Doğum sonrası emzirme deneyimi olan annelerle aynı odayı paylaşan primiparların akran etkileşiminin emzirme öz yeterliliklerine etkisi; randomize kontrollü çalışma
The effect of peer interaction on breastfeeding self-efficacy in primiparous women who share a room with mothers experienced in breastfeeding; a randomized controlled trial
Yazar: AYŞE AKYAR
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN EKŞİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Doğum sonrası emzirme deneyimi olan annelerle aynı odayı paylaşan primipar annelerin akran etkileşimlerinin emzirme öz yeterlilikleri üzerine etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma iki gruplu, kör olmayan randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışmaya 240 kişi katılmıştır. Bağımlı değişkenler emzirme deneyimi olmayan annelerin emzirme öz yeterlikleri ve sadece anne sütüyle besleme düzeyleri olarak belirlenmiştir. Araştırmanın temel bağımsız değişkeni akran eğitimi müdahalesidir. Veriler yüz yüze anketler ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve t testi kullanılmıştır. P<0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Müdahale grubundaki annelerin emzirme özyeterlilik puanları, ilk görüşmede ortalama 58.70±5.65, taburculuk öncesi 68.02±2.32 ve 1. ay izleminde 69.81±0.76 olarak bulunmuş olup, bu değerler kontrol grubuna göre (ilk görüşme 55.68±5.42, taburculuk öncesi 65.71±4.54, 1. ay izleminde 68.17±2.41) anlamlı derecede daha yüksek çıkmıştır (p<0.001). Taburculuk öncesi sadece anne sütüyle beslenen bebeklerin oranı kontrol grubunda %98.7, müdahale grubunda %96.2 olarak bulunmuş, 1. ay izleminde bu oranlar sırasıyla %93.7 ve %98.7 olmuştur. Mama ile beslenen bebeklerin oranı kontrol grubunda taburculuk öncesi %1.3, 1. ay izleminde %6.3 iken, müdahale grubunda sırasıyla %3.8 ve %1.3 olarak belirlenmiştir (p>0.05). İlk emzirme zamanı ve emzirme sıklığı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: Bu çalışmada, akran desteği alan annelerin emzirme özyeterlilik puanlarının müdahale sonrası ve taburculuk sonrası 1. ayda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, akran anne desteği alan annelerin özgüven geliştirmelerinde ve emzirme yeterliliğinin artmasında olumlu etkiler gözlemlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Emzirme, özyeterlilik, multipar, akran desteği, eğitim

Abstract:
Aim: The aim of this project is to examine the impact of peer interactions on breastfeeding self-efficacy among primiparous mothers who share a room with experienced breastfeeding mothers after childbirth.
Method: This study is a two-group, non-blinded randomized controlled trial involving 240 participants. The dependent variables are the breastfeeding self-efficacy of mothers without breastfeeding experience and the rate of exclusive breastfeeding. The primary independent variable is the peer education intervention. Data were collected through face-to-face surveys. Statistical analyses included descriptive statistics, chi-square tests, and t test. A significance level of p<0.05 was accepted.
Results: The breastfeeding self-efficacy scores of mothers in the intervention group were found to be significantly higher than those in the control group (p<0.001), with an average score of 58.70±5.65 at the initial interview, 68.02±2.32 before discharge, and 69.81±0.76 at the 1-month follow-up. In comparison, the control group's scores were 55.68±5.42 at the initial interview, 65.71±4.54 before discharge, and 68.17±2.41 at the 1-month follow-up. The rate of exclusive breastfeeding before discharge was 96.2% in the intervention group and 98.7% in the control group, while at the 1-month follow-up, these rates were 98.7% and 93.7%, respectively. The rate of formula feeding was 3.8% in the intervention group and 1.3% in the control group before discharge, and 1.3% and 6.3% at the 1-month follow-up, respectively (p>0.05). There were no significant differences between the groups in terms of the timing of the first breastfeeding and the frequency of breastfeeding.
Conclusion: In this study, it was found that the breastfeeding self-efficacy scores of mothers who received peer support were significantly higher than those of the control group after the intervention and at the 1-month follow-up after discharge. Additionally, positive effects were observed in the development of self-confidence and breastfeeding adequacy among mothers who received peer support.
Key Words: breastfeeding, self-efficacy, peer support, multiparous, education