Kayseri, Nevşehir, Niğde üçgeninde Amerikan Board'un eğitim faaliyetleri
Educational activities of the American Board in the cities of Kayseri, Nevşehir, Niğde
Yazar: CENK DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLBADİ ALAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
1810 yılında Amerika'da kurulmuş olan Amerikan Board misyonerlik teşkilâtı ilk olarak 1820 yılında Osmanlı topraklarına gelmiştir. Amerikan Board yetkilileri Osmanlı topraklarında çalışmaya karar verdikten sonra Osmanlı Devleti'nin dinî, siyasî, ekonomik, eğitim gibi konulardaki durumu hakkında bilgi sahibi olmuştur. Bu bilgiler doğrultusunda misyonerler Osmanlı topraklarındaki çalışmalarına yön vermişlerdir.Osmanlı topraklarındaki Protestanlığın gelişimi yönünden 1850 yılında yapılan Amerikan Board toplantısından sonra Kayseri 1854 yılında istasyon olarak kurulmuştur. 1860 yılından Harput'ta yapılan toplantıda Amerikan Board teşkilâtının 1850'lerden sonra dinî yönden gelişimi değerlendirilmiştir. Bu toplantıda Anadolu'da bulunan Ermeni (Türkiye) Misyonu üç misyona ayrılmıştır. Yeni düzene göre Kayseri, Trabzon'dan Mersin'e kadar çizilen sınırın batı kısmında kalan Batı Türkiye Misyonu içerisinde yer alması kararlaştırılmıştır. Kayseri, Nevşehir, Niğde üçgeni arasında kalan bölge ise Kayseri istasyonun idaresine girmiştir.Amerikan Board çalışmalarının temelini dinî faaliyetler oluşturmasına rağmen, dinî faaliyetlere paralel olarak diğer faaliyetlerle de ilgilenilmiş, sadece Osmanlı topraklarında değil ve Kayseri istasyonunda da eğitim çalışmaları diğer çalışmalardan daha çok önem arz etmiştir. Amerikan Board'un Kayseri ve çevresinde yürüttüğü eğitim çalışmaları ilkokul ve Pazar okullarıyla başlamış, bu okullar orta dereceli kız ve erkek okulları ile anaokulları tarafından desteklenmiştir.1854-1914 yılları arasında, Amerikan Board misyonerlerinin eğitim faaliyetleri bu çevrede bulunan Rum ve Ermeni azınlıkların dinî, siyasî ve sosyal değişiminde önemli etkileri olmuştur.Anahtar Kelimeler: Yabancı Okullar, Misyonerlik, Amerikan Board, Kayseri, Talas

Abstract:
The first missionaries of the American Board organization which was organized in Boston in 1810 came to the Ottoman land in 1820. The authorities of the American Board Mission decided to start working in the Ottoman land after getting some information about the religious, politic, economic, social condition of the Ottoman State. This information had been given to the authorities of the Mission by their missionaries who had surveyed the Ottoman land.At the meeting of the mission held in 1850, it was pointed out to expand the idea of Protestant Christianity in the Ottoman lands, and they came to an agreement to run mission station in Kayseri in 1854. The American Board was content with the developments in the field of religion in 1850s and accelerated its studies by holding a meeting in Harput in 1860. In this meeting, the American Board decided to divide the Armenian (Turkey) Mission into three missions in Anatolia. According to the new organizations, Kayseri became a station of the the Western Turkey Mission which was excluded western side of a border drawing from Trabzon to Mersin. The triangle area among the Kayseri, Nevşehir and Niğde were given under the administration of Kayseri station.Although the studies in religion become core of the American Board activities and the other facilities developed paralleled with these activities not only on the Ottoman lands but also in and around this area, the importance given to the studies of education became more than the others. The studies in education in Kayseri and its vicinity, held by the American Board, started in primary and Sabbath schools. And these schools were supported by secondary schools for girls and boys and kindergartens.Between the years of 1854-1914, educational activities of the American Board missionaries gave more support to the religious, politic and social developments of Greeks and Armenian Christian minorities in this area.Key Words: Foreign Schools, Missionaries, American Board, Kayseri, Talas