Davranışsal iktisat ve kamu politikaları
Behavioral economics and public policies
Yazar: ORHAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. HARUN BAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Neoklasik iktisadın temel varsayımlarından iktisadi insan yaklaşımı bireyin kararlarında mutlak anlamda rasyonel, bencil ve çıkarcı olduğunu savunmaktadır. İktisat ve psikoloji biliminin birleşmesiyle ortaya çıkan davranışsal iktisat ise bireyin mutlak anlamda rasyonel olamayacağını, bireyin karar verme sürecinde sınırlı rasyonalite ile karar verebileceğini savunmaktadır. Davranışsal iktisada göre birey, karar verme sürecinde psikolojik olarak birçok faktörden etkilenir ve bundan dolayı da birey karar verme sürecinde bilişsel kısayollara başvurarak sınırlı rasyonalite ile karar verir.
Davranışsal iktisadın ortaya koyduğu bu yaklaşım günümüzde gerek özel gerekse de kamu sektöründe birçok alanda kullanılmaktadır. Karar verme sürecinin psikolojik yönü, günümüz kamu politikalarının tasarımında gittikçe artan öneme sahiptir. Davranışsal iktisadın genel varsayımına göre bireyler, karar verme sürecinde sezgisel düşünür ve bilişsel kısa yolları kullanarak bazı durumlarda rasyonel olmayan kararlar alabilir.
Davranışsal iktisadın getirdiği bu bakış açısı, kamu politikalarının davranışsal iktisat perspektifinde dizayn edilmesini sağlamıştır. Özellikle davranışsal dürtme (nudge) politikaları ile bireyler zorlama olmaksızın ikna edilerek hedeflenen kararı vermeleri sağlanabilmektedir. Dolayısıyla günümüzde, bizim kararımız zannederek aldığımız birçok karar aslında bizim kararımız olmayabilir.
 Bu tez çalışması ile birçok ülkede sıklıkla uygulanan davranışsal kamu politikalarının ülkemizde de birçok alanda uygulanabilmesi için bir farkındalık oluşturması hedeflenmiştir.
Anahtar kelimeler: İktisadi insan, davranışsal iktisat, dürtme, kamu politikaları

Abstract:
The iktisadi insan approach, one of the basic assumptions of neoclassical economics, argues that the individual is absolutely rational, selfish and self-interested in his decisions. Behavioral economics, which emerged from the combination of economics and psychology, argues that the individual cannot be absolutely rational and that the individual can make decisions with limited rationality in the decision-making process. According to behavioral economics, the individual is psychologically affected by many factors in the decision-making process, and therefore the individual makes decisions with limited rationality by resorting to cognitive shortcuts in the decision-making process.
The psychological aspect of the decision-making process is of increasing importance in the design of today's public policies. According to the general assumption of behavioral economics, individuals think intuitively in the decision-making process and may make non-rational decisions in some situations by using cognitive shortcuts.
This perspective brought by behavioral economics has enabled public policies to be designed from the perspective of behavioral economics. Especially with behavioral nudge policies, individuals can be persuaded to make the targeted decision without coercion. Therefore, many decisions we make today, thinking that they are ours, may not actually be our decisions. This thesis study aims to raise awareness so that behavioral public policies, which are frequently applied in many countries, can be applied in many areas in our country.

Keywords: Homoeconomicus, behavioral economics, nudge, public policies