İnovasyon kültürü, rekabet stratejileri ve firma yeteneklerinin işletme performansına etkisi
Effects of innovation culture, competition strategies and company capabilities on business performance
Yazar: MEHMET PEKMEZCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN AKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ekonomik sistem değişiklikleri, küreselleşme, bilgi iletişim teknolojisindeki gelişmeler, tüketicilerin talep yapısının değişmesine ve çeşitlenmesine yol açmıştır. Bu durum işletmelerin, kendi müşterilerinin isteklerini karşılamak ve onlara en iyi hizmeti sunmak için rakip işletmeler ile yoğun bir rekabet ortamına girmesine neden olmuştur. Rekabet, kısa sürede ulusal sınırların ötesine geçmiş, bu nedenle yeni bir küresel ekonomik yapının doğmasına ve bu yapı içerisindeki firmaların farklı stratejiler geliştirmesine zemin hazırlamıştır. İşletmeler, varlıklarını devam ettirmek ve rakiplerinin önüne geçmek adına rekabetçi bir güç arayışı içerisinde hareket ederek, stratejiler üretmektedir. Rekabet stratejileri ile ilgili yaklaşımlar bu gücün meydana gelme durumunu çeşitli sebeplere bağlamıştır. Bu yaklaşımlardan birisi olan kaynak temelli yaklaşım, firmanın gücünün, örgütün sahip olduğu eşsiz ve kolay taklit edilemez yeteneklerden ve inovasyon kültüründen kaynaklandığını savunmaktadır. Bir diğer bakış açısı olan Endüstri temelli bakış ise, güç faktörünü, firmaların iç dinamiklerinden çok dış rekabetten dolayı yapması gereken bir zorunluluk olarak görmektedir. Mücadele edilen pazarda, üstün performans göstermenin yolunun farklılaşmaktan, maliyet liderliğinden veya bir pazar nişine odaklanmaktan geçtiğini ifade etmektedir. Farklı teorilerin düşüncelerini bir araya getiren bu çalışmanın amacı, firmaların inovasyon kültürünün ve rekabet stratejilerinin inovasyon yeteneklerine ve firma pazar performansına doğrundan ve dolaylı etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda inovasyon yeteneklerinin de firma pazar performansına etkisini incelemeye çalışmaktır. Bu doğrultuda araştırma, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde makine halısı üretimi faaliyetlerini sürdüren firmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The economic system changes, globalization, developments in information and communication technologies have led to changes and diversification of the demand structure of consumers. This situation has caused businesses to enter into an intense competition environment with rival businesses in order to meet the demands of their customers and to offer them the best service. The competition went beyond national borders in a short time, therefore, it paved the way for the emergence of a new global economic structure and the development of different strategies for companies within this structure. Businesses produce strategies by acting in search of a competitive power in order to maintain their existence and get ahead of their competitors. Approaches related to competitive strategies have attributed the occurrence of this power to various reasons. The resource-based approach, which is one of these approaches, argues that the strength of the firm stems from the unique and inimitable capabilities of the organization and its innovation culture. Industry-based perspective, which is another perspective, sees the power factor as a necessity for companies to do because of external competition rather than internal dynamics. It states that the way to show superior performance in the struggling market is through differentiation, cost leadership or focusing on a market niche. The aim of this study, which brings together the thoughts of different theories, is to investigate the direct and indirect effects of firms' innovation culture and competitive strategies on their innovation capabilities and firm market performance. In addition to that, the study is trying to examine the effect of innovation capabilities on firm market performance. In this direction, the research was carried out on companies that continue their machine-made carpet production activities in Gaziantep Organized Industrial Zone.