Sağlıklı Türk popülasyonunda, spinal mobilite değerlendirme yöntemlerinin referans değerlerinin saptanması
Determining the normal values of spinal mobility assessment methods in the healthy Turkish population
Yazar: CEREN KARA
Danışman: PROF. DR. HASAN FATİH ÇAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Hareketlilik = Mobility ; Omurga = Spine ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Türk popülasyonu = Turkish population ; İnklinometre = Inclinometer

Özet:
Amaç: Ankilozan spondilit (AS,) esas olarak spinal ve sakroiliak eklemler ile bu eklemlerin tendon, ligament gibi yumuşak dokularını etkileyen kronik, otoimmün, enflamatuvar bir hastalıktır. Omurga hareketlerindeki kısıtlılık, kötü prognozla ilişkilidir. Bu kısıtlılığın değerlendirilmesi AS hastaları ile yapılan takip ve tedavi çalışmalarında en sık kullanılan sonuç ölçütlerinden birisidir. Uluslararası Spondiloartrit Değerlendirme Cemiyeti (Assesment of Spondyloarthritis international Society; ASAS) omurga hareketlerinin bileşik bir indeksi olan Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi'nin (Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index; BASMI) omurga hareketliliğinin değerlendirilmesinde kullanılabileceğini belirtmektedir. Biz bu çalışmada, AS hastalarının takip ve tedavi izleminde sıkça kullanılan spinal mobilite değerlendirme yöntemlerinin, sağlıklı yetişkin popülasyondaki normal değerlerini ve bu değerlerin hangi faktörlere bağlı olarak değişim gösterdiğini saptamayı planladık.
Yöntem: Çalışmaya Mart 2021-Kasım 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 20 yaş ve üzeri 600 gönüllü dahil edildi. Katılımcıların, ASAS kılavuzunda önerilen şekilde, BASMI ölçümleri yapıldı. Ayrıca bu yöntemde yer almayan oksiput-duvar mesafesi ve göğüs ekspansiyonu ölçümleri kaydedildi. Bu değerlerin yaş, boy, vücut kitle indeksi (VKİ) gibi değişkenlerle olan ilişkisi değerlendirildi. Veriler analiz edilirken Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 600 katılımcı [303 kadın (%50.5), 297 erkek (%49.5)] dâhil edildi.  Lateral lomber fleksiyon, intermalleolar mesafe, göğüs ekspansiyonu, inklinometre ile ölçülen lomber fleksiyon değerleri ve BASMI skorunun cinsiyetler arasında anlamlı farklılık gösterdiği saptandı. Kadın katılımcılardaki inklinometrik lomber fleksiyon dışında her iki cinsiyette yaş değişkeniyle tüm spinal mobilite ölçüm değerleri ve BASMI skorları arasında anlamlı ilişki olduğu saptandı. Kadınlarda boy değişkeni ile servikal rotasyon derecesi, lateral lomber fleksiyon, intermalleolar mesafe, göğüs ekspansiyonu, oksiput-duvar mesafesi ve BASMI skoru arasında anlamlı ilişki saptandı. Erkeklerde ise boy değişkeni ile tragus-duvar mesafesi, lateral lomber fleksiyon, modifiye schober, intermalleolar mesafe, göğüs ekspansiyonu ve BASMI skoru arasında anlamlı ilişki bulundu. Kadınların VKİ değişkeni ile servikal rotasyon derecesi, tragus-duvar mesafesi, lateral lomber fleksiyon, intermalleolar mesafe, göğüs ekspansiyonu ve BASMI skoru anlamı ilişki saptandı. Erkeklerdeki VKİ ise sadece göğüs ekspansiyonu değeri arasında anlamlı ilişkili bulundu. BASMI değerleri ile göğüs ekspansiyonu ölçümü ve inklinometrik ölçüm ile elde edilen lomber fleksiyon değerleri arasında negatif yönde, oksiput-duvar mesafesi ölçümleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon olduğu saptandı. Diabetes mellitus, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı olan gruplarda BASMI değerleri anlamlı olarak daha yüksekti. Sigara kullanımı ile BASMI skorları arasında anlamlı farklılık saptanmazken, egzersiz yapma alışkanlığı olan kişilerde BASMI skorları anlamlı olarak daha düşük saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda spinal mobilite değerlendirme yöntemlerinin ve BASMI skorunun referans değerleri belirlenirken cinsiyet, yaş, boy ve VKİ değişkenlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini saptadık. Tüm toplum için tek bir referans değer kullanmak yerine cinsiyet, yaş, boy ve VKİ gibi tüm değişkenlerin dahil edildiği yeni referans değerlerin belirlenmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, BASMI, spinal mobilite, inklinometre

Abstract:
Aim: Ankylosing spondylitis (AS), is a chronic, autoimmune, inflammatory disease that mainly affects spinal and sacroiliac joints and adjacent tendons and ligaments. Limitation of spinal movements is a poor prognostic factor for this disease. The assesment of these limitaitons is one of the most frequently used outcome measures used in routine clinical practice and AS trials. Spondyloarthritis International Society (ASAS) recommends to use Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) for assessment of  spinal mobility. In this study, we aimed to determine the normal values of spinal mobility assessment methods, which are frequently used for monitoring and treatment follow-up of AS patients, in the healthy adult population. Additionally we planned to determine which factors change these values in the same population also.
Materials and Methods: 600 volunteers aged 20 years and older were included in this study who admitted to the Health Sciences University Antalya Training and Research hospital between March 2021-November 2021. BASMI measurement of all participants were performed according to ASAS definition. The relationship of these values with variables such as age, height and body mass index (BMI) was evaluated. Kruskal-wallis test and Spearman correlation tests were used for analysis. 
Results: A total of 600 participants [303 (50.5%) women and 297 (49.5%) men] were included. It was found that lateral lumbar flexion, intermalleolar distance, chest expansion, lumbar flexion values measured by inclinometer and BASMI scores differed significantly between genders. It was also found that there was a significant relationship between all spinal mobility measurements including BASMI values with age for both gender; except for inclinometrically measured lumbar flexion women. The height variable of women was significantly correlated with degree of cervical rotation, lateral lumbar flexion, intermalleolar distance, chest expansion. The occiput-wall distance was found to be correlated with BASMI score in women also. In men, the height was significantly correlated with tragus-wall distance, lateral lumbar flexion, modified schober, intermalleolar distance, chest expansion and BASMI scores. While BMI scores of women was significantly correlated with cervical rotation, tragus-wall distance, lateral lumbar flexion, intermalleolar distance, chest expansion and BASMI scores; the only siginificantly correlated score of men's BMI was chest expansion. There was a negative correlation between BASMI scores and chest expansion measurement and inclinometrically measured lumbar flexion. There was a positive correlation between BASMI scores and occiput-wall distance measurements. BASMI values were significantly higher in groups with diabetes mellitus, hypertension and coronary artery disease. While no significant difference was found between smoking and BASMI scores, there were significantly lower BASMI scores in people who exercised.
Conclusion: In our study, we determined that the variables of gender, age, height and body mass index need to be considered while determining the reference values of the BASMI score and of spinal mobility assessment methods. Instead of using a single reference value for the whole population, new reference values regarding variables such as gender, age, height and BMI need to be determined.
Keywords: Ankylosing spondylitis, BASMI, spinal mobility, inclinometer