Siyah-alaca buzağılarda farklı sütten kesme yaşının büyüme performansı üzerine etkileri
Effects of different weaning age on the growth performances of holstein-friesian calves
Yazar: ZEYNEP DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ATAKAN KOÇ
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Siyah-Alaca buzağılarda erken sütten kesim yaşının büyüme performansı üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada toplam 36 baş buzağı kullanılmıştır. Kışın ve ilkbaharda doğan buzağılarda iki dönemde yürütülen bu çalışmada buzağılar Bireysel, Grup ve Bireysel+Grup olmak üzere 3 ayrı barındırma sisteminde barındırılmıştır. Buzağılara 5 ve 8 haftalık yaşlarda sütten kesme programı uygulanmıştır. İneklerin kuruda kalma süresinin yanında doğum sonrası ürettikleri ağız sütü kalitesi kolostrometre yardımıyla belirlenmiştir. Bunlara ilave olarak doğuma ve doğum sonrası dönemdeki inek ve buzağıya ilişkin bazı davranışlar da belirlenmiştir. Buzağıların doğum ve sütten kesime kadar haftalık canlı ağırlıkları ve vücut ölçüleri alınmıştır. Sütten kesimden sonra ise altıncı aylık yaşa kadar ayda bir kez canlı ağırlıkları ve vücut ölçüleri alınmıştır. İneklerden elde edilen ağız sütü kalitesi, doğum sonrasında buzağının ayağa kalkma süresi,  buzağının anasından ayrılma süresi ve ineğin sonunu atma süresi ortalaması sırasıyla 95.44±3.74 g/ℓ, 101.3±10.30 dak, 170.56±8.57 dak ve 345.3±75.60 dak bulunmuştur. Kışın ve ilkbaharda doğan buzağıların doğum ağırlıkları sırasıyla 43.99±0.89 kg ve 40.90±0.91 kg iken, 6. ay canlı ağırlıkları aynı sırayla 99.83±2.07 kg ve 115.76±1.90 kg bulunmuş, ilkbaharda doğan buzağılar kışın doğanlara göre 19.1 kg daha fazla (P<0.05) ağırlık artışı sağlamışlardır. Buzağı doğum ağırlıkları sütten kesim grubuna göre 5. ve 8. haftalarda sırasıyla 43.14±0.90 kg ve 41.75±0.91 kg iken (P>0.05), 6. ay canlı ağırlıkları aynı sırayla 108.99±2.14 kg ve 106.60±1.89 kg' dır (P>0.05). Bireysel, Grup ve Bireysel+Grup bölmelerinde barındırılan buzağıların  6. aydaki canlı ağırlıkları aynı sırayla 105.77±2.35 kg, 107.94±2.56 kg ve 109.69±2.52 kg olarak bulunmuştur (P>0.05). Sonuç olarak, ineklerin ürettiği ağız sütü kalitesinin önemli değişiklik gösterdiği ve buzağıları erken sütten kesmenin daha sonraki dönemde performanslarında önemli bir sakınca yaratmayacağı belirlenmiştir. Buzağıların bireysel bölme yerine bireysel+grup bölmesinde barındırılması ise hayvan gönenci açısından önemli katkı sağlayacaktır.
 Anahtar kelimeler: Erken sütten kesme, ağız sütü kalitesi, barındırma, doğum ağırlığı, ağırlık artışı, vücut ölçüleri

Abstract:
In this study, the effects of different weaning age on the growth performances of Holstein-Friesian calves were investigated. In this study 36 calves were used. The study repeated twice in winter calving and summer calving season and the calves were housed there different system: individual calf hatch, group barn and individual calf hatch + group barn. The calves were weaned 5 weeks and 8 weeks weaning program. In addition to dry period of the cows, the quality of the colostrums produced by cows was determined by colostrometer after calving. And, during calving and after calving some behaviors of cows and calves were also determined. The body weight and body measurement at birth and weakly age up to the weaning were determined. After the weaning these measurements were done monthly up to the 6 month of age. The averages of colostrum quality, standing up time of calf from birth, separation of calf from the cow after birth and time of placenta drop from birth was found to be 95.44±3.74 g/ℓ, 101.3±10.30 dk, 170.56±8.57 dk and 345.3±75.60 dk, respectively. The average birth weights of winter and spring born calves were 43.99±0.89 kg and 40.90±0.91 kg, respectively and the body weights at 6th month of age in these groups were found to be 99.83±2.07 kg and 115.76±1.90 kg and spring born calves had 19.1 kg higher body weight than that of winter born calves (P<0.05). The average birth weight of calves for the 5th and 8th weeks weaning groups were 43.14±0.90 kg and 41.75±0.91 kg, respectively and the body weight at 6th month of age were found to be 108.99±2.14 kg and 106.60±1.89 kg (P>0.05).  In individual calf hatch, free and individual+free housing systems, the average body weights at 6th month of age were found to be 105.77±2.35 kg, 107.94±2.56 kg and 109.69±2.52 kg (P>0.05), respectively. In conclusion it is determined that the quality of colostrums is changed significantly among cows and early weaning of the calves did not have a significant effect on the later performances of the calves. Instead of individual calf hutch, housing the calves in the individual calf hutch+ group barns is an important practice for animal welfare.
 Key words: Early weaning, colostrum quality, housing, birth weight, weight gain, body measurements