Akut pankreatit hastalarında prognostik nutrisyonel indeks, nutrisyonel durum kontrol skoru ve CRP'nin hastalık seyriyle ilişkisinin analizi
Analysis of the relationship of prognostic nutritional index, nutritional status control score and CRP with the progress of the disease in patients with acute pancreatitis
Yazar: MELTEM GENÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR TABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; C reaktif protein = C reactive protein ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Giriş ve amaç: Akut pankreatit, pankreatik asiner hücrelerde depolanan litik enzimlerin, çeşitli faktörler tarafından tetiklenerek aktivasyonu nedeniyle pankreas dokusunun inflamasyonu ve yıkımıyla karakterize, inflamatuar bir hastalıktır. Olguların %80'i kendisini sınırlayan ılımlı seyir gösterirken, nadir kısmı lokal ve sistemik komplikasyonlar oluşturabilen ve tedaviyle gerileyen tiptedir. Kalan %20 olgu ise organ yetmezlikleri, morbidite ve mortaliteye kadar giden, şiddetli şekilde olabilmektedir. Literatürde nutrisyonel belirteç olan prognostik nurtrisyonel indeks (PNI) ve nutrisyonel durum kontrol skoru (CONUT), birçok çalışmada hastalık seyrinin araştırmasında kullanılmıştır. Bu çalışmadaki amacımız,  akut pankreatit nedeni ile takip ettiğimiz hastaların, başvuru anındaki değerlerine göre hesaplanan PNI ve CONUT skorları ile hastalığın seyri arasındaki ilişkiyi analiz etmek, hastalığın seyrini klinik takip sırasında öngörebilmektedir.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği' nde 2016-2021 yılları arasında yatan, akut pankreatit tanılı 261 hasta dahil edildi. Retrospektif olarak yaptığımız çalışmada; hastaların  yaşı, cinsiyeti, yatış süresi, komorbiditesi, hemogram, biyokimya değerleri, lokal komplikasyonları (ödem, pseudokist, abse, nekroz) ve sistemik komplikasyonları değerlendirildi. Başvuru anındaki tetkiklerine göre, PNI ve CONUT skoru hesaplanan hastaların, bu skorlar ve CRP  ile komplikasyon gelişimi arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamız, yaşları 18 ile 96 arasında olan, 139'u (%53.3) kadın ve 122'si (%46.7) erkek olmak üzere toplam 261 olgu ile yapılmıştır. Çalışmada hastalar, 129'u (%49.4) komplikasyon gelişimi görülmeyen ve 132'si (%50.6) komplikasyon gelişimi görülen olmak üzere 2 grup altında incelendi. Komplikasyon gelişimi görülenlerin ve görülmeyenlerin PNI skorları arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Komplikasyon gelişimi görülenlerin CONUT skoru, komplikasyon gelişimi görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p:0.012; p<0.05). Komplikasyon gelişimi görülenler ve görülmeyenler arasında CRP değeri açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Nekroz görülenlerin PNI skoru, nekroz görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük (p:0.036; p<0.05); CONUT skoru anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.006; p<0.05). Prognostik nutrisyonel indeks (PNI) skoru ile CONUT skoru arasında ters yönlü, %58.4 düzeyinde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.001). Komplikasyon gelişiminde CONUT düzeyi testi için tespit edilen cut-off noktası ≥1.5 olarak hesaplandı. Bu değerin duyarlılığı %67.4, özgüllüğü %47.3 olarak bulundu.
Sonuç: Nutrisyonel durum kontrol skoru (CONUT) hastalarda genel komplikasyon gelişimi açısından anlamlı bulunmuştur. Prognostik nutrisyonel indeks (PNI) ve CONUT skoru hastalarda nekroz gelişimi açısından anlamlı bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Prognostik nutrisyonel indeks, Nutrisyonel durum kontrol skoru, Akut pankreatit

Abstract:
Introduction and Objective: Acute pancreatitis is an inflammatory disease characterized by inflammation and destruction of pancreatic tissue due to activation of lytic enzymes in the pancreatic acinar cells which are triggered by various factors. 80% of cases have self-limiting course whereas a few of cases have local and systemic complications which are responsive to the treatment. Remaining 20% of cases may be severe with consequences as organ failure, morbidity and even death. In literature, prognostic nutritional index (PNI) and controlling nutritional status (CONUT) score have been used as nutrition indicators for investigating course of the disease in many studies. In this study, we aim to analyze the relation between calculated PNI and CONUT scores according to their initial values and the course of the disease; and to predict the course of the disease during clinical observation.
Materials and Methods: A total of 261 patients diagnosed with acute pancreatitis and admitted to Internal Medicine Clinic of İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital in the years 2016-2021 were included in this study. Age, gender, length of stay, comorbidities, complete blood count and biochemical values, local complications (edema, pseudocyst, abscess, necrosis) and systemic complications of patients were retrospectively evaluated in our study. Relations between PNI and CONUT scores calculated with admission valuses, CRP and development of complications were investigated.
Results: Our study was conducted with a total of 261 cases consisted of 139 (53.3%) women and 122 (46.7%) men aged between 18-96. Patients were divided into two groups as 129 (49.4%) patients without complication and 132 (50.6%) patients with complications. There was no significant difference between patients without complicatons and patients who developed complications in terms of PNI scores (p>0.05). CONUT score of patients developed complications were statistically significantly lower patients without complications (p:0.012, p<0.05). There was no significant difference between two groups in terms of CRP levels (p>0.05). PNI score of patients with necrosis was statistically significantly lower than scores of patients without necrosis (p:0.036, p<0.05) whereas CONUT score was statistically significantly higher (p:0.006, p<0.05). There was an inverse and statistically significant relation between prognostic nutritional index (PNI) and CONUT score at the level of 58.4% (p<0.001). Cut-off value of  CONUT level for development of complication was calculated as ≥1.5. This value had sensitivity of 67.4% and 47.3% of specifity.
Conclusion: Controlling nutritional status score (CONUT) was significant for development of general complication. Prognostic nutritional index (PNI) and CONUT scores were significant for development of necrosis.

Keywords: Prognostic nutritional index, controlling nutritional status score, acute pancreatitis