Düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlarda bilişsel performans, fiziksel performans ve ikili görev performansının karşılaştırılması
The comparison of cognitive performance, physical performance, and dual-task performance in postmenopausal women with and without a history of falls
Yazar: ÖZNUR GÜMÜŞ KAYRAN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU TÜRKER ; DOÇ. DR. SENEM DEMİRDEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlarda bilişsel performans, fiziksel performans ve ikili görev performansının karşılaştırılmasıdır.  
Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, 47-65 yaş aralığında, son 12 ay içinde düşme hikayesi olan 50 postmenopozal kadın ile düşme hikayesi olmayan 50 postmenopozal kadın dahil edildi. Katılımcıların bilişsel performanslarını değerlendirmek için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, fiziksel performanslarını değerlendirmek Zamanlı Kalk Yürü Testi, 3 Metre Geri Yürüme Testi, Tandem Yürüme Testi, Tek Ayak Üzerinde Duruş Testi, 30 Saniye Kalk-Otur Testi ve Dört Adım Kare Testi kullanıldı. Tek Ayak Üzerinde Duruş Testi ve Dört Adım Kare Testi dışında her bir test, hem tek görev hem de ikili görev koşulları altında uygulanarak bilişsel yükün fiziksel performansa etkisi değerlendirildi.
Bulgular: Düşme hikayesi olan bireylerin Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği puanları görsel-uzaysal yürütücü fonksiyonlar, dikkat ve total puanlamada istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olan bireylerin zamanlı kalk yürü testi ve 3 metre geri yürüme testi sürelerinin bilişsel ikili görevde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun olduğu bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olan bireylerin gözler açık sağ ve sol tek ayak, gözler kapalı sağ ve sol tek ayak üzerinde duruş sürelerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun olduğu bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olan bireylerde 30 saniye kalk-otur testi oturma kalkma sayısı tek görev ve bilişsel ikili görevde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olan bireylerde dört adım kare testi tamamlama süresi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olan ve olmayan gruplar arasında tandem yürüme testinde fark olmadığı belirlendi (p>0,5). Düşme hikayesi olanların zamanlı kalk yürü testi, 3 metre geri yürüme testi ve 30 saniye kalk otur testi ikili görev maliyetleri, düşme hikayesi olmayanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu (p<0,05). Düşme hikayesi olanların düşme hikayesi olmayanlara kıyasla tandem yürüme testi ikili görev maliyeti istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda, tek görev performanslarında düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlar arasında belirgin bir fark bulunmazken, bilişsel ikili görevlerde düşme hikayesi olanların performansında belirgin bir düşüş gözlemlendi. Ayrıca, düşme hikayesi olan postmenopozal kadınların ikili görev maliyeti, düşme hikayesi olmayan kadınlara kıyasla daha yüksekti. Postmenopozal kadınlarda düşme riskinin değerlendirilmesinde, ikili görev sırasında fiziksel performans ölçümlerinin yanı sıra bilişsel durum değerlendirmelerinin de dikkate alınması gerektiği kanısındayız. Bu popülasyona yönelik uygulanacak olan koruyucu fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarında, dikkat ve yürütücü fonksiyonları iyileştirmeye, ikili görev performansını geliştirmeye yönelik stratejilerin, tekrarlı düşme riskini azaltmada ve genel motor becerilerini güçlendirmede etkili olacağını düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: İkili Görev, Düşme, Postmenopozal, Bilişsel Performans, Fiziksel Performans

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare cognitive performance, physical performance, and dual-task performance in postmenopausal women with and without a history of falls.
Materials and Methods: This cross-sectional study included 50 postmenopausal women aged 47-65 with a history of falls in the last 12 months and 50 postmenopausal women without a history of falls. The Montreal Cognitive Assessment was used to assess the participants' cognitive performance, and the Timed Up and Go Test, 3-Meter Backward Walk Test, Tandem Walk Test, Single-Leg Stance Test, 30-Second Sit-to-Stand Test, and Four Square Step Test were used to evaluate physical performance. Except for the Single-Leg Stance Test and the Four Square Step Test, all tests were administered under both single-task and dual-task conditions to assess the impact of cognitive load on physical performance.
Results: The Montreal Cognitive Assessment scores of individuals with a history of falls were significantly lower in visual-spatial executive functions, attention, and total score (p<0.05). The Timed Up and Go Test and 3-Meter Backward Walk Test times were significantly longer under cognitive dual-task conditions in individuals with a history of falls (p<0.05). The stance times on both right and left legs, with eyes open and closed, were significantly shorter in individuals with a history of falls (p<0.05). The number of sit-to-stands in the 30-Second Sit-to-Stand Test was significantly lower under both single-task and cognitive dual-task conditions in individuals with a history of falls (p<0.05). The Four Square Step Test completion time was significantly longer in individuals with a history of falls (p<0.05). No significant difference was found between the groups in the Tandem Walk Test (p>0.05). The dual-task costs for the Timed Up and Go Test, 3-Meter Backward Walk Test, and 30-Second Sit-to-Stand Test were significantly higher in individuals with a history of falls compared to those without (p<0.05). However, the dual-task cost for the Tandem Walk Test was not statistically significant between the two groups (p>0.05).
Conclusion: In our study, while no significant differences were observed in single-task performance between postmenopausal women with and without a history of falls, a noticeable decline in performance was observed in cognitive dual-task conditions in individuals with a history of falls. Additionally, the dual-task cost was higher in postmenopausal women with a history of falls compared to those without. We believe that in assessing fall risk in postmenopausal women, it is essential to consider not only physical performance measurements during dual-task conditions but also cognitive status evaluations. We suggest that preventive physiotherapy and rehabilitation programs for this population should include strategies aimed at improving attention, executive functions, and dual-task performance, which may be effective in reducing the risk of recurrent falls and enhancing overall motor skills.
Keywords: Dual-task, Falls, Postmenopausal, Cognitive Performance, Physical Performance