E-öğrenme ortamlarında sözsüz iletişim öğelerinden yüz ifadelerinin kullanımı
The use of nonverbal communication elements in e-learning environments
Yazar: İREM AYDIN MENDERES
Danışman: PROF. DR. MEHMET KESİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Açıköğretim sistemi = Open education systems ; Beden dili = Body language ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Motivasyon = Motivation ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Yüz ifadesi = Facial expressions ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu çalışmada açık ve uzaktan öğrenenlerin videolar yoluyla aldıkları derslerde konu anlatıcısının yüz ifadelerinin öğrenen motivasyonuna olan etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda Açıköğretim Fakültesi e-kampüs üzerinden Medya ve İletişim dersinin ilk ünitesi video yoluyla açıköğretim sisteminde kalite elçileri adıyla anılan öğrenen kitlesine  sunulmuş ve onlardan bilgi toplanmıştır. Bu çalışmada öğrenme malzemelerinden video incelendiğinden sözü geçen ders videosu, araştırmacı tarafından belirli saniyeler arasında anlatıcının yüz ifadelerine göre nötr, enerjik, sıkılmış, samimi, öfkeli ve düşünceli olarak gruplanmıştır. Herbir yüz ifadesinin kullanıldığı aralık sonunda videoda öğrenenler videoyu izlemeye devam etme isteklerini ölçen bir cetvelle karşılaşmışlardır. Böylece öğretenin kullandığı yüz ifadelerine göre öğrenen motivasyonunda nasıl bir değişiklik olduğu gözlemlenmiştir. Ardından videonun tamamını izleyip her ölçeğe cevap veren katılımcılar arasından dokuz kişi rastgele seçilerek tezin kuramsal dayanakları olan İletişim Ortamları Zenginliği ve Bilgisayar Ortamlı İletişim kuramları ile hazırlanan matristen çıkarılan on adet açık uçlu soruya cevap vermişlerdir. Öğrenen motivasyonunu olumlu etkileyebilecek yüz ifadelerinin videoya devam etme isteği yüzdelerine göre sırayla enerjik (%73), samimi (%72) ve nötr (%71) olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Sözsüz iletişim, Açık ve uzaktan öğrenme, Öğrenen motivasyonu

Abstract:
In this study, the effect of facial expressions of the narrator on the learner motivation was examined in the lessons that the open and distance learners took through the videos.In this context, the first unit of the Media and Communication course on the e-campus of the Open Education Faculty was presented to the learner audiencecalled the quality ambassadors in the open education system through videos. In this study, the video as a learning materialwas examined and the lecture video was grouped by the researcher according to the narrator's facial expressions as neutral, energetic, bored, sincere, angry and thoughtful.At the end of the interval in which each facial expression was used, the learners encountered a scale that measured their desire to continue watching the video.Thus, it has been observed how the learner's motivation changes  according to the facial expression that the narrator used. Then, nine people were randomly selected from the participants who watched the whole video and answered each scale and answered ten open-ended questions extracted from the matrix prepared with the theoretical basis of the thesis, the Media Richness and Computer-Based Communication theories.It was concluded that facial expressions, which could positively affect learner motivation, were energetic (73%), sincere (72%) and neutral (71%), respectively, according to the percentages of desire to continue the video.

Key words: Non-verbal communication, Open and distance learning, Learner motivation