Acil servise mantar intoksikasyonu nedeni ile başvuran hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
The retrospective assesment of patients who apply to emergency service with complaints of mushroom intoxications
Yazar: MEHMET ALTUNTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LATİF DURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Mantar zehirlenmesi = Mushroom poisoning ; Mevsimler = Seasons ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Bu geriye dönük çalışmada, Orta Karadeniz Bölgesinde bir üniversite hastanesi acil servisine mantar intoksikasyonu nedeniyle farklı bölgelerden başvuran 420 hastanın demografik, klinik ve laboratuar özelliklerini incelemeyi ve elde edilen veriler ışığında acil servis çalışanlarına mantar intoksikasyonlarında erken tanı ve hasta yönetimi konusunda yol göstermeyi amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmada Ocak 2008 ile Aralık 2012 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Mantar İntoksikasyonu nedeni ile başvuran 420 hastanın dosya verileri geriye dönük olarak değerlendirildi. Çalışmaya 18 yaşından büyük hastalar dâhil edildi. Hastalar cinsiyet, yaş, yerleşim yerleri, mantar alımının ardından klinik semptomların başlangıcına kadar geçen zaman süreci, başvuru zamanı, klinik özellikleri, laboratuar bulguları ve uygulanan tedavi şekilleri açısından değerlendirildi. Hasta sayıları ile bölgesel nüfus dağılım oranları, aylık sıcaklık ve yağış ortalama değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Mantar intoksikasyonları tüm intoksikasyon olguları içinde %13,3'lük dilimi oluşturdu. Erkek kadın oranı 1/1,5 idi. Hastaların yaşları 18 ile 92 arasında değişmekte olup, ortanca yaş 46 yıl tespit edildi. Mantar alımından sonra ilk semptomun başlama zamanı ortanca 2 (0,17-21,50) saatti. Hastaların %47,6'sı köylerde, %38,6'sı ilçelerde, %13,8'i şehir merkezlerinde yaşamakta idi. Başvurular en sık %57,6 ile sonbahar aylarında yapıldı. İntoksikasyonlar %86,0 doğadan toplanan yabani mantarların tüketilmesi nedeniyle ortaya çıktı. En sık görülen semptomlar %93,8 bulantı, %87,1 kusma idi. 47 (%11,2) hastanın karaciğer fonksiyon testlerinde artış gözlendi. Bu hastalardan 2'si eksitus olurken 10 hasta karaciğer nakli için ileri merkezlere sevk edildi.  Hastalardan 33'ü tedavi sonrası şifa ile taburcu edildi. 
Sonuç: Orta Karadeniz Bölgesinde mantar tüketimine bağlı zehirlenmeler oldukça sık görülmektedir. Özellikle kırsal kesimde doğadan toplanan yabani mantarların tüketimine bağlı zehirlenme olgularının sıklığı nedeniyle bölge halkı eğitilmelidir. Pazarlarda kontrolsüz satılan yabani mantarlara karşı halk sağlığı birimleri koruyucu önlemler almalıdır. Mantar zehirlenmeleri konusunda sağlık çalışanlarının eğitimi hasta yönetimi konusunda başarılı sonuçlara neden olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Yabani mantar, Mantar İntoksikasyonu, Sıklık, Acil Servis, Mevsim

Abstract:
Objective: In this retrospectice study, we aimed to investigate the clinical and laboratory findings of 420 patients admitted to emergency department of a university hospital in the Central Black Sea Region due to mushroom poisoning and inform the emergency department physicins about early diagnosis and patient management in mushroom poisoning in the light of obtained data.
Material and Methods: File datas of  420 patients admitted to OMU Medical Faculty  with complaints of Mushroom poisoning between January 2008 and December 2012 have been evaluated retrospectively in the study. Patients who are older than 18 years have been included to the study. Patients have been evaluated according to gender, age, location, duration between mushroom intake and the start of clinical symptoms, time of application to hospital, clinical features and findings and the method of treatment. The number of patients have been compared with regional distribution of population, monthly temperature and average annual rainfall.
Result:  Mushroom poisoning constituted 13.3% of all intoxication cases. Male/Female ratio was 1/ 1.5. The age of patients changed from 18 to 92 and middle age was set 46. The time when the first symptom occured after mushroom intake was mean 2(0.17-2.15) hours. Of the patients, 47.6% lived in villages, 38.6% in towns and 13.8 % in city centers. Admissions were mostly made in autumn with 57.6%. 86.0% of intoxications happenned because of wild mushrooms collected in the nature. The most frequent symptoms were nausea (93.8 %), and vomiting (87.1 %). Increase in liver function tests in 47 patients was observed. Two of these patients have died while 10 patients were transferred to further centers for liver transplantation. Thirty-three of patients were discharged from hospital.
Conclusion: Intoxication due to mushroom consumption is frequently seen in Central Black Sea Region. Especially people in this region should be educated since intoxication due to wild mushroom consumption that is collected in the nature is so frequent there.Public health units should take protective  precautions against wild mushrooms sold unchecked in bazaars. Education of health personnels about mushroom intoxication will lead to successful results in patient management. 

Key Words:  Wild mushroom, Mushroom Intoxication, Frequency, Emergency Service, Season