Enerji, büyüme ve çevre ilişkisi: En kirletici 10 ülke örneği
The relationship of energy, growth and environment: Examples of the 10 most contaminant countries
Yazar: BÜŞRA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜNLÜ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji kullanımı = Energy usage ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Çevre = Environment ; Çevre kirleticiler = Environmental pollutants ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Bu çalışmanın amacı Küresel Karbon Projesine göre kişi başına en yüksek
karbondioksit salınımına sahip olan on ülkenin enerji tüketimi ile ekonomik büyümenin
çevre kirliliği üzerindeki etkisi, Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezinin geçerli olup
olmadığı araştırılmıştır. Westerlund ve Edgerton (2007) tarafından geliştirilen panel
eşbütünleşme testinin kullanıldığı bu çalışmada sabitli ve trendli modelde bir eşbütünleşme
ilişkisinin varlığına ilişkin bulgular elde edilmiştir. Kişi başına en yüksek karbondioksit
salınımına sahip olan on ülkede panel eşbütünleşme ilişkisinin varlığı belirlendikten sonra
uzun dönem eşbütünleşme katsayıları Eberhard ve Bond (2009), Eberhardt ve Teal (2010)
tarafından geliştirilen Genelleştirilmiş Ortalama Grup (AMG) tahmincisi yardımıyla test
edilmiştir. Sonuçlar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekle birlikte uzun dönem
eşbütünleşme parametresinde panelin genelinde ÇKE hipotezinde geçerli olan ters U
eğrisinin aksine yukarı yönlü U şeklinde bir eğri görülmektedir. Dolayısıyla ÇKE
hipotezinin geçerli olmadığı saptanmıştır. Ülke bazlı bakıldığında; Avustralya, Kuveyt,
Kazakistan, Suudi Arabistan ülkesinde ÇKE hipotezinde geçerli olan ters U beklentisinin
aksine yukarı yönlü U şeklinde eğri olduğu ve böylece ÇKE hipotezinin geçersiz olduğu
saptanmıştır. Katar ülkesinde ters U şeklinde bir eğri görülmektedir. Dolayısıyla Katar
ülkesinde ÇKE hipotezinin geçerli olduğu görülmüştür. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)
ülkesinde ise, ne ters U ne de U şeklinde bir ilişki vardır.
ANAHTAR KELİMELER: Çevre, Ekonomik Büyüme, Enerji Tüketimi, Panel Veri
Analizi

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of energy consumption and
economic growth on environmental pollution of the ten countries with the highest carbon
dioxide emissions per capita according to the Global Carbon Project, and whether the
Environmental Kuznets Curve (ÇKE) hypothesis is valid. In this study, in which the panel
cointegration test developed by Westerlund and Edgerton (2007) was used, findings
regarding the existence of a cointegration relationship in the fixed and trend model were
obtained. After determining the existence of a panel cointegration relationship in the ten
countries with the highest carbon dioxide emissions per capita, the long-term cointegration
coefficients were tested with the help of the Generalized Average Group (AMG) estimator
developed by Eberhard and Bond (2009), Eberhardt and Teal (2010). Although the results
differ from country to country, an upward U-shaped curve is observed in the long-term
cointegration parameter, in contrast to the inverted U curve that is valid in the EKC
hypothesis. Therefore, it was determined that the EKC hypothesis was not valid. When
viewed on a country basis; Contrary to the inverted U expectation that is valid in the EKC
hypothesis in Australia, Kuwait, Kazakhstan, and Saudi Arabia, it was determined that
there was an upward U-shaped curve and thus the EKC hypothesis was invalid. Qatar has
an inverted U-shaped curve. Therefore, it has been seen that the EKC hypothesis is valid in
Qatar. In the United Arab Emirates (UAE), however, there is neither an inverted U nor a
U-shaped relationship.
KEY WORDS: Economic Growth, Energy Consumption, Environment, Panel Data
Analysis