Prematüre retinopatisi tanısıyla anti-VEGF monoterapisi almış hastalarda geç dönem floresein anjiografi bulguları
Late period fluorescein angiography findings in patients treated with anti-VEGF monotherapy for retinopathy of prematurity
Yazar: FATMA POSLU KARADEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ASLI VURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Flüoresan anjiyografi = Fluorescein angiography ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Amaç: Anti-vasküler endotelyal growth factor (VEGF) monoterapisi almış tip-1 prematüre retinopatisi (PR) ve agresif prematüre retinopati (A-PR) tanılı hastalarda geç dönemde çekilen floresein anjiografi (FA) ile vaskülarizasyon seviyesinin belirlenmesi, periferik vasküler bulguların saptanması ve takip yaklaşımının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Haziran 2016-Eylül 2021 tarihleri arasında kliniğimize FA incelemesi (Ret-Cam III Imaging System Clarity Medical Systems, Pleasanton, CA, USA) için refere edilmiş hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. İlk anjiografik incelemesini 1 yaş ve sonrası olmuş 250 hastanın 486 gözü çalışmaya dahil edildi. Lazer tedavisi uygulanmış, birden fazla kez anti-VEGF tedavisi almış ve ilave göz patolojileri olan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 122 kız (%48,8) 128 erkek (%51,2) hastanın ortalama doğum haftası 27.73 ± 2.87 (22-36), ortalama doğum kilosu 1102.86± 453.470 (360-2900) gramdı. 52 hastanın 104 gözüne A-PR tanısıyla, 198 hastanın 382 gözüne tip 1 PR tanısıyla intravitreal anti-VEGF tedavisi uygulanmıştı. Hastalara yapılan FA incelemesi sırasında hastalar ortalaması 22.85 ± 11.43 (12-68) aylıktı. Vaskülarizasyon 83 (%17,1) gözde zon 2'ye, 403 (%82,9) gözde zon 3'e ulaşmıştı. Vaskülarizasyonu zon 3'e ulaşmış 305 gözde (%62,7) vaskülarizasyon sınırının ora serrataya uzaklığı 2 optik disk çapından az, 98 gözde (%20,2) 2 optik disk çapından fazlaydı. Tüm gözlerin 72'sinde hiçbir vasküler patoloji izlenmedi. Gözlerin 200'ünde (%41,2) çembersel damarlanma, 176'sında (%36,2) parmaksı çıkıntı anomali, 82'sinde (%16,9) hiperfloresans, 73'ünde (%15) ince damarlanma künt sonlanma, 59'unda (%12,1) periarterioler hipoperfüzyon, 48'inde (%9,9) arteriovenöz şant tespit edildi. Hiperfloresans izlenen 82 gözün 30'unda (%6,2) neovaskülarizasyona bağlı floresein sızıntısı, 52'sinde (%10,7) vasküler anomaliye bağlı noktasal hiperfloresans izlendi. Kalıcı tortiosite artışı tüm gözlerin 130'unda (%26,7) izlendi. Vaskülarizasyonu zon 2 de kalmış 26 gözde (%5,3) vasküler floresein sızıntısı izlendi ve aynı seansta 26 göze lazer fotokoagülasyon tedavisi uygulandı. Vasküler floresein sızıntısı izlenmeyen ve vaskülarizasyonu zon 2 de kalmış 57 göze (%11,7) 6 ay sonrasında kontrol FA önerildi. Kontrol FA incelemesinde hala vaskülarizasyonun ilerlemediği izlenen tüm hastalara (57 göz) lazer fotokoagülasyon uygulandı. 
Sonuç: Prematüre retinopatisi tanısıyla intravitreal anti-VEGF monoterapisi uygulanmış hastalarda geç dönemde yapılacak FA incelemesiyle vaskülarizasyonun ulaştığı bölge net olarak belirlenebilir. FA ile takip, reaktivasyon belirtisi olabilecek vasküler floresein sızıntısının tespit edilmesine olanak sağladığından görme kaybı ile sonuçlanabilecek komplikasyonların önlenmesine katkıda bulunabilir.

Anahtar Kelimeler: prematüre retinopatisi, anti-VEGF, floresein anjiografi

Abstract:
Aim: It was aimed to determine of vascularization level, detection of peripheral vascular findings and follow-up approach with fluorescein angiography (FA) performed in the late period in patients diagnosed with type-1 retinopathy of prematurity (PR) and aggressive retinopathy of prematurity (A-PR) who treated with anti-vascular endothelial growth factor (VEGF) monotherapy.
Materials and Methods: The data of patients who were referred to our clinic for FA examination (Ret-Cam III Imaging System Clarity Medical Systems, Pleasanton, CA, USA) between June 2016 and September 2021 were reviewed retrospectively. A total of 486 eyes of 250 patients who had their first angiographic examination at the age of 1 year or later were included in the study. Patients who underwent laser therapy or treated with anti-VEGF therapy more than once or had additional eye pathologies were excluded from the study.
Results: The mean week of birth of 122 female (48.8%) and 128 male (51.2%) patients included in the study was 27.73 ± 2.87 (22-36) and the mean birth weight was 1102.86 ± 453.470 (360-2900) grams. Intravitreal anti-VEGF treatment was performed on 104 eyes of 52 patients with a diagnosis of A-PR, and 382 eyes of 198 patients with a diagnosis of type 1 PR. The mean age of the patients at the time of FA examination was 22.85 ± 11,427 (12-68) months. Vascularization reached zone 2 in 83 (17.1%) eyes and zone 3 in 403 (82.9%) eyes. The distance from the margin of vascularization to the ora serrata was less than 2 optic disc diameters in 305 eyes (62.7%) whose vascularization had reached zone 3, and more than 2 optic disc diameters in 98 eyes (20.2%). No vascular pathology was observed in 72 of all eyes. Circular vascularization in 200 (41.2%) eyes, finger-like projection anomaly in 176 (36.2%) eyes, hyperfluorescence in 82 (16.9%) eyes, thin vascularization and blunt ending in 73 (15%) eyes, periarteriolar hypoperfusion in 59 (12.1%) eyes, and arteriovenous shunt in 48 (9.9%) patients were detected. Fluorescein leakage due to neovascularization was observed in 30 (6.2%) of 82 eyes with hyperfluorescence and punctate hyperfluorescence due to vascular anomaly in 52 (10.7%) eyes. A permanent increase in tortuosity was observed in 130 (26.7%) of all eyes. Vascular fluorescein leakage was observed in 26 eyes (5.3%) whose vascularization remained in zone 2, and laser photocoagulation treatment was applied to 26 eyes in the same session. Control FA was recommended 6 months later for 57 eyes (11.7%) without vascular fluorescein leakage and whose vascularization remained in zone 2. Laser photocoagulation was performed on all patients (57 eyes) whose vascularization was still not observed in the control FA examination.
Conclusion: In patients treated with intravitreal anti-VEGF monotherapy with the diagnosis of PR, the limit of vascularization can be clearly determined by the FA examination to be performed in the late period. Follow-up with FA may contribute to the prevention of complications that may result in vision loss, as it allows the detection of vascular fluorescein leakage, which may be a sign of reactivation.
Keywords: retinopathy of prematurity, anti-VEGF, fluorescein angiography