Ebeveyninde kronik ruhsal hastalık olan bireylerde travma sonrası büyüme ve yordayan değişkenlerin incelenmesi
Investigation of posttraumatic growth and predictor variables i̇n i̇ndividuals of parents with chronic mental illness
Yazar: SEÇİL COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Kritik hastalık = Critical illness ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ruh sağlığı = Mental health ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Amaç: Ailede ruhsal hastalık tanılı bir bireyin olması, özellikle ebeveynlerde ruhsal hastalık bulunması toplumda savunmasızlık olarak görülebilmektedir. Bu çalışmada ebeveyninde kronik ruhsal hastalık olan bireylerde travma sonrası büyüme ve yordayan değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Kesitsel araştırmanın evrenini, Temmuz 2020- Ekim 2021 tarihleri arasında Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı olarak takip edilen ve başvuru yapan bireylerin 18 yaş ve üzerindeki çocukları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise, araştırmanın yapıldığı tarih aralığında, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmada yer almayı kabul eden 87 kişi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Tanıtıcı Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri (TSBE), Yetişkinler İçin Dayanıklılık Ölçeği (YDÖ), Yaşam Yönelim Testi (YYT), Aile Bütünlük Duygusu Ölçeği (ABDÖ) kullanılmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlardan; frekans,  yüzde,  minimum,  maksimum, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Normal dağılım Kolmogorov Smirnov Testi ile incelenmiş olup verilerin normal dağıldığı anlaşılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenler, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Anlamlı farklılık bulunan değişkenler arasında çoklu doğrusal regresyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre, bireylerin tanıtıcı özellikleri ile travma sonrası büyüme arasında bir ilişki bulunamamıştır. Psikolojik dayanıklılık alt boyutlarının travma sonrası büyümeyle ilişkisi olduğu fakat travma sonra büyümenin yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Ebeveyninde kronik ruhsal hastalık olan bireylerin iyimserlik ve aile bütünlük duygusunun  travma sonrası büyümenin %36'sını yorduğu bulunmuştur. Bireylerin, YYT puanı (β=0,308) ve ABDÖ puanı (β=0,316) TSBE puanını pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı olarak yorduğu belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada, ebeveyninde kronik ruhsal hastalık olan bireylerde travma sonrası büyümenin yordayıcıları iyimserlik ve aile bütünlük duygusu olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Introduction: Having an individual with a diagnosis of mental illness in the family, especially the presence of a mental illness in the parents, can be seen as a vulnerability in the society. In this study, it was aimed to examine post-traumatic growth and its predictive variables in individuals with a parent with a chronic mental illness.
Methods: The universe of the cross-sectional study consists of the children aged 18 and over who were followed up and applied as registered at the Kocaeli Derince Education and Research Hospital Community Mental Health Center individuals and the outpatient individuals, between July 2020 and October 2021.
The sample of the study consisted of 87 people who met the diagnostic criteria for inclusion in the study and agreed to participate in the study. "Descriptive Information Form", "Post Traumatic Growth Inventory", "Adult Resilience Scale", "Life Orientation Scale", "Family "Sense of Integrity Scale" was used. One of the descriptive statistical methods in the evaluation of data; frequency, percentage, minimum, maximum, mean and standard deviation values were used. The normal distribution was examined with the Kolmogorov Smirnov Test and it was found that the data were normally distributed. Normally distributed variables were evaluated using Independent samples t-test and one-way analysis of variance. Multiple linear regression analysis and simple linear regression analysis were used among the variables with significant difference. 
Results: According to the results obtained in the study, no relationship was found between the introductory characteristics of individuals and posttraumatic growth. It has been found that psychological resilience sub-dimensions are related to post-traumatic growth, but they are not predictors of growth after trauma. It has been found that their parents of individuals with chronic mental illness in, optimism and family sense of coherence predict post-traumatic growth by 36%. It was concluded while the Life Orientation Scale score (β=0,308) and the FSOC score (β=0,316) were positively and statistically significant (p<0.05).
Conclusion: In this study, it was determined that optimism and family sense of coherence as a predictor of post-traumatic growth in individuals with chronic mental illness in their parents.