Afganistan dış ticaretinde 2001 yılı sonrasında yaşanan yapısal dönüşümün Afganistan-Türkiye arasındaki dış ticarete etkisinin incelenmesi
Structural Transformation in Afghanistan Foreign Trade After 2001 Examination of its İmpact on Foreign Trade Between Afghanistan-Turkey
Yazar: BİKNAZAR MERZAI
Danışman: PROF. DR. HASAN RIZA AŞIKOĞLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Ticaret = Trade ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Türk-Afgan ilişkileri = Turkish-Afghan relations ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yapısal değişme = Structural change

Özet:
Afganistan devleti, 20. yüzyılın en çatışmalı ve istikrarsız ülkelerinden biri olarak 
bilinmektedir. Ancak 21. yüzyıl ülkede çatışmaların sona erdiği, barış ve istikrarın 
yeniden sağlanmaya çalışıldığı bir dönem olarak başlasa da ilerleyen yıllarda bu istikrar 
yeniden sekteye uğramıştır. Afganistan son 20 yılda kendi çabalarıyla ve aynı zamanda 
uluslararası toplumun yardım ve desteğiyle yapılan katkılar sonucunda birçok alanda 
önemli gelişmeler kaydetmiştir. Ekonomik, siyasi, askeri ve sosyal alanlarına yeniden 
yapılanma sürecine girmiştir. Özellikle ekonomik alana yönelik önemli adımlar atmaya 
çalışmıştır. Fakat Afganistan ekonomisinin büyük bir bölümü halen dış yardımların 
oluşturduğu mali yardımlara bağlı olup, kendi ulusal kalkınma sistemini hayata geçirene 
dek dış yardım ve yatırımlara bağlı bir ekonomik politikası izleme durumundadır. Bu 
amaçla Türkiye de Afganistan'a yardım ve yatırımda bulunan en baştaki ülkeler arasında 
yer almaktadır. Türkiye Afganistan'ın bağımsızlık, işgal ve özellikle yeniden yapılanma 
döneminde yardımlarını ve desteklerini esirgememiştir. Bu amaçla Afganistan'ın refaha 
ve istikrara kavuşması için ve gelişimi için Türkiye tarafından birçok alanda her daim 
desteklenmiştir. Afganistan'ın yeniden yapılanma süreci itibarıyla Türk-Afgan 
ilişkilerinde yeni bir sayfa açılmıştır. Türkiye Afganistan'ın yeniden yapılandırılmasında 
aktif bir rol oynamakta olup, bu rollerden biri ekonomik ve ticari işbirliği alanlarında 
gerçekleşmektedir. Bu araştırmanın amacı Afganistan dış ticaretinde 2001 yılı sonrasında 
yaşanan yapısal dönüşüm, bu yapısal dönüşümün Afganistan ile Türkiye arasındaki dış 
ticarete etkisinin incelenmesi ve Afganistan ile Türkiye arasındaki dış ticaret ilişkilerinin 
geliştirilmesine katkı sunulmasıdır.
Anahtar Kelimeler: Afganistan, Türkiye, ekonomik, dış ticaret, dış ticaret ilişkiler.

Abstract:
The state of Afghanistan is known as one of the most conflicted and unstable countries of 
the 20th century. However, the 21st century started as a period when the conflicts in the 
country ended, and peace and stability were tried to be restored, this stability was again 
interrupted in the following years. Afghanistan has made significant progress in many 
areas in the last 20 years because of its own efforts, as well as the contributions made 
with the help and support of the international community. It has entered the process of 
restructuring in its economic, political, military, and social fields. He tried to take 
important steps especially in the economic field. However, a large part of Afghanistan's 
economy still depends on financial aid created by foreign aid, and it must follow an 
economic policy dependent on foreign aid and investments until it implements its own 
national development system. For this purpose, Turkey is among the top countries that 
help and invest in Afghanistan. Turkey has not spared its aid and support during the 
independence, occupation and especially the reconstruction period of Afghanistan. For 
this purpose, Turkey has always been supported in many areas for Afghanistan's 
prosperity and stability and for its development. As of Afghanistan's restructuring 
process, a new page has been opened in Turkish-Afghan relations. Turkey plays an active 
role in the restructuring of Afghanistan, one of these roles is in the fields of economic and 
commercial cooperation. The aim of this research is to examine the structural 
transformation in Afghanistan's foreign trade after 2001, the effect of this structural 
transformation on foreign trade between Afghanistan and Turkey, and to contribute to the 
development of foreign trade relations between Afghanistan and Turkey.
Keywords: Afghanistan, Turkey, economic, foreign trade, foreign trade relations.