Banaz ilçesi ağzı
Banaz town dialectic
Yazar: ERSAN DÜLGER
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tezde Uşak'a bağlı Banaz ilçesinin ve bağlı köylerinin kısa tarihi, etnikyapısı, coğrafyası ve dil özellikleriyle ilgili bilgiler içermektedir. Ayrıca, tezinsonunda yazı dilinde kullanılmayan veya az çok şekil değişikliğine uğramışkelimelerin yazı dilindeki karşılıklarının verildiği sözlük bulunmaktadır.Çalışmamızın giriş kısmında Banaz ilçesi ile ilgili genel bilgilerbulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde, Banaz'ın kuruluşu, ilçeye Banaz ismininveriliş nedeni, idari teşkilatlanması ve ilçe kültürüne ait bilgiler vardır. Yine bubölümde Banaz'ın etnik yapısıyla ilgili bilgiler verilmiştir.Tezin ikinci bölümünde Banaz ilçesi ve köylerinden derlenen metinlerinincelenmesiyle ortaya konmuş olan, Banaz ağzının ses bilgisi özellikleribulunmaktadır. Burada Banaz ilçesinde kullanılmakta olan ve yazı dilinden faklıolan ünlüler ve bunların özellikleri, bunların oluşma sebepleri ele alınmaktadır.Ayrıca ses bilgisi bölümünde ünlü değişimi, yuvarlaklaşma, düzleşme, ünlütüremesi, ünlü sırasının değişmesi, benzeşme, benzeşmezlik, ünlü birleşmesi,ünsüzler, ünsüz değişmesi, yer değiştirme, göçüşme, aykırılaşma, ünsüzikizleşmesi, ünsüz düğümleşmesi gibi konular üzerinde durulmuştur.Üçüncü bölümde Banaz ilçesi şekil özellikleri örneklerle ele alınmıştır. Bubölümde eklerin kullanımı örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca fiil çekimi, zarf, zamir,sıfat-fiil ve zarf fiiller, edatlar örneklerle ortaya konulmuştur. Yine bu bölümdeBanaz Ağzındaki eski Türkçeye ait unsurlar ortaya konulmuştur.Sonuç bölümünde ise Banaz ilçesi ağzına ait tespit ettiğimiz özelliklerkısaca sıralanmıştır.Kaynakça bölümünde çalışma sırasında faydalanılan kaynaklarınkünyeleri bulunmaktadır.Diğer bir bölümde ise Banaz ilçesinin çeşitli köylerinden derlenen ve butez çalışmasına kaynaklık eden metin parçaları bulunmaktadır. Bu metinleryaklaşık kırk kişi ile herhangi bir konu ile yapılmış görüşmelerden eldeedilmiştir.Son bölümde ise yazı dilinde kullanılmayan veya yazı dilinde kullanılıp daçeşitli ses farkları nedeniyle anlaşılamayan bazı kelimelerin anlamlarınınverildiği sözlük bulunmaktadır.

Abstract:
This thesis includes information about Banaz district and villages shorthistory, ethnic structure, geography and language attributes which bounds toUşak. besides,there is a list of words at the end of the thesis which gives themeanings of words which are not used frequently or have changed through thetime.There is some general information about Banaz district at theintroduction of this work. Furthermore, foundation of Banaz, the reason why thedistrict was given the name of Banaz, administrative organization and someinformation about district culture was given in this part. And also someinformation about the ethnic structure of Banaz was given in this part.Second part of the thesis includes the features of phonology of Banazdialect which was put forward after the investigation of the texts collected fromBanaz district and its villages. This part gives information about the vowelswhich are used at Banaz district and are different from the written language,their features and the reasons of their appearance in spoken language.At the third part Banaz district was investigated through the examples ofstyles features. The use of suffixes have been clarified with examples. Besidesverbs, time expressions, possessives, adjective and adverbs are presented withexamples,as well. finally,the factors belonging to ancient turkish in banazdialect were presented in this part.186In conclusion part, some properties of Banaz dialect was arranged inorder.In bibliograph section, the identity of benefited sources was listed.Another part gives us some texts collected from villages of Banaz whichis the main source of this thesis. These texts was obtained from someinterviews of nearly forty people.