Teknolojik gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye için ampirik bir analiz
The relationship between economic growth and technological development: An empirical analysis for Turkey
Yazar: HÜSEYİN AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN ERDOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL = ARDL ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Sanayi Devrimi'nden bu yana iktisadi ve teknolojik alanda birçok değişim yaşanmıştır. Özellikle teknolojik gelişmelerin ard arda yaşanması 18.yy dünyasını yeni bir konjonktüre sokmuştur. İnsan gücünün yerini artık makineler almaya başlamış ve üretim alanında yeni bir dönem başlamıştır. Bu yeni dönem ile birlikte ekonomik büyüme ve teknoloji ikilisi çeşitli tartışma konularını beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Solow modelinin ortaya çıkmasıyla teknoloji, ekonomik büyüme sürecine dahil edilmiş ve dışsal varsayılan bir faktör olarak kabul edilmiştir. Ancak Solow teknolojinin üretim faktörleri içerisinde ne şekilde var olduğunu açıklamakta yetersiz kalmıştır.  Solow sonrası ortaya çıkan İçsel büyüme modelleri ile teknoloji üretim sürecinde içselleştirilerek ele alınmıştır. Teknoloji günümüzde de üretim sürecinin temel yapı taşı olma özelliğini sürdürmektedir. Zira ülkelerin refah düzeyinin artmasında,  uluslararası piyasada rekabet gücü elde etmesinde ve ekonomik büyümelerinin sağlanmasında teknoloji hayati önem arz etmektedir.
Çalışmanın amacı teknolojik ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi Türkiye ekonomisi için 1990-2020 dönemini kapsayan veriler kullanarak analiz etmektir. Çalışmada reel GSYİH bağımlı değişken, ar-ge alanında çalışan araştırmacı sayısı, kişi başı reel ar-ge harcamaları, toplam patent başvuru sayısı, sabit sermaye yatırımları, okullaşma oranları ve reel sağlık harcamaları açıklayıcı değişkenlerdir. Çalışmada ADF, PP ve KPSS birim kök testlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin tespiti için ARDL yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, teknolojinin Türkiye'de ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
Since the Industrial Revolution, there have been many changes in the economic and technological fields. Especially the succession of technological developments has put the world of the 18th century into a new conjuncture. Machinery has begun to replace manpower and a new are has begun in the field of production. With this new are, the ecenemic growth and technology duo brought along various topics of discussion. In this context, with the emergence of the Solow model, technology has been included in he economic growth process and has been accepted as an external default factor. However, Solow was insufficient to explain how technology exists within the factors of production. Intrinsic growth models that emerged after Solow and technology were handled by being internalized in the production process. Today, technology continues to be basic building block of the production process. Because technology plays a vital role in increasing the welfare level of countries, gaining competitive power in the international market and ensuring their economic growth.  
The aim of the study is to analyze the relationship between technological and economic growth by using data covering the period 1990-2020 for the Turkish economy. In the study, real GDP is the dependent variable, the number of researchers working in the field of R-D, real R-D expenditures per capita, the total number of patent applications, fixed capital investments, schooling rates and real health expenditures are explanatory variables. ADF, PP and KPSS unit root test were used in study. The ARDL method was used to determine the long-term relationship between the variables. The findings show that technology has a positive effect on economic growth in Turkey.