Meme kanserine bağlı lenfödem gelişen kadınlarda özbakımın ve seçilmiş faktörlerin yaşam kalitesine etkisi
The effect of self-care and selected factors on quality of life in women with lymphedema associated with breast cancer
Yazar: CANSU HAZAL YANARDAĞ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL KARAYURT ; DOÇ. DR. GÜLSÜM NİHAL ÇÜRÜK
İzmir Ekonomi Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Lenfödem = Lymphedema ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu çalışma, meme kanserine bağlı lenfödem gelişen kadınlarda özbakımın ve seçilmiş faktörlerin yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda olup, örneklemi meme kanseri tedavisine bağlı lenfödem gelişen 101 kadın oluşturmuştur. Veri toplamak için Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Formu, Lenfödem Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kol) ve Meme Kanserine Bağlı Lenfödem Özbakım Ölçeği kullanılmıştır. Veriler yüzyüze görüşme yöntemi ve hastaların dosya kayıtlarından faydalanılarak doldurulmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular ve Sonuç: Lenfödemi olan kadınlar yaşam kalitesi ölçeğinden en az 35 en fazla 71 puan almış olup, yaşam kalitesi ölçeği puan ortalaması 52.63 ± 11.81'dir. Çalışmaya katılan kadınların % 68.3'ü lenfödem ile ilgili bilgi sahibidir, %63.8'inin lenfödem ile ilgili bilgi kaynaklarının hemşire olduğu bulunmuştur, %56.5'i lenfödem bilgi düzeylerini yeterli bulmadıklarını belirtmiştir. Lenfödemli kadınların lenfödem bilgi durumları, meme kanseri tanısından sonra geçen süre, lenfödem tanısından sonra geçen süre, lenfödem evresi, ek kronik hastalık varlığı ve özbakım puan ortalamaları yaşam kaliteleri üzerinde anlamlı bir fark yaratmıştır (p<0.05).
Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Lenfödem, Özbakım, Yaşam Kalitesi, Hemşirelik

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of self-care and selected factors on the quality of life in women who develop lymphedema due to breast cancer.
Method: In this descriptive and cross sectional study, the sample was composed of 101 women who developed breast cancer-treatment related lymphedema. Data were colledted by Sociodemographic and Clinical Characteristic Form, Lymphedema Quality of Life Scale (Arm) and Lymphedema Self-Care Scale Related to Breast Cancer. The data were gathered using face-to-face interviews and patients' file records. Data was analyzed bu number, percentage, mean and multiple regression analysis.
Results and Conclusion: The women who have lymphedema scored between 35 and 71 point from the quality of life scale, and the mean score was 52.63 ± 11.81. A statistically significant relationship was found between lymphedema life quality scale mean score and lymphedema self-care scale mean score (p<0.05). 68.3% of the participants in the study have information about lymphedema, it was discovered that for 63.8%, the source of information about lymphedema was from nurses, and 56.5% reported having an insufficient level of information. The information status of lymphedemic women made a significant difference on the quality of life during the mean time following the diagnosis of breast cancer, the time following the diagnosis of lymphedema, the stage of lymphedema, the presence of additional chronic diseases and self-care scores (p<0.05).
Key Words: Breast Cancer, Lymphedema, Self-care, Quality of Life, Nursing