Koyunlarda östrus siklusunda ve gebeliğin erken döneminde uterustan elde edilen ultrason görüntülerinin işlenmesi
Processing of ultrasound image obtained from uterus during estrous cycle and early pregnancy in sheep.
Yazar: NEFFEL KÜRŞAT AKBULUT
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET ÇELİK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Görüntü analizi = Image analysis ; Koyunlar = Sheep ; Pikseller = Pixels ; Progesteron = Progesterone ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Östrus = Estrus ; Östrus siklusu = Estrous cycle

Özet:
Bu çalışmanın amacı; bir seksüel siklus boyunca ve gebeliğin erken günlerinde günlük ultrason görüntülerinden alınan uterus kesit görüntülerinin, görüntü analiz programında işlenerek piksellerin ortalama gri değerinin belirlenmesi ve bu değerin siklusun günlerine ve gebelik dönemine göre nasıl bir değişiklik gösterdiğinin tespit edilmesidir. Aynı zamanda siklus boyunca ve gebeliğin ilk günlerinde alınan kanların progesteron analizleri yapılmıştır. Bu amaçla Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde yetiştirilen östrusları senkronize edilmiş 2-3 yaşlı 100 baş Merinos ırkı koyun kullanılmıştır. Uterusun endometriyumundan alınan kesit görüntülerinin MGL ve kan progesteron değerlerinin, seksüel siklus ve gebeliğin erken dönemindeki değişimleri istatistiki olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmada elde edilen progesteron değerleri hem östrus siklusunda, hemde gebeliğin ilk 17 gününde literatür bildirişleri ile uyumlu bulunmuştur. Östrus siklusunda elde edilen MGL değerleri ile gün arasındaki ilişkinin logaritmik bir düzen içerisinde ve P<0.05 düzeyinde önemli olduğu görülmüştür. Gebeliğin ilk 17 günlük periyodunda ise MGL değerleri ile gebelik günü arasındaki ilişkinin boyutu incelenmiş, ilişkinin bütün eşitlikler için (doğrusal, logaritmik, karesel, kübik) önemli olduğu görülmüştür (P<0.001). 
Sonuç olarak; erken dönem gebeliği izlenen koyunlarda elde edilen ortalama gri değerlerinin erken gebelik tanısında yeterli bir kriter olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the mean gray value of the pixels by processing the images of the uterus taken from daily ultrasonic images during the sexual cycle and in the early days of pregnancy by processing them in the image analysis program and determining how this value changes according to the days of the cycle and the pregnancy period. At the same time, progesterone analyzes of blood are taken during the cycle and in the first days of pregnancy. For this purpose, 100 Merino sheep, aged 2-3 years old, synchronized to the estrus were used grown in Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute. In sexual cycle and  the early period of pregnancy, MGL values of the endometrium of uterine and  blood progesterone values were evaluated statistically.
The progesterone values obtained in the study were found to be consistent with the literature reports in both oestrus cycle and first 17 days of pregnancy. The relationship between MGL values obtained in estrous cycle and day was found to be important in logarithmic order and at P <0.05 level. In the first 17-day period of pregnancy, the degree of the relationship between MGL values and pregnancy day was examined and it was found that the relation was important for all equations (linear, logarithmic, quadratic, cubic). 
As a result; It was concluded that the mean gray values obtained from sheep uterine during early pregnancy can be used as an adequate criterion in the diagnosis of early pregnancy.