İşgal sonrası Irak'ın yeni anayasası
The new Iraqi constitution after the occupation
Yazar: ASIN KAMAL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kamal, Asin. İşgal sonrası Irak'ın yeni anayasası, yüksek lisans tezi, Ankara, 2007.Tez konusu olarak ABD'nin Irak'ı işgal ettiği 2003 sonrası dönemde Irak Anayasası incelenmiştir. Irak'ın eski yönetimleri tarafından çıkartılan anayasalarla (1925, 1958, 1963,1968, 1970) bu anayasaların temel nitelikleri ele alınarak genel bir değerlendirme sunulmaya çalışılmıştır.Bu tezde, Irak Anayasaları arasında karşılaştırma yapılarak farklılıklar ortaya konacak ve Anayasalardaki çelişkili maddeler incelenmiştir. Ayrıca yapılan değerlendirmelerde Irak Devletinin ulusal çıkarları da göz önünde bulundurularak, Irak'ın ulusal egemenliğine ters düştüğü düşünülen maddeler ortaya konulmuştur.2003'ten sonraki Geçici Dönem İçin Irak Devleti Yönetim Anayasasında kanun koyucu, egemenlik, egemenliği niteliği ve kaynağı konularını karıştırmıştır. Örneğin, bu anayasanın 2. maddesinin B fıkrasının 1. bendinde, 30 Haziran 2004 tarihinde tam egemen geçici bir hükümetin kurulması kararlaştırılmıştır. Ancak aynı anayasanın 59. maddesinin B. fıkrasında, kısa bir süre içerisinde Irak Silahlı Kuvvetlerini, işgal kuvvetlerinin komutasına bırakılması, ifade edilmiştir.2003'ten sonraki Geçici Dönem İçin Irak Devleti Yönetim Anayasasında Irak Devletinin temel ilkeleri ve nitelikleri belirtilmiştir.Irak Kalıcı Anayasası, Irak Cumhuriyetini egemen, bağımsız ve federe bir devlet olarak tanımlamıştır. Yönetim şekli cumhuriyetçi, parlamenter ve demokrasidir. Irak milletler, dinler ve mezhepler ülkesidir. Anayasada, Arapça ve Kürtçe devletin resmi dilli olarak belirtilmiş, Türkmence, Asurice ve Ermenice gibi anadiller ise bu dilleri konuşan halkların yaşadığı yerlerde kullanılması öngörülmüştür.Irak ve Türk Anayasasını karşılaştırmalı olarak incelediğimiz, Her iki anayasa da yönetim şekli olarak cumhuriyetçi ve demokratik bir devlet düzeni öngörmektedir, sert anayasa, egemenlik kayıtsız ve şartsız milletindir, İki anayasa da düalist yapıdadır ve yargı organı bağımsızdır.

Abstract:
Kamal, Asin. The new Iraqi constitution after the occupation, Master's, Ankara, 2007.Iraqi Constitution after USA invasion of Iraq in 2003 is examined as the thesis subject. Previous constitutions which were ratified by previous Iraqi administrations and their basic characters are discussed and a general estimation is tried to present. In this thesis, differences between constitutions are centered by the comparison between constitutions and inconsistent articles are examined. Furthermore the articles which contradicts with the sovereignty are manifested in the assessments with view of national sovereignty of Iraq.For the Provisional Period after 2003, Iraqi State confused legislation, sovereignty and character and source of sovereignty. For instance, in the first line of paragraph B in the article 2 agrees to found a provisional government with full sovereignty in the date of 30 June 2004. But article 59. Paragraph b in the same constitution suggests that Iraqi Armed Forces should withdraw to the command of occupation forces. The basic principles and character of Iraqi State is specified in the Iraqi State Administration Constitution for Provisional Period after 2003.Iraqi Consistent Constitution defines Iraqi Republic as a state which is sovereign, independent and federal. Regime is republican, parliamentary and democratic. Iraq is a country of nations, religions and sects. Arabic and Kurdish are determined as official language and mother tongues as Turkmen, Assyrian and Armenian are stipulated to be spoken in regions of these nations. When we compare Iraqi and Turkish Constitutions, it can be seen that both are republican and democratic states and in both constitutions sovereignty belongs to nation. Both constitutions have dualist structure and jurisdiction is independent.