Seyhan Nehri (Adana kent içi bölgesi)'nde yaşayan bazı cyprinid'lerde hematolojik araştırmalar
Haematologic researches on some cyprinids in Seyhan river (Adana city region)
Yazar: AYSEL ŞAHAN (AZİZOĞLU)
Danışman: DOÇ.DR. İBRAHİM CENGİZLER ; PROF.DR. GÜRKAN EKİNGEN ; PROF.DR. MUSTAFA SARIEYYÜPOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balıklar = Fishes ; Hematoloji = Hematology ; Kirlilik = Pollution ; Sazangiller = Cyprinidae ; Seyhan Nehri = Seyhan River

Özet:
öz DOKTORA TEZİ SEYHAN NEHRİ(ADANA KENT İÇİ BÖLGESİ)'NDE YAŞAYAN BAZI CYPRİNİD'LERDE HEMATOLOJİK ARAŞTIRMALAR Aysel ŞAHAN(AZİZOĞLU) ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABILİM DALI Danışman: Doç.Dr. İbrahim CENGİZLER Yıl: 2000, Sayfa: 116 Jüri: Doç.Dr. İbrahim CENGİZLER : Prof.Dr. Gürkan EKİNGEN : Prof. Dr. Mustafa SARIEYYÜPOĞLU Bu araştırmada, Seyhan Nehri'nden 1997-Mayıs ile 1998-Mayıs tarihleri arasında yakalanan dört Cyprinid türünde hematolojik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma özellikle Seyhan Nehri 'nin tarımsal, sanayi, mezbaha ve evsel atıkların bol olduğu bölgede yapılmıştır. Araştırma süresinca Seyhan Nehri'nden yakalanan Cyprinid' lerden Doğa Sazanı(Cy/;/'/wM.v carpio, Linnaeus, 1758), Kızılgöz(Riiülus rutilus, Linnaeus, 1758), Benekli Siraz(Capoeta barroisi, Lortet, 1894) ve Bıyıklı Balık(fiar6//s rajanorum, Heckel, 1843) türleri araştırma materyali olarak kullanılmıştır. Söz konusu ortamda yaşamaya uyum sağlamış Cyprinid türlerinde temel hematolojik parametreler ortaya çıkarılmış, ayrıca mevsimsel farklılıkların hematoloji üzerine etkileri belirlenmiştir. Eritrosit ve lökosit hücre miktarları açısından dört türde benzer sonuçlar gözlenmiştir. Türlerin tamamında eritrosit değerlerde yaz aylannda başlayan artışlar, sonbaharda maksimum düzeylere ulaşmıştır. Lökosit hücrelerde, yaz aylannda kirlilik ve paralelinde enfeksiyon miktarına da bağlı olarak artan değerler kış aylannda azalma göstermiştir, özellikle yaz aylarında C.carpio bireylerinde gözlenen ekto parazit (Dactylogyrus vastator, Gyrodactylus elegans, Ichthyophthirius multifilis, Trichodina nigra ve Argulus foliaceus) türleri ile endo parazit Cestod ÇSchistocephalus sp. ve Caryophyllaeus mutabilis) türlerinin de lökosit artışına neden olabileceği konusu tartışılmıştır. Serum Glukoz değerleri Cyprinid'lerde su sıcaklığına ters yönde değişim göstermiştir. Serum Protein değerlerinde ise, beslenmeye bağlı değişimler izlenmiştir. Kan elektrolit düzeyleri ise, her bir türde çevresel stres faktörlerine bağlı olarak değişim göstermiştir. C.carpio bireylerinden incelenen hematolojik parametrelerin tamamında normal değerlerden sapma ve ortamdaki mevcut stres faktörlerinden diğer türlere nazaran daha fazla etkilenmeler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cyprinidae, Tatlı Su Balık Hematolojisi, Balık Kanı, Kirlilik ve Balık Fizyolojisi. t£, rtKKÖĞRCTÎM KÎMJMj

Abstract:
ABSTRACT PhD THESIS HAEMATOLOGIC RESEARCHES ON SOME CYPRINIDS IN SEYHAN RIVER (ADANA CITY REGION) Aysel ŞAHAN(AZİZO?LU) DEPARTMENT OF FISHERIES INSTUTE OF NATURAL AND APPLDED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor: Assoc. Prof.Dr. İbrahim CENGİZLER Year: 2000, Pages: 116 Jury : Assoc. Prof.Dr. İbrahim CENGİZLER : Prof.Dr. Gürkan EKİNGEN : Prof. Dr. Mustafa SARIEYYÜPO?LU This study was conducted haematological investigations on four species of Cyprinid in Seyhan River between May 1997 and May 1998. This study was carried out in a particular are polluted by agricultural, industrial, slaughterhause, and domestic wastes in Seyhan River. Wild Carp (Cyprinus ca/p/'o,Linnaeus 1758), Roach {Rutilus rutilus, Linnaeus, 1758), Spotted Barb (Capoeta barroisi, Lortet,1894), Barb (Barbus rajanorum, Heckel,1843) were study materials. Basic hematologic parameters and effects of seasonal differences on these parameters were determined on Cyprinid species adapted living in this polluted are. Similar results were found for erythrocyte and leucocyte cells amount on four Cyprinid species. The erythrocyte amount commenced to increased in Summer and it reached maximum level in Fall. Although amount of leucocyte cells increased in Summer due to pollution and infection decreased in winter. Ecto parasite (Dactylogyrus vasiator, Gyrodaclylus elegans, Ichlhyophthirius mullifilis, Thchodina nigra and Argulus foliaceus) and endo parasite Cestoda (Schistocepfialus sp. and Caryophyllaeus mutabilis) might have caused the increased in leucocyte of C.carpio in Summer. Serum glucose values changed with water temperature on Cyprinid. Serum protein amounts changed with feeding level. The levels of blood electrolits were different for each species related to environmental stress factors. A deviation from standard were determined and for all haematological parameters for C.carpio and they were more effected from environmental stress factors. Key Words: Cyprinidae, Freshwater Fish Haematology, Fish Blood, Pollution and Fish Physiology. II