Bor uygulamasının bazı haşhaş (Papaver somniferum L.) çeşitlerinin verim ve kalitesi üzerine etkisi
Effects of boron application on the yield and quality of some poppy (Papaver somniferum L.) varieties
Yazar: HAKAN GÜNLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bor = Boron ; Haşhaş = Poppy ; Papaver somniferum = Papaver somniferum

Özet:
Bu araştırma, 2002-2003 yetiştirme sezonunda Afyon ili Kocatepe Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme tarlasında dört farklı haşhaş çeşidine uygulanan farklı bor dozlarının verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. "Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller" deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulan bu araştırmada, ana parsellere çeşitler (Ankara 94, Kocatepe 96, Afyon Kalesi 95 ve Karahisar 96), alt parsellere bor dozları (kontrol, 0.1 kg B/da, 0.3 kg B/da, 0.9 kg B/da ve 3.6 kg B/da) tesadüfi olarak yerleştirilmiştir. Araştırmada; bitki boyu, bitki başına kapsül sayısı, hasat döneminde bitki sayısı; yaprakta, kapsülde ve tohumda bor konsantrasyonu; morfin ve ham yağ oranı; tohum verimi, kapsül, morfin ve ham yağ verimine ait ölçüm ve analizler yapılmıştır. Araştırma sonucunda, bor uygulamalarının kullanılan çeşitlerde tohum, kapsül, morfin ve ham yağ verimi, hasat döneminde bitki sayısı, yaprakta bor, tohumda bor ve kapsülde bor konsantrasyonu ile ham yağ oranı üzerine etkisi istatistiki bakımdan önemli bulunurken; bitki başına kapsül sayısı ve morfin oranı üzerine olan etkisininistatistiki açıdan önemli olmadığı tespit edilmiştir. Uygulanan bor dozu artırıldığında bu değerlerde kontrole göre azalmalar belirlenmiş ve 3.6 kg B/da uygulamasının verim değerleri üzerinde toksik etkisi tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER : Haşhaş, Çeşit, Bor Dozları, Verim, Kalite

Abstract:
This research was conducted to determine the effects of different boron levels on yield and quality of four poppy varieties during 2002-2003 growing season under Afyon ecolojical conditions in experiment field of Kocatepe Agricultural Research Institute. The experiment was designed according to "Split Plots on Randomized Complete Blok" with four replications, the varieties (Ankara 94, Kocatepe 96, Afyon Kalesi 95 ve Karahisar 96) were put into place to main plots of land and boron doses (control, 0.1 kg B/da, 0.3 kg B/da, 0.9 kg B/da, 3.6 kg B/da) were put into place to sub plots, respectively. In this research, plant height,number of capsule per plant, number of plant in harvest period; boron concentration of leaves, of seed and of capsule; crude oil and morphine ratio and their yields ;seed and capsule yield were determinated. As a result, the effects of different boron doses on the seed, capsule, morphine and crude oil yield, number of plant in harvest period, boron concentration and crude oil ratio were found significant differences but the effects of boron doses on the number of capsule per plant and ratio of morfine was not found important. mAccording to the results of this research, the highest plant height, number of capsule per plant, number of plant in harvest period, ratio of crude oil and seed, capsule, morfine and crude oil yield were obtained from application of 0. 1 kg B/da. KEY WORDS : Poppy, Variety, Boron Doses, Yield, Quality