Türkiye'de isteyerek düşüklerin özellikleri ve belirleyicileri: türkiye nüfus ve sağlık araştırması 2018 ileri analizi
Characteristics and determinants of induced abortion in turkey: further analysis of demographic and health survey Türkiye 2018
Yazar: ŞEBNEM AYDOĞDU BOĞA
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN ŞEVKAT BAHAR ÖZVARIŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
TNSA 2018 kadın veri seti ve bu veri setinden tanımlanmış "olay" veri setiyle (gebelikler, canlı ve ölü doğumlar, kendiliğinden ve isteyerek düşükler, korunma yöntemi kullanma) yürütülen bu araştırmada kadınların özellikleri ve isteyerek düşük yapma durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya katılan kadınların %7,7'si bir kere, %2,8'i iki ve daha fazla sayıda düşük yapmıştır. Son beş yılda gerçekleşen gebeliklerin %5,8'i isteyerek düşükle sonuçlanmıştır. Yüz gebelikte isteyerek düşük sayısı kentte yaşayan, refah durumu en yüksek olan, sosyal güvenceli çalışan, evlilik süresi 30 yıl ve üzeri olan, daha öncesinde canlı doğumu olmayan, hiç korunma yöntemi kullanmamış, isteyerek düşüğü onaylayan, isteyerek düşüğü tercih edebilecek, iki yıl içinde çocuk isteyen, öncesinde isteyerek düşük yapmış olan kadınlara ait gebeliklerde daha fazla hesaplanmıştır. Yaşı 35 ve üzeri olan kadınlara ait gebelikler, yaşı 20-34 olanlara göre 3 kat; doğu bölgesinde yaşayan kadınlara ait gebelikler, batıdakilere göre 1,9 kat; evlilik süresi 15 yıl ve daha fazla olan kadınlara ait gebelikler, beş yıldan az olanlara göre 11 kat daha fazla isteyerek düşükle sonlanmıştır. Kız çocuğuna sahip olan gebeliklerin isteyerek düşükle sonlanma olasılığı, erkek çocuğu olan gebeliklere göre %20; isteyerek düşüğe karşı olanların gebeliklerinin isteyerek düşükle sonlanma olasılığı, isteyerek düşüğü onaylayanların gebeliklerine göre %70 daha azdır. Batı ve İstanbul bölgesinde yaşayanlar, lise ve üzeri bir okuldan mezun olanlar, refah durumunu en yüksek olarak tanımlayanlar yaptıkları son isteyerek düşükleri daha çok özel kurumlarda yapmıştır. İsteyerek düşükle sonlanmış gebeliklerin yarısından fazlası takvimin bir önceki ayında korunma yöntemi kullanmamıştır. İsteyerek düşük yapan kadınların sadece üçte biri düşük sonrasında modern yöntem kullanmıştır. İsteyerek düşüklerin yarısı ilk ayda, dörtte biri ikinci ayda yapılmıştır. Sağlık politikalarının düşük yapmak isteyen kadınlara hizmet sunumunda yeterli olacak şekilde kapsayıcı olması ve aile planlaması hizmetlerinin kapsamlı bir danışmanlık hizmetiyle sunulması önerilmiştir.
Anahtar Sözcükler: isteyerek düşük, yüz gebelikte isteyerek düşük sayısı, TNSA-2018, aile planlaması, kadın sağlığı

Abstract:
In this research, it was aimed to evaluate the relationship between women's characteristics and induced abortion. For this purpose, DHS Türkiye 2018 women's data set and the "event" data set (pregnancies, live births, stillbirths, spontaneous and induced abortions, use of contraceptive methods) defined from this data set were used. 7.7% of the women participating in the study had one induced abortion and 2.8% had two or more induced abortions. 5.8% of pregnancies in the last five years ended up with induced abortion. The number of induced abortions per hundred pregnancies is calculated to be higher in pregnancies belonging to women living in urban areas, with the highest wealth, work with social security, have been married for 30 years or more, have not had a live birth before, have never used any contraceptive method, approve of an induced abortion, can choose a induced abortion, want a child within two years, have had an induced abortion before. Pregnancies of women aged 35 and over ended up with induced abortion three times more than those of women aged 20-34. Pregnancies of women living in the east region ended up with induced abortion 1.9 times more than those of women living in the west. Pregnancies of women have been married for 15 years or more ended up with induced abortion 11 times more than those of women have been married for less than 5 years. Pregnancies of women have only daughters are 20% less likely to end up with an induced abortion than those of women have only sons. Pregnancies of women disapprove of an induced abortion are 70% less likely to end up with an induced abortion than those of women approves. Women living in the west and Istanbul regions, who graduated from high school or above, with the highest wealth were more likely to have their last induced abortion in private institutions. More than half of the pregnancies that ended up with induced abortion did not use any contraceptive method in the previous month. Only one-third of women who had an induced abortion used a modern method after the abortion. It has been suggested that health policies should be sufficiently inclusive in providing services to women who want to have an induced abortion and family planning services be provided with a comprehensive consultancy service.
Key words: Induced abortion, proportion of induced abortions per hundred pregnancies, DHS Türkiye-2018, family planning, women's health