Siber zorbalık ile problemli internet kullanımı ve riskli internet davranışı arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özellikler açısından incelenmesi
The relationship of cyber bullying with problematic internet use and risky internet behaviours and investigation of these variables according to the some demographic features
Yazar: HALİME ÜNVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHNİ KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin siber zorbalık davranışları ile problemli internet kullanımları ve riskli internet davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde bir araştırma olup, Bolu İli, Gerede İlçesi'nde, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılında, çeşitli ortaöğretim kurumlarında eğitim gören 523 öğrenci ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Siber Zorbalık Ölçeği", "İnternette Bilişsel Durum Ölçeği" ve "Riskli İnternet Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, betimsel istatistikler, normallik testi olarak Saphiro Wilk's ve veriler normal dağılım göstermediği için Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Öğrencilerin en fazla tercih ettikleri internet siteleri sıralaması yapıldığında, sırası ile sosyal medya, ödev, haber ve magazin, sohbet, oyun ve diğer siteler olduğu görülmektedir. Cinsiyet ile siber zorbalık davranışı ve problemli internet kullanımı arasında anlamlı bir fark olmadığı, ancak erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre riskli internet davranışı puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin, siber zorbalık davranışları, problemli internet kullanımı ve riskli internet davranışları puanlarının diğer lise öğrencilerine göre anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür. İnterneti günlük 0-2 saat arasında kullanan öğrencilerin siber zorbalık, problemli internet kullanımı ve riskli internet davranış puanları, günlük 3 saat ve üzerinde kullananlara göre anlamlı derecede düşüktür. İnterneti 1-3 yıl arasında kullananların problemli internet kullanımı, siber zorbalık ve riskli internet davranışları toplam puanları, interneti 7 yıl ve üzerinde kullananlara göre anlamlı derecede düşüktür. Ödev sitelerini takip edenlerin problemli internet kullanımı, siber zorbalık ve riskli internet davranışları toplam puanı, sosyal medya sitelerini takip edenlere göre
anlamlı derecede düşüktür. Ziyaret ettiği internet sitelerini anne ve babası ile paylaşmayan öğrencilerin, ziyaret ettiği internet sitelerini anne ve babası ile paylaşan öğrencilere oranla, siber zorbalık puanları, problemli internet kullanım puanları ve riskli internet davranışları puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Çocuğunun internet kullanımında zaman kısıtlaması yapan ebeveynlerin çocuklarının, çocuğunun internet kullanımında zaman kısıtlaması yapmayan ebeveynlerin çocuklarına oranla, siber zorbalık puanları, problemli internet kullanım puanları ve riskli internet davranışları puanlarının anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin yaşları, sınıf düzeyleri, internete bağlanılan mekan, anne-baba eğitim düzeyi ile siber zorbalık davranışları, problemli internet kullanımları ve riskli internet davranışları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.



Anahtar Kelimeler : Siber zorbalık, problemli internet kullanımı, riskli internet davranışları, ortaöğretim öğrencileri

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationships between cyberbullying and problematic internet use and risky internet behaviors among the students of secondary school institutions. This research is based on relational screening model and it is surveyed during 2014-2015 academic year ,among 523 students who gets education at various schools in Bolu İrovince ,Gerede District. "Personal Information Form", "Cyberbullying Scale", "Cognitive Position on Internet Scale", "Risky Internet Behaviors Scale" are used. Descriptive statistics, Saphiro Wilk's as normality test and the datas are not in normal distribution Mann Whitney U and Kruskal Wallis H test are used while analyzing the datas. When the favorite web sites of students are listed, it is; social media, homework, news and magazine, chat, online games, etc, web sites. It is obvious that there is not a wide gap between gender and the cyberbullying and the problematic internet use yet the male students have higher degree points in the risky internet behaviors compared to the female students. It is seen that the points of the risky internet behaviors, the problematic internet use and the cyberbullying of the students from religious vocational high school is relatively low compared to the students at the other high schools. The problematic internet use, the cyber bullying and the risky internet behaviours of the students using the internet between 0-2 hours per day are significantly lower than the students using the internet 3 hours and over per day. The problematic internet use, the cyber bullying and the risky internet behaviours of the students having used the internet for 1-3 years are significantly lower than the students having used the internet for 7 years and over. The problematic internet use, the cyber bullying and the risky internet behaviours of the students following the homework websitesare significantly lower than the students following the social media websites on the internet. The cyberbullying, the problematic internet use and the risky internet behavior points of children who does not share with their parents the websites that they have visited online are relatively high compared to the students who shares with their parents. The cyberbullying, the problematic internet use and the risky internet behaviors points of children whose parents limit the time that they spend on internet are relatively low compared to the children whose parents do not limit the time of internet use. There is not a meaningful difference between the age, class levels, space that is connected to the internet, parents' educational level of the students along with the cyberbulliying, the problematic internet usage and the risky internet behavior.


Keywords : Cyber bullying, problematic internet use, risky internet behaviors, high school students