Nakitsiz toplum ve dijital ödemeler: Tüketicilerin ekonomik alışkanlıkları
Cashless society and digital payments: Consumers' economic habits
Yazar: MUHAMMED YUSUF ÖZKARAASLAN
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN GÜNAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, ekonomik sistemlerde ve tüketici davranışlarında önemli değişimlere yol açmaktadır. Bu yenilikler, bireylerin günlük yaşamlarını ve ödeme alışkanlıklarını tekrar şekillendirmektedir. Dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, geleneksel kâğıt paranın azalmasına ve nakitsiz toplum kavramının benimsenmesine neden olmaktadır. Bu durum, ekonomik verimliliği artırmakta ve para yönetimini daha güvenli hale getirmektedir.
Bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri İsveç'tir. İsveç, 2025 yılı itibariyle kâğıt para kullanımını tamamen bitireceğini duyurmuştur. Ülkede nakit kullanımı yüzde 40 oranında azalmıştır ve dijital ödemeler toplam işlemlerin yüzde 85'ini oluşturmaktadır. Norveç'te de benzer olarak nüfusun yüzde 95'inden fazlası mobil ödeme uygulamalarını tercih etmektedir. Bu da toplam perakende işlemlerin yüzde 70'inden fazlasını kapsamaktadır. Finlandiya ise 2029'a kadar tamamen nakitsiz bir toplum olmayı hedeflemektedir. Halkın yüzde 98'i banka kartı kullanmakta olup dijital ödemeler toplam işlemlerin yüzde 80'ini oluşturmaktadır. Küresel olarak, dijital ödeme sistemleri hızla benimsenmektedir. ABD'de 2022 yılında nüfusun beşte ikisi hiç nakit kullanmamış, yüzde 11'i ise tamamen bırakmıştır. Birleşik Krallık'ta da 23 milyondan fazla insan neredeyse hiç nakit kullanmamaktadır(TUNÇSİPER, 2024). 
Bu çalışma, dijitalleşmenin tüketici davranışlarına etkilerini anlamaya ve nakitsiz toplum kavramının gelişimini değerlendirmeye katkı sağlamayı hedeflemektedir. Türkiye'deki bireylerin dijital ödeme sistemlerine adaptasyon süreci ve karşılaşılan zorlukların tespit edilmesine, akademik ve pratik açıdan önemli bir katkı sunacaktır. Ayrıca, çalışmanın bulguları, Türkiye'deki finansal kurumlar ve politika yapıcılar için stratejik bilgiler sağlayacaktır.

Abstract:
Advancements in information and communication technologies are leading to significant changes in economic systems and consumer behaviors. These innovations are reshaping individuals' daily lives and payment habits. The proliferation of digital payment systems is causing a decline in the use of traditional paper money and the adoption of the concept of a cashless society. This shift enhances economic efficiency and makes money management more secure.
One of the most striking examples of this transformation is Sweden. The country has announced that it will eliminate the use of paper money by 2025. In Sweden, cash usage has decreased by 40 percent, and digital payments constitute 85 percent of total transactions. Similarly, in Norway, over 95 percent of the population prefers mobile payment applications, encompassing more than 70 percent of total retail transactions. Finland aims to become a completely cashless society by 2029. Currently, 98 percent of the Finnish population uses bank cards, and digital payments account for 80 percent of total transactions. Globally, digital payment systems are being rapidly adopted. In the United States, 40 percent of the population did not use cash at all in 2022, with 11 percent having completely abandoned it. In the United Kingdom, more than 23 million people hardly use cash(TUNÇSİPER, 2024). 
This study aims to contribute to understanding the effects of digitalization on consumer behavior and to assess the development of the cashless society concept. It will provide significant academic and practical insights into the adaptation process of individuals in Turkey to digital payment systems and the challenges they encounter. Moreover, the findings of this study will offer strategic information for financial institutions and policymakers in Turkey.