Kullanıcı merkezli ürün tasarımı için bütünleşik bir zeki model: Cep telefonları üzerine bir uygulama
An integrated intelligent model for user centred product design: An application on mobile phones
Yazar: DİYAR AKAY
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
ivKULLANICI MERKEZLİ ÜRÜN TASARIMI İÇİNBÜTÜNLEŞİK BİR ZEKİ MODEL: CEP TELEFONLARI ÜZERİNE BİRUYGULAMA(Doktora Tezi)Diyar AKAYGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜKasım 2006ÖZETKullanıcı merkezli tasarım, müşteri gözünde ürüne değer katan; ürünkullanılabilirliği, ürün görünümü, ürünün kullanıcının duygu ve hisbeklentilerini yansıtması gibi faktörleri dikkate alan ergonomi odaklı birürün geliştirme yaklaşımıdır. Performans ve duyusal (görünüm/etki)beklentiler, ürünlerin kullanıcı merkezli tasarımında dikkate alınan ikitemel kriterdir. Performans beklentilerinin analizi için standartyöntemler bulunmakla birlikte duyusal beklentilerin belirlenmesi içinhenüz kabul görmüş teknikler bulunmamaktadır. Duyusal beklentileriürün tasarımına yansıtmada önemli rol tasarımcıya düşmektedir.Tasarımcı çoğu zaman tasarıma kullanıcının üründen beklediğibeklentileri yansıtmaktan çok kendi his ve duygularını, fikirleriniyansıtmaktadır. Bu yaklaşım ise çoğu zaman ürünü başarıyaulaştıramamaktadır. Bu nedenle geleneksel tasarım proseslerinikullanarak, tasarımcıdan, kullanıcının duyusal beklentilerinikarşılayacak ürünler tasarlaması beklenmemelidir. Kullanıcılarınınsoyut, kalitatif görüş ve isteklerini tasarımcının anlayabileceği tasarımunsurlarına dönüştürecek tekniklerin kullanılması tasarımcının yeni vebaşarılı tasarımlar oluşturmasına yardımcı olacaktır. Bu tezvçalışmasının ana konusunu bu problem oluşturmaktadır. Probleminçözümü için, duyusal beklentilerle ürün tasarım parametreleriarasındaki ilişkileri tasarımcının anlayabileceği somut ve kantitatifbilgiye dönüştürecek bütünleşik bir model önerilmiştir. Önerilenyaklaşım ?Kullanıcı Merkezli Ürün Tasarımı için Bütünleşik bir ZekiModel? olarak adlandırılmıştır. Semantik Diferansiyel Ölçeği, Gri İlişkiselAnaliz, Çok Kriterli Grup Karar Verme ve Sinirsel-Bulanık Sınıflandırıcıyöntemleri önerilen modelin farklı aşamalarında kullanılmıştır. Önerilenmodel ile ilgili deneysel bir çalışma mobil telefon ürünü içingerçekleştirilmiştir. Modelin çalıştırılmasıyla, kullanıcının duyusalbeklentileri tasarımcının anlayabileceği, ?eğer öyle ise o halde?tipindeki bulanık kurallara dönüştürülmüştür. Bulanık kurallaryardımıyla, ürün tasarım parametreleriyle kullanıcı beklentileriarasındaki ilişki yapısı ortaya çıkarılmıştır.:Bilim Kodu 906.1.039:Anahtar Kelimeler Kullanıcı merkezli tasarım, semantikdiferansiyel ölçeği, gri ilişkisel analiz, çokkriterli grup karar verme, sinirsel-bulanıksınıflandırıcı: 143Sayfa Adedi: Prof. Dr. Mustafa KURTTez Yöneticisi

Abstract:
ivAN INTEGRATED INTELLIGENT MODEL FOR USER CENTREDPRODUCT DESIGN: AN APPLICATION ON MOBILE PHONES(Ph.D. Thesis)Diyar AKAYGAZİ UNIVERSITYINSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGYNovember 2006ABSTRACTUser centered design is an ergonomic-oriented product developmentstrategy aim of which is to increase the value of product in the eyes ofcustomers considering factors such as product usability, productappearance and, emotion - sensation impact of product. Performanceand sensational (image/impression) expectations are two principaldimensions for user centered product design. Although there arestandardized methods to analyze performance dimensions, there is nowidely accepted technique for identifying emotional expectations yet.Designer commonly have the responsibility to reflect emotionalrequirements of users into product design. However, designersgenerally shape the design with their sensations, emotions and ideaswithout fully considering users? real expectations. This approach,therefore, usually brings about market failure. For this reason, usingtraditional design processes, it is not expected from designer to designproducts satisfying users? emotional requirements. Using techniquesfor transforming users? intangible, qualitative desires and ideas intodesign elements will assist designer to design novel and successfulproducts. This problem constitutes the main research objective of thisthesis work. An integrated model is proposed to solve the problem ofvconverting users? emotional expectations into tangible and quantitativedesign elements which will be perceived by designer. The proposedmodel is named as ?An Integrated Intelligent Model for User CenteredProduct Design?. Semantic Differential Scale, Grey Relational Analysis,Multi Criteria Group Decision Making and Neuro-Fuzzy Classifier areused at the stages of the model. An experimental study was carried outfor mobile phone product to prove the validity of the proposed model.Users? needs are extracted as fuzzy if then else rules. Structure ofinteraction with the users? needs and product design elements can beanalyzed with the aid of fuzzy rules.Science Code : 906.1.039: User centred design, semantic differential scale,Key Wordsgrey relational analysis, multi criteria groupdecision making, neuro fuzzy classifierPage Number : 143: Prof. Dr. Mustafa KURTAdviser