Çocuklarda müziksel işitme algısını belirleyen faktörler
Factors determining the musical hearing perception in children
Yazar: SERKAN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. BARIŞ KARAELMA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Müziksel işitme = Musical hearing ; Yetenek = Ability ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Müziksel işitme, müzik yeteneğinin en önemli unsurudur. Özellikle çocukluk çağından itibaren birtakım göstergeler ile ölçülebilecek olan müziksel işitme, müzik eğitimi ile desteklendiği takdirde gelecekte iyi müzisyenlerin ortaya çıkmasını mümkün kılacaktır. Müzik yetenek testleri içinde, 1900 lü yılların başlarında Carl Seashore'dan itibaren yapılan çalışmalarda da müziksel işitme konusu üzerinde oldukça çok durulmuştur. Müziksel işitme müziksel farkındalık, diğer bir deyişle müziksel işitme algısı ile ortaya çıkar. Müziksel işitme algısı, bazı alt başlıklardan oluşmaktadır. Bu alt başlıklar, çevresel ve bireysel olarak değişiklik göstermektedir. Bu araştırmada, özellikle müzik kulağı ve ritimsel algılama üzerinden müzik yeteneğinin ölçülmesi üzerine durularak, müziksel işitme algısını oluşturan faktörlerin rolleri incelenmektedir. Araştırmanın amacı, çocuklarda müziksel işitme algısını erken dönemde farkına varabilmeyi mümkün hale getiren, basit düzeyde müzik bilgisi ile uygulanabilen bir müziksel işitme algısı testi geliştirerek çocuklarda müziksel işitme algısını oluşturan faktörleri deneysel olarak incelemek ve söz konusu faktörlerin rollerini ortaya koymaktır. Testin geliştirme sürecinde sadece 9-12 yaş grubuna uygulanan müziksel işitme algısı testi, güvenirlik geçerlik gibi bir takım gerekli şartları sağladıktan sonra deneysel yöntem ile saha araştırmasında kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama sürecinde, anne ve babalar için hazırlanan müziksel çevre tanıma formları ile hem açık uçlu hem de çoktan seçmeli veriler uzaktan görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, çocukların müziksel işitme algısını oluşturan faktörler incelenerek elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.

Abstract:
Musical hearing is the most important element of musical talent. Musical hearing, which can be measured with some indicators especially from early childhood, will make it possible to emerge good musicians in the future if supported by musical education.Among the musical ability tests, the subject of musical hearing has been emphasized in a lot of studies conducted since Carl Seashore in the early 1900s. Musical hearing occurs with musical awareness, in other words, musical hearing perception. Musical hearing perception consists of some subheadings. These subheadings vary environmentally and individually. In this study, the roles of the factors that make up the perception of musical hearing perception are examined, with special emphasis on measuring musical ability through musical ear and rhythm perception. The aim of the study is to develop a musical hearing perception test that makes it possible to realize musical hearing perception in early childhood which may be applied with simple musical knowledge, to experimentally examine the factors that create musical hearing perception in children and to reveal the roles of these factors. During the development process of the musical hearing perception test, which was applied only to the 9-12 age group, was used in the field research with the experimental method after providing some necessary conditions such as reliability and validity. During the application process of the study, both open-ended and multiple-choice data were obtained by remote interview method with the musical environment recognition forms prepared for parents. As a result of the research, the findings obtained by examining the factors that make up the musical hearing perception of children were evaluated.