Elli-altmış beş yaş arası bireylerin hafif kognitif bozukluk değerlendirmesi: Kesitsel araştırma
Mild cognitive impairment evaluation of individuals between fifty-sixty-five years: A cross-sectional study
Yazar: NURDAN ONAT
Danışman: UZMAN ZEYNEP AŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Demans = Dementia ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Ülkemizde ve tüm dünyada bilim ve teknolojinin gelişmesi sonucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması ve kalitesinin artmasıyla beraber ortalama insan ömrü uzamıştır. Uzayan ömürle beraber tüm demansların türlerinin sayısı da hızla artmıştır. En sık rastlanan demans türlerinden olan Alzheimer hastalığı mortalite ve morbiditesi yüksek olan, maddi olarak da ülkeler için büyük sağlık harcamalarına neden olan bir hastalıktır. Bilişsel bozukluklara erken tanı koymak etkin tedaviye olanak sağlar, hastalığın seyrini yavaşlatır ya da tamamen iyileşmesini sağlayabilir. Bu şekilde hastaya ve ailesine gelecek planı yapmak için zaman tanır. Ayrıca sağlık ekonomisine büyük katkı sağlar. Birinci basamakta çalışan hekimler olarak bilişsel bozuklukları erken tanımak bu nedenle yaşlanan toplumumuzun sağlığına ve ülke ekonomisine katkı sağlayabilir. 
Bu çalışmanın amacı bölgemizde bulunan 50-65 yaş arası bireyleri bilişsel fonksiyonlarını değerlendirmek, erken tarama yapmanın katkısını değerlendirmek ve taramaya hangi yaş aralığında başlamanın uygun olacağını anlamaya çalışmaktır. Diğer amaçlarımız; yaşlanma öncesi popülasyonumuzu demans konusunda bilgilendirmek, bilişsel fonksiyon bozukluk saptadığımız hastaları ileri tetkik ve tedavi için yönlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Mayıs 2019-Eylül 2020 arasında, Antalya ili Korkuteli ilçesinde Bozova Aile Sağlığı Merkezi, Bozova ve Çomaklı mahallelerinde ikamet eden 50-65 yaş arası hastaları temsilen 240 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılar sosyodemografik verileri içeren bir anket doldurmuşlardır. Katılımcılara standardize mini mental test ve Shulman saat çizim test uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya, 50-65 yaş arası 240 kişi katılmıştır; katılımcıların 135'i kadın (%56,3), 105'i erkektir (%43,8).  Katılımcıların ortalama yaşı 58,3 ±4,4 yıldır. Katılımcılara uygulanan standardize mini mental test ortalaması 27,16±2,71 puandır. Katılımcıların standardize mini mental testten aldıkları puana göre %10'unda, belirlenmiş olan norm değerine göre (25 puan) çeşitli seviyelerde kognitif bozukluk saptanmıştır; standardize mini mental test alt testlerinden hatırlama ve lisan kısımlarında ortalama puanların daha düşük olduğu gözlenmiştir. Shulman saat çizme testi ortalaması ise belirlenen norm (4,73±0,59) değerlerinden düşüktür (4,2±1,27). Katılımcıların %40'ı norm değerlerinden düşük olan dört puan ve altında skor elde etmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada 50-65 yaş arası katılımcılara uygulanan saat çizme testi ve standardize mini mental test sonucu alınan puanlar bu yaş grubunda, özellikle 60-
65 yaş aralığında bilişsel bozukluğun taranmasının erken tanı açısından anlamlı olabileceğini düşündürmektedir. Özgüllüğü ve duyarlılığı yüksek, eğitimden ve kültürden etkilenmeyen, yaş grubuna uygun, pratik testlerle daha büyük çaplı çalışmalar yapılması 65 yaş öncesinde tarama yapılmasının önemini ve gerekliliğini vurgulayacaktır.

Abstract:
Objective: As a result of the development of science and technology in our country and all over the world, the spread and increase of healthcare services have prolonged the average human life span and the number of individuals aged 65 has increased. Alzheimer's disease, which has high mortality and morbidity, is shown as a big health expenditure item for countries. Early diagnosis of cognitive disorders enables effective treatment, slows down the course of the disease or may completely heal; gives time to the patient and family to plan. It provides great contributions to the health economy. As physicians working in primary care, trying to recognize cognitive disorders early will contribute to the health of our aging society and the national economy.
The aim of this study is to evaluate the cognitive functions of individuals between the ages of 50-65 in our region, to evaluate the contribution of early screening and to understand at what age range it would be appropriate to start screening. In addition, to inform our pre-aging population about dementia and to direct patients with cognitive dysfunction for further examination and treatment.
Materials and Methods: In this cross-sectional study, 240 individuals, representing patients aged 50-65, residing in Bozova Family Health Center, Bozova and Çomaklı neighborhoods in Korkuteli district of Antalya province between May 2019 and September 2020 were included. Participants filled out a questionnaire containing sociodemographic data. Standardized mini mental test and Shulman clock drawing test were applied to the participants.
Results: 240 people between the ages of 50-65 participated in the study; 135 of them are women (56.3%), 105 of them are men (43.8%). The average age of the participants is 58.3 ± 4.4 years. 
Standardized mini mental test average applied to the participants 27.16±2.71. Cognitive impairment at various levels was detected in 10% of the participants according to the score they got from standardized mini mental test, according to the norm value (25 points); it was observed that the mean scores were lower in the recall and language parts of the standardized mini mental test subtests. The mean of Shulman clock drawing test was lower than the specified norm (4.73±0.59) (4.2±1.27). 40% of the participants scored 4 points or less, which was below the norm values.
Conclusion: In this study, the scores obtained as a result of clock drawing test and MMST applied to participants aged 50-65 years suggest that screening for cognitive impairment in this age group, especially in the 60-65 age range, may be significant in terms of early diagnosis. Conducting larger-scale studies with high specificity and sensitivity, unaffected by education and culture, appropriate for the age group, with practical tests will emphasize the importance and necessity of screening before the age of 65.