Manisa bölgesinde meraya çıkan koyunlarda dışkı bakısına göre helmintlerin yayılışı
The prevalence of helminths according to faecal examination in grazing sheep in Manisa province
Yazar: AHMET FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AYPAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dışkı = Feces ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Helmintler = Helminths ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Manisa = Manisa ; Mera = Pasture ; Parazit hastalıkları-hayvan = Parasitic diseases-animal ; Parazitler = Parasites

Özet:
Türkiye'de özellikle koyun sayısı ve yetiştiriciliği giderek artmaktadır.  Türkiye'de kayıtlı koyun sayısının %2,5 kadarına sahip Manisa ili, diğer iller arasında koyun varlığı ile 8.sırada yer almaktadır. Bu araştırma, bölgede meraya çıkan koyunlarda dışkı bakısıyla tespit edilebilecek helmintlerin varlığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 
Yapılan çalışmada Manisa ili içerisinde farklı coğrafi konum ve koşullara sahip altı bölge seçilmiştir. Bu bölgeler; Manisa il merkezi, Alaşehir, Akhisar, Demirci, Kula ve Salihli'dir. Seçilen bölgelerdeki koyun varlığı tüm ildeki koyun varlığının yaklaşık %63'ü kadardır. Bu bölgelerdeki koyun varlığına bağlı olarak farklı coğrafi koşullara sahip, farklı konumlarda, meraya çıkan, hayvan varlığı yüz başdan fazla olan yüz işletme belirlenmiştir. İşletmeleri temsil edecek şekilde alınan taze dışkı örnekleri; sedimantasyon, flotasyon, akciğer nematodları için Baermann-Wetzel ve kültivasyon işlemlerini gerçekleştirmek için dört farklı guruba ayrılmış ve her gurup için ilgili metot uygulanmıştır. Yapılan mikroskobik muayenelerle yumurta ve larvalar incelenmiştir. 
Sonuç olarak incelenen sürülerin %78'inde en az bir helmint enfeksiyona rastlanmıştır. Gastro-intestinal helmintler bakımından 100 işletmenin 70'inde Trichostrongylus sp., 56'inde Ostertagia sp., 53'sinde Oesophagostomum sp., 25'inde Haemonchus sp., 17'sında Cooperia sp., 13'ünde Nematodirus sp., 3'ünde Moniezia sp., 2'sinde Strongyloides sp. tespit edilmiştir. Karaciğer trematodları olarak 100 işletme içinde, 10 işletmede Fasciola sp., 8 işletmede Dicrocoelium sp. görülmüştür. Akciğer kıl kurtları açısından 100 işletmede Protostrongylus sp. 15 işletmedeki varlığıyla en yaygın tür olarak görülürken Dictyocaulus filaria 12, Muellerius capillaris 4, Cystocaulus ocreatus 2 işletmede tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Manisa ilinde koyunlarda dışkı bakısı ile tespit edilebilen helmintlerin yaygınlığına ilişkin veriler ortaya konmuştur. Sonuçların bölge ve ülke helmint faunasına katkı sağlayacağını umuyoruz.

Abstract:
In Turkey, especially the number of the sheep and growing of sheep have incesed. Manisa Provience having 2,5% of registered sheep number of Turkey is the eight place among the other cities deping on the among the sheep. This investigation was made to obtain presence of helminths found feces of sheepwhich have been feeded at postures.
In this work, six regions which have differnt geographich positions and conditions, have been choosed. Those regions are the center Manisa Provience, Alasehir, Akhisar, Demirci, Kula and Salihli. The presence of the sheep in the choosen regions is approximotely 63% of the provience's.
In this regions a hundred herd which having more than a hundred sheep, feding in pastures at differnt geographic positions and different conditions are selected. The token fresh feces samples which refer herd are seperated into four groups for sedimation, flototion, lung nematods for Baerman-Wetzel and cultivation. Related methods are applied for every group. In microbiological analyses, eggs and larva are examined. 
As a result, at least are helminth infeciton was find out at 78% of examined herd. According to gastrointestinal helminths presence Trichostrongylus sp. was found in 70 herd, Ostertagia sp. was found in 56 herd, Oesophagostomum sp. was found in 53 herd, Haemonchus sp. was found in 25 herd, Cooperia sp. was found in 17 herd, Nematodirus sp. was found in 13 herd, Moniezia sp. was found in 3 herd, Strongyloides sp. was found in 2 herd among a hundred herd were find out. According to liver trematods presence, Fasciola sp. was found in 10 herd, Dicrocoelium sp. was found in 8 herd among a hundred herd were find out. Among to lung nematodes presence, Protostrongylus sp. which is the most widespread species was found in 15 herd, Dictyocaulus filaria was found in 12 herd, Muellerius capillaris was found found in 4 herd, Cystocaulus ocreatus was found in 2 herd among a hundred herd were found. This work stated that the data of the widespread helminth presence in feces of sheep in Manisa. We hope these results supply addition for region and land helminth fauna.