Karbamazepin kullanan çocuk hastalarda vasküler risk faktörleri ve ateroskleroz
Effects of carbamazepine on vasculer risk factors and atherosclerosis in epileptic children
Yazar: ASLI İMRAN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE AYSİMA ÖZÇELİK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Epilepsi = Epilepsy ; Karbamazepin = Carbamazepine ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Antiepileptik tedavinin uzun dönemde yan etkiler oluşturduğu bilinmektedir. Bu yan etkilerden biri de aterosklerozdur. Ateroskleroz gelişiminde karbamazepin tedavisinin etkisi ile ilgili araştırmalar yeterli ve net değildir. Bu çalışmanın amacı karbamazepinin; paraoksonaz ve arilesteraz aktivitesi (antioksidan kapasite), lipid profili, oksitlenmiş LDL ve karotid arter intima-media kalınlığı (K-İMK) üzerine etkisini araştırarak ateroskleroz ile ilişkisini değerlendirmektir. 
Araç ve gereçler: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Bilim Dalı'nda epilepsi tanısı konularak karbamazepin başlanan 2-16 yaş arasındaki 21 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalardan başlangıç, 3 ve 6.aylarda trigliserid, total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) ölçümleri, LOOH (lipid hidroperoksit), paraoksonaz (PON1), arilesteraz (ARE) düzeyi bakılmıştır. Hastaların K-İMK, sağ ve sol karotis arter bifurkasyonunun 1 cm proksimalinin posterior duvarından,   tedavinin başlangıç, 3 ve 6. ayında Vivid 9 4D cihazı lineer prop ile ölçülmüştür.
Bulgular: Hasta grubunun 13'ü (%61,9) erkek, 8'i (%38,1) kız idi. Grubun ay ortalaması 111,48± 44,81 saptandı.
Hasta grubunda başlangıçta bakılan total kolesterol değeri ile 6.ayda bakılan total kolesterol değerleri arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0,002). Hasta grubunun başlangıçta bakılan arilesteraz ve paraoksonaz değeri ile 6.ayda bakılan değerleri arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0,001) (p=0,004). Hasta grubunda başlangıçta bakılan sağ-sol K-İMK ile 6.ayda bakılan değerleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p=0,966).
 Sonuçlar: Sonuç olarak, karbamazepin tedavisi alan hastalarımızda serum kolesterol değerlerinde ve antioksidan kapasitede anlamlı artış saptanmıştır. Bu durum lipid panelinin bozulması, oksidan kapasitenin kronikleşmesi için yeterli sürenin geçmediğini düşündürmektedir. Bu hastalarda periyodik olarak uzun dönemde ultrasonografi (USG) ile K-İMK ölçümünün gerekliliği yönünden geniş çaplı benzer çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Karbamazepin, Epilepsi, Ateroskleroz, Karotid arter intima media kalınlığı

Abstract:
Objective: It is known that antiepileptic therapy can create side effects in long-term. One of these side effects is atherosclerosis. Research about the effect of carbamazepine therapy in atherosclerosis development is not sufficient and clear. The objective of this study is to evaluate the relation of carbamazepine and atherosclerosis by investigating the effect of carbamazepine on paraoxonase and arylesterase activity (antioxidant capacity), lipid profile, oxidized LDL and carotid artery intima-media thickness (C-IMT).
Methods: This research is based on 21 patients between the ages 2-16 who are diagnosed with epilepsy and were given carbamazepine in Gaziantep University Medical Faculty Department of Child Neurology. Triglyceride, total cholesterol, high-density lipoprotein (HDL), low-density lipoprotein (LDL) measured and LOOH (lipid hydroperoxide), paraoxonase (PON1), arylesterase (ARE) levels are checked in all patients in the first, 3 and 6 months. It is measured by Vivid 9 4D device from the posterior wall of 1 cm proximal of C-IMT carotid artery bifurcation in the first, 3 and 6 months of the therapy, from right and left.
Results: 13 (61,9%) of the patient group were male, and 8 (38,1%) were female. The month average of the group was 111,48± 44,81.
In the patient group,  the statistically significance was found between initial cholesterol values and total cholesterol values on 6th month (p= 0,002). In the patient group, the significant difference was found between the value of initially viewed arylesterase and paraoxonase value and values on 6th month (p= 0,001) (p= 0,004). No significant difference was observed between  initial right-left view of C-IMT and values viewed on 6th month in the patient group (p= 0,966).
Conclusions: As a result, a significant increase is detected in serum cholesterol levels and antioxidant capacity in patients receiving carbamazepine therapy. This situation gives rise to the thought that enough time for the deterioration of the lipid panel and for oxidant capacity to become chronic has not expired. Large-scaled similar researches are needed in terms of the necessity of measuring C-IMT with ultrasonography (USG)  periodically in long-term. 
Keywords: Carbamazepine, Epilepsy, Atherosclerosis, Carotid intima-media thickness