Anadolu-İran-Türkistan coğrafyasında siyasi ve kültürel bağlamda Moğolların İpek Yolu hâkimiyeti
The silk road dominance of the Mongolsin a political and cultural context in the Anatolia-Iran-Turkistan geography
Yazar: NİLÜFER TEMTEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA SUTAY
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Tüm dünyayı etkisi altına alan Moğol istilası sonucunda Moğollar, fethettikleri toprakları olumlu ve olumsuz olarak, siyasi, iktisadi, demografik, sosyal ve kültürel açılardan etkilemiştir. 

Pek çok tarihi kaynakta adları istilacı, yağmacı, yıkıcı hatta vahşi olarak geçen Moğollar, hâkimiyetlerini sürdürdükleri dönemde özellikle ticarete ve İpek Yolu'na büyük önem vermiş bunun neticesinde İpek Yolu'nun canlanmasını sağlamıştır. 

Moğol İmparatorluğu'nun kurulmasının ardından bölgede bir süreliğine huzurlu ve barışçıl bir dönem yaşanmıştır. Cengiz Han, tahta geçtiği andan itibaren ticaretin, ülkesinin kalkınması açısından ne kadar önemli bir unsur olduğunu fark etmiş ve emrinde olan devlet görevlilerine ticari faaliyetlerin geliştirilmesi konusunda talimat vermiştir.
Orta Asya'daki hâkimiyetini pekiştiren Moğollar, bu hâkimiyetin ardından Doğu Avrupa'ya ilerlemiştir. Bu bölgedeki Türkler de aynı zamanlarda tek bir devlet altında birleşmiş ve bu sayede ticaret, gelişmeye başlamıştır. Özellikle Altın Orda Hanları ticaretle ilgili olumlu politikalar izlemiş ve ilerleyen zamanlarda Moğol istilalarından dolayı yavaşlayan ticaretin yeniden canlanmasını sağlamıştır. Bu sayede Bizanslı, İtalyan, Ermeni ve diğer yabancı tüccarlar yeniden ticarete dahil olmuştur. 
Moğollar ve devamı olan İlhanlılar zamanında ticaretin canlanması amacıyla pek çok kervansaray inşa edilmiştir. Aynı zamanda mevcut kervansaraylar da yenilenerek kullanılmıştır ve bu sayede hem ticaret canlanmış hem de tüccarların daha güvenli bir yolculuk yapması sağlanmıştır.

Abstract:
As a result of the Mongolian invasion, which affected the whole world, the Mongols; The lands they conquered began to be affected positively and negatively by political, economic, demographic, social and cultural aspects.

	Mongols, whose names are mentioned as invader, looter, destructive and even savage in many historical sources, gave great importance to trade and Silk Road in the period they continued their domination, and provided the revival of the Silk Road.
	
	After the establishment of the Mongol Empire, there was a period of peace and tranquility in the region for a while. from the moment he ascended the throne, Genghis Khan realized the importancy of the trade was for the development of his country and gave instructions to the goverment authorities whom under his command to develop commercial activities.

	Consolidating their dominance in Central Asia, the Mongols advanced to Eastern Europe after this domination. The Turks in this region were also united under a single state at the same time and thus, trade began to develop. In particular, the Golden Horde Khans followed positive policies regarding trade and enabled the revival of trade, which had slowed down due to Mongol invasions in the future. In this way, Byzantine, Italian, Armenian and other foreign merchants were involved in trade again.

	During the time of the Mongols and their successor Ilkhanids, many caravanserais were built or the existing ones were renovated and used for the revival of trade, thus ensuring a safer journey for the merchants.