Post-pandemi sürecine yönelik insan kaynakları yönetimi uygulamalarının belirlenmesi
Determination of human resources management practices for the post-pandemic process
Yazar: NESLİHAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. SELMA KILIÇ KIRILMAZ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzün değişken koşullarında sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmek için
işletmelerin insan kaynağına yöneldikleri görülmektedir. Yaşanılan toplumsal olaylar,
afetler, pandemiler vs. gibi kriz anlarında işlerin devamlılığını sağlayabilmek
işletmeler için oldukça önemlidir. Bu nedenle kriz dönemlerinde insan kaynağını etkin
bir şekilde yönetebilmek noktasında İK yöneticilerine kritik bir rol düşmektedir.
Solunum yoluyla hızlı bir şekilde yayılan Covid-19 virüsünün 2019 yılının aralık
ayında Çin'de başlayıp diğer ülkelere süratle yayılması ile kısa süre içerisinde Dünya
Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmiştir. Ülkemizde de 2020 yılının mart
ayında görülmeye başlanan bu virüs birçok can kaybına neden olmakla birlikte başta
eğitim, sağlık, sanayi, lojistik, gıda olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkilemiştir.
Pandemiden tüm işletmelerin ve çalışanların etkilenmiş olduğu, işlerin ve iş yapılış
şekillerinin değiştiği göz önüne alındığında bu sürecin yönetilmesinde İK
departmanlarına büyük görevler düşmüştür. Çalışanların sağlık takiplerini
yapmalarından, motivasyon düşüşlerini engellemeye, maske kullanım kontrolleri
yapmalarından, pandemi eğitimleri düzenlemelerine, yeni bir çalışma modeli
tasarlamalarından, işlerin devamlılığını sağlamaya kadar pek çok görev
üstlenmişlerdir. Her pandemi gibi bu pandemi döneminin de sona ereceği ve ardında
iş dünyasına kalıcı izler bırakacağı beklenen bir durumdu. Bu kapsamda post pandemi
olarak ifade edilen pandemi sonrası süreç için insan kaynakları yönetimi
uygulamalarının belirlenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmuştur.
Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.
Oluşturulan soru formu alanında uzman İK profesyonelleri ile yarı yapılandırılmış
görüşmeler yapılarak doldurulmuştur. Görüşmelerin hepsi çevrimiçi platformlar
aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 2022
programına aktarılmıştır. Programda tematik kodlamalar ve alt kodlamalar yapılarak
analizler gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen bulgular çerçevesinde İK uygulamalarındaki en önemli değişimin işe
alımlarda online mülakatın tercih edilir hale geldiği olmuştur. Buna ek olarak
işletmelerde hibrit çalışma modelinin arttığı, eğitim uygulamalarının online ya da
hibrit hale geldiği, motivasyon etkinliklerinde artışlar olduğu, İK süreçlerinin çoğunun
dijitalleştiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca post pandemi sürecinde online stajın tercih
edilmediği, performans değerlendirme sistemlerinde, ücret, iş sağlığı ve güvenliği
politikalarında değişikliklerin olmadığı, esenlik uygulamalarında bilinçsiz ve yetersiz
kalındığı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, Covid-19, Pandemi, Post Pandemi, Nitel Araştırma

Abstract:
In today's variable conditions, it is seen that businesses turn to human resources in
order to gain sustainable competitive advantage. It is very important for businesses to
ensure the continuity of business in times of crisis such as social events, disasters,
pandemics, etc. For this reason, HR managers have a critical role in managing human
resources effectively in times of crisis. The Covid-19 virus, which spread rapidly
through the respiratory tract, started in China in December 2019 and spread rapidly to
other countries, and a pandemic was declared by the World Health Organization in a
short time.This virus, which started to be seen in our country in March 2020, caused
many casualties and negatively affected many sectors, especially education, health,
industry, logistics and food. Considering that all businesses and employees have been
affected by the pandemic and that jobs and ways of doing business have changed, HR
departments have great duties in managing this process. They have undertaken many
tasks, from conducting health follow-ups of employees, preventing demotivation,
conducting mask use controls, organizing pandemic trainings, designing a new
working model, and ensuring the continuity of work. Like every pandemic, it was
expected that this pandemic period would end and leave lasting traces on the business
world. In this context, the aim of this research is to determine human resources
management practices for the post-pandemic process, which is referred to as postpandemic.
For this purpose, qualitative research method was used in the study. The questionnaire
was completed through semi-structured interviews with HR professionals who are
experts in their fields. All interviews were conducted through online platforms. The
data obtained from the interviews were transferred to the MAXQDA 2022 program.
Analyzes were carried out by making thematic coding and subcoding in the program.
Within the framework of the findings obtained, the most important change in HR
practices was that online interviews became preferred in recruitment. In addition, it
has been revealed that hybrid working model has increased in enterprises, training
practices have become online or hybrid, motivational activities have increased, and
most HR processes have been digitalized. It was also found that online internships
were not preferred in the post-pandemic process, there were no changes in
performance evaluation systems, wages, occupational health and safety policies, and
there was a lack of awareness and inadequacy in well-being practices.

Keywords: Human Resource Management, Covid-19, Pandemic, Post Pandemic, Qualitative Research