Öğretmenlerin okullara ilişkin etik iklim algıları ile okul yapısı etkililiği ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between teachers' perceptions of ethical climate regarding schools and school structure effectiveness
Yazar: FATİH BOYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL KAHRAMAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics ; Etik iklim = Ethical climate

Özet:
Bu araştırma; öğretmenlerin, okullara ilişkin etik iklim algıları ile okul yapısı etkililiği ilişkisini ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel bir çalışmadır. Tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Sivas il merkezinde bulunan ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmenler arasından basit rastgele (random) örnekleme yoluyla seçilen 351 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak, Hoy ve Sweetland (2000) tarafından geliştirilen ve Buluç (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Okul Yapısı Etkililiği Ölçeği"; Victor, Cullen ve Brunson (1993) tarafından geliştirilip Sağnak (2005) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Örgütsel Etik İklim Ölçeği (ÖEİÖ)" kullanılmıştır. Analiz sürecinde ilk olarak verilerin normal dağılım varsayımını sağlayıp sağlamadığı test edilmiş, ardından bağımsız gruplar için t testi (independent samples t test) ve tek yönlü varyans analizi (Oneway Analysis of Variance-ANOVA) kullanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Ek olarak öğretmenlerin okul yapısı etkililiği ölçeği puanları ile etik iklim algıları ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olup olmadığı ve eğer ilişki varsa bu ilişkinin yönü ve derecesi ise Pearson korelasyon katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre okul yapısı etkililiği ile demografik değişkenler olan; yaş, cinsiyet, medeni durum değişkenleri arasında anlamlı bir fark olmadığı; öğretmen sayısı değişkeni ile ise anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin etik iklim algıları ile cinsiyet ve öğretmen sayısı değişkenleri arasında anlamlı bir fark gözlenirken; medeni durum ve yaş değişkenleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı araştırmanın bulgularındandır. Öğretmenlerin okul yapısı etkililiği ile etik iklim algıları arasında anlamlı bir fark olduğu da araştırmada ortaya konulmuştur.

Abstract:
This research is a descriptive study aiming to reveal the relationship between teachers' perceptions of ethical climate in schools and school structure effectiveness. The study group of this research, in which the survey model was used, consists of 351 teachers selected through simple random sampling among the teachers working in secondary schools in Sivas city center in the 2018-2019 academic year. Within the scope of the study, "School Structure Effectiveness Scale" developed by Hoy and Sweetland (2000) and adapted into Turkish by Buluç (2009) and "Organizational Ethical Climate Scale (OECS)" developed by Victor, Cullen and Brunson (1993) and adapted into Turkish by Sağnak (2005) were used as data collection tools. In the analysis process, firstly, it was tested whether the data met the assumption of normal distribution, and then the analysis was carried out using independent samples t test and one-way Analysis of Variance (ANOVA). In addition, whether there is a statistically significant relationship between teachers' school structure effectiveness scale scores and their perceptions of ethical climate and its sub-dimensions, and if there is a relationship, the direction and degree of this relationship were examined by calculating Pearson correlation coefficient. According to the findings, it was determined that there was no significant difference between school structure effectiveness and demographic variables such as age, gender, marital status, while there was a significant difference with the number of teachers. In addition, while there was a significant difference between teachers' perceptions of ethical climate and the variables of gender and number of teachers, there was no significant difference between the variables of marital status and age. The study also revealed that there is a significant difference between teachers' perceptions of school structure effectiveness and ethical climate.