Zehirlenme nedeniyle çocuk hastanesi̇ne başvuran çocuklarin ebeveynleri̇nde çocuk i̇hmali̇ ve i̇sti̇smari farkindaliği
Awareness of child neglect and abuse in parents of children admitted to children's hospital due to poisoning
Yazar: KADER BULUT YAŞAR
Danışman: PROF. DR. HABİP ALMİŞ
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Zehirlenme, dünya çapında çocukluk çağı hastalık ve ölümlerinin önde gelen nedenlerinden biridir. Çalışmamızda çocukluk çağında gözlenen zehirlenmelerden özellikle koroziv madde ile gerçekleşen zehirlenmelerde, ebeveynlerin ihmal ve istismar farkındalığının ortaya konulması, risk faktörlerinin tanımlanması amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma 01.02.2020-01.08.2021 tarihleri arasında Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servisi'ne kazara zehirlenme şikayetiyle başvuran ve yatış yapılan çocukların ebeveynleri ile yürütülmüştür. Araştırma hasta grubunda 102 katılımcı, kontrol grubunda 102 katılımcı olmak üzere toplam 204 ebeveyn çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmış ve ilk bölümde sosyodemografik özellikler, ikinci bölümde ise "Ebeveynlerin Çocuk İhmali ve İstismarı Farkındalık Ölçeği-(EÇİFÖ)" ile veriler elde edilmiştir. EÇİFÖ ölçeği 45 soru ve 5 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin alt boyutları; genel bilgiler, fiziksel istismar, duygusal istismar, cinsel istismar ve ihmal'den oluşmaktadır. Verilerinin analizleri SPSS 26.0 programında yapılmıştır. 
Bulgular: Tüm başvurular içerisinde zehirlenme nedenli başvuruların oranı %0,28'dir. Başvuruların %50'sine ilaç zehirlenmesinin, %35,3'üne koroziv madde zehirlenmesinin neden olduğu görülmüştür. Hasta ve kontrol gruplarında EÇİFÖ ölçeğinin alt boyutları karşılaştırıldığında birbirlerine benzer oldukları tespit edildi (p>0,05). Hasta grubunda anne yaşı ile duygusal istismar, ihmal ve genel farkındalık alt boyutları arasında pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon olduğu tespit edildi (sırasıyla; p=0,037 ve r=0,207, p=0,019 ve r= 0,231, p=0,007 ve r=0,266). Hasta grubunda anne eğitim durumu ile EÇİFÖ ölçeğinin duygusal istismar ve genel farkındalık alt boyutları arasında pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon saptandı (sırasıyla; p<0.001 ve r=0,366, p=0,008 ve r=0,260). Hastaların baba eğitim durumları ile de EÇİFÖ ölçeğinin duygusal istismar, ihmal ve genel farkındalık alt boyutları arasında pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon mevcuttu (sırasıyla; p=0,001 ve r= 0,332, p=0,017 ve r=0,237, p=0,005 ve r=0,278). Ailenin gelir düzeyi ile EÇİFÖ ölçeğinin duygusal istismar ve genel farkındalık alt boyutları arasında negatif ve istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon tespit edildi (sırasıyla; p=0,009 ve r=-0,257, p=0,011 ve r=-0,250).  
Sonuç: Çalışmamız dolayısıyla çocuklarda zehirlenme olgularında ailelerin ihmal ve istismar ile ilgili farkındalıklarının düşük seviyede olduğu saptanmış olup bu konuda eğitimlerin verilmesinin bilinçlendirmenin arttırılmasının çocuk zehirlenmelerini azaltacağı kanısındayız. Bu konuda çok merkezli, daha çok sayıda çalışmaya ihtiyaç olduğu açıktır.
Anahtar kelimeler; çocuk, ebeveyn, farkındalık, ihmal, istismar, zehirlenme

Abstract:
Awareness of Child Neglect and Abuse in Parents of Children Admitted to Children's Hospital Due to Poisoning
Objective: Intoxication is one of the leading causes of childhood morbidity and mortality worldwide. In our study, it was aimed to reveal the awareness of neglect and abuse of parents and to define risk factors in poisonings observed in childhood, especially with corrosive substances.
Materials-Methods: This descriptive study was conducted with the parents of children who were admitted to Adıyaman University Faculty of Medicine Pediatric Emergency Service with the complaint of accidental poisoning and were hospitalized between 01.02.2020 and 01.08.2021. A total of 204 parents, 102 participants in the study patient group and 102 participants in the volunteer group, were included in the study. Questionnaire method was used as a data collection tool in the research, and data were obtained by sociodemographic characteristics in the first part, and "Parents' Child Neglect and Abuse Awareness Scale-(ECIFÖ)" in the second part. The ECIFÖ scale consists of 45 questions and 5 sub-dimensions. Sub-dimensions of the scale; general information consists of physical abuse, emotional abuse, sexual abuse, and neglect. The analyzes of the data were made in SPSS 26.0 program.
Results: Among all applications, the rate of applications due to poisoning is 0.28%. It was observed that 50% of the applications were caused by drug poisoning and 35.3% by corrosive substance poisoning. When the subscales of the ECIFÖ scale were compared in the patient and volunteer groups, they were found to be similar to each other (p>0.05). It was determined that there was a positive and statistically significant correlation between maternal age and emotional abuse, neglect and general awareness sub-dimensions in the patient group (p=0.037 and r= 0.207, p=0.019 and r=0.231, p=0.007 and r=0.266, respectively). In the patient group, a positive and statistically significant correlation was detected between the educational status of the mother and the emotional abuse and general awareness sub-dimensions of the ECIFÖ scale (p<0.001 and r=0.366, p=0.008 and r=0.260, respectively). There was a positive and statistically significant correlation between the patients' father's educational status and the emotional abuse, neglect and general awareness sub-dimensions of the ECIFÖ scale (p =0.001 and r =0.332, p = 0.017 and r =0.237, p =0.005 and r=0,278, respectively). A negative and statistically significant correlation was detected between the family's income level and the emotional abuse and general awareness sub-dimensions of the ECIFÖ scale (p=0.009 and r=-0.257, p=0.011 and r=-0.250, respectively).
Conclusion: As a result of our study, it has been determined that the awareness of families about neglect and abuse in cases of poisoning in children is low, and we believe that providing training and increasing awareness on this subject will reduce child poisonings. It is clear that more multicenter studies are needed on this subject.
Keywords; abuse, awareness, child, neglect, parent, poisoning