Çevre eğitiminde toplumbilimsel argümantasyon yaklaşımının kullanımı
Use of socioscientific argumentation approach in the environmental education
Yazar: TUĞBA DENİZ
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Tüm dünyayı tehdit eder boyutlara ulaşan çevre sorunlarına çözüm bulabilmek için geleneksel çevre eğitiminin yanı sıra bireylerin yeterli çevre bilincine ve duyarlılığına sahip olmalarını, sorunların çözümüne yönelik karar alma sürecine aktif katılımlarını sağlayacak alternatif öğretim yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bu yöntemlerden biri de toplumbilimsel argümantasyon yaklaşımıdır.

Bu çalışmada toplumbilimsel argümantasyona dayalı çevre eğitimi uygulaması yapılmıştır. Bu çerçevede 'Biyoetik Eğitimi Süreci Modeli' çevre eğitimine uyarlanarak kullanılmıştır. Çalışmanın amacı toplumbilimsel argümantasyona dayalı öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarısına, çevreye ve çevre problemlerine karşı tutumlarına etkisini belirlemek, cinsiyetin akademik başarıya, çevre ve çevre problemlerine karşı etkisini araştırmaktır. Çalışma Aksaray ili, Sarıyahşi ilçesi Hacı Mehmet Cömert Lisesi'nde 2011-2012 öğretim döneminde öğrenim gören 9. sınıf öğrencilerinden 27 öğrencinin katılımlarıyla gerçekleşmiştir.

Araştırmada, ön test son test kontrol grupsuz deneysel model kullanılmıştır.
Toplumbilimsel argümantasyona dayalı çevre eğitimi uygulama sürecinden önce öğrencilere araştırma konularını içeren 'Çevre Başarı Testi', 'Çevre Tutum Ölçeği' ve 'Çevre Problemlerine Yönelik Tutum Ölçeği' ön test olarak ve uygulama sonrasında ise yine aynı testler son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca son testler uygulandıktan sonra uygulama sürecinin değerlendirilmesi amacıyla öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.

Araştırma sonucunda nicel veriler bağımlı gruplar t testi ve bağımsız gruplar t testi ile değerlendirilmiştir. Öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Yapılan nicel ve nitel veri analizleri çevre eğitiminde toplumbilimsel argümantasyon yaklaşımı uygulamasının etkili olduğunu, cinsiyetin öğrencilerin akademik başarılarını, çevre ve çevre problemlerine yönelik tutumlarını etkilemediğini göstermektedir.

Abstract:
To be able to solve the environmental issues grown to a size threatening  the whole planet Earth,  there is a need for alternative teaching methods for individuals which will make them have sufficient   environmental awareness and sensibility, and which will enable  them active participation in decision making  period of problem solving, in addition to conventional  environmental education. One of these methods is the socioscientific argumentation approach.

In this study, a practice of environmental education which is based on socioscientific argumentation has been performed. Within this framework, 'The Bioethics Education Process Model' has been utilized by adaptation to environmental education.  The aim of study is to determine the effect of learning stage based on socioscientific argumentation on the academic achievement of students and on their attitudes against the environment and environmental issues,  also to investigate the effect of the gender on academic achievement and attitudes against the environment  and environmental issues.  The study was carried out by the participation of 27 students of 9-th grade in Hacı Mehmet Cömert High School located in Sarıyahşi district of Aksaray province,  during the 2011-2012 education year.

In the investigation, 'pretest-posttest without control group model' has been applied. Before the application period for environmental education,  based on socioscientific argumentation, 'Environment Achievement Test', 'Environmet Attitude Scale' and           'Environmental Issues Attitude Scale' all including investigation topics were applied as pretest and were re-applied as posttest after the education period. Furthermore, after posttests were applied, semi-structered interviews with  students were done as well,  aiming to assess the application process.     
As a result of investigation, the quantitative data were assessed by t-test for dependent samples and t-test for independent samples.  The qualitative data collected by semi-structured interviews with students on the other hand were assessed by using content analysis. The quantitative and qualitative data analyes done imply that the application of socioscientific argumentation approach is effective in the environmental education and the gender is not effective on student's  academic achievement  and on student's attitude against environment or environmental issues.