Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran geriatrik popülasyonda sarkopeninin fiziksel aktivite düzeyi ve beslenme durumu ile ilişkisi
The relationship of sarcopenia with physical activity level and nutritional status in geriatric population admitted to Family Medicine Outpatient Clinics of Haydarpasa Numune and Research Hospital
Yazar: MÜGE ÖZGÜL
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Sarkopeni kas fonksiyonu, gücü ve miktarında kayıpla seyreden ve yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki artışına bağlı olarak gittikçe daha önemli hale gelen bir sağlık sorunudur. Çalışmamızın amacı sarkopeni ve onunla ilişkili faktörleri ortaya koyarak birinci basamaktaki aile hekimlerinin sarkopeninin tespiti ve sarkopeniye gidişi önlemekle ilgili duyarlılıklarını attırmaya katkıda bulunmaktır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniğinde yapılan tanımlayıcı ve kesitsel tipte çalışmamıza 01.12.2022 ile 02.02.2023 tarihleri arasında Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 65 yaş üzeri 131 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara yüz yüze sosyodemografik ve kişisel bilgilerinin olduğu form doldurtularak, sarkopeni tarama testi ve el dinamometresi ile el kavrama gücü ölçümü yapılmıştır. Katılımcıların boy kilo ölçümleri yapılarak el kavrama gücü düşük olarak saptanan katılımcılara EWGSOP2 algoritmasına göre biyoelektrik impedans ölçümü ile kas kütlesi ölçümü yapılmıştır. Verilerin analizi SPSS sürüm 25.0 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. p<0.05 istatistikçe anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya %60,3'ü kadın olmak üzere 131 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 70,64±5,21 yıldır. Çalışmamızda katılımcıların %50,4'ü tarama testinde sarkopeni şüphelisi, %46,6'sı pre-sarkopenik, %31,3'ü ise sarkopenik olarak saptanmıştır. 75 yaş ve üzeri grupta hem pre-sarkopenik (p=0.019) hem de sarkopenik katılımcıların oranı (p=0.002) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazladır. VKİ'ne göre kilolu olanların el kavrama gücü diğer kişilere göre fazla olup (KV=9,861 p=0.007), sarkopeni görülme oranı diğer gruplara göre düşüktür (p=0.008). Hipertansiyonu olanların kas gücü istatistiksel olarak düşük saptanırken (p=0.048), hipertansiyonu olanlarda sarkopeni, olmayanlara göre fazladır (p<0.001). Çalışmamızda kas gücü ve kas kütlesi pozitif korelasyon gösterirken (rho=0,548 p<0.001), sarkopeni olan grupta kas gücü olmayan gruba göre belirgin olarak düşüktür (Z=-5,676 p<0.001). Katılımcıların %21'i malnütrisyon riski altında, %11'i malnütrisyonludur. MNA-SF puanı ve el kavrama gücü pozitif korelasyon göstermiş olup (p=0.004), sarkopenisi olanların MNA-SF puanları olmayanlara göre belirgin olarak düşüktür (Z=-4,200 p<0.001). Yapılan regresyon analizinde MNA-SF toplam puanından alınan her 0.323 birimlik artışın pre-sarkopeni riskini 1,38 kat azalttığı bulunmuştur (omnibüs test p<0.001). Katılımcıların ortalama PASE skoru 94,67±72,85 olarak bulunmuştur. Katılımcılarımız arasında sarkopenisi olmayanların fiziksel aktivite düzeyleri sarkopeni olanlara göre daha yüksek olarak saptanmıştır (Z=-4,054 p<0.001).
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda 75 yaş ve üzerindeki katılımcılarda, bekarlarda, tek başına yaşayanlarda, hiperlipidemisi olmayanlarda, VKİ sınıflamasına göre normal kilolu ve obezlerde pre-sarkopeni daha fazla saptanmıştır. 75yaş ve üzeri yaş grubunda sarkopeni daha sık olarak bulunmuştur. VKİ'ne göre fazla kilolu olanların el kavrama güçleri ve beslenme durumları daha iyi olarak bulunurken sarkopeni daha az olarak bulunmuştur. Hipertansiyonu olanların ve sigara içenlerin kas gücü belirgin olarak düşük saptanmıştır. Kas gücü ile kas kütlesi arasında pozitif korelasyon saptanmış olup, sarkopenisi olanların kas güçleri anlamlı düzeyde daha düşük olarak bulunmuştur. Çalışmamızda malnütrisyon riski altında veya malnütrisyonlu kişilerde pre-sarkopeni daha fazla olarak bulunurken, beslenme düzeyi arttıkça pre-sarkopeni riskinin azaldığı gösterilmiştir. Sarkopenisi olmayanların olanlara göre fiziksel aktivite düzeyleri belirgin olarak daha yüksek olmasına rağmen PASE ölçeği sarkopeniyi öngörmede yetersiz olarak bulunmuştur. Yaşlılarda yaşam kalitesini düşüren, komplikasyonlara ve morbiditeye sebep olabilen sarkopeni ve sarkopeni gelişimi ile ilişkili olan fiziksel aktivite ve beslenme düzeylerinin birinci basamakta düzenli olarak taranması sarkopeniye gidişin ve ilerlemesinin önüne geçmekte oldukça önemlidir. Aile hekimleri sarkopeni ile ilişkili faktörleri tanıyarak kişilere sarkopeni gelişmeden veya ilerlemeden müdahale etme şanşına sahip olma konusunda eşsiz konumdadır.

Abstract:
Purpose: Sarcopenia is a health problem characterized by loss of muscle function, strength and quantity and is becoming more and more important due to the increase of the elderly population. The aim of our study is to contribute to the awareness of family physicians working in primary care in detecting and recognizing factors associated with sarcopenia and preventing it.
Matherials and Methods: In our descriptive and cross-sectional study, 131 people over the age of 65 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinics of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01.12.2022 and 02.02.2023 were included. Participants were asked to fill in a face-to-face sociodemographic/personal information form and underwent SARC-F sarcopenia screening test.  Hand grip strength were measured with a hand dynamometer. Participant's height and weight were measured and muscle mass was measured by bioelectrical impedance measurement according to the EWGSOP2 algorithm for participants with low hand grip strength.
Results: The study included 131 participants, %60.3 of whom were women. The mean age of the participants was 70.64±5.21 years. In our study, 50.4% of the participants were diagnosed as suspected sarcopenia, 46.6%  pre-sarcopenia and 31.3% sarcopenia according to the screening test. In the age group 75 years and older, both pre-sarcopenia (p=0.019) and sarcopenia (p=0.002) were statistically significantly higher. Those who were overweight according to BMI had higher hand grip strength than the other groups (KW=9.861 p=0.007), and the prevalance of sarcopenia was lower than the other groups (p=0.008). While muscle strength was statistically lower in those with hypertension (p=0.048), sarcopenia was higher in those with hypertension compared to those without hypertension (p<0.001). In our study, muscle strength and muscle mass were positively correlated (rho=0.548 p<0.001), while muscle strength was significantly lower in the group with sarcopenia than in the group without sarcopenia (Z=-5.676 p<0.001). 21% of the participants were at risk of malnutrition and 11% were malnourished. MNA-SF score and hand grip strength were positively correlated (p=0.004), and those with sarcopenia had significantly lower MNA-SF scores than those without sarcopenia (Z=-4,200 p<0.001). In the regression analysis, it was found that each 0.323 unit increase in MNA-SF total score decreased the risk of pre-sarcopenia by 1.38 times (omnibus test p<0.001). The mean physicial activity scale for the elderly (PASE) score of the participants was 94.67±72.85. Among our participants, physical activity levels of those without sarcopenia were found to be higher than those with sarcopenia (Z=-4.054 p<0.001).
Discussion and Conclusion: In our study, pre-sarcopenia was found to be more common in participants aged 75 years and older, singles, those living alone, those with normal weight and obesity, and those without hyperlipidemia. In the age group of 75 years and older, sarcopenia was found to be more common. Those who were overweight according to BMI, had better hand grip strength and nutritional status and sarcopenia was rarer. Those with hypertension and smokers had significantly lower muscle strength. Muscle strength and muscle mass were positively correlated and those with sarcopenia had significantly lower muscle strength. In our study, pre-sarcopenia was found to be higher in people at risk of malnutrition or with malnutrition, and the risk of pre-sarcopenia was shown to decrease as the nutritional level increased. Although the physical activity levels of those without sarcopenia were significantly higher than those with sarcopenia, the PASE scale was found to be insufficient to predict sarcopenia. Regular screening of sarcopenia, which can decrease the quality of life in the elderly and may lead to complications and morbidity, and physical activity and nutrition levels, which are associated with the development of sarcopenia, is very important in primary care in preventing the progression and progression of sarcopenia. Family physicians are in a unique position to recognize the factors associated with sarcopenia and to intervene before sarcopenia develops or progresses.