Türkiye genelinde Covid-19 salgınının seyahat davranışlarına etkisinin incelenmesi
The effects of the Covid-19 pandemic on travel behaviour in Türkiye
Yazar: UĞUR EREN UZAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ DELİCE
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma ve Lojistik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Davranış değiştirme = Behaviour change ; Salgın hastalıklar =   ; Ulaşım = Transportation

Özet:
2019 yılının aralık ayında Çin'in Wuhan şehrinde tespit edilen COVID-19 virüsü hızla tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Salgının yayılımının azaltılmasına yönelik birçok önlem alınmış ve 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmiştir. Tüm insanlığı olumsuz etkileyen virüsün yayılma hızının çok güçlü olması sonucunda 5 aydan kısa süre içerisinde 210 ülkede rapor edilmiştir. Salgın, insanların günlük yaşamlarındaki davranışlarında; barınma, iletişim, sağlık, gıda ve ulaşım gibi alanlarda birçok değişikliğe sebep olmuştur. Kentleşmenin dünya çapında hızla yayılması ile birlikte ulaşım; ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetler için gerekli bir hizmet haline gelmiştir. Salgın sebebiyle en çok değişim gösteren davranışların başında ulaşım davranışları yer almaktadır. Bunun temelinde yayılımın azaltılması için hareketliliğin minimize edilmesi ilkesi yer almaktadır. Sınırlarını kapatan ülkeler sokağa çıkma yasakları, evden çalışma, uzaktan eğitim ve esnek çalışma saatleri gibi önlemler almış ve bu sayede hareketliliği azaltmayı amaçlamışlardır. Bu çalışmanın amacı Covid-19 salgınının Türkiye genelindeki yolculuk davranışları ve ulaşım memnuniyetleri üzerindeki değişimi bir anket çalışması yaparak değerlendirmektir. 2020 aralık ayında oluşturulan anket Google Formlar kullanarak hazırlanmış ve sosyal medya platformları üzerinden dağıtılmıştır. Salgının yeniden şekillendirdiği ulaştırma alanında, bireylerin seyahat davranışı değişimleri ve ulaşım memnuniyetlerini etkileyen parametreler yolculukların türel ayrımı yapılarak irdelenmiştir. Seyahat davranışları ve memnuniyet durumlarındaki değişimin belirlenmesi için aralarında sebep-sonuç ilişkisi bulunan değişkenler belirlenerek bağımlı ve bağımsız t testleri uygulanmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda salgın sırasında toplu taşıma kullanıcılarının daha güvenli sistemlere yöneldiği ve yolculukların mesafelerinin düşürüldüğü bunun sonucunda da özel araç ve çevreci sistemlere (yürüme, bisiklet, e-scooter) yönelim olduğu gözlemlenmiştir. İnsanların ulaşımında en önemli parametrelerden olan seyahat maliyetinin, söz konusu sağlık olduğunda ikinci plana bırakıldığı ortaya çıkmıştır. Salgının farklı dönemlerinde kullanıcı davranışlarının bilinmesi, alınacak tedbirlerin belirlenmesinden mevcut sistemin en faydalı düzende işletilmesine kadar gelecek planlamasında önemli katkılar sağlayacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Ulaşım, Covid-19 Salgını, Seyahat Davranışı Değişimi, Ulaşım Memnuniyeti

Abstract:
The COVID-19 virus, which was detected in Wuhan, China in December 2019, quickly affected the whole world. Many measures were taken to reduce the spread of the pandemic and it was declared a pandemic by the World Health Organization on March 11, 2020. As a result of the very strong spread of the virus, which negatively affects all humanity, it was reported in 210 countries in less than 5 months. In the behavior of people in the daily life of the pandemic; It has caused many changes in areas such as harboring, communication, health, food and transportation. With the rapid spread of urbanization around the world, transportation has become a necessary service for economic, social and cultural activities. Transportation behavior is one of the most changing behaviors due to the epidemic. The basis for this is the principle of minimizing mobility in order to reduce the spread. Countries that have closed their borders have taken measures such as lockdown, remote working, distance learning, flexible working hours and aimed to minimize mobility. In this study, evaluate the change in travel behavior and transportation satisfaction of the Covid-19 epidemic in Türkiye by conducting a survey. The questionnaire created in December 2020 was prepared using Google Forms and distributed over social media platforms. In the field of transportation, which has been reshaped by the epidemic, the changes in the travel behavior of individuals and the parameters affecting their transportation satisfaction have been examined by making a distinction between journeys. In order to determine the change in travel behavior and satisfaction, variables with cause-effect relationships were determined and dependent and independent t tests were applied. As a result of the researches, it was observed that during the epidemic, public transportation users turned to safer systems and the distances of the trips were reduced, as a result of which there was a tendency to environmentally friendly transportation (walking, cycling, e-scooter). It has been revealed that the cost of travel, which is one of the most important parameters in people's transportation, is left to the second plan when it comes to health. Knowing the user behaviors in different periods of the epidemic will make important contributions to the future planning, from the determination of the measures to be taken to the operation of the current system in the most beneficial order.

Keywords: Transportation, Covid-19 Outbreak, Travel Behavior Change, Transportation Satisfaction