Türkiye'de inovasyon ve teknoloji ağlarının bölgesel büyümeye mekânsal etkileri
Spatial effects of innovation and technology networks on regional growth in Turkey
Yazar: UMUT ERDEM
Danışman: PROF. DR. KEMAL MERT ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Bölgesel eşitsizlik = Regional disparity ; Bölgesel yenilik sistemleri = Regional innovation systems ; Büyük veri = Big data ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Teknoloji = Technology

Özet:
Kentler ve bölgeler kapitalist üretim ilişkiler ağının düğüm noktalarıdır. Bölgeler arasında yoğun ilişkisel ağlar ve bağlar yer almaktadır. Bilgi üretimi kolektif ve özel, seçili ağ ve aktör yapıları içermektedir. Bilgi, yenilik ve teknoloji üretim süreçlerinin hem maliyeti hem de ticarileştirilmesi bölgelerin istikrarı, ekonomik stabilizasyonu ve geleceği için önemli ve hayati olgulardır. Teknoloji düzeylerini yükseltemeyen ve teknoloji üretim ağlarında yer alamayan bölgeler geri kalmaktadır. 
 Bölgesel inovasyon sistemleri literatürü bölgelerde yer alan aktörler kadar aktörlerin oluşturduğu yenilikçi ortam, birlikte hareket edebilme becerileri, organizasyonel, bilişsel ve sosyal becerilere dayanan ağ yapıları ve ağ sermayelerinin önemini vurgulamaktadır. Bu kapsamda bu çalışma Türkiye NUTS III bölgeleri için OECD REGPAT verilerini kullanarak 2004-2018 periyodunda bölgesel kişi başı gelir büyümesine, bölgelerin bilgi kompleksite kapasiteleri ve bölgeler arası teknolojik ilişkiselliklerinin mekânsal etkilerini tahmin ederek mekânsal etkiler – teknolojik kompleksite çerçevesinde akıllı uzmanlaşma stratejisi geliştirmeyi amaçlamaktadır. 
Bölgesel bilgi çeşitliliğin bölgelere daha fazla direnç sağlayacağına ve bu nedenle daha fazla bilgi çeşitliliğin daha fazla büyümeye neden olacağını Türkiye bölgelerinde test eden bu çalışma önemli sonuçlar ortaya koymaktadır. (i) Türkiye'de bölgeler arası eşitsizlikler batıda yer alan bölgeler arasında azalma eğilimindedir. Ancak yine de Türkiye'de bölgeler arası eşitsizlik yüksektir. (ii) Patent başvurusu Türkiye'nin sanayi üretimine sahip bölgelerinden Anadolu'da yer alan bölgelere yayılmaktadır. Patent üretim çeşitliliği artmaktadır. (iii) Bölgesel Bilgi Kompleksitesi artmakta ve Teknolojik ilişkisellik ağı yoğunlaşmaktadır. Mekânsal tahmin modelleri bölgeler arasında gelir yakınsamasını işaret etmektedir ve mekânsal modeller bölgelerde oluşan büyümenin komşu bölgelere pozitif yansıdığını ortaya koymuştur. Mekânsal etkiler – teknolojik kompleksite çerçevesinde akıllı uzmanlaşma stratejisi oluşturulmuştur.

Abstract:
Cities and regions are the nodes of the capitalist production relations network. There are dense relational networks and ties between regions. Knowledge production includes collective and private, selected network and actor structures. Both the cost and commercialization of knowledge, innovation and technology production processes are important and vital facts for the stability, economic stabilization and future of the regions. Regions that cannot raise their technology levels and take part in technology production networks are lagging behind. The regional innovation systems literature emphasizes the importance of the innovative environment created by the actors in the regions, their ability to act together, network structures based on organizational, cognitive and social skills, and network capitals. In this context, this study aims at developing a smart specialization strategy within the framework of spatial effects - technological complexity by estimating the spatial effects of regional per capita income growth, knowledge complexity capacities of regions and inter-regional technological relativity, using OECD REGPAT data for NUTS III regions of Turkey in the 2004-2018 period. Testing that regional knowledge diversity will provide more resilience to regions and therefore more knowledge diversity will lead to greater growth, this study reveals important results. (i) In Turkey, interregional inequalities tend to decrease among western regions. However, regional disparities are still high. (ii) Patent application spreads from regions of Turkey with industrial production to regions in Anatolia (small regions). Patent technology class diversity is increasing. (iii) Regional Knowledge Complexity is increasing and the network of Technological Relatedness is intensifying. Spatial estimation models indicate income convergence between regions. Besides, spatial models further reveal the growth in regions spill-over positively on neighboring regions. A smart specialization strategy has been created within the framework of spatial effects – technological complexity.