Esnek akış atölyesi ortamında müşteri sipariş çizelgeleme problemi
Customer order scheduling problem in flexible flow shop environment
Yazar: ALPER ALADAĞ
Danışman: PROF. DR. AYDIN SİPAHİOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bir üretim sisteminde yer alan müşteri siparişlerinin, istenen teslim zamanında, istenen miktarda yerine getirilmesini çizelgeleme açısından ele alan problem, Müşteri Sipariş Çizelgeleme Problemi (MSÇP) olarak adlandırılmaktadır.
Bu tez kapsamında, Esnek Akış Atölyesi ortamında MSÇP incelenmiştir. Ele alınan problemin amaç fonksiyonu olarak, karmaşıklık hiyerarşisinin en üstünde bulunan, müşteri siparişlerinin ağırlıklı toplam gecikmesinin enküçüklemesi alınmıştır.  
Bu çalışmada, ele alınan problem için Pozisyon Tabanlı, Sıralama Tabanlı ve Zaman İndeksi Tabanlı olmak üzere üç farklı Karma Tamsayılı Doğrusal Karar Modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen bu modeller GAMS yazılım ortamında kodlanmıştır.
Problemin NP-Zor yapısından dolayı büyük boyutlu problemleri eniyiye yakın çözebilmek amacıyla çoğu akış tipi çizelgeleme probleminde iyi sonuçlar veren ve literatürde NEH adıyla bilinen algoritmanın, ele alınan probleme uyarlamasına dayanan yeni bir NEH tabanlı sezgisel ve literatürde Değişken Komşuluk Arama (DKA) olarak bilinen yaklaşıma dayanan bir de metasezgisel algoritma önerilmiştir. Önerilen bu algoritmalar C++ programlama dilinde kodlanmıştır.
Geliştirilen matematiksel modellerin, NEH tabanlı sezgisel algoritmanın ve DKA'ya dayanan yeni metasezgisel algoritmanın etkinlikleri test problemleri üzerinde gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Müşteri Sipariş Çizelgeleme Problemi, Esnek Akış Tipi Çizelgeleme, Pozisyon Tabanlı Model, Sıralama Tabanlı Model, Zaman İndeksli Model, NEH Algoritması, Değişken Komşuluk Arama, Karma Tamsayılı Doğrusal Karar Modeli.

Abstract:
The Customer Order Scheduling Problem (COSP) deals with the fulfillment of the customer orders in a production system in the desired quantity at the requested delivery date in terms of scheduling. 
In this thesis, COSP in flexible flow shop environment was studied. The objective function of the problem being addressed is the minimization of total weighted tardiness of customer orders.
In this study, three different MILP models (position-based, precedence-based and time index-based models) have been developed for the addressed problem. These mathematical models have been coded in GAMS Software environment.
Due to the NP-hard structure of the problem, a new heuristic based on the problem-adaptation of the algorithm known as NEH in the literature, which gives good results in most flow shop scheduling problems, and a new metaheuristic algorithm based on Variable Neighborhood Search (VNS) approach have been developed. The new heuristic and metaheuristic have been coded in C++ programming language.
The performance of these developed mathematical models, NEH-based heuristic algorithm and new VNS-based metaheuristic algorithm have been shown on test problems. 

Keywords: Customer Order Scheduling Problem, Flexible Flow Shop Scheduling, Position Based Model, Precedence Based Model, Time Indexed Model, NEH Algorithm, Variable Neighborhood Search, Mixed Integer Linear Programming.