Annelerin kabul - red düzeyi ile çocukların davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The study of the relationship between mothers's acceptance - rejection level and their childeren's behavioral problems
Yazar: FİLİZ YAKMAZ BASILGAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Çocuk davranışları = Child behavior

Özet:
Ebeveyn kabul red teorisi ebeveyn kabul ve reddinin önemli nedenlerini, sonuçlarını ve etkilerini açıklamayı ve tahmin etmeyi amaçlayan bir sosyalizasyon teorisidir. Ebeveyn kabul red teorisi ebeveyn reddinin tüm dünyada çocuğun davranışsal problemleri ve psikolojik uyumu üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu ileri sürmektedir. Ebeveyn kabul red teorisinde ebeveyn sıcaklığının iki uç boyutu bulunmaktadır: Ebeveyn kabulü ve ebeveyn reddi. Ebeveyn kabulü ebeveynlerin çocuklarına yönelik hissettikleri sevgiye, şefkate, bakıma, desteğe ya da çocuklarını fiziksel ve duygusal olarak doyurmaya karşılık gelmektedir. Ebeveyn reddi ise ebeveynlerin çocuklarına yönelik sıcaklık, sevgi, şefkat eksikliğine ya da yokluğuna karşılık gelmektedir. Kabul edici ebeveynler çocuklarına yönelik sevgi ve sıcaklıklarını fiziksel ve sözel olarak gösterme eğilimindedirler. Bu da çocukların sevildiğini ve kabul edildiğini algılamalarına yol açmaktadır. Red edici ebeveynler ise çocuklarına yönelik kızgınlık, nefret ve onaylayıcı olmayan bir tavır gösterme eğilimindedirler. Bu da bu çocukları, sevilmediği, istenmediği şeklinde bir algılamaya götürecektir. Bu nedenle ebeveyn reddi çocuklara yönelik dikkat problemleri, saldırgan davranışlar, anksiyete/depresyon problemleri, davranış bozuklukları, sosyal problemler, kural bozucu davranışlar, dışa yönelim bozukluklar, içe ve dışa yönelim bozuklukları gibi birçok davranış probleminin önemli bir belirleyicisi olarak görülmüştür.Rohner tarafından ortaya atılmış olan Ebeveyn Kabul-Red Kuramı üzerine temellendirilmiş olan bu çalışmanın örneklemi her iki ebeveyni de hayatta olan 10-11 yaş grubundaki 60 çocuk ve onların annelerinde (60) oluşan 120 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada ebeveyn kabul reddi ve çocukların davranış problemleri ile ilgili veriler Ebeveyn Kabul Red Ölçeği Çocuk Formu (EKRÖ) ve Çocuklar ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (CBCL 6/18) şeklinde iki ölçek kullanılarak elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmada verilerin analizi parametrik testler kullanılarak yapılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak demografik değişkenlerin (annenin yaşı, annenin eğitim düzeyi, çocuğun cinsiyeti, annenin çalışıp çalışmaması durumu) çalışmanın ölçümleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla çeşitli ANNOVA analizleri yapılmıştır. Daha sonra EKRÖ ve CBCL 6/18 ölçekleri ve tüm alt boyutları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmada ayrıca ebeveyn kabul red düzeyinin çocukların davranış problemleri üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla iki aşamalı hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Birinci aşamada demografik değişkenler CBCL/6-18 üzerine yordanmıştır. İkinci aşamada ise EKRÖ ölçeği CBCL/6-18 üzerinde yordanmıştır. Çalışmanın sonunda ebeveyn kabul red düzeyinin çocukların davranış problemi üzerine önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
Parental acceptance-rejection theory (PARTheory) is a theory of socialization that aims to explain ant to predict major causes, consequences, and effects of parental acceptance and rejection. Parental acceptance-rejection theory asserts that parental rejection has negative effects on the psychological adjustment and on behavioral problems of children in all the world. In PARTheory, parental acceptance-rejection correspond to a bipolar dimension of parental warmth: Parental acceptance and parental acceptance. Parental acceptance refers to the love, affection, care, support, or nurturance that parents can feel and express toward their children. Parental rejection refers to the absence or withdrawal of warmth, love, or affection by parents toward their children.Warm and accepting parents tend to show physical and verbal love and affection toward their children. This leads to feelings of acceptance or the perception of children being loved and accepted. Rejecting parents, on the other hand, tend to dislike, disapprove of, or resent toward their children. This leads to feelings of rejection or the perception of the children being unloved and unwanted. Therefore, parental rejection has been accepted as a major predictor of many forms of behavior problems of childeren such as attention problems, aggressive behaviour, anxiety/depression problems, conduct disorders, social problems, rule-breaking behaviors and internalizing and externalizing problems.The sample of the study that is based on parental acceptance and rejecton propounded by Rohner consist of a total 120 persons with 60 children at 10-11 age group who are alive both parents and their mothers (60). The data with regard to parental acceptance-rejection and childeren?s behavor problems in the study were collected and evaluated by two questionnaires consisting of Parental Acceptance-Rejection Questionnaire Child Form (PARQ Child Form) and Child Behaviour Checklist 6-18 (CBCL/6-18), respectively. In the present study parametric tests are used in analysing the data. In this regard, various ANOVAs were conducted to examine the influence of demographic variables (mother's age, mother's education level, child's gender,mother's employement satus) on the measures of the study. Afterwards, correlation analysisis were conducted to examine corelation between PARQ scale and CBCL/6-18 scale along with all the sub-dimensions of these. Furthermore, two steps of hierarchical regression analyses were conducted to examine the effects of parental acceptance and rejection (PART Scale) on children?s behavioral problems (CBCL 6/18). At the first step demografic variables is regressed on CBCL/6-18. At the second step PARQ Scale is regressed on CBCL/6-18. At the end of the study, it is seen that the level of maternal acceptance-rejection has a significant impact on the child's behavior problems.