Üniversite kütüphaneleri web sitelerinin değerlendirilmesi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphaneleri web sitesi örneği
Evaluation of web sites of university libraries: Hacettepe University Libraries
Yazar: SEZİN TİRYAKİ ERSEN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN UÇAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Dokümantasyon ve Enformasyon = Documentation and Information

Özet:
Dünyada büyük bir hızla yaygınlaşan Internet, bilgiye erişimde zaman ve mekân engellerinin büyük ölçüde ortadan kalkmasını sağlamıştır. İnternetle birlikte web ve web hizmetleri de gelişmiş ve yaygınlaşmıştır. Buna paralel olarak sayıları her geçen gün artan web sitelerinin kolay ve verimli kullanımı, ancak bu sitelerin kullanıcılarının gereksinim ve beklentilerine uygun bir tasarım ilkesiyle sağlanabilmektedir. Web sitelerinin farklı türleri arasında yer alan kütüphane web siteleri, hitap ettikleri kullanıcıların bilgi gereksinimlerini, elektronik ortamda sunulan hizmetlerle en hızlı ve kolay biçimde karşılamaktadır. Kütüphane web sitelerinin kullanıcı merkezli tasarlanması, kütüphane koleksiyonuna ve tüm elektronik kaynak ve hizmetlere daha etkin biçimde ulaşılmasını sağlayacaktır. Ancak, web sitelerinin kullanıcı merkezli tasarlanabilmesi için kullanılabilirliğinin ölçülmesi gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, üniversite kütüphaneleri web sitelerinin kullanıcı gereksinim ve beklentilerine göre tasarlanmamış olmasının web sitelerinin etkin bir biçimde kullanımına yönelik olumsuz etkileri araştırılmıştır. Kullanıcıların kütüphane web sitesini kullanma ile ilgili becerileri ve karşılaştıkları olumlu ya da olumsuz durumlarla ilgili bulgular, kütüphane web sitesi değerlendirme kriterleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Araştırmada örnek olay çalışması (case study) yöntemi kullanılmış ve 22 gönüllü denek ile gerçekleştirilen araştırmada veriler sesli düşünme (think aloud) tekniğiyle toplanmıştır. Üç aşamada gerçekleştirilen araştırma sonucu elde edilen nicel ve nitel bulgular, kullanıcı merkezli web tasarım ilkeleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda deneklerin Hacettepe Üniversitesi Kütüphanesi web sitesinin içeriği ve siteye erişim konularında sorunları olduğu saptanmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen bulgulara dayanılarak öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
While internet is become widespread, it mediates to be removed barriers accessing information. Web and its services are improved and widespread together with internet. Number of web sites increases drastically everyday. Effective and easy using of these sites could be realized with design principle convenient with expectations and needs of their users. As a category of web sites, the library web site meets information needs of their interlocutor providing services through an electronic medium faster and easier. Designing of the library web site as user centered provides effectiveness to reach library collection and whole electronic resources and services. However, designing user-centered web site requires measured usability. With the scope of this study, negative effects to effective usage of web site are researched in the case of library web site of universities not designed in respect of expectations and needs of users. Related findings of users confronted with positive and negative cases during usage of library web site of universities are evaluated together with evaluation criteria of library web site. The Case Study method is used in this research. Throughputs of this research, which is realized with 22 volunteers, are aggregated with the technique of think aloud. Qualitative and quantitative findings derived from the research realized in three stages are evaluated according to the user centered web design criteria. As a result of the research is fixed that volunteers have problem about accessing library of Hacettepe University web sites and its content. Proposals are improved based on these findings at the final of this study.