Gevşeme eğitiminin malign olmayan kronik ağrılı hastaların ağrı algılarına etkisi
The effects of relaxation training on pain perception in patients with chronic non-malign pain
Yazar: DİLEK ÖZCENGİZ
Danışman: PROF. DR. TURAN AKBAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Hastalar = Patients ; Kas ağrısı = Muscle ache ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada aşamalı kas gevşetme eğitiminin, kronik malign olmayan ağrılı hastaların ağrı, kaygı ve depresyon düzeylerine olan etkisi incelenmiştir.
Araştırmaya katılımcılar, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji Bilim Dalı'na kronik malign olmayan ağrı nedeniyle başvuran hastalardan seçilmiştir. Deney ve kontrol grupları, seçkisiz yolla çalışmaya dahil edildi. Baş ağrısı yakınması ile başvuran denekler çalışmaya alınmamıştır. Depresyon tanısı alan, bilinen bir psikiyatrik bozukluğa bağlı olarak ilaç kullanan denekler çalışma dışında bırakılması amacıyla hastalar, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri kliniğine yönlendirilmiştir ve değerlendirmeler sonucund, psikiyatrik problemi olmayan denekler gönüllülük ilkesi doğrultusunda çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya en az ilk öğretim eğitimi almış kişiler dahil edilniştir. Kontrol grubuna ise ağrı tedavi protokolünde birinci basamak tedavi uygulanan olgular dahil edilerek; anksiyete, kaygı ve uyku üzerine etkili ilaç alanlar algoloji (ağrı) hekimlerine sorularak çalışma dışında bırakılmıştır. Çalışma grubunu 50 kadın, 17 erkek olmak üzere 67 kişi oluşturmuştur. Seçkisiz yöntemle katılımcılar üç gruba ayrılmışlardır.
Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Deneklere öntestte ağrının görsel olarak ölçümü amacıyla Görsel Analog Skalası Ölçeği, depresyonda görülen, duygusal, somatik, bilişsel ve motivasyona dayalı belirtilerin derecesini belirlemek amacıyla geliştirilen Beck Depresyon Envanteri (Beck, Rush, Shaw ve Emer, 1979) ile  normal ve normal olmayan bireylerdeki durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin ölçülmesi amacıyla da Spielberger ve  Gorsuch tarafından geliştirilen ve Öner ve Le Compte (1985) tarafından adapte edilen Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri kullanılmıştır. Ölçümlerin öntest- sontest değerlerinin karşılaştırılmasında bağımlı gruplarda T testi kullanıldı. Grupların sayısal ölçümlerinin genel karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde ilaç tedavisinin, gevşeme tedavisinin ve iki tedavinin birlikte uygulanmasının deneklerin ağrı algılarında önemli düzeyde azalmaya neden oldukları saptanmıştır. İki yöntemin birlikte uygulanmasının görsel ağrı düzeylerinde daha fazla düşme sağladığı, diğer bir ifade ile ağrı algılarını azaltmada çok daha etkin olduğu belirlendi. Gevşeme eğitimi ile stres azaltılmış ve beraberinde kas ağrısında da önemli düzeyde azalma belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of progressive muscle training on patients with chronic non-malign pain, anxiety and various levels of depression.
The participants included in the research were selected from those being treated at the Çukurova University Medicine Faculty, Algology Science Department for chronic non-malign pain. Experiment and control groups were organised randomly and the subjects who complained about headaches were not included in this study.  Subjects diagnosed with depression and on medications due to their psychiatric diagnoses were referred to Çukurova University Medicine Faculty Psychiatry Department and after an assessment; patients without any psychiatric diagnosis and who volunteered for this study were included. Subjects were supposed to have had minimum primary school education. In the control group, patients who received treatment of first stage pain protocol were included after consultation with algology doctors.  Patients who take medicine affecting anxiety and sleep were excluded from this study. The study group consisted of 50 female subjects and 17 male subjects, a total of 67 subjects. 
This study was conducted in an experimental design with pre-test, post-test and a control group. Three groups were organised randomly. Data from the study was collected using a Visual Analogy Scale (VAS) with the aim of examining pain visually during the pre-test.  The Beck Depression Inventory (Beck, Rush & Shaw, 1979) – developed for examining emotional, psychosomatic, and motivational signs during depression – and the State and Anxiety Inventory developed by Spielberger and Gorsuch – adapted by Öner and Le Compte (1985) – were used. Dependent T tests were conducted to compare pre-test and post-test results and the one-way analysis of variance was performed to compare the groups' total score.
According to the research results, treatment with medication, relaxation treatment, and both treatments applied together have statistically significant effects on patients' perception of pain. Treatments that combined medication and relaxation were the most effective on the patients' perception of pain. In addition to this, stress levels were reduced with relaxation training and also resulted in muscle pain reduction.