Tuz Gölü çevresinde yayılış gösteren bazı halofit chenopodıaceae familyası üyelerinin ekofizyolojisi
The ecophysiology of some members of halophyte chenopodiaceae family around Salt Lake
Yazar: FAHRİYE ÖCAL
Danışman: PROF. DR. HAYRİ DUMAN ; PROF. DR. RUKİYE TIPIRDAMAZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Çalışmamızda, Türkiye'nin en büyük üçüncü gölü olan Tuz Gölü çevresinde bulunan Chenopodiaceae familyasına ait 12 euhalofit takson, alandaki farklı üç istasyondan toplanarak toprak üstü organlarında inorganik iyon (Na+, Cl-, K+, Ca+2 ve Mg+2) ve glisinbetain miktarları belirlenerek, taksonlara ve istasyonlara bağlı farklılıklar belirlenerek değişimler incelenmiştir. Taksonlar arasındaki farklılıklar ile ile bitkilerin toplandığı toprağın özellikleri arasındaki ilişkileri (toprağın % su, pH, EC, çözünebilir anyon (HCO3-, Cl-, SO4-2) ve katyon (Na+, K+, Ca+2, Mg+2)) belirlenmiştir.Hakim tuz tipi her üç istasyonda da Sodyum Klorür olarak belirlenmiştir. Toprak özellikleri bakımından Şereflikoçhisar (1.) istasyonu yüksek EC, Na+ ve Cl- değerleri ile diğer istasyonlardan önemli derecede farklı bulunmuştur. Toprağın EC değerleri ile Na+ ve Cl- miktarları arasında pozitif yönde kuvvetli bir ilişki tespit edilmiştir. Toprakların Ca+2 miktarı artan Na+ konsantrasyonu ile birlikte düşmektedir. Taksonlarda glisinbetain, Na+ ve Cl- miktarı ve Na+/K+ oranı çok yüksek bulunmuştur. Taksonlar arasında inorganik iyon ve glisinbetain miktarları bakımından önemli farklılıklar olduğu görülmüştür. Taksonların İnorganik iyon ve glisinbetain miktarlarının toprağın fiziksel özelliklerine göre değiştiği belirlenmiştir. Bitkideki glisinbetain miktarı ile toprağın Na+ miktarı arasında pozitif yönde kuvvetli bir ilişki bulunmuştur.Chenopodiaceae familyasının tuza adaptasyon karakteristiğinin Na+, Cl- ve glisinbetain birikimi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In our study, we were investigated 12 euhalophyte taxa belongs to Chenopodiaceae family natives of Salt Lake area that is the third largest Lake in Turkey, collected from three different stations and investigated in terms of the changes in amounts of inorganic ion (Na+, Cl-, K+, Ca+2, Mg+2) and glycinebetaine in shoots by depending on differences between taxa and stations. Relationsips between the differences of taxa and soil properties (water content percentage, pH, EC, soluble anion (HCO3-, Cl-, SO4-2) and cation (Na+, K+, Ca+2, Mg+2)) where plants collected from were determined.The dominant salt type of all sations is NaCl. The soil properties of Şereflikoçhisar (1.) station is significantly different from other stations as EC value and Na+ and Cl- amounts. The strong positive relationship were determined between the EC values and Na+, Cl- amounts of soil. The Ca+2 amounts were decreased with increasing amounts of Na+. The glycinebetaine, Na+ and Cl- amounts were very high and the rate of Na+/K+ was higher than 1. There are differences in inorganic ion and glycinebetaine amount of taxa. There were strong positive relationship between the glycinebetaine amount of taxa and Na+ amount of soil.We determined that the characteristic adaptation mechanism of Chenopodiacaeae is the accumulation of Na+, Cl- and glycinebetaine.