Okul öncesi öğretmenlerinin öğretimde teknoloji kullanım amaçlarının teknoloji öz-yeterlik düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of preschool teachers' use of technology in teaching in terms of technology self-efficacy levels
Yazar: AYŞE NUR AKSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim teknolojisi = Education technology ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin öğretimde teknoloji kullanım amaçlarının teknoloji öz-yeterlik düzeyleri açısından incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda okul öncesi öğretmenlerinin teknoloji öz-yeterlilikleri yaş, mesleki kıdem ve eğitim düzeyi bağımsız değişkenlerine göre değerlendirilmiştir. Araştırma nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem bir araştırmadır. Verilerin toplanması sürecindeki nicel veriler ağırlıkta olduğu için açıklayıcı karma yöntem kullanılmıştır.

Araştırmanın evreni İstanbul'da görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel boyutuna 80 okul öncesi öğretmeni dâhil edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutuna dâhil edilen katılımcılar aykırı durum örneklemesi aracılığıyla belirlenmiştir. Buna göre araştırma için oluşturulan genel örneklem grubundaki öğretmenlere, Doğru (2017) tarafından geliştirilen Eğitimde Teknoloji Kullanımı Öz-Yeterlilik Ölçeği [ETKÖ] yöneltilmiştir. Ardından bu ölçekten en yüksek ve en düşük puan alan dörder katılımcı nitel boyut için belirlenmiştir. Belirlenen alt örneklem grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Okul öncesi Öğretmenlerinin TESS puanlarının bağımsız değişkenler ile arasındaki farkın istatistiksel anlamlılığı SPSS programıyla değerlendirilmiştir. Nicel veriler üzerinde sırasıyla; Kolmogorov Smirnov normallik testi, betimsel istatistik ve tek yönlü varyans analizi gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise tümevarımsal içerik analizi yapılmıştır. Nicel veri analizleri sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin tamamının eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik inançlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, okul öncesi öğretmenlerinin teknoloji öz-yeterliklerinin yaş, meslekî kıdem ve eğitim düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Diğer yandan nitel veri analizleri sonucu ulaşılan bulgular, teknoloji öz-yeterliği yüksek olan öğretmenlerin teknoloji kullanım amaçlarını daha amaçlı ve gerekçeli bir şekilde sunduklarını göstermiştir.

Yüksek teknoloji öz-yeterliğine sahip olan öğretmenler motivasyonu sağlama, devamlılık, katılım, katılımı güçlendirme ve kullanma gerekçesi temalarına atıf yapmışlardır. Bu sonuçlar, mevcut literatür temelinde tartışılmış ve okul öncesi eğitimine bağlamında çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitimi, Okul Öncesi Öğretmeni, Teknoloji, Özyeterlik, Teknoloji Öz-yeterliği, Öğretimde Teknoloji Kullanımı

Abstract:
The aim of this research is to examine the purpose of preschool teachers' use of technology in teaching in terms of technology self-efficacy levels. For this aim, technology self-efficacy of preschool teachers was evaluated according to age, professional seniority, and education level independent variables. The study is a mixed method research in which quantitative and qualitative research patterns are used together. Since the quantitative data in the data collection process were predominant, the explanatory mixed method was used. The universe of the study consists of preschool teachers working in Istanbul. 80 preschool teachers were included in the quantitative dimension of the research. Participants included in the qualitative dimension of the research were identified through outlier sampling. According to this, teachers in the general sample group created for the research were directed to the Use of Technology in Education Self-Efficacy Scale [TESS] developed by Doğru (2017). Then, four participants with the highest and lowest scores from this scale were determined for the qualitative dimension. Semi-structured interview questions developed by the researcher were directed to the determined sub-sample group. The statistical significance of the difference between TESS scores of pre-school teachers and independent variables was evaluated with the SPSS program. On the quantitative data, respectively; Kolmogorov Smirnov normality test, descriptive statistics and oneway analysis of variance were carried out. Inductive content analysis was made in the analysis of qualitative data. As a result of quantitative data analysis, it has been determined that all preschool teachers have high self-efficacy beliefs in technology use in teaching. In addition, it was found that technology self-efficacy of preschool teachers did not differ significantly according to age, professional seniority, and education level. On the other hand, findings obtained as a result of qualitative data analysis showed that teachers with high technology self-efficacy present their purpose of using technology in a more purposeful and reasoned way. Teachers with high technology self-efficacy have referred to the themes of providing motivation, continuity, participation, strengthening participation, and justification. These results are discussed based on available literature and various recommendations are presented in the context of preschool education.

Keywords: Preschool Education, Preschool Teacher, Technology, Self-efficacy, Technology Self-efficacy, Technology Use in Teaching