Aydın Müzesi örnekleri ışığında Karia bölgesi Terrakotta figürinleri
Caria area's Terracotta figurines light of the Aydın Museum examps
Yazar: KEMAL ERSAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇEKİLMEZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Aydın = Aydın ; Aydın Müzesi = Aydın Museum ; Figürün = Figurine ; Karia bölgesi = Caria region ; Keramik = Ceramic ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Müzeler = Museums ; Pişmiş toprak = Terracotta

Özet:
Bu çalışmada, 1959 – 2004 yılları arasında Aydın Arkeoloji Müzesi'ne hibe, satın alma, müsadere, istirdat ve kazı çalışmaları yoluyla getirilen toplam yetmiş dört terrakotta figürin değerlendirilmeye alınmıştır. Söz konusu figürinlerin, on sekiz tanesi Karia Bölgesi kentlerinden ve yirmi sekiz tanesi ise Güney Ionia Bölgesi kentlerinden gelmektedir. Çalışma kapsamında, Karia Bölgesi kentleri içerisinde Hyllarima, Tralleis ve Halikarnassos, Ionia Bölgesi kentleri içerisinde ise Miletos, Didyma, Priene ve Myus antik kentleri yer almaktadır.
Çalışma kapsamında incelenen figürinler, toplamda 8 ana tipoloji ve 31 alt tipolojiye ayrılmaktadır. Karia Bölgesi'nden gelen figürinlerin süvari, hydriaphoros, rahip, ephebos, sadaklı ephebos, Aphrodite rahibesi, Aphrodite ve grotesk tiplerine ait oldukları tespit edilmiştir. Güney Ionia Bölgesi'nden gelen figürinlerin ise Apollon, Ariadne – Tykhe, poloslu kadın/tanrıça, sporcu/atlet, giyimli kadın, kız çocuk, hayvan, aktör, protom ve hydriaphoros tiplerine ait oldukları tespit edilmiştir.
Çalışma kapsamında ele alınan figürinlerin değerlendirilmesi sonucunda İÖ 6. yüzyıldan - İS 2. yüzyıla kadar olan bir zaman dilimini kapsadığı tespit edilmiştir. Söz konusu figürinler içerisinde en erken buluntu grubunu Geç Arkaik Dönem'e tarihlenen süvari, yüksek poloslu kadın/tanrıça başı, adak amacıyla yapılan ayak ve kouros figürini oluşturmaktadır. Klasik Dönem'e tarihlenen figürinler içerisinde hydriaphoros, rahip, giyimli kadın/tanrıça, at figürini, kourotrophos, protom ve atlet figürinleri yer almaktadır. Hellenistik Dönem'de ise oturan Aphrodite, Ariadne – Tykhe, Apollon, aktör, Pan, Eros, giyimli kadınlar, kadın başları, epheb figürinleri ve çocuk figürinleri yer almaktadır. Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait figürinler içerisinde Aphrodite, Artemis, kadın başı, ephebos, süvari, gladyatör, grotesk ve kartal figürinleri yer almaktadır.
Çalışma kapsamında incelenen figürinlerin genel olarak kırmızımsı sarı kil rengine sahip oldukları tespit edilmiştir. Buluntu yerleri belli olmayan 28 figürinin ise kil özellikleri ve stillistik değerlendirmeleri sonucunda, bu figürinlerin Karia ve Ionia kentlerine özgü figürinler oldukları saptanmıştır.

Abstract:
In this study, a total of seventy-four terracotta figurines that were brought to Aydın Archeology Museum between 1959 and 2004 by means of grants, procurement, confiscation, restitution and excavation were evaluated. Eighteen of these figurines come from the cities of Caria, while twenty-eight of them come from the cities of Southern Ionia. Hyllarima, Tralleis and Halicarnassos are among the cities of Caria Region and Miletos, Didyma, Priene and Myus are the ancient cities in the Ionia Region.
The figurines examined in the study are divided into 8 main typologies and 31 subtypes in total. In this study, it was determined that the figurines from Caria region belonged to cavalry, hydriaphoros, priest, ephebos, quiver of ephebos, nun of Aphrodite, Aphrodite and grotesque types. The figurines from the South Ionia region belong to Apollon, Ariadne - Tykhe, polos with woman / goddess, athlete, dressed woman, girl, animal, actor, protome and hydriaphoros.
As a result of the evaluation of figurines discussed in the study. It was found to cover a period from the 6th century BC to the 2nd century AD. The earliest group among these figurines is the cavalry, high polos woman / goddess head dated to the Late Archaic Period, and the foot and kouros figurines made for votive purposes. The figurines dating to the Classical Period include hydriaphoros, priest, dressed woman / goddess, horse figurine, kourotrophos, protome and athlete figurines. In the Hellenistic Period, there are sitting Aphrodite, Ariadne - Tykhe, Apollo, actor, Pan, Eros, dressed women, female heads, epheb figurines and children figurines. The Roman Imperial Period figurines include Aphrodite, Artemis, female head, ephebos, cavalry, gladiator, grotesque and eagle figurines.
The figurines examined in the study have been found to have reddish yellow clay color tone in general. As a result of clay characteristics and stylistic evaluations of the 28 figurines which are not known, these figurines were found to be specific to the cities of Caria and Ionia.