Karaman'dan yurt dışına giden ailelerin beslenme alışkanlıkları
Food habits of the immigrated from Karaman to abroad
Yazar: NERMİN IŞIK
Danışman: PROF. DR. MİNE ARLI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ev Yönetimi Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Aile = Family ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Karaman = Karaman ; Sağlık sorunları = Health problems ; Yurt dışı = Abroad

Özet:
Bu araştırmada, Karaman'da yurt dışından (Avrupa ülkelerinden) emekli olarak kesin dönüş yapmış ailelerin (Araştırma grubu) beslenme alışkanlıkları ile yurt dışına hiç gitmemiş ailelerin (Kontrol grubu) beslenme alışkanlıklarını karşılaştırma amaçlanmıştır. Çalışma, araştırma grubu (75) ve kontrol grubun (75)'dan toplam 150 aile üzerinde yapılmıştır. Veriler yüzyüze görüşme tekniği kullanılarak ev kadınlarından toplanmıştır. Araştırma ve kontrol grubundaki kadın ve erkeklerin çoğunluğu ilkokul mezunu olup bunu okur-yazar olanlar izlemiştir. Araştırmaya katılan, araştırma grubundaki erkeklerin % 48'i, kadınların % 50.7'si 51-60 yaş gru bunda; kontrol grubundaki erkeklerin % 38.7'si 61 ve üstü, kadınların % 44'ü ise 30-50 yaş gruplarında toplanmıştır. Beden kitle indeksine göre şişmanlık oranı araştırma grubunda, bireysel olarak da kadınlarda daha yüksek bulunmuştur. Araştırma grubundaki erkek lerde hipertansiyon, kalp-damar ve diyabet görülme oranı, kontrol grubundaki erkeklerden daha yüksektir. Hipertansiyon, kontrol grubundaki kadınlarda, araştırma grubundaki kadınlara göre daha yüksek olup, genel olarak ise kadınlarda erkeklerden daha yüksek bulunmuştur. Ağırlık artışı ile hiper tansiyon, kalp-damar ve diyabette artış olmaktadır. Araştırmada, sofra düzeninde değişmeler göze çarpmaktadır. Araştırma grubundaki ailelerin çoğunlukla (% 58.7) masada ve ayrı kaplardan (% 73.3), kontrol grubu ailelerin ise (% 76.0) yer sofrasında ve ayrı kaplardan (% 68.0) yemek yedikleri saptanmıştır. Öğün aralarında ve kahvaltıda her iki grupta da çoğunlukla çay içilmektedir. Ancak öğün aralarında araştırma grubunda yabancı kahve tüketimine alışıldığı saptanmıştır. Araştırma grubunda, ekmek ve diğer tahıllar, et, balık, tavuk ve sıvı yağlar kontrol grubundan ve önerilenden daha fazla tüketildiği belirlenmiştir. Süt-yoğurt ve katı yağların günlük tüketiminin her iki grupta da önerilenden az; peynir, sebze ve meyvelerin tüketiminin ise fazla olduğu bulunmuştur.201 Aile bireylerinin çoğunlukla alkol tüketmediği ortaya çıkmıştır. Mayonez, ketçap gibi sosların araştırma grubunda daha fazla tüketildiği belirlenmiştir. Yemek hazırlamada yağları yakarak kullanma alışkanlığının devam ettiği görülmüştür. Yörede, çoğunlukla mayalı (bazlama) denilen ekmek yapılmaktadır. Ev teknolojisi ile çeşitli besinleri hazırlayan ailelerin oranı kont rol grubunda araştırma grubundan, köylerde ise şehirlerden daha yüksektir. Bayram, düğün gibi özel günlerde toyga çorbası, etli yaprak sarma, etli bamya, patlıcan ya da patatesli kebap, pirinç pilavı, su böreği, baklava ve oklavadan çekme gibi yemekler çoğunlukla her iki grupta da hazır lanmaktadır. Ailelerin yurt dışında yaşamış olmaları, özellikle sofra düzeni ve servis ile ilgili alışkanlıklarında çoğunlukla gelişme ve değişmelere neden olmuştur. Ancak besin hazırlama ve tüketim alışkanlıklarında önemli bir değişme görülmemiştir. Yerleşmiş olan bu alışkanlıkların özellikle ileri yaşlarda ter- kedilmesi kolay olmamaktadır.

Abstract:
This study aims to compare the eating habits of families from the province Karaman, who either worked in European contries (Research group) or never been abroad (Control group) before. Data obtained by giving housewies the interview cards. Most women and men questioned in research and control groups were educated from the primary school. The participants in research group were grouped as age 51-60, 48 % of them are men and 50.7 % of them are women and of age and over, 38.7 % of men and age between 30-50, 44 % of women were in control group. According to the body mass index the rate of fatness in research group was confirmed to be higher, especially for women, the rates of hypertension, coronary hearth disease, diabetes mellitus for men in research group is higher than men in control group. In control group women with hypertension was found higher than women in research group. As the weight gain increased hypertension, coronary hearth disease and diabetes mellitus increased. In research group most of the (58.7 %) families were eating mostly on the dining table and from own plates (73.3 %) in control group (76.0 %) families were eating on the ground and 68 % of them were eating from difeerent plates. Both groups generally drank tea at break and breakfast. However it was observed that in research group, instant coffee consumption between meals was seen as a habit. The daily consumption of bread and other cereals, meat, chicken and oils were much more than the suggested amount in control group. The daily consumption of milk, yoghurt and fat being less than the suggested amount but vegetables, fruits and cheese were consumed mostly the suggested amount for both groups. The members of the family didn't consume alcoholic drinks. A lot of mayonnaise and ketchap were consumed in research group. It has been203 observed that, burning fats and oils during meal preparation was a continued habit. In control group in villages home technology was the most applied method for food preparation. The life style of families lived in abroad had changed and variations connected with the habits of service and dining order. But important variations relating with the habits of meal preparation and consumption habit been observed and confirmed. Giving up traditional foods wouldnot be easy in the near future.