Türkiye'de doğal gaz piyasası ve doğal gaz fiyatları üzerinde petrol fiyatları etkisinin incelenmesine yönelik bir araştırma
A research on the natural gas market in Turkey and the impact of oil prices on the natural gas prices
Yazar: AZADA YAĞIZ
Danışman: YRD. DOÇ. ALİ CÜNEYT ÇETİN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Doğal gaz piyasası = Natural gas market ; Doğal gaz sektörü = Natural gas sector ; Fiyat = Price ; Fiyatlandırma = Pricing ; Petrol = Petroleum

Özet:
Türkiye'nin ithalat fatura tutarının büyük kısmını petrol ve doğal gaz oluşturmaktadır. Bu nedenle petrol ve doğal gaz fiyatları Türkiye ekonomisi için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada petrol fiyatlarının doğal gaz fiyatları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. 1 Ocak 2000 – 31 Aralık 2014 döneminde anlık piyasada oluşan Henry Hub doğal gaz fiyatları ile West Texas Intermediate petrol fiyatları arasındaki ilişki grafiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. Tüm dönem değerlendirildiğinde, ABD'deki WTI petrol fiyatlarının doğal gaz fiyatları ile kıyasla daha az ani tepkiler verdiği görülmektedir. Bu durum, ABD'de oluşan doğal gaz fiyatlarının siyasi, politik, teknolojik, güvenlik ve çevresel bir takım unsurlardan etkilendiğini göstermektedir. Haftalık ortalama fiyatlar eş enerji bazında incelendiğinde, petrol fiyatının doğal gaz fiyatına oranı 13. 04. 2012 tarihinde 9.51 kat olarak rekor seviyelere ulaştığı görülmektedir. 2009 yılı sonrası petrol fiyatlarında yaşanan yükselmelere doğal gaz fiyatları aynı oranda tepki vermemesi nedeni doğal gaz depolama piyasası ile sıvılaştırılmış doğal gaz (liquified natural gas, LNG) piyasasının, ABD'deki kaya gazı üretimi, doğal gaz piyasa serbestleşmesi gibi küresel gelişmelerin etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada ayrıca, Türkiye'nin doğal gaz piyasası incelenmiş ve global gelişmeler ışığında Türkiye için önerilere yer verilmiştir. Bu kapsamda uzun vadeli doğal gaz kontratlar yerine kısa vadeli kontratlara yönelmek ve serbest doğal gaz piyasası oluşumunu sağlamak Türkiye için sunulan belli başlı önerilerdendir.



Anahtar Kelimeler: Türkiye Doğal Gaz Piyasası, Doğal Gaz Fiyatları, Petrol Fiyatları.

Abstract:
The big part of the import invoice amount in Turkey comprise of natural gas and oil. Therefore, prices of oil and natural gas have vital importance for the economy of the country. The impact of oil prices on natural gas prices is analyzed in this study. The relation between Henry Hub natural gas prices and the West Texas Intermediate (WTI) oil prices is shown and analyzed with the graphs of 1 January 2000-31 December 2014 time interval. When the entire period is evaluated one can observe that the reaction of WTI oil prices is less instantaneous than the reaction of natural gas. That situation shows that natural gas prices in USA are influenced by some political, technologic, environmental, and security issues. When equal energy base weekly average prices are investigated, the ratio of oil prices to natural gas prices reached the record level, which was 9.51, at the 13.04.2012. After the year 2009, the reason of the increase on the oil prices and the natural gas prices was not equal because of some international improvements like the market of natural gas stock and the market of liquified natural gas, production of shale gas in USA, and deregulation of the natural gas market. Furthermore, Turkey's natural gas market is examined and suggestions are made for Turkey in the light of global improvements in the present study. Within this framework, turning to short term natural gas contracts instead of long term and providing natural gas free market are the major suggestions to Turkey.



Keywords: Turkey Natural Gas Market, Natural Gas Prices, Oil Prices.