Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygının incelenmesi: Bilişsel çarpıtmalar, reddedilme duyarlılığı ve öz-şefkatin rolü nedir?
Investigation of social anxiety in university students: What is the role of interpersonal cognitive distortions, rejection sensitivity and self-compassion?
Yazar: ECE TEMEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET KARA
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, reddedilme duyarlılığı, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve öz-şefkat değişkenlerinin sosyal kaygı düzeyine olan yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada incelenen bir diğer soru ise üniversitede ilk yılını geçiren   öğrenciler ile son yılını geçiren öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçlar doğrultusunda, araştırmaya 18 ve 25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri (M = 20.88, SS = 2.08) katılmıştır. Katılımcıların %67.5'ini (241 kişi) kadın öğrenciler, katılımcıların %32.5'ini (116 kişi) erkek öğrenciler oluşturmuştur.  Araştırmanın verileri; Demografik Bilgi Formu, İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği, Öz-Anlayış Ölçeği ve Etkileşim Kaygısı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Değişkenlerin sosyal kaygı düzeyine olan yordayıcı etkilerinin incelenmesi, çoklu regresyon analizi ve aşamalı regresyon analizleriyle gerçekleştirilmiştir. Hazırlık ve/veya 1. sınıf öğrencileri ve son sınıf öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinin incelenmesi ise, ANCOVA analiziyle gerçekleştirilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonucunda öz-şefkat ve reddedilme duyarlılığı değişkenlerinin sosyal kaygı düzeyinin yordadığı gözlenmiştir. Aşamalı regresyon analizi sonucuna göre ise kendine yönelik acımasızlık, arkadaşlarla ilgili reddedilme duyarlılığı ve yakınlıktan kaçınma alt boyutlarının sosyal kaygı düzeyini yordadığı gözlemlenmiştir. Gerçekleştirilen ANCOVA analizinden sonra ise üniversiteye yeni başlayan hazırlık ve/veya 1. sınıf öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinin, son sınıf öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinden yüksek olduğu bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlar alanyazındaki diğer bulgularla karşılaştırılarak incelenmiştir.

Abstract:
In this study, the aim was to examine the predictive effect of rejection sensitivity, interpersonal cognitive distortions, and self-compassion variables on the level of social anxiety. Another question addressed in the study was the comparison of the level of social anxieties between first-year/preparatory students and final-year students. For this purpose, university students aged between 18 and 25 (M = 20.88, SD = 2.08) participated in the research. Among the participants, 67.5% (241 individuals) were female students, and 32.5% (116 individuals) were male students. The data for the research were obtained using the Demographic Information Form, Interpersonal Cognitive Distortions Scale, Rejection Sensitivity Scale, Self-Compassion Scale, and Interaction Anxiety Scale. The examination of the predictive effects of the variables on the level of social anxiety was conducted using multiple regression analysis and stepwise regression analysis. The examination of the level of social anxieties of preparatory/first-year students and final-year students was conducted using ANCOVA analysis. As a result of multiple regression analysis, it was observed that the variables of self-compassion and rejection sensitivity predicted social anxiety. According to the result of the stepwise regression analysis, it was observed that the sub-dimensions of self-criticism, rejection sensitivity related to friends, and avoidance of intimacy predicted the level of social anxiety. After conducting the ANCOVA analysis, it was found that the level of social anxieties of preparatory/first-year students were higher than those of final-year students. These findings were compared and analyzed with other findings in the literature.