Peptit bağı içeren karbohidrat moleküllerinin sentezi
Synthesis of carbohydrate molecules that contain peptide bond
Yazar: EMRİYE AY
Danışman: Y.DOÇ.DR. NİLGÜN YENİL
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Organik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, 1,2-O-(R)-trikloroetiliden-Î±-D-glukofuranoz (Î±-kloraloz), 1,2-O-(S)-trikloroetiliden-Î±-D-glukofuranoz (Î²-kloraloz), ve D-arabinoz başlangıç şekerleri olarak kullanılmıştır.Çalışmanın amacı, karboksilli asitler ile aminler arasında oluşan amit bağı içeren karbohidratmolekülleri sentezlemektir.D-Arabinoz şeker molekülü önce kloral hidrat ile 1,2-O-trikloroetiliden-Î±-D-arabinofuranozmolekülüne dönüştürülmüştür. Daha sonra, bu kloraloz türevi şeker molekülü TsCl ile monotosilformuna ardından NaN3 ile monoazit formuna dönüştürülmüştür. Bu azit türevi ile aminoşeker eldeetmek için çeşitli indirgenme reaksiyonları denenmiş fakat sonuca ulaşılamamıştır.Aminoşeker türevi azit üzerinden sentezlenemediğinden ikinci yol olarak oksimlerinindirgenmesi yoluyla sentezlenmeye çalışılmıştır. 1,2-O-Trikloroetiliden-Î±-D-arabinofuranozmolekülünün önce NaIO4 ile pentadialdoz (aldehit) türevi sentezlenmiş, daha sonra da bu pentadialdozmolekülünün NH2OH.HCl ile reaksiyonundan ilgili oksim türevi sentezlenmiştir. Bu oksim türevi de Zntozu varlığında indirgenme reaksiyonuna tabi tutulmuş fakat sonuç alınanamıştır.1,2-O-Trikloroetiliden-Î±-D-arabinofuranoz molekülünün oksim türevi ile yapılan reaksiyonlar 3-O-metil-1,2-O-trikloroetiliden- Î±-D-glukofuranoz için de denenmiştir ve yine olumlu sonuçalınamamıştır.Diğer bir yol olarak, Î±-kloraloz ve 3-O-metil-1,2-O-trikloroetiliden- Î±-D-glukofuranoz şekermoleküllerinin uronik asit türevleri amit sentezleri için kullanılmıştır. Bu basamak için, öncelikle Î±-kloraloz ve 3-O-metil-1,2-O-trikloroetiliden- Î±-D-glukofuranoz NaIO4 ile aldehit formuna ve daha sonrada bu aldehit türevleri derişik HNO3 ile uronik asit birimlerine dönüştürülmüşlerdir. Kenetlenme reaktifiolarak sıklıkla kullanılan DCCI varlığında, bu uronik asit türevlerinin benzil aminle amitleşmereaksiyonları denenmiştir.Anahtar Kelimeler: Amitlerin Sentezi, DCCI, Kenetlenme Reaktifleri, Oksimlerin İndirgenmesi, UronikAsitler, Zn ile indirgeme.

Abstract:
In this study, 1,2-O-(R)-trichloroethlydene-Î±-D-glucufuranose (Î±-chloralose), 1,2-O-(S)-trichloroethlydene-Î²-D-glucufuranose (Î²-chloralose) and D-arabinose were used as a starting sugars.The aim of this work is the synthesis of carbohdrate molecules on which carrying peptide bond fromthe reaction of carboxylic acids with amine derivatives.Firstly, D-arabinose was converted to 1,2-O-trichloroethlylidene-Î±-D-arabinofuranosederivative with chloral hydrate. Than, this molecule was converted to tosyl derivative with TsCl. Later,this formation was converted to azide form with NaN3. Obtained azide formation was reacted withvarious reducing agent in order to get the related aminosugar derivatives. But, pozitive results couldnot be obtained.As a second way, the reduction of N-oxime derivatives were experimented to get the aminosugar formation. 1,2-O-trichloroethlylidene-Î±-D-arabinofuranose was converted to pentadialdose formwith NaIO4, later this pentadialdose derivatives converted to an oxime formation with NH2OH.HCl.Obtained oxime derivative was reacted with Zn dust in order to get the related aminosugar derivatives.But, the positive results also could not be obtained.Same reaction was done for 3-O-methly-1,2-O-trichloroethyldene-Î±-D-glucofuranose. Thegood results could not be obtained again.As an other way, it was prefered that uronic acid formation of Î±-chloralose and 3-O-methly-1,2-O-trichloroethyldene-Î±-D-glucofuranose (known as a carboxyclic acid derivatives of sugars ) wereused for amide synthesis. For this steps, firstly Î±-chloralose and 3-O-methly-1,2-O-trichloroethyldene-Î±-D-glucofuranose reacted with NaIO4 in order to get the related pentadialdose forms respectively.Later, this pentadialdose derivatives reacted with conc.HNO3 to obtain related uronic acids derivatives.It was tested that these uronic derivatives had been reacted with a benzyl amine presence ofDCCI that serve as a coupling reagent.Key Words: Coupling Reagents, DCCI, Synthesis of Amides, Reduction Of Oximes, Uronic Acids,Reduction with Zn.