Nohut (Cicer arietinum L.) yetiştiriciliğinde rhizobium bakteri aşılamasının ve çinko uygulamasının ürün verim ve bazı fizikokimyasal parametreler üzerine etkileri
Chickpe (Cicer arietinum L.) in cultivation rhisobium bacteria vaccination and zinc product yield and some physicchemical effects on parameters
Yazar: TÜLİN ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM GÜNEŞ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Cicer arietinum = Cicer arietinum ; Nohut = Chickpea ; Rhizobium bakterileri = Rhizobium bacteria ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışma; Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma Merkezi deneme arazisinde yürütülmüştür. Deneme alanı "tesadüf bloklarında bölünmüş, parseller deneme desenine" göre üç tekerrürlü olarak hazırlanmıştır. "Azkan" nohut çeşitinde Aşısız/ aşılı iki aşı faktörü ve uygulanan Zn dozlarıyla (0-100-200-300 gr/da) oluşturulan ekim normlarından elde edilen verilere göre; en yüksek bitki boyu (49,258 cm/bitki), kök uzunluğu (17,617 cm/bitki) ve ilk bakla yüksekliği (32,272 cm/bitki) bakterili (B1Zn200) uygulamasında; en yüksek ana dal sayısı (2,533 adet/bitki), yan dal sayısı (3,033 adet/bitki) bakterili (B1Zn0) uygulamasında; bakla sayısı (34,567 adet/bitki), bitki tane sayısı (35,033 adet/bitki), 100 tane ağırlığı (43,037gr/bitki), bitki biyolojik verim (29,691 gr/bitki), bitki tane verimi (15,075 gr/bitki), birim alan biyolojik verim (165,363 kg/da) ve birim alan tane verimi (135,672 kg/da) bakterili (B1Zn100) uygulamasında; en düşük bitki boyu (40,170 cm/bitki), kök uzunluğu (12,158 cm/bitki), ilk bakla yüksekliği (28,010 cm/bitki), ana dal sayısı (1,467 adet/bitki), yan dal sayısı (1,967 cm/bitki), bitki tane sayısı (23,433 adet/bitki), bitki biyolojik verim (17,689 gr/bitki), birim alan biyolojik verim (100,214 kg/da), bitki tane verimi (9,169 gr/bitki), birim alan tane verimi (82,525 kg/da),tane çinko düzeyi (26,36 mg kg⅟), sap+dal çinko düzeyi (8,41 mg kg⅟), tane protein oranı (20,87 %/tane) bakterisiz (B0Zn0) uygulamasında; en düşük bitki bakla sayısı (19,633 adet/bitki) bakterisiz (B0Zn300) uygulamasında; en düşük 100 tane ağırlığı ise  (38,317 gr/bitki) bakterisiz (B0Zn200) uygulamasında; en yüksek tane çinko düzeyi (43,03 mg kg⅟), sap+dal çinko düzeyi (16,97 mg kg⅟), tane protein oranı (28,10 %/tane) bakterili (B1Zn300) uygulamasından elde edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Cicer arietinum L., nohut, rhizobium bakteri, aşılama, şelatlı çinko

Abstract:
This work; Erciyes University Agricultural Research Center was carried out in the experimental field. The trial area was prepared in three replications according to the "partitioned in random blocks, plots trial design". According to the data obtained from the sowing norms formed with the two grafting factors and applied Zn doses (0-100-200-300 gr/da) in the "Azkan" chickpea cultivar; highest plant height (49,258 cm/plant), root length (17,617 cm/plant) and first pod height (32.272 cm/plant) in bacterial (B1Zn200) application; the highest number of main branches (2,533 units/plant), number of side branches (3,033 units/plant) in bacterial (B1Zn0) application; pod number (34,567 units/plant), plant seed number (35,033 units/plant), 100 seed weight (43.037gr/plant), plant biological yield (29,691 g/plant), plant seed yield (15,075 g/plant), unit area biological yield (165.363 kg/da) and unit area grain yield (135.672 kg/da) in bacterial (B1Zn100) application; lowest plant height (40,170 cm/plant), root length (12,158 cm/plant), first pod height (28,010 cm/plant), number of main branches (1,467 units/plant), number of side branches (1,967 cm/plant), number of plant seeds (23,433 units/plant), plant biological yield (17,689 g/plant), biological yield per unit area (100,214 kg/da), plant seed yield (9,169 g/plant), kernel yield per unit area (82,525 kg/da) ),grain zinc level (26.36 mg kg⅟), stem+branch zinc level (8.41 mg kg⅟), grain protein ratio (20.87 %/grain) in bacteria-free (B0Zn0) application; the lowest number of plant pods (19,633 units/plant) in bacteria-free (B0Zn300) application; the lowest 100 grain weight (38,317 g/plant) in bacteria-free (B0Zn200) application; The highest grain zinc level (43.03 mg kg⅟), stem+branch zinc level (16.97 mg kg⅟), grain protein ratio (28.10%/grain) was obtained from bacterial (B1Zn300) application.

Key Words: Cicer arietinum L.,chickpea, rhizobium bacteria, inoculation, chelated zinc