Halı sektöründeki davranış odaklı güvenlik algısı ve meydana gelen kazaların incelenme
Behavior-based safety perception in the carpet industry and investigation of occured accidents
Yazar: SERKAN ÖZKALENDER
Danışman: DOÇ. DR. ADEM YURTSEVER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
İnsan davranışı, birçok iş güvenliği literatüründe ortaya konan iş kazalarının önemli bir nedenidir. İyi bir güvenlik davranışının varlığı, iyi güvenlik uyumluluğunu yansıtır.
          	Bu çalışmanın genel amacı, halı sektöründe meydana gelen kazaları incelemek ve bu sektörde çalışan işçilerin davranış odaklı güvenlik yönetimi algılarını incelemektir. Davranışa dayalı güvenlik yönetimi (DOGY), kaza ve yaralanma olaylarını azaltmak için endüstride uygulanan umut verici yöntemlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, emniyet ve risk davranışını motive eden faktörleri ve bunun bir yönetim sistemi ile başarılı bir şekilde uygulanması için kritik faktörleri belirlemektir. Araştırma metodolojisi iki bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde anket uygulaması ve veri toplama yer almaktadır. Bir halı firmasında çalışan 505 işçi anketi doldurmuş, araştırma amaçlı işyeri verileri ve literatür kaynaklarından yararlanılarak durum tespiti yapıldı. İkinci bölümde ise bir halı firmasında son 3 yılda meydana gelen kazaların istatistiksel verileri incelendi. İş kazası araştırması 2019-2021 yıllarına ait verileri kapsamaktadır. Araştırmanın bulgularına göre 2019'da 71, 2020'de 103 ve 2021'de 151 iş kazası meydana gelmiştir. Verilere göre anket yapılan çalışanların yüzdesi 21,6' sı iş kazası geçirdiği görülmüştür. Halı sektöründe en sık yaşanan kazalara ilişkin anket sonuçları incelendiğinde en çok kaza yaşanan kısmın dokuma olduğu ve en çok kanca-bıçak kesme kazalarının yaşandığı tespit edildi. Ayrıca yaşanan kazalar ve sebepleri incelendiğinde ise kazaların çalışanların güvensiz davranışları sebebi ile yaşandığı görülmüştür.
	Çalışma neticesinde stres, yorgunluk vb. gibi koşullar altında davranış değişiklikleri meydana geldiği ve bu değişiklikler neticesinde ise kazaların arttığı belirlenmiştir. Çalışanlar arasında DOGY algısının yüksek olduğu gözlemlenmiş olsa da kaza geçirmemiş çalışanların algılarının kaza geçirmiş çalışanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Human behavior is an important cause of occupational accidents, which has been revealed in many occupational safety literature. The presence of good safety behavior reflects good safety compliance.
              The general purpose of this study is to examine the accidents that occur in the carpet sector and to examine the behavioral-based safety management perceptions of employees working in this sector. Behavior-based safety management (BBSM) is one of the promising methods applied in the industry to reduce accidents and injury incidents. The aim of this study is to identify the factors that motivate safety and risk behavior and the critical factors for its successful implementation with a management system. The research methodology consists of two parts. In the first part of the research, survey application and data collection are included. 505 employees working in a carpet company completed the survey, due diligence was carried out by using workplace data and literature sources for research purposes. In the second part, statistical data of accidents that have occurred in a carpet company in the last 3 years were examined. The occupational accident research covers the data for the years 2019-2021. According to the findings of the research, 71 occupational accidents occurred in 2019, 103 in 2020 and 151 in 2021. According to the data, 21.6 percent of the surveyed employees had an accident at work. When the survey results regarding the most frequent accidents in the carpet sector were examined, it was determined that the part with the most accidents was weaving and the most hook-knife cutting accidents were experienced. In addition, when the accidents and their causes were examined, it was seen that the accidents occurred due to the unsafe behavior of the employees.	
	As a result of the study, it was determined that behavioral changes occur under conditions such as stress, fatigue, etc., and as a result of these changes, accidents increase. Although it has been observed that the perception of BBSM is high among employees, it has been concluded that the perceptions of employees who have not had an accident are higher than those of employees who have had an accident.