Acil serviste hepatik ensefalopati tanısı alan hastalarda optik sinir kılıf çapının prognoz ile ilişkisi
Relationship between optic nerve sheath diameter and prognosis in patients diagnosed with hepatic ensephalopathy in the emergency department
Yazar: CUMALİ KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELEN ACEHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile acil serviste hepatik ensefalopati (HE) tanısı alan ve bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) çekilen hastaların demografik ve klinik özellikleri, predispozan hastalıkları, laboratuvar parametreleri, Child Pugh skorları (CPS) ve BBT'de ölçülen optik sinir kılıf çapları (OSKÇ) analiz edildi. Analizler sonucunda hepatik ensefalopati tanısı alan hastalarda OSKÇ'nin mortalite ve hastalık şiddetini ön görme gücünün diğer faktörler ile karşılaştırılması amaçlandı.

	Materyal ve Metod: Çalışmaya 01 Ocak 2019 ve 31 Aralık 2022 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisinde hepatik ensefalopati tanısı alan ve bilgisayarlı beyin tomografisi çekilen ve verilerine tam olarak ulaşılabilinen 18 yaş üstü karaciğer sirozu olan hastalar dâhil edildi. Çalışmaya dâhil edilen hastaların demografik ve klinik özellikleri, laboratuvar parametreleri, predispozan hastalıkları ve sonlanımları veri formuna kaydedildi. HE, West Haven kriterlerine göre sınıflandırıldı. Mevcut karaciğer hastalığının ciddiyetini değerlendirmek için CPS hesaplandı. HE olan hastalarla karşılaştırılmak üzere çalışmaya sağlıklı kontrol grubu dâhil edildi. Hem HE hastalarının hem de sağlıklı kontrol grubu hastalarının bilgisayarlı beyin tomografilerinde OSKÇ ölçümü yapıldı.

	Bulgular: Çalışmaya acil serviste BBT çekilen 217 HE hastası ve 217 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. İki grup arasında cinsiyet (p=0,555) ve yaş ortalaması (p=0,055) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi. HE hastalarının ortalama OSKÇ 5,7±0,6 iken kontrol grubunun ortalama OSKÇ 4,6±0,2 idi (p<0,001). HE hastalarının mortaliteleri incelendiğinde; mortalite oranı %32,7 idi. Hastalık şiddetine bakıldığında hastaların % 53'ü geç evre HE (evre 3-4) idi. Geç evre HE hastalarının ortalama OSKÇ erken evre HE'den (p=0,001); ölen hastalarının OSKÇ'si yaşayan hastalarının OSKÇ'dan (p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi. Çalışma verilerine göre OSKÇ, kreatinin, laktat ve prokalsitonin mortalitenin bağımsız öngörücüleri iken CPS, direk bilirubin, OSKÇ, amonyak ve total bilirubin hastalık şiddetinin bağımsız öngörücüler idi. Yapılan ROC analizinde eğri altındaki alan ile belirlenen prediktif değerler arasında mortaliteyi ve hastalık şiddetini en yüksek öngörme gücü OSKÇ'na aitti (sırasıyla; AUC: 0,865, %95 GA 0.815-0.916, p<0.001; AUC: 0,797, %95 GA 0.738-0.856, p<0.001).

	Sonuç: Çalışma verilerine göre acil serviste hepatik ensefalopati tanısı alan hastalarda bilgisayarlı beyin tomografisinde ölçülerek hesaplanan optik sinir kılıf çapı hem mortaliteyi hem de hastalık şiddetini erken dönemde ön görerek klinisyene yardımcı olabilir. 

Anahtar Kelimeler: Acil servis, West Haven Kriterleri, Child-Pugh skoru, hepatik ensefalopati, hastalık şiddeti, mortalite, optik sinir kılıf çapı

Abstract:
Introduction: This study analyzed the demographic and clinical characteristics, predisposing diseases, laboratory parameters, Child-Pugh score (CPS), and optic nerve sheath diameters (ONSD) measured in patients diagnosed with hepatic encephalopathy in the emergency department who underwent computed brain tomography (CBT) scans. The aim was to compare the predictive power of optic nerve sheath diameters (ONSD) for mortality and disease severity in patients diagnosed with hepatic encephalopathy with other factors through the analysis.

	Materials and Methods: Patients aged 18 and over with liver cirrhosis diagnosed with hepatic encephalopathy in the emergency department of Adana City Training and Research Hospital between January 1, 2019, and December 31, 2022, who underwent computed brain tomography and whose data were fully accessible, were included in the study. The demographic and clinical characteristics, laboratory parameters, predisposing diseases, and outcomes of the included patients were recorded on the data form. Hepatic encephalopathy was classified according to the West Haven criteria. The severity of the underlying liver disease was assessed by calculating the Child-Pugh Score (CPS). A healthy control group was included in the study for comparison with patients suffering from hepatic encephalopathy. Both patients with HE and those in the healthy control group underwent measurement of the ONSD in their computerized tomography scans of the brain.

	Results: The study included 217 patients with hepatic encephalopathy who underwent computed tomography scans in the emergency department, as well as 217 healthy control subjects. There were no statistically significant differences observed between the two groups in terms of gender (p=0.555) and mean age (p=0.055). The mean ONSD of HE patients was 5.7±0.6 mm, whereas the mean ONSD of the control group was 4.6±0.2 mm (p<0.001). When the mortality of hepatic encephalopathy patients was examined, the mortality rate was 32.7%. When assessing the severity of the disease, 53% of the patients had advanced-stage hepatic encephalopathy (stage 3-4). The mean ONSD of patients in the late stage of hepatic encephalopathy was significantly higher than that of patients in the early stage (p=0.001); additionally, the ONSD of nonsurviving patients was significantly greater than that of surviving patients (p<0.001). According to the study data, ONSD, creatinine, lactate, and procalcitonin were independent predictors of mortality, while CPS, direct bilirubin, ONSD, ammonia, and total bilirubin were independent predictors of disease severity. The ONSD demonstrated the highest predictive power for mortality and disease severity among the determined predictive values based on the area under the curve in the ROC analysis (respectively; AUC: 0.865, 95% CI 0.815-0.916, p<0.001; AUC: 0.797, 95% CI 0.738-0.856, p<0.001).

	Conclusion: According to the study data, the optic nerve sheath diameter measured and calculated via computed tomography in patients diagnosed with hepatic encephalopathy in the emergency department can assist clinicians by predicting both mortality and disease severity in the early stages.

Keywords: Emergency department, West Haven Criteria, Child-Pugh score, hepatic encephalopathy, disease severity, mortality, optic nerve sheath diameter