Hazır giyim sektöründe bulanık uzman sistem yaklaşımı ile beden numarası belirleme
Determination of body size with fuzzy expert system approach in ready-made clothing sector
Yazar: ŞERİFE YILDIZ
Danışman: PROF. SEVİL KİŞOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Beden numaralama = Body sizing ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Bulanık sistemler = Fuzzy systems ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Uzman sistemler = Expert systems

Özet:
Bu araştırmada; kadın dış giyim alanında faaliyet gösteren ve kendi markasını üreten hazır giyim işletmelerinden alınan ölçü tabloları ve beden numaraları ile bulanık mantık yöntemiyle ortak bir beden numaralama sistemi modellemek ve müşterilerin beden numarasını kolay ve doğru bir şekilde tespit edebilen bir uzman sistem tasarlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla konunun seçilme nedeni, üretici ve tüketici kitleleri ile konuya ilişkin eğitim veren kurum ve kuruluşlar açısından önemi aktarılmıştır. Ayrıca konuyla ilgili genel kuramsal ve teorik temeller açıklanmış ve alanla ilgili araştırma niteliğindeki çalışmalara yer verilmiştir.Araştırma da, Ankara'da faaliyet gösteren ve Ankara giyim Sanayicileri Derneği'ne üye olup kendi markası ile kadın dış giyim alanında faaliyet gösteren hazır giyim işletmeleri çalışma evreni olarak kabul edilmiştir. Çalışma evrenindeki hazır giyim işletmelerinin, hali hazırda kullandığı ölçü tabloları araştırmanın verilerini oluşturmuş ve modellemede ölçü tablolarındaki göğüs çevresi ölçüsü, bel ölçüsü ve kalça ölçüleri esas alınmıştır. Göğüs çevresi ölçüsü üst beden numaralamada, kalça çevresi ölçüsü de alt beden numarasının dominantı olarak kabul edilmiştir. Tüm boy ölçüsü de giysi boyu çıkış değişkeninin referansı olarak alınmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak minimum, maksimum ve ortalama değerleri alınmış ve bu veri aralıkları bulanık uzman sistem modellemede kullanılmıştır.Modellemede, öncelikle kadın dış giyim (Alt beden - üst beden - giysi boyu) beden numaralama sistemine etki eden parametreler belirlenmiş ve giriş çıkış değişkenleri tanımlanmıştır. İkinci aşamada bulanıklaştırma işlemi yapılarak üyelik fonksiyonları belirlenmiştir. Üyelik fonksiyonu için üçgen üyelik fonksiyonu seçilmiştir. Üçüncü aşamada ise bulanık kural tabanı belirlenmiş ve bir matris oluşturulmuştur. Bu matristen yola çıkılarak Üst beden ve alt beden numarasının tespit edilebilmesi için bulanık kurallar oluşturulmuştur. Dördüncü aşamada bulanık çıkarım mekanizması oluşturulmuştur. Sistem tasarımında bulanık çıkarım mekanizması olarak max-min çıkarım mekanizması kullanılmıştır. Son aşama olan durulaştırma işlemi için de ?Ağırlık ortalaması? yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda perakende sektöründe kullanılmak üzere bulanık uzman sistem tasarlanmış ve C# programlama dili ile yazılım kodlanmıştır. Bu yazılım programı, üst beden, alt beden ve giysi boyunu tespit edebilmekte ve müşterinin vücut şeklini dikkate alarak beden numarasını belirleyebilen, tadilatsız ve uyumlu giysi alışverişi yapma olanağı sağlamaktadır.Araştırmada tasarlanan bulanık uzman sitemin verdiği karar ile geleneksel olarak kullanılan beden numarası tespit etme formülünün verdiği sonuçlar arasında doğru orantı olduğu anlaşılmış ve beden numarası tespit etmek için oluşturulan bulanık uzman sistemin daha hassas çalıştığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hazır giyim, beden numaralama, tüketiciler, bulanık mantık, uzman sistemler

Abstract:
In this study, it is purposed to model a common body sizing system and design an expert system that can determine the body sizes of the customers in a correct and easy way by using the size schedules, body sizes and fuzzy logic method provided from ready-made clothing enterprises dealing with women outerwear and producing their own trademarks. For this purpose, the importance of the subject was stated for the manufacturer and consumer masses and the institutions and organizations giving trainings related to the mentioned subject. Also, the hypothetical and theoretical related to the subject were explained and the studies related to the subject were stated.In the research, the ready-made clothing enterprises, which carry on business and are registered in Ankara Association of Clothing Industrial and deal with the women outerwear with their own trademark, were accepted as the target group. The present size schedules, used by the ready-made clothing enterprises included in the target group, created data of the research and the modelling was based on the bust, waistline and hip sizes shown in the size schedules.The bust was taken as the dominant for the upper body sizing and the hip sizes were taken as the dominant for the lower body sizing. The whole length size was taken as the reference for the output variable of length of the cloth. The minimum, maximum and average values of the data were calculated and these data ranges were used in the system modelling.First, the parameters effecting the women outerwear (lower body ? upper body length of cloth) sizing system were determined during the modelling and the input and output variables were defined. In the second stage, the fuzzify process was applied and the membership functions were determined. The triangular membership funcion was selected for the membership function. In the third stage, the fuzzy rule base was determined and a matrix was created. The fuzzy rules were specified to calculate the upper and lower body sizes according to this matrix. In the fourth stage, the fuzzy inference mechanism was formed. The max-min inference mechanism was used as the fuzzy inference mechanism in the sytem design. In the last stage, the 'Weight average' method was used for the clarification process. The fuzzy expert system was designed to be used in the retail sector as a result of the study and the software was encoded using the C# programming language. This software programme can set the upper body, lower body and length of cloth and the body sizes of the customer by taking into account the body shape of the customer and provides a shopping for fit clothes without any repair.It was determined in the research that there was a direct proportion between the decision given by the designed fuzzy expert system and conventional formula used for the determination of the body sizing and the fuzzy expert system was found more sensitive to determine the body size.Key Words: Ready-made clothing, body sizing, consumers, fuzzy logic, expert systems