Örgütsel bağlılık ve tükenmişlik düzeyi: İstanbul ili vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenlere yönelik bir alan araştırması
Oraganizational commitment and burnout levels: A field survey of academicians at foundation universities in İstanbul
Yazar: TUĞBA ÖZEL
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÇİL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Büro Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Büro Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmada örgütsel bağlılık ve tükenmişlik kavramlarının önemi kuramsal ve kavramsal analizlerle vurgulanmaya çalışılmış, vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerin örgütsel bağlılık ve tükenmişlik düzeyleri alt boyutları ile tespit edilmiş, iki bağımlı değişkeni oluşturan alt boyutlar arasında ilişkinin olup olmadığı, bağımlı değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya konulmuştur.Araştırma kapsamında Türkiye'deki vakıf üniversitelerinin en yoğun bölge olduğu Marmara Bölgesindeki İstanbul ili araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırmada evrenin tümüne ulaşılmasında bir takım engeller olduğu için örneklem alınmıştır. Bu bağlamda; 2008-2009 akademik yılı İstanbul ilinde bulunan vakıf üniversitelerinde görev yapan 377 akademisyene Kişisel Bilgiler, Allen ?Meyer Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği olmak üzere üç bölüm, kırkyedi sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin güvenirlikleri, frekansları, oranları ve ortalamaları hesaplanmış, veriler t-testi, tek yönlü varyans analizi testi ile analiz edilmiş, farklılaşmaların hangi gruplar arasında olduğu ise Tukey PostHoc ile belirlenmiştir. Bağımlı değişkenleri oluşturan alt boyutlar arasındaki ilişkiler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği ile belirlenmiştir. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda; örgütsel bağlılık düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarının orta düzeyde, tükenmişliklerinin düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Örgütsel bağlılık düzeyinin; cinsiyet, medeni durum, yaş, kıdem yılı, hizmet süresi, unvan ve ücret değişkenlerine göre farklılaştığı saptanırken, haftada girilen ders saat sayısına göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Tükenmişlik düzeyinin ise; cinsiyet, medeni durum, yaş, kıdem yılı, unvan, haftada girilen ders saat sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı saptanırken, üniversitedeki hizmet süresi ile ücrete göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Ancak ücret ile tükenmişlik alt boyutlarından duygusal tükenmişlik boyutu arasında, ters yönlü bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Tükenmişlik, Vakıf Üniversiteleri, Akademisyen, Akademisyenlerin Örgütsel Bağlılıkları, Akademisyenlerin Tükenmişlikleri

Abstract:
In this research, the significance of organizatinal commitment and burnout concepts were emphasized through theoretical and conceptional analyses, and by determining organizational commitment and burnout levels (with their sub levels) of academicians at foundation universities, to what extent dependent variables differ and according to which demographical features, and whether there is a relation between sub levels composing two different dependent variables, were revealed.Within the scope of the research, the province of İstanbul in Marmara Region, being the densest region in terms of foundation universities, is the area of the research. Due to some obstacles, it had not been possible to reach all areas of the research; therefore, samples are given. In this context, a questionnaire as Personal Information, Allen-Meyer Organizational Commitment Scale and Maslach Burnout Inventory, composed of forty seven questions and three sections, was applied to 377 academicians at foundation universities in İstanbul in 2008-2009 academic year. Reliability, frequences, proportion and averages of data obtained by questionnaires were assessed, analyzed by t-test and One Way Anova, and in which groups differences exist was determined by Tukey PostHoc. The relations between sub levels, composing dependent variables, were determined through Pearson Product Moment Correlation Technique. The meaningfulness level of research was accepted as 0,05.At the end of reseach, it is determined that there exists inverse, meaningful relation between organizational commitment levels and burnout levels. It is found out that organizational commitment level of academicians is medium and their burnout level is low. It is determined that while organizational commitment level differs according to gender, marital status, age, years in occupation, years in institution, academic title and salary it does not differ as to work load per week. It is determined that while burnout level differs according to gender, marital status, age, years in occupation, academic title and work load per week, it does not differ as to years in institution and salary. However, it is determined that an inverse relation exists between salary and emotional exhaustion level.Key Words: Organizational Commitment, Burnout, Foundation Universities, Academician, Academician?s Organizational Commitment, Academician Burnout.