Farklı tüylenme hızına sahip etlik piliç hatları ile bunlardan karşılıklı melezlemeyle üretilen ebeveyn ve hibritlerin bazı morfolojik ve fizyolojik özellikleri
Some morphological and physiological traits of parents and hybrids produced by reciprocal crossings of broiler pure lines with different feather growth
Yazar: MOISE NOUBANDIGUIM
Danışman: PROF. DR. MUSA SARICA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Tez çalışmasında saf hat, ebeveyn ve hibritlerde tüy gelişimi ile birlikte morfolojik ve fizyolojik özelliklerdeki değişimin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde bulunan farklı tüylenme hızlarına sahip 3 ana ve 2 baba saf hattında (A1: yavaş tüylenme, A2: hızlı tüylenme, A3: yavaş tüylenme, B1: hızlı tüylenme, B2: hızlı tüylenme) ve bunların karşılıklı melezlemesi ile elde edilen ebeveynler [(A1xA2)♀, (A1xA3)♀, (A2xA1)♀, (A2xA3)♀, (A3xA1)♀, (A3xA2)♀, (B1xB2)♂, (B2xB1)♂] ve hibrit etlik piliçlerle yürütülmüştür. Anadolu-T olarak isimlendirilen ebeveyn hatlardan üretilen materyal ile ticari etlik piliç genotipi de (Ross-308) bu denemeye dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında saf hat ve ebeveynlerde büyütme (0-24 hafta) ve yumurtlama döneminde (25-60 hafta), etlik piliç döllerinde ise 6 haftalık dönemde fizyolojik (kuluçka özellikleri, canlı ağırlık, yem tüketimi, yaşama gücü, rektal ve kanat altı sıcaklık) özellikler, ayak-bacak kusurları ve tüylenme özellikleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. 
Araştırmada üzerinde durulan özelliklerden yem tüketimi ve canlı ağırlığın genotip grupları ve cinsiyetler arasında önemli düzeyde farklılık göstermesine rağmen (P < 0.05), bu farklılıklar tüylenme hızını belirleyen cinsiyet kromozomu üzerinde bulunan allel genlerin canlı ağırlık ve yem tüketimine etkisinin olmadığı belirlenmiştir (P > 0.05). Saf hatlarda kuluçka özellikleri diğer genotiplere göre daha düşük, embriyo ölümleri ise daha yüksek bulunmuştur. Dörtlü melezleme ile üretilen bazı hibritlerin ve Anadolu-T hibritlerinin verim özellikleri, özellikle canlı ağırlık, yem tüketimi ve yaşama gücü gibi performansları ticari genotiple benzerlik göstermiştir. En düşük tüy oranı Ross-308'de gerçekleşirken, melezlemede kullanılan A1 ve A3 genotiplerinin yer aldığı gruplarda kısmen daha yüksek tüy oranı elde edilmiştir. 6 haftalık yaşa kadar hızlı tüylenen B1, B2 ve A2 saf hatları geç tüylenen A1 ve A3 hatlarına göre daha uzun kuyruk ve primer kanat tüylerine sahip olmuştur (P > 0.05). İlk hafta rektal ve kanat altı sıcaklıkları A2, B1, B2 saf hatlarında, ebeveynlerde ise B1xB2, B2xB1, A2xA1 ve A2xA3 genotiplerinde önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur (P > 0.05). Sonuç olarak, saf hat, ebeveyn ve hibrit genotiplerde cinsiyet kromozomu üzerindeki tüylenme hızını belirleyen allel genlerin fizyolojik özellikleri önemli düzeyde etkilemediği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
This study aims to determine the variation in some morphological and physiological characteristics and feather growth in parents [(A1xA2) ♀, (A1xA3) ♀, (A2xA1) ♀, (A2xA3) ♀, (A3xA1) ♀, (A3xA2) ♀, (B1xB2) ♂, (B2xB1) ♂], and their four-way crosses produced by Reciprocal crossbreeding from 5 pure lines for rates of feathering, 3 of which were dam lines (A1: slow feathering, A2: fast feathering and A3: slow feathering) and 2 sire lines (B1: fast feathering, B2: fast feathering), used for broiler breeding in Transitional Zone Agricultural Research İnstitute in Eskişehir. Two commercial broiler genotypes were also included in this study, it is Ross-308 and Anadolu-T produced from parent lines. The genotypes were compared in terms of differences in growth, lengths of primary feathers, underwing, and rectal temperatures, feed intake, livability, and leg and foot problems during rearing (0-24 weeks) and  laying (25-60 weeks) period for pure lines and parents, and  for 6 weeks for four-way cross hybrids. Also, hatching traits were determined in the parents and the relative weight of feathers in hybrids.
Although significant differences for feed intake and live weight were found among sexes and genotypes (P <0.05), the sex-linked feathering gene did not significantly affect the live weight and feed intake (P> 0.05). The pure lines had higher mortality and lower hatchability and fertility compared to other genotypes (p<0.05). The livability, live weight, and feed intake of Anadolu-T and some four-way crossing hybrids were similar to the Ross-308 genotype. The lowest relative weight of feathers was observed in Ross-308, however, the relative weight of feathers was slightly higher in crossbreeds where A1 and A3 genotypes have been located.  The length of primary feathers and tail feathers of genotypes carrying the fast-feathering gene (B1, B2, A2) were significantly higher than genotypes with slow-feathering (A1, A3) until 6 weeks, also the underwing and rectal temperatures of the genotypes having the fast-feathering gene (B1, B2, and A2) in pure lines and (B1xB2, B2xB1, A2xA1, and A2xA3) in parents were higher compared to other genotypes at 1 week of age (P> 0.05). It was concluded that the sex-linked feathering gene did not significantly affect the physiological characteristics of pure line and their Crossbreeds (parents, and hybrids).