Sporcu ve sedanterlerde görsel zeka ,reaksiyon zamanı ile akciğer hacim kapasiteleri ve oksijen kullanma kapasiteleri arasındaki ilişki
Releation among visual intelligence reaction time with pulmonary function and O2 uptake in sedanter and sportmen
Yazar: YUNUS ÖZTAŞYONAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM CİCİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sporcu ve sedanterlerdeyorgunluğun görsel zekâyı etkileme düzeyinin araştırılmasıdır.Araştırma; Atatürk Üniversitesinde okuyan elit düzeyde aktif spor yapansporcularla yine aynı üniversitenin çeşitli fakülte, yüksekokullarındaokuyan yaşları 18?25 arasında değişen hiç egzersiz yapmamış olansedanter öğrenciler seçilmiştir. Araştırmaya katılan deneklere protokolanlatıldıktan sonra ilk planda akciğer hacim kapasiteleri Pony spirometri(Cosmed S.r.l.) cihazı ile ölçülmüştür, takiben denekler altışar kişilikgruplar halinde, shuttle run (mekik koşu testi) yaptırılmıştır. MaxVO2tüketimleri tespit edilip bireylere 10 dakika dinlendirilmiş hemen Cattelgörsel zekâ testi uygulanmıştır. Cattel görsel zekâ testi uygulandıktansonra deneklere reaksiyon testi Davis ve Fang (1993) tarafındanbilgisayar ortamında hazırlanan basit reaksiyon zamanı ölçüm testiuygulandı. Aynı testler 5 aylık bir süre sonra dinlenik durumda tekraruygulandı.Bulgulara bakıldığında sporcu erkeklerin yorgunluk öncesiCattel ve reaksiyon zamanı skorları ile yorgunluk sonrası Cattel veReaksiyon zamanı skorları arasında anlamlı (p<0.01) bir farkbulunmuştur. Sporcu bayanlarda yorgunluk öncesi Cattel ve ReaksiyonZamanları ile yorgunluk sonrası Cattel ve Reaksiyon Zamanı değerleriarasında anlamlı (p<0.01) bir fark bulunmuştur. Sporcu bayan veerkeklerin, sedanter bayan ve erkeklerin 1. ölçüm ve 2. ölçüm değerlerikarşılaştırıldığında Cattel yorgunluk öncesi ve Cattel yorgunluk sonrasıdeğerlerinde (p<0.01) anlamlılık düzeyinde fark bulunmuştur. Aynızamanda her iki cinsin Cattel testi farklarının farkına (dinlenik cattel testideğerleri ile yorgunluk cattel testleri değerleri arasındaki fark)bakıldığında anlamlı (p<0.01) bir fark olduğu tespit edilmiştir. Bayan veerkeklerin değerleri karşılaştırıldığında spor yapanlarla yapmayanlardada elde edilen farklılık anlamlıdır. Bunun yanında özellikle görsel zeka(cattel testi) skorlarının yorgunluk öncesi ve sonrası farklarınabakıldığında bayanların erkeklere göre hem sedanter hem sporculardaistatiksel olarak daha iyi oldukları gözlemlenmiştir.Sonuç olarak yorgunluk bulgulara göre sporcularda görselzekayı sedanterlere göre daha az etkilediği görülmüştür ve erkeksporcularda cattel ile akciğer hacimleri arasında anlamlı bir şekilde doğruorantılı bir ilişki olduğu görülmüştür. Yorgunluk döneminde sporcularıngörsel zekâları sedanterlere göre daha üst seviyede olmakla bu avantajlıdurum bayanlarda erkeklerden göre daha iyi olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study was to research the impacting level offatique on visual intelligence of sportmen and sedanters. Activesportmen attending to Atatürk University and sedanter students, whohave not practiced any sports and exercise, at the age of 18?25,attending to the Faculties and High Schools in the same University wereincluded in this study. After the protocol explained to the subjects in thestudy, their lung volume capacities were measured by Pony Spirometry( Cosmed S.r.l.), and the subjects were performed shuttle run in 6-person groups. Their MaxVO2 scores were determined, after they weremade to rest for ten minutes, Cattel Visual Intelligence test was appliedto them. After the test was completed, the reaction time tests of thesubjects was applied and determined by a simple reaction- timemeasurement test developed by Davis and Fang (1993 ). The sametests were repeated in resting situation 5 months later.From the findings, a significant difference was foundamong the scores of Cattel and reaction time of male subjects beforeand after fatique ( p<0.01). A significant difference was found among thevalues of Cattel and reaction time of female subjects before and afterfatique ( p<0.01). In comparison of 1st and 2nd test values of male andfemale athletes with sedanters, a significant difference was found inCattel values before and after fatique ( p<0.01). Regardful of thedifferences of Cattel tests between genders, a significant difference wasfound ( p<0.01). In comparison of the values of both genders, thedifference between sedanters and male and female athletes wassignificant. In addition, from the differences of Cattel test scores beforeand after fatique, the female subjects were statistically better than themales.Consequently, the results indicated that fatique effectedvisual intelligence of male and female athletes less than sedanters. Asignificant relationship between Cattel scores and lung volume wasfound in sportmen subjects. In fatique period, visual intelligence of maleand female athletes were better than sedanters and this advantege ishigher in female athletes than males athletes.