Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik sitilleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki
The Relationship of the job satisfaction levels of lecturers and their percevied leadership styles
Yazar: ERTUNÇ AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HOŞCAN ENSARİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim elemanları = Instructors ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Dünyada geleneksel liderlik anlayışının en büyük rakiplerinden birisi, saniyede milyonlarca değişikliğe uğrayan "bilgi"dir. Günümüzde geleneksel güç bariz bir şekilde kaybolmuştur. Bilginin (Yatay güç) kuramsal üretkenlikte gün geçtikçe önemi artarken, konumsal otoritenin (dikey güç) geçerliliği sorgulanmaya başlanmıştır. Liderin de bu güç değişimi içerisindeki konumu, davranış biçimi de durumsallığın ötesinde dönüştürücü bir niteliğe sahip olmasını zorunlu kılmıştır. Bu araştırmada, Deniz Harp Okulu'ndaki öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik stilleri ile iş doyumları arasındaki ilişkinin düzeyi tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte, Öğretim elemanlarının genel, içsel ve dışsal iş doyum düzeyleri ile Amirlerin demografik değişkenlerine, Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik stilleri ile Amirlerin demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği ve Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik stillerine bağlı olarak, liderlik stilleri ile genel iş doyum, içsel doyum, dışsal doyum düzeyleri arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Araştırmada iki değişik ölçek kullanılmıştır. Bu ölçeklerden "Çok Faktörlü Liderlik Anketi" (Multifactor Leadership Questionaire) Araştırmacı tarafından İngilizce orijinalinden Türkçe'ye çevrilerek 63 öğretim elemanına uygulanmıştır. Çok Faktörlü Liderlik ölçeği toplam 36 soru ve 3 ana faktörden oluşmaktadır. 3 ana faktöre bağlı olarak "Dönüştürücü Liderlik" F-faktöründe; "Karizmatik/İlham verici lider", "Entelektüel Uyarım" ve "Bireysel Destek" faktörlerinden oluşan üç alt faktör, "Sürdürümcü Lider" faktöründe; "Ödüle Bağlı", "Aktif ve "Pasif olmak üzere 3 alt faktör ve "Serbestlik Tanıyan Liderlik" ana faktörlerinden oluşmaktadır. Uygulanan diğer ölçek ise "Minnesota İş Doyum Ölçeği"dir. Bu iki ölçek 63 öğretim elemanına uygulanarak sonuçlan SPSS. 10.0 programında analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğretim elemanlarının iş doyumları ile algıladıkları liderlik davranışı arasında "Dönüştürücü Liderlik" boyutu ve alt faktörlerinde pozitif bir ilişki saptanırken, "Sürdürümcü Liderlik" boyutu ve alt faktörlerinde negatif yönde kuvvetli bir ilişki bulunmuştur. "Serbestlik Tanıyan Liderlik" boyutu ile iş doyum arasında bir ilişki saptanamamıştır.

Abstract:
One of the greatest rival for leadership perception in the world is changing information million times in a second. Nowadays traditional power has been disappeared exclusively. The importance of information is increasing for official productivity. Authority's acceptability has been questioning. Leader's position in this changing power and his attitudes has been compelled to have transforming the qualification beyond contingency. In this research it was focused to determine the leadership styles perceived by lecturers in Naval Academy and the level of the relation for job satisfaction. Besides this, lecturer's general, internal and external level of job satisfaction and Academic Chief demographic variants; lecturers' perception of leadership styles and whether it shows difference according to Academic Chief variants or not; and depending on lecturers' perception of leadership styles, between leadership styles and general job satisfaction, internal satisfaction, external satisfaction level of differences were examined. In this research, there had been used two different questionnaires. From these questionnaire "Multifactor Leadership Questionnaire" was translated from English to Turkish and it was applied to 63 lecturers by the researcher. Multifactor leadership questionnaire include 36 questions and three main factors. Depending on three main factors there are three sub-factors named as "Transformational Leadership"; there are three sub-factors named as "Charismatic-Inspirational Leadership", "Intellectual stimulation" and "Individualized Consideration". In the "Transactional Leadership" factor there are also three sub factor named as "Contingent Reward", "Management-by Exception-active", " Management-by Exception-passive" and main factor of "Laissez-faire leadership". Another questionnaire that was used was "Minnesota job satisfaction Questionnaire". These two questionnaires were applied to 63 lecturers and its results were analyzed in SPSS. 10.0 program. As a result of analyses, between job satisfaction of lecturers and their perception of leadership behaviour, there was positive relation to "Transformational Leadership" dimension and its sub-factors. "Transactional Leadership" dimension and its sub-factors, there was negative relation. There is no relation between "Laissez-faire leadership" dimension and job satisfaction.