Abant gölü metabolizma bileşenlerinin landsat 7 etm+ verileri ile ilişkilendirilmesi
Relating lake metabolism components of lake Abant to landsat 7 etm+ data
Yazar: BERNA BAYSAL
Danışman: DOÇ. DR. NUSRET KARAKAYA
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bolu ilinde bulunan göller, bölgenin yaşam kalitesi, refahı ve ekonomik
istikrarına yarar sağlayan stratejik doğal kaynaklardır. Bu göllerin herhangi bir
baskıya karşı su kalitesinin korunması, izlenmesi ve sürdürülebilir yönetimi, hem
yerel hem de bölgesel karar alıcılar için öncelikli konular arasında yer almaktadır.
Bu stratejik doğal kaynakların Bolu gibi bölgelerde hızlı, ucuz ve etkin bir şekilde
izlenmesi şarttır. Bu nedenle uzaktan algılama yöntemiyle göllerde su kalite ve
metabolizma bileşenlerinin izlenip izlenemeyeceğinin ortaya çıkartılması
gerekmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada uzaktan algılama yöntemi kullanılarak
Abant gölü örneğinde göl metabolizma bileşenlerinin zamansal ve mekânsal
değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada kullanılan göl metabolizması bileşenleri diel oksijen tekniği ile
tahmin edilmiştir. Bu amaçla; çözünmüş oksijen konsantrasyonu, çözünmüş oksijen
doygunluk değeri, pH, elektriksel iletkenlik, klorofil-a ve su sıcaklığı sahaya tesis
edilen YSI Marka su kalite izleme sondaları ile yerinde sürekli ölçülmüştür. Diel
oksijen tekniği ile brüt birincil üretim, ekosistem solunumu, net ekosistem üretim
değişimleri gün ölçeğinde tahmin edilebilmektedir. Çalışmada kullanılan göl
metabolizması bileşenleri iki farklı yol izlenerek hesaplanmıştır: (1) Gece ve
gündüz saatlerinde ekosistem solunumunun eşit kabul edilmesi (2) gece ve gündüz
ekosistem solunumunun eşit kabul edilmemesi.
Göl metabolizması bileşenleri ile uydu görüntülerini ilişkilendirmek
amacıyla çalışma kapsamında 2012-2014 yılları arasında yaz aylarında Landsat 7
ETM+ uydusu ile elde edilen görüntüler kullanılmıştır. Landsat 7 ETM+
görüntülerinden elde edilen dijital numara (DN) değerleri kullanılarak göl
metabolizma bileşenlerini tahmin edebilmek için çoklu doğrusal regresyon (MLR)
ve çoklu doğrusal olmayan regresyon (MNLR) modelleri geliştirilmiştir.

Abstract:
Lakes in the province of Bolu are the strategic natural resources that benefit
life quality, well-being and economic stability of the region. Monitoring, protecting
and sustainably managing water quality of these lakes against pressures are among
the prioritized issues for the local and regional decision makers. It is a must for
regions such as Bolu to possess a rapid, cost efficient and continuous monitoring of
water resources. Therefore, it is required to be shown whether or not lake water
quality and metabolism components can be monitored using remote sensing
methods. Within this context, to detect spatiotemporal changes in lake metabolism
components of Lake Abant based on remote sensing methods was aimed at.
Lake metabolism components used in the thesis were estimated using the
diel oxygen technique. For this purpose, dissolved oxygen concentration, dissolved
oxygen saturation value, pH, electrical conductivity, chlorophyll-a and water
temperature were continuously measured in situ with YSI water quality monitoring
probes installed. With the diel oxygen technique, changes in gross primary
production, net ecosystem production and ecosystem respiration can be estimated
on the daily scale. In the thesis, lake metabolism components were calculated
following the following two assumptions (1) that ecosystem respiration is equal
during Rnight and Rday; and (2) that ecosystem respiration is not equal during Rnight
and Rday.
Landsat 7 ETM + satellite images were used in order to relate the
components of the lake metabolism to the satellite images acquired in the summer
months between 2012 and 2014. Multiple linear (MLR) and nonlinear regression
(MNLR) models were used to relate ecosystem metabolism to digital number (DN)
values derived from Landsat 7 ETM+ images.