Mekân algısının sanat eseri üzerindeki etkilerinin ürün ve kuramsal bağlamda incelenmesi
Observation of space perception's effects on art object in the context of product and theoretical
Yazar: GÖRKEM DEMİR
Danışman: DOÇ. MELİH APA
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Sanat eserleri = Artistic works ; Zaman = Time

Özet:
Mekân Algısının Sanat Eseri Üzerindeki Etkilerinin Ürün ve Kuramsal
Bağlamda İncelenmesi" adlı bu araştırmada hedeflenen, heykelin tabiatı gereği bağlamını
oluşturan mekânın, bir sanat eseri üzerinde ne gibi etkiler yaratacağı; sanat eserinin
kendisini kuşatan mekânı nasıl dönüştürebileceği; günümüz sanat ortamında ortaya çıkan
sorunsallardan biri olan "sanat eserinin okunması" problemine nasıl yenilikler
getirebileceğidir. Süreç boyunca amaçlanan nokta öncelikle mekânın kavramsal ve
kuramsal boyutta tarihsel gelişimini incelemek olmuştur. Mekânın bağlam olarak sanatın
içerisine giriş sürecinde sanatı ne derecede etkilediği, konstrüktivizm, minimalizm,
"enstalasyon" gibi akım ve tekniklerin çıkışı açısından bakıldığında zaten bilinen bir
durumdur. Ancak sergileme pratiği göz önüne alındığında "nesne" olarak sanat eseri,
mekânsal değişikliklerde anlam kayması veya değişmesi yaşayacaktır. Bu çalışmada
incelenen bir diğer nokta da mekânın sanat eseriyle olan ilişkisi ve etkileşimidir. Özellikle
mekânı sorgulayan, doğrudan mekânı kullanarak üretimlerini gerçekleştiren sanatçılar
üzerinden araştırmalar gerçekleştirilmiş ve mekân bağlamının ve akabinde sergileme
pratiğinin göz ardı edilemeyecek bir durum teşkil ettiği saptanmıştır. Söz konusu bu
çalışmanın temel tezi, "mekânın ve sanat eserinin birbirlerinin okumasını, anlamını ve
bağlamını değiştireceği" düşüncesidir. Bunun bir adım ötesi de bunu nasıl
gerçekleştirdiklerinin çözümlenmesidir. Bu anlamda mekân tarihsel süreç içerisinde hem
felsefi, hem sanatsal bağlamda incelenmiş, sanatçı örnekleri üzerinden teoride kalan
düşünceler pratiğe dönüştürülmüştür.
Anahtar kelimeler: Sanat eseri, mekân, zaman, mekânsallık, yer

Abstract:
The aim of this study titled as "Observation of Space Perception's Effects on
Art Object in the Context of Product and Theoretical" is to innovate the problem of
"reading an art object" which occured in the contemporary art problematics; types of
effects in terms of space that naturally constitute the sculpture's context can bring on the
art object, and the ways of art object transform the space surround it. Targeted point during
the process is that researching primarily the innovation of the space conceptually and
theoreticaly in history. It is already clear that how space affected art by the process of
accessing in art contextually when viewed from this aspect that "-isms" and technics like
constructivism, minimalism, "installation" occured. But, considering the exhibition
practices, art work as "object" will meet semantic changes with spatial variability. Another
point researched in this study is the relation and interaction between space and art work.
We executed researches especially on the artists which examines space or produce by
using space directly and it is determined that space context and following practice of
exhibition is an unignorable condition. This study's basic thesis is based on the idea that
"the space and art object will alter context, meaning and reading of each others". The next
step further of this is that to analyze in order to execute that. In this sense, space has been
studied both philosophical and artistic context, and theoretical thoughts have been
transformed to practical by artist instances.
Anahtar kelimeler: Art work, space, time, spatiality, place