Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluk hastalarında uzun etkili enjektabl antipsikotikler'in oral antipsikotikler ile sosyal performans, yan etki, bakım veren yükü, kognisyon açısından karşılaştırılması
Comparing long acting injectable antipsychotics versus oralantipsychotics for the schizophrenia and other psychotic disorders in terms of social functioning, side effects, caregiver burden and cognition
Yazar: UMUT CAN FİLİZ
Danışman: DOÇ. DR. ENVER YUSUF SİVRİOĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İşlevsellik = Functionality ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar; sanrı, varsanı, dağınıklık gibi
pozitif belirtiler ve konuşmada fakirleşme gibi negatif belirtilerle karakterize,
hastanın ve ailesinin yaşamını etkileyen kronik bir hastalıktır. Psikotik
bozuklukların temel tedavisi antipsikotik tedavidir. Antipsikotik tedavi oral
antipsikotik (Oral-AP) veya uzun etkili enjektabl antipsikotik (UEE-AP) olarak
uygulanabilir. Bu çalışmada şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar
hastalarında, antipsikotiklerin UEE-AP veya Oral-AP uygulanmasının hastalık
şiddeti, depresyon, sosyal işlevsellik, yan etki, kognisyon ve bakım veren yükü
bakım veren yükü bakımından incelenmesi ve karşılaştırılması amaçlandı.
Çalışmamıza Bursa Uludağ Üniversitesi Psikiyatri Polikliniği'nden takip
edilen 49 uzun etkili enjektabl antipsikotik kullanan hasta ve bakım verenleri
ile 50 oral antipsikotik kullanan hasta ve bakım verenleri dahil edildi.
Katılımcılar bir defa kesitsel olarak görüldü; hastalar, Sosyodemografik Veri
Formu, Anamnez Bilgi Formu, Calgary Şizofreni Depresyon Ölçeği (CŞDÖ),
Şizofrenide Kısa Klinik Değerlendirme Ölçeği (ŞKKDÖ), Bireysel ve Sosyal
Performans Ölçeği (BSPÖ), Glasgow Antipsikotik Yan Etkilerini Değerlendirme
Ölçeği (GAYEDÖ), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA) ile; bakım
verenleri Zarit Bakıcı Yük Ölçeği (ZBYÖ) ile değerlendirildi.
UEE-AP grubundaki hastaların soygeçmişinde hastalık bulunma oranı,
hastane yatış sayısı, şizofreni tanısı, işçi olarak çalışma oranı, çıldırı,
varsanılar bakımından Oral-AP grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek,
soyutlama bakımından anlamlı olarak daha düşük skorlar aldığı görüldü.
Şizofreni tanısı alan hastaların diğer psikotik bozukluklar grubuna göre;
ŞKKDÖ, ZBYÖ bakımından daha yüksek skorlara sahip olduğu, BSPÖ, görsel
mekânsal, yönetici işlevler, soyut düşünme skorları bakımından daha düşük
skorlara sahip olduğu görüldü.
Psikotik spektrumdaki hastaların ilaç uyumsuzluğu, bireysel farklılıklar
açısından dikkate alınarak gereklilik halinde erken dönemde UEE-AP
başlanmasının hastalık seyrine olumlu etkisi olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Schizophrenia (SC) and other psychotic disorders (OPD) are diseases
characterized by; positive symptoms such as delusion and hallucination,
negative symptoms such as poverty of speech which can affect patients' and
families' lifes in several domains. Antipsychotic treatment is essential when
treating people with SC and OPD. Antipsychotic treatment can be recevied as
long acting injectable antipsychotic (LAIA) and oral antipsychotic (OA). The
aim of this study was to examine the symptom severity, depression, social
functioning, side effects, caregiver burden and cognition in patients who live
with SC and OPD, and comparing LAIA and OA groups by these aspects.
49 patients treated with LAIA and 50 patients treated with OA who were
being followed-up by Bursa Uludağ University Psychiatry Polyclinic and their
caregivers were included in the study. Participants and their caregivers were
seen once cross-sectionally and evaluated with the Calgary Depression Scale
for Schizophrenia (CDSS), Brief Clinical Assessment Scale for Schizophrenia
(BCASS), Personal and Social Performance Scale (PSP), Glasgow
Antipsychotic Side Effect Scale (GASES) Montreal Cognitive Assessment
Scale (MoCA-TR) and Zarit Caregiver Burden Scale (ZCBS).
Family history of disease, hospitalization rates, psychosis,
hallucinations scores were significantly higher among LAIA group and
abstraction scores were significanly lower among LAIA group when compared
to OA group. BCASS and ZCBS scores were significantly higher in SC group
compared to OPD group. Visuospatial and executive functions, abstraction
and PSP scores were lower in SC group compared to OPD group.
In conclusion, patients with psychotic spectrum disorders must be
evaluated in domains of treatment adherence and personal differences.
Clinicians should always mind offering and initiating LAIA for patients with low
treatment adherence. It has been speculated early inital of LAIA may be
positively impact prognosis of psychotic disease.