Tip 1 diyabetli çocuklarda idrar prostanoid düzeylerinin  araştırılması
Investigation of urine prostanoid levels in children with type 1 diabetes
Yazar: EMRE AKGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN DÖNERAY
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Hem deneysel çalışmaların hem de diyabetli erişkinlerde yapılan çalışmaların bulguları diyabetin renal prostanoid üretimini etkileyebilir olduğu düşündürmektedir. Günümüze kadar diyabetli çocuklarda diyabet yaşı ile idrar prostanoid düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı tip 1 diyabetes mellitus (T1DM) tanılı çocuklarda diyabet yaşının artması ile idrar prostanoid düzeylerinin nasıl değiştiğini araştırmaktır. Bizim hipotezimize göre diyabet yaşının artması ile birlikte koruyucu bir mekanizma olarak idrar 6-keto-Prostaglandin 1 alfa (6-keto-PGF1), Prostaglandin F2 alpha (PGF2) ve 13, 14 dihydro-15-keto PGE2 (13,14D-15K-PGE2) düzeyleri artarken, Tromboksan B2 (TXB2) düzeyi azalmalıdır.
Materyal ve Metod: Hasta grubundaki çocuklar diyabet yaşlarına göre "yeni tanı (0-1 ay)", "1 ay-12 ay", "1-3 yaş", "3-6 yaş" ve "6 yaş ve üzeri" olmak üzere beş alt gruba ayrıldı. Her grupta en az 20 hastanın olması planlandı. Hasta alt gruplarındaki çocuklarla aynı cins ve benzer yaşta olan sağlıklı çocuklardan bir kontrol grubu oluşturuldu. Tüm çocukların antropometrik ölçümleri yapıldı. Kan basınçları kaydedildi. Tüm çocuklarda serum örneklerinde kreatinin (Cr), total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), trigliserit ve hemoglobin A1c (HbA1c) düzeyleri ve idrar örneklerinde 6K-PG1, PGF2, 13,14D-15K-PGE2, ve TXB2 düzeyleri ölçüldü ve mikroalbümin/Cr oranı hesaplandı.  
Bulgular: Çalışma 103 T1DM tanılı hasta çocuk ve 103 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 206 çocukla tamamlandı. Tüm hasta gruplarında kontrol gruplarına göre idrar TXB2 düzeyinin anlamlı olarak düşük (p<0,001) iken, serum HbA1c ve idrar 6K-PG1/ TXB2 oranının anlamlı olarak yüksek (sırasıyla, p<0,001 ve p>0,001) olduğu bulundu. En düşük idrar ortalama TXB2 düzeyinin ölçüldüğü diyabet yaşı "1-3 yıl" olan hasta grubu ile "yeni tanı" ve diyabet yaşı "6 yıl ve üzeri" olan hasta gruplarında ölçülen idrar ortalama TXB2 düzeyleri arasında istastistiksel olarak anlamlı farklılıklar (sırasıyla, p=0,031 ve p=0,050) bulundu. İdrar TXB2 ile 6K-PG1 düzeyleri arasında negatif korelasyon tespit edildi (r=-0,241 ve p=0,001).
Sonuç: Çalışmamızın bulguları, idrar TXB2 düzeyinde azalma ve idrar 6K-PG1/TXB2 oranında artma gibi böbreği koruyucu biyolojik mekanizmaların tanı anından itibaren çalışmaya başladığını, diyabetin 1-3 yılından sonra idrar TXB2 düzeyindeki artışa bağlı olarak bu koruyucu mekanizmanın etkisini kaybettiğini ve aönemde ikinci bir koruyucu mekanizma olarak idrar 6K-PG1 düzeyindeki artışın geliştiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Aim: Findings from both experimental studies and studies in adults with diabetes suggest that diabetes may affect renal prostanoid production. To date, no study has been conducted examining the relationship between age at diabetes and urinary prostanoid levels in children with diabetes. The aim of this study is to investigate how urinary prostanoid levels change as the age of diabetes increases in children diagnosed with type 1 diabetes (T1DM). According to our hypothesis, as the age of diabetes increases, urinary 6-keto-Prostaglandin 1 alpha (6-keto-PGF1), Prostaglandin F2 alpha (PGF2) and 13, 14 dihydro-15-keto PGE2 (13,14D-15K-PGE2) levels should increase and Tromboksan B2 (TXB2) level should decrease as a protective mechanism.
Material and Methods: The children in the patient group were divided into five subgroups according to their diabetes age: "newly diagnosed(0-1 month)", "1 month-12 month", "1-3 year old", "3-6 year old" and "6 year old and older". It was planned to have at least 20 patients in each group. A control group was created from healthy children of the same gender and similar age as the children in the patient subgroups. Anthropometric measurements of all children were taken and blood pressures were recorded. In all children, serum creatinine (Cr), total cholesterol, high-density lipoprotein (HDL), low-density lipoprotein (LDL), triglyceride and hemoglobin A1c (HbA1c) levels and urinary 6K-PG1, PGF2, 13,14D-15K-PGE2, and TXB2 levels were measured. Microalbumin/Cr ratio was calculated.
Results: The study was completed with a total of 206 children, 103 children diagnosed with T1DM and 103 healthy children. Compared to the control groups, urine TXB2 level was significantly lower in all patient groups (p<0.001), and serum HbA1c level and urine 6K-PG1/TXB2 ratio were significantly higher (p<0.001 and p<0.001, respectively). The lowest average urine TXB2 level was measured in the patient group with diabetes age "1-3 year old". It was determined that the TXB2 level in this group was significantly different from the patient groups with "new diagnosis" and diabetes age of "6 years and older" (p=0,031 and p=0,050, respectively). A negative correlation was found between urine TXB2 and 6K-PG1 levels (r=-0.241 and p=0.001).
Conclusion: Our study suggests that biological mechanisms protecting the kidney such as a decrease in the urine TXB2 level and an increase in the urine 6K-PG1/TXB2 ratio begin to work from the moment of diagnosis; that after 1-3 years of diabetes this protective mechanism begins to lose its effect due to increase in the urine TXB2 level; and that increase in urinary 6K-PG1 level as a second protective mechanism in the same period occurs.