Hitit inanç sistemi içerisinde yazılıkaya tanrı tasvirlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of god reliefs in yazılıkaya within the frame of hittite religious system
Yazar: ASLI KAHRAMAN ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. TURGUT YİĞİT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Dinler tarihi = History of religions ; Hititler = Hittites ; Tanrı anlayışı = God understanding ; Tasvir = Description ; İnanç sistemi = Faith system ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Hitit dini yalnızca halkın inandığı bir din olmaktan öte kralın baş rahip olarak bayramları yönettiği bir devlet dinidir. Dinin bu kadar devlet ve siyaset ile iç içe olduğu Hitit medeniyetine ait, ritüel metinleri, dualar, bayram törenleri ile ilgili pek çok dini metin günümüze ulaşmıştır. Bu çalışmanın amacı günümüze ulaşan bilgi ve belgeler ışığında Hitit dini sistemine Yazılıkaya gözüyle bakmaktır. Hurri panteonu etkilerini üzerinde taşıyan ve Yazılıkaya açık hava tapınağında figürleri bulunan tanrıların Hitit dini içerisindeki isimleri, sıfatları, konumları ve görevleri hakkında detaylı bilgi vermek çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Dini yaşamın Hitit sosyal, siyasal, kültürel yaşamını nasıl etkilediğini inceleyerek tarih ve dinler tarihi çerçevesinden yeni bir bakış açısı kazandırılacaktır. Çalışmanın ana kaynakları içerisinde Çivi yazılı kaynaklar içerisinden seçilen, dua metinlerinden bölümler, bayram töreni metinleri, efsanelerden alıntılar yer alacaktır. Bu belgeler ışığında Hitit dini incelenirken Hitit devletinin bulunduğu coğrafi konum, iklim göz önünde tutulduğu gibi yanı sıra devletin içinde bulunduğu jeopolitik konum, komşu medeniyetler, Hititlerden önce Anadolu topraklarında hüküm sürmüş kültürlerde ve Kuzey Suriye, Mezopotamya, Hurri'nin Hitit kültürüne etki ve katkıları dikkate alınacaktır.

Abstract:
Hittite religion is not only a religion which peoples believes but also it is the state religion with which king as the head of the priest conducts relegious festivals. Lots of relegious texts related to prayers,festival ceremonies, ritual texts which belong to the Hittite civilization of which religion is so interwined with state and politics ,have reached today. This study intends to look at Hittite relegion system with the eye of Yazılıkaya in the light of information and document which have reached today.Main subject of the study is to give detailed information about the names, titles,positions and missions of gods who have the effects of Hurri panteon and have figures on Yazılıkaya open air temple.Furthermore, a new point of view from the frame of history and history of relegions will be gained analyzing how religious life affects Hittite`s social,political,cultural life.Chapters from the prayer texts,festival ceremony texts,quotations from the myths,which are chosen from the sources in cuneiform,establish the main sources of the study.When Hittite religion is analyzed in the lights of these documents, not only will geographical position and climate of Hittite state be taken into consideration but also geopolitical position,neighbouring civilizations,cultures which have reigned in the Anatolian territories before the Hittites, effects and contributions of Northern Syria,Mesopotamia,Hurri to the culture of Hittite will be considered.