Levobupivakaine ilave edilen fentanilin kognitif fonksiyonlar ve serebral oksijenasyon üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of effects of the phentanyl added to levobupivacain on cognitive functions and cerebral oxygenation
Yazar: MUHAMMED BİLAL ÇEĞİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR GÖKTAŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-epidural = Anesthesia-epidural ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Fentanil = Fentanyl ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Levobupivakain = Levobupivacaine ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation

Özet:
Bu çalışmada epidural yoldan lokal anesteziklerle beraber kullanılan fentanilin kognitif fonksiyonlara ve serebral oksijenasyona etkisinin araştırılması amaçlandı.ASA I-II grubundaki 20?60 yaş arası, 28 erkek 12 kadın toplam 40 hasta, 20' şer kişilik rastgele iki gruba ayrıldı. İntraoperatif genel anesteziye geçilmesi gereken hastalar, yapılan toplam 18 ml %0,5'lik levobupivakain ile yeterli anestezi seviyesi sağlanamayan hastalar ve hemodinamik instabiliteye neden olacak kadar kanaması olan hastalar çalışma dışı bırakıldı.Operasyon öncesi 8 saat aç bırakılan olgulara, sonuçları etkilememek için premedikasyon yapılmadı. Operasyondan bir gün önce hastalara kognitif fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla 20 aşamalı ve 30 puan üzerinden değerlendirilen; soru? cevap şeklinde olan ve olguların fiziksel katılımları ve yazmalarını gerektiren mini mental test (MMT) yapıldı. Sedasyonun derecesini ve ilaçların etkisini değerlendirmek için Ramsay Sedasyon Sakalası kullanıldı.Tüm hastaların operasyondan önce noninvaziv kan basıncı (mmHg), EKG, periferik O2 satürasyonu (SpO2, %) monitorize edildi. Epidural anestezi oturur pozisyonda, orta hatta L3-4 veya L4-5 interspinöz aralığından 18 gauge epidural iğne ile girilerek 20 G epidural kateter yerleştirdi. Serebral oksijenasyon monitorizasyonu (Invos SOMANETICS Cerebral Oximeter cihazı) cerrahi süresince ve sürekli yapıldı. Kontrol grubuna % 0.5'lik levobupivakainden 3 mL test dozunu takiben kateterin yeri doğrulandıktan sonra 15 mL, çalışma grubuna ise % 0.5'lik levobupivakaine ilave edilen 5 µgr/mL fentanil solusyonundan 15 mL verildi.Fentanilli ve fentanilsiz gruplarda hemodinamik parametreler (sistolik, diastolik, ortalama kan basınçları ve kalp atım hızı) ile sağ-sol serebral oksijen saturasyonu ve MMT arasında bir ilişki saptanmadı.Tüm gruplarda periferik oksijen saturasyonu ile sağ-sol serebral oksijen saturasyonu ve MMT arasında genel olarak pozitif korelasyon saptandı.Postoperatif 1. ve 5. saatteki MMT değerlerinin fentanil kullanılan grupta fentanilsiz gruba göre ve fentanilli grupta grup içi preoperatif değere göre 1. ve 5. saatteki MMT değerleri daha düşük bulundu fakat tüm değerler normal sınırlarda idi.Sonuç olarak epidural yoldan lokal anesteziğe ilave edilen fentanilin serebral oksijenasyonunu ve kognitif fonksiyonları olumsuz etkilememesi nedeniyle epidural anesteziye adjuvan olarak kullanılabileceği kanaatine varıldı.

Abstract:
In this study, our aim is to search the effect of phentanyl which apllied via epidural way with local anestetichs on the cognitive functions and cerebral oxygenation.Patients were between 20-60 years of age, 28 men and 12 women in ASA I ? II group. They were divided randomly into two groups as 20 people. The exclusion criteria were ; the patients that must be needed general anesthesia intraoperatively, the patients that can not be obtained adequate anesthesia level with total 15 mL % 0,5 levobupivacain, and the patients that had hemorrhage which cause hemodynamic instability.Premedication was not used in order to does not effect the results in patients that had 8 hour fasting interval. Mini mental test (MMT) were applied to all patients one day before surgery . MMT is a test composed of 20 stages, evaluated out of 30 point score, and assesses the cognitive functions. Questions were asked and replies were noted by patients. Ramsay Sedation Scale were used to evaluate th degree of sedation and the effects of drugs.Non-invasive blood pressure (mmHg), ECG and peripheral oxygen saturation (SpO2, %) were monitorised in all patients before surgery. Epidural anesthesia were performed in sitting position via 18 gauge epidural needle and 20 G epidural catheter to L3-4 or L4-5 interspinous space. Cerebral oxygenisation were continuously monitorised during surgery with Invos Somanetics Cerebral Oxymeter device. In control group, levobupivacain % 0.5 with 3 ml was applied as test dosage than 15 ml was applied after confirming of the localisation of the catheter. In study group , the mixture of levobupivacain % 0.5 and 5 µgr/mL phentanyl was applied as 15 mlIn phentanyl group, diastolic blood pressure value in 80 th minute was lower than the preoperative level. There was no relationship between hemodynamic parameters (systolic, diastolic, mean blood pressure and heart rate), right and left cerebral oxygenisation and MMT results in both with and without phentanyl groups.In both groups, there was a positive correlation in peripheral oxygen saturation, right and left cerebral oxygenisation and MMT results.First and fifth hours MMT scores were lower in phentanyl group than control group. In control group, first hour MMT score was lower than other times but all values were in the normal limits.In conclusion, we established that phentanyl added to levobupivacain can be used as adjuvant therapy for epidural anesthesia because of no unfavorable effect on cerebral oxygenation and cognitive functions.