Çocuk hemşirelerinin ilaç hatalarına yönelik bilgi ve tutumlarının incelenmesi
A review on the knowledge and attitudes of pediatric nurses regarding medication errors
Yazar: SEMRA ÖZKARDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ERGİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Amaç: Araştırma T.C. Sağlık Bakanlığı Manisa İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Manisa Şehir Hastanesi, Akhisar Devlet Hastanesi, Alaşehir Devlet Hastanesi, Gördes Devlet Hastanesi, Salihli Devlet Hastanesi, Soma Devlet Hastanesi, Turgutlu Devlet Hastanesi ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi çocuk servislerinde çalışan çocuk hemşirelerinin ilaç hatalarına yönelik bilgi ve tutumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından literatür bilgileri doğrultusunda oluşturulan sosyodemografik veri formu ve çocuk hemşirelerinin ilaç hatalarına ilişkin bilgi ve tutumlarını belirlemek için ''ilaç hatalarına yönelik hemşire bilgi ve tutum ölçeği'' formu kullanılmıştır. Tanımlayıcı kesitsel tipte yapılan bu çalışma 15 Ekim-15 Aralık 2018 tarihleri arasında 211 çocuk hemşiresi ile gerçekleştirilmiştir (n=211) . Uygulanan formlardan elde edilen veriler SPSS 15.0 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmamız %92,9 kadınlardan, %7,1 erkeklerden oluşmaktadır. Çocuk hemşirelerinin 20-30 yaş grubunun %45, 31-40 yaş grubunun %40,3 ve 41-50 yaş grubunun %14,7 olduğu ve %47,4'ünün güvenlik önlemleri çerçevesinde çalıştığı,%45'inin hemşirenin, %48,8'inin doktorun, %51,7'sinin eczacının hatasına tanık olduğunda bunu raporladığı, %33,6'sının hatalı uygulamasını hasta ve ailesi ile paylaştığı,%43,1'inin ilaç uygulamalarında kısaltma kullandığı, %57,8'sinin ilaç uygulamalarını uygulama sırasında kayıt ettiği, %79,6'sının sözlü order alma protokolüne uygun davrandığı belirlenmiştir. Çalışmamızda güvenli ilaç uygulama doğru cevap yüzde ortalamaları %47,7 olarak saptanmıştır.
Sonuçlar: Hastanelerde kliniklere özgü eğitim programlarının sayı ve niteliklerinin arttırılmasının, iç denetimlerin sıklıklarının arttırılarak cezalandırıcı olmayan kurum kültürünün güçlendirilmesinin ve hata raporlama sistemlerinin değerlendirilmesi ile ilaç hatalarının nedenlerinin tespit edilerek gereken tedbirlerin alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Çocuk hemşireliği, ilaç hataları, bilgi, tutum

Abstract:
Purpose: The study was conducted to determine knowledge and attitudes regarding medication errors of pediatric nurses working in pediatric units of Manisa City Hospital, Akhisar State Hospital, Alaşehir State Hospital, Gördes State Hospital, Salihli State Hospital, Soma State Hospital, Turgutlu State Hospital and Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital under the authority of Manisa Provincial Health Directorate of the Ministry of Health of the Republic of Turkey.
Materials and Methods: A sociodemographic data form created in line with literature information and a "scale of knowledge and attitudes of nurses regarding medication errors" for determining the knowledge and attitudes of pediatric nurses were used as data collection tools by the researcher. This descriptive, cross-sectional study was performed with 211 pediatric nurses between October 15 - December 15, 2018 (n=211). Data obtained from the forms were analyzed using SPSS 15.0 program.
Results: Of the study participants, 92.9% of them were female and 7.1% of them were male. It was found that 45%, 40.3% and 14.7% of pediatric nurses were in the 20-30, 31-40 and 41-50 age group, respectively; 47.4% of them worked by paying regard to safety measures; 45%, 48.8% and 51.7% of them reported errors by nurses, physicians or pharmacists, respectively, when they witnesses such errors; 33.6% of them shared a medication error with the patient and the patient's family; 43.1% of them used abbreviations in drug administrations; 57.8% of them recorded medications at the time of administration; and 79.6% of them acted according to the protocol of taking verbal orders. Our study detected the rate of responding to safe medication practices correctly as 47.7%.
Conclusion: It is considered necessary to enhance quantity and quality of clinical training programs, strengthen a non-punitive organizational culture by increasing the frequency of internal audits and take required measures by detecting the causes of medication errors through the consideration of error reporting systems at the hospitals.

Keywords: Pediatric nursing, medication errors, knowledge, attitude