Bursa ili merkezi biyogaz tesisleri planlama modelinin geliştirilmesi
Development of central biogas systems planning modelin Bursa
Yazar: FATMA KARADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM YILMAZ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyogaz = Biogas ; Büyükbaş hayvanlar = Livestocks ; Enerji = Energy ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Tarım = Agriculture ; Tarımsal yapılar ve sulama = Agricultural structures and irrigation

Özet:
Fosil kaynaklarını kullanarak enerji üretimi, günümüzde üzerinde en fazla tartışılan
konularından birisidir. Bu kaynakların hızla tükeniyor olması ve çevre üzerindeki
olumsuz etkileri, dünyamızı temiz ve yenilenebilir alternatif enerji kaynakları
bulmaya yönlendirmektedir. Bu nedenle hayvansal ve zirai atıkların değerlendirilerek
enerji üretimi öne çıkan alternatif enerji kaynaklarından birisi olarak kabul
edilmektedir.
Yapılmış olan bu çalışmada, Bursa ilinin büyükbaş hayvancılık potansiyelini
kullanarak üretilebilecek enerji miktarı belirlenmiş ve aynı zamanda bu üretim için
gereken yatırım maliyeti hesaplanmıştır. Bu hesaplamayı yapabilmek amacıyla
bölgesel planlama modeli geliştirilmiştir.
Model çıktı sonuçlarına göre, büyükbaş hayvanların atıklarını kullanarak tüm Bursa
üretilen toplam biyogazın yıllık 67.844.375 m3 olduğu ve biyogaz kaynaklı toplam
elektrik üretiminin ise yıllık 127.762.290 kWh olduğu hesaplanmıştır.
Planlama modelinin yapmış olduğu çözümleme sonucunda, Bursa ilinin
M.Kemalpaşa ilçesinde 3 adet C tipi, Karacabey ve Yenişehir ilçelerinde 2'şer adet
C tipi, Gemlik, İnegöl ve Osmangazi ilçelerinde 1'er adet C tipi, Orhaneli ilçesinde 1
adet D tipi, olmak üzere toplamda 11 adet biyogaz tesisi kurulumunun gerektiği
belirlenmiştir. Böylece tüm Bursa ilinde üretilen 1.692.720 ton büyükbaş hayvan
gübresinin tamamı işlenerek biyogaza dönüştürülebilecektir. Ayrıca Bursa ilinde
üretilen tüm gübrenin değerlendirilebilmesi ve enerjiye çevrilebilmesi amacıyla
kurulacak 11 adet biyogaz tesisinin toplam yatırım maliyetinin 316.400.000 TL
olduğu hesaplanmıştır. Kurulması öngörülen biyogaz tesislerinin toplam ilk yatırım
maliyetinin geri alma süresinin 5,19 yıl olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Energy production using fossil resources is one of the topics discussed the most
nowadays. The fact that these resources are consumed rapidly and their negative
effects on the environment guide our world to find clean and renewable alternative
energy resources. Therefore; energy production through utilizing animal and
agricultural wastes is accepted as one of the prominent alternative energy resources.
In this study, the energy amount which can be produced through the cattle farming
potential of Bursa was detected; and also, the investment cost for this production was
calculated. Regional planning model is developed to make this calculation.
According to model output results, it was calculated that the total biogas produced in
Bursa using the cattle waste was annually 67.844.375 m3 and the energy production
based on biogas was 127.762.290 kWh per year.
As a result of the analysis by the planning model, it is required to build 11 biogas
facilities in Bursa including 3 C-type in M.Kemalpaşa, 2 C-type in both Karacabey
and Yenişehir, 1 C-type each in Gemlik, İnegöl and Osmangazi, 1 D-type in
Orhaneli. In this way, all the 1.692.720 tons of cattle fertilizer produced in Bursa can
be processed and turned into biogas. Furthermore, the total investment cost of 11
biogas facilities to be built to evaluate all the fertilizer produced in Bursa and turn
them into energy was calculated to be 316.400.000 TRY. Recovery duration for the
total initial investment cost of the biogas facilities to be built was identified to be 5 to 19 years.