Türkiye'de 1980'den sonra toplumsal iletişim aracı olarak pop ve rock müzik
Pop and rock music as a means of social communication in Turkey after 1980
Yazar: SİBEL ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BİLGE GÜRSOY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzik = Music ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Müzik = Music ; Popüler müzik = Populer music ; Rock müzik = Rock music ; Sosyal iletişim = Social communication ; İletişim araçları = Communication means

Özet:
Toplumsal, ekonomik ve politik değişimlerle medya ve teknoloji alanlarındaki gelişmeler, müzik endüstrisine yön vererek müziğin üretim ve tüketim biçimlerini etkiler. Popüler müzikte müzikal öğelerin yanı sıra, ekstra müzikal anlatılar vasıtasıyla toplumsal iletişim hızlı ve sembolik biçimde kurulur. Popüler müzik aynı zamanda farklı statüdeki insanları bir araya getiren bir etkileşim yaratır.
Batı endüstriyel popüler müziği, medya ve müzik teknolojileri kanalıyla küreselleşmiş ve yerel müzikleri etkilemiştir. Küreselleşen pop ve rock müzikle birlikte homojen bir gençlik kültürü oluşmuştur. Pop ve rock müziğin popülerleşmesinde, radyonun ve müzik televizyonunun da rolü vardır. Türkiye'de müziğin endüstrileşmesi ve Batı popüler müziğinin toplumda yayılması için Batılılaşmanın dışında liberalleşme, kapitalistleşme ve kentleşmenin yaşanması gerekmiştir. Bu süreçte Türk popüler müziği dönüşmüştür. 1980'den sonra neo-liberalleşme, toplumda tüketimi, popülizmi ve benmerkezciliği tetiklemiştir. Türkiye'de müzik teknolojilerinin ve özel kanalların yaygınlaştığı neo-liberalleşme sürecinde pop ve rock müzik anaakım türlere dönüşmüştür. Bunun yanında 1990'larda pop müzikte başlayan sığlaşma ve yüzeyselleşme, zamanla müzik sektörüne hâkim olmuştur.
2000'lerde müziğin dijitalleşmesiyle birlikte Türk müzik sektörünü de etkileyen küresel bir paradigma değişimi yaşanmıştır. Dijital dönemde yeni yaşam biçimleri oluşmuş, popüler müzik buna göre şekillenmiştir. Müziğe internetten ücretsiz ulaşılması, albüm satışlarını düşürmüş ve müzik piyasasında ekonomik kriz ortaya çıkmıştır. Dijital müziğin yasal kullanımının artıp lisanslanması ve farklı endüstrilerle işbirliği, 2010'ların ortasından itibaren gelirleri yeniden yükseltmiştir. Bu dönemde Türk müzik sektöründe sermayenin dağılımı değişmiş ve yeni yapıya uyum sağlayan şirketler güçlenmiştir. 2000'lerde küresel popüler müzikte yayılan tektipleşme, Türkiye'de müzik sektöründeki sorunları derinleştirmiştir.

Anahtar Sözcükler: Popüler müzik, toplumsal iletişim, müzik ve toplum, müzik endüstrisi, MTV, MTV Türkiye, Kral TV, Türk müzik sektörü, Türkiye'de toplumsal değişim, neo-liberalleşme, Türk pop ve rock müziği, dijital müzik, dijital müzik platformu

Abstract:
Social, economic and political changes and developments in the fields of media and technology influence the production and consumption of music by directing the music industry. In addition to musical elements in popular music, social communication is established quickly and symbolically with extra musical narratives. Popular music can also create interaction via bringing people of different status together.
Western industrial popular music has become globalized through media and music technologies and has influenced local music. A homogeneous youth culture has been formed with globalizing pop and rock music. Radio and music television also played a role in popularizing pop and rock music. The industrialization of music in Turkey and to spread in the community of Western popular music outside of Westernization, liberalization, and urbanization have had to be lived in capitalization. In this process, Turkish popular music has transformed. After the 1980s, neo-liberalization triggered consumption, populism and egocentrism in society. In Turkey, in the process of neo-liberalization of music technologies and private channels pop and rock music have been turned into widespread mainstream genres. In addition, the shallowing and superficialization that started in pop music in the 1990s has dominated the music industry over time.
With the digitalization of music in the 2000s, a global paradigm shift was experienced that also affected the Turkish music industry. New lifestyles have emerged in the digital age, and popular music has been shaped accordingly. The free access to music on the internet decreased album sales and an economic crisis emerged in the music industry. Increasing and licensing of the legal use of digital music and collaboration with different industries have raised revenues again since the mid-2010s. In this period, the distribution of capital in the Turkish music industry changed and companies that adapted to the new structure grew stronger. Uniformity that spread in the global popular music in the 2000s has deepened problems in the music industry in Turkey.

Keywords: Popular music, social communication, music and society, music industry, MTV, MTV Turkey, Kral TV, Turkish music sector, social change in Turkey, neo-liberalization, Turkish pop and rock music, digital music, digital music platform