Velingrad ve çevresinde yaşayan Müslümanların dini inanış ve gelenekleri
The religious rituals and beliefs of the Muslims, living in Velingrad and its vicinity
Yazar: HAVA İSMAİL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan-Velingrad = Bulgaria-Velingrad ; Din = Religion ; Dini iman = Religious faith ; Dini yapı = Religious structure ; Gelenekler = Traditions ; Halk inançları = Public beliefs ; Müslümanlar = Muslims ; Pomaklar = Pomaks ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Balkanlarda Müslüman nüfusun yoğun bulunduğu ülke Bulgaristan'dır. Araştırma kapsamında ele aldığımız Velingrad ili ve çevresinde yaşayan Müslümanlar Pomak kökenlidir. Bulgar tarihçilerine göre Pomak terimi Osmanlılar Balkanlara geldikten sonra ortaya çıkmıştır ve Türkçe anlamlı bir kelime değildir. Osmanlı ordularına yardım ettikleri için ?yardımcı? anlamına gelen ?pomagaç? demişler ve zamanla ?pomagaç?tan Pomak'a dönüşmüştür.Velingrad'da Ortodoks-Hıristiyan ve Müslüman olmak üzere iki temel dinî topluluk bulunmaktadır. Etnik grup olarak ise Bulgarlar, Pomaklar ve Çingeneler olmak üzere üç ana grupturlar. Pomaklar resmi olarak etnik bir grup sayılmamaktadır. Bu yüzden sayıları tam olarak bilinmemektedir. Ancak yine devlet tarafından yapılan bir araştırmaya göre Pomakların sayısının 220.000 ? 250.000 civarında oldukları tahmin edilmektedir.1944-1989 yılları arasında komünizm rejimi iktidarda olmasıyla bütün dini gelenekler yasaklanmıştır. Bulgar yetkilileri Türk ve Müslüman kimliği çağrıştıran adları, Bulgar adları ile değiştirmişlerdir. Komünizm zamanında Bulgaristan Müslümanları dini gelenek ve uygulamaları gizli bir şekilde yerine getirmeye çaba sarf ettiklerini yaptığımız mülakatta ve literatür kaynaklarında görmekteyiz. Komünizm rejimi yıkıldıktan sonra Pomaklar dine karşı büyük ilgi gösterdi, Müslüman isimlerini geri aldı, bunun yanında aşağı yukarı bütün yerleşim yerlerinde camiler yapılıp ibadete açıldı.1990 yılı Bulgaristan'da yaşayan Müslümanlar İslam'ı serbest yaşamaları için dönüm noktası olmuştur.Bu araştırmanın amacı, günümüzde Bulgaristan'da bulunan Velingrad ili ve çevresinde yaşayan Müslümanların dini gelenek ve uygulamaları karşısında tutumları Dinler Tarihi yöntemlerinden olan ?tasvir? yöntemine ortaya koymaktır.Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Velingrad, Pomak, Din Eğitimi, İslam, Gelenek, İnanç, Halk İnanışı.

Abstract:
Bulgaria is the most Muslim populated country of the Balkans. The muslims living in Velingrad and its vicinity have the Pomak origin. According to the Bulgarian historians, the word ?Pomak? was formed after Ottomans captured the Balkans. And the word Pomak has not got a meaning in Turkish. The people who helped the Ottoman Army called as ?Pomagac? that means ?helpmate/helper? . This word changed into ?Pomak? over time.There are two main religious communities in Velingrad: The Orthodox Christians and Muslims. Additionally, there are three main ethnical groups: Bulgarians, Pomaks and Gypsies. Pomaks are not officially accepted as an ethnical group. So, we do not have certain figures about their population. But it is estimated that their population is between 220.000-250.000 according to a research, carried out by Bulgarian State.All the religious rituals were forbidden between the years of 1944 and 1989 by the communist regime. Bulgarian officials changed the Turkish names which associates the Turkish and Muslim idendity into Bulgarian ones. According to the interviews we made and the information from the literature, we understood that the Bulgarian Muslims tried to practise their rituals in a secret way throughout the Communist regime. The Pomaks showed a great interest in religious practise and rituals following the fall of Communism. They had back their original names, and built mosques in their settlements. So the year of 1990 was a turning point for Pomaks in order to practise their rituals freely in the courtesy of collapsing of the communist regime.The purpose of this study is to introduce the rituals and practise of the Muslim people living in Velingrad and its vicinity by using the ?depiction? method of History of Religions.Key Words: Bulgaria, Velingrad, Pomaks, Education Of Religion, Islam, Tradion, Belief, People?s Belief.