Mobbing ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkide öğrenilmiş çaresizliğin rolü: Kamu ve özel sektör çalışanlarına yönelik bir alan araştırması.
The role of learned helplessness on the relationship between mobbing and organizational silence: A field research in public and private sector
Yazar: IŞIL ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. SELİN METİN CAMGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness

Özet:
Bu araştırma mobbing ve örgütsel sessizliğin alt boyutları arasındaki ilişkileri incelemiş  ve bu ilişkilerde öğrenilmiş çaresizliğin düzenleyicilik rolünü test etmiştir. Araştırmanın temel varsayımı, öğrenilmiş çaresizliği yüksek olan çalışanların mobbinge maruz kaldıklarında daha fazla sessizlik göstereceği şeklindedir. Çalışmanın örneklemi Ankara'da çeşitli kurum ve sektörlerde görev yapmakta olan 210 tam zamanlı çalışandan oluşmuştur. Kolayda örnekleme tekniği kullanılarak seçilen katılımcılara, anket uygulaması yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizleri ile ölçeklerin ölçüm geçerliliğinin sağlanmasından sonra, araştırmanın hipotezleri hiyerarşik regresyon analizleri ile test edilmiştir. Araştırma bulguları, hem mobbing hem de öğrenilmiş çaresizlik değişkenlerinin  kabul edilmiş sessizlik ve savunma amaçlı sessizlik üzerinde temel etkilerinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Buna karşın mobbing-kabul edilmiş sessizlik ve mobbing-savunma amaçlı sessizlik ilişkisinde,  öğrenilmiş çaresizliğin düzenleyici bir rolü olmadığı görülmektedir. Bu bulgulara göre, bireylerin mobbinge maruz kalmaları arttıkça, kabul edilmiş ve savunma amaçlı sessizlik skorları da artmakta, benzer şekilde bireylerin öğrenilmiş çaresizlik seviyeleri arttıkça da sessizlik davranışlarını daha çok gösterdiği gözlemlenmektedir. Bulgular, çalışma hayatına ilişkin uygulamalar, sınırlılıkları ve gelecek çalışmalara öneriler kapsamında tartışılmıştır.

Abstract:
This study investigates the relationships among mobbing and dimensions of organizational silence and also explores the plausible moderating role of learned helplessness on those relationships. It is proposed that the effect of mobbing on organizational silence is contingent upon the levels of learned helplessness. Such that the effect of mobbing on organizational silence increases when individuals have higher levels of learned helplessness. Data are collected from 210 full-time employees working at different organizations and sectors in Ankara. Participants, chosen by convenience method, completed the questionnarie packages. First, confirmatory factor analyses are conducted to assure the construct validity of the measurement model, then the hypotheses of the research are tested by hierarchical regression analyses. The analyses reveal that both mobbing and learned helplessness variables predict positively the acquiscent and defensive dimensions of organizational silence. Nevertheless, no significant moderating effect of learned helplessness is reported on the relationship between mobbing-acquiescent silence and mobbing-defensive silence relationships. Accordingly, the findings postulate when employees exposure to mobbing, their acquiescent silence and defensive silence scores increases. Likewise, the higher levels of learned helplessness of employees increase their organizational silence scores. Findings are discussed in terms of limitations and implications for future research and practice.