Anadolu liselerinde eğitimin niteliği ve sorunları
The Problems and quality of education in Anatolia lycees
Yazar: ALİ ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ADEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Başarı = Success ; Eğitim = Education ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Liseler = High schools ; Nitelik = Quality

Özet:
BÖLÜM IV ÖZET, SONUÇLAR VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın özeti, sonuçları ve bu sonuçlara dayalı öneriler sunulmuştur. ÖZET Yabancı dille eğitim yapması, parasız devlet okulu olması ve yükseköğretim programlarına daha fazla öğrenci yerleştirmesi nedeniyle, Anadolu liseleri eğitim dizgemizin en güncel ve önemli kurumları haline gelmiştir. Her yıl milyonları bulan ilköğretim okulu mezunu öğrencileri ve onların yakınları bu okullara giriş hazırlığında rol almaktadır. Hızlı, çok sayıda ve plansız bir şekilde açılan ve açılmakta olan Anadolu liselerinin Türk eğitim dizgesinde yarattığı / yaratacağı sorunlara açıklık getirmek temel yaklaşımımız olmaktadır. Bu çalışma, Anadolu liselerinde yapılan eğitimin niteliğini ortaya koymak ve öneriler geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 10 Anadolu lisesinde 334 öğretmene anket uygulanmış, 42 Anadolu lisesi mezunu öğrencilerin yükseköğretime yerleşmedeki başarıları incelenmiştir. Anadolu liselerinin başarıları resmi-özel fen liseleri, özel liseler, Anadolu meslek liseleri ve Anadolu öğretmen liselerinin başarılarıyla karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma, 1997 öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı sonuçları verilerine dayanılarak yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları şöyledir; Anadolu liseleri ilk yıllarda az sayıda ve planlı olarak açılırken, son yıllarda plansız bir şekilde ve çok sayıda açılmaya başlamıştır. 90Yabancı dil öğrenimi açısından Anadolu lisesi öğrencilerinin genel ortaöğretim kurumlarımızdaki öğrencilere göre daha ileri düzeyde oldukları anlaşılmaktadır. Bu sonuç şaşırtıcı da sayılmaz, çünkü koşullar bunu gerektirmektedir. Genel olarak eğitim dizgemizde nitelikli öğretmen sorunu mevcuttur. Üstün beyin gücü yetiştiren Anadolu liselerinde, nitelikli öğretmene daha çok gereksinim duyulduğu açıktır. Anadolu liselerinde yabancı dil öğretiminin son yıllarda istenilen standartlara ulaşmadığı gözlenmektedir, öğretimde yabancı dil kullanma orta düzeyde görülmektedir. Çoğu gelişmemiş yörelerde açılan yeni Anadolu liseleri henüz mezun vermemiştir. Bunların mezun vermesi halinde sonucun daha da kötü olabileceği düşünülebilir. Üniversiteye yerleşmek için Anadolu lisesi mezunlarının özel dershane, özel kurs ve derslerle destek aldıkları, bu kurumlarda görevli öğretmenlerce de kabul edilmektedir. Bu da eğitimin niteliği konusunda bazı ip uçları vermektedir. Anadolu liselerine giriş sınavının yetenekli öğrencileri seçmede yalnız başına yeterli olduğu, öğretmenlerce tam olarak desteklenmemektedir. Okulda yapılan rehberlik çalışmaları yeterli değildir. Öğretmenlerin hizmetiçi eğitimi konusunda sorunları bulunmaktadır. Ortaöğretim kurumlarına göre 1997 öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı sonuçlan irdelendiğinde; yükseköğretime yerleşenler yönünden resmi fen liselerinin birinci /özel fen liselerinin ikinci, Anadolu liselerinin üçüncü, özel liselerin dördüncü sırada yer aldıkları görülmüştür. 91

Abstract:
ABSTRACT Anatolian lycees have become part of our daily lives arid also focus point of our education system in the sense of Turkish people's tendency. (Besides this, primary school students who are graduated ) and their parents also take roles in entering these lycees. Anatolian lycees which have been opened with an accelerated movement may cause some problems and our perspective aims at displaying an absolute way for these problems. This study objects to emerge the qualification of the education in Anatolian teachers lycees. In this sense some investigations are acted on three hundred and thirty four teachers and the success of forty two students who were observed from Anatolian lycees was compared with the success of Anatolian technical lycees and Anatolian teachers lycees. In this study : It is understood that Anatolian lycees were opened in a limited way and also in a planned way but in recent years this limit has been violated and many Anatolian lycees have been opened. It is certain that students of Anatolian lycees are better than the students in normal lycees in the sense of learning a foreign language. This is no a surprise because of their quality of education/ In general, we have a problem about well-qualified teaches issue-well- qualified teachers are especially needed in Anatolian lycees which are training and educating super brains. The teaching of a foreign language isn't seen well enough according to some standards. The usage of a foreign language is in moderate limit ( not high, not low). VIIThe Anatolian lycâes have been opened in many undeveloped regions so that they haven't displayed their first graduated students yet. Anatolian lycees students have taken supports from private courses and lessons to enter the university. This fact is generally admitted by the teachers of these lycees. This gives some clues about the qualification of the education. The competence of Anatolian lycees in choosing the skillful students is not found well-enough by teachers. The avid studies which are done in school have some problems because of the teachers' necessity in their servants. According to the high school foundations, the university entrance exam of 1997 and its results showed that science lycees which are official are the first, private ones are the second. Anatolian lycees are the third and private lycees are the fourth in their degree of entering universities. Vlll