Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Cumhurbaşkanı'nın düzenleyici işlemleri
In the Presidential government system regulatory actions of the President
Yazar: EMİNE ESRA BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Cumhurbaşkanı = President ; Düzenleme yetkisi = Regulatory authority ; Düzenleyici işlem = Regulatory operation ; Hükümet sistemi = Government system

Özet:
2017 Anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne
geçilmiş ve yürütme organının yapısında önemli değişiklikler olmuştur.
Değişiklikle beraber yürütme erkine tek başına Cumhurbaşkanı sahip olmuş ve
Bakanlar Kurulu ilga edilmiştir. Yürütme organının düzenleyici işlemlerinden
olan kanun hükmünde kararname ve tüzükler Anayasadan kaldırılmıştır.
Değişiklik sonrası yürütme organına asli ve özerk düzenleme yetkisi verilmiştir. Bu
kapsamda yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanı'na
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi verilmiştir. Cumhurbaşkanı
Anayasa'da belirtilen şekilde ve konularda yönetmelikler ve Anayasa'da yer
almayan adsız düzenleyici işlemler de yürürlüğe koyabilecektir. Ayrıca Kanun
hükmünde kararnamelerin kaldırılmasıyla Türk hukukunda ilk kez olağanüstü
hâl dönemlerinde de doğrudan Cumhurbaşkanı'nın kanun hükmünde olağanüstü
hâl Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır.
Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin alanı ve
sınırları konusunda bazı çeşitli belirsizlikler ortaya çıkmış olup, bu çalışmada bu
sorunlara yönelik çözümler sunulmaya çalışılacaktır. Yürütme organının
düzenleyici işlemlerinin cumhurbaşkanlığı sistemindeki konumu, etkili
düzenlemeler olup olmadığı ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin nitelikleri
(m.104/17) ve kanunlar karşısındaki durumu ele alınacaktır. Ayrıca olağanüstü hâl
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin özellikleri, olağan ve olağanüstü hâl
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukuk devleti ile uyuşup uyuşmadığının
ortaya konulması ve düzenleme yetkisinin ABD'de hangi alan ve sınırlarda
tanındığının tespiti tezin diğer amaçlarıdır.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Cumhurbaşkanı'na olağan dönemlerde
de asli nitelikte düzenleme yetkisinin tanınıp tanınmadığı ve Anayasanın dört
maddesinde (m. 104/9, 106/11, 108/4, 118/6) düzenlenecek Cumhurbaşkanlığı
kararnameleri ile Cumhurbaşkanı'na mahfuz bir düzenleme alanının oluşturulup
oluşturulmadığı konuları tezin içeriğinde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Düzenleme Yetkisi, Düzenleyici İşlemler, 2017 Anayasa
Değişiklikleri, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet
Sistemi

Abstract:
With the 2017 Constitutional amendments that entered into force on 9 July
2018, the Presidential government system was adopted and crucial changes were
made in the structure of the executive body. With the amendment, the President
had the executive power alone and the Council of Ministers was abolished.
Statutory decrees and by-laws, which are among the regulatory acts of the
executive body, have been abolished from the Constitution. After the amendment,
the executive body was given primary and autonomous regulatory power. In this
context, the authority was given to issue Presidential decrees on issues related to
executive power. The President will be able to put into effect the regulations and
anonymous regulatory acts not listed in the Constitution in the manner and
matters specified in the Constitution. In addition, with the abolition of the decree
laws, the President was given the power to issue a presidential decree with the
force of law during the periods when a state of emergency was declared for the
first time in Turkish law.
With the constitutional amendment, some uncertainties about the scope and
limits of Presidential decrees, which are a new type of regulatory procedure, have
emerged, and solutions to these problems will be presented in this study. The
position of the executive body's regulatory acts in the Presidential government
system, whether they are effective regulations, the nature of Presidential decrees
(Art.104/17) and their situation before the law will be discussed. In addition, the
characteristics of the presidential decrees of the state of emergency, the
determination of whether the ordinary and the presidential decrees comply with
the rule of law, and the determination of the area and borders of the regulatory
power in the USA are other purposes of the thesis.
In the content of the thesis, the issues of whether the President has been
granted the fundamental regulatory power in ordinary periods with the
Presidential Decree, and whether an exclusive regulatory sphere for the President
is created by Presidential decrees to be arranged in four articles of the
Constitution (Art. 104/9, 106/11, 108/4, 118/6) is discussed in the content of the
thesis.

Keywords: Regulatory Authority, Separation Of Powers, Presidential Government
System, Presidential Decree, 2017 Constitutional Amendments