Haşim İşcan'ın hayatı ve İstanbul Belediye Başkanlığı (1898-1968)
The life of Haşim İşcan and his Mayoralty of Istanbul (1898-1968)
Yazar: SONGÜL GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. RECEP KARACAKAYA
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Belediye başkanlığı = Mayoralty ; Mülki idari amirler = Governars at the provincial level ; Valilik = Governorship ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İnönü Dönemi = İnönü Period ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality ; İstanbul tarihi = Istanbul history ; Şehircilik = Urbanization

Özet:
Haşim İşcan, Erken Cumhuriyet döneminin önemli bir bürokratı ve İstanbul'un tek dereceli seçimlerden sonra göreve gelen ilk belediye başkanıdır. İstanbul'un işgal altında olduğu dönemde Mülkiye Mektebi'ni bitirmiştir. Edirne'de öğretmenlik, çiftçilik, tüccarlık, gazetecilik, belediye meclis üyeliği, Türk Ocağı şube yöneticiliği gibi görevler üstlenmiştir. Valilik yaptığı ilk kent olan Tekirdağ'da İşcan, göçmenlerin iskanında önemli rol oynamış, imar faaliyetlerinin yanı sıra göçmenlere tohum ve hayvan tedarik edip birer üretici olarak topluma katılmalarını sağlamıştır. Ardından görev yaptığı Erzurum, Antalya, Bursa ve Samsun illerinde, sıra dışı bir vali portresi çizmiştir. İşcan, beledi faaliyetlere ağırlık vererek kentlerin imar, eğitim, sosyal, sportif ve kültürel alanda gelişimi için yoğun çaba sarfetmiş, gayretleri merkezi hükümetin tam desteğini ve takdirini kazanmış, Türk şehirciliğinde kalıcı izler bırakmıştır. Bir süre otel yöneticiliği yaparak yaşamını idame ettiren İşcan, 1963'te tartışmalı bir seçimin ardından İstanbul Belediye Başkanı olmuştur. Beş yıllık başkanlık döneminde, valilik yıllarında olduğu gibi imar, eğitim, ulaşım ve turizm gibi pek çok alanda kalıcı eserler bırakan Haşim İşcan, 11 Mart 1968 günü vefat etmiştir. Görev yaptığı şehirlerde adı; park, okul, mahalle, cadde, sokak, meydan, kültür merkezi gibi pek çok yere verilmiş, anıtları dikilmiştir. Cumhuriyet idaresinin örnek bir bürokratı olarak tarihteki yerini almıştır.

Abstract:
Haşim İşcan is an important bureaucrat of the Early Republican period and the first mayor of Istanbul to take office after the single-tier elections. He graduated from the Civil Service School during the period when Istanbul was under occupation. He worked as a teacher, farmer, merchant, journalist, municipal council member, and Turkish Hearth branch manager in Edirne. In Tekirdağ, the first city he served as governor, İşcan played an important role in the settlement of immigrants, in addition to his construction activities, he supplied seeds and animals to the immigrants and enabled them to join the society as producers. He then painted an extraordinary portrait of a governor in the provinces of Erzurum, Antalya, Bursa and Samsun, where he served. İşcan made intense efforts for the development of cities in the zoning, education, social, sports and cultural fields by focusing on municipal activities, and his efforts gained the full support and appreciation of the central government and left permanent traces in Turkish urbanism.  İşcan, who worked as a hotel manager for a while, became the Mayor of Istanbul after a controversial election in 1963. Haşim İşcan, who left permanent works in many areas such as construction, education, transportation and tourism during his five-year presidency, as well as during his governorship years, passed away on March 11, 1968. Name of the cities where he worked: He was given to many places such as parks, schools, neighborhoods, avenues, alleys, squares and cultural centers, and his monuments were erected. He took his place in history as an exemplary bureaucrat of the Republican administration.