Fantastik edebiyat resimlemeleri ve bir etkileşimli kitap uygulaması
Fantastic literature illustrations and an effective book application
Yazar: ELİF MERVE ÇAKIR
Danışman: DOÇ. ATİLA IŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anlatım resimleri = Expression pictures ; Dijital illüstrasyon = Digital illustration ; Etkileşimli elektronik kitap = Interactive electronic book ; Fantastik edebiyat = Fantasy literature ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Hareketli grafikler = Motion graphics ; Resimler = Pictures ; İllüstrasyon = Illustration ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration

Özet:
Bu tez çalışmasında fantezi ve resimleme (illüstrasyon) kavramları birlikte ele alınıp, fantastik edebiyatın illüstrasyon üzerindeki etkisi incelenerek literatüre katkıda bulunulmak amaçlanmıştır. Edebiyat ve illüstrasyonun sıkı bir ilişkisi vardır. Pek çok metin okuyucuya içerik hakkında bilgi vermek, dikkat çekmek gibi amaçlar için illüstrasyona başvurur. Fantastik edebiyat gibi düşselliğin ve soyut kavramların baskın olduğu bir edebi türde illüstrasyona olan ihtiyaç had safhadadır. Kimi zaman anlatıcının betimlemeye ve diğer söz sanatlarına başvurarak tek başına imgeleri aktarması yetersiz kalabilmektedir. Fantastik edebiyatın içeriğini oluşturan ütopik evrenler, yaratıklar, alışılagelmişin dışındaki her şey illüstrasyon sanatı ile adeta can bulur.  
Dünyada pek çok fantastik kurgunun anlatılmasında etkili bir yöntem olan illüstrasyon, ülkemizde daha çok çocuk kitapları için kullanılmıştır. Bu şüphesiz ki fantastik edebiyatın hedef kitlesinin büyük kısmını gençlerin oluşturmasından kaynaklıdır. Oysa ki geçmişte ve bugün üretilen çoğu fantastik masalların, öykülerin ve romanların ilk hali yetişkinler içindir. Eserler, sadeleştirilip ağdalanarak çocuklara yönelik hale getirilmiştir. Yapılan araştırmalar, örnekler ve uygulama kısmı ile birlikte bu tez çalışmasının ana hedefi e-kitaplarda kullanılan illüstrasyon ve görsel içeriklerin yetişkinlere de hitap edebileceğini ortaya koymaktır. 
Geleneksel anlamda kitaplar, uygarlığın doğuşundan beri insanlığa kültürel aktarım, bilgilerin kalıcı hale gelmesi gibi amaçlar doğrultusunda hizmet etmiştir. El yazması ile başlayan kitapların serüveni, matbaanın bulunuşu ile ivme kazanmış, daha sonra gelişen baskı teknikleri ile devam etmiştir. Bugün teknolojide gelinen son nokta beraberinde okuma alışkanlıklarını da değiştirmiştir. Hemen herkesin evinde olan bilgisayarlar, tabletler ve mobil cihazlar bir çok esere ulaşım ve taşıma kolaylığı sağlarken, maliyeti de düşürerek tercih edilirlik kazanmışlardır. Bu cihazlarda kitaplar etkileşimli hale gelmiş, genel olarak kitap uygulamaları olarak adlandırılmıştır. Farklı formatlarda çalışan kitap uygulamaları, illüstrasyon, hareketli grafik, ses, efektler ve içerdiği diğer etkileşim unsurları ile bir çok tasarımcı için de yeni bir çalışma sahası oluşturmaktadır. Dünyada klasikleşmiş eserlerin bir çoğu için pek çok kitap uygulaması üretilirken, ülkemizde etkileşimli kitap uygulamaları genellikle çocukların okul öncesi eğitimi için üretilen içeriklerle sınırlı kalmıştır.  
Bu tez çalışması iki ana bölümden oluşup, yapılan proje uygulaması konusu için hazırlanmış olan bölümle birlikte üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde illüstrasyon kavramı tarihi gelişim süreci ile berber açıklanmış, üretim tekniklerine değinilmiştir. İllüstrasyonun kullanım alanları ve yaklaşım açısından türleri, ayrı ayrı başlık ve alt başlıklar halinde örnekler ile açıklanmıştır.  
İkinci bölümde fantastik kavramı tanımlanmıştır. Fantastiğin dünyadaki tarihi gelişim süreci detaylı bir şekilde incelenmiştir. Fantastiğin türleri, sanatçıları ile tanımlanmıştır. Fantastik edebiyatın dünyadaki tarihi gelişim süreci açıklandığı gibi Türkiye'deki gelişim süreci de incelenmiştir. Fantastik edebiyat ve illüstrasyon arasındaki ilişki daha önce bu alanda eserler üretmiş olan başarılı sanatçıların çalışmaları örnek alınarak açıklanmıştır. Örnek çalışmalarda kullanılan üslup, tasarım ve tekniğin detaylı incelenmesi yapılıp, fantastik illüstrasyonun edebi çalışmalara olan katkısına değinilmiştir. 
Son bölüm olan üçüncü bölümde ise etkileşimli kitap uygulamaları hakkında bilgi verilmiştir. Etkileşimli kitap uygulamaları ve elektronik kitap arasındaki farklar yapılan tanımlamalar ile açıklanmıştır. Etkileşimli kitap uygulamalarının tarihi gelişimine değinilmiş, teknik özellikleri incelenmiştir. Uygulamanın konusu olan Edgar Allan Poe'nun, The Raven (Kuzgun) adlı fantastik-gotik şiiri biçimsel ve anlamsal olarak incelenmiştir. Uygulama kısmında Kuzgun şiiri için yapılan eskiz çalışmaları açıklamaları ile birlikte verilmiştir ve Edgar Allan Poe'nun The Raven (Kuzgun) adlı eseri için hedef kitlesi yetişkinler olan bir etkileşimli kitap uygulaması yapılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the concepts of fantasy and illustration are studied together and the effect of fantasy literature on illustration is aimed to contribute to the literature. Literature and illustration have a tight relationship. Many texts refer to the illustration for purposes such as giving information to the reader about the content, drawing attention. There is a need for a literary type of illustration in which imaginative and abstract concepts dominate such as fantasy literature. Sometimes the narrator may not be able to describe the images by referring to the description and other words. At this point, the art of illustration comes into play. The utopian universes, creatures, everything outside of the usual form of fantasy that constitutes the content of fantasy, are almost alive with the art of illustration.
The illustration, which is an effective method for explaining many fantastic edits in the world, has been used mostly for children's books in our country. This is undoubtedly due to the fact that most of the target audience of fantastic literature is formed by young people. However, the first version of most fantastic tales, stories and novels produced in the past and today is for adults. The works have been made oriented towards children by simplifying and waving. The main objective of this thesis study, together with the researches, examples and application part, is to reveal that the illustrations and visual contents used in e-books can be addressed to adults.
In the traditional sense, the books have served the purposes of cultural transfer to humanity since the birth of civilization, and the persistence of information. The adventure of the books starting with the manuscript was accelerated by the presence of the printing press and continued with the developing printing techniques. Today, the last point in technology has changed the reading habits. Computers, tablets, types, and mobile devices in almost everyone's home have been preferred by reducing the costs while providing ease of transportation and transportation to many works. In these devices, the books have become interactive and are generally referred to as book applications. With its book applications, illustration, motion graphics, sound, effects and other interaction elements that work in different formats, it creates a new working area for many designers. While many book applications are produced for many of the classical works in the world, interactive book applications in our country are generally limited to the contents produced for the preschool education of children.
This thesis consists of two parts and consists of three chapters. In the first chapter, the concept of illustration is explained to the barber by the historical development process and the production techniques are mentioned. The types of usage and types of approaches are explained with examples as separate headings and sub-headings.
In the second chapter, fantastic concept is defined. The historical development process of fantastic in the world is examined in detail. The types of fantastic are defined by their artists. Fantastic literature describes as the world history of the development process of the development process in Turkey was also examined. The relationship between fantasy literature and illustration is explained by the works of successful artists who have produced works in this field. A detailed study of the style, design and technique used in the case studies and the contribution of fantastic illustration to literary works are mentioned.
In the third chapter, information about interactive book applications is given. The differences between interactive book applications and electronic books are explained with definitions. The historical development of interactive book applications is discussed and their technical characteristics are examined. Edgar Allan Poe, the subject of the application, The Raven (Raven) fantastic-gothic poem has been examined formally and semantically. In the application part, the sketch works for the Raven poem were given with their explanations and an interactive book with the target audience of adults was made for Edgar Allan Poe's The Raven.