Alkol-madde kullanıcılarının bağımlılık şiddeti, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ailelerin eş bağımlılık düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the severity of addiction, depression and anxiety levels among alcohol-substance users and the level of co-dependency in their families
Yazar: ÖZGEN KAPLAN FURUNDAOTURAN
Danışman: PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık analizi = Dependence analysis ; Depresyon = Depression ; Eşbağımlılık = Codependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence

Özet:
Giriş: Fiziksel ya da zihinsel kronik bir hastalık ya da bağımlılık sebepleriyle aile ortamında stresli ortamın oluşmasına bağlı olarak işlevsel olmayan ilişkiler kuran aile bireylerini tanımlamak için eş bağımlılık kavramı kullanılmıştır. Eş bağımlılık kavramının bağımlılığın her türüne eşlik edebileceği düşünülürse en yaygın tür olması olasıdır. Alkol madde kullanan kişilerin bağımlılık şiddetleri, depresyon ve anksiyete belirti şiddetleri ile ailelerindeki eş bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişki saptanırsa, bu kişilerle çalışmak kolaylaşacaktır. 
Amaç: Bu araştırmanın amacı alkol madde kullanan kişilerin bağımlılık şiddetleri, depresyon ve anksiyete belirti şiddeti ile aile bireylerinin eş bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişki nedir sorusunun cevabının bulunmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel tasarımdadır. Araştırma verileri Kasım 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Yeşilay Danışmanlık Merkez'lerine (YEDAM) gelen 18 yaş ve üzeri alkol/madde kullanım bozukluğu tanısı almış 122 kişi ve bu kişilerin ilk kez merkeze gelen aile bireyleri ile bu çalışma yürütülmüştür. Bireylerin bağımlılık şiddetlerini ölçmek için Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), depresyon ve anksiyete belirti şiddetlerini ölçmek için Bağımlılık Profil İndeksi Klinik Formu (BAPİ-K), demografik bilgi formu ve ailelerin eş bağımlılık düzeyini ölçmek için Bağımlılıkta Eş Bağımlılık Faktörü (BEŞF) ölçekleri kullanılmıştır. Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır. p<0.05 istatistikçe anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: BEŞF Ölçeği toplam puanı ile BAPİ Toplam (r=0.320 p<0.001), BAPİ ölçeği alt boyutlarından "madde kullanım özellikleri" (r=0,235 p=0.009),"Tanı" (r=0,307 p=0.001), "Yaşam üstüne etkileri" puanı (r=0.204 p=0.024), "Şiddetli istek" (r=0.195 p=0.032) ve "Motivasyon" (r=0.242 p=0.007) puanları arasında pozitif yönde istatistikçe anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bağımlılıkta Eş Bağımlılık Faktörü 

 
puanları BAPİ'si yüksek olan grupta diğer gruplara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Post-hoc test sonuçlarına göre BAPİ ayrımı yüksek olanlar ile düşük olanlar (p=0.001) ve orta olanlar (p=0.033) arasında Bağımlılıkta Eş Bağımlılık Faktörü puanları istatistikçe anlamlı bir farklılık göstermiştir. Bağımlılıkta eş bağımlılık faktörü ölçeği ile BAPİ-K alt ölçekleri olan "depresyon" ve "anksiyete" belirti şiddeti arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 
Sonuç: Alkol madde kullanım bozukluğu olan bireyle çalışırken aile ile de çalışmak tedaviyi destekler. Bireylerin bağımlılık şiddetleri ile ailelerin eş bağımlılık düzeyleri arasında ilişki vardır. Bağımlılık şiddeti yüksek olan bireylerin aileleri ile eş bağımlılık üzerine de çalışılmalıdır.

Abstract:
Introduction: The concept of co-dependency is used to describe family members who have dysfunctional relationships due to a stressful environment in the family environment due to a physical or mental chronic illness or addiction.Considering that the concept of co-dependency can accompany all types of addiction, it is likely to be the most common type.If the relationship between addiction severity, depression and anxiety symptom severity of people with addiction and the level of addiction in their families is determined, it will be easier to work with these people.
Aim: The aim of this research is to find the answer to the question of what is the relationship between the severity of addiction, the severity of depression and anxiety symptoms of people who have alcohol/substance addiction and the codependence levels of family members.
Material and Method: The study is a cross-sectional design.Research data were collected between November 2020 and February 2021. This study was conducted with 122 people aged 18 and over who came to Green Crescent Addiction Counseling Centers (YEDAM) with a diagnosis of alcohol/substance use disorder and their family members who came to the center for the first time.The Addiction Profile Index (API) was used to measure the severity of addiction of individuals, the Addiction Profile Index Clinical Form (API-C) was used to measure the severity of depression and anxiety symptoms, the demographic information form, and the Co-Dependency in Substance Use Disorder Scale (CODSUDS) were used to measure the level of co-dependence of families. Spearman's correlation analysis, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis H tests were used for statistical analysis.p< .05 was taken as the significance level. 
Results: A statistically significant positive correlation was found between Co-Dependency in Substance Use Disorder Scale total score and API Total (r=0.320 p<0.001) and API scale sub-dimensions "substance use characteristics" (r=0.235 p=0.009), "diagnosis" (r=0.307 p=0.001), "impacts on life" score (r=0.204 p=0.024),
 
 "strong desire" (r=0.195 p=0.032) and "motivation" (r=0.242 p=0.007). CODSUDS scores were higher in the group with high API scores conpared to the other groups. According to post-hoc test results; CODSUDS scores showed a statistically significant difference between those with high API scores, those with low (p=0.001) and moderate (p=0.033) scores. There is no statistically significant relationship was found between CODSUDS and severity of depression and anxiety which are API-C subscales.  
Conclusions: Working with people with alcohol/substance addiction as well as their families supports treatment.There is a positive relationship between the severity of addiction of individuals and the level of co-dependency of families.