Buğday çimi ekstresinin ratlarda cerrahi olarak oluşturulmuş endometriyoz modeli üzerindeki etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of wheatgrass extract  on surgically-induced endometriosis rat model
Yazar: ABDULLAH ADIYAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAMİT BATTAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT İLHAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Genetik = Genetics
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Biyokimya = Biochemistry ; Buğday = Wheat ; Endometriyoz = Endometriosis ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Çim = Turf

Özet:
Çikolata kisti olarak bilinen endometriyoz kadınlar arasında doğurganlığı ciddi ölçüde etkileyen bir hastalıktır. Ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çiminin (BÇ) klorofil, protein, vitamin ve mineral, ferulik asit, gallik asit, rutin, klorojenik asit gibi birçok fenolik bileşikleri içerdiği rapor edilmiştir. Bu çalışmanın amacı BÇ ekstresinin sıçanlarda cerrahi olarak oluşturulan endometriyoz modelinde iyileştirici etkisinin ve BÇ ekstresinin fenolik içeriğinin araştırılmasıdır. Bu amaç için, Tosunbey buğday çeşidine ait tohumlar su kültüründe 14 gün büyütüldükten sonra %80 etanol kullanılarak BÇ ekstresi hazırlandı. 30 adet sıçan beş gruba ayrıldı: Kontrol (%0.5 karboksi metil selüloz mg/kg/gün), Letrozol (0.2 mg/kg/gün), BÇ-25 (25 mg/kg/gün), BÇ-100 (100 mg/kg/gün) ve BÇ-400 (400 mg/kg/gün). Endometriyoz modeli oluşturulduktan sonra, tedavi öncesi ve sonrası adezyon skorlaması, endometriyotik hacim hesaplaması ve sitokin seviyelerinin interlökin-6 (IL-6), tümör nekroz faktör-α (TNF-α) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) ölçümü yapıldı. Ayrıca, VEGF-A, FLK-1, ve MMP-9 genlerinin tedavi sonrası ekspresyon seviyeleri yarı-kantitatif olarak hesaplandı. Hazırlanan ekstrenin fenolik içeriği sıvı kromatografisi-kütle kütle spektrometresi (LC-MS/MS) yöntemiyle belirlendi. Adezyon skorları sonuçlarına göre, tedavi öncesinde gruplar arasında bir farklılık bulunmazken, tedavi sonrasında Letrozol ve BÇ-100 gruplarının Kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha az adezyon skoruna sahip olduğu bulundu. Letrozol, BÇ-25, BÇ-100 ve BÇ-400 gruplarının tedavi sonrası endometriyotik hacimlerinin tedavi öncesi hacimlerine oranının Kontrol grubuna göre istatistiksel olarak azaldığı tespit edildi. Yapılan gen ekspresyonu çalışmasında, endometriyotik dokuda VEGF-A, FLK-1 ve MMP-9 genlerinin varlığı tespit edildi. Tedavi sonrasında yapılan analizde FLK-1 gen ekspresyon seviyesinde Letrozol grubu Kontrol grubuna göre anlamlı düşüş olduğu gözlemlendi. Tedavi sonrasında IL-6 düzeyinin Letrozol ve BÇ-100 gruplarında Kontrol grubuna göre anlamlı düşüş olduğu tespit edildi. LC-MS/MS sonuçlarına göre, ekstrenin akonitik asit, kinik asit ve protokateşik asit içeriğine sahip olduğu belirlendi. Buğday çiminin 100 mg/kg/gün dozunun endometriyoz iyileşmesine önemli ölçüde katkı sağlayabileceği sonucuna varıldı. Endometriyoz dokusunun ve geliştiği bölgede bulunan organlardaki biyokimyasal ve moleküler düzeydeki değişikliklerin araştırılması ve bitkide bulunan biyoaktif maddelerin saflaştırılarak iyileştirici etkilerinin araştırılması ileri çalışmalar olarak düşünülebilir.
Anahtar Kelimeler: Buğday Çimi, Endometriyoz, Gen Ekspresyonu, LC-MS/MS, Sitokin

Abstract:
Endometriosis, known as chocolate cyst, is a disease that can seriously affect fertility among women. It has been reported that bread wheatgrass (WG) (Triticum aestivum L.) contains chlorophyll, protein, vitamins and minerals, many phenolic compounds such as ferulic acid, gallic acid, rutin, chlorogenic acid. The aim of this study was to investigate the ameliorative effect of WG extract in a surgically-induced endometriosis model in rats and to detect its phenolic content. For this purpose, WG extract was prepared using 80% of ethanol after the seeds of Tosunbey cultivar were grown in hydroponic culture for 14 days. 30 rats were divided in to five groups: Control (0.5% carboxymethylcellulose/kg/day), Letrozole (0.2 mg/kg/day), WG-25 (25 mg/kg/day), WG-100 (100 mg/kg/day) and WG-400 (400 mg/kg/day). After the endometriosis model was created, adhesion scores and endometriotic volumes were calculated and cytokine levels (interleukin-6 (IL-6), tumor necrosis factor-α (TNF-α) and vascular endothelial growth factor (VEGF)) were measured before and after treatment. Additionally, post-treatment expression levels of VEGF-A, FLK-1, and MMP-9 genes were calculated semi-quantitatively. The phenolic content of the extract was determined by liquid chromatography-mass spectrometry/mass spectrometry (LC-MS/MS). According to the results of adhesion scores, while there was no difference between the groups before the treatment, it was found that the adhesion scores of Letrozole and WG-100 groups had significantly lower than the Control group after the treatment. A statistical decrease was found in the percentage change of the post-treatment endometriotic volume compared to the pre-treatment endometriotic volume in all treatment groups compared to the Control group. In the gene expression study, the presence of VEGF-A, FLK-1 and MMP-9 genes in the endometriotic tissue was detected. In the analysis performed after the treatment, it was observed that there was a significant decrease in the FLK-1 gene expression level in the Letrozole group compared to the Control group. According to LC-MS/MS results, it was determined that the extract has aconitic acid, quinic acid and protocatechic acid contents. It was concluded that 100 mg/kg/day dose of wheatgrass can significantly contribute to the tratment of endometriosis. Investigation of changes at the biochemical and molecular levels in the endometriosis tissue and the organs in the region where it develops and investigation of the ameliorative effects of the bioactive substances in the plant by purification can be considered as further studies.
Key Words: Cytokine, Endometriosis, Gene Expression, LC-MS/MS, Wheatgrass