Tersiyer fosfin ligantları içeren gümüş(I) 5,5-dietilbarbitürat komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve biyolojik aktiviteleri
Synthesis, characterization and biological activity of silver(I) 5,5-dietilbarbiturate complexes containing tertiary phosphine ligands
Yazar: JENAIDULLAH BATUR
Danışman: PROF. DR. VEYSEL T. YILMAZ
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: A dergisi = A Journal

Özet:
Bu çalışmada, 5,5-dietilbarbitürat ligandı içeren sekiz adet gümüş(I)-momofosfin ve
disfosfin kompleksi sentezlendi. Fosfin ligantları olarak trifenilfosfin (PPh3),
siklohekzildifenilfosfin (PPh2Cy), disiklohekzilfenilfosfin (PPhCy2), trisiklohekzilfosfin
(PCy3), 1,1-bis(difenilfosfino)metan (dppm), 1,2-bis(difenilfosfino)etan (dppe), 1,3-
bis(difenilfosfino)propan (dppp) ve 1,4-bis(difenilfosfino)butan (dppb) kullanıldı.
Sentezlenen komplekslerin yapıları, elementel analiz, IR, NMR, ESI-MS ve tek kristal X
ışını kırınımı teknikleriyle aydınlatıldı. Sentezlenen komplekslerden
[Ag(barb)(PPh2Cy)], [Ag(barb)(PPhCy2)], [Ag(barb)(PCy3)] mononükleer ve [Ag(µ-
barb)(PPh3)]2, [Ag(barb)(μ-dppm)]2, [Ag2(barb)2(μ-dppe)(DMSO)2],
[Ag(barb)(μ₋dppp)]2, binükleer yapıya sahipken [Ag(barb)(μ-dppb)]n bir koordinasyon
polimeridir. Kompleksler, DNAʼnın G/C zengin oluklarına bağlanırlar. Ayrıca tüm
komplekslerin BSAʼya karşı önemli bağlanma afinitesine sahip olduğu tespit edilmiştir.
Komplekslerin DNA ve HSA'ya bağlanma yerleri ve şekilleri, moleküler doking
yöntemiyle doğrulandı. Kompleksler zayıf nükleaz aktiviteye sahipken H2O2 varlığında
aktiviteleri büyük ölçüde artmıştır. Antimikrobiyal çalışmalar, tüm komplekslerin Grampozitif bakterilere (S. aureus ATCC 25923 S. aureus ATCC 33591 L. garvieae
40456) karşı daha yüksek seçicilik sergilediğini göstermektedir. [Ag(μ-barb)(PPh3)]2,
[Ag(barb)(PPhCy2)], [Ag(barb)(PCy3)], [Ag2(barb)2(μ-dppe)(DMSO)2], [Ag(barb)(μ-
dppp)]2 komplekslerinin antimikrobiyal etkileri diğerlerinden daha iyi bulunmuştur.
Kompleksler ayrıca dört insan kanser hücresine karşı güçlü sitotoksisite sergiledi.
Özellikle, [Ag(barb)(PCy3)] ve [Ag(barb)(μ-dppm)]2, MCF-7 ve A549 hücreleri üzerinde
cisplatin ve karboplatinʼden daha toksik bulunmuştur. Ayrıca kompleksler, normal
hücreleri fazla etkilemeyip sadece kanser hücrelerine karşı seçicilik göstermiştir. Genel
olarak, [Ag(barb)(μ-dppb)]n kompleksi hariç olmak üzere, biyolojik aktivite sonuçlarının
komplekslerin lipofilisitesi, DNA/BSA bağlanma afinitesi ile de iyi bir korelasyon
gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
In this study, eight silver(I)- containing 5,5-diethylbarbiturate ligand monophophosphine
and diphosphine complexes were synthesized. The following phosphine ligands,
triphenylphosphine (PPh3), cyclohexyldiphenylphosphine (PPh2Cy),
dicyclohexylphenylphosphine (PPhCy2), tricyclohexylphosphine (PCy3), 1,1-
bis(diphenylphosphino)methane (dppm), 1,2-bis(diphenylphosphino)ethane (dppe), 1,3-
bis(diphenylphosphino)propane (dppp) and 1,4-bis(diphenylphosphino)butane (dppb)
were used in the synthesis. The structures of the synthesized complexes were identified
by elemental analysis, IR, NMR, ESI-MS and X-ray single crystal diffraction techniques.
[Ag(barb)(PPh2Cy)], [Ag(barb)(PPhCy2)] and [Ag(barb)(PCy3)] were mononuclear,
while [Ag(µ-barb)(PPh3)]2, [Ag(barb)(μ-dppm)]2, [Ag2(barb)2(μ-dppe)(DMSO)2] and
[Ag(barb)(μ₋dppp)]2 were binuclear and [Ag(barb)(μ-dppb)]n was a coordination
polymer. The complexes bind to G/C rich grooves of DNA. In addition, all complexes
have significant binding affinity towards BSA. The sites and modes of binding of the
complexes to DNA and HSA were confirmed by molecular docking method. The
complexes have weak nuclease activity, but in the presence of H2O2 their activity greatly
increased. Antimicrobial studies show that all complexes exhibit greater selectivity
towards Gram-positive bacteria (S. aureus ATCC 25923 S. aureus ATCC 33591 L.
garvieae 40456). The antimicrobial effects of [Ag (barb)(PPh3)]2, [Ag(barb)(PPhCy2)],
[Ag(barb)(PCy3)], [Ag2(barb)2(μ-dppe)(DMSO)2] and [Ag(barb)(μ-dppp)]2 complexes
were better than the others. The complexes also exhibited strong cytotoxicity against four
human cancer cells. In particular, [Ag(barb)(PCy3)] and [Ag(barb)(μ-dppm)]2 were found
to be more toxic than cisplatin and carboplatin on MCF-7 and A549 cells. In addition, the
complexes did not significantly affect the normal cells and showed only selectivity
against cancer cells. In general, except for the [Ag(barb)(μ-dppb)]n complex, the
biological activity results showed a good correlation with the lipophilicity and DNA/BSA
binding affinity of the complexes.