Spor tesis ve hizmetlerinin özelleştirilmesi
Privatization of sports facilities and services
Yazar: İBRAHİM MURAT GÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜNER EKENCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Dünya'daki büyük değişim rüzgarıyla birlikte, insanların ihtiyaçları günden güne artmakta ve devletin bu ihtiyaçların tümünü karşılayabilme çabaları yetersiz kalmaktadır. Zira bugünkü şartlarda devletlerin toplumun bütün ihtiyaç ve hizmetlerini karşılaması mümkün görünmemektedir.
Bu nedenle çağdaş uygarlık seviyesini yakalama amacmdaki ülkeler, devletin küçülmesi ve asal işlevlerine yönelmesi amacıyla yeni çözümler üretmektedirler.
Oysa geçmiş sanayi toplumunun koşulları içerisinde büyük yatırım gerektiren klasik sektörlerin gelişimini ve hizmet sektörünün büyük bir bölümünü kamu üstlenmiştir. Ancak bilgi toplumunda düşünce sistemlerinin gelişmesiyle, piyasaların rekabet ortamı içerisinde verimliliğinin artması, mal ve hizmetlerin halka hali hazırda hangi kurumsal yollarla sunulduğuna bakılmaksızın, bütün kültürlere ve sosyo-ekonomik sistemlere "özelleştirme" kavramının uygulanabilirliği söz konusu olmuştur.
Sosyo-ekonomik anlamda geniş bir etkileşim ağına sahip olan ve "piyasa dışı üretim sürecinde getiri hasıl eden bir sermaye malı" olarak değerlendirilen sporun, kamu hizmeti olarak algılanması, genel kamu yönetimi yanlışları ve zihniyetiyle idare edilmeye çalışılması sporu olumsuz yönde etkilemekte, kamu hizmetlerinin tamamında olduğu gibi spor faaliyetlerinin yürütülmesinde de engeller ortaya çıkmaktadır.
Yaptığımız araştırmada Gazi Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulları ve İktisadi İdari Bilimler Fakültelerinde çalışan Araştırma ve Öğretim görevlilerine, GSGM Tesisler
Daire Başkanlığı'nda çalışan üst düzey yöneticilere ve tesislerden faydalanan üniversite mezunu katılımcılara uygulanan anket sonucu:
Türkiye'de özelleştirme çalışmalarının kısmen veya tamamen gerekli olduğu ağırlıklı bir şekilde (% 93) ortaya çıkmıştır.
Katılımcıların büyük çoğunluğu (% 90) kamuya ait spor hizmetlerinin sunumunu yetersiz bulmuş, yine aynı çoğunluk bu hizmetlerin sunumunda özelleştirme yöntemlerinin uygulanabilirliğini savunmuştur. Bu doğrultuda görüş bildiren katılımcıların % 3 8 Tik kısmı yap-işlet-devret yöntemini öncelikli olarak savunurken bunu, kiralama yöntemi, işletme hakkının devredilmesi, gönüllü kuruluşların devreye girmesi yöntemleri takip etmiş, mevcut saha tesis ve arazilerin satılması yöntemi ise çok fazla olumlu destek görmemiştir.
Katılımcıların % 81'i öncelikli olarak müsabaka amaçlı spor tesis ve hizmetlerinin özelleştirilmesi gerektiğini savunmuştur. % 52'lik kesim yeni kurulacak tesislerde devletin alt yapıyı kurup, işletme fonksiyonlarını özel girişimcilere bırakması gerektiğini, % 42Tik kısmı ise devletin sadece özendirici, teşvik edici ve denetleyici bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Sonuç olarak da % 92'lik bir kesim özelleştirmenin Türk sporuna olumlu katkılar sağlayacağını savunmuştur.
Bu veriler doğrultusunda, GSGM bünyesinde 1997 yılından itibaren hızlandırılan özelleştirme çalışmalarının bir başlangıç sayılarak bu konuda yeni düzenlemeler ve araştırmaların yapılmasını diliyoruz.

Abstract:
According to the great alterations in the world, people's needs increase day by day. But the governments don't serve these needs enough in this condition. Therefore the developing countries try to produce some solutions such as to diminish some effects of the governments, but to direct it only for achieving its basic functions.
In the past industry societies, the governments undertook to develop classical investments and service sectors for the public. However, in information societies, as well as to change in thoughts, also to increase in productivity by competitive marketing cause to consider privatisation in all cultures.
In socio-economic meaning, sports have al large effective network and also provide more income without productivity. But the governments consider the sports as a public service so this thought effects developing of the sports negatively.
In this research; a public survey have carried out on the researchers and instructors of G.Ü. and METU Physical education department and İİBF and managers of GSGM.
The results showed that 93% of participants accepted the necessity of privatisation and 90% of them thought that sport services supported by the governments are not enough.
But only 38% of the participants accepted make-operate- transfer system.
81% of the participants firstly accepted privatisation of the competition sports facilities. 52% of the participants said that the governments develop substructure of new facilities then make them into a private enterprise. But 42% of the participants only wanted the governments to play a rol in encouraging and controlling of the facilities.
At the end, 92% of the participants thought that privatisation have a positive effect on Turkish sports.
According to these results; GSGM have begun to increase the privatisation since 1997. We also hope making some researches and arrangements on this subject.