Çatalca Subaşı'nın mekansal gelişimi
The spatial development of Çatalca Subaşı
Yazar: OĞUZHAN ERGÜL
Danışman: PROF. DR. HAMZA AKENGİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul ilinin Çatalca ilçesine bağlı olan Subaşı Mahallesi incelenmiştir. Mahallenin coğrafi koordinatları ise 41°13'24.9"K ve 28°27'19.9"D şeklindedir. Subaşı Mahallesi, Çatalca'nın kuzey bölümünde olup Çatalca'ya 9 km ve İstanbul merkeze ise 60 km mesafededir. Subaşı Mahallesi'nin batı ve kuzeybatı bölümü orman bölgesidir ve yerleşim ağırlıklı olarak kuzey yönünde olup güney yönüne de yayılmıştır. Yol geçiş güzergahı üzerinde bulunduğu için önemli bir konuma sahiptir. Kuzeybatı yönünde Kırklareli yoluna, güney yönünde Çatalca yoluna ve doğu yönünde İstanbul yoluna bağlanmaktadır. Nüfusu, kış aylarında 1600'ü geçmezken yaz aylarına gelindiğinde 2500'ü bulmaktadır. Bu durum mahalledeki ticaretin ve sosyal etkileşimlerin artmasına fayda sağlamaktadır. Ayrıca yerleşim olarak tercih edilen bir mahalle olduğu için konut sayılarında artış olup eski konut tiplerinin yerini yenileri almıştır.

Yerleşim kurulmadan önce Subaşı, insanların yol üzerinde hayvanlarını dinlendirip onlara su verdiği bir yerdi. Osmanlı Devleti döneminde çiftlik statüsü verilerek "Otamış Çiftliği" olarak bir süre varlığını sürdürdü. Köyün, daha sonra, Kırım Hanlarından Giray Han tarafından kurulduğu rivayet edilir. Köyün merkezinde bulunan Subaşı Cami'nin haziresinde Kırım Hanları'nın mezarları, o döneme ait tarihi çeşme ve çeşitli mezar motifleri bulunmaktadır.

Çalışmanın birinci bölümünde Subaşı Mahallesi'nin jeolojisi, jeomorfolojisi, iklim, toprak yapısı ve bitki örtüsünden oluşan fiziki coğrafya özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise demografik gelişim süreci ve yerleşme özelliklerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde mekansal gelişime bağlı olarak Subaşı'nın camileri, spor alanları, sağlık alanları, eğitim alanları, konut tipleri ve rekreasyon faaliyetleri olarak fonksiyonel gelişim süreçlerinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise Şubası Mahallesi'nin tarım, ormancılık, sanayi, ticaret, ulaşım ve turizm konuları ele alınmıştır.

Abstract:
In this study, Subaşı Neighbourhood, which is connected to Çatalca district of Istanbul province, has been selected. The geographic coordinates of the neighborhood are 41°13'24.9"N and 28°27'19.9"E. It is located in the northern part of Çatalca, 9 km from Çatalca and 60 km from the center of İstanbul. The western and northwestern parts of the Subaşı Neighborhood are forest areas, and the settlement is mainly in the north direction and spread to the south direction. It has an important position as it is located on the road transit route. It is connected to Kırklareli road in the northwest direction, Çatalca road in the south direction, and Istanbul road in the east direction. Its population does not exceed 1600 during the winter months, but it reaches 2500 during the summer months. This situation contributes to increase the trade and social interactions in the neighborhood. Moreover, since it is a preferred neighborhood as a settlement, the number of residences has increased and the old housing structures have been replaced by new ones.

Before the settlement was established, Subaşı was a place where people rested their animals on the road and gave them water. During the Ottoman Empire, it was given the status of a farm and continued its existence for a while as "Otamış Farm". It is rumored that the village was founded later by Giray Khan, one of the Khans of Crimea. The graves of the Crimean Khans, the historical fountain of that period and various tomb motifs are located in the graveyard of the Subaşı Mosque, located in the center of the village.

The first part of the study focuses on the physical geography characteristics of Subaşı Neighborhood, including its geology, geomorphology, climate, soil structure, and vegetation. In the second part, the demographic development process and settlement features are mentioned. In the third part, functional development processes of Subaşı such as mosques, sports fields, health areas, education areas, housing types and recreational activities are mentioned depending on the spatial development. In the fourth part, agriculture, forestry, industry, trade, transportation and tourism features of Subaşı are discussed.