Türk İnkılâbı ve muhafazakârlık: Peyami Safa örneği
Turkish Revolution and conservatism: Peyami Safa sample
Yazar: ÖZLEM TARCAN
Danışman: DOÇ. DR. NEDİM YALANSIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Devrimler = Revolutions ; Milli Mücadele = National Struggle ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Safa, Peyami = Safa, Peyami ; Türk inkılapları = Turkish revolutions

Özet:
Bu çalışmada Cumhuriyet döneminin önemli düşün adamlarından ve Türkiye'de muhafazakârlık denince ilk akla gelen isimlerden biri olan Peyami Safa'nın siyasi ve toplumsal hayata dair makaleleri ve bazı romanlarından yola çıkılarak Türk inkılâplarına bakışı ele alınmıştır. Peyami Safa, inkılâpların getirdiği değişimden önce de Batılılaşma, Doğu-Batı kültürleri arasındaki çatışma ve yaratılacak sentez gibi konuların etkisinde yazmış, bu süreç boyunca toplumumuzun yaşadığı değişimleri, arayışları, düşülen çıkmaz ve bunalımları edebî ve fikrî eserlerinde yansıtmıştır. Doğu-Batı sentezi Safa için sadece ülkemizi değil, Batı'yı da düştüğü bunalımdan kurtaracak olan çaredir.
Safa, Batılılaşmaya karşı değildir. Yalnızca bilimsel bir yöntemden yoksun olarak yürütülen yüzeysel Batılılaşmaya karşıdır. Bu bağlamda eleştirilerini, bizi Batı medeniyetine taşıyacak inkılâplara değil, inkılâplardan sonra gerçekleştirilmesi beklenen çalışmaların yapılmamasına yöneltmiştir.
Safa'nın inkılâplardaki tavrı hep en belirgin korkusu olan, gençlerin kendi kültürlerinden kopuk olarak büyümeleri noktasında düğümlenmektedir. Hakkında en çok yazı kaleme aldığı inkılâp olan "Dil ve Harf İnkılâbı"nı da eski yazıyı bilmeyen gençlerin, değerli eserlerin de çevrilmemiş olması sebebiyle belli bir birikimden yoksun olarak büyümeleri üzerinden eleştirir. Önceleri karşısında olduğu musıkî inkılâbı hakkında fikri değişen yazar, bu konuda değişimden uzak kalmıştır.
Peyami Safa, inkılâplarda Atatürk'ün adını kullanarak, onun öngörmediği şekilde aşırıya gidenlerin, düşmanların emrindeki komünistler olduğunu söyler ve yapıcı olan gerçek inkılâpçılarla sadece yıkmayı hedefleyen kişiler arasında ayrıma gider; ikinci gruptakilere "devrimbaz" adını verir.Yakın tarihimizin önemli tanıklarından ve Cumhuriyet dönemi entelektüellerinden olan Peyami Safa'nın eserleri, batılılaşma sürecinde toplumumuzun yaşadığı değişim esnasında yaptığı ataklar ve yaşadığı sıkıntıları göstermesi bakımından dikkat edilmesi gereken değerlendirmeler içermektedir.

Anahtar Kelimeler: Peyami Safa, Türk İnkılâbı, Muhazakârlık, Doğu ve Batı Medeniyeti, Sentez

Abstract:
In this study, Turkish Revolutions are discussed based on the articles and novels about political and social life of Peyami Safa, the famous philosopher of the Republic Period, is one of the first names that comes to mind about conservatism in Turkey.Peyami Safa, wrote under the influence of Westernization, the conflict and the synthesis that will be created between the Western and Eastern cultures. According to him, synthesis of East and West is a remedy that will get out of the crisis for not only our country but also for the West.
Safa is against to superficial Westernization conducted without scientific method. He has criticised undone works expected to be carried out after the revolutions, not the revolutions. Safa's attitude on revolutions is linked at young people who are disconnected from their culture while growing up.  Mostly he wrote about "Language and Alphabet Revolution". He criticise that young people who do not know the old writing, grow devoid of valuable works as they have not been translated. 
Peyami Safa says that the people using the name of Ataturk on revolutions but behave extremely as not Ataturk wanted, are communists under the command of enemies. He distinguishes between people with real revolutionary who are constructive and the people who aim to just overthrow. He gives the name "devrimbaz" to the people in the second group. Safa's works  include assessments about  challenges experienced by our society at Westernization period.
 
Keywords: Peyami Safa, Turkish Revolution, Conservatism, Eastern and Western Civilisation, Synthesis