Yetişkinlerin bağlanma stilleri ile duygusal zekâ, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship among attachment styles, emotional intelligence, depression, anxiety and stres levels of adults
Yazar: EMİNE NURKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Depresyon = Depression ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Stres = Stress ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yetişkinlerin bağlanma stilleri ile duygusal zekâ, depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi bu araştırmanın temel amacıdır. Çalışma grubu  yaşları 18 ile 70 arasında değişen 291'i kadın ve 259'u erkek toplam 550 yetişkin bireyden oluşturmaktadır.
Araştırmada, demografik verilerin incelendiği betimsel tarama ve kavramlar arası ilişkilerin incelendiği ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacının geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" ile "Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği", "Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği Kısa Formu (DZÖÖ-KF)" ve "Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21)" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın demografik özellikleri "Bağımsız Grup t Testi Tekniği" ve "Tek Yönlü Varyans Analizi Tekniği (ANOVA)" kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma konusu kavramların birbiriyle olan ilişkilerini incelemek için "Pearson Korelasyon Analizi" ile "Basit ve Çoklu Regresyon Analizi" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda bağlanma stillerinden güvenli bağlanmanın duygusal zekâ ile pozitif yönde, depresyon, anksiyete ve stres ile negatif yönde anlamlı bir ilişkisinin olduğu bulunmuştur. Kaygılı ve kaçıngan bağlanmanın ise duygusal zekâ ile negatif yönde, depresyon, anksiyete ve stres ile pozitif yönde anlamlı bir ilişkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca duygusal zekânın, depresyon, anksiyete ve stres ile negatif yönde anlamlı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda duygusal zekânın iyi oluş, öz kontrol, duygusallık alt boyutlarının depresyon ve anksiyete üzerinde anlamlı etkisinin olduğu, sosyallik alt boyutunun ise anlamlı bir etki oluşturmadığı görülmüştür. Duygusal zekâ alt boyutlarından sırasıyla öz kontrol ve iyi oluş düzeyleri stres üzerinde yordayıcı olduğu bulunurken duygusallık ve sosyallik alt boyutlarının stres üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı tespit edilmiştir. Erkeklerin güvenli bağlanma düzeyleri kadınlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunurken duygusal zekâ, depresyon, anksiyete ve stres cinsiyete göre anlamlı farklılaşma göstermemiştir. Bekârların kaygılı bağlanma, depresyon ve anksiyete düzeyleri evlilere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 17-25 yaş arasındaki katılımcıların kaygılı bağlanma ve depresyon düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Gelir durumu yüksek olanların güvenli bağlanma düzeyleri anlamlı şekilde yüksek, depresyon düzeyleri anlamlı şekilde düşük bulunmuştur.  Eğitim durumu ilk-orta-lise olanların üniversite mezunlarına göre güvenli bağlanma düzeyleri anlamlı derece daha düşük, kaygılı bağlanma düzeyleri ise yüksek bulunmuştur.
Araştırmanın verileri, alanyazındaki bulgular ile karşılaştırılarak yorumlanmış, araştırma ve araştırmacılar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between adult attachment styles and emotional intelligence, depression, anxiety and stress. The sample of the study consists of a total of 550 adult individuals, 291 female and 259 male, aged between 18 and 70. In the research, descriptive survey model in which demographic data are examined, and relational survey model in which relationships between concepts are examined were used. The data of the research was collected through, the "Personal Information Form" developed by the researcher, "Adult Attachment Style Scale" adapted by Kesebir, Köklü and Dereboyu (2012), "Emotional Intelligence Feature Scale Short Form (DZÖÖ-KF)" and "Depression-Anxiety-Stress Scale-21 (DASÖ-21)" developed by Sarıçam (2018). The demographic characteristics of the research were analyzed using the "Independent Group t Test Technique" and "One Way Variance Analysis Technique (ANOVA)". "Pearson Correlation Analysis" was used to examine the relations of the research concepts with each other, and "Simple and Multiple Regression Analysis" was used to examine whether the concepts predicted each other. The results of the research indicate that among the attachment styles, secure attachment has a significant positive correlation with emotional intelligence and a significant negative correlation with depression, anxiety and stress. It has also been determined that anxious and avoidant attachment has a significant negative correlation with emotional intelligence and a significant positive correlation with depression, anxiety and stress. In addition, emotional intelligence has been found to have a significant negative correlation with depression, anxiety and stress. While secure attachment levels of men were found to be significantly higher than those of women, emotional intelligence, depression, anxiety and stress did not differ significantly according to gender. Anxious attachment, depression and anxiety levels of singles were significantly higher than those of married people. Anxious attachment and depression levels of participants between the ages of 17-25 were found to be significantly higher. Secure attachment levels of those with high income status were found to be significantly high and depression levels were found to be significantly low.
The data of the research was interpreted by comparing it with the findings in the literature, and suggestions for the research and researchers were presented.