Çalışanın kurumsal sosyal sorumluluk projelerine katılımının örgütsel yabancılaşma düzeyine etkisi: Yeşim Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. örneği
The effect of the employee's participation to the csr projects on organizational alienation level: Yeşim Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. case
Yazar: BARBAROS SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL TAŞOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Proje değerlendirme = Project evaluation ; Projeler = Projects ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation

Özet:
Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve örgütsel yabancılaşmaya (ÖY) ilişkin
çalışmaların 1950'li yıllarda işlevsel çalışmalar içerisinde büyük bir ivme kazandığı
belirtilebilir. Buna paralel olarakda her iki kavram tarihsel süreç içerisinde gelişim
göstermiş ya da farklı anlamları bünyesine dâhil etmiştir. Bununla birlikte özellikle
teknolojik gelişmelerin ve toplumsal dönüşümlerin etkisiyle nitelikli insan gücüne
duyulan ihtiyaç sürekli artmaktadır. Hem KSS hem de ÖY kavramları doğrudan
insan gücünü ilgilendiren ve etkileyen kavramlardır. Bu bağlamda
değerlendirildiğinde söz konusu kavramlara ilişkin çalışmaların önemini
yitirmeyeceği söylenebilir.
KSS kavramının tarihsel gelişimine bakıldığında, kurum merkezli bir anlayıştan,
kurumun parçası olduğu toplumun beklentileri odaklı bir anlayışa doğru evrilme
olduğu belirginleşen bir durum olarak işaretlenebilir. KSS anlayışının temelinde
değer oluşturma vardır. Bu değer oluşumu kurumun en önemli paydaşı olan çalışanı
da içermektedir. Kurum tarafından gerçekleştirilen KSS projelerinin çalışanın
kendini değerli hissetmesini sağlayacağı ifade edilebilir. Yabancılaşma basitçe
kişinin emeğinin kıymetini yitirmesi sonucunda kendini değersiz hissetmesi olarak
açıklanabilir. ÖY, çalışanın kendini değersiz hissetmesine neden olarak örgütteki
başarısını olumsuz yönde etkilemektedir. Basitçe belirtmek gerekirse; değer
kazandırma odaklı KSS ile değer kaybı nedenli ÖY arasındaki ilişki olduğu
tartışılabilir. Başka bir ifadeyle, KSS projeleri sonucundaki kazanımlar, örgütsel
yabancılaşmanın nedenlerini izale edebilir.
Bu çalışmada, çalışanların KSS projelerine katılımlarının sağlanmasının, örgütsel
yabancılaşma ile mücadelede bir araç olarak kullanılabilirliği incelenmeye
çalışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle uygulama kısmına kavramsal bir zemin
oluşturma adına ilgili yazında yer alan çeşitli yaklaşımlar incelenerek teorik altyapı
tartışılmıştır. Daha sonra, Yeşim Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. çalışanları üzerinde
uygulama yapılarak; çalışanların KSS projelerine katılımı ile sosyal sorumluluk
bilinci, kurumuna yönelik KSS algısı ve ÖY düzeyleri arasındaki ilişki ölçülmüştür.
Sonuç olarak, çalışanların KSS projelerine katılımlarının sağlanmasıyla; çalışanın
sosyal sorumluluk bilinci, kurumuna yönelik KSS Algısı ve ÖY düzeyi arasında çok
anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
The studies regarding Corporate social responsibility and organizational alienation
started to gain momentum within functionalist discipline in the the 1950s. In addition
to this, both terms have displayed an improvement or called as other words having
different meanings in the historical process. The need of qualified work force has also
continuously increased due to the effect that the development of technology and social
transformation brought about. The Corporate Social Responsibilitiy and
Organisational Alienation are the concepts directly related to the labor force and
affecting that. It can be told that the significance of the studies as to these concepts
will never come to end when evaluated in this situation.
When the concept of CSR is studied in the historical progress, there is the explicit
evidence of the perception based on the expectations of the public a part of the
organization but not organization-based. On the basis of CSR there is a value
formation. This value includes the worker which is the most important stakeholder of
the organization, too. The projects of CSR realized by the organization can be pointed
out that they make the employees feel themselves precious. To put it all in simple
terms, alienation means how unimportant a person feels when she or he doesn't
experience any respect for her or his effort by others. Organizational alienation is that
this feeling of the person in the organization affects the success of all the organization
in a negative way. It can be discussed that there is a relation between CSR based on
value-building and OA having a reason of value-loss. In other words, the gains of the
CSR projects can remove the reasons of OA.
In the study, aim is to research the use of the employees as a means of the struggle
with the organisational alienation by providing the participation of the employees to
the CSR projects. In this context, theoretical part of the concepts stated above is
researched for the base of the application part by being made a study of various
approaches. Following, Yesim Tekstil Sanayi ve Ticaret AS making practice on
workers; Social Responsibility Consciousness, CSR Perceptions and OA levels were
measured considering the involvement of employees of the CSR project. As a result,
with the employees involvement in the projects of CSR has very meaningful relation
with Social Responsibility Consciousness, CSR perception for their institution, and
OA levels.