Multipl skleroz tanılı hastalarda optik koherans tomografi anjiyografi ve ınterlökin 17A ile nöroinflamasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of neuroinflammation in multiple sclerosis: optic coherence tomography angiography (OCTA) and il-17 findings
Yazar: CANSU TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BELGİN BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nöroinflamatuar hastalıklar = Neuroinflammatory diseases ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; İnterlökin 17 = Interleukin 17

Özet:
Amaç: Multipl skleroz (MS) merkezi sinir sisteminin (MSS) otoimmün, inflamatuar bir hastalığıdır. Optik nörit hastaların %50'sinde görülür, hedef organın kolay ulaşılabilirliği açısından MS hastalığında mikrovasküler ağın detaylı incelemelerine olanak sağlar. Optik koherans tomografi anjiyografi (OKTA) retinal damar ağını noninvaziv olarak görüntüleyen yeni bir tekniktir. Bu çalışmada MS kliniğimizde takip edilen hastalarda OKTA parametreleri ile IL-17A değerlerini karşılaştırarak nöroinflamasyonu değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kliniğimizin Multipl Skleroz (MS) polikliniğine başvuran 62 MS ve Radyolojik İzole Sendrom tanılı hasta ve 56 sağlıklı kişi gönüllü kontrol olarak alınmıştır. Hastaların demografik ve klinik bilgileri, oftalmolojik muayenede görme keskinliği, göz içi basıncı ölçümü ve OKTA sonuçları değerlendirildi. Retinal sinir lifi tabaka kalınlığı, peripapiller, yüzeyel ve derin kapiller pleksus dansiteleri ve foveal avasküler zon (FAZ) alanı çalışma parametreleri olarak kullanılmıştır.Bulgular: Çalışma grubunda 18 Klinik İzole Sendrom (KIS), 27 Relapsing Remitting MS (RRMS), 15 Sekonder Progresif MS (SPMS) tanısı ile takip edilen hasta bulunmaktaydı. Çalışma grubunun retinal sinir lifi tabakası kalınlık, total, yüzeyel ve peripapiller pleksus dansite (YKPD, PKPD) ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). Derin vasküler pleksus dansiteleri (DKPD) incelendiğinde kontrol ile çalışma gruplarının ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,279). ON (+) grubunun PKPD ve YKPD ortalamaları ortalamaları ON (-) ve kontrol gruplarından, ON (-) grubunun ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001). Aynı ilişki dört farklı kadran incelendiğinde de gözlenmiştir (p=0,0001). SPMS grubunun perifoveal kalınlık ortalamaları RRMS ve KIS gruplarından düşüktür, RRMS grubunun ortalamaları ise KIS grubundan düşüktür (p=0,012,p=0,03,p=0,035). EDSS skoru ile vasküler pleksus kalınlık değerleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmiştir (r=-0,264 p=0,003). Kontrol ve çalışma gruplarının foveal avasküler zon, serum IL-17A ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,296, p=0,079). IL-17A değerleri ile PPKD, YKPD ve DKPD değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmamıştır.
Sonuç: MS hastalarında OKTA ile peripapiller ve yüzeyel vasküler pleksus dansitelerinde düşüş olduğunu saptadık. Bu düşüş SPMS hastalarında ve ON öyküsü olan gözlerde daha belirgin olmakla birlikte, KIS ve optik nörit geçirmemiş gözlerde de görülmekteydi. Bu bulgular azalmış metabolik talebin yol açtığı regresyon ve yaygın inflamasyonun neden olduğu mikrovasküler hasara işaret etmektedir.

Abstract:
Purpose: Multiple Sclerosis (MS) is an inflammatory autoimmune disorder of the central nervous system. Optic neuritis is seen in 50% of patients and easy accessibility of the target organ allows evaluation of microvascular damage. OCTA is a novel technology for non-invasive retinal vascular network imaging. In this study we aim to evaluate neuroinflammation, comparing IL-17A levels and OCTA findings in MS patients.
Material and Methods: 62 MS (CIS, RRMS, SPMS) patients and 56 healthy controls participated in the study. Demographic and clinical data, visual acuity, intraocular pressure and OCTA parameters have been recorded. Retinal nerve fiber thickness, foveal avascular zone, peripapillary, superficial and papillary plexus densities in superior, inferior, temporal, nasal region were scanned.
Results: Superficial and perifoveal vascular plexus densities and RNFL thickness values significantly differed in MS patients (p=0,0001). Deep vascular plexus densities didn't differ between groups (p=0,279). There was a statistical difference in vascular densities between ON (-), ON (+) and control groups (p=0,0001). SPMS group had lower perifoveal values than RRMS and CIS patients, RRMS patients had lower levels than CIS group (p=0,012,p=0,03,p=0,035). EDSS scores and vascular pleksus density levels inversely correlated (r=-0,264 p=0,003). No significant difference between MS patients and control groups in foveal avascular zone and IL-17A levels were found (p=0,296, p=0,079). No correlation was found between IL-17A and vascular densities.
Conclusion: OCTA findings show reduced peripapillary and superficial vascular plexus densities in MS patients. This reduction was more prominent in SPMS and ON (+) patients, even though CIS and ON (-) patients stili showed significant reduction compared to healthy controls. These results indicate vascular regression caused by reduced metabolic demand and microvascular damage caused by chronic inflammation.