Farklı populasyonlara ait Argania spinosa (L.) skeels meyvelerinin pomolojik ve biyokimyasal özellikleri
Pomologic and biochemical characteristics of Argania spinosa (L.) skeels fruits belonging to different populations
Yazar: GÜLBAHAR ABDALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEZGİN AYAN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Argania spinosa = Argania spinosa ; Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Bu çalışmada,  Fas'ta doğal olarak yetişen 13 farklı popülasyona ait Argania spinosa türlerine ait meyve-tohum ve bademlerinin morfolojik ve biyokimyasal özelliklerine lokasyonlar arasındaki farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Fas bölgesinden getirilen Admine, Aına Smama, Aıt Baha, Anzı, Aoujdad Azıar, Aoulouz, Argana, Argen, Taznakht, Lakhsass, Şıdı Ifnı, Tamanar Şud Tamrı ve Tasgou Drar lokalitelerine ait meyvelerden homojen gruplandırma yapılarak 40'ar adet meyve üzerinden meyve, tohum ve badem de kalınlık, ağırlık, uzunluk ve genişlik değerleri ve ölçülen morfolojik değerler üzerinden sıkıştırma indeksi, şekil indeksi, irilik, iç randırman, çift iç oranı ve meyve rengi olmak üzere 18 farklı morfolojik karakterizasyon incelenmiştir. Argan tohumu içerisinden çıkarılan badem üzerinden yapılan protein, prolin, Malondialdehit (MDA), Hidrojen Peroksit Tayini (H2O2),  Süperoksit dismutaz (SOD), Peroksidaz (POD), Glikoz, Sukroz,  Fruktoz, Fenol  ve Flavonaid bileşiklerine ait analizler yapılarak aynı popülasyona ait türler biyokimyasal içerikleri yönünden değerlendirilmiştir. Badem içeriklerine ait XRF cihazı yardımıyla elemental analizleri yapılarak başlıca makro ve mikro besin elementleri değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri Spss analiz programı ile yapılmıştır. Popülasyonlar bazındaki vasyasyonu tespit etmek için ANOVA testi, istatistiki anlamda farklılık tespit edilen değişkenler için de ikinci aşamada Duncan çoklu testi uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; meyve/tohum/bademlerin morfolojik özellikleri, biyokimyasal ve elementel içerikleri bakımından populasyonlar arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Populasyonlar coğrafi konumuna göre iç ve kıyı kesim özelliklerine göre kıyaslama yapılabilmektedir. Renk durumları bakımından çöl ikliminden uzaklaşılması meyve rengi itibari ile koyulaşmaya neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the differences in morphological and biochemical properties of fruit-seeds and almonds of Argania spinosa species belonging to 13 different populations naturally grown in Morocco between locations. From the localities of Admin, Aina Smama, Aıt Baha, Anzı, Aoujdad Aziar, Aoulouz, Argana, Argen, Taznakht, Lakhsass, Şıdı Ifnı, Tamanar Shud Tamri and Tasgou Drar brought from the Morocco region, homogeneously grouping was made and fruit, seeds were obtained from 40 fruits each. 18 different morphological characterizations were investigated, including thickness, weight, length and width values and measured morphological values, such as compaction index, shape index, coarseness, core yield, double core ratio and fruit color. Analysis of protein, proline, Malondialdehyde (MDA), Hydrogen Peroxide Determination (H2O2), Superoxide dismutase (SOD), Peroxidase (POD), Glucose, Sucrose, Fructose, Phenol and Flavonaid compounds made on almond extracted from the argan seed was performed. The species were evaluated in terms of their biochemical contents. Elemental analyzes of almond contents were made with the help of XRF device, and main macro and micro nutrients were evaluated. Statistical analyzes of the obtained data were made with the SPSS analysis program. ANOVA test was used to determine the variation on the basis of populations, and Duncan's multiple test was applied in the second stage for the variables with statistically significant differences. 
According to the results of the research, significant differences were found between the populations in terms of morphological characteristics, biochemical and elemental contents of fruits/seeds/almonds. According to the geographical location of the populations, comparisons can be made to the characteristics of the inland and coastal areas. It has been concluded that moving away from the desert climate in terms of color conditions causes darkening in terms of fruit color.