Türkiye'de asker siyaset ilişkisi :28 Şubat 1997 ve 27 Nisan 2007 süreçleri
Civil -Military relations İn Turkey: February 28th 1997 & April 27th 2007 processes
Yazar: EMRE DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL MUTİOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Askerler = Soldiers ; Demokrasi = Democracy ; Ordu-devlet ilişkileri = military-State relations ; Siyasi ilişkiler = Political relations

Özet:
Ordu ile siyaset arasındaki ilişki, ilişkinin boyutları ve bunun nasıl olması gerektiği
siyaset felsefesi açısından önemli bir konu olduğu bilinmektedir. Türkiye'de çok partili
hayata geçişle birlikte ordunun siyaset üzerindeki etkisi ve müdahaleleri görülmüştür.
Tezde, asker ve siyaset ilişkisi kavramsal açıdan açıklanmış, Türkiye'de asker ve siyaset
ilişkisinin boyutlarına bakılmış, gerçekleşen askeri müdahaleler üzerinde durulmuş ve 28
Şubat ve 27 Nisan süreçlerine klasik askeri müdahalelerin değişen şekli görülmesinden
dolayı ayrıntıyla analiz edilmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümünde demokrasi, siyasi kültür,
askeri darbe, muhtıra, militarizm ve pretoryenizm gibi temel kavramların tanımlarına yer
verilerek konu için önemli kavramlar üzerinde durulmuştur. Tezin ikinci bölümünde ise,
Türkiye'de asker ve siyaset ilişkisinin açıklanması adına ordunun askeri müdahalelerindeki
tarihsel, siyasal, ekonomik ve hukuksal dayanaklar konu edilmiş, Osmanlı
İmparatorluğu'nun son döneminden tarihsel gelişim başlatılıp, sırasıyla 27 Mayıs 1960, 12
Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 askeri müdahalelerinin oluşumundaki süreçler ve askeri
darbelere değinilmiştir. Üçüncü bölüm; 28 Şubat 1997 askeri darbesinin nedenleri, süreci ve
sonrasındaki gelişmeleri konu edinmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise, 27 Nisan 2007
tarihli askeri müdahalenin süreç ve nedenlerini, gelişmeleri ve asker siyaset ilişkisi
açısından gerçekleştirilen reformlar üzerinde durulmaktadır. Sonuç bölümünde ise, elde
edilen verilerin analizi yapılarak bir değerlendirmede bulunulmuştur. Bu tezde araştırma
tekniği olarak literatür taraması yapılarak birincil kaynaklara ulaşılmaya çalışılmış, kitap,
makale, bildiri ve çeviri yayınlardan yararlanılmış, konuyla benzer çalışmalara sahip yüksek
lisans ve doktora tezlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen dokümanlar arasında neden sonuç
ilişkisine varılarak analizler yapılmış ve metinlerin orijinalliklerini yitirtecek
yorumlamalardan kaçınılmıştır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Askeri Darbeler, Post-modern Darbe, E-muhtıra,
Demokrasi

Abstract:
The relation between military and politics and how this relations should be are
important topics in political philosophy. The military influence on politics and military
interruptions have been seen after the transition to a multi-party system in Turkey. This
thesis explains the relation between military and politics conseptually, examines the details
of civil-military relations in Turkey, discuss the military interruptions of democracy,
analyzes the postmodern coup and memorandums (February 28th process and April 27th ememorandum) which are different forms of classic military coups. First chapter of the
article explains important concepts and includes the definitions of basic concepts like
democracy, political culture, military coup, memorandum, militarism, praetorianism.
Second chapter of the article examines historical, political, economical and legal
background of military coups in order to explain relations between military and politics in
Turkey. This chapter also includes the processes of military coups happened in late Ottoman
Empire period to Turkey's May 27th 1960, March 12th 1971 and September 12th 1980 coups
in chronological order. Third chapter of the article analyzes the causes, process and
aftermath events of the February 28th 1997 coup. Fourth and the last chapter of this article
analyzes the causes, process and following events of April 27th 2007 military intervention
and the reforms happenned in relations between military and politics. The article concludes
with the analysis of the civil-military relations in Turkey. Literature review is the main
searching method in this thesis. Primary sources, books, journals, articles, reports, translated
articles, master's thesis and doctoral thesis are the main sources for literature review in this
thesis. The article analyzes obtained informations with cause and effect relationship. All the
interpretations in this thesis are faithful to original sources.
KEYWORDS: Military Coups, Postmodern Coup, E-memorandum, Democracy.