Yaşlı bireylerde otago egzersizlerinin fiziksel performans, denge, düşme, kırılganlık ve güçlendirme üzerindeki etkisinin incelenmesi
Effects of the otago exercise program on physical performance, balance, falls, frailty and empowerment in the elderly
Yazar: PARINAZ JAHANPEYMA
Danışman: PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fiziksel performans = Physical performance ; Geriatri = Geriatrics ; Güçlendirme = Empowerment ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Araştırmanın temel amacı; yaşlı bireylerde uygulanan otago egzersizlerin fiziksel performans, denge, düşme, kırılganlık ve güçlendirme üzerindeki etkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel olarak Narlıdere Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde Eylül 2016-Haziran 2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; veri toplama süresi boyunca Narlıdere Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde kalan 65 yaş üstü bireyler oluşturmuştur. G-Power istatistik analizine göre %95 güvenirlikte %80 teorik power ile her bir grupta 36 olmak üzere toplam 72 hasta ile çalışılması hedeflenmiştir. Ancak otago grubundaki bir hastanın ameliyat nedeni ile çalışmadan ayrılması sonucu 71 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Bu araştırmada örneklem kapsamına alınacak bireylerin egzersiz uygulamasını etkileyebileceği düşünülerek tabakalı randomizasyon için yaş ve cinsiyet ölçüt olarak kullanılmıştır. Otago egzersizleri eğitiminde hastalara eğitim süresince; araştırmacı öncülüğünde gösterip yaptırma tekniği kullanılarak Otago egzersizleri uygulanmış ve el kitapçığı verilmiştir. Araştırmada plasebo etkisini dışlamak ve etik sorun oluşmasını engellemek için yürüyüş grubuna yürüme programı uygulanmıştır. Yürüyüş grubundaki yaşlılara yürüme programı araştırmacı tarafından bir kere gösterilmiş olup bireylere eğitim ve takip kitapçığı verilmiştir. Çalışmada veri toplama formları olarak; Hasta Tanılama Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği, Berg Denge Ölçeği, 30 saniye Otur-Kalk Testi, Altı dakika yürüme testi, Yaşlılar için Düşme Davranışları (FaB) Ölçeği, Güçlendirme Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Otago grubunun yaş ortalaması 74,6±5,9 iken yürüyüş grubunun yaş ortalaması 75,8 ±4,5 dir. Otago grubundaki bireylerin %74,3'ü kadın, %25,7'si erkek ve yürüyüş grubunun %75'i kadın ve %25'i erkektir (p=0,576). Her bir gruptaki tekrarlı ölçüm değerleri için değişim yüzdeleri hesaplanarak gruplar arasında anlamlı fark olup olmadığı araştırılmıştır. Kırılganlık ölçeği için gruplar arasında değişim yüzde değerleri farkı araştırıldığında, %95 önem düzeyinde 0 ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Yürüyüş grubu medyanı 0 (%) olarak bulunurken otago grubunun medyanı -50(%) olarak bulunmuştur. Berg denge ölçeği için ise %95 önem düzeyinde 0 ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Yürüyüş grubu medyanı 0 (%) iken otago grubu medyanı 13,6 (%) olarak bulunmuştur. Otur-kalk testi için ise %95 önem düzeyinde 0 Ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,023). Yürüyüş grubu medyanı 22,2 (%) iken otago grubu medyanı 33,3 (%) olarak bulunmuştur. Yürüme testi için ise %95 önem düzeyinde hiçbir grup için anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0,05). 0 ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri değişim yüzdesinde; yürüyüş grubu medyanı 15,8 (%) iken otago grubu medyanı 17,5 (%) olarak bulunmuştur. Düşme davranışları ölçeği için ise %95 önem düzeyinde 0 ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,003). Yürüyüş grubu medyanı 19,6 (%) iken otago grubu medyanı 15,4 (%) olarak bulunmuştur. Güçlendirme ölçeği için ise %95 önem düzeyinde 0 Ölçüm ile 3. ay ölçüm değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Yürüyüş grubu medyanı -16,7 (%) iken Otago grubu medyanı -27,8 (%) olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlar ve bulgular doğrultusunda, otago egzersizlerin fiziksel performans, denge,  düşme, kırılganlık ve güçlendirme üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, otago egzersizleri, fiziksel performans, denge, düşme, kırılganlık, güçlendirme, hemşirelik

Abstract:
Objective: The main purpose of the research is to evaluate the effect of Otago exercises on physical performance, balance, falls, frailty and empowerment in elderly individuals.
Method: This randomized controlled trial included subjects over 65 years of age in the Narlıdere Nursing Home Care and Rehabilitation Center in Turkey between September 2016 and June 2017. The universe of research; During the data collection period provided the elderly people over 65 years old at the Narlıdere Nursing Home Geriatric Care and Rehabilitation Center. According to G-Power statistical analysis, it is aimed to study 72 patients with 36% in each group with 95% confidence and 80% theoretical power. However, the study was completed with 71 patients who leave otago group without working for the reason of surgery. Age and gender were used as the criteria for stratified randomization in this study, considering that the subjects to be included in the sample may affect the exercise application. In Otago exercises training, Otago exercises were applied using a demonstration technique and a handbook was given in front of the researcher. In the study, a walking program was implemented to exclude the placebo effect and prevent ethical problems. The walking program for the elderly was shown once by the researcher and the individual was provided with a training and follow-up booklet. As data collection forms in the study; The Patient Identification Form, the Berg Balance Scale, the 30-second Sit to Stand test, the 6-minute walking test, the Falls Behavioural (FaB) Scale for the Older Person, the Edmonton Frail Scale and the Empowerment Scale were used.
Results: The average age of the Otago group is 74.6 ± 5.9, while the average age of the walking group is 75.8 ± 4.5. 74.3% of the individuals in the Otago group were female, 25.7% were male and 75% of the marching group were female and 25% were male (p = 0.576). Change percentages were calculated for repeated measurement values in each group to investigate whether there was a significant difference between the groups.
A significant difference was found between 0 measurement and 3 month measurement values at 95% significance level (p <0.001) when the difference percentage values between groups were investigated for Frail scale. The median of the walking group was 0 (%), while the median of the otago group was -50 (%). For the Berg balance scale, there was a significant difference between the measurements at 0% and 95% significance level (p <0.001). The median of the walking group was 0 (%) while the median of the otago group was 13.6 (%). For the 30-second Sit to Stand test, a significant difference was found between the 0 measurement and the 3 month measurement values at 95% significance level (p = 0.023). The walking group's median was 22.2% while the otago group's median was 33.3%. No significant difference was found for any group with a 95% significance level for the the 6-minute walking test (p> 0,05). 0 measurement and 3 month measurement values change percentage; while the walking group's median was 15.8%, while the otago group's median was 17.5%. For the Falls Behavioural (FaB) Scale, there was a significant difference between the measurements at 0, 95% significance level and 3 month (p = 0.003). The walking group's median was 19.6% while the otago group's median was 15.4%. For the empowerment scale, a significant difference was found between 0 measurement and 3 month measurement values at 95% significance level (p <0.001). The walking group's median was -16.7 (%) while the Otago group median was -27.8 (%).
Conclusion: It has been determined that otago exercises have a positive effect on physical performance, balance, drop, fragility and empowerment in the results and findings obtained from the study.

Keywords: Elderly, otago exercises, physical performance, balance, falls, frailty, empowerment, nursing