Cinsel yönelim içerikli haberlere sosyal medya üzerinden yapılan yorumların analizi: X uygulaması örneği
An analysis of comments on sexual orientation-related news on social media: The case of X application
Yazar: AYŞE ŞEYMA ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA DURMUŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yayıncılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bu tez çalışmasında, cinsel yönelim içerikli haberlere sosyal medya üzerinden yapılan yorumların analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, Türkiye'deki dijital medya platformu X (eski adıyla Twitter) üzerinde 1-30 Haziran 2023 tarihleri arasında paylaşılan cinsel yönelim temalı haberlere yapılan yorumlar incelenmiştir. Veriler, X platformunun gelişmiş arama motoru kullanılarak "LGBT", "LGBTİ", "Onur Ayı", "Onur Haftası", "Onur Yürüyüşü", "Trans", "Queer" terimleri ile toplanmış ve yalnızca 20 beğeni ve üzeri yorumlar dikkate alınmıştır. Toplanan yorumlar Stuart Hall'un alımlama analizi çerçevesinde, egemen, müzakereci ve muhalif olarak üç ana kategoriye ayrılmıştır. Toplamda altı farklı haber kaynağından 9 haber ve 31 yorum analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra Michel Foucault'nun iktidar ve söylem teorilerinden yararlanılarak, dijitalleşmenin ve sosyal medya platformlarının cinsel yönelim tartışmalarını nasıl görünür ve erişilebilir kıldığı incelenmiştir. Alımlama analizi yöntemiyle ele alınan yorumlar, toplumdaki iktidar ilişkilerini ve bu ilişkilerin cinsel yönelim konusundaki yansımalarını açığa çıkarmıştır. Bu yansımalar Foucault'nun söylem analizine tabi tutulmuş, ortak söylemler zıtlıklarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, paylaşılan haber dilinin egemen iktidar söylemine yakın olduğu görülürken kullanıcıların yorumlarındaki ifadelerin çoğunlukla muhalif alımlamalara örnek teşkil ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This thesis analyses the comments made on sexual orientation themed news on social media. Within the scope of the research, comments on sexual orientation-themed news shared on the digital media platform X (formerly Twitter) in Turkey between 1-30 June 2023 were analysed. Data were collected using the advanced search engine of the X platform with the terms 'LGBT', 'LGBTI', 'Pride Month', 'Pride Week', 'Pride March', 'Trans', 'Queer' and only comments with 20 likes or more were taken into consideration. The collected comments were categorised into three main categories as dominant, deliberative and oppositional within the framework of Stuart Hall's reception analysis. In total, 9 news items and 31 comments from six different news sources were analysed. In addition, by making use of Michel Foucault's theories of power and discourse, it was examined how digitalisation and social media platforms make sexual orientation debates visible and accessible. The comments handled with the reception analysis method revealed the power relations in society and the reflections of these relations on sexual orientation. These reflections were subjected to Foucault's discourse analysis and common discourses were evaluated together with their contrasts. As a result, while it was observed that the shared news language was close to the dominant power discourse, it was determined that the expressions in the comments of the users mostly exemplified oppositional perceptions.