Dünyada ve Türkiye'de iktisadi kalkınma ve yenilenebilir enerji dinamikleri
Economic development and renewable energy dynamics in the world and Turkey
Yazar: ŞİYAR ALINBAY
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET GÜLÇİN BEKEN
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
İnsan, toplum ve ülkelerin kalkınma çabaları her dönem var olmuştur. İktisadi kalkınma, geçmişten bu yana iktisatçıların geniş ölçüde çalışmalar yaptığı ve on yıllar boyunca kazandığı anlam ve içerik bakımından sürekli değişime uğrayan bir kavram olarak karşımıza çıkmıştır. 1950'li yıllarda ekonomik büyüme olarak sınırlandırılan kalkınma, sonraki yıllarda sosyal ve çevresel faktörleri de kapsayacak şekilde tanımlanmıştır.
Gelişmekte olan Türkiye'nin de 1980'li yıllardan sonra hızla gelişen sanayi ile enerjiye olan ihtiyacı artmıştır. Sahip olduğu fosil enerji kaynaklarının yetersiz olduğu Türkiye'nin doğal gaz ve pertolde neredeyse %99 dışa bağımlı olduğu görülmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları kapasitesi güncel veriler kullanılarak incelendiğinde durumun çok daha pozitif olduğu, hidrolik enerjide kaynak kullanımının geliştiği ama diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından henüz daha yeterli seviyede olmadığı görülmektedir. Ayrıca ithal ettiği enerji kaynaklarının cari açık üzerinde baskısı devam etmektedir. Enerji ithalatının cari açık üzerindeki etkisinin yanı sıra üretim maliyetleri, enflasyon, faiz oranları, istihdam üzerinde de etkileri mevcuttur.
Bu bilgiler ışığında Türkiye'nin enerji, fosil ve yenilenebilir enerji durumu güncel veriler kullanılarak detaylandırılmıştır. Yenilenebilir enerji kaynakları bakımından zengin olan Türkiye'nin bu kaynakları kullanmada henüz daha istenilen seviyede olmadığı, ayrıca enerji kaynak ithalatının dış ticaret açığında öenmli bir baskı yarattğı görülmektedir. Bu sorunların giderilmesi için devlet desteklerinin arttırılması önemlidir. Uygulanacak politikaların sürekliliği önemli olmakla birlikte kendi Emisyon Ticaret Sistemini geliştirmeli, teknolojiye ağırlık vermeli ve enerji depolama sistemlerini hızlıca geliştirmelidir. Böylece yenilenebilir enerji kaynakları kullanımında yeni istihdam alanları oluşturulup, fosil enerji kaynak ithalatı azaltılabilir, geliştirilen destekler ve teşviklerle yeni yatırımcılara güvenilir bir ekonomi sunulabilir.

Abstract:
The development efforts of individuals, socities and nations have existed in every area. Economic development has been a concept that economists have extensively studied and that has undergone continuous change in meaning and content over decades. In the 1950s, development, initially presented as economic growth, was later defined to encompass social and environmental factors in subsequent years.
Expanding Turkey's energy needs have town as a result of industry's rapial development during the 1980s. Turkey has insufficient fossil energy resources and is almost 99% foreign dependent on natural gas and oil. When the capacity of renewable energy resources is analyzed using current data, it is seen that the situation is much more positive, the resource utilization in hydraulic energy has improved, but other renewable energy resources are not yet at a sufficient level. Moreover, imported energy resources continue to put pressure on the current account deficit. In addition to its impact on the current account deficit, energy imports also have an impact on production costs, inflation, interest rates and employment.
In the light of this information, Turkey's energy situation, fossil and renewable energy situation is detailed using current data. It is seen that Turkey, wich is rich in renewble energy resources, is not yet at the desired level in using these resources, and energy resource imports put a significant pressure on the foreing trade deficit. It is important to increase state supports to solve these problems. Although the continuity of the policies to be implemented is important, it should develop its own Emission Trading System, focus on technology and rapidly develop energy storage systems. Thus, new employment areas can be created in the use of renewable energy resources, imports of fossil energy resources can be reduced, and a reliable economy can be offered to new investors with the support and incentives developed.