Beş faktör kişilik modeli ve dijital yerlilerin Instagram kullanım davranışları
Five factor personality model and digital natives' Instagram usage behaviours
Yazar: HANİFE ÖZOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERHAN EROĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Sosyal medya = Social media ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnstagram = Instagram

Özet:
Dijital bir dünyaya doğan, interneti ve sosyal medyayı aktif olarak kullanan bir nesil olarak karşımıza çıkan dijital yerliler düşüncelerini, duygularını, deneyimlerini, müzik, video ve fotoğraflarını birbirleriyle sosyal medya ortamlarında sıklıkla paylaşmaktadır. Bununla birlikte, kullanımlar ve doyumlar kuramına göre de bu bireyler sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını tatmin etmek için farklı sebeplerle medyayı aktif ve bilinçli bir biçimde kullanmakta ve bu kullanım sonucunda belirli doyumlara ulaşabilmektedir. Bu bağlamda farklı kişilik özelliklerine sahip dijital yerliler, bu özellikler bağlamında sosyal medyayı kullanabilmektedir. Bu çalışma dijital yerliler olarak Eskişehir Anadolu Üniversitesi örgün lisans öğrencilerinin beş faktör kişilik ölçeği bağlamında kişiliklerini tespit edip, bu kişilikleri Instagram kullanım motivasyonları açısından incelemektedir. Ayrıca, öğrencilere ilişkin demografik özellikler açısından ise hem beş faktör kişilik ölçeğine hem de Instagram kullanım motivasyonları bağlamında anlamlı farklılıklar olup olmadıklarını tespit etmektedir. Eskişehir Anadolu Üniversitesi evreninde amaçlı örnekleme yöntemlerinden yargısal örnekleme yapılarak ulaşılan ve toplamda 460 kullanılabilir anket üzerinden gerçekleştirilen bu çalışmada, beş faktör kişilik ölçeğiyle Instagram kullanım motivasyonları arasında anlamlı ilişkiler bulunmasının yanı sıra demografik özellikler açısından söz konusu iki ölçek için de anlamlı farklılıklar olduğu da tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Beş faktör kişilik modeli, Dijital yerliler, Instagram, Kullanımlar ve doyumlar, Sosyal medya kullanım sıklığı

Abstract:
Digital natives, born into a digital world, are a generation whom actively uses the internet and social media, can frequently share their thoughts, emotions, experiences, music, videos and photographs with each other in social media environments. The uses and gratifications theory posits that these individuals actively and consciously use media for various reasons to satisfy their social and psychological needs, and achieve certain levels of satisfaction through this use. As digital natives may have differing personality traits, they may use social media based on these traits. This study determined the personality traits of undergraduate students as digital natives through a five factor personality scale, and studied these personalities regarding their Instagram use motivations. Additionally, statistically significant difference was observed regarding the relationship between the demographic characteristics of the students, their five factor personality scales, and the Instagram use motivations. This study was conducted within the population of Anadolu University in Eskişehir, with judgemental sampling used as a purposive sampling method to obtain 460 usable questionnaires. A five-factor personality scale was used to determine statistically significant relationships between the instagram use motivations of participants, in addition to determining statistically significant differences between the two aforementioned measures regarding demographic characteristics.

Keywords: Five-factor personality model, Digital natives, Instagram, Uses and gratifications, Frequency of social media use