Engelli kullanıcılara yönelik bilgi hizmetleri ve bir engelsiz kütüphane modeli önerisi
Information services for disabled users: an unhindered library model proposal
Yazar: ŞİRİN KİLARCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİT BULUTHAN ÇETİNTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Bedensel engelli çocuklar = Physically handicapped children ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Bilgi hizmetleri = Information services ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Görme engelliler = Visually impaired ; Kütüphane hizmetleri = Library services ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu araştırma engelli kullanıcılara yönelik sunulan bilgi hizmetlerinin değerlendirilmesi ve onlara yönelik örnek bir engelsiz kütüphane model önerisi sunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki toplam sayısı 206 olan devlet ve vakıf üniversite kütüphaneleri ile 81 il halk kütüphaneleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise konu ile ilişkili olduğu düşünülen kütüphane personeli oluşturmaktadır. Anket çalışması, devlet ve vakıf üniversiteleri kütüphaneleri ile il halk kütüphanelerinde danışma kütüphanecisi olarak çalışan personel arasından sadece bir kişiye uygulanmıştır. Bu kapsamda 251 kişiye anket gönderilmiş, 153 kişi dönüş yapmış ve 150 anket değerlendirilmeye alınmıştır. Personele "engelli kullanıcılara yönelik sunulan bilgi hizmetleri" hakkında anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen verilerin analizleri SPSS (20.00) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Değerlendirme sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir. Personelin çoğu engelli kullanıcılara yönelik sunulan bilgi hizmetlerini yetersiz bulmaktadır. Engellilere yönelik engelsiz bilgi hizmeti sunan kütüphanelerin engelli kullanıcılar tarafından daha çok tercih edildikleri tespit edilmiştir. Ankete katılan personelin engelsiz bilgi hizmeti sunabilmeleri ve engelsiz bir iletişimin sağlanabilmesi için gerekli seminer ve eğitim gibi faaliyetlere katılmak istedikleri saptanmıştır. Katılımcıların çoğunluğunun engelsiz bir bilgi hizmetinin sunulabilmesi için mevcut koşulların iyileştirilmesinin engelli kullanıcılar tarafından bilgi merkezlerinin kullanımını teşvik edeceği ve engelsiz kütüphanelerin sayısının artırılması gerektiği yönünde görüş birliğinde oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out to evaluate the information services for disabled users and to provide a sample unobstructed library model proposal for them. The total number of population of the study, which state and private universities in Turkey with 206 libraries in 81 provinces constitute public libraries. The sample of the study is composed of library personnel who are thought to be related to the subject. The survey study was applied to only one person among the staff working as a library librarian in the libraries of state and foundation universities and public libraries. In this context, a questionnaire was sent to 251 people, 153 people returned and 150 questionnaires were evaluated. A questionnaire was applied to the personnel about ulan information services for disabled users Person. The following information was obtained as a result of the evaluation. Most of the staff find the services offered for disabled users insufficient. It has been determined that libraries that offer barred information access services are mostly used by disabled users. It was determined that the participants would like to participate in activities such as seminars and training in order to provide unhindered information services and to ensure unhindered communication. It was determined that the majority of the participants were encouraged to improve the existing conditions, to encourage the use of information centers by disabled users and to increase the number of unhindered libraries in order to provide an unhindered information service.