Atık malzemelerin yapı kabuğunda kullanım olanaklarının incelenmesi
Review of usage opportunities of waste materials on building envelope
Yazar: MERVE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. NİHAN ENGİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Atıklar = Wastes ; Geri dönüşüm =   ; Geri kazanma =   ; Yapı kabuğu = Building envelope ; Yeniden kullanma = Reuse

Özet:
Dünya üzerinde var olan doğal kaynaklarımız artan nüfus ve değişen tüketim alışkanlıkları ile hızla tükenmektedir. Artan tüketim sonucunda son yıllarda küresel problem olarak görülen ve her canlının hayatını etkileyen atık sorunu ortaya çıkmaktadır. Doğada çözünerek kaybolmayan bu atıklar birikerek ve yayılarak canlı hayatını ve yaşam alanlarını tehdit etmektedir. Tüm bu olumsuzluklara çözüm olarak uygulanan geri dönüşüm, yeniden kullanım ve geri kazanım yöntemleri kaynak, enerji ve çevre korunumu açısından önemlidir.
Bu tez çalışmasında atık sorununa mimari anlamda dikkat çekmek ve günümüz yapı sektörüne bu bağlamda öneriler sunmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında 2000 ve 2021 yılları arasında yurt içinden ve yurt dışından uygulanmış 35 yapı örneği analiz edilmiş, yapı kabuğunda atık malzeme kullanım olanakları ve özellikleri belirtilmiştir. Yapı kabuğunda yeniden kullanım ile yapısal atıkların tekrar kullanımı, geri dönüşüm ile yapısal atıkların dönüşümlerle farklı yapı malzemesine dönüşümü, geri kazanım ile yapısal olmayan atıkların yapı malzemesi olarak kullanımı değerlendirilmiştir.
Çalışma sonucunda yapı kabuğunda kullanılan atık malzemelerin, mimari alanda kaynak ve enerji tüketimini azaltmaya yönelik katkı sağlayabileceği görülmüş, mevcut yapıların tadilatlarında ve yeni yapılarda, atık malzeme kullanımının büyük bir potansiyeli bulunduğu belirlenmiş, atık malzeme kullanımını arttırmak için sektördeki, üretici, tüketici ve tasarımcıların bu bağlamda bilinçlendirilmesi ve teşvik edilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
Natural resources in the world are being depleted rapidly with increasing population and changing consumption habits. As a result of increasing consumption, the problem of waste, which has been seen as a global problem in recent years and affects the life of every living thing, has emerged. These wastes, which cannot be lost by dissolving in nature, accumulate and spread, threatening the living life and habitats. Recycling, reuse and recovery methods applied as a solution to all these negativities are important in terms of resource, energy and environmental protection.
In this thesis, it is aimed to draw attention to the waste problem in the architectural sense and to offer suggestions to today's construction sector in this context. Within the scope of the study, 35 building samples applied from Turkey and abroad between 2000 and 2021 were analyzed, and the possibilities and properties of waste material use in the building envelope were specifiled. Reuse of structural wastes with reuse in the building envelope, recycling with conversion of structural wastes into different building materials, recovery with use of non-structural wastes as building materials were evaluated.
As a result of the study, it was seen that the waste materials used in the building envelope can contribute to reducing resource and energy consumption in the architectural field. It has been determined that there is a great potential for the use of waste materials in the renovations of existing structures and new structures. In order to increase the use of waste materials, the necessity of raising awareness and encouraging the producers, consumers and designers in the sector was emphasized.