Fen bilimleri dersi kazanımlarının ve öğrencilere sınıf içerisinde yöneltilen soruların TIMSS sınavı öğrenme ve bilişsel alanlarına göre incelenmesi
Examination of science course objectives and questions asked to student in the classroom according to learning and cognitive domains of TIMSS exam
Yazar: CANSU TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÖZATA YÜCEL
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Uluslararası sınav değerlendirmeleri ülkelerin eğitimdeki başarılarını diğer ülkelerle karşılaştırmasına olanak tanıması açısından önemlidir. Uluslararası sınavların, ülkelerin eğitim programları, öğretmen yetiştirme sistemleri gibi eğitim uygulamalarının gözden geçirilmesinde ve eğitim politikalarına yön vermede etkisi büyüktür. TIMSS sınavı da uluslararası düzeyde oldukça yaygın katılımın olduğu önemli sınavlardan biridir. Bu çalışmada, fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının ve öğrencilere ders içerisinde yöneltilen soruların TIMSS sınavı öğrenme ve bilişsel alanlarına göre incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve görüşme kullanılmıştır. Doküman analizi için 2018 fen bilimleri dersi öğretim programı ve TIMSS 2019 Türkiye ön raporu kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan doküman inceleme matrisleri ve görüşme formu kullanılmıştır. Devlet okullarında görev yapan yedi öğretmen ile görüşme yapılmış, sonuçlar içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde 8. sınıf için fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının TIMSS öğrenme alanları ile uyumlu olmadığı görülmüştür.  Bilişsel alanlar incelendiğinde ise dağılımın değişiklik gösterdiği ve bilme bilişsel alanındaki kazanımlarda kısıtlılıklar görülmüştür. TIMSS kazanımları, fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarına göre incelendiğinde ise kazanımların sınıf seviyeleri arasında uyumsuzluklar olduğu ve bazı kazanımların örtüşmediği anlaşılmıştır. Öğretmenlere yöneltilen sorular incelendiğinde ise öğretmenlerin çoğunluğunun TIMSS farkında olmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin çoğunun TIMSS sınavı içeriği hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı da anlaşılmıştır. Öğretmenlerin ders içerisinde sorduğu sorular incelendiğinde ise daha çok bilme bilişsel alanında sorulara yer verdikleri görülmüştür.

Abstract:
International exam evaluations are important in terms of enabling countries to compare their achievements in education with other countries. International examinations have a great impact on reviewing educational practices such as education programmes and teacher training systems of countries and guiding educational policies. The TIMSS exam is one of the important exams with widespread participation at the international level. In this study, it is aimed to examine the learning outcomes of the science curriculum and the questions asked to the students in the course according to the learning and cognitive domains of the TIMSS exam. Document analysis and interview, which are qualitative research methods, were used in the study. The 2018 science curriculum and TIMSS 2019 Turkey preliminary report were used for document analysis. Document analysis matrices created by the researchers and an interview form were used as data collection tools. Seven teachers working in public schools were interviewed and the results were analysed using content analysis. When the results were examined, it was seen that the 8th grade science curriculum outcomes were not compatible with TIMSS learning domains.  When the cognitive domains were analysed, it was seen that the distribution varied and there were limitations in the objectives in the cognitive domain of knowing. When the TIMSS outcomes were analysed according to the science curriculum outcomes, it was found that there were incompatibilities between the grade levels and some of the outcomes did not overlap. When the questions directed to the teachers were analysed, it was seen that the majority of the teachers were not aware of TIMSS. It was also understood that most of the teachers did not have sufficient knowledge about the content of the TIMSS exam. When the questions asked by the teachers in the lesson were analysed, it was seen that they mostly included questions in the cognitive domain of knowing.