Bursa yöresinde ve müzesinde bulunabilen tığ örgüsü para, saat ve tütün keseleri üzerine bir araştırma ve yeni tasarımlar
The Research and new drawings on crochet, money, watch and tobacco purses which can be found in Bursa country and museum
Yazar: PAKİZE KAYADİBİ DÜBÜŞ
Danışman: PROF. TEVHİDE ÖZBAĞI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bursa = Bursa ; El sanatları = Handicrafts ; Kese = Purse ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Örmecilik = Being a knitter

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle hızla artan şehirleşme, sanayileşme olgusu sosyal ve kültürel değişmeleri beraberinde getirerek, geleneksel Türk kültür ünde önemli değişikliklere yol açmıştır. Bu sebeple de ulusal kültür değerlerimiz, zengin tarihi geçmişimiz ve el sanatlarımız da yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. El örgüsü keselerimizin teknolojiye yenik düşüp yerini cüzdan ve çantalara bıraktığı, kese konusunda çok az sayıda araştırmaya rastlandığı ve yeteri derecede kaynak oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu araştırma, Bursa yöresinde ve müzesinde bulunabilen tığ örgüsü para, saat ve tütün keselerinin özelliklerinin ortaya konulması ve elde edilen sonuçlardan çeşitli şekillerde yararlanılması, tekrar kullanımı ve önemi, amaçları doğrultusunda planlanmış ve yürütülmüştür. Altı bölümden oluşturulan araştırmanın birinci bölümünde, konunun tanımı, seçiminin önemi, araştırmanın amacı, sınırlılığı ile materyal ve yöntem hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, konu ile ilgili literatür özeti tarih sırasına göre özetlenerek sunulmuştur. Üçüncü bölümde, literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda, araştırmanın yapıldığı bölgenin tarihçesi, coğrafi durumu, ekonomik, sosyal yapısı ve kültürel etkinlikleri ile örgü ve kese hakkında genel bilgilere yer verilmiş, örgünün tanımı ve önemi, sınıflandırılması ile keseler, kesenin tanımı ve tarihçesi, kesenin çeşitleri, keselerde kullanılan renkler, konular ve kompozisyonlar genel olarak verilmiştir. Dördüncü bölümde, bulgular ve yorum adı altında, araştırma yöresinde tespit edilen tığ örgüsü kese bölümleri, formlar, boyutlar, kullanılan araç- gereçler, teknikler, renkler, bezeme konuları ve kompozisyonlar ile ilgili bilgiler verilerek, tablolar oluşturulmuş ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir.Beşinci bölümde, Bursa yöresinde ve müzesinde yapılan araştırmada tespit edilen tığ örgüsü keseler, tek tek ele alınmış örneklerin form, boyut, kullanılan araç-gereç, teknik, renk, konu ve kompozisyon özelliklerini içeren gözlem formlarına, fotoğraflarına ve 1/1 çizimlerine yer verilmiştir. Altıncı bölümde ise, konu ile ilgili genel sonuçlar açıklanmış, elde edilen sonuçlar doğrultusunda gerekli öneriler sunulmuştur. Araştırma sırasında faydalanılan kaynaklar ise, kaynakça adı altında verilmiştir. Ekler kısmında, yörede uygulanan görüşme formu ve kese için hazırlanan gözlem fişi örneği sunulmuştur. Ayrıca, araştırmanın uygulamalı bölümünde, yöreden elde edilen keselerden esinlenerek günümüz modasına uygun yeni tasarımlar, uygulamalar, kalıpları ve çizimleri yer almaktadır.

Abstract:
314 ABSTRACT Social and cultural changes are influenced by the rapid increase in urbanisation and industrilisation which is the consequence of technological advance. At the same time this has an effect on many important changes in traditional Turkish culture. Due to this fact our national cultural norms, our huge history, and handicrafts face the danger of being faded away. It can easily be figured out that handiwork purses are subsituted by today's purses and handbags by losing the war against technology. And it is seen that there hosrit been any sufficient researches and sources about them. This research has been processed and planned through finding out the properties of crochet, money, watch and tobacco purses which can be found in Bursa country and museum. This research is also processed for getting rid of the obtained results and for giring the importance of these handiwork purses and the reusage of them. In the first chapter of the research, consisting of six chapters, detail information about the definition of the subject, the purpose of the research, its restuction, materials, and procedures can be found. In the second chapter, the summery of literatüre is briefly presented in chronological order. In the third chapter, the history of county in which the research has been done, its geograpy, its economical, social status, and cultural facilities and general information about knit and purse are given with respect to the obtained informations of literature. Furthermore, in the chapter the importance and definition of knit, its classification, the history and definition of purses, kinds of them, colours used on purses, subjects and compositions are genarally explained. In the fourth chapter, under the title of foundations and comments, the crochet purse parts, forms, sizes, devices, techniques, colours, motifsubjects, and compositions, which are confirmed in research counts, are given. And also the obtained data is evaluated by plotting schedules. In the following chapter, the observation form, fotographs, and 1/1 drawings of crochet purses are imparted in regord of properties of formation, size, deuces, techniques, colour, subject of each examples. In the last chapter, general explanations are made about the subject and the suggestions are made by the obtained consequences. Under the title of references, the sources, used during the research, are given. In appendix, an example of interview paper, which's opplied in the country, is given. In addition to it, an example of observation sheet in imparted. In the application part of the research, new drawings, noulds, and prejects of nowadays fashion which is inspired by the handiwork purses in the county, are explained.