Okul bağlılığının bireysel ve çevresel faktörlerle ilişkisi
The relationship of school engagement with individual and environmental factors
Yazar: KENAN POLAT
Danışman: PROF. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Karakter güçleri = Character strenghts ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul iklimi = School climate ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Okul bağlılığı düşük akademik başarı, devamsızlık ve okul terki sorunlarını düzeltici bir faktör olarak görülmektedir. Bu araştırmanın amacı okul bağlılığı, karakter güçleri, gelişimsel zihniyet, okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 910 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Okul Bağlılığı Ölçeği Lise Formu, Üç Boyutlu Karakter Güçleri Envanteri, Örtük Zekâ Teorisi Ölçeği – Benlik Kuramı Formu, Okul İklimi Ölçeği Lise Formu ve Güçlü Yönlere Dayalı Ebeveynlik Ölçeği kullanılmıştır. Üç Boyutlu Karakter Güçleri Envanteri ve Örtük Zekâ Teorisi Ölçeği-Benlik Kuramı Formu araştırma kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Karakter güçleri ve gelişimsel zihniyet bağımsız değişken, okul bağlılığı bağımlı değişken, okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik ise aracı değişkenlerdir. Analiz sonucunda karakter güçleri ve gelişimsel zihniyetin okul bağlılığını pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Analizlerde okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkenlerinin kısmi aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir. Son aşamada, önerilen dört modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliği incelenmiştir. Analizler sonucunda güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkeninin aracı değişken olduğu modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Diğer üç modelin ise cinsiyete göre ölçme değişmezliğine sahip olmadığı belirlenmiştir. Bulgular alanyazın bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
School engagement is accepted as a corrective factor for low academic achievement, absenteeism and dropout problems. The purpose of this study is to examine the relationship between school engagement, character strengths, growth mindset, school climate and strength-based parenting variables. The study group of the research consists of 910 high school students. Personal Information Form, School Engagement Scale – High School Form, Three-Dimensional Inventory of Character Strengths, Implicit Theories of Intelligence Scale– Self Theory Form, School Climate Scale – High School Form and Strength-Based Parenting Scale were used as data collection tools in the research. Three-Dimensional Inventory of Character Strengths and Implicit Theories of Intelligence Scale– Self Theory Form were adapted into Turkish within the scope of the research. Relational screening model was used in the research. Structural Equation Modeling was used to analyze the relationships between variables. Character strengths and growth mindset are independent variables, school engagement is dependent variable, and school climate and strength-based parenting are mediating variables. As a result of the analysis, it was determined that character strengths and growth mindset positively predicted school engagement. In the analyzes, it was determined that the school climate and strength-based parenting variables had a partial mediation effect. In the last stage, measurement invariance of the four proposed models according to gender was examined. As a result of the analyzes, it was determined that the model, in which the strength-based parenting variable was the mediator variable, had measurement invariance according to gender. It was determined that the other three models did not have measurement invariance according to gender. The findings are discussed in the context of the literature.