Şevket Sümer Mahallesi'ndeki göçmenlerin aile hayatına bakışı: Mersin örneği
Family life as regarded by the immigrants in Şevket Sümer quarter: Mersin specimen
Yazar: SEVGİ ÇEÇEN
Danışman: YRD. DOÇ. SEVİM ODABAŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Mersin = Mersin ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra en büyük iç göç hareketi 1950'li yıllarda nüfusun artışı ve tarımdaki makineleşmeye bağlı kentleşme sorunlarını yaratan ekonomik temelli göçtür. İkinci büyük çaplı iç göç, Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'nde, 1980'li yıllarda başlayan çatışmalı süreç sonucunda, 1984-1999 yılları arasındaki devam eden ve bölge insanının istemi dışında gerçekleşen ekonomik ve siyasi temelli göçtür. Bu göç sonucunda binlerce insan doğup- büyüdüğü, yaşadığı yerlerden göç etmiştir. Göç alan illerden biri olan Mersin bu dönemle birlikte hızla bir göçmen nüfus almış, özellikle Akdeniz ilçesinin çevresinde, Çay, Çilek, Demirtaş, Alsancak, Siteler ve Şevket Sümer gibi mahalleler bu göçler sonucunda büyümüş göç mahallelerdir. Göçlerle birlikte hızla büyüyen Mersin, işsizlik, yoksulluk, çarpık kentleşme, sosyal ekonomik vb. sorunlarla karşılaşmıştır. Mersin'deki göçün yarattığı bu sorunlar üzerine sosyal bilimciler çeşitli araştırmalar yapmışlar ancak göçün toplumun en küçük yapı birimi olan aile ve aile içi ilişkiler üzerine doğrudan bir çalışma yapılmamıştır. "Şevket Sümer Mahallesindeki Göçmenlerin Aile Hayatına Bakışı" adlı bu tezin konusu, göçle birlikte bu mahalleye gelen göçmen ailelerin, aile içi ilişkilerine göçün yarattığı sorunların ne şekilde etki ettiğidir. Aile bireylerinin aile ilişkilerine bakışında göç öncesi ve sonrasındaki olası değişiklikler incelenmiştir. Ebeveyn- çocuk, gelin- kayınvalidelerin aile içinde karşılıklı ilişkilerinin yanında göçün eşler arasındaki mahremiyet ilişkilerine ne şekilde yansıdığı anlaşılmak istenmiştir. Barınmadan istihdama, ucuz emekten güvencesiz işe, eğitimden suça bir dizi iç içe geçen sorunları doğuran bu olgunun aile ilişkilerini değiştirdiği görülmüştür. Bu çalışmanın önemli bulgularından biri göçmenin geldiği yer ile yaşadığı yer pratikleri arasında kalarak kimliğinin hibritleşmesidir. Aile içi ilişkilerde ve aile değerlerinde aşınmaların meydana geldiği diğer bir bulgudur. Kente gelerek muğlak bir iş bölümüne giren kadın fazladan bir yükle karşılaşırken erkekler daha da "imtiyazlı" hale getirerek ataerkillik olgusu göçle daha derinleşmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Şevket Sümer Mahallesi, Göç, Zorunlu Göç, Göçmen Aile, Aile içi ilişkiler,

Abstract:
The most important migratory movement since the foundation of the Republic is the economy induced internal migration triggered by the demographic growth and the mechanisation of agriculture that caused urban problems in the 1950s. The second large-scaled migration is the economically and politically forced migration that took place between 1984 and 1999 following the armed conflict of the 1980s in the East and Southeast Anatolia. As a result of this migration thousands of people had to leave their hometowns. Mersin, one of the main destinations of this migration, had received large numbers of such immigrants settling in the neighbourhoods of Çay, Çilek, Demirtaş, Alsancak, Siteler and Şevket Sümer in the district of Akdeniz. The rapidly growing Mersin had to face problems like unemployment, poverty, urban sprawl, socio-economic problems etc. Although social scientists have carried out various researches on problems caused by immigration in Mersin, there has been no direct study on family as the smallest social unit and on infra-familial relations. The subject of this thesis entitled as "The Regard of Immigrants in the neighbourhood of Şevket Sümer on Family Life" is the impact of immigration on family life of the immigrants of this neighbourhood. We examined how the regard of family members on familial relations had changed before and after the immigration. We aimed at understanding how immigration had affected not only intimate relations of couples, but that of parents and children as well as wifes and mothers in law. We have seen that this phenomenon that had caused a large scope of interrelated problems from housing to employment, from cheap labour to vulnerable work, from education to crime, had changed familial relations. One of the important findings of this study is the hybridisation of identity of immigrants caught between the practices of the emigrated and immigrated places. Another finding is that family relations and values have eroded. The phenomenon of patriarchy seems to be deepened as women have a greater burden due to the vague distribution of responsibilities while men become more privileged. 

Key Words: Şevket Sümer Neighbourhood, migration, forced migration, migrant family, family relations