Türk Kızılay afet personellerinin afet bilinci ve afete hazırlık düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
A study on the determination of disaster awareness and preparedness levels of the disaster personnel of Turkish Red Crescent
Yazar: ŞEYMA NUR VARAN
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖZTÜRK
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Türkiye'nin afetlerle sıkça karşılaşan bir ülke olması ve Türk Kızılay'ın afet yönetimindeki kritik rolü, kurumun afet bilinci ve hazırlık düzeyinin artırılmasını hayati hale getirmektedir. Toplumun afetlere karşı dirençli olması, Kızılay gibi öncü kuruluşların afetlere hazırlık ve müdahale süreçlerinde yüksek kapasiteye sahip olmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda, bu araştırma Türk Kızılay Afet Yönetimi personelinin afet bilinci ve afete hazırlık düzeylerini belirlemeyi ve bu düzeylerin demografik faktörlerle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, afet bilinci ve hazırlık düzeylerinin değerlendirilmesi için HASPAHA ölçeği kullanılmış ve katılımcıların yaş, cinsiyet, hizmet süresi ve görev pozisyonu gibi demografik özellikleri dikkate alınarak sonuçlar analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, afet bilinci ve hazırlık düzeylerinin yaş, cinsiyet ve hizmet süresi gibi faktörlerden anlamlı bir şekilde etkilendiğini göstermektedir. Özellikle ileri yaş ve uzun hizmet süresine sahip personelin afet bilinci puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, erkek personelin afet bilinci ve yarar algısının kadınlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın sonucu afet bilinci ve hazırlık düzeyinin geliştirilmesine yönelik eğitim programlarının demografik faktörler göz önünde bulundurularak yeniden yapılandırılmasının gerekli olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, genç ve kısa hizmet süresi olan çalışanlar için daha fazla saha eğitimi ve uygulamalı öğrenme fırsatlarının sunulmasını önermektedir. Ayrıca, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak amacıyla kadın personel için özel farkındalık kampanyaları ve eğitim programları düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu önerilerin uygulanması, Türk Kızılay personelinin afetlere daha hazırlıklı hale gelmesine katkı sunarak, toplumun genel afet dirençliliğini artırmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The fact that Türkiye is a disaster-prone country and the critical role of the Turkish Red Crescent in disaster management makes it vital to increase the level of disaster awareness and preparedness of the organisation. The resilience of the society against disasters requires leading organisations such as the Turkish Red Crescent to have high capacity in disaster preparedness and response processes. In this sense, this study aims to determine the disaster awareness and disaster preparedness levels of Turkish Red Crescent Disaster Management personnel and to examine the relationship between these levels and demographic factors. Within the scope of the study, HASPAHA scale was used to assess the levels of disaster awareness and preparedness and the results were analysed considering the demographic characteristics of the participants such as age, gender, length of service and position. The findings show that disaster awareness and preparedness levels are significantly affected by factors such as age, gender and length of service. In particular, it was determined that the disaster awareness scores of the personnel with advanced age and long service period were higher. In addition, disaster awareness and benefit perception of male personnel were found to be higher than female personnel. The result of this study points out that it is necessary to restructure training programs aimed at improving disaster awareness and preparedness levels, taking into account demographic factors. The study recommends providing more field training and hands-on learning opportunities for young and short-service staff. It also highlights the need for specific awareness campaigns and training programmes for female staff to ensure gender equality. Implementation of these recommendations will contribute to making TRCS staff more prepared for disasters and increase the overall disaster resilience of the society.