Kastamonu'da tüketilen musluk ve şişe sularının radyometrik ve element analizleri
Radiometric and element analysis of tap and bottle waters consumed in Kastamonu
Yazar: FATMA MOHAMED NAJEEB SULAYMAN ALZARIDI
Danışman: DOÇ. DR. ASLI KURNAZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Kastamonu ilinde tüketilen ambalajlı sular (21 farklı marka) ve musluk suyu örnekleri (31 adet) toplanmış ve su örneklerinin elementel içeriği ile doğal ve yapay radyonüklit konsantrasyonları belirlenmiştir. Çalışma kapsamında su örneklerindeki radon gazı ölçümleri AlphaGUARD PQ 2000PRO aktif radon monitörü kullanılarak yapılmıştır.  Örneklerindeki doğal ve yapay radyonüklit konsantrasyonları HpGe gama spektrometresi kullanılarak, örneklerin elementel içeriği ise ICP-OES cihazı kullanılarak belirlenmiştir. 

Ambalajlı su örneklerinde radon konsantrasyonlarının 4,09 ile 28,69 Bq/m3 arasında, musluk suyu örneklerinde ise 19,94 ile 60 Bq/m3 arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Ölçülen su örneklerindeki radon konsantrasyonları, ilgili kuruluşların referans değerleri ile karşılaştırılmış ve radon açışından, su örneklerinin tüketilmesinin insan sağlığına herhangi bir tehdit oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Tüm su örneklerinde analiz edilen elementler Al, Ag, As, Ba, Bi, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Li, Sr, Mn, Ni, Zn, Pb, B, Ca, Mg, Na ve K 'dır. Elde edilen sonuçlara göre, su örneklerindeki element konsantrasyonlarının sağlık riskine yol açabilecek miktarda olmadığı belirlenmiştir. Su örneklerinde bulunan 238U, 232Th, 40K ve 137C radyonüklitlerinin ortalama aktivite konsantrasyonları sırasıyla ambalajlı sular için, 1,5±0,04; 1,4±0,05; 2,9±0,05 ve 0,4±0,01 Bq/L,   musluk suları için, 1,4±0,05; 1,0±0,03; 2,5±0,05 ve 0,4±0,01 Bq/L olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler uluslararası sağlık kuruluşlarının referans değerleri ile karşılaştırılmış ve suların tüketilmesi ile radyolojik açıdan bir sağlık riski oluşmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, packaged waters (21 different brands) and tap water samples (31 samples) consumed in Kastamonu province were collected. The elemental content, natural and artificial radionuclide concentrations of water samples were determined. Radon gas measurements in water samples were made by using AlphaGUARD PQ 2000PRO active radon monitor. Natural and artificial radionuclide concentrations in the samples were determined by using HpGe gamma spectrometer and the elemental content of the samples were determined by using ICP-OES. 

Radon concentrations in packaged water samples varied between 4.09 and 28.69 Bq/m3 and in tap water samples between 19.94 and 60 Bq/m3. Radon concentrations in the measured water samples were compared with the reference values of the relevant organizations and it was concluded that the consumption of water samples did not pose any threat to human health. The elements analyzed in all water samples are Al, Ag, As, Ba, Bi, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Li, Sr, Mn, Ni, Zn, Pb, Ca, Mg, Na and K. According to the results, it was determined that element concentrations in water samples were not sufficient to cause health risks.The average activity concentrations of 238U, 232Th, 40K and 137C radionuclides in water samples were determined as 1.5 ± 0.04; 1.4 ± 0.05; 2.9 ± 0.05 and 0.4 ± 0.01 Bq/L for packaged waters, 1.4 ± 0.05; 1.0 ± 0.03; 2.5 ± 0.05 and 0.4 ± 0.01 Bq/L for tap water, respectively. The data obtained were compared with the reference values of international health institutions and it was concluded that there would be no radiological health risk by consuming water.