Mısırda önemli bazı tane kalite özellikleri ve tek bitki verimi bakımından seleksiyona uygun popülasyonların seçimi için bir ön çalışma
A preliminary study for determination of suitable populations in maize for selection of single plant yield and some important kernel quality traits
Yazar: HALİL UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KAHRIMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada mısırda bazı önemli tane kalite özelliklerinin (yağ oranı, protein oranı, lisin içeriği, triptofan içeriği, oleik asit içeriği, karotenoid içeriği) kalıtımın incelenmesi ve bu özellikler için ıslah programlarına uygun popülasyonların seçilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda bölümümüzde 2015 ve 2016 yetiştirme sezonlarında 4 farklı ebeveynle oluşturulan 6 hibrit genotipe ait bir nesil seti kullanılmıştır. Ana ebeveyn olarak kullanılan genotipler incelenen özellikler bakımından farklı karakterlere sahip (yüksek ve normal değerler içeren) genotiplerden oluşmaktadır. Bu ebeveynlerle oluşturulan her hibrite ait 6 nesil (P1, P2, F1, F2, GM1 ve GM2) tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak tarla denemesine alınmıştır. Denemelerden alınan örneklerde yağ oranı, protein oranı, lisin içeriği, triptofan içeriği, oleik asit içeriği, karotenoid içeriği analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler Nesil Ortalama Analizi (NOA) ile analiz edilerek her bir özellik üzerine etkili olan gen etkisi ve bu özellikler için yürütülecek ıslah programlarında kaynak materyal olarak kullanılabilecek popülasyonlar tespit edilmiştir. Kullanılan popülasyonlar içerisinde IHO×PR ve IHP×PR popülasyonları incelenen özellikler bakımından ümitvar bulunmuştur. Ortalama heterosis ve heterobeltiosis değerleri, incelenen özelliklerden tek bitki verimi ve karotenoid içeriği için pozitif yönde, diğer özelliklerin ise negatif yönde bulunmuştur. Genel kanının aksine bazı ailelerde verim ile tane kalite özellikleri arasında pozitif yönde korelasyon olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate single plant yield and some important kernel quality traits (oil content, protein content, lysine content, tryptophan content, oleic acid content, carotenoid content) in maize and to choose appropriate populations for breeding programs. In this context, a generation set of 6 hybrid genotypes has been used, formed with 4 different parents during the 2015 and 2016 growing season. Parental genotypes were composed of used genotypes with different characteristics (high and normal values) in terms of traits of interest. Six generations (P1, P2, F1, F2, GM1 and GM2) of each hybrid generated with these parents have been tested using a randomized complete block design with three replicates. In the samples taken from the field experiment; oil, protein, lysine, tryptophan, oleic acid and carotenoid contents have been analyzed. The data were analyzed by Generation Mean Analysis (GMA) to determine the gene effect on each trait and populations that could be used as starting material in the breeding programs for the traits of interest. IHO×PR and IHP×PR were found to be as promising populations from used experimental materials. Average heterosis and heterobeltiosis values were found positive for single plant yield and carotenoid content while negative for other investigated traits. Contrary to general belief, some families had a positive correlation between yield and grain quality traits.