Türkiye'de basketbol, hentbol, voleybol'da algılanan marka değeri, taraftar kimliği, tatmin, taraftar bağlılığı ve niyet arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between basketball,handball, volleyball perceived brand equity, fan identity,satisfaction, fan loyalty and intention
Yazar: MEHMET ALİ ÇELİKSOY
Danışman: PROF. DR. AHMET AZMİ YETİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Bağlılık = Commitment ; Hentbol = Handball ; Marka değeri = Brand value ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Taraftar = Supporter ; Voleybol = Volleyball

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de basketbol, hentbol, voleybolda algılanan marka değeri,
taraftar kimliği, tatmin, taraftar bağlılığı ve niyet arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu
ilişkileri ortaya koymada tanımlayıcı araştırma modelinden yararlanırken; hipotezlerin test
edilmesi, değişkenler arası ilişkilerin ortaya konması için bağıntısal araştırma modelinden
yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021 yılında araştırmacı tarafından sosyal
medya hesaplarına gönderilen ölçme aracını, doğru ve eksiksiz biçimde dolduran,
basketbol, hentbol ve voleybol sporuyla ilgilenen 463 kişiden oluşmaktadır. Öncelikle
araştırmada kullanılan ölçekteki ifadeler için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)
uygulanmıştır. Daha sonra farklı değişkenlerin arasındaki nedensellik ilişkilerini ortaya
çıkarma amacıyla YEM yönergesinin kullanılmasının uygun olabileceğine karar verilmiş
ve araştırma modeli, LISREL 8.80 programı kullanılarak YEM uygulamasının ölçüm ve
yapısal modelden oluşan iki aşamalı yaklaşımıyla elde edilen veriler analiz edilmiştir.
Yapısal modelde test edilmesi için araştırma modeline ilişkin yedi (7) hipotez
belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre marka değeri, taraftar kimliğini; taraftar kimliği,
tatmini; tatmin, tutumsal bağlılığı; tatmin, davranışsal bağlılığı; tatmin, davranışsal niyeti
ve davranışsal bağlılık, davranışsal niyeti anlamlı düzeyde yordamaktadır. Sadece
araştırmanın 6. hipotezi olan tutumsal bağlılığın, davranışsal niyeti anlamlı düzeyde
yordamadığı görülmüştür. Sonuç olarak Türkiye'deki salon sporu kurumlarının; marka
değeri, kimlik, tatmin, bağlılık, davranışsal niyet kavramlarının önemini dikkate alarak,
kendi taraftarlarıyla, organizasyonlarıyla ve diğer spor kurumlarıyla olan ilişkilerini bu
doğrultuda düzenlemeleri gerekmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relations of perceived brand equity, fan
identity, satisfaction, fan loyalty and intention of basketball, handball and volleyball games
in Turkey. While descriptive model has been used to reveal the relations, relational model
has been used to test hypothesis and reveal the relations between the variances. Target
population of the study consisted of basketball, handball, volleyball fans who have
Facebook accounts in the year of 2020-2021; sampling group consisted of 463 fans. Survey
forms were submitted online. LISREL 8.80 program and also two-step method of (SEM)
were used in order to evaluate the aims and hypothesis of the study. Measurement model
has been tested by confirmatory factor analysis (CFA). After confirmation process,
structural equation model has been applied. In order to test in SEM, seven (7) hypothesis
have been developed. According to SEM results, significant impacts are as follows; brand
equity and fan identity; fan identity and satisfaction; satisfaction and attitudinal loyalty;
satisfaction and behavioural intention; satisfaction and behavioural intention; behavioural
loyalty and behavioural intention. Only the sixth hypothesis of the research reveals that
attitudinal loyalty does not have a significant impact on behavioural intention. As a result,
the institutions (federations, clubs) of these three games should plan their relations with
their supporters and other sport institutions considering the importance of brand equity,
identity, satisfaction, loyalty and behavioural intention.