İstanbul Haliç'te çamur kaynaklarının incelenmesi ve mevcut çamur bertaraf tesisinin performansının değerlendirilmesi
Investigation of the mud resources in the İstanbul Golden Horn and evaluation of the performance of the existing mud disposal facility
Yazar: HARUN YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN PAŞA
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Haliç anlam olarak nehirin bittiği yerdeki koy anlamını ifade etmektedir. Haliç çok farklı dönemlerde çok farklı isimlerle anılmıştır. Bunlardan en çok kullanılan ''Altın Boynuz'' boynuza benzeyen biçimimden dolayı bu isim verilmiştir.
Haliç bölge yapısıyla toprağı verimli ve konumu çok önemli bir yere sahiptir. Haliç konumu itibariyle çevresinde büyük sanayileşme oluşmuş ve çarpık kentleşme çok yoğun bir şekilde yaşanmıştır. Bu sanayileşme de Haliç'in zamanla kirlenmesine ve yoğun kokular meydana gelmesine neden olmuştur. Bundan dolayı büyük çevre problemleri yaşanana bir bölge haline gelmiştir.
Sanayileşmenin yoğunlaşmasıyla birlikte, Sanayi atıkları ve evlerden çıkan atıksular, Haliç'e direkt olarak verilmiştir. İlerleyen süreçle birlikte Haliç bölgesinde biriken çamur etrafa çok kötü kokular yaymıştır. Bu kokular İstanbul halkını ve özellikle bölgede yaşayan insanları çok rahatsız etmiştir. Haliç yoğun kirlilik ve çamura maruz kalmıştır.
Haliç'i bu içinde bulunduğu kirlilikten kurtarmak amacıyla birçok çalışma yapılmıştır. Sanayileşmenin olduğu dönemlerde ve daha sonradan, Haliç'e dökülen Kâğıthane ve Alibeyköy derelerinden Haliç'e çok fazla teressubat ve çamurun taşındığı tespit edilmiştir. Uzun yıllar bu kirliliğe çözüm bulunmaya çalışılmıştır.
Haliç zaman zaman su sporları yapmak içinde tercih edilmektedir. Kano, kürek ve dragon bot yarışları gibi birçok su sporu yapılmaktadır.
Haliç konum ve yapısı itibariyle çok tercih edilen bir bölge olmasından dolayı temizlenmesi büyük önem arz etmektedir.
Uzun yıllar boyunca Haliç'e derelerin getirdiği Çamur ve teressubat Haliç tabanında birikerek Haliç'te yoğun koku ve kirliliğe neden olmuştur.
Bu kapsamda Haliç tabanında biriken ve yoğun koku ve kirliliğe neden olan teressubat ve çamurun temizlenmesi gerekmektedir. Ancak bu temizliğin yapılabilmesi için doğru tekniklerin kullanılması gerekmektedir.
Haliç dibinde biriken çamur ve teressubatın temizlenmesi kadar çıkarıldıktan sonra Bertaraf edilmesi taşınması da çok önemli bir yere sahiptir. Döküm sahalarına taşınması gerekmektedir. Sulu bir yapıya sahip çamurun Döküm sahalarına dökülmesi de birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Koku, nakliye maliyeti, Döküm sahası yapısını bozması gibi bazı sorunları getirmektedir. Bu nedenle çamurun sudan arındırılarak Kuru bir şekilde Bertaraf edilmesi daha verimli bir temizliği meydana getirmektedir.
Bu verimli çalışma için Haliç dibinde biriken çamurun çıkarılması ve Kurutulması gerekmektedir. Bu nedenle bir adet tarama gemisi ve Çıkarılan çamurun kurutulması için bir tesisin planlanması gerekmektedir.
Bu çalışmamızda Haliç dibinde biriken çamurun tarama gemisiyle çıkarılarak, Çamur bertaraf tesisinde kurutularak bertarafının değerlendirilmesi yapılacaktır. Bu değerlendirme sonucunda verimlilik belirlenmiş olacaktır. Yapılan değerlendirme sonucunda derelerden Haliç'e bağlanan ağızlarda çamur akıntısının ve yoğunluğunun daha çok olduğu görülmüştür. Bu dere ağızları için engelleyici bazı önlemler almak gerekmektedir.

Abstract:
A Haliç, literally means the bay where the river ends. The Golden Horn in İstanbul ,Türkiye, has been called by many different names in different periods. The main reason,for the allocation of "Golden Horn" name is because because of its horn-like shape.
With its regional structure, the Golden Horn has a fertile soil and a very important location. Due to the location of the Golden Horn, a concentrated industrialization has occurred around it and unplanned urbanization has been experienced very intensely. This heavy industrialization caused the Golden Horn to be polluted over time and consequently releasing intense odors. Therefore, it has become a region with major environmental problems.
With the intensification of industrialization, industrial wastes and wastewater from houses were given directly to the Golden Horn. Over time, the mud accumulated in the Golden Horn region causing spread of unpleasant odors around. These smells disturbed the people of Istanbul and especially the people living in golf neighborhood. 
Many studies have been carried out trying to resolve the problem of Golden Horn  pollution. It has been determined that a lot of sediment and mud were carried to the Golden Horn from the Kâğıthane and Alibeyköy creeks flowing into the Golden Horn before and after industrialization . 
The Golden Horn is sometimes preferred for water sports. There are many water sports such as canoe, rowing and dragon boat race happening in the golf.
Since the Golden Horn is a very preferred region due to its location and structure, it is of great importance to clean it. However, in order to do this cleaning, it is necessary to use the right techniques.
Disposal and transportation after removal, as well as cleaning the mud and sediment accumulated at the bottom of the estuary, has a very important place. It needs to be transported to the casting sites . Pouring the sludge, which has a watery structure, into the casting areas also brings along new problems such as odor, transportation cost, and destruction of the foundry structure. Consequently, removing the sludge from water in a dry way creates more efficient cleaning strategies. It means, the sludge accumulated at the bottom of the Golden Horn must be removed and dried. Therefore, a dredge and a facility for drying the extracted sludge should be planned.
In this study, the sludge accumulated at the bottom of the Golden Horn will be removed with a dredge, dried in the sludge disposal facility and the disposal will be evaluated. Efficiency will be determined as a result of this evaluation.As a result of the evaluation, it was observed that mud flow and its density were more in the mouths connected to the Golden Horn from the streams. It is necessary to take some preventive measures for these stream mouths.