Ebeveyn teknoferansı ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the parental technoference scale
Yazar: GÖKÇEN ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 48-72 aylık çocuğa sahip ebeveynlerin, ebeveyn teknoferanslarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada, "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği"nin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Nicel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışma betimsel tarama modelindedir. Araştırmada; kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak çalışma grubuna uygun, Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan ve 2023-2024 eğitim öğretim döneminde okul öncesi eğitime devam eden 48-72 ay aralığında çocuğa sahip 737 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Demografik Bilgi Formu" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği" kullanılmıştır. "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği"nin kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış; yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Araştırma bulguları neticesinde "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği"nden elde edilen puanların güvenilir olduğu kanıtlanmış ve ölçeğin üç boyuttan elde edilen puanlarının hem ayırıcı hem de yakınsak geçerliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach Alpha değeri "Ebeveyn teknoferansı özellikleri" boyutunda .90, "Ebeveyn teknoferansının çocuğa yansımaları" boyutunda .93, "Ebeveynlerin akıllı cihaz kullanımını azaltmaya yönelik aldığı önlemler" boyutunda .70 olduğu bulunurken "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği"nin Cronbach Alpha değeri .92 olduğu bulunmuştur. Araştırma sonucunda "Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği"nin 36 maddeden ve 3 boyutlu bir yapıdan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a scale to determine the parental technoferences of parents of children aged 48-72 months. In the study, the validity and reliability study of the "Parental Technoference Scale" was conducted. This study, in which the quantitative research approach was adopted, is in the descriptive scanning model. In the study; 737 parents with children aged 48-72 months, living in various provinces of Turkey and attending preschool education in the 2023-2024 academic year, were formed by using the snowball sampling method. The "Demographic Information Form" and the "Parental Technoference Scale" developed by the researcher were used to collect the data. Expert opinions were obtained for the content validity of the "Parental Technoference Scale"; Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted for the construct validity. As a result of the research findings, it was determined that the scores obtained from the "Parental Technoference Scale" were proven to be reliable and that the scores obtained from the three dimensions of the scale had both discriminant and convergent validity. The Cronbach Alpha value of the sub-dimensions of the scale was found to be .90 for the "Parental technoference characteristics" dimension, .93 for the "Reflections of parental technoference on the child" dimension, and .70 for the "Precautions taken by parents to reduce the use of smart devices" dimension, while the Cronbach Alpha value of the "Parental Technoference Scale" was found to be .92. As a result of the research, it was determined that the "Parental Technoference Scale" was a valid and reliable scale consisting of 36 items and a 3-dimensional structure.