Streptozotosin ile indüklenen diyabetik ratlarda atmosferik soğuk plazma uygulamasının yara iyileşmesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of atmospheric cold plasma application on wound healing in streptozotocin-induced diabetic rats
Yazar: EMİNE ERSÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. EMİNE İYİGÜN ; DOÇ. DR. MUHAMMED KAMİL TURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı, diyabetik yaraların bakımında yara iyileşmesini hızlandırmak için Argon gazından elde edilen soğuk atmosferik basınçlı plazma ile yapılan tedavinin iyileştirici etkisini incelemek ve bu yöntemi halen standart olarak kullanılan yara bakım ürünleriyle karşılaştırmaktır. 
Araştırmanın tasarım süreci Karabük Üniversitesi Deneysel Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde (DETUM), 21 Eylül ve 03 Ekim 2023 tarihleri arasında tamamlamıştır. Çalışmanın örneklemini DETUM'dan elde edilen 40 adet erişkin, ortalama ağırlıkları 170–300 gr. olan Wistar Albino cinsi, erkek ratlar oluşturmuştur. Kontrol grubu hariç diğer gruplara Streptozotosin enjekte edilerek diyabet oluşturulmuştur. Deney ve kontrol grubundaki ratlarda Panç yara modeli, mid skapular hatta dorsal yüzde sağ ve sol tarafta olmak üzere 3 mm çapında iki adet tam kat eksizyonel deri silindiri oluşturmak amacıyla Panç biyopsi aleti ile doku alınarak yapılmıştır. İnsizyonel kesi modeli; dorsal yüzde skapula üst sınırından başlamak üzere 10 mm ebatlı sahaya cilt ve cilt altını kapsayan insizyon uygulanarak oluşturulmuştur. Oluşturulan insizyonel kesiye 2 adet Monofilament sütür atılmıştır.  Birinci Deney Grubuna; izotonikli ıslak pansuman, İkinci Deney Grubuna; hidrokolloid yara örtüsü pansumanı topikal olarak günde 1 kez uygulanmıştır. Üçüncü Deney Grubuna; Plazma jeti ile atmosferik basınçlı soğuk plazma uygulama, Dördüncü Deney Grubuna; Plazmanın suya uygulanması ile elde edilen plazma ile aktive olan su uygulaması günde 1 kez topikal olarak uygulanmıştır. Nondiyabetik olan Beşinci Deney Grubuna; hiçbir pansuman uygulanmamıştır. Yara iyileşmesinin makroskobik düzeyde izlemi, her gün yapılmış, elde edilen sonuçların, erken dönemde iyileşme gözlemi için 7. gün, orta dönemde iyileşme gözlemi için 10. gün değerlerine göre analiz yapılmıştır. Makroskobik düzeyde gözlem için Bates-Jensen Yara Değerlendirme Aracı da kullanılmış olup, iki araştırmacı tarafından 7. ve 12. gün değerlerinin skorlarından elde edilen sonuçlar incelenmiştir.  Yara iyileşmesi, total oksidan seviyesi ve total antioksidan seviyesi ölçümleri ile de değerlendirilmiştir. Histolojik inceleme için araştırmanın son günü (13. gün) yara alanını kapsayacak şekilde doku örnekleri alınmıştır. 
Araştırmanın makroskobik sonuçlarında analiz sonuçlarına bakıldığında dördüncü grupta yara iyileşmesinin erken döneminde (0-7 gün) yara boyutları diğer gruplara göre anlamlı olarak azalmış ve her kontrolde anlamlı olarak azalmaya devam etmiştir (P˂0,05). Histolojik incelemede; 0. gün ile kıyaslandığında: toplam yara iyileşmesi skorlarına göre, birinci grup ve dördüncü grupta ileri, ikinci ve üçüncü grupta orta ve beşinci grupta gecikmiş yara iyileşmesi olduğu görülmüştür. Epidermis kalınlığı, kolajen indeksi ve kıl folikülü sayısına göre de dördüncü grupta anlamlı olarak artış olduğu tespit edilmiştir (P˂0,05). Biyokimyasal değerlendirmede total oksidan seviyelerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiş olup, total antioksidan seviyelerinde dördüncü grupta diğer gruplardan anlamlı olarak artış olduğu görülmüştür (P˂0,05).
Elde ettiğimiz verilere göre; makroskobik, mikroskobik ve histolojik izlemlerde, dördüncü grupta görülen erken dönemde yara iyileşmesi halen yara bakımında standart olarak kullanılan ürünlere göre üstünlük sağlamıştır. Bu nedenle diyabetik yara bakımında atmosferik basınçlı soğuk plazma ile aktive edilen su uygulamasının klinik faz çalışmalarının yapılması ve sonuçlarıyla klinik kullanıma sunulması önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the healing effects of treatment with cold atmospheric pressure plasma obtained from Argon gas to accelerate wound healing in diabetic wound care and to compare this method with currently used standard wound care products. The design process of the study was completed at Karabük University Experimental Medicine Application and Research Center (EMARC) between September 21 and October 03, 2023. The sample of the study consisted of 40 adults male Wistar Albino rats with an average weight of 170-300 g obtained from EMARC. Diabetes was induced by injecting streptozotocin into the rats in the experimental groups, except for the control group. In the rats in the experimental and control groups, the Punch wound model was performed by taking tissue with a Punch biopsy tool to create two full-thickness excisional skin cylinders of three mm in diameter on the right and left sides of the dorsal side in the mid-scapular line. The incisional model was created by applying a 10-mm incision covering the skin and subcutaneous tissue starting from the upper border of the scapula on the dorsal side. Two Monofilament sutures were placed in the incision. Isotonic wet dressing was applied to the First Experimental Group, and hydrocolloid wound dressing was applied to the Second Experimental Group, topically once a day. The Third Experimental Group received atmospheric pressure cold plasma application with a plasma jet, and the Fourth Experimental Group received plasma-activated water obtained by applying plasma to water, topically once a day. No dressing was applied to the Fifth Experimental Group, which was non-diabetic. Wound healing was monitored at the macroscopic level every day, and the results obtained were analyzed according to the values of the 7th day for early-term healing observation and the 10th day for medium-term healing observation. The Bates-Jensen Wound Assessment Tool was also used for macroscopic observation, and the results obtained from the scores of the 7th and 12th days were examined by two researchers. Wound healing was also evaluated by total oxidant level and total antioxidant level measurements. Tissue samples covering the wound area were taken on the last day of the study (13th day) for histological examination.
The examination of the macroscopic results of the study indicated that the wound dimensions decreased significantly in the early period of wound healing (0-7 days) in the fourth group compared to the other groups and continued to decrease significantly in each control (P˂0.05). In the histological examination, when compared with day 0, it was observed that there was advanced wound healing in the first and fourth groups, moderate wound healing in the second and third groups, and delayed wound healing in the fifth group according to the total wound healing scores. It was also determined that there was a significant increase in the fourth group according to the epidermis thickness, collagen index, and hair follicle count (P˂0.05). In the biochemical evaluation, no significant difference was observed between the groups in total oxidant levels, and it was observed that there was a significant increase in total antioxidant levels in the fourth group compared to the other groups (P˂0.05). 
According to the data we obtained, in the macroscopic, microscopic, and histological observations, the early wound healing observed in the fourth group was superior to those provided by the products currently used as standard in wound care. Therefore, it is recommended that clinical phase studies should be conducted on the application of water activated by atmospheric pressure cold plasma in diabetic wound care and that the results should be made available for clinical use.