Otobüs toplu taşımacılığında hat optimizasyon yaklaşımları: Çayyolu hattı uygulaması
Route optimization approaches in bus public transportation: Çayyolu routes application
Yazar: AHMET COŞKUNSU
Danışman: PROF. DR. EBRU VESİLE ÖCALIR AKÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Kentsel ulaşım sistemleri, trafik katılımcılarını taşımak için uyum içinde birlikte çalışan ve insanlar, taşıtlar, yollar, köprüler, kaldırımlar, nehirler, demiryolları, metro hatları ve trafik sinyalleri gibi birçok parçadan oluşan sistemlerdir. Günümüzde ulaşım plancılarının kentiçi ulaşımı planlarken yapmaya çalıştığı iş aslında bu sistemin katılımcılarını bir yerden diğerine taşımak için en verimli, güvenli, uygun maliyetli ve doğal çevreyi koruyacak uygun çözümü(leri) bulmaya çalışmaktır. Bu arayış, ulaşım planlama (ve uygulama) sürecinde "optimizasyon" aşaması olarak ortaya çıkmaktadır. Optimizasyon, bir ulaşım sisteminde seçilen belirleyicilerin istenen hedeflere ulaşabilmeleri için bir "amaç fonksiyonu"nun politika araçları kullanarak en iyileştirilmesidir. Optimizasyon tekniklerinin ulaşım planlamada kullanımı çok da eskiye gitmemektedir. Bununla beraber daha önce akla gelmeyen çözüm önerilerinin de değerlendirmeye alınması, bunların etkilerinin diğer önerilerle karşılaştırılmasını sağlamak ya da en iyi stratejinin belirlenmesi için daha kapsayıcı ve kabul edilebilir bir yol olması gibi avantajlar, kısa sürede bir çok optimizasyon tekniğinin ulaşım planlama uygulamalarına taşınmasına yol açmıştır.Bu çalışmada, literatür taraması ile optimizasyon tekniklerinin bir özeti çıkarılacaktır. Bu tekniklerden, özellikle belirli ulaşım problemlerinin çözümünde kullanılabilecek yaygın tekniklerden seçilen üç yöntem, bunların birbirlerine göre üstünlükleri ve örtüştükleri alanlar, uygulamadan örnekler verilerek açıklanacaktır.

Abstract:
Urban transport systems are systems that work together to transport traffic participants and are composed of many components that work together in harmony such as people, vehicles, roads, bridges, sidewalks, rivers, railways, metro lines and traffic signals. Today, what the transport planners are trying to do when planning urban transport is actually searching the most efficient, safe, cost effective and appropriate solution (s) to protect the natural environment in order to move the participants of this system from one place to another. This quest emerges as the "optimization" stage in the transportation planning (and practice) process. Optimization is the maximizing an "objective function" by using policy tools to ensure that selected indicators in a transport system reach to the desired targets. The use of optimization techniques in transportation planning does not go far back. However, advantages such as consideration of previously proposed solutions, comparison of their effects with other proposals or being a more inclusive and acceptable way to determine the best strategy have led to the implementation of many optimization techniques in transportation planning applications in a short time. In this study, a summary of optimization techniques will be prepared with literature review. The three methods selected among the common techniques that can be used to solve certain transportation problems, their advantages and overlap areas, will be explained with examples from the application.