Kimya öğretmenleri için kavramsal anlama ve kavram öğretimi amaçlı bir hizmet-içi eğitim kursu programı geliştirilmesi ve etkililiğinin araştırılması
Development an inservice programme concerning conceptual understanding and concept teaching for chemistry teachers and investigation of its influence in practice
Yazar: SEHER TEKİN
Danışman: PROF.DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, kimya öğretmenlerinin kavramsal anlama düzeyini tespit ve kavram öğretim yöntemleri hakkında mesleki bilgi, beceri ve bakış açılan kazanmalarını amaçlayan bir Hizmet-içi Eğitim (HİE) kurs programı geliştirilmiş, uygulanmış ve etkililiği araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini Trabzon ve Akçaabat'ta görev yapan toplam 37 kimya öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada özel durum metodolojisi kullanılmış, veriler; anket, mülakat, gözlem, basan testi, araştırmacı günlüğü ve doküman incelemesi yolu ile toplanmıştır. Araştırma; durum tespiti ve ihtiyaç belirleme, HİE kurs programının geliştirilmesi, HİE kursunun esas uygulaması ve değerlendirilmesi olmak üzere birbirini takip eden 4 aşamada tamamlanmıştır. HİE kurs programı Sistem Yaklaşımı Modeline göre hazırlanmıştır. Hazırlanan kurs, 40 saatlik ve 10 günlük bir uygulama planıyla Akçaabat ilçesi ve Trabzon'da uygulanmıştır. Kursun uygulamasında yaygın HİE uygulamalarından farklı olarak, (a) teorik bilgi sunumu, (b) modelleme, (c) uygulama, (d) tartışma şeklinde bir model kullamlmışto. Kursun etkililiği ile ilgili bulguların irdelenmesi, HİE kursunun kavramsal anlama düzeyini tespit ve kavram öğretim yöntemleri ile ilgili bilgi, beceri ve bakış açılarım kazandırmada başanlı olduğu sonucuna vanlmıştır. Öğretmenlerin kursta öğrendikleri yöntemleri derslerinde kullanma durumunu ortaya koymak için yapılan izleme değerlendirmesi sürecinde 5 özel durum incelenmiş ve öğretmenlerin kurs kazanımlanm uygulama durumlanmn çalışma ortamı farklılıklan nedeniyle değişkenlik gösterdiği sonucuna vanlmıştır. Kursun diğer branş öğretmenlerine yaygınlaştınlması, öğretmenlerin HİE kurslarına katılımlarını sağlamak için iş günü içinde mesleki gelişim saati (MEGES) olması, HİE kurslarının belli aralıklarla tekrar edilmesi, başka konularda da HİE kurslan düzenlenmesi ve okul temelli mesleki gelişimle ilgili yeni araştırmalar yürütülmesi gibi önerilerle çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kimya Eğitimi, Hizmet-içi Öğretmen Eğitimi, Mesleki Gelişim, Anlam Çözümleme Tablosu, Kavram Ağı, Kavram Haritası, Kavramsal Değişim Metni, Çizimler. VIII

Abstract:
SUMMARY Development of An Inservice Programme Concerning Conceptual Understanding and Concept Teaching For Chemistry Teachers and Investigation of Its Influence In Practice In this study, an inservice programme aimed to develop chemistry teachers' knowledge, skills and perspectives about conceptual understanding and contemporary methods of concept teaching was developed and, its influence was investigated in practice. The research sample consisted of 37 chemistry teachers working at Trabzon and Akçaabat. In this study, case study research methodology was used and, the data was gathered with questionaires, interviews, observations, achievement test, researcher diary and document analysis. Research was completed in four stage: need assessment, program development, implementation and evaluation. The course programme was prepared by using the System Approach Model. The implementation process lasted ten working-days both in Akçaabat and in Trabzon. The course implemented with order of presentation of theory, modeling, application, discussion. Findings showed that the inservice training was quite successful. To investigate the teachers' use of knowledge, skills, and perspectives in their teaching, five case study was conducted. The results showed that the teachers' implementation varied. While some teachers were able to apply and reflect sufficiently what were learned during the inservice training others were not. Referring to the findings of the study, five suggestions were recommended for other researchers. These are: (1) This course could be extended to other subject areas, (2) Professional Development Time (PDT) that teachers can attend easily should put work schedule, (3) this type inservice courses should be held periodicaly, (4) different inservice programmes should be developed and applied to teachers other than chemistry, (5) new research projects should be conducted on school-based professional development approach. Key Words: Chemistry Education, Inservice Teacher Training, Professional Development, Semantic Features Analysis, Concept Net, Concept Mapping, Conceptual Change Text, Drawings. IX