Planlı eğitim ve danışmanlığın kadınların aile planlaması hizmetlerinden memnuniyet düzeyine etkisi
The effective of planned educatıon and counseling on the level of women's satisfaction with family planning services
Yazar: NİLÜFER ERBİL
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN PASİNLİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Planlı Eğitim ve Danışmanlığın Kadınların Aile Planlaması Hizmetlerinden Memnuniyet Düzeyine Etkisi Bu çalışma; aile planlaması (AP) hizmetleri ile ilgili kadınların memnuniyet durumu ile verilen planlı eğitim ve danışmanlığın AP hizmetlerinden memnuniyet düzeyine etkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve yapılmıştır. İki aşamalı olan bu araştırmanın birinci aşaması durum saptamak için tanımlayıcı olarak, ikinci aşaması ise kadınlara verilen planlı eğitim ve danışmanlığın AP hizmetlerinden memnuniyet düzeyini yükseltip yükseltmediğim değerlendirmek amacı ile ön test-son test kontrol gruplu yarı deneme modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırma Ordu Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇSAP) Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamanın verileri; 1 Nisan 2004-15 Haziran 2004 tarihleri arasında, ikinci aşamasının verileri 1 Temmuz 2004-15 Ocak 2005 tarihlerinde toplanmıştır. Hem birinci hem de ikinci aşamada örneklem seçimi olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemiyle yapılmıştır. Araştırmanın deney-kontrol gruplarım ve her ay ev ziyaretlerini içermesi nedeniyle ikinci aşamasına; 60 deney, 60 kontrol grubu olmak üzere toplam 120 kadın alınmıştır. Ancak eğitim süresinin uzun olması nedeniyle 11 kadın çalışmaya devam etmek istemediği için, 5 kadınında il dışına taşındığı için toplam 16 kadın son testte araştırma kapsamı dışında bırakılmıştır. Böylece 53 deney, 51 kontrol grubu olmak üzere araştırma 104 kadınla tamamlanmıştır. Araştırmanın birinci aşamasına alınan kadınların, Erci tarafından geliştirilen ve araştırmada kullanılan Aile Planlaması Hizmetlerinden Memnuniyet Ölçeği (APHMÖ)'ni kendilerinin cevaplaması gerektiğinden en az ilkokul mezunu olması ve en az 6 ay süreyle herhangi bir APVII yöntemini kullanmış olması özellikleri aranmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasının örneklemine ise, APHMÖ'den 148'in altında puan alan ve kontrol değişkenlerine uygun olarak seçilen kadınlar alınmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 11.5 istatistik paket programında, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, ki-kare, t testi, Kruskal Wallis, Mann-Whitney U ve korelasyon analizi kullanılarak yapılmıştır. Sosyo-demografik özelliklerinden; deney grubundaki kadınların yaş ve çalışma durumunun, kontrol grubundaki kadınlarda ise çalışma durumunun, APHMÖ puan ortalamaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Kadınların ön-test APHMÖ toplam puan ortalamalarının deney grubunda 116.25±18.17, kontrol grubunda 124.73±18.73 olduğu saptanmıştır. Son-test APHMÖ toplam puan ortalamalarının ise, deney grubundaki kadınlarda 140.1 1±24. 02, kontrol grubundaki kadınlarda ise 128.43±25.44 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların ön-test ve son-test APHMÖ puan ortalama değerleri karşılaştırıldığında, farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu ( P<0.001), kontrol grubundaki kadınların ön- test ile son-test APHMÖ puan ortalama değerleri karşılaştırıldığında, farkın istatistiksel olarak anlamsız olduğu belirlenmiştir (P>0.05). Sonuç olarak, deney grubunda son-test puanlarının ön-test puanlarından belirgin bir şekilde yüksek olması, planlı eğitim ve danışmanlık ile AP hizmetlerinden memnuniyetin artırılmasının sağlanabildiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, danışmanlık, aile planlaması hizmetleri, memnuniyet.

Abstract:
The Effective of Planned Education and Counseling on the Level of Women's Satisfaction with Family Planning Services This study was made to determine the family planning services and the state of women's satisfaction and the effective of education and counseling given on the level of satisfaction with family planning services. The study was carried out two stages; the first stage was made as descriptive to determine the situation, the second stage was made to evaluate whether the planned education and counseling increase the level of satisfaction appropriate to the quasi- experimental of pre-test / post-test with control group design. The study was made Mother and Children Health and Family Planning Center (MCHFP) in Ordu. The data of the first stage were collected between 1 April 2004 and 15 June 2004; and the data of the second stage were collected between 1 July 2004 and 15 January 2005. Convenience of nonrandomly sample method was used in this research both the first stage and the second stage. Because of the study includes experimental and control groups and home visits in every months, 60 women for experimental and 60 women for control group were selected in the second stage. However, because the length of the education was long, eleven women gave up the research and five women taken out of the study since they left the city. Therefore, the study was completed with 104 women; 53 of them as experimental group, and 51 of them as the control group. The features of being graduated from elementary school at the least, and having used the one of the family planning methods for at least six months were especially wanted because at the first stage of the study women are asked to answer theIX Measurement of Satisfaction with Family Planning Services (MSFPS) developed by Erci. Women who got lower than 148 points from MSFPS were recruited in the samplings of the second stage and those were selected appropriate for control variables. The statistical analysis of the data were used to percentile, arithmetic mean and standard deviation, chi-square test, t test, Kruskal-Wallis variance, and Mann- White U Test, Correlation Analysis in SPSS 1 1.5 statistics packet program. It was found that in socio-demographic features, the age and the working state of women in the experimental group, and the working state of women in the control group made difference statistically significance on the mean score of MSFPS. It was determined that the total mean score of women in pre-test MSFPS in experimental group was 116.25±18.17, and that of in control group was 124.73±18.73. Total mean score in post-test MSFPS in experimental group was 140.11 ±24. 02, and in control group was 128.43±25.44. When the mean score of pre-test and post-test in MSFPS of women in experimental group was compared, it was determined that there was a statistically significant difference (P<0.001). When the mean score of pre-test and post-test in MSFPS of women in control group was compared, it was determined that there was not statistically significant difference (P>0.05). As a result, it was determined that the mean score of post-test was obviously higher than pre-test mean score in experimental group shows that the increase of satisfaction from the Family Planning Services can be provided with planned education and counseling. Key Words: Education, counseling, family planning services, satisfaction.