Verbascum lasianthum Boiss. ex. Benth türünün akciğer kanseri(A549) hücrelerine etkisi
Effect of Verbascum lasianthum Boiss.ex Benth species on lung cancer(A549) cells
Yazar: BOBUR SINDAROV
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER HAZMAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Sığırkuyruğu (mullein) olarak bilinen Verbascum L. (Scrophulariaceae)  türleri mukolitik etkileri nedeni ile özellikle üst solunum yollarını rahatlatmak amacıyla bir çok dünya ülkesinde sıklıkla tercih edilmektedir. Bununla birlikte farklı coğrafyalarda farklı Verbascum L. Türleri; yaraların iyileştirilmesinde, egzama, hemoroid, diyare gibi hastalıklarda geleneksel olarak kullanılabilmektedir. Bu nedenle çoğu ülke eczanelerinde ve marketlerinde kurutulmuş Verbascum L. Türlerine ait yaprak ve çiçekleri, yağlı ekstraktları, alkollü tentürleri, kapsülleri alternatif tıp ürünü olarak satılmaktadır. Dünyada yaklaşık 360 farklı türü vardır. Bu türlerin büyük çoğunluğu Türkiye'nin endemik zenginlikleri arasındadır. Bu türlerden çoğunun antioksidan, antimikrobiyal veya antikanserojen etkileri henüz araştırılmamıştır. 
Sunulan tez çalışmasında akciğer kanserine etkileri araştırılan bitki ise Verbascum L. Türlerinden birisi olan Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türüdür. Bu bağlamda sunulan çalışmada Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türünden elde edilen aseton  (VLaseton) ve metanol  (VLmetanol) ekstraktları kullanılmıştır.  Böylelikle Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türünün bir akciğer kanseri hücre hattı olan küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (A549) hücrelerinde, sitotoksisite, genotoksisite, oksidatif stres ve inflamasyona etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca sunulan çalışmayla VLmetanol ve VLaseton ekstraktlarında bulunan bazı fitokimyasalların tür ve miktar tayinleri de yapılmıştır.
Bitki ekstraktlarındaki bazı fitokimyasalların türleri ve miktarları LC-MS/MS sistemi yardımıyla, 53 farklı standart kullanılarak belirlendi. Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türünün A549 hücrelerindeki sitotoksisite düzeyleri ise MTT analizleri ile belirlendi. Lethal dozlar (lds) belirlendikten sonra deney grupları (Grup 1: Kontrol, Grup 2: LD0 dozunda VLmetanol uygulanan grup, Grup 3: LD50 dozunda VLmetanol  uygulanan grup, Grup 4: LD0 dozunda VLaseton  uygulanan grup, Grup 5: LD50 dozunda VLaseton  uygulanan grup) oluşturuldu. Deney gruplarında total antioksidan statü (TAS), total oksidan statü (TOS), oksidatif stres indeksi (OSI), proinflamatuvar stokin düzeyleri (TNF-α, TGF-β1), beta defensin-2 (DEF-β2) seviyeleri ve DNA hasarı (comet testi ile) skorları belirlendi. 
Yapılan analizler sonucunda VLaseton ekstraktındaki üç, VLmetanol ekstraktında ise yirmi bir farklı fitokimyasalın tür ve miktarı belirlendi. MTT analizlerinden elde edilen veriler sonucunda Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türüne ait metanol ve aseton ekstraktılarının her ikisinin de A549 hücrelerinde sitotoksik etkili olabileceği görüldü. VLmetanol ekstraktının VLaseton ekstraktına oranla daha sitotoksik olduğu belirlendi. Bununla birlikte VLmetanol ve VLaseton ektraktlarının A549 hücrelerinde oksidatif stres ve inflamasyonu azalttığı bulundu. Bu nedenle VLmetanol ve VLaseton ektraktlarının A549 hücrelerinde oksidatif stres ve inflamasyon dışında bir yolla sitotoksisite oluşturduğu anlaşıldı. Nitekim yüksek dozlarda VLmetanol ve VLaseton ektraktlarının A549 hücrelerinde DNA hasarını artırdığı belirlendi. Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türünün aktif bileşenlerinden birisi veya bir kaçı DNA sarmalı ile etkileşerek hasar gelişmesine aracılık etmiş olabilir. Fakat bunun söylenebilmesi için konuyla ilişkili ileri çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.
Bu veriler Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türüne ait metanol ve aseton ekstraktlarının A549 hücrelerindeki sitotoksisite/antikanserojen etkinliğini oksidatif stres ve inflamasyon aracılığıyla değil de, DNA hasarı aracılığı ile göstermiş olabileceğini ifade etmektedir. Elde edilen verilerin Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. türünün etnofarmakolojik etkilerini açıklamak adına literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Verbascum L., commonly known as mullein (Scrophulariaceae) species are often preferred in many countries of the world due to their mucolytic effects, especially in order to relieve the upper respiratory tract. However, different types of Verbascum L. İn different geographies traditionally used in diseases such as wounds healing, eczema, haemorrhoids, diarrhoea. For this reason, leaves, flowers,  oily extracts, alcoholic tinctures, capsules belonging to Verbascum L. Species are sold as alternative medicine products in pharmacies and markets of most countries. There are about 360 different species in the world. The majority of these species are endemic among the wealth of Turkey. The antioxidant, antimicrobial or anticancer effects of many of these species have not yet been investigated. 
In the presented thesis study, the plant whose effects on lung cancer was investigated is Verbascum lasianthum Boiss. Ex Benth., one of the Verbascum L. Species. In this study, acetone (VLaseton) and methanol (VLmethanol) extracts from Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. species were used. Thus, it was aimed to determine the effects of the Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. species on cytotoxicity, genotoxicity, oxidative stress and inflammation in non-small cell lung cancer (A549) cells, which is a lung cancer cell line. In addition, the study was conducted to determine the type and quantity of phytochemicals of VLmethanol and VLaseton extracts.
The types and quantities of some phytochemical components in plant extracts were determined, using 53 different standards with the help of the LC-MS/MS system. Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. cytotoxicity levels were determined by MTT analyses in A549 cells.  After the lethal doses (lds) were determined, experimental groups (Group 1: control, group 2: administered VLmethanol at LD0 dose, group 3: administered VLmethanol at LD50 dose, Group 4:administered VLaseton at LD0 dose, group 5: administered VLaseton at LD50 dose) were formed. Total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), oxidative stress index (OSI), proinflammatory stokin levels (TNF-α, TGF-β1), beta defensin-2 (DEF-β2) levels and DNA damage (with comet test) scores were determined in experimental groups.
Three phytochemical components in acetone extract and twenty-one phytochemical components in methanol extract were determined as a result of the analyses. As a result of the data obtained from MTT analysis, it was observed that both the methanol and acetone extracts of the Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth.  species may be cytotoxic in A549 cells. VLmethanol extract was found to be more cytotoxic than VLacetone extract. However, VLmethanol and VLacetone extracts were found to reduce oxidative stress and inflammation in A549 cells. Therefore, it was found that VLmethanol and VLacetone extracts produced cytotoxicity in A549 cells in a way other than oxidative stress and inflammation. Indeed, high doses of VLmethanol and VLacetone extracts were determined to increase DNA damage in A549 cells. One or more of the active ingredients of the Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. species may have mediated the development of DNA damage by interacting with the DNA helix. However, in order to say this, further studies related to the subject are required.
These data indicate that the methanol and acetone extracts of Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth.  species may have demonstrated their cytotoxicity/anticarcinogen activity in A549 cells, not through oxidative stress and inflammation, but by DNA damage. It is thought that the data obtained will contribute to the literature in order to explain the ethnopharmacological effects of the Verbascum lasianthum Boiss. ex Benth. species.