Zorunlu göçte refakatsiz çocuk olmak: Türkiye ve İtalya örnekleri
Being an unaccompanied minor in forced migration: Case of Turkey and Italy
Yazar: APAK KEREM ALTINTOP
Danışman: PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ve İtalya'da uluslararası koruma altında bulunan refakatsiz çocukların deneyimleri ve bu çocuklara yönelik uygulanan politika ve uygulamalar araştırılmıştır. Uluslararası koruma altındaki refakatsiz çocukların Türkiye ve İtalya'da neden fazla olduğu incelenmiştir. Her iki ülke de kriz bölgelerine sınırdır ve göç rotalarında bulunmaktadır. Ancak bu nedenlerin ağrılığı ve başka hangi unsurların etki ettiği de ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada Türkiye ve İtalya'nın göç ve uluslararası korumaya dair politikaları, kurumsal yapıları ve süreçler de ortaya konmuş, refakatsiz çocuklar bağlamında nasıl farklılaştığı irdelenmiştir.
Çalışmada yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi, literatür ve veri tabanı taraması ve katılımcı gözlem tekniği kullanılmıştır. Türkiye'de 14, İtalya'da 12 kişi ile olmak üzere toplam 26 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de 14 kişinin 8'i daha önce uluslararası koruma altında bulunan refakatsiz çocuk yani ex-minor'dır. 5'i sivil toplum çalışanı, 1'i ise göç idaresindendir. İtalya'da ise 3 akademisyen, 2 devlet görevlisi ve 7 sivil toplum çalışanı ile mülakat gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın merkezinde refakatsiz çocuklar bulunmaktadır. Göç olgusu içinde aktif bir özne olarak ele alınan refakatsiz çocukların öznellikleri de araştırılmaktadır. Refakatsiz çocukların öznelliklerinin incelenmesi aynı zamanda onların göç ve uluslararası koruma öncesinde, koruma boyunca ve sonrasında elde ettikleri deneyimlerini de analiz etmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle sırasıyla i) çocukların/görüşmecilerin genel profilleri ve göç etme nedenleri, ii) göç yolculukları ve sınır deneyimleri, iii) uluslararası korumaya erişmeleri ve koruma süreci, iv) beklentileri, hedefleri ve duyumları, v) uluslararası koruma boyunca edindikleri deneyimler ve aldıkları hizmetler, vi) yetişkinliğe geçiş süreçleri incelenmiştir. Çocukların öznelliğinin ortaya konabilmesi için makro-mezo-mikro seviyeler arasındaki doğrudan, dolaylı ve ters ilişkiler de incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Refakatsiz Çocuk, Uluslararası Koruma, Türkiye, İtalya, Uluslararası Göç

Abstract:
In this research, the experiences of unaccompanied minors under international protection in Turkey and Italy and the policies and practices applied to these children were investigated. The reasons why unaccompanied minors under international protection are high in Turkey and Italy are also examined. Both countries are near the border crisis areas and are on migration routes. However, the severity of these causes and other factors were also tried to be revealed. In the research, the policies, institutional structures and procedures of Turkey and Italy on migration and international protection were also revealed, and how they differed in the context of unaccompanied minors was examined. In the study, semi-structured interview method, literature and database review and participant observation technique were used. Semi-structured interviews were conducted with a total of 26 people, 14 in Turkey and 12 in Italy. Eight of the fourteen people in Turkey are ex-minors who were previously under international protection. 5 of them are civil society workers and one is from the Presidency of Migration Management. In Italy, interviews were conducted with 3 academics, 2 government officials and 7 civil society workers.
Unaccompanied minors are at the centre of the research. Agency of unaccompanied minors, who are considered as an active agent in the phenomenon of migration, is also investigated. Examining the agency of unaccompanied minors also requires analyzing their experiences before, during, and after migration and international protection. For this reason, i) the general profiles of the minors/interviewers and their reasons for migration, ii) their migration journeys and border experiences, iii) their access to international protection and the protection process, iv) their expectations, goals and perceptions, v) the experiences and services they receive during international protection, vi) transition processes to adulthood were examined. In order to reveal the agency of children, direct, indirect and inverse relationships between levels were also investigated.
Keywords: Unaccompanied Minors, International Protection, Turkey, Italy, International Migration