Son dönem Osmanlı matematikçilerinden Kirkor Kömürciyan'ın Yeni Hesâb ve Yeni Hendese ders kitaplarının ilişkilendirme becerisi bağlamında incelenmesi
An investigation of the New Calculus and New Geometry textbooks of Kirkor Kömürciyan, one of the latest Ottoman mathematicians, in the context of association skills
Yazar: TUĞBA ÇAY
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ İNCİKABI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜJDAT TAKICAK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada son dönem Osmanlı matematikçilerinden Kirkor Kömürciyan'a ait Yeni Hesâb ve Yeni Hendese isimli iki kitabın transliterasyonu araştırmacı tarafından uzman desteği ile yapılmış ve kitap içeriklerinde yer alan ilişkilendirme becerileri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile çalışmanın verileri oluşturulmuştur. Matematik ilişkilendirme becerileri incelenirken Bingölbali ve Coşkun (2016)'un oluşturduğu kavram çerçevesinde yer alan dört ana başlıktan yararlanılmıştır. Ders kitaplarında yer alan her bir etkinlik bu dört ana başlık çerçevesinde, kategorilendirilmiş ve sınıflara ayrılmıştır. Tüm sınıflandırma işlemlerinden sonra etkinliklerin frekans tabloları oluşturulmuş ve bulgular hazırlanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda 1925 yıllarında yazılmış olmasına rağmen Yeni Hesâb ve Yeni Hendese kitaplarının her ikisinde de olumlu anlamda ilişkilendirme becerisine dair bulgulara ulaşılmıştır. En fazla ilişki; kavramın farklı gösterimleri arasında görülürken, disiplinler arası ilişkinin ise en az bulunduğuna rastlanmıştır. Örnek ve alıştırmalarda kavramlar arası ilişkilendirmelere daha fazla rastlanırken, farklı gösterimler arası ilişkilendirmeler daha az rastlanan kategori olmuştur. Gerçek yaşam ile ilişkilendirme ise hem örnek ve alıştırmalarda hem de konu anlatım ve etkinliklerde kayda değer miktarda kullanılmıştır. Bulgular bölümünde ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve gerekli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study the transliteration of two books named Yeni Hesâb and Yeni Hendese, written by Kirkor Kömürciyan, one of the successful late Ottoman mathematicians, was made by the researcher with expert support and the association skills in the book content were examined. The data of the study was created by document analysis, one of the qualitative research methods. While examining mathematical association skills, four main headings within the concept framework created by Bingölbali and Coşkun (2016) were used. Each activity in the textbooks are categorized and divided into classes by a mathematics expert within the framework of these four main headings. After all classification processes, frequency tables of the activities were created, and the findings were prepared. As a result of the study, findings regarding the ability to make positive associations were found in both books Yeni Hesâb and Yeni Hendese, although they were written in 1925. In the context of different representations, it was found that the most relationships were seen in both books, and the interdisciplinary relationships were the least. While the most relationship was seen between different representations of the concept, it was found that the relationship between disciplines was the least. Associations with real life have been used to a considerable extent both in examples and exercises, as well as in lectures and activities. In the findings section, the relevant literature was discussed and necessary suggestions were presented.