Kolorektal ateşli silah yaralanmalarında ilk operasyonda diversiyon yapılan ve yapılmayan hastaların klinik seyirlerinin karşılaştırılması.
Dıversıon ın operatıon ın all patıents the fırst clınıcal comparıson of colorectal fırearm ınjurıes.
Yazar: ŞAHİN KAYMAK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ HARLAK
GATA / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Abdominal yaralanmalar = Abdominal injuries ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Kolon = Colon ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Ostomi = Ostomy ; Rektum = Rectum ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-ateşli silah = Wounds-gunshort ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kolorektal yaralanmaların tedavisinde fekal diversiyon uygulamaları tarihsel süreç içerisinde önemli değişiklikler göstermiştir. Klinik uygulamalarımızda yüksek kinetik enerjili silahlarla gerçekleşen kolorektal yaralanmaların önemli bir kısmında diversion uygulamalarının önemini koruduğunu gözlemledik. Bu çalışmanın amacı yüksek kinetik enerjili silahlarla oluşmuş kolorektal yaralanmalarda ilk operasyonda diversiyon yapılan ve yapılmayan hastaların klinik seyirlerinin karşılaştırılmasıdır. 
Belirli bir zaman aralığında kolorektal yaralanma nedeniyle tedavi edilen 59 hastaya ait veriler retrospektif olarak toplandı ve değerlendirildi. Hastalar ilk ameliyatta ostomi açılanlar ve açılmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların yaralanma ciddiyetlerini değerlendirme amacı ile intraoperatif bulguları incelenerek her bir hastanın AAST Kolon/Rektum yaralanma ölçeği, PATI ölçeği ve ISS ölçeği hesaplandı. Travma tipi, ilk ameliyatı yapan sağlık kurumu, yapılan ameliyat, yaralanan kolon bölgesi, ilk ameliyatta diversiyon uygulanma durumu, yaralanan diğer organlar, reoperasyon uygulanma durumu, reoperasyon zamanı, reoperasyon sayısı, reoperasyon yapan sağlık kurumu, reoperasyon nedenleri, reoperasyonda uygulanan cerrahi, postoperatif komplikasyon durumu incelendi. Toplanan veriler gruplar arasında karşılaştırıldı. 
39 hastaya ilk ameliyatta ostomi açılmış 20 hastaya ise açılmamıştı. İlk ameliyatta ostomi açılmayan 6 hastaya ise daha sonra ostomi açılmıştı. İlk ameliyatta ostomi açılanların ve sonradan ostomi açılanların AAST skorları hiç ostomi açılmayanlarınkinden daha yüksek iken PATI ve ISS skorları arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. İlk ameliyatın asker veya sivil cerrahlar tarafından yapılmış olması ostomi açma oranını etkilememişti. İlk ameliyatta ostomi açılmayanların kolorektal yaralanma ile ilişkili reoperasyon oranları belirgin düzeyde yüksek bulundu. 
Yüksek kinetik enerjili silahlarla meydana gelen ateşli silah yaralanmalarında diversiyon halen önemli bir tedavi seçeneğidir. Diversiyon yapılacak hastaların belirlenmesinde AAST kolon/rektum yaralanma ölçeği değerli bir parametredir.

Abstract:
Using of diverting stoma for the treatment of colorectal injuries (CRI) showed significant changes in the historical process. In our clinical practice, we observed the benefit of diverting stoma for most of CRI resulting with high velocity war weapons. The aim of this study was to evaluate the need of diverting stoma in patients with CRI due to high velocity weapon. 
In a given time interval 59 patients treated for CRI due to high velocity weapon. Their data are collected and evaluated retrospectively. Patients were divided into two groups according to the diverting stoma existence at first operation. With the aim of assessing the seriousness of the injury, each patient's AAST colon injury score, the PATI score and ISS score was calculated according operative findings. The trauma type, the first surgical health care, performed operation, the injured part of the colon, diversion application status at the first operation, other injured organs, reoperation status, reoperation time, cause of reoperation, postoperative complications were investigated. The collected data were compared between groups.
Diverting stoma was performed in 39 patients, and not performed in 20 patients. In 6 patients without diverting stoma at first stoma was needed in the later period.  In the patients with stoma at first operation, the AAST score was higher than the other group, but there were no statistically significant difference between PATI and ISS score in both groups. The AAST score of the group in which stoma is opened later was higher than the group who had never stoma but the PATI and ISS score were not significantly different. To be the military or civilian surgeon as the first operator did not affect the rate of ostomy opening. Reoperation rate related to colorectal trauma was significantly higher in patients who did not have stoma at first operation. 
Diverting stoma remains an important treatment option for the treatment of CRI related to high-velocity gunshot wounds. AAST colon injury scale is a valuable parameter for determining the need of stoma.