Evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığın yordayıcıları olarak kişilik özellikleri ve öz anlayışın incelenmesi
An exami̇ni̇ng personality traits and self-compassion as predictors of interpersonal mindfulness in marriage
Yazar: DİLAY BATUM
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Evlilik = Marriage ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırma kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalık, bağımsız değişkenleri kişilik özellikleri ve öz anlayıştır. Araştırma kapsamında evli bireylerin evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalıklarının, cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi, çocuk sayısı ve ebeveyn tutumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubu en az ortaöğretim mezunu, en az bir yıldır evli bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya, 260'ı (%52,1) kadın ve 239'u (%47,9) erkek olmak üzere toplam 499 evli birey katılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak evli bireylerin demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ayrıca "Evlilikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Öz-Anlayış Ölçeği" ve "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi" kullanılmıştır. Kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R=0.504; R2=0.254; F=25.754; p<.001). evli bireylerin evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalıklarının, cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi, çocuk sayısı ve ebeveyn tutumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalık ile cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sadece ebeveyn tutumu değişkeni açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Ebeveyn tutumu demokratik ve ilgili olan grubun evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalık puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this context, it was aimed to determine whether or not the self-compassion and personality traits in marriage predict interpersonal mindfulness. Also, this study is examined that there are any significant difference in married individuals' interpersonal mindfulness in marriage according to gender, age, age of marriage, duration of marriage, number of children and parental attitude. The participants consist of married individuals who live in Turkey, graduated from at least secondary school and at least one year married. A total of 499 married individuals, 260 (%52.1) females and 239 (%47.9) males, participated in the study. "Personal Information Form", "Mindfulness in Marriage Scale", "Self-Compassion Scale" and "Adjective Based Personality Scale" were used as data collection tools. Data were analyzed by multiple regression analysis. As a result of multiple regression analysis, it was found that self-compassion and personality traits in marriage predict interpersonal mindfulness (R=0.504; R2=0.254; F=25.754; p<.001). The data were analyzed with independent sample t-test and one-way ANOVA. As a result of the study, there are no significant differences in married individuals' interpersonal mindfulness according to gender, age, age of marriage, duration of marriage, number of children. Only, there was a significant difference in interpersonal mindfulness in marriage in terms of parental attitude. The group, whose parental attitude is democratic and relevant, has been shown to have higher interpersonal mindfulness points in marriage.