Tekstil ürünlerindeki ekolojik baskı çalışmalarının farklı değişkenler açısından karşılaştırılması ve örnek tasarımlar
Comparison of ecological printing works on textile products in terms of different variables and sample designs
Yazar: BAHAR ÖZTÖMEK
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜRSOY
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Ekolojik baskı = Ecological printing

Özet:
Dünya genelinde gelişen teknoloji ve sanayileşme, çevre kirliliği ve ekolojik dengenin bozulmasına neden olmuştur. Tekstil endüstrisi de bu sürecin bir parçası olarak çevresel sorunlara olumsuz etkilerde bulunmuştur. Daha yaşanabilir bir dünya için son zamanlarda sürdürülebilir moda kavramı ile birlikte ekolojik baskı uygulamaları gündeme gelmiştir. Bu uygulamalar, doğadaki çeşitli yapraklar ve çiçekler kullanılarak özgün tasarımlar elde edilmesini, sentetik boya kullanımının azaltılmasını, yerel üretimin desteklenmesini ve atık materyallerin değerlendirilebilirliğini amaçlamaktadır. Böylelikle çevre dostu tasarımlar yapılabilmektedir.	

Bu araştırma, doğal elyaflı kumaşlar üzerine farklı tekniklerle uygulanan ekolojik baskı çalışmalarının sonuçlarını gözlemlemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda, ekolojik baskı çalışmalarında kullanılan farklı teknikler ve bu tekniklerin çeşitli kumaş türleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ekolojik baskı yoluyla düşük üretim maliyeti ile benzersiz ve kendine özgü tasarımlar ortaya çıkmakta, bu da tasarım sektöründe özgünlüğe ve ekolojik dengeye katkı sağlamaktadır. Araştırmada kullanılan doğal elyaflı kumaşlar (pamuk, keten, ipek ve keçe) üzerine ekolojik baskı uygulanmıştır. Farklı mordanlama dereceleri ile kaynatma ve buharda pişirme teknikleri, farklı sürelerde (hemen açma, uzun süre bekletme gibi) denenmiş ve sonuçları incelenmiştir.

Araştırma sonucunda, iki farklı tekniğin farklı mordanlama dereceleri ve değişken sürelerde farklı kumaş türlerine uygulanmasıyla çeşitli desen efektlerine sahip yüzeyler elde edilmiştir. Desenlerin karşılaştırılması sonucunda en iyi sonuç ya da istenilen etkiye göre kullanılabilecek teknikler belirlenmiştir.

Abstract:
Developing technology and industrialization throughout the world have caused environmental pollution and deterioration of ecological balance. The textile industry has also contributed to environmental problems as a part of this process. For a more livable world, ecological printing applications have recently come to the agenda with the concept of sustainable fashion. These applications aim to obtain original designs by using various leaves and flowers in nature, to reduce the use of synthetic dyes, to support local production and to utilize waste materials. Thus, environmentally friendly designs can be made.
	
This research aims to observe and compare the results of ecological printing works applied with different techniques on natural fiber fabrics. In this context, the different techniques used in ecological printing and their effects on various fabric types were examined. With ecological printing, unique and distinctive designs emerge with low production costs, which contributes to innovation and ecological balance in the design sector. Ecological printing was applied on natural fiber fabrics (cotton, linen, silk and felt) used in the research. Different degrees of mordanting, boiling and steaming techniques were tried at different times (such as immediate opening, long waiting) and the results were analyzed.

As a result of the research, surfaces with various pattern effects were obtained by applying two different techniques to different fabric types with different mordanting degrees and varying durations. As a result of the comparison of the patterns, the techniques that can be used according to the best result or desired effect were determined.