Finansal araçların muhasebeleştirilmesinin 32 ve 39 nolu uluslararası finansal raporlama standartları açısından incelenmesi
Examination of accounting of financial instruments under international financial reporting standards 32 and 39
Yazar: TİMUÇİN BOZKURT
Danışman: PROF.DR. NİYAZİ BERK
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde dünya genelinde artan ticari ve finansal işlemler sonucundaişletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli kaynağı sağlamak üzere çok çeşitlifinansal araçları kullanmaktadırlar. Bu araçlar, geleneksel finansal araçlar olduğu gibi,bu araçlardan türetilen ya da işletmelerin finansal risklere karşı korunma ihtiyaçlarıdoğrultusunda oluşturulan türev araçları da kapsamaktadır.Finansal araçların ve özellikle finansal risk yönetiminde kullanılan türevaraçların işletmelerin durumlarını gösteren finansal tablolarda, bu tablolarınkullanıcılarına en doğru, anlamlı biçimde sunulması için bazı kurallar getirilmesi gereğiortaya çıkmıştır. Bu sebeple bu araçların yoğun olarak kullanıldığı ülkelerde muhasebestandartları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu standartlar içinde A.B.D.'de FASB'ın, vedünya genelinde muhasebe standartları üreten IASB'nin yayınladıkları standartlar öneçıkmıştır.Bu çalışmada, işletmelerin günümüz finansal koşullarında karşılaştıkları fiyatriski, kur riski ve faiz oranı risklerini azaltmak veya yok etmek üzere korunma aracıolarak kullandıkları türev araç sözleşmeleri ve bunların muhasebe kayıtlarına alınmasısırasında ortaya çıkan sorunlar ele alınmış, Uluslararası Muhasebe StandartlarıKurulu'nun yayınladığı ve türev araçlar da dahil pekçok finansal aracınmuhasebeleştirilmesi ile ilgili esaslar getiren UMS 32 ve UMS 39 kapsamında busorunlara getirilen çözümler incelenmiştir. UMS 32 ve UMS 39 çerçevesinde getirilenkurallar temel alınarak türev araçlarla ilgili muhasebe uygulamaları yapılmıştır.Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu'nun türev araçların da dahil olduğufinansal araçlarla ilgili yayınladığı standartlar iki başlıkta toplanmıştır.Türev araçlarınkayıtlara alınması ve değerlemesi UMS 39'da düzenlenirken, türev araçlara ilişkinkamuya açıklanması gereken konular UMS 32'de düzenlenmiştir. . UMS 32 ve UMS39'a göre bütün türev araç sözleşmeleri makul değerleri ile finansal tablolarda yeralırlar. Türev araçların makul değerlerinde olabilecek değişimlerinmuhasebeleştirilmesi, riskten korunma muhasebesi için gerekli şartların sağlanmasınave onları elde tutma sebebine göre değişecektir.

Abstract:
Due to increasing volume of commercial and financial transactions, enterprisesuse wide range of financial instruments to maintain their business operations. Theseinstruments as such in traditional financial ınstruments or include derivativeinstruments that enterprises use in order to hedging against financial exposures.Some regulations have appeared to present financial insturuments andparticularly derivative instruments that are used in financial risk management in thefinancial statements of enterprises.Therefore standards hava been established in thecountries wherein derivative instruments are widely used. Standards that issued byFASB in U.S.A and IASB in the worldwide are the most significant ones.In this thesis, derivative instruments as a hedging instruments for enterprises inthe face of price risk, foreign exchange risk and interest rate risks and problemsemerging in application of these instruments are discussed, In the scope of IAS 32 andIAS 39 that requıre solution proposal for accounting problems are examined.Accounting applications related with derivative instruments have been executedunder IAS 32 and IAS 39.Standards and regulations issued by International Accounting Standards Boardrelevant to the financial insturuments include derivative instruments to be gatheredunder two main headings. Recognition and measurement of derivative instrumentsregulated under IAS 39, besides disclosure to the public of the risks inherent in thederivative instruments regulated under IAS 32. IAS 32 and IAS 39 require allderivative instruments to be recognized on the financial statements and measured attheir fair value. Accounting for the changes in fair value of derivative instruments willdepend on the reason for holding it and whether it qualifies for hedge accounting.