Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme beceri düzeylerinin incelenmesi
Examination of computational thinking skill levels of Social studies teacher candidates
Yazar: ENES SUBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. NADİRE EMEL AKHAN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişim = Informatics ; Bilişimsel yaratıcılık = Computational creativity ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenliği birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf
düzeyindeki öğretmen adaylarının bilişimsel düşünme (BD) beceri düzeylerinin "cinsiyet, sınıf
düzeyi, başarı düzeyi, aile gelir düzeyi, anne ve baba öğrenim düzeyi, yerleşim yeri, aylık kitap
okuma sayısı, bilgisayara sahip olma durumu, evde internete erişim durumu, günlük bilgisayar
kullanma süresi, internetin sıklıkla kullanım amacı ve teknolojik gelişmeleri takip etme
durumu" gibi çeşitli değişkenlerde nasıl farklı sonuçlar gösterip göstermediğini incelemektir.
Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı güz döneminde bir devlet
üniversitesinde öğrenim görmekte olan birinci sınıftan 70, ikinci sınıftan 52, üçüncü sınıftan 61
ve dördüncü sınıftan 69 öğrenci olmak üzere toplamda 171'i kadın 81'i erkek 252 kişiden
oluşan sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada nicel yöntemlerden
tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise Dolmacı ve Akhan (2020) tarafından
geliştirilen "Bilişimsel Düşünme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçme aracından
elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS) kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının BD
düşünme beceri düzeyine dair elde edilen sonuçlara göre BD beceri düzeyleri ve alt boyutlarına
ilişkin ortalama puanlarının yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının BD
becerilerinin alt boyutları detaylı olarak incelendiğinde ise en yüksek ortalama puanın
bilgisayar kullanabilme becerisi, en düşük ortalama puanın ise algoritmik-analitik düşünme
becerisi boyutunda olduğu görülmüştür. Değişkenlerin nasıl fark yarattığı incelendiğinde;
cinsiyet değişkenine göre elde edilen sonuçlarda anlamlı bir fark olmadığı, sınıf düzeyi
değişkeninde sınıf düzeyi arttıkça BD beceri düzeyinin arttığı, başarı düzeyi değişkeninde
başarısı yüksek olan adayların BD beceri düzeyinin de artış gösterdiği, aile gelir düzeyi
değişkenine göre geliri yüksek olanların daha avantajlı olduğu, anne ve baba öğrenim düzeyi
değişkenine göre annelerde eğitim düzeyi yüksek olanların avantajlı olduğu ancak baba değişkeninin de benzerlik taşıdığı, üniversiteye başlamadan önce yaşadığı yerleşim yeri ve
aylık okunan kitap sayısı değişkeninin genel anlamda fark yaratmadığı, bilgisayara sahip olan,
evde interneti bulunan ve teknolojik gelişmeleri takip eden adayların diğer adaylara göre
anlamlı fark yarattığı ve son olarak internetin kullanma amacı değişkenine göre kişisel araştırma
veya ödev için interneti kullanan adayların BD alt boyutundan yaratıcı problem çözme becerisi
puanlarının sosyal medya amaçlı internet kullanan adaylara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Bilişimsel Düşünme, Öğretmen Adayları

Abstract:
This research aims to examine how Computational Thinking (CT) skills of first, second, third
and fourth grade students who study in the Department of Social Studies Teaching can give
different results under various factors such as: "gender, grade, success level, level of income,
educational level of each parent, settlement areas, number of monthly reading, the status of
owning a computer, the status of the Internet access at home; how long they go online in a day,
the main purpose of the Internet use and the status of following technological developments.
There are in total 252 students -171 women and 81 men- from the first semester of 2021-2022
academic year in the study group of this research: 70 of them are freshmen, 52 of them are
sophomores, 61 of them are juniors and 69 of them are seniors. Survey Method which is one of
the quantitive methods is used in this research. "Computational Thinking Skill Scale" which is
developed by Dolmacı and Akhan (2020) is used as data collection tool. The data obtained from
the measurement tool is analyzed by using Statistical Package for the Social Sciences (SPSS).
 The results show that Social Studies Teaching students' avarage points concerning CT
skill levels and sub-dimensions are high. When sub-dimensions of CT skills of prospective
teachers are analyzed in detail, it is seen that the highest avarage point is in the section of using
a computer ability while the lowest avarage point is in the section of algorithmic-analytical
thinking skill. When it is analyzed how various factors make differences, it is determined that
gender, educational level of father, settlement area and monthly reading number factors do not
make significant differences while such factors as owning a computer, having Internet access
at home and following technological developments make important differences. It is
determined that grade level and CT skill level are directly proportional which means fourth
grade students' CT skill level is higher than first grade students'. Additionally, success level
and CT skill level increase in direct proportion. On the other hand, it is seen that the prospective
teachers who have high level of income and also the ones whose mothers are highly educated
are more advantageousthan the others. Lastly, it is determined that the ones who use the Internet for research or homework have higher creative problem solving skill points, which is one of the
sub-dimensions of CT, than the ones who use the Internet for social media.

Key Words: Social Studies, Computational Thinking, Prospecpective Teachers