Bilgi ve iletişim teknolojileri alanında stratejik tedarikçi derecelendirme ve seçim modeli
Strategic supplier rating and selection model in information and communication technologies (ICT) environment
Yazar: ALİ EMRE KARAÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL TEKİN ; YRD. DOÇ. DR. GÖKNUR ARZU AKYÜZ
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Derecelendirme = Rating ; Stratejik yönelim = Strategic orientation ; Stratejik önem = Stratejic importance ; TOPSIS = TOPSIS ; Tedarik hizmeti = Supply service ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçiler = Suppliers ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Tedarikçi derecelendirme ve seçme konusu tedarik zinciri içerisinde stratejik önem kazanmış olup, tedarikçi seçim süreci birbiriyle çatışan, sayısal ve sayısal olmayan birden fazla kriteri bünyesinde barındıran çok kriterli bir karar alma problemi olarak ele alınmaktadır.
Bu çalışmada, bulunduğumuz yüzyıldaki en önemli sektörlerden birisi olan bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) alanında faaliyet gösteren işletmelere ürün ve hizmet sağlayan stratejik tedarikçilerin derecelendirilmesi ve seçimi konusu incelenmiştir. 
Tedarik zinciri yönetimi kapsamında yer alan tedarikçi seçim ve derecelendirme sürecinde yaygın olarak görülen çok kriterli karar verme yöntemlerinden ANP ve TOPSİS modelleri kullanılarak önerilen birleşik TOPSİS – [ANP-TOPSİS] modelinin BİT alanında kullanılabilirliği bir BİT Şirketi uygulamasında incelenmiştir. Şirket kriterlerinin literatür kriterleriyle eşleştirilmesi yapılmış ve bu kriter kümesinin ağırlıkları değiştirilerek önerilen model üzerine uygulanmıştır. Sonuçların şirket sonuçlarına göre daha ayırt edici olduğu gösterilmiştir. Uygulanan modele dayanarak, diğer şirketlerde ve sektörlerde de uygulanabilecek karar desteğe yönelik bir genelleştirilmiş tedarikçi derecelendirme ve seçim modeli sunulmuştur.

Abstract:
The topic of supplier rating and selection has gained strategic importance within supply chain and supplier selection process has been considered as a multi-criteria decision problem including many linear and nonlinear criteria conflicting and interfering with each other within the body of the process. 
In this study, the topic of rating and selection of strategic suppliers which are providing products and services to enterprises operating in the area of information and communication technologies (ICT), which is one of the most important sectors of our century, was investigated.
In the area of ICT, utilization of integrated TOPSIS – [ANP-TOPSIS] model, proposed by combined usage of ANP and TOPSIS models, most commonly seen as multi-criteria decision methods in supplier rating and supplier management process present in the scope of supply chain management, was investigated by adapting to an ICT enterprise application. Matching of company criteria with literature criteria was conducted and changed weights of this criteria set were applied to proposed model. It is shown that the results are more distinctive in comparing with the company results. Based on the implemented model, a generalized supplier rating and selection model for decision support which can be applied in other companies and areas was presented.