Resimli çocuk kitaplarının felsefi kavramlar bakımından incelenmesi
Investigation of illustrated children's books in terms of philosophical concepts
Yazar: EBRU GÖRGÜN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Felsefi kavramlar = Philosophical concepts ; Kavramlar = Concepts ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu araştırma, erken çocukluk dönemine yönelik resimli çocuk kitaplarının felsefi kavramlar bakımından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında çok satan yayınevlerinin ilk baskılarını 2016-2018 yıllarında gerçekleştirdikleri erken çocukluk dönemine yönelik 229 tane resimli hikâye kitabı içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Betimsel modelde çalışılan bu araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Resimli Çocuk Kitaplarında Felsefi Kavram Arama Formu" ile toplanmıştır ve inceleme esnasında karşılaşılan felsefi kavramlar da araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen hikâye kitaplarının metinlerinde mutluluk, sevgi, farklılık, varoluş, üzüntü, cesaret, benlik, adalet, kimlik, güzellik, sezgi, bilgi, değişim, gerçek, sayı, empati, kendini gerçekleştirme, yaşamın anlamı, özgüven, paylaşma, umut, özür dileme, korku olmak üzere 23 farklı felsefi kavram bulunmuştur. Metinde tespit edilen felsefi kavramların duygular %28,38; değerler %25,68; etik %24,32; metafizik kategorilerinde %13,51; epistemoloji, estetik ve toplum felsefesi kategorilerinde ise %2,70 şeklinde dağılım gösterdiği; metinlerde en çok mutluluk, sevgi ve farklılık kavramlarına yer verildiği ve bunların kullanım sıklığının %0,43 olduğu bulunmuştur. Metinlerde bulunan felsefi kavramların %56,76'sının açık, %43,24'ünün ise örtük olarak verildiği görülmüştür. Metinde geçen felsefi kavramlardan sayı, farklılık, sevgi, güzellik, mutluluk ve korku kavramlarının görsellerle %0,44 oranında desteklendiği; bunların %89,47'sinini açık, %10,53'ünün ise örtük olarak verildiği; görsellerle desteklenen felsefi kavramların metafizik %42,11; etik %31,58; estetik ve duygular %10,53 kategorilerinde dağılım gösterdiği bulunmuştur. Araştırma sonucunda diğerlerine göre daha yüksek oranda gözükse de genel toplama göre oranı düşük olan mutluluk, sevgi, farklılık kavramlarına ek olarak kitaplarda daha az rastlanmış olan benlik, adalet, kimlik, güzellik, sezgi, bilgi, değişim, gerçek, empati, kendini gerçekleştirme, yaşamın anlamı, özgüven, paylaşma, umut, özür dileme, korku kavramlarını da felsefi bir şekilde irdelemeye teşvik edecek olan resimli çocuk kitaplarının üretilmesine ihtiyaç duyulabileceği önerilmiştir.

Abstract:
This research was carried out in order to examine children's picture books for early childhood in terms of philosophical concepts. Within the scope of the research, 229 illustrated story books for the early childhood period, which were first edited by best-selling publishers in 2016-2018, were analyzed using content analysis method. In this study, which was studied in the descriptive model, the data were collected by the "Philosophical Concept Search Form in Illustrated Children's Books" developed by the researcher, and the philosophical concepts encountered during the analysis were also included in the study. In the texts of the story books examined within the scope of the study, happiness, love, difference, existence, sadness, courage, self, justice, identity, beauty, intuition, knowledge, change, truth, number, empathy, self-realization, meaning of life, self-confidence, sharing, hope, 23 different philosophical concepts were found including apology and fear. The emotions of the philosophical concepts determined in the text are 28.38%; values 25.68%; ethics 24.32%; 13.51% in metaphysical categories; 2.70% distribution in epistemology, aesthetics and social philosophy categories; It was found that the concepts of happiness, love and difference are mostly used in the texts and the frequency of their use is 0.43%. It was observed that 56.76% of the philosophical concepts in the texts were given explicitly and 43.24% were given implicitly. Among the philosophical concepts mentioned in the text, the concepts of number, difference, love, beauty, happiness and fear are supported by 0.44% with visuals; 89.47% of them were given openly and 10.53% were given implicitly; metaphysics of philosophical concepts supported by visuals 42.11%; ethics 31.58%; Aesthetics and emotions were found to be in 10.53% categories. As a result of the research, in addition to the concepts of happiness, love, and difference, which are lower than the others, the ratio of self, justice, identity, beauty, intuition, knowledge, change, truth, empathy, self-realization, life It has been suggested that there may be a need to produce illustrated children's books that will encourage them to examine the concepts of meaning, self-confidence, sharing, hope, apology and fear in a philosophical way.