Faktör analizi ve Electre yöntemi ile 2018 FİFA Dünya Kupasına katılan ülkelerin sıralaması /
Yazar: ÖZCAN KÖYGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SELAY GİRAY YAKUT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İstatistik = Statistics
Dizin: Başarı = Success ; Dünya Kupası = World Cup ; ELECTRE yöntemi = ELECTRE method ; Faktör analizi = Factor analysis ; Futbol = Football ; Futbol müsabakaları = Football matches ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada hedeflenen amaç, istatistiksel yöntemler ile 2018 FİFA Dünya
Kupasına katılan ülkelerin başarı sıralamalarının tespit edilmesidir. Bu amaç
doğrultusunda FİFA'nın açıkladığı başarı sıralaması ile FAKTÖR ANALİZİ ve
ELECTRE yöntemi kullanılarak oluşturulan başarı sıralamalarının arasındaki
oluşabilecek farklılıkların sebeplerinin, ülkelerin teknik kadrosu ve idari heyetleri
tarafından araştırılması durumunda, ülkelerin turnuvadaki hataları ya da şans
durumlarının ortaya çıkarılabilmesi ve bu sonuçların ilerideki turnuvalara ışık
tutmasında önemli bir çıkarım olacaktır.
2018 FİFA Dünya Kupasına katılan ülkelerin başarı sıralamalarının
belirlenmesi amacıyla oluşturulan ve analiz aşamasında önemli değişkenlerin
belirlenmesinde kullanılan bir karar mekanizması yöntemi olan komünalite değerlerine
bakılarak saptanan 22 değişkenden hareketle FAKTÖR ANALİZİ ve çok kriterli karar
verme yöntemlerinden birisi olan ELECTRE yöntem ile çalışma yapılmak istenmiştir.
Yapılan analizler sonucunda ise elde edilen başarı sıralamalarına göre
şampiyonun Brezilya olması planlanırken şampiyon Fransa olmuştur. Öte yandan
çalışma süresince elde edilen diğer sonuçlara bakılırsa Hırvatistan'ın da başarılı bir
grafik çizdiğini söylemek mümkündür. 2018 Dünya Kupasında gerçekleşen de tam
olarak bu şekildedir. Sonuç olarak bu çalışmada istatistiksel olarak kazanan ülkenin
Brezilya ancak gerçekte kazanan ülkenin Fransa olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the success rankings of the countries
participating in the 2018 FIFA World Cup using statistical methods. In line with this
purpose, if the reasons for the differences that may occur between the success rankings
announced by FIFA and the success rankings created using FACTOR ANALYSIS and
ELECTRE method are investigated by the technical staff and administrative committees
of the countries, the errors or chance situations of the countries in the tournament can be
revealed and these results shed light on there will be an important implication.
Based on 22 variables determined by looking at community values, which is a
decision mechanism method created to determine the success rankings of countries
participating in the 2018 FIFA World Cup and used in determining important variables
in the analysis phase, it was aimed to study with FACTOR ANALYSIS and ELECTRE,
one of the multi-criteria decision making methods.
As a result of the analysis, Brazil was planned to be the champion according to
the rankings obtained, while France became the champion. Judging by the other results,
it is possible to say that Croatia has also drawn a successful graphic. That was exactly
what happened at the 2018 World Cup. As a result, in this study, it is seen that the
statistically winning country is Brazil, but the actual winner is France.