Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalına başvuran hastalarda JAK 2 geni nokta mutasyonu ve hastalık ilişkisinin değerlendirilerek fenotip-genotip ilişkisinin kurulması
Corelatıng the phenotype-genotype relatıon of the patıents whıch have applıed to TUTF Hematology Deparment by courtesy of the JAK2 mutatıon analysıs
Yazar: SEFA ÇETİNKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİLMİ TOZKIR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genler = Genes ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; JAK 2 = JAK 2 ; Mutasyon = Mutation ; Polisitemia vera = Polycythemia vera ; Trombositoz = Thrombocytosis

Özet:
BCR/ABL negatif Kronik Miyeloproliferatif hastalıklar (KMPH), fenotipik kusur ve herhangi bir uyaran olmadan mutant multipotent kök hücrelerin proliferasyonun artışıyla tanımlanır.Sitoplazmik tirozin kinaz kodlayan JAK2 geninde, V617F nokta mutasyonunun bulunmasıyla hastalıkların patogenezinde sitokinden bağımsız JAK2 aktivasyonu tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalarda bu aktivasyon Polisitemia Vera hastalarında %95-97 oranında, Esansiyel Trombositoz hastalarında %23-27 oranında, İdiyopatik Miyelofibroz hastalarında %43-47 oranında rapor edilmiştir. Mutasyonun tespiti MPH'ın patogenezinin merkezinde bir kriter olarak ileri düzeyde anlaşılmasına önemli bir katkıda bulunmaktadır.Bu amaçla, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'na başvuran PV, ET, İMF ön tanısı almış hastalarda retrospektif değerlendirme ile JAK2 geni V617F nokta mutasyonunun fenotip-genotip ilişkisi ile ayırıcı tanıdaki rolünün tespiti amaçlandı.Çalışmada Polisitemia Vera ön tanılı 64, Esansiyel Trombositoz ön tanılı 44 ve İdiyopatik Miyelofibroz ön tanılı 6 hasta olmak üzere toplam 114 olguda yaş, lökosit, hemotokrit, hemoglobin ve trombosit değerleri ile JAK2 mutasyonu sonuçları retrospektif olarak tarandı. Olgular, mutasyon taşıyanlar ve taşımayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Mutasyon sıklığı ve tam kan sayım parametreleri açısından SPSS 19.0 programı ile değerlendirildi.Mutasyon sıklığı Polisitemia Vera ön tanılı olgularda % 35,9, Esansiyel Trombositoz ön tanılı olgularda %59,1 ve İdiyopatik Miyelofibroz ön tanılı olgularda %66,7 olarak bulundu.PV ön tanılı olgularda mutasyon taşıyan kadın olgular, mutasyon taşıyan pozitif olgulardan anlamlı olarak yüksek çıktı (p: 0,036). ET ön tanılı olgularda sayısal yetersizlik nedeniyle istatistiksel olarak anlamlı çıkmasada mutasyon taşıyan kadın olgular mutasyon taşıyan erkek olgulardan fazladır (p: 0,125).Mutasyon taşıyan olgular ile taşımayan olgular arasında lökosit (p:0,412), hemoglobin (0,237), hematokrit (0,865) değerleri arasında anlamlı fark çıkmadı. V617F mutasyonu taşıyan Polisitemia Vera ön tanılı olgularda V617F mutasyonu yüksek lökosit (p:0,008) ile ilişkili olduğu saptandı. Hematokrit değeri açısından anlamlı bir fark tespit edilememiştir. V617F mutasyonu pozitif olan Esansiyel Trombositoz ön tanılı olgularda anlamlı yüksek hemoglobin (p:0.006) bulundu. İMF ön tanılı olgular sayısal yetersizlik nedeniyle değerlendirilmeye alınmadı.Sonuç olarak, endikasyon kriterlerinin daha dikkatli kullanımı ile Polisitemia Vera için JAK2 V617F mutasyonu ayırıcı tanıda etkin rol oynamaktadır. Esansiyel Trombositoz ve İdiyopatik Miyelofibroz tanıları için JAK2 V617F mutasyonu değerlendirme kriterlerinin içerisinde yer almalıdır. Yaş, cinsiyet gibi demografik kriterler ve hastalık hikayesi gibi etkenlerinde dahil edildiği daha geniş bir çalışma yapılması zorunlu hale gelmiştir

Abstract:
BCR/ABL negative Chronic Myeloproliferative Diseases are identified by increasing of proliferation of multipotent stem cells without phenotypic defects or any stimuli.In the pathogenesis of the diseases, cytokine-independent JAK2 activation was detected by the identification of V617F mutation on cytoplasmic thyrosine kinase coding JAK2 gene. According to recent studies, this activation is reported as 95-97% in Polycythemia Vera, 23-27% in Essential Thrombocytosis, 43-47% in Idiopathic Myelofibrosis. Identification of V617F mutation, provides an advanced level for understanding the pathogenesis of Chronic Myeloproliferative Disease why because it?s in the central of the pathway.The aim of the present work is researching the incidence of V617F mutation on JAK2 gene of clinically Polycythemia Vera, Essential Thrombocytosis or Idiopathic Miyelofibroz diagnosed patients which applied to Trakya University, Hematology Department. Also, the study aims defining the genotype-phenotype relation of V617F mutation of JAK2 gene.64 patients with Polycythemia Vera pre-diagnosis, 44 patients with Essantial Thrombocytosis pre-diagnosis and 6 patients with Idiopathic Miyelofibroz pre-diagnosis were included to the present work.Age, leukocyte, hematocrit, hemoglobin and thrombocyte values of whole 114 patients were scanned retrospectively and compared with the JAK2 mutation incidence. Two distinct groups were defined; as the first patients with JAK2 mutation and the second patients without JAK2 mutation. The frequency of JAK2 mutation and complete blood count parameters were statistically studied with using SPSS 19.0 software. The frequency of JAK2 mutation is detected as; 35.9% in the Polycythemia Vera prediagnosed patients, 59.1% in the Essantial Thrombocytosis prediagnosed patients and 66.7% in the Idiopathic Miyelofibrosis prediagnosed patients.The mutation incidence in the female patients which are prediagnosed with PV is detected significantly higher than the whole mutation positive male patients (p: 0,036). Even the results are not statistically significant due to a quantitative insufficiency, in ET prediagnosed cases, number of female patients which have the mutation is higher than the male patients (p: 0.125)Leukocyte (p:0,412), hemoglobin (p:0,237), hematocrit (p:0,865) values were not significantly different in the cases with/without the mutation. In Polycythemia Vera prediagnosed patients, V617F mutation is detected as high leukocyte-related (p:0,008). Hematocrit levels are not significantly different in both cases. Our data indicates that V617F positive Essantial Thrombocytosis patients have high hemoglobin (p:0.006) levels. The analysis results of Idiopathic Miyelofibrosis patients were not included in the evaluation due to quantitative insufficiency .Miyelofibroz patients are not significant because of not having enough pre-diagnosed patient.In conclusion, JAK2 V617F mutation analysis can be used as a diagnosis indicator for Polycythemia Vera. JAK2 V617F mutation analysis should be included in the evaluation criterias for Essantial Thrombocytosis and Idiopathic Miyelofibrosis. A further study including anamnesis and demographic criterias such as gender, age, etc. should be done for more significant results