İlhan Usmanbaş'ın üretiminde dizisellik
Serialism in the works of İlhan Usmanbaş
Yazar: SEDAT YÜKSEK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DAMLA YAVUZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Modern müzik = Modern music ; Müzik = Music ; Müzik dizileri = Music series ; Müzik eserleri = Music works ; Usmanbaş, İlhan = Usmanbaş, İlhan

Özet:
Bu çalışmada İlhan Usmanbaş'ın 1950-1960 yılları arasında yazdığı Üç Müzikli Şiir, Dali'den Üç Resim ve Keman ile Piyano için Beş Etüd başlıklı eserler incelenerek bu eserlerin Usmanbaş'ın 1960 yılından sonraki besteciliği üzerindeki etkileri araştırılmıştır. 
İlhan Usmanbaş, yazdığı eserlerinde yeniyi arayan, çağın tekniklerini kendi süzgecinden geçirerek bestelerine yansıtan bir bestecidir. Bestecinin 1950 yılından sonra, 12-ton tekniği ile başlayan bu çizgisi, sonraki dönemde tümel dizisellik, görece notalama ve raslamsallık ile devam etmiştir. Bu çalışmada, bestecinin yeni teknikleri benimsediği dönemine odaklanılmaktadır. Çalışma bu doğrultuda üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve Usmanbaş üzerine kaleme alınan literatür ele alınmıştır. İkinci bölümde, yirminci yüzyılın ilk yarısında Avrupa'daki müzik yaşamı ve müzik dilinin değişimi ile bu değişimin sebepleri üzerinde durulmuş; bu doğrultuda dışavurumculuk (expressionism) akımının ortaya çıkışı ve müziğe yansıması, Arnold Schönberg (1874-1951) ve 12-ton tekniği, onunla birlikte İkinci Viyana Okulu bestecileri olarak anılan Alban Berg (1885-1935) ve Anton Webern'in (1883-1945) yaşamları, II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da müziğin ilerlediği doğrultular ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde ise İlhan Usmanbaş'ın 12-ton tekniği ve tümel dizisellik yöntemini kullandığı dönem konu edilmiş, yukarıda anılan üç eserde bu teknikleri ve dönemin güncel müzik yazısını nasıl kullandığı incelenmiştir. Böylece Usmanbaş'ın, besteciliğinde kırılma noktası olarak görülen 1950-1960 yılları arasında 12-ton tekniği ve tümel dizisel yöntemi nasıl uyguladığı ve bu uygulamaların sonraki eserlerine nasıl yansıdığı ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, İlhan Usmanbaş's three works, Üç Müzikli Şiir, Dali'den Üç Resim and Keman ile Piyano için Beş Etüd (Poetry With Three Music, Three Paintings form Dali and Five Etudes for Violin and Piano), which were composed in between 1950-1960, have been analysed and the impact of these works on his composing after 1960s have been examined.
İlhan Usmanbaş was a composer, who has always searched for innovations in his works and has reflected the techniques of his time by filtering innovations through his own perspective. His style starting in 1950s with 12-tone technique has continued with total serialism, relative notation and aleatory. This study focuses on the period of the composer that he has adopted new techniques. Hence, this study is formed of three main sections. The first part is on the purpose, scope, method of this study and the literature written about Usmanbaş. The second part focuses on the music in Europe in the first half of the twenty-first century and the change in the musical language as well as the reasons for this change. Accordingly, this part also discusses the birth of expressionism and its reflections to music, Arnold Schönberg (1874-1951) and his 12-tone technique, the lives of Alban Berg (1885-1935) and Anton Webern'in (1883-1945), who are also known as the composers of Second Vienna School, and the musical orientations in Europe after the Second World War. 
The third part is about the period, in which İlhan Usmanbaş used 12-tone technique and total serialism, and the way he used these techniques and the contemporary musical composition in the pieces, mentioned above, is also discussed in this section. Thus, the way Usmanbaş applied 12-tone technique and total serialism methods in between 1950-1960, which is seen as a breaking point in his composing, and the reflections of these applications on his following works are attempted to be presented in this section.