İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki uygulama çalışmaları üzerine bir inceleme
An investigation about Turkish language textbooks of 8th degree primary schools
Yazar: SEVİM TOPGÜL
Danışman: DOÇ.DR. MURAT ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
iÖZETTürkçe öğretimi konusunda yapılan araştırmalar, ana dili öğretiminde bazıproblemlerin olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu problemler, Temel Eğitim OkullarıTürkçe Eğitimi Programının eksikliği, Türkçe öğretmenlerinin yetersizliği, uygunmetot kullanmama ve özellikle Türkçe ders kitaplarının uzman kişiler tarafındanhazırlanmaması nedeniyle, bu kitapların öğrencilerin dil becerilerini hedeflenendüzeye getirebilecek nitelikte olmamalarından kaynaklanmaktadır.Ana dili kullanımı ile ilgili sorunların başında öğrencilerin duygu, düşünce,tasarı ve izlenimlerini söz ve yazı ile açık, anlaşılır, doğru ve eksiksiz olarak ifadeedememeleri gelmektedir. Anlatım becerisindeki eksiklik, kişilerin çevreleri ileiletişimlerini olumsuz etkilediği gibi vatandaşlık haklarını kullanma vesorumlulukları yerine getirmede de büyük sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle anadili öğretiminde, anlama becerilerinin yanı sıra anlatım becerisinin de millû eğitiminhedeflere uygun olarak geliştirilmesi gerekmektedir.Araştırmada, ilköğretim okulları 8. sınıf Türkçe ders kitapları, yazılı ve sözlüanlatım etkinliklerinin Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programına uygunluğuaçısından değerlendirilmiş ve bunlarla ilgili bazı öneriler sunulmuştur.Araştırmada örneklemi oluşturan ders kitaplarının incelenmesi sonucunda,yazılı uygulamalara %67,3, sözlü anlatım uygulamalarına %46, uygulama biçimibelli olmayan yönergelere %5,7, teorik bilgiye %24,7, araştırmaya yönelikuygulamalara %17,7, yönlendirici açıklamalara %8,3, değerlendirmeye %1oranlarında yer verildiği görülmüştür.Bu sonuçlar doğrultusunda Türkçe öğretiminde büyük bir yere ve önemesahip olan ders kitaplarının, Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programınauygunluk ve anlatım becerilerini geliştirme açısından yetersiz olduğudüşünülmektedir. Kitapların ?yazılı ve sözlü anlatım? bölümlerinde yer verilenkonular, öğrencilerin yaratıcı düşünmelerini geliştirecek nitelikte değildir.iiUygulamalarda modern yaklaşımlardan ve çağdaş yöntemlerden yararlanılmamışbazı klasik konu ve uygulamalara yer verilmiştir.Ana dili kitaplarının hazırlanmasında titiz davranılarak, Türkçe kitaplarınındil becerilerini geliştirici uygulamalara yer verecek şekilde yeniden düzenlenmesigerekmektedir. Bu amaçla tecrübeli Türkçe öğretmenleri, öğretim üyeleri veyazarların görüşlerine başvurulması ve ana dili kitaplarının uzmanlardan oluşankomisyonlar tarafından hazırlanması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Ana dili, ders kitabı ,Türkçe eğitimi, yazılı anlatım, sözlüanlatım, metin altı uygulamaları.

Abstract:
iiiABSTRACTInvestigations on the subject of Turkish education show that there are someproblems in native language education. The problems are based on inadequateTurkish Education Program in primary schools, unqualified Turkish teachers,inaccurate methods, especially Turkish textbooks prepared by unqualified people andunqualified textbook to improve student?s language skills at a certain level.The main problem in usage of native language is that, students are notexpressed their sensations, ideas, projects and impressions clearly, comprehensibleand completely with their own speaking and writing. Lack of expression skill effectspeoples? communication with surrounding negatively. Also, it causes big problems inusage of citizenship rights and doing responsibilities. So, beside the understandingskills, manner of telling must be developed suitable with the aim of the nationaleducation in native language education.In this study, verbal and writing activities of 8th degree primary schools areevaluated with regard to the Turkish Education Program and some relatedsuggestions are presented.Writing activities, verbal activities, indefinite activities, theoreticalknowledge, research activities, explanation and evaluation are observed as 67.3%,46%, 5.7%, 24.7%, 17.7%, 8.3% and 1% rates respectively in consequence ofinvestigating the sample textbooks.As a result, textbooks which have importance in Turkish Education are notsuitable for the Turkish Education Program in primary schools and insufficient fordeveloping expression skills. The subjects, presented in verbal and writingexpression sections of books, are not qualified to improve student?s creative ideas. Inpractice, instead of modern methods, some conventional subjects and methods havebeen used.ivTurkish textbooks must be rearranged by fastidiously and contained languagedeveloper activities. For this purpose, experienced Turkish teachers, universityinstructors and authors? opinions are taken into account. Also, native language booksmust be prepared by expert comities.Key Words: Native language, textbook, Turkish education, writingexpression, verbal expression, text activities.