İşitme cihazı kullanan demanslı bireylerin yürütücü işlevlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of executive functions of individuals with dementia wearing hearing aids
Yazar: PINAR KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA AYDIN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demans = Dementia ; Yönetici işlevler = Executive functions ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Dünya genelinde ortalama yaşam süresi uzamakta ve yaşlılığa bağlı olarak kişilerde hem işitme kaybı hem de bilişsel bozukluklar gelişmektedir. İşitme kayıplarının tedavisinde kullanılan işitme cihazlarının, kişilerin yaşadığı bilişsel bozulmanın önüne geçebileceği yönünde görüşler olsa da literatürde fikir birliğine varılamamıştır. Bu çalışmada işitme cihazı kullanan ve kullanmayan demans hastalarının bilişsel işlevlerinin yürütücü fonksiyonlar ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Geriatri Kliniği'ne başvuran normal kognisyona sahip 61, demans hastası olan 42, işitme cihazı kullanan ve normal kognisyona sahip 62, işitme cihazı kullanan ve demans hastası olan 47 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Yaşlılar için Depresyon Ölçeği (YDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü (WHOQOL-OLD), İşitme Engeli ÖlçeğiYaşlı Formu ve Bilgisayar Tabanlı Performans Test Bataryası uygulanmıştır. Katılımcıların bilişsel işlevleri, MoCA Ölçeği ve Bilgisayar Tabanlı Performans Test Bataryası GRZ modülleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgularda MoCA ölçeğinin gecikmeli hatırlama alt alanı dışındaki tüm alt alanlarında ve Performans
Bataryasının GRZ alt modüllerinin tümünde, "Normal" grup ile "Demans" ve "İCDemans" grupları arasında (Normal grup skorları daha iyi), "Demans" grubu ile "İCNormal" grubu arasında (İC-Normal grubu skorları daha iyi), "İC-Normal" grubu ile "İC-Demans" grubu arasında (İC-Normal grubu skorları daha iyi) istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu gözlenmiştir. İşitme cihazı kullanımının normal kognisyona sahip bireylerde bilişsel işlevleri koruyucu etki gösterdiği bulunmuş ancak aynı etki demans hastası olan bireylerde gözlenmemiştir. Bunun nedeni demans hastası olan yaşlı bireylerin işitme kaybı ileri ve çok ileri seviyelere gelmeden işitme cihazı kullanmaya başlamamalarından kaynaklanıyor olabilir. İşitme cihazından fayda görülmesi ve bilişsel işlevleri koruyucu etki sağlaması için işitme kaybının geciktirilmeden tedavi edilmesi gerektiği kanısındayız. Ek olarak işitme cihazı ve bilişsel bozulma arasındaki ilişkinin açıklanabilmesi için boylamsal çalışmalar planlanması gereklidir.

Abstract:
The average life expectancy is increasing worldwide and people develop both hearing loss and cognitive impairment due to aging. Although there are opinions that hearing aids used in the treatment of hearing loss may prevent cognitive impairment, there is no consensus in the literature. In this study, it was aimed to evaluate the assessment of cognitive functions of dementia patients with and without hearing aids with executive functions. The study included 61 participants with normal cognition, 42 participants with dementia, 62 participants with hearing aids and normal cognition, and 47 participants with hearing aids and dementia who applied to Ankara Bilkent City
Hospital Geriatrics Clinic. The participants were administered the Demographic Information Form, Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA), Geriatric Depression Scale (GDS), World Health Organization Quality of Life Scale Elderly Module (WHOQOL-OLD), Hearing Impairment Scale-Elderly Form and ComputerBased Performance Test Battery. The cognitive functions of the participants were
evaluated with the MoCA Scale and Performance Test Battery GRZ modules. In the findings obtained, it was observed that there were statistically significant differences between the "Normal" group and the "Dementia" and "HA-Dementia" groups (Normal group scores were better), between the "Dementia" group and the "HA-Normal" group (HA-Normal group scores were better), and between the "HA-Normal" group and the "IC-Dementia" group (HA-Normal group scores were better) in all sub-fields of the MoCA scale except the delayed recall sub-field and in all GRZ sub-modules of the Performance Battery. Hearing aid use was found to have a protective effect on cognitive functions in individuals with normal cognition, but the same effect was not observed in individuals with dementia. This may be due to the fact that dementia patients do not start using hearing aids until hearing loss reaches advanced and very advanced levels. We believe that hearing loss should be treated without delay in order to benefit from hearing aids and provide a protective effect on cognitive functions. In addition, longitudinal studies should be planned to explain the relationship between hearing aids and cognitive impairment.