Hem oksijenaz aktivitesi ile çinkoprotoporfirin düzeyleri arasındaki ilişkinin nöropsikiyatrik hastalarda değerlendirilmesi
The evaluation of the relation between heme oxygenase activity and zinc-protoporphyrin levels in neuropsychiatric patients
Yazar: ÖMER UĞUR YANAR
Danışman: PROF. MUSTAFA GÜLTEPE
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Protoporfirinler = Protoporphyrins ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Çinko = Zinc

Özet:
Hem Oksijenaz enzimi hem katabolizmasının hız kısıtlayıcı basamağında yer alır ve oluşturduğu ürünler nedeniyle önemli fizyolojik etkiler oluşturur. Nöropsikiyatrik hastalıklar içerisinde yer alması nedeniyle de HO enzim aktivitesi özel bir öneme sahiptir. Ancak nöropsikiyatrik hastalık grubunda incelenen psikoz hastalarında, HO aktivitesinin yeri ile ilgili bir çalışma yoktur. Çalışmamızda ilaç tedavisi başlanmamış, 36 ilk atak psikoz hastalarındaki HO enzim aktivitesini ve onun inhibitörü olan çinkoprotoporfirin (ZnPP) ile ilişkisini ve aynı parametrelerin benzer yaş ve cinsiyet dağılımına sahip 35 sağlıklı bireyin kullanıldığı kontrol grubu ile karşılaştırarak incelemeyi amaçladık. Bu amaçla, ön kol veninden alınan kandan lökositleri ayırarak kinetik florometrik HO enzim aktivitesi ve tam kan ZnPP ölçümü yaptık. Çalışmamızın sonucunda, kontrol grubuna (0,36±0,25) göre, ilk atak psikoz hastalarında (0,30±0,27 nmol/saat/mg protein) HO enzim aktivitesi istatistiksel olarak anlamlı olmasa da düşük bulundu. Ayrıca hastaların ZnPP düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu ( hasta ZnPP=41,4±9,8 mikromol/mol hem ve kontrol ZnPP=31,4±13,6 mikromol/mol hem, p=0,001). Diğer taraftan, hasta grubunda, HO enzim aktivitesi ile ZnPP arasında anlamlılığa yakın bir pozitif ilişki saptandı (p=0,098). Kontrol grubunda ise böyle bir ilişki bulunamadı(p=0,206). Sonuç olarak, ilk atak psikoz hastalarında, azalmış HO enzim aktivitesinin hastalığın oluş mekanizmalarında önemli olabileceği ancak bu düşüş üzerine yüksek ZnPP değerlerinin hastalığın başlangıç döneminde etkili olmayabileceğini düşünmekteyiz. Hastalığın kronikleşmesi durumunda, HO enzim aktivitesinin ve ZnPP düzeylerinin nasıl etkileneceği, bu hastaların takip edildiği izlem çalışmaları ile aydınlatılabilir.

Abstract:
As it takes place in neuropsychiatric diseases, HO enzyme activity also has a specific significance. However, there isn?t any study related with the role of HO activity in the psychosis who are examined in the neuropsychiatric disease group. In this study, we?ve aimed to observe the HO enzyme activity in the first 36 episode psychosis who haven?t started medication and its relation with its inhibitor, ZnPP. We?ve aimed to examine it by comparing with the control group including 35 healthy people who have same age and sex distribution of the same parameters. For that purpose, we?ve made blood ZnPP determination and kinetic fluorometer HO enzyme activity by separating leukocyte from the blood, which is taken from antecubital vein. At the end of our study, according to the control group, HO enzyme activity in the first episode psychosis haven?t shown a statistically significant difference (control=0,36±0,25 nmol/saat/mg protein, patient=0,30±0,27 nmol/saat/mg protein, p=0,384). Yet, there is a marked difference in the average between patient and control group HO enzyme activity. ZnPP levels have also statistically great difference between patient and control groups( patient ZnPP=41,4±9,8 micromol/mol hem ve control ZnPP=31,4±13,6 micromol/mol hem, p=0,001). On the other hand, a statistically positive relation has been detected between the HO enzyme activity and ZnPP in the patient group(p=0,098). But in the control group, this relation hasn?t been as well as the patient group(p=0,206). As a consequence, we have thought that decreased HO enzyme activity as the mechanism of disease in first-episode psychosis, it can not be effective at the beginning of disease. In the event of chronic illness, how the HO enzyme activity and the ZnPP levels will be affected, can be illuminated through observation researches.