Türkiye'deki gazetelerde dış kaynaklı haberlerin çevirisinde ideolojik yaklaşımlar
Ideological approaches to the foreign news translation of the turkish press
Yazar: YASEMİN ÖZDEN KANCA
Danışman: DOÇ. DR. ALEV BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Uluslararası habercilik = International news ; Yabancı basın = Foreign press ; Çeviri = Translation ; Çeviri analizi = Translation analysis ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışma, dış haber çevirisinde ideolojik yaklaşımları ve bu yaklaşımların kamuoyu üzerindeki yansımalarını Türk basını ve uluslararası basından örnekler vererek incelemektedir. İlk olarak, haber ve uluslararası haber tanımları yapılmakta ve uluslararası haber ajanslarının çalışma süreçleri anlatılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Türk basınında dış haber tarihi özetlenmiştir. Üçüncü bölümde, ideolojinin tanımı yapılmış ve çeviri ve haber yazma süreçlerinde ideolojinin rolü açıklanmıştır. Son bölümde, örnekler söylem çözümleme yöntemi ile incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, uluslararası haberlerin yapısı ve sunumunun, bir toplumun diğer toplumlar ile ilgili görüşlerini nasıl şekillendirdiği ve bu süreçte çevirinin rolünü göstermektir. Örnekler, savaş haberlerinin hem gazetenin hem de çevirmenin ideolojilerini daha açık bir şekilde vurguladığı düşünüldüğü için özellikle Irak'ta yaşanan savaş ile ilgili haberlerden seçilmiştir. Haberleri ideolojik bir altyapıyla hazırlamak veya çevirmek kaçınılmazdır; yine de belli bir amaç çerçevesinde seçimler yapmak çevirmen ve editörü kısıtlamaktadır. Bu çalışmanın amaçlarından biri de bu kısıtlamaların nedenlerini açıklamaktır. Haber çevirmeninin zaman ve dışsal etkiler bağlamında çeviri sürecinde nelerle karşılaştığı Türk basınından örneklerle açıklanacaktır. Bu çalışma, gazetelerin benzer iki haberi farklı dil tercihleri ile nasıl yayımladıklarını ve nasıl kamuoyu oluşturduklarını göstermektedir.

Abstract:
This study analyses and discusses the ideological approaches to foreign news translations and the reflections of these approaches on the public opinion giving news examples from both Turkish press and international press. First of all, news and international news are defined and the working process of the international news agencies is explained. In the second part of the study, the foreign news history of Turkish press is summarized. In the third part, the definition of ideology is given and the role of ideology in the translation and news writing processes is explained. In the last part, the examples are analysed with the method of discourse analysis. The aim of this study is to show how the structure and the presentation of international news shape the public opinions about another country?s public and the role of the translation in the process. Examples are selected especially from the news of war in Iraq as it is thought that war news is the suitable example to highlight the ideology of both the newspaper and the translator. It is inevitable to translate or prepare news without the ideological background; however making choices within the frame of a specific aim restricts both the editor and the translator. One of this study?s aims is to explain the reasons of these restrictions. What a news translator faces during translation process in terms of time and outer restrictions is going to be explained with examples from Turkish press. This study also aims to show how newspapers use two similar news with different linguistic choices and how it creates public opinions.