Akut iskemik serebrovasküler hastalıklarda etiyolojik sınıflandırma ve mortalite tayininde kan biyomarkerlarının rolü
The role of blood biomarkers in the etiological classification and mortality determination of acute ischemic cerebrovascular diseases
Yazar: ÖZGÜR DENİZ SADİOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF YÜRÜMEZ
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Etyoloji = Etiology ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Sınıflandırma = Classification ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş ve Amaç: İnmeler mortalitenin önemli bir bölümünden sorumludur. Dünya genelinde mortalitenin son 50 yıldır en sık üçüncü, 2008'den itibaren en sık dörüncü nedenidir. İskemik inme bütün inmelerin %87'ni oluşturur ve trombotik, embolik mekanizmalar veya hipoperfüzyona bağlı meydana gelir. Bu çalışmada anamnez, fizik muayene, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin iskemik inme etiyolojisinin ortaya konması ve mortaliteye etki edip etmediklerinin değerlendirilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak dizayn edilmiş olup hasta dosyalarının incelenmesi ile gerçekleştirilmiştir Araştırmaya Mart-Mayıs 2017 döneminde çalışma merkezinin acil servisine başvuran, İskemik Serebrovasküler Hastalık tanısı alarak Nöroloji Kliniğine yatışı yapılan 268 hasta dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında TOAST sınıflaması, demografik veriler, hasta öyküleri, başvuru sırasındaki klinik veriler ve hematolojik parametreler incelenmiştir.

Bulgular: Vakaların %52,6'sında küçük damar aterosklerozu, %38,1'inde büyük damar aterosklerozu ve %9,3'unda kardiyoembolizm kaynaklı iskemik inme rapor edilmiştir. Eşlik eden en sık 3 hastalık Hipertansiyon (%68,7), Diyabetes Mellitus (%31,7) ve Koroner arter hastalığıdır (%19,8). Yaştaki artış mortaliteyi artırmaktadır [OR(%95GA): 1,036(1,013-1,061)]. Ex olan hastalarda nötrofil sayısı (5,6'ya 5,2) ve nötrofil-lenfosit (3,1'e 2,2) oranı anlamlı düzeyde daha yüksektir. Yüksek NIHSS skorlu hastalarda WBC ve nötrofil sayısının daha yüksek olduğu saptanmıştır. NIHSS skoru yüksek olanlarda, ex olanlarda ve kardiyoembolizm kaynaklı inme geçiren hastalarda Hs-Troponin-I ve BNP düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Demografik, klinik ve hematolojik parametrelerin mortaliteyi öngörme başarısı ROC eğrisi ile incelediğinde yalnızca GKS (EAA: 0,746 ± 0,040) ve NIHSS skorunun (EAA: 0,824 ± 0,031) uygun olduğu görülmüştür.

Sonuç: NIHSS skoru ve GKS'nın kötü klinik sonuçla ilgili olduğu, inmelerin önemli bir kısmının önlenebilir kronik hastalık komplikasyonu olarak ortaya çıktığı sonuçları elde edilmiştir. İskemik serebrovasküler hastalıklarda etiyolojik sınıflandırma için lenfosit, NLR, Hs-troponin I, BNP, Hs-CRP, laktat değerleri, mortalite için de nötrofil lenfosit, NLR, BNP, Hs-CRP ve Hs-troponin I göz önünde bulundurulabilir

Abstract:
Introduction: Stroke is responsible for a significant portion of mortality. Stroke is the third most common cause of mortality worldwide in the past 50 years and the fourth most common cause of death since 2008. Ischemic stroke constitutes 87% of all strokes and results from thrombotic, embolic mechanisms or hypoperfusion. In this study, it was aimed to evaluate the etiology of ischemic stroke in physical examination, physical examination, laboratory and imaging methods and whether they affect mortality.

Material and Method: The study was retrospectively designed and reviewed with patient files. The study included 268 patients admitted to the Emergency Department of the study center during the period March-May 2017, who were admitted to the Neurology Clinic with the diagnosis of Ischemic Cerebrovascular Disease. Within the scope of the study, TOAST classification, demographic data, patient history, clinical data and hematological parameters were evaluated.

Results: Small vessel occlusion was reported in 52,6% of cases, large vessel occlusion in 38,1% and ischemic stroke due to cardioembolism in 9,3%. The three most common accompanying diseases were hypertension (68.7%), diabetes (31.7%) and coronary artery disease (19.8%). Increasing age was related with increased mortality [OR (95% CI): 1,036 (1,013-1,061)]. The number of neutrophils (5,6 vs 5,2) and neutrophil-lymphocyte (3,1 vs 2,2) are significantly higher in ex-patients. It was found that WBC and neutrophil counts were higher in patients with high NIHSS scores. Hs-TrpI and BNP levels were found to be higher in patients with high NIHSS score, ex-patients and patients with cardio-embolic stroke. When the demographic, clinical, and hematologic parameters were assessed with ROC curves for predicting mortality, only GSK (AUC: 0,746 ± 0,040) and NIHSS score (AUC: 0,824 ± 0,031) were found to be appropriate.

Conclusion: The NIHSS score and GSK were associated with poor clinical outcome, and a significant portion of the stroke occurred as a preventable chronic disease complication. For ischemic cerebrovascular disease, lymphocyte, NLR, Hs-troponin I, BNP, Hs-CRP and lactate values for etiological classification and neutrophil lymphocyte, NLR, BNP, Hs-CRP and Hs-troponin I for mortality can be considered