Porfirin esaslı ligandların ve metal komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu, sensör ve biyolojik aktivite çalışmalarının yapılması
Synthesis, characterization, sensor and biological activities of porphyrine based ligands and metal complexes
Yazar: SAVAŞ PURTAŞ
Danışman: PROF. DR. FERHAN TÜMER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Porfirin temelli bileşikler çok çeşitli fiziksel ve kimyasal özelliklere sahiptirler. Porfirin ve türevlerinin kullanım alanlarının her geçen gün artmasına sebep olmuştur. Özellikle fonksiyonel grupları değiştirilerek sentezlenen yeni her türev kendine has özellikleri ve farklı kullanım alanları yeni malzemelerin ortaya çıkarılması için çok sayıda porfirin türevleri sentezlenmekte ve çeşitli uygulamaları araştırılmaktadır.
Bu doktora tezi kapsamında; 4-etil-2,6-diformil fenol, 4-tert-bütil-2,6-diformil fenol ve 4-metil-2,6-diformil fenol bileşikleri sentezlenerek, karakterize edildi. Sentezlenen karbonil bileşiklerinden Bis(hidroksi) metil fenol bileşikleri elde edildi. Daha sonra 5-(4-Aminofenil)-10,15-20-trifenil porfirin (B) ve [5-(4-aminofenil)-10,15-20-tris(sülfonato fenil) porfirin (C) maddeleri sentezlendi. Sentetik ve simetrik porfirin Schif bazı ligandlarına Cu+2, Zn+2, Mn+3, Fe+3 gibi çeşitli metal kompleksleri sentezlendi. Sentezlenen tüm maddeler karakterize edilerek yapıları aydınlatıldı. 
Tez çalışmalarında elde edilen maddelerden süperoksit dismutaz aktivitesi (SOD), DNA bağlanma özellikleri, elektrokimyasal ve termal analiz çalışmaları gerçekleştirildi. Fotolüminesans ile UV-vis özellikleri hem katı hemde sıvı olarak çalışıldı. Bunlara ilaveten sülfolanmış porfirin esaslı Schiff bazı (C) metal komplekslerinin kimyasal sensör ve agregasyon özellikleri araştırıldı.

Abstract:
Porphyrin-based compounds have a wide range of physical and chemical properties. These features and their fields of use of porphyrin derivatives have been increasing in each day. In particular, various porphyrin derivatives have been synthesized and various applications were investigated for the emergence of new materials with their unique properties and different usage areas.
As part of this PhD. thesis; various features on the basis of the Porphyrin molecule ligands and their Cu+2, Zn+2, Mn+3, Fe+3 complexes have been synthesized. 4-Ethyl-2,6-diformylphenol, 4-tert-butyl-4-methyl phenol and 2,6-diformyl-2,6-diformyl phenol compounds synthesized were characterized. Bis(hydroxy)methyl phenol compounds were used to the synthesize carbonyl compounds. Additionally 5-(4-Aminofenil)-10.15-20- porphyrin (B) and [5-(4-aminofenil)-10.15-20-tris (sülfonato phenyl) porphyrin (C) substances were synthesized. 
All the synthesized substances were characterized and their structures were elucidated. The substances obtained in the thesis were tested for their superoxide dismutase activity (SOD), DNA binding properties, electrochemical and thermal properties. Photoluminescence and UV-vis properties were studied in both solid state and solution. In addition, aggregation a sensor properties of sulfonated porphyrin based Schiff bases (C) their metal complexes.