Dış ticaretin gelir dağılımına etkisi: OECD ülkeleri uygulaması
The effect of foreign trade on income distribution: OECD countries application
Yazar: KHATIRA MAMMADOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ÇİFÇİ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışma 1987-2021 dönemlerinde OECD ülkeleri içerisinden seçilen 28
ülkeyi ele alarak dış ticaretin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini incelemeyi
amaçlamaktadır. Küreselleşmenin ve ekonomik entegrasyonun hız kazandığı
günümüzde, dış ticaretin ülkelerin ekonomik yapıları üzerindeki etkisi önemli bir
araştırma konusu haline gelmiştir. Özellikle, gelir dağılımındaki adaletsizliklerin
artması veya azalması, dış ticaret politikalarının sosyal ve ekonomik sonuçlarını
değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır. Dış ticaret ve gelir dağılımı arasındaki
ilişkiyi daha kapsamlı bir şekilde incelemek için panel veri yöntemine başvurulmuştur.
Çalışmada kurulan modeldeki değişkenlerin (kişi başına düşen reel gayri safi yurtiçi
hasıla, dışa açıklık, sermaye ve gini katsayısı) durağanlık analizi Levin-Lin-Chu,
Breitung, Hadri, Im-Pesaran-Shin, Fisher-ADF ve Fisher-PP birim kök testleriyle
yapılmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı Pedroni Panel
Koentegrasyon testiyle incelenmiştir. Son olarak değişkenler arasındaki uzun dönemli
katsayılar Panel FMOLS Modeli, Panel DOLS Modeli, Rassal Etkiler Modeli ve Sabit
Etkiler Modeli ile tahmin edilmiştir. Yapılan testlerin sonucunda elde edilen bulgular
şöyle sıralanabilir: i) Değişkenlere uygulanmış olan panel birim kök testleri incelenen
değişkenlerin seviye değerlerinde durağan olmadığını, ancak birinci fark alındıklarında
durağan olduklarını göstermektedir. ii) Pedroni ve eşbütünleşme test incelendiğinde söz
konusu değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. iii)
Panel FMOLS ve panel DOLS modeli, Rassal Etkiler ve Sabit Etkiler modeli kişi başı
düşen reel gayri safi yurtiçi hasıla artışının gelir dağılımını bozacağını, sermaye ve dışa
açıklık değişkenlerinin ise gelir dağılımını iyileştireceğini göstermiştir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of foreign trade on income distribution
by considering 28 countries selected from OECD countries in the 1987-2021 periods.
Today, as globalization and economic integration accelerate, the impact of foreign trade
on the economic structures of countries has become an important research topic. In
particular, the increase or decrease in injustice in income distribution plays a critical
role in evaluating the social and economic consequences of foreign trade policies. The
panel data method was used to examine the relationship between foreign trade and
income distribution more comprehensively. Stationarity analysis of the variables in the
model established in the study (real gross domestic product per capita, openness, capital

and Gini coefficient) was performed using Levin-Lin-Chu, Breitung, Hadri, Im-
Pesaran-Shin, Fisher-ADF and Fisher-PP unit root tests. has been made. The existence

of a long-term relationship between variables was examined with the Pedroni Panel
Cointegration test. Finally, the long-term coefficients between the variables were
estimated with the Panel FMOLS Model, Panel DOLS Model, Random Effects Model
and Fixed Effects Model. The findings obtained as a result of the tests can be listed as
follows: i) Panel unit root tests applied to the variables show that the examined
variables are not stationary at their level values, but are stationary when the first
difference is taken. ii) When the Pedroni and cointegration tests were examined, it was
determined that there was a long-term relationship between the variables in question. iii)
Panel FMOLS and panel DOLS model, Random Effects and Fixed Effects model have
shown that the increase in real gross domestic product per capita will deteriorate the
income distribution, while capital and openness variables will improve the income
distribution.