Eczacıların iş stres düzeyleri ve duygusal emek kullanımı ile işe bağlılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of pharmacists' job stress levels and emotional labour use and their commitment to work
Yazar: ŞEYMA KAHVECİ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Mesleki stres = Vocational stress ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; İş stresi = Job stress ; İşe bağlılık = Job involvement

Özet:
Araştırmanın amacı, eczacıların iş stres düzeyleri ve duygusal emek kullanımı ile işe bağlılıklarının değerlendirilmesidir. 
Yazında yapılan taramalar neticesinde iş stresi, duygusal emek kullanımı ve işe bağlılık ile ilgili birçok çalışmaya rastlanılmasına rağmen, sağlık hizmetlerinin en önemli bileşenlerinden birisi olan serbest eczacılar ile ilgili duygusal emek, iş stresi ve işe bağlılık ile ilgili çalışmalara az rastlanılmış olması bu çalışmanın önemini vurgular niteliktedir. Ayrıca araştırma nicel bir araştırmadır. Araştırma evreni Konya Eczacılar Odası tarafından belirtilen Konya Merkez Eczaneler olarak Meram, Karatay ve Selçuklu İlçelerindeki toplam 488 eczacı oluşmaktadır. Çalışma 248 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma için iki bölümden oluşan anket formu oluşturulmuştur. İlk bölümde; temel demografik bulgular için ilgili literatür taranarak oluşturulan demografik veri formu yer almaktadır. İkinci bölümde ise Duygusal Emek Ölçeği, İş Stresi Ölçeği ve Utrech İşe Bağlılık Ölçeği bulunmaktadır.
Araştırmaya katılan eczacıların %54'ü kadın olup %69,4'ü evlidir. Yaş olarak incelendiğinde %45,2'si 36-50 yaş aralığına sahiptir. Katılımcıların %76,1'sı Konya doğumludur. Ayrıca eczanelerin %44,8'i Selçuklu ilçesinde yer almaktadır. Medeni durum açısından duygusal emek arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir ve evli olan eczacıların ölçek puanları bekarlara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Yaş ile işe bağlılık ve duygusal emek kullanımı arasında anlamlı farklılık olduğu ve bu farkın genellikle 51 ve üstü yaş aralığından kaynaklandığı belirlenmiştir. Çocuk sayıları ile işe bağlılık ve duygusal emek kullanımı arasında anlamlılık tespit edilmiştir. Katılımcıların mesleki tecrübeleri ile işe bağlılık, duygusal emek kullanımı arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardır. Araştırmaya dahil olan eczacıların duygusal emek kullanımı ile işe bağlılık arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonucuna göre duygusal emek kullanımının işe bağlılık ile açıklanabileceğini göstermektedir.
Sonuç olarak, eczacıların yaşları ve buna bağlı olarak meslekte geçirdikleri süre artıkça duygusal emek kullanımları artmaktadır. Eczacılık mesleğine yeni başlayanlar ile 50 yaşın üstünde olan eczacıların işe bağlılık düzeyleri daha fazladır. Ayrıca mesleki tecrübesi 10 yılın altında olan eczacıların işe bağlılık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Serbest eczane eczacılarının duygusal emek kullanımlarının işe bağlılıkları üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunduğu ve duygusal emek kullanımı artıkça işe bağlılık düzeylerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonuçlarının literatürdeki diğer çalışmalar ile gerek benzer sonuçlar ve gerekse farklı sonuçlar ortaya koymasının eczacılar ile ilgili ne anlam ifade ettiğinin belirlenebilmesi adına eczacılara yönelik daha fazla çalışmaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to evaluate pharmacists' work stress levels and emotional labor use and work commitment.
Although there are many studies on work stress, emotional labor use and work commitment as a result of the researches in the literature, the fact that there are few studies on emotional labor, job stress and work commitment on freelance pharmacists, one of the most important components of health services, highlights the importance of this study. In addition, the research is a quantitative research. The population of the research consists of a total of 488 pharmacists in Meram, Karatay and Selçuklu Districts as Konya Central Pharmacies specified by the Konya Chamber of Pharmacists. The study was conducted with 248 participants. Collected data were analyzed using the SPSS program. For the research, a questionnaire form consisting of two parts was created. In the first part; There is a demographic data form created by scanning the relevant literature for basic demographic findings. In the second part, there are Emotional Labor Scale, Work Stress Scale and Utrech Work Commitment Scale.
54% of the pharmacists participating in the study are women and 69.4% are married. When examined in terms of age, 45.2% of them have the age range of 36-50. 76.1% of the participants were born in Konya. In addition, 44.8% of pharmacies are located in Selçuklu district. It was determined that there is a significant difference between emotional labor in terms of marital status and It was observed that the scale scores of the married pharmacists were higher than the single ones. It was determined that there is a significant difference between age and work commitment and emotional labor use, and this difference is generally caused by the age range of 51 and over. Significance was found between the number of children and work commitment and emotional labor use. There is a statistically significant difference between the participants' professional experiences and work commitment and emotional labor use. It was determined that there is a positive, moderate and significant relationship between the emotional labor use of the pharmacists included in the study and work commitment. Regression analysis shows that emotional labor use can be explained by work commitment.
As a result, the age of the pharmacists and the time spent in the profession increase, the more emotional labor they use. Newcomers to the pharmacy profession and pharmacists over the age of 50 have higher levels of commitment. In addition, the work commitment level of pharmacists with less than 10 years of professional experience was found to be higher. It was concluded that the emotional labor use of community pharmacy pharmacists had a significant effect on their work commitment and that the level of work commitment increased as the emotional labor use increased. More studies should be carried out for pharmacists in order to determine what the results of the study mean to pharmacists, with similar results and different results with other studies in the literature.