Aile hekimlerinin cinsel yolla bulaşan hastalıkların yönetimindeki yetkinlik düzeyleri
Family physicians' competency for sexually transmitted diseases
Yazar: GAMZE AKYOL
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Cinsel temasla bulaşan hastalıklar = Sexually transmitted diseases ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Yetkinlik = Competence

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ:
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH); 21. yüzyılın en yaygın ve önemli sağlık sorunlarından biridir. Basit korunma ve tedavi yöntemlerine rağmen, prevalansı tüm dünyada yüksek seyretmektedir. Ayrıca birçok çalışma, aile hekimlerinin CYBH tanısı, tedavisi ve yönetimi hakkındaki bilgilerinin yetersiz olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışmada aile hekimlerinin CYBH yönetimindeki yetkinlik düzeylerinin olgu örnekleri aracılığıyla saptanması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM:
Kesitsel analitik tipteki bu çalışmanın evrenini, Türkiye'deki tüm aile hekimleri oluşturmaktadır. Demografik özellikler ve CYBH konusunda öz-değerlendirmeyle ilgili soruları ve 3 olgu örneğinde tanı, tedavi ve yönetimle ilgili soruları içeren anketler, Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'ndaki 12 bölgeden tabakalı rastgele örneklemeyle seçilen illerdeki tüm aile hekimlerine e-postayla gönderilmiştir. Her doğru cevaba 1 puan verilerek katılımcıların tanı, tedavi/yönetim ve toplam yetkinlik skorları hesaplanmıştır. Bunun yanında, öz değerlendirme soruları üzerinden katılımcıların yeterlilik, engel ve davranış puanları hesaplanmıştır. Veriler, IBM SPSS Statistics V22.0 programıyla analiz edilmiştir.
BULGULAR: 
Çalışmaya toplam 658 aile hekimi katılmıştı. Katılımcıların % 29'u (n=191) kadındı. Yaş ortalamaları 42,29 ± 7,902, meslekteki çalışma yılı ortalamaları 17,69 ± 8,059'du. Katılımcıların % 52.1'i (n=343), tıp fakültesi dışında CYBH'la ilgili eğitim almamıştı. Toplam tanı skorları ortalaması medyan değerin üzerinde, tedavi/yönetim ve yetkinlik skorlarının ortalamaları ise medyan değerlerin altındaydı. Skorların yaş, cinsiyet, akademik durum, meslekteki çalışma yılı ve aile hekimi olarak çalışma yılı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Daha önce CYBH'lerin sık görüldüğü bir kurumda çalışanların davranış ve yeterlilik skorları çalışmayanlara göre (p=0,002, p<0,001); CYBH konusunda tıp fakültesi öğrencilik yılları dışında eğitim alanların tedavi/yönetim, engel, davranış ve yeterlilik skorları almayanlara göre (p=0.031, p=0.004, p<0.001 ve p<0,001); CYBH yönetim sorumluluğunun birinci basamakta olması gerektiğini belirtenlerin tedavi/yönetim, yetkinlik, davranış ve yeterlilik skorları diğerlerine göre (p<0.001, p=0.001, p.0,001 ve p=0,003) anlamlı düzeyde daha yüksekti.
SONUÇ:
Aile hekimlerinin CYBH'lerin tanı, tedavi ve yönetimi hakkındaki bilgi düzeyleri ve yönetim becerileri yetersizdir ve geliştirilmelidir.

Abstract:
BACKGROUND AND AIM: 
Sexually transmitted diseased (STDs) are one of the most common and most important health issues of the 21st century. Despite of the simple prevention and treatment methods, worldwide prevalence of STDs is still quite high. Also, several studies worldwide report that family physicians have inadequate information on diagnosis, treatment and management of STDs. This study aims to determine family physicians' competence of management for STDs using STD case samples.
MATERIAL AND METHOD:
This cross-sectional study's population consisted of all family physicians in Turkey. Questionnaires consisted of questions about demographic data, self-evaluation on management of STDs and questions regarding diagnosis, treatment and management of 3 different case samples. Questionnaires were sent by e-mail to all family physicians working in randomly selected provinces from 12 statistical territories of Turkish Nomenclature of Units for Territorial Statistics. Participants' diagnosis, treatment/management and total competency scores were calculated by giving 1 point for each correct answer. Also, participants' adequacy restriction, and behaviour scores were calculated based on their answers for self-evaluation questions. All data were analysed using IBM SPSS Statistics V22.0 program.
RESULTS:
658 family physicians participated in the study and 29% (n=191) of them were women. Their mean age was 42,29 ± 7,902 and mean number of years in profession was 17,69 ± 8,059. 52.1% (n=343) of them did not receive any postgraduate education about STDs. Participants' mean diagnosis score was higher than the median score, yet their mean treatment/management score and mean total competence score was lower than the median score. These scores were not significantly related with age, sex, academic degree, number of years in profession and number of years working as a family physician (p>0.05). Participants who worked in a clinic with high rates of STD consultations felt more adequate and had
higher behaviour scores (p=0,002 and p<0,001, respectively) than those who didn't. Participants that did not receive any postgraduate education about STDs had significantly worse treatment/management, restriction, behaviour and adequacy scores than those who did (p=0.031, p=0.004, p<0.001 and p<0,001, respectively). Participants who claim that STDs should be managed in primary care settings had significantly higher treatment/management, competency, adequacy and behaviour scores than others (p<0.001, p=0.001, p.0,001 and p=0,003, respectively).
CONCLUSION:
Family physicians' STD management skills seem to be inadequate. Their competency for diagnosis, treatment and management of STDs seem to need improvement.