Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde çalışan asistan ve intörn hekimlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Knowledge and attitude evaluation of assistant and intern doctors working at Trakya University Health Research and Application Center towards rational use of drugs
Yazar: ELİF SULTAN BOLAÇ
Danışman: PROF. DR. GALİP EKUKLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health

Özet:
Amaç: Akılcı ilaç kullanımı; bireysel olarak hastalıkların doğru ve etkili tedavisinde oldukça önemli bir yere sahip olduğu gibi, gereksiz ve yanlış ilaç kullanımının yarattığı birçok sorun sebebiyle, uygulandığında toplumsal düzeyde de fayda sağlayabilecek bir yaklaşımdır. Bu konunun en önemli bileşenlerinden olan hekimlerin akılcı ilaç kullanımı açısından hastalarına olduğu kadar kendilerine karşı da sorumlulukları vardır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Ocak 2023 - Ağustos 2023 tarihleri arasında 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde çalışan intörn hekim ve asistan hekimler arasında akılcı ilaç kullanımı açısından fark olup olmadığını, sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Veri toplama işlemi literatürden yararlanılarak geliştirilen 69 soru, Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği'ne ait 21 soru olmak üzere toplam 90 sorudan oluşan anket formu ile yüz yüze uygulanarak gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizleri yapmak için Statistical Package for Social Sciences 20 adlı paket program kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun yaş ortalaması 27.3 ± 3.9 olup  %  56.3'ü  kadındır. Katılımcıların Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği puan ortalaması 40.1 ± 2.8 olup hekimlerin sadece % 4.7'sinin kesme puanının altında puan aldığı tespit edilmiştir. Akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyi açısından asistan ve intörn hekimler arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p>0.05). Çalışmamızda akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyleri kadınların erkeklere göre, dahili bilimlerin cerrahi ve temel bilimlere göre, hastalık durumunda doktora/eczaneye gidenler ile yakınlarının tavsiyelerinden faydalanan/bitkisel tedavi kullananlara göre istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Araştırmamıza katılan hekimlerin akılcı ilaç kullanımı konusunda yüksek düzeyde bilgiye sahip oldukları, konu ile ilgili duyarlı oldukları söylenebilir. Fakat yine de akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutum, davranış ve alışkanlıklarda yanlışlar ve eksiklikler olduğu saptanmıştır. Bu yüzden sadece bilgi eksikliğinin giderilmesi değil, doğru akılcı ilaç kullanımı tutum ve davranışlarının uygulamaya geçirilmesi de önemlidir.
Anahtar kelimeler: İlaç, akılcı ilaç kullanımı, hekim

Abstract:
Aim: Rational drug use; while it has a very important place in the correct and effective treatment of diseases individually, it is also an approach that can be beneficial at the social level due to many problems caused by unnecessary and wrong drug use. Physicians, who are one of the most important components of this issue, have responsibilities to themselves as well as to their patients. Materials and Methods: Our study was conducted to evaluate whether there is a difference in rational drug use between interns and assistant doctors working at Trakya University Health Research and Application Center in the 2022-2023 academic year, and its relationship with socio-demographic variables. In the questionnaire form, there were questions about the socio-demographic characteristics of the doctors, drug use characteristics, habits and behaviors. A package program called Statistical Package for Social Sciences 20 was used to perform statistical analysis. Results: The mean age of the study group was 27.3 ± 3.9 and 56.3 % of them were women. The mean score of the participants on the Rational Drug Use Scale was 40.1 ± 2.8, and it was determined that only 4.7% of the physicians scored below the cut-off score. There was no significant difference between assistant doctors and interns in terms of rational drug use knowledge level (p>0.05). Rational drug use knowledge levels were found to be statistically higher in women compared to men, in internal sciences compared to surgical and basic sciences, and those who went to the doctor/pharmacy in case of illness and those who benefited from the advice of relatives/used herbal treatment (p<0.05). Conclusion: It can be inferred that the physicians participating in our study have a high level of knowledge about rational drug use and are sensitive to the subject. However, it was still found that there were mistakes and deficiencies in habits, attitudes and behaviors regarding rational drug use. Therefore, it is important not only to eliminate the lack of knowledge but also to implement the correct rational drug use attitudes and behaviors.
Key words: Drug, rational drug use, physician