İki din bir mutfak: Midyat örneği
Two religions, one kitchen: The case of Midyat
Yazar: SADİYE ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. LOKMAN TOPRAK
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Dini farklılıklar = Religious differences ; Gastronomi = Gastronomy ; Kültürel etkileşim = Cultural interaction ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Mardin-Midyat = Mardin-Midyat ; Mutfak = Kitchen ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes

Özet:
Bu araştırma, Mardin ili Midyat ilçesinde farklı dini inançlara sahip insanların mutfak
kültürlerinin etkileşimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada genel olarak komşuluk
ilişkileri, sosyal etkileşim ve ikram/yiyecek alışverişi olmak üzere üç ana tema belirlenmiştir.
Komşuluk ilişkileri; hoşgörü ve yardımseverlik alt temalarına ayrılırken sosyal etkileşim; saygı
ve eşitlikçilik alt temaları altında incelenmiştir. İkram/yiyecek alışverişi ise kültürel zenginlik,
hijyen ve sağlık alt temalarıyla analiz edilmiştir. Araştırmaya katılanların hoşgörüyle ilgili
düşüncelerinin dini inançlara ve yaşam tarzına hoşgörü gösterme şeklinde olduğu,
yardımseverlikle ilgili düşüncelerinin ise dini bayramlar ve festivallerde birbirlerine yardımcı
olma şeklinde tezahür ettiği belirlenmiştir. Katılımcıların saygı ve eşitlikçilikle ilgili düşünceleri
ise dini ritüellerin uygulanmasında birbirlerine saygı gösterdikleri yönünde ortaya çıkmıştır.
Araştırma dört bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde araştırmanın problemi, amacı, önemi,
varsayımları, sınırlılıkları ve sorunları ele alınmıştır. Kavramsal çerçeve bölümünde gastronomi
ve gurme kavramlarıyla birlikte gastronominin semavi dinlerle ilişkisi açıklanmıştır. Ayrıca,
Midyat ilçesinin tarihi, coğrafyası, sosyal ve kültürel yapısı, nüfusu, ekonomik yapısı ve farklı
inançlara sahip toplumların mutfak kültürleri hakkında bilgi verilmiştir. Yöntem bölümünde ise
araştırmada kullanılan yöntem, araştırma sahası ve çalışma grubu, veri toplama araçları, teknikleri
ve verilerin analiz süreci açıklanmıştır. Son bölümde ise elde edilen bulgular ve bu bulguların
analizleriyle yapılan yorumlar sunulmuştur

Abstract:
This research aims to examine the interactions of people with different religious beliefs in
terms of their culinary cultures in the Midyat district of Mardin province, Türkiye The study
identifies three main themes: neighborhood relationships, social interaction, and food
exchange/offering. Neighborhood relationships are divided into sub-themes of tolerance and
helpfulness, while social interaction is explored under the sub-themes of respect and equality.
Food exchange/offering is analyzed through the sub-themes of cultural richness, hygiene, and
health. The participants' thoughts on tolerance were found to manifest as showing tolerance
towards religious beliefs and lifestyles, while their thoughts on helpfulness were expressed as
assisting each other during religious holidays and festivals. The participants' thoughts on respect
and equality emerged as showing respect for each other during the practice of religious rituals.
The research consists of four sections: The introduction section addresses the research problem,
objectives, significance, assumptions, limitations, and issues. The conceptual framework section
explains the concepts of gastronomy and gourmet, as well as the relationship between gastronomy
and Abrahamic religions. Additionally, information is provided about the history, geography,
social and cultural structure, population, economic structure, and culinary cultures of
communities with different beliefs in the Midyat district. The methodology section describes the
research method, study area and participants, data collection tools, techniques, and the process of
data analysis. The final section presents the findings, analysis of these findings, and
interpretations made based on them.