Açık barınaklarda yetiştirilen simmental ineklerinde soğuk stresinin süt verimi, süt bileşimi ve bazı davranış özelliklerine etkisi
Effect of cold stress on milk yield, milk composition and some behavioral traits of simmental cows bred in open barn
Yazar: EMRAH KAYGUSUZ
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AKDAĞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan davranışları = Animal behaviors ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Simental sığırı = Simental cattle ; Soğuk stresi = Cold stress ; Süt = Milk ; Süt kalitesi = Milk quality ; Süt verimi = Milk yield ; Sığır besiciliği işletmeleri = Cattle fattening farms ; İnekler = Cows

Özet:
Bu araştırma, Simmental ırkı ineklerde kış mevsimi süresince iklimsel faktörlerin etkisiyle oluşan soğuk stresin süt verimi, süt bileşimi ve bazı davranış özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Araştırma, ilk üç laktasyonda olan 24 baş Simmental ırkı inek üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, barınak özellikleri ile kış mevsimi süresince iklimsel veriler, süt verimi, süt bileşimi ve somatik hücre sayısı (SHS) ile bazı davranış özellikleri belirlenmiştir.  
Araştırmada, hayvan başına düşen toplam taban alan 28 m2, hayvan başına düşen yemlik ve suluk uzunluğu ise sırasıyla 80 cm ve 5,8 cm olarak belirlenmiştir. Kış mevsimi süresince rüzgar hızının şubat ayında (P<0,01), hava sıcaklığının ise aralık ayında (P<0,01) en yüksek olduğu belirlenmiştir. Ortalama bağıl nem oranı ile rüzgar soğutma indeksinin (RSİ) şubat ayında diğer aylara göre en düşük (P<0,05) değere sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, süt verimi ve bileşimi özelliklerinden, süt protein ve toplam kuru madde oranları ile SHS değerlerinin kış mevsimindeki aylara göre aralarındaki farklılığın istatistik bakımdan önemli (P<0,05) olduğu belirlenmiştir. Aralık, ocak ve şubat aylarında yatma ve yürüme davranış oranları arasındaki fark istatistik açıdan önemli olarak saptanmıştır (P<0,05).
Bu araştırmada, açık barınakta yetiştirilen Simmental ineklerde soğuk stresinin sütteki protein ve toplam kuru madde oranı ile SHS üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, davranış özelliklerinden yatma ve yürüme davranışlarının soğuk stres durumunda etkilendiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of cold stress caused by climatic factors during the winter season in Simmental cows on milk yield, milk composition and some behavioral characteristics.
The research was conducted on 24 cows of Simmental breed, which are in the first three lactations. In the research, shelter characteristics, climatic data during winter season, milk yield, milk composition and somatic cell count (SCC) and some behavioral characteristics were determined.
In the study, the total floor area per animal was 28 m2, and the feeder and drinker length per animal was 80 cm and 5.8 cm, respectively. During the winter season, the wind speed was determined to be the highest in February (P<0.01), and the air temperature in December (P<0.01). February is the month in which the average relative humidity and Wind Chill İndex (WCI) is the lowest (P <0.05) compared to the other months In addition, it was determined that the characteristics difference between milk yield and composition, milk protein and total dry matter ratios and SCC values compared to the months in the winter season was statistically significant (P <0.05). The difference between lying and walking behavior rates in December, January and February was found to be statistically significant (P<0.05).
In this study, it was determined that cold stress was effective on SCC and protein and total dry matter ratio in milk in Simmental cows raised in open shelters. In addition, it was determined that the behavioral characteristics of lying and eating behaviors were affected by cold stress.