Etkileşimli kitap okuma yönteminin 5-6 yaşlarında gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların dil konuşma ve erken okuryazarlık becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the interactive book reading method on the language speaking and early literacy skills of children with developmental language disorder aged 5-6 years old
Yazar: NEVZAT EGEMEN NAKIŞÇI
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Bozuklukları Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Bu çalışmada, etkileşimli kitap okuma yönteminin 5-6 yaşlarındaki gelişimsel dil bozukluğu (GDB) olan çocukların dil konuşma ve erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bağımsız değişken olarak etkileşimli kitap okuma yöntemi ve bağımlı değişken olarak çocukların dil konuşma ve erken okuryazarlık becerileri ele alınmıştır. Çalışma, deneysel desen kullanılarak yürütülmüş ve 8 ve 16 hafta süren 2 farklı grupta etkileşimli okuma prensiplerini temel alan bir terapi programı uygulanmıştır.
Katılımcılar, 5-6 yaşlarında GDB tanısı almış çocuklardan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL), Erken Okuryazarlık Testi (EROT), Dil Örneği Analizi ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Etkileşimli kitap okuma yöntemi, çocukların dil gelişimini desteklemek amacıyla çocuğun aktif katılımını teşvik etmektedir. 
Araştırma bulgularına göre, etkileşimli kitap okuma yöntemi uygulanan çocukların dil konuşma ve erken okuryazarlık becerilerinde anlamlı gelişmeler gözlemlenmiştir. 8 ve 16 hafta süren müdahale sonrası çocukları ele alan 2 grupta da TEDİL ve EROT sonuçlarında belirgin iyileşmeler kaydedilmiştir.  Nicel bulgular, çocukların alıcı / ifade edici dil becerilerinde ve erken okur yazarlık becerilerinde önemli artışlar olduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise ebeveynlerin çocuklarının dil gelişiminde, kitaplara olan ilgisinde, harflere olan ilgisinde ve davranışsal süreçlerinde olumlu değişiklikler fark ettiğini ortaya koymuştur.
Bulgular, ulusal ve uluslararası literatür ile uyumlu olup, etkileşimli kitap okuma yönteminin GDB'li çocukların dil gelişimi ve erken okuryazarlık becerileri üzerinde etkili bir müdahale yöntemi olduğunu desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Dil, Etkileşimli Kitap, Erken Müdahale, Dil Gelişimi, Erken Okur-Yazarlık Becerileri

Abstract:
This study examines the effects of the interactive book reading method on the language, speech, and early literacy skills of 5-6 year old children with developmental language disorder (DLD). The independent variable was the interactive book reading method, and the dependent variables were the children's language, speech, and early literacy skills. Using an experimental design, a therapy program based on interactive reading principles was applied over 8 and 16 weeks to two different groups.
	Participants were 5-6 year old children diagnosed with DLD. Data collection tools included the Turkish Early Language Development Test (TEDIL), Early Literacy Test (EROT), Language Sample Analysis, and Semi-Structured Interview Form. The interactive book reading method supports children's language development by encouraging active participation. The child engages in a dialogue about the book, with reading guided by interactive questions led by the child.
	Findings showed significant improvements in the language, speech, and early literacy skills of children subjected to the interactive book reading method. Both the 8-week and 16-week intervention groups showed marked improvements in TEDIL and EROT scores. Quantitative results indicated substantial increases in receptive and expressive language skills and early literacy. Qualitative feedback from parents noted positive changes in their children's language development, interest in books, letters, and behavioral processes.
	The findings align with national and international literature, confirming that interactive book reading is an effective intervention for enhancing language development and early literacy skills in children with DLD.

Keywords: Language, Interactive Book, Early Intervention, Language Development, Early Literacy Skills