İş stresi bataryası'nın öz etkinlik ölçeği'nin revize edilmesi
Revising the self efficacy scale of the job stress battery
Yazar: AYGÜL ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ÖZALP TÜRETGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ünsal, Özalp Türetgen, Sertel Berk ve Başbuğ (2008) tarafından geliştirilen ve iş stresini bütüncül bir bakış açısıyla ele alan İş Stresi Bataryası?nın Öz Etkinlik Ölçeği'nin revize edilip psikometrik özelliklerinin sınanmasıdır. Bu kapsamda öncelikle literatürden yola çıkılarak, öz etkinliğin boyutlarını oluşturan bir işe başlama, bir işi tamamlama ve zorluklarla mücadele alanlarında, bataryadaki ölçek maddelerinden de yararlanarak 15 madde yazılmıştır. Yapılan pilot çalışmanın verileriyle yürütülen analizler sonucu 2 madde ölçekten çıkarılmıştır. Son hali 13 maddeli olan ölçek, geçerlik analizlerini yürütebilmek için İş Stresi Bataryası ve Öz Etkinliği değerlendiren bir diğer ölçekle birlikte 172 kişilik bir örneklem grubuna uygulanmıştır. Elde edilen verilerden yararlanılarak, ölçeğin güvenirliği için iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış, geçerliği için ise madde analizi ve yapı geçerliği sınamaları gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda tüm bu analizler hem İş Stresi Bataryası içindeki hem de geçerlik sınaması için kullanılan Öz Etkinlik ölçekleri için de yapılarak elde edilen sonuçlar Revize Edilmiş Öz Etkinlik Ölçeği için elde edilen bulgularla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu gözlenen Revize Edilmiş Öz Etkinlik Ölçeği'nin bütünü ve faktörlerinin birbirleriyle ve diğer öz etkinlik ölçekleriyle anlamlı olarak ilişkili olduğunu göstererek yaklaşan geçerliğine yönelik bir kanıt oluşturmuştur. Ayrıca, beklenildiği gibi, geliştirilen ölçeğin nevrotiklik ve dış kontrol odağı kişilik özellikleriyle ve duygusal bağlılık, iş doyumu, fiziksel ve psikolojik stres belirtileri gibi örgütsel ve klinik zorlanma değişkenleriyle anlamlı korelasyonlar gösterdiği bulunmuştur. 
Yapılan tüm bu analizler, ölçeğin geçerlik ve güvenirliğine yönelik kanıtlar sunmaktadır. Bu sonuçlardan yola çıkılarak ölçeğin batarya içerisinde farklı örneklemlerde ve psikolojinin çeşitli alanlarında kullanılabilecek bir ölçüm aracı olduğu söylenebilir.



Anahtar Kelimeler: Öz Etkinlik, Genel Öz Etkinlik, İş Stresi, İş Stresi Bataryası, Öz Etkinlik Ölçeği

Abstract:
The purpose of this study is to revise and introduce the psychometric qualities of Self Efficacy Scale, as part of the Job Stress Battery (Ünsal, Özalp Türetgen, Sertel Berk ve Başbuğ, 2008) which comprehensively measures job stress. First of all, based on the literature, 15 items were written on the dimensions of self efficacy which are willingness to initiate and complete behavior and willingness to struggle with difficulties. After the pilot study, 2 items were removed from the scale. The 13 item-scale was given to 172 employees with the Job Stress Battery and another self efficacy scale for validity.For reliability of the scale internal reliability coefficient was computed, and for validity of the scale item analysis and construct validity analysis were conducted. On the other hand, same analyses were repeated for the other self efficacy scales and the results were compared with the findings obtained for Revised Self Efficacy Scale.
The results provided some evidence for convergent validity; Revised Self Efficacy Scale showed significant correlations with the dimensions and other self efficacy scales. Furthermore, as expected, the scale also showed significant correlations with neuroticism and external locus of control as personality characteristics, some organizational and clinical outcomes like emotional commitment, job satisfaction, physical and psychological strains. 
All of the analysis presents evidences about reliability and validity of the scale. Based on the findings, it can be said that the scale can be easily used in different samples and various areas of psychology as part of the Job Stress Battery.



Key Words: Self-efficacy, Generalized Self-efficacy, Job Stress, The Job Stress Battery, Self-Efficacy Scale