Çocuk hematoloji onkoloji servisinde yatan kanser hastalarında malnütrisyon değerlendirilmesi
Evaluation of malnutrition in cancer patients hospitalized in the pediatric hematology oncology service
Yazar: MAHMUT ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE AY TUNCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çocuk hematoloji ve onkoloji servisinde yatan hastaların beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve malnütrisyon varlığının sıklığı, risk faktörleri ve etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji servisinde 10.04.2023 – 10.07.2023 tarihleri arasında, yaşları 0-18 yaş arasındaki 122 hasta dahil edildi. Çalışma tek merkezli ve kesitsel araştırma olarak planlandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), tanı süresi, tedavi durumları, gastrointestinal semptom varlığı, biyokimyasal ve hematolojik kan bulguları kaydedildi. Hastaların antropometrik ölçümlerine göre Gomez, Waterlow sınıflaması ile Standart Deviasyon (sapma) Skoru (SDS, Z skoru) hesaplandı. Bu skorlamalar ile malnütrisyon prevelansı belirlendi. Malnütrisyon gelişmesine etki eden faktörler araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 16'sı (%34,8) kız, 30'u (%65,2) erkekti. Ortalama yaş 8,5±5,0 yıl, ortanca yaş 8 yıl olarak bulundu. Hastaların  %73'ü T.C vatandaşı, %27'si ise Suriye vatandaşıydı. Hastaların %59,8'i hematolojik tümöre, %40,2'si solid tümöre sahipti. Kilo Z skor, boy Z skor, VKİ Z skor, üst orta kol çevresi ve triceps deri kıvrım kalınlığı ölçümleri Gomez ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Z skoru sınıflandırmasına göre malnütrisyon olan grupta anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). Kilo Z skor, VKİ Z skor, üst orta kol çevresi ve triceps deri kıvrım kalınlığı ölçümleri Waterlow sınıflandırmasına göre malnütrisyon olan grupta anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). Hastaların Gomez sınıflandırmasına göre %85,2'sinde, Waterlow sınıflandırmasına göre %23,8'inde, DSÖ Z skoruna göre %22,1'inde malnütrisyon saptandı. Gomez sınıflandırmasına göre hastaların %9,8'inde hafif, %9,5'inde orta, %65,6'sında ağır derecede malnütrisyon saptandı. Waterlow sınıflandırmasına göre hastaların %14,8'inde hafif, %7,4'ünde orta, %1,6'sında ağır derecede malnütrisyon saptandı. DSÖ Z skoruna göre 0-2 yaş arası hastalarda yetersiz beslenme sıklığı anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0,041).
 Sonuç: Özellikle kanserli çocuklarda malnütrisyon oranı yüksektir ve çok yönlü olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu popülasyonda hem yetersiz beslenme için tanı kriterlerine hem de bunun önlenmesi ve tedavisine yönelik kılavuzlara yönelik ihtiyaç devam etmektedir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the nutritional status of patients hospitalized in the pediatric hematology and oncology service and to examine the frequency, risk factors and effects of malnutrition.
Materials and Methods: 122 patients between the ages of 0-18 were included in the study at Adana City Training and Research Hospital Pediatric Hematology-Oncology service between 10.04.2023 and 10.07.2023. The study was planned as a single-center and cross-sectional study. Demographic characteristics (age, gender), diagnosis period, treatment status, presence of gastrointestinal symptoms, biochemical and hematological blood findings of the patients included in the study were recorded. According to the patients' anthropometric measurements, Gomez and Waterlow classification and Standard Deviation Score (SDS, Z score) were calculated. With these scorings, the prevalence of malnutrition was determined. Factors affecting the development of malnutrition were investigated.
Results: Of the patients included in the study, 16 (34.8%) were female and 30 (65.2%) were male. The mean age was 8.5±5.0 years and the median age was 8 years. 73% of the patients were Turkish citizens and 27% were Syrian citizens. 59.8% of the patients had hematological tumors and 40.2% had solid tumors. Weight Z score, height Z score, BMI Z score, upper middle arm circumference and triceps skinfold thickness measurements were significantly lower in the malnutrition group according to Gomez and World Health Organization (WHO) Z score classification (p<0.05). Malnutrition was detected in 85.2% of the patients according to the Gomez classification, in 23.8% according to the Waterlow classification, and in 22.1% according to the WHO Z score. According to the Gomez classification, mild malnutrition was detected in 9.8% of the patients, moderate malnutrition in 9.5%, and severe malnutrition in 65.6%. According to the Waterlow classification, mild malnutrition was detected in 14.8% of the patients, moderate malnutrition in 7.4%, and severe malnutrition in 1.6%. According to the WHO Z score, the frequency of malnutrition was found to be significantly higher in patients aged 0-2 years (p=0.041).
Conclusion: The rate of malnutrition is high, especially in children with cancer, and it needs to be evaluated multifacetedly. There remains a need for both diagnostic criteria for malnutrition and guidelines for its prevention and treatment in this population.