Aşık Kamandar Efendiyev hayatı sanatı ve eserleri
Aşık Kamandar Efendiyev life, art and works
Yazar: İSMAİL ZEYBEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE İLKER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Bibliyografya = Bibliography

Özet:
"Aşık Kamandar Efendiyev Hayatı-Sanatı-Eserleri" isimli çalışmam, 2004 yılında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yüksek lisans bitirme tezi olarak kabul edilmiştir.
	Biyografik bir eser olan bu çalışma, Gürcistan'ın Marneuli -Azerbaycan Türkçesi ile Borçalı- şehrinin Kepenekçi köyünde yaşayıp ölmüş, Borçalı aşıklık geleneğinin güçlü simalarından birisi olan Aşık Kamandar Efendiyev'i konu almıştır.
	Gürcistan'ın başşehri Tiflis'e bağlı olan Marneuli şehri, nüfusunun tamamına yakınının Azerbaycan Türklerinden oluştuğu yediden yetmişe herkesin elinde saz dilinde söz olan bir şehirdir. 
Hazırlık sürecinde Aşık Kamandar'la ilgili derleme yapmak üzere Tiflis'in Marneuli şehrine gittim.
Gürcistan Devlet Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Valeh Hacıyev vasıtasıyla Azerbaycan 	Aşıklar Birliği Borçalı Bölmesi Başkanı Mirze Memmedoğlu ile tanıştım. Mirze Memmedoğlu beni Aşık Kamandar'ın köyü Kepenekçi'ye götürdü. Kepenekçi'de aşığın aile efradından kız kardeş Sultan Omarova, gelini Keklik Efendiyev ve torunları Fahri ve Hezangül'le aşık hakkında görüşme imkânı buldum. Aşığın hayatı ile ilgili pek çok şeyi, aşığın aile efradından öğrendim. Aşığın yaşadığı yeri ve yakınlarını fotoğraflama imkânım oldu.
	Azerbaycan Türklerinin yaşadığı Borçalı köylerinden bazılarını ziyaret ederek köylerde yaşayan aşıklardan hem Borçalı aşıklık geleneği hakkında hem de Aşık Kamandar hakkında bilgi topladım. Ustalarından birinin Aşık Kamandar olduğunu dile getiren Keşeli köyü aşıklarından Aşık Ziyeddin Keşeli ile görüştüm.
	Borçalı şehir merkezinde yaşayan Aşık Şakir Yunusoğlu, Aşık Bafeli Elioğlu ve Aşık İbrahim Eliyev ile Borçalı aşıklık geleneği ve Aşık Kamandar hakkında röportajlar yaptım.
	Borçalı'nın Karacalar köyüne giderek aşığın çıraklarından birisi olan Aşık Zindofil Eliyev ile görüşerek Aşık Kamandar'nın çıraklarıyla olan münasebetini kendisinden dinledim.
 	Tiflis şehir merkezindeki Gürcistan gazetesine giderek gazetenin yapımcısı ve Aşık Kamandarı yakından tanıyan Süleyman Efendi'nin yardımlarıyla gazetede Aşık Kamandar'la ilgili yayımlanmış yazılara, gazetenin arşivinden ulaştım. Gürcistan'da yayımlanan diğer pek çok gazete ve derginin arşivine girerek aşıkla ilgili yayımlanmış yazılara ulaştım.
	Yörede yaşayan birçok şairle görüşerek Aşık Kamandar'ı onlardan da dinleme imkânı buldum.
	Yaklaşık iki hafta süren bu derleme sürecinde Aşık Kamandar'la ilgili tamamı Kiril alfabesiyle kaleme alınmış hatırı sayılır miktarda basılı, görsel ve ses kayıtlarından oluşan materyalle döndüm ve yaklaşık altı aylık bir sürede çalışmamı tamamladım.
	Çalışmamamı bitirdiğim dönemde Türkiye'de sahayla ilgili henüz yapılmış bir akademik çalışma yoktu. Çalışmamın bu alanda kalem oynatan ve emek sarf eden akademisyenlere bir nebze de olsa ışık tutması, Borçalı yöresi ve yörede teşekkül eden Türk aşıklık geleneği ile ilgili farklı çalışmalar yapmak üzere rehberlik etmesi ve basılı bir eserin sahibine hissettireceği hazzı da yaşayabilmek adına yaklaşık bir yıllık ilave bir uğraşıyla tezimi kitap formatına uyarladım ve resmi kurumlarımızdan birine basılması talebiyle gönderdim. Kurum tarafından, eserin yayımlanmaya değer bulunduğu; ancak ödenek yetersizliğinden dolayı basılamadığı tarafıma bir resmi yazıyla bildirildi. 
	Adeta bir derya olan Türk kültürüne bir damla da bizim katkımızın olması arzusuyla kaleme aldığım bu çalışmanın kurumunuz tarafından basılmasını arzu ediyorum. 
	Eserle ilgili hiçbir hak talebimin olmadığını şimdiden beyan eder,
	saygılar sunarım.

    								        İsmail ZEYBEKOĞLU
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Abstract:
My work named "Aşık Kamandar Efendiyev Life-Art-Works" was accepted as a master's thesis by Manisa Celal Bayar University Social Sciences Institute in 2004.This work, which is a biographical work, is about Aşık Kamandar Efendiyev, one of the powerful figures of the Borchali minstrel tradition, who lived and died in the Kepenekçi village of the Georgian city of Marneuli -Azerbaijan Turkish and Borcali-.During the preparation process, I went to the city of Marneuli in Tbilisi to compile about Aşık Kamandar.Georgia State University faculty member Prof. Dr. Through Valeh Hajiyev, I met Mirze Memmedoğlu, the Head of the Borcalı Section of the Azerbaijan Lovers' Union. Mirze Memmedoğlu took me to Aşık Kamandar's village, Kepenekçi. In Kepenekçi, I had the opportunity to talk to the sister of the lover's family, Sultan Omarova, his daughter-in-law Keklik Efendiyev, and his grandchildren Fahri and Hezangül about the lover.I visited some of the Borcali villages, where Azerbaijani Turks live, and gathered information from the minstrels living in the villages both about the Borchali minstrel tradition and about Aşık Kamandar. I talked to Aşık Ziyeddin Keşeli, one of the lovers of Keşeli village, who stated that one of his masters is Aşık Kamandar.I went to Borcali's Karacalar village and talked to Aşık Zindofil Eliyev, one of her apprentices, and heard about Aşık Kamandar's relationship with her apprentices.By entering the archives of many other newspapers and magazines published in Georgia, I found the articles published about love.I met many poets living in the region and had the opportunity to listen to Aşık Kamandar from them.During this compilation process, which lasted about two weeks, I returned with a considerable amount of printed, visual and audio recordings about Aşık Kamandar, all written in Cyrillic alphabet, and completed my work in about six months.At the time I finished my study, there was no academic study on the field in Turkey yet. In order to shed some light on the academicians who have been working and making efforts in this field, to guide them to conduct different studies on the Borcali region and the Turkish minstrel tradition formed in the region, and to experience the pleasure that a printed work will feel to its owner, I spent an additional year of effort. I adapted my thesis into book format and sent it to one of our official institutions with a request for publication. The work is deemed worthy of publication by the institution; however, I was informed in an official letter that it could not be published due to lack of funds.I would like your institution to publish this work, which I wrote with the desire of our contribution to the Turkish culture, which is almost an ocean.