Enerji tüketimi çeşitleri ile çevresel Kuznets eğrisinin ampirik olarak analizi: Türkiye örneği
An empirical analysis of the environmental Kuznets curve with types of energy consumption: The case of Turkey
Yazar: UĞUR KORKUT PATA
Danışman: PROF. DR. KENAN ÇELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ampirik analiz = Empirical analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Türkiye = Türkiye ; Türkiye = Türkiye ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Günümüzde sera gazı sürdürülebilir büyüme hedefleri önünde önemli bir engel olarak yer almaktadır. Sera gazı salımındaki artış buzulları eritmekte, ozon tabakası inceltmekte ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Ayrıca bu salımdaki artış küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi zorlu doğal olaylara sebebiyet vermektedir. Karbon salımı, sera gazının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle karbon salımını etkileyen farktörlerin belirlenmesi ve bu salımın azaltılması için gerekli adımların atılması tüm dünya için önem arz etmektedir. Ekonomik büyüme karbon salımını arttıran en önemli etken olarak görülmektedir. Ekonomik büyüme ve karbon salımı arasındaki ilişkiler çevresel Kuznets eğrisi hipotezi ile test edilmektedir. Bu hipotez; iki değişken arasında ilk önce artan, daha sonra ise azalan ters U-şeklinde bir ilişki olduğunu ifade etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de finansal gelişme, kentleşme, sanayileşme, reel gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH), petrol, kömür, elektrik, hidro, toplam, birincil, fosil, yenilenebilir ve alternatif enerji tüketiminin karbon salımına etkilerinin çevresel Kuznets eğrisi çevçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Her bir enerji tüketimi değişkeni için ayrı modeller kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu 2016 yılında veri hesaplama yöntemini değiştirmiştir. Bu nedenle çalışmada 1971-2013 ve 1971-2014 olmak üzere iki farklı dönem aralığı ARDL, sınır testi yaklaşımı ile incelenmiştir.

Sınır testinin sonuçları, analize dahil edilen değişkenlerin eşbütünleşik olduğunu belirtmektedir. İlk veri seti için uzun dönem sonuçları ise reel GSYİH, finansal gelişme, kentleşme, sanayileşme, petrol, kömür, birincil, toplam ve fosil yakıt kaynaklı enerji tüketiminin karbon salımı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin olduğunu göstermektedir. Bulgulara ek olarak hidro enerji bu salımı azaltmaktadır. Çevre kirliliğinin azalmaya başlayacağı dönüm noktası aralığı 11.499-22.576$ olarak belirlenmiştir. Dönüm noktaları analiz döneminin dışında yer almaktadır. Bu bulgular Türkiye'de ilerleyen yıllarda dönüm noktasındaki kişi başına düşen GSYİH düzeyine ulaşıldığında, karbon salımının azalmaya başlayacağını göstermektedir. Sanayileşme değişkeni haricinde ikinci veri seti için de benzer bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
Today, the increase in greenhouse gas emissions is a major obstacle to sustainable growth targets. The increase in greenhouse gas emissions causes the melting of glaciers, thinning of the ozone layer and the danger of human health. In addition, this emission can lead to difficult natural events such as global warming and climate change. Carbon emissions are responsible for the majority of greenhouse gas emissions. For this reason, it is important for the whole world to determine the factors that affect carbon emissions and take the necessary steps to reduce this emission. Economic growth is seen as the most important factor that increases carbon emissions. The relationships between economic growth and carbon emissions are examined by the environmental Kuznets curve hypothesis. This hypothesis states that there is an increasing and then a decreasing inverse U-shaped relationship between the two variables. The aim of this study is to investigate the effects of financial development, urbanization, industrialization, the real gross domestic product (GDP), oil, coal, electricity, hydro, total, primary, fossil, renewable and alternative energy consumption on carbon emissions based on the environmental Kuznets curve hypothesis in Turkey. Separate models have been established for each energy consumption variable. Turkish Statistical Institute changed the data calculation method in 2016. Therefore, two different period; 1971-2013 and 1971-2014 are examined by using the ARDL bounds testing approach in this empirical work. The results of the bounds test indicate that all variables included in the analysis are cointegrated. The long run results show that the real GDP growth, financial development, urbanization, industrialization, oil, coal primary, total and fossil energy consumption have positive and significant effect on carbon emissions for the first dataset. In addition, hydro energy consumption reduces these emissions. The turning points that environmental pollution will begin to decrease are determined between 11.499-22.576$ which outside the sample period. These findings indicate that Turkey's carbon emissions will begin to decline when the country reached the reel GDP per capita level at the turning points in the following years. Similar results are obtained for the second data set, except for the industrialization variable. Consequently, it has been determined that environmental Kuznets curve hypothesis is valid for both data sets in Turkey and this stuation does not change with the energy consumption types.