Türkiye'de kadın milletvekili olmak: Seçim öncesi deneyimler üzerinden bir analiz
Being a women mep in Turkey: An analysis on pre-election experiences
Yazar: ELVAN IŞIK GEZMİŞ
Danışman: PROF. DR. ÖMER CAHA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Siyasi hayata katılım, bireyin siyasi çerçeveyle bağlantısıdır. Bu bağlantılar; siyasi olayları gözlemlemek ve bilgi toplamaktan, siyasi faaliyetlere aktif olarak katılmaya, oy kullanmaya, göreve aday olmaya ve siyasi kararları etkilemeye kadar çeşitli şekil ve boyutlarda olabilmektedir. Tarih boyunca dünyanın dört bir yanındaki kadınlar; eğitim düzeylerinden, geleneksel yaşam tarzlarından ve ayrımcı yasalardan kaynaklanan zorluklarla karşı karşıya kalarak siyasi sistemleriyle anlamlı bir bağlantı kurmak için çabalamışlardır. Yirminci yüzyılda geleneksel yaşam tarzlarından çağdaş yaşam tarzlarına doğru kaydedilen ilerleme ve özellikle oy verme ve seçilme konusundaki eşitlikçi düzenlemeler, kadınların siyasete katılımında bir değişime yol açmıştır. Kaydedilen ilerlemeye rağmen kadınların siyasete katılımı henüz erkeklerle aynı düzeye ulaşmış değildir. Oy kullanma hakkının kullanılması ve siyasi karar alma süreçlerine katılım bağlamında cinsiyet eşitsizliği güçlü bir şekilde devam etmekte ve kadınlar erkeklerin gerisinde kalmaktadır.
Tez çalışmasında Türkiye'de kadın milletvekili olmanın seçim öncesi deneyimleri araştırma konusu edilmiştir. Araştırma ankete dayalı nicel ve mülakata dayalı nitel olmak üzere karma bir yönteme dayanmaktadır. Bu bağlamda 18 Mayıs 2023 milletvekili seçimlerinde seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisine gelen 39 kadın ile anket çalışması, 10 kadın milletvekili ile de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre kadınların siyasete dâhil olabilmesi için klasik cinsiyet rollerinin değişime uğraması önemli rol oynamaktadır. Kadın milletvekilleri, seçilme sürecinde aile, sosyal çevre ve parti üst yönetiminin desteğini yakından hissetmiştir. İl ve ilçe teşkilatlarının gösterdiği reaksiyonu bir yandan kadın bir yandan da donanımları ile aşmayı başarabilmişlerdir. Kadın milletvekilleri, öte yandan kampanya sürecinde toplumun yakın ilgisiyle karşılaşmışlardır. Bu da Türkiye'deki sosyolojik değerlerin kadının siyasette yer alışını destekleyici bir boyuta geldiğini göstermektedir.

Abstract:
Political participation is the connection of an individual to the political framework. These connections can take various forms and dimensions, from observing political events and gathering information, to actively participating in political activities, voting, running for office, and influencing political decisions. Throughout history, women worldwide have struggled to establish a meaningful connection with their political systems due to challenges stemming from their level of education, traditional lifestyles, and discriminatory laws. In the twentieth century, progress toward more contemporary lifestyles, particularly the establishment of egalitarian regulations concerning voting and running for office, led to a shift in women's participation in politics. Despite this progress, women's political participation has not yet reached the same level as men's. Gender inequality in exercising the right to vote and participating in political decision-making processes remains strong, and women continue to lag behind men.
In this thesis, the pre-election experiences of female members of parliament (MPs) in Turkey are investigated. The research adopts a mixed method approach, based on both quantitative surveys and qualitative interviews. In this context, a survey was conducted with 39 female MPs elected to the Turkish Grand National Assembly in the parliamentary elections on May 18, 2023, and semi-structured interviews were held with 10 female MPs.
According to the findings, changing traditional gender roles plays an important role in enabling women's political participation. Female MPs closely felt the support of their families, social circles, and the party's upper management during the election process. They successfully overcame the reactions of provincial and district organizations by leveraging both their gender and qualifications. Furthermore, female MPs encountered significant public interest during the campaign process. This suggests that sociological values in Turkey have reached a point that supports women's participation in politics.