Organik çözücülere maruz kalan bireylerde lenfosit dna hasarının XRCC1 ve XRCC3 gen polimorfizmleri ile ilişkisi
The association of lymphocytes dna damage with XRCC1 and XRCC3 gene polymorphisms in workers exposed to organic solvents
Yazar: AYŞEGÜL BACAKSIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLİN GÜVENDİK ; YRD. DOÇ. DR. ZELİHA KAYAALTI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; DNA hasarı = DNA damage ; Genler = Genes ; Lenfositler = Lymphocytes ; Organik çözücüler = Organic solvents ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
İş yerlerinde organik çözücülere mesleki maruziyet ciddi sağlık problemleri yaratabilir. Ayrıca çözücülerin metabolitleri protein ve DNA gibi makromoleküllere kovalent bağlanarak DNA hasarını içeren toksik etkiyi indükler. DNA onarım genlerindeki genetik varyasyonlar ise enzimlerin onarım faaliyetlerini etkileyebilir ve kanser riski ile ilişkili olabilir.Bu çalışmada, endüstriyel organik çözücülere maruz kalan 118 işçinin periferal lenfositlerindeki DNA hasarı alkali comet tekniği ile tail intensity (TI), DNA tail (DNAt), tail moment (TM), olive tail moment (OTM) parametrelerini değerlendirerek tespit edilmiş ve bireysel duyarlılıkla ilgili olarak da X-ray repair cross-complementing gene 1 (XRCC1) Arg399Gln ve X-ray repair cross-complementing gene 3 (XRCC3) Thr241Met gen polimorfizmleri PCR-RFLP tekniği ile analiz edilmiştir. Ayrıca DNA hasar parametreleri ile DNA onarım gen polimorfizmleri arasındaki ilişki de araştırılmıştır.DNA hasar düzeylerinin XRCC1 ve XRCC3 polimorfik genotipleri tarafından etkilendiği belirlenmiştir. XRCC1 399Gln genotipli bireylerin TI, DNAt, TM ve OTM parametreleri XRCC1 Arg399 homozigot genotipli bireylere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Benzer şekilde XRCC3 Thr241Met heterozigot ve XRCC3 241Met homozigot genotipleri de, OTM hariç DNA hasar parametrelerindeki artış ile istatistiksel olarak anlamlı derecede ilişkilidir (p<0.05).Çalışmamızda XRCC1 Arg399Gln polimorfizm ve XRCC3 Thr241Met polimorfizm varyant genotiplerinin, baz hasarı ve zincir kırıklarını indükleyen organik çözücülere karşı azaltılmış DNA onarım kapasitesi ile ilişkili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Occupational exposures of organic solvents at the work places can pose serious health hazard. Also, metabolites of solvents bind covalently to macromolecules, such as proteins and DNA in the tissue, and induce toxic effects, including DNA damage. Genetic variations in DNA repair genes might influence the repair activities of the enzymes and may relate to cancer risk.In this study, alkaline comet assay was used to detect the DNA damage in peripheral blood lymphocytes in 118 workers exposed to industrial organic solvents, evaluated according to four image-analysis parameters including tail intensity (TI), DNA tail (DNAt), tail moment (TM), olive tail moment (OTM), and genetic polymorphisms of X-ray repair cross-complementing gene 1 (XRCC1) Arg399Gln and X-ray repair cross-complementing gene 3 (XRCC3) Thr241Met genes were analyzed by using PCR-RFLP technique as individual susceptibility parameters. We have also investigated the correlation between the DNA damage parametres and DNA repair gene polymorhisms.We found that, DNA damage levels in workers were effected by the polymorphic genotypes of both XRCC3 and XRCC1 genes. TI, DNAt, TM and OTM parameters were significantly higher in workers with XRCC1 homozygote 399Gln genotype than workers with XRCC1 homozygote Arg399 genotype (p<0.05) Accordingly, the XRCC3 heterozygote Thr241Met and XRCC3 homozygote 241Met genotypes were associated with a statistically significant increase of DNA damage parameters, except for OTM (p<0.05).In this study, it is suggested that variant genotypes of XRCC1 Arg399Gln polymorphism and XRCC3 Thr241Met polymorphism may be associated with decreased DNA repair capacity toward organic solvents induced base damage and strand breaks.