Yapılandırılmış bireysel anımsamanın palyatif bakım hastalarının semptom yönetimi, yaşam memnuniyeti ve öz aşkınlık üzerine etkisi
The effect of structured individual reminiscence on symptom management, life satisfaction and self transcendence of palliative care patients
Yazar: CANAN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hatırlama = Recall ; Hospis ve palyatif bakım hemşireliği = Hospice and palliative care nursing ; Palyatif bakım = Palliative care ; Tedavi = Treatment ; Öz aşkınlık = Self-transcendence

Özet:
Amaç: Bu araştırma, palyatif bakımda tedavi görmekte olan hastalara uygulanan yapılandırılmış bireysel anımsamanın semptom yönetimi, yaşam memnuniyeti ve öz aşkınlık düzeyleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, randomize plasebo kontrollü bir çalışma olarak Balıkesir Bandırma Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Palyatif Bakım Servisi'nde Kasım 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, basit (bilgisayar tabanlı) ve tabakalı (yaş ve cinsiyet) randomizasyon yöntemi ile belirlenmiş ve dâhil edilme ölçütlerine uyan hastaların girişim (yapılandırılmış bireysel anımsama), plasebo (yapılandırılmamış sosyal görüşme) veya kontrol (standart hemşirelik bakımı) grubuna alınması sağlanmıştır. Araştırmanın verileri; Birey Tanılama Formu, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) Performans Skalası, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ), Yaşam Memnuniyet Ölçeği (YMÖ) ve Öz Aşkınlık Ölçeği (ÖAÖ) ile toplanmıştır. Değerlendirme araçları uygulama öncesi (1. Gün) ve uygulama sonrası (15. Gün) uygulanmıştır. Girişim grubu ile kronolojik olarak yaşam evrelerini içeren ve geçmişteki olumlu yaşam olaylarını anımsamasını kolaylaştıracak; plasebo grubu ile ise geçmiş yaşam deneyimlerini içermeyen, güncel olaylar ve sağlık durumuna ilişkin edinmek istediği bilgiler hakkında gün aşırı (toplam sekiz oturum), her oturum 30 dakika sürecek şekilde görüşülmüştür. Kontrol grubu ile görüşme yapılmamış olup standart palyatif bakım desteği alması sağlanmıştır. Veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiş ve p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya girişim grubu 15, plasebo grubu 14 ve kontrol grubu 15 olmak üzere dâhil edilme ölçütlerine uyan toplam 44 hasta alınmıştır. Hasta gruplarının, sosyodemografik ile sağlığa/hastalığa ilişkin özellikler, palyatif bakıma özgü tanıtıcı özellikler ve performans düzeyleri açısından homojen olduğu saptanmıştır. Hiçbir grubun toplam semptom yükünde azalma görülmezken (p>0,05); girişim ve plasebo grubunun genel sıkıntı ve psikolojik semptomlarında anlamlı azalmalar olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Girişim grubunda, diğer gruplara kıyasla yaşam memnuniyeti ve özaşkınlık düzeylerinde anlamlı artış olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Bir hemşirelik müdahalesi olarak yapılandırılmış anımsama; palyatif bakım hastalarında psikolojik semptomları azaltmada, yaşam memnuniyetlerini ve öz aşkınlık düzeylerini artırmada kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler; Anımsama terapisi; Öz aşkınlık; Palyatif bakım; Semptom yönetimi; Yapılandırılmış anımsama; Yaşam memnuniyeti

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effects of structured individual reminiscence applied to patients receiving palliative care on symptom management, life satisfaction and self-transcendence levels.
Material and Method: The research was conducted as a randomized placebo-controlled trial in Balıkesir Bandırma Training and Research Hospital, Palliative Care Service between November 2021 and May 2022. The sample of the research was determined by simple (computer-based) and stratified (age and gender) randomization method, and patients who met the inclusion criteria were included in the intervention (structured individual reminiscence), placebo (unstructured social interview) or control (standard nursing care) groups. The data of the research; Individual Identification Form was collected with the Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) Performance Scale, Memorial Symptom Assessment Scale (MSAS), Life Satisfaction Scale (LSS), and Self Transcendence Scale (STS). Evaluation tools were applied before the application (first day) and after the application (Day 15th). With the intervention group, it will make it easier to remember positive life events in the past, which include life stages in chronological order; on the other hand, the placebo group was interviewed every other day (eight sessions in total), each session lasting 30 minutes, about the information they wanted to obtain about current events and health status, which did not include past life experiences. The control group was not specifically interviewed, also it was ensured that they received standard palliative care support. The data were evaluated using appropriate statistical methods and p<0.05 was considered significant.
Results: A total of 44 patients who met the inclusion criteria, including 15 in the intervention group, 14 in the placebo group, and 15 in the control group, were included in the research. It was determined that the patient groups were homogeneous in terms of sociodemographic and health/disease-related features, introductory features specific to palliative care, and performance levels. While no decrease was observed in the total symptom burden of any group (p>0.05); it was determined that there were significant reductions in distress and psychological symptoms in the intervention and placebo
VI
groups (p<0.05). It was found that there was a significant increase in life satisfaction and self-transcendence levels in the intervention group compared to the other groups (p<0.05).
Conclusion: Structured reminiscence as a nursing intervention; it can be used to reduce psychological symptoms, increase life satisfaction and self-transcendence levels in palliative care patients.
Keywords; Reminiscence therapy, Self-transcendence, Palliative care, Symptom management, Structured reminiscence, Life satisfaction