Multiple sklerozlu hastalara bakım verenlerin bakım yükleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Burden care of care givers of multiple sclerosis patients and the determination of its effective factors
Yazar: SERPİL ÖZMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AFİFE YURTTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Amaç: Bu Araştırma, multiple sklerozlu hastalara bakım verenlerin bakım yükleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği ve Polikliniği'nde 01.01.2014-28.09.2014 tarihleri arasında yapılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemi uygulanarak yapılan hesaplamalarda örneklem sayısı 380 olarak bulunmuştur. Araştırmaya, uzman bir nörologla işbirliği yapılarak Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) puanı beşin üzerinde olan hastaların bakım vericileri alınmıştır. Bu nedenle araştırma 92 bakım verici ile tamamlanmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Anket Formu ve Zarit Bakım Yükü Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan bakım vericilerin yaş ortalamasının 38 yaş ve üzerinde olduğu bulunmuştur. Bakım vericilerin çoğunluğunun kadın, ev hanımı, ilköğretim mezunu ve SSK sağlık güvencesine sahip oldukları belirlenmiştir. Bakım vericilerin çoğunun 1-2 çocuğa sahip oldukları ve hastalarıyla aynı ev ortamını paylaştıkları tespit edilmiştir. Yaş ilerledikçe bakım yükünün arttığı bulunmuştur. Araştırmaya katılan bakım vericilerin Zarit Bakım Yükü Ölçeği' ne göre puan ortalaması 25.44± 9.50 (9-59) olarak elde edilmiştir.
Sonuç: Multiple sklerozlu hastalara bakım verenlerin orta ve ciddi düzeyde yüke sahip olduğunu belirlenmiştir. Yaş ilerledikçe puan ortalamalarının yükseldiği belirlenmiştir. Bakım vericiler arasında erkek, evli ve çocuk sahibi olan, eğitim düzeyi düşük, geliri giderinden fazla olan bakım vericilerin puan ortalamalarının anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the burden care of care givers to multiple sclerosis patients and its effective factors.
Materialand Method: This descriptive study was carried out at neurology clinics and polyclinics of Atatürk University Research Hospital between 1st January and 8th September 2014. Sample size was determined to be 380 patients as the results of the calculations performed by employing purposive sampling method. The study was decided within the close collaboration with an expert neurologist to include the care givers of the patients whose score of Expanded Disability Status Scale (EDSS) was above 5. Therefore, the study was completed including 92 patients. Data were gathered using questionnaire survey forms and Zarit Burden Care Scale and processed using SPSS software package.
Results: Mean age of care givers included in the study was found to be 38 and above and the majority of them were determined to be female, housewife, primary school graduate and under the health care insurance of Social Security Institution. It was also determined that care givers had 1 or 2 children andshared the same home environment with their patients and burden care rate increased with increasing ages. Mean score of care givers was calculated to be 25.44± 9.50 (9-59) according to Zarit Burden Care Scale.
Conclusion: It was determined in the study that care givers to multiple sclerosis patients have moderate to heavy burden care whose score increases with age. It was also found that mean score of care givers was significantly higher among those who are male, married with children, with low educational level and higher income than expense.