Hipertansiyon hastalarında MTHFR gen varyasyonları ve homosistein düzeylerinin karotid-intima-media kalınlaşması üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of effects on carotid intima media thickness of mthfr gene variations and homocysteine levels in patients with hypertension
Yazar: SİBEL KURAŞ
Danışman: PROF. DR. SADRETTİN PENÇE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Moleküler genetik = Molecular genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Hipertansiyon (HT), kardiyovasküler hastalıklar için en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir. Antihipertansif ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kan basıncının düşürülmesi hedef organ hasarını azaltabilmekte ve hastalık sonuçlarını engellemektedir. Ateroskleroz, arter duvarında plak oluşumu sonucu ortaya çıkan, plak büyüdükçe de hedef organa kan akışının kısıtlanmasına ve inme, felç gibi ciddi problemlere yol açan patolojik bir durumdur. Yapılan araştırmalar karotid intima-media kalınlaşmasının (KİMK), aterosklerotik ve kardiyovasküler hastalıklar için invaziv olmayan iyi bir biyobelirteç olduğunu göstermektedir. Homosistein kan plazmasında düşük mikromolar konsantrasyonlarda bulunan, protein kodlamayan, diyetsel olmayan yolla oluşan sülfürlü bir aminoasittir. Homosistein metabolizması ve rejenerasyonunda görevli en önemli enzim olan 5, 10-metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) C677T ve A1298C gen varyasyonlarının etkisi kanser, miyokard infarktüs, diyabet, inme, renal hastalıklar, konjenital defektler, koroner kalp hastalığı, depresyon ve şizofreni gibi birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir. MTHFR varyasyonları ve hiperhomosisteineminin aterosklerozis ve koroner kalp hastalıkları ile ilişkisi gösterilmesine karşın hipertansiyon patogenezi ile ilişkili yapılan araştırma sonuçları çelişkilidir. Tez projemizde, hipertansiyon hastalarında MTHFR C677T ve A1298C polimorfizmleri ve homosistein serum düzeyi belirlenerek, bu polimorfizmlerin homosistein serum düzeyine ve hipertansiyon üzerine olan etkisi birlikte ele alınarak olası etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 80 hipertansiyon hastası ve 67 sağlıklı kontrollerde MTHFR C677T ve A1298C polimorfizmlerinin saptanması için polimeraz zincir reaksiyonu-restriksiyon fragman uzunluk polimorfizmi (PCR-RFLP) ve serum homosistein düzeylerinin saptanması için enzim bağlı immun sorbent tayini (ELİSA) teknikleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda hasta ve kontrol grupları arasında MTHFR C677T polimorfizmi açısından istatistiksel olarak anlamlılık gözlenirken (p<0,001), MTHFR A1298C polimorfizmi açısından gözlenmemiştir (p=0,058). Serum homosistein seviyeleri hasta ve kontrol grupları arasında karşılaştırıldığında anlamlı farklılık görülmemiştir (p=0,065). Çalışma sonucunda her iki grupta MTHFR C677T allel frekansı ile homosistein seviyeleri arasındaki anlamlı farklılık görülürken (p=0,027), MTHFR A1298C allel frekansı ve homosistein arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p=0,996). Sonuç olarak çalışmamızda MTHFR C677T polimorfizminin hipertansiyonla ilişkili olduğu fakat homosistein seviyeleriyle ilişkili olmadığı öngörülmüştür. Hasta grubunda KİMK değerleri MTHFR C677T T alleli, A1298C C alleli ve homosistein düzeyleri arasında istatistiksel bir anlamlılık görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, gen polimorfizmi, karotid intima media
kalınlaşması, homosistein, MTHFR

Abstract:
Hypertension (HT) is one of the most important modifiable risk factors for cardiovascular disease. Lowering of blood pressure through antihypertensive drugs and lifestyle changes can reduce target organ damage and prevent disease outcomes. Atherosclerosis is a pathological condition that results in the plaque formation on the arterial wall, which limits the flow of blood to the target organ and leading to serious problems such as stroke and paralysis as the plaque grows. Previous studies suggest that carotid intima media thickness (CIMT) is a good non-invasiv biomarker for atherosclerotic and cardiovascular diseases. Homocysteine is a non-protein coding, non-dietary and sulphurous amino acid that is found in low micromolar concentrations in the serum. One of the most known enzyme that plays an important role in homocysteine metabolism is 5,10-methylene tetrahydrofolate reductase (MTHFR) C677T and A1298C also the gene variations of this enzyme is associated with the diseases such as cancer, myocardial infarction, diabetes, stroke, renal disease, congenital defects, coronary heart disease, depression and schizophrenia. Although MTHFR variations and hyperhomocysteinemia are associated with atherosclerosis and coronary artery disease, the results of previous studies conducted in relation to the pathogenesis of hypertension are contradictory. In the our thesis project, we were aimed to investigate the possible effect of this variations on homocysteine serum level and hypertension by determining MTHFR C677T and A1298C polymorphisms and homocysteine serum level. For this purpose, 80 hypertension patients and 67 healthy controls were included to this study. In order to determine the polymorphisms of MTHFR C677T and A1298C polymorphisms, the polymerase chain reaction-restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) method was performed and serum homocysteine levels were measured by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) technique. As a result, there was a statistically significant difference between the patient and control groups in terms of MTHFR C677T polymorphism (p <0,001), but not in terms of MTHFR A1298C polymorphism (p = 0,058). Serum homocysteine levels were not significantly different between the patient and control groups (p = 0.065). In both groups, there was a significant difference between MTHFR C677T allele frequency and homocysteine levels (p=0,027), but there was no significant difference between MTHFR A1298C allele frequency and serum homocysteine levels (p = 0,996). In conclusion, MTHFR C677T polymorphism was associated with hypertension but not with homocysteine levels. There was no statistical significance between CIMT values and MTHFR C677T T allele, A1298C C allele and homocysteine levels in the patient groups.


Key Words: Hypertension, gene polymorphism, carotid-intima media thickness,
homocysteine, MTHFR