Özel yetenek tanılama sürecinin akademik benlik algısı üzerindeki etkisi: ÜYEP örneği
The effect of special talent identification process on academic self-concept: The Epts (UYEP) case
Yazar: AYŞE KAYMAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET BAHADIR AYAS
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik benlik = Academic self ; Benlik algısı = Self perception ; Eğitim programları = Education programs ; Yetenek sınavları = Ability examination ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün Yetenekliler Eğitim Programı = Education Programs for Talented Students ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel yetenek tanılama sürecinin öğrencilerin akademik benlik algısı üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeli; çalışma grubu amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yaklaşımı olarak seçilmiştir. Çalışma grubu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Üstün Yetenekliler Eğitim Programları (ÜYEP) yetenek sınavına başvuran ve başvurmayan 1073 beşinci sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Akademik Benlik Algısı Ölçeği (ABAÖ), karne notları, ÜYEP sınavında kullanılan Matematik Yetenek Testi ve Bilimsel Üretkenlik Testi kullanılmıştır. Başvuru, etiket ve gruplandırmayı kapsayan tüm tanılama süreci boyunca üç farklı ölçüm yapılmıştır. İlk ölçüm tanılama sınavından sonra, ikinci ölçüm sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından, üçüncü ölçüm ise ÜYEP bahar dönemi program tamamlandıktan sonra gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin ABAÖ puanlarının başvuru durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı ilişkisiz örneklemler için t-testi ile; kazanma durumuna göre yinelenen ölçümlerdeki ABAÖ puan farklılıklarının anlamlılığı gruplar arasında Mann-Whitney U testi ve grup içinde Friedman testi ile karşılaştırılmıştır. Yapılan analiz sonucunda başvuran ve başvurmayan öğrencilerin akademik benlik algıları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Yinelenen üç ölçümde kazanan ve kazanamayan öğrencilerin akademik benlik algısındaki değişimde hem grup içi hem de gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Tanılama süreçlerinden sadece başvurunun öğrencilerin akademik benlik algılarında anlamlı bir etkisi olduğu, etiketleme ve gruplandırmanın anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effect of special ability diagnosis process on students' academic self-concept. For this purpose, the research model is relational survey model; the study group was chosen as the criterion sampling which is one of the purposive sampling methods. The study group consisted of 1073 fifth grade students who applied and did not apply to Education Programs for Talented Students Model (EPTS) identification process in 2018-2019 academic year. Academic Self-Concept Scale (ASCS), course grades, Creative Mathematical Ability Test (CMAT) and Creative Scientific Ability Test (C-SAT) used in EPTS were used as data collection tools. Students' academic self-concept was measured three times; before the announcement of the identification results, just after the announcement of results and lastly two mounths after the announcement of the results at the end of spring semester of program. For data analysis, t-test for unrelated samples, Mann Whitney U test and Friedman test were used to determine whether the students' ASCS scores differed. Data analyzes showed that a significant difference was found between the academic self-concepts of the applicants and non-applicants. Through out the applicants no significant difference was found between gifted and non-gifted students with respect to academic self-concept. Also academic self-concept of both gifted and non-gifted group didn't change significantly through three repeated measures. From the findings it can be concluded that students' academic self-concept had an effect only on the application process, and labeling and grouping had no significant effect on the students' academic self-concept.