Yaşlı bireylerde COVİD-19 korkusu ve sosyal ağ ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of Relationship Between Fear of COVİD-19 and Social Network in Elderly People
Yazar: MERVE KERVAN YORGUN
Danışman: ÖĞR. GÖR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Tüm dünyada ve ülkemizde sayısı giderek artan yaşlı bireylerin Covid-19-pandemisinde riskli grupta yer almaları Covid-19 korkusuna; pandemiye yönelik kısıtlama tedbirlerine maruz kalmaları da sosyal ilişkilerde değişikliklere neden olmuştur. Bu çalışmada, 65 yaş ve üzeri bireylerin Covid-19 korkusu ve sosyal ağ ilişkilerinini değerlendirmek amaçlanmıştır.
            Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Mart-Temmuz 2023 tarihinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde rastlanan 65 yaş ve üzeri, çalışmaya katılmayı kabul eden 423 katılımcı ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Sosyodemografik veri formu, Koronavirüs Korkusu Ölçeği(KKÖ) ve Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6(LSNS-6) kullanıldı. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 29 ile incelendi, p<0.05 anlamlı kabul edildi.
            Bulgular: Çalışmaya katılan 423 bireyin 241(%57)'i kadın, 182 (%43)'si erkekti. Bireylerin Koronovirüs Korkusu Ölçeği ortalama puanı 20,4±4,9, Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6 ortalama puanı 18,8±5,4 bulundu. Sosyal izolasyon riski %7.8 bulundu. Covid-19 Korkusu Ölçeği puanı kadın bireylerde, düşük gelir grubunda, eğitim düzeyi düşük olanlarda, çalışmayanlarda ve pandemide maske kullanımına dikkat edenlerde yüksek bulundu(p<0.05). LSAÖ-6 puanı; kadın bireylerde, düşük eğitim düzeyi olanlarda, işçi emeklisi meslek grubunda, orta gelir sahibi olanlarda, çocuk sahibi olmayanlarda ve pandemi sonunda maske kullananlarda düşük saptandı(p<0.05). LSAÖ-6 aile puanı; kadın bireylerde, bekar olanlarda,  işçi emeklisi grupta, orta gelir seviyesi olan bireylerde, çocuk sahibi olmayanlarda, kişisel hijyene dikkat etmeyenlerde, pandemi sonunda maske kullanan bireylerde daha düşük olduğu gözlendi(p<0.05). ). LSAÖ-6 arkadaş puanı; kadın bireylerde, düşük eğitim seviyesi olanlarda, işçi emeklisi grupta, orta gelir seviyesi sahiplerinde, 4 ve üzeri çocuk sayısı olanlarda daha düşük saptandı(p<0.05). Sosyal izolasyon için işçi emeklisi meslek grubunun, kişisel hijyene dikkat etmeyen ve çocuk sahibi olmayan bireylerin risk grubu olduğu bulundu(p<0.05). Covid-19 korkusu ile LSAÖ-6 arkadaş alt boyutu arasında çok zayıf negatif korelasyon saptandı            
            Sonuç: Bu çalışmada Covid-19 korkusu cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu, meslek ve koruyucu önlemler; sosyal ağın ise cinsiyet, medeni durum, meslek, gelir durumu, eğitim durumu, çocuk sayısı ve koruyucu önlemler; sosyal izolasyon meslek, çocuk sayısı ve koruyucu önlemler ile ilişkili ilişkili olduğu bulundu. 
            Anahtar Sözcükler: yaşlı, covid-19, korku, pandemi, sosyal ağ, izolasyon, covid-19 korkusu ölçeği, KKÖ, Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6, LSAÖ-6

Abstract:
Evaluation of Relationship Between Fear of Covid-19 and Social Network in Elderly People
            Objective: İncreasing number of elderly people around the world had experienced reduction in their social network in pandemic because of Covid-19 fear and lockdown. The aim of this study is to investigate the relationship between Covid-19 fear and social network in 65 years and older people.
            Materials and Metods: This study was conducted in March-July 2023 with 65 years and older 423 patients by face-to-face survey in İzmir Katip Çelebi Univercity Atatürk Training and Research Hospital outpatient clinics. Data were collected using Patient İdentification Form, Fear of Covid-19 Scale and Lubben Social Network Scale-6(LSNS-6). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 29. It was accepted significant p<0.05.
            Results: It was 241(%57) women and 182 men(%43) that including to the investigation. The mean scores of Covid-19 Fear Scale and Lubben Social Network-6 Scale is  20,4±4,9 and 18,8±5,4. Social isolation risk is %7.8. There were significiant higher Covid-19 fear scale scores in women, lower income, lower education status, unemployed and people who use mask in pandemic(p<0.05). There were significiant lower LSNS-6 scores in women, middle income, lower education status, retired worker, absence of child and who still use mask in the end of the pandemic(p<0.05). There were significiant lower LSNS-6 family subscale scores in women, unmarried, retired worker, middle income, absence of child, no care of personel hygiene and who still use mask in the end of the pandemic(p<0.05). There were significiant lower LSNS-6 friend subscale scores in women, lower education status, retired worker, middle income and who have 4 and more than 4 presence of children(p<0.05). Greater social isolation was prevalent in retired worker, no care of personel hygiene and absence of child groups(p<0.05). In this study, it was found that moderately correlation between Covid-19 fear scale and LSNS-6 friend subscale(p<0.05).  
            Conclusion: In this study, Covid-19 fear is founded related with gender, education level, income level, job, protective measures; LSNS-6 is founded related with gender, marital status, job, income level, education level, children and protective measures; social isolation is founded related with job, children and protective measures.
            Keywords: elderly, older, covid-19, pandemic, covid-19 fear, FCV-19S, social network, social isolation, lubben social network scale-6, LSNS-6