Uluslararası ticaret finansmanına ilişkin katılım bankalarının mevcut uygulamalarına yeni bir yaklaşım
A new approach to the current practices of participation banks regarding international trade finance
Yazar: MEHMET ALTUNKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ŞUAYB GÜNDOĞDU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansman = Financing ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Murabaha = Murabaha ; Sukuk = Sukuk ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Ülkelerin aralarındaki ticari münasebetler iletişim, teknoloji ve ulaşım alternatiflerinin gelişmesiyle beraber artış göstermiştir. Ulusların genelde coğrafi konumları dolayısıyla barındırdıkları zenginliklerinin ticaretini konu edecek şekilde tanımlayabileceğimiz uluslararası ticaret faaliyetleri de kayda değer artış sergilemektedir. Bununla beraber ilgili uluslararası ticaretin finansmanına ilişkin karşılaşılan sorunlar finans çevreleri tarafından çalışma konusu olarak ele alınmaktadır. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler uluslararası bankalar nezdinde taşıdıkları risk dolayısıyla ihtiyaç duyulan finansmana ulaşamamaktadırlar. Buradan hareketle mevcut finansal düzen ile alakalı belirgin bir değişiklik ihtiyacı söz konusu olmaktadır.
Küreselleşme ile beraber belirli aralıklarla dünya genelinde yaşanan finansal krizler göstermektedir ki mevcut finansal düzen ihtiyaçlara cevap verememektedir. İslam dini tarafından kati suretle yasaklanan riba işlemlerine alternatif olacak şekilde hizmet sunma fikri ile kurulan katılım bankalarının bu süreçte daha aktif rol almaları gerekmektedir. Konvansiyonel bankaların mevcut uygulamalarını taklit etmeye gerek kalmayacak şekilde, İslam ekonomisi bünyesinde ilgili finansal sorunlara çözüm sağlayabilecek alanı ve imkânı ihtiva etmektedir. 
Bu çalışmada varlığa dayalı ve varlığa bağlı murabaha işlemleri açıklanarak İslami yapılandırılmış emtia finansmanına ilişkin hususlar açıklanmıştır. Özellikle varlığa bağlı murabaha uygulamalarının İslam ekonomisi esaslarına daha uygun gösterdiği ifade edilmiştir. İlaveten yapılan çalışmada katılım bankalarının mevcut uluslararası emtia finansmanına ilişkin farklı bir yaklaşım getirecek şekilde yeni bir işleyiş tavsiyesi önerilmiştir. Bu değişim neticesinde katılım bankalarının işleyişine yeni bir soluk getireceği ve böylelikle müşterilerine alternatif bir kazanç yolu açacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Commercial relations between countries have increased with the development of communication, technology and transportation alternatives. Due to the geographical location of the nations, international trade activities, which we can define as the subject of the trade of the wealthy they host, are also increasing significantly. However, the problems encountered in the financing of the relevant international trade are handled by the financial institutions as a study subject. Especially less-developed and developing countries can not reach the necessary financial instruments due to the risk. From this point of view, there is a significant need for change related to the current financial order.
Along with globalization, financial crises experienced throughout the world at certain intervals prove that the current financial order cannot meet the needs. Participation banks, which were established with the idea of providing services as an alternative to riba transactions, which are strictly prohibited by the religion of Islam, should take a more active role in this process. It contains appropriate space and opportunity to provide solutions to the relevant financial problems within the frame of Islamic economy, without the need to imitate the existing practices of conventional banks.
In this study, asset-based and asset-backed murabaha transactions are explained and the issues related to Islamic structured commodity finance are also explained. It has been stated that especially the asset-backed murabaha practices are more suitable for the principles of Islamic economics. In addition, a new operational recommendation has been introduced in the study, which will bring a different approach to the current international commodity financing of participation banks. As a result of this change, it is thought that it will bring a new breath to the functioning of participation banks and thus open an alternative way of earning for their customers.