Deniz süngeri Agelas oroıdes'in etkili bileşiklerinin izolasyonu ve yapı tayini
Isolation and structure elucidation of active compounds from marine sponge Agelas oroides
Yazar: ÜLKÜ GÖKÇEN KABAN
Danışman: PROF. DR. BELMA KONUKLUGİL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Asetilkolinesteraz = Acetylcholinesterase

Özet:
Bu çalışmada ülkemiz de Akdeniz ve Ege denizinde bulunan Agelas oroides süngerinin etkili bileşikleri izole edilmiştir. Sünger ekstresinin ve etkili bileşiklerin DPPH radikali süpürücü aktivitesi ve asetilkolin esteraz enzim inhibitör aktivitesi araştırılmıştır.Kemer sahillerinde 25 m'den 2007 Ağustos ayında toplanan süngerin önce metanollü ekstresi hazırlanmıştır. Metanollü ekstreden hareketle etil asetat ve hekzan fazları elde edilmiş, etil asetat fazından oroidin ve 4,5-dibromopirol-2-karboksilik asit, hekzan fazından ise 25-hidroksi-24-metilkolesterol bileşiği izole edilmiştir. İzolasyonda İTK, kolon kromatografisi, YBSK, LC-MS yöntemlerinden faydalanılmıştır.İzolasyondan sonra aktivite çalışmalarına geçilmiştir. Aktivite çalışmalarının ilk basamağında süngerden hazırlanan metanollü ekstrenin ve izole edilen bileşiklerin DPPH radikali süpürücü aktivite tayinleri yapılmıştır. Süngerin metanollü ekstresinin 2 mg/m lik dilüsyonu için %29.76±4.66, oroidinin 2 mg/ml'lik dilüsyonu için %93.91±0.46, 4,5-dibromopirol-2-karboksilik asitin 2 mg/ml'lik dilüsyonu için %16.58±0.89, 25-hidroksi-24-metilkolesterolün 2 mg/ml'lik dilüsyonu için %6.44±0.97 antioksidan aktivite bulunmuştur.Aktivite çalışmalarının ikinci basamağında metanollü ekstrenin ve izole edilen bileşiklerin asetilkolinesteraz enzim inhibitör aktiviteleri araştırılmıştır. Süngerin metanollü ekstresinin 2 mg/ml lik dilüsyonu için %47.02±4.40, oroidinin 2 mg/ml lik dilüsyonu için %55.21±2.94, 25-hidroksi-24-metilkolesterolün 2 mg/ml lik dilüsyonu için %7.85±2.42 enzim inhibitör aktivitesi gösterdiği bulunmuştur. 4,5-dibromopirol-2-karboksilik asit ise bu aktiviteyi göstermemiştir.

Abstract:
In this study, active compounds of the sponge sample of Agelas oroides from the Mediterranean sea in our country have been isolated. DPPH-radical scavenging activity and acetylcholinesterase enzym inhibitory effects of the sponge extract and active compounds have been investigated.Sponges were collected from the coast of Kemer from 25 meter depth in August 2007 and the extract was prepared with methanol. Starting with the methanol extract, ethyl acetate and hexane fractions were obtained; oroidin and 4,5-dibromopyrol-2-carboxylic acid from ethyl acetate phase and 25-hydroxy-24-methylcholesterol from hexane fraction were isolated as the major compounds. TLC, column chromatography, HPLC and LC-MS methods were employed during isolation.Activity studies were performed after isolation. In the first phase of activity studies, DPPH-radical scavenging activity of the methanol extract and isolated compounds have been determined. DPPH-radical scavenging activity has been assayed as 29.76 ± 4.66% for dilution of 2 mg/ml of methanol extract of the sponge, 93.91±0.46% for dilution of 2 mg/ml of oroidin, 16.58±0.89% for dilution of 2 mg/ml of 4,5-dibromopyrol-2-carboxylic acid and 6.44±0.97% for dilution of 2 mg/ml of 25-hydroxy-24-methylcholesterol.In the second step of the study, acetylcholinesterase enzym inhibiting activity of the methanol extract and isolated compounds have been investigated. It was found that 2 mg/ml dilution of the methanol extract of the sponge showed 47.02±4.40% enzym inhibiting activity whereas 2 mg/ml dilution of oroidin showed 55.21±2.94% and 2 mg/ml diluiton of 25-hydroxy-24-methylcholesterol exerted 7.85±2.42%. 4,5-dibromopyrol-2-carboxylic acid did not show any activity.