Endometriozis tanısında minimal invaziv bir yöntem olarak endometrial biyopsi örneklerinde sinir liflerinin varlığının araştırılması
Evaluation of presece of nerve fibers in endometrial biposy samples as a minimally invasive diagnostic method in endometriosis
Yazar: ÇAĞATAYHAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BERKER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Endometriozis tanısı halen cerrahi bir tanıdır. Non-invaziv bir tanı yöntemi mevcut değildir ve bu tanı almayı geciktirmektedir.Çalışmamızda, endometriozis için minimal invaziv bir yöntem olan endometrial biopsi ile sinir liflerini varlığının ve tiplerinin tanı koymadaki etkinliği saptamayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: 20 endometriozisli, 20 endometriozisi olmayan toplam 40 hasta çalışmaya dahil edildi. 40 hastadan alınmış olan endometrial biopsiler İHK yöntemle sinir lifi varlığını araştırmak içinPGP 9.5 ile boyandı. Takiben tiplendirmek için PGP 9.5, NF, VİP, NPY ve CGRP immünreaktifleri ile tiplendirme yapıldı.
Sonuçlar:Endometriozis grubunda PGP 9.5 ile boyanma kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,022). PGP 9.5 ile boyanmanın altın standart yöntem laparoskopiye göre duyarlılığı %80 özgüllüğü ise %55 olarak değerlendirildi. Gruplar arasında örneğin alındığı menstrüel döneme göre,operasyon endikasyonuna göre boyanmaları arasında anlamlı fark saptanmadı.Endometriozis grubunda infertilite sebebiyle opere edilen tüm hastalar pozitif boyanmıştır. Kontrol grubundan ağrı ve diğer endikasyonlarla opere edilen hastalarda yüksek oranda (%60) pozitif boyanmalar tespit edildi. Tiplendirilen sinir lifleri ise miyelinsiz, kolinerjik ve adrenerjik sinir lifleri olduğu tespit edildi.
Yorum: Çalışmanın özgüllüğünün düşük oluşu tanıdaki değerini kısıtlamaktadır. Endometriozis grubunda ağrısı olmayanlardayüksek duyarlılığı dikkat çekicidir. Ağrı semptomu veren diğer jinekolojik hastalıkların çalışmalara eklenmesi, sinir liflerini tiplendirmek için daha spesifik immünreaktiflerin kullanımı gerekmektedir. Daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: endometriozis tanısı, sinir lifleri, endometrial biopsi, minimal invaziv yöntem

Abstract:
Aim: Diagnosis of endometriosis still depends on surgery. Currently, there is no non-invasive diagnostic method and this results in delayed diagnoses. In this study we aimed to evaluate the efficacy and accuracy of detecting presence and types of nerve fibers in endometrial biopsy samples as a minimal invasive diagnostic method for endometriosis. 
Materials and methods: This study was conducted on atotal of 40patients. Twenty of them was proved to have endometriosis and 20 patients free from endometriosis. Endometrial samples obtained from these 40 patients were stained with PGP 9.5 with immuno-histo-chemical techniques to evaluate the presence of nerve fibers. Subsequently, nerve fiber types were determined by NF, VIP, NPY and CGRP immuno-reactive stains. 
Results: Positive staining with PGP 9.5 was found significantly higher in women with endometriosis (p=0,022). Sensitivity and specifity of positive PGP 9.5 staining in comparision to current gold standart diagnositic method laparoscopy, were found %80 and %55 respectively. No significant differences were observed amongst groups' staining patterns in terms of menstural phases at sampling time and operation indications. All patients operated with "infertility" indication were stained positive for PGP 9.5. A high rate of staining was observed amonst women operated with indications of "pain" and "other" within control group (%60). Nerve fibers were found to be un-myelinated, cholinergic and adrenergic fibers consequent to nerve fiber type assesment. 
Conclusion: Low specifitylimits the value of this method as a diagnostic tool. High sensitivity in women without pain in endometriosis group was remarkable. Patients with other gynecologic disorders associated with pain should be included in studies and more specific immunoreactive agents should be used to assess the types of nerve fibers. Further studies needed to clarify this issue. 

Key Words:diagnosis of endometriosis, nerve fibers, endometrial biopsy, minimal invasive method