Diyabetik hastaların diyabet ve diyabetik ayak yarası hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi
The knowledge of diabetes and the attitude or behaviour towards diabetic foot ulcers in patients with diabetes
Yazar: ESRA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE PALANDUZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ayak = Foot ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hastalar = Patients ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
AMAÇLAR: Bu çalışma diyabetin en önemli ve ciddi komplikasyonlarından biri olan DAY'dan korunmak için iyi bir glisemik kontrolün yanı sıra yara oluşumunu önleyecek ya da yara oluştuğunda da hastanın tedaviye etkin katılımını sağlayacak bilgi, tutum ve davranışlarını ortaya koymak için yapılmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEMLER: Temmuz 2014-Eylül 2014 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Diyabet polikliniğine başvuran diyabet hastaları, Genel Cerrahi polikliniğine başvuran ve Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı servisinde yatmakta olan DAY mevcut hastalar üzerinde 54 soruluk bir anket ile yapıldı. Verilen cevaplar SPSS® istatistik paket programı ile ki-kare ve t testi analizleri kullanılarak değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmaya DAY olan (Grup 1) 200 hasta ve DAY olmayan (Grup 2) 203 hasta katıldı. Ayak bakım davranışlarının karşılaştırıldığı ayakların her gün kontrolü, ayak tırnaklarını düz ve fazla kısaltmadan kesme, ayakkabıların içini her giyişte kontrol etme, önü kapalı ve yuvarlak burunlu ayakkabı ve yünlü/pamuklu çorap seçimi ile ayaklar üşüdüğünde çorap giyerek ısıtma davranışlarının her iki grupta da orta ya da yüksek düzeyde ve benzer oranda uygulandığı saptandı. Ayakların yıkandığı suyun ısısını kontrol etme ve çıplak ayakla yürümeme davranışları Grup 1'deki hastalarda Grup 2'dekilere oranla daha yüksek fakat ayaklarda yara fark edildiğinde hemen doktora başvurma oranı daha düşük bulundu.
SONUÇLAR: Her iki hasta gurubu da ayak bakım davranışları hakkında bilgi sahibidir fakat bu oran yeterli düzeyde değildir. Bu konudaki eksikliklerin nedenleri araştırılmalı, ayak bakım eğitimi özelleştirilmelidir. Birinci basamak sağlık hizmet ekibinin başındaki aile hekimlerinin koruyucu ve önleyici sağlık davranışlarını geliştirmek için yeterliliklerini arttırması gerekmektedir.
ANAHTAR KELİMELER: Diyabetik ayak, ayak bakımı

Abstract:
AIM: The aim of this study is to reveal the knowledge, attitudes, and behaviors of the Diabetic Foot Ulcer (DFU) patient which prevent DFU to occur or to ensure participation of the patient in the treatment in addition to good glycemic control in order to protect the patient from DFU, one of the most serious complications of diabetes.
TOOLS AND METHODS: This study was performed between July and September 2014 in diabetes patients who came to Outpatient clinics of Diabetes and also Outpatient clinics of General Surgery on DFU patients who were still staying at the inpatient ward of Underwater and Hyperbaric Medicine of Istanbul Faculty of Medicine by a 54 item questionaire. Data were analyzed with chi-square and t test using the SPSS program.
FINDINGS: 200 DFU Patients (Group 1) and 203 non-DFU Patients (Group 2) participated in this study. Common behaviors of both groups were daily inspection of feet, horizontal and shallow cut of the toenails, inspecting the inside part of the shoe before wearing, preferring close and round-toed shoes and wool/cotton socks, and keeping feet warm. Checking the water temperature before washing feet and avoidance of bare foot walking were more frequent in Group 1 but contacting a doctor after noticing a DFU was more frequent in Group 2.
RESULTS: Both patient group members were aware of foot care which was not in a sufficient level. The reasons of lack of awareness should be examined and a personalized foot care education should be applied. The family physicians who are at the core/head of Primary Health Care System, should improve their capability in order to provide protective and preventive behavior.
KEY WORDS: Diabetic foot, foot care.