Gestasyonel diyabetes mellitus teşhisi konulan gebelerde 1. trimesterda kandan bakılan insülin ve spexin düzeyi ile erken tanı ihtimalinin değerlendirilmesi
Gestasyonel diyabetes mellitus teşhisi konulan gebelerde 1. trimesterda kandan bakilan insülin ve spexin düzeyi ile erken tani ihtimalinin değerlendirilmesi
Yazar: ÖZGECAN ÜÇYILDIZ GÜLMEZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SEVAL ÖZGÜ ERDİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Çalışmanın amacı: Bu çalışmanın amacı prevelansı zamanla artan, fetal ve maternal komplikasyonlara yol açan gestasyonel diyabetes mellitus hastalığının 1. trimesterda alınan hastanın kan örneğinden çalışılacak insülin ve spexin parametreleriyle erken haftalarda saptanma ihtimalinin değerlendirilmesidir. Parametrelerdeki değerlerin kontrol grubu ve vaka grubu arasında anlamlılık göstermesi halinde gestasyonel diyabetin erken haftada tanınabilmesi mümkün olabilecektir.
Gereç ve yöntem: Mayıs- Ekim 2023 tarihleri arasında rutin antenatal bakım için Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum antenatal polikliniğine başvuran 4+6 ve 15+6 dahil haftaları arasında olan 350 gebe çalışmaya alındı. Çalışmada hastaların tam kan sayımı, tiroid parametreleri, insülin ve spexin değerlerine bakıldı. İnsülin ve spexin için hastalardan elde edilen serum ve plazmalar, çalışılana kadar Eppendorf tüplerinde –80 derecede saklandı. İkinci trimesterdaki 50, 75, 100 gr OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi) yaptıran ve pozitif çıkan 40 hasta vaka grubu, negatif çıkan 310 hastadan 47'si kontrol grubu olarak seçildi. Kontrol grubunun seçimleri randomize yapıldı.  Araştırmada gebelerin sosyodemografik ve antropometrik özellikleri, gebelik, tıbbi özgeçmişi sorgulandı. Dışlama kriterleri olarak çalışmaya gönüllü olmamak, çoğul gebelikler, yardımcı üreme tekniği sonucu oluşan gebelikler, gebelik öncesi bilinen diyabet hastalığı (Tip 1 ve Tip 2), MODY (Maturity-Onset Diabetes of Young), antidiyabetik ve glukoz metabolizmasına etkili ilaç kullanmak, yüksek riskli gebeliğe sahip olmak kabul edildi.
Bulgular: Bu çalışmada, hasta grubundaki bireylerin TSH (Tiroid Stimulan Hormon) ortalaması 2.07±0.95, kontrol grubundaki bireylerin ise 1.65±0.75 olarak belirlenmiştir. İki grup arasında TSH değerleri açısından yapılan analiz, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğunu ortaya koymuştur (t=2.307, p=0.024). Hasta ve kontrol grupları arasında hemoglobin, N/L (Nötrofil Lenfosit Oranı), WBC, T3, T4, ve insülin değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Hasta grubundaki bireylerin spexin ortalaması 3092.37±754.93, kontrol grubundaki bireylerin ise 2643.59±971.78 olduğu belirlenmiştir. Spexin değerleri arasında yapılan analizde, hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2.377, p=0.017). Spexin değeri ile VKİ (Vücut Kitle İndeksi) değeri arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.220, p=0.042). Ancak, spexin değeri ile yaş, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4, ve insülin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). İnsülin değeri ile VKİ değeri arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.217, p=0.045). Ancak, insülin değeri ile yaş, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Çok değişkenli lojistik regresyon analizi, GDM (Gestasyonel Diyabetes Mellitus) olma durumu üzerine etkisi araştırılan yaş, VKİ, spexin, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4, insülin, ve PKOS (Polikistik Over Sendromu) öyküsü değişkenlerinin bulunduğu modelde, yaşın GDM olma riskini 1.153 kat, VKİ'nin 1.420 kat, ve TSH'nin 2.946 kat artırdığını göstermiştir. Bu bulgular, TSH, spexin ve insülin gibi değişkenlerin gestasyonel diyabetin değerlendirilmesinde potansiyel belirleyici faktörler olabileceğini ve bu faktörlerin gebelik sürecinde izlenmesinin önemli olabileceğini vurgulamaktadır.
Sonuçlar: Yaş, VKİ ve TSH değerleri gestasyonel diyabetli bireylerde anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Ayrıca, gestasyonel diyabetli bireylerde PKOS öyküsünün daha yaygın olduğu gözlemlenmiştir. Spexin düzeylerinin gestasyonel diyabetli bireylerde yüksek olduğu tespit edilmiş ve spexinin gestasyonel diyabetin bir belirteci veya etkeni olabileceği öne sürülmüştür. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi, yaş, VKİ ve TSH değerlerinin gestasyonel diyabet olma riskini artırdığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabet, İnsülin, Spexin, Oral glukoz tolerans testi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the possibility of detecting gestational diabetes mellitus, a disease whose prevalence increases over time and causes fetal and maternal complications, in the early weeks with the insulin and spexin parameters to be studied from the patient's blood sample taken in the first trimester. If the values in the parameters show significance between the control group and the case group, it will be possible to diagnose gestational diabetes in the early weeks.
.Materials and Methods: 350 pregnant women between 4+6 and 15+6 weeks of gestation who applied to Ankara Bilkent City Hospital Gynecology and Obstetrics antenatal outpatient clinic for routine antenatal care between May and October 2023 were included in the study. In the study, the patients' complete blood count, thyroid parameters, insulin and spexin values were examined. Serum and plasma obtained from patients for insulin and spexin were stored in Eppendorf tubes at –80 degrees until studied. 40 patients who had 50, 75, 100 g OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) in the second trimester and tested positive were selected as the case group, and 47 of 310 patients who tested negative were selected as the control group. The selection of the control group was made randomly. In the study, sociodemographic and anthropometric characteristics, pregnancy and medical history of pregnant women were questioned. Exclusion criteria include not being willing to participate in the study, multiple pregnancies, pregnancies resulting from assisted reproductive technology, diabetes known before pregnancy (Type 1 and Type 2), MODY (Maturity-Onset Diabetes of Young), using antidiabetic drugs and drugs effective on glucose metabolism, high risk having a pregnancy was accepted.
Conclusion: In this study, the average TSH of individuals in the patient group was determined as 2.07±0.95, and that of individuals in the control group was 1.65±0.75. The analysis performed in terms of TSH values between the two groups revealed a statistically significant difference (t = 2.307, p = 0.024). No statistically significant difference was detected between the patient and control groups in terms of hemoglobin, N/L, WBC, T3, T4, and insulin values. It was determined that the spexin average of individuals in the patient group was 3092.37±754.93, and that of individuals in the control group was 2643.59±971.78. In the analysis of spexin values, a statistically significant difference was detected between the patient and control groups (z = 2.377, p = 0.017). A weak, positive, statistically significant relationship was detected between spexin value and BMI value (r=0.220, p=0.042). However, there was no statistically significant relationship between spexin value and age, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4, and insulin values (p>0.05). A weak, positive, statistically significant relationship was detected between insulin value and BMI value (r = 0.217, p = 0.045). However, there was no statistically significant relationship between insulin value and age, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4 values (p>0.05). Multivariate logistic regression analysis showed that in the model where age, BMI, spexin, hemoglobin, N/L, WBC, TSH, T3, T4, insulin, and PCOS history variables were investigated for their effects on GDM, age increased the risk of GDM by 1.153 times, and BMI increased the risk of GDM by 1.153 times. It showed that it increased 1.420 times and TSH 2.946 times. These findings emphasize that variables such as TSH, spexin, and insulin may be potential determining factors in the evaluation of gestational diabetes and that it may be important to monitor these factors during pregnancy.
Results: Age, BMI and TSH values were found to be significantly higher in individuals with gestational diabetes. Additionally, a history of PCOS has been observed to be more common in individuals with gestational diabetes. Spexin levels have been found to be high in individuals with gestational diabetes and it has been suggested that spexin may be a marker or factor of gestational diabetes. Multivariate logistic regression analysis showed that age, BMI and TSH values increased the risk of having gestational diabetes. 
Key words: Gestational diabetes, Insulin, Spexin, Oral glucose tolerance test