Tiroid kanserli hastalarda akut hipotiroidinin böbrekler üzerine olan etkilerinin çift serum örneklemeli GFR ölçümü ile değerlendirilmesi
Evaluation of effects of acute hypothyroidism on kidneys by GFR measurement with double serum sampling in patients with thyroid cancer
Yazar: PERİHAN ATMACA KELKİT
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT TURGUT
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Üroloji = Urology
Dizin: Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sistatinler = Cystatins ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid neoplazmları = Thyroid neoplasms ; İyot = Iodine

Özet:
Çalışmamızda; Nükleer Tıp Anabilim Dalı'na diferansiye tiroid kanseri tanısı konulmuş, total tiroidektomi yapılmış ve İyot-131 (I-131) ablasyon tedavisi uygulanmak üzere başvuran veya rezidüe tiroid dokusu ya da metastaz araştırılması için düşük doz I-131 ile tüm vücut tarama yapılmak üzere başvuran hastalarda tedavi uygulanması ya da tarama öncesi oluşturulan akut hipotiroidinin böbrekler üzerine etkisinin Tc-99m DTPA ile çift serum örneklemeli GFR ölçümü yapılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya 49'u kadın, 4'ü erkek olmak üzere 53 hasta dahil edildi. Tüm hastalara hipotiroid ve T4 preparatı kullanılan dönemde olmak üzere iki kez Tc-99m DTPA ile çift serum örneklemeli GFR ölçümü yapıldı. Ayrıca hastalarda bu dönemlerde serum serbest T3(sT3), serbest T4(sT4), TSH, tiroglobülin, antitiroglobülin, kreatinin, BUN, albumin ve sistatin C düzeyleri çalışıldı. Aynı zamanda kreatininden türetilen ?Cockroft ve Gault? (C&G) ve dört ve yedi değişkenli ?Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) formülleri ile sistatin C değerinden türetilen formüllerle hesaplanan GFR değerleri, Tc-99m DTPA kullanılarak ölçülen GFR değerleri ile karşılaştırıldı.Hipotiroid ve T4 preparatı kullanılan dönemler arasında serum değerlerinde anlamlı farklılık olup olmadığı incelendiğinde; sT3, sT4, TSH, tiroglobulin, kreatinin ve sistatin C düzeyleri arasında iki dönem arasındaki fark anlamlıydı (p<0,05). Serum antitiroglobülin, BUN ve albumin düzeyleri arasında iki dönem arasındaki fark anlamsızdı (p>0,05).Hipotiroid ve T4 preparatı kullanılan dönemler arasında Tc-99m DTPA ölçülen GFR ve diğer formüllerden hesaplanan GFR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olup olmadığı incelendiğinde; iki dönem arasında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur (p<0.05). GFR değerleri incelendiğinde, Tc-99m DTPA ile ölçülen ve diğer formüllerden C&G, MDRD(7) ve MDRD(4) ile hesaplanan hipotiroid dönem GFR değerlerinin (sırasıyla; DTPA-GFR: 89,27±28,61, C&G: 98,67±20,45, MDRD(7): 83,23±16,50, MDRD(4): 77,45±16,09 ml/dk/1,73m2); T4 preparatı kullanılan dönem değerlerinden (sırasıyla; DTPA-GFR: 111,22±31,94, C&G: 119,22 ± 24,57, MDRD(7): 99,00 ± 21,52, MDRD(4): 97,24 ± 22,39 ml/dk/1,73m2) düşük olduğu bulundu. Serum Sistatin C değerlerinden Grubb, Larsson ve Sjöström Formülleri kullanılarak türetilen GFR değerleri incelendiğinde, hipotiroid dönem GFR değerleri (sırasıyla; 69,07±15,83, 90,93±24,55, 93,88±20,24 ml/dk/1,73m2) T4 preparatı kullanılan dönem GFR değerlerinden (sırasıyla; 55,82±14,04, 70,69±20,95, 76,64±18,89 ml/dk/1,73m2) yüksekti.Hipotiroid ve T4 preparatı kullanılan dönem GFR değerleri Bland-Altman analiziyle incelendiğinde; Tc-99m DTPA ile ölçülen GFR değerleri dışında diğer formüllerden elde edilen GFR değerleri içerisinde her iki dönemde de kullanılabilir ve uyumu yüksek ortak bir formül olmadığını, bu nedenle bizim hasta grubumuzda bu formüllerden elde edilen GFR değerlerinin böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılmasının doğru olmayacağını düşünüyoruz.Anahtar Kelimeler: Tiroid kanseri, I-131, Tc-99m DTPA, GFR, Cockroft-Gault, MDRD, sistatin C

Abstract:
The aim of our study is to administer treatments on the patients who have been diagnosed with differentiated thyroid cancer, received the total thyroidectomy and consulted to the Department of Nuclear Medicine in order to get the treatment of Iodine-131(I-131) or the patients who have consulted for having a whole body scanning with low-dosage I-131 in order to search the residue thyroid tissue or metastasis, or to assess the effect of acute hypothyroid formed prior to the scanning on the kidneys by making the double serum sampled GRF measurement with Tc-99m DTPA.Totally 53 patients, 49 females and 4 males, were included to the study. The double serum sampled GRF measurement was performed on all patients with Tc-99m DTPA during the hypothyroid period and while using the T4 preparation. Also the levels of serum free T3 (fT3), free T4 (fT4), TSH, thyroglobulin, anti-thyroglobulin, creatinine, BUN, albumin and cystatin C were studied on the patients. At the same time, the GFR values which were calculated with the formulas of ?Cockroft and Gault? (C&G) derived from creatinine and the ?Modification of Diet in Renal Disease? (MDRD) with four and seven variables and the other formulas which were derived from the value of cystatin C have been compared with the GFR values which were measured by using Tc-99m DTPA.When it was examined whether there was a significant difference between the serum values which were used during the periods of hypothyroid and using the T4 preparation, it was seen that the difference between the two periods was significant for the levels of serum fT3, fT4, TSH, thyroglobulin, creatinine, and cystatin C (p<0,05). However, the difference between the two periods in terms of the levels of serum anti-thyroglobulin, BUN and albumin was insignificant (p>0,05).When it was examined whether there was a significant difference statistically between the GFR values which were calculated with Tc-99m DTPA and the ones which were obtained through other formulas during the periods of hypothyroid and using T4 preparation, it was found that there was a significant difference between the two periods (p<0,05). When the GFR values were analyzed, it was found that the GFR values of hypothyroid period which are measured with TC-99mDTPA and calculated with other formulas like C&G, MDRD(7) and MDRD(4) (DTPA-GFR:89,27±28,61, C&G:98,67±20,45, MDRD(7): 83,23±16,50, MDRD(4): 77,45±16,09 respectively) were lower than the values of the period when T4 preparation was used (DTPA-GFR:111,22±31,94, C&G:119,22±24,57, MDRD(7): 99,00±21,52, MDRD(4): 97,24±22,39 respectively). When the GFR values derived by using Grubb, Larsson and Sjöström formulas among Serum Cystatin C values were examined, the GFR values of hypothyroid period (69,07±15,83, 90,93±24,55, 93,88±20,24 ml/min 1,73m2 respectively) were higher than the GFR values of the period when T4 preparation was used (55,82±14,04, 70,69±20,95, 76,64±18,89 ml/min 1,73m2 respectively).Having examined the GFR values which are obtained during the hypothyroid period and while using T4 preparation through the Bland-Altman analysis, we think that there is not a common and highly-adaptable formula to be used in both periods among the values which are obtained from other formulas out of the GFR values measured with Tc-99m DTPA, and therefore it will not be suitable to use the GFR values obtained from these formulas in assessing the kidney functions on our patients.Keywords: Thyroid cancer, I-131, Tc-99m DTPA, GFR, Cockroft-Gault, MDRD, cystatin C