Feyzî-i Kefevî's Ravżatü'l-ʻİbād textual analysis and transcribed text
Feyzî-i Kefevî'nin Ravżatü'l-ʻİbād'ı inceleme ve çeviri yazılı metin
Yazar: RESUL ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP SABUNCU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Feyzi-i Kefevi = Feyzi-i Kefevi ; Kırk Hadis = Forty Hadith ; Ravzatü'l-İbad = Ravzatü'l-İbad ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışma on yedinci yüzyılın ilk çeyreğinde kaleme alınmış olan Haydar-zâde Mehmed Feyzî-i Kefevî'nin Ravzatü'l-ʻİbad adlı kırk hadis tercümesini temel alır. Mesnevi biçiminde yazılmış eserin çeviri yazı ile okunup ortaya konması ve sonrasında kırk hadis türü ile ilgili bir kısmı da barındıran bir incelemeyi içerir. Birinci bölümde bu türün tarihi seyrine dair kısa bilgiler verilmiş; Arap, Fars ve Türk edebiyatındaki kırk hadis gelişimine kısaca değinilmiştir. Bu türün biçimsel ve içeriksel olarak oluşumunu doğrudan etkilediği düşünülen yazar niyetlerinin etkileri Fuzûlî ve Gelibolulu M. Âlî'nin eserleri üzerinden tartışılmıştır. İkinci bölümde Ravzatü'l-ʻİbad'ın müellifi Feyzî-i Kefevî ve eserleri hakkında kısa bilgiler sunulmuş, mesnevi biçimsel ve içeriksel bir incelemeye tabi tutulmuştur. Klasik mesnevi düzenine uygun bir şekilde oluşturulmuş olan eserdeki dil kullanımı ve Klasik edebiyatın eser içinde hangi unsurlarla temsil edildiği saptanmaya çalışılmıştır. Metnin içeriği ve dili kitlelere okunmak amacıyla yazılmış bir eser olduğunu düşündürür ve bu okuma grubuna kadınların dâhil edilmediği saptanmıştır. Üçüncü bölümde eserin çeviri yazılı metni ortaya konmuştur. Feyzî, 40 sahih hadisin Arapça metinlerini verip tercümelerini yapar ve bunları pend, hikâye ve münacat kısımlarıyla destekler. Hikâye kısımlarında Peygamber kıssalarından, evliya menakıpnamelerinden ve halk hikâyelerinden ilgi çekici örnekler vardır. Bu çalışmayı alanda yapılmış diğer çalışmalardan ayıran en önemli kısım da eserin edebi bir incelemeye tabi tutularak oluşturulduğu dönemin tanıklığına dair söylediklerinin ortaya çıkarılması olmuştur.

Abstract:
In this study, the main focus is Ravzatü'l-'İbâd, which is a forty-hadith translation made by Haydar-zâde Feyzî-i Kefevî in the seventeenth century. It consists of the transcribed text of Ravzatü'l-'İbâd, which was written in the classical mathnawi form and research on the forty hadiths genre in general. In the first chapter there is a brief examination about the historical process of the genre, including Arabic, Persian and Turkish literartures. Also this chapter discusses the author's intentions, which affect directly the forms and contents of the works, through the comparision between Fuzûlî and Mustafa Âlî's intentions that are stated in their works. The second chapter focuses on the stylistic and contextual analysis of the Ravzatü'l-'İbâd and also consists of  some information about the author Feyzî-i Kefevî and his other works. Moreover this chapter contains an examination on literary style and classical literature's patterns of the Ravzatü'l-'İbâd. It is claimed that regarding the use of language and the content,  this work was written in order to be read in a group activity and there is no place for women as an audience. The third chapter consists of the transcribed text of Ravzatü'l-'İbâd. Feyzî gives the Arabic versions of the 40 sahih hadiths with their Turkish translations and expounds on these hadiths with counsel (pend), story (hikâyet) and invocation (münâcât) parts. There are interesting examples of prophetic stories, anecdotes about saints and folktales. The most distinctive part of this sudy is that it examines the forty hadiths genre as a literary work by subjecting a stylistic and contextual examination.