Adli vakalarda olay yerine müdahaleye giden sağlık ekiplerinin olay yerine ve delillere yaklaşımı
The approach of pre-hospital care providers to evidence preservation, collection and crime scene in forensic cases
Yazar: MUZAFFER BERNA DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Anketler = Questionnaires ; Delil = Evidence ; Olay yeri inceleme = Crime scene experts ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Hastane öncesi sağlık çalışanlarının bilgi düzeylerini ölçmek için kesitsel bir çalışma düzenlenmiştir. Farklı kaynaklar taranarak içinde 50 çoktan seçmeli soru olan bir bilgi düzeyi belirleme formu geliştirilmiştir. Bilgi düzeyi belirleme formu her bir soru 1 puan edecek şekilde 50 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Her doğru soru için 1 puan verilerek her bir çalışanın uygulama puanı hesaplanmıştır. 50 soru güvenlik ve kanıt ile ilgili sorular olarak ikiye ayrılmış ve puan ortalamaları hesaplanmıştır.Soru formları hastane öncesi sağlık çalışanlarına çalıştıkları günde ya da hizmetiçi eğitimlerinden önce eğitimden sorumlu kişilere çalışanlara dağıtılmak üzere verilerek doldurtulmuştur. Çalışanların olay yeri ve delillere yaklaşımlarını olay yerinde görmek için adli olay çağrısı alındığında ekiplerle gidilerek subjektif gözlemler yazılmıştır.İstanbul ilinde 112 İl Acil Ambulans Servisinde ve özel bir ambulans şirketinde çalışan 236 hastane öncesi sağlık çalışanı çalışmaya katılmıştır. Çalışanların %62.4'ü kadın, %37.6'sı erkektir. En genci 19 ve en yaşlısı 40 olmak üzere yaş ortalaması 25.84'dür.Ortalama çalışma süresi 36.55 ve çalışanların günlük ortalama vaka sayısı 9.56'dır. Çalışma süresi ve günlük ortalama çıkılan vaka sayısına rağmen katılımcıların hiçbiri cinsel saldırı vakasına gittiklerini belirtmemiştir.Katılımcıların %63.9'u hizmetiçi eğitim ve %53.4'ü olay yeri inceleme dersi almadıklarını belirtmişlerdir. Uygulama puan ortalamaları 50 puan üzerinden 28.78 çıkmış ve en yüksek uygulama puan ortalamaları doktorlar ve yüksek lisans mezunlarında görülmüştür. Güvenlik sorularının puan ortalaması 16 soru üzerinden 4.16 olarak hesaplanmıştır. Kanıtlar ile ilgili soruların puan ortalaması 34 üzerinden 24.5 olarak hesaplanmıştır.Bilgilerini uygulamakta zorlanma nedenleri arasında en fazla olay yerindeki halkın müdahalesi (%67.7) ve zaman darlığı (%32.3) gösterilmiştir. Bilgilerini uygulamakta zorlandıklarını en fazla doktorlar ve yüksek lisans mezunları belirtmiştir.Katılanların sadece %15.8'i biyolojik kanıtların kağıt poşette muhafaza edileceğini bilmiştir.Hastane öncesi sağlık çalışanlarının olay yeri farkındalığı, olay yeri inceleme, kanıtların toplanması ve korunması ile ilgili bilgileri istenen düzeyde değildir. Bu nedenle bu konu üzerine uzmanlar tarafından uygulamalı eğitimlerin verilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
A cross-sectional study was designed to provide the level of knowledge of pre-hospital care providers. A question form with 50 multiple choices questions was developed according to various resources. The score of the question form was identified with giving one score for each right answer. With this way each of the members? score were calculated. 50 multiple choices questions were divided into two groups as questions about security and evidences.Either the question forms were given to pre-hospital providers in their working day or the forms were consigned to the responsible persons before their in-service training in order to hand out to pre-hospital care providers. In order to see the pre-hospital care providers? approach to the crime scenes and evidences in the field, the subjective observations were written while going with them when a forensic case call was dispatched.236 pre-hospital care providers who work in 112 Emergency Ambulance Service and private ambulance in Istanbul, participated in the study. %62.4 are female and %37.6 are male. The mean age is 25.84 ranging from 19 to 40 years old.The mean work experience is 36.55 months and every participant has an average of 9,56 cases daily. Despite of this work experience and the number of daily cases, none of the participants encountered sexual assault case.%63.9 of participants didn?t take in-service education on crime scene investigation course and %53.4 didn?t have crime scene course in their education. Their mean score was 28.78 over 50. The highest mean score was seen in the group of post-graduates and doctors. The mean score of the questions about security was 4.16 over 16. The mean score of the questions about evidences was 24.5 over 34.The most marked reasons of not administering their knowledge were bystanders in the crime scene (%67.7) and the shortage of time (%32.3). The reasons of not administering their knowledge were expressed mostly by the doctors and post-graduates.Only %15.8 of participants know that the proper way of preserving the biological evidence is in paper bag.Pre-hospital care providers? knowledge on crime scene awareness, crime scene investigation, collecting and preserving evidence were not at the preferred level. For this reason there should be given practical education by the specialists about this subject.