"Hücre ve bölünmeler" ve "Kuvvet ve enerji" ünitelerinin öğretiminde farklı aktif öğrenme yöntemlerinin etkililiklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different active learning methods on the teaching of "Cell and divisions" and "Force and energy" units
Yazar: ULUHAN KURT
Danışman: PROF. DR. FATİH SEZEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akran öğretimi = Peer tutoring ; Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Birleştirilmiş sınıflar = Combined classes ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Çoklu zeka = Multiple intelligence ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, "Hücre ve Bölünmeler" ve "Kuvvet ve Enerji" ünitelerinde farklı öğretim yöntemlerinin kullanılmasının öğrencilerin üstbilişsel öğrenmeleri, derse katılımı, bilimsel süreç becerileri ve akademik başarıları üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır.
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından yarı deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen Erzurum ilindeki iki ortaokulun 7.sınıfında öğrenim gören 185 öğrenci oluşturmaktadır. Farklı öğretim yöntemlerini kullanmak için beş adet sınıf grubu tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada Çoklu Zeka Ölçeği, Üstbilişsel Öğrenme Stratejileri Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Öğrenci Katılımı Ölçeği, Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği ve ünitelere ilişkin Akademik Başarı Testleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Çoklu Zeka Grubu öğrencilerinin sadece Akademik Başarı Testi puanları, Probleme Dayalı Öğrenme Grubu öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve Akademik Başarı Testi puanları, Akran Öğretimi Grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimi, derse katılım ve Akademik Başarı Testlerinin, Birleştirilmiş Yöntem Grubu öğrencilerinin tüm değişkenler açısından anlamlı fark gösterdiği belirlenmiştir. Belirtilen değişkenler açısından gruplar karşılaştırıldığında, farklı öğretim yöntemlerinin farklı değişkenler üzerinde etkili olduğu, Birleştirilmiş Yöntemin ise değişkenlerin tamamında etkili olduğu belirlenmiştir. Değişkenlerin birbirleri ile ilişki düzeyleri ve akademik başarıyı yordama düzeyleri incelendiğinde, her bir grup özelinde değişkenlerin düşük, orta ve yüksek düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Akademik başarıyı yordama açısından ise özellikle bilimsel süreç beceri testi puanlarının etkili olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Birleştirilmiş Yöntem Grubu öğrencilerinin tüm değişkenler açısından üstün olduğu belirlenmiştir. Belirlenen sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, her bir yöntem farklı değişkenler üzerinde olumlu etkiler oluşturuken, Birleştirilmiş Yöntem tüm değişkenler açısından olumlu etkiler oluşturmuştur. Bu açıdan yöntemleri yalın halde kullanmak yerine, dersin ve konunun yapısına uygun bir şekilde birleştirildiğinde daha fazla olumlu çıktı elde edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri, çoklu zekâ yaklaşımı, probleme dayalı öğrenme, akran öğretimi, birleştirilmiş yöntem, akademik başarı, üstbilişsel öğrenme, eleştirel düşünme, derse katılım, bilimsel süreç becerisi

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to compare the effects of using different teaching methods in "Cell and Division" and "Force and Energy" units on students' metacognitive learnings, participation in the lesson, scientific process skills and academic achievements.
Method: In the research, quasi-experimental method, one of the quantitative research approaches, was used. The sample of the study consists of 185 students studying in the 7th grade of two secondary schools in province of Erzurum, which is determined by the appropriate sampling method. Five class groups were determined by random sampling method to use different teaching methods. As a data collection tool in the research; Multiple Intelligence Scale, Metacognitive Learning Strategies Scale, Critical Thinking Tendency Scale, Student Participation Scale, Scientific Process Skills Scale and Academic Achievement Test were used. 
Findings: It was determined that only Academic Achievement Test scores has showed a significant difference in the Multiple Intelligence Group students. Scientific process skills and Academic Achievement Test scores of Problem Based Learning Group students has changed significantly. It was determined that Peer Instruction Group students' critical thinking tendency, class participation and Academic Achievement Test scores showed significant difference. It was determined that Combined Method Group students showed a significant difference in terms of all variables. When comparing the groups in terms of the specified variables, it was determined that different teaching methods were effective on different variables, whereas Combined Method was effective on all variables. When the relationship levels of variables and predicting academic success levels were examined, it was determined that the variables were low, medium and high related in each group. In terms of predicting academic success, it was determined that especially scientific process skill test scores were effective.
Results: In this research, combined Method Group students were determined to be superior in terms of all variables. Considering the determined results, each method has positive effects on different variables, while the Combined Method has positive effects on all variables. In this respect, instead of using the methods in a simple way, when the methods are combined in accordance with the structure of the lesson and the subject, more positive output is obtained.
Keywords: Science, multiple intelligence approach, problem based learning, peer teaching, combined method, academic success, metacognitive learning, critical thinking, class participation, scientific process skill