Mimarlık ofislerinde örgütsel stres ile iş performansı ilişkisinde örgüt temelli öz saygının aracı rolü ve COVİD 19 pandemisinin etkileri
The mediating role of organization based self esteem between organizational stress and work performance in architectural offices with the effects of COVİD 19 pandemic
Yazar: MİRAY KARABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALMULA KÖKSAL IŞIKKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Örgütsel stres = Organizational stress ; İş performansı = Job performance

Özet:
İnşaat endüstrisi yapısı gereği sahip olduğu görev karmaşıklığı, yüksek personel devir hızı, çok paydaşlı olması, sıkışık teslim tarihleri, uzun çalışma saatleri ve sınırlı kaynaklar gibi çeşitli faktörler sebebiyle örgütsel stres düzeyi yüksek sektörler arasında yer almaktadır. Sektörün ana paydaşlarından mimarlık ofisleri yukarıda sıralanan nedenlerden dolayı çalışanlarına stres düzeyi oldukça yüksek çalışma ortamları sunmaktadır. Yüksek örgütsel stres düzeyi yalnızca çalışanların iş performanslarını etkilemekle kalmayıp aynı zamanda projelerin başarısını da etkilemektedir.
Kişilerin örgüt içerisinde kendilerini değerli ve yetkin hissetme düzeyi olarak tanımlanan örgüt temelli öz saygının örgütsel birçok çıktı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Ayrıca, 2019 yılının aralık ayında Çin'de ortaya çıkan Covid-19 pandemisinin bir sonucu olarak tüm dünyada pek çok çalışan uzaktan çalışmayı deneyimlemek durumunda kalmıştır. Bu durum hem çalışanlar hem de örgütler üzerinde ciddi etkilere yol açmıştır.
Buradan yola çıkarak, bu tez çalışmasında mimarlık ofislerinde görev alan mimarların örgütsel stres ile iş performansı ilişkisinde örgüt temelli öz saygının aracılık rolünün ve Covid-19 pandemisinin etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İş performansını daha ayrıntılı biçimde ele almak amacıyla çalışma kapsamında mimarların iş performanslarını etkileyen faktörler de incelenmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde literatür özeti, çalışmanın amacı, yöntem ve hipotezler bulunmaktadır.
Kuramsal çerçeve çalışmanın ikinci bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda öncelikle stres kavramı açıklanmış ve kavramın inşaat sektörüyle olan ilişkisi literatürde yer alan ilgili çalışmalar aracılığıyla incelenmiştir. Sonrasında performans kavramı açıklanmıştır ve bu ilişki çeşitli sektörlerde gerçekleştirilen çalışmalar aracılığıyla incelenmiştir. Öz saygı kavramının açıklanması ve Covid-19 pandemisinin çalışma hayatı üzerindeki etkilerinden bahsedilmesiyle çalışmanın ikinci bölümü tamamlanmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde araştırmanın genel kavramsal çerçevesi ilişki şemaları aracılığıyla açıklanmıştır.
Dördüncü bölümde verilerin analizine, bulgulara ve bulguların yorumlanmasına yer verilmiştir.
Çalışmanın beşinci bölümünde ise, çalışma sonuçları özetlenmiş ve bu doğrultuda birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Construction industry is among the sectors with high organizational stress levels due to its task complexity, high employee turnover rates, multi-stakeholder structure, tight deadlines, long working hours and limited resources. Architectural offices, one of the main stakeholders of the sector, offer high stressed working environments for their employees due to the reasons listed above. The high level of organizational stress affects both the job performance of the employees and the success of the projects.
Organization based self esteem is the level of people feeling themselves valuable and competent in the organization. It has significant effects on several organizational outputs. In December 2019, Covid-19 pandemic emerged in China and many employees had to experience remote working model. This situation has greatly affected both employees and organizations.
In this thesis, it is aimed to analyze the mediating role of organization based self esteem and the effects of the Covid-19 pandemic in the organizational stress-job performance relationship of architects working in architectural offices. In order to analyze the job performance in more detail, the factors affecting the job performance were also examined.
In the first part of the study, there is a literature review, the purpose of the study, methods and hypotheses.
The theoretical framework constitutes the second part of the study. Firstly, the concept of stress is explained and stress and construction industry relation is examined through in the relevant literature. Then, the concept of performance is explained. In the relevant literatüre, there are limited number of studies examining the organizational stress-job performance relationship in the construction sector. Therefore, this relationship has been analyzed through studies in different industries. The second part is completed with the explanation of the self esteem and the Covid-19 pandemic effects on working conditions.
In the third part, conceptual dimension of this study is discussed and the general conceptual framework of the research is explained through relationship diagrams.
The fourth part includes the analysis of the data, findings and the explanation of the findings.
In the fifth part, the results of the study and several suggestions developed in this direction are presented.