Spinal anestezi altında yapılan periferik varis operasyonlarında, volüm durumunun ultrasonografik vena cava inferior çap ölçümü ve pleth varıabılıty ındex ile değerlendirilmesi
The evolution of volume status with ultrasound-assisted measurement of diameter of inferior vena cava and pleth variability index in patients undergoing peripheric variceal operations under spinal anesthesia
Yazar: İREM DURMUŞ
Danışman: UZMAN ŞENAY GÖKSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Cerrahi = Surgery ; Hipotansiyon = Hypotension ; Vena cava inferior = Vena cava inferior

Özet:
Amaç:
Spinal anestezi yapılan hastalarda gelişen kontrolsüz hipotansiyon; istenmeyen,
hasta konforunu ve anestezi kalitesini bozan ve morbiditeyi artıran bir durumdur.
Hipotansiyonu öngörebilmek için rutin kullanılabilecek, noninvaziv yöntemler
önerilmektedir. Bu amaçla çalışmamızda, elektif varis operasyonu geçirecek
hastalarda Pleth Variability Index (PVI, Pletismografik değişkenlik indeksi) ve
ultrason ile vena cava inferior (VKİ) çap ve alan ölçümleri yaparak spinal
anesteziye bağlı hipotansiyon (SBH) gelişme riskini öngörmeyi ve bu yöntemlerin
güvenilirliğini belirlemeyi amaçladık.
Gereç – Yöntem:
Çalışmamıza etik kurulu onayı alındıktan sonra spinal anestezi altında elektif varis
ameliyatı yapılacak, yaşları 22 ile 65 arasında değişen, 27'si (%42,2) erkek, 37'si
(%57,8) kadın olmak üzere toplam 64 hasta dahil edilmiştir. Her hasta için spinal
anestezi öncesi PVI ve VKİ çapı (antero-posterior (AP) ve transvers kesitte)
ölçülmüş ve alanı hesaplanmıştır. Sonrasında hastalara 5 ml kg-1 %0,9 NaCl
verilerek spinal anestezi (%0,5 Heavy Bupivakain 15 mg) uygulanmıştır. Hastalar
spinal anestezi sonrası hipotansiyon gelişme insidansına göre ikiye ayrılmıştır.
Hipotansiyon, sistolik arter basınçta %25 düşüş ya da 90 mmHg'nın altına düşüş
olarak tanımlanmış ve hipotansiyon gelişen hastalar "Grup 1" (n=30) ve gelişmeyen
hastalarsa "Grup 2" (n=34) olmak üzere iki grup altında incelenmiştir
(hipotansiyona 5 mg efedrin İV ile müdahele edilmiştir). Hastaların sistolik,
diastolik ve ortalama arter basınçları spinal anestezi öncesi, anestezinin uygulandığı
sırada (0. dakika), anestezi uygulandıktan sonra 5., 10., 15. ve 30. dakikalarda
ölçülmüş ve kaydedilmiştir.
Bulgular:
Spinal anestezi sonrasında her hastada kan basıncında düşüş gözlenmiş, ancak
sadece Grup 1'deki hastalarda, yani araştırmaya katılan hastaların %46,9'unda
(n=30) hipotansiyon gelişmiştir. Grup 2'nin 10., 15. ve 30. dakika sistolik ve
6
ortalama arter basıncı ortalamaları, Grup 1'den istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
yüksek bulunmuştur (p<0,05). Grup 1'in PVI ortalaması, Grup 2'den istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Buna karşın Grup 2'nin VKİ APtransvers
çap ve alan ortalaması Grup 1'den istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
yüksektir (p<0,005). Çalışmamızda hipotansiyon tanısında PVI için tespit edilen
eşik değer >%15 (EAA=0,848) bulunmuştur. Bu değerin duyarlılığı %96,7,
özgüllüğü %76,5'tir. AP kesitte VKİ çapı için eşik değer ≤18,7 mm'dir
(EAA=0,719) ve bu değerin duyarlılığı %56,7, özgüllüğü %79,4'tür. Transvers
kesitte VKİ çapı için eşik değer ≤18,8 mm'dir (EAA=0,873) ve bu değerin
duyarlılığı %86,7, özgüllüğü %76,5'dir. VKİ alan için eşik değer ise ≤2,98 mm2'dir
(EAA=0,765) ve bu değerin duyarlılığı %70, özgüllüğü %79,4'tür.
Sonuç:
Çalışmamızda bulunan eşik değerler, sıvı replasmanı endikasyonu belirlemede
kullanılabilir. Spinal anestezi altında elektif varis ameliyatı geçirecek hastalarda
PVI ve VKİ çap ve alan ölçümleri SBH gelişme riskini öngörmede
kullanılabilecek etkili ve güvenilir yöntemlerdir.
Anahtar Kelimeler: spinal anestezi, hipotansiyon, Pleth-Variability Index (PVI),
vena kava inferior (VKİ)

Abstract:
İngilizce Özet (Abstract) Aim:
In this study, primary aim was to predict the risk of spinal anesthesia associated
hypotension in patients undergoing elective variceal surgery under spinal
anesthesia via measurements of PVI and diameter and area of IVC using
ultrasonography and to test the reliability of these methods.
Material and Method:
The study included 64 patients of which 27(42.2%) were male and 37(57.8%)
were female, who were 22-65 years old and undergoing elective variceal surgery
under spinal anesthesia. The patients were divided into two groups according to
the incidence of hypotension following spinal anesthesia. Hypotension is defined
as 25% fall in or fall greater than 90 mmHg in systolic arterial pressure. Patients
who were hypotensive were grouped as Group 1 (n=30) and who were not
hypotensive as Group 2 (n=34). Systolic, diastolic and mean arterial pressures of
patients were measured and recorded before spinal anesthesia, during
administration of anesthesia (0th minute) and at 5th, 10th, 15th and 30th minutes
after the administration of anesthesia. Additionally, PVI and IVC diameters in AP
and tranvers section were measured and IVC area calculated in every patient.
Results:
A fall in blood pressure was observed in every patient following spinal anesthesia
administration, however hypotension was seen only in patients in Group 1, which
are 46.9% (n=30) of the patients attending this study. The means of systolic and
mean arterial pressure at 10th, 25th and 30th minutes were statistically higher in
Group 2 than in Group 1 (p<0.05). The mean of PVI is statistically grater in
Group 1 than in Group 2 (p<0.05). Additionally, the means of IVC area and
diameter in AP and transvers sections were statistically greater in Group 2 than in
Group 1 (p<0.05). The cut-off value of PVI for diagnosis of hypotension is found
to be >15% (AUC=0.848) with sensitivity of 96.7% and specificity of 76.5%. The
8
cut-off value of diameter of IVC at AP section is found to be ≤18.7 mm
(AUC=0.719) with sensitivity of 56.7% and specificity of 79.4%. The cut-off
value of diameter of IVC at transvers section is found to be ≤18.8 mm
(AUC=0.873) with sensitivity of 86.7% and specificity of 76.5%. The cut-off
value of area of IVC is found to be ≤2.98 mm2 (AUC=0.765) with sensitivity of
70% and specificity of 79.4%.
Conclusion:
Measurements of PVI and area and diameter of IVC with ultrasonography are
effective and reliable methods in predicting occurrence of spinal anesthesia
associated hypotension in patients undergoing elective variceal surgery under
spinal anesthesia.
Keywords: spinal anesthesia, hypotension, Pleth-Variability Index (PVI), inferior
vena cava (IVC)