Karşılaştırmalı çocuk ombudsmanlığı ve Türkiye için bir model önerisi
Comparative child ombudsman and a model proposal for Turkey
Yazar: BETÜL ATEŞ
Danışman: DOÇ. YASEMİN MAMUR IŞIKÇI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Ombudsman = Ombudsman ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Günümüzde 18 yaş altı grup olarak algılanan çocukların da yetişkinler gibi temel hak ve hürriyetleri bulunmaktadır. Fakat bu gerçek çoğu zaman göz ardı edilmekte ve çocuk hakları adeta küçümsenmektedir. Oysaki birikip dağ gibi olan sorunlara yönelik çözümler acilen geliştirilmelidir. Birçok ülkede uygulanan çocuk ombudsmanlığı sorunların çözümü açısından üzerinde düşünülmesi gereken bir yapıdır. Bu çalışmada da çocukların karşılaştığı hak ihlallerini araştırıp inceleyerek gidermeye çalışan ve bağımsız olarak gerekli önleyici tedbirleri alabilen çocuk ombudsmanlığı incelenmiştir. Bu çalışma ile seçilmiş ülkelerin çocuk ombudsmanlığı modellerinin güçlü yanlarının tespit edilmesi ve Türkiye için bir çocuk ombudsmanlığı model önerisinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak literatür araştırması ile kavramsal ve kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra 2018 ve 2019 yılları Save the Children raporları esas alınarak çocuk hakları konusunda iyi durumda olan dört ülke seçilmiştir. Seçilen ülkelerin (İzlanda, Kanada, Belçika ve Hollanda) çocuk ombudsmanlıkları doküman taraması ile incelenmiş olup elde edilen bulgular içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir.
Türkiye'de çeşitli raporların verileri doğrultusunda; bebek ölüm oranlarının gelişmiş ülkelere oranlara daha yüksek olduğu, ülkede milyonlarca mülteci çocuğun olumsuz koşullar altında bir hayat sürdüğü, hükümlü çocuk oranlarının giderek artan bir seyir izlediği ve çocuk evlilikleri ile çocuk işçiliğinde bir azalmanın yaşanmadığı tespit edilmiştir. Bu durumlar ise mevcut yasal ve yönetsel sistemin çözüm üretmekte yetersiz kaldığını göstermektedir. Dolayısı ile Türkiye'de çocuk ombudsmanlığına duyulan ihtiyacın önemli ölçüde hissedildiği ve bu kurumun zorunlu olarak oluşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır. 
Bu tez çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, araştırma ile ilgili temel kavramlar ve yapılan çalışmalarla birlikte araştırmanın yöntemi ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde konu ile ilgili kavramsal ve kuramsal bir çerçeve çizilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise sözü edilen ülkeler incelenmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda Türkiye için çocuk ombudsmanlığı modeli öngörülmüştür.

Abstract:
Today, children perceived as a group under the age of 18 have basic rights and freedoms, just like adults. However, this fact is often ignored and children's rights are almost underestimated. However, solutions for problems such as mountains that accumulate should be urgently developed. The Ombudsman for Children, which is applied in many countries, is a structure that should be considered in terms of solving problems. In this study, the child ombudsman, which tries to eliminate the rights violations faced by children and tries to eliminate them, and who can take necessary preventive measures independently, was examined. In this study of selected countries to identify the strengths of the child ombudsman model, and a children's ombudsman to Turkey it is aimed at developing models of the proposal. In line with this purpose, firstly, a conceptual and theoretical framework was created through literature research. Then, based on the Save the Children reports of 2018 and 2019, four countries that were in good condition regarding children's rights were selected. Child ombudsmanship of selected countries (Iceland, Canada, Belgium and Netherlands) were examined by document scanning and the findings were analyzed by content analysis method.
In accordance with data of various reports in Turkey; It has been determined that infant mortality rates are higher than that of developed countries, many refugee children lead a life under adverse conditions, the rate of convicted children progresses gradually and there is no decrease in child marriages and child labor. These situations show that the current legal and administrative system is inadequate in producing solutions. In Turkey because of the need for child ombudsman significantly it felt, and it was concluded that this institution should be established as required.
This thesis study consists of three main sections. In the first part, the aim, importance, limitations, basic concepts of the research and the method of the research are presented together with the studies. In the second part, a conceptual and theoretical framework was drawn on the subject. In the third and last part of child ombudsman for Turkey in line with the findings obtained and examined countries mentioned model are provided.