Tele-hemşirelik uygulamasının tip 1 diyabetli adölesanların metabolik kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of tele-nursing application on metabolic control, self-efficacy, quality of life and anxiety level of adolescents with type 1 diabetes
Yazar: EMEL AVÇİN
Danışman: DOÇ. DR. AYFER AÇIKGÖZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adolesanlar =   ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Kaygı = Anxiety ; Teletıp = Telemedicine ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma, tele-hemşirelik uygulamasının Tip 1 Diyabetes Mellitus tanılı adölesanların metabolik kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırma, bir devlet hastanesinin Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde 12-18 yaş arası T1DM tanılı 67 adölesan ile yapılmıştır. Girişim öncesi tüm katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan eğitim yüz yüze verilmiştir. Müdahale grubundaki adölesan ve ailelerine 6 ay boyunca telefon yoluyla eğitim ve takip sürdürülürken kontrol grubuna çalışma süresince herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Araştırmanın etik izni (Karar no:2020-14) ve kayıt numarası (NCT05211479) alınmıştır. 
Bulgular: Çalışmada müdahale ve kontrol grupları arasında girişim öncesinde adölesanların HbA1c, özyeterlik, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyleri benzerdir (p˃0.05). Çalışmanın 6. ay izleminde müdahale grubundaki adölesanların özyeterlik ve yaşam kalitesi düzeyleri kontrol grubundakilerden daha yüksek bulunurken, HbA1c ve kaygı düzeyleri kontrol grubundaki adölesanlardan daha düşük bulunmuştur (p˂0.05). Müdahale grubundaki adölesanların 3. ve 6. ay izlemlerinde girişim öncesine göre HbA1c değerleri ve kaygı düzeylerinde azalma saptanırken, özyeterlik ve yaşam kalitesi düzeylerinde önemli bir artış görülmüştür (p˂0.05). Çalışma süresince kontrol grubundaki adölesanların zamana göre HbA1c değerleri, yaşam kalitesi, özyeterlik ve kaygı düzeylerinde anlamlı bir fark saptanmamıştır (p˃0.05).
Sonuç: Araştırmada tele-hemşirelik yolu ile yapılan diyabet eğitimi ve takibinin, T1DM tanılı adölesanların özyeterlilik ve yaşam kalitelerini artırdığı, HbA1c ve kaygı düzeylerini düşürdüğü saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, T1DM tanılı adölesanların eğitim ve takibinde tele-hemşirelik uygulamasının rutin kullanılması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Adölesan, kaygı, metabolik kontrol, özyeterlik, tele-hemşirelik, tip 1 diyabet, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The research was conducted as a randomized controlled study to determine the impact of tele-nursing application on metabolic control, self-efficacy, quality of life and anxiety levels of adolescents diagnosed with Type 1 Diabetes Mellitus.
Methods: The study involved 67 adolescents aged 12-18 diagnosed with Type 1 Diabetes Mellitus at a state hospital's Pediatric Endocrinology Clinic. Prior to the intervention, all participants received in-person training from the researchers. The intervention group received education and telephone follow-up for 6 months, while the control group received no intervention during the study period. Ethical approval (Decision No: 2020-14) and registration (NCT05211479) were obtained for the research.
Results: In the study, there were no significant differences in HbA1c, self-efficacy, quality of life, and anxiety levels between the intervention and control groups before the intervention (p > 0.05). However, at the 6-month follow-up, the intervention group showed higher self-efficacy and quality of life levels and lower HbA1c and anxiety levels compared to the control group (p < 0.05). Within the intervention group, there was a reduction in HbA1c values and anxiety levels, accompanied by a notable increase in self-efficacy and quality of life levels at the 3-month and 6-month follow-ups compared to baseline (p < 0.05). The control group exhibited no significant changes in HbA1c values, quality of life, self-efficacy, and anxiety levels throughout the study (p > 0.05).
Conclusion: Tele-nursing-based diabetes education and monitoring in adolescents with T1DM have been shown to increase self-efficacy and quality of life while decreasing HbA1c levels and anxiety. Therefore, routine use of tele-nursing for education and follow-up in T1DM-diagnosed adolescents is advisable.
Key words: Adolescent, anxiety, metabolic control, self-efficacy, telenursing, type 1 diabetes, quality of life