İstanbul ili yangın riski analizi ve yangın riski haritalarının oluşturulması
Fire risk analysis and production of fire risk maps for Istanbul city
Yazar: SALİM ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SELÇUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Yangın = Fire ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Yangın riski analizi yangın konusunda en çok gelişen konulardan biridir. Yangın çıkma ihtimali olan yerleri önceden belirleyip önlemler almak yangınların yol açacağı zararları azaltabilir. Bu amaçla yola çıkılarak CBS yöntemi ile yapılan yangın riski analizi sonucunda İstanbul'un yangın riski sınıflandırması iki farklı risk haritasında gösterilmiştir. Birinci harita mahalle bazında riskleri sınıflandırmıştır. İkinci harita ise riskin yoğunlaştığı bölgeleri gösteren yangın riski yoğunluk haritasıdır. Analizde İstanbul'daki yapı ve nüfus verileri kullanılmıştır. Her bir yapıya ait üç çeşit risk puanı belirlenmiştir. Binaların kullanım sınıfı, kat sayıları, ahşap yapıda inşa edilmiş olmaları yapıların yangın riskini belirlemede kullanılan puan türleridir. Bu üç risk puanının toplamı yapının risk puanını vermiştir. Mahalle nüfusu da mahalle bazındaki riski hesaplarken yangın risk analizine dahil olan diğer parametredir. Her bir mahalle içine giren binaların risk puanlarının toplamı, mahalle nüfusu ile birlikte mahallenin risk puanını belirlemiştir. Mahalle yangın riski haritasında riskler dört sınıfa ayrılmıştır. Risk yoğunluğu haritasında ise İstanbul eşit büyüklükte gridlere bölünmüş, gridlerin içindeki binaların risk puanlarının toplamı o gridin risk puanını vermiştir. Kernel yoğunluk analizi yöntemi ile yangın riski yoğunluk haritası oluşturulmuştur. Çıkan sonuçlardan, yangın risklerinin oluştuğu bölgelerde neler yapılması gerektiği anlatılmış, yangınlara müdahaleyi etkin kılmak ve oluşabilecek zararları azaltabilmek için önlem ve stratejiler geliştirilmesine katkı sağlanmıştır.

Abstract:
Fire risk analysis is one of the most developing subjects in fire issue. The losses and injuries caused by fires can be reduced by identifying the places that involves fire danger and taking measures. For this purpose, two different fire risk maps were produced to show the fire risk classification of İstanbul after a GIS based fire risk analysis. The first risk map classified the risk at district level. The second map is the fire risk density map which shows the condensed risk areas. In the analysis, structure and population datas were used. Three risk points for each structure were determined. These are; structure usage class, structure floor number and whether a structure is wooden or not. These parameters were used for the calculation of structure risk. The sum of these three risk points for each structure is the structure risk point. District population is the another parameter that involves to the analysis while evaluating the district risks. The sum of the risk points of the structures in each district determined the district risk point. Risks were classified in four levels at the map of districts fire risk. In the fire density map İstanbul was split into the equal sized grids. The sum of the structure points in each grid determined the grids risk point. The Kernel density analysis method was used to produce the density map of fire risk. From the results; the things that have to be made in the risky places were told. This study provided contribution for improving strategies and measures for efficient intervention to fires and mitigation of potential harms of fires.