İslam aile hukukunda sarhoşun tasarrufları
The disposal (Al tasarruf) of the drunk in Islamic family law
Yazar: DİLEK YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SAMAR
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Toplumun en küçük ama en önemli yapı taşı olan aile, hem aile fertleri hem de toplum için vazgeçilmez bir kurumdur. Bu önemine binaen İslam hukukunda aile müessesesinin kurulumu ve sona ermesi için taraflarda birtakım şartlar aranmaktadır. Taraflarda bulunması gereken şartlardan biri de ehliyettir. Hak ve sorumlulukların sübutu için kişilerde zaruri olarak bulunması gereken ehliyet vasfını ortadan kaldıran bazı semavi (gayri iradî) ve müktesep (iradî) arızalar vardır. Müktesep arızalardan biri olan sarhoşluğun evliliğin kurulumu ve sona erdirilmesindeki rolünün ne olduğu İslam hukukçuları arasında tartışma konusu olmuştur. 
Konu halen güncelliğini korumaktadır. Bu nedenle yapılan çalışmada sarhoşun İslam aile hukukundaki tasarrufları ele alınmıştır. Çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte araştırmanın önemi ve amacı, yöntemi ve kaynakları, kapsamı ve sınırlılıkları ele alınmıştır. Birinci bölümde "İslam Aile Hukukunda Genel Hükümler" ana başlığı altında aile kavramı ve ailenin önemi, evlilik akdi (nikâh), evliliğin sona ermesi gibi konular incelenmiştir. İkinci bölümde ise "Sarhoşluk ve Kişi Ehliyetine Etkisi" ana başlığı altında sarhoşluk, sarhoşluğun ehliyete tesiri konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise dört mezhep çerçevesinde sarhoşun İslam aile hukuku alanındaki tasarruflarının fıkhi hükmü ele alınmıştır. Bununla birlikte konuyla ilgili çağdaş yaklaşımlarda sarhoşun tasarruflarına ve bugünkü hukuk düzenlerinde sarhoş/sarhoşluk konusuna yer verilmiştir.

Anahtar kelimeler: aile, tasarruf, sarhoşluk, nikâh, talâk.

Abstract:
The family, which is the smallest but most significant building block of society, is indispensable for both family members and society. Due to this importance, certain conditions to be met by the parties are sought for the establishment and termination of the family institution in Islamic law. One of the conditions to be met by the parties is Legal Capacity. There are some celestial and acquired faults, which annihilate the quality of legal capacity that must be obligatory in people for the determination of rights and responsibilities. The role of drunkenness, which is one of the acquired faults, on the sidelines of establishment and termination of marriage has been the subject of debate among Islamic jurists.
Since the topic is still up to date, in this study right to disposal (al-tasarruf) of the drunk in Islamic family law are discussed. The study consists of an introduction, tree chapters and a conclusion. Along with the importance and purpose, methods and sources and scope and limitations of the research are dealt with in the introduction section. In the first chapter, under the main title of "General Provisions in Islamic Family Law", the subjects such as the notion of family and the significance of family, marriage contract (nikah), and the dissolution of marriage are examined. In the second chapter, under the main title of "Drunken and Its Impact on Legal Capacity", drunkenness, the impact of drunkenness on legal capacity are discussed. In the third chapter, the Fıqhî Provision of right to disposal (al-tasarruf) of the drunk in the field of Islamic family law are discussed within the framework of four sects. In addition, contemporary approaches to this issue and the provision of drunkenness in today's legal systems have been touched upon.

Key words: family, disposal, drunkenness, marriage, divorce.