Yağlık hibrit ayçiçeği çeşitleri ile çeşit adaylarının trakya bölgesinin farklı lokasyonlarında verim ve verim unsurları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of oil hybrid sunflower cultivars and cultivar candidates for yield and yield components in different locations of thrace region
Yazar: SELÇUK GÜL
Danışman: PROF. DR. FADUL ÖNEMLİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmaya ait araştırma, Trakya bölgesinin iki farklı lokasyonunda yağlık hibrit ayçiçeği çeşitleri ve çeşit adaylarının verim ve verim unsurları açısından değerlendirilmesi amacıyla 2023 üretim yılında yürütülmüştür. Araştırmada, bölge üreticilerinin en çok tercih ettiği yağlık ayçiçeği hibrit çeşitler arasında bulunan LG 50.521 CLP, LG 50.550 CLP, P64LP130, P64LP146, SY CHELSEA ve SY ROSETA olmak üzere 6 ticari çeşit ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü tarafından geliştirilen 8 hibrit çeşit adayı olmak üzere toplam 14 genotip materyal olarak kullanılmıştır. Denemeler 2023 yılında Tekirdağ ili Saray İlçesi Osmanlı mahallesi ile Kırklareli Merkez İlçeye bağlı Kocahıdır köyü olmak üzere iki farklı lokasyonda, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı kurulmuştur. Araştırma sonucunda hem lokasyonlar hem de genotipler arasında çiçeklenme gün sayısı, fizyolojik olum, bitki boyu, tabla çapı, bin tane ağırlığı, hektolitre, tane verimi, yağ oranı ve dekara yağ verimi kriterlerinde istatistiksel açıdan önemli farklar belirlenmiştir. Dekara yağ verimleri Osmanlı lokasyonunda 79.17-87.83 kg arasında ve Kocahıdır lokasyonunda 60.35-81.13 kg, değişmiştir. Her iki lokasyonda da en yüksek yağ verimleri P64LP146, P64LP130 ve LG 50.550 CLP ticari çeşitlerinden alınmıştır. Çalışmada hibrit çeşit adaylarından H2922, H814 ve H2715 bölge üretiminde yer alabilecek ümitvar genotipler olarak belirlenmiştir.  
Anahtar Kelimeler: Yağlık hibrit ayçiçeği, genotip, lokasyon, tane verimi, yağ oranı

Abstract:
The study was conducted in two different locations of the Thrace region to evaluate oil hybrid sunflower cultivars and cultivar candidates for yield and yield components during sunflower growing season in 2023. In this research, total 14 genotypes including 6 commercial sunflower hybrid cultivars as LG 50.521 CLP, LG 50.550 CLP, P64LP130, P64LP146, SY CHELSEA and SY ROSETA selected from among the most preferred oil sunflower cultivars by the regional producers, and 8 oil sunflower hybrid candidates developed by the Field Crops Department of Agricultural Faculty of Tekidağ Namık Kemal University were used as seed materials.  The trials were established according to Randomized Blocks Design with four replications at two locations including Tekirdağ-Saray-Osmanlı and Kırklareli-Kocahıdır locations in 2023. As a result of the research, statistically significant differences were determined for genotypes and locations in number of flowering days, physiological maturity, plant height, head diameter, thousand seed weight, seed hectoliter weight, seed yield, seed oil content and oil yield per decare. Oil yields of genotypes were ranged from 79.17-87.83 kg in Osmanlı and 60.35-81.13 kg in Kocahıdır. The highest oil yields in both locations were obtained in P64LP146, P64LP130 and LG 50.550 CLP commercial sunflower hybrids.  In the study, hybrid variety candidates H2922, H814 and H2715 were determined as promising genotypes that could be used in regional production.
Keywords: Oil sunflower hybrid, genotype, location, seed yield, seed oil content