Deyim ve atasözlerinin yabancılara Türkçe öğretiminde kullanımı üzerine bir araştırma
A research on using of idioms and proverbs in Turkish education for foreign people
Yazar: MERİÇ AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Avrupa Dil Gelişim Dosyası = European Language Development Folders ; Deyimler = Idioms ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bu araştırmada gelişen dünyada önemi daha da artan yabancılara Türkçe öğretimi alanında dilin önemli anlatım olanaklarından kabul edilen ve o dili konuşan toplumun kültürel değerlerini yansıtan, kuşaklar arasında kültür aktarımı sağlayan deyim ve atasözlerinin öğretim sürecine niçin, nasıl, ne kadar yer alması gerektiğinin bir takım dayanak ve örneklerle açıklanması amaçlanmıştır.Bu bağlamda, insanların hangi nedenlerle yabancı dil öğrendikleri sorgulanmış; tarihsel süreçte ve günümüz şartlarında deyim ve atasözlerinden dil öğretiminde yararlanma zorunluluğu ortaya konulmuştur. Tarihsel süreçte yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan çalışmalar; yabancı dil öğretiminin temel, genel ilkeleri; yabancı dil öğretim yöntem ve teknikleri; yabancı dil öğretiminde kullanılan görsel ve işitsel materyaller araştırmanın temel amacı doğrultusunda irdelenmiştir. Yine araştırmanın temel amacı doğrultusunda Avrupa Dil Gelişimi Dosyası'nın, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanan Türkiye Türkçesi Öğretim Programı'nın deyim ve atasözlerinin öğretimine yaklaşımı irdelenmiş; günümüzde yabancılara Türkçe öğretiminde yaygın olarak kullanılan ve örneklem olarak seçilen kitaplar deyim-atasözü varlığı, bunların öğretimine yaklaşımı bakımından değerlendirilmiştir.Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılabilecek deyim ve atasözlerinin belirlenmesinde bir ölçüt oluşturması bakımından örneklem olarak seçilen 6, 7, 8. sınıf Türkçe ders ve çalışma kitapları da atasözleri ve deyim varlığı açısından değerlendirilmiş; elde edilen bulgular yabancılara Türkçe öğretimi alanına aktarılmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda yabancılara Türkçe öğretiminde atasözü ve deyimlerin kültür aktarımının sağlıklı yapılabilmesi bakımından da öğretim sürecine mutlaka alınması gerektiği kanıtlanmış; bazı örnek uygulamalarla da bu alanda çalışanlara araştırmanın kaynak olması sağlanmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Yabancı Dil Öğretimi, Atasözleri, Deyimler, Avrupa Dil Gelişimi Dosyası, Kültür Aktarımı

Abstract:
In this research, to foreign people, whose importance is getting increase day by day in the developing world, how, why and how much idioms and proverbs, which are accepted as important oportunities in Turkish teaching field and reflecting the cultural value of the society using that language, to be taken place were aimed to be explained by means of examples and several supports.By means of which, it was questioned for what reason people learnt a foreign language and accordingly, it was revealed that the necessity of getting benefits from idioms and proverbs on language teaching during historical period and present day conditions. In historical period the studies about Turkish teaching field to foreign people, the general and fundamental principles of foreign language teaching, the methods and techniques of foreign language teaching, audial and visual metarials used in foreign language teaching were examined in details through the fundamental purpose of this research. The approaching of Turkish in Turkey Education Programme of Europe Language Portfolio prepared by Turkish Republic of Ministry of Education to proverbs and idioms teaching was examined through the fundamental purpose of the research as well. The books used in common for foreign people in Turkish teaching and chosen as sample were evaluated with respect to idioms, the existence of proverbs their teaching approach present time.In the determination of proverbs and idioms which will be able to be used in Turkish teaching to foreign people, the sixth, seventh, eights classes Turkish course books and work books were evaluated in regard to proverb and existence of idiom to be criterian.As a result of the researches carried out, it was proved that proverbs and idioms should be absolutely included in teaching process in order to provide cultural transference to foreign people perfectly in Turkish teaching. This research was also provided with a reference for the people working in this field by some sample applications.Key words: Turkish Teaching to Foreign People, Foreign Language Teaching, Idioms, Proverbs, European Language Portfolio, Culture Transference.