Gözetim toplumunda tüketici: Tüketici mahremiyeti üzerine bir araştırma
Consumer in surveillance society: A research on consumer privacy
Yazar: ALİ EMRE AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET MARANGOZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gözetim = Surveillance ; Gözetim toplumu = Surveillance society ; Mahremiyet = Privacy ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi gözetim sistemlerini ve kullanım alanlarını da etkilemiştir. Bu alanlardan bir tanesi de tüketim ve pazarlama çabaları ile ilgilidir. İşletmeler, kişiselleştirilmiş öneriler sunmak amacıyla gözetim tekniklerinden faydalanarak tüketicilere dair kişisel verileri toplamaktadır. Bu durum tüketici mahremiyetine ilişkin sonuçları ve sorunları da beraberinde getirmektedir. Tüketicilerin mahremiyet konusundaki endişeleri ise başta işletmeler olmak üzere konunun tüm paydaşları için önemli sonuçlara yol açmaktadır. Buna karşın özellikle ülkemizde tüketici mahremiyetine ilgi hem akademik hem de uygulayıcılar tarafında oldukça sınırlıdır. Bu sınırlılık da dikkate alınarak, çalışma, tüketici mahremiyeti endişesini, gözetim ve davranışsal sonuçları kapsamında ele alması ve sorunun tespiti yanında çözümleri de araştırması nedeniyle önemli görülmektedir. 
Bu bağlamda çalışmanın amacı, tüketicilerin mahremiyet ile ilgili endişe seviyelerini ve mahremiyet endişesi nedeniyle ortaya çıkabilecek davranışsal sonuçları araştırmaktır. Ayrıca tüketici mahremiyetinin korunmasında kimlerin sorumlu görüldüğü ve hangi yöntemlerin kullanılabileceği de araştırılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada hem nicel hem de nitel yöntemlerden faydalanılmıştır. 
Nicel araştırmanın sonuçlarına göre gözetime ilişkin farkındalık arttıkça mahremiyet endişesi de artmaktadır. Bununla birlikte tüketicilerin mahremiyet endişesi arttıkça kişisel bilgilerini koruma, işletme ile olan ilişkilerini manipüle etme, işletmenin sahip olduğu kişisel verileri kontrol altında tutma ve işletmeye tepki gösterme davranışlarının her birinde artış gözlenmektedir. Tüketici mahremiyet endişesine ilişkin değerlendirmelerin yanısıra çalışmanın nitel kısmında ise literatürdeki ilgili çalışmalar incelenerek içerik analizi yöntemiyle tüketici mahremiyetini kimin, nasıl koruyacağı sorularına cevap aranmıştır. Bu noktada özellikle gizlilik politikaları ve standartlarının geliştirilmesi gerekliliği ile işletmelere önemli bir sorumluluk düştüğü sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The development of information and communication technologies has also affected surveillance systems and the use of these systems. One of the areas where these systems are used is related to consumption and marketing activities. Businesses collect personal data about consumers by using surveillance techniques to provide personalized offers, which leads to important results and certain problems regarding consumer privacy. Consumers' concerns about privacy cause significant outcomes for all sides, especially businesses. In spite of that, interest in consumer privacy in Turkey is very limited both in academic and practical means. Concerning this gap, the study is considered important because it addresses consumer privacy concerns within the context of surveillance practices and behavioral consequences and because it searches for solutions beside identifying the problem. 
In this context, the aim of this study is to measure consumers' concern about privacy and the behavioral consequences of privacy concerns. In addition to that, this study investigates who is responsible for protecting consumer privacy and which ways may be used for it. In this respect, both quantitative and qualitative methods have been utilized in the study.
The findings of the quantitative research suggests that as the awareness about surveillance increases, the concern of privacy also increases. Besides, as consumers become more concerned about privacy, there is an increase in each of the behaviors; protecting personal information, manipulating relationships with the business, controlling the personal data that the businesses have, and reacting to the business. In addition to the evaluations on consumer privacy concerns in the qualitative part of the study, the related studies in the literature are examined with content analysis method in order to answer the questions of who should protect consumer privacy and how. It is concluded that businesses has the greatest share of responsibility for the development of privacy policies and standards.