Akromegalinin pür endoskopik endonazal tedavisi; sınıflama, remisyon oranları, remisyona etkili faktörler ve komplikasyonlar
Pure endoscopic endonasal therapy of acromegalia; classification, remition ratios, factors affecting remition and complications of surgery
Yazar: DERYA KARAOĞLU GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ARIKAN NACAR
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Nöroendokrinşirurji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Akromegali genellikle GH salgılayan hipofiz adenomuna bağlı 
gelişen, serum GH ve IGF-1 yüksekliği ile seyreden, kronik bir hastalıktır. Tedavi 
edilmemiş akromegalinin mortalite ve morbidite üzerinde ciddi etkileri olması sebebi 
ile akromegali mutlak tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Her ne kadar 
akromegali tedavisi cerrahi, medikal ve radyoterapi komponentlerini içerse de son 
yıllarda endoskopik gelişmelerin de öncülüğünde endoskopik endonazal 
transsfenoidal cerrahi akromegalinin ilk seçenek tedavisi halini almıştır. Bu 
çalışmadaki amacımız Kasım 2010 ve Mart 2016 arasında Ankara Numune Eğitim 
ve Araştırma Hastanesinde pür endoskopik yöntemle opere olan 129 hastanın 
retrospektif olarak incelenmesi, operasyon sonrası takiplerinin 2002 ve 2010 
konsensus remisyon kriterlerine göre değerlendirilmesi ve küre etki eden etkenlerin 
incelenmesidir.
Materyal-Metod: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, 
Kasım 2010 ile Mart 2016 yılları arasında pür endoskopik endonazal yolla opere 
edilen 129 akromegali hastası retrospektif olarak incelendi. Tümörler büyüklük ve 
yayılımlarına göre sınıflandırıldı. Hastaların izlem sırası en az 6 ay idi. Sonuçlar, 
2002 ve 2010 konsensus kür kriterlerine göre değerlendirildi. 2002 kriterlerinde 
operasyon GH< 2,5 ng/ml, OGTT yükleme sonrası GH< 1 ng/dl ve normal IGF-1 
düzeyleri kür olmayı ifade ederken bu değerler 2010 kriterlerinde GH< 1ng/dl, 
OGTT sonrası GH< 0,4 ng/ml ve normal IGF-1 düzeyleri şeklinde değişmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama takip süreleri 23 ay idi. 
Hastaların 2002 kür kriterlerine göre kür oranları %73,4 iken 2010 kriterlerine göre 
bu oran %65,3 olarak azalmıştı. Yaş, cinsiyet, tümörün büyüklüğü, suprasellar 
uzanımının remisyona etkili olmadığı; tümörün parasellar uzanımı, kavernöz sinüs 
invazyonu, nüks oluşu ise kür oranına yakından etkili faktörler olarak bulundu. 
Operasyon sonrası 6 hastada yeni gelişen endokrinopati tespit edildi, hastaların 
3'ünde geçici, 1'inde kalıcı DI, 4 hastada panhipopituarizm gelişti. 1 hasta sellar 
hematom sebebi ile yeniden opere edildi. 1 hastada ise operasyon sırasında 
61
pseudoanevrizmaya bağlı yaygın kanama meydana geldi, ancak hastalar mortalite ve 
morbidite olmadan hastaneden taburcu oldu. 
Sonuç: Pür endoskopik endonazal yaklaşım, akromegali tedavisinin güvenli 
ve etkili bir yöntemidir. Bu çalışmada da belirtildiği gibi bu yöntem ile hem 2002 
hem de 2010 konsensus kür akromegali kriterlerine göre yüksek kür oranları elde 
edilmiştir.

Abstract:
Purpose: Acromegaly is a chronic disease, related to excess of GH and IGF1, generally caused by pituitary adenomas which are GH- secreting. Because of 
uncured acromegaly lead to high mortality and morbidity, it should be treated 
assuredly. Although treatment of acromegaly consists of surgery, drug therapy and 
radio therapy, surgical treatment became the first option in the recent years due to the 
developments of endoscopy. The aim of this study is evaluate the consequensus of 
pure endoscopic transsphenoidal surgery in series with acromegaly and rewieve the 
remission rates according to 2002 and 2010 consensus remission criterias, also 
produce the predictors of remission and mention about associated complications.
Methods: In this study, we retrospectively analyzed the medical records of 
129 patients who have GH-secreting adenomas and operated via pure endoscopic 
endonasally at Ankara Numune Training and Research Hospital between November 
2010 and March 2016. Tumors were classified according to size and tumor 
extension. Patients'follow up periods were minimum 6 months. The consequences 
were evaluated in accordance with 2002 and 2010 consensus remission criterias. 
According to 2002 criteria; GH< 2,5 ng/ml, randomly GH < 1 ng/ml after OGTT and
normal IGF-1 levels for age and sex within 3 and 6 months after surgery means 
remission for acromegaly. These numerical values were changed in 2010 criteria. 
According to 2010 criteria; GH< 1 ng/ml, randomly GH< 0,4 ng/ml after OGTT and 
normal IGF-1 levels means remission.
Results: the mean follow-up period was 23 months. According to 2002 
criteria the total remission rate was %73,4 and this rate decreased to %65,3 according 
to 2010 criteria. Age, gender, suprasellar extension of the tumor and size of the tumor 
did not affect the remission but parasellar extension, cavernous sinus invasion and 
relapse of tumor were associated with lower rates of disease control. After surgery 
new endocrinopathies were seen in 6 patients; 3 were transient DI, 1 was permanent 
DI and 4 were hypopituatirism. One patient had second surgery because of sellar 
hematoma and one had gross bleeding during the surgery because of 
63
pseudoaneurysm but they discharged from the hospital without morbidity and 
mortality.
Conclusion: Pure endoscopic transsphenoidal surgery is an effective and 
safe option for the treatment of acromegaly. In this study we have high remission 
levels with this option according to 2002 and 2010 consensus criterias.