Belh fukahâsının siyaset-i şer'iyye anlayışı Hicrî II. ve VIII. asırlar arası
The thought of jurists of Balkh about al-siyasah al- shar'iyya between the 2nd and 8th centuries of hijra
Yazar: MOHAMMAD SHAFI ULFAT
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Afganistan-Belh = Afghanistan-Balkh ; Ebu Hanife = Ebu Hanife ; Siyasal davranış = Political behavior ; Siyaset = Politics ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Eskiden Horasan ismi ile dünyaya ün salan günümüzde ise Afganistan, Türkmenistan, İran ve Özbekistan ülkeleri tarafından paylaşılan bölgenin en meşhur dört şehrinden biri olan Belh; gerek İslam öncesi gerekse İslam sonrası siyasî, iktisâdî, ilmî ve dinî  açıdan büyük önem taşımaktadır. 
Bu çalışma kapsamında Belh Şehri farklı boyutlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın amacına, önemine, izlediğimiz metot ve kaynaklarına değinilmiştır. Birinci bölümde, İslam hukuku litaratüründe siyaset-i şer'iyye teriminin kelime ve terim anlamları verildikten sonra İslam hukukundaki yeri, amacı, yararı, yetki tanıdığı kişiler ve ilişkili olduğu diğer alanlar açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, Belh'te siyaset-i şer'iyye açısından önemli rol oynayan bazı fakihler anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, İslam ordusu tarafından Belh'in fethi, İslamî ilimler açısından önemli bir merkez oluşu, Arap coğrafya ve tarih yazarları tarafından Belh'e verilen değişik lakaplar, İslamî ilimlerin tahsîli için Belhli gençlerin başta Medine olmak üzere Hicaz, Basra, Kûfe ve Bağdat şehirlerine seferleri, Belh fakihlerinin imam Ebu Hanife'ye intisâp etmeleri, siyasî ve ilmî açıdan Bağdat ve Belh ilişkileri ve nihayet Belh fakihlerinin siyaset-i şer'iyye'ye dair belirttikleri bazı görüşleri ve Hanefîlerle karşılaştırılması anlatılmaya çalışılmıştır. 





Anahtar kelimeler: Belh, Bağdat, Fıkıh, Siyaset-i şer'iyye, Siyaset, İlim.

Abstract:
Balkh, which is formerly known as khorasan, today it is one of the four most famous cities in the region shared by Afghanistan, Turkmenistan, Iran and Uzbekistan has great importance both pre-Islamic and post-Islamic in terms of political, economic, scientific and religious aspects. 
Therefore, in this study we have tried to address the different dimensions of Balkh City. Our research consists of three parts. In the introduction part, the aim of the research, prominence, resources and methods of the research emphasis has been made we followed. In the first chapter, after giving the meaning of the term al-Siyasah al-Shar'iyya in the Islamic law literature, it has been tried to explain its place, purpose, benefit, authorized  persons and other related fields in Islamic law. In the second part, in terms of poltics,  it is  tried to explain some jurists who played an important role in Balkh City. And the last part of our research, the conquest of Balkh by the Islamic army, an important center of Islamic sciences, different names given to Balkh by Arab geography and history writers, expeditions to the Hijaz, Basra, Kufe and Baghdad cities of the young people of Balkh, especially the Medina, for the allocation of Islamic sciences, the purpose of the Imam Abu Hanifa relations between Baghdad and Balkh in terms of political and scientific aspects, and finally, some of the opinions expressed by the Balkh Islamic jurists in field of the al-Siyasah al-Shar'iyya and it is tried to explain the comparison with Hanefis. 




Key words: Balkh, Baghdad, Fiqh, al-Siyasah al-Shar'iyya, Politics, Science.