Pandeminin normalleşme döneminde liselerdeki ergenlerin duygusal ve davranışsal sorunları ve ilişkili faktörler
Emotional and behavioral problems and related factors of adolescents in high schools during the normalization period of the pandemic
Yazar: SARE KALYONCU
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Pandemiler = Pandemics ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Bu çalışmada pandeminin normalleşme döneminde liselerdeki ergenlerin duygusal ve davranışsal sorunları ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneğini Kocaeli ilinin merkez ilçesi olan İzmit'te lise öğrenimine devam eden ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 14–17 yaş aralığındaki olasılıklı küme örnekleme yöntemiyle seçilen 460 öğrenci oluşturmuştur. Kesitsel tipteki bu çalışmanın verisi, alınan izinler dahilinde 2–10 Mart 2023 tarihleri arasında yüz yüze olarak sınıf ortamında toplanmıştır. Araştırmada "Sosyo-Demografik Bilgi Formu" ve "11–18 Yaş Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Veri girişi ve analizler SPSS v26.0 istatistik programı ile yapılmıştır.
Araştırmaya katılan 460 öğrencinin %31,5'i kız, %66,3'ü erkektir. Ergenlerin yaş ortalaması 15,27±1,05'tir. Ergenlerin 11-18 Yaş Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeği'nden aldıkları toplam problem puanı ortalaması 74,87±24,22, travma sonrası stres bozukluğu alt boyutuna ait ortalama puanı ise 9.784.71'dir. Çoklu regresyon analizlerinde ergenlerin pandemide beslenme düzeninin bozulması, okulların açılmasına hazır olunmaması, okul kıyafet kurallarına uymakta zorlanması, sınıfta dersi dinlemede ve iletişim kurmakta zorlanması, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü bulunması, yangın yaşaması, psikolojik şiddete maruz kalması ve ergenin çalışması toplam problem puanını bağımsız olarak açıklarken; annenin çalışması, beslenme düzeninin bozulması, okulların açılmasına hazır olunmaması, iletişim kurmakta zorlanması, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü bulunması, üzüntülerini/kederlerin arkadaş ile paylaşılması, psikolojik şiddete maruz kalması ve kişilik özellikleri travma sonrası stres bozukluğu puanını bağımsız olarak açıklamaktadır (p<0.05). Diğer sosyo-demografik ve okul ile ilgili özelliklere göre puan ortalamaları anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05).
Araştırma bulgularına dayalı olarak, öğrencilerin duygusal ve davranışsal sorun ortalamasının yüksek olduğu, sorunları yordayan değiştirilebilir risk faktörlerini ortadan kaldırmak için okulların rehberlik servislerinin güçlendirilerek okul ruh sağlığı hizmetlerinin niteliğinin iyileştirilmesi için travma bilgili okul sistemine geçişin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study to examine the emotional and behavioral problems and related factors of adolescents in high schools during the normalization period of the pandemic. The sample of the study consists of 460 students selected by probability cluster sampling method between the ages of 14-17 who continued their high school education in Izmit, the central district of Kocaeli province and they participated in the study voluntarily. The data of this cross-sectional study were collected face-to-face in the classroom environment between March 2-10, 2023 in line with the permissions obtained. In the study, "Socio-demographic Information Form" and "Youth Self-Report for Ages 11-18" were used. Data entry and analysis were performed with SPSS v26.0 statistical software.
Of the 460 students participating in the study, 31.5% were female and 66.3% were male. The mean age of the adolescents was 15.27±1.05. The average of the total problem score of adolescents from the Youth Self-Report for Ages 11-18 is 74.87±24.22, and the average score of the post-traumatic stress disorder sub-dimension is 9.784.71. In multiple regression analyses, while adolescents' disruption of nutrition during the pandemic, not being ready to continue education, having difficulty in complying with school dress codes, having difficulty listening to courses and difficulty in communicating, having a history of psychiatric illness in the family, experiencing fire as a traumatic event, being exposed to psychological abuse and adolescent's work independently explained the total problem score, while the mother's work, disruption of nutrition, not being ready to continue education, having difficulty in communicating, having a family history of psychiatric illness, being exposed to psychological abuse and personality traits explain the post-traumatic stress disorder score independently (p<0.05). Mean scores did not differ significantly according to other socio-demographic and school-related characteristics (p>0.05).
Based on the findings of the study, it is thought that the transition to a trauma-informed school system will be beneficial in order to improve the quality of the school mental health services by strengthening the guidance services of the schools in order to eliminate the changeable risk factors that predict the problems where the students have a high average of emotional and behavioral problems.