Bölgeselleşme ve bütünleşme kavramları çerçevesinde Avrupa Birliği'nin tarihsel gelişim sürecinin bir değerlendirmesi
An assessment of the historical development process of the European Union within the framework of the concepts of regionalization and integration
Yazar: SABRİ YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAASLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgeselleşme = Regionalization ; Bütünleşme = Integration ; Küreselleşme = Globalization ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Küreselleşme sürecinin hız kazanması dünyada ülkeler arası ekonomik bütünleşmelerin de artış göstermesine neden olmuştur. 1951'de Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun (AKÇT) kurulması ile başlayan Avrupa bütünleşme süreci 1957'de Roma Antlaşması ile hızlandırılmıştır. İlk etapta bazı ürünlerde Ortak Pazar fikrini uygulamak amacıyla Avrupa'nın altı ülkesinin (Batı Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg) imzaladığı Paris Antlaşması zamanla daha büyük bir bütünleşmeye doğru evirilmiştir. Sırasıyla Gümrük Birliği, Tek Pazar ve en son 27 üyeden 18'nin katıldığı Ekonomik ve Parasal Birlik (EPB)  aşamasına geçilmiştir. Maastricht Antlaşması ile güvenlik, adalet, ekonomi, iç ve dış politikayı da kapsayacak şekilde bir ''Birleşik Avrupa Devletleri'' kurma hedefi gözetilmiştir. Böylece uluslararası sistemde siyaseti, ekonomisi, ülküsü bir olan tek ve güçlü bir Avrupa ile kurumsal bir aktör olmak hedeflenmiştir. Bu amaçla coğrafi, ekonomik, siyasi ve hukuki bütünleşme tamamlanmak istenmiştir. Bu doğrultuda 1997'de Amsterdam Antlaşması imzalanmış ve akabinde 2007'de Lizbon Antlaşması ile Avrupa Birliği bugünkü şeklini almıştır. Birliğin istikrarlı bir gelişimin devamlılığı için kurum ve kuruluşlar ile sürekli olarak bir değişim ve dönüşüm geçirdiği görülmektedir. Bu çalışmada temel amaç bölgeselleşme ve bütünleşme hareketinin Avrupa coğrafyasında ne kadar başarılı olduğunu ortaya koymaktır. Avrupa bütünleşmesinin hangi aşamalardan geçtiğine ve ne kadar başarılı olduğuna değinilmiştir. Bu kapsamda araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Nitel bir araştırma olduğundan dolayı betimsel ve gerçekçi bir tablo sunmaktadır. Toplanan verilerin araştırma konusuna ilişkin olarak neleri söylediği ya da hangi sonuçları ortaya koyduğu öne çıkmaktadır. Bu kapsamda yapılan araştırmada bu alanda yazılan kitap, dergi, makale, konferans bildirileri ve internet kaynakları kaynak olarak kullanılmıştır.

Abstract:
The acceleration of the globalization process has led to an increase in economic integration between countries in the world. The European integration process, which started with the establishment of the European Coal and Steel Community (ECSC) in 1951, accelerated with the Treaty of Rome in 1957. The Paris Agreement, which was signed by six European countries (West Germany, Belgium, France, Netherlands, Italy and Luxembourg) in order to implement the Common Market idea in some products in the first place, evolved towards a greater integration over time. The Customs Union, the Single Market, and the Economic and Monetary Union (EPB), in which 18 of the last 27 members joined, were passed, respectively. With the Maastricht Treaty, the goal of establishing a ''United European States'' including security, justice, economy, domestic and foreign policy was pursued. Thus, it is aimed to be an institutional actor with a single and strong Europe, whose politics, economy and ideal are the same in the international system. For this purpose, geographical, economic, political and legal integration was desired to be completed. In this direction, the Amsterdam Treaty was signed in 1997 and the European Union took its current form with the Lisbon Treaty in 2007. It is seen that the Union is constantly changing and transforming with institutions and organizations for the continuity of a stable development. The main purpose of this study is to reveal how successful the regionalization and integration movement has been in the European geography. The stages of European integration and how successful it is are mentioned. In this context, scanning model was used in the research. Since it is a qualitative research, it presents a descriptive and realistic picture. It comes to the fore what the collected data say about the research subject or what results it reveals. In this research, books, journals, articles, conference papers and internet resources written in this field were used as the main resources.