Türk motiflerinin fotogrametrik yöntemlerle dijitalleştirilmesi ve arşivlenmesi
Digitization and archiving of turkish motives by photogrammatical methods
Yazar: EDA MENEKŞE
Danışman: DOÇ. ALİ ULVİ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
İnsanoğlu asırlar boyunca tarihe kendinden bir iz bırakmak için her fırsatı kullanmıştır. Bu perspektifte, anlatılmak istenenler bazen mağara duvarlarına, bazen kayalara, bazen de kilime veya halıya aktarılmıştır. Geçmiş kuşaklar tarafından oluşturulmuş kültürel mirasların toplum nezdinde koruma bilincinin oluşmasını, toplumun kültür ve bilgi seviyesini arttırılmasını ve çeşitli nedenlerle tahrip edilmiş veya yok olmuş kültürel mirasların yaşatılmasını sağlamak için dokümantasyonunun yapılması son derece önem arz etmektedir. Ayrıca, yapılan dokümantasyon işlemi kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktadır. Tüm bunlar için yapılacak gerekli çalışmalarda insanlara bireylere büyük görevler düşmektedir. Bu noktada, motifler son derece önemli olup, bir cümleyi oluşturan kelimelere benzemektedir. Motiflerin demek istediğini anlayanlar, dokunan bu halı veya kilimlerin özünü kavrayabilmekte ve yorumlayabilmektedir. Halı ve kilimler sanat eseri özelliği taşıyıp, döneminin ve ortaya çıkmasını sağlayan kişi veya kişilerin sosyo-kültürel yapısını gözler önüne sermektedir. Bu yönüyle, halı ve kilimler geçmişe ayna tutmaktadır.
Halı ve kilimlerde yer alan motifler, şekilsel çağrışımlarla kendi semboliğini, üzerinde yer aldığı obje ile bütünleştirerek objeye manevi derinlik ve anlam kazandırmaktadır. Ayrıca, eşyaya bir kimlik de kazandırmaktadır. Söz konusu sembol ve motiflerin, geleneksel halı ve kilimleri dokuyanların tutum ve davranışlarının bir dışavurumu olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır. Belge niteliğindeki bu motifleri kalıcı hale getirebilmek amacıyla yeni gelişen teknolojilerin kullanılabilirliği sayesinde Fotogrametri yöntemi ile çekilecek fotoğraflar işlenerek Photomodeler yazılımı bu kapsamda kullanılacaktır. Fotoğraflardan ölçüm yaparak dijital veri saklamak için bu çalışma kapsamında Photomodeler ile sağlanmıştır.

Abstract:
For ages, humanity has exploited every opportunity to leave an imprint on history. What is meant to be told is sometimes transferred to cave walls, sometimes to rocks, and sometimes to rugs or carpets, according to this viewpoint. It is critical to document previous generations' cultural heritage in order to raise protection awareness in society, increase the culture and knowledge level of society, and ensure the survival of cultural heritages that have been destroyed or destroyed for various reasons. Furthermore, the documentation procedure ensures that cultural heritage is passed along to future generations. People and individuals bear significant obligations in carrying out the essential tasks for all of this. Motifs, like words in a phrase, are particularly crucial at this point. Those who understand the meaning of the motifs can grasp and interpret the essence of these woven carpets or kilims. Carpets and kilims are works of art that indicate the socio-cultural framework of the period as well as the person or individuals who created them. Carpets and kilims, in this sense, hold a mirror to the past.
The motifs in carpets and kilims combine their own symbolism with figural connotations, giving the object spiritual depth and uniqueness. It also provides the item with a personality. It would not be incorrect to say that the symbols and motifs in question reflect the beliefs and habits of persons who weave traditional carpets and kilims. Because of the applicability of newly developed technologies, the images to be acquired with the Photogrammetry method will be processed and the Photomodeler software will be utilized in this context to make these document-like motifs permanent. Photomodeler is used in this study to store digital data by measuring it from photos.