CC-IUI tedavisi gören hastalarda serum AMH düzeylerine göre reprodüktif sonuçların değerlendirilmesi
Evaluation of reproduktive result according ti serum AMH levels in patients treated with CC-IUI
Yazar: EMEL EBRU ERCAN BEGEN
Danışman: PROF. DR. SERDAR DİLBAZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Dölleme = Insemination ; Dölleme-yapay = Insemination-artificial ; Klomifen = Clomifene

Özet:
Amaç: Klomifen sitrat- intrauterin inseminasyon (CC-IUI) tedavisi uygulanan hastalarda serum AMH düzeylerinin gebeliği öngörmedeki etkisini belirleyerek, en başarılı sonuçların alındığı AMH düzeylerinin persentilini saptamak ve bu tedavinin başarısını arttırmada AMH'nın etkisini belirlemektir.
Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfertilite Kliniğine çocuk istemi ile başvuran hastalardan CC-İUİ tedavisine alınan hastalar dahil edildi. Ocak 2018 ve Ocak 2022 tarihleri arasındaki 4 yıllık süreçte hasta kayıtları retrospektif olarak incelendi. Bu süreçte CC-IUI tedavisi uygulanan hastalara ait çalışma kriterlerine uygun 1676 siklus çalışmaya dahil edildi. Dahil edilen hastaların demografik özellikleri, bazal serum hormon düzeyleri, antral folikül sayısı, AMH düzeyleri, kullanılan klomifen sitrat dozu, siklus takibi verileri, gebelik sonucu ve folikül gelişmemesinden dolayı iptal olan sikluslar kaydedildi. AMH düzeyleri anlamlı persentil aralıklarına bölündü ve AMH düzeyi 2.8 ng/ml ve altında olan sikluslar 25. persentil, 2.8-4,6 ng/ml olan sikluslar 50. persentil, 4,6-7,9 ng/ml olan sikluslar 75. persentil, 7,9-12 ng/ml arasnda olanlar 90. persentil ve 12 ng/ml olanlar ise 90 persentil üstü olarak gruplandırıldı. Bu gruplarda demografik veriler, CC-IUI tedavi süreci, folikül gelişimi ve klinik gebelik oranları karşılaştırıldı. Tüm veriler SPSS 24.0 (Statistic Package for Social Sciences, Chicago, IL, USA) programı ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamıza 1676 hasta dahil ettik. Hasta sikluslarının demografik dağılımına baktığımızda ortanca yaş 27 yıl (18-39) idi. VKİ ortancası 25 kg/m2 (18-39), bazal serum östrodiol düzeyi 44 pg/ml (4.6-79), FSH düzeyi 6,40 lU/L (1.9-9.89), LH düzeyi 5.60 lU/L (1-35), AMH ölçümü 4.6 ng/ml (1.2-27), infertilite süresi 2.5 yıl (0-18) olarak bulundu. CC tedavisi başlanan 1676 siklusunn 1311 sinde ilaca yanıt alınıp folikül gelişimi gözlendi. Folikül gelişen ve gelişmeyen sikluslar incelendiğinde; CC tedavisi ile folikül gelişimi için anlamlı AMH düzeyi 5.4 ng/ml olarak bulundu. AMH düzeyi 5.4 ng/ml üstünde olan hastalarda folikül gelişmeme riski 1.4 kat artmış olarak bulundu. CC tedavisi başlanan sikluslarda klinik gebelik gelişimi göz önüne alındığında; CC tedavisinin 12 ng/ml üzerindeki AMH değerlerinde gebelik oluşturma oranının çok düşük olduğu saptandı. AMH düzeyine göre oluşturulan persentil grupları klinik gebelikler açısından incelediğinde gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p=0.140). AMH değeri yükseldikçe folikül gelişiminin anlamlı olarak azaldığı bulundu (p=0.001). CC-IUI tedavisi sonrası klinik gebelik gelişen hastaların AMH düzeyi ve kullanılan CC dozlarının karşılaştırılması sonuçları analiz edildiğinde; CC 50 mg/gün kullanıldığında klinik gebelik gelişen hastaların ortalama AMH düzeyi 4,8±0,2 ng/ml, 100 mg/gün kullanıldığında klinik gebelik gelişen hastaların ortalama AMH düzeyi 6,1±0,8 ng/ml ve 150 mg/gün kullanıldığında klinik gebelik gelişen hastaların ortalama AMH düzeyi 10,4±2,4 ng/ml olarak bulundu.
Sonuç: Klomifen sitrat tedavisi başarısı üzerine AMH düzeyinin etkisini araştırdığımız çalışmamızda AMH düzeyi 5,4 ng/ml üzerinde olan sikluslarda folikül gelişiminin; AMH düzeyi 12 ng/ml üzerindeki sikluslarda ise klinik gebelik gelişiminin anlamlı olarak azaldığını saptadık. AMH düzeyi yüksek olan hastalarda klinik gebelik elde etmek için daha yüksek dozlarda Klomifen sitrat kullanılması gerektiği sonucuna vardık. AMH düzeyi yüksek olan hastalarda daha yüksek dozda klomifen sitrat kullanılmasının iptal olan siklus sayısını azalttığını ve klinik gebelik oranlarını arttırdığını tespit ettik. Tedaviye başlanan her siklusun kendi içinde değerlendirilmesinin önemli olduğu ve AMH düzeyine göre klomifen sitrat dozunun belirlenmesi gerektiği sonucuna vardık.
Anahtar Kelimeler: Klomifen sitrat, İntrauterin inseminasyon, Antimüllerian hormon

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the effect of serum AMH levels in predicting pregnancy in patients treated with clomiphene citrate-intrauterine insemination (CC-IUI) and to determine the percentile of AMH levels, where the most successful results are obtained, and to determine the effect of AMH in increasing the success of this treatment.
Method: In this study, patients who received CC-IUI treatment from the patients who applied to the Health Sciences University Ankara Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital Infertility Clinic with a request for child were included. Patient records were reviewed retrospectively during the 4-year period between January 2018 and January 2022. In this process, 1676 cycles of patients who were treated with CC-IUI were included in the study in accordance with the study criteria. Demographic characteristics of the included patients, basal serum hormone levels, antral follicle count, AMH levels, clomiphene citrate dose used, cycle follow-up data, pregnancy outcome and cycles canceled due to lack of follicle development were recorded. AMH levels were divided into significant percentile ranges, and cycles with AMH level of 2.8 ng/ml and below were in the 25th percentile, cycles with 2.8-4.6 ng/ml were in the 50th percentile, and cycles with 4.6-7.9 ng/ml were in the 75th percentile. Those between 7.9-12 ng/ml were grouped as the 90th percentile and those between 12 ng/ml were grouped as the 90th percentile. Demographic data, CC-IUI treatment process, follicle development and clinical pregnancy rates were compared in these groups. All data were analyzed with SPSS 24.0 (Statistic Package for Social Sciences, Chicago, IL, USA). 
Findings: We included 1676 patients in our study. When we look at the demographic distribution of the patient cycles, the median age was 27 years (18-39). Median BMI 25 kg/m2 (18-39), basal serum estradiol level 44 pg/ml (4.6-79), FSH level 6.40 IU/L (1.9-9.89), LH level 5.60 IU/L (1-35)), AMH measurement was 4.6 ng/ml (1.2-27), and the duration of infertility was 2.5 years (0-18). In 1311 of 1676 cycles in which CC treatment was started, response to the drug was observed and follicle development was observed. When the follicle developing and non-developing cycles are examined; Significant AMH level for follicle development with CC treatment was found to be 5.4 ng/ml. When the percentile groups formed according to AMH level were analyzed in terms of clinical pregnancies, no significant difference was observed between the groups (p=0.140). It was found that as the AMH value increased, follicle development decreased significantly (p=0.001). When the results of the comparison of the AMH level and the CC doses used in the patients who developed clinical pregnancy after CC-IUI treatment were analyzed; When CC 50 mg/day is used, the mean AMH level of patients who develop clinical pregnancy is 4.8±0.2 ng/ml, when 100 mg/day is used, the mean AMH level of patients who develop clinical pregnancy is 6.1±0.8 ng/ml and 150 mg/day When used daily, the mean AMH level of patients who developed clinical pregnancy was found to be 10.4±2.4 ng/ml.
Result: In our study in which we investigated the effect of AMH level on the success of clomiphene citrate treatment, it was found that follicle development in cycles with AMH level above 5.4 ng/ml; We found that clinical pregnancy development decreased significantly in cycles with AMH levels above 12 ng/ml. We concluded that higher doses of clomine citrate should be used to achieve clinical pregnancy in patients with high AMH levels. We found that the use of higher doses of clomiphene citrate in patients with high AMH levels decreased the number of aborted cycles and increased clinical pregnancy rates. We concluded that it is important to evaluate each cycle in which treatment is started and that the dose of clomiphene citrate should be determined according to the AMH level.
Key Words:  Clomiphene citrate, İntrauterine insemination, antimüllerian hormone