Deneysel laminektomi modelinde diklofenak sodyum ve/veya diltiazem kullanımının epidural fibrozis gelişimini önleyici etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the preventative effect of epidural fibrosis development by using diclofenac sodium and diltiazem in rat model
Yazar: BARIŞ ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. Merih İş
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Diklofenak = Diclofenac ; Diklofenak sodyum = Diclofenac sodium ; Diltiazem = Diltiazem ; Fibroz = Fibrosis ; Laminektomi = Laminectomy ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Amaç:
Epidural fibrozis post-laminektomi sonrasında görülebilen ve klinik olarak oldukça ağrılı, başarısız bel cerrahisinin en önemli nedenlerinden biridir. Bu çalışmada diklofenak sodyum ve diltiazemin laminektomiye bağlı epidural fibrozis gelişimini azaltıcı etkileri araştırılmıştır.
Yöntem-Gereçler:
Bu çalışmada 40 adet erkek spraque dawley sıçan sham, diklofenak sodyum,diltiazem,diklofenak sodyum+diltiazem olmak üzere 4 gruba eşit sayıda ayrıldı.Tüm gruplara laminektomi yapılıp, dura mater ortaya kondu. Diltiazem grubuna 0,625mg/0,125ml/kg diltizem,diklofenak sodyum grubuna 1,875mg/0,075ml/kg diklofenak sodyum, diklofenak sodyum+diltiazem grubuna diklofenak sodyum 1,875 mg/0,075mlkg ve 0,625/0,125ml/kg diltiazem, sham grubuna ise hiç birşey uygulanmadı. Sıçanlar 4 hafta sonra dekapite edildip histopatolojik inceleme için vertebral kolon blok olarak çıkarıldı. Örnekler hemoksilen-eozin ve masson trikom ile boyanarak, epidural fibrozis yoğunluğu He ve arkadaşlarının tariflediği derecelendirme sistemi ile, Lubina ve arkadaşlarının tariflediği ve tarafımızca modifiye edilen fibrozis yüzdesi ve fibrozisin alanlara yayılımı ve fibroblast sayıları gruplar arası karşılaştırarak değerlendirildi.
Sonuçlar :
Diklofenak sodyum+diltiazem kullanılan grupta epidural fibrozis yoğunluğu,fibrozis yüzdesi ve fibroblastların alanlara dağılımı diğer gruplara göre anlamlı olarak daha az bulundu. Fibroblast sayılarının diltiazem ve diklofenak sodyum+diltiazem gruplarında diğer gruplara göre anlamlı olarak daha az bulundu.
Tartışma: :
Diltiazem ve sodyum diklofenak birlikte kullanımı ayrı ayrı kullanımından daha etkili olduğunu görüldü. Muhtemelen inflamasyonu gelişimini farklı mekanizmlarla inhibe ettiğinden sinerjist bir etki gösterdi. Diltiazem ve diklofenak sodyum ucuz, kolay eldebilen ve uygulanabilen ilaçlar olup epidural fibrozisi azaltmaya yönelik daha fazla çalışmaların yapılması klinik uygulamaya geçilmesi sağlayabilecektir.

Anahtar kelimeler: diltiazem, diklofenak sodyum, epidural fibrozis, laminektomi.

Abstract:
Evaluation of The Preventative Effect Of Epidural Fibrosis Development By Using Diclofenac Sodium And Diltiazem In Rat Model
Purpose: 
Epidural fibrosis (EF) can be seen after laminectomy and is very painful. Failed back surgery syndrome (FBSS) is the main cause. Our study investigated reducing effects of diltiazem (DTZ) and diclofenac sodium (DK.Na)  in laminectomy related EF.
Material and method: 
Forty male Sprague-Dawley rats were used. They were equally divided into four groups of laminectomy, DTZ, DK.Na and DTZ + DK.Na Laminectomy performed on all groups. Dura mater fully exposed. On the first group, only laminectomy was performed. 0,625mg/0,125ml/kg DTZ was applied in diltiazem group, 1,875mg/0,075ml/kg DK.Na was applied in diltiazem group, 0,625mg/0,125ml/kg diltiazem and 1,875mg/0,075ml/kg DK.Na was applied in diltiazem + diclofenac sodium group. All rats sacrificed 4 weeks later. Vertebra removed en-bloc for microscopic assessment. Specimens were stained  with hematoksilen-eozin and masson trikrom. Compared fibroblast density in accordance with grade system introduced by He at al. and total fibroblast  percent and area of fibroblast percent by using modified Lubina, et al. grade system and fibroblast numbers among groups. 
Result :
Fibroblast density, fibroblast and area of fibroblast percent significantly lower in DTZ+ DK.Na  group than others. Fibroblast numbers significantly lower in DTZ and DTZ+DK.Na groups than others. 
Conclusion: 
We observed by combining DTZ and DK.Na better results were achieved than by separate administration. Assumed that  DTZ and DK.Na  inhibit inflammation with different pathways and both effected synergist. DK.Na and DTZ  are cheap, easily available and administered. We conclude these drugs can prevent EF. However, more study required for routine clinical usage. 

Key words: diclofenac  sodium, diltiazem, epidural fibrosis, laminectomy