Mast hücre triptazı ve oksidatif stres parametrelerinin  
koroner arter hastalığının klinik ve anjiografik bulguları ile ilişkisi
The relationship of mast cell tryptase and oxidative stress parameters with clinical and angiographic findings of coronary artery disease
Yazar: AYCAN FAHRİ ERKAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BİLGİHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Mast hücre triptazı, koroner aterom plaklarının omuz bölgelerinde 
yoğunlaşan mast  hücrelerinden  salınır. Plak rüptürlerinin en çok bu 
bölgede olduğu için, triptaz ile rüptür arasındaki ilişki ilgi konusu olmuştur.
Triptazın, matriks metalloproteinazları aktive ederek plak rüptürünü 
hızlandırdığı savlanmıstır. Triptaz aynı zamanda oksidatif stresle de ilişkili 
görünmektedir. Bu çalışmada, mast hücre triptazı ve oksidatif stres 
parametrelerinin koroner arter hastalığının klinik ve anjiografik bulguları ile 
ilişkisinin araştırılması hedeflenmiştir.  Bu çalışmada mast hücre triptazı, 
koroner arter hastalığının ciddiyetini gösteren Gensini skoru ile istatistiksel 
olarak anlamlı düzeyde bir pozitif korelasyon göstermiştir.  Bu korelasyon, 
yaş, cinsiyet, diyabetes mellitus, hipertansiyon, sigara, serum lipid 
düzeyleri gibi geleneksel risk faktörlerine göre yapılan düzeltmeden sonra 
da anlamlılığını korumuştur. Öte yandan AOPP ve MDA ile Gensini skoru 
arasında anlamlı pozitif  korelasyon saptanmamıştır. Destekleyici bir ek 
bulgu olarak, ateroskleroz ciddiyetinin bir temsilci belirteci olan karotis 
intima media kalınlığı ile mast hücre triptazı düzeyleri arasında da anlamlı 
pozitif korelasyon saptanmıştır. Bulgular, mast hücre triptazının koroner 
arter hastalığı ve aterosklerozun ciddiyet düzeyini öngörmede yararlı bir 
belirteç olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Mast cell tryptase is secreted from mast cells that are concentrated 
in the shoulder regions of atheromas. The fact that rupture usually takes 
place in this particular region, the link between tryptase and rupture has 
been of interest. It has been hypothesized that tryptase may activate 
matrix metalloproteinases, thus promoting plaque rupture. It is well known 
that micro ruptures within the atheroscleroic plaques lead to plaque 
expansion and plaque growth.
Thus, we hypothesized that mast cell tryptase may be associated to 
severity of coronary artery disease. The aim of this study was to 
investigate the relationship of mast cell tryptase and oxidative stress 
parameters to clinical and angiographic findings and stage of coronary 
artery disease. 
We found a statistically significant positive correlation between mast 
cell tryptase levels and Gensini score which is a surrogate od severity of 
coronary artery disease, This correlation remained significant after 
adjustment for traditional risk factors such as age, gender, diabetes 
mellitus, hypertension, smoking status, and serum lipid levels. On the 
other hand, serum AOPP and MDA concentrations, which are markers of 
oxidative stress, were not correlated to Gensini score. As an additional 
finding, mast cell tryptase levels were siginificantly and positively 
correlated to carotid intima media thickness. These findings suggest that 
mast cell tryptase may be an independent marker of coronary artery 
disease and atherosclerosis.