Avrupa Birliğine üyelik sürecinde Türk eğitim sisteminde toplam kalite yönetimi ve İstanbul ilindeki okullarda toplam kalite yönetiminin uygulanması konusunda bir araştırma
Membership in the process of the European Union of Turkish education system in schools total total quality management and quality management implementation of a research in İstanbul
Yazar: ZULGANİ KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Eğitim sistemi = Education system ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yönetim = Management ; Üyelik = Membership ; İlköğretim = Primary education ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bir ülkenin gelişmesi için her düzeydeki eğitiminin kaliteli olması gerekir. Avrupa Birliğine (AB) üyelik sürecinde olan Türkiye, özellikle son yıllarda eğitim alanında çeşitli düzenleme çalışmalarına ağırlık vermektedir. AB'ne üye ülkelerde ve diğer gelişmiş ülkelerde çok daha önce uygulanmaya başlanan Toplam Kalite Yönetimi (TKY) bizim ülkemizdeki tüm okullarda 1999 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır. Bu araştırma, ilk ve ortaöğretim okullarında görev yapan ve TKY uygulamalarından sorumlu müdür yardımcılarının demografik özelliklerini ortaya çıkarmayı ve okullarda TKY uygulamalarına yönelik tutum ve görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. İstanbul'un 8 ilçesinde 325'i resmî, 76'sı özel olmak üzere toplam 401 okulda görev yapan müdür yardımcısı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın sonunda; TKY uygulamalarından sorumlu olan müdür yardımcılarının ve okullarındaki çalışanların TKY ile ilgili kurs, seminer veya benzer faaliyetlere katılma durumları itibarıyla bu eğitimleri fazla almadıkları, TKY ve Eğitimde TKY ile ilgili olarak az kitap okudukları, görev yapılan okullarda sınıf mevcutlarının olması gerekenden fazla olduğu tespit edilmiştir. TKY'den sorumlu müdür yardımcıları okullarında uygulanmakta olan TKY uygulamalarına ilişkin olarak; TKY konusunda verilen eğitimlerin yetersiz olduğunu, okullarda TKY ile ilgili çalışmaların ve denetimlerin tam olarak yapılmadığını, öğretmenlerin TKY'yi tam olarak benimsemediği ve sahiplenme düzeylerinin yüksek olmadığını, gönüllü ve istekli olarak görev alanların oranının oldukça düşük olduğunu, TKY uygulamalarında çalışanların eğitimleri için ilgililerden gerekli destek ve yardımı alamadıklarını, TKY'nin el yordamıyla (tam anlamıyla bilinmeksizin ve gelişigüzel) uygulandığını, TKY uygulamalarının sadece kağıt üzerinde kalmakta olduğunu, TKY çalışmalarına paydaş katılımının tam olarak sağlanamadığını, okul yöneticilerinin TKY hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını düşündüklerini belirtmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Eğitim, Kalite, Toplam Kalite Yönetimi, Eğitimde Toplam Kalite Yönetimi, Avrupa Birliği

Abstract:
Education at all levels should be in high quality for the development of a country. Turkey in the membership process of European Union (EU), has focused on various arrangements especially in the field of education in recent years. Total Quality Management (TQM) which was applied much earlier in EU member countries and other developed countries, has started to be implemented in all schools of our country since 1999.The purpose of this study is to reveal certain personal characteristics of deputy principals, who are responsible of Total Quality Management (TQM) practices in elementary and middle school education and determine their opinions on total quality management practices in schools. Sample Group of this study consists of Deputy Principals of 401 schools, namely 325 state schools and 76 private schools, in 8 districts of Istanbul.At the end of this study, it was determined that deputy principles responsible of TQM practices did not receive much proper training courses, seminars and alike regarding TQM, that the number of books they read on TQM in general and TQM in Education was insufficient, that the term during which they were in charge of TQM in their schools was not too long, and that average number of students in a classroom was excessive in the schools they served. Research findings on TQM practices implemented in the schools of deputy principles responsible of total quality management indicate that trainings on TQM were inadequate, that TQM-related activities were not held properly in their schools, that that teachers did not fully adopt TQM and the percentage of teachers who adopted TQM was lower than what was desired, that percentage of those employees taking part in TQM activities voluntarily was highly limited, that employees were unable to receive proper support and assistance in TQM practices from the relevant authorities, that TQM was implemented on hit-or-miss basis (at haphazard, without the grasp of basics), that TQM practices remained on paper (i.e. not actually held), that contribution by stakeholders were insufficient, that the principles? knowledge on TQM were inadequate.Keywords: Education, Quality, Total Quality Management, Total Quality Management in Education, European Union