CDS primlerinin borsa endeksleri ile ilişkisi: Kırılgan 5'li ve G7 ülkeleri üzerine bir inceleme
Relation of CDS premiums with stock market indices: A study on fragile 5 and G7 countries
Yazar: EMRE TURĞUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ AVŞARLIGİL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa endeksi = Stock exchange index ; G-7 ülkeleri = G-7 countries ; Kredi riski = Credit risk ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Kırılgan ülkeler = Fragile countries ; Risk = Risk ; Ülke riski = Country risk

Özet:
Uluslararası finans piyasalarının gelişmesi ile birlikte ekonomik sınırlar ortadan kalkmaya başlamış ve küresel sermayenin ülkelere giriş-çıkışı hız kazanmıştır. Bu nedenle yatırımcıların sermayelerini bir ülkeye yatırmadan önce, o ülkenin riskliliği hakkında anlık ve sürekli olarak bilgi alabilme isteği doğmuştur. Bu doğrultuda, yatırımcıların alacaklarının geriye ödenmemesi riskine karşı bir çeşit sigorta görevi gören Kredi Temerrüt Takası sözleşmeleri geliştirilmiştir. Bu sözleşme primlerine ise CDS primi adı verilmektedir. Bir ülkenin içerisinde bulunduğu finansal durum hakkındaki olumlu veya olumsuz bütün bilgiler, anlık olarak CDS primlerine yansımaktadır. Ülke hakkında olumlu bir bilgi var ise CDS primleri azalırken, olumsuz bilgi durumunda ise CDS primleri artmaktadır. Yatırımcılar açısından CDS primi yüksek olan ülkeler riskli ülke, CDS primleri düşük olan ülkeler ise düşük riskli veya risksiz ülke olarak tanımlanmaktadır. CDS primlerinde meydana gelen bu artış veya azalış, ülkelerin ihtiyaç duyduğu sermayenin maliyetlerine de doğrudan etki etmektedir.
Çalışmamızın birinci bölümünde risk, kredi riski ve kredi türevlerinin tanımları ve türlerinden detaylı olarak bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise ülke riski ve Kredi Temerrüt Takasları (CDS) hakkında detaylı bilgiler yer almaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ilk olarak CDS primleri ile borsa endeksleri arasındaki ilişkiyi konu alan çalışmalardan oluşmuş detaylı bir literatür taraması bulunmaktadır. Sonrasında ise çalışmamızda kullanılan test ve modeller kısaca açıklanmış olup, Kırılgan 5'li ve G7 ülkelerinin CDS primleri ile borsa endeks kapanış fiyatları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri yapılmıştır. Ülkeler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için ise Granger Nedensellik, Johansen Eşbütünleşme, Vektör Hata Düzeltme Modeli ve Pearson Korelasyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Kırılgan 5'li grubundan Hindistan ve Türkiye'nin, G7 grubundan ise Almanya, Japonya ve Kanada'nın CDS primleri ile borsa endekslerinin kısa dönemli bir ilişki içerisinde olduğu görülmektedir. Uzun dönemde ise Kırılgan 5'li grubundan yalnızca Türkiye'nin, G7 grubundan ise Japonya ve Fransa'nın CDS primleri ile borsa endekslerinin bir ilişki içerisinde olduğu sonucu tespit edilmiştir.
Çalışmamızın birinci bölümünde risk, kredi riski ve kredi türevlerinin tanımları ve türlerinden detaylı olarak bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise ülke riski ve Kredi Temerrüt Takasları (CDS) hakkında detaylı bilgiler yer almaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ilk olarak CDS primleri ile borsa endeksleri arasındaki ilişkiyi konu alan çalışmalardan oluşmuş detaylı bir literatür taraması bulunmaktadır. Sonrasında ise çalışmamızda kullanılan test ve modeller kısaca açıklanmış olup, Kırılgan 5'li ve G7 ülkelerinin CDS primleri ile borsa endeks kapanış fiyatları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri yapılmıştır. Daha sonra ülkeler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için Granger Nedensellik, Johansen Eşbütünleşme ve Korelasyon Katsayısı analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Kırılgan 5'li grubundan Hindistan ve Türkiye'nin, G7 grubundan ise Almanya, Japonya ve Kanada'nın CDS primleri ile borsa endekslerinin kısa dönemli bir ilişki içerisinde olduğu görülmektedir. Uzun dönemde ise Kırılgan 5'li grubundan yalnızca Türkiye'nin, G7 grubundan ise Japonya ve Fransa'nın CDS primleri ile borsa endekslerinin bir ilişki içerisinde olduğu sonucu tespit edilmiştir.

Abstract:
Along with the development of international finance markets, financial boundaries started to diminish and global capital's entrance to the countries, as well as their exits, gained momentum. Thus, the need to gain perpetual and instant information on the risks that a country displays before the investors invest their capitals into a country has emerged. Accordingly, Credit Default Swap contracts, which are employed as an insurance in case the dues of the investors are not paid back, have been developed. These contract premiums are called CDS spreads. All affirmative and negative information about a country's financial situation is reflected on CDS spreads instantly. Provided that there is some affirmative information about a country, CDS spreads decrease, but in case of negative information, CDS spreads increase. According to investors, the countries whose CDS spreads are high are considered as risky countries, the ones of which CDS spreads are low are considered as low risk or riskless countries. The increase or decrease occurring in CDS spreads directly affects the costs of the capital which those countries need.
In the first chapter of our study, the definitions of risk, credit risk and credit derivatives and their types are discussed in detail. In the second chapter, some detailed information about country risk and Credit Default Swaps are displayed. In the third chapter of the study, firstly, there is a detailed literature review consisting of the studies which are based on the relationship between CDS spreads and stock market indexes. Afterwards, the tests and models which were utilized in our study were explained briefly, and the relationship between the CDS premium spreads of Fragile 5 and G7 countries and their stock market closing prices. In order to reach these results, firstly Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips- Perron (PP) unit root tests were utilized. In order to display the relationship among the countries, Granger Causality, Johansen Cointegration, Vector Error Correction Model and Pearson Correlation analyses were carried out. It is clear as a result of the analyses carried out that, from the group of Fragile 5, the CDS spreads and stock market indexes of India and Turkey; from the group of G7, the CDS spreads and stock market indexes of Germany, Japan and Canada displayed a short-term relationship. In long term, it was found out that, from the group of Fragile 5, merely Turkey's CDS spreads and stock market indexes displayed a relationship; while from the group of G7, Japan's and France's CDS spreads and stock market indexes displayed a relationship.