Bazı erik çeşitlerinde yapraktan bor uygulamasının çiçek tozu performansına etkisi
The effect of foliar boron application on pollen performance in some plum cultivars
Yazar: İSMAİL ÜNÜVAR
Danışman: PROF. DR. GONCA GÜNVER DALKILIÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait koleksiyon bahçesinde 2022 bahar döneminde Kebap, Angeleno ve Black Diamond erik çeşitlerinin bor uygulanmış (B) ve sadece su uygulanmış (S) ağaçlarından çiçek örnekleri alınmıştır. Denemede kullanılan erik çeşitlerine bor ve su uygulamaları, çiçeklenme başlangıcından önce birer ay ara ile iki defa yapılmıştır. Bor, ağaç başına 250 ppm uygulanmıştır. Çiçek tozu IKI canlılık testinde en yüksek canlılık değeri (%99,4), bor uygulanan Kebap çeşidinde bulunmuş, TTC canlılık testinde ise en yüksek canlılık değeri (%90,4), bor uygulanan Angeleno çeşidinde görülmüştür. Çiçek tozu çimlenme yüzdesi çeşit ortalamalarında en yüksek oran %64,5 ile Kebap (S) çeşidinde, sakkaroz ortalamalarına göre ise en yüksek değer  %63,7 ile %15 sakkaroz ortamında elde edilmiştir. %10 sakkaroz ortamında farklı borik asit konsantrasyonları kullanılarak yapılan çimlendirme testinde çeşit ortalamalarında en yüksek çimlenme oran %71,5 ile Kebap (S) çeşidinde, borik asit ortalamalarına göre ise en yüksek değer %59,9 ile 0 ppm borik asit ortamından elde edilmiştir. %15 sakkaroz ortamında farklı borik asit konsantrasyonları kullanılarak yapılan çimlendirme testinde çeşit ortalamalarında en yüksek çimlenme oran %89,9 ile Kebap (S) çeşidinde, borik asit ortalamalarına göre ise en yüksek değer %71,7 ile 100 ppm borik asit ortamından elde edilmiştir. Bir çiçekteki ortalama anter sayısı bakımından en yüksek değer 27,04 Black Diamond (S) çeşidinde bulunmuştur. Bir çiçekteki ortalama çiçek tozu sayısı 8.500 ile Kebap (S) çeşidinde ve bir anterdeki ortalama çiçek tozu sayısı bakımından ise en yüksek değer 448,03 ile Angeleno (S) çeşidinde belirlenmiştir.
Çiçek tozu çim borusu uzunlukları çeşit ortalamalarında en yüksek değer 1.350,63 μm ile Kebap (B) çeşidinde, borik asit ortalamalarına göre ise en yüksek değer 1.626,60 ile %10 sakkaroz ortamından elde edilmiştir. %10 sakkaroz ortamında farklı borik asit konsantrasyonları kullanılarak yapılan çimlendirme testinde çim borusu uzunluğu çeşit ortalamalarında en yüksek değer 1.441,3 μm ile Kebap (S) çeşidinde, borik asit ortalamalarına göre ise en yüksek değer 1.626,61  μm  ile 0 ppm  borik asit  ortamından elde edilmiştir. %15 sakkaroz ortamında farklı borik asit konsantrasyonları kullanılarak yapılan çiçek tozu çimlendirme testinde çim borusu uzunluğu çeşit ortalamalarında en yüksek 1.951,56 μm ile Kebap (B) çeşidinde, borik asit ortalamalarına göre ise en yüksek değer  1.684,67 μm  ile 150 ppm  borik asit  ortamından elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Erik, Bor uygulaması, Çiçek tozu çimlenmesi, Çiçek tozu canlılığı, Çim borusu uzunluğu, Çiçek tozu üretimi.

Abstract:
Flower samples were taken from boron-treated (B) and water-only (W) trees of Kebap, Angeleno and Black Diamond plum varieties in the collection garden of Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture in the spring of 2022. Boron and water applications were made to the plum varieties used in the experiment twice, one month apart, before the beginning of flowering. Boron was applied at 250 ppm per tree. In the pollen IKI viability test, the highest viability value (99.4%) was found in the boron-applied Kebap variety, and in the TTC viability test, the highest viability value (90.4%) was found in the boron-applied Angeleno variety. The highest flower pollen germination percentage was obtained in Kebap (W) variety with 64.5% on variety averages, and the highest value was obtained on 15% sucrose medium with 63.7% on sucrose averages. In the germination test performed using different boric acid concentrations in 10%sucrose medium, the highest germination rate was obtained in Kebap (W) variety with 71.5% on the variety averages, and the highest value according to the boric acid averages was obtained from the 0 ppm boric acid medium with 59.9%. In the germination test performed using different boric acid concentrations in 15% sucrose medium, the highest germination rate was obtained in the Kebap (W) variety with 89.9% on the variety averages, and the highest value according to the boric acid averages was obtained from the 100 ppm boric acid medium with 71.7%. The highest value in terms of average number of anthers in a flower was found in Black Diamond (W) variety, 27.04. The average number of pollen in a flower was determined in Kebap (W) variety with 8,500, and the highest value in terms of the average number of pollen in an anther was determined in the Angeleno (W) variety with 448.03. The highest value of pollen tube length in variety averages was obtained from  Kebap (B) variety with 1,350.63 μm , and according to the boric acid averages, the highest value was obtained from 10% sucrose medium with 1,626.60 μm. In the germination test performed using different boric acid concentrations in 10% sucrose medium, the highest value of pollen tube length in variety averages was 1,441.3 μm in Kebap (W) variety, and according to boric acid averages, the highest value was 1,626.61 μm in 0 ppm boric acid medium, has been obtained. In the pollen germination test performed using different boric acid concentrations in 15% sucrose medium, the highest value of pollen tube length was in  Kebap (B) variety with 1,951.56 μm on variety averages, and the highest value was 150 ppm boric acid with 1,684.67 μm on boric acid averages was obtained from the environment.
Key Words: Plum, Boron application, Pollen germination, Pollen viability, Pollen tube lenght, Pollen production.