Okul rehberlik servisleri için çevrimiçi bir karar-destek sisteminin geliştirilmesi ve uygulanması
Online a decision-support system developing and implementing for school guidance services
Yazar: SALMAN ÇAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TEKİN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Endüstri meslek liseleri = Industrial vocational high schools ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Çevrimiçi sistemler = Online systems

Özet:
Rehberlik servisleri, öğrencilerin kendilerini gerçekleştirmelerine, eğitim sürecinden yetenek ve özelliklerine göre en üst düzeyde yararlanmalarına ve gizilgüçlerini en uygun şekilde kullanmalarına ve geliştirmelerine yönelik çalışmaların yürütüldüğü yerdir. Rehberlik servislerinde çalışan okul rehber öğretmenleri, üniversitelerin psikolojik danışma ve rehberlik alanlarından mezun olan öğretmenlerdir.  Öğrencilerin gizil güçlerini keşfetmeleri yâda yetenek ve özelliklerinden en üst düzeyde yararlanabilmeleri için okul rehber öğretmenleri tarafından öğrencilere anketler/ölçekler uygulanmaktadır. Okullarda uygulanan bu anket/ölçekler genellikle kâğıt üzerinde olmaktadır. Kâğıt üzerinde uygulanan anket/ölçeklerin uygulanmasından değerlendirilmesine kadar geçen süreçte bazı problemler yaşanmaktadır. Bu problemler; ölçeklerin öğrenciler tarafından tam ve doğru doldurulamaması, tüm öğrencilere ulaşılamaması, zaman ve mekân kısıtlılığının olması, öğrenci takibinin zor olması, değerlendirmede yapılan hatalar, değerlendirme sürecinin uzun sürmesi ve kağıt israfının fazla olması gibi problemler olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Bu araştırmanın amacı, okul rehberlik servislerinde uygulanan anket/ölçeklerin uygulanmasından değerlendirmesine kadar olan süreçte karşılaşılan problemleri gidermeye yöneliktir. Bu amaçla "Okul Rehberlik Servisleri İçin Çevrimiçi Bir Karar-Destek Sistemi" yazılımı geliştirilmiştir. Yazılımın güvenilirliğini kontrol etmek amacı ile Yunus Emre Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi'nde yazılım 3 yıl süre ile uygulanarak yazılımın güvenilirliği doğrulanmıştır. Yazılımı kullanım ve tasarım yönünden değerlendirmek amacıyla "Öğretmen Görüş Anketi" ve "Öğrenci Görüş Anketi" oluşturulmuştur. Öğretmen Görüş Anketinde yer alan beş madde öğretmenlerin demografik bilgileri ile ilgili, 34 madde ise sistem hakkındaki öğretmen görüşleri ile ilgilidir. Öğrenci Görüş Anketi 37 maddeden oluşmaktadır, bu maddelerin beşi öğrencilerin demografik bilgileri ile ilgili, 32'si ise sistem hakkındaki öğrenci görüşleri ile ilgilidir. Geliştirilen ölçekler Yunus Emre Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi'nde öğrenim gören 200 öğrenciye ve 48 sınıf/okul rehber öğretmenine uygulanarak öğrenci ve öğretmenlerin "Okul Rehberlik Servisleri İçin Çevrimiçi Bir Karar-Destek Sistemi"ne yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler istatistik işlemlerine tabi tutulmuştur. Ortaya çıkan sonuçlara bakıldığında her iki anketinde ortalaması "Katılıyorum" aralığına denk gelmektedir. Bu sonuç geliştirilen yazılımın kullanım ve tasarım yönünden iyi düzeyde olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Guidance services to students' self-realization, according to the capabilities and features of the educational process at the highest level and to exploit their potentials for optimal use and development is where the studies are conducted. Guides teachers working in school's Guidance service, who are graduated at faculty of university that areas of counseling and guidance. For exploring the latent powers or abilities and characteristics in order to benefit from the highest level of students are applied with surveys/scales by school guidance teachers. Schools applied in this survey/scale is usually on paper. The questionnaires administered on paper surveys/scale up the implementation of the evaluation are experiencing some problems in the process. These problems; scale by the students complete and correctly filled Failure to all students is not reached, the time and space limitation is the availability of student tracking difficulty of the evaluation errors in the assessment process takes a long time and paper waste is more like the problems encountered as is.

The purpose of this study, the questionnaires with school guidance services survey/scale up the implementation of the assessment is directed to overcoming the problems encountered in the process. For this purpose, "School Guidance Services for Online Decision-Support System" software has been developed. With the aim to check the reliability of the software, we used this software at Yunus Emre Technical and Industrial Vocational High School for 3 years and this software has been verified by applying the software's reliability. In order to evaluate software in terms of functionality and design "Teacher Opinion Survey" and the "Student Opinion Survey" was created. Teacher Opinion Poll located in the five items related to teachers' demographic information, 34 items are related to teachers' opinions about the system. Student Opinion Survey consists of 37 items, five of these substances demographic information about students, 32 are related to students' opinions about the system. Developing scales applied at Yunus Emre Technical and Industrial Vocational High School, that studying 200 students and 48 classroom/school guidance an than teachers and students opinions about "School Guidance Services for Online Decision - Support System"  were taken. The obtained data were subjected to statistical processing. When we look at this result on average in each of the two surveys "Agree" corresponds to the range. This results in terms of functionality and design of the developed software that shows a good level.