Türkiye'de 35-44 ve 65-74 indeks yaş gruplarında ağız sağlığı durumu-2004
Oral health status of 35-44 and 65-77 age groups in Turkey-2004
Yazar: ŞENGÜL ÜNLÜER
Danışman: PROF. DR. SAADET GÖKALP
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'dekierişkinlerin ve yaşlıların diş çürüklerinin ve periodontal durumlarınınprevalansını ve şiddetini saptamak, ağız sağlığı davranışlarınıdeğerlendirmektir. Örneklem, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından (ülkeçapında 68 ildeki 250 yerleşim yeri) orantılı tabakalı küme örnekleme yöntemikullanılarak seçildi. Bu araştırma, 2004 ulusal çalışmasının 35-44 ve 65-74yaş gruplarının verileri üzerinden gerçekleştirildi. Anket uygulanan kişilerinkron ve kök çürükleri, tedavi gereksinimleri, flüorozis, CPI ve ataçman kaybıdurumları, DSÖ (1997) kriterlerine göre kalibre olmuş diş hekimliği öğrencileritarafından kaydedildi. Veriler, Ki-Kare testi ve varyans analizi uygulanarakdeğerlendirildi. Ortalama DMFT, erişkinlerde 12,2±7,5 ve yaşlılarda25,8±8,5'tir. Dişsizlik, erişkinlerde %2,6 ve yaşlılarda %48,0 olarak bulunmuşve artan eğitim düzeyiyle azaldığı görülmüştür. Dişlerine sahip olanlararasında, erişkinlerin %75,8'inde ve yaşlıların %59,3'ünde kron çürüğügörülmüştür. Kırda yaşayanlarda ve 65-74 yaş grubu kadınlarda kron çürüğüyüksektir (p=,045). Erişkinlerin %85,4'ünün diş fırçası vardır. Fırçalamaalışkanlığı, artan eğitim düzeyi çürüksüzlüğü artırmaktadır (p=,000). Her ikigrup da (%98,9, %99,9) diş hekimine yakınması oldukça gitmektedir. Çekim,yaşlı erkeklerde ve kırda yaşayanlarda en çok rastlanan tedavi girişimidir.Erişkinlerde sağlıklı periodontal duruma sahip olan kadınlar, erkeklere göredaha fazladır (p=,000). CPI skoru=0 olanların hiçbirinde kök çürüğünerastlanmamıştır (p=,000). Kayıp diş değerlerinin fazla olması, koruyucutedavilere ve etkili müdahalelere gerek olduğunun göstergesidir ve çabalardiş hastalıklarının önemine dikkat çekmek için sarf edilmelidir.Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı durumu, ağız sağlığı davranışları, Türkpopülasyonu.

Abstract:
The aim of this study was, todetermine the prevalence and severity of dental caries and the periodontalconditions, to assess the oral health behaviors among adults and elderly inTurkey. Representative study sample was selected by using proportionalstratified cluster sampling method through Turkish Statistical Institute (250clusters at 68 provinces throughout the country) and this study was carriedout on 35-44 and 65?74 age groups from the data of 2004 National study. Astructured questionnaire was implemented and subjects were examined bycalibrated dental students at home visits according to WHO (1997) criteria,including coronal and root caries, dental treatment needs, fluorosis, CPI andattachment loss. Chi-square test and analysis of variance were performed.The mean DMFT was 12.2±7.5 for adults and 25.8±8.5 for elderly. Theedentuluousness were 2.6% of the adults and 48.0% of the elderly anddecreased with elevating education level. Among total dentate subjects,75.8% of adults and 59.3% of elderly had coronal caries, whereas in ruralareas and among elderly females, the prevalence of caries was higher(p=.045). Of the adults, 85.4% had toothbrush and brushing habit and highereducation level increased having 0% of coronal caries (p=.000). Both groupvisited dentist (98.9%-99.9%) whenever they have a complaint. Treatmentneed of tooth extraction was high among elderly male and rural residence.The percentage of healthy periodontal condition of females was higher thanmales for adult group (p=.000) and no root caries was found among allsubjects with CPI score=0 (p=.000). High number of missing teeth indicatesneed for prevention initiatives and effective interventions, and all effortsshould be made to increase dental disease awareness.Key words: Oral health status, oral health behaviors, Turkish population.