Pir Sultan Abdal şiirlerinin söz varlığı açısından incelenmesi
Examination of Pir Sultan Abdal poems in terms of vocabulary
Yazar: BEDRETTİN KAYHAN
Danışman: PROF. DR. REZAN KARAKAŞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnsanları diğer varlıklardan ayırt eden önemli niteliklerden biri, dil becerisiyle doğmuş olmalarıdır. Bireyler arasında sözlü ve yazılı iletişim kurabilmenin esası dile dayanır. Dil becerisi, insanın doğuştan getirdiği ve yaşam boyu sürdürdüğü kıymetli bir yetenektir. Birey bu yeteneği sayesinde bilgi ve birikimlerini aktarmaktadır. Bu becerilerden biri de okuma becerisidir. Bireydeki okuma becerisini sevdirmeye ve bunu kalıcı olarak devam ettirmeye yardımcı araç-gereçlerden birisi de şiirlerdir. Kelime hazinesinin artmasına olanak sağlayan söz varlığı unsurları, şiir okuyanlar için bir hayli önemlidir. Çünkü okunulan şiirler duygu, düşünce ve hayal dünyasını geliştirmekle birlikte yeni fikirlerin ortaya çıkmasına da kapı aralamaktadır. İşte Pir Sultan Abdal da söz varlığının vermek istediği iletileri şiirleriyle dinleyicilere ve okuyuculara sunmaktadır. Pir Sultan Abdal'ın eserlerindeki dil olgusuna bakıldığında yaşamış olduğu çağda Türkçenin en saf halini kullanmış, eserlerinde geçen Farsça ve Arapça kökenli sözcüklerin birçoğu ya halk tarafından Türkçeleştirilmiş ya da halk tarafından benimsenmiştir. "Pir Sultan Abdal şiirlerinde söz varlığı unsurlarından hangilerine yer verilmiştir?" sorusunun cevaplanmaya çalışıldığı bu araştırmanın amacı; Pir Sultan Abdal şiirlerinde yer alan söz varlığı unsurlarının neler olduğunu tespit ve analiz etmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi durum deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman analizi tercih edilmiş olup veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Çalışmada Pir sultan Abdal'ın söz varlığı unsurlarını şiirlerinde sıklıkla işlediği görülmüştür. Çalışmanın sonunda araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Pir Sultan Abdal, Türkçe Eğitimi, Söz Varlığı, Şiir, Dil.

Abstract:
One of the important qualities that distinguish humans from other beings is that they are born with language skills. The ability to establish and share oral and written communication between individuals necessitates the existence of language. Language skills are a valuable ability that people are born with and maintain throughout their lives. Thanks to this ability, the individual transfers his knowledge and experience. One of these skills is reading skill. Poems are one of the tools that help an individual love reading skills and maintain them permanently. Vocabulary elements that allow increasing vocabulary are very important for those who read poetry. Because the poems read not only improve the world of emotions, thoughts and imagination, but also open the door to the emergence of new ideas. Pir Sultan Abdal also presents the messages that his vocabulary wants to convey to people through his poems. When we look at the language phenomenon in Pir Sultan Abdal's works, he used the purest form of Turkish in the age he lived in, and many of the words of Persian and Arabic origin in his works were either translated into Turkish by the public or adopted by the public. Which vocabulary elements are included in Pir Sultan Abdal's poems? The aim of the research, in which the question is tried to be answered, is to identify and reveal the vocabulary elements in Pir Sultan Abdal's poems. Qualitative research method case design was used in the study. Document analysis was preferred as a data collection tool and the data was analyzed descriptively. In the study, it was seen that Pir Sultan Abdal frequently used vocabulary elements in his poems. At the end of the study, suggestions were made for researchers.

Keywords: Pir Sultan Abdal, Turkish Education, Vocabulary, Poetry, Language.