Avrupa güvenliğinde Transatlantikçi-Avrupacı ayrımı ve Fransa
The Transatlanticist-Europeanist divide in European security and France
Yazar: BATUHAN AKTÜRK TEZEL
Danışman: PROF. DR. EMİNE MÜNEVVER CEBECİ
Marmara Üniversitesi / Avrupa Araştırmaları Enstitüsü / Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Union Security and Defence Policies ; Batı Avrupa Birliği = Western European Union ; Fransa = France ; Güvenlik = Security ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation

Özet:
Transatlantikçi-Avrupacı ayrımı, Avrupa güvenliği içerisindeki ayrışmayı açıklayan ve bu ayrışmanın taraflarını ortaya koyan bir olgudur. Ayrıma göre, ayrımın tetiklenmesine sebebiyet veren en başat ülkelerden biri Fransa'dır ve Fransa, bu ayrım içerisinde Avrupacı kanatta değerlendirilmektedir. Diğer taraftan Fransa'nın söz konusu kanata öncülük ettiği de kabul edilmektedir. Fakat tezde, Avrupa güvenliği içerisindeki Transatlantikçi-Avrupacı ayrımının, Fransa özel olayında işlemediği öne sürülmüştür. Bu sebeple tezde, Soğuk Savaş dönemi boyunca Avrupa güvenliğinin evrimi ve Fransız dış politikasının ortaya koyduğu aksiyon ve reaksiyonlar analiz edilmiştir ve Fransa'nın, Avrupacı olamayacak kadar Fransacı bir güdüyle hareket ettiği ortaya konmuştur. Söz konusu ayrımda, Fransa'nın ayrı bir kutup hâline gelmesi ise Fransa'nın, hem Batı ve Avrupa Uluslararası Toplumu hem de iki kutuplu uluslararası sistem içerisinde bir anomali olması üzerinden açıklanmıştır. Bu anomalinin en başat nedenleri ise Fransa'nın içerisinden çıktığı savaş ortamı (ve yeni dünya düzeni), Fransa'nın imkân ve kabiliyetler bakımından gücü, nükleer kapasitesi ve de Gaulle'ün vizyonu gibi etkenlerdir.

Tezde Fransa Avrupacı değil, Fransacı olarak ayrı bir kutupta değerlendirilmiştir. Bu sebeple tez, Transatlantikçi-Avrupacı ayrımının, Avrupa güvenliğindeki ayrışmayı tam olarak ifade edemediğini öne sürmüştür. Teze göre, ayrışmanın en doğru ifadesi, Fransa'yı sui generis, fakat Avrupacı kanata eklemlenmiş bir şekilde ifade eden Transatlantikçi-Avrupacı+Fransacı ayrımı şeklindedir. Böylelikle tezde, Avrupa güvenliğindeki ayrışmanın açıklanması adına yeni bir yaklaşım ve perspektif ortaya konmuştur.

Abstract:
The Transatlanticist-Europeanist divide is a phenomenon that explains and defines the divide within European security. According to Transatlanticist-Europeanist divide, France is one of the leading countries that triggered this divide, and it is considered to be on the European side of this divide. On the other hand, it is also accepted that France has led this side. However, the thesis argues that the Transatlanticist-Europeanist divide does not apply to the case of France. For this reason, the thesis analyzed the evolution of European security during the Cold War and the actions and reactions of French foreign policy, and it revealed that France has acted with a French-oriented motive that is too much to be Europeanist. The thesis explains that France's becoming a separate pole in this divide can be explained by its being an anomaly within both the Western and European international community and the two-polar international system. The main reasons for this anomaly include factors such as France's post-war environment (and the new world order), its power in terms of capabilities, its nuclear capacity, and de Gaulle's vision.

The thesis evaluates France as a separate pole on the "Frenchist" side, not on the European side. For this reason, the thesis argues that the Transatlanticist-Europeanist divide does not fully explain the divide in European security. According to the thesis, the most accurate expression of this divide is the Transatlanticist-Europeanist+Frenchist divide, which defines France in a sui generis way, but as part of the European side. Thus, the thesis presents a new approach and perspective for the explanation of the divide in European security.