Berlin'de yaşayan Türk toplumu arasındaki dayanışma ilişkileri ve sosyal hizmetlerin sivil oluşumu
Solidarity relations among the Turkish community in Berlin and civil formation of social services
Yazar: EMRAH AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİL ATAUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Almanya-Berlin = Germany-Berlin ; Dayanışma = Solidarity ; Sosyal dayanışma = Social solidarity ; Sosyal hizmetler = Social services ; Türk toplumu = Turkish society ; Türkler = Turks

Özet:
1980'lerle başlayan neo-liberal uzlaşmanın sosyal hizmet alanlarındaki yansıması hızlı bir dönüşümü işaret etmektedir. Bu dönüşümün niteliğine ilişkin yürütülen tartışmalar genellikle devletleştirme ? özelleştirme ikili karşıtlığı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Oysa neo-liberal uzlaşmanın izlerini bu ikili karşıtlığın ötesinde toplumsal izdüşümlerinde aramak gerekir. Bu durumda sosyal hizmetin niteliği sorunu ön plana çıkmaktadır. Anglo Sakson dünya ve özellikle Kıta Avrupası, bu ikili karşıtlığının ötesine geçerek yeni bir uzlaşı alanı yaratmayı başarmıştır. Buna göre, sosyal hizmetler, toplumu bir arada tutan, kaynaştıran ve dayanıştıran bir aktör olarak konumlanmıştır. Artık sivil toplum örgütleri ve farklı toplumsal aktörler kamu ödevlerini paylaşmak üzere rol almaktadır. Söz konusu ikili karşıtlığının yerini özerkleştirme almaktadır. Bu sürecin dayandığı ideolojik temel, kamudan beklentilerin azaltılması ve dayanışmanın yeniden toplumun kurucu harcı olarak tanımlanmasıdır.Bu ideolojik iklim ülkemizde özellikle son yedi yıldır kendini hissettirmektedir, ancak Almanya bu süreci daha uzun bir süredir deneyimlemektedir. Çalışmanın evrenini Almanya'da yaşayan Türkiye kökenli göçmenlerin örgütlenmelerinin oluşturması, söz konusu ideolojik iklimi anlamak bakımından elverişli bir alan oluşturmasındandır. Diğer yandan göçmenlik deneyimlerini anlamaya ilişkin ulusötesi toplumsal alanlar kavramı tam da neo-liberal uzlaşmanın yeni görünümlerinin göç alanına yansımasıdır. İki farklı ülke arasında ağlar ve bağlar oluşturan ve yeni bir toplumsal alan yaratan göçmenler hem geleneksel hem yeni dayanışma biçimleri geliştirmektedir. Yönetsel sosyal hizmet sunumu ise bu dayanışma biçimlerini yeniden üreten ideolojik bir işlev görmektedir.Bu durum ilk bakışta Alman Devleti'nin uyum politikalarına uygun gibi görünmekle birlikte, göçmen grupların hiçbir sınıfsal bilinci olmayan, içine kapanık, cemaatsel yapılar halindeki varoluşunu yeniden üreten bir işlev görmektedir. Bu çalışma; neo-liberalizmin bir uzantısı olarak sosyal hizmetlerdeki dönüşümün ideolojik çerçevesini oluşturan yönetsellik ile yine neo-liberalizmin toplum tasarımına göç çalışmalarında meşru bir alan hazırlayan ulusötecilik yaklaşımının göçmen sivil toplum örgütlerinin etkinliklerini ve dolayısıyla göçmen kimliğinin oluşumunu şekillendirmede nasıl bir etkileşim içinde olduklarını anlamaya çalışmakta ve hem sosyal hizmetlerin hem göç çalışmasının göçmen pratiklerini gerçekten anlayabilmesi ve yerleşiklerle göçmenlerin biraradalığının mümkün olabilmesi için sınıfsal çözümleme olasılığını tartışmaya açmaktır.

Abstract:
Reflection of the neo-liberal consensus which started from the 1980?s on the fields of social services addresses a rapid transformation. Discussion on the quality of this transformation focus mainly on the binary opposition of confiscation vs. privatization. However, traces of the neo-liberal consensus must be sought in its social projections. This would imply the problem of the quality of the social service. Anglo-Saxon world and especially Continental Europe have achieved a new field of consensus beside this binary opposition. According to this, social services have been located as an actor that keeps the community tight, integrates, and sticks together. Now, NGO?s and various social agents would play a role in order to share the public responsibilities. This binary opposition would be replaced by autonomy. The ideological bases of this are to decrease the demand from the state and to define solidarity as the constituting base of society.This ideological climate has been felt in our country for the last seven years, but Germany has been experiencing it for longer time. The population of the research is constituted by the Turkish migrants in Germany because this opens a suitable field to understand this climate. Furthermore, the concept of transnational social spaces for understanding migrant practices is solely a reflection the new forms of the neo-liberal consensus on the field of migration. Migrants who form networks and connections between two countries and create a new social space develop both traditional and new forms of solidarity. And managerial delivery of social services plays an ideological role to reproduce these forms of solidarity.Despite the fact that at first sight this seems to be in accordance with the integration policies of the German state, it functions as reproducing the migrants? existence as the close and communitarian structures that lack a class consciousness. This study tries to understand how managerialism which constitutes the ideological framework of the transformation of social services in line with the neo-liberal consensus and the approach of transnationalism which opens a legitimate field in migration study for the neo-liberal design of society interact with each other in order to shape the activities of the migrant NGO?s and thus formation of the migrant identity, and proposes the possibility of a class analysis in order for both social services and migration study to understand migrant practices, and for the real integration of both the locales and migrants.