Bazı enrofloksasin preparatlarının etken madde tespiti ve gebe tavşanlarda biyoyararlanımı
Determination of enrofloxacin in some pharmaceuticals and enrofloxacin bioavailability in pregnant rabbits
Yazar: İLKNUR ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SONGÜL SONAL
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biyolojik yararlılık = Biological availability ; Enrofloxacin = Enrofloxacin ; Gebelik = Pregnancy ; Tavşanlar = Rabbits

Özet:
Enrofloksasin veteriner hekimlikte kullanım alanı geniş olan bir florokinolondur. Bu çalışmada enrofloksasin içeren preparatlardaki etken madde kontrolü ve enrofloksasinin gebe tavşanlarda biyoyararlanımının belirlenmesi amaçlandı.Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından ruhsatlanmış ve prospektüsü onaylanmış veteriner hekimlikte kullanılmak üzere sunulmuş 25 farklı firmanın toplam 56 adet enrofloksasin etken maddesini içeren ticari preparatı bulunmaktadır. Veteriner ilaçları pazarlayan firma adedinde artış, satışa sunulan aynı etken maddeli çok sayıda farklı farmasötik şekilde preparat bulunması ve bu ilaçların düzenli kontrollerinin olmaması nedeniyle biyoeşdeğerlilikleri bilinmemektedir. Bu nedenle satışa sunulan ilaçlarda etken madde analizi yapıldı. Etken madde analizi için 10 farklı firmanın satışta bulunan, farklı seri numaralarına sahip, miat süreleri içinde olan % 10 enrofloksasin içeren parenteral ilaç preparatları kullanıldı. İlaç numuneleri 0,1 N formik asit kullanılarak konsantrasyonları 0,5 µg/ml olacak şekilde dilue edildi ve Yüksek Performanslı Likit Kromatografi (HPLC) sistemi ile analizleri yapıldı. Ticari preparatlarda bulunan etken maddeler genel kabul edilebilir limit olan %100 (± 10) limitlerine göre değerlendirildiğinde, ürünlerin % 96'sında bulunan etken madde miktarlarının bu sınırlar dışında kaldığı saptandı. Bu preparatların tedavi dozlarında kullanılması halinde tedaviden etkin sonuç alma olasılığının azalabileceği ileri sürülebilir.Gebelikte oluşan fizyolojik değişiklikler ilaçların farmakokinetiğini önemli derecede etkiler. Bu nedenle gebelikte farklı bir dozaj rejimi uygulanmasına gereksinim duyulur. Çalışmamızda enrofloksasinin gebe ve gebe olmayan tavşanlar ile gebeliğin farklı dönemlerindeki tavşanlarda biyoyararlanım farkının belirlenmesi için 24 adet Yeni Zelanda Tavşanına 5 mg/kg dozda enrofloksasin tek doz kas içi olarak uygulandı. Belirli aralıklarla kanları alındı ve plazmadaki ilaç miktarları HPLC cihazı ile belirlendi. Farmakokinetik parametrelerin belirlenmesi için PK Solutions bilgisayar programı kullanıldı.Gebe ve gebe olmayan tavşanlarda enrofloksasin ve aktif metaboliti olan siprofloksasinin farmakokinetik değerleri karşılaştırıldı. Elde edilen bulgular gebeliğin enrofloksasinin emilim ve dağılım t1/2, tmax ve plazmada kalma süresini arttırdığını, eğrinin altında kalan alanı değiştirmediğini ve tüm gruplarda enrofloksasinin klirensi aynı iken siprofloksasinin klirensinin arttığını gösterdi. Gebeliğin enrofloksasinin biyoyararlanımını etkilemediği ancak gebeliğin ilk trimesterında enrofloksasin kullanımında doz ayarlamasının dikkate alınması gerektiği kanısına varıldı.

Abstract:
Enrofloxacin is a commonly used fluoroquinolone in veterinary medicine. The aim of this study is to detect active substance amounts of enrofloxacin in some trade pharmaceuticals and determination of bioavailability in pregnant rabbits.According to Ministry of Agriculture and Rural Affairs, there are 25 medical companies producing 56 different formulations of enrofloxacin in Turkey. Since there are many different companies and formulations and also lack of control the bioequivalence of those medicals are unknown. In this study, we obtained parenteral formulations of enrofloxacin from different brands. The medicals containing 10 % enrofloxacin were all within expiration date and were from different serial numbers. Samples were diluted to the concentration of 0,5 µg/ml with 0,1 N formic acid and analysed by High Performance Liquid Choromatography (HPLC). When the results were compared with acceptable limits 100 % (± 10), 96 % of the samples were detected as under the limits.The altered physiology of gestation effects drug pharmacokinetics. That is why there should be a necessity of redosing during pregnancy. In this study, we compared the bioavailability of enrofloxacin in non-pregnant and different trimesters of gestation on rabbits. A single dose of 5 mg/kg enrofloxacin was administrated to 24 New Zealand White rabbits by intramuscular route. Blood samples were collected at specific time intervals and plasma concentration were analysed by HPLC. Pharmacokinetics parameters were determined with a PK Solutions computer programme.The pharmacokinetics values of enrofloxacin and its active metabolite ciprofloxacin were compared between non-pregnant and pregnant rabbits. The results of this study showed that pregnancy elevated the absorption t1/2, distribution t1/2, tmax and mean residence time of enrofloxacin. However, pregnancy had no effect on AUC and clearance. It?s determined that pregnancy elevates clearance of ciprofloxacin. It was concluded that pregnancy does not affect the bioavailability of enrofloxacin in pregnant rabbits, but a dosage revision should be considered in the first trimester of pregnancy.