Tip 1 diabetes mellitus tanılı çocuklarda damar fonksiyon bozukluklarının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
The evaluation of vascular function disorders by ultrasonography in children with diagnosis of type 1 diabetes mellitus
Yazar: GÜRKAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. AHMET AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1

Özet:
Amaç: Bu çalişmanın amacı tip 1 diabetes mellitus (DM) tanılı çocuklarda damar fonksiyonlarının ultrasonografik olarak değerlendirilmesi (intima-media kalınlığı (İMK) ve damar esnekliği) ve damar endotel fonksiyonlarını bozabilecek bazı enflamatuar mediyatörlerin düzeylerini saptamaktır.Metodlar: Çalışma, İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bilim Dalı polikliniğinde tip 1 DM nedeniyle takip edilen 33 hasta ( yaş ortalamaları 11,36±4,21 yıl) ve 34 sağlıklı kontrol grubu ( yaş ortalamaları 11,50 ± 3,62 yıl) oluşturdu. Hasta ve kontrol grubundaki tüm çocuklara vücut kitle indeksi, arteryel tansiyon, açlık serum total kolesterol, trigliserid, LDL kolesterol, HDL kolesterol, VLDL kolesterol, C-reaktif protein (CRP), fibrinojen, interlökin-2 (İL-2), interlökin-6 (İL-6) ve tümör nekroz faktör-alfa (TNF-alfa) düzeyleri, doppler B-mod ultrasonografi ile A. Karotis interna intima-media kalınlığı ve sistol-diyastol mesafeleri ölçülerek damar esnekliği açısından ölçümler yapıldı.Bulgular: Tip 1 DM hasta grubundaki tüm çocuklarda, sağlıklı kontrol grubuna göre; lipid profilleri, CRP, fibrinojen ve TNF-alfa düzeyleri incelendiğinde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmazken, İL-2 (5,73±2,25'e karşı 3,97±1,93, p<0,01), İL-6 (7,58±3,522ye karşı 4,00±1,49, p<0,001) düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı.Sağ karotis İMK (0.47±0.07mm'e karşı 0.45±0.06 mm), sol karotis İMK (0.47±0.07mm'e karşı 0.47±0.06 mm) gruplar arasında anlamlı olarak fark saptanmazken, sağ karotis sertleşmesi (1,13±0,44'e karşı 0.89±0,48), ve sol karotis sertleşmesi (1.20±0,57'ye karşı 0.86±0,42) diyabetik çocuk grubunda, sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı. (Sırasıyla; p=0,228, p=0.763, p=0.039, p=0.009).Sonuç: Çalışmamızda tip 1 DM tanısıyla izlenen hastalarda klinik olarak aterosklerotik bulgular olmadan endotel disfonksiyonu gösteren damar esnekliğinin azalmış olduğu ve endotel fonksiyonlarının bozulması için proenflamatuar sitokinlerin önemli bir risk faktörü olduğu gösterildi.

Abstract:
Background: The aim of this study was to evaluate vascular functions, i.e. carotid intima-media thickness (IMT) and vascular elasticity, via ultrasound examination and to determine levels of some inflammatory markers damageable to vascular endothelial functions in children with type 1 diabetes mellitus.Methods: 33 children with the diagnosis of type 1 DM (age:11,36±4,21 years) and 34 age-matched healthy children (age:11,50±3,62 years), recruited from the outpatient clinic of Metabolism and Nutrition in Istanbul University Department of Pediatrics, entered the study. The measurements of body mass index, arterial blood pressure, fasting serum triglyceride, total, LDL, HDL and VLDL cholesterol, C-reactive protein, fibrinogen, IL-2, IL-6, TNF-alpha levels and a. carotid intima-media thickness and carotid elasticity with the use of doppler B-mode ultrasound were constructed through all children.Results: Concentrations of total cholesterol, triglyceride, LDL cholesterol, HDL cholesterol, VLDL cholesterol, C- reactive protein, fibrinogen ve TNF-alpha were not significantly higher in the diabetic group compared with the control subjects. Diabetic children had significantly higher plasma concentrations of IL-2 (5,73±2,25 vice 3,97±1,93, p<0,01), IL-6 (7,58±3,522 vice 004,00±1,49, p<0,001) than control subjects.A significant difference for right carotid IMT (0.47±0.07 vice 0.45±0.06 mm) and left carotid IMT(0.47±0.07 vice 0.47±0.06 mm) was not detected between the diabetic and control group. Right carotid stiffness (1.13±0,44 vice 0.89±0,48), and left carotid stiffness (1.20±0,57 vice 0.86±0,42) were significantly increased in diabetic children (respectively p=0,228, p=0.763, p=0.039, p=0.009).Conclusion: The decreased vascular elasticity showing endothelial dysfunction, in which increased proinflamatory cytokines are important risk factor, was demonstrated in children with type 1 DM without clinical evidence of atherosclerosis.