Birleşmiş Milletler'in kalkınma faaliyetleri ve Türkiye'ye yansımaları
The United Nations' development activities and their reflection on Turkey
Yazar: RIFAT ALTAN
Danışman: PROF. DR. GENCAY ŞAYLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı = United Nations Development Program ; Kalkınma = Development ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tezin temel amacı, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak amacıyla kurulan Birleşmiş Milletler'in (BM) neden kalkınma sorunuyla da ilgilendiğini, BM'nin kalkınma alanında hangi faaliyetleri hangi kuruluşları aracılığıyla ne şekilde gerçekleştirdiğini ve BM'nin kalkınma alanındaki en etkin örgütü olan BM Kalkınma Programı'nın Türkiye kalkınmasına olan katkılarını irdelemektir.Tezde, günümüz dünyasının en önemli ve en tartışmalı sorunlarından birini teşkil eden kalkınma sorununun, ekonomik bir olgu olmanın ötesinde, sosyal, politik ve kültürel sorunları da içeren çok boyutlu bir sorun haline dönüştüğü, küresel bir boyut kazanması ve dünya barışı ile bağıntısının güçlenmesi ile birlikte, ona karşı küresel düzeyde mücadele etmek için uluslararası işbirliğini gerektirdiği ve bu durumun da BM gibi uluslararası kuruluşları kalkınma sorunuyla daha fazla ilgilenmeye sevk ettiği tespiti yapılmaktadır.Bütün insanların ekonomik ve sosyal refahı sağlanmadan kalıcı uluslararası barışın sağlanamayacağı düşüncesiyle hareket eden BM, geleneksel barışı koruma anlayışı yerine, kalkınma faaliyetleri yoluyla barışı sağlamaya büyük önem vermektedir.Bütün dünyada kalkınmanın tüm boyutlarında gelişme sağlamak için çalışan ve kaynaklarının büyük çoğunluğunu bu amaca tahsis eden BM sistemi, insan haklarını iyileştirmekten, çevreyi korumaya, hastalıklarla mücadeleden yoksulluğu azaltmaya kadar hemen her alanda insanlığı tehdit eden sorunların çözümü için sarf edilen küresel çabaların merkezini oluşturmaktadır.Türkiye'de ise, BM, özellikle Kalkınma Programı (BMKP) aracılığıyla, Türkiye'nin kalkınma, BM Binyıl Kalkınma Hedefleri'ne ulaşma ve AB üyeliğine hazırlanma çabalarına önemli katkılar sağlamaktadır.Türkiye'deki en faal BM kuruluşlarının başında gelen BMKP'nin, özellikle bölgesel gelişme farklılıklarının ve yoksulluğun azaltılması amacı doğrultusunda eşitlikçi ve katılımcı bir kalkınma yaklaşımıyla yürüttüğü projeler ve yerleşmesinde katalizör bir rol oynadığı modern kavram ve yaklaşımlarla Türkiye'deki önemli kalkınma sonuçlarına katkıda bulunduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
The main aim of this thesis is to examine why the United Nations (UN), created basically to provide international peace and security, deals also with the development problem; which activities, how and through which institutions are carried out by the UN for development; and what is the contribution of the UN Development Programme to Turkey?s development.The thesis points out that the development problem has turned into a multidimensional issue that includes not only economic but also political, social and cultural issues. Its acquisition of an international dimension and the increase of its correlation with the world peace have required international cooperation to fight against the problem at the global level and this situation has led international organizations, like the UN, to more concentrate on the problem.Bearing in mind that it is not possible to provide a lasting international peace without providing the economic and social well-being of all the people in the world, the UN has given more importance to development activities than to classical peace-keeping approaches. The UN System, advocating most of its resources to development, acts as the center for global efforts for solving issues that challenge humanity, including improving human rights, protecting environment, fighting against illnesses and diminishing poverty.In Turkey, the UN, particularly its Development Programme (UNDP), makes important contributions to Turkey?s efforts for development, reaching the Millennium Development Goals and preparation for the EU membership.It is asserted that the UNDP has contributed to important development results in Turkey, by carrying out projects that concentrate particularly on diminishing poverty and regional disparities in an equitable and participative approach and by playing a catalyzer role in the establishment of modern concepts and approaches in the country.