Kırşehir ili Mucur ilçesi halk kültüründe yer alan geleneksel eşya
Kirsehir province Mucur district in folk culture located in the traditional ware
Yazar: SERPİL SEYİTGAZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Ev eşyaları = Household goods ; Eşyalar = Goods ; Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Kırşehir-Mucur = Kırşehir-Mucur ; Tarım = Agriculture ; Tarım aletleri = Agricultural equipments ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
Halk kültüründe geleneksel eşyaların önemli bir yeri vardır. Geleneksel eşyalar, halk
bilgisinin geleneksel öğretilerinin somut örnekleridir. Bir toplumun tarihsel süreçte, geçmişte ve
yakın zamanda kullandığı geleneksel eşyalar, toplumsal bellekte yer ederek, kültürünün aynası
olmaktadır. Halk bilimsel ve halk kültürüne yönelik çalışmalarla, kişinin yaşamı boyunca kullanmış
olduğu gereçlere dayanılarak, yani kişinin özünden yola çıkılarak, bütün bir toplumu tanıyabilmek
mümkündür. Hızla gelişen teknoloji ve değişen yaşam koşullarının koşutunda, günümüzde bu alanda
kaydedilen en önemli sorun, geleneksel eşyalara sahip çıkılmaması sonucu yok olmalarıdır.
Geleneksel eşyaları, resmi veya özel, derlem bütünlüğünde saklayan ve koruyan bireysel derlemciler
vardır. Bu derlemcilerin geleneksel eşyaları gelecek kuşaklara aktarma çabalarının yanı sıra,
bağışçılar sayesinde de günümüzde müzelere kazandırılmış parçalara rastlamak mümkündür. Aynı
zamanda, geleneksel eşyalar, fiziksel olarak yok olsalar bile, o eşyayı kullanmış veya kullanıldığına
tanıklık etmiş kişilerin belleğinde ya da eski fotoğraflarda yaşayabilmektedirler. Mucur yöresi
özelinde, böyle bir örnekleme, emekli öğretmen Muzaffer Yıldırım'ın, kişisel çabalarıyla topladığı
derleminde rastlanılmıştır. Tarım, hayvancılık, ev eşyaları gibi alanlara özgü, yörede eskiden
üretilmiş ve kullanılmış, böylece Mucur halk kültüründeki yerini almış birçok eşya derlemin
kapsamındadır. Bu tezin amacı, Muzaffer Yıldırım derleminde bulunan, Kırşehir ili Mucur ilçesi halk
kültüründeki geleneksel eşyaların tespitini yapmak ve kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel kültürde
yer alan araçların korunmaya alınmasına katkıda bulunmaktır. Ana amaç doğrultusunda, bu eşyaların
yapıldığı malzeme ve yapım tekniğini, yöreye özgü adlandırmalarını, kullanım alanlarını, varsa
bilinen hikayelerini derlemek, eşyaları fotoğraflarla belgelemek hedeflenmiştir. Muzaffer Yıldırım
derleminde yer alan geleneksel kullanım eşyaları on bir bölümde sınıflandırılıp, listelenerek
incelemeye alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Halk Kültürü, Halk Bilimi, Geleneksel Eşya, Mucur.

Abstract:
Traditional objects have an important place in folk culture. Traditional objects are concrete
examples of traditional teachings of folk knowledge. The traditional items used by a society in the
historical process, in the past and recently, take place in the social memory and become a mirror of
its culture. With folklore and all scientific studies, it is possible to recognize a whole society based
on the tools that a person has used throughout his/her life, that is, starting from the essence of the
person. In parallel with the rapidly developing technology and changing living conditions, the most
important problem in this field today is the disappearance of traditional items as a result of not
protecting them. There are individual collectors, public or private, who preserve and protect
traditional items in their corpus integrity. In addition to the efforts of these collectors to pass on
traditional items to future generations, it is possible to come across pieces that have been donated to
museums today thanks to donors. At the same time, traditional objects, even if they physically
disappear, can live on in the memory of people who have used or witnessed their use, or in old
photographs. In the Mucur region, such an example was found in the collection of retired teacher
Muzaffer Yıldırım, which he collected with his personal efforts. Many items specific to areas such
as agriculture, animal husbandry and household items, which were produced and used in the region
in the past and thus took their place in Mucur folk culture, are within the scope of the collection. The
aim of this thesis is to identify the traditional items in the folk culture of Mucur district of Kırşehir
province, which were found in Muzaffer Yıldırım's corpus, and to contribute to the protection of the
tools in the traditional culture that are about to be lost. For the main purpose, it is aimed to compile
the materials and construction techniques of these items, their local names, usage areas, known
stories, if any, and to document the items with photographs. The traditional objects of use in Muzaffer
Yıldırım's corpus were classified in eleven sections, listed and analyzed.

Keywords: Folk Culture, Folklore, Traditional Goods, Mucur.