Kırsal alanlarda yöresel doku ve mimari mirasın analizi: Nevşehir Derinkuyu Suvermez köyü örneği
Local pattern analysis and architectural heritage of rural areas: Nevşehir Derinkuyu Suvermez village
Yazar: NUR GEMİ
Danışman: DOÇ. DR. NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Nevşehir = Nevşehir ; Nevşehir-Derinkuyu = Nevşehir-Derinkuyu ; Nevşehir-Derinkuyu-Til köy = Nevşehir-Derinkuyu-Til village

Özet:
Bu çalışmada, geleneksel konut mimarisi ve temellerini oluşturan kırsal mimarlık anlayışına özgü plan tipolojisi, yerel yapı malzemeleri ve yapım teknikleri ile ilgili çalışmalar araştırılmıştır. Alan çalışması için,  sahip olduğu yer altı ve yer üstü kültürel miras değerleri ile adından sıklıkla söz edilen, Kapadokya bölgesinin kalbi olan Nevşehir ili sınırları içerisinde yer alan, atalarımın da yaşamış olduğu, hakkında yapılmış araştırma ve çalışmalara çok az sayıda rastlanan, tarihi açıdan nitelikli bir dokuya sahip, Derinkuyu ilçesine bağlı Suvermez Köyü' nde yapılmıştır. Çalışma alanının seçilmesinin öncelikli nedeni; yörenin üst kuşaklarıma dair oldukça kıymetli izler barındırması ve farklı din ve kültürlere sahip toplumların hoşgörü içerisindeki etkileşimleri sonucunda ortaya çıkan özgün tipolojideki bir yerel dokunun varlığıdır.
Çalışmanın amacı, kırsal alanların, günümüz koruma yaklaşımına uygun biçimde, içinde bulunduğu çevre ile bir bütün olarak korunması ve yaşatılmasının sağlanması ve somut adımların atılması yönünde farkındalık oluşturabilmektir. Bu çalışma kapsamında; Suvermez Köyü'nün sahip olduğu doğal ve kültürel miraslar tespit edilerek, yapıların yöresel özellikleri, malzeme niteliği ve mevcut plan tipolojisi belirlenmiş, dokuya yönelik analizler yapılmış ve yapıların mevcut durumları belgelenmiştir.
Çalışma alanının, daha önce köy ölçeğinde incelenmemiş olması nedeniyle, mevcut tarihi doku analizinde, yüksek oranda yerinde gözlemlerden faydalanılmıştır. Ayrıca Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca tespit edilen ve tescillenen anıtlar ve sivil mimari kültür varlıkları, ada parsel bilgileri tespit edilerek ölçüm ve fotoğraflama çalışmalarıyla cephe ve plan tipolojileri çıkarılmış, yapı sahipleri ile görüşmeler yapılmış ve bu bilgiler fotoğraflarla desteklenmiştir.

Abstract:
In this study, studies on traditional residential architecture and plan typology specific to rural architecture understanding, local building materials and construction techniques that form its foundations were investigated. For the field study, it is a historically high quality project, which is located within the borders of Nevşehir province, the heart of the Cappadocia region, whose underground and aboveground cultural heritage values are frequently mentioned, and where my ancestors also lived, with very few researches and studies. It was built in Suvermez Village of Derinkuyu district. Primary reason for choosing the study area; It is the existence of a local texture in a unique typology that emerges as a result of the tolerant interactions of societies with different religions and cultures and the region's precious traces of my upper generations.
The aim of the study is to ensure that rural areas are protected and kept alive as a whole with the environment they are in, in line with today's conservation approach, and to raise awareness in terms of taking concrete steps. This scope of work; By determining the natural and cultural heritages of Suvermez Village, the local features of the buildings, the material quality and the current plan typology were determined, textural analyzes were made and the current status of the buildings was documented.
Due to the fact that the study area has not been previously examined at the village scale, in the present historical texture analysis, high on - site observations have been used. In addition, monuments and civil architectural cultural assets, island parcel information determined and registered by Nevşehir Cultural Heritage Preservation Regional Board were determined, measurement and photographing studies, facade and plan typologies were taken, interviews were held with the building owners and this information was supported by photographs.