Romatoid artrit'li ve psöriyatik artrit'li hastalardamedian sinir kesit alanının elektrofizyolojik ölçümlerle ve hastalık aktivasyonuyla ilişkisi
Relationship of median nerve cross-sectional area with electrophysiologicalmeasurements and disease activation in patients with rheumatoid arthritisand psoriatic arthritis
Yazar: PINAR KAYA SUBAŞI
Danışman: PROF. DR. HATİCE BODUR ; DR. TUBA GÜLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-psoriatik = Arthritis-psoriatic ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Medyan sinir = Median nerve ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda; romatoid artritli (RA) ve periferik tutulumu olan
psöriyatik artritli (PsA) hastalarda karpal tünel sendromu (KTS) varlığını incelemeyi,
ultrasonografi (USG) ile median sinir kesit alanı (MSKA) ölçümü yaparak sinir
iletim çalışmalarıyla karşılaştırmayı ve hastalık aktivitesiyle ilişkisini incelemeyi
amaçladık.
Materyal Metod: Yaptığımız kesitsel, prospektif bu çalışmaya; dahil edilme
ve dışlanma kriterlerini sağlayan, 2010 ACR/EULAR klasifikasyon kriterlerine göre
en az 1 yıldır RA tanısı almış 70 hasta, CASPAR Kriterleri'ne göre en az 1 yıldır
PsA tanısı almış 39 periferik tutulumla giden PsA' lı hasta ve 70 kişiden oluşan
kontrol grubu alındı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut kitle indeksi (VKİ), hastalık
süresi (yıl), eklem tutulumları, kullandıkları ilaç bilgileri, romatoid faktör (RF), anti
siklik sitrüline peptit antikor (CCP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif
protein (CRP) değerleri kaydedildi. Hastaların ağrı düzeyleri her 2 el için görsel ağrı
skalası (Visual Analog Scale, VAS) ile değerlendirildi. RA'lı hastalarda hastalık
aktivitesi, "Hastalık Aktivite Skoru (Disease Activity Score, DAS28)" ile, PsA'lı
hastalarda hastalık aktivitesi, "PsA Aktivite İndeksi (The Disease Activity Index for
Psoriatic Arthritis - DAPSA)" ile değerlendirildi. Hastaların KTS semptom şiddeti ve
fonksiyonel değerlendirilmesi için Boston KTS anketi dolduruldu. Hastaların
fonksiyonel kapasiteleri Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği yapılmış "Sağlık
Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire, HAQ)" ile incelendi.
Hastalar KTS varlığı açısından EMG ile değerlendirildi ve proksimal karpal tünelde
(pisiform kemik seviyesinde) MSKA ölçümü yapıldı.
Bulgular: RA'lı 4 el bileğinin KTS'ye bağlı operasyon öyküsü olması
nedeniyle çalışma 354 el bileği üzerinden değerlendirildi. Gruplar arasında yaş,
cinsiyet ve VKI açısından anlamlı farklılık izlenmedi. EMG ile KTS sıklığı RA'da
%13,2, PsA'da %15,4, kontrol grubunda %3,5 saptandı ve gruplar arasında anlamlı
fark bulundu (p<0,05). USG ile değerlendirildiğinde ise KTS sıklığı RA'lılarda %30,
PsA'lılarda %41 bulundu. MSKA RA'da 8,52±2,19 mm2, PsA'da 8,97±2,41 mm2, kontrol grubunda 7,09±1,83 mm2 olarak ölçüldü ve gruplar arasında anlamlı fark izlendi (p<0,05).
RA'lı hastalarda KTS şiddetiyle korele olarak MSKA değerlerinde artışizlendi (p<0,05). ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi sonucu USG ile değerlendirdiğimizde KTS için MSKA eşik değerini 10,5 mm2 saptadık. MSKA≥10,5mm2 olan grupta RA'lılarda VKI, ESH ve CRP, PsA'lılarda VKI, CRP,
DAPSA daha yüksek olup gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda EMG ile KTS sıklığı ve MSKA değerleri RA'lı
hastalarda ve PsA'lı hastalarda kontrol grubuna göre yüksek bulundu. Ayrıca
PsA'lılarda RA'ya göre KTS sıklığı ve MSKA değerlerinin daha yüksek olması
KTS'nin PsA'lı hastalarda da RA'da olduğu gibi sık görülen bir tuzak nöropati
olduğunu göstermektedir. USG ile KTS tanısı konulan hastalarda her iki grupta da
MSKA'nın CRP ile ilişkili olması median sinirin akut inflamasyon nedeniyle
genişlediğini düşündürmektedir.
USG ile KTS sıklığının, RA'lı ve PsA'lı hastalarda EMG' e göre daha yüksek
olması inflamasyonla giden bu hastalıklarda USG'nin KTS tanısında tek başına
kullanımının yanıltıcı olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, psöriyatik artrit, ultrasonografi, median sinir

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to investigate the presence of CTS in patients
with Rheumatoid arthritis (RA) and peripheral involvement in Psoriatic arthritis
(PsA), measure the median nevre cross-sectional area (MCSA) with ultrasound
(USG) to compare this with electrophysiologic studies and examine the relationship
with disase activity.
Material-Method: 70 RA patients diagnosed by the 2010 ACR/EULAR
criteria for at least one year, 39 PsA patients with peripheral involvement diagnosed
by the CASPAR criteria for at least one year and as a control group of 70 healty
people recriuted to this cross-sectional, prospective study. Patients' age, gender, body
mass index (BMI), disease duration (years), joint involvement, drug information,
rheumatoid factor (RF), anti cyclic citrulline peptide antibody (CCP), erythrocyte
sedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) values were recorded. Pain
levels of the patients evaluated with visual analog scale (VAS) for both hands.
Disease activity was evaluated with Disease Activity Score (DAS28) in patients with
RA and The Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis (DAPSA) in patients with
PsA. Boston CTS questionnaire used for evaluation of CTS symptom severity and
patients' functionallity. The functional capacities of the patients were evaluated with
HAQ. The patients examined by EMG for the diagnosis of CTS and the presence of
CTS was evaluated by measuring the MCSA area at the level of pisiform bone.
Results: The study was evaluated on 354 wrists since 4 wrists with RA had a
history of operation related to CTS. There was no significant difference between the
groups in terms of age, gender and BMI. The frequency of CTS with nerve condition
studies (NCS) was found 13.2%in RA, 15.4%in PsA, 3.5%in the control group and a
significant difference was found between the groups (p<0,05). When evaluated with
USG, the frequency of CTS was found to be 30%in RA and 41%in PsA. MCSA was
measured as 8.52 ± 2.19 mm2 in RA, 8.97 ± 2.41 mm2 in PsA, 7.09 ± 1.83 mm2 in 
the control group and a significant difference was observed between the groups
(p<0,05).
An increase in MCSA values was observed in patients with RA in relation to
CTS severity (p <0.05).As a result of ROC (Receiver Operating Characteristic)
analysis, we determined MCSA cut off value for CTS as 10.5 mm2 when evaluated
with ultrasound. VKI, ESR, CRP in RA and VKI, CRP, DAPSA in PsA were higher
in the group with MCSA≥10.5mm2 and a significant difference was found between
the groups (p <0.05).
Conclusion: In our study, the frequency of CTS with NCS and MCSA values
were higher in patients with RA and PsA compared to the control group. In addition,
the frequency of CTS and MCSA values was higher in PsA patients compared to RA
showed that CTS is a common trap neuropathy in patients with PsA, as in RA. The
fact that MCSA is related to CRP in both groups in patients diagnosed with CTS
suggests that the median nerve is enlarged due to acute inflammation. Actually, in
RA and PsA patients, more CTS were detected with USG than NCS and this suggest
that the use of USG alone in the diagnosis of CTS in these inflammatory diseases can
be misleading
Key words: Rheumatoid arthritis, psoriatic arthritis, median nevre, ultrasonography