Türkiye'deki kızıl tilkinin (Vulpes vulpes Linnaeus, 1758) moleküler filogenisi ve demografik tarihi
Molecular phylogeny and demographic history of red fox (Vulpes vulpes Linnaeus, 1758) in Turkey
Yazar: ALI ADAN HASSAN
Danışman: PROF. DR. İSLAM GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Zooloji = Zoology

Özet:
Türkiye, Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın kavşak noktasında yer almaktadır ve farklı hayvan taksonlarının bir dizi türünün / soyunun kaynaklandığı bölgedir. Karmaşık topografyası, iklim koşulları ve tektonik tarihi nedeniyle, Batı Palaearktik'te çok çeşitli tarihsel biyocoğrafik desenler sergileyen önemli bir biyolojik çeşitlilik sıcak noktasıdır. Vulpes, Canidae'nin bir cinsidir ve Kuzey Yarımkürenin çoğunda, Kuzey Amerika, Avrupa ve Hindistan'dan Japonya'ya kadar bulunmaktadır. Vulpes, hepsi gerçek tilki olarak adlandırılan yaklaşık 12 tür içermektedir. Kızıl tilki (Vulpes vulpes) Kuzey Kutbu'ndan Kuzey Afrika, Kuzey Amerika ve Avrasya'ya kadar tüm Kuzey Yarımküre boyunca bulunan en büyük, en bol ve en yaygın Vulpes türüdür. Bu çalışmada, Türkiye genelinden örneklenen 60 ve Kuzey Kıbrıs'tan örneklenen 1 olmak üzere toplam 61 kızıl tilkide mitokondriyal genomun 1555 bç'lik bir bölgesinin dizi analizi yapılmıştır. Yapılan analizler ile dağılımları üst üste çakışan ancak bir dereceye kadar coğrafi bir yapılanma sergileyen dört mitokondriyal soy hattının var olduğu ortaya çıkarılmıştır. Yeterli sayıda örnek içeren bu soy hatlarının demografik geçmişleri de tahmin edilmiş ve karşılaştırılmıştır. Sonuçların ve filocoğrafik yorumlamaların karnivor memeli çalışan biyologların yanı sıra filocoğrafik örüntü ve iklim değişikliğinin türler üzerindeki etkileri üzerinde çalışanlar için de ilgi uyandıracağını ummaktayız.

Abstract:
Turkey is situated at the junction of Europe, the Middle East and Asia, and it is the region in which a number of species/lineages of different animal taxa originated. Due to its complex topography, climatic conditions, and tectonic history, it is an important biodiversity hotspot in the West Palaearctic, exhibiting a wide range of historical biogeographical patterns. Vulpes is a genus of the Canidae and is found throughout much of the northern hemisphere, from North America, Europe, and India to Japan. Vulpes comprises about 12 extant species, all referred to as the true foxes. The red fox (Vulpes vulpes) is the largest, the most abundant and the most widespread species of Vulpes, being present across the entire Northern Hemisphere from the Arctic Circle to North Africa, North America and Eurasia. Here, we sequenced a 1555-bp region of the mitochondrial genome from 60 red foxes sampled from across Turkey and 1 sample from Norther Cyprus. Four mitochondrial lineages were recovered, with overlapping distributions, but there was some geographical structure to some extent. The demographic histories of the lineages with sufficient number of samples were also estimated and compared. We hope that the results and phylogeographic interpretation will be of substantial interest to carnivore biologists as well as to those who are working on phylogeographic reconstructions and the effects of climate change on species.