Web tabanlı diyabet eğitiminin tip 1 diabetes mellituslu adölesanların metabolik kontrolü, öz yeterliliği ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of web-based education on the metabolic control, self-efficacy and quality of life of adolescents with type 1 diabetes mellitus
Yazar: DİJLE AYAR
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER CANDAN ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
WEB TABANLI DİYABET EĞİTİMİNİN 
TİP 1 DİABETES MELLİTUSLU ADÖLESANLARIN 
METABOLİK KONTROLÜ 
ÖZ YETERLİLİĞİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ
Dijle Ayar
 Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, İnciraltı/İzmir
dijleozer87@gmail.com
ÖZET
Amaç: Web tabanlı diyabet eğitiminin, Tip 1 Diabetes Mellituslu adölesanların metabolik kontrolü, öz yeterliliği ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir.
Yöntem: Çalışma, girişim (n=30) ve kontrol grubu (n=32) olmak üzere toplam 62 Tip 1 Diabetes Mellituslu adölesan ile yürütülmüştür. Girişim grubuna web tabanlı diyabet eğitimi uygulanmıştır. Veriler girişim öncesi, girişim sonrası üçüncü ay ve altıncı ayda toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tekrarlı ölçümlerde çok yönlü varyans analizi, tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi, Bonferroni düzeltmeli eşleştirilmiş t-testi ve ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Girişim ve kontrol grubunda yer alan diyabetli adölesanların HbA1c puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Ancak yapılan girişim sonrasında, kontrol grubunda yer alan adölesanların HbA1c değeri altıncı ay sonunda %0.27 oranında artarken, girişim grubunda yer alan adölesanların HbA1c değerinde ise %0.9 oranında artış görülmüştür. Yapılan analiz sonucunda girişim ve kontrol grubunda yer alan adölesanların HbA1c puan ortalamaları arasındaki farkın  (p=0.007) klinik olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Diyabette Özyönetim Öz Yeterlilik Ölçeği puan ortalamaları ve Diyabetli Çocuklarda Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). 
Sonuç: Web tabanlı diyabet eğitimi, diyabetli adölesanların yaşam kalitesi ve öz yeterlilik düzeyini yükseltmede etkili bir eğitim modelidir. Ayrıca metabolik kontrolün sürüdürülmesinde de klinik olarak anlamlıdır. Çocukların gelişimine uygun olarak hazırlanan interaktif programların diyabet eğitiminde kullanılması önerilir.
Anahtar Sözcükler: Diabetes mellitus, tip 1 diabetes mellitus, web tabanlı eğitim.

Abstract:
THE EFFECT OF WEB-BASED DIABETES EDUCATION
ON THE METABOLIC CONTROL, 
SELF-EFFICACY AND QUALITY OF LIFE OF
ADOLESCENTS WITH
TYPE I DIABETES MELLITUS
Dokuz Eylul University, Faculty of Nursing, Inciraltı, Izmir
ABSTRACT
Objective: This study aims to analyze the effect of web-based diabetes education on the metabolic control, self-efficacy and quality of life of adolescents with Type I Diabetes Mellitus.
Method: The study was conducted with a total of 62 adolescents with Type I diabetes mellitus; 30 in the intervention group and 32 in the control group. The intervention group was provided with web-based education. The data were collected before the intervention and in the third and sixth months after the education, and analyzed using the repeated measures MANOVA, one-way repeated measures ANOVA, Bonferroni adjusted paired t test, and the chi-square test.
Results: No statistically significant difference was found between the HbA1c score averages of the intervention and control groups in terms of group, time, and group-time interaction (p<0.05). However, sixth months after the intervention, the HbA1c value of the adolescents in the control group increased by 0.27% while that of the adolescents in the intervention group increased by 0.9%. Analysis found the difference between the HbA1c score averages of the intervention and control groups (p=0.007) to be clinically significant. A statistically significant difference was found between the score averages of the intervention and control groups on both the Diabetes Management Self-Efficacy Scale and the Pediatric Quality of Life InventoryTM 3.0 Diabetes Module in terms of group, time, and group-time interaction (p<0.05).
Conclusion: Web-based diabetes education is an effective educational model for raising the quality of life and self-efficacy levels of adolescents with diabetes. It is also clinically significant in maintaining metabolic control. It is recommended that interactive programs prepared appropriately for children's development be used in diabetes education.
Keywords: Diabetes mellitus, type I diabetes mellitus, web-based education.