Kelime değişikliklerinin kavramlar dünyasına etkisinin Ömer Seyfettin hikâyeleri örneğinde değerlendirilmesi
The evaluation of word changes' effect on notion world in the example of Ömer Seyfettin stories
Yazar: SEBAHAT DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASİYE DUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Hikaye = Story ; Kavramlar = Concepts ; Kelimeler = Words ; Seyfeddin, Ömer = Seyfeddin, Ömer ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışmada Ömer Seyfettin'in söz varlığı bakımından diğer hikâyelerine kıyasla daha fazla nicel veri içeren hikâyelerinin orijinal nüshalarıyla sadeleştirilerek basılan nüshaları, söz varlığı ekseninde karşılaştırılmış, hikâyelerde baskı yılları doğrultusunda değişen kelimeler tespit edilmiş ve bunların kavramlar dünyasındaki etkileri üzerinde durulmuştur. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın problemi, önemi, amacı, sınırlılıkları, varsayımları, araştırma ile ilgili tanımlar ve ilgili araştırmalar ele alınmıştır. Kavramsal çerçevede çalışmanın kuramsal temelini oluşturan anlam bilimi, anlam biliminde kavram ve kavram alanı, kavramlaştırma, anlam biliminde anlam ve anlam alanı, temel anlam, yan anlam, çok anlamlılık, eş anlamlılık, başka anlama geçiş, anlam daralması, anlam genişlemesi, anlam kötüleşmesi ve anlam iyileşmesi üzerinde durulmuştur. Çalışmada tarama modeli temel alınmış, araştırma yöntemi olarak da olayların, varlıkların, objelerin ne olduğunu betimlemeye, açıklamaya çalışan betimleme yöntemi kullanılmıştır. Yapılan araştırmayla ilgili gerekli dokümanlar belirlendikten sonra konuyla ilgili en çok veri içeren on hikâye söz varlığı bakımından incelenmiştir. Bu inceleme, her bir karşılaştırmalı baskıda bulunan veya bulunmayan unsurları belirtecek şekilde yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise bulgular, tartışma yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Ömer Seyfettin hikâyelerinde yapılan değişikliklerin sadece yabancı asıllı kelime ve tamlamalarla sınırlı kalmadığı, Türkçe asıllı kelimelerin de değiştirildiği tespit edilmiştir. Hikâyelerde kelime değişiklikleri dışında bağlaç, edat, ek ve noktalama işaretlerinde de gereksiz değişiklikler yapıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak hikâyelerde kelime düzeyinde yapılan değişiklikler, metnin işaret etmeyi amaçladığı kavram alanını daraltmak yahut değiştirmek suretiyle metne zarar vermiştir.


Anahtar Kelimeler: Ömer Seyfettin, Hikâye, Kelime DeğiĢiklikleri, Kavramlar Dünyası,Anlam bilimi.

Abstract:
In this study, in the way of Omer Seyfettin's vocabulary, orijinal stories in which contains more quantitive data according to the other stories, are compared with the original stories in the axis of vocabulary. In the stories the changed words in line with edition years are confirmed and ıt's dwelled on these' effect of the notion world. Words that is changed day by day is identified and also is dwelled on the effects of these' Notion world. In this direction, in the first part of thes tudy, the survey's problem, importance, aim, limitedness, hypothesis and definitions about the study are tackled. In notional framework, it is dwelled on semantics, semantic. Notion and notional field, conceptualization, semantic meaning and semantic field, central meaning, connotation, polysemy, synonymy, semantic changes and theser eason, move to another meaning, semantic restriction, semantic extension, semantic worsening, semantic healing, which form this study's general frame. In this thesis scanning model is used as the Omer Seyfettin stories are analyzed. Descriptive method is used as an investigation method that tries to clarify and describe what's the events 'entities' and 'objects'. After specifying the document's which are related to the thesis, ten stories in which include the most input are identified, are analzyed according to vocabulary. This study is done with available and unavailable factors in compared edition. In conclusion part, the findings are interpreted by using discussion method. The changes in Omer Seyfettin stories are identified not only different languages' words and nounphrases but also it is identified that Turkish words are changed. Except of word changes, it is also identified that conjuctions, particals, appendix and punctuations are changed in these stories. Consequently, the changes done in words, spoil the text as it restrict and change the conceptional field.


Key Words : Omer Seyfettin stories, Word Changes, Notions World and Semantics.