Okul öncesi dönem çocuklarının savaş ve barış kavramlarına ilişkin bakış açılarının incelenmesi
An examination of preschool children's perspectives on the concepts of war and peace
Yazar: ELİF LÖKLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YALMAN POLATLAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının savaş ve barış kavramına bakış açılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul'un Küçükçekmece ilçesinde, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında eğitime devam eden, 64-78 aylık yüksek sosyo-ekonomik düzeyden 30 öğrenci (16 erkek, 14 kız) ve düşük sosyo-ekonomik düzey grubunda 30 çocuk (14 erkek, 16 kız) yer almıştır.
Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim deseni kullanılmıştır. Veri toplama araçları ise Çocuk Demografik Formu, Çocuk Görüşme Soruları, Resimli Hikâye Kitapları ile savaş ve barış kavramlarına ilişkin çizilen resimlerden oluşmaktadır. Araştırma süreci, hikâye kitaplarının okunması, savaş ve barış kavramları ile ilgili görüşme yapılması ve çocuklara resim çizdirilmesi ile tamamlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, savaş kavramına ilişkin alt temalar; şiddet, savaş araç-gereçleri, ölüm, olumsuz duygular, savaş terminolojisi, savunmak, kötülük ve olumsuz olaylar; barış kavramına ilişkin alt temalar ise kardeşlik, iyi oluş, iyilik, sosyal iletişim, nezaket davranışları, içsel barış, gök cisimleri, okul, oyun, doğa sevgisi, müzik, mutluluk, uzlaşmak ve erdemli olmak olarak belirlenmiştir. Ayrıca çocuklar, savaş kavramını savaşmak, kavga etmek, kötü hissetmek ve ölüm; barış kavramını ise iyi olmak, birlikte olmak ve barışmak olarak belirtmişlerdir. Okul öncesi dönem çocukları, savaş ve barış kavramına bakış açılarını çizdikleri resimler yoluyla ifade etmişlerdir. Barış resimlerinin, savaş resimlerine göre düşüncelerini daha iyi aktardıkları belirlenmiştir. Savaş kavramı ile ilgili sorularda çocuklar, savaşın nedenlerini açıklayarak savaşın olmamasını mutlu bir yer olarak ifade etmişlerdir. Ayrıca barış kavramı ile ilgili sorularda ise barışın olması için neler yapılması gerektiğini ve barış olmasaydı dünyanın kötü bir yer olacağını belirtmişlerdir.

Abstract:
This study aims to examine the perspectives of preschool children on the concepts of war and peace. The study group consists of 30 students (16 boys, 14 girls) from a high socioeconomic level and 30 students (14 boys, 16 girls) from a low socioeconomic level, all aged between 64-78 months, attending school in the Küçükçekmece district of Istanbul during the 2023-2024 academic year.
In the research, the phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used. The data collection tools included the Child Demographic Form, Child Interview Questions, Picture Storybooks, and drawings related to the concepts of war and peace. The research process was completed by reading storybooks, conducting interviews about the concepts of war and peace, and having the children draw pictures. As a result of the study, the sub-themes related to the concept of war were identified as violence, war tools, death, negative emotions, war terminology, defense, evil, and negative events; while the sub-themes related to the concept of peace were identified as brotherhood, well-being, kindness, social communication, acts of kindness, inner peace, celestial bodies, school, play, love of nature, music, happiness, reconciliation, and virtue. Additionally, the children defined the concept of war as fighting, quarreling, feeling bad, and death; and the concept of peace as being good, being together, and making peace. Preschool children expressed their perspectives on the concepts of war and peace through the drawings they created. It was determined that the children conveyed their thoughts more effectively in their peace-themed drawings compared to their war-themed drawings. In response to questions about the concept of war, the children explained the reasons for war and described a place without war as a happy place. Furthermore, in response to questions about the concept of peace, the children mentioned what should be done to ensure peace and noted that the world would be a worse place without peace.