Yaşam temelli probleme dayalı öğretim uygulamalarının öğrencilerin biyoloji dersindeki başarılarına,tutumlarına, motivasyonlarına ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of context and problem based instruction on the students'achievements, attitudes, motivations and problem solving skiils in biology course
Yazar: MERYEM KONU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEYDA GÜL
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Motivasyon = Motivation ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Yaşam temelli öğrenme = Context based learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, biyoloji dersinde yaşam temelli probleme dayalı öğretimin (YTPDÖ) öğrencilerin başarılarına, tutumlarına, motivasyonlarına ve problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırmada ön-test son-test deney-kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Erzurum il merkezindeki bir ortaöğretim kurumunda öğrenim gören toplam 106 11. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ele alınan konular, kontrol grubunda öğretim programında belirtilen yöntemle, deney gruplarında ise YTPDÖ ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri (a) Sindirim Sistemi Başarı Testi (SSBT), (b) Dolaşım Sistemi Başarı Testi (DSBT), (c) Probleme Dayalı Öğrenme Yaprağı Değerlendirme Ölçeği (PDÖYDÖ), (d) Biyoloji Dersi Tutum Ölçeği (BDTÖ), (e) Biyoloji Dersi Motivasyon Anketi (BDMA), (f) Problem Çözme Envanteri (PÇE), (g) Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulamalarında elde edilen verilerin analizinde bağımlı ve bağımsız örneklem t testi, Mann-Whitney U testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal-Wallis testi, içerik analizi ve betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda SSBT'ne ait bulgular öğrencilerin son test puanları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığını ortaya koymuştur. DSBT'ne ait bulgular incelendiğinde ise gruplar arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında uygulama öncesi ve sonrasında deney ve kontrol grubu öğrencilerinin tutum, motivasyon ve problem çözme becerileri yüksek düzeyde olmakla beraber gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca Sindirim Sistemi ünitesinin öğretimindeki PDÖYDÖ puanları açısından işbirlikli gruplar arasında anlamlı düzeyde bir farklılık olmamasına rağmen Dolaşım Sistemi ünitesinin öğretiminde gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde öğrencilerin YTPDÖ uygulamalarına yönelik çoğunlukla olumlu görüş belirtmelerine rağmen bazı konularda yöntemin dezavantajlı olduğu noktalar da belirlenmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Yaşam temelli probleme dayalı öğrenme, Biyoloji eğitimi, Akademik başarı, Tutum, Motivasyon, Problem çözme becerisi.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of context - and problem-based instruction (CPBL) on students' achievements, attitudes, motivations and problem-solving skills in biology course. The study was employed pre-test and post-test experiment-control group quasi-experimental design. The sample included in totally 106 11th graders from a secondary school in center of Erzurum. The subjects were taught to the students using the method suggested curriculum in control group and CPBL in experimental group. The data were collected with (a) Digestive System Achievement Test (DSAT), (b) Circulatory System Achievement Test (CSAT), (c) Problem Based Learning Sheet Assesment Scale (PBLSAS), (d) Attitude Scale towards Biology Course (ASBC), (e) Motivation Scale towards Biology Course (MSBC), (f) Problem Solving Inventory (PSI) and (g) Semi-Structured Interview Form (SSIF). The data were analyzed through dependent and independent-samples t-test, MannWhitney U test, one-way ANOVA, Kruskal-Wallis test and descriptive statistics. According the findings from DSAT, it was seen that there was no a statistically significant difference between students' post-test scores. However, the findings from CSAT indicated that there was a statistically significant difference between groups in favor of experimental group. The findings also indicated despite the fact that the attitude, motivation and problem-solving skills level of both experimental group and control group were high before and after treatment, there was no statistically significant difference between groups. However, it was determined that there was no significant difference between the cooperative groups in terms of the PBLSAS scores of the problem-based learning sheets used in the teaching of the Digestive System unit, and there was a significant difference between the groups in teaching the Circulatory System unit. On the other hand, semi-structured interviews with the students were determined that the students stated some disadvantages of CPBL despite the fact that they generally had positive opinion about CPBL. 

Key Words: Context-and Problem-based learning, Biology teaching, Academic achievement, Attitude, Motivation, Problem-solving skills.