Althusser'in karşılaşma materyalizmi: Machiavelli ve Spinoza'da olumsallık ve zorunluluk
Althusser's materialism of the encounter: Contingency and necessity in Machiavelli and Spinoza
Yazar: ÇAĞATAY ÖZYÜREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜÇLÜ ATEŞOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Althusser, Louis = Althusser, Louis ; Machiavelli, Niccolo = Machiavelli, Niccolo ; Materyalizm = Materialism ; Olumsallık = Contingency ; Spinoza, Baruch = Spinoza, Baruch ; Zorunluluk = Necessity

Özet:
Bu çalışmada Louis Althusser'in geç dönem felsefesinde geliştirdiği karşılaşma materyalizmi incelenmektedir. Bu doğrultuda karşılaşma materyalizminin ne olduğu ve muhtemel sorunlarının ne olabileceği tartışılmaktadır. Ayrıca bu sorunlara da kimi yanıtlar getirilmektedir. Kendisini pozitif olarak vazeden bir materyalizmin izini sürmeye çalışmanın yanı sıra felsefe ile politika arasında organik bir ilişkinin olup olmadığı da soruşturulmaktadır. Bu bakımdan karşılaşma materyalizminin yeraltı akımından Niccolò Machiavelli ve Benedictus de Spinoza'nın tanıklıklarına başvurulmaktadır.
Althusser'in karşılaşma materyalizminin ele alındığı ilk bölümün ardından ikinci bölümde Machiavelli'nin Prens adlı eserinden hareketle boşluk ve konjonktür tartışmaları derinleştirilmekte ve somutlaştırılmaktadır. Ayrıca Machiavelli tartışmalarında başat rol oynayan virtù ile fortuna arasındaki ilişki ise karşılaşma materyalizminin tezleri bakımından ele alınmaktadır. Üstelik Machiavelli'de prens figürünün yarı hayvan yarı insan metaforuyla okunmasına dair Althusserci bir bakış sunulmaktadır.
Üçüncü bölümde ise Spinoza'nın Ethica'sına odaklanarak filozofun yönteminin modern bilim paradigması içerisindeki yeri saptanmaktadır. Buradan hareketle Spinoza'nın felsefesine Tanrı'dan başlamasının karşılaşma materyalizmi tarafından nasıl okunduğunun bir sunumu yapılmaktadır. Ardından zorunluluk ve olumsallık temalarının filozofun geometrik düzeninde nasıl işlendiği gösterilmektedir. Son olarak ise Spinoza'da paralelizm ve bilme türleri tartışması aktarılmakta, üstelik Althusser'in bu tartışmaya dair bir okuması sunulmaktadır.
Sonuç bölümünde ise filozofların felsefelerinin bir özeti yahut dökümü verilmektense çalışmanın tamamını kat eden tezler sunulmaktadır. Böylece çalışmayı devindiren tezler ortaya koyulmuş olacaktır.

Abstract:
In this study, the materialism of the encounter developed by Louis Althusser in his late philosophy is analyzed. In this direction, both what the materialism of the encounter is and what its having possible questions might be are discussed. Moreover, some answers are given to these questions. In addition to trying to trace a materialism that posits itself positively, it is also investigated if there is an organic relationship between philosophy and politics. In this respect, Niccolò Machiavelli and Benedictus de Spinoza from the underground current of the materialism of the encounter play a leading role in our study.
After the first part, in which Althusser's materialism of the encounter is discussed, in the second part, discussions on void and conjuncture are both advanced and concretized by reading Machiavelli's work called The Prince. Moreover, the relationship between virtù and fortuna, which plays a leading role in discussions on Machiavelli, is analyzed in terms of theses of the materialism of the encounter. In addition to this, Machiavelli's prince with the metaphor of Kentauros is investigated by an Althusserian approach.
In the third chapter, by focusing on Spinoza's Ethics, the position of philosopher's method in the modern scientific paradigm is determined. From this point of view, Spinoza's beginning of his philosophy from God is tackled by the materialism of the encounter. Then, it is shown how themes of necessity and contingency are handled in the geometric order of the philosopher. Finally, the discussion of parallelism and types of knowledge in Spinoza is advanced; moreover, Althusser's approach on this discussion is also exhibited.
In the conclusion part, instead of giving a summary or an accounting of the philosophies of philosophers, the theses that intersect the whole study are exhibited. Thus, the theses that motivate the study will be revealed.