E-öğrenme ortamlarında etkileşimli değerlendirme araçları kullanımının başarı kaygısına, motivasyona, başarıya etkisi ve öğrenen görüşleri
The effect of using interactive assessment tools on achievement anxiety, motivation, achievement in e-learning environments and learners' views
Yazar: ÜLKÜ ÜLKER
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BÜLBÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Etkileşimli değerlendirme = Interactive assessment ; Motivasyon = Motivation ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Teknolojik gelişmelerin ilerlemesi ile ortaya çıkan yeniliklerin eğitim öğretim süreçlerine yansımaları, e-öğrenme sistemlerinin her geçen gün biraz daha gelişmesi ve bu sistemlere uygun yeni ihtiyaçların ortaya çıkması şeklinde bir döngüye sahiptir. Ölçme ve değerlendirme faaliyetleri, bu döngüde kendisine e-değerlendirme sistemleri ile yer bulmuştur. Çevrimiçi ortamlarda öğrenme için önemli olan değişkenlerden birisi motivasyondur ve sınav kaygısı hem motivasyonu hem de akademik başarıyı olumsuz etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı e-öğrenme ortamında etkileşimli değerlendirme araçları kullanımının başarı kayısına, motivasyona, başarıya etkisini ve öğrenen görüşlerini incelemektir. Bu amaçla açıklayıcı sıralı karma yöntem araştırma deseni kullanılarak birinci aşamada nicel araştırma süreci, ikinci aşamada ise nitel araştırma süreci gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada 18 yaş üstünde olup gönüllü katılım sağlayan 42 katılımcı ile eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desende nicel araştırma gerçekleştirilmiş ve başarı kaygısı ölçeği, motivasyon ölçeği, başarı testi ile nicel veriler toplanmıştır. İkinci aşamada etkileşimli değerlendirme araçlarını kullanan katılımcılardan açık uçlu anket formu ile nitel veri toplanmıştır. Araştırma sürecinde ARCS motivasyon modeline göre planlanan e-ticaret dersine yönelik 6 haftalık eş zamanlı ders sunumları Adobe Connect sanal sınıf uygulaması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Eş zamanlı dersler deney ve kontrol grubunda aynı şekilde yürütülmüştür. Deney grubunda kontrol grubundan farklı olarak ders süreci dışında etkileşimli değerlendirme araçları ile etkinlikler uygulanmıştır. Ulaşılan bulgulara göre etkileşimli değerlendirme araçları kullanımının başarı kaygısı ve motivasyon üzerinde bir etkisi olmadığı görülmüştür. Nitel bulgular, etkileşimli değerlendirme araçları kullanımının motivasyona olumlu katkılar sunduğunu göstermiştir. Deney grubundan elde edilen bulgulara göre etkileşimli değerlendirme araçları kullanımı ile desteklenen e-öğrenme süreci öğrenen başarısındaki değişimin %76'sını açıklamıştır.  Deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasından elde edilen bulgulara göre etkileşimli değerlendirme araçları kullanımı öğrenen başarısındaki değişimin %29'unu açıklamıştır. Etkileşimli değerlendirme araçları kullanımının başarı üzerinde yüksek düzeyde etkiye sahip olduğu ve başarıyı arttırdığı tespit edilmiştir. Nitel bulgulardan ulaşılan sonuca göre etkileşimli değerlendirme araçları kullanımı yoğun şekilde bilişsel süreçleri desteklemektedir. Teknik altyapı ve gereksinimler (kullanılan cihazın donanımsal ve yazılımsal yeterlikleri, kullanılan ağ yapısının özellikleri vb.) gibi olumsuz etkilerin e-öğrenme ortamında etkileşimli değerlendirme araçları kullanımından alınan verimi düşürdüğü ve öğrenme sürecini olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan bulgular doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The reflections of the innovations that emerged with the advancement of technological developments on the education and training processes have a cycle in which e-learning systems develop more and more and new needs suitable for these systems emerge. Measurement and assessment activities have found a place in this cycle with e-assessment systems. One of the variables that are important for learning in online environments is motivation, and test anxiety negatively affects both motivation and academic achievement. The aim of this research is to examine the effects of using interactive assessment tools in the e-learning environment on success anxiety, motivation and success, and the views of learners. For this purpose, using the explanatory sequential mixed method research design, the quantitative research process was carried out in the first stage and the qualitative research process was carried out in the second stage. In the first stage, quantitative research was carried out in a quasi-experimental design with an unequalized control group with 42 participants over the age of 18 who participated voluntarily, and quantitative data were collected with success anxiety scale, motivation scale, achievement test. In the second stage, qualitative data were collected with an open-ended questionnaire form from the participants who had used interactive assessment tools. During the research process, 6-week simultaneous lecture presentations for the e-commerce course planned according to the ARCS motivation model were carried out using the Adobe Connect virtual classroom application. Simultaneous lectures were carried out in the same way in the experimental and control groups. In the experimental group, unlike the control group, interactive assessment tools were used outside the course process. According to the findings, it was seen that the use of interactive assessment tools had no effect on success anxiety and motivation. Qualitative findings showed that the use of interactive assessment tools contributed positively to the motivation. According to the findings obtained from the experimental group, the e-learning process supported by the use of interactive assessment tools explained 76% of the variance in learner achievement. According to the findings obtained from the comparison of the experimental and control groups, the use of interactive assessment tools explained 29% of the variance in learner achievement. It has been determined that the use of interactive assessment tools has a high effect on achievement and increases achievement. According to the conclusion reached from the qualitative findings, the use of interactive assessment tools heavily supports cognitive processes. It has been concluded that some negative effects such as technical infrastructure and requirements (hardware and software capabilities of the device used, characteristics of the network structure used, etc.) reduce the efficiency of the use of interactive assessment tools in the e-learning environment and also negatively affect the learning process. Various suggestions were presented in line with the findings.