Kur'an'da peygamberlerin karakter özellikleri (Hz. Âdem, Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Yusuf, Hz. Musa ve Hz. Süleyman örnekliğinde)
Characteristics of prophets in the Qur'an (In the exemplification of Adam, Noah, Abraham, Joseph, Moses, and Solomon)
Yazar: NEŞE GÜRER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN PAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Karakter = Character ; Karakteristik özellikler = Characteristic properties ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Peygamberler = Prophets ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsan, doğruyu yanlıştan ayırt edebilme kabiliyeti ile yaratılmıştır. İnsana bitkiler ve
hayvanlardan farklı olarak akıl bahşeden Yüce Allah, onu yürüyeceği yolda rehbersiz
bırakmamıştır. Bu yol, Allah'ın dosdoğru yolu olan sırat-ı müstakim, rehber ve örnek olarak
insanlar arasından seçilen, yiyip içen, çarşıda pazarda dolaşan, ağlayan, tebessüm eden
peygamberlerdir.
Dinin amaç ve hedeflerinin doğru anlaşılması insan fıtratının iyi bilinmesine bağlıdır.
Çünkü bu dinin muhatabı ve mükellefi insandır. İman ile kişilik arasında karşılıklı bir ilişki
vardır. Din insan hayatında kendisini duygular, arzular, inançlar ve davranışlar içerisinde
açığa vurur ve onun psikolojik yapısına nüfuz ederek kişiliğini şekillendirmektedir.
Bu çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde, kişilik ve
karakter tanımları yapılarak insanın psikolojik ve sosyolojik yapısı incelenmiştir. İnsanın
doğumundan ölümüne kadar geçen sürede onun psikolojik ve ruhsal aşamaları ele alınmıştır.
Her insanın aslında küçük bir âlem olduğu gerçeğinden yola çıkılarak, kâinat içerisinde
insanın karakter ve kişilik yapısı incelenmiştir.
İkinci bölümde Kur'an'da yer alan ayetlerden hareketle insanın yaratılış aşamaları ele
alınarak onun varlık âlemindeki özel konumu ve Allah katındaki değeri ortaya konulmuştur.
Fıtratın insan kişiliğindeki rolü, kişiliğin bireysel ve toplumsal hayata tezahürü, insanlar için
rol-model olarak takdim edilen peygamberlerin kişilik özellikleri hakkında genel
değerlendirme yapılmıştır.
Üçüncü bölümde ise altı peygamberin karakter özellikleri, olaylar ve durumlar
karşısında takındıkları tavır, çeşitli psikolojik hâlleri, pişmanlıkları, yalnızlıkları, mücadeleci
ve kararlı tutumları, görevlerini icra ederken kişilik farklılıklarına bağlı olarak sergiledikleri
özel tutum ve davranışları incelenmiştir. Böylece peygamberlerin kendi toplum, kültür, zaman
ve mekân değişkenlerine bağlı olarak ümmetlerine vahyi tebliğ ederken ki metotları ve
örneklikleri ortaya konulmuştur.

Abstract:
Human was created with the ability to distinguish right from wrong by Almighty Allah
and was granted him mind different from the plants and animals, and was not left him alone
without guidance on his path to follow. This path is the straight path of Allah. The guide and
example are prophets, chosen among people, eating, drinking, walking in the market,
weeping, and smiling.
Accurate understanding of the goal and objectives of religion depends on the wellknown of human nature because the addressee and collocutor of this religion is the human.
There is a mutual relationship between faith and personality. Religion reveals itself in human
life through feelings, desires, beliefs and behaviors and influencing into his psychological
state is formed his personality.
This study consists of an introduction and three main chapters. In the first chapter, the
psychological and sociological state of human was examined by making the character and
character definitions. Psychological and spiritual phases from the birth of human to death
were discussed. Based on the fact that every human being is actually a small universe, the
character and personality state of the human within the universe was investigated.
In the second chapter, analyzing human's creation phases based on the Qur'an verses,
his special position in the existence universe and value in the sight of Allah were found out.
The role of nature in human personality, the appearance of personality within individual and
social life, and the human and personality characteristics of the prophets presented as rolemodels for people were evaluated.
In the third chapter, the characteristics of six prophets, their attitudes towards events
and situations, their several psychological behaviors, regrets, loneliness, struggling and stable
attitudes, special attitudes and behaviors during performing duties depending on personality
differences were examined. Thus, the methods and examples of declaring revelation to their
nation depending on their society, culture, time, and space variables of the prophets were
found out.