Çukurova koşullarında değişik bitki sıklıkları ve farklı azot dozlarında mısırın verim ve verim özellikleri ile azot alım ve kullanım etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the yield and yield component, nitrogen uptake and use efficiency of corn on the different plant density and nitrogen doses in the Çukurova conditions
Yazar: BURHAN KARA
Danışman: PROF.DR. YUSUF KIRTOK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZÇUKUROVA KOŞULLARINDA DEĞ Ş K B TK SIKLIKLARI ve FARKLIAZOT DOZLARINDA MISIRIN VER M ve VER M ÖZELL KLER ileAZOT ALIM ve KULLANIM ETK NL Ğ N N BEL RLENMESBurhan KARAÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARLA B TK LER ANAB L M DALIDanışman : Prof. Dr. Yusuf KIRTOKYıl : 2006, Sayfa:162Jüri : Prof. Dr. Yusuf KIRTOKProf. Dr. Ahmet Can ÜLGERProf. Dr. Hayriye BR KÇProf. Dr. Tacettin YAĞBASANLARProf. Dr. Mustafa ÇÖLKESENBu araştırma, Çukurova koşullarında 2004 ve 2005 yıllarında, farklı sıra üzerimesafeler ile azot dozlarında yetiştirilen ana ürün mısırda, verim ve verim unsurlarıile azot alım ve kullanım etkinliğinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma,Pioneer 31G98 hibrid mısır çeşidinde, beş farklı sıra üzeri mesafesi (70x10, 70x14,70x18, 70x22 ve 70x26) ve beş farklı azot dozu (0, 9, 18, 27 ve 36 kg N/da)kullanılarak, bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarakyürütülmüştür.Araştırma sonuçlarına göre; sıra üzeri mesafesi ve azot dozları arttıkça tepe vekoçan püskülü çıkarma süreleri kısalırken, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, sapkalınlığı, koçan çapı, koçan boyu, koçandaki tane sayısı, tek koçan ağırlığı, bin taneağırlığı, tane verimi ve tanedeki azot oranı yükselmiştir. Çiçeklenme ve hasat dönemibitkinin toprak üstü aksamınca kaldırılan azot miktarı ve azottan yararlanma etkinliğideğerleri, farklı sıra üzeri mesafeler ve azot dozlarında değişkenlik göstermiştir. Azotkullanım etkinliği, çiçeklenme ve hasat dönemi azot alım etkinliği değerleri ise,farklı sıra üzeri mesafelerde değişirken, azot dozlarının artışına paralel olarakdüşmüştür.Bu araştırmada; Pioneer 31G98 çeşidinde en uygun sıra üzeri mesafe 18 cm veen uygun azot dozu ise 27 kg/da olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler:Mısır, Azot Dozu, Sıra Üzeri Mesafe, Azot KullanımEtkinliği, Azottan Yararlanma EtkinliğiI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISDETERMINATION of the YIELD and YIELD COMPONENT, NITROGEN UPTAKEand USE EFFICIENCY of CORN on the DIFFERENT PLANT DENSITY andNITROGEN DOSES in the CUKUROVA CONDITIONSBurhan KARADEPARTMENT OF FIELD CROPSINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF CUKUROVASupervisor: Prof. Dr. Yusuf KIRTOKYear : 2006, Page:162Jury : Prof. Dr. Yusuf KIRTOKProf. Dr. Ahmet Can ÜLGERProf. Dr. Hayriye BR KÇProf. Dr. Tacettin YAĞBASANLARProf. Dr. Mustafa ÇÖLKESENThis research was carried out in the main crop seasons of 2004-2005 years, on theexperimental condition of Cukurova in the split plots experimental design, with threereplication. In the research, Pioneer 31G98 corn cultivar were grown to determine the effectsof five different nitrogen rates (0, 9, 18, 27 and 36 kg N/da) and five plant spaces (70x10,70x14, 70x18, 70x22 and 70x26 cm) on the yield, yield components and nitrogen uptake anduse efficiency.According to results of the experiment, male and female tasseling periot were decreasedby increasing of row spacings and nitrogen doses. On the other hand, plant height, first earheight, stem diamenter, ear diamenter, ear length, kernel number per ear, single ear weight,1000 seed weight, grain yield and nitrogen rates of the seed increased by increasing of rowspacings and nitrogen doses. Tasseling and harvesting period nitrogen amount of remove byplant, and nitrogen utilization efficiency were changeable in the different row spacing andnitrogen doses. Nitrogen use efficiency, uptake nitrogen of tasseling and harvesting periodchangeable in the different row spacing, but decreased by increasing of nitrogen doses.In this research, it was determined as that the most plant spaces were 18 cm and themost nitrogen dose was also 27 kg/da in the Pioneer 31G98 cultuvar.Key Words: Corn, Nitrogen Dose, Plant Spaces, Nitrogen Use Efficient, UtilizedNitrogen Efficiency