Ankara ve Kırıkkale'de satışa sunulan sığır et ürünlerinde Sarcocystis türlerinin araştırılması
Investigation of Sarcocystis spp. in beef products offered for sale in Ankara and Kırıkkkale
Yazar: NİRAN NUR ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ GÖKPINAR
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tezin amacı Ankara ve Kırıkkale'de perakende satışa sunulan sığır eti, kasap köfte ve sucuklarda Sarcocystis spp. varlığını percoll gradient santrifüj tekniği ile araştırılması ve Sarcocystis mikrokisti yönünden pozitif tespit edilen örneklerde multiplex PCR yöntemi kullanarak Sarcocystis cruzi, S. hominis-like ve S. hirsuta türlerinin yaygınlığının belirlenmesidir. Bu amaçla Ankara ve Kırıkkale illerinde bulunan kasap dükkanları ve marketlerin et reyonları ziyaret edilerek, sığır eti, kasap köfte ve sucuk örneklerinin her birinden 100 er adet (toplam 300 adet) örnek alınmıştır. Bu numunelerden 5 er gram alınarak homojen hale getirilmiş ve percoll gradient santrifüj tekniğine tabii tutulmuştur. Her bir örnekte on lamel sahası mikroskop altında incelenmiştir. İncelenen 300 örneğin %71,7'sinde en az bir Sarcocystis mikrokisti tespit edilmiştir. Sığır eti örneklerinin %63'ünde, kasap köftelerin % 70,8'inde ve sucukların da %63'ünde en az bir Sarcocystis mikrokisti saptanmıştır. Sarcocystis yönünden pozitif saptanan örneklerin homojenatlarından DNA ekstraksiyonu yapılmış ve multiplex PCR'a tabii tutulmuştur. Multiplex PCR sonucunda sığır etlerinin %98,41'inde S. cruzi, %80,25'inde S. hominis-like, kasap köfte örneklerinin %100'ünde S. cruzi, %70,78'inde S. hominis-like türleri tespit edilmiştir. Sucuk örneklerinde ise bu oranlar sırasıyla %98,41 ve %55,56 olarak belirlenmiştir. İncelenen örneklerin hiçbirinde S. hirsuta tespit edilememiştir. Sonuç olarak, incelenen sığır et örneklerinde en yaygın tür olarak S. cruzi tespit edilmiştir. Bunu S. hominis-like türü takip etmiş, S. hirsuta ise bu çalışmada belirlenememiştir.  Bu çalışma söz konusu bölgede perakende satışa sunulan sığır et ürünlerinde bulunan Sarcocystis türlerinin moleküler olarak tespit edildiği ilk çalışma olması bakımından önem taşımaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the presence of Sarcocystis spp. in beef, butcher's meatballs and sausages offered for retail sale in Ankara and Kırıkkale using the percoll gradient centrifuge technique and to existence and prevalence Sarcocystis cruzi, S. hominis-like and S. hirsuta species by using the multiplex PCR method in samples detected positive for Sarcocystis microcysts. For this purpose, meat sections of butcher shops and markets in Ankara and Kırıkkale provinces were visited and 100 samples from each of beef, butcher's meatballs and sausage samples (300 in total) were taken. 5 grams of each of these samples were taken, homogenized and subjected to the percoll gradient centrifuge technique. Ten coverslip fields from each sample were examined under a microscope. At least one Sarcocystis microcyst was detected in 71,7% of the 300 samples examined. At least one Sarcocystis microcyst was detected in 63% of beef samples, 70,8% of butcher's meatballs and 63% of sausages. DNA was isolated from the homogenates of samples found positive for Sarcocystis and subjected to multiplex PCR. As a result of multiplex PCR, S. cruzi was detected in 98,41% of the beef, S. hominis-like in 80,25%, S. cruzi was detected in 100% of the butcher's meatball samples, and S. hominis-like was detected in 70,78%. In sausage samples, these rates were determined as 98,41% and 55,56%, respectively. Sarcocystis hirsuta could not be detected in any samples examined. As a result, S. cruzi was determined to be the most common species in the cattle samples examined. This was followed by a S. hominis-like species, while S. hirsuta could not be identified in this study. This study is important as it is the first study in which the Sarcocystis species found in beef products offered for retail sale in the region are molecularly detected.