Salmonella spp'de kolistin ve çeşitli antibiyotiklere direncin araştırılması
Investigation of resistance to colistin and various antibiotics in salmonella spp
Yazar: RUMEYSA BİLDİK
Danışman: PROF. DR. BETİGÜL ÖNGEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Tifo dışı Salmonella, gıda kaynaklı ishalli hastalıkların en yaygın bakteriyel 
nedenlerinden biridir ve DSÖ tarafından ishale sebep olan hastalıkların dört temel küresel 
nedeninden biri olarak bildirilmiştir. Son yıllarda hem tedavide kullanılan antibiyotiklere 
hem de kolistine dirençli Salmonella suşlarının giderek artan oranda bildirilmeye 
başlaması dünya çapında endişe kaynağı olmakta ve bu nedenle antimikrobiyal direnç 
ülkeler bazında takip edilmektedir. Antibiyotik direncinin takibinde MİK değerlerindeki 
artış veya azalmanın belirlenmesi son derece önemlidir. Bu çalışmada Salmonella
suşlarında tedavide sık kullanılan antibiyotiklerin MİK değerlerinin saptanması 
hedeflenmiştir. Ayrıca kolistin direncinin standart yöntem olan sıvı mikrodilüsyon 
yöntemi ile belirlenmesi ve kolistin direncinde rol oynayan ve dünya genelinde yayılan 
plazmit aracılı mcr genlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada gastroenteritli 
hastalardan izole edilen 83 Salmonella (70 S. Enteritidis, 13 S. Typhimurium) izolatında 
sıvı mikrodilüsyon yöntemiyle kolistin (COL), ampisilin (AMP), trimetoprim-sülfametoksazol (SXT), siprofloksasin (CİP) ve seftriakson (CRO) için MİK değerleri 
EUCAST önerileri doğrultusunda saptanmış ayrıca multipleks PCR yöntemi ile mcr-1 ve 
mcr-2 genleri araştırılmıştır. Suşların %13,25'i COL, %4,81'i CİP, %1,2'si AMP'a
dirençli bulunmuş, SXT ve CRO'ya dirençli suşa rastlanmamıştır. MİK aralıkları COL, 
CİP, AMP, SXT ve CRO için sırasıyla 0,25-8 µg/ml, 0,008-0,5 µg/ml, 1-32 µg/ml, 0,03-
0,5 µg/ml ve 0,06-0,5 µg/ml; MİK50 ve MİK90 değerleri ise sırasıyla 1-4 µg/ml; 0,016-
0,03 µg/ml; 2-2 µg/ml; 0,125-0,125 µg/ml; 0,06-0,125 µg/ml olarak belirlenmiştir. 
Salmonella izolatlarında mcr-1 ve mcr-2 genleri saptanmamıştır. Genel olarak antibiyotik 
direnci düşük bulunmuş, en yüksek direnç kolistine karşı gözlenmiştir. İzolatlarımızda 
yüksek düzey direnç ve çoğul dirence rastlanmamıştır. Bu çalışma yaygın kullanılan 
antibiyotiklerin MİK değerlerinin tespiti ve mcr genlerinin varlığının araştırılması 
açısından ülkemiz verilerine önemli katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Non-typhoidal Salmonella is one of the most common bacterial causes of 
foodborne diarrheal illness and has been reported by the WHO as one of the four major 
global causes of diarrheal diseases. In recent years, increasing reports of Salmonella
strains resistant to both antibiotics used in treatment and colistin have become a cause for 
concern worldwide, therefore antimicrobial resistance is monitored on a country basis.
Determining the increase or decrease in MIC values is extremely important in monitoring 
antibiotic resistance. In this study, it was aimed to determine the MIC values of antibiotics 
frequently used in the treatment of Salmonella infections and to investigate plasmidmediated mcr genes that play a role in colistin resistance and spread worldwide. MIC 
values for colistin (COL), ampicillin (AMP), trimethoprim-sulfamethoxazole (SXT), 
ciprofloxacin (CIP) and ceftriaxone (CRO) were determined by broth microdilution 
method in 83 Salmonella (70 S. Enteritidis, 13 S. Typhimurium) isolates from patients 
with gastroenteritis in accordance with EUCAST recommendations and mcr-1 and mcr-2 genes were investigated by multiplex PCR method. Resistance to COL, CIP and AMP 
were found 13.25%, 4.81% and 1.2%, respectively. All Salmonella strains were 
susceptible to SXT and CRO. MIC ranges and MIC50-MIC90 values were found 0.25-8 
µg/ml and 1-4 µg/ml for COL; 0,008-0,5 µg/ml and 0,016-0,03 µg/ml for CIP; 1-32 µg/ml 
and 2-2 µg/ml for AMP; 0,03-0,5 µg/ml and 0,125-0,125 µg/ml for SXT and 0,06-0,5
µg/ml and 0,06-0,125 µg/ml for CRO, respectively. The mcr-1 and mcr-2 genes were not 
detected in Salmonella isolates. In general, antibiotic resistance was found to be low and 
the highest resistance rate was observed against colistin. High level resistance and 
multiple resistance were not observed in our isolates. This study makes an important 
contribution to the data of our country in terms of determining and monitoring the MIC 
values of commonly used antibiotics and investigating the presence of mcr genes, in 
Salmonella strains.