Ankilozan spondilit varlığının ventriküler-arteriyel couplıng artışı ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of ankylosant spondilitis with increased ventricular-arterial coupling
Yazar: GÖKHAN BARUTCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERGÜL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Spondiloartropatiler birbiriyle ilişkili olan ve klinik olarak birbiri içerisine geçmiş inflamatuar romatolojik hastalıklar grupudur. Ankilozan spondilit, spondiloartropatilerin en sık görülen ve en ağır seyredebilen alt grubudur. Primer patolojik tutulum alanları sakroilyak eklemler, aksiyal iskelet, periferik eklemler ve tendonlardır. Bunlara ilaveten; bağırsak, cilt, genital organlar ve gözde tutulum olabilir. Aort yetersizliği ve ileti anomalileri gibi bazı spesifik kardiyovasküler hastalıklar olabilir. Kardiyovasküler hastalıklar dünyanın pek çok bölgesinde önde gelen ölüm nedenidir. Ankilozan spondilit ve diğer inflamatuar romatolojik hastalıklarda artmış kardiyovasküler hastalık yükü ve kardiyovasküler risk bilinmektedir. Bu hasta grubunda artmış kardiyovasküler mortalite ve morbidite kardiyovasküler risk faktörlerinin yüksek prevelansa sahip olması ile kısmen açıklanabilir. Var olan inflmatuar süreç bu durumun oluşmasında büyük öneme sahiptir. Kalp ve arteriyel sistem arasındaki etkileşim son zamanlarda daha çok dikkat çekmiştir. Çünkü hem miyokardiyal hem de vasküler fonksiyonları iyileştiren müdahaleler kalp yetmezliğine, kalp kapak hastalığına ilerlemeyi geciktirebilir ve prognozu iyileştirebilir. Ventriküler-arteriyel coupling, arteriyel ve miyokardiyal fonksiyonun belirtecidir ve Ea/Ees oranı olarak ifade edilir. Ea, arteriyel elastansı; Ees ise ventriküler elastansı yansıtır. Anatomik ve fonksiyonel olarak birbirine bağlı olan kalp ve arteriyel sisteminin hem istirahatte hem de egzersiz sırasında dokulara yeterli basınç ve akışı sağlayacak şekilde yapılandırıldığı fikrinden ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada hastanemiz Kardiyoloji polikliniğine başvuran ve romatoloji polikliniği tarafından ankilozan spondilit tanısı ile izlenen hastalarda ventriküler ve arteriyel sistem fonksiyonlarının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif bir çalışma olarak planlandı. 20.03.2023 ile 10.07.2023 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran ve romatoloji polikliniği tarafından AS tanı almış olan 62 hasta (n=62) ve cinsiyet, yaş açısından uyumlu olacak şekilde oluşturulan kontrol grubunda yer alan 47 gönüllü (n=47) ile gerçekleştirildi. Çalışmaya katılan hastaların isim,
vi
cinsiyet, yaş, boy ve kilo bilgileri alındı. Hastaların özgeçmişleri sorgulanarak ek hipertansiyon, diyabet mellitus, hiperkolesterolemi, koroner arter hastalığı varlıkları sorgulandı. Bunlara ek olarak hastaların kardiyovasküler hastalık yönüyle aile öyküsü varlığı, sigara içme durumları, covid aşısı olma durumu sorgulandı. Bu bilgiler hastalar ile yüz yüze görüşülerek edildi. Kardiyoloji polkliniği tarafından rutin olarak istenen elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve temel kan tetkikleri değerlendirildi. Bilgisayar destekli bir uygulama aracılığıyla (iElastance - Apple iOS App) Ea, Ees ve VAC (Ea/Ees oranı) değeri hesaplandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %41,9'si (n=26) kadın, %58,1'i (n=36) erkektir. Hastaların ortalama yaş 43,32±12,06 olarak bulunmuştur. VAC değerine göre hastalar ve kontrol grubundaki kişleri, ortalamanın altında kalanlar (n=70) ve üstünde kalanlar (n=39) olmak üzere iki gruba ayırdık. İki grubun demografik ve labaratuar verilerini univariate analizle karşılaştırdığımızda VAC değeri ortalamanın üzerinde olan grupta ankilozan spondiliti olan hasta oranı daha yüksek olarak bulundu (p <0.01). Univariate sonra multivariate logistik regresyon analizi ile değerlendirdiğimizde ankilozan spondilitin (OR=55.1, CI%95 6.847-443.1; P<0.001) artmış VAC düzeyiyle bağımsız ilişkili olduğunu bulduk.
Sonuç: Çalışmamızda sonucunda ankilozan spondilitin artmış VAC düzeyiyle bağımsız ilişkili olduğunu bulduk. Kardiyovasküler açıdan klinik fayda sağlamak için ankilozan spondilit hastalarında kardiyak tutulumun varlığına işaret eden patolojik değişiklikleri erken aşamalarıda tespit edilmelidir. Bu çalışmanın sonuçları analiz edildiğinde erken kardiyak tutulumu tespit etmek için kullanılabilecek yöntemlerden biri VAC hesaplaması olabilir.
Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, Ventriküler-arteriyel coupling (VAC), kardiyovasküler hastalık

Abstract:
Introduction and Aim: Spondyloarthropathies are a group of interrelated and clinically intertwined inflammatory rheumatological diseases. Ankylosing spondylitis is the most common and most severe subgroup of spondyloarthropathies. Primary pathological areas of involvement are sacroiliac joints, axial skeleton, peripheral joints and tendons. In addition to these, intestine, skin, genital organs and eye may be involved. There may be some specific cardiovascular diseases such as aortic regurgitation and conduction anomalies. Cardiovascular diseases are the leading cause of death in many parts of the world. Increased cardiovascular disease burden and cardiovascular risk are known in ankylosing spondylitis and other inflammatory rheumatological diseases. The increased cardiovascular mortality and morbidity in this patient group may be partially explained by the high prevalence of cardiovascular risk factors. The existing inflammatory process is of great importance in the formation of this condition. The interaction between the heart and the arterial system has received more attention recently. Because interventions that improve both myocardial and vascular functions can delay progression to heart failure, heart valve disease and improve prognosis. Ventricular-arterial coupling is a marker of arterial and myocardial function and is expressed as the ratio Ea/Ees. Ea reflects arterial elastance; Ees reflects ventricular elastance. It emerged from the idea that the heart and arterial system, which are anatomically and functionally interconnected, are structured to provide adequate pressure and flow to the tissues, both at rest and during exercise. In this study, it was aimed to investigate the ventricular and arterial system functions in patients who applied to the cardiology outpatient clinic of our hospital and were followed up by the rheumatology outpatient clinic with the diagnosis of ankylosing spondylitis.
Material and Methods: This study was planned as a prospective study. The study was carried out with 62 patients (n=62) who applied to the cardiology outpatient clinic of Recep Tayyip Erdogan University Medical Faculty Training and Research Hospital between 20.03.2023 and 10.07.2023 and were diagnosed with AS by the rheumatology outpatient clinic and with 47 volunteers (n=47) in
viii
the control group, which was formed to be compatible in terms of gender and age. Name, gender, age, height and weight information of the patients participating in the study were obtained. The histories of the patients were questioned and the presence of additional hypertension, diabetes mellitus, hypercholesterolemia, and coronary artery disease was questioned. In addition to these, the presence of family history in terms of cardiovascular disease, smoking status, and covid vaccination status were questioned. This information was obtained through face-to-face interviews with patients. Electrocardiography, echocardiography and basic blood tests routinely requested by the cardiology outpatient clinic were evaluated. Ea, Ees and VAC (Ea/Ees ratio) were calculated via a computer aided application (iElastance - Apple iOS App).
Results: 41.9% (n=26) of the patients included in the study were female and 58.1% (n=36) were male. The mean age of the patients was 43.32±12.06 years. We divided the patients and control subjects into two groups according to their VAC values as those below the mean (n=70) and those above the mean (n=39). When we compared the demographic and laboratory data of the two groups with univariate analysis, the rate of patients with ankylosing spondylitis was found to be higher in the group with a VAC value above the average (p <0.01). When we evaluated with univariate and then multivariate logistic regression analysis, we found that ankylosing spondylitis (OR=55.1, CI 95% 6.847-443.1; P<0.001) was independently associated with increased VAC level.
Conclusion: In our study, we found that ankylosing spondylitis was independently associated with increased VAC level. In order to provide clinical benefit in terms of cardiovascular disease, pathological changes indicating the presence of cardiac involvement should be detected in the early stages of ankylosing spondylitis patients. When the results of this study are analyzed, one of the methods that can be used to detect early cardiac involvement may be the calculation of VAC.
Key Words: Ankylosing spondylitis, ventriculo-arteriel coupling, kardiovascular disease