Karma arazi kullanımının kentsel yaşam kalitesi algısına etkisinin incelenmesi
Examining the effect of mixed land-use on the  perception of quality of urban life
Yazar: ESRA KUT GÖRGÜN
Danışman: PROF. DR. KEMAL MERT ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Yaşanılan çevredeki kentin morfolojisi, arazi kullanımı, olanaklara erişimi gibi birçok faktör kentsel yaşam kalitesini etkilemektedir. İyi bir kent planı optimum düzeyde olanaklar sunmasına rağmen kentte yaşayanların "iyi" algısı farklılaşabilmektedir. Bu nedenle kentsel yaşam kalitesi algısının ölçülmesinde öznel değerlendirmeler önem kazanmış, nesnel göstergelerle birlikte düşünülmesi gerekliliği ortaya konmuştur. Çalışmanın amacı; karma arazi kullanımının kentsel yaşam kalitesi algısı üzerindeki etkilerini incelemektir. Kentsel yaşam kalitesinin algısı anket yöntemiyle, arazi kullanım çeşitliliği entropi ve benzemezlik endeksleri ile ölçülmektedir. Anketin uygulanacağı farklı kent bölgelerinin belirlenmesinde K-means kümeleme analiz yöntemi uygulanmıştır. Çalışmada örnek alan olarak Manisa kent merkezi seçilmiştir. 

Manisa kent merkezi mekansal özellikleri açısından 6 kümeye ayrılmıştır. Çeşitlilik endekslerinin değerleri ile yakın çevreye ilişkin değerlendirmeler arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Dolayısıyla karma arazi kullanım seviyesi kentsel yaşam kalitesi algısını etkilemektedir. Çalışma kent planlama analiz süreçlerine, arazi kullanım planlaması politikalarını ve kent vizyonlarını yönlendirmede katkı sağlama potansiyeline sahiptir.

Abstract:
Many factors in the living environment, such as urban morphology, land-use, and access to facilities affect the quality of urban life. Although a well-prepared urban plan may provide adequate access to urban amenities, the perception of the residents regarding the quality of urban life can vary significantly. Therefore, subjective evaluations have gained importance in measuring the perception of the quality of urban life, and the need to consider them along with objective indicators has been emphasized. This study aims to examine the effect of mixed land-use on the perception of the quality of urban life. The perception of the quality of urban life is measured through the survey method, and land use diversity is measured by entropy and dissimilarity indices. The K-means clustering analysis is applied to determine the urban quarters homogeneous in the variables considered where the survey is to be conducted. Manisa (Turkey) has been chosen as the case study area. Thus the city of Manisa is classified into 6 clusters. The ANOVA test reveals that the level of perceived quality of life differs in urban areas with different characteristics including the magnitude of land-use mix. A positive correlation is found between the values of the diversity indices and the evaluations of the immediate environment. It is concluded that the level of mixed land-use may affect the perception of urban quality of life to a great extent. The study has the potential to contribute to urban planning analysis processes, and guide land use planning policies, and urban visions.