Pankreatit geçiren hastalarda pankreas yağlanması sıklığı ve diyabet mellitus ilişkisi
The prevalence of pankreatic steastosis in patients with pancreatitis and diabetes mellitus relation
Yazar: AYŞE KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Pankreatit hastalığının pankreas ekzokrin ve endokrin fonksiyonlarını etkileyen adipoz doku birikimi üzerindeki etkisi ve pankreas yağlanmasının pre-diyabet ve diyabet arasındaki olası ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu çalışma retrospektif, kesitsel bir çalışmadır ve toplam 194 hastadan oluşmuştur. Hastalar iki farklı gruplandırma yapılmıştır. Birincisi pankreatit geçiren ve pankreatit geçirmeyen grup, ikincisi kontrol, pre-diyabetik ve Tip 2 diyabetik grup olarak belirlenmiştir. Pankreas Abdominal Bilgisayarlı Tomografisinde (BT) atenüasyon ölçüm sonuçları retrospaktif olarak değerlendirilmiştir. BT ölçümleri ve biyokimyasal parametreler çalışma grupları arasında karşılaştırılmıştır. 2 grup karşılaştırmak için normal dağılıma göre sayısal verileri student t test veya Mann withney u testi kullanıldı. Univariate analizlerde sonlanım noktasına göre fark saptanan değişkenlerin [yaş, prediyabet ve Tip2 DM kontrole göre, hepatosteatoz varlığı ve pankreatikosteatoz varlığı] pankreatit gelişimi üzerine etkisini değerlendirmek için lojistik regresyon yapıldı. p<0,05 veya %95 güven aralığı istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Çalışmamız; pankreatit geçirmeyen 110 hasta, pankreatit geçiren 84 hasta olmak üzere toplam 194 hastadan olumaktadır. Pankreatit geçirmeyen grubun yaş ortalaması 61.16±14.36, pankreatit geçiren grubun 51,81 ± 17,73 olarak saptanmış olup istatiksel p değeri (<0.001) anlamlı bulunmuştur. Pankreatit geçiren hastalarda pre-diyabet ve tip2dm sıklığı pankreatit geçirmeyenlere göre yüksekti (p:0.003). Pankreatit geçiren hasta grubunda karaciğer dalak arasındaki ortalama HU atenuasyon farkları istatiksel olarak anlamlı bulundu (p:<0.001) Gruplar arasında pankreas ve dalak arasındaki ortalama HU atenuasyon farkları istatiksel olarak anlamlı bulunmadı. Fakat pankreatit geçiren grupta pankreatik steatoz sıklığı daha fazla bulundu (p:0.042). Univariate analizlerde sonlanım noktasına göre fark saptanan değişkenlerden oluşturulan regresyon modelinin [yaş, prediyabet ve Tip2DM kontrole göre, hepatosteatoz varlığı ve pankreatikosteatoz varlığı] pankreatit gelişimi üzerine etkisi incelendiğinde Backward Stepwise metoduna göre genç yaş (p<0,001 OR=0,951), Prediyabet olma (p<0,001 OR=5,335), Tip 2 DM olma (p=0,001 OR=5,523), Hepatosteatoz varlığı (p=0,020 OR=3,741) ve pankreatikosteatoz varlığı (p=0,022 OR=2,244) en etkili risk faktörleri olarak saptandı.Hem non-alkolik pankreas hem de karaciğer yağlanması akut pankreatit gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Diyabet ve pre-diyabetin de akut pankreatit için bağımsız risk faktörleri olduğu görüldü.

Abstract:
We aimed to determine the potential relationship between the pancreatic steatosis and diabetes, pre-diabetes and effect of pancreatitis disease on adipose tissue accumulation which is affect pancreatic endocrine and exocrine functions.This study is retrospective and cross-sectional study and is consisted of 194 patients. The patients were divided into two groups. First of the groups are patients undergoing pancreatitis or not, second of the groups are the control group, pre-diabetes and type 2 diabetes groups. We evaluated the results of the attenuation measurement in Pancreas Abdominal Computed Tomography(CT) retrospectively. We compared the CT measurements and biochemical parameters between the working groups. We used the student t test and Mann Whitney u test to compare the numeric data by normal distribution of two groups. Logistic regression is done to evaluate effect of different variables (age, pre-diabetes and type 2 diabetes according the control, presence of hepatosteatosis and pancreatic steatosis) with differences according to the endpoint in univariate analysis, on the development of pancreatitis. P value < 0,05 or %95 confidence interval are were considered significant statistically. This study is consisted of 194 patients; 84 patients with pancreatitis and 110 patients without pancreatitis. We determined that the average age of the patients without pancreatitis is 61.16 +_14.36 and the average age of the patients with pancreatitis is 51,81+_ 17,73. The p value is considered significant statistically (p < 0,001). İncidence of pre-diabetes and type 2 diabetes in patients with pancreatitis is higher than patients without pancreatitis (p: 0,003). The differences of average HU attenuations of liver and spleen is determined significant statistically in the groups of patients with pancreatitis (p<0,001). The differences of average HU attenuation of pancreas and spleen is not determined significant statistically between the groups. But the incidence of pancreatic steatosis in patients with pancreatitis is determined higher (p: 0,042). The young age (p<0,001 OR:0,951), have pre-diabetes (p<0,001 OR:5,335) , have type 2 diabetes (p:0,001 OR:5,523) are revealed as the most effective risk factors according the Backward Stepwise method when we examined the effect of the regression model is consisted of the variables (age, pre-diabetes and type 2 diabetes according the control, presence of hepatosteatosis and pancreatic steatosis) with differences according to the endpoint in univariate analysis on the development of pancreatitis. Either non-alcoholic pancreas and hepatosteatosis are determined as the independent risk factors for the development of acute pancreatitis. Diabetes and pre-diabetes are viewed as the independent risk factors for acute pancreatitis.