Spor bilimleri fakültelerinde görev yapan akademik personelin nepotizm ve kronizm düzeylerinin incelenmesi
Examination of nepotism and chronism levels of academic staff working in sports sciences faculties
Yazar: MURAT TURAN
Danışman: DOÇ. DR. ORCAN MIZRAK
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Kronizm = Cronyism ; Nepotizm = Nepotism ; Spor Bilimleri Fakültesi = Faculty of Sports Sciences ; Spor eğitimi = Sport education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Üniversitelerin spor eğitimi veren ve spor eğitimi vermeyen fakültelerinde görev yapan akademisyenlerin Nepotizm ve Kronizm algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini; Doğu Anadolu da eğitim veren Atatürk, Ardahan, İbrahim Çeçen, Fırat, Binali Yıldırım, Kafkas, İnönü, Alparslan, Iğdır Üniversitesi ve Yüzüncü yıl Üniversitelerin de görev yapan akademisyenler oluştururken; örneklem grubu ise 95'i kadın ve 252 erkek olmak üzere toplam 347 kişiden oluşmaktadır.
Çalışmada veri toplama aracı olarak iş görenlerin nepotizm algılarını ölçmeye yönelik Ford, McLaughin (1985) ve Abdalla vd. (1998) tarafından insan kaynakları yöneticilerine yönelik geliştirilen ancak Asunakutlu ve Avcı (2009) tarafından iş görenlere yönelik olarak uyarlanan ve 14 adet kapalı uçlu 5'li Likert tipi ifadeden oluşan; terfide kayırmacılık, işlem kayırmacılığı ve işe alma sürecinde kayırmacılık boyutlarının yer aldığı anket formu kullanılmıştır. Kronizm algılarını tespit etmek için Turhan (2013) tarafından geliştirilen "Algılanan Örgütsel Kronizm" ölçeği kullanılmıştır. Üç boyuttan ve toplam 15 maddeden oluşan ölçeğin yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu Turhan (2013) tarafından tespit edilmiştir. Ölçeğin birinci boyutunu, yöneticinin kendisine herhangi bir nedenle yakın hissettiği çalışanlara yanlı davranmasını ifade eden "İç grup yanlılığı" (6 Madde), ikinci boyutunu yönetici ve çalışan arasındaki sadakat-kayırmacılık ilişkisini ifade eden "Paternal kronizm" (5 Madde) ve üçüncü boyutunu ise yönetici ve çalışan arasındaki çıkara dayalı ilişkileri ifade eden "Karşılıklı çıkar alışverişi" (4 Madde) den oluşan anket formu kullanılmıştır.
Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22 istatistik paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi için frekans analizi, ölçeklerin normal dağılım uygunluğunu saptamak için Skewness ve Kurtosis testi, genel ortalamalarını bulmak için betimsel istatistik; cinsiyet, medeni durum ve fakültelerine göre kronizm ve nepotizm alt boyutlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t-testi, yaş, üniversite, eğitim durumu, gelir düzeyi, çalışma süresi ve kurumdaki pozisyonlarına göre karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (Anova), farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak için tukey testi; alt boyutlar arasındaki ilişkiyi bulmak için pearson korelasyon testi yapılmış ve anlamlılık (p<0.05) olarak alınmıştır.

Abstract:
The aim of the this study is to investigate the perceptions of nepotism and chronism of academicians working in academic institutions that provide sports education in universities and not spotrs education in terms of different variables.
The universe of research consists of 347 (sample group) people, 95 of whom are females and 252 of them males who are academicians that lecture in Atatürk, Ardahan, İbrahim Çeçen, Fırat, Binali Yıldırım, Kafkas, İnönü, Alparslan, Iğdır Üniversitesi ve Yüzüncü yıl univesrsities that are in East Anatolıon region. 
The study consisted of 14 closed-ended 5- point Lİkert-type expressions adapted by Ford and McLaughin (1985) and Abdalla (1998) to measure nepotism senses of those working as date collection tools; in the promotion, nepotism, process nepotism and nepotism dimensions were used in questionnaire '' Algılanan Örgütsel Kronizm'' scale developed by Turhan (2013) was used to determine the senses of chronism. It was determined by Turhan (2013) that the scale consisting of three dimensions and 15 items had sufficient psychometric properties. The first dimension of this the scale was '' Internal group bias'' expressing the manager's bias towards the employees whom he feels close to hım for any reason, the second dimension was paternal chronism expressing the loyal ty-favoritism relationship between the manage and the employee and the third dimension was the mutual interest expressing the interest-based relations between the manager and the employee.
In the evaluation of the obtained data, SPSS 22 statistic package program was used. Frequency analysis was used to find out the demographic characteristics of the participants, Skewness and Kurtosis testing to determine normal distribution suitability of scales, descriptive statsitics were used to find general averages; t-test was used to in independent groups in order to compare the sub-dimensions of chronism and nepotism according to gender, marital status and faculties; one-way analysis of variana was used to compare age, university, education level, income level, wrking time and positions in the institution, in order to find the relationship between sub-dimensions, Pearson correlation test used and (p<0.05) was taken as reference.