Aydın ilinin İncirliova ve Koçarlı ilçelerinde yaygın olarak yetiştirilen bitkilerin besin maddesi içeriklerinin belirlenmesi
Determination of nutritional content of plants growing in Incirliova and Koçarlı districts of Aydın
Yazar: AYLİN ÇITAK KARAEFE
Danışman: DOÇ. DR. SAİME SEFEROĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Aydın ilinin Koçarlı ve İncirliova ilçelerinde yetiştiriciliği yapılan bitkilerin beslenme durumlarının yaprak analizleriyle belirlenmesi ve belirlenen bitki besin elementi eksiklik ve fazlalıklar doğrultusunda bitkilerin ihtiyacı olan bitki besin elementlerine göre uygun ve bilinçli bir şekilde gübrelemenin yapılmasıdır. 
Materyal ve Yöntem: Aydın ilinin İncirliova ve Koçarlı ilçelerini temsil edecek şekilde 2x1 km'lik gridlere bölünerek, örnekleme noktası belirlenmiştir. Belirlenen 96 adet örnekleme noktasından bölgelerde yoğun yetiştiriciliği yapılan bitkilerden yaprak örnekleri alınmış ve bitki besin maddesi analizleri; %kuru madde, %Toplam azot, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, Bor içerikleri belirlenmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda, bitki yapraklarındaki makro ve mikro besin elementlerinin içeriklerine göre beslenme durumları belirlenmiştir.
Bulgular: Yapılan analizler, farklı bitki türlerinin beslenme durumlarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Pamuk bitkisi; azot, fosfor ve potasyum eksiklikleri göstermektedir. Kalsiyum ve magnezyum genellikle yeterli düzeydedir. Mikro elementler (bakır, mangan, demir ve çinko) genellikle yeterli seviyededir. Mısır bitkisinde; yaygın olarak azot eksikliği ile potasyum ve kalsiyum eksiklikleri tespit edilmiştir. Mikro elementlerin (bor, bakır, mangan) ihtiyaçları genellikle karşılanmıştır, ancak çinko seviyeleri değişkenlik göstermektedir. Ayçiçeği bitkisinde; azot genellikle yeterli düzeydedir, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeyleri değişkenlik gösterirken mikro elementlerden bor yeterli, bakır fazla, demir ve çinko ise yeterli veya fazla olarak belirlenmiştir. Çilek bitkisinde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum genellikle yeterli düzeydedir. Mikro elementlerden bor yeterli iken bakır, mangan, demir ve çinko içerikleri değişkenlik göstermektedir. Bağ bitkisinde; azot, fosfor ve potasyum içerikleri yetersiz iken kalsiyum ve magnezyum düzeyleri değişkenlik göstermektedir. Mikro elementlerden bor yeterli, bakır, mangan ve demir fazladır. İncir bitkisinde; azot, fosfor ve potasyum içerikleri bakımından eksiklikleri varken, kalsiyum ve magnezyum düzeylerinde farklılıklar vardır. Mikro elementlerde bor eksikliği yaşayan bitkiler olmasına rağmen bakır, mangan, demir ve çinko seviyeleri yeterli veya fazla olarak belirlenmiştir. Zeytin bitkisinde azot, fosfor ve potasyum noksan, Kalsiyum ve magnezyum genellikle yeterli düzeydedir. Mikro elementlerde bor eksikliği yaşayan bitkiler olmasına rağmen bakır, mangan, demir ve çinko seviyeleri yeterli veya fazla düzeydedir. Erik bitkisinde; azot, fosfor, potasyum, magnezyum eksiklikleri görülürken, kalsiyumda farklılıklar vardır. Mikro elementlerde bor yeterli ancak, bakır, mangan, demir ve çinko noksan veya fazla seviyededir. Narenciye bitkisinde; azot, fosfor, potasyum, magnezyum eksiklikleri tespit edilmiştir. Mikro elementlerde bor yeterli, bakır, mangan, demir ve çinko seviyelerinde farklılıklar vardır. Susam bitkisinde; azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum noksan, Fe, Zn, Mn, Cu yeterli seviyededir.
Sonuç: Her bir bitki türünün beslenme ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş gübreleme ve bakım stratejileri gerektiğini gösteren sonuçlar elde edilmiştir. Bu bulgular, bitki yetiştiricileri için yol gösterici niteliktedir. Bitki sağlığını ve verimliliğini artırmak amacıyla stratejik uygulamalar ortaya konmuştur. Bu özelleştirilmiş stratejiler, bitki sağlığını koruma, en iyi büyümeyi teşvik etme ve verimliliği artırma konusunda büyük önem taşımaktadır. Tarımsal üretimde daha başarılı sonuçlar elde etmek için rehber görevi görmektedir. 

Anahtar Kelimeler: İncirliova, Koçarlı, Makro, Mikro, Yaprak, Bitki Besleme

Abstract:
Objective: Analyzing leaf samples to assess the nutritional status of crops cultivated in the Koçarlı and İncirliova districts of Aydın province, and subsequently implementing informed and tailored fertilization practices based on identified deficiencies or excesses of essential plant nutrients in accordance with the specific needs of the plants.
Material and Method: The sampling point was determined by dividing it into 2x1 km grids to represent Incirliova and Koçarlı districts of Aydın province. Leaf samples were taken from 96 sampling points determined from plants grown intensively in the regions and plant nutrient analysis; %dry matter, %Total Nitrogen, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, B contents were determined. As a result of the analyses, nutritional status was determined according to the macro and micronutrient content of the plant leaves.
Results: The analyses were conducted to examine the nutritional status of different plant species. Cotton plants exhibit deficiencies in nitrogen, phosphorus, and potassium, while calcium and magnesium levels are generally sufficient. Micronutrients (copper, manganese, iron, and zinc) are typically at adequate levels. In corn plants, nitrogen deficiency is prevalent, along with potassium and calcium deficiencies. Micronutrients such as boron, copper, and manganese are generally met, but zinc levels vary. Sunflower plants generally have sufficient nitrogen, while phosphorus, potassium, calcium, and magnesium levels fluctuate. Among micronutrients, boron is adequate, copper is in excess, and iron and zinc are sufficient or excessive. Strawberries generally show adequacy in nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, and magnesium, while micronutrients such as boron are sufficient, but copper, manganese, iron, and zinc content varies. Grapevines display deficiencies in nitrogen, phosphorus, and potassium, while calcium and magnesium levels fluctuate. In micronutrients, boron is sufficient, while copper, manganese, and iron are excessive. Figs exhibit deficiencies in nitrogen, phosphorus, potassium, and magnesium, with variations in calcium. Micronutrients indicate sufficiency in boron, but copper, manganese, iron, and zinc are deficient or excessive. Olive trees showcase deficiencies in nitrogen, phosphorus, and potassium, while calcium and magnesium levels are generally sufficient. Micronutrients indicate boron deficiency, but copper, manganese, iron, and zinc levels are sufficient or excessive. Plum trees exhibit deficiencies in nitrogen, phosphorus, potassium, magnesium, with calcium levels showing variations. Micronutrients indicate sufficiency in boron, while copper, manganese, iron, and zinc levels fluctuate. Citrus plants display deficiencies in nitrogen, phosphorus, potassium, and magnesium. Micronutrients indicate sufficiency in boron, but copper, manganese, iron, and zinc levels vary. Sesame plants lack nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, and magnesium, while iron, zinc, manganese, and copper levels are adequate.
Conclusion: The results indicate the need for customized fertilization and maintenance strategies tailored to the nutritional requirements of each plant species. These findings hold guiding significance for crop growers. Strategic practices have been implemented with the aim of enhancing plant health and productivity. These tailored strategies hold significant importance in preserving plant health, promoting optimal growth, and increasing efficiency. They serve as a guide to achieving more successful outcomes in agricultural production.

Key Word: Incirliova, Kocarli, Macro, Micro, Plant Nutrition