Multipl sklerozlu hastalarda fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the factors affecting the level of physical activity in the patients with multiple sclerosis
Yazar: TURHAN KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. SEMA SAVCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Amaç: Multipl sklerozlu (MS) hastalardaki fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırmaya 52 MS hastası katıldı. Olguların dizabilite düzeyleri Expanded Disability Status Scale (EDSS) ve Multiple Sclerosis Functional Composite (MSFC) ile belirlendi. Subjektif fiziksel aktivite düzeyi Godin Boş Zaman-Egzersiz Anketi ile değerlendirildi. Objektif fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi için hastalar 7 gün boyunca Caltrac? markalı akselerometre kullandı. Yürüme değerlendirmesi için 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT), 8 Metre Yürüme Testi (8MYT), Six Spot Step Test (SSST) ve MS Yürüme Ölçeği-12 (MSWS-12) kullanıldı. Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ) ile yorgunluk, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile depresyon, Uluslararası MS Yaşam Kalitesi Anketi (MusiQoL) ile yaşam kalitesi değerlendirildi. Kognisyon değerlendirilmesinde ise Paced Auditory Serial Addition Test-3 (PASAT-3), Multiple Sclerosis Neuropsychological Screening Questionnaire ? Hasta ve Bilgi veren formu (MSNQ-H ve MSNQ-B) kullanıldı.
Bulgular: Godin Boş Zaman-Egzersiz Anketi ile Caltrac? akselerometre arasında orta derecede korelasyon (r=0,305) bulundu. Godin Boş Zaman-Egzersiz Anketi ile EDSS (r=-0,372), 6DYT (r=0,464), 8MYT (r=-0,498), YEÖ (r=-0,310), BDÖ (r=-0,320) ve MusiQoL (r=0,361) arasında korelasyon bulundu. Caltrac? akselerometre ile erkek cinsiyet (r=0,397), beden kütle indeksi (BKİ) (r=0,337), çalışma durumu (r=0,279) ve 6DYT (r=0,278) arasında korelasyon belirlendi. Fiziksel aktivite düzeyi ile kognisyon arasında korelasyon yoktu. Godin Boş Zaman-Egzersiz Anketi ile ölçülen fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörün 8MYT (ß=-0,422) olduğu belirlendi. Caltrac? akselerometre ile ölçülen fiziksel aktivite düzeyinin belirleyicilerinin cinsiyet (ß=0,371) ve BKİ (ß=0,268) olduğu belirlendi.
Sonuç: Subjektif fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörün 8MYT, objektif fiziksel aktivite düzeyini etkileyen faktörlerin ise cinsiyet ve BKİ olduğu bulundu. MS?li hastalarda fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesinde subjektif ve objektif ölçüm yöntemlerinin birlikte kullanılması gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler: Multipl skleroz, fiziksel aktivite, akselerometre

Abstract:
Objective: The aim is to determine the factors affecting the level of physical activity in the patients with multiple sclerosis (MS).
Method: 52 patients with MS were included in the study. Disability level was determined with the Expanded Disability Status Scale (EDSS) and the Multiple Sclerosis Functional Composite (MSFC). Subjective level of physical activity was assessed with the Godin Leisure-Time Exercise Questionnaire. For determining the objective level of physical activity, Caltrac? accelerometer was used for 7 days by the patients. The 6 Minute Walk Test (6MWD), the Timed 25-Foot Walk (T25-FW), the Six Spot Step Test (SSST) and the MS Walking Scale-12 (MSWS-12) were used for the assessment of walking. The Fatigue Impact Scale (FIS) for fatigue, the Beck Depression Inventory (BDI) for depression, the MS International Quality of Life Questionnaire (MusiQoL) for quality of life was used. The Paced Auditory Serial Addition Test-3 (PASAT-3), the Multiple Sclerosis Neuropsychological Screening Questionnaire - Self-report and Informant-report forms (MSNQ-S and MSNQ-I) were used for the evaluation of cognition. 
Results: The Godin Leisure-Time Exercise Questionnaire had a moderate correlation with Caltrac? accelerometer (r=0. 305). The Godin Leisure-Time Exercise Questionnaire had correlations with EDSS (r=-0.372), 6MWT (r=0.464), T25-FW (r=-0.498), FIS (r=-0.310), BDI (r=-0.320), and MusiQoL (r=0.361). Caltrac? accelerometer had correlations with male sex (r=0.397), body mass index (BMI) (r=0.337), employment status (r=0.279) and 6MWT (r=0.278). There was no correlation between the level of physical activity and the cognitive status. It was determined that the factor affecting the level of physical activity measured with the Godin Leisure-Time Exercise Questionnaire was the T25-FW (ß=-0,422). The factors affecting the level of physical activity measured with the Caltrac? accelerometer were sex (ß=0,371) and BMI (ß=0,268).
Conclusion: The factor affecting the subjective level of physical activity was the T25-FW. The factors affecting the objective level of physical activity were sex and BMI. Both subjective and objective measurement methods should be used for determining the level of physical activity in the patients with MS.	

Key Words: Multiple sclerosis, physical activity, accelerometer