Göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların oyuna erişimlerinin değerlendirilmesi ve oyun rehberi: yerel yönetimler için öneriler
Evaluation of the access to play for migrant, refugee and children under temporary protection and play guide: recommendations for local administrations
Yazar: SİNEM AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH BOZKURT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Koruma altındaki çocuklar = Children in care ; Mülteciler = Refugees ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çocuk oyunları = Children's games

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca bireyler ya da gruplar farklı nedenlerle bulundukları yerden farklı coğrafyalara doğru hareket etmişler ve göç olgusu insanlık tarihinin bir parçası olmuştur. Türkiye Cumhuriyet tarihi boyunca düzenli ve düzensiz birçok göç hareketine sahne olmuştur. Anadolu coğrafyası her dönemde kitlesel göç hareketlerinin en önemli duraklarından biridir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Fonlarının (UNICEF) 2021 tarihli Türkiye raporuna göre Türkiye'de 1,7 milyonu çocuk olmak üzere 3,6 milyondan fazla Suriyeli mültecinin yanı sıra en az 140.000'i çocuk olan 320.000 mülteci ve diğer milletlerden sığınmacı bulunmaktadır. Birçok göçmen, mülteci ve geçici koruma statüsündeki kişinin evi olarak Türkiye, çocuklara barınma, sağlık, eğitim gibi temel haklarına erişim sağlamanın yanı sıra, Çocuk Hakları Genel Bildirgesi ile de belirlenen "Dinlenme, boş zaman değerlendirme, oyun oynama, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılma hakkı"nı (madde 31) sağlamakla da yükümlüdür. Çocukluğun ayırt edici faaliyetlerinden biri olarak oyun; savaş, göç, yerinden edilme, kabul edilme, dışlanma, uyum gibi travmatik süreçlere maruz kalan göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocuklar için kendilerini ifade edebilecekleri ve bir grupla iletişim kurabilecekleri koşullar yaratabilmektedir. Oyunun, çocukların fiziksel, sosyal, duygusal, bilişsel ve dil becerilerini geliştirmedeki etkisinin yanı sıra; risk altında ve kırılgan bir grup olan mülteci ve geçici koruma statüsündeki çocuklara sağladığı özgüven, güven, kimlik, umut ve sosyal uyum gibi psikososyal faydalar ve çocukların dil ve kültüre ilişkin bilgi edinmesine olan katkısı akademik araştırmalarla ortaya konmuştur. 21. Yüzyıl'ın en büyük kitlesel göç hareketinin önemli duraklarından biri olan Türkiye'de yaşayan mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların oyuna erişimleri ve çocuklara oyun hakkının sağlanması belirtilen faydalar bakımından kritik bir konudur.
Çalışmanın amacı göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların oyuna erişimlerinin mevcut durumunu değerlendirmek ve çocukların oyuna erişiminin sağlanabilmesi için yerel odaklı çözüm önerileri üreterek yerel yönetimler için çocuklara oyun imkanı sağlamaları konusunda izleyebilecekleri stratejileri ve iş birliklerini (çocuk alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, aktivistler, vakıflar, dernekler, elçilikler, çocuk hakları alanında çalışan ulusal ve uluslararası kuruluşlar, kamu kurumları (Milli Eğitim, Adalet, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vs.), ve üniversiteler) içeren bir rehber ortaya koymaktır. 
Çalışmanın yöntemi literatür araştırmasıdır. Literatür araştırması üst ölçekten başlayarak sırasıyla uluslararası göç, Türkiye'ye göç, çocuklar ve iltica konularını ele almaktadır. Oyuna ilişkin kuramsal çerçeve ile oyun ve çocuk ilişkisi, oyunun önemi, geçmişten bugüne oyunun ve oyun alanlarının değişimi ve oyun alanlarının özellikleri üzerinde durulmuştur. Göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların oyun hakkı ve oyuna erişimlerine çocuk hakları ve psikososyal süreçler perspektifinde değerlendirilmiş, çocukların oyuna erişimindeki kısıtlara değinilmiştir. İkincil olarak; "refugee children" (mülteci çocuklar), "right to play" (oyun hakkı), "bringing play to refugee children" (mülteci çocuklara oyun sağlamak), "playgrounds in refugee camps" (mülteci kamplarında oyun alanları), "play in crisis" (kriz durumlarında oyun), "playgrounds after disasters" (afet sonrası oyun alanları),  "alternative play opportunuties for children" (çocuklar için alternatif oyun imkanları), "child friendly cities" (çocuk dostu kentler) terimleriyle arama yapılarak, mülteci çocuklara oyun sağlanmasına ilişkin çalışmalara ve bunlara emsal olabileceği düşünülen ulusal ve uluslararası çalışmalara ulaşılmıştır. Erişilen örnekler oyunun sağlanma yöntemlerine gruplanarak aktarılmıştır. Örnekler, sahip oldukları ortaklıklar ve farklılıklar belirlenerek, oyunun sağlanma yöntemleri, oyunun sağlandığı konum, odak topluluk, uygulamanın sürekliliği, durum ve tasarım kriterleri olmak üzere altı ana başlık altında incelenmiştir. Örneklerin belirtilen başlıklar özelinde analiz edilmesiyle bir değerlendirme matrisi ortaya konulmuştur. 
Çocukların oyuna erişimlerinde mevcut durum ve kısıtlar, ulusal ve uluslararası örneklerin yer verildiği değerlendirme matrisinden elde edilen veriler ile çakıştırılmıştır. Bunun sonucunda, mülteci ve geçici koruma altındaki çocukların mevcut durumuna ilişkin tespitler ve bu tespitler özelinde oyun imkanlarına erişimlerine dair sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. 
Çalışma sonucunda; çözüm önerilerinin uygulanabilmesi için stratejiler ve iş birliği önerilerinin yer aldığı bir oyun rehberi oluşturulmuştur. Yerel yönetimleri hedefleyen bu rehber ile göçmen, mülteci ve geçici koruma altındaki çocuklara oyun sağlanmasında izlenebilecek yöntemler ve iş birlikleri tartışmaya açılmıştır.

Abstract:
The phenomenon of migration has been a part of human history. Throughout the history of humanity, individuals or groups have moved from their places to different geographies for different reasons. Anatolian and Republic of Turkey has been one of the most important stops of mass migration movements in every period.
According to the United Nations Children's Funds (UNICEF) 2021 report on Turkey, there are more than 3.6 million Syrian refugees, 1.7 million of whom are children, as well as 320,000 refugees and asylum seekers from other nationalities, of which at least 140,000 are children. Turkey as the home of many immigrants, refugees, and people with temporary protection status is responsible for providing play such as their basic rights, as defined in the General Declaration of the Rights of the Child (Article 31).
Play is one of the distinctive activities of childhood; It can provide opportunities for immigrants, refugees, and children under temporary protection to express themselves and communicate with a group who are exposed to traumatic processes such as war, migration, displacement, acceptance, exclusion, and adaptation. In addition to the improving effect of play on children's physical, social, emotional, cognitive, and language skills, its psychosocial benefits such as self-confidence, confidence, identity, hope, and social cohesion and its contribution to children's learning about language and culture have been revealed through academic research. In terms of the stated benefits of play, it is critical to provide play opportunities for refugees and children under temporary protection living in Turkey, which is one of the most important stops of the 21st century's biggest mass migration movement.
The aim of the study is to evaluate the current situation of immigrant, refugee, and temporary protection children's access to play and to provide a guide for local administrations and proposing strategies and cooperation with non-governmental organizations working in the field of children, activists, foundations, associations, embassies, national and international organizations working in the field of children's rights, public institutions and universities by producing locally-focused solutions to ensure children's access to play.
The method of the study is literature research. Starting from the upper scale, the literature research focuses on international migration, migration to Turkey, children, and asylum, starting from the upper scale, respectively. The theoretical framework regarding the play, the relationship between the play and the child, the importance of the play, the change of the play and playgrounds from the past to the present, and the characteristics of the playgrounds were emphasized. The right to play and access to play of immigrants, refugees, and children under temporary protection were evaluated within the framework of children's rights and psychosocial processes. Previous academic studies, NGO field studies, and reports are sources for determining the limitations and problems in children's access to play. As a result of the examination made from the perspective of psychosocial processes, the theoretical background of the benefits of the play to children was examined this time in terms of immigrants, refugees and children under temporary protection; The importance and necessity of children's access to play has been revealed.
Secondly, the access of immigrants, refugees, and children under temporary protection to the play was evaluated through existing practices. The selected national and international examples include play opportunities to refugee children and also to local communities, which are thought to be precedents or alternatives in providing play to refugee children. It has been searched with the terms "refugee children", "right to play", "bringing play to refugee children", "playgrounds in refugee camps", "play in crisis", "playgrounds after disasters", "alternative play opportunities for children", "child friendly cities" to reaching examples matching the specified criteria. The selected examples were classified according to play providing methods. The samples were examined under six main headings, namely, the methods of providing the play, the location of the play, the focus community, the continuity of the application, the situation and the design criteria, by determining the partnerships and differences between them. An evaluation matrix was created by analyzing the samples to the specified titles.
The current situation and restrictions on children's access to play are matched with the data obtained from the matrix, which includes national and international examples. As a result, the findings regarding the current situation and the problems of refugees and children under temporary protection about access to play opportunities were revealed. In this direction, a table was created that includes the determinations, problems, and solution suggestions with reference to the examined examples. The solution proposals contribute to the development of the play guide, which is the main outcome of this research. It serves as a source for the determination of the strategies included in the guide.
In the results of research, a play guide has been created including strategies and cooperation suggestions. The play guide intends to discuss the role of local governments and communities in providing play to migrants, refugees, and children under temporary protection and the alternative strategies.