Alt alanlı IMRT planlarında tedavi planı kalite kontrollerinin EPID ve 2D Array ile değerlendirilmesi
Alt alanlı IMRT planlarında tedavi planı kalite kontrollerinin EPID ve 2D Array ile değerlendirilmesi
Yazar: ESMA ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. İSMAİL ÖZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Radyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Kalite kontrol = Quality control ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyografi = Radiography ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted

Özet:
Çetinkaya, E. (2013). Alt alanlı IMRT Planlarında Plan Kalite Kontrollerinin EPID ve 2D Array ile Değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Onkoloji ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
Bu çalışmada, 20 IMRT tedavi planının kalite kontrolleri, iki farklı dozimetrik kalite kontrol (QA) sistemiyle değerlendirilmiştir. 20 IMRT planının(219 alan (25 non-split + 97x2 split)) QA?i Array ve EPID ile gantri, kolimatör ve masa açıları 00?de yapıldı. Ayrıca IMRT planlarının 10?u EPID?de gerçek plan parametreleriyle de tekrarlandı. Array?le yapılan QA datası Verisoft?da analiz edilmiştir. Varian aSi500 EPID?le yapılan QA dataları ise hem kendi programı Portal Dosimetry?de hem de Verisoft?da analiz edildi. Her iki programda da analizlerde %3-3mm ve %4-4mm gamma analizi kriteri kullanılmıştır. Verisoft?daki analizlerde %0, 5 ve 10 suppress, lokal doz, maksimum doz; Portal Dosimetry?de ise ROI: none, field+1, %5 ve %10 threshold seçenekleri ayrı ayrı denenerek etkisi incelenmiştir. Kullanılan IMRT planları Eclipse TPS?nde AAA algoritmasıyla hazırlanmıştır. Planlar, alt alanlı (subfield) baş-boyun planlarıdır. Analizler Beam by Beam (BbB) ve Composite analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. 120 MLC?li Varian DHX (RapidArc) linak cihazı kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda, aynı IMRT planlarının hem Array hem de EPID ile QA?leri yapılınca Array QA?lerinin referans doz haritasıyla uyum yüzdesinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. EPID QA?in analizinde seçilen kriterler analiz sonucunu önemli oranda etkilemektedir. Array QA ile EPID QA?i karşılaştırırken analiz programının farklı olmasından kaynaklanan etkiyi ortadan kaldırmak için EPID QA?in doz haritaları Verisoft?da da değerlendirilmiş ve sonuçların Array QA ile yakın olduğu görülmüştür. Plan parametrelerini sıfırlayarak QA yapma ile gerçek değerleriyle yapma arasında fark görülmemiştir. Ayrıca IMRT QA?i BbB yapmak ile Composite yapmak arasında da önemli fark yoktur. Ancak lokal dozda değerlendirme ile maksimum dozda değerlendirme arasında fark vardır.
Anahtar Kelimeler :  radyoterapi, EPID, 2D Array, IMRT, kalite kontrol.

Abstract:
Cetinkaya, E. (2013). Evaluation of quality assurance of IMRT plans consisting of sub-fields with EPID and 2D Array. İstanbul University, Institute of Health Science, Department of Basic Oncology, M. Sc. Thesis, Istanbul.  
In this study, quality assurances of 20 IMRT treatment plans were evaluated with two different dosimetric quality control (QA) systems.
QA of 20 IMRT plans (219 (25 non-split + 97x2 split) fields) whose plan parameters are at 0 degree, were applied with 2D Array and EPID. Also, 10 of IMRT plans were repeated in EPID with original plan parameters. QA carried out with array were analyzed with Verisoft software. Besides, QA carried out with Varian aSi500 EPID were analyzed with both Portal Dosimetry software which is its own analysis software and Verisoft. In the analysis of both programmes criteria of gamma analysis with %3-3mm and %4-4mm was used. In analysis of Verisoft, %0, %5 and %10 suppress, local dose and maximum dose were examined, while choices of ROI:  none, field+1, %5 and %10 thresholds were applied and examined in Portal Dosimetry. IMRT plans were prepared in Eclipse TPS with AAA algorithm. The plans consist of head-neck plans with sub-fields. Analysises were evaluated with both per-field and composite analysis tecniques. Varian DHX (RapidArc) with 120 MLC was used as linac.
As a result of this study, Array QAs? consistency percentage with reference dose map was found to be higher when the same IMRT plans? QAs were made with both Array and EPID. Criterias chosen for analysis of EPID QA have considerable effect on analysis results. While comparing Array QA with EPID QA, EPID QA?s dose maps were evaluated in Verisoft to eliminate the effect arising from analysis program?s being different and it was seen that results were similar with Array QA. It was also found that there was no difference between QAs made through resetting plan parameters and QAs made with real values. Besides, there is no significant difference between making QA IMRT BbB and making it Composite. However, there is difference between evaluating in local dose and evaluating in maximum dose.
Key words: radiotherapy, EPID, 2D Array, IMRT, quality control.