Alt gömülü yirmi yaş dişi cerrahisinde, Naproksen Sodyum, Etodolak ve Diklofenak Potasyum'un postoperatif ağrı, ödem ve trismus üzerindeki etkilerinin kıyaslanması
Comparison of the effect of Naproksen Sodium, Etodolac and Diclofenac Potassium on postoperative pain, swelling and trismus after mandibular impacted third molar surgery
Yazar: NİHAT AKBULUT
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER ÇÖLOK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağrı = Pain ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Diklofenak = Diclofenac ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Diş-sürmemiş = Tooth-unerupted ; Trismus = Trismus ; Ödem = Edema

Özet:
Çalışmanın amacı etodolak ve diklofenak potasyum etken maddelerinin gömük alt yirmi yaş dişi cerrahi çekimi sonrası oluşan ağrı, ödem ve trismus üzerine olan etkilerini, etkisi bilinen bir ilaç olan naproksen sodyum ile karşılaştırmak, ayrıca ultrasonografi gibi objektif bir ödem ölçüm metoduyla VAS metodunu karşılaştırmaktır.Randomize, çift kör yapılan bu çalışma kemik retansiyonu olan, cerrahi çekim gerektiren alt gömük yirmi yaş dişe sahip 42 hastadan oluşmaktadır. Hastalar genç, sistemik hastalığı bulunmayan, gönüllü olur formunu imzalamış, benzer zorlukta dişleri olan bireyler içerisinden seçilmiştir. Hastalar 3 ayrı ana gruba ayrılarak bir gruba etodolak (A grubu), birine naproksen sodyum (B grubu) ve bir diğeri diklofenak potasyum (C grubu) şeklinde rastgele düzenlenmiştir. Tüm hastalarda gömük yirmi yaş ameliyatları lokal anestezi altında gerçekleştirilmiştir. Ağrı; postoperatif 6., 12., 24. saat, 2., 3., 5. ve 7. günlerde VAS ile değerlendirilmiştir. Ödem; preoperatif, postoperatif 2. Gün ve 7. Günlerde cilt altı ultrasonografik olarak ve postoperatif 2. Gün ve 7. Günlerde VAS ile değerlendirilmiştir. Trismus ise; preoperatif, postoperatif 2. ve 7. günlerde keser dişler arası mesafe milimetrik bir kumpas yoluyla ölçülerek maksimum ağız açıklığı miktarı değerlendirilmiştir.Elde edilen veriler SPSS 15.0 paket programı ile değerlendirilmiş, verilere ilişkin analizler, bağımsız ilaç grupları arası çoklu karşılaştırmalarda `Kruskal Wallis Testi', ikili karşılaştırmalarda ise `Mann-Whitney U Test İstatistiği' kullanılmıştır. Gruplar dikkate alınmadan farklı zamanlarda tüm hastalara ilişkin birbirine bağımlı farklı zamanlar arası çoklu karşılaştırmalarda `Friedman Test İstatistiği', ikili karşılaştırmalarda `Wilcoxon Signed Ranks Test'i kullanılmıştır.Ağrıya ilişkin olarak nicelik olarak diklofenak potasyum> naproksen sodyum> etodolak şeklinde saptandı ancak bu fark istatistiki bir anlam taşımamaktadır. Ödeme ilişkin olarak ilaçlar arasında postoperatif 2. günde saptanmış olup ultrasonografik ölçümlere göre diklofenak potasyum> naproksen sodyum> etodolak şeklinde saptanıp bu ilişki istatistikî olarak da anlamlıdır. Ödem VAS bulgularında ise bu sıralama diklofenak poatasyum> naproksen sodyum= etodolak şeklinde tespit edilip bu fark istatistiki olarak da anlamlı bulunmuştur. Trismus da ise ilaç grupları arasında etkinlik açısından herhangi bir farklılık saptanmamıştır.Çalışmamızda kullanılan ilaçların, gömük alt yirmi yaş dişlerinin cerrahi çekimi sonrası oluşan ve hastaların sosyal aktivitelerini etkileyen konforsuz dönemi azaltmada etkili olduğu saptanmıştır. Bu konu üzerinde farklı NSAII ilaçlar, lazer, steroid ve ultrason uygulamaları gibi birçok metod denenmiştir ve denenmeye devam edecektir. Var olan çalışmalar henüz bu konforsuz dönemi ortadan kaldıramamaktadır. Bu doğrultuda yeni yöntemler bulunması amacıyla daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
In the present study we aimed to compare the effects of the etodolac and diclofenac sodium on pain, swelling and trismus with the naproxen sodium, a well known drug, following impacted third molar surgery with visual analog scale (VAS) and ultrasonography.The study is included 42 patients with impacted third molars with bone retantion and planned randomised and double-blinded. Systemically asymptomathic,young, and having in same difficulty extractions were selection criteria of the study. Patients signed the voluntary consent form and included in study. In the study patients were randomly divided in 3 groups as etodolac (A group), naproxen sodium (B group) and diclofenac sodium (C). Impacted third molars surgically extracted with local anesthesia. Patients were asked to sign VAS at 6th, 12th hours and 1st, 2nd, 3rd, 5th and 7th.days postoperatively. Swelling was evaluated ultrasonographically pre and post operatively at 2nd and 7th days and also patients were asked to sign the VAS postoperatively at 2 nd and 7th day for swelling. At pre and postoperative 2nd and 7th days, mouth openings of the patients were calculated with composing stick.Collected data evaluated with SPSS 15.0 package program and related data analyze of multiple comparison of the independent drug groups were done with `Kruskal Wllis Test?. Double comparisons of the groups were done with `Mann-Whithey U Test?. Multiple comparisons of the data of the different realated times without considering the groups were done with `Friedman Test? and double comparison of the same data were done wtih `Wilcoxon Signed Ranks Test?.In proportion of pain data, diclofenac sodium was higher than naproxen sodium while naproxen sodium was higher than etodolac. However this difference was not statistically significant. Swelling in postoperative second day was highest in diclofenac sodium group and naproxen sodium was higher than ettodolac. The statistically relation was significant. In VAS results of swelling, diclofenac sodium was higher than other two drug groups while they were same. The difference was statistically significant. No siginificant difference was noted about trismus in all drug groups.Drugs which we used in our study for reducing the uncomfortable period that occurs after surgical extraction of mandibular impacted third molars and affects social activity of patients were found to be effective. Various methods, such as different NSAII drugs, laser, steroid and ultrasonography applications, were tested and will continue to be test on this issue. Existing studies can not eliminate this uncomfortable period yet. In this direction, more studies are needed to find new methods.