Acil servise başvuran geriatrik kafa travmalı hastalarda prognozu ve mortaliteyi etkileyen faktörlerin incelemesi
Investigation of the factors affecting prognosis and mortality in geriatric patients with head injury in the emergency department
Yazar: SADETTİN ÇAĞRI ERYURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER ŞAHİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRÜ ORAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Geriatri = Geriatrics ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Kafa travması, yaşlı hastaların acil servise travma nedeniyle en sık başvuru nedenleri arasındadır. Kafa travması yaşlılarda travma nedenli ciddi morbidite ve mortalite sebebidir. Yaşlı hastalara verilen hizmet kalitesinin arttırmaya yönelik çabalarımıza yol gösterici olabileceği için acil servise başvuran geriatrik kafa travmalı hastaların prognozu ve mortaliteyi etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğine gelen 65 yaş ve üstü kafa travmalı hastalarda geriye dönük tanımlayıcı özellikte yapılmıştır. Hastaların tespitinde Hastane Bilgi Yönetim Sistemi(HBYS) ve hasta dosyaları üzerinden S00, S01, S02, S03, S04, S05, S06, S07, S08, S09 ICD tanı kodları kullanılarak tarama yapılmıştır. Bu hastalar için demogrofik ve klinik bilgilere ilişkin sorulardan oluşan bir form hazırlanmış, bu formlar doldurulmuş ve formlardaki bilgiler elektronik ortama kaydedilmiştir. Kaydedilen veriler uygun istatistik yöntemleri kullanılarak incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 622 kafa travmalı geriatrik hasta dahil edildi. Vakaların 337'si (%54,2) erkek ve 285'i (%45,8) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 75,3 ± 7,5 yıl idi. Hastaların 320'si (%51,4) 65-74 yaş grubunda, 214'ü (%34,4) 75-84 yaş grubunda, 88'i (%14,1) 85 ve üzeri yaş grubundaydı. 112 Ambulans servisini kullanarak hastaneye başvuran hasta sayısı 370 (%59,5), ayaktan kendi imkanlarını kullanarak hastaneye başvuran hasta sayısı 252 (%40,5) idi. Hastaların 506'sının (%81,4) özgeçmişinde en az bir ek hastalık bulunmaktaydı. Hipertansiyon %76,9 ile en sık tespit edilen ek hastalık idi. Hastaların kullandığı ilaç sayısının (min-max) değeri 4 (1-11) idi. Hastaların en sık kullandığı ilaç grubu antihipertansif ilaç grubuydu. En sık başvuru şikayeti 435 (%79,5) hasta ile baş ağrısıydı. Kafa kemiklerinde kırık olma durumu 28 (%4,5) hastada görüldü. Orbitonazal bölge kafa kemiği kırıklarının en çok görüldüğü bölgeydi. Kranial bir patoloji 38 (%6,1) hastada tespit edildi. En sık görülen kranial patoloji subdural hematomdu. Üst ekstremite yaralanmaları 102 (%43,4) hasta ile en sık görülen ek organ yaralanmasıydı. Basit düşme 433 (%69,6) hasta ile en sık görülen travma oluş mekanizmasıydı. Çalışmamızdaki hastaların 109'u (%17,5) hastaneye yatışı yapılmıştır. Yatışı yapılan 52 (%8,4) hastanın yoğun bakım ihtiyacı olmuştur. Hastaların606'sı (%97,4) taburcu edilmiş ve 16 (%2,6) hasta ise hastanede eksitus kabul edilmiştir.
Sonuç: Kafa travması ile acil servise getirilen hastalarda erkek cinsiyet daha fazla orandadır. En çok genç yaşlı grubu hastalardan oluşmaktadır. En sık sebep basit düşmelerdir. 112 Ambulans servisini kullanarak başvuran, hipotansif olarak gelen, GKS değeri düşük olan ve Laktat değeri yüksek olan yaşlı kafa travmalı hastaların mortalitesinin daha yüksek olacağı klinisyen tarafından ön görülmelidir. Özellikle KAH olan hastaların daha fazla yoğun bakım ihtiyacı olduğu ve hastaların hastanede kalış süresi arttıkça mortalitesinin arttığı anlaşılmıştır. Yaşlılarda basit düşme kazaları önlemeye yönelik düzenlemelerin yapılması faydalı olacaktır. Acil serviste yaşlı kafa travmalı hastalar ek hastalıkları ve klinik bulguları değerlendirirken dikkatli olunmalıdır. Acil servis ve hastanelerin yaşlı travma hastalarına daha hızlı ve uygun bir şekilde müdahale edilmesine yönelik düzenlemeler yapılabilir.
Anahtar Kelimeler: Geriatrik Kafa Travması, Mortalite, Acil Servis

Abstract:
Objective: Head trauma is one of the most common reasons for elderly patients to visit the emergency department due to trauma. It is a serious cause of trauma-related morbidity and mortality in the elderly patients. The objective of this study was to examine the factors affecting the prognosis and mortality in the geriatric patients with head trauma admitted to the emergency department. We are of the opinion that the findings in this regard may guide our efforts to improve the quality of service provided to the elderly patients.
Materials and Methods: This retrospective study was carried out based on the records of the patients with head trauma who were aged 65 and over and admitted to the Emergency Medicine Clinic, Kayseri City Hospital between January 01, 2019 and December 31, 2019. The ICD diagnostic codes S00, S01, S02, S03, S04, S05, S06, S07, S08, and S09 were searched for in the patient files and the Hospital Information Management System (HIMS) to identify the patients. A patient information form was used to collect data on demographic and clinical characteristics. After filling out the forms, the information in the forms was recorded in an electronic environment. Then, the data were analyzed using appropriate statistical methods.
Findings: 622 geriatric patients with head trauma were included in the study. Of the patients, 337 (54.2%) were male and 285 (45.8%) were female. Their mean age was 75.3 ± 7.5 years. 320 (51.4%) of them were in the age group of 65-74, 214 (34.4%) in the age group of 75-84, and 88 (14.1%) in the age group of 85 and over. 370 (59.5%) patients visited the hospital using 112 ambulance services and 252 (40.5%) using their own means. 506 (81.4%) of the patients had a history of at least one comorbidity, with hypertension being the most common (76.9%). The mean number of drugs used by the patients was 4 (min 1, max 4), with the antihypertensive drugs being the most common. Headache was the most common complaint and observed in 435 patients (79.5%). 28 patients (4.5%) had cranial fractures. The cranial fractures were mostly observed in the orbitonasal region. 38 patients (6.1%) were found to have a cranial pathology, with the subdural hematoma being the most common. Upper extremity injuries were the most common comorbid organ injury and observed in 102 patients (43.4%). Simple fall was the most common cause of trauma and observed in patients 433 (69.6%). 109 (17.5%)of the patients were hospitalized. 52 (8.4%) of the hospitalized patients needed intensive care. 606 patients (97.4%) were discharged and 16 (2.6%) died during their stay in the hospital.
Conclusion: The majority of the patients admitted to the emergency department with head trauma were male and in the young elderly group. Simple fall was the most common cause. The clinicians should predict that the mortality will be higher in the elderly patients with head trauma who are brought to the hospital by 112 ambulance and have hypotension, a low GCS (Glasgow Coma Scale) score, and a high lactate level. It was found that especially the patients with CAD (coronary artery disease) needed more intensive care. Moreover, considering all the patients, it was also found that the longer the hospital stay, the higher the mortality. It is recommended that arrangements be made to prevent simple falls in the elderly. Due attention should be paid to evaluating the comorbidities and clinical findings in the elderly patients with head trauma in the emergency department. Arrangements can be made in emergency services and hospitals to respond to elderly patients with trauma more quickly and appropriately.
Keywords: Geriatric Head Trauma, Mortality, Emergency Service