Radyoaktif iyot tedavisi sonrası gelişebilecek lakrimal sistem patolojilerinin prospektif incelenmesi
Prospective investigation of lacrimal system pathologies following radioactive iodine therapy
Yazar: RUKİYE KASIMOĞLU
Danışman: PROF. DR. MELEK BANU HOŞAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Radyoaktif iyot 131 (RAI-131) tedavisinin lakrimal sekretuar ve drenaj sistemlerinde oluşturabileceği patolojileri saptamak.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Kliniği'ne tiroid karsinomu sebebiyle RAI-131 tedavisi almak üzere başvuran 80 hasta dahil edildi. RAI-131 tedavisi öncesinde schirmer (SCH) testi <5 mm/5 dk olan hastalar, lakrimal drenaj sistemi obstrüksiyonu varlığı, lakrimal drenaj sisteminde tıkanıklığa ve kuru göz gelişimine neden olabilecek sistemik hastalık veya ilaç kullanım öyküsü olanlar çalışmaya dahil edilmedi. RAI-131 tedavisi öncesi ve sonrasında oküler yüzey hastalığı indeksi (Ocular surface disease index OSDI) anketi hastalara doldurtuldu. Oftalmolojik muayenede en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), göz tansiyonu, ön segment, fundus muayenesi ve Hertel ekzoftalmometre ölçümleri yapıldı. Hastaların gözyaşı miktarı anestezisiz SCH testi ile ölçüldü. Nazolakrimal drenaj yolları üst ve alt kanalikülden yapılan nazolakrimal sistemin irrigasyonu ile değerlendirildi. Birinci ay kontrolleri tamamlanan toplam 68 hasta, 3. ay kontrolleri tamamlanan toplam 60 hasta, 6.ay kontrolleri tamamlanan toplam 56 hasta ve 18.ay kontrolleri tamamlanan toplam 48 hasta mevcuttu. Ölçümler post-iyot 1., 3.,6. ve 18. aylarda tekrarlandı.
Bulgular: Birinci ay kontrolleri tamamlanan 68 hastanın 52'si (%76.5) kadın, 16'sı (%23.5) erkekti. Ortalama yaş 46.56±14.36 yıldı. Minimum hasta yaşı 15, maksimum hasta yaşı 78'di. Ortalama RAI-131 dozu 100±52.40 mCi idi. Minimum doz 30 mCi, maksimum doz 250 mCi idi. Post-iyot 6.aydaki 56 hasta ve post-iyot 18.aydaki 48 hastanın pre-iyot ve post-iyot EİDGK, göz içi basıncı ve Hertel değerleri grupların kendi aralarında karşılaştırıldı, anlamlı bir farklılık yoktu. Pre-iyot SCH <5 mm/5 dk olan göz sayısı 0 iken, post-iyot 1.aydaki 136 gözün 16'sında (%11.7) post-iyot SCH <5 mm/5 dk idi. Post-iyot 3.aydaki 120 gözün 23'ünde (%19.1) ve post-iyot 6.aydaki 112 gözün 33'ünde (%29.4) post-iyot SCH <5 mm/5 dk ölçüldü. Post-iyot 18.aydaki 48 hastanın 95 gözü değerlendirmeye alındı, bir hastanın unilateral nazolakrimal kanal tıkanıklığı (NLKT) geliştiğinden o SCH değeri hesaplamaya katılmadı. 95 gözün 30'unda (%31.5) post-iyot SCH <5 mm/5 dk idi. Altı aylık takipleri tamamlanan 56 hastanın OSDI skorları pre-iyot 4.95±5.29 iken post-iyot 6.ayda 12.25±13.83 ölçüldü, fark anlamlıydı (p<0.001). On sekiz aylık takipleri tamamlanan 48 hastadan, NLKT gelişen hastanın OSDI skoru değerlendirmeye alınmadı, 47 hasta üzerinden değerlendirildi. Pre-iyot OSDI 5.06±5.43 iken post-iyot 18.ayda 12.56±15.47 idi, fark anlamlıydı (p<0.001). SCH değeri ve OSDI skorlarının RAI-131 dozu ile korelasyonu Spearman's korelasyon katsayısı ile incelendiğinde aralarında herhangi bir korelasyon saptanmadı. Lakrimal drenaj sistemi patolojisi 3 hastada saptandı. İlk 6 ayda hiçbir hastada NLKT gelişmedi, 2 kadın hastada unilateral punktum stenozu mevcuttu. Aldıkları RAI-131 dozları 50 mCi ve 125 mCi idi. On sekizinci aydaki 48 hastadan 1 hastada (%2) unilateral total NLKT saptandı. Hasta 67 yaşında erkekti ve 150 mCi RAI-131 dozu almıştı. 		
Sonuç: RAI-131 tedavisi lakrimal sistemde birikerek kuru göze ve drenaj sistemi tıkanıklığına neden olabilir. RAI-131'in lakrimal sistemdeki etkilerini ortaya koymak için daha geniş hasta serili ve daha uzun takip aralığına sahip çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: To determine the pathologies that radioactive iodine 131 (RAI-131) treatment may cause in lacrimal secretory and drainage systems.
Matherials and Methods: The study included 80 patients who presented to Ankara University Faculty of Medicine Nuclear Medicine Clinic for RAI-131 treatment due to thyroid carsinoma. Patients with a Schirmer (SCH) test result of <5 mm/5 min prior to RAI-131 treatment, those with a history of lacrimal drainage system obstruction, systemic diseases, or medication use that could lead to obstruction in the lacrimal drainage system and the development of dry eye were not included in the study. Before and after RAI-131 treatment, the Ocular Surface Disease Index (OSDI) questionnaire was administered to the patients. Ophthalmologic examination included best corrected visual acuity, eye pressure, anterior segment, fundus examination and Hertel exophthalmometer measurements. Tear volume was measured by Schirmer test without anesthesia. Nasolacrimal drainage pathways were evaluated by irrigation of the nasolacrimal system through the upper and lower canaliculi. The total number of patients who completed the first-month follow-up was 68, while 60 patients completed the third-month follow-up, 56 patients completed the sixth-month follow-up, and 48 patients completed the 18th-month follow-up. Measurements were repeated at the post-iodine 1st, 3rd, 6th and 18th months.
Results: Of the 68 patients whose first month controls were completed, 52 (76.5%) were female and 16 (23.5%) were male. The mean age was 46.56±14.36 years. The minimum patient age was 15, and the maximum patient age was 78. The mean RAI-131 dose was 100±52.40 mCi. The minimum dose administered was 30 mCi, and the maximum dose was 250 mCi. There was no significant difference observed when comparing the pre-iodine and post-iodine best corrected visual acuity (BCVA), intraocular pressure, and Hertel values within the groups of 56 patients at post-iodine 6 months and 58 patients at post-iodine 18 months. Before iodine treatment, there were 0 eyes with a SCH test result of <5 mm/5 min. However, at post-iodine 1 month, out of 136 eyes, 16 eyes (11.7%) had a SCH test result of 5 mm/5 min. At post-iodine 3 months, out of 120 eyes, 23 eyes (19.1%) had a SCH test result of 5 mm/5 min, and post-iodine 6 months, out of 112 eyes, 33 eyes (29.4%) had a SCH test result of <5 mm/5 min. At post-iodine 18 months, 95 eyes from 48 patients were evaluated. One patient was excluded from the calculation of the SCH value due to unilateral nasolacrimal duct obstruction (NLDO). Out of the 95 eyes evaluated, 30 eyes (31.5%) had a SCH test result of <5 mm/5 min. The OSDI scores of 56 patients who completed the six-month follow-up were 4.95±5.29 pre-iodine and 12.25±13.83 post-iodine at 6 months, showing a significant difference (p<0.001). Out of the 48 patients who completed the 18-month follow-up, the OSDI score of the patient who developed NLDO was not included in the evaluation, resulting in an evaluation of 47 patients. The pre-iodine OSDI was 5.06±5.43, while post-iodine at 18 months it was 12.56±15.47, demonstrating a significant difference (p<0.001). When examining the correlation between SCH value and OSDI scores with the RAI-131 dose using Spearman's correlation coefficient, no correlation was found between them. Lacrimal drainage system pathology was detected in 3 patients. None of the patients developed NLDO in the first 6 months. Unilateral punctum stenosis was present in 2 female patients. They were administered RAI-131 doses of 50 mCi and 125 mCi. Out of the 48 patients at the 18th month, unilateral total NLDO was detected in 1 patient (2%). The patient was a 67-year-old male who had received a dose of 150 mCi.	
Conclusions: RAI-131 treatment can accumulate in the lacrimal system, leading to dry eye and drainage system obstruction. Larger patient series and longer follow-up intervals are needed to reveal the effects of RAI-131 on the lacrimal system.