Türev ürünler- piyasası, vergilendirilmesi, muhasebeleştirilmesi ve Türkiye'deki durumu
Derivatives; it's markets, taxation, accounting ,and situation in Turkey
Yazar: ALİ ÖZER
Danışman: PROF. DR. MUAMMER ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal risk = Financial risk ; Muhasebe = Accounting ; Opsiyon sözleşmeleri = Option contracts ; Riskten korunma = Protection from risk ; Swap = Swap ; Türevler = Derivatives ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets ; Vadeli işlem sözleşmeleri = Future contracts ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Son kırk yıl içerisinde, finans dünyasında meydana gelen en önemli değişikliklerden birisi Bretton Woods Sistemi'nin yıkılmasıdır. Bu sistemin yıkılmasından sonra, finansal risklerin varlığı yeni finansal teknikler için bir talep yaratmıştır. Finansal risklerin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olamayacağından bu riskleri kontrol etmek ve azaltmak için yeni finansal teknikler geliştirilmiştir. Türev ürünler olarak adlandırılan bu yeni teknikler; forward, futures, opsiyon ve swap sözleşmelerinden oluşmaktadır. Bu türev ürünlerin fiyat oluşumu ve risk transferi olmak üzere iki temel ekonomik fonksiyonu vardır. Günümüzde türev ürün piyasaları riskten kaçınmak ve riski kontrol altına almak için sadece gelişmiş ülkeler tarafından kullanılmamakta, aynı zamanda Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde de gittikçe artan bir kullanım alanına sahip bulunmaktadır.Bu çalışmanın amacı; dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemi giderek artan türev ürünleri ve piyasalarını tanıtmak, bunların muhasebe kayıtlarını ve vergi uygulamalarını ele almaktır. Bu amaçla, türev ürünler, piyasaları ve tarihi geçmişi, Türkiye'deki türev ürünlerin mevcut durumu ve İzmir'de bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası'nın yasal ve yapısal altyapısı gözden geçirilmiştir. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası'nın açılması Türk Finans Piyasaları'ndaki önemli gelişmelerden biridir. Türkiye'de türev ürünlerin kullanımını arttırmak için bazı önlemlerin alınması gereklidir. Bunlardan bazıları; eğitim, sistematik muhasebe kayıtlarının belirlenmesi ve sadece türev ürünler için vergi yasalarının hazırlanmasıdır.

Abstract:
One of the most important changes in the world of finance in the past fourty years has been collapsed of the Bretton Woods System. After the collapse of this system, the existence of financial risks have created a demand for new financial techniques. Although it is not possible to completely eliminate the financial risks, new financial techniques were developed to control and to lower the risks. The new techniques called financial derivatives consist of forward, futures, options and swap contracts. These financial derivatives have two basic economic functions that are risk shifting and price discovery. Nowadays to avoid from risk and to manage risk, derivatives markets have became widespread not only in developed countries but also developing countries like Turkey.The aim of this study is to introduce derivatives and it?s markets which has an increasing importance in Turkey as in the world and to examine the accounting transactions and tax applications of derivates. With this aim, derivatives; it?s markets ,and history, current situation of derivatives in Turkey and legal and structural framework of Turkish Derivatives Exchange located in İzmir have been investigated. Establishing of Turkish Derivatives Exchange has been a great development for Turkish Financial Markets. Some precautions have to be taken to increase the usage of financial derivatives in Turkey. Some of them are education, determination of systematic accounting records and making new tax law for only derivatives