Farklı antrenman programlarının sıçanlarda oksidatif duruma etkisi
The effect of different training programs on oxidative status in rats
Yazar: ALİ SARI
Danışman: PROF. DR. SEFA LÖK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
İnsan vücudunda sürekli olarak serbest radikaller ve diğer reaktif oksijen türleri (ROT) oluşur. Antioksidan savunmalar, ROT' u tamamen temizlemek amacıyla yetersiz olduğunda, DNA, lipitler, proteinler ve diğer moleküllerde devam eden oksidatif hasar görülebilir. Farklı antrenman şiddetlerinin ve sürelerinin, oksidatif stres üzerine etkileri araştırılma konusudur.
Çalışmanın amacı farklı antrenman programlarının, sıçanların kalp ve kas dokusunda ve kanda, oksidatif stres ve antioksidan seviyesindeki farklılıkları incelemek, ayrıca programların Akut Tükenme Egzersizine (ATE) bağlı oksidatif stres düzeyine etkilerini belirlemektir.
Çalışma, Selçuk Üniversitesi Deneysel Tıbbi Araştırma ve Uygulama Merkezi'nden temin edilen, 8 haftalık 55 adet Wistar cinsi erkek sıçanlar ile gerçekleştirildi. Çalışmada akut tükenme egzersizi (ATE) yapacak olan ve akut tükenme egzersizi yapmayacak olan iki ana grup oluşturuldu. Ana gruplarda birer kontrol olmak üzere farklı antrenman programlarını uygulayan 4'er alt gruptan oluşarak, KONTROL, MICT (Orta şiddetli Sürekli Antrenman), HIIT (Yüksek Şiddetli Aralıklı Antrenman), SIT (Aralıklı Sprint Antrenman), KONTROL+ATE, MICT+ATE, HIIT+ATE, SIT+ATE olmak üzere toplamda 8 grup oluşturulmuştur. Araştırma süresi toplam 8 hafta sürdü. ATE grupları hemen, diğer gruplar son uygulamalarından 48 saat sonra olmak üzere anestezi altında ötenazi yapılarak, kan alındı. Doku numuneleri için Kalp ve sol Gastrocnemius kası diseksiyon edildi.  Tüm numunelerden malondialdehit (MDA), 8-hydroxy-2' -deoxyguanosine (8-OHdG), glutatyon (GSH) ve toplam antioksidan seviyesi (TAS) verilerine elisa yöntemi ile ulaşıldı. Sonuçlar ortalama ± standart sapma şeklinde sunuldu. Verilerin gruplar arasında karşılaştırmasında two way Anova ve Benferroni testi kullanıldı. Tüm gruplarda, ATE varlığında;  kalp MDA seviyesi anlamlı derecede azaldığı (F=15,51; p<0,001),  kas MDA seviyesi anlamlı derecede azaldığı (F=78,40; p<0,001) görülmüştür. Tüm gruplarda ATE varlığında; kas 8-OHdG seviyesi anlamlı derece düştüğü (F=19,63; p<0,001),  kan 8-OHdG seviyesi anlamlı derecede (F=19,63; p<0,001) azaldığı görülmüştür. Kan GSH seviyesi tüm gruplarda ATE varlığında azalmıştır (F=6,09; p=0,017). Farklı antrenman uygulamalarının Kas TAS seviyesini anlamlı düzeyde etkilediği görüldü, MICT grubunda anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır (F=9,12; p<0,001). ATE' nin tüm gruplarda kas TAS seviyesini anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (F=14,56; p<0,001). Kan TAS seviyesi tüm gruplarda ATE sonrası yüksek çıkmıştır (F=15,69; p<0,001).
Oksidatif durum, yapılan antrenman programın türüne bağlıdır. HIIIT, MICT ve SIT antrenman programları; Lipid peroksidasyon, DNA hasar ve antioksidan seviyelerini etkilemektedir. ATE sonrası oksidatif stres varlığı görülmektedir. Kalpte ve kanda;  HIIT, MICT, SIT programları fark etmeksizin oksidatif stresle mücadele etmektedir. MICT antrenmanı kaslarda antioksidan seviyeyi artıran en etkili yöntemdir.
Anahtar Sözcükler: Antrenman; Egzersiz; Kalp; Kas; Oksidatif Stres

Abstract:
Free radicals and other reactive oxygen species (ROS) constantly form in the human body. When antioxidant defenses cannot completely clear ROS, ongoing oxidative damage can occur to DNA, lipids, proteins, and other molecules. The effects of different training intensities and durations on oxidative stress are the subject of investigation.
The study aims to examine differences in oxidative stress and antioxidant levels in heart and muscle tissue and blood of different training programs of rats. In addition, it is to determine the effects of the programs on the oxidative stress level due to Acute Exhaustion Exercise (AEE).
The study was conducted with 55 8-week-old male Wistar rats obtained from the Experimental Medical Research and Application Center of Selçuk University. In the study, two main groups were created, one to do Acute Exhaustion Exercise (AEE) and one not to do Acute Exhaustion Exercise. A total of 8 groups were created, consisting of 4 subgroups that applied different training programs, one Control in each of the main groups, such as CONTROL, MICT (Medium-intensity Continuous Training), HIIT (High-Intensity Interval Training), SIT (Interval Sprint Training), CONTROL+AEE, MICT+AEE, HIIT+AEE, SIT+AEE. The Research Period lasted for a total of 8 weeks. The AEE groups were euthanized immediately, and the other groups were euthanized 48 hours after their last application, and blood was drawn from their hearts. Heart and left Gastrocnemius muscles were dissected for tissue samples. From all samples, Malondialdehyde (MDA), 8-hydroxy-2' -deoxyguanosine (8-OHdG), Glutathione (GSH), and Total Antioxidant Status (TAS) data were obtained by ELISA method. Results are presented as mean ± standard deviation. Two-way Anova and Benferroni tests were used to compare data between groups. In all Groups, in the presence of AEE;  It was observed that heart MDA level decreased significantly (F=15.51; p<0.001) and muscle MDA level decreased significantly (F=78.40; p<0.001). In the presence of AEE in all groups; It was observed that muscle 8-OHdG level decreased significantly (F=19.63; p<0.001), and blood 8-OHdG level decreased significantly (F=19.63; p<0.001). Blood GSH level decreased in the presence of AEE in all groups (F = 6.09; p = 0.017). It was observed that different training practices significantly affected the muscle TAS level, and it was significantly higher in the MICT group (F = 9.12; p < 0.001). It was observed that AEE significantly reduced muscle TAS level in all groups (F=14.56; p<0.001). Blood TAS level was higher after AEE in all groups (F=15.69; p<0.001).
Oxidative status depends on the type of training program performed. HIIT, MICT and SIT training programs; Lipid peroxidation affects DNA damage and antioxidant levels. In the heart and blood; HIIT, MICT, SIT programs, regardless of the difference, combat oxidative stress. MICT training is the most effective method to increase antioxidant levels in the muscles.
Keywords: Exercise; Heart; Muscle; Oxidative Stress; Training;