60-93 aylık çocuklarda gelişimsel özelliklerin ve sesbilgisel farkındalık becerilerinin incelenmesi
Examination of developmental characteristics and phonological awareness skills in 60-93 months children
Yazar: NESİLSEZGİ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Gelişimsel gecikme = Developmental delay ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Ses bilgisi = Phonetic ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk gelişme bozuklukları = Child development disorders

Özet:
Araştırmanın amacı tipik gelişim gösteren ve otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların sesbilgisel farkındalıklarını incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan betimsel araştırma modellerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde 60-93 aylık tipik gelişim gösteren ve göstermeyen çocuklar olmak üzere toplam 64 çocuk dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 0-6 yaş aralığındaki çocukların gelişimlerinin değerlendirilmesini amaçlayan Ankara Gelişim Envanteri (AGTE) ve Erken Okuryazarlık Becerileri Testi, Sesbilgisel Farkındalık alt testi (EROT) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Analizlerde tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistiksel teknikler kullanılmıştır. AGTE ve EROT puanlarında cinsiyet, kronolojik yaş, gelişimsel tanının bulunması, gelişimsel yaş değişkenlerine göre anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Araştırmada ebeveynlerle birlikte okuma yapma, anne-baba eğitim düzeyinin artması ve sosyoekonomik düzeyin artması ile birlikte çocuklarda sesbilgisel farkındalık düzeylerinin artış gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the phonological awareness of children with typical development and diagnosed with autism spectrum disorder. In the research, descriptive survey model, one of the descriptive research models included in the quantitative research methods, was used. In the 2020-2021 academic year, a total of 64 children, 60-93 months of age in Istanbul, were included in the study. Ankara Developmental Inventory (AGTE) and Early Literacy Skills Test, Phonological Awareness subtest (EROT) and personal information form were used as data collection tools in the study, which aims to evaluate the development of children aged 0-6. All statistical analyzes were done with IBM SPSS 25.0 program. Descriptive and comparative statistical techniques were used in the analyses. It was observed that there was no significant difference in AGTE and EROT scores by gender, chronological age, presence of developmental diagnosis, and developmental age variables. In the study, it was concluded that the phonological awareness levels of children increased with the increase in reading together with the parents, the increase in the education level of the parents and the increase in the socioeconomic level.