Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde fıkraların önemi
The importance of jokes in teaching Turkish as a foreing language
Yazar: SEMANUR ALTINAY
Danışman: PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Fıkralar = Jokes ; Halk bilimi = Folklore ; Mizah = Humour ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Türk Halkbilimi Türkoloji'nin bir parçasıdır. Özelikle de Türk dünyası dediğimiz devasa bir coğrafyada 300 milyonluk bir nüfusun oluşturduğu Türk boylarının çok büyük bir kısmının hayat ve edebiyatında sözlü kültürün ağırlıkta oluşu Türk Halkbilimini, Türkoloji'nin en önemli ve işlevsel disiplini kılmaktadır (Keskin, 2019). Türk Halkbilimi yalnızca bu işlevsel yapısıyla dahi tüm disiplinler içinde kendine bir alan yaratabilecek yeterlikte ve güçtedir. Son yıllarda daha da gelişen ve genişleyen sınırları ile "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi" ve "Türk Halkbiliminin" disiplinlerarası çalışmaları her geçen gün artmaktadır. Bu iki disiplini yakınlaştıran "kültür ve dil" ilişkisi ise bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır.
Bir toplumun kültürü, düşünce yapısı, bakış açısı dil ile aktarılır. Dil hem kendini hem de kültürü geliştiren, koruyan, yaşatan bir güce ve etkiye sahiptir. Dilin bu özelliği dil öğretimi alanında da kendini göstermektedir. Bu alan yalnızca dilin öğretimini değil aynı zamanda kültürel etkileşimi/aktarımı da gerçekleştirmektedir. Avrupa Ortak Öneriler Çerçeve Metnine göre; dil öğrenen bireyler çok dilli olur ve kültürlerarası bilinç geliştirir. Bireyin bir dilde kazanmış olduğu kültürel ve dilbilgisel yeterlik öğrenmiş olduğu diğer dilleri de şekillendirmekte ve aynı zamanda kültürlerarası bilinç, beceri ve yöntemsel bilgiler kazanmasını sağlamaktadır. Bu da bireyin çok dil öğrenmesinin yanında yeni kültürel deneyimlere açık olmasını da sağlamaktadır.
Türkçenin ve milli kültürün varoluşu, gelişimi ve aktarımı/etkileşimi için oldukça büyük etkiye sahip olan "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi" alanında kullanılan materyaller ve materyal içerikleri maddi ve manevi kültürel unsurları aktarmada büyük önem taşımaktadır. Maddi ve manevi kültürel unsurları bünyesinde taşıyan fıkraların materyaller içerisindeki kullanım alanının sınırlı olması bu çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Fıkralar bünyesinde taşıdığı açık ve gizil mesajlarla, maddi ve manevi değerlerle, kültürel unsurlarla dil öğretiminde bu unsurları öğretme, içselleştirme, aktarma işlevinde bulunmasıyla güçlü bir etki ve öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı da fıkranın taşıdığı bu maddi ve manevi tüm kültürel unsurları uygun ve doğru bir kullanım ile her iki alana da yeni ve farklı bakış açıları kazandırarak yaşayan bu kültür hazinesinin önemini vurgulamaktır.

Abstract:
Turkish Folklore is a part of Turcology. Especially in a huge geography that we call the Turkish world, the fact that the oral culture is dominant in the life and literature of a large part of the Turkish tribes, which consists of a population of 300 million, makes Turkish Folklore the most important and functional discipline of Turcology (Keskin, 2019). Turkish Folklore, even with its functional structure, is capable and powerful to create a field for itself in all disciplines. The interdisciplinary studies of "Teaching Turkish as a Foreign Language" and "Turkish Folklore" are increasing day by day with their developing and expanding borders in recent years. The relationship between culture and language, which brings these two disciplines closer, constitutes the essence of this study.
A society's culture, mentality and perspective are conveyed through language. Language has a power and effect that develops, protects and sustains both itself and the culture. This feature of the language also manifests itself in the field of language teaching. This area does not only teach language but also cultural interaction/transmission. According to the European Common Recommendations Framework; language learners become multilingual and develop intercultural awareness. The cultural and grammatical competence that an individual has gained in a language shapes the other languages that he has learned and at the same time enables him to gain intercultural awareness, skills and methodological knowledge.
This ensures that the individual is open to new cultural experiences as well as learning multiple languages. The materials and material contents used in the field of "Teaching Turkish as a Foreign Language", which has a great impact on the existence, development and transmission/interaction of Turkish and national culture, are of great importance in conveying material and spiritual cultural elements. The limited use of the anecdotes, which contain material and spiritual cultural elements, in the materials constitutes the problem of this study. Anecdotes have a strong influence and importance with the explicit and hidden messages, material and spiritual values, cultural elements and the function of teaching, internalizing and transferring these elements in language teaching. The purpose of this study is to emphasize the importance of this living cultural treasure by providing new and different perspectives to both fields with an appropriate and correct use of all these material and spiritual cultural elements carried by the joke.