İnfaz ve koruma memurlarının mesleki deneyimlerinin psikososyal etkileri üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the psychosocial effects of professional experiences of correctional officers
Yazar: MERVE NUR GAMZE YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÇALICI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Açık cezaevi = Open prison ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Kapalı cezaevi = Closed prison

Özet:
Günlük yaşamda bireylerin sağlığını ve sosyal yaşamını etkileyen çeşitli faktörler 
bulunmaktadır. Bu faktörler düşünüldüğünde bireyin zamanının büyük bir çoğunluğunu 
geçirdiği iş ortamının, kendi sağlığı üzerinde önemli etkisi olan sosyal faktörlerden biri 
olduğunu söylemek mümkündür. İş ortamı, orada çalışan bireylerin sağlığı ve yaşamı üzerinde 
olumlu ya da olumsuz etkiler bırakabilmektedir. İşte tam bu noktada, yaptıkları işin çalışan 
bireylerin üzerindeki etkilerini incelemek ve bu incelemelerin ardından çalışmaları uzun 
psikoeğitim çalışmaları gibi anlamlı önleyici strateji çalışmalarıyla taçlandırmak için uğraşmak, 
ailesi ve sevdiklerinden çok iş ortamında vakit geçiren günümüz bireyleri için anlamlı olacaktır. 
Tüm bunlar doğrultusunda, iş ortamı ve mesleği gereğince travmatik yaşantılarla iç içe olan ve 
onlara yardım hizmeti sunan meslek çalışanlarının önem verilmesi gereken ve risk altında olan 
bir konumda olduğu düşünülmektedir. Bu durumda bu araştırma için seçilen katılımcı profili 
ise bahsedilen riskler doğrultusunda belirlenmiştir, infaz ve koruma memurları. Bu çalışma, 
ceza infaz kurumları gibi travma ve ilişkili faktörlerle iç içe bir iş ortamında çalışan meslek 
grubu olan infaz ve koruma memurlarının mesleki deneyimlerinin kendileri üzerindeki 
psikososyal etkilerini incelemek ve çalışma sonucunda elde edilen bulgular vasıtasıyla da ceza 
adaleti sisteminin önemli bir ajanı olarak infaz ve koruma memurlarına dikkat çekmek amacıyla 
yapılmıştır. Çalışmada verileri elde etmek için katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu 
uygulanarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmeler hali hazırda mesleğine en az 5 
senedir devam eden 10 infaz ve koruma memuruyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan elde 
edilen veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre 
infaz ve koruma memurlarının mesleğin ilk yıllarında ruhsal ve fiziksel olarak daha çok 
zorlandıkları görülmektedir. Kadın infaz ve koruma memurlarının özellikle duygusal olarak 
zorlandığı ve ebeveynlik yaşantılarında bazı sorunlar yaşadığı göze çarpan bulgular arasındadır. 
Yapılan mesleğin fiziki koşullarının ise zaman zaman psikolojik olarak meslek mensubu bireylerde olumsuz etkiler yarattığı söylenebilmektedir. Bir diğer önemli bulgu ise infaz ve 
koruma memurluğu için katılımcıların büyük bir çoğunluğu idare ve mesai arkadaşlarıyla 
yaşanan sorunları kendileri adına mesleğin en zorlayıcı yanı olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca 
katılımcıların mesleki açıdan yaptıkları işleri bir kanun gerekliliği olarak görmesinin, duygu ve 
stres yönetimlerine olumlu yönde katkı sağladığı görülmektedir. Bir diğer yandan katılımcıların 
neredeyse tamamının mesai saatleri dışında yaptıkları etkinliklerin çoğunlukla açık alanlara 
yönelik olması da infaz ve koruma memurlarının aktüel yaşamlarına dair bilgiler içermesi 
açısından önemli bulgular arasındadır. Son olarak ise infaz ve koruma memuru olan bireylerin 
mesleki yaşantılarının zamanla kendilerinde bazı önemli kişisel değişikliklere yol açtığı 
görülmektedir. Değişiklikler arasında infaz ve koruma memurlarının zaman geçtikçe daha 
sabırlı bireyler olması, öfke kontrolünü sağlayabilme yeteneklerinin gelişmesi ve ani kararlar 
vermeyip daha sağlıklı düşünebilme becerilerinin gelişmesi gibi durumların yer aldığı 
görülmektedir. Bu pozitif yöndeki değişimler de literatürle paralele çıktılara sahip olarak travma 
sonrası büyüme kavramıyla da bağdaştırılmaktadır.

Abstract:
There are various factors that affect the health and social life of individuals in daily life. 
Considering these factors, it is possible to say that the work environment where the individual 
spends the majority of person's time is one of the social factors that have a significant impact 
on person's health. The work environment can have positive or negative effects on the health 
and life of the individuals working there. At this point, it would be meaningful for today's 
individuals who spend more time in the work environment than with their families and loved 
ones, to examine the effects of their work on working individuals and to crown these studies 
with meaningful preventive strategy studies such as long psycho-education studies. In line with 
all these, it is thought that professionals who are intertwined with traumatic experiences and 
provide assistance services due to their work environment and profession are in a position that 
should be given importance and is at risk. In this case, the participant profile selected for this 
research was determined in line with the mentioned risks: correctional officers. This study aims 
to examine the psychosocial effects of the professional experiences of correctional officers, who 
are a professional group working in a work environment intertwined with trauma and related 
factors, such as penal institutions, and to examine the psychosocial effects of correctional 
officers as an important agent of the criminal justice system through the findings obtained as a 
result of the study. It was made to attract attention. In order to obtain data in the study, in-depth 
interviews were conducted with the participants using a semi-structured interview form. 
Interviews were held with 10 execution and protection officers who have been working in their 
profession for at least 5 years. The data obtained from the participants were analyzed using the 
thematic analysis method. According to the findings, it is seen that correctional officers have 
more difficulties mentally and physically in the first years of their career. Among the striking 
findings are that female correctional officers are particularly emotionally challenged and 
experience some problems in their parenting lives. It can be said that the physical conditions of the profession sometimes have negative effects on individuals who are members of the 
profession. Another important finding is that the majority of participants in the correctional 
officer position stated that the problems experienced with the administration and colleagues 
were the most challenging aspect of the profession for them. In addition, it is seen that the 
participants' perception of their professional work as a requirement of the law contributes 
positively to their emotional and stress management.  On the other hand, the fact that almost all 
of the participants' activities outside working hours are mostly in open areas is among the 
important findings in terms of containing information about the actual lives of correctional 
officers. Finally, it is seen that the professional lives of individuals who are correctional officers 
lead to some important personal changes over time. Among these changes, it is seen that 
correctional officers become more patient individuals over time, their ability to control their 
anger improves, and their ability to think more clearly and not make sudden decisions. These 
positive changes have outcomes parallel to the literature and are also associated with the 
concept of post-traumatic growth.