Rus göçü tahliyelerinin (1919) metinler üzerinden çözümlenmesi: I. dalga Rus göçmen edebiyatı üzerine eleştirel söylem analizi
Analysis of the Russian emigration evacuations (1919) through texts: A critical discourse analysis on the first wave Russian emigrant literature
Yazar: AHSEN BOZSEKİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM ERİNÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
1917 Rus devrimi sonrasında Rusya topraklarında patlak veren iç savaşla birlikte Beyaz Rus Ordusundan sağ kalan askerler ile birçok sivil Rusya İmparatorluğu vatandaşı zorunlu olarak Rusya'dan ayrılarak İstanbul'a gelir. Şehre ilk etapta General Anton Denikin tahliyesiyle kitleler halinde gelen, daha sonra General Pyotr Vrangel tahliyesiyle toplu halde ve tek seferde gelen Rusların, bu iki tahliye sonucunda şehre uyum sağlama süreçlerinin eserler üzerinden eleştirel söylem analizi ile çözümlenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturur. Rusların İstanbul'daki göç süreçlerinin iki tahliyenin üzerinden karşılaştırılması, şehre uyum sağlama süreçlerinin daha iyi çözümlenmesi ve belirli farklılıkların ortaya konması açısından önem taşır. Denikin tahliyesiyle gelen Rus göçmen yazarlar ve eserleri, Zinaida Şahovskaya'nın Benim Yüzyılım («Таков Мой Век») adlı eseri ile Nadejda Teffi'nin İstanbul ve Güneş («Стамбул и Солнце») adlı eserleridir. Vrangel tahliyesi ile gelen yazarlar, Arkadiy Averçenko'nun Bir Safdilin Hatıra Defteri («Записки Простодушного») ile Aleksandr Vertinski'nin Hey Gidi Günler («Дорогой длинною») adlı eserleridir. Göçmenler açısından zorunlu göç yurtsuzluk, aidiyetsizlik, kimliksizlik, yabancılık, dışlanma, cinsiyetçilik gibi söylemleri ifade eder. Eleştirel söylem analizi, eşitsizlik ve önyargı gibi sosyal olayların söylemsel kaynaklarını ortaya çıkarmaya çalışan bir analiz yöntemi olarak, göç deneyimlerinin karmaşıklıklarını araştırmak, göç eden öznelerin kimliklerini şekillendiren söylemleri ortaya çıkarmak için kullanılabilir. Söylemsel kaynakların belirli sosyal, politik ve tarihsel bağlamlarda nasıl sürdürüldüklerini ve yeniden üretildiklerini araştırmak için kullanılabilir. Bu sebeple bu çalışmada adı geçen eserlerin eleştirel söylem analizi ile çözümlenmesi uygun görülmüştür.   
Anahtar Kelimeler:	Birinci Dalga Rus Göçü, Denikin Tahliyesi, Vrangel Tahliyesi, Eleştirel Söylem Analizi

Abstract:
After the Russian Revolution of 1917, hundreds of thousands of Russian and White Russian Army soldiers forcibly left Russia. The subject of this study is the analysis of the adaptation processes of the Russians, who came to the city in the first place with the evacuation of  Denikin in masses, and then came to the city in bulk and at once with the evacuation of Wrangel, through the works of Critical discourse analysis. Comparing the emigration processes of  Russians in Istanbul over the two evacuations is important in terms of better analyzing their adaptation to the city and revealing certain differences. The Russian emigrant writers and their works, which came with Denikin's evacuation, are Zinaida Shahovskaya's My Century and Nadejda Teffi's Istanbul and the Sun. The writers and their works, which came with Wrangel's evacuation, are Arkady Averchenko's Notes of a Simple-hearted and Aleksandr Vertinski's Those were the days. For emigrants, it means forced migration, homelessness, lack of belonging, lack of identity, alienation, exclusion, and sexism. As a method of analysis that seeks to uncover the discursive sources of social phenomena such as inequality and prejudice, critical discourse analysis can be used to explore the complexities of migration experiences, to reveal the discourses that shape the identities of migrating subjects, to explore how discursive resources are sustained and reproduced in specific social, political and historical contexts can be used for. For this reason, it was deemed appropriate to analyze the works mentioned in this study with critical discourse analysis.
Keywords: First Wave Russian Emigration, Denikin Evacuation, Wrangel Evacuation, Critical Discourse Analysis