Hipotiroidi olan kadınlarda visseral adipozite indeksi, kardiyometabolik risk faktörleri ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of visceral adiposity index, cardiometabolic risk factors and nutritional status in women with hypothyroidism
Yazar: HİLAL GÜMÜŞÇÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Bazal metabolizma = Basal metabolism ; Beslenme = Nutrition ; Enerji metabolizması = Energy metabolism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kilo alma = Weight gain ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Tiroid bezinin, yeterli düzeyde tiroid hormonu üretememesi sonucu tiroid hormon eksikliğinin patolojik durumuna bağlı olarak en sık görülen tiroid fonksiyon bozukluğu hipotiroidi hastalığıdır. Hipotiroidi hastalığı prevelansı, yaşla birlikte artmaktadır. Kadınlarda, erkeklere göre 4-10 kat daha sık görülmektedir. 
Hipotiroidi hastalığı, kardiyovasküler hastalık (KVH) için risk faktörüdür. Hipotiroidi hastalığının kalp fonksiyonlarında ve kardiyovasküler sistemde önemli etkileri bulunmaktadır. Visseral adipozite indeksi (VAI), kardiyometabolik riski, adipoz doku dağılımını göstermektedir. Bu çalışma hipotiroidi olan kadınlarda VAI, kardiyometabolik risk faktörleri ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacı ile yürütülmüştür. Çalışma, Ekim 2018-Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Meme ve Endokrin Cerrahi kliniğine başvuran hipotiroidi tanısı almış olan 23-83 yaş arası 50 kadın ve 19-72 yaş arası 50 sağlıklı kontrol kadın üzerinden yürütülmüştür. Bu hastalara çalışmanın başlangıcında kişisel bilgilerini ve hastalıklarına ilişkin bilgileri saptamaya yönelik anket formu uygulanmıştır. Hastaların beslenme durumları; besin tüketim alışkanlıkları formu, guatrojenik besin tüketim sıklığı formu ve 24 saatlik besin tüketim kaydı ile belirlenmiştir. Hastaların biyokimyasal parametreleri sonuçları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Fiziksel aktivite durumları 24 saatlik fiziksel aktivite kayıt formu ile değerlendirilmiştir. Bu çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 38.9±15.1 yıl olarak saptanmıştır. Çalışma grupları arasında biyokimyasal kan parametleri (açlık kan şekeri, glikolize hemoglobin (HbA1c), total kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), trigliserid (TG), tiroid uyarıcı hormon (TSH), triiyodotironin (T3), tiroksin (T4), serbest T4 (sT4) ve serbest T3 (sT3)), antropometrik  ölçümleri (beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, bel-kalça oranı, bel-boy oranı) ve klinik özellikleri (ailede hipotiroidi  ve otoimmün hastalık öyküsü) arasında istatistiksel olarak önemli ilişkiler saptanmıştır. Hasta grubunun VAİ ortalaması (4.9±2.7 (alt:1.3- üst: 12.6)) kontrol grubundan (2.2±1.1 (alt:0.8- üst:7.3)) istatistiksel olarak önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Besin tüketimlerinde kontrol grubu içinde en az haftada bir kez ve ayda iki kez guatrojenik besinlerden brokoli tüketenlerin oranı hipotiroidi grubundan istatistiksel olarak önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışma grupları arasında diyet referans alımına (DRI) göre günlük makro besin (günlük alınan enerji, tüketilen su, protein, yağ ve posa miktarı ile protein ve karbonhidrat oranı) ve mikro besin (E vitamini, A vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini ve B12 vitamini ve kalsiyum, magnezyum, fosfor, çinko mineralleri) tüketim sınıflaması açısından istatistiksel olarak önemli fark saptanmıştır (p<0.05).
Çalışma sonunda hipotiroidi grubunun VAİ ortalamasının ve kardiyometabolik risk faktörlerinin kontrol grubuna göre istatiksel olarak önemli derecede daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<0.05).
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Haşimato tiroidi, Hipotiroid, Kardiyometabolik risk faktörleri, Visseral adipozite indeksi

Abstract:
Hypothyroidism is the most common thyroid dysfunction due to the pathological condition of thyroid hormone deficiency as a result of inadequate thyroid hormone production. The prevalence of hypothyroidism increases with age. It is 4-10 times more common in women than in men.
Hypothyroidism is a risk factor for cardiovascular disease (CVD). Hypothyroidism has important effects on heart function and cardiovascular system. Visceral adiposity index (VAI) indicates cardiometabolic risk and adipose tissue distribution. This study was conducted to evaluate VAI, cardiometabolic risk factors and nutritional status in women with hypothyroidism. The study was conducted on 50 women aged between 23-83 years and 50 healthy control women aged between 19-72 years who were admitted to the Breast and Endocrine Surgery Clinic at the Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between October 2018 and March 2019. At the beginning of the study, a questionnaire was applied to these patients to determine their personal information and information about their diseases. Nutritional status of patients were determined by the Food consumption habits form, the frequency of the gatrogenic food consumption form and the 24-hour food consumption record. Biochemical parameters and anthropometric measurements were taken. Physical activity status was evaluated with 24 hour physical activity registration form. The mean age of the women who participated in this study was 38.9 ± 15.1 years. There were significant differences between Biochemical blood parameters (fasting blood sugar, glycolised hemoglobin (HbA1c), total cholesterol, high density lipoprotein (HDL), low density lipoprotein (LDL), triglyceride (TG), thyroid stimulating hormone (TSH), triiodothyronine (T3), thyroxine (T4), free T4 (fT4) and free T3 (fT3)), anthropometric measurements (body mass index (BMI), waist circumference, waist-hip ratio, waist-height ratio) and clinical features (family hypothyroidism and autoimmune) and disease history. The mean VAI of the patient group (4.9±2.7 (lower:1.3- upper:12.6)) was significantly higher than the control group (2.2±1.1 (lower:0.8- upper:7.3)) (p<0.05). In food consumption, the percentage of broccoli consumed at least once a week and twice a month in the control group was higher than the hypothyroid group (p<0.05). Dietary reference intake (DRI) among the study groups included daily macro nutrients (daily intake of energy, water, protein, fat and pulp content, percentage of protein and carbohydrates) and micronutrients (vitamin E, vitamin A, vitamin B2, B6 and B12). Vitamin and calcium, magnesium, phosphorus, zinc minerals) were statistically significant difference in terms of consumption classification (p<0.05).
At the end of the study, it was concluded that the mean VAI and cardiometabolic risk factors of the hypothyroid group were significantly higher than the control group (p<0.05).
Key Words: Nutrition, Hasimato thyroid, Hypothyroid, Cardiometabolic risk factors, Visceral adiposity index