Tokyo 2020 Yaz Paralimpik Oyunları'nda dereceye giren Türk sporcularını başarıya götüren etkenler
Factors that led to the success of Turkish athletes who Placed in the Tokyo 2020 Summer Paralympics
Yazar: ŞEYMA ELİF ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. HAYRİ DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 2020 Tokyo Paralimpik Oyunlarında dereceye girerek madalya kazanan 16 Türk sporcunun başarılarını etkileyen çeşitli içsel ve dışsal faktörlerini tespit etmektir. Bu araştırmada, olguların daha detaylı ve daha bütüncül bir şekilde ele alınması amacıyla nicel ve nitel araştırma boyutlarının birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırmalarından açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Tokyo Paralimpik Oyunları'nda dereceye girip madalya kazanan ve çalışmaya gönüllü olarak katılım sağlayan 16 Türk sporcudan oluşmaktadır. 
Bu araştırmanın nicel boyutunda, araştırmacı tarafından tasarlanan ''Kişisel Bilgiler Formu'' ve Tekkurşun Demir ve ark (2018) tarafından geliştirilen 3 boyutlu 22 maddeli ''Engelli Bireylerin Spora Katılım Motivasyonu'' ölçeğinden yararlanılmıştır. Nitel boyutta ise araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmış ve yapılan görüşmeler katılımcıların onayı ile görüşmeler ses kayıt cihazı ile kayda alınmıştır. 
Araştırmanın nicel analiz kısmında verilerin çözümlenmesi, istatistiksel paket programlarından SPSS v.25 kullanılarak yapılmıştır. İki bağımsız değişken için Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız değişken için Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel analiz kısmında ise veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmış ve MAXQDA Plus 2022 paket programı uygulanmıştır.
Nicel boyutta; katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, spor yılı, engel nedeni, engel türü ve uluslararası dereceleri gibi çeşitli değişkenler ile başarı motivasyonu düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Nitel boyutta ise sporcuların başarılarını etkileyen motivasyonel boyutlar ''İçsel Motivasyon'', ''Sporun Dışsal Motivasyonu'', ''Dışsal Motivasyonda Çevre'' ve ''Dışsal Motivasyonda Aile'' olarak dört farklı ana tema altında sınıflandırılmıştır.
Sonuç olarak katılımcıların içsel ve dışsal motivasyonlarının yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, spor yılı, engel nedeni, engel türü ve uluslararası dereceleri ve motivasyon düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca spora başlama yılı değişkeni ile motivasyon düzeyleri arasında anlamlı bir farklılığa bulunmuş ve 14 yaş ve öncesinde spora başlamanın motivasyonu güçlendiren etkin bir role sahip olabileceği görülmüştür. Nicel sonuçlar doğrultusunda yapılan nitel araştırmanın bulgularına göre nicel boyutta bulunan içsel ve dışsal motivasyon etkenlerini destekleyici sonuçlar elde edilmiş; ayrıca sosyal, bireysel ve psikolojik başka etkenlerin de başarı üzerinde belirleyici olabileceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the various intrinsic and extrinsic factors affecting the success of 16 Turkish athletes who won medals at the 2020 Tokyo Paralympic Games. In this study, explanatory sequential mixed method design was used, which is one of the mixed method researches in which quantitative and qualitative research dimensions are used together in order to address the phenomena in a more detailed and more holistic manner. The quantitative and qualitative research group of the study consisted of 16 Turkish athletes who won medals at the Tokyo Paralympic Games and voluntarily participated in the study. 

In the quantitative dimension of this research, the 'Personal Information Form' developed by the researcher and the 3-dimensional 22-item 'Motivation of Disabled Individuals to Participate in Sports' scale developed by Tekkurşun Demir et al (2018) were used. In the qualitative dimension, semi-structured interview forms created by the researcher were used and the interviews were recorded with a voice recorder with the approval of the participants. 

In the quantitative analysis part of the study, the data were analysed using SPSS v.25. Mann Whitney U test was applied for two independent variables and Kruskal Wallis H test was applied for more than two independent variables. In the qualitative analysis part of the study, data were collected through semi-structured interview forms and MAXQDA Plus 2022 package programme was applied.

In the quantitative dimension, the relationship between various variables such as gender, age, education level, years of sport, reason for disability, type of disability and international degrees of the participants and achievement motivation levels were analysed. In the qualitative dimension; motivational dimensions affecting the success of athletes were classified under four different main themes as 'Intrinsic Motivation', 'Extrinsic Motivation of Sport', 'Environment in Extrinsic Motivation' and 'Family in Extrinsic Motivation'.

As a result, it was seen that the intrinsic and extrinsic motivation of the participants was high. No significant difference was found between the participants' gender, age, education level, sports year, reason for disability, type of disability, international degrees and motivation levels. In addition, a significant difference was found between the variable of the year of starting sports and motivation levels, and it was seen that starting sports at the age of 14 or before could have an effective role in strengthening motivation. According to the findings of the qualitative research conducted in line with the quantitative results, results supporting the intrinsic and extrinsic motivation factors in the quantitative dimension were obtained; It has also been observed that other social, individual and psychological factors can also be determining factors on success.