Kanser hastasına bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitesi ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması
The study on the validity and reliability of the scale on the quality of life the family members caring for a cancer patient
Yazar: FİGEN OKÇİN
Danışman: PROF.DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kanser hastasına bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitelerini değerlendirmek içinyapılan çalışmada amaç, Ferrell ve Grant tarafından Quality of Life-Family Versionölçeğini dilimize uyarlayarak, güvenirlik ve geçerlik çalışmasını yapmaktır.Metodolojik olarak planlanan araştırmanın verileri Nisan ?Eylül 2006 tarihleriarasında E.Ü. Tıp Fakültesi Tülay Aktaş Onkoloji ve Kemikiliği TransplantasyonHastanesi Erişkin birimine, gelen 218 hasta yakını bireyle yapılmıştır. Ölçeğin dileşdeğerliliği sağlanmış, uzman görüşleri alınmış, ardından ölçeğin psikometrik(güvenirlik-geçerlik) analizleri yapılmıştır.Kanser Hastasına Bakım Veren Aile Üyelerinin Yaşam Kalitesi Ölçeği'ningüvenirlik çalışmalarından; test-tekrar test sonucu r= 0.86'dır. Ölçekteki 12, 14, 22, 31,32, 34. maddelerin korelasyon değerleri 0.20'nin altında olduğundan bu maddelerinölçekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha Katsayısı 0.90bulunmuştur.Ölçeğin faktör analizinde; dört faktör belirlenmiş, ölçeğin orijinal yapısındakikavramsal çerçeveye uygunluğu da dikkate alınarak; faktör grupları arasında maddedeğişimi ve yeni isimlendirmeler yapılmıştır.Yeni oluşan alt boyutlar ?Psikolojik vemanevi (spiritüel) sağlık durumu?, ?Fiziksel sağlık durumu?, ?Tanıya yaklaşım durumu?ve ?Destek ve ekonomik etkilenme durumu? alt boyutlarıdır.Yapı geçerliğinde kullanılan hipotez sınanması yöntemi için, ?Kanser HastasınaBakım Veren Aile Üyelerinin Yaşam Kalitesi Ölçeği? ile ?Çok Boyutlu Algılanan SosyalDestek Ölçeği?nden elde edilen puanların korelasyonları arasında 0.29 düzeyindeanlamlı bir ilişki bulunmuştur.Sonuç olarak; ?Kanser Hastasına Bakım Veren Aile Üyelerinin Yaşam KalitesiÖlçeği? Türk toplumu için güvenirliği ve geçerliği yüksek bir ölçektir.Anahtar Sözcükler: Yaşam Kalitesi, Ailede bakım verenler, Güvenirlik, Geçerlike-mail: figen.okcin@ege.edu.tr

Abstract:
The aim of this study on the reliability and validity of the scale (Quality of Life ?Family Version) improved by Ferrell and Grant in order to evaluate the life quality of thefamily members caring for a cancer patient.The research that was methodologically planned was made up of 218 subjects, whocame to the close relatives of the patients of cancer at the Tülay Aktaş Hospital ofOncology at Ege University Faculty of Medicine in order to receive chemotherapy at daycareunit. The scale was translated into Turkish and opinions of experts were taken and inaccordance with their suggestions.In the reliability study of the Scale?s test-repeat test point was calculated as r=0.86. When the correlations of the total points of the items in the scale were studied, thecorrelation values of the 12, 14, 22, 31, 32, 34. items in the scale were below 0.20. Itwas decided to take these items out of the scale and total scale Cronbach Alphacoefficient was calculated as 0.90.Factor analysis for the the scale was done and four new sub-dimensions weredetermined as ?Psychological and Spiritual State of Health?, ?Physical State of Health?,?Approach to the Diagnosis State?, ?The State of Support and Being InfluencedEconomically?.For the method of testing hypothesis which has been used in the validity ofstructure, The orijinal scale and `The Support Scale Perceived Multi-Dimensionally?scalebetweens correlations of the points as 0.29 in a positive way.As a result, ?Quality of Life The Family Members Caring For A Cancer PatientScale? is a high reliable and valid scale for Turkish Society.Key words: Quality of Life, Caregivers In The Family, Reliability, Validity.e-mail: figen.okcin@ege.edu.tr