Bipolar bozuklukta hemoglobin elektroforezi: biyolojik bir gösterge olarak fetal hemoglobin ve hemoglobin A2' nin kullanım olasılığının incelenmesi
Hemoglobin electrophoresis in bipolar disorder: analysing the possibility of using fetal hemoglobin and hemoglobin A2 as a biological parameter
Yazar: BAHRİ İNCE
Danışman: DR. ADİL MERİÇ ALTINÖZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Elektroforez = Electrophoresis ; Fetal hemoglobin = Fetal hemoglobin ; Fetüs = Fetus ; Hemoglobin A = Hemoglobin A ; Hemoglobin A2 = Hemoglobin A2 ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Amaç: Beyin yüksek metabolizma hızı ile en fazla oksijen gereksinimi olan organlardan birisidir. Toplam vücut ağırlığının yaklaşık %2' sini oluşturmasına rağmen kardiyak outputun %20' sini alarak vücut oksijeninin de %20' sini tüketir. Hem hipoksinin hem de hiperoksinin sinir sisteminde fizyolojik işleyişe zararlı olabileceği bildirilmiştir. Bu hassas dengenin sağlanabilmesi için birçok faktör beraber rol oynar. Bipolar bozuklukta (BPB) serebral kan akımının araştırıldığı çalışmalarda farklı sonuçlar bulunsa da çalışmaların çoğunda bölgesel serebral kan akımının azaldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada vücutta oksijen dengesinde görev yapan HbF ve HbA2 ile BPB' un klinik özellikleri arasında bir ilişki var mıdır sorusuna yanıt aranacaktır.Yöntem: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Raşit Tahsin Duygudurum Merkezi'nde DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre Bipolar I bozukluğu tanısı konulmuş 120 adet ötimik hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların HbF ve HbA2 oranları HPLC yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların HbA2 oran ortalaması 2,78±0,33 idi. HbA2 değeri postpartum epizodu olmayan kadınlarda anlamlı derecede (p=0,04) daha yüksekti. Postpartum epizod sayısı ile HbA2 değerleri arasında negatif korelasyon mevcuttu. HbF oran ortalaması ise 0,67±0,30 idi. Soy geçmişinde psikotik bozukluk olan hastalarda HbF oranı anlamlı derecede (p=0,03) daha yüksekti.Sonuç: Bu çalışma Medline/Pubmed veritabanında yapılan taramaya göre HbF ve HbA2 oranları ile BPB' un klinik özellikleri arasındaki ilişkiyi araştıran ilk çalışmadır. HIV' e bağlı ikincil manilerde HbA2 seviyesini yükselten antiretrovirallerin mani için koruyucu olmasında etki düzeneği HBA2 seviyesini yükseltmesi olabilir. Yine medroksiprogesteron asetatın manik ataklarda ve postpartum ataklarda etkisi HbA2 seviyesini artırmasından kaynaklanıyor olabilir. HbF' nin soy geçmişinde psikoz öyküsü olanlarda yüksek bulunması TH, DRD4 ve beta globin benzer genlerinin yakın komşuluğuna bağlı olabilir. Bu çalışmaya sadece ötimik hastalar dâhil edilmiştir, çalışmamızda bulduğumuz ilişkilerin doğrulanması ve bu ilişkilerin açıklanması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The brain with its high metabolic rate is one of the leading organs with the highest requirement to oxygen. Although it constitutes approximately 2% of the total body weight, it receives 20% of cardiac output and consumes 20% of the body oxygen. Both hypoxia and hyperoxia are reported to act harmful against physiological operations. This sensitive equilibrium in the brain is maintained via simultaneous action of many diverse factors. In bipolar disorder, despite diverging results obtained in studies regarding the cerebral blood flow, the majority of studies indicate a reduction in the regional brain blood supply. In this study, it is aimed to investigate, whether there are any relations between the clinical features of bipolar disorder and Hemoglobin F and Hemoglobin A2, which serve functions in body oxygen equilibrium.Method: One hundred and twenty eutymic patients given a diagnosis of Bipolar I Disorder according to DSM-IV-TR diagnosis criteria in the Rasit Tahsin Mood Center of Bakirkoy Prof. Mazhar Osman Research and Training Hospital For Psychiatry, Neurology and Neurosurgery were included in the study. The patients? HbF and HbA2 levels were analyzed using a HPLC system.Results: The average value of HbA2 rates of the included patients was 2,78±0,33.HbA2 value was significantly higher in women without a postpartum episode (p=0,04). Moreover, there was also a negative correlation between number of postpartum episodes and HbA2 levels. The average value of HbF rates was 0,67±0,30. In those, who had a psychotic disorder in their family history, HbF rates were significantly higher (p=0,03).Discussion: This study ? searching in the Medline/ PubMed database? is the first study investigating relations between the clinical features of bipolar disorder and rates of HbA2 and HbF. In HIV-associated secondary manias, the mania-protecting effects of anti-retroviral drugs may associate with their effect in increasing HbA2. Medroxyprogesterone acetate?s beneficial effects in manic and post-partum episodes may again be related to its effect to increase HbA2 levels. Increased levels of HbF in those with positive family background of psychosis may be associated with its gene locus neighboorhood to TH, DRD4 and beta globin loci. This study was only comprised of eutymic patiens; more detailed studies are needed to verify and explain the associations found in the current study.