Su ürünleri işleme teknolojisinde katkı maddesi olarak kullanılabilecek bazı bitki ekstraktlarının antioksidan, antimikrobiyal ve fenolik madde içeriklerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant, antimicrobial and phenolic substances of some plant extracts that can be used as additives in aquatic products processing technology
Yazar: BÜŞRA KARA
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ÇAĞLAK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Fenolik maddeler = Phenolic matters ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Tıbbi ve aromatik bitkilerin güçlü antioksidan ve antimikrobiyal etkiye sahip olmaları ilaç ve gıda sanayinde kullanımının önemini artırmaktadır. Doğal antioksidan ve antimikrobiyal kaynağı bitki ve meyvelerin kullanımı ile ilgili birçok araştırma bulunmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda bazı bitki ve meyvelerin antioksidan ve antimikrobiyal kapasitelerinin, sentetik maddelere oranla daha fazla olduğu bilinmektedir. Çalışmada çeşitli bitki (zeytin yaprağı, sarı kantaron, çay tohumu) ve meyvelerin (nar, mandalina, portakal ve kivi kabuğu) bazı kısımlarından farklı yöntem ve konsantrasyonlarda elde edilen ekstraktların antioksidan-antimikrobiyal aktiviteleri ve fenolik madde içerikleri incelenmiştir. Antioksidan aktivitesinin belirlenmesinde DPPH (2.2.-difenil-1-pikrihidrazil) radikal süpürme kapasitesi, antimikrobiyal aktivitenin belirlenmesinde disk difüzyon yöntemi ve fenolik madde içeriğinin belirlenmesinde ise Folin-ciocalteu reaktifi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan materyallerin antioksidan aktiviteleri incelendiğinde en yüksek nar kabuğunun, en düşük ise mandalina kabuğunun etki gösterdiği, fenolik madde içeriğine bakıldığında en yüksek aktivitenin zeytin yaprağında, en düşük etki ise portakal kabuğu ekstresinde olduğu tespit edilmiştir. Antimikrobiyal aktivitelerine bakıldığında Escherichia coli, Salmonella enterica, Listeria monocytogenes ve Staphylococcus aureus bakterilerine karşı en fazla zon çapının nar kabuğu ekstresinde olduğu belirlenmiştir. Mandalina kabuklarından elde edilen ekstrelerin ise bakterilere karşı etki göstermediği görülmüştür. Çalışma sonucunda, kullanılan bitki ve meyvelerin ülkemizde önemli bir potansiyel kaynağı teşkil etmesi nedeniyle, materyallerin tıbbi amaçla kullanılması için temel veri sağlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
The fact that medicinal and aromatic plants have strong antioxidant and antimicrobial effects increases the importance of their use in the pharmaceutical and food industries. There are many researches on the use of natural antioxidant and antimicrobial sources of plants and fruits. As a result of studies, it is known that antioxidant and antimicrobial capacities of some plants and fruits are higher than synthetic substances. In this study, antioxidant-antimicrobial activities and phenolic content of extracts obtained from different parts of various plants (olive leaf, tipton weed, tea seed) and fruits (pomegranate, mandarin, orange kiwi peel) in different methods and concentrations were investigated. DPPH (2.2.-diphenyl-1-picrihydrazyl) radical scavenging capacity was used to determine antioxidant activity, disc diffusion method was used to determine antimicrobial activity and folin-ciocalteu reagent method was used to determine the phenolic content. When the antioxidant activities of the materials used in the study were examined, it was determined that the highest pomegranate peel and the lowest were the tangerine peel, and when the phenolic content was examined, the highest activity was in the olive leaf and the lowest was in the orange peel extract. When looking at the antimicrobial activities, it was determined that the maximum zone diameter was against pomegranate bark extract against Escherichia coli, Salmonella enterica, Listeria monocytogenes and Staphylococcus aureus bacteria. It was observed that the extracts obtained from tangerine peels did not show any effect against bacteria. As a result of the study, it is aimed to provide basic data for the use of materials for medical purposes, since the plants and fruits used constitute an important potential resource in our country.