Türkiye'de vergi kayıp ve kaçağının önlenmesinde vergi denetiminin etkinliği
Effectiveness of tax audit, tax loss and leakage prevention of Turkey
Yazar: GÜRAY AKBAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇAVDAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi kayıpları = Loss of taxes ; Vergi kaçakçılığı = Tax evasion ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi, kamu harcamalarını finanse etmek için devletin en önemli gelir kaynaklarından biridir. Kamu yararı için gerekli olan kamusal mal ve hizmetler kamu harcaması yapılarak gerçekleştirilmektedir. Bu harcamaların büyük bir kısmının kaynağı ise vergilerdir. Vergi, mükelleflerden Anayasaya göre zorla alındığından mükelleflerin bazılarında zaman zaman vergiye karşı olumsuz tepkiler söz konusu olabilmektedir. Eksik kazanç bildirimi, yersiz gider kaydı, gerçek olmayan işlemlerin gerçek gibi muhasebeleştirilmesi vs. gibi vergi matrahında meydana getirilecek kayıplar başlıca vergi kayıp ve kaçak alanları olarak karşımıza çıkmaktadır. Etkin bir vergi denetimi ile mükellefler üzerinde yeterli caydırıcılık sağlanabilirse Türkiye'de vergi kayıp ve kaçağı kuşkusuz azaltılabilir. 

Vergi denetiminin, mükellefleri vergi kaçırmamaya teşvik etmesinin yanında mükellefler üzerinde rehberlik ve eğitim gibi başka etkileri de vardır. Vergi denetimi sonucunda vergi kanunlarının yorum ve uygulamaları mükellefler tarafından daha iyi kavrandığından muhtemel vergi kayıp ve kaçağının mükelleflere sonradan çıkarabileceği ağır fatura mükellefler tarafından dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla bu durum mükelleflerin vergi ödevlerini eksiksiz olarak yerine getirmelerine yol açacaktır. Ayrıca vergi incelemesine tabi tutulan sınırlı sayıdaki mükellef üzerindeki incelemenin mali, ekonomik, sosyal vb. etkileri diğer mükellefler tarafından da dikkate alınacak olup bu durum mükelleflerin vergi kaçırmamaları için gerekli ortamı yaratacaktır.

Abstract:
Tax is one of the most important sources of income for financing public expenditures. Public goods and services that are necessary for the public interest are realized by making public expenditures. The source of a large portion of these expenditures is taxes. Since tax is forciblytaken from taxpayers according to the Constitution, some taxpayers may have negative reactions to tax from time to time. Notification of missing earnings, misplaced expense recording, accounting of unrealistic transactions as real. Losses to be incurred in the tax base such as tax loss and leakage areas are the main. Sufficient effect can be achieved with an effective tax audits on taxpayers undoubtedly reduce tax avoidance and evasion in Turkey.

Tax Inspection encourages taxpayers to avoid tax evasion, as well as other effects on taxpayers such as guidance and training. As the interpretations and practices of tax laws are better understood by taxpayers as a result of tax auditing, heavy invoices that the possible tax loss and leakage can be issued to taxpayers are taken into consideration by taxpayers. Therefore, this situation will cause taxpayers to fulfill their tax duties completely. In addition, the examination of a limited number of taxpayers subject to tax inspection, financial, economic, social and so on impacts will be taken into consideration by other taxpayers, which will create the necessary environment for taxpayers to avoid tax evasion.