Farklı lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişki
The relationship between different high school student's attitudes towards physical education and sports subject and their eating habits
Yazar: UFUK KÖSEBALABAN
Danışman: PROF. DR. FETHİ ARSLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Beden eğitimi dersine ilgi duyan öğrencilerin, sağlıklı beslenmenin önemini daha iyi anlayacağı ve sağlıklı yaşam tarzı seçimleri yapma eğiliminde olacağı düşüncesi kapsamında bu çalışma, farklı lise öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumları ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.

Araştırmanın evrenini Sakarya ili Ferizli ilçesinde 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında toplam 1193 lise öğrencisi oluştururken kolayda örnekleme yöntemi ile 238 kadın ve 232 erkek olmak üzere toplam 470 öğrenciden örneklem seçilmiştir. Katılımcılara sırasıyla; kişisel bilgi formu, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ), beden eğitimi tutum ölçeği (BETÖ) uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır.

Bu çalışmanın sonuçları, erkek ve kadın öğrenciler arasında SBİTÖ alt boyutu beslenme hakkında bilgi hariç, diğer değişkenler bakımından istatistiksel anlamlı fark vardır. SBİTÖ alt boyutları beslenmeye yönelik duygu ile olumlu beslenme alışkanlığı hariç diğer değişkenler kadın yaş grupları arasında farklılaşmakta buna karşı erkeklerde yaş grupları arasında anlamlı farklılık yoktur. SBİTÖ alt boyutu olan beslenmeye yönelik duygu değişkeni hariç tüm değişkenlerde lise türleri arasında istatistiksel anlamlı farklılıklar vardır. BETÖ, SBİTO alt boyutu olan beslenmeye yönelik duygu ve kötü beslenme alışkanlığı hariç, beslenme hakkındaki bilgi, olumlu beslenme alışkanlığı, SBİTÖ toplam ve cinsiyet ile pozitif yönde ilişkili iken yaş ve sınıf değişken ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. SBİTÖ toplam puanı; BETÖ toplam değeri, SBİTÖ alt boyutları beslenme hakkında bilgi, besleme yönelik duygu, olumlu besleme alışkanlığı ve kötü beslenme alışkanlık pozitif yönde ilişkili iken yaş ve sınıf değişken ile negatif yönde ilişkilidir.

Sonuç olarak: SBİTÖ ile BETÖ değişkenleri cinsiyete bağlı farklılaşmakta bu iki ölçek değerleri arasındaki ilişki düzeyleri erkeklerin lehine artmaktadır.

Anahtar kelimeler: Beden eğitimi tutum ölçeği, Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği, Lise türü, cinsiyet.

Abstract:
Based on the idea that students interested in physical education classes will better understand the importance of healthy eating and tend to make healthy lifestyle choices, this study aims to examine the relationship between the attitudes of different high school students towards physical education classes and their eating habits.

The universe of the research consisted of a total of 1193 high school students in Ferizli district of Sakarya province in the 2023-2024 academic year, while a sample of 470 students, 238 females and 232 males, was selected using the convenience sampling method. The participants were administered; personal information form, Healthy Eating Attitude Scale (HEAS), and Attitudes towards the physical education lesson (ATPEL), respectively. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation tests were used in statistical analyses.

The results of this study showed that there was a statistically significant difference between male and female students in terms of all variables except for the HEAS sub-dimension of knowledge about nutrition. Except for the HEAS sub-dimensions of emotion towards nutrition and positive eating habits, other variables differed among female age groups, whereas there was no significant difference among male age groups. There are statistically significant differences between high school types in all variables except for the HEAS sub-dimension of feelings towards nutrition. ATPEL was positively associated with knowledge about nutrition, positive eating habits, total HEAS, and gender, except for the HEAS sub-dimension of emotion towards nutrition and bad eating habits, while it was negatively associated with age and grade variables. The total HEAS score was positively associated with the total ATPEL value, HEAS sub-dimensions of knowledge about nutrition, feelings towards nutrition, positive eating habits, and bad eating habits, while it was negatively associated with age and grade variables.

In conclusion, the HEAS and ATPEL variables differentiated depending on gender, and the level of relationship between the values of these two scales increased in favor of males. There were statistically significant differences between high school types, except for the HEAS sub-dimension of emotion towards nutrition.

Key words: Attitudes towards physical education lesson scale, Healthy eating attitude scale, High school type, gender.