Bilginin düzenlenmesinde web 3.0 teknolojilerinin kullanılması
Using web 3.0 technologies in organizing information
Yazar: AYŞENUR VAROL
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ATILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Bilgi erişim = Information access ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Kütüphanecilik = Librarionship ; Kütüphaneler = Libraries ; Web = Web

Özet:
Yazının bulunmasıyla ortaya çıkan kütüphaneler, bilgiyi insanlığa ileten önemli kurumlardan biri olmuştur. Kütüphaneler ayrıca, kullanıcıların bilgi gereksinimini karşılamak için başvurdukları ilk yerlerdir. Web ise, internet ve bilgisayar kullanımının yaygınlaşmaya başlamasıyla karşımıza çıkmakta ve bilginin paylaşımı için en basit yolu sunmaktadır. Web, ortaya çıktığı günden bugüne kadar sürekli gelişim göstermiş ve bilgiye erişim hızlanmıştır. Semantik Web olarak adlandırılan günümüz versiyonu, bilginin düzenlemesine önemli katkılar sağlayacak teknolojiler içermektedir. Bu sebeple, çeşitli ülkelerin milli kütüphaneleri ve öncü kurumları, Semantik Web teknolojilerini bilgi tanımlama sürecinde kullanılan bibliyografik araçlara uygulamışlardır. Bibliyografik tanımlamalarda inilen en ince detay, bilgiye erişimi en iyi konuma getirmektedir. Araştırmamızın amacı, kullanıcıların bilgiye erişim süreçlerinde karşılaşabileceği sorunların, bibliyografik künyelerin hazırlanması aşamasında Semantik Web teknolojilerinin kullanılmasıyla giderilebileceğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda ilk önce Semantik Web, gelişimi ve teknolojileri konuları ele alınmıştır. Daha sonra, bahsedilen teknolojilerin bilginin düzenlenmesinde ne amaçla ve nasıl kullanıldığından bahsedilmiştir. Ardından, belirlenen kurumların bu araçları kullanılıp kullanmadığına bakılarak bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma kapsamında belirlenen sorulara yanıt verilmiş ve hipotezler doğrulanmıştır. Bu süreçte betimleme, mantıksal çıkarım ve inceleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. 
Semantik Web ile kütüphane arasında bir benzerlik kurularak, semantik Web teknolojilerinin bilginin düzenlenme sürecinde kullanılması ile bilgiye erişimin olumlu yönde etkileneceği savunulmuştur. Web üzerinde bilgi paylaşımını kolaylaştırmak için tasarlanan bağlı veri teknolojisi, bilginin düzenlenmesi sürecine uygulandığında kütüphane verilerinin ne kadar birbirine bağlı olursa o kadar zenginleşebileceği ve paylaşılan verilerle de o kadar erişimin kolay olacağı sonucuna varılmıştır. Bağlı verinin kütüphanecilikte uygulanabilmesi için Web dilleri, RDF, üstveri, ontoloji gibi diğer teknolojilere ihtiyaç duyulmaktadır. İncelenen kütüphane kayıtlarına bakıldığında, bahsedilen teknolojileri kullanmaya çalışan az sayıda kütüphane bulunmaktadır. Otorite listelerinin yokluğu bağlı veri uygulamalarında istenilen seviyeye gelinmesine engel olmaktadır. Bu sebeple bibliyografik tanımlamalarda ortak ulusal bir dilden yoksun kalınmaktadır.

Abstract:
Libraries emerging from the discovery of writing, have become one of the important institutions that transmit information to humanity. Libraries are also the first places users apply to meet their information needs. The Web presents itself as the simplest way to share information, as the use of the Internet and computers becomes widespread. The Web has evolved from day to day, and information access has been accelerated. The current version, called the Semantic Web, contains technologies that provide significant contributions to the organization of information. For this reason, national libraries and leading institutions of various countries have applied Semantic Web technologies to bibliographic tools used in the process of identifying information. Going into the granularity of bibliographic descriptions brings the best access to information. The purpose of our research is to demonstrate that the problems faced by users in the information access process can be solved by the use of Semantic Web technologies during the preparation of bibliographic records. In this context, Semantic Web, its development and technology are discussed first. Afterwards, it was mentioned how and why these technologies were used in the organization of information. Then, an evaluation was made by whether the designated institutions used these tools. The questions identified in the research were answered and the hypotheses confirmed. In this process, descriptive, logical reasoning and examination methods are used. By establishing a similarity between the Semantic Web and the library, it has been argued that the use of Semantic Web technologies in the process of organizing information will affect access to information positively. When the connected data technology designed to facilitate information sharing on the Web is applied to the process of organizing information, it is concluded that the more connected library data can be enriched, the easier it is to access shared libraries. In order for the linked data to be applied in the field of librarianship, other technologies such as Web languages, RDF, metadata, ontology are needed. Looking at the library records examined, there are few libraries that try to use the technologies mentioned. The lack of authority lists causes the linked data applications to fail to reach the desired level. For this reason, there is no common national language in the definitions. So that a common national language can not be established in bibliographic descriptions.