Periyodik ateş aftöz stomatit farenjit adenit (PFAPA) sendromu tanısında kullanılan Marshall tanı kriterlerinin performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of Marshall diagnostic criteria used in the diagnosis of periodic fever aphthous stomatitis pharyngitis adenitis (PFAPA) syndrome
Yazar: KORAY TAN
Danışman: PROF. DR. BETÜL SÖZERİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Ateş = Fever ; Farenjit = Pharyngitis ; Kolşisin = Colchicine ; PFAPA sendromu = PFAPA syndrome ; Steroidler = Steroids ; Stomatit = Stomatitis ; Tonsillektomi = Tonsillectomy ; Tonsillit = Tonsillitis

Özet:
Amaç: Periyodik ateş aftöz stomatit farenjit adenit (PFAPA) sendromu, periyodik ateşli atakların olduğu erken çocukluk yıllarında görülen en yaygın hastalıktır. Yıllar içinde kendini sınırlayabilir fakat özellikle antipiretiklere dirençli ateşin olması nedeniyle sık hastane başvurularına neden olur. Tanısı Marshall kriterlerine dayanır. Bu çalışmada amaç, Marshall tanı kriterlerinin PFAPA tanılı çocuk romatoloji kliniğinde takipli hastalar ile tanı koymadaki başarısını incelemektir. İkincil amacımız ise bu kriterlerin skorlamasını yaparak ve tüm hastaların demografik verilerini, aile öyküsünü, tedavi sonuçlarını, MEFV mutasyonunu, laboratuvar parametrelerini karşılaştırmalı olarak kıyaslamaktır. 

Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2016- 2022 tarihleri arasında Çocuk Romatoloji Kliniği'nde PFAPA sendromu tanısı alan 394 hasta çalışmaya dahil edildi. Veriler IBM SPSS Statistics 18 © Copyright SPSS Inc. 1989, 2010 yazılımı kullanılarak analiz edildi, istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edildi. 

Bulgular: Hastaların 237'si (%60,2) erkek, 157'si (%39,8) kız olmak üzere toplam 394 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastalarda görülen semptomlar sırası ile yüksek ateş ve tonsillittir. Tüm hastalara Marshall skorlaması yapılmış olup, Marshall skoru 4 olan 36 (%9,1) ve 5 olan 358 (%90,9) hasta olduğu saptanmıştır. Marshall skoru 4 olan hastaların tamamının atak başlangıç yaşı 5 yaş sonrasında olmuştur bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Marshall skoru 4 olanlarda karın ağrısı görülme oranı %47,2'ye %27,1 olarak daha yüksek bulunmuştur bu durum istatiksel olarak anlamı bulunmuştur. Ayrıca Marshall skoru 4 olanlarda kortikosteroid tedavisi çok daha az %27,8'e %53,6 uygulanmıştır. Bu durum da istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Laboratuvar parametreleri incelendiğinde CRP, NEU değerlerinde periyodik atak zamanlarında yükseklik, asemptomatik zamanlarda ise düşüklük görülmesi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 

Sonuç: PFAPA sendromu tanısında kullanılan Marshall tanı kriterleri ile hastaların ancak %91'ne tanı konulabildi, bu durum yeterli görülmemiştir. Tanı koyamadığımız hastaların azımsanmayacak kadar yüksek olması sebebiyle uluslararası kabul edilecek daha yüksek sensitivite ve spesifiteye sahip yeni tanı kriterlerine ihtiyaç vardır. Son zamanlarda yapılan literatür çalışmalarıyla da bu durum tartışılır olmuş ve yeni sınıflandırma kriterleri oluşturulmuştur. Yeni sınıflandırma kriterlerinin kliniklerde daha çok uygulanması için çok merkezli ve yüksek hasta sayılarının dahil edildiği çalışmalara gereksinim vardır.

Anahtar Kelime: PFAPA sendromu, Tekrarlayan ateş, Marshall kriterleri, Kortikosteroid, Kolşisin, Tonsillektomi, MEFV

Abstract:
Objective: Periodic fever aphthous stomatitis pharyngitis adenitis (PFAPA) syndrome is the most common disease in early childhood with periodic febrile episodes. It can be self-limiting over the years, but it causes frequent hospital admissions, especially due to the presence of fever resistant to antipyretics. Diagnosis is based on Marshall criteria. The aim of this study is to examine the success of Marshall diagnostic criteria in diagnosing PFAPA patients followed in the pediatric rheumatology clinic. Our secondary aim is to score these criteria and compare the demographic data, family history, treatment results, MEFV mutation and laboratory parameters of all patients.

Material and Method: 394 patients diagnosed with PFAPA syndrome in the Pediatric Rheumatology Clinic of Health Sciences University Ümraniye Training and Research Hospital between 2016 and 2022 were included in the study. Data IBM SPSS Statistics 18 © Copyright SPSS Inc. It was analyzed using the 1989, 2010 software, and the statistical significance level was accepted as 0.05.

Results: A total of 394 patients were included in the study, of which 237 (60.2%) were male and 157 (39.8%) were female. The symptoms seen in all patients are high fever and tonsillitis, respectively. Marshall scoring was applied to all patients, and 36 (9.1%) patients with a Marshall score of 4 and 358 (90.9%) patients with a Marshall score of 5. All patients with a Marshall score of 4 had an attack onset age after 5 years of age, which was statistically significant. The incidence of abdominal pain was found to be 47.2% to 27.1% in those with a Marshall score of 4, which was statistically significant. In addition, corticosteroid treatment was applied much less frequently to 27.8% versus 53.6% in patients with a Marshall score of 4. This situation was also found to be statistically significant. When the laboratory parameters were examined, it was found statistically significant that the CRP and NEU values were higher at times of periodic attack and lower at asymptomatic times.

Conclusion: With the Marshall diagnostic criteria used in the diagnosis of PFAPA syndrome, only 91% of the patients could be diagnosed, which was not considered sufficient. There is a need for new diagnostic criteria with higher sensitivity and specificity that will be accepted internationally, due to the substantial number of patients we could not diagnose. With the recent literature studies, this situation has been discussed and new classification criteria have been created. Multicenter studies with high patient numbers are needed for the new classification criteria to be applied more in clinics.

Key Words: PFAPA syndrome, Recurrent fever, Marshall criteria, Corticosteroid, Colchicine, Tonsillectomy, MEFV