Mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda müzik terapi ve ses izolasyonunun konfora etkisi
The effect of music therapy and sound isolation on comfort in patients with mechanical ventilation support
Yazar: SİNEM ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. ESRA AKIN PALANDÖKEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Müzik = Music ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Ses = Voice ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yalıtım = Insulation

Özet:
Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde sürekli gözetim altında kompleks bakım ve tedavi uygulamaları gerçekleştirilen hastalara en sık uygulanan girişimsel yöntemlerden biri mekanik ventilasyondur. Yaşam kurtarıcı olan mekanik ventilasyon tedavisi hastalarda çeşitli fizyolojik ve psikososyal komplikasyonlara neden olmaktadır. Mekanik ventilasyon hastalar için anksiyete, ajitasyon, stres, ağrı, hemodinamik stabilitede dengesizlik kaynağı olabilmektedir. Bu sonuçsal etkiler  hastaların konfor düzeyini etkilemektedir. Bu bağlamda; mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda bakım maliyetini azaltıp, konfor düzeyini arttıracak, gevşemeyi sağlayacak farklı tamamlayıcı ve bütünleştirici bakım  uygulanmalarının  kullanımı zorunlu hale gelmektedir. Bu çalışma, Anesteziyoloji ve  Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde  yatmakta olan ve mekanik ventilasyon desteğinde uygulanan hastalarda müzik terapi ve ses izolasyonunun konfora olan etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapıldı.
 Materyal ve Metot: Araştırma, Kasım 2019 – Ocak 2020 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin Anesteziyoloji ve  Reanimasyon  Yoğun Bakım Ünitesinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini araştırma kriterlerine uyan 24 hasta oluşturdu ve her bir hasta kendi deney ve kontrolü oldu. Araştırmanın örneklemine dahil edilen hastaların uygulama sırasını belirlemek için randomizasyon yöntemi  kullanıldı. Hastalara Klasik Batı ve Klasik Türk müziklerinin dinlettirilmesi ve ses izolasyonu olmak üzere 3 farklı girişim uygulandı. Klasik Batı Müziği ve Nihavent makamında olan Klasik Türk Müziği hastalara ayrı ayrı 60 dakika boyunca dinlettirildi. Ses izolasyonu uygulamasında ise özel bir kulaklık aracılığıyla  60 dakika boyunca hastalara sessizlik sağlandı. Hastaların verilerinin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu", "Glasgow Koma Skalası", "Hasta İzlem Formu", "Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği'' (CPOT), Amerikan Yoğun Bakım Hemşireler Birliğinin Sedasyon Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Hastaların 0. dk , 30. dk ve 60., dk.'da ki hemodinamik değerleri, CPOT ve Amerikan Yoğun Bakım Hemşireler Birliğinin Sedasyon Değerlendirme Ölçek puanları kaydedildi. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi Statistical Package for Social Science (SPSS) 25.0 paket programında gerçekleştirildi. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanıldı. Uygun test istatistiğinin seçimi ve normal dağılıma uygunluğu belirlemek için Kolmogorov Smirnow, Shapiro-Wilk testi ve varyansların homojenliğini değerlendirmek için ise Levene testi yapıldı. Normal dağılıma sahip veriler için istatistik değerlendirmelerde parametrik testler kullanıldı. Normal dağılıma sahip verilerde de niceliksel verilerin karşılaştırılmasında ikiden fazla bağımlı grup karşılaştırılmasında tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulandı. Fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni ikili karşılaştırma yöntemi kullanıldı. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için de korelasyon analizi uygulandı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 64.88±14.05'dir. Hastaların %66.7'sinin erkek, %79.2'sinin evli, %45.8'inin okur-yazar olmadığı saptandı. Hastaların yoğun bakımda yatış gün süresi ortalaması 18.87±20.57, mekanik ventilasyon desteğinde kalma gün süresi ortalaması ise 18.79±20.64 gündür. Hastaların en sık kronik obstrüktif akciğer hastalığı (%12.5) tanısına sahip oldukları ve Glaskow Koma Skalası puan ortalamalarının 10.20±1.38 puan olduğu belirlendi. Hastaların sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız hızı, solunum hızı, CPOT puan değerleri uygulanan Klasik Batı Müziği, nihavent makamında olan Klasik Türk Müziği ve ses izolasyonu uygulamalarından etkilendiği ve bu hemodinamik değerlerinde anlamlı bir fark olduğu ve bu farkın sistolik, diyastolik kan basıncı, nabız hızı, solunum hızı, CPOT ağrı puan değerlerinin azalması yönünde olduğu saptandı (p<0.005). Hastaların oksijen satürasyonu değerleri nihavent makamında olan Klasik Türk Müziği uygulamasından etkilendiği ve bu değerler arasında anlamlı bir fark olduğu, bu farkın oksijen satürasyonu değerinin artması yönünde olduğu belirlendi (p<0.005). Hastaların ekspirasyon dakika volümü (L/dk) değerleri uygulanan klasik Batı müziği ve ses izolasyonu uygulamalarından etkilendiği ve bu değerler arasında anlamlı bir fark olduğu ve bu farkın ekspirasyon dakika volümü (L/dk) değerlerinin azalması yönünde olduğu saptandı (p<0.005). Hastaların hemodinamik parametrelerindeki ve CPOT ve Amerikan Yoğun Bakım Hemşireler Birliğinin Sedasyon Değerlendirme Ölçek puanlarındaki değişim Klasik Batı Müziği, nihavent makamında Klasik Türk Müziği ve ses izolasyonu uygulamaları arasında fark göstermediği belirlendi (p>0.005).
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda; mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalara uygulanan müzik terapi ve ses izolasyonunun hastaların hemodinamik parametrelerini olumlu yönde etkilediği, hastaların algıladığı ağrı şiddetini ve sedasyon ihtiyacını azalttığı saptandı. Bu bağlamda; çalışmamızın en önemli bulgusu mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda yoğum bakım ortamına ilişkin seslerinin arındırıldığı bir girişimin haslarda konfor düzeyini arttırdığıdır. Dolayısıyla müzik terapinin de sese bağlı uyaranlardan arındırılmış bir girişim olarak belki de etki ettiği de diğer araştırmamızın önemli ve kritik bir sonucudur.  Tüm bunlar doğrultusunda mekanik ventilasyon desteğindeki hastalarda yan etkisi olmayan, ucuz ve uygulanabilirliği kolay olan müzik terapi ve ses izolasyonu uygulamaları hastaların konfor düzeyini arttırmada kullanılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: mekanik ventilasyon, müzik terapi, ses izolasyonu, konfor

Abstract:
Aim: Mechanical ventilation is one of the most frequently applied interventional methods for patients undergoing complex supervision and treatment practices in intensive care units. Life-saving mechanical ventilation therapy causes various physiological and psychosocial complications in patients. Mechanical ventilation can be a source of imbalance in anxiety, agitation, stress, pain and hemodynamic stability for patients. These consequential effects affect the comfort level of the patients. In this context, In patients with mechanical ventilation support, the use of different complementary and integrative treatments, which will reduce the cost of care, increase the level of comfort, and provide relaxation, becomes compulsory. This study was carried out experimentally to examine the effect of music therapy and sound isolation on comfort in patients who are hospitalized in the Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit and applied with the support of mechanical ventilation.

Material and Method: The research was carried out in the Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit of Ege University Medical Faculty Research and Practice Hospital between November 2019 - January 2020. The sample of the study consisted of 24 patients who met the research criteria, and each patient had his own experiment and control. The randomization method was used to determine the order of administration of the patients included in the sample of the study. 3 different attempts were applied to the patients, including classical western music, classical Turkish music in nihavent theme, and sound isolation. Classical Western Music and Classical Turkish Music were played for 60 minutes separately. In the sound insulation application, the patients were provided with silence for 60 minutes through a special headset. "Patient Identification Form", "Glasgow Coma Scale", "Patient Follow-Up Form", "Intensive Care Pain Observation Scale" (CPOT), Sedation Evaluation Scale of the American Intensive Care Nurses Association were used to collect the data of the patients. Hemodynamic values, CPOT scores, and the American Intensive Care Nurses Association Evaluation of Sedation Scale scores were recorded at 0, 30, 60 and 60 minutes. The analysis of the data obtained from the research was carried out in Statistical Package for Social Science (SPSS) 25.0 package program. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used while evaluating the data. Kolmogorov Smirnow, Shapiro-Wilk test was used for compliance with normal distribution and selection of appropriate test statistics, and Levene test was used to evaluate the homogeneity of variances. Parametric tests were used in statistical evaluations for data with normal distribution. In comparing quantitative data in normally distributed data, variance analysis was used in repeated measurements in comparison of more than two dependent groups, and one-way variance analysis in comparison of more than two independent groups. Bonferroni binary comparison method was used to find the group that made a difference. Correlation analysis was also used to test the relationship between continuous variables. 

Results:   The average age of the patients participating in the research is 64.88 ± 14.05. It was determined that 66.7% of the patients were male, 79.2% were married and 45.8% were illiterate. The mean duration of hospitalization in patients in intensive care unit is 18.87 ± 20.57, and the average duration of stay in mechanical ventilation support is 18.79 ± 20.64 days. It was determined that the patients had the most common diagnosis of chronic obstructive pulmonary disease (12.5%) and the Glaskow Coma Scale mean score was 10.20 ± 1.38 points. Patients' systolic, diastolic blood pressure, pulse rate, respiratory rate, CPOT score values were influenced by Classical Western Music, Classical Turkish Music in nihavent theme and sound isolation practices and there was a significant difference in these hemodynamic values, and this difference was systolic, diastolic blood pressure, pulse rate, respiratory rate and CPOT pain scores were found to in the direction of decreasing (p <0.005). It was determined that the patients' oxygen saturation values were affected by the Classical Turkish Music application and there was a significant difference between these values and this difference was in the direction of increasing the oxygen saturation value (p <0.005). It was determined that the expiratory minute volume (L/min) values of the patients were affected by the classical music and sound isolation applications and there was a significant difference between these values and this difference was in the direction of decreasing the expiratory minute volume (L/min) values (p <0.005). The change in the hemodynamic parameters of the patients, the change in the CPOT and the American Association of Intensive Care Nurses' Sedation Assessment Scale scores did not differ between Classical Western Music, Classical Turkish Music in nihavent theme  and sound isolation practices in the final (p> 0.005).
 Conclusion: As a result of this study; It was determined that music therapy and sound isolation applied to patients with mechanical ventilation support positively affect the hemodynamic parameters of the patients and decrease the severity of pain perceived by the patients and the need for sedation. In this context, the most important finding of our study is that in patients with mechanical ventilation support, an attempt in which their voices about the intensive care environment are purified increases the level of comfort in patients. Therefore, it is an important and critical result of our other research that music therapy also acts as an attempt to clear the sound-related stimulant. In line with all of these, music therapy and sound isolation applications that have no side effects and are easy to apply should be used in patients with mechanical ventilation support to increase the comfort level of the patients.

Keywords: mechanical ventilation, music therapy, sound isolation, comfort