Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatıma'nın Alevi Bektâşî kültüründeki yeri
Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatıma's place in Alevi Bektashi culture
Yazar: RABİA ÖZTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET TAŞĞIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatıma ve Hz. Fatıma'yı temsil eden kadınlar bağlamında konu edinmektedir. Hz. Muhammed'in soyu kızı Hz. Fatıma, damadı Hz. Ali ve torunları Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin üzerinden devam etmektedir. Hz. Fatıma ile ilgili literatür incelendiğinde, Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatıma ve Alevi Bektaşi kültüründe Hz. Fatıma'yı temsil eden kadınlar üzerine bir çalışma ile karşılaşılmamıştır. Literatürdeki eksikliğin giderilmesi amacıyla bu tez ortaya çıkmıştır. Bu çalışma Lisansüstü düzeyde bu başlıkta ve yöntemde Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatıma'yı konu alan ilk çalışmadır. Alana derinlemesine nüfuz edebilmek için nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Bu kapsamda alan araştırması da organize edilmiştir. Tezin örnekleminin belirlenebilmesi için amaca yönelik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini, Ankara Mamak'da bulunan Ana Fatma Cemevi oluşturmaktadır. Alevi kökenli Dede, Zakir ve Taliplere yöneltilen yapılandırılmış görüşme formları üzerinden görüşme teknikleri kullanılmış olup bu şekilde elde edilen veriler neticesinde ortaya çıkan sözlü kültür yazıya aktarılmıştır. Bu çalışma, yazılı bir belge niteliğindedir. Alandan elde edilen veriler doyum noktasına ulaştıktan sonra analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak Alevi-Bektaşi kültüründe Hz. Fatıma'yı temsil eden kadınların kimler olduğu akademik literatüre kazandırılmıştır. Bunun yanı sıra Ana Fatma Cemevi örneklemiyle de çeşitli görüşlere dikkat çekilmiştir.

Abstract:
This study focuses on Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatima and women representing Hz. Fatima in the context of Alevi-Bektashi culture. The lineage of Prophet Muhammad continues through his daughter Hz. Fatima, her husband Hz. Ali, and their grandchildren Hz. Hasan and Hz. Hüseyin. When examining the literature related to Hz. Fatima, no previous study has been found that specifically addresses Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatima and women representing Hz. Fatima in Alevi - Bektashi culture. This thesis has been undertaken with the aim of filling this gap in the literature. This study is the first of its kind at the graduate level to focus on Pençe-i Âl-i Abâdan Hz. Fatima using this approach and methodology. In order to deeply penetrate the field, a qualitative research method has been chosen, and field research has been organized within this scope. The purposeful sampling method was used to determine the thesis sample. The sample of this study is the Ana Fatma Cemevi located in Mamak, Ankara. Interview techniques were used through structured interview forms directed at Alevi - originated Dede, Zakir and Taliplar (Participants), and the oral culture data obtained in this way has been transferred to written form. This study, it serves as a written document. After reaching the point of data saturation in the field, the analyses were conducted. As a result, the women who represent Hz. Fatima in Alevi-Bektashi culture have been introduced to the academic literature. Additionally, various perspectives have been highlighted through the sample of Ana Fatma Cemevi.