Palyatif bakım merkezinde tedavi gören kanser hastalarında müziğin ağrı, anksiyete ve yaşamsal bulgular üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of music on pain, anxiety and vital findings in cancer patients treated in palliative care center
Yazar: GÜLSÜM KEHRİBAR DİVER
Danışman: DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Hasta bakımı = Patient care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Müzik = Music ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Palyatif bakım = Palliative care ; Tedavi = Treatment ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Bu araştırma palyatif bakım merkezi' nde tedavi gören kanser hastalarında müziğin ağrı, anksiyete ve yaşamsal bulgular üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla müdahale ve kontrollü yarı deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. Çalışmada iki hastanenin palyatif bakım merkezinde tedavi gören, çalışmaya katılmaya gönüllü, 16 müdahale ve 16 kontrol grubu olmak üzere toplam 32 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler, Hasta Tanıtım Formu, Görsel Ağrı Skalası, Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri ve hastaların yaşamsal bulgu değerlerini (kan basıncı, nabız hızı, vücut sıcaklığı, SpO2 ve solunum sayısı) içeren Fizyolojik Parametre İzlem Formu kullanılarak yüzyüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Müdahale grubuna müzik uygulaması yapılırken, kontrol grubuna ise rutin uygulama dışında bir uygulama yapılmamıştır. Müzik uygulaması klinik standart tedavi uygulamasını aksatmayacak şekilde sabah 10.00 ile 17.00 saatleri arasında bir kez yapılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 24.0 paket programında yapılmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu görsel (histogram ve olasılık grafikleri) ve analitik yöntemler (Shapiro-Wilk testler) kullanılarak incelenmiştir. Tanımlayıcı analizler normal dağılan değişkenler için ortalama ve standart sapma kullanılarak verilmiş, nominal değişkenler için sayı ve % verilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ölçümle belirlenen değerlerinin karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda T testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun kategorik değişkenler için karşılaştırılmasında Ki-kare testi (Pearson ki-kare) kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ölçümle belirlenen değişkenlerinin zaman içindeki değişimi ve grup zaman etkileşimlerini değerlendirmek için tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi kullanımıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Müdahale grubunun Sürekli Kaygı Envanteri puan ortalaması (x ̅±ss=51.1) ile kontrol grubunun Sürekli Kaygı Envanteri puan ortalaması (x ̅±ss=50.0) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05). Çalışmaya alınan grupların yaşamsal bulgu değerleri ortalamaları zaman içerisinde grup içi ve gruplar arasındaki değişim karşılaştırıldığında değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çalışmaya alınan grupların "ağrı, Durumluk Kaygı Envanteri, vücut sıcaklığı, nabız hızı, solunum sayısı, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı değerlerinde zaman içerisinde her iki grupta da düşüş olurken, gruplar arası kıyslandığında düşüş oranının müdahale grubunda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Oksijen satürasyon değerinin ise müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı oranda yükseldiği saptanmıştır (p<0,05). Çalışmadan elde edilen bulgular müziğin palyatif bakım hastasında görülen ağrı şiddeti, anksiyete oranı ve yaşamsal bulguları olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda kanser hastalarına uygulanacak müziğin hastaların ağrının şiddeti, süresi, türü gibi özellikleri göz önüne alınarak karşılaştırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı; Anksiyete; Kanser; Müzik; Palyatif bakım; Yaşamsal Bulgular.

Abstract:
This research was conducted as a controlled quasi-experimental study to determine the effect of music on pain, anxiety and vital signs in cancer patients treated in a palliative care center. The study was completed with a total of 32 patients, 16 of whom were in the intervention group and 16 in the control group, who were treated in the palliative care centers of two hospitals and volunteered to participate in the study. Data were collected by face-to-face interview method using the Patient Identification Form, Visual Pain Scale, State Trait Anxiety Inventory, and Physiological Parameter Monitoring Form, which includes patients' vital signs (blood pressure, pulse rate, body temperature, SpO2 and respiratory rate). While music was applied to the intervention group, no application was made to the control group other than routine practice. The music application was performed once between 10:00 in the morning and 17:00 in the evening, without disrupting the clinical standard treatment practice. Statistical analyzes were made in SPSS 24.0 package program. The conformity of the variables to the normal distribution was examined using visual (histogram and probability graphs) and analytical methods (Shapiro-Wilk tests). Descriptive analyzes are given using the mean and standard deviation for normally distributed variables, and numbers and percentages are given for nominal variables. T test was used in independent groups to compare the values of the experimental and control groups determined by measurement. Chi-square test (Pearson chi-square) was used to compare the experimental and control groups for categorical variables. Two-way analysis of variance was used in repeated measurements to evaluate the change over time of the measured variables of the experimental and control groups and their group-time interactions. Statistical significance level was accepted as p<0.05. There was no statistical difference between the Trait Anxiety Inventory mean score of the intervention group (x ̅±ss=51.1) and the mean Trait Anxiety Inventory score of the control group (x ̅±ss=50.0) (p>0.05). Trait Anxiety Inventory scores of both groups were close to each other, and the anxiety level of the groups was found to be similar and high. When the mean vital signs values of the groups included in the study were compared within and between groups over time, the changes were found to be statistically significant (p<0.05). While there was a decrease in pain, State Anxiety Inventory, body temperature, pulse rate, respiratory rate, systolic blood pressure, and diastolic blood pressure values of the groups included in the study over time, it was determined that the rate of decrease was higher in the intervention group than in the control group when compared between the groups. . The oxygen saturation value was found to be statistically significantly higher in the intervention group compared to the control group (p<0.05). The findings obtained from the study show that music positively affects the severity of pain, anxiety rate and vital signs seen in palliative care patients. It is recommended to expand the scope of the study by doing the study with features such as the severity, duration and type of pain.
Keywords: Anxiety; Cancer; Music;  Pain; Palliative care; Vital sign.