Köpeklerde atopik dermatitis, leishmaniazis ve demodikoziste klinik skorlamaların araştırılması
Investigation of clinical scoring in dogs with atopic dermatitis, leishmaniasis, and demodicosis
Yazar: SELAHATTİN KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. KEREM URAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Bu tezde veteriner dermatoloji alanında klinik demodikozisli, canine viseral leishmaniazisli ve atopik dermatitli köpeklerde dermatolojik klinik skorlamaların uygulanması ve hastalık profilinin araştırılmasıyla primer ve seconder deri lezyonlarının klinik skorlamalarının hastalığın prognozun hakkında bize nasıl yol gösterdiğini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu tez kapsamında farklı dermatolojik tutulumlu Küçük Hayvan Kliniklerimize başvuruda bulunan farklı ırk, yaş ve her iki cinsiyetteki köpekler arasından demodikozisli beş köpek, köpek visceral leishmaniazis (KVL) teşhis edilen on iki ve  atopik dermatitis tanısı konulan dokuz hasta köpek araştırma kapsamına alındı. Her hastalık grubunda kabul gören klinik skorlamalar kullanıldı. Bu tez ve araştırmamızda veteriner dermatoloji alanında klinik demodikozisli, KVL ve köpek atopik dermatitis (KAD) dermatolojik klinik skorunu ve profilini araştırarak primer ve seconder deri lezyonlarının hastalığın prognozun hakkında bize nasıl yol gösterdiğini ortaya koymaya çalıştık. Fakültemize getirilen dermatolojik lezyonlu köpeklerde demodikozis, KVL ve KAD tanısı  ve ayırıcı tanısının konulabilmesi amacıyla rutin değerlendirmede hematolojik ve biyokimyasal analizler, derinin fiziksel makroskobik muayenesi, deri kazıntısının mikroskobik muayenesi, serum hızlı test analizi (Snap Leishmania), lenf yumrusu aspiratı örneklerinin incelenmesi KVL için hızlı test kitlerinin pozitif olması veya lenf yumrusu aspiratının sitolojisinde amastigotların varlığı, demodikozis için nivea burun bandı ile lezyonlu bölgelerden alınan örneklerde demodeks etkenlerinin görülmesi ve atopik dermatitis için Favrot (2010) kriterlerinin sağlanması şartlarına uyan hastalara dermatolojik skorlamalar yapıldı.
Bulgular: KAD' li 9 olgunun yapılan çalışmada skorlamaların ortalamaları alındıktan sonra lezyonlardan  eritemin en  yoğun görüldüğü bölge  sağ ve sol aksillar, sağ ve sol kasık ve perineal bölge ile abdominal bölge olarak tespit edildi. En hafif görüldüğü bölge ise patiler, sağ ve sol metacarpus ile kulak içleri olarak tespit edildi. Likenifikasyon ise perineal, abdominal ve kasık bölgelerinde  yoğun görülürken,  açlık çukurlukları, kulak içleri  ve kuyruk bölgesinde hafif olarak tespit edildi. Ekskoriasyon ve alopesi ise sağ ve sol aksillar, sağ ve sol kasık ve abdomende şiddetli iç kulak ve patilerde hafif tespit edildi.
KVL'li 12 adet köpeğin klinik skorlamaları yapıldıktan sonra hastalarda lenfodenomegali  ve ornikogrifozis en yoğun klinik skor olarak, nodül ve üveitis en düşük yoğunluktaki skorlar olarak tespit edildi. Depigmentasyon klinik skorlamada tespit edilmedi. 
Demodikozisli 5 olguda yapılan klinik skorlamalarda alopesi, papül, püstül ve kabuklanmanın en şiddetli olarak başta arkabacaklar sonra ön bacaklar ve daha sonraki sırada boyun ve thoraks bölgesinde olduğu tespit edildi. Eritem ise en şiddetli arka bacaklar ve boyun daha sonra thoraks bölgesinde tespit edildi.
Sonuç : Veteriner hekimler, teşhis ve tedavide dermatolojik klinik skorlamaları kullanarak yapılan veya yapılacak olan tedavinin ve iyileşme durumunun dereceli göstergesini elde edebilirler. Bu skorlamalar, dermatolojik durumları objektif bir şekilde değerlendirmek ve tedaviye verilen yanıtları izlemek için kullanılabilir. Bu sayede, veteriner hekimler hastalarının deri sağlığıyla ilgili detaylı bilgiler elde edebilir ve etkili tedavi stratejileri geliştirebilirler.
Anahtar kelimeler: Dermatoloji, Köpek, Klinik skorlama.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to investigate dermatological clinical scoring in dogs with clinical demodicosis, canine visceral leishmaniasis, and atopic dermatitis in the field of veterinary dermatology, and to explore how clinical scoring of primary and secondary skin lesions guides us about the prognosis of the disease.
Materials and Methods: In this thesis, five dogs with demodicosis, twelve dogs diagnosed with canine visceral leishmaniasis (CVL), and nine dogs diagnosed with atopic dermatitis (AD) were included from different breeds, ages, and both genders presenting to our Small Animal Clinics with different dermatological manifestations. Accepted clinical scorings were used in each disease group. We attempted to elucidate how clinical scoring and profiles of primary and secondary skin lesions in veterinary dermatology in dogs with clinical demodicosis, CVL, and canine atopic dermatitis (CAD) guide us about the prognosis of the disease. For the diagnosis of demodicosis, CVL, and AD in dogs with dermatological lesions presented to our Faculty, routine evaluations included hematological and biochemical analyses, physical macroscopic examination of the skin, microscopic examination of skin scrapings, serum rapid test analysis (Snap Leishmania), and examination of lymph node aspirate samples for positive rapid test kits for CVL or presence of amastigotes in lymph node aspirate cytology, visualization of Demodex agents in samples taken from lesioned areas with nivea nose band for demodicosis, and meeting the criteria of Favrot (2010) for atopic dermatitis. Dermatological scorings were performed on patients meeting these criteria.
Results: In the study conducted on 9 patients with AD, after calculating the averages of scorings, it was determined that the areas where erythema was most intense were the right and left axillae, right and left inguinal regions, perineal region, and abdominal region. The areas where erythema was least intense were found to be the paws, right and left metacarpus, and ear canals. Lichenification was most intense in the perineal, abdominal, and inguinal regions while excoriations and alopecia were mildly detected in the axillae, inguinal regions, and abdomen.
Clinical scorings were performed on 12 dogs with CVL, where lymphadenopathy and onychogryphosis were found to be the most intense clinical scores, while nodules and uveitis were the least intense scores. Depigmentation was not detected in clinical scorings.
In 5 cases of demodicosis, clinical scorings revealed that alopecia, papules, pustules, and crusting were most severe in the hind limbs, followed by the forelimbs, neck, and thoracic region. Erythema was most severe in the hind limbs and neck, followed by the thoracic region.
Conclusion: Veterinarians can obtain a graded indicator of the progress and response to treatment using dermatological clinical scorings in diagnosis and treatment. These scorings can be used to objectively evaluate dermatological conditions and monitor responses to treatment, enabling veterinarians to obtain detailed information about their patients' skin health and develop effective treatment strategies.
Keywords: Dermatology, Dogs, Clinical scoring.