Enterecoccus faecalis ve candida albicans üzerine çeşitli kök kanal irrigasyon solüsyonlarının karşılaştırmalı antimikrobiyal analizi: İn-vitro bir çalışma
Antimicrobial efficacy of various root canal irrigation solutions against E. faecalis and C. albicans: An in-vitro study
Yazar: MURAT ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FUNDA KONT ÇOBANKARA
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Candida albicans = Candida albicans ; Enterococcus faecalis = Enterococcus faecalis ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; İn vitro = In vitro ; İrrigasyon = Irrigation

Özet:
Bu in-vitro çalışmanın amacı; endodontide yaygın olarak kullanılan %5.25 sodyum hipoklorit (NaOCl), %17 etilen diamid tetra asetikasit (EDTA) ve %2 klorheksidin (CHX) irrigasyon solüsyonları ile %0.1 oktenidin (OCT), %2 perasetik asit (PAA), %18 etidronik asit (HEBP), %1 fitik asit (FA), %25 tannik asit (TA), %1, %3 ve %5 borik asit (BA), 0.4 mg/ml nanopartiküllü hegzagonal boron nitrit (h-BN) ve %0.02 hipokloröz asit (HOCl) solüsyonlarının E. faecalis ve C. albicans üzerindeki antimikrobiyal etkinliklerini minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) ve direkt kontakt test (DKT) yöntemleriyle değerlendirmektir.
Öncelikle her bir solüsyondan 50 µl alınarak, aynı hacimde McFarland 0.5 olacak şekilde ayarlanan E. faecalis (ATCC 29212) ve C. albicans (ATCC 90028) suşları ile 96 kuyucuklu mikropleytlere konulup, 1/1'den - 1/8192 oranlarına kadar olan seri dilüasyonları hazırlandı ve 37ºC'de 24 saat süreyle inkübe edildi. Daha sonra mikropleytler ELISA okuyucuda tarandı. Değerlendirme sonunda solüsyonların E. faecalis ve C. albicans'ın üremesini durdurdukları son dilüasyonları MİK değeri olarak kaydedilerek MİK skorları belirlendi. 
MİK testi sonucuna göre her iki mikroorganizmaya da herhangi bir antimikrobiyal etkinlik gösteremeyen 0.4 mg/ml h-BN ve %0.02 HOCl haricindeki diğer solüsyonların antimikrobiyal etkinlikleri, DKT yöntemiyle 30 sn, 60 sn, 5 dk ve 10 dk'lık temas sürelerinde % mikroorganizma ölüm oranları üzerinden hesaplandı. 
İstatistiksel analizde solüsyonlar arasında genel bir değerlendirme yapmak için karışık düzen (mixed design) varyans analizi ve çoklu karşılaştırma testlerinden Bonferroni-Dunn testi, süre kıyaslamaları için ise Bonferroni-Dunn testleri kullanıldı. Tüm değerlendirmelerde önem düzeyi p<0.05 olarak alındı.
MİK testinde elde edilen sonuçlara göre; %2 CHX, %0.1 OCT, %25 TA ve %2 PAA solüsyonları E. faecalis ve C. albicans'ın büyümesini düşük MİK skorlarında durdurdu (sırasıyla; (1/1024; 1/1024), (1/256; 1/1024), (1/4096; 1/8192), (1/32; 1/16)). %5,25 NaOCl, %2 PAA, %25 TA ve %2 FA (sırasıyla; (1/8; 1/4), (1/32; 1/16), (1/4096; 1/8192), (1 /2; 1/4)) hem fungisit hem de bakterisit etki gösterdi.
DKT yönteminde elde edilen sonuçlara göre;  %5.25 NaOCl, %2 PAA, %18 HEBP, %0.1 OCT ve %2 CHX 30 sn'de E. faecalis'i tamamen ortadan kaldırdı (p>0.05). %2 FA 60 sn, %25 TA 5 dk sonunda E. faecalis'i tamamen yok ederken, bunu artan konsantrasyon ve zamanlarda %1-3-5 BA ve %17 EDTA takip etti. 
%5.25 NaOCl, %17 EDTA, %3-%5 BA, %2 FA, %25 TA, %2 PAA ve %2 CHX 30 sn'de (p>0.05), %0.1 OCT ise 60 sn'de (p<0.05) C. albicans'ı tamamen ortadan kaldırdı. 5 dk sonunda %18 HEBP hariç tüm solüsyonlar C.albicans'ı tamamen elimine etti (p>0.05).

Mevcut çalışma şartları doğrultusunda diğer solüsyonlara göre, her iki mikroorganizmaya karşı yüksek antimikrobiyal etkinlik gösterdiği belirlenen solüsyonlar; %5.25 NaOCl, %2 CHX, %2 PAA, %0.1 OCT, 25%TA ve %2 FA olarak belirlenmiştir.  Sonuç itibariyle, geleneksel irrigasyon solüsyonlarından %5.25 NaOCl ve %2 CHX'e ilave olarak %2 PAA, %0.1 OCT, 25%TA ve %2 FA'nın da antimikrobiyal özellikleriyle alternatif endodontik irrigasyon solüsyonu olarak ümit vadedici ve klinik kullanım açısından tavsiye edilebilir nitelikte oldukları söylenebilir. 
Anahtar sözcükler: Direkt kontakt test, antimikrobiyal etkinlik, irrigasyon solüsyonu

Abstract:
The aim of this in-vitro study is to evaluate the antimicrobial activities of  %5.25 sodium hypochlorite (NaOCl), %17 ethylene diamide tetra acetic acid (EDTA), %2 chlorhexidine (CHX) irrigation solutions which are widely used in endodontics, and  %0.1 octenidine (OCT), %2 peracetic acid (PAA), %18 etidronic acid (HEBP), %2 phytic acid (PA), %25 tannic acid (TA),%1, %3 ve %5 boric acid (BA), 0.4 mg/ml nanoparticulate hexagonal boron nitrite (h-BN) and %0.02 hypochlorous acid (HOCl) solutions against E. faecalis and C. albicans using the minimum inhibitory concentration (MIC) and direct contact test (DCT) methods. 
Firstly, 50 µl of each solution was taken and placed in 96-well microplates with E. faecalis (ATCC 29212) and C. albicans (ATCC 90028) strains adjusted to McFarland 0.5 in the same volume and placed into microplates and serial dilutions of each solutions from 1/1 to 1/8192 were prepared and incubated at 37ºC for 24 hours. Then, the microplates were scanned in an ELISA reader. At the end of the evaluation, the MIC scores were determined by recording the final dilutions that stopped the growth of E. faecalis and C. albicans of each solution.
Antimicrobial activities of the solutions other than 0.4 mg/ml h-BN and 0.02% HOCl, which do not show any antimicrobial activity against both microorganisms according to the MIC test results; it was calculated by DKT method and taking into account the microorganism mortality percentages at 30 second, 60 seconds, 5 minutes and 10 minutes.
In the statistical analysis, mixed-design variance analysis and Bonferroni-Dunn test, which is one of the multiple comparison tests, were used to make a general evaluation among the solutions, and Bonferroni-Dunn tests were used for time comparisons. The significance level was taken as p<0.05 in all evaluations.
According to the results obtained in the MIC test; 2% CHX, 0.1% OCT, 25% TA, and 2% PAA inhibited the growth of E. faecalis and C. albicans at low MIC scores (respectively; (1/1024; 1/1024), (1/256; 1/1024), (1/4096; 1/8192), (1/32; 1/16)).  5.25% NaOCl, 2% PAA, 25% TA and 2% FA (respectively; (1/8; 1/4), (1/32; 1/16), (1/4096; 1/8192), (1/2; 1/4)) showed both fungicide and bactericide effects.  

According to the results obtained in the DKT method, 5.25% NaOCl, 2% PAA, 18% HEBP, 0.1% OCT, and 2% CHX completely eliminated E. faecalis in 30 seconds (p>0.05). 2% FA and 25% TA completely destroyed E. faecalis respectively; at 60 seconds and 5 minutes. That was followed by 1%, 3% and 5% BA and 17% EDTA at increasing concentrations and times.
C.albicans were eliminated by 5.25% NaOCl, 17% EDTA, 3% and 5% BA, 2% FA, 25% TA, 2% PAA, and 2% CHX at 30 seconds (p>0.05); by 0.1% OCT eliminated at the 60 seconds (p<0.05). All solutions except of 18% HEBP completely eliminated C.albicans after 5 minutes (p>0.05).

According to the current study conditions, solutions determined to show higher antimicrobial activity against both microorganisms compared to other solutions are 5.25% NaOCl, 2% CHX, 2% PAA, 0.1% OCT, 25% TA, and 2% FA. As a result, it can be said that 2% PAA, 0.1% OCT, 2% FA, and 25%TA, in addition to 5.25% NaOCl and 2% CHX, are promising alternative endodontic irrigation solutions with their antimicrobial properties and they can be recommended for clinical use.
Keywords: direct contact test; antimicrobial activity; endodontic irrigation solution