Metabolik olarak sağlıklı olan hafif şişman ve obez bireylerin beslenme, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition, physical actiivty and quality of life in metabolically healthy overweight and obese individuals
Yazar: SÜMEYRA ÖTELEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Sağlık = Health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma metabolik sağlığa katkıda bulunan beslenme, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi gibi faktörlerin metabolik olarak sağlıklı hafif şişman/obez bireyler üzerinde etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya diyabet, hipertansiyon ve dislipidemi tanısı almayan ve gebe ve menopoz döneminde olmayan beden kütle indeksine göre normal (BKİ 18,50-24,99 kg/m2) ve hafif şişman/obez (BKİ ≥25,00 kg/m2) 19-50 yaş arası 87 gönüllü kadın katılmıştır. Bireylere genel özelliklerinin sorgulandığı bir anket uygulanmış, antopometrik ölçüm ve vücut bileşimi verileri alınmıştır. Bireylerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Kısa Form-36 (KF-36) yaşam kalitesi anketi ve fiziksel aktivite ile sedanter geçirilen süreleri ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Kaydı ile saptanmıştır. Ayrıca, geriye dönük besin tüketim kaydı formu ile bir gün hafta içi, bir gün hafta sonu olmak üzere toplam iki günlük besin tüketim kaydı alınmış, Sağlıklı Yeme İndeksi-2005 (SYİ-2005) ölçeği ile bireylerin diyet kalitesi değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda hafif şişman/obez bireylerin %56'sının metabolik olarak sağlıklı olduğu saptanmıştır. Metabolik olarak sağlıklı (MS) hafif şişman/obez bireylerin SYİ puanının metabolik olarak sağlıklı olmayan (MSO) hafif şişman/obez bireylerin puanından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). MS hafif şişman/obez ve MS normal kilolu bireyler arasında toplam SYİ puanı ve SYİ bileşenleri puanları arasında fark saptanmamıştır (p>0.05). MS hafif şişman/obez bireylerin bel çevresi ölçüsünün MSO hafif şişman/obez bireylerinkinden daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). MS ve MSO hafif şişman/obez bireyler arasında KF-36 yaşam kalitesi bileşenlerinden fiziksel fonksiyon ve fiziksel rol güçlüğü açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). MS normal ve MS hafif şişman/obez bireyler arasında yaşam kalitesi bileşenleri açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). MS ve MSO hafif şişman/obez bireylerin fiziksel aktivite skoru karşılaştırıldığında ise MS hafif şişman/obez bireylerin fiziksel aktivite skoru daha fazla olmasına rağmen istatiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmemiştir (p>0.05). Obezitenin metabolik risk faktörlerine karşı dirençli olan MS fenotipinin gelişiminde altta yatan faktörler son yıllarda tartışılmakta ve yaşam tarzı faktörlerinin ayırıcı bir etken olabileceği vurgulanmaktadır. Sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam gibi yaşam tarzı faktörlerinin MS obez fenotipinin gelişiminde olası etkilerinin aydınlatılması obezitenin tedavisinde yararlı olacaktır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of factors such as nutrition, physical activity and quality of life contributing to metabolic health on metabolically healthy and overweight/obese individuals. A total of 87 voluntary women aged between 19 and 50 years, who did not have diabetes, hypertension or dyslipidemia and were not pregnant and in the menopausal period having normal body mass index (18,50-24,99 kg/m2) and overweight/obese (BKİ ≥25 kg/m2) were included in the study. A questionnaire was performed to examine the overall characteristics of the individuals, and the data of the anthropometrical measurements and body composition were obtained. The health-related quality of life of the individuals was evaluated using the Short Form-36 (SF-36) quality of life questionnaire, whereas duration of physical activity and sedentary periods were evaluated using the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ). In addition, a 24-hour retrospective food consumption record form was used to evaluate a total of two-day food consumption, one day on weekdays and the other day on weekends. The dietary quality of individuals was assessed using the Healthy Eating Index-2005 (HEI-2005) scale. Based on our study results, 56% of overweight/obese individuals were found to be metabolically healthy. Metabolically healthy (MH) overweight/obese individuals were found to have a higher HEI score than the overweight/obese metabolically unhealthy (MU) participants (p<0.05). There was no significant difference between MH overweight/obese and MH normal weighted individuals's the scores of total HEI score and HEI components (p>0.05). The waist circumference of MH overweight/obese individuals was found to be lower than MU slightly overweight/obese participants (p<0.05). There was no significant difference for physical function and physical role strength of the SF-36 quality of life components between MH and MU overweight/obese participants (p>0.05). There was no statistically significant difference between the MS normal and MS obese individuals in terms of quality of life components (p>0.05). Although of MH overweight/obese individuals's physical activity scores were higher, there was no significant difference between in the MH and MU oveweight/obese individuals. The underlying factors in the development of the MS phenotype, which is resistant to the metabolic risk factors of obesity, have been discussed in recent years and it is emphasized that lifestyle factors may be a distinctive factor. Identifying the possible effects of lifestyle factors such as healthy nutrition and active life on the development of the obese phenotype of MS will be useful in the treatment of obesity.