Megaronların doğuşu ve Erken Tunç Çağı boyunca gelişimi
The Origins of the Megaron and its development during Early Bronze Age
Yazar: ZARİFE BİLİZ ERGÜDEN
Danışman: PROF. DR. ALTAN ÇİLİNGİROĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Megaron = Megaron ; Neolitik Dönem = Neolithic Period

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın konusu "Megaron" adı altında tanımlanan yapı biçiminin kökenlerini araştırmak ve bu yapı tipinin Erken Tunç Çağı boyunca gelişimini incelemektir. Öncelikle giriş bölümünde megaron terimiyle ifade edilen yapı biçimi tanımlandı. Terim üzerinde ortak bir tanıma varmanın zorluğu ve farklı görüşlerin varlığı, çalışmada karşılaşılan ilk güçlüktü. Bazı bilim insanları megaronun temel dikdörtgen biçimine vurgu yaparak, kökenini ilkel bir barınak türü olan basit dikdörtgen yapılarda aradıklarından, tanımım oldukça geniş kriterlerle yapmışlardır. Çalışmanın ilk bölümünde bu evrimsel görüşlere yer verilmiştir. Ancak megaronun tarih içinde belli ilkesel kurallarla tanımlanan bir şekli olduğundan, ampirik arkeolojik verilere dayanarak, bu kriterlerdeki yapının peşine düşmek, bilimsellik gereği görülmüştür. Dolayısıyla kavram olarak arkeolojik kayıtlarda ilk geçtiği Klasik Yunan öncesi dönemlerden itibaren, Neolitik ve Erken Tunç Çağlan boyunca belli kriterlerle tanımladığımız bu yapının görüldüğü arkeolojik yerleşimleri ve yapıların özelliklerini ortaya koyduk. Bu coğrafi dağılım bile kökene dair bazı ipuçları verebilirdi. Bu yapı tipinin dönemsel olarak belli coğrafi bölgelerde yoğunlaştığmı gördüğümüzden yerleşimleri bölgelere ayırarak inceledik. Ardından, bazı bilim insanlannm bu coğrafi dağılımı kronolojik olarak değerlendirip, megaronlann ortaya çıkışma eşlik eden diğer kültürel değişimleri de gözönüne alarak, bu süreci göç kavramlarıyla açıkladığım gördük. Bu görüşlere dördüncü bölümde yer verilmiştir. Megaronlann kökenine dair bir rota, hem Balkanların hem de Avrupa'nın kuzeyinde karşımıza çıktı. Ancak bunun bir göç hareketiyle topyekun bir değişim olarak mı, yoksa karşılıklı ilişki ve etkileşimlerle daha doğal bir süreç olarak mı geliştiğine dair görüşler farklıydı. Sonuçta, böyle bir çalışma kapsamında, megaronlann kökenini tam olarak saptamaktan öte, ancak belli bir rota tanımlanabileceği ve bunun olası yol ve etkileri üzerinde durulabileceği görüldü.

Abstract:
ABSTRACT The aim of this study is to research origins of the building form called Megaron and to consider this type of building in its development during the Early Bronze Age. Initially we try to define the characteristic of the building type described as Megaron. But it is very difficult to find a common description accepted by all scholars. Absence of a common megaron description and existence of challenging ideas are the first difficulties of the study. According to some scholars, its origin is the primitive rectangular shelter because the megaron is also simple, rectangular building. So, their description based on very large criteria. The first chapter includes this kind of evolutionary theories. But also it seems necessary to follow the building type which has more precise shape and to base on empirical archeological data. Because "Megaron" has been described by more rigid criteria throughout the history. So we put down the archeological sites found megaron type building during the Neolithic and Early Bronze Ages. This geographical distribution gives us some clues about its origins. Some scholars evaluated this distribution coupled with the other cultural changes and also appearing of megaron type buildings as chronologically and they explain it by the migration theories. But there are some challenging ideas like the mutual relations and interactions. Fourth chapter includes these kind of views. In the context of this research, we see that, although it is impossible to determine precisely its origin, we can only specify a possible route -north of Balkans or north of Europe- on which megaron extended.