3-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ebeveynlik tutumlarının ev kazalarına etkisi
The effect of parenting attitudes of mothers with 3-6 years old children on home accidents
Yazar: NİMET TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. YURDAGÜL ERDEM
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Ev kazaları = Home accidents ; Kazalar = Accidents ; Çocuklar = Children

Özet:
Ev içerisinde veya çevresinde (balkon, bahçe, garaj vb.) meydana gelen kazalara ev kazası denir. Ev kazalarına en fazla 0-6 yaş çocuklar maruz kalmaktadır.  Ebeveynlerin benimsedikleri tutumların 3-6 yaş çocukların ev kazalarına maruz kalmasına etkisini  belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.
Çalışmanın evren ve örneklemini Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 18 ilkokulun anasınıfına 2019-2020 eğitim yılında kayıt yaptıran 3-6 yaş çocuğu olan 699 anne oluşturmuştur. Ancak göçle gelen Türkçe bilmeyen anneler ile, pandemiye rastlamasına bağlı çalışmaya katılmayı istemeyen anneler alınmamış, çalışma 392 anne ile yapılmıştır. Çalışmanın örneklem büyüklüğünün yeterliliği için yapılan post hoc güç analizi 0.05 anlamlılık düzeyinde %95 güven aralığında bulunmuştur.
Veriler,  22 sorulu sosyo-demografik veri formu ve Anne Baba Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (ABTÖ)- A Formu kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin toplam puanı olmayıp, Demokratik Tutum, Baskıcı ve Otoriter Tutum, Aşırı Koruyucu Tutumu inceleyen 3 alt boyutu yer almaktadır. Her alt boyuttan alınan yüksek puan o tutumun baskın olduğunu gösterir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22 paket programı kullanılarak sayı, yüzde ve bağımsız gruplarda T Testi, Varyans Analizi, normal olmayan dağılımlarda  Mann Whitney U analizi, Kruskall Wallis analizi  kullanılmıştır.
Bulgulara göre, çocukların %40'ı en az bir kez ev kazası geçirmiştir. Kaza geçiren çocukların çoğu (%56.1) erkektir. En sık kaza türü düşme (%32.4), en çok etkilenen vücut bölgesi (%27.2) baş, boyun, yüz bölgesi ve en sık kaza geçirilen yer evin oturma odası ve mutfaktır (%21.9).  Annelerin yalnız %28.6'sı ilk yardım bilgisi almıştır. Evde en çok alınan güvenlik önlemi "pencere kilidi takmak" (%54.8) dır. Anneler, ABTÖ alt boyutunda en yüksek 66.41±6.54 puan ortalaması ile demokratik tutumu benimsemiştir. Çalışmada öğrenim durumu yüksek annelerin demokratik tutum puan ortalaması (67.88±6.7), eğitimi daha az olan annelere göre ve geliri giderinden fazla olan annelerin demokratik tutum puan ortalaması (69.09±8.7) geliri giderinden az olan diğer annelerden yüksek bulunmuştur. Çalışmada çocuğun ev kazası geçirme durumu, yaşı, cinsiyeti ve geçirilen kaza tipi ile annelerin tutum puanları arasında fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Buna göre annelerin sergiledikleri tutumdan bağımsız olarak tüm annelerin ev kazaları ve koruyucu önlemler konusunda eğitilmesi, çalışmanın daha büyük örneklemde yapılması önerilir. Çalışmanın doğrudan amacı olmamakla birlikte eğitim düzeyi yüksek olan annelerin demokratik tutum sergilemesi dikkate alınarak eğitim düzeyi düşük ebeveynlere çocuk yetiştirme tutumları konusunda anaokullarında eğitim programları planlanması düşünülebilir.

Abstract:
Accidents that occur in or around the house (balcony, garden, garage, etc.) are called home accidents. It is reported in the literature that children between the ages of 0-6 are more exposed to home accidents. This study was conducted to determine the effect of the attitudes adopted by parents on the exposure of children aged 3-6 to home accidents.
The population and sample of the study consisted of 699 mothers with 3-6 years old children enrolled in the kindergarten of 18 primary schools affiliated to the Yozgat Provincial Directorate of National Education in the 2019-2020 academic year. However, mothers who migrated through immigration who did not speak Turkish and mothers who did not want to participate in the study due to a pandemic were not included, and the study was conducted with 392 mothers. The post hoc power analysis performed for the adequacy of the sample size of the study was found at the 0.05 significance level and 95% confidence interval.
The data were using a socio-demographic data form consisting of 22 questions prepared using the literature,and the Parents' Attitudes towards Child Rearing Scale-A form was collected using. The scale does not have a total score, but it has 3 sub-dimensions that examine Democratic Attitude, Oppressive and Authoritarian Attitude, Overprotective Attitude. High scores from each sub-dimension indicate that that attitude is dominant. In the evaluation of the data, using the SPSS 22 package program, number, percentage and independent groups t test, Variance Analysis, Mann Whitney U analysis in non-normal distributions, Kruskall Wallis analysis were used.. As a result of the study, 40% of the children have had a home accident at least once. 56.1% of the children who had an accident are man and. The most common type of accident was falling with 32.4%, the most affected body part with the accident was the head, neck, face with 27.2%, and the most frequent accident was the living room with 21.9% and the kitchen with 21.9%. Only 28.6% of the mothers who participated in our study received first aid training. The most security measure taken by mothers to prevent home accidents was "installing window locks" with 54.8%.It was found that mothers adopted a democratic attitude with the highest score of 66.41 ± 6.54 in the sub-dimensions of the ABTÖ.In the study, the mean score of democratic attitude of the mothers' education level of high school and university graduates was found to be high (67.88 ± 6.7), In the study, the average democratic attitude score of mothers with high education (67.88 ± 6.7) compared to mothers with less education and the average democratic attitude score (69.09 ± 8.7) of mothers with higher income than their expenses were found to be higher than other mothers with lower income. In the study, the difference between the child's home accident status, age, gender and type of accident and the attitude scores of the mothers were not found to be statistically significant(p>0.005).In line with the results obtained in the study; it can be said that mothers' attitudes do not affect having an accident. Regardless of the attitude, mothers should be informed about the accidents. Although it is not the direct aim of the study, the average democratic attitude score of mothers with high education level was found to be high. Considering this result, it may be suggested to create programs to train parents with low education levels on child rearing attitudes.