Sezaryen ameliyatlarında gövde altı ısıtıcılarla birlikte ısıtılmış intravenöz sıvı kullanmanın anne ve yenidoğan iyilik hali üzerine etkisi
The effect of using heated intravenous fluids with underbody warmers on maternal and neonatal well-being in cesarean section operations
Yazar: DİLEK TALHAOĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET BAŞER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, sezaryen ameliyatı sırasında hastayı aktif olarak ısıtmanın ve ısıtılmış intravenöz (İV) sıvı kullanmanın anne ve yenidoğan iyilik hali üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışma bir üniversite hastanesinde randomize olarak seçilen sezaryen ile doğum yapmış 35 müdahale 1 (yalnızca gövde altı ısıtıcı kullanılan grup) 35 müdahale 2 (hem gövde altı ısıtıcı kullanılan hem ısıtılmış IV sıvı verilen grup) ve 35 kontrol grubunda yer alan toplam 105 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Birey Tanıtım Formu, İzlem Formu ve Görsel Kıyaslama Ölçeği ile toplanmıştır. Üç grup arasında bebekte APGAR skoru, vücut sıcaklığı, kortizol ve glukoz düzeyi değerlendirilirken; annede vücut sıcaklığı, ameliyat sırası kanama, titreme, ameliyat sonrası ağrı, gaz ve idrar çıkarma arasında fark olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare, Shapiro Wilks, Friedman,  Wilxocon, Kuruskal Wallis ve Mann Whitney U testi kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. 
Kontrol grubundaki bebeklerle karşılaştırıldığında müdahale 1ve 2 deki bebeklerin vücut sıcaklığının ve APGAR skorunun daha yüksek olduğu; kortizol düzeyinin anlamlı olarak daha düşük olduğu (p<0.05), kan glukoz düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Müdahale 1 ve 2 deki kadınların kontrol grubundaki kadınlara göre ameliyat sırası vücut sıcaklığının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (p<0.05); müdahale 2 grubundaki kadınların vücut sıcaklığının da müdahale 1 grubundaki kadınlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Müdahale 1 grubundaki hastaların %54.3'ünün, müdahale 2 grubundakilerin %74.3'ünün üç doz analjezik aldığı, kontrol grubundakilerin %65.7'sinin 4 doz analjezik aldığı belirlenmiştir. Müdahale 1 grubundakilerin gaz çıkarma süresi (saat), müdahale 2 grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek; kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olarak belirlenmiştir. Müdahale 1 ve kontrol grubundakilerin sonda sonrası idrara çıkış süresi (dakika), müdahale 2 grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olarak bulunmuştur. Ameliyat sonrası gruplar arasında kanama miktarı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. 

Anahtar Kelimeler: Aktif Isıtma; Anne ve Bebek İyilik Hali; İntravenöz Sıvı; Sezaryen.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of actively warming the patient and using warmed intravenous (IV) fluid during cesarean section on maternal and infant well-being.
The study was conducted in a university hospital with a total of 105 women who gave birth by cesarean section randomly selected from 35 intervention 1 (only underbody heater group), 35 intervention 2 (both underbody heater and heated IV fluid group) and 35 control group. The research data were collected with the Individual Information Form, Patient Follow-up Form and Visual Analog Scale. APGAR score, body temperature, cortisol and glucose levels were evaluated in the infant and body temperature, intraoperative bleeding, shivering, postoperative pain, gas and urination were evaluated in the mother between the three groups.
Descriptive statistics, Chi-square, Shapiro Wilks, Friedman, Wilxocon, Kuruskal Wallis and Mann Whitney U test were used in the evaluation of the data and significance level p<0.05 was accepted. 
Compared to the infants in the control group, the body temperature, APGAR score and cortisol level of the infants in intervention 1 and 2 were significantly lower (p<0.05), while there was no significant difference between the blood glucose levels (p>0.05). It was determined that the intraoperative body temperature of the women in intervention 1 and 2 was significantly higher than that of the women in the control group (p<0.05); the body temperature of the women in intervention 2 group was also higher than that of the women in intervention 1 group (p<0.05). It was determined that 54.3% of the patients in the intervention 1 group and 74.3% of the patients in the intervention 2 group received three doses of analgesic, while 65.7% of the patients in the control group received 4 doses of analgesic. The burping time (hours) of those in the intervention 1 group was significantly higher than those in the intervention 2 group and significantly lower than the control group. The duration of urination after catheterization (minutes) in the intervention 1 and control groups was found to be significantly higher than that in the intervention 2 group. There was no statistically significant difference in the amount of postoperative bleeding between the groups.

Keywords:  Active Heating; Caesarean Section; İntravenous Fluids; Mother and Baby Well-Being.