Türkiye'de faaliyet gösteren İslami bankaların çok kriterli karar verme yöntemlerine göre etkinlik ve verimlilik açısından incelenmesi
The analysis of the efficiency and productivity of İslamic banks operating in Turkey by using the multi criteria decision making methods
Yazar: YAHYE HASSAN ABDI
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL ALTINIRMAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Etkinlik = Efficiency ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Verimlilik analizi = Productivity analysis ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
ÖZET
Faize karşı hassasiyeti yüksek olan Müslüman toplumların atıl fonlarını ekonomiye kazandırmak amacıyla kurulan İslami Bankalar, günümüzde hem Müslüman hem de Müslüman olmayan toplumlara hizmet verebilecek konuma gelmişlerdir. Dengeli bir finans sistemi kurarak toplumların sosyal ve ekonomik hedeflerine ulaşmasını sağlamayı amaçlayan İslami Bankalar, Asya, Afrika ülkelerinde ve Batılı ülkelerde faaliyetlerini başarıyla sürdürmektedirler. İslami Bankaların çok kısa süre içinde yayılmasını kolaylaştıran neden, faiz alıp vermeden toplumlar arasındaki ekonomik uçurumu kapatma ilkesi için uğraş vermeleridir.
Türkiye'de İslami Bankalar, 1983 yılında çıkarılan yasa gereği "Özel Finans Kurumları" adıyla kurulmuştur. 2001 yılında Özel Finans Kurumları, Bankalar Kanunu'na tabi olarak ticari bankalarla eşit haklara sahip olmuşlardır. 2005 yılında yapılan son değişiklik ile Özel Finans Kurumları ismi, İslami Bankacılık işlemlerini anlatmakta yetersiz kaldığı için "Katılım Bankaları" olarak değiştirilmiştir.
İslami Bankalar diğer finans kurumları gibi fon talep edenler ile fon arz edenler arasında aracılık yapan kurumlardır. Finans kurumları arasında artan rekabet nedeniyle kurumların faaliyetlerini etkin ve verimli bir şekilde sürdürmeleri zorunluluk halini almıştır. İslami bankalar da bu rekabet ortamında başarılı bir şekilde faaliyetlerini sürdürmek zorundadırlar. Bu nedenle İslami Bankaların etkinlik ve verimlilik analizlerinin yapılması önem taşımaktadır.
Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren İslami Bankaları'nın 2007 – 2016 yılları arasındaki etkinlik ve verimlilik oranları temel alınarak Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri'nden Bulanık TOPSİS ve Shannon Entropi yöntemlerine göre performans sıralamasının yapılması hedeflenmiştir. Söz konusu dönemde aralıksız faaliyette bulunan Albaraka Türk, Türkiye Finans ve Kuveyt Türk Katılım Bankaları incelemeye alınmıştır. Ziraat Katılım Bankası 2015 yılında ve Vakıf Katılım Bankası 2016 yılında faaliyete başladıkları için analize alınamamışlardır.
Anahtar Kelimeleri: İslami Bankacılık, Katılım Bankaları, Sukuk, Bulanık TOPSİS Yöntemi, Shannon Entropi.

Abstract:
ABSTRACT
The Islamic Banks, which are initially being established in order to bring the anti-interest Muslim societies savings in to the economy, have now become able to serve both Muslim and non-Muslim societies. Islamic Banks have been successfully operating in Asian, African and Western countries, aiming to achieve the social and economic goals of society by establishing a balanced financial system. The reason why Islamic Banks are spreading very quickly is the fact that they are striving for the principle of closing the economic gap between the societies without taking and paying interest.
The Islamic Banks in Turkey were initially founded with the name "Private Financial Insitutions" in a law enacted in 1983. In 2001, the Private Financial Institutions had became subject to the Banking Law and got equal rights with commercial banks. With a recent amendment made in 2005, the name of the Private Financial Institutions has been changed to "Participation Banks" because of its insufficiency to explain Islamic Banking transactions.
Islamic Banks, like other financial institutions, are institutions that act as intermediaries between fund suppliers and fund demanders. Due to increased competition among financial institutions, it has become a necessity for institutions to carry on their activities effectively and efficiently. In this respect, Islamic banks have to continue their activities successfully in a highly competitive environment. For this reason, the effectiveness and productivity analysis of Islamic banks is highly important.
In this study, it is aimed to make perfomance ranking of Islamic Banks operating in Turkey based upon their effeciency and productivity rates between the period 2007-2016 by using Multi-Criteria Decision Making Method's Fuzzy TOPSİS Method and Shannon Entropy. Albaraka Türk, Türkiye Finans and Kuveyt Türk wich operated continiously in the respective period were taken into evaluation. The Ziraat Participation Bank and Vakif Participation Bank, due to starting their operations in 2015 and 2016 respectively, their data is not analysed in the study.
Keywords: Islamic Banking, Participation Banks, Sukuk, Fuzzy TOPSIS Method, Shannon Entropy.