Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 3259 numarada kayıtlı Mecmūa-i Eşār ve Fevāid (İnceleme-metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
Registered at National Library 06 Mil Yz A 3259 Mecmūa-i Eşār and Fevāid (Review - text and classification to MESTAP)
Yazar: AYŞE KÖSE
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞENER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmamıza konu olan eser Milli Kütüphane 06 Mil Yz A 3259 numarada kayıtlı Mecmū'a-
i Eş'ār ve Fevā'id'dir. İncelemiş olduğumuz mecmua yalnızca şiir mecmuası olmayıp adından
da anlaşıldığı gibi fevāid (faydalı şeyler) kabilinden bilgiler olan, ilaç terkipleri, ilmihaller,
hadis ve tefsirler, dua metinleri, mektup örnekleri ile Şu'ūrį Hasan Efendi'nin 1682 yılında
tamamladığı "Ferheng-i Şu'ūrį" adlı 4 ciltlik Farsça lügatten bölümler içermektedir.
Çalışmamızda mecmualar ve MESTAP hakkında bilgi verilip Mecmū'a-i Eş'ār ve Fevā'id'in
şekil ve muhteva incelemesine geçilmiştir. Şiirler; şair, yüzyıl, vezin ve türlerine göre
değerlendirilmiş, metin latinize edilip transkripsiyonu yapılmış, manzumeler MESTAP'a göre
tasnif edilmiştir. Söz konusu mecmua 139 varaktan oluşmaktadır. Mecmuadaki Farsça ve
Türkçe şiirler Latin harflerine aktarılırken daha önce yayımlanmış çalışmalarla
karşılaştırılmış, farklılıklar dipnotlarda belirtilmiştir. Çalışmada şairlerin yaşadığı yüzyıllar,
kullanılan nazım şekilleri ve vezinler tablo ve grafiklerle verilmiştir. Mecmuada, 121 farklı
şairin toplamda 400 şiiri yer almaktadır. Bu şiirlerin 102 tanesinin mahlası yoktur. Mahlassız
olan manzumelerin çoğu müfredler, Farsça beyitler ya da nā-tamam şiirlerdir. Mecmuada en
çok 18. yüzyıl şairlerinin şiirleri vardır. Nābį 35 şiirler mecmuada en çok şiiri bulunan şairdir.
Mecmuada en çok gazel nazım şekli kullanılırken bunu tarihler, mesneviler ve kıt'alar takip
etmektedir.

Abstract:
The work subject to our study is Mecmū'a-i Eş'ār ve Fevā'id, registered in the National
Library 06 Mil Yz A 3259. The magazine we have examined is not only a poetry magazine,
but also, as the name suggests, contains information about fevāid (useful things), including
medicine preparations, catechisms, hadiths and interpretations, prayer texts, letter samples,
and the book "Ferheng-i Şu'ūrį", which was completed by Şu'ūrį Hasan Efendi in 1682. It
contains sections from the 4-volume Persian dictionary. In our study, information about
magazines and MESTAP was given and the form and content of Mecmū'a-i Eş'ār and Fevā'id
were examined. Poetry; It was evaluated according to poet, century, meter and genres, the text
was Latinized and transcribed, and the poems were classified according to MESTAP. The
magazine in question consists of 139 leaves. While the Persian and Turkish poems in the
magazine were translated into Latin letters, they were compared with previously published
works, and the differences were noted in the footnotes. In the study, the centuries in which the
poets lived, the verse forms and meters used are given in tables and graphs. The magazine
contains a total of 400 poems by 121 different poets. 102 of these poems do not have a
pseudonym. Most of the poems without a pseudonym are mufreds, Persian couplets or nā-
tamam poems. The magazine contains mostly poems by 18th century poets. Nābį is the poet
with the most poems in the magazine, with 35 poems. While the ghazal verse form is mostly
used in the magazine, this is followed by dates, masnavis and stanzas.