Sirotik hastalarda hepatoselüler karsinom taramasına uyum ve tanı yöntemlerinin etkinliği
Adherence to hepatocellular carcinoma screening in cirrhotic patients and efficiency of diagnostic methods
Yazar: ÜMİT YAVUZ KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ FİDAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Güncel kılavuzlarda siroz hastalarının 6 ayda bir görüntüleme yöntemleri ve/
veya biyomarkerler ile HCC gelişimi açısından taranması önerilmektedir.
Çalışmamızda sirotik hastalarda HCC taramasının uygun yöntemlerle ve uygun zaman
aralıklarında yapılıp yapılmadığını saptamak ve taramanın sonuçlarını değerlendirmek
amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma retrospektif bir kohort çalışmasıdır. Çalışmamıza 2010
ile 2020 tarihleri arasında Karadeniz Teknik üniversitesi Tıp Fakültesi
Gastroenteroloji Polikliniğine başvuran ve/veya gastroenteroloji servisinde yatırılarak
tedavi edilen 18 yaş üstü, Child-Pugh sınıf A veya B siroz tanılı hastalar alındı. HCC
dışı başka bir malignitesi olanlar ve Child-Pugh sınıf C sirotik hastalar çalışma dışı
bırakıldı. Hastane kayıtları ve hasta dosyalarından hastaların demografik ve klinik
özellikleri kaydedildi. Bu hastaların HCC için uygun aralıklarla takip edilip edilmediği
hastane kayıtlarından belirlenmiştir. Bu amaçla hastalar, takipli (4-8 aylık aralarla
USG, BT veya MR ile görüntüleme ve/veya AFP bakılanlar) ve takipsiz (yetersiz
tarama yapılanlar ve tarama yapılmayanlar) olarak 2 gruba ayrılmıştır. Bu gruplar
HCC gelişimi, küratif tedavi ve sağkalım açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınma kriterlerine uyan toplam 641 siroz hastası alındı.
Hastaların 363'ü (%56,6) erkek, 278'i kadın (%43,4) olup hastaların tanı
konulduğundaki yaş ortalaması 61,12±13,3 idi. Sadece 146 (%22,7) hastada
kılavuzlara uygun HCC taranması yapıldı. Takip süresince toplam 89 hastaya HCC
tanısı konuldu (Takipli grupta 42 (%28,8), takipsiz grupta 47(%9,5) hasta, p<0,001).
Takipli hasta grubunda erken evre HCC saptama oranı (%83,3'e karşı %40,4), küratif
tedavi alma oranı (%78,4'e karşı %33,3) ve medyan sağkalım (74'e karşı 21,7 ay) daha
yüksekti (p<0,001).
Sonuç: Sirotik hastalarda HCC tarama oranları oldukça düşüktür. Bu hastalarda
kılavuzlara uygun HCC taraması daha erken evrede tanı konulması ile sonuçlanmakta
ve bu durum hem küratif tedavi alma hem de genel sağkalımı artırmaktadır.

Abstract:
Adherence to Hepatocellular Carcinoma Screening in Cirrhotic Patients and Efficiency of Diagnostic Methods
Background and Aim: Current guidelines recommend screening cirrhosis patients
every 6 months for the development of HCC with imaging methods and/or biomarkers.
In our study, it was aimed to determine whether HCC screening in cirrhotic patients is
performed with appropriate methods and at appropriate time intervals and to evaluate
the results of the screening.
Materials and Methods: The research is a retrospective cohort study. Patients over
the age of 18, diagnosed with Child-Pugh class A or B cirrhosis, who were admitted
to the Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Gastroenterology
Polyclinic between 2010 and 2020 and/or were hospitalized in the gastroenterology
service were included in our study. Patients with another non-HCC malignancy and
Child-Pugh class C cirrhotic patients were excluded from the study. Demographic and
clinical characteristics of patients were recorded from hospital records and patient
files. It was determined from hospital records whether these patients were followed up
at appropriate intervals for HCC. For this purpose, the patients were divided into 2
groups as followed up (those who underwent imaging and/or AFP with USG, CT or
MR at 4-8-month intervals) and those who were not followed up (those who underwent
insufficient screening and those who were not scanned). These groups were compared
in terms of HCC development, curative treatment and survival.

Results: A total of 641 cirrhosis patients who met the inclusion criteria were included
in the study. Of the patients, 363 (56.6%) were male and 278 (43.4%) were female
with a mean age at diagnosis of 61.12±13.3 years. Only 146 (22.7%) patients were
screened for HCC according to guidelines. A total of 89 patients were diagnosed with
HCC during the follow-up period (42 (28.8%) patients in the follow-up group and 47
(9.5%) patients in the non-follow-up group, p<0.001). The rate of early stage HCC
detection (83.3% vs. 40.4%), curative treatment (78.4% vs. 33.3%) and median
survival (74 vs. 21.7 months) were higher in the follow-up group (p<0.001).

Conclusion: HCC screening rates are very low in cirrhotic patients. In these patients,
HCC screening in accordance with the guidelines results in an earlier diagnosis, which
increases both curative treatment and overall survival.

Keywords: Surveillance, Screening, Hepatocellular cancer, Cirrhosis