Amiodarona bağlı tiroid disfonksiyonunda tanı yöntemleri ve tedavi seçeneklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of diagnostic methods and treatment options in amiodarone-induced thyroid dysfunction
Yazar: NEZAHAT MÜGE ÇATIKKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Amiodaron = Amiodarone ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tirotoksikoz = Thyrotoxicosis

Özet:
Amiodarona Bağlı Tiroid Disfonksiyonunda Tanı Yöntemleri ve Tedavi Seçeneklerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi
Amaç: Amiodaron kullanımı tirotoksikoz veya hipotiroidizme neden olabilir. Bu çalışmada amiodaron ilişkili tiroid fonksiyon bozukluklarının tanısı, sınıflandırmada kullanılan parametreler ve tedavi seçeneklerinin  retrospektif incelenmesi amaçlandı. 
Metod: İstanbul Tıp Fakültesi,  Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı'nda amiodaron ilişkili tiroid fonksiyon bozukluğu nedeniyle izlenen, yaş ortalaması 64,9±15 yıl olan,  15'i (% 46,9) kadın toplam 32 hastanın verileri incelendi.
Bulgular:  Çalışmaya dahil edilen hastaların 12'sinde (%37,5) tip 1, 7'sinde (%21,9) tip 2, 6'sında (%18,8) mikst tip amiodaron ilişkili tirotoksikoza (AİT), 7'sinde (%21,9) hipotiroidi saptandı. Tip 1ve 2 AİT' li hastalar karşılaştırıldığında sırası ile serbest T3, serbest T4 konsantrasyonları  5,1±2,5 pmol/L ve 7,6±7,5 pmol/L, 29,2±8,8 pmol/L ve 34,9±20,5 pmol/L idi. İlk başvurudaki serbest T3 konsantrasyonu ile amiodaron kullanım süresi ve serbest T4 konsantrasyonu arasında pozitif korelasyon saptandı. İyot "uptake" testleri değerlendirildiğinde 1.ve 2. saat ölçümleri 24. saat ölçümleri ile pozitif koreleydi. Antitiroid ilaç (n:20) ortalama 24 ay süre ile, prednizolon (n=8)  ortalama 25,5±4,3 mg/gün, 7,4±1,7 ay süre, sodyum perklorat (n=5) ise 3,5±2 ay süre ile kullanıldı. Tip 1 AİT' de ilk tedavi seçeneği metimazol, tip 2' de ise steroid idi. İyileşme süresi tip 2 AİT' de daha kısa idi. Beş hastaya radyoaktif iyot tedavisi, birine ise tiroidektomi uygulandı. 
Sonuç: Amiodaron ilişkili tiroid disfonksiyonlarının hekimlerce tanınması, doğru bir şekilde sınıflandırılması ve tedavinin planlanması zordur. Bu hastaların yaşamları boyunca tekrar amiodaron kullanmaları gerekebileceği unutulmamalı; gerekli ise ablatif tedaviler planlanmalıdır.

Abstract:
Retrospective Evaluation of Diagnostic Methods and Treatment Options in Amiodarone-Induced Thyroid Dysfunction

Objective: Amiodarone may cause thyrotoxicosis or hypothyroidism. Herein, we retrospectively analyzed the parameters used for diagnosis, classification and treatment options of amiodarone-induced thyroid dysfunctions. 
Methods: Data of 32 patients (mean age:64,9±15 years, 15 (% 46,9) women) who were followed in Istanbul Medical Faculty,  Department of Endocrinology and Metabolism for amiodaron-related thyroid dysfunction were included.
Results: The patients were classified as type 1 (n:12; 37,5%), type 2 (n:7; 21,9%), mixed amiodarone-induced thyrotoxicosis (AIT) (n:6; 18,8%) and hypothyroid (n:7; 21,9%). In comparison with type 1 and 2 AIT, free T3 and free T4 concentrations were  5,1±2,5 pmol/L vs 7,6 ±7,5 pmol/L, 29,2±8,8 pmol/Lvs 34,9±20,5 pmol/L, respectively. The initial free T3 concentration was positively correlated with duration of amiodarone exposure and free T4 concentration. Iodine uptake measurements at first and second hours were positively correlated with 24th hour measurements. 
Antithyroid drug (n: 20) was given for 24 months, prednisolone (n: 8) for 7,4 ± 1,7 months in a mean dose of 25,5 ± 4,3 mg/day, sodium perchlorate (n: 5) for 3,5 ± 2 months. The first treatment option was methimazole for type 1 and steroid  for type 2 AIT. The duration of remission was shorter in type 2 AIT.  Five patients had radioactive iodine treatment and one underwent thyroidectomy.
Conclusion: The diagnosis, classification and management of amiodarone-related thyroid dysfunctions are difficult. It should be in mind that these patients may need amiodarone again throughout their lives, so ablative treatments should be planned if needed.