Tam kan sayımından elde edilen enfeksiyon parametreleri ile aktif akciğer tüberkülozu arasındaki ilişki
The relationship between infection parameters from complete blood count and active lung tuberculosis
Yazar: AHMET YALTIR
Danışman: PROF. DR. SERAP YALIN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Enfeksiyonlar = Infections ; Kan sayımı = Blood cell count ; Lenfositler = Lymphocytes ; Lökositler = Leukocytes ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Tüberküloz-pulmoner = Tuberculosis-pulmonary

Özet:
Tüberküloz ,  Mycobacterium tuberculosis complex basillerinin neden olduğu uzun seyirli,  bakteriyel ve bulaşıcı bir  enfeksiyon  hastalığıdır. Tüberküloz bilinen en eski hastalıklardan biri olmasına, etkenin kesin olarak bilinmesine ve  yaklaşık 50 yıldır tedavisinin olmasına rağmen Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyanın en çok mortalite oranına sahip bulaşıcı hastalığıdır. Çalışmamızda aktif akciğer tüberkülozu olan hastaların tam kan sayımından elde edilen enfeksiyon parametreleri değerleri ve bu değerlerin kendi aralarındaki korelasyonunu inceleyerek verilerin istatistiksel anlamlılığını değerlendirmeyi, aktif enfeksiyon esnasındaki immün sistemin bu değerlere göre analizini yapmayı amaçladık. Çalışmamızda aktif akciğer tüberküloz tanısı alan 154 hastanın tam kan sayımı verileri retrospektif olarak alınmıştır. Olguların tam kan sayımı verileri çalışılarak elde edilen verilere göre; cinsiyet ile monosit referans değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0,050). Buna göre kadınlarda referans değer aralığında olanların oranı daha yüksek iken erkeklerde referans değerin üstünde olanların oranı daha yüksek tespit edilmiş (p<0,05). Cinsiyet ile hemoglobin referans değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0,001). Kadınlarda referans değerin altında olanların oranı daha yüksek iken erkeklerde referans değer aralığında olanların oranı daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Cinsiyet ile hematokrit referans değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0,001). Buna göre kadınlarda referans değerin altında olanların oranı daha yüksek iken erkeklerde referans değer aralığında olanların oranı daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Yaş ile lenfosit referans değeri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0,010). Buna göre referans değerin üstünde olanlarda 18 yaş ve altında olanların oranı diğer yaş gruplarına göre daha yüksek, referans değerin altında olanlarda 18 yaş ve altında olanların oranı 19-25 yaş olanlara kıyasla daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Lenfosit ile trombosit arasında istatistiksel olarak negatif yönde düşük bir anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05, r = - 0,023). Aktif akciğer tüberkülozu ile tam kan sayımı verileri arasındaki ilişkinin daha çok aydınlatılması için yeni çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Tuberculosis is a long-course, bacterial and infectious disease caused by Mycobacterium tuberculosis complex. Although tuberculosis is one of the oldest known diseases, the exact cause is known and has been treated for almost 50 years, according to World Health Organization data, it is the infectious disease with the highest mortality rate in the world.In our study, it was aimed to evaluate the statistical significance of the data by examining the infection parameters of the complete blood count obtained from of patients with active pulmonary tuberculosis and the correlation between these values and accordingly, to analyze the immune system during active infection according to these values. In our study, complete blood count data of 154 patients diagnosed with Active Pulmonary Tuberculosis were taken retrospectively. When the complete blood count data of the cases were examined; A significant relationship was found between gender and monocyte reference value (p=0.050). While the rate of those who were within the reference value range was higher in women, the rate of those who were above the reference value was higher in men (p<0.05). A significant relationship was found between gender and the reference value of hemoglobin (p=0.001). While the rate of those who were below the reference value was higher in women, the rate of those who were within the reference value range was higher in men (p<0.05). A significant correlation was found between gender and hematocrit reference value (p=0.001). Accordingly, while the rate of women who were below the reference value was higher, the rate of those who were within the reference value range was higher in men (p<0.05). A significant correlation was found between age and lymphocyte reference value (p=0.010).  Accordingly, those above the reference value; It has been determined that the rate of those aged 18 and under 18 is higher than other age groups. In those below the reference value; The rate of those aged 18 years and younger was higher than those aged 19-25 (p<0.05). A statistically negative and low significant correlation was found between lymphocyte and thrombocyte (p<0.05, r = -0.023). New studies are needed to further elucidate the relationship between active pulmonary tuberculosis and complete blood count data.