Trabzon ve çevresinde yaşayan 6-15 yaş grubu çocuklarda diş sayı anomalilerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective evaluation of the tooth number anomalies in children between the ages of 6-15 living in and around of the Trabzon
Yazar: GÜLŞEN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL BAYGIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anodonti = Anodontia ; Dişler = Teeth ; Ergenler = Adolescents ; Prevalans = Prevalence ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trabzon = Trabzon ; Çocuklar = Children

Özet:
Diş sayı anomalileri, fonksiyonel ve estetik bozukluklara yol açması açısından önemli olan ve tedavilerinde de kaybolan bu fonksiyon ve estetiğin kazandırılmasını sağlamak için basit girişimlerden komplike girişimlere kadar zaman ve emek harcanmasını gerektiren patolojilerdir. Bu çalışmada, Trabzon ve çevresinde yaşayan 6-15 yaş grubu çocuklardaki diş sayı anomalilerinin prevelansının ve özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na, Ocak 2019-Ocak 2021 tarihleri arasında, dental tedavi amacıyla başvuran ve gelişimsel bozukluğu olmayan nonsendromik 6-15 yaş aralığındaki 7109 çocuktan alınan ekstraoral (panoramik) ve intraoral (periapikal ve oklüzal) radyografi ile tıbbi ve dental anamnez kayıtlarının retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirildi. Diş eksikliği değerlendirilirken travma, çürük, periodontal hastalık, ortodontik çekimden kaynaklanan eksik dişler hariç tutuldu ve çalışmaya 3. molar dişlerin eksikliği dahil edilmedi. En az bir dişin konjenital eksikliğinin görülmesi durumunda "hipodonti" terimi kullanıldı. Normal diş formülü ile tarif edilenden daha fazla diş sayısı "hiperdonti" olarak kaydedildi. Aynı kişide hipodonti ve hiperdontinin aynı anda ortaya çıkma durumu ise "eşzamanlı hipohiperdonti" olarak kaydedildi. Saptanan diş sayı anomalilerinin cinsiyet, bölge, yön ve pozisyonuna göre sıklık ve dağılımları analiz edildi. İstatistiksel analizler sırasında Ki-kare, Fisher's exact ve Mann Whitney U testleri kullanıldı. Tüm analizlerde p<0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edildi. Elde edilen verilere göre hipodonti görülme sıklığı %7.7, hiperdonti görülme sıklığı %1.5 ve eşzamanlı hipohiperdonti görülme sıklığı %0.08 olarak bulgulandı. Konjenital eksikliği en sık görülen dişlerin alt 2. premolar (%32.7) dişleri olduğu saptandı. Süpernumerer dişler ise en yaygın olarak üst çene orta hatta mesiodens (%36.5) olarak ortaya çıktı. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, hipoodontinin kızlarda (%52.7) erkeklere (%47.3) göre daha fazla bulunmasına rağmen cinsiyetler arasındaki bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edildi (p=0.185; p>0.05). Hiperdontinin ise erkeklerde (%65.7) kızlara (%34.3) göre daha fazla ortaya çıktığı ve bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p=0.001; p<0.01). Diş sayı anomalilerinin görülme sıklığı ve özellikleri, popülasyonlar arasında ve içinde farklılıklar gösterebilmektedir. Diş hekimlerinin diş sayı anomalileri ile sık karşılaşıldığının farkında olmaları ve teşhis için klinik ve radyografik muayeneye önem vermeleri gerekmektedir.  Bu anomalilerin erken teşhisi ve multidisipliner tedavisi, çocukların potansiyel ortodontik ve estetik problemlerini minimuma indirgemesi ve uzun vadede tedavi maliyetlerini ve süresini azaltması açısından önemlidir. Anahtar kelimeler: Diş sayı anomalileri, Hipodonti, Hiperdonti, Süpernumerer dişler, Eşzamanlı hipohiperdonti, Prevelans

Abstract:
Tooth number anomalies are pathologies which are important in terms of causing functional and aesthetic disorders and that require time and effort from simple attempts to complicated interventions to ensure that this lost function and aesthetics in their treatment. This study is aimed to evaluate the prevalence and characteristics of tooth number anomalies in children aged 6-15 years living in and around of the Trabzon. The study was conducted by retrospectively examining the extraoral (panoramic) and intraoral (periapical and occlusal) radiographic, medical and dental anamnesis records of 7109 non-syndromic children aged 6-15 years, who were admitted to Karadeniz Technical University, Faculty of Dentistry, Department of Pedodontics for dental treatment between January 2019-January 2020. While evaluating the missing teeth, missing teeth caused by trauma, caries, periodontal disease, orthodontic extraction were excluded and the missing third molar teeth were not included in the study. In case of congenital absence of at least one tooth, the term "hypodontia" was used. The number of teeth greater than that described by the normal dental formula was recorded as "hyperdontia". The simultaneous occurrence of hypodontia and hyperdontia in the same person was recorded as "concomitant hypohyperdontia". The frequency and distributions according to the gender, region, side and position of the detected tooth number anomalies were analyzed. Chi-square, Fisher's exact and Mann Whitney U tests were used for statistical analysis. p<0.05 was considered  significant in all analyzes. According to the data obtained, the prevalence of hypodontia was 7.7%, the prevalence of hyperdontia was 1.5%, and the prevalence of concomitant hypohyperdontia was 0.08%. It was determined that the teeth with the most common congenital missing teeth were the lower 2nd premolars (32.7%). Supernumerary teeth most commonly appeared as mesiodens in the midline of the maxilla (36.5%). As a result of the statistical analysis, it was determined that although hypoodontia was more common in girls (52.7%) than boys (47.3%), this difference between the sexes was not statistically significant (p=0.185; p>0.05). It was determined that hyperdontia was more common in boys (65.7%) than girls (34.3%), and this difference was statistically significant (p=0.001; p<0.01). The prevalence and characteristics of tooth number anomalies may differ between and within populations. Dentists need to be aware of the frequent occurrence of tooth number anomalies and give importance to clinical and radiological examination for diagnosis. Early diagnosis and multidisciplinary treatment of these anomalies are important in terms of minimizing the potential orthodontic and aesthetic problems of children and reducing the cost and duration of treatment in the long term. Keywords: Tooth number anomalies, Hypodontia, Hyperdontia, Supernumerary teeth, Concomitant hypohyperdontia, Prevalence