İzmir'de beş yaş altı çocuklarda rotavirüs gastroenteriti: Sıklık, klinik, risk faktörleri /
Yazar: ZAFER KURUGÖL
Danışman: PROF. DR. CİHANGİR ÖZKINAY
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2001
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
lotaviruslar, gerek gelişmekte olan gerekse gelişmiş ülkelerde, çocuklarda, özellikle yaşından küçük çocuklarda gastroenteritlerin en önde gelen etkenidir. Gelişmiş Ikelerde hospitalizasyon, morbiditeye, dolayısıyla önemli mali kayıplara yol açar. lelişmekte olan ülkelerde ise morbiditeye neden olması yanında malnütrisyona, »ortaliteye de neden olmaktadır. Rotavirus enfeksiyonlarına karşı koruyucu bir aşı ygulaması ile rotavirus enfeksiyonuna bağlı morbidite ve mortalitenin önemli ölçüde zaltılabileceği düşünülmüş; birçok ülkede rotavirus aşılaması gündeme gelmiştir, ncak, böyle bir aşının uygulanmasına karar vermek için, öncelikle o ülkede rotavirus nfeksiyonunun topluma getirdiği yükün bilinmesi gerekmektedir. Bu nedenle, elişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde rotavirus gastroenteritinin topluma getirdiği ûkü araştıran çalışmalar planlanmıştır. u çalışmada, bir yıl boyunca Izmirdeki üç eğitim hastanesine akut ishal nedeniyle aşvuran ya da yatırılan 5 yaş altı çocuklarda rotavirus gastroenteriti sıklığı ve rtavirus enfeksiyonu sıklığını etkileyebilecek mevsim, yaş, sadece anne sütü ile eslenme, sosyoekonomik durum, anne-baba eğitimi, yerleşim yeri gibi risk fakörleri raştırılmıştır. Vesikari skorlaması kullanılarak rotavirus ishallerin klinik ağırlığı rtavirus dışı etkenlerin yaptığı ishallerle karşılaştırılmış; aşılamanın gerekli olup Imadığını tartışılmıştır. alışma, İzmir ilinde üç eğitim hastanesinde 1 yıl süresince yapılmış; akut ishal 9deniyle başvuran 5 yaş altı çocuklardan 920'si çalışmaya alınmıştır. Bu hastaların aita örneklerinde ELİSA yöntemi le rotavirus antijeni araştırılmıştır. Olguların 36'sında (%39.8) rotavirusların ishal etkeni olduğu saptanmıştır. Rotavirus antijeni Dzitif saptanan gaita örneklerinde PCR ile rotavirus serotiplemesi yapılmış, olguların >85'înde G1 serotipinin sorumlu olduğu saptanmıştır. 71Cinsiyet, prematüre doğum, ebeveynlerin eğitim düzeyi ve çalışma durumu, ailenin sosyoekonomik düzeyi, yerleşim yeri, yaşanılan evin hijyen koşullan gibi durumların otavirus enfeksiyonlan için risk faktörü olmadığı gösterilmiştir. Sadece anne sütü ile \ aydan daha kısa süre beslenen çocuklarda, 4 aydan daha uzun süre beslenenlere jöre rotavirus gastroenteritine yakalanma riskinin iki kat fazla olduğu saptanmıştır. Yaş ile rotavirus pozitifliği arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Rotavirus gastroenteritlerinin 6-23 ay grubu çocuklarda sık görüldüğü; rotavirus pozitif olguların %48.1'inin 1 yaş, %80.7'sinin 2 yaş altındaki çocuklar olduğu saptanmıştır. Rotavirus ishallerinin, mevsimsel bir dağılım gösterdiği; Ocak-Mart aylarında pik yaparken, yaz aylarında nadir görüldüğü saptanmıştır. Rotavirus pozitif olgularda günlük ishal ve kusma sayısı anlamlı derecede daha fazla olduğu; kusmanın rotavirus pozitif olgularda anlamlı derecede daha uzun sürdüğü saptanmıştır. Akut ishal nedeniyle hastaneye yatışların %53'ünden rotavirus sorumlu olduğu; ishale bağlı hastaneye yatışlarda da etken olarak rotaviruslar ilk sırada yer aldığı gösterilmiştir. Rotavirusa bağlı ishallerin rotavirus dışı ishallere göre daha ağır seyrettiği, daha ağır dehidratasyona ve hospitalizasyona yol açtığı saptanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, Izmirde rotavirusların 5 yaş altındaki çocuklarda görülen jastroenteritJerin en sık nedeni olduğunu, rotavirus gastroenteritlerinin sanılanın ıksine dehidratasyonla seyreden ağır gastroenterite neden olduğunu göstermektedir. 5u nedenle, rotavirus enfeksiyonlarına karşı koruyucu olan bir aşının, süt çocuğu shallerini özellikle ağır ishalleri önleyebileceği sonucuna varılmıştır. 72

Abstract: