İlk atak ve kronik psikoz hastalarının bakım verenlerinin duygu ifadelerinin karşılaştırılması
A comparison of expressed emotion in caregivers of patients with first-episode psychosis and chronic psychosis
Yazar: DAMLA BAYRAK
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Duygu ifadesi = Expressed emotion ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Amaç: Bu araştırma, ilk atak ve kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi düzeylerini karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, Kasım 2017-Kasım 2018 tarihleri arasında iki üniversite hastanesi ve bir eğitim araştırma hastanesi ile bir ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesinin psikiyatri polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini ilk atak psikoz hastasına bakım veren 68, kronik psikoz hastasına bakım veren 70 kişi oluşturmuştur. Veri toplamada Tanımlayıcı Özelliklere İlişkin Veri Formu ve Duygu İfadesi Ölçeği (DİÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı ve yüzde dağılımı, ki kare, fisher exact test ve bağımsız gruplarda t testi analizi kullanılmıştır.
Bulgular: İlk atak psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanlarının ortalaması (17.22+̅4.92) ile kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanlarının ortalaması (18.96+̅5.71) arasında anlamlı fark bulunmamıştır (t=1.913, p=.058). Bakım verenlerin duygu ifadesi alt boyutlardan eleştirel yorumlar ve düşmanlık (p=.104), duygusal aşırı meşguliyet (p=.240) boyutlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmada, ilk atak ile kronik psikoz hastasına bakım verenlerin duygu ifadesi puanları, eleştirel yorumlar/düşmanlık alt boyutları ile duygusal aşırı meşguliyet alt boyutları benzerdir. İlk atak psikoz hastalarının bakım verenlerine erken psikoz programları gibi müdahale programlarının uygulanması ile bakım verenlerin etkili baş etme becerilerinin gelişmesini etkileyebileceğinden kronikleşen süreçte yüksek duygu ifadesinin azalmasını sağlayabilir. Ayrıca ilk atak ve kronik psikoz hastalarının bakım verenlerin ruhsal hastalığı olan aile bireylerine tutum ve yaklaşımlarının derinlemesine inceleneceği kalitatif çalışmalar önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Psikoz, ilk atak psikoz, kronik psikoz, bakım veren, duygu ifadesi

Abstract:
Objective: This research has been done as descriptive cross-sectional with the aim of comparing to expressed emotion of caregivers on the first episode and chronic psychotic patient.
Method: The research was conducted in two university hospitals and psychiatry polyclinics of one training research hospital with a mental health and illnesses hospital between November 2017 and November 2018. The people (68) taking care of the first episode psychotic patients and the people (70) who are caregiver of chronic psychotic patients has formed sample of the research. Data Form Regarding Defining Characteristics and Expressed Emotion Scale (EES) has beeen used in data collection. Number and percentage distribution, chi square, fisher exact test and t test analysis have been used on assessment phase.
Results: Significant differences haven't been found between avarage points (17.22+̅4.92) of expressed emotion of people caregivers of first episode psychotic patient and avarage points (18.96+̅5.71) of expressed emotion of people caregivers of chronic psychotic patients (t=1.913, p=.058). There is no significant differences of caregivers expressed emotion between critical comment/hostility (p=.104) on low state and emotional over-involvement (p=.240) on low state. 
Conclusion: In this study, expressed emotion points of caregivers of first episode psychotic patients are similar with the sub dimensions of critical comments/hostility low state and emotional over-involvement. Intervention programs such as early psychosis programs to the caregivers of first-episode psychosis patients may reduce the high- expressed emotion in the chronic process, since caregivers may influence the development of coping skills during the first episode of psychosis. In addition, qualitative researchs that first episode psychotic and chonic psychotic patients' caregivers' manners and approachments toward family member who has mental illness can be examined deeply are suggested.

Key Words: Psychosis, first-episode psychosis, chronic psychosis, caregiver, expressed emotion