Şizofreni hastalarında psikolojik esnekliğin araştırılması
Investigation of psychological flexibility in patients WİTH schizophrenia
Yazar: ALPARSLAN CANSIZ
Danışman: UZMAN KAASIM FATİH YAVUZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Esneklik = Flexibility ; Kabullenme = Acceptance ; Psikoloji = Psychology ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni hastalarında psikoterapötik müdahalelerin etkinliğini gösteren kanıtlar ve bu müdahalelerin tedavide kullanımları giderek yaygınlaşmaktadır. Görece yeni kuşak bir psikoterapi yaklaşımı olan Kabul ve Kararlılık Tedavisi'nin(KKT) de şizofreni hastalarında etkinliğini gösteren ampirik çalışmalar giderek artmaktadır. Şizofreni dışında yapılan klinik araştırmalar, KKT' nin tedavi etkinliğinin psikolojik esneklik modeli üzerinden gösterilebildiğini bildirmektedirler. Bu doğrultuda araştırmamız, şizofreni hastalarında da psikolojik esnekliğin değerlendirilmesine ve klinik özelliklerle ilişkisinin gösterilebilmesine bir katkı sağlamayı hedeflemiştir.
Yöntem:Araştırmaya 18-65 yaş arası, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikotik Bozukluklar Merkezi'nde tedavi gören şizofreni tanısı almış 110 hasta ve halihazırda psikiyatrik yakınması olmayan 110 sağlıklı gönüllü birey alınmıştır. Çalışma grubu ve kontrol grubu seçilirken basit randomize örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılara araştırmanın kapsamı ve amacı açıklanmış ve gönüllü onam alınmıştır. Her iki gruptaki katılımcılar Sosyodemografik Veri Formu, Bilişsel Birleşme Ölçeği (BBiÖ), Değerler Doğrultusunda Yaşam Ölçeği (DDYÖ), Bağlamsal Benlik Ölçeği (BBÖ), Freiburg Kendindelik Envanteri (FKE) ve Kabul ve Eylem Formu-II' den (KEF-II) oluşan değerlendirme araçlarını kendileri yanıtlarken, şizofreni grubunda ek olarak Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği(PANSS) ile Şizofreni Hastaları için Yaşam Niteliği Ölçeği(ŞHYNÖ) klinisyen tarafından uygulanmıştır.
Bulgular:Araştırmamızda hasta grubu ve kontrol grubu yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş olup; psikolojik esneklik açısından,şizofreni grubunun KEF-II ve BKÖ puanlarının daha yüksek; BBÖ, FKE ve DDYÖ puanlarının ise daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca şizofreni grubunda PANNS pozitif alt ölçeği puanları ile BBÖ ve KEF-2 puanları, PANNS negatif alt ölçeği puanları ile BBÖ, DDYÖ, FKE ve KEF-2 puanları ile ilişkili bulunmuştur.PANNS genel psikopatoloji alt ölçeği puanları ile BKÖ, DDYÖ, FKE ve KEF-2  puanları, PANSS toplam puanları ile de BBÖ, DDYÖ, FKE, KEF-2 puanları ilişki olarak saptanmıştır. Hastalarının işlevsellik puanlarının ise BBÖ ve DDYÖ puanları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Klinik şiddet puanları tüm gruplarda işlevsellik puanlarında düşme ile ilişkilendirilmiştir. Psikolojik esneklik ölçekleri kendi arasında değerlendirildiğinde ise kullanılan tüm ölçeklerde kendi aralarında korelasyon kurulduğu gözlenmiştir. En güçlü korelasyon KEF-2 ve BBÖ arasında saptanmıştır.
Sonuç:Elde ettiğimiz bulgular;şizofreni hastalarının sağlıklı bireylere göre psikolojik açıdan daha katı olduğunu göstermektedir. Ayrıca psikolojik esneklik bileşenlerinin hastaların klinik özelikleri ve işlevsellikleri ile ilişkili olduğunu ifade etmektedir. İleri klinik çalışmalar ile psikolojik esneklik modelinin şizofreni hastalarının tedavisine katkısı araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Psikolojik Esneklik, Kabul ve Kararlılık Terapisi

Abstract:
Objective: Studies reveal the efficacies of psychotherapeutic treatment in patients with schizophrenia have increased and those aforementioned treatments became more common. As a relatively new generation psychotherapeutic approach, Acceptance and Commitment Therapy (ACT), has also increasing empirical studies demonstrating the efficacy in patients with schizophrenia. Other than schizophrenia clinical studies, ACT's clinical efficacy can be shown through psychological flexibility model. In this context, our research aims to provide a contribution to this model, which can show the validity of psychological flexibility and the relationship between clinical features in patients with schizophrenia.
Methods: The study included participants between 18-65 years old, consisted of 110 patients who had been diagnosed with schizophrenia and 110 healthy volunteers were already have non-psychiatric symptom are treated in Bakirkoy Prof Dr Mazhar Osman Psychiatry and Neurology Training and Research Hospital. Study group and the control group selected using simple random sampling method. The scope and purpose of the study was explained to the participants and voluntary consent was obtained from them. Participants in both groups filled Sociodemographic Data Form (SDF), Cognitive Fusion Questionnaire (CFQ), Valued Living Questionnaire (VLQ), Self-as-Context Scale (SACS), Freiburg Mindfulness Inventory (FMI) and Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II), in addition, to schizophrenia group, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) and Quality of Life Scale (QoLS) were applied by clinicians.
 Results: In our study, patients between the age and the control group, there was no difference in terms of gender and education level. In terms of psychological flexibility, the points in the schizophrenia group AAQ-II and CFQ were higher; and the points of SACS, FMI and VLQ were found lower. Furthermore, the PANSS positive subscale points, SACS and AAQ-II points on the schizophrenia group; PANNS negative subscale points with SACS, VLQ, FMI and AAQ-II points were found associated. With PANSS general psychopathology subscale scores CFQ, VLQ, FMI and AAQ-II points, and with the PANSS total scores SACS, VLQ, FMI, AAQ-II was found associated. The points of the functionality of the patient are determined to be associated with SACS and VLQ points. Clinical severity scores were associated with a decrease in functioning scores in all groups. The scales used in this study were all correlated with the highest correlation was seen between AAQ and CFQ . 
Conclusion: Our findings are indicating that schizophrenia patients were more inflexible than psychologically healthy individuals. Our results also imply that it was associated with clinical features and flexibility components of the psychological functioning of patients. With further clinical studies, the contribution of psychological flexibility model should be investigated in patients with schizophrenia.
Key Words: Schizophrenia,Psychological Flexibility, Acceptance and Commitment Therapy