Yaşlı ve yetişkin bireylerde diyetin toplam antioksidan kapasitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of total antioxidant capacity of diet in elderly and adult individuals
Yazar: ECE YALÇIN
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Yaşlılar = Aged ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yalçın, E., Yaşlı ve Yetişkin Bireylerde Diyetin Toplam Antioksidan Kapasitesinin Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Toplum Beslenmesi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma, yaşlı ve yetişkin bireylerin diyetin toplam antioksidan kapasitesinin (DTAK) değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, Özel Lokman Hekim Sincan Hastanesine Mayıs 2017-Mart 2018 tarihleri arasında başvuran, çalışma kriterlerine uyan, gönüllü 65 yaş üstü 38 yaşlı birey ve 19-30 yaş arası 38 yetişkin birey dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında, bireylerin genel özelliklerine ilişkin bilgiler ve beslenme alışkanlıkları saptanmış; 24 saatlik geriye dönük fiziksel aktivite kaydı, 3 günlük bireysel besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı sorgulanmış, bireylerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Besin tüketim kayıtlarından elde edilen günlük ortalama miktarlarla DTAK değerleri ve diyet çeşitliliği skoru hesaplanmıştır. Rutinde bakılan bazı kan parametreleri (açlık kan glikozu, kan lipid parametreleri, demir, ürik asit) hasta dosyalarından kaydedilmiştir. Alınan kandan artan serum örneklerinde araştırmacı tarafından toplam antioksidan kapasitesi ve oksidan durum analizi yapılmıştır. Kadınlarda, vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi, hem erkek hem de kadınlarda ise BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı yaşlı bireylerde yetişkinlere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yaşlı bireylerin ortalama el kavrama gücü değeri yetişkinlere kıyasla anlamlı derecede daha düşüktür (p<0,05). Çeşitli veri tabanlarından hesaplanan DTAK değerlerine göre, yaşlı bireylerin T-ORAC (Toplam Oksijen Radikali Soğurma Kapasitesi), TP (Toplam fenolik) değerlerinin, yetişkin bireylere kıyasla anlamlı derecede daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yaşlı bireylerin serum toplam antioksidan kapasitesi yetişkin bireylere kıyasla daha düşüktür. Ancak bu fark anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Yaşlı bireylerin serum oksidan durumu ve oksidatif stres indeksinin, yetişkin bireylere kıyasla anlamlı derede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuç olarak, yaşlanmayla birlikte diyetin toplam antioksidan kapasitesinin azaldığı ve oksidan göstergelerin arttığı sonucuna varılmıştır. Yaşlanma sürecinde de sağlıklı beslenmeye dikkat edilerek antioksidan kapasitesi yüksek olan besinlerin tüketimi artırılmalıdır.

Abstract:
Yalçın, E., Evaluation of Total Antioxidant Capacity of Diet in Elderly and Adult Individuals, Hacettepe University Institute of Health Sciences, MSc Thesis in Community Nutrition Program, Ankara, 2018. The aim of this study is to evaluate total antioxidant capacity (TAC) of diet for elderly and adult individuals. A total of 38 elderly subjects over 65 years of age and 38 young subjects between 19-30 years of age who were admitted to the Özel Lokman Hekim Sincan Hastanesi between the dates of May 2017 and May 2018, were included in the study. In the scope of this study, general characteristics of the individuals, dietary habits, 24-hour retrospective physical activity record, 3-days dietary record and food frequency questionnaire were taken. Anthropometric measurements were taken by the researcher. With the average quantities calculated from the food consumption, the DTAK was calculated by two different methods. Analysis of serum TAC and serum total oxidant status were conducted by the researcher via commercial kits. In both males and females; BMI, waist circumference, hip circumference, waist / hip ratio and waist / height ratio were significantly higher in elderly individuals compared to adults              (p<0.05). In females; body weight, upper middle arm circumference were significantly higher in elderly individuals compared to adults (p <0.05). The mean hand grip strength of elderly individuals was significantly lower than in adult males (p<0.05). According to diet TAC values calculated from various databases; T-ORAC (Total Oxygen Radical Absorbans Capacity), TP (Total phenol) values of elderly individuals were significantly lower than adult individuals (p <0.05). The serum total antioxidant capacity of elderly individuals is lower than that of adult subjects. However, this difference was not significant (p>0.05). Serum oxidant status and oxidative stress index of elderly subjects were found to be significantly higher in adults (p<0.05). Consequently, with aging TAC of the diet with aging has decreased and the oxidant indicators have increased. Consumption of foods with high antioxidant capacity should be increased by emphasizing healthy nutrition in the aging process.