Gömülü maksiller kanin dişin farklı tedavi seçeneklerindeki gülümseme estetiği algısının farklı gruplarca değerlendirilmesi
Evaluation of the perception of smile aesthetics in different treatment optionsof impacted maxillary canine by different groups
Yazar: MİNE ERDEM SEVGİLİ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM SEÇKİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Çalışmanın birinci amacı; gömülü maksiller kanin dişin farklı tedavi seçenekleri sonucu oluşan gülümseme estetiği algısının diş hekimleri, uzman diş hekimleri veya uzmanlık alanında eğitimi devam eden diş hekimleri ve hastalardan oluşturulan farklı gruplar arasında karşılaştırılmasıdır. İkincil amacı ise; tek taraflı ve çift taraflı gömülü maksiller kanin dişin tedavi seçenekleri arasında asimetri veya simetriye bağlı gülümseme estetiği algısındaki değişikliklerin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya her gruptan 25'er kişi olmak üzere 150 kişi dahil edilmiştir. Gruplar diş hekimleri, ortodonti, periodontoloji, protetik diş tedavisi, restoratif diş tedavisi uzmanları ile bu bölümlerde doktora/uzmanlık eğitimi devam eden diş hekimleri ve 16-18 yaş grubundaki hastalardan oluşmaktadır. Fotoğraflar Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalında tedavi görmüş, 18 yaşından büyük, herhangi bir sistemik hastalığı olmayan, yumuşak dokuları dengeli olan, diş eksikliği bulunmayan, dişlerinin şekil ve boyutları ideale yakın olan, periodontal olarak sağlıklı diş destek dokuları bulunan bir hastadan çekilmiştir. Sonra Adobe Photoshop 2022 programı yardımı ile çalışmada kullanılacak yedi fotoğraf oluşturulmuştur. Görüntüler bilgisayar ortamında araştırmacı tarafından katılımcılara gösterilmiştir. Verilerin toplanmasında 0 - 10 aralığındaki VAS skalası kullanılmıştır. İstatistiksel analizde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve ki-kare testi ile değerlendirme yapılmıştır ve p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların 96'sı kadın (%64), 54'ü erkektir (%36). Beşinci fotoğraf hariç tüm fotoğraflara en yüksek puanları hasta grubu vermiştir. Beşinci fotoğrafa en yüksek puanı protetik diş tedavisi grubu vermiştir. En düşük puanları ortodonti ile restoratif diş tedavisi grupları vermiştir. Hasta grubu en yüksek puanı 7. fotoğrafa, diğer gruplar en yüksek puanı 5. fotoğrafa vermiştir. En düşük puanlar diastemalı fotoğraflara verilmiştir. Çift taraflı gömülü kanin diş yerinde persiste süt kanin dişin olduğu fotoğraf ile çift taraflı gömülü kanin diş yerine premolarların getirildiğini gösteren fotoğrafın karşılaştırılmasında hiçbir grupta fark gözlenmemiştir. Ancak bu iki fotoğrafın, gömülü kanin dişin sürdürüldüğünü gösteren fotoğraf ile karşılaştırılmasında hasta ve restoratif diş tedavisi dışında tüm gruplarda fark bulunmuştur. Restoratif diş tedavisi ile hasta grubunda simetri/asimetrinin karşılaştırıldığı tüm fotoğraflarda fark gözlenmiştir. Tüm fotoğraflara erkeklerin verdiği puanlar kadınların verdiği puanlardan daha yüksektir. Sonuç: Çalışmamızda en yüksek puanları hasta grubu, en düşük puanları ortodonti ile restoratif diş tedavisi grubu vermiştir. Hasta grubu en yüksek puanı çift taraflı gömülü maksiller kanin dişin mevcudiyeti ve iki tarafta da kanin diş yerine birinci premolar dişin getirildiği fotoğrafa vermişken, diğer gruplar gömülü maksiller kanin dişin sürdürüldüğünü gösteren fotoğrafa vermiştir. Tüm gruplar daimi kanin dişin yerine birinci premolar dişin getirilmesini, daimi kanin dişin yerinde persiste süt kanin dişin varlığına tercih etmişlerdir. En düşük puanları diastemalı fotoğraflara vermişlerdir. Diastemalı fotoğraflar dışında tüm gruplar, gülümsemede simetrik olan görüntüleri tercih etmişlerdir. Simetri ve asimetri varlığını hem meslekten olanlar hem de hastalar fark etmişlerdir.
Çalışmamızın sonuçları diş hekimleri, uzman diş hekimleri ve hastalar arasında estetik algının değişebildiğini göstermiştir. Bu sonuçlar ışığında, ortodontik tedaviler planlanırken gülümseme estetiği konusunda hastaların da görüşlerinin alınması önerilebilir. Ancak bu konuyla ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler; Gömülü maksiller kanin; gömülü kanin tedavisi; estetik algı; simetri ve asimetri

Abstract:
Objective: The first aim of the study is the comparison of the perception of smile aesthetics resulting from different treatment options of the impacted maxillary canine tooth between different groups consisting of dentists, specialist dentists or dentists continuing their education in the field of specialization, and patients. Secondary purpose of this study is to investigate the changes in the perception of smile aesthetics due to asymmetry or symmetry among the treatment options of unilateral and bilateral impacted maxillary canine teeth.
Methods: A total of 150 individuals, 25 from each group, were included in the study. The groups consist of dentists, dentists continuing their specialist education in orthodontics, periodontology, prosthetic dental treatment, restorative dental treatment and patients in 16-18 age group. The photographs were taken from a patient who was treated at Ege University Faculty of Dentistry, Department of Orthodontics, who is over 18 years old. She didn't have any systemic disease, and had balanced soft tissues, no missing teeth, the shape and size of her teeth were close to ideal, and had healthy dental support tissues. Seven photographs to be used in the study were created via Adobe Photoshop 2022 program. The images were shown to the participants by the researcher on a computer. VAS scale between 0 and 10 was used to collect data. Statistical analysis was performed using the Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and chi-square test, and p<0.05 was considered significant.
Results: Ninety-six of the participants were women (64%) and 54 were men (36%). The patient group gave the highest scores to all photographs except the fifth photograph. The prosthetic dental treatment group gave the fifth photo the highest score. The lowest scores were given by the orthodontic and restorative dental treatment groups. The patient group gave the highest score to the 7th photo, and the other groups gave the highest score to the 5th photo. The lowest scores were given to photographs with diastema. No difference was observed in any group when comparing the photograph showing a persistent primary canine in place of a bilaterally impacted canine tooth and the photograph showing premolars replacing a bilaterally impacted canine tooth. However, when these two photographs were compared with the photograph showing the aligned impacted canine, a difference was found in all groups except the patient and restorative dental treatment. Difference was observed in all photographs comparing symmetry/asymmetry in the patient group and restorative dental treatment. The scores given by men to all photographs are higher than those given by women.
Conclusion: In our study, the patient group gave the highest scores, and the orthodontic and restorative dental treatment group gave the lowest scores. While the patient group gave the highest score to the photograph showing the presence of a bilaterally impacted maxillary canine tooth and the first premolar tooth replacing the canine tooth on both sides, the other groups gave the highest score to the photograph showing the aligned impacted maxillary canine tooth. All groups preferred the replacement of the permanent canine with the first premolar tooth over the presence of a persistent primary canine in place of the permanent canine. They gave the lowest scores to photographs with diastema. Except of photographs with diastema, all groups preferred images that were symmetrical in smiling. Both professionals and patients have noticed the existence of symmetry and asymmetry.
The results of our study showed that aesthetic perception may vary between dentists, specialist dentists and patients. According to these results, it may be recommended to ask patients' opinions about smile aesthetics when planning orthodontic treatments. However, more studies are needed on this subject.
Keywords; Impacted maxillary canine; treatment of impacted canine; aesthetic perception; symmetry and asymmetry