Uluslararası sermaye varlıkları fiyatlama modeli kapsamında ülke betası ve Türkiye'de ülke betasını etkileyen faktörler
Country beta in the scope of international capital assets pricing model and the factors which affect Turkey's country beta
Yazar: MUSTAFA CAN SAMIRKAŞ
Danışman: PROF. DR. HATİCE DÜZAKIN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beta = Beta ; Beta katsayıları = Beta coefficients ; Fiyatlandırma = Pricing ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Portföy yönetimi = Portfolio management ; Risk analizi = Risk analysis ; Sermaye varlıkları fiyatlama modeli = Capital asset pricing model ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing ; Ülke riski = Country risk

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte artan sermaye hareketleri, ülke finansal sistemlerini birbirlerine oldukça yaklaştırmıştır. Bu durum ülke ekonomilerinin entegrasyonuna neden olurken, finansal yatırımcılar açısından da bir çok yatırım fırsatı yaratmaktadır. Yatırımcıların yatırım olanakları artmış, artık kendi ülkelerindeki sermaye varlıklarıyla sınırlı kalmadan dünya piyasalarına yatırım yapma imkânı ortaya çıkmıştır. Uluslararası yatırımcılar ve araştırmacılar için bir ülkeye ya da bir ülkenin piyasa endeksine yatırım yapılacağı zaman bu piyasanın dünya piyasasından neden farklı getirilere sahip olduğu ve/veya olacağı önemli bir konudur. Bu farklılık ülkenin dünya sermaye piyasalarına olan duyarlılığından yani ülke riski olarak kabul edilen ülke betasından kaynaklanmaktadır.
Çalışmanın temel amacı Türkiye'nin ülke riskini etkileyen makroekonomik değişkenlerdeki beklenmeyen değişimlerin etkisini 1998Q1-2013Q3 periyodu için tespit etmektir. Yerel ve küresel değişkenlerin Türkiye'nin ülke riskine etkisi ülke betası modeliyle sınanmıştır. Ülke Betası Modeli Harvey ve Zhou (1993), Erb vd. (1996), Bekaert vd. (1996), Gangami vd.(2000) tarafından geliştirilen, temeli Uluslararası Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeline dayanan bir modeldir. Çalışma sonucunda ülke riskinin göreceli olarak hem yerel hem de küresel faktörlerden etkilendiği tespit edilmiştir. Yerel faktörlerden Türkiye'nin yerel enflasyondaki,  Gayri Safi Yurtiçi Hasıladaki ve Türk Lirası cinsinden mevduata ödenen  faizlerdeki beklenmeyen değişimlerden, küresel bazda ise ABD'nin hazine bonosu getirisindeki, ABD'nin enflasyonundaki, ABD'de Euro Dolar mevduat faiz oranı ile hazine bonosu getirisinin farkındaki ve petrol fiyatlarındaki beklenmeyen bir değişimden etkilendiği tespit edilmiştir.   


Anahtar kelimeler: Portföy yönetimi, ülke riski, ülke betası modeli, makroekonomik değişken

Abstract:
The capital flows are increased by globalisation and countries financial systems are fairly closed to each others. This situation causes the integration of economies and creates many investment opportunities for the international investors. They have opportunies to invest not only home country's securities but also different countries' securities. That's why it is important topic the reasons of difference of return investee country for the investors and researchers. This difference caused by investee country's sensitivity to the world capital market, it means that difference caused by country's beta which  represents country risk.
The aim of this study was to investigate the impact of unexpected components of macroeconomic variables on Turkey's country risk in the period of 1998Q1-2013Q3. In this context,  the effects of local and global variables to the Turkey's country risk have been examined by employing Country Beta Approach which developed by Harvey and Zhou (1993), Erb vd. (1996), Bekaert vd. (1996), Gangami vd.(2000), based on International Capital Assets Pricing Model. It was found that both factors had relative impacts on Turkey's country risk. As a result Turkey's country risk was affected by unexpected components of Turkey's inflation, GDP, Turkish Lira's interest rate  as local factors and unexpected components of U.S.'s inflation, treasury rate, premium on Euro Dollar deposit rates relative to the U.S. treasury rate  and the price of oil as global factors.


Keywords: Portfolio management, country risk, country beta model, macroeconomic variable