Psikotik ve duygudurum bozukluğu olan, aktif tedavisi devam eden hastalarda pankreas beta hücre rezervi tespiti ve metabolik belirteçlerle ilişkisinin araştırılması
Detection of pancreatic beta cell reserve and its relationship with metabolic markers in patients with active psychotic and mood disorders
Yazar: MUHAMMED FUAD USLU
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KILINÇ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Pankreas = Pancreas ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Tedavi = Treatment

Özet:
Çok faktörlü bir patogenezi olan metabolik sendromun psikiyatride yaygın olarak kullanılan atipik antipsikotik ilaçlar ile de ilişkili olduğu bilinmektedir. Metabolik bozukluklarla ilişkili olarak hastalarda sadece mortalitenin artmadığı, aynı zamanda psikotik ve depresif belirtilerde artış olduğu, tedaviye uyumun ve işlevselliğin azaldığı da gözlenmiştir. Bununla beraber atipik antipsikotikler değişik derecelerde kilo alımı, diyabet ve hiperlipidemi gibi metabolik anormallikler ile ilişkili bulunmaktadır. Bu çalışmada psikotik ve duygudurum bozukluğu olan, aktif tedavisi devam eden hastalarda pankreas beta hücre rezervi tespiti ve metabolik belirteçlerle ilişkisinin araştırılmasını amaçladık.
       	Psikiyatri polikliniğine başvuran ve aktif tedavisi devam eden 60 hasta çalışmaya dahil edildi. 60 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubu rutin check up amacıyla endokrinoloji polikliniğine başvuran ve tıbben herhangi bir hastalık tespit edilmeyen kişilerden oluşturuldu. Verilerin analizinde Ki-Kare analizi (Pearson Chi-kare),  Kolmogorov-Smirnov testi, Student t-testi, Mann Whitney-U testi, Spearman Korelasyon testi kulanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p≤ 0.05 olarak alınmıştır.
         	Vaka grubunun kilo, VKİ, bel çevresi, boyun çevresi, kalça çevresi, bel/boyun oranı ve bel/kalça oranı kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek tespit edildi (p<0,05). Vaka grubunun HOMA-IR değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,041). Fakat vaka ve kontrol grubu arasında AKŞ, insülin, C-peptit ve HbA1c değerleri açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05). Vaka grubunun TG, VLDL, T. kolesterol ve LDL değerleri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Yapılan korelasyon analizinde kilo ile VKİ, bel çevresi, bel/boyun, bel/kalça, insülin ve c-peptit arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
         	Sonuç olarak; psikotik ve duygudurum bozukluğu olan, aktif tedavisi devam eden vakalarda çoğu metabolik belirteçte anlamlı düzeyde artış saptanmıştır, özellikle risk faktörü yüksek vakaların obezite,  insülin direnci, hiperlipidemi, prediyabet ve diyabet açısından yakın takibinin yapılmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Antipsikotikler, Pankreas beta hücresi, Metabolik bozukluk

Abstract:
Metabolic syndrome with a multifactorial pathogenesis is also known to be associated with atypical antipsychotic drugs, which are widely used in psychiatry. It was observed that not only increased mortality, but also psychotic and depressive symptoms, adherence to treatment and functionality decreased in patients with metabolic disorders. However, atypical antipsychotics are associated with varying degrees of weight gain, metabolic abnormalities such as diabetes and hyperlipidemia. In this study, we aimed to investigate the determination of pancreatic beta cell reserve and its relationship with metabolic markers in patients with psychotic and mood disorders, who are undergoing active treatment.
           Sixty patients who applied to the psychiatry outpatient clinic and whose active treatment continues were included in the study. The healthy control group, consisting of 60 people, was composed of people who applied to the endocrinology outpatient clinic for routine check-up and had no medical illness. Chi-Square analysis (Pearson Chi-square), Kolmogorov-Smirnov test, Student t-test, Mann Whitney-U test, Spearman Correlation test were used in data analysis. SPSS 22 packaged software was used in the analysis of the data. The significance value was taken as p≤ 0.05.
           In the case group, weight, BMI, waist circumference, neck circumference, hip circumference, waist / neck ratio and waist / hip ratio were found to be significantly higher than the control group (p<0,05). HOMA-IR value of the case group was found to be significantly higher than the control group (p=0,041). However, there was no significant difference between the case and control groups in terms of FPG, insulin, C-peptide and HbA1c values (p> 0.05). TG, VLDL, T. cholesterol and LDL values of the case group were found to be significantly higher than the control group. In the correlation analysis, a significant positive relationship was found between weight and BMI, waist circumference, waist / neck, waist / hip, insulin and c-peptide.
            As a result of the studty, significant increase in most metabolic markers was found in patients with psychotic and mood disorders, and with continuing active treatment. We are of opinion that the cases which have high risk factor should close follow-up in terms of obesity, insulin resistance, hyperlipidemia, prediabetes and diabetes will be beneficial.
Keywords: Antipsycohotics, Pancreatic beta cell, Metabolic disorder