Türkiye'de akademisyenlerin mesleki gelişimini etkileyen faktörler
Factors affecting academicians' professional development in Türkiye
Yazar: CENGİZ KESİMLİ
Danışman: PROF. DR. TUNCER BÜLBÜL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yükseköğretimde mesleki gelişimi etkileyen faktörlere ilişkin akademisyen görüşlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseninin kullanıldığı araştırmanın verileri, Türkiye'de beş farklı yükseköğretim kurumunun çeşitli birimlerinde görev alan, farklı unvanlara sahip, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ile seçilen 22 akademisyenden elde edilmiştir. Araştırmaya katılan akademisyenlere, yarı yapılandırılmış görüşmelerde mesleki gelişimin kapsamına, mesleki gelişim etkinliklerine, mesleki gelişim yeterliklerine yönelik görüşlerine ve mesleki gelişimi etkileyen kişisel, örgütsel ve Türkiye yükseköğretim sistemine dair 19 soru yöneltilmiştir. Katılımcıların yanıtları değişikliğe uğratılmadan yazıya geçirilip MAXQDA nitel analiz programında analiz edilmiştir. Görüşmelerde elde edilen yanıtların betimsel analizi sonucunda araştırmanın tematik çerçevesi incelenmiştir. Tematik çerçevede yer alan temaların kategori, alt tema ve kodlarına ulaşabilmek adına içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, mesleki gelişime etki eden Türkiye yükseköğretim sistemiyle ilgili atama-yükseltme kriterleri, finansal faktörler, üniversitelerin niteliği ve yayın imkanlarının; görev yapılan örgütlerle ilgili akademik yaklaşım, iş yükü, örgüt destekleri, örgüt kültürü ve örgütün olanaklarının; bireysel düzeyde ise kişisel beceriler, öncelikler ve kişisel imkan ve tecrübelerin mesleki gelişime etki ettiği bulgusuna ulaşılmıştır. Mesleki gelişimi etkileyen bireysel, örgütsel ve yükseköğretim sistemi düzeyindeki faktörlerin birbirlerinden bağımsız olmadığı, birbirlerini etkileyerek karmaşık bir yapı oluşturduğu anlaşılmaktadır. Alanyazın taramasına ve elde edilen sonuçlara göre, akademisyenlerin mesleki gelişimini sağlamak adına mesleki gelişim etkinliklerinin örgütler tarafından süreklilik arz edecek şekilde ele alınması ve akademisyenlere verilen çeşitli desteklerin çoğaltılması önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal opinions of academicians about the factors that affect professional development. The data of the qualitative research in which the phenomenological research design was used, was gathered from 22 academicians with different titles that serve in various academic units of five different universities in Türkiye, who were selected using maximum variation sampling, which is a method of purposeful sampling. Academicians who participated in the research were asked 19 questions regarding the scope of professional development and activities, their perception of the level of adequecy of professional development activities and individual, organizational and systemic factors that affect professional development in semi-structured interviews. Participants' answers were analyzed in MAXQDA qualitative analysis software after they were transcribed without any modification. The thematic framework was reviewed regarding each research question as a result of the descriptive analysis of the answers received in the interviews. Content analysis was used to reach the categories, sub-themes and codes of the themes defined in the thematic framework.
As a result of the research, the findings that criteria for appointment and promotion, financial factors, quality of universities and publishing opportunities regarding higher education system of Türkiye; academic approach, workload, organizational support, organizational culture and organizational capabilities regarding the organizations that the academicians serve in; personal skills, priorities and personal means and experience regarding individuals affect professional development were reached. It is understood that the factors affecting professional development at the individual, organizational and higher education system levels are not independent, but create a complex structure affecting one another. According to the review of the literature and the results of the research, professional development activities should be approached as a continuous phenomenon by organizations and various support mechanisms provided for academicians should be increased in order to ensure the professional development of academicians.