4-6 yaş arasındaki çocukların yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Children aged 4-6 evaluation of eating behaviors
Yazar: BÜŞRA KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ARAS
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Çocuk beslenme bozuklukları = Child nutrition disorders ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition

Özet:
4-6 Yaş Arasındaki Çocukların Yeme Davranışlarının Değerlendirilmesi

Amaç: Okul öncesi döneme dâhil olan 4-6 yaş arasındaki çocukların yeme davranışlarının değerlendirilmesi ve bu yeme davranışlarına etki eden faktörlerin belirlenmesidir. 
Materyal ve Metot: Yapılan araştırma Erzurum ili Palandöken ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokuluna kayıtlı 4-6 yaş aralığındaki öğrencilerin ebeveynleri ile yapılmıştır. Evren büyüklüğü hesaplanırken Basit Rassal Örnekleme yöntemi kullanılmış ve çalışma 630 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak "Sosyo-Demografik Form" ve "Davranışsal Pediatrik Beslenme Değerlendirmesi Ölçeği (DPBDÖ)" kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır.  
Bulgular: Çalışmada yer alan çocukların %52.2'si kız, %37.8'i 5 yaşındadır. Çocukların %74.3'ü 'Çekirdek Aile' tipine sahipken %73.8'inin aile aylık gelir düzeyi 'Orta Düzey' seviyesindedir. DPBDÖ ortalaması 85.33 ± 8.28 bulunmuştur. (Minimum Puan 24, Maximum Puan 120' dir.) Ölçeğe ait maddelerden en yüksek ortalama 3.93 ile 'Meyve yer' maddesine, en düşük ortalama ise 1.69 ile 'Yiyecekleri tükürür' maddesine aittir.
Sonuç: Çalışmada yer alan çocukların aile tipi faktörüne göre en az bir grubun çocuklarının DPBDÖ düzeyleri, Yiyecek Seçiciliği alt boyut düzeyleri diğer gruplardan farklı bulunmuştur. (sırasıyla p=0.008; p=001) Ailelerin aylık gelir düzeylerine göre en az bir grubun çocuklarının DPBDÖ puan düzeyleri diğer gruplardan farklı bulunmuştur. (p=0.03) Çocuğun ebeveynin eğitim düzeyi faktörüne göre çocuklarının Yiyecek Seçiciliği Alt Boyut ölçek puan düzeyleri diğer gruplardan farklı bulunmuştur. (p=0.005) Ailedeki toplam çocuk sayısı faktörüne göre en az bir grubun çocuklarının Pütürlü Yiyecek Reddi Alt Boyut ölçek puan düzeyleri, çocuğun yaş faktörüne göre ise en az bir grubun çocuklarının Öğün Dışı Yiyecek Reddi Alt Boyut ölçek puan düzeyleri diğerlerininken farklı bulunmuştur. (sırasıyla p=0.01; p=0.007)
Anahtar Kelimeler: 4-6 Yaş arası dönem, pediatride beslenme, yeme davranışı, yiyecek reddi, yiyecek seçiciliği.

Abstract:
Children Aged 4-6 Evaluation of Eating Behaviors

Aim: The aim is to evaluate the eating behaviors of children between the ages of 4 and 6 in the preschool period and to determine the factors affecting these eating behaviors.
Material and Method: The research was conducted with the parents of students aged 4-6 who were registered to the kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in Palandöken District of Erzurum Province. Simple Random Sampling method was used when calculating the population size and the study was conducted with 630 parents. "Socio-Demographic Form" and "Behavioral Pediatric Nutrition Assessment Scale (DPBDS)" were used as data collection tools. SPSS program was used to analyze the collected data.
Results: 52.2% of the children in the study were girls and 37.8% were 5 years old. While 74.3% of the children have the 'Nuclear Family' type, the family monthly income level of 73.8% is at the 'Medium Level' level. The mean of DPBS was found to be 85.33 ± 8.28. (Minimum Score is 24, Maximum Score is 120.) Among the items of the scale, the highest mean belongs to the item 'Eats fruit' with 3.93, and the lowest mean belongs to the item 'Spits out food' with 1.69.
Conclusion: According to the family type factor of the children in the study, the DPBS levels and Food Selectivity sub-dimension levels of the children of at least one group were found to be different from the other groups. (p=0.008; p=001, respectively) According to the monthly income levels of the families, the DPBDS score levels of the children of at least one group were found to be different from the other groups. (p=0.03) Children's Food Selectivity Sub-Dimension scale score levels were found to be different from other groups according to the child's parent's education level factor. (p=0.005) According to the factor of the total number of children in the family, the Rough Food Rejection Sub-Dimension scale score levels of the children of at least one group were found to be different from those of the others, and according to the child's age factor, the Non-Meal Food Rejection Sub-Dimension scale score levels of the children of at least one group were found to be different from those of the others. (p=0.01; p=0.007, respectively)
Key Words: Eating behavior, food rejection, food selectivity, nutrition in pediatrics, period between 4-6 years of age.