Akran öğretimi yöntemiyle asitler ve bazlar konusunun 12. sınıflarda öğretimi: Bir eylem araştırması
An action research towards teaching acids and bases to grade 12 students through peer instruction
Yazar: OĞUZHAN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. SAMİH BAYRAKÇEKEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran aracılı öğretim yöntemi = Peer tutoring teaching technique ; Akran iş birliği = Peer collaboration ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kimya = Chemistry ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 12. Sınıf seviyesinde asitler ve bazlar konusunun öğretiminde akran öğretimi yönteminin etkililiğini araştırmaktır. Ayrıca öğrencilerin akran öğretimi yöntemine karşı tutum ve görüşlerini ve bu yöntemin öğrencilerin kimya dersine ve tartışmaya karşı olan tutumlarına etkisini belirlemektir.
Eylem araştırması şeklinde tasarlanan bu çalışmada nitel ve nicel yaklaşımlar birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında tek grup ön test-son test modeli uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Erzurum'da sınavla öğrenci kabul eden özel bir lisenin 12. sınıfında öğrenim gören 21 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde asitler ve bazlar ünitesi araştırmacı tarafından akran öğretimi yöntemiyle işlenmiş ve uygulama 5 haftada tamamlanmıştır. Uygulama sırasında kullanılan ders planları literatürde sıklıkla bahsedilen kavram yanılgıları göz önüne alınarak ve bu yanılgıların giderilmesi hedeflenerek hazırlanmıştır. Nicel veriler; asitler-bazlar kavram testi, kimya dersi tutum ölçeği, tartışmacı anketi, kavram soruları, Nitel veriler ise yöntem görüş ölçeği, gözlem notları ve yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi nitel ve nicel yöntemler kullanılarak yapılmıştır.
Analizler sonucunda elde edilen sonuçlar, akran öğretimiyle işlenen derslerden sonra öğrencilerin akademik başarılarında artış olduğunu göstermiştir. Ayrıca asit-bazlar kavram testi ve mülakatlardan elde edilen sonuçlar, yöntemin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini geliştirdiği ve kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Uygulama sonunda öğrencilerin yönteme karşı çok büyük bir oranda olumlu yaklaşım geliştirdikleri ve yöntemi faydalı buldukları belirlenmiştir. Ön test-son test olarak uygulanan kimya dersi tutum ölçeği ve tartışmacı anketinden elde edilen puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmamasına rağmen, gözlemlerden ve mülakat verilerinden öğrencilerin kimya dersine ve tartışmaya karşı tutumlarında olumlu yönde bir gelişme olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effectiveness of peer instruction method on teaching acids and bases to 12th grade students. In addition it is aimed to determine the effect of peer instruction on students' attitudes towards chemistry and in-class discussion, and to examine beliefs and attitudes of students to peer instruction after implementation. 
This study is designed as an action research and qualitative and quantitative methods were used together. In the quantitative section of the research one group pretest-posttest design was preferred. Sample of the study is 21 12th grade students from a private high school in Erzurum. During the investigation acids and bases chapter was covered by the researcher by following peer instruction method and implementation was completed in 5 weeks. Lesson plans were prepared by considering the common misconceptions in literature, and it was aimed to eliminate these misconceptions. Quantitative data were collected by acids and bases concept test, attitude scale towards chemistry, debater survey, conceptual questions, and qualitative data were collected by opinion scale towards the method, observation notes, and semi structured interviews. Qualitative and quantitative methods were used to analyze the obtained data.
The results showed that there is a remarkable increase in the academic achievement of the students after peer instruction implementation. Moreover the results obtained from acids and bases concept test and interviews indicated that peer instruction improved students' conceptual understanding, and also it is an effective method to eliminate misconceptions. At the end of the implementation it was determined that students' attitudes towards the method are positive and they found it useful. Although the data obtained from pretest-posttest scores of attitude scale towards chemistry and debater survey did not show a considerable statistical difference, observation and interview data indicated that students' attitudes towards chemistry and in-class discussion improved positively.