Türk edebiyatında yeraltı romanı üzerinde bir araştırma: 1990-2000
An examination on underground novels in Turkish literature: 1990-2000
Yazar: TUNCAY BOLAT
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÜLENDAM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yeraltı edebiyatının Batı edebiyatındaki temelleri pikaresk ve gotik romana kadar dayandırılabilmektedir. Yeraltı edebiyatı, ülkemizde daha çok Chuck Palahniuk, Jean Genet, Charles Bukowski, William S. Burroughs ve Jack Kerouac gibi isimlerle tanınmaktadır.  Yeraltı edebiyatı, Türkiye?de 1980 tarihinden sonra yaşanan hızlı siyasî ve toplumsal dönüşümün etkisiyle belirgin bir tavır hâlini almaya başlamıştır. Bu tarihten sonra rock, punk, hippi gibi geleneksel politik görüşlerden farklı bir karşı duruşa sahip olan alt kültür hareketlerinin geniş bir ifade alanı bulması, fanzinlerin sayılarında hızlı bir yükselişin yaşanması, küresel kapitalizmin ezici etkilerinin kendisini göstermeye başlaması ve suç, şiddet, cinsellik, bağımlılık gibi temaların aykırı bir tarzda edebiyatın içine girmeye başlamasıyla Türkiye?de de yeraltı edebiyatı olarak nitelenebilecek eserler verilmeye başlamıştır. 1990?a kadar belli bir birikime ulaşmış olan yeraltı edebiyatının, 1990?lı yıllardan itibaren roman türünde örnekleri de görünmeye başlamıştır.   
Bu çalışmada 1990 yılından itibaren ülkemizde ilk örnekleri verilmeye başlayan yeraltı romanlarının 2000?e kadar geçen on yıllık süreçte nasıl bir görünüm sergiledikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Aralarında Metin Kaçan, Hakan Günday ve Hikmet Temel Akarsu gibi tanınmış yazarların eserlerinin de yer aldığı on beş yeraltı romanı, ayırt edici özellikleri yönüyle detaylı olarak ele alınmış ve 1990-2000 yılları arasında yazılmış yeraltı romanlarıyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yeraltı, Yeraltı Edebiyatı, Aykırı Edebiyat, Fanzin, Karşı Çıkış.

Abstract:
The origins of underground novels/literature in western literature can be traced into picaresque and gothic novels. In our country, underground literature is commonly known with Chuck Palahniuk, Jean Genet, Charles Bukowski, William S. Burroughs, and Jack Kerouac. With the help of the dramatic political and social changes after 1980, underground literature had become a distinctive disposition in Turkey. From that date on some subcultural groups like rockers, hippies, and punks which have a different disposition than the traditional political view gained broader expression areas, the number of fanzines increased, the devastating effects of global capitalism become more visible, and crime, violence, sexuality, and dependency themes entered in literature in a contrary manner. All these factors lead to creation of some written works that can be accepted as the first examples of underground literature. In this literature samples of underground novels can only be seen after 1990.
In this study we managed to identify the composition of underground novelty during the decade from its birth date 1990 to 2000. We include fifteen novels among which there are works of some famous novelists such as Metin Kaçan, Hakan Günday, and Hikmet Temel Akarsu and tried to inspect them with their distinctive properties. We tried to conclude with a general evaluation of the underground novels published between 1990 and 2000. 

Key Words: Underground, Underground Literature, Contrary Literature, Fanzine, Opposition.