Bütçe ve zaman kısıtlı turist rotalama problemi
Budget and time constarint tourist routing problem
Yazar: İBRAHİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İMAN ASKERBEYLİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Genetik algoritmalar = Genetic algorithms ; Gezgin satıcı problemi = Travelling salesman problem ; Seyahat = Travel ; Turistler = Tourists ; Çoklu gezgin satıcı problemi = Multi-traveling salesman problem

Özet:
Son yıllarda dünya genelinde yaşanan pandemi, savaş, ambargolar gibi küresel olayların etkisiyle dünya genelinde bir ekonomik bunalım yaşanmaktadır. Bu durumun ülkemize olan etkisi, coğrafi konumu ve gelişmekte olan bir ülke olması sebebiyle daha da artmaktadır. Turizm, bu tip ekonomik sıkışıklıklarda gelirinin arttırılması en kolay alanlardan biridir. Araştırmalar şunu gösteriyor ki, turistlerin kolayca seyahat edebilmesi için rota oluşturan, bütçe ve zaman kısıtlarıyla gezmek istedikleri şehirleri belirleyebilecekleri bir uygulamanın olmadığını göstermektedir. Bunun üzerine turistler için en kısa güzergahı bulan, tatmin puanı maksimum olan ve tatil için ayrılmış bütçeyi geçmeyecek bir rota oluşturan uygulamanın yapılması, turist sayısını ve her bir turistten gelen gelirin arttırılmasını sağlayacaktır. Uygulamayı kullanan turist, arayüz üzerinden belirlemiş olduğu gezilecek şehirlerin yer aldığı en doğru rotayı bulabilecektir. Bu sayede belirlemiş olduğu şehirlere varış ve çıkış tarihleri, bulunduğu şehirde kaç gün kalması gerektiği, hangi saatteki uçak ile sonraki şehre gideceği, uçak biletinin ücreti gibi bilgileri vererek kullanıcının en uygun sonuca ulaşması sağlanmış olacaktır. Bu tezde Gezgin Satıcı Probleminden yardım alınmıştır. Lojistik, planlama ve dağıtım gibi birçok alanda kullanılmış olan gezgin satıcı problemi uzun yıllardır üzerinde çokça çalışılmış olan (NP-hard) problemlerden bir tanesidir. Bu tezde gezgin satıcı problemine çözüm aramak amacıyla sezgisel yöntemlerden bir tanesi olan genetik algoritma kullanılmıştır.

Abstract:
In recent years, there has been an economic depression around the world due to the effects of global events such as pandemics, wars and embargoes. The effect of this situation on our country is increasing due to its geographical location and being a developing country. Tourism is one of the easiest areas to increase its income in such economic difficulties. Research shows that there is no application that creates routes for tourists to travel easily, and that they can determine the cities they want to visit with budget and time constraints. On top of that, the implementation of the application that finds the shortest route for the tourists, has the maximum satisfaction score, and creates a route that will not exceed the budget allocated for the holiday, will increase the number of tourists and the income from each tourist. The tourist using the application will be able to find the most accurate route with the cities to visit that he has determined through the interface. In this way, the user will be able to reach the most appropriate result by giving information such as the arrival and departure dates to the cities he has determined, how many days he should stay in the city, what time he will fly to the next city, and the cost of the plane ticket. In this thesis, help was taken from the Traveling Salesman Problem. The traveling salesman problem, which has been used in many areas such as logistics, planning and distribution, is one of the (NP-hard) problems that have been studied for many years. In this thesis, genetic algorithm, which is one of the heuristic methods, is used to find a solution to the traveling salesman problem.