Tatlı ve tuzlu su ortamları arasında A sınıfı tava buharlaşma verilerinin karşılaştırılması; Van gölü örneği
Comparison of class-A pan evaporation data between fresh and salty water environments; a case study at lake Van
Yazar: MEHMET CAN BAYBORA
Danışman: DOÇ. DR. HARUN AYDIN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çalışmada, A Sınıfı Buharlaşma Tavaları kullanılarak tatlı (çeşme suyu) ve tuzlu su (Van Gölü) ortamlarında gerçekleşen tava buharlaşma değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Van Meteoroloji Bölge Müdürlüğü meteoroloji rasat parkına kurulan iki adet buharlaşma tavasında buharlaşma gözlemleri gerçekleştirilmiş ve karşılaştırılmıştır. Buharlaşma gözlemleri 22 Nisan - 1 Aralık 2018 tarihleri arasında günlük gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Van Meteoroloji Gözlem İstasyonu (Van MGİ) için uzun yıllar (1984-2020) aylık ortalama tava katsayısı hesaplanmıştır. Van MGİ için hesaplanan uzun yıllar aylık ortalama tava katsayısı 0.62 olup en düşük ve en yüksek tava katsayısı değerleri sırası 0.58 ile 0.66 arasında değişmektedir. Van MGİ'da doğrudan gözlenmiş verilere oranla tava katsayısı ile düzeltilmiş buharlaşma değerleri %40 daha düşük elde edilmiştir. Van Gölü suyunda düzeltilmiş günlük ortalama toplam buharlaşma 2.6 mm/gün olup 0-5.4 mm/gün arasında değişmektedir. Çeşme suyunda ise düzeltilmiş günlük ortalama toplam buharlaşma 0 ile 5.5 mm/gün arasında değişmekte olup ortalama 2.9 mm/gün elde edilmiştir. Van Gölü ve çeşme suyu için yıllık toplam buharlaşma miktarları sırası ile 573.2 mm/yıl ve 642.1 mm/yıl hesaplanmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda aynı iklimsel, meteorolojik ve çevresel koşulların hüküm sürdüğü ortamlarda tatlı su tavasında gözlenen buharlaşma miktarı, tuzlu su tavasından 68.9 mm (%12) daha fazla elde edilmiştir. Ayrıca, gözlemi yapılan tavalardaki suların değiştirilmeden uzun süre (~30 gün) gözlem yapılması, bu suların özgül elektriksel iletkenlik değerini yaklaşık %20 oranında artırdığı ve buharlaşma değerlerinde ise %20-30 oranında azalmaya neden olduğunu gözlenmiştir.

Abstract:
In the study, it is aimed to compare the evaporation values of the pans in fresh (tap water) and salty water (Lake Van) environments using Class A Evaporation Pans. For this purpose, evaporation observations were carried out and compared in two evaporation pans that setup in the meteorology observation park of Regional Directorate of Van Meteorology. The evaporation observations were observed in daily scale between April 22, 2018 and December 1, 2018. In addition, the long-term (1948-2020) monthly average pan coefficient was calculated for the Observation Station of Van Meteorology (Van MGİ). The long-term monthly average pan coefficient calculated for Van MGI is 0.62, and the lowest and highest pan coefficient values varying between 0.58 and 0.66, respectively. The corrected evaporation values with the pan coefficient approximately are lower by 40% that compared to directly observed data in the Van MGI. The corrected daily average total evaporation in Lake Van (salty) water is 2.6 mm/day and varies between 0-5.4 mm/day. In tap (fresh) water, the corrected daily average total evaporation ranged from 0 to 5.5 mm/day, with an average of 2.9 mm/day. The annual total evaporation for salty and fresh water were calculated as 573.2 mm/year and 642.1 mm/year, respectively. Consequently, the amount of evaporation observed in the fresh water pan was obtained as 68.9 mm (12%) more than the salty water pan in the same climatic, meteorological and environmental conditions. Additionally, it was observed that the evaporation was decrease as 20-30% in increase of the specific electrical conductivity about 20% where observations for a long time (~ 30 days) without changing the water in the pans.