İstanbul ili Pendik ilçesinde bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 18-65 yaş arası kadınların rahim ağzı kanseri ve Pap Smear testine yönelik sağlık inanç düzeyleri ile etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the health belief levels towards cervix cancer and Pap Smear test and the affecting factors of women between the age of 18-65, registered to a family health center in Pendik district of Istanbul province
Yazar: AYTEN KAYA KINATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM IŞIL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışma, İstanbul ili Pendik ilçesinde bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 18-65 yaş arası kadınlarda rahim ağzı kanseri ve pap smear testi yaptırmaya yönelik sağlık inançları ve bunları etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma, İstanbul İli Pendik İlçesi 193 Nolu Aile Hekimliği Birimi'nde 02 Mayıs-28 Haziran 2024 tarihleri arasında 370 kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Katılımcılar basit rastgele örneklem ile seçilerek, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde uygulamalarında SPSS Statistics 25.00 programı kullanılmıştır. Bağımsız Örneklem T testi; Tek Yönlü Varyans analizi ve post hoc test olarak Games-Howell, LSD ve Tukey HSD testleri kullanılmıştır. Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt boyut puanlarının birbiri ile ve sürekli değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Rahim ağzı kanserine karşı duyarlılık puan ortalaması 8.03, rahim ağzı kanserini önemseme puan ortalaması 22.43, Pap Smear yarar ve motivasyon puan ortalaması 29.82, sağlık motivasyonu puan ortalaması 8.30, Pap Smear engeller puan ortalaması 36.23 olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak, bu araştırma, kadınların rahim ağzı kanseri ve Pap smear testi konusundaki sağlık inançlarının çeşitli faktörler tarafından etkilendiğini ve bu inançların sağlık tarama testlerine katılımı artırmak için önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Kadınların sağlık tarama testlerine katılımını artırmak için eğitim ve bilgilendirme programları, sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması ve kişiselleştirilmiş sağlık danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerekmektedir. Ayrıca, toplumsal farkındalık kampanyaları ve araştırmaların devamlılığı, kadınların sağlık davranışlarının iyileştirilmesi için kritik öneme sahiptir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the health beliefs related to cervical cancer and Pap smear testing among women aged 18-65 registered at a family health center in Pendik district, Istanbul, and the factors influencing these beliefs. The research was carried out with the participation of 370 women between May 2 and June 28, 2024, at the Family Medicine Unit 193 in Pendik District, Istanbul. Data were collected using the Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model Scale. There are 3,810 women registered in the Family Medicine Unit 193 in Pendik district, and the sample size was calculated to be 349. As a result, the study was completed with the participation of 370 women during the specified dates. Participants were selected through simple random sampling, and data were collected through face-to-face interviews conducted by the researcher. SPSS Statistics 25.00 software was used for data analysis. Independent Samples T-test, One-Way ANOVA, and post hoc tests including Games-Howell, LSD, and Tukey HSD tests were employed. Pearson correlation and Spearman correlation analyses were used to evaluate the relationships between the subscale scores of the Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model and continuous variables. The average sensitivity score for cervical cancer was found to be 8.03, the average concern score for cervical cancer was 22.43, the average benefit and motivation score for Pap smear was 29.82, the average health motivation score was 8.30, and the average barrier score for Pap smear was 36.23
In conclusion, this research indicates that women's health beliefs regarding cervical cancer and Pap smear testing are influenced by various factors, and these beliefs play a significant role in increasing participation in health screening tests. To enhance women's participation in health screening tests, there is a need for educational and informational programs, facilitation of access to health services, and the dissemination of personalized health counseling services. Additionally, community awareness campaigns and the continuity of research are critical for improving women's health behaviors.