Temizlik çalışanlarının duruş pozisyonlarının BAUA yöntemi kullanılarak ergonomik açıdan incelenmesi: Gıda üretim sektörü örneği
Ergonomically examining the posture positions of cleaning workers using BAUA method: Food production sector example
Yazar: GÜLÇİN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE ENSARİ ÖZAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Duruş = Posture ; Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Temizlik personeli = Cleaning staff ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Yoğun tempoda ve özellikle bedenen fazlaca aktif olan, itme-çekme, kaldırma, indirme gibi işlemleri rutin olarak yapan çalışanlar da hatalı çalışma duruş pozisyonlarına bağlı olarak kas iskelet sistemi hastalıkları meydana çıkabilmektedir. Çalışanların sağlıklı bir çalışma yaşamı sürebilmeleri ve çalışma verimliliğini arttırabilmeleri için çalışma duruş pozisyonlarının en sağlıklı ve güvenli şeklini bilmeleri gerekmektedir. 
Bu çalışmada gıda üretim sektöründe çalışan temizlik işçilerinin duruş pozisyonları BAUA yöntemi ile incelenmiştir. İki gıda üretim fabrikası yan yana olup, iki fabrikanın da çalıştığı taşeron temizlik firması aynıdır. İki firmada da aynı temizlik işlemleri yapılmaktadır. Taşeron temizlik firmasının iki firmanın toplamında 43 çalışanı bulunmaktadır. 1 ay süresince tüm temizlik işleri fabrikalarda izlenerek, uygunsuz çalışma duruş pozisyonu oluşturabilecek 101 adet çalışma duruş pozisyonu fotoğraf çekilmiştir. 101 adet fotoğraf içerisinden iş bazında en uygun fotoğraflar seçilerek BAUA yöntemi ile incelenmiştir.
Çalışma için seçilen 12 çalışma duruş pozisyonundan 5 tanesi manuel yapılan işler, 3 tanesi kaldırma işleri ve 4 tanesi itme-çekme işlerine aittir. Hesaplamalardan çıkan sonuca göre manuel yapılan işlerde risk seviyesinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Devamında itme-çekme işleri ve en az risk seviyesi kaldırma işlerinde olduğu görülmektedir.
Çalışma ortamındaki ergonomik risklerin giderilmesi, çalışanların uygun duruş pozisyonların da çalışması, oluşabilecek kas iskelet sistemi hastalıklarının azaltılması ve önlenmesi konusunda tavsiyelerde bulunulmuştur.

Abstract:
The employees, who are working in an intense tempo and perform routine operations such as push-pull, lift, and lower working, generally have musculoskeletal system diseases due to incorrect working posture positions. Employees need to know the healthiest and safest form of working posture positions in order to lead a healthy working life and increase work efficiency.
In this study, the posture positions of cleaning workers working in the food production sector were investigated using the BAUA method. Two food production factories are next to each other, and have the same subcontractor cleaning company. The same cleaning procedures are carried out in both factories. Subcontractor cleaning company has 43 employees in these companies. All cleaning works were monitored at the factories during 1 month, and 101 working posture positions were evaluated. Among the 101 photographs, the most suitable ones were selected on the basis of work and examined using the BAUA method.
Of the 12 working posture positions selected for the study, 5 belong to manual work, 3 to lift and 4 to push-pull jobs. According to the results of the calculations, it is determined that the risk level is higher in manual works. Push-pull works follow the manual works and the lifting jobs have the least risk level.
Recommendations have been made for the elimination of ergonomic risks in the working environment, for appropriate working posture positions and for the reduction and prevention of possible musculoskeletal system diseases.