Mermer işçilerinde iş sağlığı okuryazarlığı ile iş sağlığı ve güvenliği kültürü arasındaki ilişki
The relationship between occupational health literacy and occupational health and safety culture among marble workers
Yazar: ÖZGÜL EMİROĞLU SÜLLÜ
Danışman: PROF. DR. MEDİA SUBAŞI BAYBUĞA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
İlişkisel tanımlayıcı tipteki bu çalışma mermer fabrikalarında çalışan işçilerin iş sağlığı okuryazarlığı ile iş sağlığı ve güvenliği kültürü arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmıştır. Çalışma batıda bir il merkezinde mermer fabrikalarında çalışan 144 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde katılımcıların tanıtıcı özelliklerini içeren anket formu, İş Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler, t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. ANOVA testi sonucunda gruplar arası farklılık durumunda Post-Hoc (Tukey) testi kullanılmıştır. Ölçekler arası ilişki için Pearson korelasyon analizine, ölçeklerin birbiriyle olan etkisi için regresyon analizine bakılmıştır. İş sağlığı okuryazarlığı toplam puan ortalaması 82.22±10.55 olarak belirlenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği kültürü toplam puan ortalaması 111.91±14.95 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre mermer sektörünü riskli bulma durumu ve mevcut iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alma süresi ve iş yerinde eğitimlerin aralıklı yapılması bakımından iş sağlığı ve güvenliği kültüründe anlamlılık bulunmuştur (p<0.05). Medeni durum, ilaç kullanma durumu, engellilik durumu ve mermer sektörünü riskli bulma durumu ve ramak kala olayı yaşama durumu bakımından iş sağlığı okuryazarlığında anlamlılık bulunmuştur (p<0.05). İş sağlığı okuryazarlığı ile iş sağlığı ve güvenliği kültürü arasında düşük düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.297, p=0.000). İş sağlığı okuryazarlığı düzeyi arttıkça iş sağlığı ve güvenliği kültürü de düşük düzeyde arttığı sonucuna ulaşılmıştır. İş sağlığı okuryazarlığı ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünü arasındaki ilişkiyi farklı sektörlerde çalışmaların arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This correlational descriptive type study is conducted to examine the relationshipbetween occupational health literacy and occupational health and safety cultureofworkers working in marble factories. The study was conducted with 144peopleworking in marble factories in a provincial center in the west. Asurveyformcontaining the descriptive characteristics of the participants, Occupational HealthLiteracy Scale and Occupational Health and Safety Culture Scale were usedtoacquire the data. Descriptive analyses, t-test and ANOVA test were usedindataanalysis. Post-Hoc (Tukey) test was used in case of differences between groupsasaresult of ANOVA test. Pearson correlation analysis was used for the relationshipbetween scales, and regression analysis was used for the effects of the scaleswithone another. The total score average of occupational health literacy was determinedas 82.22±10.55. The total score average of occupational health and safety culturewas determined as 111.91±14.95. According to the results of the research, a significance was found in occupational health and safety culture in terms of finding the marble sector risky, the durationofreceiving occupational health and safety training in the current workplace, andtheintermittent training in the workplace (p <0.05). A significance was foundinoccupational health literacy in terms of marital status, medication status, disabilitystatus, finding the marble sector risky and experiencing a near miss (p<0.05). It wasdetermined that there is a low level of relationship between occupational healthliteracy and occupational health and safety culture (r=0.297, p=0.000). It isconcluded that as the level of occupational health literacy increases, the cultureofoccupational health and safety also increases at a low level. It is recommendedtoincrease studies on the relationship between occupational health literacyandoccupational health and safety culture in different sectors.