Onkoloji hastalarına bakım veren hemşirelere yönelik verilen palyatif bakım eğitiminin hemşirelerin bilgi düzeyleri üzerine etkisi
The effect of palliative care education on nurses' knowledge levels fornurses caring for oncology patients
Yazar: MERZİYE ALTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER TEKKAŞ KERMAN
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Palyatif bakım = Palliative care

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı onkoloji servislerinde çalışan ve kanser hastalarına bakım
veren hemşirelere yönelik palyatif bakım eğitiminin hemşirelerin palyatif bakım bilgi
düzeylerine olan etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, yarı deneysel bir çalışma olup, tek gruplu ön test-son
test araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, bir vakıf ve bir özel
hastanede en az 3 aydır onkoloji servislerinde çalışan 56 hemşire oluşturmuştur.
Toplam 4 modülden oluşan palyatif bakım eğitimi, Kanser Hastalarında Kanıta Dayalı
Palyatif Bakım Konsensus 2017 rehberi ve Yaşam Sonu Hemşirelik Eğitim
Konsorsiyumu (ELNEC) temel alınarak hazırlanmış ve interaktif yöntemler ile
hemşirelere eğitim verilmiştir. Araştırma verileri, eğitim öncesinde ve eğitimden bir
ay sonra sosyodemografik form ve Palyatif Bakım Bilgi Testi (PBBT) kullanılarak
toplanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı analizler, Mann Whitney-U, Kruskal
Wallis testi, Spearman Korelasyon, Wilcoxon Rank ve McNemar testleri
kullanılmıştır.
Bulgular: Palyatif bakım eğitimi sonrasında PBBT toplam puanının ve her bir alt
boyut (felsefe, ağrı, dispne, psikiyatrik problemler ve gastrointestinal problemler) için
puan ortalamalarının arttığı ve hemşirelerin eğitim öncesi ve eğitim sonrası bilgi
düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,01).
Hemşireler eğitim öncesinde en düşük puanı dispne alt boyutundan (1,25±1,06), en
yüksek puanı ağrı alt boyutundan (3,20±0,923) almış iken, eğitim sonrasında en düşük
puanı felsefe alt boyutundan (1,79±0,456), en yüksek puanı ağrı alt boyutundan
(4,29±1,124) aldığı belirlenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Verilen palyatif bakım eğitiminin hemşirelerin bilgi düzeylerini
etkili bir şekilde arttırdığı saptanmıştır. Daha fazla sayıda hemşireye ulaşmak ve bilgi
düzeylerini arttırmak için bu araştırma için tasarladığımız eğitim farklı hastanelerde
çalışan hemşirelere de sunulabilir. Ayrıca, hemşirelerin palyatif bakım bilgi
düzeylerinin arttırılması için palyatif bakım eğitim müfredatında zorunlu ve sürekli
hale getirilmeli, sahada çalışan hemşirelerin seminer, sempozyum, çalıştay ve
kongrelerle bilgi düzeyleri arttırılmalıdır.
Anahtar kelimeler: Palyatif bakım, bilgi düzeyi, eğitim, onkoloji, hemşireler

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to determine the effect of palliative care training
for nurses working in oncology wards and nurses who care for cancer patients on the
knowledge level of nurses about palliative care.
Material and Method: This study is a quasi-experimental study. The sample of the
study was composed of 56 nurses working in oncology services for at least 3 months
in a foundation and a private hospital. Palliative care training, consisting of 4 modules,
Evidence-Based Palliative Care in Cancer Patients Consensus 2017 guide and End-ofLife Nursing Education Consortium (ELNEC) explores the basic design and
interaction. He undertook the research results, his education and the sociodemographic
form and the Palliative Care Knowledge Test (PBBT) one month after the training.
Descriptive analysis, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis test, Spearman Correlation,
Wilcoxon Rank and McNemar analysis methods.
Findings: The mean score for the total PBBT score and one sub-dimension
(philosophy, pain, dyspnea, psychiatric problems and gastrointestinal problems) of the
palliative care education program was 0.01). Sub-dimension (1.25 ± 1.06), the highest
level of pain sub-dimension (3.20 ± 0.923), while the lowest level of philosophy in the
education center (1.79 ± 0.456), the highest level of pain sub-dimension (4,29 ± 1,124).
Conclusion and Recommendations: The palliative care training effectively extended
the knowledge level of nurses. It can also be offered to nurses working in our training
centers in the next markets we have prepared for this research in order to increase their
level of knowledge in nursing in more countries. In addition, it should be made
compulsory and continuous in the curriculum for the improvement of the palliative
care information process of the nurses and for the training of palliative care, and the
knowledge accumulated in the seminars, symposiums, workshops and congresses of
the nurses working in the field has been increased.
Key words: Palliative care, knowledge level, education, oncology, nurses