Mera ve yayla alanlarındaki değişimin tespiti ve yeni bir mera yönetim modeli yaklaşımı: Trabzon ili Akçaabat ilçesi örneği
Change detection for rangeland and plateau areas, and a new approach to rangeland management model: A case study in the district of Akçaabat, Trabzon
Yazar: ALPER AKAR
Danışman: PROF. DR. ERTAN GÖKALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ölçme Bilgisi ve Kadastro Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Tez çalışması kapsamında 1973 ve 1982 yıllarına ait siyah beyaz hava fotoğrafları, 2012 yılına ait WorldView-2 (WV-2) uydu görüntüsü, 2013 yılına ait İnsansız Hava Aracı (İHA) ile çekilmiş yüksek çözünürlüklü renkli hava fotoğrafları kullanılarak mera ve yayla alanlarında zaman içerisinde meydana gelen değişim ve bu değişime neden olan etkenlerin tespiti amaçlanmıştır. Ayrıca bu etkenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Değişim analizinde kullanılan sınıflandırılmış görüntüler, nesne tabanlı sınıflandırma yöntemi ve Destek Vektör Makinesi (DVM) sınıflandırıcısı kullanılarak üretilmiştir. Değişim analizi sonuçları incelendiğinde 1973 yılında bina taban alanları ortalaması 55 m2 ve bina sayısı 1085 iken 2012 yılına gelindiğinde bina taban alanları ortalaması yaklaşık 80 m2 bina sayısı ise 2156 olmuştur. Yol durumu incelendiğinde 1973 yılında 68 km olan toplam yol uzunluğu 2012 yılına gelindiğinde 138 km' ye çıkmıştır. Mera ve toprak alanları toplamı incelendiğinde de 1973 yılında 11927 da olan toplam alan geçen süre sonunda 1608 da azalarak 10319 da' a gerilemiştir. Probleme neden olan etkenlerin halen devam etmesi, mera ve yayla alanlarının yönetiminde sürdürülebilir bir yönetim şekline ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu nedenle mera ve yayla alanlarının yönetilmesi amacı ile oluşturulan mevcut bilgi sisteminin eksiklikleri belirlenerek bu eksiklikleri giderecek yeni bir mera yönetim modeli tez kapsamında tasarlanmıştır. Kullanılacak veriler, verilerin işlenmesi, sonuç ürünlerinin üretilmesi ve yapılacak analizler ile hangi problemlerin çözülebileceği tasarlanan bu modelde belirtilmiştir.

Abstract:
This dissertation aims to detect the changes and the factors that cause these changes occurred over time in rangeland and plateau areas using panchromatic aerial photos taken in 1973 and 1982, a WorldView-2 image of 2012 and some high resolution colored aerial photos acquired in 2013 with an unmanned aerial vehicle. Furthermore, resolutions to eliminate these factors are proposed. Classified images used in the analysis of change are produced by using object based classification method and support vector machine classifier. When the results of change analysis are examined, it can be seen that the average base areas for buildings were 55 square meters and the number of total buildings was 1085 in 1973 while the average base areas for buildings have reached up to 80 square meters and the number of total buildings has increased to 2156 by the year of 2012. It can be concluded that the total road length was 68 kilometers in 1973; however, the total road length has reached up to 138 kilometers by 2012. It can also be pointed out that the total areas for rangeland and soil was 11927 da in 1973 and this amount has diminished to 10319 da with a  1608 da decrease in the same period. It is obvious that a sustainable information system for management of the rangeland and plateau areas is needed if the factors that cause problems still exist. Hence, the deficiencies of the current information system are stated and a new rangeland management model is proposed within the context of this dissertation. The data needed, how to process the data, how to produce the results, and the problems that can be solved with these analysis are specified in this proposed model.