Arap milliyetciliğinin doğuşu: İttihat ve Terakki döneminde Türk Arap ilişkileri (1908-1916)
The Arap nationalism of awaking: Turkish Arap relations in the union and the progressive era
Yazar: GÜLŞEN ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat ile birlikte modern okulların açılmasıyla ve Suriye, Cebel-i Lübnan ve Filistin'deki misyoner okullarının etkisiyle, özellikle Hıristiyan Araplar arasında Batılı anlamda milliyetçilik fikirleri yaygınlaşmaya başlamıştır. Müslüman Araplar ise, İslam dünyasının Batı karşısında önlenemez gerileyişine bir tepki olarak Arap kimlik ve kültür mirasına vurgu yapmak suretiyle, İslam ve Batı medeniyetlerine Arapların yaptıkları katkılardan bahisle, Arapçılık şuurunu canlandırarak söz konusu gerilemeye çözüm bulmaya çalışmışlardır. Hıristiyan Araplar, Arap kültür ve dilini canlandıracak faaliyetler yapmanın yanında, Osmanlı Devleti'nden ayrılma fikrini de gündeme getirerek bağımsızlığı savunmuşlardı. Müslüman Araplar ise ayrılıkçı fikirlerden ziyade, imparatorluğun bütünlüğünün muhafaza edilmesine taraftar olmakla birlikte, yaşadıkları bölgelerde Arap dil ve kültürüne daha fazla önem verilmesini talep etmişlerdir. Türk-Arap ilişkileri bağlamında, Osmanlı Devletinin Arap topraklarını kaybetmesiyle sonuçlanan bu süreçte II. Meşrutiyet sonrası yaşananlar büyük önem taşımaktadır. II. Meşrutiyet Arap milliyetçiliğinin siyasi kimliğini kazanması nedeniyle kilit bir devredir. Müslüman ve Hristiyan Araplar arasındaki milliyetçi akımlara rağmen, I. Dünya savaşı sırasında Hicaz'da Şerif Hüseyin'in başlattığı bağımsızlığı hedefleyen ayaklanma Araplar arasında ancak sınırlı destek bulabilmiştir. Gizli Sykes-Picot Antlaşması ve Balfour Deklarasyonu nedeniyle I. Dünya Savaşı'ndan sonra bağımsızlıklarını elde edemeyerek Birleşmiş Milletler denetiminde İngiliz ve Fransız mandasında yaşamak durumunda kalan Araplar, ancak sömürgelerin tasfiye sürecine girdiği 1940'ların sonlarından itibaren bağımsızlıklarını elde edebilmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Arabizm, Arap Milliyetçiliği, İttihat ve Terakki, Cemal Paşa, Arap İhtilali.

Abstract:
In the Ottoman Empire, by the introduction of modern schools with Tanzimat and by the influence of the missionary schools opened in Syria, Lebanon and Palestine, Western nationalist ideas became prevalent, especially among the Christian Arabs. As for the Muslim Arabs, as a reaction to the irresistible regression againist the West, they tried to find a solution to this regression by reviving Arabism through emphasizing on the Arap identity and culture, and its contributions to the İslamic and Western civilazitions. The Christian Arabs, besides working on the revival of the Arab language and culture, they also discussed the idea separation and defended the idea of independence from the Ottoman Empire. But the Muslim Arablar instead of separation, defended the unity of the Empire, but demanded their language widely used and culture to be more considered especially in their local areas. İn the contex of Turkish-Arap relations, the Arab lands of the Ottoman Empire resulted in the lost of great importance that this process happened of II. Legitimancy, because of Arab notionalism to gain political identity is a key circuit. In spite of nationalist movements among Muslim and Christian Arabs, the revolt started by Sheriff Hussein in Hedjaz during the First World War gained a restricted support among the Araps. Because of the secret Sykes-Picot Agreement and Balfour Delaration, the Arabs were not able to get their independence after the First World War. Moreover, they were obliged to live under the English and Frenc mandates by the supervision of the United Nations. So, for their independence, they had to wait until 1940?s when the colonialist powers began to emancipate their colonies.Keywords: Arabism, The Arab Nationalism, Union And The Progressive, Jemal Pasha, Arab Revolution.