Ulusal ve uluslararası düzenlemeler kapsamında engellilik ve kentsel mekâna yansıması
Disability and its reflection on urban space within the scope of national and international regulations
Yazar: ÇAĞLA TAN
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN KOÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel yaşamda nüfusun yaklaşık %10'unu içeren engellilere yönelik yeterli hareket serbestisinin olmadığı, engelli bireylerin çalışma mekânlarına erişim de dâhil, yaşam kalitesinin önemli girdilerini oluşturan sosyal donatı alanlarına erişimde kısıtlılık taşıdığı, engellilere yönelik düzenlemelerin ve denetiminin yetersiz olduğu, bundan dolayı da engellilerin kentsel mekânda hareket kısıtlılığı yaşadığı, hipotezlerinden hareketle engellilere yönelik ulusal ve uluslararası düzenlemeler, bunların kentsel mekâna yansıması ve yaşanan sorunlar irdelenmiştir. Bu amaçla Beylikdüzü Yaşam Vadisi örneğinde engellilere yönelik erişilebilirlik standartlarının uygulanma durumunu analiz etmek, mevcut durumu değerlendirmek ve gerekli iyileştirme önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma, kentsel tasarım rehberleri ve erişilebilirlik standartlarını kullanarak, alanın erişilebilirlik açısından ne kadar uygun olduğunu belirlemeyi ve bu doğrultuda yerel yönetimlere önerilerde bulunmayı hedeflemiştir. Tez, hem mevcut standartların alanda ne ölçüde uygulandığını hem de bu standartların yeterliliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmanın yöntemi, üç temel aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama, konu ile ilgili literatür taramasını içermektedir. Bu aşamada, araştırma konusuyla ilgili mevcut kaynaklar ve akademik çalışmalar detaylı bir şekilde incelenmiş ve araştırmanın genel çerçevesi belirlenmiştir. İkinci aşamada seçilen alanda Gözlem ve analiz formları kullanılarak, alanın mevcut durumu detaylı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü aşamada ise, literatür taraması sonucunda elde edilen standartlar ve bilgiler, alanda yapılan gözlem ve analiz çalışmalarının sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu aşama, teorik bilgilerin pratik uygulamalarla ne ölçüde örtüştüğünü belirlemeyi amaçlamaktadır.  Literatürden elde edilen standartlar, alan araştırması bulgularıyla karşılaştırılarak, alanda mevcut durumun bu standartlara ne kadar uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırma, çalışmanın sonuçlarını ve önerilerini şekillendirmiştir. Tez sonucunda, Beylikdüzü Yaşam Vadisi'nde engellilere yönelik erişilebilirlik standartlarının ne ölçüde uygulandığı ortaya konmuş ve eksiklikler tespit edilmiştir. Yapılan gözlem ve analizler neticesinde, belirlenen standartlara uyum sağlamayan alanlar belirlenmiş ve bu alanların iyileştirilmesine yönelik somut öneriler geliştirilmiştir ve  alanın engelli bireyler için daha erişilebilir hale getirilmesi için yerel yönetimlere rehberlik edecek öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This comprehensive study examined both national and international regulations concerning people with disabilities, with a particular focus on their significant impact on urban spaces and the various challenges encountered. The research was guided by the hypotheses that disabled individuals face considerable mobility limitations, experience restricted access to essential social amenities, and that current regulations and oversight mechanisms remain insufficient. Within this framework, the study specifically analyzed the accessibility standards for disabled individuals in Beylikdüzü Yaşam Vadisi, thoroughly evaluated the current situation, and developed targeted improvement suggestions. The primary aim was to assess the area's overall accessibility by utilizing urban design guides and established accessibility standards, ultimately providing informed recommendations to local administrations. The thesis critically evaluates existing practices, policies, and their overall effectiveness. The research methodology encompassed three distinct stages: an extensive literature review, an in-depth analysis of the selected area using detailed observation and analysis forms, and a rigorous comparison of theoretical knowledge with practical applications. Accessibility standards identified in the literature were systematically compared with the findings from the field to accurately assess compliance. The results and recommendations derived from this comparison form the core of the study's conclusions. Consequently, the thesis identifies which specific accessibility standards have been implemented in Beylikdüzü Yaşam Vadisi, highlights deficiencies, and offers strategic suggestions aimed at assisting local administrations in enhancing accessibility for individuals with disabilities.