Akılcı duygusal eğitim programının lise öğrencilerinin akılcı olmayan inançları ve problem çözme beceri algıları üzerine etkisi
The effect of rational emotive education program on irrational beliefs and problem solving self appraisal of high school students
Yazar: MURAT YIKILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP HAMAMCI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı duygusal eğitim = Rational emotive education ; Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Problem Çözme Envanteri = Problem Solving Inventory ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Bu araştırmanın amacı Akılcı Duygusal Eğitim Programının lise öğrencilerinin akılcı olmayan inançları ve problem çözme beceri algıları üzerine etkisini incelemektir. Araştırmada, ön-test, son-test ve izleme ölçümlü deneysel bir desen kullanılmıştır. Araştırmanın denekleri dokuzuncu sınıfa devam eden, akılcı olmayan inanç düzeyleri yüksek ve problem çözme beceri algıları düşük olan lise öğrencileridir. Araştırmaya katılan denekler random yöntemle deney (n=10), plasebo (n=10) ve kontrol (n=9) gruplarına atanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden problem çözme beceri algısı `Problem Çözme Envanteri', akılcı olmayan inançlar ise `Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği-Ergen Formu' ile ölçülmüştür. Deney grubuna 12 oturumluk Akılcı Duygusal Eğitim Programı uygulanmıştır. Plasebo grubuna aynı uzunlukta iletişim ve kendini açma becerilerini içeren bir grup rehberliği programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir program uygulanmamıştır. Son test ölçümü deneysel işlemin bitmesinden 15 gün sonra, izleme ölçümleri ise oturumların bitmesinden üç ay ve bir yıl sonra gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi için 3x4'lük karışık desenler için iki yönlü varyans analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları Akılcı Duygusal Eğitim Programının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin hem akılcı olmayan inançlarını azaltmada hem de Problem Çözme Envanteri'nin planlı ve değerlendirici yaklaşım alt boyutları dışında, problem çözme beceri algıları geliştirmede etkili olduğunu ortaya koymuştur.Anahtar Kelimeler: Akılcı Duygusal Eğitim, Akılcı olmayan inançlar, Problem çözme beceri algısı

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the effect of Rational Emotive Education Program on irrational beliefs and self-appraisal of problem solving skills of high school students. An experimental design with pre-test, post-test and follow-up tests was used in this investigation. The participants of the research were 9th grade students who have high level irrational beliefs and low level of problem solving skills appraisal. The participants were randomly assigned to experimental (n=10), placebo (n=10) and control group (n=9). Dependent variables of research; problem solving skills appraisal was measured `Problem Solving Inventory? and irrational beliefs measured by `Irrational Beliefs Scale-Adolescent Form?. A 12 session Rational Emotive Education Program was implemented to experimental group. A group guidance program aimed teaching communication and self disclosure skills implemented to placebo group, at the same length. There was not any program application to control group. The post-test measures were collected after 15 days from end of the experiments and follow-up measures were taken three months and one year after from the end of the sessions. It was used two-way Anova technique for 3x4 Mixed Measures for data analysis. The results of reserach demonstrated that the Rational Emotive Education Program is affective to reduce irrational beliefs also to improve self-appraisal of problem solving skills except planfulness and monitoring style.Key words: Rational Emotive Education, Irrational beliefs, Problem solving skills self-appraisal