LIFE-R resimli öğrenci değerlendirme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve sonuçların koklear implantlı öğrenciler ile karşılaştırılması
Turkish adaptation of the LIFE-R student appraisal scale with photos and comparison of results for students with cochlear implants
Yazar: BERFİN ÖZDAMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Gürültü = Noise ; Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Okullar = Schools ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Öğrencilerin zamanlarının çoğunluğunu geçirdikleri yerler okullardır. Öğrenciler, akademik ve sosyal hayatın temellerini attıkları okullarda iç ve dış gürültü kaynakları sebebiyle dinleme problemleri yaşayabilmektedirler. Normal işitmeye sahip öğrencilerde de görülebilen bu dinleme güçlükleri işitme kayıplı öğrenciler için daha da artmaktadır. Yaşanılan bu güçlükler öğrenciler üzerinde akademik başarısızlık, sosyal ve psikolojik olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Bu olumsuz etkileri yaşayan öğrencilerin kendilerine direkt olarak uygulanacak bir ölçek yardımıyla sınıf içinde yaşadıkları dinleme güçlüklerini araştırmak mümkündür. Bu çalışmada LIFE-R ölçeğinin LIFE-R Student Appraisal with Photos for Each Question bölümü LIFE-R Resimli Öğrenci Değerlendirme Ölçeği olarak 6-8 yaş için Türkçeye uyarlanmış ve normal işitmeye sahip öğrenciler ile işitme kayıplı öğrencilerin sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmaya İstanbul ilindeki okullarda örgün öğretimine devam eden 6-8 yaş aralığında 75 normal işitmeye sahip (%48 erkek, %52 kız) ve 75 işitme kayıplı (%48 erkek, %52 kız) öğrenci dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm öğrencilere Peabody Resim Kelime Testi uygulanarak dil gelişimi seviyelerinin yaşlarının gerisinde olmadığı kanıtlanmıştır. Normal işitmeye sahip öğrencilere Resonance R17A İnteraktif Oyun Odyometrisi uygulanarak işitmelerinin normal olduğu görülmüştür. Uyarlanan ölçeğe açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. İki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni kullanılmıştır. Grupların homojenliği kikare testi ile incelenmiştir. Güvenirlik analizi sonucu ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0,965 olarak bulunmuş ve bu da soruların iç tutarlılığının yüksek olduğu anlamına gelmektedir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda ölçeğin her on dört maddesi için işitme kayıplı öğrencilerin normal işitmeye sahip akranlarına göre gürültülü ortamlarda daha fazla dinleme zorluğu yaşadığı görülmüştür. (p<0,005) normal işitmeye sahip grup ve işitme kayıplı grup olmak üzere her iki grup için de ölçek sonuçlarında yaş ve cinsiyet anlamında fark elde edilmemiştir. İşitme kayıplı öğrencilerin okul ortamlarında yaşadığı dinleme güçlüklerini azaltabilmek adına akustik iyileştirmeler yapılması gerekmektedir. LIFE-R Resimli Öğrenci Değerlendirme Ölçeği, öğrencilerin okul ortamlarında yaşadıkları dinleme güçlüklerini açıklayabilecek, çalışmalarda müdahale öncesi-sonrası durum karşılaştırmaları için kullanılabilecek nitelikte bir ölçektir. Ölçeğin direkt öğrencilere uygulanabilmesi, ölçeğin görsellerle desteklenmiş olması bu ölçeği diğer işitsel değerlendirme ölçeklerinden ayıran önemli unsurlardır.

Abstract:
Schools are where students spend most of their time. Students may experience listening problems due to internal and external noise sources in schools where they laid the foundations of academic and social life. These listening difficulties, which can also be seen in students with normal hearing, increase even more for students with hearing loss. These difficulties can cause academic failure, social and psychological negative effects on students. It is possible to investigate the listening difficulties experienced by students who experience these negative effects in the classroom with the help of a scale that will be applied directly to them. In this study, the LIFE-R Student Appraisal with Photos for Each Question section of the LIFE-R inventory was adapted into Turkish as the LIFE-R Illustrated Student Evaluation Scale for the ages of 6-8, and the results of students with normal hearing and students with hearing loss has been compared. In this study, 75 students with normal hearing (48% male, 52% female) and 75 hearing loss (48% male, 52% female) students aged 6-8 years who continue their formal education in schools in Istanbul were included. Peabody Picture Vocabulary Test has been applied to all students participating in the study, and it was proved that their language development levels were not behind their ages. Students with normal hearing has been observed to have normal hearing by applying Resonance R17A Interactive Game Audiometry. Explanatory factor analysis, confirmatory factor analysis and reliability analysis has been applied to the adapted scale. Independent t-test has been used for the difference between two independent groups, and one-way analysis of variance has been applied when comparing more than two independent groups, and Bonferroni has been used to find the group that made a difference when there was a difference. The homogeneity of the groups has been examined by the chi-square test. As a result of the reliability analysis, the Cronbach's Alpha value of the scale has been found to be 0.965, which means that the internal consistency of the questions is high. As a result of the statistical analysis, it has been observed that for each of the fourteen items of the scale, students with hearing loss experienced more listening difficulties in noisy environments than their peers with normal hearing. (p<0.005) No difference has been observed, in terms of age and gender in the scale results for both groups, the group with normal hearing and the group with hearing loss.
Acoustic improvements should be made in order to reduce the listening difficulties experienced by students with hearing loss in school environments. The LIFE-R Illustrated Student Evaluation Scale is a scale that can explain the listening difficulties experienced by students in school environments and can be used for comparisons between pre- and post-intervention situations in studies. The direct application of the scale to students and the support of the scale with visuals are important factors that distinguish this scale from other auditory assessment scales.