Türkiye'de 2001 krizi öncesi ve sonrası dönemler için dış borç-ekonomik büyüme ilişkisi: 1991-2010
External debt-economical growing relationship for the terms before and after the 2001 crysis in Turkey: 1991-2010
Yazar: SÜLEYMAN ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUBA BAŞKONUŞ DİREKCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borç krizi = Debt crisis ; Borçlar = Debts ; Büyüme = Growth ; Dış borç yönetimi = External debt management ; Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Ekonomik kriz Şubat 2001 = Economical crisis February 2001 ; Kriz = Crisis

Özet:
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler finansman kısıtlarını aşarak yüksek büyüme hızlarına ulaşmak için dış borçlanmaya sık sık başvurmaktadırlar. Başlangıçta ek bir kaynak olarak alınan dış borçlar etkin bir şekilde kullanıldıklarında yatırımları, ekonomik büyümeyi ve kalkınmayı hızlandırabilmektedir. Fakat alınan dış borcun etkin kullanılmaması ve dış borcun anapara ve faiz ödemelerinin ulusal gelir artışından daha fazla artış göstermesi borçları ödeyebilmek için tekrar borç alınmasını gerektirmekte ve böylece dış borç yükünün artıp ülkenin refahında bir azalmaya neden olabilmektedir.
Literatürde dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasında ilişki genellikle negatif yönde tespit edilmiştir. Bu çalışmada, dış borç ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ekonomisi açısından ele alınmıştır. Türkiye ekonomisine ait 1991?2010 yılları arasındaki ekonomik veriler kullanılmıştır. Analizde kullanılan zaman serilerinin ADF testi ile durağanlığı incelenmiştir. Aynı düzeyde durağan hale gelen değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını araştırmak amacıyla Johansen tarafından geliştirilen eşbütünleşme (koentegrasyon) testi uygulanmıştır. En Küçük Kareler yöntemiyle bir regresyon analizi ve son olarak değişkenler arası etkileşimin yönünü belirlemek için Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre, Türkiye?deki dış borçların ekonomik büyüme üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna sonuca göre, ekonomik büyümeyi artırmak için, gerekli yatırımların yurt içi kaynaklardan karşılanması ve yurt içi tasarrufların artırılarak, dış kaynak ihtiyacının azaltılması sağlanmalıdır.

Abstract:
In order to overcome financial restrictions and so achieve a higher rate of growth, these countries often utilize external loans. External debts, which are initially taken as additional resources, can accelerate the investments, economic growth and development when they are used efficiently. But if the external debts aren?t used efficiently and the principal and interest payments of the external debts become higher than national income increase, it is required to get debts again to pay debts and thereby it causes to increase external debt burden and decrease the country welfare.
Most empirical studies indicate a negative correlation between foreign debt and economic growth. In this study, the relationship between economic growth and foreign debt is discussed in terms of Turkish economy. Using time series data over the 1991?2010 period. The stationarity of time series data used in this study was tested by the ADF test. Cointegration test which is developed by Johansen was used in order to investigate long-term relationship between the variables which are stabilize at the same level or not. A least squares regression analysis and at last in order to obtain effect direction between the variables Granger analysis are performed. Analysis show that foreign debts in Turkey habe a negative effect on economical growth. According to these results, domestic resources should finance the required investments and external resources should be reduced in order to increase economic growth-in Turkey.