Yetişkinlerin kitle iletişim araçları yoluyla verilen sağlık eğitimi haberlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi
Determination of attitudes of adults toward health education news communicated through mass media
Yazar: GÜLSÜM AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT DENİZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Halk Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Haberler = News ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Sağlık eğitimi = Health education ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yapılan bu araştırmada, yetişkinlerin kitle iletişim araçları yoluyla verilen sağlık eğitimi haberlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında yetişkinlerin tutumlarının düzeyi, tutumlarının çeşitli değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, sağlık/hastalık durumu vb.) farklılaşma durumları ile sağlık eğitiminde kitle iletişim araçlarından yararlanma sıklıkları ve bu iletişim ortamlarına güven düzeyleri gibi sorulara cevap aranmıştır.
Araştırma tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 10.06.2014-13.06.2014 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dâhili Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Poliklinikleri Bekleme Salonu ve Cerrahi Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Poliklinikleri Bekleme Salonunda 08.00-16.00 saatleri arasında bekleyen 20 yaş ve üstü hasta/hasta yakını gönüllü yetişkin bireyler oluşturmaktadır.
Araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Yetişkinlerin Kitle İletişim Araçlarıyla Verilen Sağlık Haberlerini Değerlendirme Anketi" ve "Kitle İletişim Araçlarıyla Verilen Sağlık Haberlerine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Yetişkinlerin Kitle İletişim Araçlarıyla Verilen Sağlık Haberlerini Değerlendirme Anketi kişisel bilgilere, sağlık hastalık durumuna ve sağlık eğitiminde kullanılan kitle iletişim araçlarına ilişkin duygu ve düşüncelere yönelik soruların yer aldığı üç bölümden oluşmuştur. Kitle İletişim Araçlarıyla Verilen Sağlık Haberlerine Yönelik Tutum Ölçeği ise, 5'li Likert tipi bir ölçek olup yapılan geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları sonucunda 47 maddeden ve "gerçeklik" ve "önemlilik" olarak adlandırılan iki faktörden oluşmuştur.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 programı kullanılarak araştırmanın amaçları doğrultusunda analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı (f, % gibi) ve fark (t-testi, tek yönlü varyans analizi gibi) istatistiksel analizleri kullanılmıştır.  
Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır: yetişkinlerin kitle iletişim araçlarıyla verilen sağlık eğitimi haberlerine yönelik gerçekçi bulma, önemli bulma ve genel tutumları orta düzeydedir. Yetişkinler, sağlık eğitimi ihtiyaçlarını gidermede kitle iletişim araçlarını nadiren kullanmakta ve sağlık eğitiminde kullanılan kitle iletişim araçlarına az güvenmektedirler. Yetişkinlerin, sağlık eğitimi ihtiyaçlarını gidermede kitle iletişim araçlarını kullanma sıklığı arttıkça kitle iletişim araçlarıyla verilen sağlık eğitimi haberlerini gerçekçi bulma, önemli bulma ve genel tutumları artmaktadır. Yetişkinlerin, sağlık eğitiminde kullanılan kitle iletişim araçlarına güven düzeyi arttıkça kitle iletişim araçlarıyla verilen sağlık eğitimi haberlerini gerçekçi bulma, önemli bulma ve genel tutumları artmaktadır.



Anahtar kelimeler: Yetişkin Eğitimi, Sağlık Eğitimi, Sağlık Haberi, Kitle İletişim
Aracı, Tutum

Abstract:
This research aims determining the attitudes of adults towards the educatory health news communicated by mass media. Under this aim, answers have been sought for questions such as level of adults' attitudes, how their attitudes differed in terms of miscellaneous variables (gender, age, education status, health/illness status, etc.), and frequency of their using mass media for health education, as well as their level of reliance in such communication media. 
The research was carried out according to the scanning model. Research sampling consisted of patients/patient relatives of 20 years and above who were waiting at Istanbul University Cerrahpaşa Faculty of Medicine, Internal Medicine Department Polyclinics Waiting Hall and Surgical Medicine Department Polyclinics Waiting Hall between 08.00AM and 04.00PM from 10.06.2014 to 13.06.2016. 
Two data collection tools named as "Questionnaire for Adults" Evaluation of Health News Communicated by Mass Media" and "Scale of Attitude for Health News Communicated by Mass Media" were used in this research. The 'Questionnaire for Adults' Evaluation of Health News Communicated by Mass Media' consisted of three sections including questions relating to personal information, health status, and feelings and opinions with regard to mass media used for health education. The Scale of Attitude for Health News Communicated by Mass Media was a 5 Likert Scale, consisting of 47 items and two factors named "reality" and "importance" following validity and reliability studies.  
The data obtained from the research was analysed in accordance with purposes of the research by using SPSS Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 program. For the analysis of data, descriptive (such as f, %) and variance (such as t-test, one way analysis of variance) statistical analysis were used. 
The findings obtained from the research are as follows: the adults' attitudes in terms of considering the educatory health news communicated by mass media as realistic, important, and their general attitudes towards such news is at medium level. The adults occasionally refer to mass media for satisfying their health education needs, and have little confidence in mass media used for health education.  The more the frequency of adults' use of mass media in satisfying their health education increase, the more they consider the health education news communicated by mass media as realistic and important, prompting the general attitude accordingly. The more the confidence level of adults in mass media used for health education increase, the more they consider the health education news communicated by mass media as realistic and important, prompting the general attitude accordingly.



Keywords: Adult Education, Health Education, Health News, Mass Media, Attitude.