Evlilik uyumu ile kişilik özellikleri ve mizaç arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examined of relationship between temperament, personality treat and marital harmony
Yazar: AYŞE KUZU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BİLİCİ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Uyum = Adjustment

Özet:
Giriş:Evlilik iki kişinin, yasal zeminde onaylanmış yolla birlikte yaşamaya
devam etmesidir. Evliliğin zorunlu ve gönüllü niteliklerinin bir dengeye ulaşması olayı
evlilik uyumu olarak tanımlanmaktadır. Kişilik ise; bireyin kendinde var olan
özellikleri ile çevresi arasında geliştirdiği ilişkilerin meydana getirdiği davranışlar
toplamıdır. Bunların yanı sıra mizaç ise bir kişinin yaşam boyunca değişmeyen
genetik ve doğuştan gelen sabit özellikleridir. Yapılan bu çalışmada ise bahsedilen
bu değişkenlerden yola çıkarak evlilik uyumu ile kişilik özellikleri ve mizaçları
arasındaki ilişki incelenmiştir.
Amaç:Bu çalışmanın amacı evli bireylerde kişilik özelliklerinin ve
mizaçlarının evlilik uyumunun sağlanmasında anlamlı bir etkisinin olup olmadığını
saptamaya çalışmaktır. Bununla berabersosyo-demografik bazı özelliklerin de evlilik
uyumunun ile ilişkili olup olmadığının araştırılması da amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Evlilikte Uyum Ölçeği,
Mizaç Tarzları Ölçeği ve Eysenck Kişilik Anketi kullanılmıştır. Kullanılan ölçme
aracıyla elde edilen veriler, alt amaçlara uygun istatistiksel tekniklerle analiz
edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 21.0 programı
kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel
metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma dahilinde kişisel bilgi formunu ve anket sorularını
yanıtlayan bireylerin 50'si kadınlardan ve 50'si erkeklerden oluşmaktadır. Bireylerin
yaş ortalaması 38.52±11.02 yıl olup, eşlerinin yaş ortalaması 38.85±10.92 yıl
olduğu, çalışmayan kadınlardan %65'i eşiyle flört ederek evlendiği, %82'si ailesinin
gelir düzeyi orta olduğu, %56'sı üniversite mezunu olduğu, %51'inin eşi üniversite
mezunu olduğu, %73'ü herhangi bir işte çalışmakta olduğu, %30'unun eşi serbest
meslekle uğraşmakta olduğu, %54'ünün 2 tane ve üzerinde çocuğu olduğu, 53'ünün
evlilik süresi 0-10 yıl arası olduğu, %90'nının evliliklerinden memnun oldukları,
%89'unun cinsel yaşamlarından memnun oldukları, %77'si eşiyle ev içindeki
sorumlulukları paylaştıkları, %82'si eşiyle sorunlarını paylaştıkları ve %41'inin eşinin
ailesine karşı tutumunun koruyucu olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Evliliğini eşiyle flört ederek yapmış olan bireylerin dışa dönüklük
ölçeğinden aldıkları puanları evliliğini görücü usulü olarak yapmış olan bireylerin
dışa dönüklük ölçeğinden aldıkları puanlara oranla daha yüksek olduğu
saptanmıştır. Evliliğini eşiyle flört ederek yapmış olan bireylerin evlilik uyumu
ölçeğinden aldıkları puanları evliliğini görücü usulü olarak yapmış olan bireylerin 
II
evlilik uyumu ölçeğinden aldıkları puanlara oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Bireylerin dışa dönüklük ölçeğinden aldıkları puanlar arttıkça bireylerin evlilik uyumu
ölçeğinden aldıkları puanlar da artmakta olduğu görülmüştür. Bireylerin nörotisizm
ve psikotisizm ölçeklerinden aldıkları puanlar arttıkça bireylerin evlilik uyumu
ölçeğinden aldıkları puanlar düşme olduğu görülmüştür. Bireylerin zarardan kaçınma
ölçeğinden aldıkları puanlar arttıkça bireylerin evlilik uyumu ölçeğinden aldıkları
puanlar düşme olduğu görülmüştür. Bireylerin iş birliği yapma ölçeğinden aldıkları
puanlar arttıkça bireylerin evlilik uyumu ölçeğinden aldıkları puanlar da artmakta
olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Evlilik Uyumu, Kişilik Özellikleri, Mizaç

Abstract:
Introduction: Mariage is that relationship between two people which is
approved by legally. Marriage compatibility described as reaching a balancing with
obligatory and voluntary quality. Personality is total of behaviours with personal
characteristics and relationship with enviromental. As well as among these
temperament is stabil quality which never changes during life. In this study
considering mentoined variables, examined relationship between marriage
compatibility and temperament, personality.
Aim: Aim of the this study examine to effect of personal characteristics and
temperament on married people. With all these aimed to examine relationship
between on marriage compatibility.
Method: Informed concept, compliance scale for marriage, humor styles
scale, Eysenck personality questionnaire are used in this study. Datas obtanied with
measuring instruments analyzed with statistical techniques which appropriate subpurposes. Datas obtanied measuring instruments were coded and transfered to
SPSS (Statistical Package For Social Sciences) using by 21.0 windows program on
computer and Statistical operations used. During evaluating datas, descriptive
statistical methods were used.
Results: 50 women and 50 men has participated in this study. Average of
the ages are 38.52 ±11.02 years, average of the couples are 38.85±10.92 years, 65
participants were getting married by flirting with their couple, 82 participants' income
rate is middle, 56 participants are graduated from university, 51 participants' partner
was graduated from university, 73 participants employed, 30 participants' partner
have self-employed, 54 participants have 2 or more children, 53 participants'
duration of marriage is between 0 and 10 years, 90 participants are happy with their
marriage, 89 participants are happy with their sexual life, 77 participants are sharing
responsibilities for house, 82 participants are sharing problems with their partner, 41
participants are protector for their famliy has determined.
Conclusion:People who have made their marriage by flirting with their
partner's point of scale outwardness was higher than people who have made their
marriage by arranged. people who have made their marriage by flirting with their
partner's point of marriage compatibility was higher than people who have made
their marriage by arranged. When scale of outwardness' point increases marriage 
IV
compatibility's point increases as well. When participants' neuroticism and
psychoticism's point of scales increase marriage compatibility's point decreased.
When participants' points of avoidancescale increases, marriage compatibility's
point decreased. When participants' points of cooperation scale increases, marriage
compatibility's point increased as well.
Key words: Marriage compatibility, Personality characteristics,
Temperament