Psoriazis tedavisinde kullanılmak üzere dermal taşıyıcı sistemlerin hazırlanması ve in vitro değerlendirilmesi
Formulation and in vitro evaluation of dermal delivery systems for psoriasis treatment
Yazar: İPEK EROL
Danışman: PROF. DR. KEVSER ÖZGEN ÖZER ; DOÇ. DR. NESLİHAN ÜSTÜNDAĞ OKUR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Biyouyumlu materyaller = Biocompatible materials ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Psoriyazis = Psoriasis ; Tazaroten = Tazarotene ; İlaç taşıyıcılar = Drug carriers ; İlaç üretimi = Drug production

Özet:
Psoriasis toplumda sıkça görülen popülasyonun % 2-3' ünü etkileyen kronik enflamatuar bir hastalıktır. Psoriasiste uygun etkili tedaviye ve uzun süreli hastalık kontrolüne ihtiyaç duyulmaktadır. Hastalığın tekrarlanması, kronik olması yaşam kalitesinde düşme ve fizikososyal eksikliğe sebep olmaktadır. Çalışmamızda tedavi etmenin yanı sıra hastalığın tekrarlanmasını engellemek amacıyla , selektif olarak RAR reseptörlerine bağlanarak gen ekspresyonunu azaltan tazaroten etkin maddesi kullanılmıştır.  Psoriasisli deri enflamasyonlu ve bütünlüğü bozulmuş bir deri olduğu için klasik tedavilerde irritasyon gibi yan etkiler sıklıkla görülmektedir ve tedaviye devam edilememektedir.  Çalışmamızda uzun süreli ilaç salımı ile tazarotenin yan etkilerini azaltarak, hasta uyuncunu arttırmak için uygulama sıklığını azaltıp deri üzerinde harabiyet vermeden, etkinliğini arttırmak amacıyla katı lipit nanopartikül, katı lipit nanopartikül içeren in situ jel ve in situ jel formülasyonlar hazırlanmıştır. Formülasyonların karakterizasyon çalışmaları yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Seçilen ideal formülasyonların in vitro salım çalışmaları yapılmış ve değerlendirilmiştir. Buna ilaveten mikrobiyoloji çalışması ve ideal olarak belirlenen formülasyonun biyo uyumluluk çalışmaları yapılmıştır. Sonuç olarak, TZN'nin daha etkin bir psoriasis tedavisi sağlaması amacıyla topikal katı lipit nanopartikül, in situ jel ve katı lipit nanopartikül içeren in situ jel formulasyonları başarı ile hazırlanmış ve istenilen özelliklerin sağlandığı görülmüştür. Uzun süre deri yüzeyinde kalabilen in situ formülasyonları ile hasta uyuncunun artması sağlanabilir ve uygulama sıklığı azaltılabilir.

Abstract:
Psoriasis is a common, chronic inflammatory disease that affects 2-3% of the population. Treatment of psoriasis is needed to be suitable, be effective and last for long time for disease management. Psoriasis is a chronic and recurrent disease, it significantly affects the patients quality of life and leads to 
physico-social deficiency.  In this study, our aim is to treat the disease and to avoid iteration. As it is a RAR receptor selective retinoid derivative and capable of downregulating gene expression tazaroten is selected for the formulations. Psoriatic skin is inflammated and skin structure is distrupted. Conventional treatments affects the psoriatic skin and frequently reported to cause, side effects like irritation resulting with discontinuing of the therapy. This study targeted to minimize the side effects of tazarotene and increase the patient compliance by providing long term drug release with solid lipid nanoparticles, solid lipid nanoparticle containing in situ gel and in situ gel formulations. Characterization studies of the formulations were completed and investigated. In vitro drug release studies of optimum formulations were evaluated. In addition, microbiological studies and biocompliability studies of the optimum formulation were performed and investigated. In conclusion, solid lipid nanoparticle, solid lipid in situ gel and in situ gel formulations are evaluated to overcome the side effects of tazaroten and increase the efficacy of therapy. Optimum formulations are found to be successfully able to increase patient compliance by providing extended drug release, decreasing the frequency of the dosage form.