Ratlarda oluşturulan deneysel mezenter iskemi modelinde biyokimyasal parametrelerin nekroz derecesi ile korelasyonu ve erken tanıda kullanılabilirliği
Correlation of biochemical parameters with the degree of necrosis and usage in early diagnosis in the experimental model of mesenteric ischemia created in rats
Yazar: ŞÜKRÜ HAKAN METİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL HASIRCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Acil tedavi = Emergency treatment ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Cerrahi-sindirim sistemi = Surgery-digestive system ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Mezenterik vasküler tıkanma = Mesenteric vascular occlusion ; Nekroz = Necrosis ; Sıçanlar = Rats ; İskemi = Ischemia

Özet:
Akut mezenter iskemi (AMİ), bağırsakları besleyen vasküler yapıların patolojileri sonucu ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Yaşlılarda daha sık görülmekle birlikte toplumda görülme oranı oldukça düşüktür. 
AMİ, gelişen tanı yöntemlerine rağmen mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Mortalitenin yüksek olmasının başlıca nedeni bağırsak iskemisi gelişmeden önce tanı konulmasındaki gecikmedir. Literatürde birçok çalışma mevcuttur ancak çalışmalar neticesinde spesifitesi ve sensitivitesi yüksek laboratuvar parametresi bulunamamıştır.
Çalışmamızda mezenter iskemide nekroz derecesi ile iskemi zamanı arasındaki ilişkinin biyokimyasal parametreler ile korelasyonunu ortaya koyarak AMİ erken tanısında kullanılabilirliklerini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM
Çalışmamızda 250-300 gr vücut ağırlıklı, 6 aydan büyük, 60 adet yetişkin erkek ve dişi Wistar Albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar her grupta 10 adet olmak üzere 6 gruba ayrıldı. 1, 3 ve 5. gruplar sham; 2, 4 ve 6. gruplar çalışma grubu olarak belirlendi.
Birinci, 3. ve 5. grupta laparotomi yapıldı, Superior Mezenterik Arter (SMA) diseke edildi. Hiçbir işlem yapılmadan karın kapatıldı. İkinci, 4. ve 6. grupta SMA diseke edilerek bağlandı. Birinci ve 2. grup 30. dk'da, 3. ve 4. grup 60. dk'da, 5. ve 6. grup 120. dk'da sakrifiye edildi.
Sakrifikasyon sonrası ratlardan alınan kandan pH, Laktat, AST (Aspartat Aminotransferaz), LDH (Laktat Dehidrogenaz), Fosfor, D-Dimer, İsMA (İskemi Modifiye Albumin) çalışıldı. Tüm gruplardan alınan ileum örneği histopatolojik olarak incelendi.
Çalışma grupları ile sham grupları  ve çalışma grupları kendi aralarında istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
BULGULAR
Çalışma ve sham grupları arasında yapılan biyokimyasal analizde Laktat, İsMA ve D-Dimer arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). AST ve LDH sonuçları ilk dört grup arasında istatistiksel olarak anlamsız iken (p>0,05), son iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı olarak tespit edildi (p<0,05). pH ve Fosfor açısından tüm çalışma ve sham grupları arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Çalışma grupları arasında yapılan analizde Laktat istatistiksel olarak anlamlı bulunurken (p<0,05); pH, AST, LDH, Fosfor, İsMA ve D-Dimer açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).
	Patolojik değerlendirme neticesinde çalışma ile sham ve çalışma grupları arasında fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). 
	AST ve Laktat ilr iskemi derecesi arasında pozitif anlamlı korelasyon vardı (p<0,05). pH değeri ile iskemi derecesi arasında negatif anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05).
SONUÇ
	Bu deneysel çalışmada, pH değerinin erken dönemde düştüğünü tespit ettik. Dolayısıyla asidoz varlığı AMİ erken tanısında yol göstericidir. Laktatın AMİ erken tanısında kullanımı uygun değildir. Ancak laktatın tekrarlayan ölçümlerde artması AMİ tanısı için faydalı olabilir.
	Birçok çalışmada değerlendirilen fosfor düzeyi, çalışmamızda erken AMİ tanısı için yetersiz bulunmuştur. AST ve LDH yükselmesi özellikle geç dönem AMİ'de görülmektedir. D-Dimer ve İsMA'nın kullanımı anlamsızdır.
ANAHTAR KELİMELER
	Akut Mezenter İskemi, İskemi Modifiye Albumin, Acil Cerrahi

Abstract:
Acute mesenteric ischemia (AMI) is a serious disease that occurs as a result of pathologies of the vascular structures feeding the intestines. Although it is more common in the elderly, its incidence in the community is very low. 
AMI is a disease with high mortality despite improved diagnostic methods. The main reason for the high mortality is the delay in diagnosis before intestinal ischemia develops. There are many studies in the literature, but as a result of the studies, no laboratory parameter with high specificity and sensitivity was found.
In our study, we aimed to evaluate their usability in the early diagnosis of AMI by revealing the correlation between the degree of necrosis and ischemia time in mesenteric ischemia with biochemical parameters.
MATERIAL AND METHODS
In our study, 60 adult male and female Wistar Albino rats with a body weight of 250-300 g, older than 6 months were used. The rats were divided into 6 groups, 10 in each group. 1st, 3rd and 5th groups sham; The 2nd, 4th and 6th groups were determined as the study group.
Laparotomy was performed in the first, third and fifth groups, and the Superior Mesenteric Artery (SMA) was dissected. The abdomen was closed without any operation. In the second, fourth and sixth groups, the SMA was dissected and ligated. The first and second groups were sacrificed at the 30th minute, the 3rd and 4th groups at the 60th minute, and the 5th and 6th groups at the 120th minute.
pH, Lactate, AST (Aspartate Aminotransferase), LDH (Lactate Dehydrogenase), Phosphorus, D-Dimer, IsMA (Ischemia Modified Albumin) were studied from the blood taken from the rats after sacrification. The ileum sample taken from all groups was examined histopathologically.
Study groups, sham groups and study groups were statistically compared among themselves.
RESULTS
In the biochemical analysis performed between the study and sham groups, no statistically significant difference was found between Lactate, IsMA and D-Dimer (p>0,05). While AST and LDH results were statistically insignificant among the first four groups (p>0,05), they were statistically significant between the last two groups (p<0,05). A statistically significant difference was found between all study and sham groups in terms of pH and Phosphorus (p<0,05). 
Lactate was found to be statistically significant in the analysis performed between study groups (p<0,05); No significant difference was found in terms of pH, AST, LDH, Phosphorus, IsMA and D-Dimer (p>0,05).
As a result of the pathological evaluation, the difference between the study and sham groups and the study groups was statistically significant (p<0,05).
There was a positive significant correlation between AST and Lactate and the degree of ischemia (p<0,05). A negative significant correlation was found between the pH value and the degree of ischemia (p<0,05).
CONCLUSION
In this experimental study, we found that the pH value decreased in the early period. Therefore, the presence of acidosis is a guide in the early diagnosis of AMI. The use of lactate in the early diagnosis of AMI was not appropriate. However, an increase in lactate in repeated measurements may be useful for the diagnosis of AMI.
Phosphorus level, which has been evaluated in many studies, was found to be insufficient for early diagnosis of AMI in our study. Elevation of AST and LDH is seen especially in late period AMI. The use of D-Dimer and IsMA is meaningless.

KEYWORDS
	Acute Mesenteric Ischemia, Ischemia Modified Albumin, Emergency Surgery