Sezgisel yeme davranışının beden memnuniyeti ve öz şefkat ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of intuitive eating behavior with body satisfaction and self-commission
Yazar: ZAHİDE BELTEN
Danışman: PROF. DR. ÇAĞATAY KARŞIDAĞ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Sezgisel yeme = Intuitive eating ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu çalışma bireylerin sezgisel yeme davranışının beden memnuniyeti ve öz şefkat ile ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan yaşları 21 ve 65 arasında değişen 189 kadın ve 129 erkek  olmak üzere toplam 318 katılımcı oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplamak amacıyla dört farklı veri toplama aracından faydalanılmıştır. Katılımcılara ilişkin kişisel bilgilere ulaşmak için Kişisel Bilgi Formu, sezgisel yeme davranışlarını belirlemek adına Sezgisel Yeme Ölçeği -2 (SYÖ-2), bedenlerine yönelik tutumları, bedenlerinin işlevlerine ve bedenlerinin farklı bölgelerine ilişkin doyumlarını incelemek adına Beden Memnuniyeti Ölçeği (BMÖ) ve öz şefkat düzeylerini belirlemek adına da Öz Şefkat Ölçeği Kısa Form (ÖŞÖ-KF) kullanılmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklemi oluşturulurken, olan kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri online anket ile yürütülmüş ve tamamlanmıştır. Toplanan veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. 

Katılımcıların beden memnuniyet düzeyleri ve sezgisel yeme davranışları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki Sezgisel Yeme Ölçeği'nin tüm alt boyutlarda gözlemlenmiştir. Öz şefkat ve sezgisel yeme ölçeği ve öz şefkat arasındaki ilişki incelendiğinde Duygusal Nedenlerden Çok Fiziksel Nedenlere Bağlı Yemek, Açlık ve Tokluk Sinyallerinde Bağlı Yemek, Vücut-Besin Seçim Uyumu alt boyutları ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken, Koşulsuz Yeme İzni alt boyutu ve öz şefkat düzeyi arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir.
Yapılan regresyon analizine göre, Beden memnuniyetinin ve öz şefkatin sezgisel yeme üzerindeki açıklayıcılığının anlamlı olduğu görülmekle birlikte sezgisel yeme davranışının da beden memnuniyeti ve öz şefkat üzerinde anlamlı etkileri olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda öz şefkatin hem beden algısını hem de beden imajını anlamlı düzeyde açıkladığının gözlemlenmiştir.
 


Anahtar Kelimeler: Sezgisel yeme, beden memnuniyeti, öz şefkat, yeme davranışı

Abstract:
Intuitive eating is called the harmony of mind, body and food, while eat wisely. This study examines the relationship of individuals' intuitive eating behavior with body satisfaction and self-compassion. The sample of the study consisted of 318 participants, 189 women and 129 men, aged between 21 and 65, living in different provinces of Turkey.
Four different data collection tools were used to collect data in the study. The Personal Information Form to obtain personal information about the participants, the Intuitive Eating Scale -2 (IES-2) to determine intuitive eating behaviors, the Body Satisfaction Scale (BSS) to examine their attitudes towards their bodies, their body functions and their satisfaction with different parts of their bodies, and their self-compassion levels. Self-Compassion Scale Short Form (SCS-SF) was used to determine The model of the research is the relational screening model. While creating the sample of the research, convenience sampling method was used. Research data was conducted and completed with an online questionnaire. The collected data were analyzed with the SPSS 24 program.
A positive and significant relationship between participants body satisfaction levels and intuitive eating behaviors was observed in all sub-dimensions of the Intuitive Eating Scale. When the relationship between self-compassion and intuitive eating scale and self-compassion is examined, there is a positive significant relationship with the sub-dimensions of Eating Due to Physical Reasons rather than Emotional Reasons, Eating Due to Hunger and Satiety Signals, and Body-Food Choice Matching, no significant relationship was observed between the Unconditional Eating Allowance sub-dimension and the level of self-compassion. According to the regression analysis, it was seen that the explanatory effects of body satisfaction and self-compassion on intuitive eating were significant, and intuitive eating behavior also had significant effects on body satisfaction and self-compassion. As a result of the analyzes made, it was observed that self-compassion explained both body perception and body image at a significant level. 

Keywords: Intuitive eating, body satisfaction, self-compassion, eating behavior