Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere hareketli resimlerle atasözleri ve deyimlerin öğretimi
Teaching proverbs and idioms with animated pictures to learners of Turkish as a foreign language
Yazar: DİLAY CEREN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SELİM EMİROĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Deyimler = Idioms ; Dil eğitimi = Language education ; Hareketli grafikler = Motion graphics ; Hareketli görüntü = Moving image ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireyler tarafından atasözleri ve deyimlerin anlaşılmasının güçlüğü, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çünkü bu söz varlığı unsurlarının çoğunluğu, Türkçenin derin anlamlı yapısını içeren mecaz ve soyut ifadeler barındırmaktadır. Dolayısıyla atasözleri ve deyimlerin öğretiminde farklı yöntem, teknik ve materyallerin kullanılması öğrenimi kolaylaştırmak ve öğrenme etkinliğini arttırmak açısından önemlidir. Alan yazın incelendiğinde atasözleri ve deyimlerin öğretimine ilişkin birçok teknik ve yöntemin geliştirildiği ancak hareketli resimlerin kullanılmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere atasözleri ve deyimleri yeni bir teknik olarak hareketli resimler aracılığıyla öğretmenin başarıya etkisini ölçmektir.
Çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan B1 düzeyi 3 ders kitabındaki (İstanbul Yabancılar İçin Türkçe, Yedi İklim Türkçe, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe) atasözü ve deyimlerden derlemeler yapılmıştır. Toplamda 58 adet atasözü ve deyim hareketli resimler biçiminde tasarlanmış, çoklu ortamda bir arada toplanmıştır. Hareketli resimlerin öğrenme üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden deneysel desene başvurulmuştur. Deney ve kontrol grubuna ön test ve son test yapılmıştır.  Uygulama, özel bir üniversitenin TÖMER biriminde 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde B1 düzeyinde Türkçe öğrenmekte olan 40 öğrenici üzerinde yürütülmüştür. Deney grubu öğrenicilerine tasarlanan hareketli resimler aracılığıyla, kontrol grubu öğrenicilerine ise geleneksel yöntemle 8 haftalık kur sürecinde öğretim etkinliği yapılmıştır.
Uygulamanın sonunda ön test ve son test puanları SPSS22 analiz programında karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Buna göre atasözleri ve deyimlerin hareketli resimler aracılığıyla aktarılması, öğrenici başarısını olumlu yönde etkilemiştir. Ulaşılan veriler, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında yeni bir öğretim tekniği kullanımının yolunu açmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, atasözleri, deyimler, çoklu ortam, hareketli resimler (gif)

Abstract:
The difficulty of understanding proverbs and idioms by individuals who learn Turkish as a foreign language is the starting point of the study. Because the majority of these vocabulary elements contain metaphorical and abstract expressions that contain the deep meaningful structure of Turkish. Therefore the use of different methods, techniques and materials in the teaching of proverbs and idioms is important in terms of facilitating learning and increasing learning effectivennes. When the literature was examinated, it was seen that many techniques an methods were developed for the teaching of proverbs and idioms, but motion pictures were not used. In this direction the aim of the study is to measure the effect of teaching proverbs and idioms as a new teaching technique to those who learn Turkish as a foreign language through moving picture.
 In the study, the proverbs and idioms in the B1 level 3 textbooks (İstanbul Yabancılar İçin Türkçe, Yedi İklim Türkçe, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe) teaching Turkish as a foreign language were compiled.  In total, 58 proverbs and idioms were designed in the form of moving pictures and gathered together.  In order to measure the effectiveness of moving pictures in learning, one of the quantitative research methods, a pretest posttest experimental-control group experimental design was used.  The application was carried out on 40 students who were learning Turkish at B1 level in the spring semester of the 2021-2022 academic year in the TÖMER unit of a pritive university.  Teaching activities were carried out for the experimental group students through the motion pictures designed, and for the control group students with the traditional method during the 8-week course process.
At the end of the application, the pre-test and post-test were evaluated comparatively the SPPS analysis program. Accordingly, the transfer of proverbs and idioms through moving pictures had a possitive effect on student achievement. The obtained data pave the way for the use of a new teaching technique in the field of teaching Turkish as a foreign language.

Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, proverbs, idioms, moving pictures (gif)