Türk vergi hukukunda uzlaşma müessesesi ve OECD üyesi seçilmiş ülke örnekleri ile karşılaştırılması
Conciliation institute in Turkish tax law and its comparison with the selected OECD member countries
Yazar: AYSU TOKER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TEKİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Mali hukuk = Fiscal law ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Tarhiyat = Assessment ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Uzlaşma = Reconciliation ; Uzlaşma kurumları = Comprimise institutions ; Vergi hukuku = Tax law

Özet:
Kamu harcamalarını karşılamak üzere toplanan vergiler, devletin en önemli gelir kaynağını oluşturmaktadır. Devlet vergileri zamanında ve eksiksiz tahsil etmeyi amaçlarken, vergi mükellefleri ise daha az vergi ödemenin hatta hiç ödememenin yollarını aramaktadır. Bu durumda devlet ile mükellef arasında vergi uyuşmazlıkları ortaya çıkmaktadır. Ortaya çıkan bu uyuşmazlıklar, idari ve yargı aşamasında olmak üzere iki şekilde çözüme kavuşturulmaktadır. Vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözüm yollarının arasında en çok tercih edileni ise uzlaşma müessesesidir. Uzlaşma müessesesi, idare ile mükellefi bir araya getirmek yoluyla karşılıklı görüşme ve pazarlık yöntemine dayanarak uyuşmazlığın yargı yoluna başvurulmadan kısa süre içerisinde çözüme kavuşturulması noktasında önemli bir yere sahiptir. Uzlaşma müessesesinin ülkemizdeki uygulama şekilleri tarhiyat öncesi uzlaşma ve tarhiyat sonrası uzlaşmadır. Bu çalışmada, vergi uyuşmazlıklarının idari ve yargı aşamasında olmak üzere çözüm yollarına yer verilmiş, idari bir çözüm yolu olan uzlaşma müessesesinin tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma olacak şekilde Türkiye'deki yapısı incelenmiştir. Türkiye'deki uzlaşma müessesesi, OECD üyesi seçilmiş ülke örnekleri ile karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmuş, eksiklikleri gösterilmeye çalışılmış ve uzlaşma müessesesinin gelişimine katkıda bulunmak için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Taxes collected to cover public expenditures constitute the most important source of income of the state. While the state aims to collect taxes on time and in full, taxpayers look for ways to pay less or even not pay at all. In this case, tax disputes arise between the state and the taxpayer. These disputes can then be resolved in two different ways: administrative and judicial stages. Among the ways of resolving tax disputes at the administrative stage, the most preferred is the conciliation institute. Conciliation institute is based on the method of mutual negotiation and bargaining by bringing the administration and the taxpayer together and resolving the dispute in a short time without applying to judicial remedies. The forms of implementation of the conciliation institute in our country are conciliation before assessment and conciliation after assessment. In this study, the solutions of tax disputes in the administrative and judicial stages are included and the structure of the conciliation institute, which is an administrative solution, in Turkey as a before assessment and after assessment was examined. Conciliation institute in Turkey was compared with the examples of OECD member countries and its similarities and differences were revealed, its deficiencies were shown and the development of the conciliation institute developed.