Maş fasulyesi (Vigna radiata wilczek) genotiplerinin/yerel populasyonlarının Isparta koşullarında fenolojik, morfolojik, agronomik ve bazı teknolojik özellikler yönünden karakterizasyonu
Characterization in terms of phenological, morphological, agronomic and some technological properties of mung bean (Vigna radiata wilczek) genotypes/ local populations in Isparta conditions
Yazar: RUZİYE KARAMAN
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde ülkemizde maş fasulyesi yetiştiriciliği yapılan illerden toplanan tohum materyallerinin Isparta koşullarında fenolojik, morfolojik, agronomik ve teknolojik özelliklerinin belirlemesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 2015 yılında 91 adet materyal toplanmış, bu yıl tohum çoğaltılması ve öngözlemler yapılmıştır. Öngözlem sonuçlarına göre, seçilen 50 adet maş fasulyesi genotipi, 4 tescilli çeşit ile birlikte 2017 ve 2018 yıllarında tarla denemelerine alınmıştır. Araştırma, Augmented Deneme Desenine göre 5 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. 

Denemede fenolojik özellikler olarak çıkış süresi, çıkış oranı, çiçeklenme süresi, bakla bağlama süresi ve vejetasyon süresi; morfolojik ve agronomik özellikler olarak bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, anadal sayısı, bakla sayıları, baklada tane sayısı, bitkide tane sayısı bitkide tane verimi, biyolojik verimi, tane verimi, hasat indeksi ve bin tane ağırlığı; teknolojik özellikler olarak kuru hacimleri, ıslak hacimleri, şişme kapasiteleri, şişme indeksi, yaş ağılıkları, su alma kapasitesi, su alma indeksi, pişme süresi, protein oranı, protein verimi, yağ oranı, kül içeriği, ADF içerikleri, NDF içeriği ve sindirilebilir besin maddesi içeriği belirlenmiştir. 

Çalışmada toplanan genotipler arasında tescilli çeşitlerden daha üstün özelliklere sahip genotipler belirlenmiştir. Denemede tane verimi yönünden, birinci yıl 29.14–177.34 kg/da; ikinci yıl 84.50–466.43 kg/da arasında değişim göstermiştir. Genotipler arasında tane verimi yönünden 07 G 03, 07 A 05, 07 G 05, 07 A 02, 73 A, 07 G 07, 70 S 01, 79 M 02, 46 G 01, 65 M 01, 27 S 01, 50 N 01, 27 S 08, 79 M 01, 73 C, 50 N 02 ve 60 M 01 genotipleri ön plana çıkmaktadır.

Abstract:
The aim of study was to determine the phenological, morphological, agronomical and some technological characteristics of seed materials collected from mungbean cultivation provinces in our country. This experiment was conducted at the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Isparta University of Applied Sciences. In study, 91 materials were collected in 2015 and seed reproduction and pre-observations were made this year. According to preliminary observation results, 50 mung bean genotypes selected together with 4 registered varieties were taken into field trials in 2017 and 2018. The experiments were conducted at an Augmented Design with five replications.

As phenological properties of experiment were emergence time, emergence rate, flowering time, pod setting time and vegetation time; as morphological and agricultural properties were plant height, first pod height, number of major branch, number of pods per plant, number of seed per pods, number of seed per plant, seed yield per plant, biological yield, seed yield, harvest index and thousand seed weight; as technological properties were dry and wet volumes, swelling capacities and index, wet weight, water intake capacity and index, cooking time, protein content, protein yield, fat, ash, ADF, NDF and digestible nutrients content were determined.

It was identified genotypes with superior properties than registered varieties, among the genotypes collected in the study. It was changed between 29.14–177.34 kg/da in the first year and 84.50-466.43 kg/da in second year. Among the genotypes, 07 G 03, 07 A 05, 07 G 05, 07 A 02, 73 A, 07 G 07, 70 S 01, 79 M 02, 46 G 01, 65 M 01, 27 S 01, 50 N 01, 27 S 08, 79 M 01, 73 C, 50 N 02 ve 60 M 01 genotypes come into prominence.