Madde kullanım bozukluğu tanısı ile takip edilen hastalarda kullanılan madde türüne göre kişilik özellikleri ve madde kullanım özellikleri
Personality traits and substance use characteristics according to the type of substance used by patient swith substance use disorder diagnosis
Yazar: İDİL BARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM KIZILKURT
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Madde kullanım sıklığı kontrol yöntemleri = Item exposure control methods ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, madde kullanım bozukluğu tanısı ile takip edilen hastaların
kullandıkları madde türüne göre kişilik özellikleri ve madde kullanım özelliklerindeki
değişimi saptamaktır. Buna ek olarak, madde türü ile bağımlılık şiddeti arasındaki
ilişkinin çok boyutlu bir bağımlılık şiddeti ölçeği ile incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya 75 hasta alınmıştır. Katılımcılara veri toplama aracı olarak Bilgilendirilmiş
Onam Formu, bu çalışma için hazırlanmış Sosyodemografik Veri Formu, Beş Faktörlü
Kişilik Envanteri (5FKE), ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) Özbildirim Formu
verilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS v.23 istatistik programı ile analize tabi
tutulmuştur. Kişilik özellikleri ile madde türlerinin analizi için Kruskall Wallis testi,
kişilik özellikleri ile madde kullanım özellikleri ve bağımlılık şiddeti içinse Tek Yönlü
Varyans Analizi kullanılmıştır. Bu testlere ilişkin tablolara ortalama, standart sapma
değerleri ile, Kruskall Wallis testi için χ2 değeri (ki-kare) değeri, ayrıca p (anlamlılık)
değerleri verilmiştir. Araştırmanın korelasyon analizlerinde kişilik özellikleri ve madde
türü için Spearman korelasyon analizi, madde türü ile madde kullanım özellikleri için
Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre kişilerin hem
kullandıkları madde türü ile hem de madde kullanım özellikleri ile kişilik özellikleri
toplam ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bağımlılık şiddeti ile
madde türüne bakıldığında da toplam ortalamalar arasında anlamlı bir fark
bulunamamıştır. Yapılan korelasyon analizlerinde kişilik özellikleri ile madde türü ve
madde kullanım özellikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Madde türü ile
bağımlılık şiddeti alt ölçekleri arasındaki korelasyon analizinde ise çok az bir ilişki
tespit edilmiştir ancak ilişki anlamlı bulunmamıştır. Bu veriler ışığında madde türünün,
kişilik özellikleri ve madde kullanım özellikleri üstünde bir etkisi bulunmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Madde Türü, Madde Kullanım
Özellikleri

Abstract:
This study aims to determine the changes in personality traits and substance use
characteristics of patients who are followed up with a diagnosis of substance use
disorder, according to the type of substance they use. In addition, it was aimed to
examine the relationship between substance type and addiction severity with a
multidimensional addiction severity scale. Seventy-five patients were included
in the study.Sociodemographic Data Form, Five Factor Personality Inventory
(5FKE), and Addiction Profile Index (BAPI) Self-Report Form were given to the
participants. The data were analyzed with the SPSS v.23 statistics program.
Kruskall Wallis test was conducted to analyze personality traits and substance
types, and One Way Analysis of Variance was used for personality traits,
substance use traits and addiction severity. Related test charts' medium, standart
deviation values were defined such as χ2 (ki-square) value for Kruskal Wallis
and value p (significance).. For the correlation analysis of the study, Spearman
correlation analysis was used for personality traits and substance type, and
Pearson correlation analysis was used for substance type and substance use
characteristics. According to the findings of the study, no significant difference
was found between the total averages of both the substance use characteristics
and personality traits. No significant difference was found between the total
averages of addiction severity and the type of substance. In the correlation
analysis, no significant relationship was detected between personality traits and
substance type and substance use characteristics. For the correlation analysis
between the substance type and the addiction severity subscales, a very little
correlation was found, but the relationship was not found to be significant. In the
light of these data, the type of substance has no effect on personality traits and
substance use characteristics.
Keywords: Substance Use Disorder, Substance Type, Personality Traits,
Substance Use Characteristic