Kur'an-ı Kerim'de uzlet olgusu
The uzlet case in the Qur'an-ı Kerim
Yazar: BEDİR AYDIN
Danışman: PROF. DR. HASAN KESKİN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Peygamberler = Prophets ; Uzlet = Uzlet ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim, Allah tarafından Hz. Peygamber'e, insanlar ve cinler için dünya ve ahiret mutluluğu olsun diye gönderilmiştir. Bu rahmet kaynağından sağlanacak fayda ona gösterilecek ilgi ölçüsünde olacaktır.
Ömür sermayesini Allah'ın dilediği şekilde düzenlemek dengeli bir hayatı ifade eder. Hayatı Allah'ın arzu ettiği şekilde düzene koymak, hem bu dünyada huzura hem de ahiret aleminde cennete ulaşmaya vesile olacaktır. Hayatta bazen aşırılığa kaçılarak arzu edilen bu dengenin bozulduğu durumlar vardır. Tezimizde Kur'an-ı Kerim'de geçen ve farklı anlamlar içeren uzlet kökenli kavramlar ele alınmıştır.
Uzaklaşma, yalnızlığı tercih etme, sakınma anlamlarına gelen uzlet kökenli kelimelerle birlikte anlam bakımından benzer ve karşıt bazı kavramlar da incelenmiştir. Uzletin tarihi seyri, insanlık hayatında ve diğer dinlerde uzlet olgusunun nasıl cereyan ettiği, farklı dinlere mensup insanların uzletle ilişkileri araştırılmıştır. Geçmiş peygamberlerin, diğer bazı kişilerin ve Hz. Peygamberin uzletle olan ilişkileri ortaya konulmuştur. Kur'an-ı Kerim'de uzlet ve türevlerinin geçtiği ayetler üzerinde durulmuş ve uzleti içinde barındıran kıssalar üzerinde yoğunlaşılmıştır. Kur'an-ı Kerim'in uzlete bakışı, olumlu ve olumsuz yaklaşımları ve Kur'an-ı Kerim'de uzlet örnekleri zikredilmiş, insanı uzlete zorlayan dünyevi ve uhrevi sebepler sıralanmış, asr-ı saadetten sonra tasavvuf ilmi şeklinde ortaya çıkan hayat tarzında uzletin nasıl algılandığı hususlar, uzletin oluşturabileceği muhtemel faydalar ve zararlar üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Uzlet, îtikaf, teheccüd, infirâd

Abstract:
The Quran, the source of guidance, was sent to guide people and jinn, to allow them to live in accordance with its order, and to attain eternal happiness in the hereafter. The benefit to be gained from this source of mercy will be as much as the interest to be shown to him.
It is very important for a balanced life to arrange life as God wills. Organizing life in the way Allah desires is a means of reaching both peace in this world and Paradise in the hereafter. There are situations in life when this desired balance is disturbed by extremes. In our thesis, the case of uzlet in Quran have been discussed.
Some similar and opposite terms in terms of literal meaning of uzlet have also been examined together with the words originated from uzlet, which means distancing, preferring loneliness, and avoiding. The historical course of uzlet and the way the concept of uzlet took place in human life and other religions are also examined. Relations of people from different religions with uzlet were investigated such as the previous prophets, and the Prophet (Hz. Muhammed) and some other people. Besides, the verses of Quran in which the concept of uzlet are mentioned were emphasized and the stories (kıssa) that contain the the concept of uzlet were focused on. In addition to these, the perspective of the Quran to uzlet, the positive and negative approaches to uzlet are mentioned. The worldly and otherworldly reasons that force people to uzlet are listed, and the way of life that emerged in the form of mysticism (tasavvuf) after the century of bliss (asr-ı saadet) is mentioned. Moreover, the possible benefits and damages that uzlet can create are emphasized.

Keywords: Uzlet, îtikaf, teheccüd, infirâd