İşlevsellik, yetiyitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırmasıbakış açısıyla işitme kaybı olan yetişkinlerin yaşama katılımlarının ve çevresel faktörlerin etkisinin incelenmesi
Examination of the impact of environmental factors and participation in the life of adults with hearing loss from the perspective of the international classification of functioning, disability and health
Yazar: ŞEYMANUR TAHTACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İşitme sorunları, günlük aktivitelerde ve toplumsal katılımda kısıtlamalara neden olabilir. Bu da bireyin sağlıkla ilgili yaşam kalitesini,  bilişsel ve duygusal işlevlerini etkileyebilir(1-3). Akustik ortam gibi dış faktörlerin ve başa çıkma stratejileri gibi kişisel faktörlerin bireyin işlevselliğini etkilediği gösterilmiştir. Bu çalışmada işitme kaybı olan erişkin bireylerin işitme kaybına bağlı olarak etkilenen yaşama katılımlarının ve katılımcıları etkileyen çevresel faktörlerin ICF bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkçe geçerlik-güvenilirliği yapılmış, erişkin bireylerde işitme kaybının etkilerini değerlendirmede yaygın olarak kullanılan ölçekler ve ICF sınıflandırma sistemi temel alınarak kullanılacak değerlendirme araçları belirlenmiştir. Çalışmaya 18-60 yaş aralığında işitme güçlüğü şikayetiyle başvurmuş; çok hafif dereceden çok ileri dereceye kadar farklı derecelerde iletim, sensörinöral ve mikst tipte tek taraflı veya bilateral işitme kaybı olan bireyler dahil edilmiştir. Değerlendirme sürecinde bireylerin yaşama katılımlarının değerlendirilebilmesi amacıyla İşitme Engeli Ölçeği Erişkin Formu, Amsterdam İşitsel Yetersizlik ve Engellilik Anketi, Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi (WHODAS), İşitme cihazı kullanan bireyler için İşitme Cihazı Memnuniyet Anketi (APHAB); çevresel faktörlerin etkisini değerlendirme amacıyla Çevre Kalite Ölçeği kullanılmıştır. ICF İşitme Kaybı Kapsamlı Temel Set İle İEÖ Erişkin Form, Amsterdam İşitsel Yetersizlik ve Engellilik Anketi ve İşitme Cihazı Memnuniyet Anketi (APHAB) maddeleri eşleştirilmiştir. Eşleştirme sonucunda ICF İşitme Kaybı Kapsamlı Temel Set maddeleri ile eşleştirilen üç değerlendirme aracının eşleşme oranı % 29 olarak bulunmuştur. Yaşama katılımı değerlendirme amaçlı kullanılan ölçekler arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde anlamlı ilişki gözlenmiştir. Çevresel faktörleri değerlendirme amaçlı kullanılan ölçek ile yaşama katılımı değerlendirme amaçlı kullanılan ölçekler arasında özellikle çevresel engel maddelerinde yüksek düzeyde anlamlı ilişki gözlenmiştir(p<0.05).

Abstract:
Hearing difficulties can cause cares in daily outings and social participation. This includes individuals' health-related lifestyle, research, and emotional perceptions. Overhaul the protection that takes over personal computers, such as external dimensions and coping distance, such as the acoustic environment. Provide an ICF perspective to examine the journeys and observations of individuals of these hearing-impaired adults through hearing-related living. For this purpose, Turkish validity-reliability was realized, scales commonly used in the assessment of hearing loss in adults and ICF architecture system basic usage tools were used. The 18-60 age group applied to the study with the complaint of hearing difficulties; organs with sensorineural and mixed types of unilateral or bilateral hearing loss are included, while very mild features receive varying degrees of deafness. Hearing Handicap Inventory For Adults, Amsterdam Inventory For Auditory Disability and Handicap, WHO Disability Assessment Schedule WHODAS, The abbreviated profile of hearing aid benefit (APHAB) were matched. Three assessment instruments matched with ICF Hearing Loss Comprehensive Core Set components have a distribution ratio of 29%. Positive intention, high-level significant correlation was observed between the scales used for life-expanding assessment. A highly effective relationship was observed between the scales used for environmental collective assessment and the scales used for assessing survival to life, especially in reproductive barrier devices(p<0.05).