Genel liselerdeki sosyal sermaye düzeyinin ÖSS başarısına etkisi
The effect of social capital level on ÖSS achievement in general high schools
Yazar: ABDURRAHMAN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. VEHBİ ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, genel liselerde sosyal sermaye düzeyinin ÖSS başarısına etkisini öğretmen görüşleri çerçevesinde belirlemektir. Bu amaçla araştırmacı tarafından toplam 62 maddeden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde birbirine sosyal ve ekonomik açıdan benzer ve bölgeyi temsil edebilecek Batman, Diyarbakır, Gaziantep ve Şanlıurfa illeri araştırma kapsamına alınmıştır. ÖSS'de başarı düzeyi bakımından üst, orta ve alt seviyede olmak üzere toplam 30 genel liseden 969 öğretmen görüşü anket yoluyla alınmıştır. Veriler; t testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; okullarda sosyal sermayeyi belirlemeye ilişkin boyutlarda genel olarak örgütsel bağlılık, iletişim ? sosyal etkileşim, işbirliği ? sosyal ağlar ve katılım ve güven boyutlarında öğretmen görüşlerinin ?ara sıra?, farklılıklara tolerans ve normları paylaşım boyutunda ise ?çoğu zaman? düzeyinde olduğu görülmektedir. Okullarında sosyal sermaye düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri arasında ise cinsiyet, kıdem ve bulunduğu okulda çalışma süresi değişkenlerinde anlamlı fark tespit edilmiştir. Sonuçlara göre, okullarında sosyal sermaye düzeyine ilişkin algılamada erkeklerin ?örgütsel bağlılık? düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kıdem değişkeni bakımından, sosyal sermayenin tüm boyutlarında kıdemi daha yüksek olan öğretmenlerin, kıdemi daha az olan gruplara oranla okullarında sosyal sermaye düzeyine ilişkin görüşlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Benzer bir sonuç, bulunduğu okulda çalışma süresi daha fazla olan öğretmen algılamalarında da ortaya çıkmış ve okulda çalışma süresi arttıkça sosyal sermaye düzeyine ilişkin algının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonucunda, sosyal sermayenin sadece ?örgütsel bağlılık? boyutunun, okulların ÖSS sınavındaki başarı düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The overall aim of this study is determining the relation teachers? opinions about the social capital level and the achievement level at the OSS exam in general high schools. For this reason, a 62-itemed measure was developed. Batman, Diyarbakır, Gaziantep and Şanlıurfa cities, which are located in the South East Anatolian Region and similar in terms of social and economic aspects and represent the region, are included in the scope of the study. In terms of the achievement level at the OSS exam -top, medium and buttom- 969 teachers? opinions from 30 general high schools were taken by means of the questionnaire. One-Way ANOVA, t test and multiple regression methods were used to analyze data. Regarding the results of the study, the teachers?opinons are at ?sometimes? level in the dimensions of organisational commitment, communication-social interaction, cooperation?social networks, participation and trust and also the teachers? opinions are at the ?most of the time? level in the dimensions of tolerance to differences and sharing the norms. Meaningful differences were found among the teachers? opinions about the social capital level in their schools in terms of the variables of gender, length of service and the teachers? length of service in their current schools. According to the results, related to perceptions on social capital level in their schools, male teachers have higher ?organizational commitment? levels than females. In terms of the variable of length of service, in all the dimensions of social capital, it was found that the teacher groups of more length of service had higher level opinions of social capital than the groups of less length of service. A similar result appeared in the perceptions of the teachers who had more length of service in their current schools and it was revealed the fact that when the length of service increases, higher perceptions upon the social capital occurs. According to the multiple regression analysis results, only ?organizational commitment? dimension of social capital had a meaningful effect on the achievement levels of the schools in the OSS exam.