Ulupınar gözlemevinin iş sağlığı ve güvenliği açışından incelenmesi
Examination of ulupinar observatory in terms of occupational health and safety
Yazar: HALİFE ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN AYGÜN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Elazığ-Keban-Ulupınar = Elazığ-Keban-Ulupınar ; Formaldehit = Formaldehyde ; Gözlemevi = Observatory ; Hava kalitesi = Air quality ; Partiküller = Particles ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound ; İş güvenliği = Work safety ; İş ortamı = Work environment ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışmada Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Astrofizik Araştırma Merkezi (ÇAAM) ve Ulupınar Gözlemevi iç ortam hava kalitesinin (İHK) iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Sırasıyla 30 cm, 40 cm, 60 cm ve 122 cm çaplarındaki T30, T40, T60 ve T122 teleskop kubbelerinde ve ÇAAM ana binasında iç ortam ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada PCE-RCM 15 partikül sayım cihazı ile iç ortam hava kirleticileri olan partikül madde (PM), toplam uçucu organik bileşenler (TVOC- Total Volatile Organic Compound) ve formaldehit (HCHO) yoğunlukları ölçülmüştür. Partikül maddelerden aerodinamik çapları 1 mikron (PM 1.0), 2,5 mikron (PM 2.5) ve 10 mikron (PM 10) olanlar ilgili cihaz ile ölçülebilmiştir. Bu ölçümlerin yanı sıra iç ortam nem ve sıcaklık değerleri de tespit edilmiştir. Yapılan ölçümlerin değerleri Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nde verilen sınır değerler ile karşılaştırılmıştır. ÇAAM ve Ulupınar Gözlemevi Ana Bina ve teleskop kubbelerinde gerek partikül miktarlarında (PM 1.0, PM 2,5 ve PM 10) gerekse TVOC ve HCHO miktarlarında insan sağlığını tehdit eden seviyelere ulaşılmadığı gözlemlenmiştir. Yapılan ölçümler ve değerlendirmeler sonucunda Gözlemevinde alınması gereken önlemler konusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the indoor air quality (IHC) of Çanakkale Onsekiz Mart University Astrophysics Research Center (ÇAAM) and Ulupınar Observatory were evaluated in terms of occupational health and safety. Indoor measurements were made on the telescope domes of T30, T40, T60 and T122 with diameters of 30 cm, 40 cm, 60 cm and 122 cm, respectively, and in the main building of ÇAAM. In the study, the concentrations of particulate matter (PM), total volatile organic compounds (TVOC) and formaldehyde (HCHO), which are indoor air pollutants, were measured with the PCE-RCM 15 particle counter. Particulate matter with aerodynamic diameters of 1 micron (PM 1.0), 2.5 micron (PM 2.5) and 10 micron (PM 10) could be measured with the relevant device. In addition to these measurements, indoor humidity and temperature values were also determined. The values of the measurements were compared with the limit values given in the Air Quality Assessment and Management Regulation of the World Health Organization (WHO) and the Ministry of Environment and Urbanization of the Republic of Turkey. It has been observed that the levels that threaten human health are not reached in the amount of particles (PM 1.0, PM 2.5 and PM 10) and TVOC and HCHO in the ÇAAM and Ulupınar Observatory Main Building and telescope domes. As a result of the measurements and evaluations made, suggestions were made about the precautions to be taken at the Observatory.