Depresyon hastalarında psikolojik dayanıklılık odaklı psikoeğitimin etkileri
The effects of resilience-focused psychoeducation in patients diagnosed with depression
Yazar: TUBA GÜNDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Çalışma, depresyon hastalarına verilen psikolojik dayanıklılık odaklı psikoeğitimin hastaların depresyon, umutsuzluk, stresle baş etme ve psikolojik dayanıklılık düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model olarak yapılmıştır. Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesinde depresyon tanısı almış hastalar araştırmanın evrenini, araştırma kriterlerine uyan 30 deney ve 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler, 'Kişisel Bilgi Formu', 'Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)', 'Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ)', 'Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ)' ve 'Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ)' ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde dağılımı, ortalama ve standart sapma, bağımlı ve bağımsız gruplarda t-testi ve ki-kare analizi kullanılmıştır. Psikoeğitim haftada bir kez iki oturum şeklinde, toplam 10 oturum olarak uygulanmıştır. Eğitim öncesi deney ve kontrol grubundaki hastaların depresyon düzeylerinin yüksek olduğu, yoğun umutsuzluk yaşadıkları, etkili-aktif başa çıkma stratejilerini az, pasif başa çıkma stratejilerini daha fazla kullandıkları ve psikolojik dayanıklılıklarının orta düzeyde görüldüğü belirlenmiştir. Deney grubunda BDÖ ve BUÖ son-test ortalamalarının ön-teste göre anlamlı düzeyde azalma gösterdiği (p<0.05), kontrol grubunda anlamlı azalmanın olmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Deney grubunda SBÇTÖ alt boyutlarından Kendine güvenli, İyimser ve Sosyal destek arama yaklaşımları son-test ortalamalarının ön-teste göre anlamlı düzeyde arttığı ve Çaresiz yaklaşımın azaldığı (p<0.05), kontrol grubunda Sosyal destek arama yaklaşımı hariç anlamlı farklılığın olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunda YPDÖ puan ortalamalarının son-testte ön-teste göre anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür (p>0.05).
Sonuç olarak, psikoeğitimin depresyon hastalarının depresyon, umutsuzluk düzeylerini azaltmada, aktif stresle başetme yaklaşımlarını artırmada, pasif başetme davranışlarını azaltmada etkili olduğu,  psikolojik dayanıklılık düzeylerinde ise kısmen etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of resilience-focused psychoeducation on the level of depression, hopelessness, coping with stress, and psychological resilience in patients diagnosed with depression. This semi-experimental study was conducted using pre and post-tests, with control groups. All the patients diagnosed as depression Kahramanmaraş Necip Fazıl City Hospital in during the research constitute the research population. The sample of the research has been consisted of 60 patients who are suitable for the criteria of the research, 30 patients in research group and 30 patients in control group. The data has been collected by using The Personal Information Form, Beck Depresssion Scale (BDI), Beck Hopelessness Scale (BHS), Ways of Coping Scale (WCS) and The Resilience Scale for Adults (RSA). For evaluating the dates, percentile, arithmetic mean, standart deviation, t-test for dependent and independent groups and chi-square analysis has been used. Psychoeducation was provided in the form of group training 2 times a week in total of 10 sessions. For the pretest, experimental and control groups the levels of hopelessness and depression was seen high level,  the level of psychological resilience was seen moderate level and patients less used effectively- active coping strategies and more used of passive coping strategies. The BDI and BHS posttest score of the experimental group was found to be decreased to be significantly according to pretest score (p<0.05), at the comparison of the control group was not found to be significantly  decreased (p>0.05). The increases in the score of WCS sub-dimension Self-confident, Optimistic approaches and seeking of social support coping styles and the decrease  of score of the Helpless approach of patients in experimental group in posttest  compared with pretest are significant (p<0.05). It is not important difference in the patients in control group (p>0.05), except seeking of social support coping styles. RSA scores of patients in experimental and control group in posttest compared with pretest are not significantly different (p<0.05).
Consequently, the psychoeducation has been effective on decreasing the level of depression, hopelessness levels of the patients with depression, and increasing effectively- active coping strategies and   decreasing the passive coping strategies.   It has been partially effective on   the level of psychological resilience.