Kredi Temerrüt Swap (CDS) primlerinin yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
The effect of Credit Default Swap (CDS) premiums on foreign portfolio investments: The case of Türkiye
Yazar: MİNE ŞAMAN KİREMİTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKHAN SÖKMEN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Ülkelerin kredi riskleri finansal piyasalarının derinliğine ve uyguladıkları uluslararası ticaret politikalarına göre değişebilmektedir. Yabancı portföy yatırımcıları, ülkelere yatırım yapmadan önce ülke kredi risklerinden etkilendiği için yatırım yapılacak ülkelere ilişkin ön araştırma yapmaktadırlar. Yatırımcılar hem yetkili kuruluşlar tarafından verilen ülke kredi notlarını hem de alternatif olarak ülke CDS (kredi temerrüt takası) primlerini de dikkate almaktadır. Yabancı yatırımcılar tarafından ülke CDS primleri sıklıkla takip edilmektedir ve ülke CDS primleri adeta bir pusula işlevi görmektedir.
Ülke kredi riskini ölçümleyen önemli göstergelerden biri olarak değerlendirilen kredi temerrüt takas primlerinin, yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkisinin incelenmesi bu nedenle önem arz etmektedir.
Bu çalışmada, 2010 Q1-2024Q1 arasındaki dönemde Türkiye'deki kredi temerrüt takas primlerinin, Türkiye'ye gerçekleştirilen yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkisinin incelenmesi   amaçlanmaktadır. Çalışmadaki yabancı portföy yatırımları verileri T.C. Merkez Bankası EVDS platformundan, Türkiye 5 yıllık CDS primleri ise Investing.com terminalinden temin edilmiştir. Metodoloji olarak literatürde genel olarak kabul görmüş olan birim kök testleri, tanı testleri ve başlıca zaman serisi metotlarından biri olan ARDL (Autoregressive Distributed Lag- Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif) testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre yapılan incelemede Türkiye'ye yönelik yabancı portföy yatırımlarının ülke CDS primlerinden uzun vadede ve kısa vadede negatif yönde etkilendiği ve iki değişken arasında eş bütünleşme olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca 98 günde (14 haftada) kısa dönemli dalgalanmaların uzun dönem dalgalanmalarını yakınsayarak dengeye oturduğu sonucuna varılmıştır.
İncelemenin yapıldığı dönemde, 2012 Q4 döneminde CDS primi 15 senelik dönem içerisindeki en düşük (128,11) değerini alırken Portföy yatırımları aynı dönemde en yüksek değerine ulaşmıştır (15805). Ayrıca 2015 Q3, 2018 Q3, 2020 Q2 ve 2022 Q2 dönemlerinde CDS primlerinin ani yükselişleriyle ciddi portföy çıkışları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Credit risks of countries may vary depending on the depth of their financial markets and the international trade policies they implement. Before investing in countries, foreign portfolio investors conduct preliminary research on the countries to invest in, as they are affected by country credit risks. As an alternative to country credit ratings given by country credit rating agencies, investors also consider country CDS (credit default swap) premiums and country CDS premiums are frequently followed by foreign investors and serve as a compass.
As a result, it's important to examine the effect of credit default swap premiums on foreign portfolio investments, considered an important indicator measuring the country's credit risk.
This study examines the impact of credit default swap premiums on foreign portfolio investments in Turkey between 2010 Q1 and 2024Q1. Foreign portfolio investment data in the study are from T.R. The Central Bank was obtained from the EVDS platform, and Türkiye 5-year CDS premiums were obtained from the Investing terminal. As a methodology, it is planned to apply the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) test which is one of the main time series methods generally accepted in the literature, unit root tests and diagnostic tests. Based on the analysis results, it has been determined that country CDS premiums negatively affect foreign portfolio investments in Turkey and there is a cointegration between these two variables. In addition, it was concluded that in 98 days (14 weeks) short-term fluctuations converged with long-term fluctuations and reached equilibrium.
During the review period, in the 2012 Q4 period, the CDS premium reached its lowest value (128.11) in 15 years, while portfolio investments reached their highest value in the same period. Additionally, it was determined that there were serious portfolio outflows with sudden increases in CDS premiums in the 2015 Q3, 2018 Q3, 2020 Q2, and 2022 Q2 periods.