Fibromiyalji sendromlu hastalarda vücut farkındalık terapisinin etkinliği
The efficacy Of body awareness therapy in patients wiith Fibromyalgia Syndrome
Yazar: EMİNE MESTAN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEREN AKYÜZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Tedavi = Treatment ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Fibromiyalji Sendromu (FMS) etyolojisi bilinmeyen yaygın vücut ağrısı ve belirli anatomik bölgelerde hassas noktaların varlığı ile karakterize, kronik bir kas iskelet sistemi hastalığıdır. Günümüzde FMS tedavisinde çok değişik yöntemler kullanılmaktadır. Ancak FMS tedavisinde kabul edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Biz bu çalışmada FMS olan hastalarda Vücut Farkındalık Terapisi (VFT) ile ev egzersiz programının ağrı, yaşam kalitesi, depresyon üzerine olan etkisini belirlemeyi amaçladık. Çalışmaya Amerikan Romatoloji Birliği (American College of Rheumatology: ACR) kriterlerine göre FMS tanısı alan yaşları 20-60 yaş arası olan 30 kadın hasta katıldı. Hastalar randomize yöntemle VFT ve ev egzersizi olmak üzere 2 gruba ayrıldı. VFT grubuna VFT'nin 3 bölümü olan gevşeme, hareket ve masaj haftada 2 seans 60'şar dakika toplam 12 seans 6 hafta boyunca uygulandı. Ev egzersiz grubuna konvansiyonel egzersizler (germe, gevşeme ve kuvvetlendirme egzersizleri) ev egzersiz programı olarak verildi, kontrol amaçlı haftada 1 kez toplam 6 kez 6 hafta boyunca uygulamalar 5'şer kişilik gruplar halinde yaptırıldı ve ev egzersizleri kontrol edildi. Tedaviye gelmediği günler egzersizleri evde yapması istenip hastalar izlendi. Hastaların demografik özellikleri, ağrıya eşlik eden semptomlar, ağrıyı azaltan ve arttıran faktörler gibi özellikler kaydedildi. Hastalar Visuel Analog Skala (VAS), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) , SF-36 ile değerlendirildi.6 haftalık çalışmanın sonunda her iki grupta da VAS ve SF-36'nın alt parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Her iki grupta tedavi sonrası BDÖ ve FEA toplam skor değerlerinde, ev egzersiz programının FEA dinlenmişlik ve yorgunluk değerlerinde, VFT grubunun FEA fiziksel engellilik ve iyi hissetme değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düzelme görüldü (p<0,05).Bu çalışma FMS'li hastalarda VFT ve ev egzersiz grubunun depresyon ve fonksiyonellik üzerine olumlu etkileri olduğunu, ev egzersiz grubunun yorgunluk ve dinlenmişlik parametrelerinin VFT'ye göre üstün olduğunu, VFT'nin de yaşam kalitesi ve hastanın kendini iyi hissetme parametreleri üzerinde ev egzersiz grubuna göre üstün olduğunu saptadı. Ancak FMS'de VFT'yi içeren daha uzun takipli ve çok sayıda olgunun yer aldığı daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Ev egzersiz programı, Fibromiyalji sendromu, Vücut farkındalık terapisi

Abstract:
Fibromyalgia Syndrome (FMS) is a chronic musculoskeletal system disease with unknown etiology, that is characterized with widespread body pain, presence of tender points in certain anatomical regions. Nowadays, several different methods are used in the treatment of FMS. However, there is no an accepted a treatment protocol in the FMS treatment. In this study we aimed to determine the effect of Body Awareness Therapy (BAT) and home exercise programme on pain, quality of life and depression in FMS patients. 30 female, 20-60 aged patients who were diagnosed as FMS according to American College of Rheumatology (ACR) criteriae were included to the study. Patients were separated into two groups as BAT and home exercise with randomization method. Relaxation, movement and massage that are the 3 parts of BAT were applied to the BAT group, 2 sessions in a week for 60 minutes, totally 12 sessions during 6 weeks. Conventional (stretching, relaxing and strengthening) exercises were given to the home exercise group as home exercise programme, as a purpose of control, practices were performed in groups for 5 persons once a weeks for 6 weeks and home exercises were controlled. Patients were wanted for performing their exercises at home when they did not come to therapy. Properties like demographic features of patients, symptoms accompanying pain, factors aggravating and decreasing pain were recorded. Patients were evaluated with Visual Analog Scale (VAS), Beck Depression Inventory (BDI), Fibromyalgia Impact Questionnare (FIQ) and SF-36.At the and of the 6 week study, there is no statistically significant difference were determined in sub parameters of SF-36 and VAS in both of the groups (p>0.05). Statistically significant improvement was observed in post therapy BDI and FIQ total score values in both of the groups, FIQ physical disability and wellness values of BAT group (p<0,05).This study established that, BAT and home exercise groups had positive effects on depression and functionality in FS patients, fatigue and freshness parameters of home exercise group were superior to BAT and quality of life and wellness of patient parameters of BAT were superior to home exercise group. However, more studies that include more cases with longer followup are required in FS.Keywords: Body awareness therapy, Fibromyalgia syndrome, Home exercise programme