Almanya'nın ulusal güvenlik belgeleri üzerinden Alman stratejik kültürünün nitel analizi
Qualitative analysis of German strategic culture based on Germany's national security documents
Yazar: EMRE BARAN PAK
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET BİRDİŞLİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Güvenlik = Security ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Güvenlik stratejileri = Security strategy ; Milli güvenlik stratejisi = National security strategy ; Ulusal güvenlik = National security ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışmada şu hipotez sınanmıştır: "Almanya İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçları bağlamında uluslararası politikada baskılanmasına rağmen sahip olduğu stratejik kültürü nedeniyle zaman içinde uluslararası ve bölgesel sorunlara yeniden aktif bir biçimde müdahil olma eğilimindedir ve bu eğilim ulusal güvenlik strateji belgelerinde gözlemlenebilir."
Bu hipotezi sınamak için önce ulusal güvenlik strateji belgeleri ile ilgili kavramsal çerçeve ortaya konmuştur. Daha sonra Almanya'nın tarihi araştırılmış ve stratejik kültür çalışmalarıyla ilgili geniş bir literatür taramasına yer verilmiştir.
Almanya tarafından yayımlanan ulusal güvenlik belgeleri üzerinden Alman stratejik kültüründeki değişimi analiz edebilmek için bir tipoloji geliştirilmiş ve geliştirilen bu tipoloji çerçevesinde diyakronik nitel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen veri analizi neticesinde ortaya çıkan sonuçlar sıralanmıştır.
Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:
a. Soğuk Savaş dönemi ve sonrasında yayımlanan UGSB'lerde söylem değişikliği vardır.
b. Soğuk Savaş yıllarında yayımlanan UGSB'lerde ise Detant Dönemi ve Detant Dönemi sonrası uluslararası konjonktür belgelere yansımaktadır.
c. Almanya'nın yayımladığı UGSB'lerde iki husus öne çıkmaktadır: Birincisi İttifak tutumu ve politikası, ikincisi Alman Silahlı Kuvvetleri'nin durumu. ALMANYA'NIN ULUSAL GÜVENLİK BELGELERİ ÜZERİNDEN ALMAN STRATEJİK KÜLTÜRÜNÜN NİTEL ANALİZİ
ii
ç. Almanya, 1990 sonrası dönemde uluslararası alanın sorunları ile daha yakından ilgilenmeyi ve Alman Silahlı Kuvvetleri'nin konumunu güçlendirmeyi hedeflemiştir.
d. Almanya uluslararası alandaki konumunu AB üzerinden güçlendirmeye çalışmakta ve BM Güvenlik Konseyine daimi üye olabilmek için çaba harcamaktadır. Bu bağlamda yeni stratejisini "merkezden liderlik etme" (Führung aus der Mitte) olarak tanımlamıştır.
e. Almanya'nın Soğuk Savaş yıllarında Alman Silahlı Kuvvetleri'nin bir güç yayma aracı olmadığını vurgularken, 1990 sonrası süreçte kendisinin merkezinde yer aldığı NATO'yu ikame edecek bir Avrupa Ordusu kurmayı amaçladığı anlaşılmaktadır.
f. Almanya, bilhassa 1994-2016 arasındaki UGSB'lerde Alman Silahlı Kuvvetleri'ni uluslararası alanda bir dış ve güvenlik politikası aracı olarak gördüğünü ifade etmektedir.

Abstract:
In this study, the following hypothesis was tested: "Germany tends to actively intervene in international and regional problems over time by the reason of its strategic culture despite its suppresion in international politics in the context of the Second World War results."
In order to test this hypothesis, the conceptual framework of national security strategy documents was first put forth. Later, history of Germany was researched and a comprehensive literature review regarding strategic culture studies was included.
A typology was developed to analyze the changes in German strategic culture based on the national security strategy documents published by Germany and diachronic qualitative data analysis was carried out within the scope of developed typology.
The following findings were reached as a result of the research:
a. There is a change of discourse in the NSSDs published during and after the Cold War period.
b. The NSSDs published during the Cold War years reflect the international conjuncture of Detente Period and afterwards.
c. In the NSSDs published by Germany, two aspects stand out: First, attitude and policy of the Alliance and the second, the situation of German Armed Forces.
d. Germany aimed to be more closely interested in the problems of the international area in the post-1990 period and to strengthen the position of German Armed Forces. QUALITATIVE ANALYSIS OF GERMAN STRATEGIC CULTURE BASED ON GERMANY'S NATIONAL SECURITY DOCUMENTS
iv
e. Germany is trying to strengthen its international position over the EU and making an effort to become permanent member of the UN Security Council. In this context, it defined its new strategy as "leading from the centre" (Führung aus der Mitte).
f. While Germany emphasized that German Armed Forces were not a means for spreading power during the Cold War years, it is understood that in the-1990 period it aimed at establishing a European Army to replace NATO, which Germay was in the center of.
g. Germany expresses its view of German Armed Forces as foreing and security policy tool, especially in the NSSDs between 1994-2016.