Rat ovaryumunda östrus siklusu, gebelik ve laktasyon dönemlerinde ısı şok proteinlerinin (HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90) immunohistokimyasal lokalizasyonları ve dağılımları
Immunohistochemical localizations and distributions of heat shock proteins (HSP27, HSP60, HSP70 and HSP90) in oestrous CYCLE, pregnancy and lactation periods in rat ovary
Yazar: BANU KANDİL
Danışman: PROF. DR. NEVİN KURTDEDE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Laktasyon = Lactation ; Over = Ovary ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins ; Sıçanlar = Rats ; Östrus = Estrus ; Östrus siklusu = Estrous cycle ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Bu araştırma, rat ovaryumunda östrus siklusu, gebelik ve laktasyon dönemleri boyunca HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90' ın immunohistokimyasal lokalizasyon ve dağılımları değerlendirilerek, bu proteinlerin oogenezis, folikülogenezis, foliküler atrezi, steroidogenezis, luteal gelişim ve gerilemedeki rollerinin ortaya konulması amacıyla yapıldı.
Araştırmada her grupta 6 adet olacak şekilde toplam 72 adet 6-8 haftalık Sprague Dawley ırkı dişi rat materyal olarak kullanıldı.  Östrus siklusu (proöstrus, östrus, metöstrus ve diöstrus evreleri), gebelik (5, 10, 15 ve 20. günler) ve laktasyon (1, 5, 10 ve 20. günler) dönemlerindeki ratlardan alınan ovaryum dokuları rutin histolojik takip yöntemi uygulandıktan sonra paraplastta bloklandılar. Doku bloklarından alınan seri kesitlerin bir kısmına genel histolojik incelemeler için Mallory' nin üçlü boyaması ve diğer kısmına ise HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90 antikorları ile immunohistokimyasal boyama işlemi uygulandı.
Tüm çalışma gruplarında bütün foliküllerin oosit, granuloza ve teka hücrelerinde HSP27 ve HSP70' in negatif immun reaksiyonu tespit edildi. Bütün çalışma gruplarında ooplazmadaki HSP60 immunekspresyonunun oositin büyümesi ile birlikte azaldığı görüldü. HSP60' ın primordiyal ve tek katlı primer foliküllerin folikül epitel hücrelerinde negatif; çok katlı primer, sekonder ve Graaf foliküllerinin granuloza ve teka hücrelerinde sitoplazmik immun reaksiyonu gözlendi. Granuloza ve teka hücrelerindeki HSP60 immunekspresyonunun folikülün gelişimi ile arttığı, atreziye uğramasıyla birlikte azaldığı fark edildi. Çalışma gruplarının hepsinde HSP90' ın bütün foliküllerin oosit, granuloza ve teka hücrelerindeki sitoplazmik immunekspresyonunun foliküllerin gelişim ve atrezi sürecinde değişmediği belirlendi. Teka internadaki HSP60 ve HSP90 immunekspresyonunun teka eksternaya göre daha fazla olduğu ayırt edildi.
Tüm çalışma gruplarında intersitisyel hücrelerde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın sitoplazmik, HSP70' in ise sitoplazmik ve nükleer immun reaksiyonları tespit edildi. İntersitisyel hücrelerdeki HSP' lerin immunekspresyonlarının proöstrüs ve östrus dönemlerinde, metöstrus ve diöstrus dönemlerine göre fazla olduğu gözlendi. Gebelik döneminde HSP' lerin intersitisyel hücrelerdeki immunekspresyonlarının gebeliğin 5. gününe kıyasla 10. gününde azaldığı, 15 ve 20. günlerinde ise daha da azaldığı belirlendi. Gebeliğin 15 ve 20. günlerinde intersitisyel hücrelerdeki azalan HSP immunekspresyonunun laktasyonun 1. gününde arttığı görüldü. Artan immunekspresyonun laktasyonun 1. gününe kıyasla 5. gününde azaldığı, 10 ve 20. günlerde daha da azaldığı gözlemlendi. 
Bütün çalışma gruplarında yeni korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP27 ve HSP70' in negatif, HSP60 ve HSP90' ın ise sitoplazmik immun reaksiyonu görüldü. Luteal gelişim sürecinde HSP60 ve HSP90' ın immunekspresyonunun değişmediği fark edildi. Çalışma gruplarının hepsinde eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın sitoplazmik, HSP70' in ise sitoplazmik ve nükleer immun reaksiyonu tespit edildi. Luteal gerileme sürecinde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın immunekspresyonunun değişmediği belirlendi. Ancak, östrus siklusu ve gebelik döneminde eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP70' in indüklendiği ve immunekspresyonunun luteal gerilemeyle birlikte azaldığı belirlendi. Laktasyon dönemde ise eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP70' in indüklenmediği ve immunekspresyonunun östrus siklusu ve gebelik dönemine kıyasla oldukça zayıf olduğu fark edildi.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the immunohistochemical localization and distribution of HSP27, HSP60, HSP70 and HSP90 during the oestrous cycle, pregnancy and lactation periods in rat ovary, and to reveal the roles of these proteins in oogenesis, folliculogenesis, steroidogenesis, luteal development and regression.
In the study, a total of 72, 6-8 weeks old Sprague Dawley female rats, 6 in each group, were used as material. Ovarian tissues taken from rats in the oestrous cycle (phases of proestrous, estrous, metestrous, diestrous) pregnancy (5th, 10th, 15th and 20th days) and lactation (1st, 5th, 10th and 20th days) periods were blocked in the paraplast after routine histological process was applied. Mallory' s triple staining was applied to some of the serial sections taken from the tissue blocks for general histological examinations, and immunohistochemical staining with HSP27, HSP60, HSP70 and HSP90 antibodies was applied to the other part.
Negative immuno reaction of HSP27 and HSP70 was detected in oocyte, granulosa and theca cells of all follicles in all study groups. In all study groups, it was seen that HSP60 immunoexpression in the ooplasm decreased with the growth of the oocyte. It was observed that HSP60 immuno reaction was negative in the follicular epithelial cells of primordial and unilaminar primary follicles, and cytoplasmic in the granulosa and theca cells of multilaminar primary, secondary and Graafian follicles. It was noticed that the HSP60 immunoexpression in granulosa and theca cells increased with the development of the follicle and decreased with the atresia. It was determined that HSP90 cytoplasmic immunoexpression in oocyte, granulosa and theca cells of all follicles in all study groups did not change in the process of development and atresia of the follicles. It was distinguished that HSP60 and HSP90 immunoexpression in the theca interna was higher than in the theca externa.
	It was detected that HSP27, HSP60 and HSP90 were cytoplasmic, while HSP70 was nuclear and cytoplasmic immuno reactions in the interstitial cells in all study groups. It was observed that immunoexpressions of HSPs in interstitial cells were higher in proestrous and estrous periods compared to metestrous and diestrous periods. The immunoexpression of HSPs in interstitial cells during pregnancy was found to be lower on the 10th day of pregnancy compared to the 5th day, and much lower on the 15th and 20th days. It was observed that the decreased HSPs immunoexpression in interstitial cells on days 15 and 20 of pregnancy increased on the 1st day of lactation. Increased immunoexpression decreased on the 5th day of lactation compared to the 1st day, and then even further on the 10th and 20th days.
It was observed that HSP27 and HSP70 were negative, while HSP60 and HSP90 were cytoplasmic immuno reaction  in the luteal cells of the new corpus luteum in all study groups. It was noticed that the immunoexpression of HSP60 and HSP90 did not change during the luteal development process. It was detected that HSP27, HSP60 and HSP90 were cytoplasmic, while HSP70 was nuclear and cytoplasmic immuno reaction in luteal cells of old corpus luteum in all study groups. It was determined that the immunoexpression of HSP27, HSP60 and HSP90 did not change during the luteal regression process. However, it was determined that HSP70 was induced in the luteal cells of the old corpus luteum during the oestrous cycle and pregnancy, and the immunoexpression decreased with luteal regression. In the lactation period, it was noticed that HSP70 was not induced in the luteal cells of the old corpus luteum and its immunoexpression was quite weak compared to the oestrous cycle and pregnancy period.