Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin diyabetli hastalarda ameliyat öncesi hazırlık protokollerine uyma durumlarının belirlenmesi
Determining the compliance of the nurses working in surgical units to the preoperative preparation protocols in patients with diabetes
Yazar: EMEL NAMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENNUR KULA ŞAHİN
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hazırlık etkinlikleri = Preparation activities ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Diyabet prevalansının hızla artması nedeniyle cerrahi uygulanan diyabetli hasta sayısı da artmaktadır. Diyabetli hastanın bakım ve tedavisinde; sağlık profesyonellerinin uyum sağlayacağı basit ve güvenli protokollerin oluşturulması, ameliyat sonrası komplikasyon gelişimini önleme veya azaltmada son derece önemlidir. Bu çalışma cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin diyabetli hastalarda ameliyat öncesi bakım protokollerine uyma durumlarının, bilgi ve bakım uygulamalarının belirlenerek eğitimin planlanması, protokollerin klinik uygulamada kullanılmasının artırılması, diyabetli hastaların güvenli cerrahi kapsamında bakım ve tedavi almalarını desteklemesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı türde gerçekleştirilen çalışmada 1 Mart 2021-1 Mart 2022 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir sağlık zincirine bağlı çalışan 328 cerrahi hemşiresi örneklemi oluşturdu. Verilerin toplanmasında cerrahi hemşirelerinin "Tanıtıcı Özelliklerini Belirlemeye Yönelik Bilgi Formu" ve "Ameliyat Öncesi Hazırlık Protokollerine Yönelik Bilgi, Bakım ve Uygulama Ölçeği" kullanıldı. Çalışmada cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin %82'sinin (n=270) kadın, %72'sinin (n=238) 21-30 yaş aralığında, %61'inin (n=200) sağlık lisesi mezunu, %44'ünün (n=144) 1-5 yıl arasında cerrahi hemşiresi olarak çalıştığı, %43'ünün (n=142) karma serviste çalıştığı, %58'inin (n=219) diyabetli hastaların ameliyat öncesi hazırlık protokollerine yönelik eğitimi hizmet içi eğitim olarak aldığı belirlendi. Hemşirelerin % 77,6' sının (n=244) bakım protokollerine uydukları belirlenirken, diyabetli hastalarda genel bilgi, bakım ve uygulamalarına yönelik ölçekten aldıkları puan ortalaması, orta düzey (53,72±24,10) olarak bulundu. Çalışmada cerrahi hemşirelerinin tanıtıcı özellikleri ile diyabetli hastalarda bakım protokollerine yönelik bilgi ve bakım uygulamalarının genel ve alt boyutlarından oluşan sorulardan aldıkları puan ortalamaları arasında istatiksel anlamlı bir farklılık olmadığı bulundu (p=785>,005).  Ancak erkek, bekâr, ön lisans mezunu, 11 yıl ve üzeri çalışma deneyimi olan, 6-10 yıl arasında cerrahi birimlerde çalışan, hizmet içi ve dışı eğitim alan cerrahi hemşirelerinin puan ortalamaları daha yüksek bulundu.
Cerrahi girişim planlanan diyabetli hastaların hastaneye kabulünden taburcu olmasına kadar tüm süreçlerde önemli ve etkin rolü olan hemşirelerin, bakım kalitesinin arttırılmasında gerekli bilgi ve deneyime sahip olmaları, güncel gelişmeleri yakından takip etmeleri oldukça önemlidir. Hemşirelerin diyabet bakımı ve yönetimi ile ilgili bilgi edinmelerini etkileyen faktörlerin iyi anlaşılması klinik eğitimcilere ve hemşire yöneticilere düşmekte ve bu durum gelecekteki eğitimleri bu doğrultuda planlama, iyi bir politika geliştirme ve araştırma yapma zorunluluğunu da beraberinde getirmektedir.

Abstract:
The prevalence of Diabetes increasing rapidly hence the number of diabetic patients undergoing surgical intervention also increasing. In the care and treatment of the patient with diabetes; The establishment of simple and safe protocols that health professionals will comply with is extremely important in preventing or reducing the development of postoperative complications. This study was conducted in order to determine the compliance of nurses working in surgical units with preoperative care protocols, knowledge and care practices in patients with diabetes, to plan education, to increase the use of protocols in clinical practice, and to support diabetic patients to receive care and treatment within the scope of safe surgery. In the descriptive study, a sample of 328 surgical nurses working in a private health chain in Istanbul between March 1, 2021 and March 1, 2022 was formed. "Information Form for Determining Descriptive Characteristics" and "Information, Care and Practice Scale for Preoperative Preparation Protocols" were used to collect data. In the study, 82% (n=270) of the nurses working in the surgical units were female, 72% (n=238) was in the 21-30 age range, 61% (n=200) was a health high school graduate, and 44% (n =144) It was determined that they worked as a surgical nurse for 1-5 years, 43% (n=142) worked in a mixed service, 58% (n=219) received training on preoperative preparation protocols of diabetic patients as in-service training. While it was determined that 77,6% (n=244) of the nurses complied with the care protocols, the average score they got from the scale for general knowledge, care and practices in patients with diabetes was found to be moderate (53,72±24,10). In the study, it was found that there was no statistically significant difference between the descriptive characteristics of the surgical nurses and the mean scores of the questions consisting of the general and sub-dimensions of knowledge and care practices regarding care protocols in diabetic patients (p=785>,005). However, the mean score of surgical nurses who were male, single, associate degree graduate, had 11 years or more working experience, worked in surgical units for 6-10 years, and received in-service and out-of-service training was found to be higher.
It is very important that nurses, who have an important and effective role in all processes from hospital admission to discharge of patients with diabetes, whose surgical intervention is planned, have the necessary knowledge and experience in increasing the quality of care and closely follow current developments. A good understanding of the factors affecting nurses' knowledge about diabetes care and management falls to clinical educators and nurse managers, and this situation brings with it the necessity of planning future education in this direction, developing a good policy and conducting research.