Depresyon ve anksiyete yaşayan bireylerde bilişsel davranışçı terapinin etkinliği
The effectiveness of online cognitive behavioral therapy in individuals experiencing
Yazar: DOĞAN ÖZGÜN ALDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresyon = Depression ; Psikoterapi = Psychotherapy

Özet:
Depresyon, sürekli üzüntü, umutsuzluk ve ilgi kaybı ile karakterize edilen bir ruh sağlığı bozukluğudur. Anksiyete ise aşırı endişe, korku ve gerginlik duygularıyla kendini gösteren bir durumdur. Her iki durum da bireyin günlük işlevselliğini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Bu araştırmanın amacı ise Bilişsel Davranışçı Terapi'nin (BDT), online olarak uygulandığında, anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmaya 20 katılımcı dahil edildi. Araştırmada katılımcılar tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile 10 katılımcı deney grubunda ve 10 katılımcı kontrol grubunda olacak şekilde iki grup şeklinde tasarlandı.. Deney grubunda yaşları 19-52 aralığında olan (X̄ = 29.4; ss = 9.5) 4 erkek (%40) ve 6 kadın (%60) katılımcı vardır. Kontrol grubunda ise yaşları 18-53 aralığında olan (X̄ = 29.8; ss = 10.65) 4 erkek (%40) ve 6 kadın (%60) katılımcı vardır. Araştırmada gerçek deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Beck Anksiyete Ölçeği (BAI) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDI) kullanılmıştır. Deney grubuna 10 seans online BDT uygulanmış; kontrol grubuna ise sadece ön test ve son test haricinde başka bir uygulamada bulunulmamıştır. BDT uygulanan (deney grubu) gruptaki katılımcıların anksiyete ölçeğinin ön testinden alınan puan ortalaması (x̄öntest = 32.1) ile anksiyete ölçeğinin son testinden alınan puan ortalaması (x̄sontest = 23.0) arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (t(9) = 3.44, p < 0.01). Benzer şekilde, depresyon ölçeğinin ön testinden alınan puan ortalaması (x̄öntest = 34.4) ile depresyon ölçeğinin son testinden alınan puan ortalaması (x̄sontest = 26.0)
arasında da anlamlı bir fark bulunmuştur (t(9) = 4.01, p < 0.01). Veri analizinde, SPSS 26.0 yazılımı aracılığıyla eşleştirilmiş t-testi, bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada çevrimiçi BDT müdahalesinin anksiyete ve depresyon düzeylerini anlamlı derecede düşürdüğü bulunmuştur. Ayrıca anksiyete ve depresyon düzeyleri arasında pozitif yönlü ilişki görülmüştür.

Abstract:
Depression is a mental health disorder characterized by persistent sadness, hopelessness, and loss of interest. Anxiety, on the other hand, manifests as excessive worry, fear, and tension. Both conditions can negatively impact an individual's daily functioning and quality of life. The aim of this study is to examine the effect of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) when applied online on anxiety and depression levels. The study included 20 participants. The participants were divided into two groups using stratified random sampling, with 10 participants in the experimental group and 10 in the control group. In the experimental group, there were 4 males (40%) and 6 females (60%) aged between 19 and 52 years (X̄ = 29.4; SD = 9.5). In the control group, there were 4 males (40%) and 6 females (60%) aged between 18 and 53 years (X̄ = 29.8; SD = 10.65). A true experimental design was used in the study. Beck Anxiety Inventory (BAI) and Beck Depression Inventory (BDI) were used as data collection tools. The experimental group received 10 sessions of online CBT, while the control group received no intervention other than the pre-test and post-test. A significant difference was found between the pre-test mean score (x̄pre-test = 32.1) and the post-test mean score (x̄post-test = 23.0) of the anxiety scale in the experimental group (t(9) = 3.44, p < 0.01). Similarly, a significant difference was found between the pre-test mean score (x̄pre-test = 34.4) and the post-test mean score (x̄post-test = 26.0) of the depression scale (t(9) = 4.01, p < 0.01). In data analysis, paired t-test, independent sample t-test, and Pearson correlation analysis were performed using SPSS 26.0 software. The study found that online CBT intervention significantly reduced anxiety and depression levels. Additionally, a positive correlation was observed between anxiety and depression levels.