Eşik altı obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinde üst bilişsel faktörlerin etkisi
The effects of metacognitive factors on subthreshold obsessive compulsive disorder symptoms
Yazar: ECE BAŞAK ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu çalışmanın amacı, eşik altı obsesif kompulsif belirtiler gösteren bireylerde üst bilişsel faktörlerin etkisini incelemektir. Biliş kavramına göre daha yeni olan bu üst biliş kavramı son yıllarda üzerinde oldukça fazla araştırma yapılan konulardan biri olmuştur. Üst biliş kavramı, bilişleri kontrol eden, düzenleyen ve değerlendiren üst düzey bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Üst bilişsel modele göre, OKB'nin oluşmasını ve sürdürülmesini anlamada kişilerin kendi bilişleri ve üst bilişlerini düzenleme stratejileri önemli olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle OKB'nin oluşumunda ve sürdürülmesinde üst bilişlerin etkili olduğunu söylemek mümkündür. Araştırma İzmir ilinde rastgele seçilen 30 kadın 30 erkek katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması için bazı anket formları ve ölçekler kullanılmıştır. Başta Sosyodemografik Bilgi Formu olmak üzere, Düşünce Davranış Kaynaşması Ölçeği, Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi, Obsesif İnanışlar Ölçeği, Üst Biliş Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği olmak üzere toplamda altı tane ölçek uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, üst bilişsel faktörlerin eşik altı obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışma bulguları ile OKB ve üst bilişsel model ile ilgili çalışmalar yapan araştırmacılara kaynak olunması, eşik altı obsesif kompulsif bozukluk gösteren bireyler için yararlı bilgiler verilmesi üzerine çalışılmıştır ve gelecekte yapılabilecek çalışmalar önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: eşik altı obsesif kompulsif bozukluk, OKB belirtileri, üst
biliş, bilişsel faktörler, düşünce eylem kaynaşması.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects metacognitive factors on subthreshold obsessive compulsive disorder symptoms. Metacognition is more recent than cognition, has been one of the subjects that have been researched a lot in recent years. The concept of metacognition is defined as a high-level process that controls, regulates and evaluates cognitions. According to the metacognitive model, individuals' strategies of organizing their cognition and metacognition are considered important in understanding the formation and maintenance of OCD. Therefore, it is possible to say that metacognitions are effective in the formation and maintenance of OCD. 30 women and 30 men participants of this study was randomly choosen from the İzmir province. Some questionnaire forms and scales were used to gather data. The study includes six different questionnaire; firstly social demographic form, Thought-Action Fusion Scale, Maudsley Obsessive-Compulsive Inventory, Obsessive Beliefs Oestionnaire, Metacognitive Questionnaire and Beck Depression Inventory. The results of this study shows that, metacognitive factors effects subthreshold obsessive compulsive disorder symptoms. This study should be a resource for the researchers that research subthreshold OCD symptoms and metacognitive factors. In addition, this study aims to give information to people who are deal with subthreshold OCD. The results are discussed according to the related literature and future studies are suggested.

Keywords: subthreshold obsessive compulsive disorder, OCD symptoms, metacognitive, cognitive factors, thought action fusion.