Ortaokul öğrencilerinin STEM tutumları ile mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Uşak ili ve ilçeleri örneği)
Examination of the relationship between STEM attitude skills and engineering knowledge levels of secondary school students (Example of Uşak province of its districts)
Yazar: KÜBRA SEVİM
Danışman: PROF. DR. LÜTFULLAH TÜRKMEN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mühendislik = Engineering ; Mühendislik bilgi düzeyi = Engineering knowledge level ; Mühendislik özellikler = Engineering properties ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı Uşak ili ve ilçeleri örneğinde ortaokul 5-6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STEM'e yönelik tutumları ve Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunu yanı sıra bazı bağımsız değişkenlere göre (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, STEM'den haberdar olup olmamaları) STEM'e yönelik tutumları ile Mühendislik bilgi düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştırmada model olarak öğrencilerin STEM tutumları ve Mühendislik Bilgi Düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 
Araştırmanın amacı doğrultusunda Guzey, Harwell ve Moore (2014) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2017) tarafından Türkçeye adaptasyonu gerçekleştirilen 28 maddeden oluşan STEM tutum ölçeği ile Harwell, Guzey, Moreno, Moore, Philips ve Roehring (2015) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2018) tarafından Türkçeye adaptasyonu yapılan 10 maddeden oluşan MBD4-5 ve 15 maddeden oluşan MBD6-8 ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin araştırma problemleri doğrultusunda bilgi edinebilmek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uşak ili ve ilçelerinde bulunan devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 368'i kız, 355'i erkek öğrenci olmak üzere toplamda 723 ortaokul 5-6-7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre STEM'e yönelik tutumları farklılık oluşturmazken Mühendislik bilgi düzeylerinde 5. Sınıflar için ve 6-7-8. sınıflar için kız öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri değişkenine bakıldığında 6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmazken MBD'de anlamlı bir farklılık oluşmuştur ve bu durumun 8. Sınıf öğrencilerinden kaynaklandığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin anne eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasındaki ilişkinin 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencileri için anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin baba eğitim durumu ve STEM'e yönelik ilişkileri ile MBD'ye bakıldığında, 5. Sınıf öğrencilerin baba eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, 6,7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin babalarının eğitim durumuna göre Mühendislik Bilgi Düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun öğrencilerin babalarının Lisans düzeyinde eğitim alan öğrencilerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin STEM'den haberdar olup olmama durumlarına göre STEM'e yönelik tutumları ile MBD'ninde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. 
Öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki korelasyon analizine bakıldığında 5. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır

ANAHTAR KELİMELER
STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematic), FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik), MBD (Mühendislik Bilgi Düzeyi), MBDÖ4-5 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 4 ve 5. sınıflar), MBDÖ6-8 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 6-7-8. Sınıflar), STB (STEM Tutum Becerileri) Fen Eğitimi

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between secondary school 5-6-7-8th grade students' attitudes towards STEM and their engineering knowledge levels in the case of Uşak Province and its districts. In addition, they were examined their attitudes towards STEM and their Engineering knowledge levels, according to some independent variables (gender, grade level, mother's education level, father's education level, whether they are aware of STEM). Furthermore, it has been reviewed whether there is a significant relationship between students' STEM attitudes and their Engineering knowledge levels.  The relational scanning model was used to determine the relationship between STEM attitudes and Engineering Knowledge Levels of the students as a model in the study.
In line with the purpose of the study, they were used the  STEM attitude scale consisting of 28 items, developed by Guzey, Harwell and Moore (2014) and adapted to Turkish by Aydın, Saka and Guzey (2017) and the MBD4-5 scales consisting of 10 items and MBD6-8 scales consisting of 15 items developed by Harwell, Guzey, Moreno, Moore, Philips and Roehring (2015) and adapted to Turkish by Aydın, Saka and Guzey (2018). In addition, personal information form was used in order to obtain information about with students' research problems. The research was applied to a total of 723 secondary school, 5-6-7 and 8th grade students, of whom 368 were female and 355 were male students studying in public secondary schools in the Uşak province and its districts. The results obtained from the research were analyzed through statistical package program. 
At the end of the research it was arrived at the conclusion that while the attitudes of 5-6-7 and 8th grade students towards STEM do not make any difference according to their sex, there is a significant difference in engineering knowledge levels in favor of 5th grade students and  6-7-8th grade female students. Looking at the variables of students' grade levels, it was observed that the 6-7 and 8th grade students did not make a significant difference in their attitudes towards STEM, whereas there was a significant difference in MBD and that this was due to 8th grade students. It was concluded that the relationship between the educational status of the students' mothers and their attitudes towards STEM and MBD did not make a significant difference for 5-6-7 and 8th grade students.  When the education level of the students' fathers  and the student relationship with STEM and the MBD are examined, it was concluded that there is no significant difference between the father's education levels of the 5th grade students and their attitudes towards STEM and MBD, while there was a significant difference between the father's education levels of the 6-7-8 grade students and their attitudes towards STEM and MBD. It was understood that this situation was caused by the students whose fathers' education level were the undergraduate level. In terms of awareness of 5-6-7 and 8th grade students about STEM, there is no significant difference in their attitudes towards STEM and their MBD.
Considering the correlation analysis between STEM attitudes of students and their level of engineering knowledge, it was concluded that there was no significant relationship between STB and MBD of 5th grade students. It was concluded that there is a significant but weak relationship between STB and MBD of the 6-7-8th grade students.

KEY WORDS: 
STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematic), FeTeMM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), MBD (Engineering Knowledge Level), MBDÖ4-5 (Engineering Knowledge Level Scale, 4 and 5th grades), MBDÖ6-8 (Engineering Knowledge Level Scale 6-7-8th  Grades), STB (STEM Attitude Skills) Science Education