Kent merkezi sınırlarının belirlenmesinde sosyal medyanın veri olarak kullanımı: Kocaeli-İzmit örneği
Delimiting central bussiness district by social media data: The case of Kocaeli-İzmit
Yazar: SENA BARIŞ DAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN SALİHOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent merkezi = City center ; Kocaeli-İzmit = Kocaeli-İzmit ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Sosyal medya = Social media ; Sınır = Boundary

Özet:
Sosyal medya mekânsal çalışmalar için önemli bir veri kaynağı potansiyeli taşımaktadır. Çalışma kapsamında; konum tabanlı sosyal medya verileri kullanılarak Kocaeli'nin merkez alan sınırlarının belirlenmesi ve mer'i nazım imar planındaki merkez lekesi ile karşılaştırılarak yöntemin doğruluğunun tespiti amaçlanmıştır. Bu kapsamda; kent merkezi kavramı üzerinde durulmuş ve kent merkezi kuramları açıklanmıştır. Diğer yandan; planlamada veri kaynağı olarak yakın zamanda kullanılmaya başlanan sosyal medya ile ilgili kavramlar açıklanmış ve yapılan mekansal çalışmalara dair örnekler sunulmuştur. Kocaeli'nin İzmit ilçesi çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışma için Foursquare API'si kullanılarak konum tabanlı noktasal veriler elde edilmiştir. Foursquare geliştiricisinde belirli mekan kategorileri seçilmiştir. Bu kategorilere ait
coğrafi konumlu veriler haritalandırılıp CBS araçları kullanılarak yoğunluk analizleri yapılmıştır. Ardından mekansal analizler üst-üste bindirilerek bütüncül olarak incelenmiştir. Oluşan yoğunluk haritalarının çakıştırılmasıyla elde edilen sentezde İzmit kent merkezi alan sınırları belirlenmiştir. Ardından İzmit kent merkezi alan sınırlarının belirlenmesinde kullanılan değişkenlerin birbirleriyle ilişkisi incelenmiş ve literatürde merkezlerde yüksek düzeyde bulunduğu gözlenen değişkenlerin İzmit'teki durumu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Tezin ana hipotezi olan sosyal medya verisinin merkez sınırlarının belirlenmesindeki temsil kabiliyetini ortaya koyabilmek için; Foursquare verisi ile nazım imar planındaki merkez lekesinin arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak; sosyal medya verisi ile elde edilen İzmit kent merkezi alan sınırlarının meri nazım imar planını büyük oranda içerdiği tespit edilmiştir. Bu tez ile sosyal medya verisinin, kent merkezi alan sınırlarının belirlenmesinde ve diğer kent araştırmalarında kullanılabileceğine dair önemli bir potansiyel teşkil ettiği gösterilmiştir.

Abstract:
Social media data has significant potential for spatial studies. In this study, it is aimed to determine the boundaries of Kocaeli central area by using location-based social media data and to determine the accuracy of the method by comparing it with the central point of the zoning plan. Izmit district of Kocaeli was determined as the study area. Location-based pointwise data were obtained using the Foursquare API for the study. Certain categories of places have been selected in the Foursquare developer. Geographical location data belonging to these categories were mapped and density analyses were performed using GIS tools. Then, spatial analyzes were superimposed and a synthesis sheet was obtained. In the synthesis, the area boundaries of the city center of Izmit were determined. Then, the relationship between the variables used in determining the boundaries of the Izmit city center area was examined. In order to reveal the representation ability of social media data, which is the main hypothesis of the thesis, in determining the central boundaries; The relationship between the Foursquare data and the central spot in the master plan was analyzed by correlation analysis. As a result; It has been determined that the boundaries of the Izmit city center area, obtained with the social media data, contain the master master plan to a large extent. With this thesis, it has been shown that social media data has an important
potential to be used in determining the city center area boundaries and in other city researches.