Temaslılarda tüberküloz enfeksiyonunun tanısında tüberkülin deri testi ile kanda spesifik interferon gama yanıtının karşılaştırılması
Comparison of specific interferon gamma response in blood and tuberculin skin test for the diagnosis of tuberculosis infection in tuberculosis contacts
Yazar: NEŞE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SÜHEYLA SÜRÜCÜOĞLU
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Latent Mycobacterium tuberculosis enfeksiyonunun tanısı için kullanılan tüberkülinderi testinin birçok dezavantajı olması nedeni ile son yıllarda yeni bir yöntem gelistirilmistir(QuantiFERON-TB Gold testi). Bu test M. tuberculosis'e özgü ESAT-6 ve CFP-10antijenlerinin uyarısı ile tam kanda interferon gama üretimini ölçmektedir. Bu çalısmanınamacı latent tüberküloz enfeksiyonu tanısı için tüberkülin deri testi ile tam kan IFN-gamatestini karsılastırmaktır. Testler 3 farklı risk grubunda olan toplam 233 hasta üzerindedegerlendirilmistir; Grup 1 yayma pozitif indeks olgu ile temas eden aile içi temaslılardan(133), Grup 2 yayma pozitif indeks olgu ile temas eden aile dısı temaslılardan (46) ve Grup 3saglık personelinden (74) olusmaktadır. Çalısılan olgularda toplam olarak tüberkülin deri testi%37, IFN-gama testi ise %42 pozitif sonuç vermistir. Olgu grupları arasında tüberkülin deritesti pozitifligi yönünden önemli bir fark saptanmamıstır. Ancak IFN-gama kan testipozitifligi aile içi temaslılarda diger iki gruptan daha yüksek (%51.3, p=0.013) bulunmustur.Çalısmada degerlendirilen risk gruplarında, iki yöntem arasında zayıf ölçüde uyumsaptanmıstır (%65.7, kappa degeri: 0.28). Asısız olgularda ise iki test arasındaki uyum ortaderecede bulunmustur (%72.7, kappa degeri: 0.44). Asısız olgularda testler arasındaki negatifuyum (%44), pozitif uyumdan (%28.7) daha yüksektir. Çalısmadan elde edilen sonuçlar,asılama programı rutin olarak uygulanmakta olan ülkemizde latent tüberküloz enfeksiyonutanısında ESAT-6 ve CFP-10 antijenlerine dayalı IFN-gama kan testinin sınırlı degerdeoldugunu göstermektedir. M. tuberculosis'e spesifik antijenlerin kullanıldıgı yeni testleringüvenilirligini belirlemek için daha ileri çalısmalara gereksinim vardır.Anahtar kelimeler: Mycobacterium tuberculosis, enfeksiyon, tanı, interferon gama

Abstract:
The tuberculin skin test used to detect latent Mycobacterium tuberculosis infectionhas many drawbacks, and a new diagnostic test for latent tuberculosis (QuantiFERON-TBGold assay) has recently been introduced. This test measures the production of interferongamma in whole blood upon stimulation with ESAT-6 and CFP-10 which are specificantigens for M. tuberculosis. The aim of the study is to compare the tuberculin skin testand the new method, whole blood IFN-gamma assay in the tuberculosis contacts for thediagnosis of latent tuberculosis infection. The assays were evaluated in 233 individualsfrom three risk groups: Group 1, 133 household contacts of smear positive index cases;Group 2, 46 tuberculosis contacts of the community of smear positive index cases; andGroup 3, 74 health care workers. The rates of positive results of the tuberculin skin test andIFN-gamma assay in the cases were 37% and 42%, respectively. There was no significantdifference in results of the tuberculin skin test among the three patient groups. But thepositive result (51.3%, p=0.013) of the IFN-gamma assay in Group 1 was higher than theother groups. A poor agreement between the two tests was found in our risk groups(65.7%, kappa value: 0.28). Agreement between the tests was moderate in unvaccinatedpeople (72.7%, kappa value: 0.44). Negative agreement was higher than the positiveagreement (44.0% versus 28.7%) in unvaccinated people. Our results demonstrate that theIFN-gamma assay based on ESAT-6 and CFP-antigens has limited value for diagnosis oflatent tuberculosis infection in our country where BCG vaccination programme is routine.Further studies could address improvement of the reliability of new tests with M.tuberculosis specific antigens.Key words: Mycobacterium tuberculosis, infection, diagnosis, interferon gamma