1.5 tesla prostat manyetik rezonans görüntülemede endorektal sargı kullanımının görüntü kalitesine, değerlendirmeciler arasındaki uyuma ve raporlanan pı-rads skoruna etkisi /
Yazar: MUSTAFA ÖZER
Danışman: PROF. DR. HASAN YİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Prostat = Prostate

Özet:
ÖZET
Giriş ve Amaç: Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen ikinci kanser 
türüdür. Bu nedenle erkek popülasyonunda büyük bir halk sağlığı problemidir. 
Prostat kanserinin tanısında, evrelemesinde, biyopsi kılavuzluğunda ve tedavi sonrası 
takibinde multiparametrik prostat MRG önemli rol oynamaktadır. Yüksek manyetik 
alan gücüne sahip sistemler yüksek sinyal-gürültü oranı ve daha iyi uzaysal 
çözünürlükle prostat MRG'de ön plana çıkmış olsa da 1.5 Tesla sistemler çok daha 
yaygındır ve bu nedenle daha çok 1.5 Tesla MR sistemleri kullanılmaktadır. Bu 
sistemlerde endorektal sargı kullanımının görüntü kalitesi ve tanısal başarıya katkısı 
bilinmekle birlikte maliyet, artefaktlar ve hasta toleransı gibi nedenlerle kullanımı 
sınırlıdır. Çalışmamız daha önceki çalışmalardan farklı olarak bir 1.5 Tesla MR 
sisteminde pelvik faz dizilimli sargı ve endorektal sargı kombinasyonunun
raporlanan PI-RADS skorunu ne ölçüde değiştirdiğini ve buna yönelik gözlemciler 
arası uyumu araştırmakta, ayrıca endorektal sargı kullanımının görüntü kalitesine 
etkisini de ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif özellikte çalışmaya Ankara Eğitim Araştırma 
Hastanesi Radyoloji Kliniğine prostat MRG görüntüleme için başvuran 50 yaş üzeri 
ve PSA değeri 4 ng/dl üzerinde olan hastalar dâhil edildi. Standart multiparametrik
MRG incelemesinden önce sadece pelvik faz dizilimli sargı ile aksiyel planda yağ 
baskısız T2 ağırlıklı ve difüzyon ağırlıklı görüntüleme sekansları alındı. Daha 
sonrasında pelvik faz dizilimli sargıyla endorektal sargı kombine edilerek rutin 
multiparametrik prostat MRG incelemesi gerçekleştirildi. Endorektal sargı 
kullanılarak ve kullanılmadan elde olunan görüntülerin sinyal-gürültü ve kontrastgürültü oranları hesaplanarak karşılaştırıldı. Elde edilen görüntüler iki radyolog 
tarafından ayrı ayrı değerlendirilerek PI-RADS v2.1 kılavuzuna göre skorlandı,
endorektal sargı kullanımı ile skorlarda değişiklik olup olmadığı değerlendirildi ve 
gözlemciler arası uyum araştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya 54 hasta katıldı. Hastaların ortalama yaşı 61,56 ± 7,26 
idi. Bu hastaların ortanca (Q1-Q3) PSA değerleri 5,9 ng/ml (4,57-8,89), prostat 
hacmi50,5 cc (37-82) ve PSA dansitesi0,12 ng/dl/cm³ (0,08-0,19) idi. T2 ağırlıklı 
görüntülerin kantitatif görüntü kalite analizinde sadece patolojik lezyonun normal 
prostat dokusu arasındaki kontrast-gürültü oranı istatiksel olarak anlamlı bulundu
(p<0,005). Diğer parametrelerde T2 ağırlıklı görüntülerde sinyal-gürültü oranı ve 
periferal zon ile transizyonel zon arasındaki kontrast-gürültü oranında istatiksel 
olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Difüzyon ağırlıklı görüntülerin kantitatif 
görüntü kalite analizinde bütün parametrelerde sinyal-gürültü ve kontrast-gürültü 
oranlarında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,005). 54 hastanın 14
(%30)'ünde endorektal sargı kullanımı ile PI-RADS skoru değişti. 
Değerlendirmecilerin uyumunda ise her iki değerlendirmeci kendi içerisinde ve 
birbirleriyle karşılaştırıldığında nihai PI-RADS skorları arasındaki uyumun iyi 
düzeyde olduğu görüldü. Ayrıca endorektal sargı kombinasyonunun kullanılmasının
değerlendirmeciler arasındaki uyumu artırdığı saptandı.
Sonuç: 1,5 T MRG sistemlerinde multiparametrik prostat MRG'de 
endorektal sargı kullanılması T2AG'lerden ziyade doğası gereği düşük sinyal-gürültü 
oranına sahip DAG'lerde kantitatif görüntü kalitesini ve değerlendirmeciler 
arasındaki uyumu artırmaktadır. Çalışma grubumuzda %30 hastada PI-RADS skoru 
değişmiş olup bu durum hastaya klinik yaklaşımı da değiştirebilmektedir. Bu nedenle 
1.5 Tesla MR sistemlerinde imkân varsa endorektal sargı kullanımı tercih 
edilmelidir.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Objective: Prostate cancer is the second most common 
type of cancer in men. Therefore, it is a major public health problem in the male 
population. Multiparametric prostate MRI plays an important role in the diagnosis, 
staging, biopsy guidance and post-treatment follow-up of prostate cancer. Although 
systems with high magnetic field strength have come to the fore in Prostate MRI 
with high signal-to-noise ratio and better spatial resolution, 1.5 Tesla systems are 
much more common and therefore mostly 1.5 Tesla MR systems are used. Although 
the contribution of endorectal coil used in these systems to image quality and 
diagnostic success is known, its use is limited due to reasons such as cost, artifacts 
and patient tolerance. Our study, unlike previous studies, investigates to what extent 
the combination of pelvic phase array coil and endorectal coil in a 1.5 Tesla MR 
system changes the reported PI-RADS score and the interobserver agreement 
regarding this, and also aims to reveal the effect of endorectal coil use on image 
quality.
Materials and Methods: Patients over 50 years of age and with a PSA value 
above 4 ng/dl who applied to Ankara Training and Research Hospital Radiology 
Clinic for prostate MRI were included in the prospective study. Before standard 
multiparametric MRI examination, only pelvic phased coil and non-fat suppression 
T2-weighted and diffusion-weighted imaging sequences were obtained in the axial 
plane. Afterwards, a routine multiparametric prostate MRI examination was 
performed by combining the pelvic phase array coil and the endorectal coil. The 
signal-to-noise and contrast-noise ratios of the images obtained with and without the 
endorectal coil were calculated and compared. Obtained images were evaluated 
separately by two radiologists and scored according to the PI-RADS v2.1 guideline, 
changes in scores were evaluated with the use of endorectal coils, and interobserver 
agreement was investigated. In addition, it was determined that the use of the 
endorectal coil combination increased the agreement between the evaluators.
Results: 54 patients participated in the study. The mean age of the patients 
was 61.56 ± 7.26. The median (Q1-Q3) PSA values of these patients were 5.9 ng/ml 
(4.57-8.89), prostate volume was 50.5 cc (37-82), and PSA density was 0.12 
ng/dl/cm³ (0 08-0.19). In the quantitative image quality analysis of T2-weighted 
images, only the contrast-noise ratio between the normal prostate tissue of the 
pathological lesion was statistically significant (p<0.005). In other parameters, there 
was no statistically significant difference in the signal-to-noise ratio on T2-weighted 
images and the contrast-noise ratio between the peripheral zone and the transitional 
zone (p>0.05). In the quantitative image quality analysis of diffusion-weighted 
images, statistically significant differences were found in signal-to-noise and 
contrast-noise ratios in all parameters (p<0.005). The PI-RADS score changed with 
the use of endorectal coil in 14 (30%) of 54 patients. On the other hand, when the 
two evaluators were compared within themselves and with each other, it was seen 
that the agreement between the final PI-RADS scores was at a good level. In 
addition, it was determined that the use of the endorectal coil combination increased 
the agreement between the evaluators.
Conclusion: The use of endorectal coils in mpMRG in 1.5 T MRI systems 
improves quantitative image quality in DWI and agreement between evaluators. In 
our study group, the PI-RADS score changed in 30% of the patients, and this may 
also change the clinical approach to the patient. For this reason, the use of endorectal 
coils should be preferred if possible in 1.5 Tesla MR systems.
Keywords: Endorectal coil, mpMRG, PI-RADS v2.1, image quality