Zamantı Çayı'nda yaşayan Salmo platycephalus (Behnke, 1968)'un kas dokusu yağ asidi kompozisyonunun mevsimlere göre değişimi
The seasonal change of Salmo platycephalus (Behnke, 1968) tissue and fatty acid composition which lives in Zamanti stream
Yazar: MUSTAFA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL KARA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu çalışmada, Seyhan nehrinin üst kollarından olan Zamantı Çayı'ndaki doğal alabalık Salmo platycephalus'un dişi ve erkek bireylerinin kas dokusuna ait yağ asidi miktarındaki değişim GC/MS cihazı kullanılarak incelenmiştir.Dişi ve erkek bireylerde sırasıyla yüksek oranda palmitik asit (%22.18-22.56), oleik asit (%29.68-28.36), dokosaheksaenoik asit (DHA; %12.33-12.76), palmitoleik asit (%11.81-9.16) ve eikosapentaenoik asit (EPA; %9.12-7.7) elde edilmiştir. Dişi ve erkek bireylerdeki yağ asitlerinin mevsimsel değişimi istatistiksel olarak incelendi. Palmitik asit miktarı her iki eşeyde de mevsimler arasında önemli farklılık göstermiştir (P<0.05) ve en yüksek palmitik asit miktarı (%22.56) sonbahar mevsiminde elde edilmiştir. Oleik asit miktarı yönünden dişi bireylerde mevsimler arasında önemli farklılık göstermemiş, erkek bireylerde ise farklılığın önemli olduğu tespit edilmiştir (P<0.05) ve en yüksek oleik asit miktarı (%29.68) yaz mevsiminde elde edilmiştir. EPA miktarının mevsimlere göre değişimi dişi (P<0.001) ve erkek (P<0.05) bireylerde önemli bulunmuştur. En yüksek EPA değeri erkek bireylerde (%7.7) kış mevsiminde, dişi bireylerde (%9.12) ilkbahar mevsiminde bulunmuştur. DHA miktarının mevsimlere göre değişimi dişi (P<0.05) ve erkek (P<0.05) bireylerde önemli olduğu tespit edilmiş olup en yüksek DHA değeri erkek bireylerde (%12.76) kış mevsiminde, dişi bireylerde ise (%12.33) ilkbahar mevsiminde bulunmuştur.Sonuç olarak insan sağlığı açısından önemli olan EPA ve DHA'nın her iki eşeyde de mevsimler arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the seasonal changes of muscle tissue and fatty acids composition of Salmo platycephalus which lives in the Zamanti stream, a branch of Seyhan River, was examined. This changed were analysed by GC/MS.The most abundant fatty acids in male and females were palmitic acid (22.18-22.56%), oleic acid (29.68-28.36%), dokosahexaenoic acid (DHA; 12.33-12.76%), palmitoleic acid (11.81-9.16%) and eicosapentaenoic acid (EPA; 9.12-7.7%), respectively. The seasonal changes of fatty acids in male and female were evaluated as statistically. The amount of palmitic acid show important changes between the seasons in both sexes (P<0.05) and the highest (22.56%) palmitic acid amount were taken during the fall. The amount of oleic acid, no change was recorded in female fish while a considerable amount of change was recorded in male fish (P<0.05) and the highest (29.68%) oleic acid amount was taken during the summer. The amount of EPA related to seasonal change is important in female (P<0.05) and male fish (P<0.001). The highest EPA amount in male fish (7.7%) was obtained during winter season, in female fish (9.12%) was obtained during spring season. According to seasons the change of DHA is found important in female (P<0.05) and male fish (P<0.05). The highest DHA amount in male fish (12.76%) was taken during winter season and spring season in female (12.33%).In conclusion, the amounts of EPA and DHA which are important for human health have showen diferences between seasons in both sexes.