Evre 3-5 kronik böbrek hastalarının ''Böbrek Yetmezliği Risk denklemi'' sınıflandırmasına göre kronik böbrek hastalığı progresyonu ve hastalık maliyeti ilişkisi
The relationship between chronic kidney disease progression and disease cost of stage 3-5 chronic kidney disease patients according to the "Kidney Failure Risk Equation" classification
Yazar: AYŞE MÜGE HOLOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARICI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kronik böbrek hastalığı (KBH) yönetiminde tedaviyle ilgili kararlar genellikle tahmini glomerüler filtrasyon hızı (tGFH) ve albüminüriye dayalıdır. Geçtiğimiz yıllarda evre 3-5 KBH hastalarında son dönem böbrek yetmezliğine ilerleme riskini öngördürücü yeni modeller geliştirilmiştir. "Böbrek Yetmezliği Risk Denklemi" (BYRD) olarak adlandırılan 4-değişkenli ve 8-değişkenli bu denklemler yaş, cinsiyet, tGFH, idrar albumin/kreatinin oranı, serum kalsiyum, serum fosfor, serum bikarbonat ve serum albumin parametrelerini içermektedir. Bu çalışmanın amacı, merkezimizde KBH tanısıyla takip edilen hastalarda BYRD`ye göre risk analizlerini yaparak 2 ve 5 yıllık son dönem böbrek yetmezliğine ilerleme riskini öngörmek ve hastaların risk grubu ile hastanede kaynak kullanımı ve maliyet arasındaki olası ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya dahil edilen toplam 822 hasta arasından [415 (%50,5) kadın ve 407 (%49,5) erkek] 635 hasta evre 3 (%77,3), 187 hasta evre 4 KBH tanısı (%22,7) ile izlenmekte idi. Evre 3 hastalarda 5 yıllık "Son Dönem Böbrek Yetmezliğine İlerlemeksizin Sağkalım" (SDBY-İS) oranı 4 değişkenli BYRD sınıflamasına göre düşük riskli hastalarda %95,7±1,1, orta riskli hastalarda %89,7±2,7, yüksek riskli hastalarda %64,2±5,9 saptandı (p<0,001). Evre 4 hastalarda ise 2 yıllık SDBY-İS oranı 4 değişkenli BYRD sınıflamasına göre düşük riskli hastalarda %100, orta riskli hastalarda %92,3 ±3,7, yüksek riskli hastalarda %64±5,1 bulundu (p<0,001). Sekiz değişkenli BYRD sınıflamasına göre evre 3 hastalarda 5 yıllık SDBY-İS oranı düşük riskli hastalarda %98±0,9, orta riskli hastalarda %82,6±3,4, yüksek riskli hastalarda %67,6±5,6 izlendi (p<0,001). Aynı sınıflamaya göre evre 4 hastalarda 2 yıllık Son Dönem Böbrek Yetmezliğine İlerlemeksizin Sağkalım (SDBY-İS) oranı düşük riskli grupta %97,7±2,3, orta riskli grupta %96,1±2,7, yüksek riskli grupta ise %60,2±5,4 saptandı (p<0,001). Her iki evrede 4 değişkenli ve 8 değişkenli BYRD sınıflamasına göre risk derecesi arttıkça koroner anjiyografi, non-kardiyak anjiyografi, ameliyat, böbrek biyopsisi, arteriyovenöz fistül açılması ve tünelli diyaliz kateteri takılması gibi invaziv işlem oranlarında artış izlendi. Evre 3 KBH hastalarında 4 değişkenli BYRD sınıflamasına göre risk grubu yükseldikçe ortanca yıllık ayaktan başvuru ve yatış maliyetlerinin arttığı gösterildi (sırası ile, p=0,025 ve p=0,045). Sonuç olarak, 4 değişkenli ve 8 değişkenli BYRD risk sınıflaması evre 3 ve evre 4 KBH hastalarında son dönem böbrek yetmezliğine ilerlemeyi göstermede oldukça kullanışlıdır. Yanı sıra, bahsedilen risk sınıflamalarından hastane kaynak kullanımı ve maliyetlerin öngörülmesinde de etkin bir şekilde yararlanılabilir.

Abstract:
In the management of chronic kidney disease (CKD), treatment decisions are often based on estimated glomerular filtration rate (eGFR) or albuminuria. In recent years, new models have been developed to predict the risk of progression to end-stage kidney disease in stage 3-5 CKD patients. These 4-variable and 8-variable equations, called "Kidney Failure Risk Equation" (KFRE), include age, gender, eGFR, urine albumin-creatinine ratio, serum calcium, serum phosphorus, serum bicarbonate and serum albumin parameters. The aim of this study is to predict 2- and 5-year progression by performing risk analyzes according to KFRE in patients with a diagnosis of CKD, and to examine the possible relationship between the risk groups and the use of resources as well as the hospital costs. Among total of 822 patients [415 (50.5%) women and 407 (49.5%) men], 635 were diagnosed with stage 3 (77.3%) and 187 (22.7%) were diagnosed with stage 4 CKD. The 5-year End-Stage Kidney Disease Free Survival (ESKD-FS) rate in stage 3 patients is 95.7±1.1% in low-risk patients, 89.7±2.7% in intermediate-risk patients, 64.2±5% in high-risk patients, according to the 4-variable KFRE classification (p<0.001). In stage 4 patients, the 2-year ESKD-FS) rate was found to be 100% in low-risk patients, 92.3±3.7% in medium-risk patients, and 64±5.1% in high-risk patients according to the 4-variable KFRE classification (p<0.001). According to the 8-variable KFRE classification, the 5-year ESKD-FS rate in stage 3 patients was 98±0.9% in low-risk group, 82.6±3.4% in medium-risk group, and 67.6±5.6% in high-risk group (p<0.001). According to the same classification, the 2-year ESKD-FS rate in stage 4 patients was 97.7±2.3% in the low-risk group, 96.1±2.7% in the medium-risk group, and 60.2±5.4% in the high-risk group (p<0.001). In both stages, as the risk level increased according to the 4-variable and 8-variable Kidney Failure Risk Equation classification, an increase in the rates of invasive procedures such as coronary angiography, non-cardiac angiography, surgery, kidney biopsy, arteriovenous fistula creation and tunneled dialysis catheter insertion was observed. It was shown that the median annual outpatient and hospitalization costs increased as the risk group increased in stage 3 CKD patients according to the 4-variable KFRE classification (p=0.025 and p=0.045, respectively). In conclusion, 4-variable and 8-variable KFRE risk classifications are very useful in indicating progression to end-stage kidney disease in stage 3 and stage 4 CKD patients. In addition, the mentioned risk classifications can be used effectively in predicting hospital resources use and costs.