Cerrahi yoğun bakım hastalarında basınç yarası gelişme riski
Risk of developing pressure sore in surgical intensive care patients
Yazar: AYŞE TAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERAL UCUZAL
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Cerrahi = Surgery ; Hastalar = Patients ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma, cerrahi yoğun bakım hastalarında basınç yarası gelişme riskinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi.
Araştırma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Genel Cerrahi, Nöroşirurji ve Organ Nakli Yoğun Bakım Üniteleri'nde, Ocak 2013- Ocak 2015 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini sözü edilen kliniklerde yatan tüm hastalar oluşturdu. Örneklemini ise araştırmaya alınma kriterlerine uyan ve olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen hastalar oluşturdu. Örneklem hacmi güç analizi ile hesaplandı ve araştırmaya 157 hasta alındı. Araştırmaya başlamadan önce Malatya Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve Turgut Özal Tıp Merkezi Başhekimliği'nden yazılı izin alındı. Veriler, Hasta Tanıtım Formu ve Braden Risk Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplandı. Hastalar kliniğe yattıktan sonra ilk 24. saatte Hasta Tanıtım Formu ve Braden Risk Değerlendirme Ölçeği uygulandı. Daha sonra 72. ve 120. saatlerde Braden Risk Değerlendirme Ölçeği tekrar uygulanarak basınç yarası gelişme riski belirlendi. Veriler; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki-kare ve Kruskall Wallis varyans analizi testleri ile analiz edildi.
Araştırma sonucunda, hastaların yoğun bakıma yattıktan sonra 24. (13.31±2.37) ve 72. (13.57±3.33) saatlerde orta, 120. (11.90±4.00) saatte ise yüksek risk altında oldukları belirlendi. Hastaların 24. saatte % 8.9'unun, 72. saatte %17.1'inin, 120. saatte ise %33.4'ünün çok yüksek risk altında olduğu saptandı. Sonuçlar, cerrahi yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların basınç yarası gelişmesi açısından orta ve üzeri risk altında olduklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Cerrahi Yoğun Bakım, Basınç Yarası, Risk, Hemşirelik, Hasta

Abstract:
This descriptive research was conducted to determine the risk of developing pressure sore in surgical intensive care patients.
The research was carried out at the intensive care units of the Inonu University Turgut Ozal Medical Center General Surgery, Neurosurgery and Organ Transplantation clinics between January 2013 and January 2015. The study population was all of the hospitalized patients in the above mentioned clinics. The sample of the study comprised the patients meeting the inclusion criteria, selected based on the nonprobability random sampling method. Sample size was calculated by power analysis and then a total of 157 patients were included in the study. Prior to initiation of any research protocols, written approvals were obtained from the Malatya Clinical Research Ethics Committee and the Host Institution Turgut Özal Medical Center. The research data were collected using a Patient Information Form and Braden Risk Assessment Scale. Both data collection tools were administered within the first 24 hours of hospitalization. At 72 hours and 120 hours, the Braden Risk Assessment Scale was administered again to determine the risk of developing pressure sores. The data were analyzed by number, percentage, means, standard deviation, chi-square and Kruskal-Wallis variance analysis.
The analyses showed that patients had a moderate risk of developing pressure sores at 24 hours (13.31 ± 2.37) and 72 hours (13.57 ± 3.33) after hospitalization, while at 120 hours, the risk was high (11.90 ± 4.00). 8.9% of patients were at an extremely high risk at 24 hours, 17.1% at 72 hours, and 33.4% at 120 hours. Our findings conclude that patients hospitalized in the surgical intensive care units are at middle and higher risk for pressure sores development.

Keywords: Surgical İntensive Care, Pressure Sore, Risk, Nursing, Patient