Palyatif bakımda hasta yakınlarının maneviyat düzeylerinin ölüme karşı tutumlarına etkisi
Effect of spirituality levels of relatives of patients on attitude towards death in palliative care
Yazar: HALİME ALTAŞ
Danışman: PROF. DR. YUSUF GENÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Hasta yakınları = Patient nearness ; Maneviyat = Spirituality ; Palyatif bakım = Palliative care ; Sosyal hizmetler = Social services ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death

Özet:
Modern tıbbın başlangıcında; antibiyotik, organ nakli, kan nakli, cerrahi müdahaleler ve çok sayıda kanser hastasında iyileştirici olan tedavilerdeki gelişmelere rağmen; tıbbi girişimler, beden ve hastalığa teknik bir yaklaşımla bakmaktaydı. Ancak günümüzde bedensel bakımın yanında varoluşsal veya manevi bakımı da önemseyen bütünsel sağlık paradigması yaklaşımı benimsenmeye başlamıştır. Bu amaçla gelişen palyatif bakım; ciddi ölçüde zayıflatıcı durumlara veya terminal tanılara sahip olan yaş spektrumundaki hastalara, tıbbi bakım, ağrı yönetimi hizmetleri ve tedavilerinin yanı sıra psikolojik, duygusal, sosyal ve manevi destek sağlamaktadır.
Ölümcül bir hastalığın ve beraberinde getirdiği acı ve semptomların, hasta ve hasta yakının varlığının temellerini sarstığı bilinmektedir. Bu sebeple araştırmada, hastalara bakım veren yakınların, palyatif bakım tedavi sürecinde yüzleştikleri maneviyat ve ölüm kavramlarına bakışlarının demografik bilgilere göre farklılığı incelenerek, maneviyat düzeyinin ölüme karşı tutumda etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma kapsamında konuyla ilgili literatür taraması ve anket çalışması yapılmış, verileri elde etmek için Erzurum Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde yatan hasta yakınlarından 160 kişiye, sosyo-demografik formla birlikte Ölüme Karşı Tutum Ölçeği ve Maneviyat Ölçeği uygulanmış olup, veriler yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmış, SPSS 25 analiz programıyla analiz edilmiştir. İstatistiksel olarak t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon testinden yararlanılmıştır. Hasta yakınlarının maneviyat düzeylerinin, ölüme karşı tutumları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
At the beginning of modern medicine; Despite of improvements in antibiotics, organ transplants, blood transfusions, surgical interventions, and curative treatments for a large number of cancer patients; medical interventions looked at body and disease with a technical approach. However, today, besides organ care, sole health paradigm approach that cares about existential or spiritual care has begun to be adopted. Palliative care developed for this purpose; provides psychological, emotional, social and spiritual support, besides medical care, pain management services and treatments, to patients in age spectrum who have severely debilitating conditions or terminal diagnoses.
It is known that a fatal disease and its accompanying pain and symptoms undermine basis of existence of patient and patient's relatives. For this reason, it was aimed to determine effect of level of spirituality on attitude towards death by examining differences of caregivers of patients about the concepts of spirituality and death they face in palliative care treatment process according to demographic information.
Within the scope of research, a literature review and a questionnaire were conducted on subject, 160 people from relatives of inpatients at Erzurum Regional Training and Research Hospital Palliative Care Service, were applied Attitude Against Death Scale and Spirituality Scale along with socio-demographic form for collecting data  and data were collected through face-to-face interviews and analyzed with SPSS 25 analysis program. Statistically, t-test, one-way variance analysis and correlation test were used. It was concluded that spirituality levels of relatives of patients were effective on their attitudes towards death.