Hakkari'de doğal olarak yetişen kapari (Capparis siculo) bitkisinin bazı fenolojik ve morfolojik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of some phenological and morphological characteristics of capari (Cappari siculo) plant naturally growing in Hakkari
Yazar: NECMETTİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NALAN TÜRKOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Hakkâri'nin Çukurca ilçesi'ne bağlı Narlı, Köprülü, Şörte ve Taşbaşı köylerinde ve Hakkâri Merkeze bağlı Yeniköprü, Çiftlik, Armutdüzü, Bağışlı, Kırıkdağ, Çanaklı, Çimenli, Üzümcü, Derav, Olgunlar, Şine köprüsü ve Doğanlı Köylerinde 2018–2019 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Kapari bitkisinin boyu yarı çalı şeklinde olup 1-4 m kadar uzayabilen  sürünücü dikenli ve çok yıllık  bir bitkidir. Hakkâri de bulunan tür: Capparis sicula Veill. subsp. herbacea (Willd.) Inocencio'dur. Çiçeklenme zamanı Haziran-Eylül aylarıdır. Çiçekler 5-6 cm çapında hermafrodit tetramerdir ( dört parçalı). Çok sayıda erkek organ vardır. Ovaryum uzun bir ginoforun tepesindedir. Çiçekleri beyaz ya da soluk leylak rengindedir. Taç ve çanak yaprak sayısı 4'tür.  Erkek organlar da uzun ve leylak rengindedir. Yaprakları parçasız yuvarlak ve yuvarlağımsı yaprakların tabanında bulunan kulakçıklar kıvrık ve diken şeklindedir. Yaprak uçları geriye kıvrık iğnemsi bazen de içe doğru çöküktür. Yaprakların alt ve üst yüzeyleri tüysüzdür. Meyve üzümsü yapıda, meyve kabuğu Ekzokarpı ince ve zarımsı yapıda, mezokarp ve endokarpı etlidir. Meyveler 6-12 ağırlığında meyvenin boyu 32-51 mm, çapı  18-28 mm, meyve sap uzunluğu 38- 45 mm 'dir. Meyve suyu pH seviyesinin 5.5 ile 7.01 arasında olduğu belirlenmiştir. Fenolojik değerleri en düşük 3 mg en yüksek 48 mg, antioksidan ise en düşük 8,2 mg en yüksek 20,9 mg olarak saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out between 2018-2019 at four villages located in Çukurca, the district of Hakkâri province; Narlı, Köprülü, Şörte, Taşbaşı, and twelve villages located in Hakkari Center; Yeniköprü, Çiftlik, Armutdüzü, Bağışlı, Kırıkdağ, Çanaklı, Çimenli, Üzümcü, Derav, Olgunlar, Şine Bridge and Doğanlı. The caper plant is semi-bushy in height and is a creeping thorny and perennial plant which can extend up to 1-4 m. The species is found in Hakkari: Capparis sicula Veill. subsp. herbacea (Willd.) Inocencio. Flowering time is between June and September. The flowers are 5-6 cm diameter hermaphrodite tetramer (four-piece). There are many male organs. The ovary is at the top of a long ginophore. Its flowers are white or pale mauve. The numbers of petals and calycles are four. Male organs are also long and mauve. The leaves are in the form of curved and thorns at the base of the round and rounded leaves without segments. Leaf tips are needle-like curved back and sometimes sunken inward. The lower and upper surfaces of the leaves are glabrous. The Fruit has a grape-like structure, its Exocarp (the outmost layer of the fruit) is thin and membranous while its mesocarp and endocarp are fleshy. Fruit weighs 6-12 g, the length of the fruit is 32-51 mm, its diameter is 18-28 mm, and the length of the fruit stem is 38-45 mm. It is determined that the fruit juice pH level is between 5.5 and 7.01. Phenological values are determined as the lowest is 3 mg while the highest is 48 mg, and the antioxidant values are determined as the lowest is 8.2 mg while the highest 20.9 mg.