İstismarcı yönetim ile çalışanların emniyet davranışları arasındaki ilişkide lider-üye etkileşimi, psikolojik sermaye ve psikososyal emniyet ikliminin etkisi: Sivil havacılık sektöründe bir araştırma
The effect of leader-members exchange and psychological capital on the relationship between abusive supervision and employees' safety behavior: A research in the civil aviation industry
Yazar: YUSUF GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma sivil havacılık emniyetinin sağlanması konusunda insan faktörüne vurgu yapmaktadır. Bu problemi ele almak için bu çalışmanın amacı, sivil havacılık alanında istismarcı yönetim ile çalışanların emniyet davranışları arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide lider-üye etkileşim, psikolojik sermaye ve psikososyal emniyet iklimini değişkenlerinin etkisini incelemektir. Bu amaçla, sivil havacılık sektöründe çalışan 378 kişiden anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Elde edile veriler SPSS ve AMOS paket programları ile analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, istismarcı yönetimin, çalışan emniyet davranışları (hem emniyete uyum hem de emniyete katılım) üzerinde anlamlı ve olumsuz etkisinin olduğu bulunmuştur. Psikolojik sermaye, lider üye etkileşimi ve psikososyal emniyet iklimi algısı bu ilişkide tam aracılık rolü üstlenmiştir. Çalışma bulguları, istismarcı yönetimin çalışanları farklı yönlerden etkileyerek emniyet davranışları üzerinde olumsuz etkisinin olduğunu göstermiştir. Bu nedenle sivil havacılık işletmelerinin havacılık emniyetinin sağlanması konusunda çalışanlarından göstermesi beklenilen emniyet davranışlarını olumsuz etkileyecek uygulama ve liderlik tarzlarına karşı önlem almaları gerekmektedir. Havacılık emniyetinin en zayıf halkasının çalışanların emniyet davranışlarından oluştuğu unutulmamalıdır.

Abstract:
This study emphasizes the human factor in ensuring civil aviation safety. To address this problem, the aim of this study is to examine the relationship between abusive management and employees' safety behaviors in the field of civil aviation and the effects of leader-member interaction, psychological capital and psychosocial safety climate variables on this relationship. For this purpose, data was collected by survey method from 378 people working in the civil aviation sector. The data obtained was analyzed with SPSS and AMOS package programs. As a result of the analyses, it was found that abusive management had a significant and negative impact on employee safety behaviors (both safety compliance and safety participation). Psychological capital, leader-member interaction and perception of psychosocial safety climate played a full mediating role in this relationship. Study findings showed that abusive management had a negative impact on employees' safety behaviors by affecting them in different ways. For this reason, civil aviation enterprises need to take precautions against practices and leadership styles that will negatively affect the safety behaviors expected from their employees in ensuring aviation safety. It should not be forgotten that the weakest link in aviation safety consists of the safety behavior of employees.