Lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve bağlanma sitilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between peer bullying and attachment styles in high school students
Yazar: NURAN ÇAKIR
Danışman: ÖĞR. GÖR. CANAN GÜRSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Zorbalık = Bullying ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin zorba ya da kurban olmaları ile bağlanma stilleri arasında bir fark olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmanın ana problemi; "Lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve bağlanma stilleri puanları arasında fark var mıdır? şeklindedir. Ergenlikte sağlıklı akran ilişkilerinin gelişimde önemli bir yerinin olduğu bilinmektedir.  Bu açıdan zorba ve kurban olmada riskli grupta yer alan öğrencilerin kimler olduğu ve bu öğrencilerin zorba ya da kurban olma riskini artırıcı faktörlerin neler olduğunun bilinmesi ruhsal gelişimi olumlu yönde destekleyecektir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler okullardaki akran zorbalığının meydana getirdiği olumsuz sonuçların ortadan kaldırmasında okul personeli, veli ve öğrencilere yardımcı olacaktır. Eğitim sürecinde bulunan ergen öğrencilerin akran zorbalığına/kurbanlığına eğilimlerinin bilinmesinin ayrıca okulun güvenliği, huzuru ve eğitim-öğretim kalitesi açısından da birçok yararı bulunacaktır. Bu çalışmanın bulguları risk grubunda bulunan öğrencilerin belirlenmesine ve desteklenmesine yardımcı olacaktır. Bu tür destek çalışmaları akran zorbalığının önlenmesine olanak sağlayabilecektir. Çalışma grubumuzu Ankara ili Etimesgut, Dikmen ve Yenimahalle merkez ilçelerinde bulunan üç farklı okul türündeki 395 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli olan veriler 2014-2015 eğitim öğretim yılı birinci döneminde toplanmıştır. Araştırmada çalışma grubumuzu oluşturan öğrencilerin kişisel bilgilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", akran zorbalığı sürecinde bulunan öğrencileri ve bu sürece dair bilgileri belirlemek amacıyla 2002 yılında Pişkin tarafından geliştirilen "Akran Zorbalığı Anketi" ve öğrencilerin bağlanma stillerini belirlemek amacıyla 1994 yılında Griffin ve Bartholomew tarafından geliştirilip 1999 yılında Sümer ve Güngör tarafından Türkçeye uyarlanan "İlişki Ölçekleri Anketi" kullanılmıştır. Bu araştırmadaki veriler IBM SPSS Statistics 22 (Sosyal Bilimler için Paket Program) programına aktarılarak analizler tamamlanmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sürekli değişkenler için ise tanımlayıcı istatistikler verilmiştir. İki bağımsız grup arasında fark olup olmadığına bağımsız örneklem t testi ve ikiden fazla bağımsız grup arasında fark olup olmadığına ise tek yönlü varyans analizi ile bakılmıştır. İki kategorik değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi ise ki kare analizi ile yapılmıştır. Bunun yanında bağımlı değişkenle ilişkili olup iki ya da daha fazla bağımsız değişkene dayalı olarak, bağımlı değişkenin tahmin edilmesine yönelik incelemeler ise çoklu doğrusal regresyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bazı temel bulgular şunlardır: Araştırmaya katılan öğrenciler en çok nötr (ilişkisiz) grupta yer alırken en az "sadece kurban" grubunda yer almıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sırasıyla en çok kayıtsız bağlanma, korkulu bağlanma, saplantılı bağlanma ve güvenli bağlanma stillerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmamızın ana problemi doğrultusunda bağlanma stilleri ve akran zorbalığı incelenmiş ancak iki değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmamıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate whether there is a difference between the intentions of high school students being bully or victim and attachment styles. The main problem of the research: "Is there any difference between peer bullying and attachment style scores in high school students?"It is known that adolescence is an important part of healthy peer relations development. In this respect, knowing the factors that increase the risk of being a bully or a victim of bully and victimized students in the risk group will support healthy mental development. The results obtained from the research will help the school staff, parents and students to remove the adverse consequences of the peer bullying in the schools. There will also be many benefits to knowing the trends of teenage students in the educational process that are present in peer violence / victimization, as well as in terms of school safety, attendance and quality of education.The findings of this study will help to identify and support the students in the risk group. This kind of support make possible to prevent peer violence.Our study group consists of 395 high school students in three different school types located in the central districts of Etimesgut, Dikmen and Yenimahalle in Ankara. The data required for the research were collected during the first semester of the academic year 2014-2015. The "Personal Information Form" prepared by the researcher in order to determine the personal information of the students who constituted our study group, the "Peer Bullet Survey" developed by Pişkin in 2002 to determine the students who are in the process of peer bullying and this process and Griffin "Relationship Scales Questionnaire" developed by Bartholomew and adapted to Turkic by Sumer and Güngör in 1999 was used.The data in this study were transferred to the IBM SPSS Statistics 22 program and the analyzes were completed. Frequency distributions for categorical variables and descriptive statistics for continuous variables (mean ± ss) were given when the study data were evaluated. Whether there is a difference between the two independent groups was examined by the Independent Sample t test and whether there was a difference between the two independent groups by the one way ANOVA. The relationship between two categorical variables was analyzed by Chi square analysis. In addition, based on two or more independent variables, which are related to the dependent variable, the analyzes for predicting the dependent variable are analyzed by the Multiple Linear Regression method.Some key findings from the study are: Participants in the study were at least in the "only victim" group when they were in the neutral (unrelated) group.It was determined that the students participating in the survey had the most unregulated, fearful, obsessive and secure attachment styles, respectively.Attachment styles and peer bullying were investigated in the main problem of our research, but no statistically significant difference was found between the two.