Biriktirme bilişleri envanterinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the saving cognitions inventory to Turkish, validity and reliability study
Yazar: NİDA NUR CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF YAVUZ SEVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmada biriktirme bozukluğundaki inançlar ve tutumları ölçmek için kullanılan Biriktirme Bilişleri Envanteri (BBE), Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik özellikleri bakımından test edilmiştir. Bu hedef doğrultusunda, öncelikle ölçeğin geliştiricilerinden izin alındıktan sonra, BBE Türkçe'ye çevrilmiş ve çalışmaya başlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş aralığındaki herhangi bir klinik tanısı bulunmayan 296 yetişkin birey oluşturmuştur. İlk olarak örneklemin özelliklerini anlamak amacıyla katılımcılar Sosyodemografik Bilgi Formunu yanıtlamıştır. Çalışmada BBE'nin psikometrik özelliklerini incelemek için ilaveten Biriktirme Envanteri – Gözden Geçirilmiş Formu, Nesneye Bağlanma Ölçeği, Obsesif Kompulsif Envanteri – Gözden Geçirilmiş Formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS ve Jasp programları kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre BBE'nin toplam ölçek için Cronbach Alfa katsayısı .946, McDonald Omega katsayısı ise .937 olarak bulgulanmıştır. Bu sonuçlar orijinal ölçekle uyumludur ve uyarlanan ölçeğin güvenirliğinin oldukça iyi olduğunu göstermektedir. BBE'nin Türkçe versiyonunun yapı geçerliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi ile sınanmış ve uyarlanmış ölçeğin orijinal formla örtüşen şekilde dört faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Ölçüt geçerliliğini sağlamak için diğer ölçüm araçlarıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizleri gerçekleştirilmiştir. BBE diğer biriktirme ölçekleri ile (Biriktirme Envanteri – Gözden Geçirilmiş Formu ve Nesneye Bağlanma Ölçeği) yüksek-orta düzeyde anlamlı ilişki göstermiştir. Bunlar ölçüt geçerliliğini gösteren uyum kanıtlarını sağlamıştır. Diğer ölçekler ile orta-düşük düzeyde bulgulanan ilişkiler ise literatürle örtüşmektedir ve BBE'nin yakınsak geçerliliğini kanıtlamaktadır. Sonuç olarak uyarlanmış formun psikometrik özelliklerinin geçerlik ve güvenirliği yeterli düzeyde bulunmuştur ve bulgular tartışılarak gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the current study, the Saving Cognitions Inventory (SCI), used to measure beliefs and attitudes in hoarding disorder, was adapted to Turkish and tested for validity and reliability. In line with this goal, after obtaining permission from the developers of the scale, SCI was translated into Turkish and the study started. The sample of the study consisted of 296 adult individuals between the ages of 18-65 without any clinical diagnosis. First, participants answered the Sociodemographic Information Form in order to understand the characteristics of the sample. In addition, the Saving Inventory - Revised Form, Object Attachment Scale, Obsessive Compulsive Inventory - Revised Form, Beck Depression Inventory and Beck Anxiety Scale were used in the study to examine the psychometric properties of SCI. Data were analyzed using SPSS and Jasp programs. According to the results obtained, the Cronbach Alpha coefficient of the SCI for the total scale was found to be .946, and the McDonald Omega coefficient was found to be .937. These results are compatible with the original scale and show that the reliability of the adapted scale is quite good. The construct validity of the Turkish version of SCI was tested with Confirmatory Factor Analysis, and the four-factor structure of the adapted scale was confirmed, overlapping with the original form. To ensure criterion validity, Pearson Product Moment Correlation Analyzes were performed with other measurement tools. SCI showed high-moderate significant correlations with other hoarding scales (Saving Inventory – Revised Form and Object Attachment Scale). These provided evidence of coherence demonstrating criterion validity. The relationships found at medium-low levels with other scales coincide with the literature and prove the convergent validity of the SCI. As a result, the validity and reliability of the psychometric properties of the adapted form were found to be sufficient, and the findings were discussed and suggestions were made for future studies.