Aristoteles etiği ve Macintyre`nin erdem görüşü
Aristorleian ethics and Macintyre`s conception of virtues
Yazar: MUTTALİP ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. HARUN TEPE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Aristoteles = Aristotle ; Erdem = Virtue ; Felsefe = Philosophy ; Macintyre, Alasdair = Macintyre, Alasdair

Özet:
Bu çalışma, Aristoteles'in erdem anlayışı ile çağdaş felsefecilerden "Yeni- Aristotelesçi" olarak anılan Alasdair Maclntyre'ın erdem anlayışının "erdemin neliği" bakımından karşılaştırılmasını konu edinmektedir. Etik alanında yürütülen tartışmalarda etiğin araştırma nesnesi olarak genelde normların alındığı ve tartışmaların normların "evrensel" olup olamayacağı tartışmasına dönüştüğü günümüzde, Aristoteles'in etik anlayışının da Maclntyre ve benzeri görüşü paylaşanlar tarafından aynı normatif anlayışla tartışma içine çekiliyor olması bu çalışmanın temel sorununu oluşturmaktadır. Araştırmada, erdemlerin birer etik değer olduğu görüşünden hareketle, Aristoteles ve Maclnytre anlayışları bağlamında erdemlerin birer etik kişi değeri olarak alınıp alınamayacağı gösterilmeye ve bu iki düşünürün erdem anlayışları arasındaki ortak ve farklı noktalar bu açıdan belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde Aristoteles'in erdem anlayışı Nikomakhos'a Etik temel alınarak ortaya konulmakta. Aristoteles'in erdemin neliğine ilişkin sorgulaması ve bu sorgulama sırasında sergilediği (etik problemlere) ontolojik yaklaşımı gösterilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Maclntyre'ın Aristoteles'in etik görüşünü eleştirdiği noktalar ele alınmakta, özellikle Maclntyre'ın Aristoteles anlayışında "metafizik" olduğu gerekçesiyle atılması gerektiğini düşündüğü noktalar incelenerek Maclntyre'ın haklı olup olmadığı açıklığa kavuşturulmaya çalışılmakta. Ayrıca, Aristoteles'in insan anlayışında Maclntyre'ın atılması gerektiğini düşündüğü noktaların atılması durumunda erdemin neliğinin ortaya konulmasında karşılaşılabilecek sorunlar gösterilmektedir. Üçüncü bölümde, Maclntyre'ın erdem görüşü, "pratik", "insan yaşamının öyküsel bütünlüğü" ve "gelenek" tasarımları temelinde serimlenmektedir.Ill Dördüncü bölümde ise Aristoteles ve Maclntyre'ın erdem görüşleri, erdemlerin "işlevsellik", "normatiftik, "iyi" ve "toplumsallık" ile olan ilişkileri temelinde karşılaştırılıp değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, erdemlerin Aristoteles anlayışında ontolojik bir yaklaşımla ele alındığı ve birer etik kişi değeri olarak ortaya konulduğu, buna karşılık, Maclntyre anlayışında ise "tarihsel ve toplumsal" bir yaklaşımla ele alındığı ve birer "norm" gibi sunulduğu, bu nedenle de Maclntyre erdem anlayışının kendisinin savunduğu gibi "Aristotelesçi" olmadığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to compare Aristotle's conception of virtues with that of Alasdair Maclntyre's, who is one of the contemporary "New- Aristotelian" philosophers, in terms of what virtue is. During the last decades, we witnessed many ethical debates in which norms are generally accepted as the primary object of ethical investigations. The main problem of this study is the fact that Aristotle's conception of virtues is assumed to be a "normative" one by the influence of Maclntyre and other "New- Aristotelians". Therefore, in this study, taking as a point of departure that virtue is an individual ethical value, I have tried to inquire into the question whether virtues can be admitted as ethical "values" in the contexts of Aristotle's and of Maclntyre's conceptions of virtues, and to show the common and different points between the two conceptions. For this reason, in the first part of the study, I have tried to expose Aristotle's conception of virtues mainly as we find it in the Nicomachean Ethics, and to show how Aristotle investigates into virtues, i.e. his ontological approach to the virtues -and to the ethical problems in general. In the second part, I have mostly considered the points on the basis of which Maclntyre criticizes Aristotle's conception of virtues; and in order to show whether Maclntyre is right in his criticism I have especially focused on the points that Maclntyre considers as "metaphysical" in Aristotle's thought -and consequently claims that have to be discarded. In addition, I have pointed at the difficulties that one has to face when he or she tries to indicate what virtue is, if we discard those so called "metaphysical" points. In the third part, Maclntyre's conception of virtues has been exposed through his notions of "a practice", "the narrative unity of a human life" and "a tradition".V In the fourth part, I have compared and evaluated Maclntyre's and Aristotle's views of virtues on the base of the relationship between virtues and the concepts of "functionality", "normativeness", "good" and "community". In conclusion, it is possible to claim that in Aristotle's account of virtues, virtues are considered with an ontological approach and treated as individual ethical 'Values", while in Maclntyre's account of virtues, they are considered with an "historical and communal" approach and treated as if they were norms.