Bipolar bozukluk tanılı hastalarda anne bebek bağlanmasının ve ilişkili faktörlerin  değerlendirilmesi
Evaluation of mother-infant bonding and related factors in patients with bipolar disorder
Yazar: FURKAN BAHADIR ALPTEKİN
Danışman: DR. BUKET GÜNGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-çocuk bağlılığı = mother-child attachment ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebekler = Infant ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Annenin bebeğine bağlanması birçok faktör ile ilişki içindedir. Annenin psikiyatrik bozukluğu da bu faktörlerden birisidir. Bu çalışmada son bir yıl içinde doğum yapmış olan Bipolar Bozukluk (BPB) tanılı remisyondaki anneler ile, son bir yıl içinde doğum yapmış olan sağlıklı kontrollerin bebeklerine bağlanma biçimlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca anne-bebek bağlanmasına etki edebilecek faktörlerin araştırılması, müdahale edilebilecek faktörlerin ortaya konması hedeflenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza dahil edilme ve dışlanma ölçütlerine uyan doğum sonrası dönemdeki 51 BPB tanılı remisyonda hasta ve 53 sağlıklı kontrol grubu alınmıştır. Çalışma hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılmak konusunda gönüllü olan katılımcılarla SCID-I, sosyodemografik veri formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Doğum Sonrası Bağlanma Ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: BPB olan grupta 'bağlanma bozukluğu' ile 'reddetme ve sinirlilik' kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Hasta grubunda istemsiz gebeliklerde bağlanma bozukluğu ve reddetme-sinirlilik puanları istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Peripartum dönemde atak geçirenlerde, gebelikte ve doğum sonrası dönemde psikiyatri servisine yatışı olanlarda  reddetme-sinirlilik puanları istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Ayrıca; yaş ile reddetme-sinirlilik arasında negatif yönde zayıf-orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı.
Bunların yanısıra BPB olan annelerin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde, daha fazla sigara tükettikleri; doğum sonrası dönemde bebeklerinden daha fazla ayrı kaldıkları dönem yaşadıkları, bebeklerini daha az oranda emzirdikleri; geceleri bebekleri ile daha az ilgilenmek durumunda oldukları ve bebek bakımında daha iyi destek aldıklarını düşündükleri görülmüştür. 
Sonuç: Remisyonda olsalar dahi BPB olan annelerde bağlanma bozukluğu ve reddetme ve sinirlilik kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur.  Her iki alt-birim ile ilişki içinde olan faktörlere bakıldığında birçoğunun kontrol edilebilir etkenler olduğu görülmektedir. Hastalık ve gebelik hakkında psikoeğitim verilmesi ve perinatal dönemde düzenli psikiyatrik takip ile BPB olan annelerde bağlanma bozukluğu oranları azaltılabilir.

Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Bağlanma, Anne-Bebek Bağlanması

Abstract:
Objective: Mother- infant bonding is associated with many factors. The mother's psychiatric disorder is one of these factors. The aim of this study was to compare the mothers who diagnosed with Bipolar Disorder (BPD) in remission period and have given the birth in the last year with healthy controls who have given birth in the last year. Secondly, we aimed to investigate the factors that may have an effect on mother-infant bonding and to identify the factors that could be interfered.
Method: In the present study, 51 patients with BPD and 53 healthy controls that meet the criteria for inclusion and exclusion were included in the study. SCID-I, sociodemographic data form, Young Mania Rating Scale, Hamilton Depression Rating Scale and Postpartum Bonding Questionnaire were applied to participants who were willing to participate in the study.
Results:  : In the BPD group, 'the impaired bonding' and 'rejection and anger' was higher than the control group and difference was statistically significant. 'Impaired bonding' and 'rejection and anger' scores were found to be significantly higher in involuntary pregnancies in the patient group. Rejection and irritability scores were also found to be significantly higher in the patients who had an episode in the peripartum period and hospitalized during pregnancy and in the postpartum period. Also; There was a statistically significant negative correlation between age and 'rejection and anger' scores.
In addition to these, mothers with BPD had more smoking than the control group; in the postpartum period they were more separated from their babies, and their babies were breastfed less; at night they were less interested in their babies and they thought they had better support in baby care.
Conclusion: Even in remission, mothers with BPD had higher 'impaired bonding' and 'rejection and anger' than the control group. When we look at the factors in relation to both sub-units, it is seen that many of them are controllable factors. Psychoeducation on the disease and pregnancy; and regular psychiatric follow-up during the perinatal period may reduce the rates of bonding disorder in mothers with BPD.


Key Words: Bipolar Disorder, Bonding, Mother-Infant Bonding