Adölesanlarda depresif semptomların ağrı ve analjezik kullanımı ile ilişkisi
The relationship of depressive symptoms with pain and analgesic use in adolescent
Yazar: GÜLBAHAR ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents

Özet:
Bu çalışmanın amacı, adölesanlar arasında depresif semptomlar, ağrı (baş ağrısı, karın ağrısı, sırt ağrısı) ve analjezik kullanım sıklığını belirlemektir. Ek olarak adölesanlarda depresif semptomlar ile ağrı ve analjezik kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmanın örneklemini İzmir ilinde ortaokul ve liseye devam eden 954 (585 kız, 369 erkek) adölesan oluşturmuştur.  Veri toplama araçları olarak "Tanıtıcı Soru Formu", "Çocuklar İçin Epidemiyolojik Çalışmalar Merkezi Depresyon Ölçeği (CES-DÇ-Tr)" kullanılmıştır. Veri analizinde, tanımlayıcı istatistikler, ki kare testi, lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Katılımcı adölesanların % 61, 3'ü (n=587) kız ve % 24,2'si (n=231) 9. Sınıf, yaş ortalaması (14.07±1.41) idi. Adölesanlarda depresif semptom yaygınlığı % 66,2 olarak belirlenmiştir. Kızlarda depresif semptomların oranı % 73,8 erkeklerde ise bu oran % 54,2 olarak saptanmıştır. Adölesanların % 20,1'i (n=192) baş ağrısı, % 11,1'i (n=106) karın ağrısı, % 14,9'u (n=142) sırt ağrısı deneyimlediklerini belirtmiştir. Adölesanların % 9,1'i (n=87) baş ağrısı, %3,9'u (n=37) karın ağrısı , % 1,9'u (n=18) sırt ağrısı nedeniyle analjezik kullandığını belirtmiştir. Araştırmada depresif semptomlar ile ağrı, analjezik kullanımı, yaş, cinsiyet, sınıf, anne eğitim düzeyi, ekonomik durum algısı, genel sağlık algısı, okul başarı algısı arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). 
Depresif semptomları, cinsiyet, ekonomik durum algısı, genel sağlık algısı, okul başarı algısı, ağrı yaşama durumu ve analjezik kullanma durumu gibi faktörlerin etkilediği belirlenmiştir.Adölesan döneminde, okullarda erken tanılamaya yönelik ruh sağlığı tarama programlarının planlanmasını ve uygulanmasının sağlanması, sık ağrı yaşayan, sık analjezik kullanımı veya kullanım alışkanlığı olan ve depresyona neden olabilecek diğer risk faktörlerine sahip öğrencilerin tespit edilerek değerlendirilmesi ve takip edilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: adölesan, ağrı, analjezik kullanma, depresif semptom.

Abstract:
The aim of this study was to determine the frequency of depressive symptoms, pain (headache, abdominal pain, backache) and analgesic use among adolescents. Additionally, to examine the relationship between depressive symptoms and pain and analgesic use in adolescents.
The sample of the study consisted of 954 (585 girls, 369 boys) adolescents attending secondary and high school in İzmir. "Descriptive Questionnaire" and Center for Epidemiological Studies Depression Scale for Children (CES-DC) were used as data collection tools. Descriptive statistics, chi-square test, logistic regression analysis were used in data analysis.
 Of the participating adolescents, 61.3% (n=587) were girls and 24.2% (n=231) were 9th grade, mean age (14.07±1.41). The prevalence of depressive symptoms in adolescents was determined as 66.2%. The rate of depressive symptoms in girls was 73.8%, and this rate was 54.2% in boys. 20.1% (n=192) of the adolescents stated that they experienced headache, 11.1% (n=106) abdominal pain, 14.9% (n=142) back pain. 9.1% (n=87) of the adolescents stated that they used analgesics for headache, 3.9% (n=37) for abdominal pain, 1.9% (n=18) for back pain. In the study, it was found that there was a significant relationship between depressive symptoms and pain, analgesic use, age, gender, class, maternal education level, perception of economic situation, perception of general health, and perception of school success (p<0.05).
It was determined that depressive symptoms were affected by factors such as gender, perception of economic situation, perception of general health, perception of school success, pain experience and analgesic use.
During adolescence, it is recommended to plan and implement mental health screening programs for early diagnosis in schools, to identify, evaluate and follow up students who experience frequent pain, frequent analgesic use or habit of use, and other risk factors that may cause depression.

Keywords: adolescent, pain, using analgesic, depressive symptom.