Uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkeleri kapsamında Dağlık Karabağ sorunu
Nagorno Karabakh conflict under the principles of uti possidetis juris and territorial integrity
Yazar: NAHİD GULİYEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜBRA ECEMİŞ YILMAZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bağımsızlığını yeni kazanmış devletlerin uluslararası sınırlarının belirlenmesine ilişkin hususlar oldukça karmaşıktır. Bu süreçte en çok başvurulan uluslararası hukuk ilkeleri, uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkeleridir.

     Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, bölgede bağımsızlığını yeni kazanmış devletler arasında sınırların belirlemesinde ciddi sorunlar yaşanmıştır. Eski Sovyet bölgesinde devlet ve azınlıklar arasındaki çatışmalar, halen çözümlenememiş büyük çatışmalara yol açmıştır. Azerbaycan'ın bağımsızlık yıllarından itibaren başlayan ve hala nihai bir sonuca bağlanamayan Dağlık Karabağ sorunu da uluslararası boyutta ciddi bir ihtilaf olarak varlığını koruyan sorunlardandır.

    Otuz yılı aşkın süredir devam eden bu süreçte Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü ve uti possidetis juris ilkeleri açık bir şekilde ihlal edilmiştir. Azerbaycan bu süreci sonlandırmak için İkinci Dağlık Karabağ savaşında BM Antlaşması'nın 51. maddesi gereğince meşru müdafaa hakkını kullanmış ve işgal altında olan topraklarının büyük bir kısmını işgalden kurtarmıştır.

    Bu çalışmanın temel amacı, Dağlık Karabağ örneğinde uluslararası hukuku baz alarak uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkelerinin korelasyonu üzerine araştırmaları kapsamaktadır. Ayrıca çalışmada söz konusu ilkelerin temel ilke olarak başvurulduğu dava örnekleri incelenerek Dağlık Karabağ sorunuyla ilişkilendirilmiş ve bu davalar uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
The issues regarding the determination of the international borders of the newly independent states are quite complex. In this process, the most applied international law principles are uti possidetis juris and territorial integrity principles.

      After the collapse of the Union of Soviet Socialist Republics, there were serious problems in determining the borders between the newly independent states in the region. Conflicts between the state and minorities in the former Soviet region have led to major conflicts that are still unresolved. The Nagorno-Karabakh problem, which started since the years of independence of Azerbaijan and still has not been concluded, is one of the problems that maintains its existence as a serious conflict at the international level.

    In this process that has been going on for more than thirty years, the territorial integrity of Azerbaijan and the principle of uti possidetis juris have been clearly violated. In order to end this process, Azerbaijan used its right of self-defense in the Second Nagorno-Karabakh War in accordance with Article 51 of the UN Treaty and liberated most of its occupied territories from occupation.


    The main purpose of this study includes research on the correlation of uti possidetis juris and territorial integrity principles based on international law in the Nagorno Karabakh example. In addition, in the study, the cases in which the mentioned principles were applied as the basic principle were examined and related to the Nagorno-Karabakh problem and these cases were evaluated within the framework of international law.