Gebelerde covid-19 geçirme öyküsü, doğum sonrası anksiyete, depresyon ve posttravmatik stres ile ilişkili midir?
Is postpartum anxiety, depression, and posttraumatic stress in pregnant women associated with the history of passing covid-19?
Yazar: PINAR KUMRU
Danışman: PROF. DR. SEYHAN HIDIROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisi sırasında peripartum kadınların post-travmatik stres, anksiyete ve depresyon gibi ruh sağlığı sorunlarının yaygınlığını ve ilişkili risk faktörlerini belirlemektir. Ayrıca gebelikte SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirme ile bu ruh sağlığı sorunları arasındaki ilişkinin değerlendirmesidir. 

Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışma, Mart-Haziran 2021 tarihleri arasında Türkiye'de bir üçüncü basamak sevk hastanesine başvuran peripartum kadınlarla yapılmıştır. Anne yaşı 19-45 yaş aralığında, 23-42 gebelik haftasında, tekil gebeliği olan ve SARS-CoV-2 polimeraz zincir reaksiyon testi negatif kadınlar çalışmaya dahil edilmiştir. Posttravmatik stres bozukluğu (PTSB), kaygı ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesinde Olayların Etkisi Ölçeği ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. İlişkiler, tek değişkenli ve çok değişkenli analizler kullanılarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya toplam 450 kadın dahil edildi. Bunların %43,3'ünde (n=195) PTSB belirtileri, %50,2'sinde (n=226) depresyon belirtileri ve %28'inde (n=126) anksiyete belirtileri tespit edildi. Çok değişkenli analize göre, VKİ ≥30 kg/m2, eşinin yaşı ≥25 olan kadınlarda, pandemi sırasında eşin işsizlik yaşama durumu ve gebelik sırasında SARS-CoV2 enfeksiyonuna maruz kalanlarda PTSB 'nin daha yaygın olduğunu bulundu. Algılanan düşük gelir düzeyi ve VKİ ≥30 kg/m2 olanlarda depresyon olasılığını artırırken; istenmeyen gebelik durumu, anemi ve gebelik sırasında SARS-CoV-2 enfeksiyonuna maruz kalma anksiyete ile ilişkilendirildi. Gebeliklerinde COVİD-19 öyküsü olan kadınlarda PTSB ve anksiyete prevalansı olmayan kadınlara kıyasla daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.012, p=0.010).

Sonuç: Pandemi sırasında doğum yapmış kadınlarda PTSB, depresyon ve anksiyete yaygınlığı oldukça yüksektir. Pandemi sırasında bu en savunmasız gebe grupları arasındaki ruh sağlığı sorunlarını önlemek ve kontrol etmek için stratejiler geliştirmemiz ve uygulamamız gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Anksiyete, COVID-19, depresyon, doğum sonrası, travma sonrası stres bozukluğu

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence and associated risk factors of mental health problems such as post-traumatic stress, anxiety and depression in peripartum women during the COVID-19 pandemic. It also assesses the link between these mental health issues and prenatal exposure to the SARS COV-2 virus.

Material and Methods: The participants in this cross-sectional study were peripartum women who were admitted to a tertiary referral hospital in Turkey between March and June 2021. The inclusion criteria for the research were singleton pregnancies, 23–42 weeks of gestation, negative results from a SARS-CoV-2 polymerase chain reaction test, and women between the ages of 19 and 45 at conception. The Impact of Events Scale and the Hospital Anxiety and Depression Scale were used to evaluate the levels of posttraumatic stress disorder (PTSD), anxiety and depression. Using univariate and multivariate analysis, relationships were assessed.

Results: A total of 450 women were included in the study. Of these, 43.3% (n=195) had PTSD symptoms, 50.2% (n=226) had depression symptoms, and 28% (n=126) had anxiety symptoms. The multivariate analysis revealed that PTSD is more prevalent among women with BMI ≥30 kg/m2, spouses age ≥25, spouses unemployment status during the pandemic and  those who were exposed to SARS-CoV2  infection during pregnancy. While it increases the probability of depression in those with perceived low income level and BMI ≥30 kg/m2; unwanted pregnancy status, anemia, and exposure to SARS-CoV2 infection during pregnancy were associated with anxiety. The prevalence of PTSD and anxiety was found to be higher in women with a history of COVID-19 during their pregnancy compared to women without (p=0.012, p=0.010, respectively).

Conclusion: The prevalence of PTSD, depression and anxiety was quite high in women who gave birth during the pandemic. We need to develop and implement strategies to prevent and control mental health problems among these most vulnerable pregnant groups during the pandemic.

Keywords: Anxiety, COVID-19, depression, post-traumatic stress disorder, postpartum