hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tarih-i Kırk Vezir (İlk 126 sayfa) (İnceleme-metin)
The History of Fourty Vizier (First 126 page) (Review-text)
Yazar: ŞEYMA BULDUK
Danışman: PROF. DR. ŞEHRABANI ALLAHVERDİYEVA
Adıyaman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Hikaye = Story ; Kırk Vezir Hikayeleri = Kırk Vezir Tales ; Kırk Vezir Hikayeleri = Kırk Vezir Tales ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İmla = Spelling

Özet:
Bu çalışmada XV. yüzyıl Türk Edebiyatı nesrinde hikâye türünün önemli örneklerinden olan Tarih-i Kırk Vezir dil yönünden incelenmiştir. Tarih-i Kırk Vezir, çerçeve hikâye olarak hatun ve vezirlerin savundukları düşünceleri kabul ettirmek amacıyla anlattıkları hikâyelerden oluşur. Bu hikâyeler Türk edebiyatı nesir geleneğinin dil ve anlatım zenginliğinin göstergesi olması açısından çalışmamıza konu olmuştur. Eserin yurt içi ve yurt dışında birçok nüshası bulunmaktadır. Üzerinde çalıştığımız nüsha, İBB Atatürk Kitaplığı'nda bulunmakta olup Emniyet Kütüphanesi tarafından Matbaa-i Ebuzziya'da Hicri 1329 (M. 1911) yılında bastırılmıştır. Eser 261 sayfadan oluşmaktadır.  Çalışma, bu eserin ilk 126 sayfası üzerine kurulmuştur.
Çalışma, inceleme ve metin bölümlerinden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde metnin imla, ses ve şekil özellikleri gösterilmiştir. Metin bölümünde ise eserin transkripsiyonlu metni yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tarih-i Kırk Vezir, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, İmla, Hikâye, Türk Edebiyatı.

Abstract:
In this study, Tarih-i Kırk Vezir (the History of Fourty Vizier), which is one of the most important examples of the story genre in the prose of 15th century Turkish literature, examined in terms of language. Tarih-i Kırk Vezir is made up of stories, the framework of which is stories told by the hatuns (laydies) and the viziers in order to convince them of the thoughts they defend. These stories are the subject of our work in terms of that they reflect prosperity of language and expression of Turkish prose literature. There are many copies of the work both in Turkey and abroad. The copy we studied is located in İBB Atatürk Library and printed by the Emniyet Library in Hijri 1329 (1911) in Matbaa-i Ebuzziy.
The work consists of 261 pages. The study is based on the first 126 pages of this work and consists of examination and text chapters. In the examination chapter, the spelling, phonetic and morphological features of the text were presented. In the text section, there is the transcription of the work.
Keywords: Tarih-i Kırk Vezir, Phonetics, Morphology, Spelling, Story, Turkish Literature.
Adıyaman Eğriçay'ının bentik diyatomeleri ve bazı limnolojik parametrelerinin araştırılması
The investigation of benthic diatoms and some limnolojical parameters of Eğriçay in Adıyaman
Yazar: DİLEK KOÇ
Danışman: PROF. DR. ERDAL RIDVAN SIVACI
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Adıyaman Eğriçay'ının bentik diyatomeleri ve limlonolojik parametreleri Mayıs 2014 ile Nisan 2015 tarihleri arasında araştırılmıştır. Araştırmada, belirlenen dört istasyondan aylık periyotlarda epilitik ve epipelik örnekler incelenmiştir. Eğriçay diyatome florasında toplam 32 genusa ait 106 takson tespit edilmiştir. Tüm floralarda genel olarak Cymbella, Nitzschia, Gomphonema ve Navicula genusları baskın genuslar olarak bulunmuştur. Akarsuya ait sıcaklık, pH, çözünmüş oksijen, iletkenlik, toplam çözünmüş katı madde, tuzluluk, amonyum azotu, amonyak azotu, klorür ve turbidite değerlerine bakılmıştır. Genel olarak diyatome floralarının  tümünde mevsimsel değişimde genellikle populasyon yoğunluğu bahar sonu ve yaz başında artmış, yaz ve kış sonlarında ise azalmıştır.

Abstract:
Benthic diatoms and limnological parameters of Adıyaman Eğriçay were investigated between May 2014 and April 2015. In the study, epilithic and epipelic samples were examined at per month from choosen four station. A total of 106 taxa belonging to 32 genera were identified in Egriçay diatom flora. Generally, Cymbella, Nitzschia, Gomphonema and Navicula were found the most dominant genera in all flora. The temperature, pH, dissolved oxygen, conductivity, total solids, salinity, ammonium nitrogen, ammonia nitrogen, chloride and turbidity values of the stream were examined. Generally, seasonal changes all of the diatom floras have increased in the last spring and early summer and decreased in the last winter and last summer.
N-sübstitüe 2-aminotiyazollerin sentezi
Synthesis of n-substituted 2-aminothiazoles
Yazar: SONGÜL GÜLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR KIRILMIŞ
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada 1,3-dikloroaseton ile tiyoürenin reaksiyonundan daha önce sentezlenmemiş yeni bir aminotiyazol sentezlendi ve yapısı FT-IR ve 1H,13C-NMR, tek kristal X-ışınları difraksiyonu yöntemleriyle aydınlatıldı. Sentezlenen 4,4'-Disülfandiilbis(metilen)ditiyazol-2-amin ile benzoilklorür türevleri etkiştirilerek yeni Amitler türetildi.
Birçok sentetik veya doğal ilaçların yapısında da bulunan Amitler, disülfit köprüsü, ve imin grubu ihtiva eden bir seri bileşik sentezlendi ve yapıları FT-IR ve 1H-NMR ile aydınlatıldı.

Abstract:
In this study, a novel aminothiazole which was not synthesized before reaction of 1,3-dichloroacetone with thiourea was synthesized and its structure was elucidated by FT-IR and 1H, 13C-NMR, single crystal X-ray diffraction methods. New amides were synthesized by reacting the synthesized 4,4'-Disulfanediylbis(methylene)dithiazol-2-amine with benzoylchloride derivatives.
A series of compounds containing Amides, disulfide bridge, and imine group, which are also found in the structure of many synthetic or natural drugs, were synthesized and the structures were illuminated by FT-IR and 1H-NMR.
Süreç odaklı rehberli sorgulayıcı öğrenme yöntemine dahil edilen bilimin doğası etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal değişimlerine ve bilimsel muhakeme becerilerine etkisi
The effect of nature of science activities embedded in process oriented guided inquiry learning method on seventh grade students' conceptual changes and their scientific reasoning skills
Yazar: HATİCE GÜLMEZ GÜNGÖRMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ABUZER AKGÜN
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Süreç odaklı rehberli sorgulayıcı öğrenme yöntemine dahil edilen bilimin doğası etkinliklerinin öğrencilerin kavramsal değişimlerine ve bilimsel muhakeme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Adıyaman ilinde bir devlet ortaokulunun 7. Sınıfında öğrenim gören 30'u deney, 30'u kontrol grubu olmak üzere 60 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Akademik Başarı Testi (ABT)", "Bilimsel Muhakeme Testi (BMT)", çalışma yaprakları, öğrenci görüşme formu ve öğrenci günlük formu kullanılmıştır. ABT ve BMT'ye verilen cevaplar fark testleri kullanılarak; öğrenci görüşme formu ve öğrenci günlüklerine verilen yanıtlar içerik analizi ile çalışma yaprakları ise betimsel istatistiksel yöntemle analiz edilmiştir. Elde göre edilen sonuçlara göre, tasarlanan öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel muhakeme becerilerine olumlu yönde katkı sağladığı, kavramsal değişimi gerçekleştirdiği, öğrencilerin iletişim becerilerini, düşünme becerilerini, Fen Bilimleri dersine ilişkin tutumlarını, öğretmene karşı tutumlarını ve derse katılımlarını arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of Nature of Science activities, that are included in progress oriented guided inquiry learning, on students' concenptual changes and scientific reasoning skills. This research is a quasi experimental study and also in this research pre test last test control group experimental study was used. The study group of this research consists of sixty students who study at a state school in Adıyaman, thirty of them were experiment group, the other thirty of them were control group. While gathering the data, academic success test, scientific reasoning test, worksheets, student interview forms and student diary forms were used. The answers to academic success test and scientific reasoning test were analysed by using difference tests, the answers to student interview forms and student diary forms were analysed with descriptive statistical method. Also, it is determined that designed learning environment positively contributes to students' academic success, scientific reasoning skills, conceptual change, communicative skills, thinking skills, attitudes toward science course and teacher and participation in the course.
Çâkerî Dîvânı sözlüğü [Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük]
Çâkerî's Dîvân glossory [Concordance and functional glossory]
Yazar: NECLA DÜZDAĞ YILANCI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL TUĞLUK
Adıyaman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Sözlük = Dictionary ; Çakeri = Çakeri ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada, 15. yy'da II.Bayezid dönemi şairlerinden olan, asıl adının Yusuf Sinan olduğu tahmin edilen Çâkerî'nin Dîvân'ı sözcük bağlamı çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmamızdaki amaç, Çâkerî Dîvânı'ndaki sözcüklerin incelenerek düzenlenmesi ve bu sözcüklerin değişen  bağlamlarından hareketle  anlamlar verilerek  sözlük biçiminde sunumudur . Bunun yanı sıra Çâkerî'nin yaşamış olduğu 15. yy. Osmanlı ülkesinin kültürel öğelerinin şiire yansıması ve şairin üslubu da ortaya çıkmaktadır.
	Çalışmada Hatice Aynur tarafından hazırlanan Çâkerî Dîvânı Tenkitli Metni adlı çalışma ele alınmıştır. Çâkerî Dîvânı'nda yer alan sözcükler üzerinde durulmuş, araştırmamızın temel konusu olan sözcük bağlamı kavramına değinilmiş, anlamın bağlama göre değişkenlik ve farklı çağrışımlar  kazandığı gösterilmeye çalışılmış, düzenlenen sözcüklerle Çâkerî'nin üslup özellikleri belirlenmeye çalışılmış ve sonuç bölümünde de inceleme hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
	Sonuç olarak, Çâkerî Dîvânı'ndaki söz varlığından yararlanarak anlamın bağlama göre nasıl değiştiği, şairin kullandığı dil ve üslup özellikleri, şairin yaşadığı yüzyıldaki dünya görüşü yansıtılmaya çalışılmıştır.
 Anahtar Kelimeler: Çâkerî Dîvânı, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük.

Abstract:
In this study, in the 15th century II. Çâkerî's Dîvân, one of the poets of the period of Bayezid period, whose original name was Yusuf Sinan, was examined within the context of the word.The aim of our work is to examine and organize the words in Çâkerî's Dîvân and to present them in the form of a dictionary by giving meaning by acting from the changing contexts of these words. In addition to this, Çâkerî lived in the 15th century. The poetic reflection of the cultural elements of the Ottoman country and the style of the poet emerge.
	In this study, a study called Çâkerî's Dîvân Critical Text prepared by Hatice Aynur was taken up.The words in the Çâkerî's Dîvân were emphasized, and the concept of the word context, which is the main topic of our research, was touched upon and tried to be shown that the meaning had different variability and different connotations according to context and tried to determine the stylistic characteristics of Çâkerî with the organized words.
	As a result, it was tried to reflect how the meaning changed according to the context, the language and stylistic characteristics used by the poet, and the world view of the century in which the poet lived by making use of the word existence in Çâkerî's Dîvân.
Keywords: Çâkeri's Dîvân, Contextual Directory, Functional Dictionary
Pozitif çoklu lineer dönüşümler için eşitsizlikler
Inequalities for positive multilinear mappings
Yazar: MUSTAFA AKIÇ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL GÜMÜŞ
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde matris eşitsizlikleri üzerine çalışılmıştır. 
Tezin ilk kısmında Cauchy-Schwarz eşitsizliği, Kantorovich eşitsizliği, Löwner-Heinz eşitsizliği gibi bazı önemli eşitsizlikler verilmiş ve pozitif tanımlı matris ve pozitif lineer dönüşüm kavramları tanıtılmıştır. Özellikle pozitif lineer dönüşüm ile ilgili eşitsizlikler incelenmiştir.
Tezin esas kısmında ise pozitif çoklu lineer dönüşümler üzerinde durulmuş ve bu dönüşümleri içeren eşitsizlikler elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, matrix inequalities are studied.
In the first part of our thesis, some important inequalities such as Cauchy-Schwarz inequality, Kantorovich inequality, Lowner-Heinz inequality have been given and  positive definite matrices and positive linear mappings are introduced. Particularly inequalities related to positive linear mappings are examined.
In the main part of thesis, positive multilinear mappings are emphasized and inequalities involving this mappings have been obtained
Duygusal zeka ve girişimcilik eğilimi: Adıyaman Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma
Emotional intelligence and entrepreneurship tendency: A research on the Adıyaman University students
Yazar: FEYZA AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ALKIŞ
Adıyaman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Girişimcilik alanının toplumlarda oldukça önemli hale gelmesiyle birlikte bireylerin girişimcilik eğilimini etkileyen etmenlerin nelerden oluştuğu çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Duygusal zeka bu etmenlerden bir tanesidir.  Bu amaçla Adıyaman Üniversitesi'nde eğitim gören öğrencilerden girişimcilik dersi alanların duygusal zekalarının ve girişimcilik eğilimlerinin ölçülmesine çalışılmıştır. Bu kapsamda hazırlanan anketlerden elde edilen veriler SPSS paket programıyla çeşitli analizler yapılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan analizler neticesinde demografik özelliklerden bazı değişkenler açısından duygusal zeka ve girişimcilik eğilimleri arasında farklılıklar tespit edilmiştir. Bununla birlikte duygusal zekanın alt boyutları ve toplam skorları ile girişimcilik eğilimi arasında pozitif  bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre girişimcilik eğiliminde olan bireylerde duygusal zekanın farkında olunması ve geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
It has been the subject of various researches that the entrepreneurship field has become very important in societies and the factors affecting the entrepreneurship tendency of individuals. Emotional intelligence is one of these factors. For this purpose, it has been tried to measure the emotional intelligence and entrepreneurship tendencies of the students who took entrepreneurship courses from Adıyaman University. As a result of the analyzes, differences were found between the emotional intelligence and entrepreneurship tendency in terms of some variables of demographic characteristics. Afterwards, it was found that there is a positive relationship between the sub-dimensions of emotional intelligence and total scores and entrepreneurial tendency. According to this, it is necessary to be aware of and develop emotional intelligence in individuals who have an entrepreneurial tendency.
Gecikmeli diferansiyel denklemlerde Hopf çatallanma analizi
Hopf bifurcation analysis of a delayed differential equations
Yazar: YONCA YALÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AK GÜMÜŞ
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, matematiksel biyoloji dalında büyük önem taşıyan zaman gecikmesi içeren bir dinamik sistemdeki Hopf çatallanma analizi incelenmiştir. Öncelikle çalışma için gerekli olan tanım ve kavramlar verilerek dinamik sistemler hakkında bazı bilgiler sunulmuştur. Daha sonra ele alınan dinamik sistemin tek pozitif denge noktasının kararlılığı incelenmiş, bu analize ek olarak, gecikme parametresi τ, çatallanma parametresi olarak alınarak sistemin belirli bir τ değerinde Hopf çatallanmaya sahip olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, Hopf bifurcation analysis in a dynamic system which includes time delay and which is very important in the mathematical biology branch was examined. First of all, some information about dynamic systems by giving the definitions and the terms which are necessary for the study was presented. After that, one positive equilibrium points stability of contextualised dynamic system was examined. In addition to this analysis delay parameter τ was assumed as bifurcation parameter and ıt was showed that the system has a Hopf bifurcation in the value of the spesific τ.
Mezbaha atık sularının Vesicularia dubyana (Brotherus) ile ıslahı
Improvement of slaughterhouse wastewaters with Vesicularia dubyana (Brotherus)
Yazar: ŞEYDA GÜL TELİNGÜN
Danışman: PROF. DR. ERDAL RIDVAN SIVACI
Adıyaman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sucul bir makrofit türü olan Vesicularia dubyana (Brotherus) ile mezbaha atık suyunun farklı konsantrasyon değerlerinde (%10, %25, %40) kurulan deney düzeneğinde, makrofit türünün mezbaha atık suyundaki bazı parametrelere etkisi araştırılmıştır. Ekim 2018–Aralık 2018 tarihleri arasında, atık su ile yapılan çalışmada sırasıyla %10, %25 ve %40 konsantrasyondaki çözeltiler için, uygulama gruplarına bağlı olarak bazı parametrelerin ortalama değerleri; bulanıklık (4,27, 11,22 ve 48,93 ntu), alkalinite (88,48, 93,27 ve 134,69 mg/L), fosfat (2,01, 24,98 ve 2,38 mg/L), kalsiyum (81,1, 78,20 ve 30,87 mg/L), sülfat (33, 78,20 ve 30,87 mg/L), silika (14.38, 2.63 ve 19.74 mg/L), nitrit (7,70, 18,70 ve 14,90 mg/L), nitrat (2.86, 5,17 ve 5,73 mg/L), amonyak (0,56, 0,56 ve 1,40 mg/L), organofosfat (80,20, 130,45 ve 151,20 mg/L) olacak şekilde değişim gösterdiği görülmüştür. Bulgularımızdan yola çıkarak kimyasal kirliliği yüksek olan sularda V. dubyana (Brotherus) gibi makrofit türlerinin biyolojik arıtımlarda biyorestoratör tür olarak kullanılabilirliliği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arıtma, Atık su, Makrofit, Mezbaha, Vesicularia dubyana.

Abstract:
The effect of Vesicularia dubyana (Brotherus), a macrophyte on some parameters of slaughter house wastewater was investigated. In order to achieve this goal, the macrophyte was left into the slaughter wast water that was experimentally arranged to have different concentration (10%, 25% and 40%) values. Between October 2018 and December 2018, the average values of some parameters, depending on the application groups, for the solutions in 10%, 25% and 40% concentration, respectively; turbidity (4,27, 11,22 and 48,93 ntu), alkalinity (8,48, 93,27 and 134,69 mg/L), the phosphate (2,01, 24,98 and 2,38 mg/L), calcium (81,10, 78,20 and 30,87 mg/L), the silica (14,38, 2,63 and 19,74 mg/L), the nitrite (7,70, 18,70 and 14,90 mg/L), nitrate (2,86, 5,17 and 5,73 mg/L), ammonia (0,56, 0,56 and 1,40 mg/L) and the organophosphate (80,20, 130,45 and 151,20 mg/L) were changed. As a result, it has been determined that macrophyte species such as V. dubyana (Brotherus) can be used as biorestorator in biological treatment inland waters with extremely chemical pollution.

Key Words: Treatment, Wastewater, Macrophyta, Slaughterhouse, Vesicularia dubyana.
Ortaçağda Âmid (Diyarbakır)
Âmid (Diyarbakır) in Medieval
Yazar: SONGÜL DUMLUPINAR ALİCAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL TAŞKIN
Adıyaman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Kent tarihi = Urban history ; Orta Çağ = Middle Ages

Özet:
Âmid (Diyarbakır) ortaçağ İslâm dünyasının en önemli şehirleri arasındadır. Diyârbekir bölgesinin gerek nüfus, gerekse kültür ve medeniyet bakımından en yoğun ve güçlü şehirleri arasında yer almaktadır. Görkemli surları ile adeta canlı bir tarih hüviyetindedir ve binlere yıllık bir tarihî mirası yansıtmaktadır. Bir örnek olarak ele alındığında, ortaçağ İslâm dünyasında şehir anlayışını en iyi bir şekilde yansıtacak olan şehirlerden biridir. Dolayısıyla bu türden özelliklere sahip bir şehrin tarihi, bize çağının diğer şehirleri hakkında da birçok bilgi verecektir. Tezimiz bu amaçla kaleme alınmış olup genel olarak İslâm şehri olgusunun tarihî hikâyesine bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
	Ortaçağda Âmid (Diyarbakır) başlıklı bu çalışmada şehrin coğrafi konumuna ek olarak siyasî coğrafyası temel alınmıştır. Söz konusu temel üzerine Âmid'in siyasî serüveni ve tarihî süreçte geçirdiği dönüşümler işlenmiştir. Son olarak şehrin sosyal, kültürel ve ekonomik tarihi hakkında genel bir çerçeve ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede şehirde halen mevcut olan tarihî eserler listelenmiş, Âmid'in tarihî dokusu nazara verilmiştir.

Abstract:
Âmid (Diyarbakır) is one of the most important cities of the medieval Islamic World. It is one of the most intense and powerful cities in terms of population, culture and civilisation of the region of Diyârbekir. It has a vivid history with it magnificent walls and reflects an annual historical heritage of thusands of years. As an example, it reflects of the understanding of medieval Islamic city in the best form. Bir örnek olarak ele Therefore, the history of a city with such characteristics will give us a lof of information about other cities of its era. Our thesis is written fort his purpose and aims to make a contribution to the historical story of the phenomenon of the city of Islam in general.
	In this study that titled Âmid (Diyarbakır) In Medieval, it was taken as a bases the city's geographical position and additionally its political geograpgy. On this basis, the political adventure of Âmid and the transformations in the historicak process were studied. Finally, it was tried to be put forward a general framework about the social, cultural and economical history of the city. In this context, historical artifacts which are still present in the city are listed, and the historical texture of Âmid is given.