Yabancı dil ağırlıklı 5. sınıf ingilizce dersi öğretim programının CIPP modeline göre değerlendirilmesi
Evaluation of the foreign language intensive 5th grade english curriculum using the CIPP model
Yazar: HAKAN ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP AKIN DEMİRCAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada yabancı dil ağırlıklı 5. Sınıf İngilizce öğretim programının 
Stufflebeam'in CIPP program değerlendirme modeline göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Nitel boyutunda ise yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile veri toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda Yabancı Dil Ağırlıklı 5. 
Sınıf İngilizce öğretim programını kullanan 163 öğretmen; nitel boyutunda ise 12 öğretmen katılımcı olmuştur. Bu araştırmanın evreni Ankara ili ve ilçeleri ile sınırlı kalmıştır. 
Araştırmanın analizinde nicel veriler için SPSS programı kullanılmış ve verilerin frekans, 
yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapmaları hesaplanmış ve analizler yorumlanmıştır. 
Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Bu araştırmada karma yöntem 
desenlerinden olan yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Her iki yöntemle toplanan 
veriler bağımsız bir şekilde analiz edilmiş ve sonrasında da beraber yorumlanmıştır. 
Bulgular: Bu araştırmada yapılan analizler sonucunda elde edilen CIPP program 
değerlendirme modelinin 4 alt boyutu olan bağlam, girdi, süreç ve ürün başlıkları altında 
sunulmuştur. Programın bağlam boyutundaki bulgularına bakıldığında öğretmenlerin 
programın öğrencilerin beklenti ve ihtiyaçlarına çoğunlukla cevap verdiğini, program 
amaçlarının açık bir şekilde belirtildiğini ve program içeriklerinin öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyelerine çoğunlukla uyduğunu söyledikleri görülmüştür. Fakat programın 
seviyesinin bazı düşük hazır bulunuşluk seviyesindeki öğrenciler için sorun oluşturduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca bazı okullardaki alt yapının programın uygulanmasına yine 
olumsuz etki ettiğini belirtmişlerdir. Programın girdi boyutundaki bulgulara bakıldığında 
ise öğretmenlerin genel olarak programdan memnun oldukları görülmüşse de materyallerle ilgili konularda sıkıntı yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin çoğunluğunun 
x
MEB'in program için bilgilendirme seminerlerini vermediğini ve programa uygun materyalleri okullara ulaştırmadığını söyledikleri elde edilmiştir. Programın süreç boyunda 
ise öğrencilerin derse genel olarak aktif bir şekilde katıldıkları, iş birliğine dayalı etkinliklerin yapıldığı, süreç içerisinde öğrencilerin öğrendiklerini uygulamaya dökebildikleri 
bulguları elde edilmiştir. Fakat olumsuz olarak sınıf mevcutlarının programın uygulama 
sürecinde problem oluşturduğu da belirtilmiştir. Programın ürün boyutunda elde edilen 
verilere bakıldığında ise öğrencilerin sene sonunda çoğunlukla hedeflenen seviyelere 
ulaştığı, dilin dört temel becerisinin de bazı aksilikler ortaya çıksa da genellikle ölçülebildiği fakat dört becerinin eşit düzeyde gelişmediği görülmüştür. Katılımcı öğretmenler 
programın daha iyi olabilmesi için programa uygun materyallerin okullara ulaştırılması 
gerektiğini, sınıf mevcutlarının azaltılması gerektiğini, programın diğer sınıflarda devamının olması gerektiğini ve okul alt yapılarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmada elde edilen sonuçlar olumlu ve olumsuz görüşler 
olarak özetlenebilir. Öğretmenlerin genel olarak programla ilgili olumlu görüşlere sahip 
oldukları görülmüştür. Programın öğretmenlere daha rahat hareket edebilme imkânı ve 
zamanı verdiği görülmüştür. Öğretmenler ayrıca programın öğrencilerin beklenti ve ihtiyaçlarına cevap verdiğini ve önceki programda zaman yetmediği için ihmal edilen konuşma ve dinleme becerilerine ilişkin daha çok etkinliğin yapıldığını belirtmişlerdir. 
Program içerisinde bulunan konuların ve program sürecinde uygulanan etkinliklerin öğrencilerin derse aktif katılımını desteklediği ve öğrencilerin süreç içerisinde öğrendiklerini uygulamaya dökebildikleri görülmüştür. Ayrıca program sonunda öğrencilerin dört 
temel dil becerisinin de gelişme gösterdiği belirtilmiştir. Programa ilişkin olumsuz görüşlere bakıldığında ise öğretmenlerin çoğuna programla ilgili bilgilendirme seminerlerinin 
verilmediği, programa uygun materyallerin öğretmenlere ulaştırılmadığı ve sınıf mevcutlarının programın uygulanması konusunda olumsuz etki yaptığı belirtilmiştir. Programın 
daha iyi olabilmesi için daha az mevcutlu sınıflarda uygulanması önerilmektedir. Ayrıca 
mutlaka programa uygun bir materyalin olması gerektiği ve programın devamlılığının 
olması gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: This study aims to analyze the foreign language intensive 5th Grade 
English teaching program using Stufflebeam's CIPP program evaluation model.
Method: A mixed-method approach was employed in this study. Quantitative 
data were collected through surveys in the quantitative aspect of the study. For the qualitative aspect, data were collected using a semi-structured interview form. In the quantitative dimension of the research, 163 teachers using the YDA 5th Grade English teaching 
program participated; in the qualitative dimension, 12 teachers participated. The universe 
of this research was limited to Ankara and its districts. In the analysis of the research, 
SPSS software was used for quantitative data, and frequencies, percentages, arithmetic 
means, standard deviations were calculated, and analyses were interpreted. Descriptive 
analysis was used for the analysis of qualitative data. The converging parallel design, one 
of the mixed methods designs, was used in this study. Data collected through both methods were analyzed independently and then interpreted together.
Results: The findings of the analyses conducted in this study are presented under 
the four sub-dimensions of the CIPP program evaluation model: context, input, process, 
and product. Looking at the findings in the context dimension of the program, it was 
observed that teachers generally found that the program met the expectations and needs 
of students, the objectives of the program were clearly stated, and the contents of the 
program mostly suited the readiness levels of the students. However, it was noted that the 
level of the program posed a problem for some students with lower readiness levels. It 
was also mentioned that the infrastructure in some schools negatively affected the implementation of the program. Regarding the input dimension of the program, it was seen that 
teachers were generally satisfied with the program, but they experienced problems related 
to materials. The majority of teachers stated that the Ministry of Education did not provide 
xii
informative seminars about the program and did not deliver materials suitable for the 
program to schools. In the process dimension, it was found that students generally participated actively in the class, collaborative activities were carried out, and students were 
able to apply what they learned during the process. However, it was negatively noted that 
class sizes created problems in the implementation process of the program. Looking at 
the data obtained in the product dimension, it was observed that students generally 
reached the targeted levels at the end of the year, the four basic language skills could 
generally be measured despite some difficulties, but the four skills did not develop 
equally. Participant teachers stated that to improve the program, materials suitable for the 
program should be delivered to schools, class sizes should be reduced, the program should 
continue in other grades, and school infrastructures should be strengthened.
Conclusion and Suggestions: The results of the research can be summarized as 
positive and negative views. It was observed that teachers generally had positive views 
about the program. The program provided teachers with more flexibility and time. Teachers also mentioned that the program responded to students' expectations and needs and 
included more activities related to speaking and listening skills, which were neglected in 
the previous program due to time constraints. The topics in the program and the activities 
carried out during the program process supported the active participation of students in 
the class and enabled students to apply what they learned during the process. It was also 
indicated that students developed all four basic language skills by the end of the program. 
Looking at the negative views about the program, it was stated that most teachers did not 
receive informative seminars about the program, suitable materials for the program were 
not delivered to teachers, and class sizes negatively impacted the implementation of the 
program. For the program to be better, it is recommended to be implemented in classes 
with fewer students. It is also necessary to have materials suitable for the program and 
ensure the continuity of the program.