Minibüs şoförlerinin çalışma ortamlarının ergonomik açıdan incelenmesi
Ergonomic investigation of minibus drivers' working environments
Yazar: EZGİ GÜLDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ENSARİ ÖZAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Minibüsler = Minibuses ; REBA yöntemi = REBA method ; Sürücüler = Drivers ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Bu çalışmanın amacı, minibüs şoförlerinin çalışma koşullarındaki ergonomik sorunları belirlemektir. İstanbul'da toplu taşıma sektöründe çalışan rastgele seçilmiş 102 minibüs şoförü ile yapılan anket çalışması ile ergonomik bir risk değerlendirilmesi yapılmıştır. Bütün denekler sosyodemografik faktörler, kas- iskelet sistemi problemleri, fiziksel, eğitimsel ve psikolojik durumlar ile ilgili 49 sorudan oluşan anket kullanılarak SPSS değerlendirme yöntemi yapıldı. Vardiyalı çalışma, eğitim düzeyi ve haftalık çalışma süresi ile iş kazası arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı analiz edildi, aralarında istatiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunamadı.  Araştırma anketine ek olarak, araç kullanımı sırasında müşteriye ödeme yapılırken sürücünün duruşu Hızlı Üst Ekstremite Değerlendirme Yöntemi (REBA) yöntemi ile analiz edilmiştir. Rastgele seçilen bir minibüs sürücü kabini REBA analizi sonucunda gövde, boyun ve bacak hareketliliğine bakılarak risk seviyesinin gerekli olduğu saptanmıştır. Anket sonucunda ise şoförlerin %40,2 'sinin kas iskelet sistemi rahatsızlığının olduğu ve şoförlerin en çok baş ağrısı, bel ağrısı ve bacak ağrısı sorunu yaşadıkları kaydedilmiştir. Bunun yanında şoförlerin haftalık çalışma saati %86,3 oranında 45 saatin üzerindeydi. Şoförlerin %96' sı çalışırken bir kerede olsa sinirlendiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, minibüs şoförlerinin çalışma ortamı ve çalışma koşullarındaki ergonomik, fiziksel, psikolojik risk faktörleri ve sağlık etkileri değerlendirilmiş olup çalışma koşullarını iyileştirmek için öneriler geliştirildi.

Abstract:
The aim of this study is to determine the ergonomic problems in the working conditions of minibus drivers. An ergonomic risk assessment was carried out with a survey conducted with randomly selected 102 minibus drivers working in the public transportation sector in Istanbul. SPSS evaluation method was performed by using a questionnaire consisting of 49 questions about sociodemographic factors, musculoskeletal system problems, physical, educational and psychological conditions of all subjects. It was analyzed whether there was a significant relationship between shift work, education level, weekly working time and occupational accident, but no statistically significant results were found between them. In addition to the research questionnaire, the driver's posture while paying the customer while driving was analyzed with the Rapid Upper Extremity Assessment Method (REBA) method. As a result of REBA analysis of a randomly selected minibus driver's cabin, it was determined that the risk level was necessary by looking at trunk, neck and leg mobility. As a result of the survey, it was noted that 40.2% of the drivers had musculoskeletal disorders and the drivers mostly experienced headache, low back pain and leg pain. In addition, the weekly working hours of the drivers were over 45 hours at a rate of 86.3%. He stated that 96% of the drivers got angry at least once while working. As a result, ergonomic, physical and psychological risk factors and health effects of minibus drivers' working environment and working conditions were evaluated and suggestions were developed to improve working conditions.