Yoğun bakım ünitesinde takip edilen 65 yaş ve üstü hastalarda eritrosit ve trombosit indekslerinin mortalite ile ilişkisi /
Yazar: MERVE SAĞLAM ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL DEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Genel Dahiliye Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Eritrositler = Erythrocytes ; Geriatri = Geriatrics ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Mortalite = Mortality ; Ortalama eritrosit hacmi = Mean corpuscular volume ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaşlı hastalar yoğun bakımda mortalitenin en yüksek  olduğu  hasta   grubu  olmakla  beraber  mortaliteyi etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Yoğun bakımda takip edilen yaşlı hastalarda mortalite primer  yatış sebebi,  fonksiyonel  rezerv  kapasite, beslenme durumu  ve  laboratuvar   parametreleri ile   ilişkili olarak değişmektedir.  Çeşitli araştırmalarda  ileri yaş, yoğun bakıma yatış tanısı, komorbid hastalıklar, enfeksiyon varlığı, lökopeni, hipoalbuminemi, polifarmasi ve yoğun bakımda kalış süresinin uzunluğu mortaliteyi arttıran risk faktörleri olarak rapor edilmiştir.
Eritrosit  ve trombosit indekslerinin   mortaliteyi  öngörmede  bir    bulgu  olabileceğine dair çalışmalar mevcut olup özellikle  kardiyovasküler  ve inflamatuar durumlarda  bu indekslerin mortalite ile   ilişkili  olduğu   gösterilmiştir. Ancak geriatrik hasta grubunda bu konuda az yayın bulunmaktadır.
Araştırmamızda yoğun bakım ünitelerinde  hemogram parametrelerinin kolay ve sık bakılması  nedeniyle   takip  edilen geriatrik hastalar  için  mortaliteyi saptamada  bir belirteç  olup  olamayacağını saptamak amaçlanmıştır.  
Gereç ve yöntem: Bu çalışmada 2018-2020 yılları arasında  S.B.Ü Bozyaka  E.A Hastanesi Dahili Yoğun Bakım kliniğinde takip edilen  65 yaş  ve üstü   238  hasta  geriye dönük incelendi. Çalışmamız HBYSden ve hasta dosyalarından verileri toplanan hastalarla yapıldı. Çalışmaya 65 yaş üstü hematolojik malignitesi olmayan, yoğun bakım ünitesine yatırıldıktan  24 saat içinde hemogram parametreleri çalışılan hastalar dahil edildi. Yoğun bakım ünitesinde  takip edilen 65 yaş ve üstü hastalarda Hemoglobin düzeyi, Eritrosit Dağılım Genişliği(RDW), Trombosit  sayısı , Ortalama Trombosit Hacmi(MPV), Trombosit Dağılım Genişliğinin(PDW) mortalite ile ilişkisi incelendi. Hastaların yatışı olduğu gün dahil edilerek ilk 39 günlük mortalite hesaplandı.
Bulgular: Geriatrik hastalar ayrıca incelendiğinde 238 hastanın verisine ulaşılmıştır. Hastaların genel yaş ortalaması 77,5±8,3 yıl olarak bulunmuş ve minimum 65 ve maksimum 106 yaşında hasta olduğu tespit edildi. Hastaların, 120'si (%50,4) kadın, 118'i (%49,6) erkeklerden oluşmaktadır. Yaş sınıflandırmasına göre 65-80 arası 179 (55,9) ve 85 yaş ve üzeri 59 (%18,4) hasta olduğu bulundu. Ayrıca en fazla hasta 65-84 yaş grubunda (n=179) olduğu tespit edildi. 39 günlük süreçte 151 hasta taburcu olurken 87 hasta ex oldu.
Geriatrik hastaların ortalama WBC değeri 11.0 ±6.3, HCT değeri 31.6 ±5.7, Hemoglobin değeri 10.2 ±1.8, Nötrofil değeri 8.9 ±5.0, PDW değeri14.9±2.3, RDW değeri 16.6±2.9, PLT değeri 183.8±64.8 bin saptanmıştır. Hematokrit, hemoglobin, Nötrofil, PDW, RDW, MPV, üre, CRP, sedim, prokalsitonin ve total bilirubin parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Hematokrit ve hemoglobin parametresinde ex olan grupta anlamlı düşük saptanırken diğer parametreler anlamlı yüksek saptanmıştır. Geriatrik hastalarda laboratuvar bulgularında anlamlı ve ex grubunda yüksek çıkan parametrelerde ROC analizi yapıldı. Karşılaştırma analizlerinin aksine ROC analizi sonucunda NEU, CRP, SEDİM parametreleri geriatrik hastada mortaliteyi tahminleyecek parametreler 
PDW, RDW, MPV, Üre, prokalsitonin ve total protein prediktif marker olma yönünden ön plana çıkmıştır. Bu sonuçlara göre mortaliteyi tahminleyebilen en iyi parametre procalcitonin (PCT) olarak görüldü.
ROC analizinden elde edilen bulgular ışığında anlamlı çıkan laboratuvar parametreleri ile mortaliteyi tahminlemede /ön görmede model geliştirilmesi yapıldı. Lojistik regresyon analizine göre; mortaliteyi öngörmede, PDW değişkeni 1,43 kat [1,1-1,9], üre değişkeni 1,02 kat [1,00-1,02] ve PCT değişkeni ise 1,4 kat [1,3-1,6] olasılıklar oranları ile model içinde istatistiksel olarak anlamlı ve etkili bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda 65 yaş ve üstü yoğun bakımda takip edilen 238 hastanın  hemogram parametrelerinin mortalite üzerine etkilerini inceledik. RDW,MPV,PDW düzeyindeki yükseklikler ; hemogram düzeyindeki düşüklükler  mortalite üzerinde anlamlı bulunmuştur. Trombosit sayısı ise mortaliteyi öngörmede anlamlı çıkmamıştır. Sonuçlarımız literatürü destekler niteliktedir. Literatürü taradığımızda  hemogram parametrelerinin çeşitli hastalıklarda mortaliteyi öngörmede çok faydalı olacağına dair yayınlar görülmüş, bazı araştırmalarda  morbidite üzerine de çok faydalı olacağına dair görüşler  ortaya konmuştur, ancak geriatrik hasta grubunda yapılan yayınlar kısıtlıdır. Elde ettiğimiz veriler ile yoğun bakımda takip edilen kritik hastaları erken dönemde belirleyip tedavimizin bu yönde şekillenebileceğini düşünmekteyiz. 
Çalışmamızda değerlendirilen veriler arasındaki ilişkiyi daha iyi değerlendirebilmek adına hasta gruplarının homojenize edilmesi, hasta sayısının arttırılması ve daha kapsamlı prospektif çalışmaların gerektiğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Geriatri, Trombosit, Hemoglobin, RDW, MPV, PDW, Mortalite

Abstract:
Objective: Although elderly patients are the patient group with the highest mortality in the intensive care unit, there are many factors affecting mortality. Mortality in elderly patients followed in the intensive care unit varies in relation to the primary reason for hospitalization, functional reserve capacity, nutritional status and laboratory parameters. In various studies, advanced age, diagnosis of intensive care unit admission, comorbid diseases, presence of infection, leukopenia, hypoalbuminemia, polypharmacy, and length of stay in the intensive care unit have been reported as risk factors that increase mortality.
There are studies showing that erythrocyte and platelet indices can be a finding in predicting mortality, and it has been shown that these indices are associated with mortality, especially in cardiovascular and inflammatory conditions. However, there are few publications on this subject in the geriatric patient group.
In our study, it was aimed to determine whether it can be a marker in determining mortality for geriatric patients who are followed up in intensive care units due to the easy and frequent monitoring of hemogram parameters.
Materials and Methods: In this study, 238 patients aged 65 and over who were followed in the Internal Intensive Care Clinic of S.B.U Bozyaka E.A Hospital between 2018 and 2020 were retrospectively analyzed. Our study was conducted with patients whose data were collected from HBYS and patient files. Patients over 65 years of age, without hematologic malignancy, and whose hemogram parameters were studied within 24 hours of being admitted to the intensive care unit were included in the study. The relationship between Hemoglobin level, Erythrocyte Distribution Width, Platelet count, Mean Platelet Volume, Platelet Distribution Volume and mortality was investigated in patients aged 65 and over followed in the intensive care unit. The first 28-day mortality was calculated by including the day of hospitalization of the patients.
Results: When geriatric patients were examined separately, data of 238 patients were obtained. The mean age of the patients was found to be 77.5±8.3 years, and the patients were minimum 65 years and maximum 106 years old. Of all patients, 120 (50.4%) were female and 118 (49.6%) were male. According to age classification, there were 179 (55.9) patients between 65-80 years old and 59 (18.4%) patients aged 85 and over. In addition, it was determined that most patients were in the age group between  65 and 84 years(n=179). During the 28-day period, 151 patients were discharged and 87 patients died.

The mean ± WBC value of geriatric patients was 11.0 ±6.3, HCT value was 31.6 ±5.7, HGB value was 10.2 ±1.8, NEU value was 8.9 ±5.0, PDW value was 14.9-2.3, RDW value was 16.6-2.9, PLT value was 183.8-64.8 thousand. Statistically significant difference was found in hematocrit, hemoglobin, Neutrophil, PDW, RDW, MPV, urea, CRP, sediment, PCT and total bilirubin parameters. Hematocrit and hemoglobin parameters were found to be significantly lower in the group with ex, while other parameters were found to be significantly higher. ROC analysis was performed for the parameters that were significant in laboratory findings and high in the ex group in geriatric patients. Contrary to comparison analysis, NEU, CRP, SEDIM parameters as a result of ROC analysis.
PDW, RDW, MPV, Urea, PCT and total protein have come to the fore as predictive markers. According to these results, the best parameter to predict mortality was procalcitonin (PCT).
In the light of the findings obtained from the ROC analysis, a model was developed in estimating/predicting mortality with laboratory parameters that were significant. According to the logistic regression analysis; the  variables of PDW  being 1.43-fold [1.1-1.9], urea being 1.02-fold [1.00-1.02], and  PCT being 1.4-fold [1.3-1.6]  were found  statistically significant and effective in predicting mortality in  the model with probability ratios.

Conclusion: In our study, we examined the effects of hemogram parameters on mortality in 238 patients aged 65 years and over followed in the intensive care unit. RDW,MPV,PDW level heights; Low hemogram levels were found to be significant on mortality. The platelet count was not significant in predicting mortality. Our results support the literature. When we searched the literature, there were publications showing that hemogram parameters would be very useful in predicting mortality in various diseases, and some studies showed that they would be very useful on morbidity, but publications in the geriatric patient group are limited. With the data we have obtained, we think that our treatment can be shaped in this direction by identifying critical patients followed in the intensive care unit in the early period.
We think that in order to better evaluate the relationship between the data evaluated in our study, homogenization of patient groups, increasing the number of patients and more comprehensive prospective studies are required.
Keywords: Geriatrics, Platelets, Hemoglobin, RDW, MPV, PDW, Mortality