Harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının incelenmesi
Examination of the transfer of blended learning applications to social learning environments
Yazar: MELİKE GÜRDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAĞ
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Günümüz dünyasında bilim ve teknolojinin gelişmesi eğitimi de etkilemektedir. Ancak eğitimde sadece gelişen teknolojinin kullanımı yeterli değildir. Teknolojinin faydalı kısımları, sosyal öğrenme ortamları ile desteklenmelidir. Buradan hareketle araştırmanın problem cümlesi; "Harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının akademik başarı, kalıcılık, çevre okuryazarlık, yansıtıcı düşünme düzeyi, öğretmen görüşleri ve öğrenciler üzerine etkisi nasıldır?" şeklinde belirlenmiştir. Araştırma, harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının akademik başarı, kalıcılık, çevre okuryazarlığı ve yansıtıcı düşünme düzeyine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda çalışma sürecinde uygulama yapan öğretmenin görüşleri ve etkinliklerin öğrenciler üzerine etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Araştırma, 2017-2018 eğitim öğretim yılında bir devlet okulunda 7. sınıfta öğrenim gören 74 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışma grubu için öğrenciler, deney (36 öğrenci) ve kontrol gruplarına (38 öğrenci) amaçlı örneklem yöntemiyle dağıtılmıştır. Gömülü karma yöntem deseni kullanılmış; nicel kısmında ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel kısmında durum çalışması yapılmıştır. Uygulamalar fen bilimleri dersi "İnsan ve Çevre İlişkileri" ünitesini kapsayacak şekilde 4 hafta boyunca yürütülmüştür. Deney grubunda dersler harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının incelenmesi için hazırlanan ders planları ile yürütülürken kontrol grubunda Milli Eğitim Bakanlığının belirttiği müfredat uygulanmıştır. Ders anlatımlarını derse giren fen bilgisi öğretmeni yapmış, araştırmacı gözlemci olmuştur. Veri toplama araçları olarak; insan ve çevre ilişkileri akademik başarı testi, çevre okuryazarlık ölçeği, yansıtıcı düşünme düzeyi ölçeği, ders gözlem formu, öğretmen ve öğrenci yarı yapılandırılmış görüşme formu, kelime ilişkilendirme testleri, yansıtıcı günlükler, çevre resmi çizim kâğıdı ile öz ve akran değerlendirme formları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 20 paket programı kullanılırken, nitel veri analizlerinde Nvivo 8.0
programı kullanılmış, betimsel ve içerik analizleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencileri arasında akademik başarı, çevre okuryazarlık düzeyi, yansıtıcı düşünme düzeyi ve kalıcılık puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. Aynı zamanda harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının incelenmesi için uygulanan etkinlikler ile deney grubu öğrencilerinde kontrol grubu öğrencilerine göre kelime ilişkilendirme kat sayılarında artış görülmüş ve resimler ile belirlenen çevre algılarında olumlu değişimlere rastlanmıştır. Buradan hareketle harmanlanmış öğrenme uygulamalarının sosyal öğrenme ortamlarına aktarımının etkili sonuçlar açığa çıkarttığı söylenebilir. Uygulama yapan öğretmenin uygulamalar ve süreç hakkındaki olumlu görüşleri motive edici, merak uyandırıcı, heyecanlı, bloglar ile faydalı ve etkili tekrarların yapılması, iletişimi arttırması, sorumluluk duygusunu geliştirmesi, geniş bilgi birikimine ulaşabilme ve konuyu kolay öğrenme şeklinde belirlenmiştir. Diğer yandan olumsuz ifadeler arasında zaman sıkıntısı, teknik hatalar, ödevlerin zor gelmesi görüşlerine rastlanmıştır. Uygulamalar ve süreç üzerine elde edilen öğrenci görüşleri ise günlük yaşamla bağlantılı, motive edici, keyifli ders işlenmesi, ilgi çekici olması, bilgilerde kalıcılık sağlaması, istenilen zamanlarda tekrarların yapılabilmesi, farklı etkinlikleri içermesi, bilgisayarlardan dolayı teknik hataların olması, herkesin bilgisayara ulaşamaması, zaman zaman sıkıcı ve zorlayıcı olduğu şeklindedir. Araştırmamız ile etkili sonuçlara ulaşıldığı uygulamalar, farklı sınıf düzeylerinde ve derslerde tekrar edilebilir ve etkileri kıyaslanabilir.

Abstract:
The development of science and technology in today's world also affects education. However, only the use of developing technology in education is not sufficient. Useful parts of technology should be supported by social learning environments. From this point of view, the problem sentence of the research was determined as; "What is the effect of the transfer of blended learning practices to social learning environments on academic achievement, retention of knowledge, environmental literacy, reflective thinking level, teacher opinions and students? " The research aims to investigate the effect of transferring blended learning practices to social learning environments on academic achievement, retention of knowledge, environmental literacy and reflective thinking. At thesame time, it is aimed to investigate the effects of teacher and students opinions. The study was conducted with 74 seventh grade students in a public school in the 2017-2018 academic year. For the study group, students were oriented assigned to experimental (36 students) and control groups (38 students). Embedded mixed method design was used; In the quantitative part, pre - post - test semi – experimental design with control group and in the qualitative part, case study was performed. The research was carried out for 4 weeks through the "Human and Environmental Relations " unit. In the experimental group, the lessons were carried out with the lesson plans prepared for examining the transfer of blended learning practices to social learning environments, while the curriculum specified by the Ministry of National Education was applied in the control group. The lectures were made by science teachers and the researcher became an observer. As data collection tools; human and environmental relations academic achievement test, environmental literacy test, reflective thinking level test, lesson observation form, teacher and student semi-structured interview form, word association tests, reflective diaries, environmental drawing paperand self and peer assessment forms were used. SPSS 20 program was used for the analysis of quantitative data, Nvivo 8.0 program was used for qualitative data analysis. Also descriptive and content analyzes were performed. According to the findings; There is a statistically significant difference between experimental group students and control group students in terms of academic achievement, environmental literacy level, reflective thinking level and retention of knowledge scores. At the same time, there was an increase in word association coefficients in experimental group students and positive changes in environmental perceptions determined by pictures. Therefore, it can be said that the transfer of blended learning practices to social learning environments yields effective results. The positive opinions of the teacher about the applications and the process were determined as motivating, interesting, exciting, useful and effective repetitions with blogs, increasingcommunication, developing a sense of responsibility, reaching wide knowledge and learning the subject easily. On the other hand, negative expressions included time shortages, technical errors, difficult homework. The students' opinions on the applications and the process are related to daily life, motivating, enjoyable lessons, interesting, persistence in information, repetitions can be made at any time, contain different activities, computers have technical errors, everyone can not reach the computer from time to time boring and compelling. With our research, effective results can be repeated at different grade levels and courses and their effects can be compared.