3 - 12 yaş arası çocukların sanat eğitimi üzerine görüş ve öneriler
Opinions and propositions on art education of children 3 and 12 years of age
Yazar: SAFİ AVCI
Danışman: PROF. DR. İNCİ SAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eğitim = Education ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eğitimi = Art education ; Yaratıcılık = Creativity ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; Şablon = Template

Özet:
"3-12 yaş arası çocukların sanat eğitimi üzerine görüş ve öneriler" olarak adlandırdığınız çalışmamızda, sanat eğitimi uygulamalarının ve bu uygulamalarda ortaya çıkan sorunların çocuk resimleri üzerindeki etkileri konu edilmiştir. Bu doğrultuda öncelikle konunun kavramsal çerçevesini oluşturmak için "kültür", "sanat", "eğitim", "sanat eğitimi" ve "çocuk" gibi kavramlar üzerinde durulmuştur. Ayrıca, 3-12 yaş grubu çocukları daha iyi tanıyabilmek amacıyla çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişim özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonra, bu gelişim özelliklerinin normal koşullarda çocuk resimlerine hem biçim hem renk açısından nasıl yansıdığı incelenmiştir. Sanat eğitimi sorunlarının ve bu sorunların çeşitli boyutlarının çocukların resimlerine nasıl yansıdığının somut olarak saptanabilmesi için, birtakım deneysel çalışmalar da yapılmıştır. Çalışmamızın sınırlılığı doğrultusunda öncelikli olarak 3-12 yaş arası çocuklardan resimler derlenmiş ve çocuğun resimsel geüşiminin başlangıcı ile bu gelişimde bkbirini izleyen aşamaları tam olarak belirleyebilmek için 3 yaş altındaki çocuklardan da resimler alınmıştır. Böylece toplam 18.000 resim elde edilmiş, bunların içinden de 4400 resim ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu resimlerde hem çocuğun resimsel gelişimini tanımlayan hem de aldığı yaratıcı eğitimin ulaştığı düzeyi belirten biçimsel, kurgusal ve renksel özellikler değerlendirilmiş; saptanan bulgular sütun grafikleri ile daha anlaşılır kılınmaya çalışılmıştır.276 Araştumamız sonucunda elde edilen bulgular göstermektedir ki, eğitim sistemimizde yapılan yanlış yönlendirmeler ve yanlış uygulamalar çocuğun yaratıcı özbenliğine zarar getirecek kadar olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bunu en çarpıcı şekilde ifade eden saptama, çocuk resimlerinde rastlanan biçimsel ve renksel şablon formlar ve bu formların görülme oranındaki yüksekliktir. Çalışmamızın ulaştığı sonuçlardan biri de aynı formların yetişkin resimlerinde de görülüyor olmasıdır. Çocuk resimlerinden ayrı olarak toplanan 1500 yetişkin resminin içinden rastlantısal olarak seçilen 600 adet resim arasından şablon formların görülme oranın çocuk resimlerinden çok farklı olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle çocuğun doğuştan sahip olduğunu kabul ettiğimiz yaratıcılık yetisinin geliştirilemediğim; hatta onun özgünlüğünün köreltildiğini ortaya koyan şablon formların, şablon tutum ve davranışlar biçiminde çocuğun kişiliğine de yerleşmemesi için sanat eğitimi alanında yapılan uygulamaların tekrar gözden geçirilmesi gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki sanat eğitimi ile hedeflenen amaç yaratıcı, yetkin, özgür ve özgün bireyler yetiştirmektir.

Abstract:
In this study, titled "opinions and propositions on art education of children between 3 and 12 years of age" the influence of art education applications and the problems resulting from these applications on children drawings has been subjected. First of all, in order to state conceptional definition of subject, the meanings of some notions, such as "culture", "art", "education", "art education" and "child" have been discussed. Besides, the charecteristics of child's physical, mental and social development have also been studied subjected to have a better knowledge about children between 3 and 12 years of age. After that, how these developmental charecteristics effect the forms and colour of children drawings in normal circumstances has been examined. In addition, certain experimental studies have been carried out to settle definetely art education problems and to determine the different reflections of these problems on children drawings. In accordance with the limits of study, firstly, drawings of children between 3 and 12 years of age have been collected, and the drawings of children under 3 years of age have also been gathered in order to fix the begining and consecutive stages of child's pictorial development The total number of this collection has reached to 18000 amongst which 4400 drawings have been investigated in detail. In these drawings, the features of composition, form and colour, which indicate both the pictorial development of child and the attained level in creative education, have been examined. The research findings have been represented by bar graphs.278 The results of this research show that misdirections and misapplications in our educational system have very negative effects causing harm in creative self-expression of child. It is proved by the fact that patternlike forms of shape and colour can be seen in many children drawings. One of the results of this study is that the same patternlike forms can be noticed also in adult drawings. The percentage of paternlike forms in a number of 600 adult drawings selected at random amongst 1500 drawings is quite similar to that of children drawings. The patternlike forms in children drawings prove mat child's creative ability, which we thought as a talent possessed at birth, could not be developed and that even his inventive skill is hindered. There fore the current applications of art education should be reconsidered in order to prevent patternlike forms in drawings from becaming permanent in child's personality. It is obvious that the main aim of art education is to train creative, competent and free individuals.