Bipolar bozukluğu olan bireylerde kişilik özellikleri ile stresle başa çıkma tutumları ilişkisinin incelenmesi ve bipolar bozukluğu olmayan bireyler ile karşılaştırılması
The relationship between personality traits of individuals who have been diagnosed with bipolar disorder and coping strategies for stress that they use and to compare the obtained results with the comparison group
Yazar: TALİA ÖKSÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİGEN KARADAYI
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Başa çıkma = Coping ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Eysenck Kişilik Envanteri = Eysenck Personality Inventory ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırmanın amacı; bipolar bozukluğu olan bireylerde kişilik özellikleriyle başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve karşılaştırma grubu ile karşılaştırılmasıdır. Örneklem iki gruptan oluşmaktadır. Araştırma grubu; bir duygudurum merkezinde ayakta tedavisi sürmekte olan 100 kişidir. Karşılaştırma grubu; araştırma grubunun yaş, eğitim durumu ve cinsiyetine denk olarak seçilen, farklı birimlerde çalışan ve hiçbir psikiyatrik tedavi öyküsü olmadığını belirten 100 kişidir. Araştırmada tüm katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Eysenck Kişilik Anketi - Gözden Geçirilmiş Kısa Formu (EKA-GGK), Stresle Başa Çıkma Ölçeği ve Duygudurum Bozuklukları Ölçeği (MDQ) uygulanmıştır. Araştırma grubuna bir de Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu imzalatılmıştır. Demografik özelliklere göre; her iki gruptaki katılımcılar da 19- 50 yaş aralığında bulunmaktadır. Ayrıca lise mezunu (n=41) olanların ve kadın katılımcıların (n=55) çoğunlukta olduğu görülmektedir. Araştırma grubundakilerin %58' i evli değilken, karşılaştırma grubundakilerin %58' i evlidir. Araştırma grubunda çocuğu olmayanların sayısı (n=61) fazla iken; karşılaştırma grubunda çocuğu olanların sayısı (n=54) fazladır. Her iki grupta da meslek sahibi olanların sayısı olmayanlardan fazladır. Verilerin hesaplanması ve değerlendirilmesin tanımlayıcı istatistiksel metodların yanı sıra, bağımsız gruplara göre t-testi, bağımsız örneklemler için varyans analizi ve Ki-Kare Testleri uygulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, kişilik özellikleri ile stresle başa çıkma tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Dışa dönüklük kişilik grubuna dâhil olanların problem odaklı başa çıkma ve sosyal destek gibi stresle başa çıkma tutumlarını kullandıkları anlaşılmaktadır. Nörotisizm kişilik grubuna dâhil olanlar ile kaçıngan stresle başa çıkma tutumu arasında ise beklenen ilişki bulunmamıştır. Bunun yanı sıra bipolar bozukluğu olup olmamanın, kişinin kullandığı stresle başa çıkma tutumları üzerinde bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. Ayrıca karşılaştırma grubundaki bireylerin kişilik özellikleri incelendiğinde; dışa dönüklük kişilik grubuna dâhil olanların (n=69) bipolar bozukluğu olanlardan fazla olduğu görülmektedir. Sonuç olarak; psikopatoloji ile kişilik ilişkisi ve kişilik ile stresle başa çıkma tutumları ilişkisi bu araştırmanın sonuçları ile bir kez daha ortaya konmaktadır. Fakat bipolar bozukluğu olup olmamanın, stresle başa çıkma tutumları üzerinde beklenen etkisi bu araştırma sonuçlarında görülmemektedir. Bulgular, ilgili araştırma sonuçları doğrultusunda yorumlanarak tartışılmıştır.

Abstract:
The main objective of this research is to determine the relationship between personality traits of individuals who have been diagnosed with bipolar disorder and the coping strategies for stress that they use, and to compare the obtained results with the comparison group. The study sample consists of two groups. The research group is made up of 100 individuals whose treatment is going on at the mood centre of the psychiatric hospital. The comparison group is composed of 100 individuals employed in various units, matching the research group in age, education and gender, and who have no previous history in psychiatric treatment. In this research demographic information form, Eysenck Personality Questionnaire ? Revised Shorter Form (EPQ-RSF), Stress Coping Scale and Mood Disorder Questionnaire (MDQ) is used. The research group has also signed an Informed Consent Form. For data analysis along with descriptive statistical methods, the t-test, ANOVA and Chi-Square Test have also been employed. According to the demographic attributes, both groups contain a majority of female, high school graduates between the ages of 19-50. While %58 of the research group are single, %58 of the comparison group are married. In both groups, those who have no children are higher in and in both groups those who have a job are higher in number. According to results, a relationship was found between personality traits and coping strategies. Furthermore, when the personality inventory scores of the comparison group displayed higher extraversion subscale scores (n=69) than the research group has found. While the relationship between psychopathology - personality traits and personality traits ? coping with stress strategies was clearly found in this research, the relationship between mood disorders and coping strategies remained unclear. The findings are discussed by interpreting the relevant research results.