Polikistik over sendromunda etinil estradiol-drospirenon tedavisinin etinil estradiol-drospirenon ve metformin tedavisiyle karşılaştırılması
Ethinyl estradiol-drospirenone versus ethinyl estradiol-drospirenone plus metformin in the treatment of polycystic ovary syndrome
Yazar: NEŞE ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT OKAN YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Drospirenon = Drospirenone ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptifler-oral = Contraceptives-oral ; Metformin = Metformin ; Metformin = Metformin ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Tedavi = Treatment ; Östradiol = Estradiol ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS); insülin direnci, tip 2 diyabet ve metabolik sendrom gibi önemli metabolik bozukluklarla ilişkili sistemik bir endokrinopatidir. PKOS'un tedavisinde yaygın olarak kullanılan oral kontraseptif (OK) ilaçların olası kardiyometabolik yan etkileri, kullanımları ile ilgili bazı endişelerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Etinil estradiol/drospirenon (EE/DRSP) kombinasyonu, yeni kullanılmaya başlanmış bir OK'dir. Son dönemde, PKOS hastalarında metformin kullanımının androjen fazlalığı ve metabolik anormallikler üzerinde olumlu etkileri olduğunu destekleyen veriler mevcuttur. Bu çalışmanın amacı PKOS tedavisinde EE/DRSP'nin tek başına kullanımı ile metformin ile kombine kullanımının klinik ve kardiyometabolik parametreler üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmaya 44 PKOS'lu hasta ile yaş ve VKİ eşleştirilmiş 22 sağlıklı kontrol alındı. Kırkdört hastadan 22 hastaya EE/DRSP, 22 hastaya da EE/DRSP + metformin tedavisi 6 ay boyunca verildi. Tüm katılımcıların serum androjen düzeyleri, insülin düzeyleri ile total kolesterol, TG, HDL ve LDL düzeyleri ölçüldü ve hepsine standart 75 gram OGTT yapıldı. Bu testler hasta grubunda, tedavi sonrasında tekrar edildi. Tüm katılımcıların homeostatik model ? insülin direnci (HOMA-IR) ve serbest androjen indeksi (FAI) değerleri hesaplandı. Çalışmanın başlangıcında PKOS grubunda serum androjen düzeyleri, FAI, açlık insülin, HOMA-IR ve TG düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. EE/DRSP grubunda VKİ ve bel-kalça oranı (BKO) değerleri tedavi öncesi ve sonrası benzer iken, EE/DRSP+metformin grubunda tedavi ile VKİ ve BKO'da anlamlı azalma saptandı. Her iki grupta da mF-G skorlarında ve FAI'de anlamlı azalma beraberinde total kolesterol, TG, LDL ve HDL değerlerinde anlamlı artış gözlendi. Gruplar arasındaki fark anlamlı olacak şekilde EE/DRSP tedavisi ile açlık insülini ve HOMA-IR değerlerinde artış, EE/DRSP+metformin tedavisi ile bu değerlerde azalma saptandı. Tedavi başlangıcında normal glukoz toleransına sahip hastalar ayrı olarak değerlendirildiğinde de benzer sonuçlar elde edildi. Çalışmamızın sonuçlarına göre PKOS'da altı aylık tek başına EE/DRSP ve EE/DRSP +metformin tedavileri klinik ve biyokimyasal androjen fazlalığı ve lipid profili üzerinde benzer etki göstermektedir. EE/DRSP tedavisi vücut yağı miktarı ve dağılımı üzerinde olumsuz bir etki göstermezken, insülin direncinde artışa neden olmaktadır. EE/DRSP tedavisine metformin eklenmesi ise gerek vücut yağı miktarı ve dağılımı gerekse insülin direnci parametreleri üzerinde anlamlı düzeyde iyileşme sağlamaktadır.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a systemic endocrinopathy, associated with metabolic disorders including insulin resistance, type 2 diabetes and metabolic syndrome. Oral contraceptive pills (OCPs) are commonly used in the long-term management of PCOS. Potential adverse cardiometabolic effects of OCPs represent a major concern. Ethinyl estradiol/drospirenone (EE/DRSP) is a new OCP, used for the treatment of the syndrome. Recent data suggest that metformin may reduce androgen levels and improve metabolic abnormalities in PCOS. In this study, we aimed to determıne the effects of EE/DRSP alone versus EE/DRSP+metformin on clinical and cardiometabolic parameters in PCOS. Forty-four PCOS patients and 22 age- and BMI-matched healthy controls were included. Twenty-two patients received EE/DRSP while 22 patients received EE/DRSP plus metformin for 6 months. Serum androgens and insulin levels, lipid profile including total cholesterol, TG, HDL and LDL were obtained and a standard 75g 2h OGTT was performed before and after treatment in patients and at baseline in controls. Homeostatic model assessment of insulin resistance (HOMA-IR) and free androgen index (FAI) were also calculated. Baseline serum androgen levels, FAI, fasting insulin, HOMA-IR and TG levels were significantly higher in the PCOS group compared to controls. While there was no change in BMI or waist-to-hip ratio (WHR) in the EE/DRSP group after treatment, there was a statistically significant reduction in BMI and WHR in the EE/DRSP+metformin group. In both groups, treatment resulted in a significant decrease in mF-G scores and FAI values and a significant increase in total cholesterol, TG, LDL and HDL levels. There was an increase in fasting insulin and HOMA-IR values in the EE/DRSP group and a decrease of these values in EE/DRSP+metformin group. The differences between the treatment groups were significant. These results were similar in a seperate analysis of patients who had normal glucose tolerance at baseline. Overall, our results suggest that EE/DRSP alone and EE/DRSP+metformin treatments for 6 months have similar effects on clinical and biochemical androgen excess and lipid profile of women with PCOS. EE/DRSP does not induce any adverse effect on the amount and distribution of adipose tissue in PCOS, but increases insulin resistance. Adding metformin to EE/DRSP results in significant improvement in adiposity and insulin resistance parameters.