Z kuşağı gençlerinden beklenenler ve Z kuşağı gençlerinin beklentileri: Fenomenolojik bir çözümleme
Expectations from generation Z youth and expectations of generation Z youth: A Phenomenological analysis
Yazar: GÜLÇİN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT ÖZEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Son yıllarda, 1990'ların ortalarından 2000'lerin başlarına kadar doğmuş olan Z Kuşağı, kendilerinden önceki kuşaklardan önemli ölçüde farklı, benzersiz bir dizi beklenti ve değeri de beraberinde getirmiştir. Bu değişim işletmeler, eğitim kurumları ve politika yapıcılar için kritik bir zorluk oluşturmaktadır. Z Kuşağı'nın teknoloji, iş-yaşam dengesi, sosyal sorumluluk ve çeşitlilik konularındaki bakış açıları, toplumsal yapıyı ve eğitim paradigmalarını yeniden şekillendirme ihtiyacını ortaya koymaktadır ancak toplum olarak Z Kuşağı'nın beklentilerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasında önemli bir boşluk bulunmaktadır. Bu boşluk, Z Kuşağı ile toplumsal yapılar arasında uyum sorunlarına yol açmaktadır ve bu boşluğun ele alınması, bu demografik grupla etkili bir şekilde etkileşim kurmak için zorunludur.
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de yaşayan farklı sosyoekonomik ve eğitim düzeylerine sahip Z Kuşağı gençliğinden ailelerin, öğretmenlerin ve devletin neler beklediği ile Z Kuşağı gençliğinin ailelerden, öğretmenlerden ve devletten beklentilerini belirlemektir. Bu kapsamlı çalışma, Türkiye'de yaşayan Z Kuşağı'nın beklentilerini ve Z Kuşağı'ndan beklenenleri karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktadır. TUİK 2022 Uluslararası Göç İstatistiklerine göre günümüzde birçok gencin yurtdışına gitme planlarından dolayı, yakın gelecekte Türkiye'nin önemli bir beyin göçü ve nitelikli iş gücü kaybı yaşaması riski ile karşı karşıya olduğu göz önüne alındığında bu çalışmanın beyin göçü ile iş kaybını önlemede önemli çıkarımlar ortaya koyacağı düşünülmektedir.
Bu çalışma, Türkiye'deki farklı sosyoekonomik ve eğitim düzeylerine sahip Z Kuşağı gençliğinin ailelerinden, öğretmenlerinden ve devletten ne beklediğini ve Z Kuşağı'nın bu beklentilere nasıl yanıt verdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu inceleme sürecinde, gençlerin beklentilerinin Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi çerçevesinde nasıl değerlendirilebileceği ve bu beklentilerin toplumsal yapılarla uyumunu anlamak için araştırma geniş bir bakış açısı sunmaktadır. Ayrıca bu çalışmanın sonuçları, gençlerin ihtiyaçlarının daha iyi anlaşılması ve toplumun genel beklentileriyle uyumlu hale getirilmesi için politika yapıcılar, eğitim kurumları ve işletmeler için önemli bilgiler sunabilir.
Yöntem: Bu araştırmada, yarı yapılandırılmış sorularla görüşme tekniği kullanılmış ve nitel araştırma deseniyle tasarlanmıştır. Olayı derinlemesine incelemek için ise olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubu Ankara'da yaşayan; Türkiye'de LGS başarısı en yüksek olan bir Fen Lisesi'nde öğrenim gören 7 öğrenci, LGS başarısı düşük olan bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 7 öğrenci ve çeşitli sebeplerden dolayı örgün eğitimi bırakmış 10 gençten oluşmaktadır. Bu farklı eğitim profillerine sahip üç grup, araştırmanın genel hedeflerine ışık tutmak amacıyla seçilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmış, veriler katılımcıların tümünden bireysel görüşmeler yapılarak elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, ailelerin Z Kuşağı'nın eğitimine büyük önem verdiği ve kendilerinden yüksek başarı beklediği görülmüştür. Öğretmenler ise, öğrencilerinden duygusal zekâ ve sosyal becerilere sahip olmalarını, iş birliği yapabilme yeteneklerini geliştirmelerini beklemektedir. Z Kuşağı'nın devletin kendilerinden ne bekledikleri konusundaki algısına göre, devletin beklentilerini net bir şekilde belirtmediği görülmüştür ancak Z Kuşağı'na göre devlet, gençlerden vatanlarına ve milletlerine faydalı bireyler olmalarını, teknoloji alanındaki yeteneklerini kullanarak ülkenin dijital dönüşümüne katkıda bulunmalarını, vergi vermelerini ve kurallara uymalarını beklemektedir.
Sonuç ve Öneriler: Z Kuşağı ile aile, öğretmen ve devlet arasında bir kuşak farkı olduğu belirlenmiştir. Bu farklılıkların iletişim ve etkileşimde sorunlara yol açtığı anlaşılmaktadır. Z Kuşağı ile daha iyi bir bağ kurulması ve onlara çağdaş yaşam olanaklarının sunulması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Z Kuşağı, kuşak farkı, beklentiler, toplumsal değişim, gençlik, aile beklentileri, öğretmen beklentileri, devlet beklentileri.

Abstract:
In recent years, Generation Z, born from the mid-1990s to the early 2000s, has brought forth a significantly different and unique set of expectations and values compared to previous generations. This shift poses a critical challenge for businesses, educational institutions, and policymakers. The perspectives of Generation Z on technology, work- life balance, social responsibility, and diversity highlight the need to reshape societal structures and educational paradigms. However, there is a significant gap in understand- ing the expectations of Generation Z as a society. This gap leads to compatibility issues between Generation Z and societal structures, necessitating its addressing for effective interaction with this demographic group.
Pupose: The main aim of this study is to determine the expectations of families, teachers, and the government towards Generation Z youth with different socio-economic and edu- cational backgrounds in Turkey, as well as to identify the expectations of Generation Z from families, teachers, and the government. This comprehensive study presents both the expectations from Generation Z in Turkey and the expectations of Generation Z compar- atively. According to the 2022 International Migration Statistics by the Turkish Statistical Institute (TUİK), it is predicted that Turkey will experience significant brain drain and workforce loss in the future due to the plans of many young people to migrate abroad. In this context, it is anticipated that this study will provide insights into Generation Z and its expectations, and lead to important implications for preventing brain drain and workforce loss.
This study aims to examine what the Generation Z youth in Turkey, with varying socioeconomic and educational backgrounds, expect from their families, teachers, and the government, and how the Generation Z responds to these expectations. In this exam- ination process, our research provides a broad perspective on how the expectations of
 
young people can be evaluated within the framework of Maslow's hierarchy of needs and understanding the alignment of these expectations with societal structures. Furthermore, the findings of this study may provide valuable information for policymakers, educational institutions, and businesses in better understanding the needs of young people and align- ing them with the broader expectations of society.
Method: Observation and interview techniques were employed in this research, designed with a qualitative research design and utilizing a phenomenological approach to delve deeper into the phenomenon. The participants of the study consisted of 7 students attend- ing a Science High School with the highest success in the National High School Entrance Exam (LGS) in Ankara, 7 students attending a Vocational and Technical Anatolian High School with low success in LGS, and 10 young people who had dropped out of formal education due to various reasons. These three groups with different educational profiles were selected to shed light on the general objectives of the research. Semi-structured in- terview questions were used, and data were collected through individual interviews with all participants.
Results: The findings of the research reveal that families attach great importance to the education of Generation Z and expect high achievements from them. Teachers, on the other hand, expect students to have emotional intelligence and social skills, and to de- velop collaboration skills. According to the perception of Generation Z regarding what the state expects from them, it is claimed that the state has not clearly specified its expec- tations. However, Generation Z expects to contribute to the country's digital transfor- mation by being beneficial individuals to their nation, using their skills in technology, paying taxes, and adhering to rules.
Conclusion and Suggestions: A generational gap between Generation Z and family, teachers, and the government has been identified. It is observed that these differences lead to commu- nication and interaction issues. Establishing a better connection with Generation Z and providing contemporary living opportunities are necessary.