Bağımsız idari otoritelerde idari usul ve yargısal denetimi
Administrative procedure on independent regulatory agencies and it's judiciary control
Yazar: OĞUZKAN GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ULUSOY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bağımsız idari otoriteler = Independent administrative authority ; Danıştay = Council of State ; Rekabet Kurulu = Competetition Board ; Yargısal denetim = Judical rewiew

Özet:
BİO kavramı bakımından kullanılan bağımsızlık kavramı yürütme gücü içerisinde kalmak şartıyla, yürütme gücü içerisinde üst otoritelere tabi olmama, bağımsız karar alma anlamına gelmektedir. BİO'lar için model bir düzenleme getirilerek üye sayısı, idari ve mali özerklik, atanma ve görev süreleri, personel rejimi konularında yeknesaklığın sağlanması gerekmektedir.BİO'ların aldıkları kararların taşıdığı önem ve bireysel menfaatlere etkileri nedeniyle, bireylerin karar alınışında etkili olması, karara katılımlarının sağlanması ve savunma haklarına riayet edilmesi gerekleri idari usul yasalarında yer almıştır. İdari kararların alınmasında tarafsızlığın ne şekilde sağlanacağı konusunda, idari birimlerin kendi içlerinde güçler ayrılığı kuralını mümkün olduğu ölçüde uygulamaları esası getirilmiştir. Ayrıca süreç içerisinde bireylerin haklarını artıran düzenlemelerle bilgi edinme, açıklık ve şaffaflıkla karar alma, bürokrasinin azaltılması yönünde düzenlemelerle daha etkin ve bireysel haklara saygılı bir idari işleyiş sistemi öngörülmüştür. Ülkemizdeki BİO'lar bakımından çerçeve yasa kapsamına genel bir idari usul düzenlemesinin eklenmesi ile idarenin iç işleyişinde güçler ayrılığının daha iyi gözetilmesi gerekmektedir.BİO'larda idari kararların yargısal denetimi konusunda, idari usulün denetimi maksimum denetim şeklinde yapılırken, esasa yönelik denetim bakımından minimum denetim öngörülmektedir. Ülkemizde idari usule sahip BİO niteliğindeki Rekabet Kurumu kararlarının yargısal denetiminde Danıştay usul denetiminde yargının ne derece etkin olabileceğini bir sanatkâr titizliği içerisinde almış olduğu kararlarla göstermiştir. Yargısal denetim sonucu oluşan hukuki sorunlara kanun değişiklikleri ile çözüm aranmaktadır. Bu kapsamda, hali hazırda var olan çerçeve kanun taslağına yeni ve kapsamlı bir kanun değişikliği reformunun eklenmesi ile tüm BİO'larda benzer idari usulün uygulanması en uygun çözümdür.

Abstract:
The term ?independence? on IRA means not to have superior authority while being in administrative system and taking decisions independently without any influence. The necessity of making a model act to arrange number of members of the boards, nomination and time limitations of duty, determining administrative and financial independence, staff regime for having uniformity, is a truth for harmonization of IRA?s.Because of the fact that IRA?s decisions have much importance for public benefits and have effects on private interest, especially in economic regulation?s era, necessity of adhesion of individuals in administrative decisions process and respect to rights of defenses had been added in APA. Use of the principle of ?separation of powers? was brought to administrative agencies as much as possible for having more impartial decisions. Also in the historical perspective, an administrative process which is more effective and respectful to individual rights had been established by amendment of acts with some principles such as, ?paperwork reduction?, ?freedom of information? and ?government in sunshine?,? transparency and openness?. The same ?separation of powers? principles on IRA?s decision process must be added into proposed Turkish uniform IRA?s act.In the judicial review of IRA?s decision, judiciary generally has a policy of ?maximum review? on administrative process, ?minimum review? on facts and conclusions. In Turkey, the ?Council of State? has shown how the judiciary can be effective on judicial review of administrative process by its decisions which have been taken as an artist regarding to decisions of Turkish Competition Authority which is an example of IRA. Problems of implementation which arise after judiciary review would be solved by amendments of the laws. The best solution for IRA?s administrative decisions process is to add a reform of amendment about uniform administrative process on proposed uniform IRA?s act.