Gelişimsel dil bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin erken okuryazarlık becerilerine ve uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of parents of children with Developmental Language Disorder and typical development on early literacy skills and practices
Yazar: İREM NUR GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ana-baba = Parents ; Dil becerileri = Language skills ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Çocuklar = Children

Özet:
Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB), herhangi bir nedene bağlı kalmaksızın dilin bileşenlerinde gecikmelerin görülmesidir. Erken okuryazarlık becerileri ve dil becerisi arasında da güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Dil gelişiminde yaşanan gecikmeler yaşayan erken okuryazarlık becerinin ediniminde zorluklara ve ileriki süreçte bu durum beraberinde akademik başarısızlığı getirebilmektedir. Bu araştırmada 24-72 ay arasında dil gecikmesi/gelişimsel dil bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren çocukların erken okuryazarlık davranışlarının ve ebeveynlerin erken okuryazarlık uygulamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamıza 416 tipik gelişim gösteren (TGG) ve 30 gelişimsel dil bozukluğu (GDB) olan çocuğun ebeveyni katılmıştır. Verilerin toplanmasında Erken Okuryazarlık Ebeveyn Anketi kullanılmıştır. Ebeveynlerin Erken Okuryazarlık Ebeveyn Anketine verdiği yanıtlar sonucunda erken okuryazarlık uygulamaları karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen veriler sonucunda çocukların erken okuryazarlık uygulamaları üzerinde cinsiyeti, yaşı, sahip olduğu aile yapısı, okul öncesi eğitime devam durumu değişkenlerinin etkili olduğu görülmüştür. Gelişimsel dil bozukluğu yaşayan çocukların erken okuryazarlık becerilerinin ve uygulamasının daha düşük olduğu ortaya konulmuştur. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış olup uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gelişimsel Dil Bozukluğu, Dil Becerileri, Erken Okuryazarlık, Erken Okuryazarlık Uygulamaları.

Abstract:
Developmental Language Disorder (DLD) is the occurrence of delays in the components of the tongue, regardless of any reason. There is also a strong relationship between early literacy skills and language skills. Delays in language development can lead to difficulties in acquiring early literacy skills, and this can lead to academic failure in the future. It was aimed in this study to examine the early literacy behaviors of children between 24-72 months with language delay/developmental language (DLD) disorder and typically developing (TD) and the early literacy practices of their parents. Parents of 416 typically developing and 30 developmental language disorder children participated in our study. The Early Literacy Parent Survey was used to collect the data. As a result of the answers given by the parents to the Early Literacy Parent Survey, it is aimed to examine the early literacy practices comparatively. As a result of the data, it was seen that gender, age, family structure, and attendance to pre-school education had an effective role on children's early literacy practices. It has been revealed that children with developmental language disorder have lower early literacy skills and practices. The results were discussed in the light of the literature and suggestions were made for practice and further research.

Keywords: Developmental Language Disorder, Language Skills, Early Literacy, Early Literacy Practices.