Biyogaz katı atığının lastik tekerlekli traktörlerin neden olduğu toprak sıkışmasına etkisi
Effect of biogas solid waste on soil compaction caused by tire wheeled tractors
Yazar: MUHARREM VOLKAN TEOMAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH BARAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Toprak sıkışması = Soil compaction

Özet:
Bu çalışmada; biyogaz tesisinden elde edilen fermente katı atığın farklı dozlarda (0 ton/da, 2,5 ton/da ve 5 ton/da)  toprağa uygulamasında, traktörün bir ve iki geçiş sayılarında sebep olduğu toprak sıkışmasının etkisinin belirlenmesi amaç edilmiştir. Çalışmada geçiş ve doz uygulanmayan kontrol parselleriyle, farklı geçiş yapılan ve katı çıktının farklı dozlarının uygulandığı parsellerde penetrasyon direnci ve hacim ağırlığı değerleri ölçülmüştür. Bu ölçümler traktörün ilerlediği parsel boyunca, tekerlek izlerinin 0-15 cm ve 15-30 cm'lik derinliklerinden alınmıştır. Yapılan penetrasyon ölçümlerinde en yüksek değer iki geçiş yapılan parselde, 15-30 cm derinlikte 0 ton/da doz uygulaması (1,49 Mpa) için elde edilmiştir. 5 ton/da doz uygulaması yapılan ve bir geçiş yapılan parselde 0-15 cm derinliğinde daha düşük direnç değeri (0,75 Mpa) okunmuştur. İki geçişin yapıldığı parsellerde 0-15 ve 15-30 cm derinliklerinde 2,5 ton/da doz uygulamasında ölçülen direnç değerleri,  0 ton/da ve 5 ton/da doz uygulamasına kıyasla daha düşük olarak gözlemlenmiştir.  Uygulama dozları ve geçiş sayılarıyla, geçiş sayılarının derinlikle alakalı karşılaştırma sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık, olumlu veya olumsuz etkileşimler gözlemlenmiştir. Toprak hacim ağırlığı ölçümlerinde ise; en düşük değer 0-15 cm toprak derinliği kontrol parselinde (1,96 gr/cm³) ölçülürken en yüksek değer 15-30 cm toprak derinliğinde 0 ton/da'lık biyogaz katı atık uygulamasında, iki geçiş (2,21 gr/cm³)   uygulamasında kaydedilmiştir. Bir geçiş ve iki geçiş yapılan 0 ton/da doz uygulanan parsellere göre; 2,5 ton/da ve 5 ton/da doz uygulamalarında tüm derinliklerde toprak hacim ağırlığında düşüş belirlenmiştir. İki geçiş yapılan parsellerde bir geçiş yapılan parsellere göre daha yüksek değerler kaydedilmiş ve gözlemlenen bu artış tüm doz uygulamalarında geçerli olmuştur.

Abstract:
In this study; It was aimed to determine the effect of soil compaction caused by the tractor in one and two pass numbers of the tractor along the road in the parcels in the application of the fermented solid output obtained from the biogas plant to the soil at different doses (0 tons/da, 2.5 tons/da and 5 tons/da). In the study, penetration resistance and dry bulk density values were measured in the control plots that were not applied and in the control plots, in which different passes and different doses of solid output were applied. These measurements were taken from the 0-15 cm and 15-30 cm depths of the wheel tracks along the plot where the tractor was moving. In the penetration measurements, the highest measured value was measured in two passes at 15-30 cm 0 ton/da dose (1.49 Mpa). In the values taken from 0-15 cm depth in one pass, a lower resistance value (0.75 Mpa) was read in the 5 tons/da dose application than in 0 ton/da and 2.5 tons/da dose applications. At the values taken from the depths of cm, 2.5 tons/da dose application gave lower values than 0 tons/da and 5 tons/da dose application. As a result of statistical analysis, significant differences, positive or negative interactions occurred in the comparison results of application doses and the number of passes, and the depth of the passage numbers. In soil volume weight measurements; The lowest value was measured at 0-15 cm soil depth in the control plot (1.96 gr/cm³), while the highest value was recorded in the combination of 2 passes (2.21 gr/cm³) at 0 ton/da at 15-30 cm soil depth. According to the plots with 1 pass and 2 passes, 0 ton/da dose applied; A decrease in soil volume weight was observed at all depths in 2.5 ton/da and 5 ton/da dose applications. Higher values were recorded in the plots with 2 passes compared to the plots with 1 pass, and this observed increase was valid in all dose applications.