Türkiye'de cari açık sorunu ve politika uygulamaları
The problem of current account deficit in Turkey and economy policy practices
Yazar: VEYSEL KARAGÖL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELTEM ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Cari işlemler = Current accounts ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ödemeler bilançosu = Payments balance ; Ödemeler dengesi = Balance of payments

Özet:
Cari işlemler hesabı açıkları, son yıllarda hızlı küreselleşmenin ve finansallaşmanın etkisi ile özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri için önemli bir tehdit unsuru halini almaktadır. Aynı durum Türkiye ekonomisi için de geçerli olup son yıllarda cari açık ile mücadele amaçlı politika önerileri ve tedbirler öngören birçok çalışma yapılmıştır.
Cari açığa yönelik olarak sürdürülebilirlik ve finansman sorunlarından önce, cari açığın dinamiklerinin bilinmesinin büyük önem arz ettiği düşünülmektedir. Bu çalışmada, cari açığa etki eden belirleyiciler ve bu kapsamda uygulanan politikalar ele alınarak, cari açığın kapatılmasına yönelik politika önerileri sunulması amaçlanmaktadır.
Çalışmada, 2003-2015 yılları arasında, aralarında eş-bütünleşme ilişkisi bulunan, ihracatın ithalatı karşılama oranı, petrol fiyatları, reel efektif döviz kuru, reel faiz oranı ve Bist100 değişkenleri, VECM ile analiz edilmektedir. Analiz sonucunda Türkiye ekonomisi için ihracatın ithalata bağımlılığının cari işlemler hesabındaki dengesizliklerin en önemli nedeni olduğu saptanmıştır. Ayrıca Türkiye ekonomisinin, üzerinde tartışılan yapısal reformları bir an önce hayata geçirmesinin cari açık ile mücadelede hızlı bir biçimde yol kat edebilmek adına etkili bir faktör olacağı da çalışmanın elde ettiği diğer bir önemli sonuçtur.


Anahtar Kelimeler: Ödemeler bilançosu, Cari açık, Ekonomi politikaları, VECM analizi, Türkiye.

Abstract:
In recent years, especially with the effect of rapid globalization and financialization the current account deficit is a major threat to the state of the economies of developing countries. The same thing is valid for the Turkish economy. In recent years, many studies have been done foreseeing policy recommendations and precautions for dealing with the current account deficit.
Before the current account deficits sustainability and funding issues it is important to know the dynamics of the current account deficit. In this study, determinants of the current account deficits and policies implemented in this context will be covered. Therefore, it is intended to provide policy recommendations for closing the deficit.
In this study, co-integration relationship between the ratios of exports to imports, oil prices, the real effective exchange rate, the real interest rate and BIST 100 variables are analyzed by VECM for the years 2003-2015. The result of the analysis has detected that import dependence of exports for the Turkish economy was the most important reason for the imbalances in the current account. There is also another important results obtained in the study which is for the Turkish economy implementing the structural reforms before long is an effective factor in order to deal with the current account deficit.



Keywords: Balance of payment, Current account deficit, Economy policies, VECM analysis, Turkey.