Onkoloji hastalarına port kateterizasyonu işlemi sırasında uygulanan inhaler aromaterapinin ağrıya etkisi
The effect of inhaler aromatherapy administered to oncologic patients during port catheterization procedure on pain
Yazar: SÜMEYRA MİHRAP İLTER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Ağrı = Pain ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kateterizasyon = Catheterization

Özet:
Çalışma inhaler aromaterapinin port kateterizasyonu işleminde yaşanılan ağrıya etkisini değerlendirmek amacıyla, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan iki kurumda yapıldı. Araştırma öncesi Etik Kuruldan, kurumlardan ve hastalardan izin alındı. Araştırmanın örneklemi power analizi ile hesaplandı. Müdahale ve kontrol grupları basit rastgele örneklem yöntemi ile oluşturuldu ve çalışma 60 hasta ile tamamlandı. Araştırmanın verileri anket formu ile toplandı. Ağrı ve işleme uyum, Visuel Analog Scale-VAS ile değerlendirildi. İnhaler aromaterapi müdahale grubuna uygulandı; uygulama öncesinde anket formu yapılarak, port kateterizasyonu sürecinde yaşanan ağrı düzeyi VAS ile değerlendirildi. Daha sonra 1:1:1 oranında portakal, lavanta ve papatya yağı, 70 cc distile su ile dilüe edilerek hazırlandı ve bu karışımdan üç damla spanç üzerine dökülerek, hastanın 10 cm uzağında bulundurulup, işlem süresince (ortalama 15 dakika) inhale etmesi sağlandı. Kontrol grubundaki hastalara kliniğin rutini dışında girişim yapılmadı, anket formu ve VAS uygulandı. Veriler bilgisayar ortamında; ki-kare, student t ve bir faktörü tekrarlı olan iki faktörlü varyans analizi ile değerlendirildi.Müdahale grubunun işlem öncesi 6,2±1,6 olan ağrı puan ortalamasının, işlem sırasında 5,0±1,2'ye düştüğü, işlem sonrasında tekrar 5,5±1,2'ye yükseldiği, kontrol grubunun ise; işlem öncesi 6,0±0,9 olan ağrı puan ortalamasının, işlem sırasında 7,4±1,4'e yükseldiği ve işlem sonrasında 6,5±1,6'ya düştüğü (p<0,01) belirlendi. Müdahale grubunun işleme uyumunun 8,1±2,0 iken, kontrol grubunun işleme uyumunun 7,2±1,5 olduğu saptandı (p<0,05). Port kateterizasyonu işleminde uygulanan inhaler aromaterapi ile hastaların özellikle işlem sırasında yaşadıkları ağrının azaldığı, işleme uyumlarının arttığı görüldü.

Abstract:
The study was conducted in order to evaluate the effect of inhaler aromatherapy on pain experienced by patients diagnosed with cancer during port catheterization procedure. The study was conducted at two institutions in the Southeastern Anatolia Region.Before the study, written-oral permission was obtained from the related institutions, Ethics Committee and patients. The sample of the study was determined by using the power analysis. Intervention and control groups were determined by using simple random sample and the study was completed with 60 patients.The data of the study were collected by using questionnaire and the form of vital signs. Pain and the adherence to the procedure were evaluated by using Visual Analog Scale – VAS). The Inhaler aromatherapy was administered only to intervention group; the questionnaire was applied before the procedure and pain level experienced during the insertion of port catheterization was evaluated by using VAS. Then, three drops of the mixture, which was prepared by diluting orange, lavender and daisy oil in the ratio of 1:1:1 with 70 cc distilled water, was poured on sterile sponge and placed 10 cm away from the patient, and inhaler aromatherapy was administered during the procedure (approximately 15 minutes). No intervention was performed on patients in the control group during port catheterization except for the routine practices of the clinic; only questionnaire and VAS were applied. The data obtained from the study were evaluated in the computer environment by using student t, Chi-square, and evaluated by a factor of two-factor analysis of variance. It was found that pain mean score of the intervention group was 6.2±1.6 before the procedure, decreased to 5.0±1.2 during the procedure, and increased to 5.5±1.2 again after the procedure; whereas, pain score mean of the control group was 6.0±0.9 before the procedure, increased to 7.4±1.4 during the procedure, and decreased to 6.5±1.6 after procedure (p<0.01). Also it was determined that while the adherence of the intervention group to the procedure was 8.1±2.0, adherence of the control group to the procedure was 7.2±1.5 (p<0.05).It was observed that inhaler aromatherapy which was administered during the port catheterization procedure was effective especially in reducing pain experienced by the patients during the procedure and making them have adherence to the procedure. Thus, in the controlling of pain experienced during the invasive interventions, it can be recommended for inhale aromatherapy to be involved in nursing interventions in addition to the current institution protocols.