Kemoterapi tedavisine bağlı periferal nöropati gelişen hastaların kullandıkları tamamlayıcı tedavilerin değerlendirilmesi
Evaluation of complementary therapies used by patients who developed peripheral neuropathy due to chemotherapy treatment
Yazar: GÜL TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY BİNGÖL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Amaç: Kemoterapi tedavisine bağlı periferal nöropati gelişen hastaların kullandıkları tamamlayıcı tedavilerin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma Mayıs 2023- Nisan 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastahanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi ve Medikal Onkoloji Kliniği'nde tedavi alan periferal nöropati gelişen  hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 82  hasta oluşturmaktadır.
 Verilerinin toplanmasında, Hasta Tanılama Formu, Kemoterapi İle İlişkili Periferal Nöropatiye Bağlı Yaşanan Promlemler Formu ve  Kemoterapi İle İlişkili Periferal Nöropatiyi Semptomlarına Yönelik Yapılan Tamamlayıcı Yöntemler Formu  kulllanıldı. Araştırma verileri Statistical Package for the Social Sciences 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada yüzdelik değerler kullanılmıştır.
Bulgular: Hastalarda periferal nöropatiye bağlı olarak  %93.9'unda karıncalanma, %91.5'inde genel yorgunluk, %87.8'inde halsizlik, %80.5'inde uyuşma, %70.7'sinde soğuğa hassasiyet, %68.3'ünde el ve ayaklarında güçsüzlük, %67.1'inde iğne batması hissi, %65.9'unda kas güçsüzlüğü, %51.2'sinde dengesizlik, %50'sinde yanıcı kas ağrısı yaşadığı belirlendi. Hastaların %22'sinin masaj yaptırdığı, %6.1'inin vitamin desteği aldığı, %6.1'inin bitkisel krem kullandığı %25.6'sının egzersiz yaptığı, %2.4'ünün soğuk uygulama ve %2.4'ünün glutamin kullandığı, %35.4'ünün sıcak uygulama gibi çeşitli yöntemleri kullandıklarını belirtmişlerdir. 
Sonuç: Periferal nöropati sonucu hastalarda en sık karşılaşılan semptomun karıncalanma olduğu,  periferal nöropati semptomlarını dindirmek için en sık kullanınlan tamamlayıcı tedavi yönteminin ise sıcak uygulama olduğu bulundu. 
Anahtar kelimeler: Hemşirelik, kanser, kemoterapi, periferal nöropati

Abstract:
Aim: It was conducted to evaluate the complementary treatments used by patients who developed peripheral neuropathy due to chemotherapy treatment.
Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional research was conducted between May 2023 and April 2024. The population of the study consists of patients who developed peripheral neuropathy and were treated at Atatürk University Research Hospital Outpatient Chemotherapy Unit and Medical Oncology Clinic. The sample of the study consists of 82 patients who meet the inclusion criteria. 
In collecting data, the Patient Diagnosis Form, the Problems Experienced Due to Chemotherapy-Associated Peripheral Neuropathy Form and the Supplementary Methods for Chemotherapy-Associated Peripheral Neuropathy Symptoms Form were used. Research data were analyzed with the Statistical Package for the Social Sciences 22 package program. Percentage values were used in the research.
Findings: Due to peripheral neuropathy, tingling in 93.9% of the patients, general fatigue in 91.5%, weakness in 87.8%, numbness in 80.5%, sensitivity to cold in 70.7%, weakness in hands and feet in 68.3%, 67.1% It was determined that 100% of the patients experienced a pinprick sensation, 65.9% experienced muscle weakness, 51.2% experienced imbalance, and 50% experienced burning muscle pain. 22% of the patients received massage, 6.1% took vitamin supplements, 6.1% used herbal cream, 25.6% did exercise, 2.4% used cold application, 2.4% used glutamine, and 35.4% used hot application. They stated that they used various methods such as.
Conclusion: Conclusion: It was found that the most common symptom in patients with peripheral neuropathy was tingling, and the most frequently used complementary treatment method to relieve peripheral neuropathy symptoms was heat application.
Key words: Cancer, chemotherapy, nursing, peripheral neuropathy