Serebrovasküler olay bilgi düzeyi-mental durum- komplikasyon ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Cerebrovascular event standart of knowledge- mentalstatusu- complication scale: A scale development study
Yazar: RABİA SEÇGİN
Danışman: PROF. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Serebrovasküler olay, beynin bir bölgesinde iskemi ya da hemoroji ya da kanama meydana gelmesi neticesinde geçici veya kalıcı olarak beyin bölgesinin etkilenmesi olarak tanımlanmaktadır. Serebrovasküler olay geçirmiş kişinin tedavi ve bakımında yol gösterici olması, bilgi düzeyinin saptanarak daha etkin eğitim verilmesi, komplikasyonların erken tespiti için çok önemlidir. Bu bilgiden yola çıkarak bu çalışmada; serebrovasküler olayın tedavi rejiminin daha etkin olmasının sağlanması amacıyla bilgi düzeyi-mental durum-komplikasyona yönelik bir ölçek geliştirmek geliştirilen ölçeğin geçerlilik ve güvenirliliğini saptamak amacıyla metodolojik tipte planlanmış ve uygulanmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini, İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi nöroloji polikliniğine başvuran tüm serebrovasküler olay geçirmiş bireyler oluşturmaktadır. Örnekleme 212 kişi alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Kişisel Bilgi Formu, literatür bilgileri ışığında araştırmacı tarafından farklı alt boyuttan oluşan " Serebrovasküler Olay Bilgi Düzeyi- Mental Durum- Komplikasyon Ölçeği" geliştirilmiştir. Ölçek gerekli geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları sonucunda 20 maddeli bir ölçek olmuştur. Bu kapsamda ; ölçeğin geliştirilmesinde " Açıklayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Barlett Testi, Ki-Kare Uyum Testi, Cronbach Alfa Testi, Shapiro-Wilk Testi, Hotelling's T Testi, Spearman Brown Katsayısı, Guttman Split-Half Coefficient
 Testi"	kullanılmıştır.
Bulgular: "Serebrovasküler Olay Bilgi Düzeyi-Mental Durum- Komplikasyon Ölçeği"nin geçerlilik güvenilirlik çalışmasında Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ), "0.80" bulunmuştur. Ölçek 3 alt boyuttan oluşup Kapsam Geçerlilik Oranı (KGO) değerleri "Bilgi düzeyi yeterlilikleri" için 0.83, "Komplikasyon önlemleri" için 0.88 ve "Mental durum tespiti" için 0.96 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach alfa değeri 0,796 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach alfa değerleri "Bilgi düzeyi yeterlilikleri" için 0,638 ,"Komplikasyon önlemleri" için 0,661 ve      "Mental     durum     tespiti"      için      0,644	olarak     hesaplanmıştır.

Sonuçlar: Bu veriler doğrultusunda; " Serebrovasküler Olay Bilgi Düzeyi-Mental Durum-Komplikayon Ölçeği" nin geçerli ve güvenli bir ölçek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: serebrovasküler olay, inme, bilgi düzeyi, komplikasyon, zihinsel durum, ölçek geliştirme

Abstract:
Aim: A cerebrovascular accident is defined as the temporary or permanent damage to the brain region as a result of ischemia or hemorrhage or bleeding in one region of the brain. It is very important to provide guidance in the treatment and care of the person who has had a cerebrovascular accident, to provide more effective education by determining the level of knowledge, to determine the mental status more clearly, to ensure that the rehabilitation given is more effective, to ensure that the treatment regimen is more effective with the early detection of complications, and to improve the validity and reliability of the developed scale. It was planned and implemented in a methodological type in order to determine.
Materials and methods: The population of the study consists of all individuals who have had a cerebrovascular accident who applied to the neurology outpatient clinic of İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital.
Results: In the validity and reliability study of the "Cerebrovascular Event Knowledge Level-Mental Status-Complications Scale", the Content Validity Index (CGI) was found to be "0.80". The scale consists of 3 sub-dimensions and the Scope Validity
 Ratio (CVR) values were calculated as 0.83 for "Knowledge level competencies", 0.88 for "Complication measures" and 0.96 for "Mental status determination". The total Cronbach's alpha value of the scale was calculated as 0.796. The Cronbach's alpha values of the sub-dimensions of the scale were calculated as 0.638 for "Knowledge level competencies", 0.661 for "Complication measures" and 0.644 for "mental status determination".
 Conclusion: In line with these data; It was determined that "Cerebrovascular Event
Knowledge Level-Mental Status-Complication Scale" is a valid and safe scale.


 Keywords: stroke, mental status, complication, scale