11 Eylül 2001 sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortadoğu politikası
The Middle East policy of the United States of America after September 11 2001
Yazar: ŞULE ŞAHİN
Danışman: PROF.DR. HAYDAR ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ABD'nin Ortadoğu politikası soğuk savaş sonrasında önemlideğişikliklere uğramıştır. 1990 sonrasında, soğuk savaş sona erince, özelliklede ?Körfez Krizi? sonrasında Rusya'nın (eski Sovyetler Birliği'nin)Ortadoğu'da ran dışında etkisi kalmamıştır. Böylece ABD (ve ngiltere),Ortadoğu'ya egemen olmuştu. ABD, Körfez Krizi'nden 11 Eylül 2001'e kadarOrtadoğu da kurduğu üslerle de kendi öngördüğü dünya düzenininhazırlıklarının ve altyapısını hazırlamıştır.ABD'de; 11 Eylül 2001 tarihinde yapılan saldırılar, gerek ABD'nin dışpolitikasında gerekse Ortadoğu politikasında tarihi bir dönüm noktasıolmuştur. 11 Eylül 2001 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü binası ile Pentagon'adüzenlenen terörist saldırılar, ABD'nin önceden belirlediği politikalarıuygulaması için bir fırsat yaratmıştır. Binlerce masum insanın ölümünesebep olan saldırılar; Afganistan ve Irak'a harekât yapılması ile sonuçlanmış,daha da önemlisi, 20 Eylül 2002 tarihinde Başkan Bush tarafından açıklananve ?Bush Doktrini? olarak adlandırılan ?Önleyici Askeri Müdahale? doktriniuluslararası ilişkiler ve hukuk alanında önemli sorunların doğmasına sebepolmuştur. Dolaysıyla, 11 Eylül 2001 günü kiz Kuleler'e çarpan uçaklar, biranlamda ABD'ye ve onun hegemon olmaya çalıştığı uluslararası sisteme deçarpmıştır.Kimi çevrelere göre bu, ABD'nin kendi hazırladığı bir komplodur. Zira;ABD, 2000'li yılların başında, tekelci konumundan yararlanarak ABD merkezlibir dünya düzeni kurma yolunda yeni girişimlerde bulunmazsa 10-15 yıl sonrabu tek yanlı üstünlüğü ortadan kalkacaktır, ABD de, bu düşünceyi ve stratejiyibenimsemiş bulanan ?güç odakları?, ?Bush yönetimini? iktidara getirmişler ve11 Eylül'ü hazırlayarak, Bush yönetiminin uluslararası operasyonlarabaşlamasını da sağlamışlardır.11 Eylül 2001 sabahı ABD'deki önemli noktalara yapılan terörsaldırıları, Amerika'nın Ortadoğu politikasında önemli değişiklikler yapmasınaneden olduğu gibi, Medeniyetler çatışması gibi tezlerle, milletler arasındaayrımcılık tohumlarının atılmasına da vesile olmuştur. Bu olaylar bölgede varolan istikrasızlığı ve çatışmaları daha da çok körüklemiş, yeni psikolojik,sosyolojik, ekonomik ve siyasi sorunların doğmasına da neden olmuştur,olmaya da devam etmektedir.11 Eylül 2001 sonrası ABD hegemonyasında, Büyük Ortadoğu Projesigibi projelerle değiştirilmeye çalışılan Ortadoğu; bu gidişle, önümüzdekiyıllarda birçok egemenlik savaşına da sahne olacaktır.

Abstract:
After the Cold War, US Middle East policy has faced some changes.After 1990, when the Cold War came to an end, especially after the `GulfCrisis?, Russia (former USSR) had no influence left on the Middle East,except from Iran. Therefore USA (and England) has become dominant in theMiddle East. USA has prepared the world view that it has foreseen and thebasis for it in the Middle East with the military bases it built since the GulfCrisis till September, 11, 2001.The attacks in USA on September,11, 2001 have been a turning pointin the US external and Middle East policies. The terrorist attacks targetingWorld Trade Center and Pentagon on September, 11, 2001 have created anopportunity for the US to implement the policies it had determined before.The attacks that caused the death of thousands of innocent people resultedin military operations in Afghanistan and Iraq, however, what was even moresignificant was that they caused many problems in the field of internationalrelations and law together with the `Preventive Military Intervention? doctrine,which was announced on September, 20, 2002 by President Bush and alsoknown as the `Bush Doctrine?. Thus, the planes which crashed into thetowers on September, 11, 2001 have, in a sense, crashed into USA and theinternational system it was dominant upon.According to some people, this was a conspiracy prepared by USAitself. During the early 2000s, by taking advantage of its monopolistic status,if USA had not attempted to build a new USA-centered world system, in 10-15 years time, the one sided superiority of USA was going to disappear. Andthe `power centers? in USA, who had adopted this idea and strategy hadchosen Bush as the president and by preparing September 11, had causedthe Bush government to start international operations.The terrorist attacks targeting important spots in USA during the earlyhours of September, 11, 2001 have not only caused USA to makeconsiderable changes in its Middle East policy, but also triggered ideas likeclash of civilizations, and discrimination amongst nations. These eventshave encouraged the already existing instability in the region even more, ledto new psychological, socio-economical and political problems, and willcontinue to do so.If the situation continues as it is today, the Middle East, seen as atarget to be changed using projects like `The Great Middle East Project?under the US hegemony after September,11, 2001, will witness more wars ofhegemony in the years to come.