Yaşlı bireylerde kan lipid değerlerinin kırılganlıkla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between blood lipid values and frailty in elderly individuals
Yazar: ERTUĞRUL EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL KILIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Kırılganlık = Frailty ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Lipidler = Lipids ; Lipoproteinler = Lipoproteins ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Kırılganlık, yaşlanma ile birlikte birden fazla sistemdeki fizyolojik rezervlerin azalması nedeniyle vücudun küçük bir stres karşısında bile artmış hassasiyeti ile karakterize bir geriatrik sendromdur. Kırılganlık yaşlılarda fonksiyonellik kaybı ve erken ölümlerin en önemli nedenlerinden birisidir. Kırılgan yaşlılar, artmış mortalite, morbidite ve sağlık harcamaları ile karşılaştıkları için bu konu gün geçtikçe daha çok önem kazanmaktadır. Bu yüzden kırılganlığı değerlendirmek için birtakım ölçekler üzerinde çalışılmıştır. Klinik pratikte de kırılganlığı değerlendirecek olası biyobelirteçlerin bulunması büyük önem arz etmektedir. 
Amaç: Kırılganlık değerlendirmek amacıyla birtakım ölçekler geliştirilmiştir. Ancak her zaman klinik pratikte bu ölçekleri kullanmak mümkün olamamaktadır. Bu yüzden Kırılganlık değerlendirmek amacıyla kullanabileceğimiz biyobelirteç bulmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Dahiliye servisinde yatan ve Dahiliye ile Geriatri polikliniklerine ayaktan başvuran 65 ve üzeri yaşta, çalışmaya katılmayı kabul eden 385 hasta (318 ayaktan, 67 yatan) çalışmaya dahil edilmiştir. Mobilize olmayan, dil problemi ve bilişsel bozukluğu olan hastalar dışlandı. Hastaların demografik verileri kaydedildikten sonra FRAIL ve Edmonton Kırılganlık Ölçekleri kullanarak kırılganlık durumları değerlendirildi. Başvurularında ve hastane yatışlarında rutin bakılan tetkiklerden hemoglobin, beyaz küre, platelet, ALT, AST, TSH, GGT, üre, kreatinin, albümin, total protein, ürik asit, total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, glukoz, Hba1c değerleri kayıt altına alındı.

Bulgular: Çalışmaya katılan 385 hastanın yaş ortancası 71(65-99) ve bu hastaların 238'i (%61,8) kadın cinsiyetteydi. Çalışmaya katılan kırılgan hastaların oranı FRAIL Kırılganlık Ölçeğine göre %17,8 iken Edmonton Kırılganlık Ölçeğine göre %17,4 olarak izlendi. Lipid profili bileşenleri ve karaciğer enzimleri çeyreklik kesim noktalarına göre 4 kategoriye ayrıldı. Yapılan tek değişkenli analize göre ALT (p≤0,001, p≤0,001), total kolesterol (p≤0,001, p≤0,001), trigliserit (p≤0,001, p≤0,001), LDL (p≤0,001, p≤0,001), HDL (p≤0,001, p≤0,003) parametrelerinin en düşük ve diğer kategorileri arasında sırasıyla Edmonton ve FRAIL Kırılganlık Ölçeklerine göre kırılganlık açısından istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur. Sonrasında bulgular çok değişkenli regresyon analizi ile değerlendirildiğinde ALT, LDL, HDL ve total kolesterolde hem Edmonton Kırılganlık ölçeğine göre hem de FRAIL Kırılganlık ölçeğine göre istatistiksel ilişkinin devam ettiğini gördük. 
Tartışma ve Sonuç: Kırılganlık değerlendirilmesi güç, multifaktöriyel bir durumdur. Bu geriatrik sendromu değerlendirmek için birtakım kırılganlık ölçekleri geliştirilmiştir. Biz bu çalışmamızda klinik pratikte kolay kullanabileceğimiz, kırılganlık değerlendirmemize katkı sağlayabilecek biyobelirteç bulmayı amaçladık. Bu bağlamda da başta ALT, LDL, HDL ve total kolesterol olmak üzere lipid profili ve karaciğer enzimlerinin kırılganlık ile ilişkili olduğu hakkında güçlü verilere ulaştık. Biyokimyasal değerleri kategorilendirerek çalışmamızın klinik pratikte kırılganlık değerlendirmesi açısından fayda sağlayacağını düşünmekteyiz. Ancak bu parametrelerde kırılganlık açısından kesin bir sınır değer belirtmek için çok merkezli, daha çok hasta içeren ileri çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Introduction: Frailty is a geriatric syndrome characterized by increased vulnerability of the body to even minor stressors, due to the reduction of physiological reserves in more than one system with aging. Frailty is one of the most important causes of loss of functionality and premature death in the elderly. This issue is gaining more importance day by day as the frail elderly experience increased mortality, morbidity, and health expense. Therefore, several scales have been studied to assess frailty. It is important to find possible biomarkers to evaluate Frailty in clinical practice. 
Aim: Several Scales (like Edmonton and FRAIL Frailty Scales) have been developed to assess frailty. However, it is not always possible to use these scales in clinical practice. That is why we aimed to find a biomarker that we can use to assess vulnerability. 
Subjects and Methods: 385 patients (318 outpatients, 67 inpatients) aged 65 and over, who admitted to the General Internal Medicine ward and Internal Medicine and Geriatrics outpatient clinics, were included in the study. Patients who were immobilized, had language problems or cognitive impairment were excluded from the study. After patients' demographic data were recorded, we evaluated frailty using the FRAIL and Edmonton Frailty Scales. Hemoglobin, white blood cell, platelet, ALT, AST, TSH, GGT, urea, creatinine, albumin, total protein, uric acid, total cholesterol, triglyceride, LDL, HDL, glucose, Hba1c values were also recorded from routine tests performed at admissions and hospitalizations 
Results: The median age of 385 patients was 71 (65-99) years and 238 (61.8%) of these patients were female. The proportion of frail patients participating in the study was 17.8% according to the FRAIL Frailty Scale and 17.4% according to the Edmonton Frailty Scale. Lipid profile and liver enzymes were divided into 4 categories according to their quarterly cut-off points. According to univariate analysis, frailty levels were found to be different between lowest and other quartiles of ALT (p≤0,001, p≤0,001), total cholesterol (p≤0,001, p≤0,001), triglyceride (p≤0,001, p≤0,001), LDL (p≤0,001, p≤0,001), HDL (p≤0,001, p≤0,003) according to the Edmonton and FRAIL Frailty Scales, respectively. Afterward, when the findings were evaluated with multivariate regression analysis; we saw that the statistical relationship between ALT, LDL, HDL and total cholesterol values and frailty categories persisted. 
Discussion and Conclusion: Frailty is a multifactorial condition that is difficult to assess. Several frailty scales have been developed to evaluate this geriatric syndrome. In this study, we aimed to find a biomarker that we can use easily to evaluate frailty in clinical practice. In this context, we have reached strong data on the fact that lipid profile and liver enzymes, especially ALT, LDL, HDL, and total cholesterol, are associated with frailty. We think that our study will be beneficial in terms of frailty assessment in clinical practice. However, to specify a definite cut-off value for frailty in these parameters, further multicenter studies involving more patients are required.