Seramik pigmentlerin üretimi, karakterizasyonu ve uygulaması
Production, characterisation and utilasation of ceramic pigments
Yazar: EMEL ÖZEL
Danışman: DOÇ.DR. SERVET TURAN
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Seramik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering

Özet:
ÖZET Doktora Tezi SERAMİK PİGMENTLERİN ÜRETİMİ, KARAKTERİZASYONU VE UYGULAMASI EMEL ÖZEL Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Seramik Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Servet TURAN 2004, 215 sayfa Bu çalışmada, ülkemizde bol miktarda bulunan doğal ve ucuz hammaddeler, veya değerli metal oksitleri içeren atıklar kullanılarak seramik pigmentlerin üretimi ve karakterizasyonu amaçlanmaktadır. Doğal limonit ve kromit cevherleri kullanılarak üretilen kahverengi Fe-Cr pigmentlerinin renk özelliklerinin ticari pigmentlerin özelliklerine oldukça benzer olduğu ve ticari pigmentlere göre çok daha düşük maliyetlerde üretilebileceği tespit edilmiştir. Literatürde, ilk defa Fe203-Cr203 siyah pigmenti ile ZnO içeren şeffaf sır arasında meydana gelen etkileşimler taramak elektron mikroskobu (SEM) ve enerji saçılımlı x-ışınları analizi (EDX) ile belirlenmiştir. Samsun bakır işletmeleri flotasyon atığı Fe kaynağı olarak değerlendirilmiş ve hazırlanan pigment kompozisyonlarına bağlı olarak turuncu-kahverengiden siyaha uzanan değişik renk tonları elde edilmiştir. Ferrokrom ve demir içeren atıklarla düşük maliyetli siyah Fe2Ü3- O2O3 hematit pigmentleri üretilmiş ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Zirkon pigmentlerinin üretiminde doğrudan kullanılamayan doğal zirkon, ayrıştırılarak pigment üretiminde kullanılmış ve ilave edilen oksitlere bağlı olarak farklı renkler elde edilmiştir. Ayrıca, mavi pigment üretiminde kullanılan pahalı ve aynı zamanda çevreye zararlı CoO miktarının azaltılarak düşük CoO içerikli mavi villemit pigmentlerin üretimi ve karakterizasyonu yapılarak, Co-villemit pigmentlerin ve villemit kristallerinin, kristal sır uygulamalarında renklendirici ve çekirdekleyici olarak kullanımı da araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Seramik pigmentler, Renk özellikleri, Katı-hal reaksiyonları, Karakterizasy on

Abstract:
ABSTRACT PhD Thesis PRODUCTION, CHARACTERISATION AND UTULATION OF CERAMIC PIGMENTS EMEL ÖZEL Anadolu University Graduate School of Natural and Applied Sciences Ceramics Engineering Program Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Servet TURAN 2004, 215 pages In this study, production and characterisation of pigments by using less expensive raw materials and wastes containing valuable metals was undertaken. Brown Fe-Cr pigments were produced by using natural limonite and chromite mixtures. Chocolate brown colour was obtained corresponding to the commercial brown pigments but a low cost. First time in the literature, interactions between ZnO containing glazes and iron-chromium pigments were determined by using scanning electron microscope (SEM) attached with an energy dispersive x-ray spectrometer (EDX). Samsun flotation waste was used as iron resource to produce pigments and various colour hues changing from reddish brown to black were obtained. Black Fe203-Cr203 pigments were produced by using ferrochrome and iron containing waste. Natural zircon mineral could not be used in zircon pigment production. Zircon was decomposed and decomposition products were used in zircon pigment preparation instead of pure zirconium dioxide. In addition, the blue pigments based on willemite structure having low percentage of Co were produced and characterized. Also, the effect of willemite crystals and pigment additions as colouring and seeding agent on the micro and macro-structure of the glazes were investigated. Keywords: Ceramic pigments, Colour properties, Solid-state reactions, Characterisation 11