Türkiye'de görev yapan anestezi teknisyen/teknikerlerinin iyonize radyasyondan korunma hakkında bilgi düzeylerinin ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels and attitudes of anesthesia technicians working in Turkey about protection from ionizing radiation
Yazar: NACİYE UMAY KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ÇANDAR
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışma iyonize radyasyona maruz kalan anestezi teknisyen/teknikerlerinin radyasyondan korunma hakkında bilgi düzey ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Çalışmamız Ufuk Üniversitesi'nce yürütülen tanımlayıcı kesitsel nitelikli bir anket çalışmadır. Araştırmanın evrenini, ülkemizde 1985-2023 yılları arasında anestezi teknisyen/teknikerliği mezun sayısı olan 59763 kişi oluşturmaktadır. Bu sayı dikkate alınarak 382 kişilik bir örneklem grubu öngörülmektedir. Online yapılan anket formunda, 6 sosyo-demografik ve 33 ''Sağlık Çalışanlarının Radyasyondan Korunma Bilgisi Ölçeği'' sorusu bulunmaktadır. İstatistiksel değerlendirmede Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır.
Çalışmamızda 407 bireye ulaşıldı. Katılımcıların, %40'ı 22-25 yaş grubunda, %70,8'si kadın, %60,7'si Ön Lisans mezunu, %30,'u Devlet Hastanesinde, %65,4'ü 1-10 yıl arası çalışma grubunda ve %39,8'i İç Anadolu Bölgesinde yaşamaktadır. Katılımcıların Radyasyondan Korunma Bilgisi Ölçeği ve alt boyutlarına verdiği cevaplar incelendiğinde sağlık çalışanlarının radyasyondan korunma bilgisi ölçeği toplam puan ortalaması 3,74±1,97 ve alt dalı 1. radyasyon fiziği, biyolojisi ve radyasyon kullanım ilkeleri puan ortalaması 3,16±1,92, 2. radyasyondan korunma alt dalı puan ortalaması 4,12±2,18, 3. güvenli iyonlaştırıcı radyasyon kullanımı kılavuzu alt dalı puan ortalaması 3,99±2,30 olarak belirlenmiştir (min-max:1-10).
Anestezi teknisyen/teknikerlerinin radyasyondan korunma hakkında bilgi düzeylerinin ve tutumlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Eğitim müfredatına radyasyona yönelik derslerin eklenmesi ve çalışanların sürekli hizmet içi eğitim alarak bilgi seviyelerinin yükseltilmesi mümkün olabilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the knowledge level and attitudes of anesthesia technicians/technicians exposed to ionizing radiation about radiation protection.
Our study is a descriptive cross-sectional survey conducted by Ufuk University. The population of the research consists of 59763 people, which is the number of anesthesia technician/technician graduates in our country between 1985 and 2023. Taking this number into consideration, a sample group of 382 people was envisaged. The online survey form includes 6 socio-demographic and 33 "Radiation Protection Knowledge Scale of Healthcare Professionals" questions. Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were used in statistical evaluation.
In our study, 407 individuals were reached. 40% of the participants are in the 22-25 age group, 70.8% are women, 60.7% are Associate Degree graduates, 30% are in a State Hospital, 65.4% have worked between 1-10 years. group and 39.8% of them live in the Central Anatolia Region. When the participants' answers to the Radiation Protection Knowledge Scale and its sub-dimensions are examined, the total score average of the radiation protection knowledge scale of healthcare professionals is 3.74±1.97 and the subbranch 1st radiation physics, biology and radiation use principles average score is 3.16±1.92. The average score of the 2nd radiation protection sub-branch was determined as 4.12±2.18, and the average score of the 3rd safe ionizing radiation use guide sub-branch was determined as 3.99±2.30 (min-max: 1-10).
It was determined that the knowledge level and attitudes of anesthesia technician(s) about radiation protection were low. It may be possible to add radiation-related courses to the training curriculum and to increase the knowledge level of employees by receiving continuous in-service training.