Covid-19 salgınının orta ölçekli kentlerde kentsel ulaşıma etkileri: Tekirdağ, Süleymanpaşa örneği
The effects of Covid-19 pandemic on urban transportationin medium-sized cities: Tekirdağ-Süleymanpaşa
Yazar: SAHRA BAŞYAZGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SİNAN YARDIM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kentiçi ulaşım =   ; Salgın hastalıklar =   ; Tekirdağ-Süleymanpaşa = Tekirdağ-Süleymanpaşa ; Türel dağılım modelleri = Modal-split models ; Ulaştırma sistemleri =   ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Alışılmış düzenin dışına çıkılmasına ve dünyanın derinden etkilenmesine neden olan Covid-19 salgını birçok kişinin Sars-CoV-2 virüsüne yakalanmasına hatta bu virüs nedeniyle hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. İnsan hayatını tehdit eden bir virüsün kent gibi yoğun nüfuslu bölgelerde daha hızlı yayılması birçok tedbiri de beraberinde getirmiştir. Virüsün yayılma hızını kırmak amacıyla uygulanan bu tedbirler kent sakinlerinin günlük rutinini değiştirmiş ve hareketliliğini kısıtlamıştır.
Bu çalışma orta ölçekli bir kentin kentsel ulaşımını ele almakta olup Tekirdağ'ın merkez ilçesi Süleymanpaşa'da yürütülmüştür. Salgının kentsel ulaşım katmanını nasıl etkilediği, toplu taşıma türlerinden bireysel ulaşım türlerine geçişlerin yaşanıp yaşanmadığı, ulaştırma türü tercihlerinin nasıl etkilendiği ve aşı uygulamalarının toplu taşıma türlerine olumlu etki sağlayıp sağlamadığı araştırılmıştır. Tez çalışmasıyla, her ölçekten kentin farklı dinamiklere sahip olduğu düşüncesiyle, kentlerin ulaştırma katmanında verilen/verilecek olan kararlar üzerinde tekrar düşünülmesini; gelecekte yaşanabilecek salgınlara ya da insan hayatına mal olabilecek tehlikeli durumlara karşı yerel yönetimlerin, ilgili kurumların veya sivil toplum örgütlerinin daha hızlı yanıt verebilmesini sağlamak amacıyla bir kaynak oluşturulması hedeflenmiştir.
Ulusal ve uluslararası literatür incelendikten sonra kurumlardan ve kent sakinlerinden sağlanan veriler ışığında analiz bölümüne geçilmiştir. Bu bölümde çevrimiçi yöntemle uygulanan anket verileri, Ocak 2021-Aralık 2021 aralığındaki toplu taşıma yolcu verileri, Covid-19 vaka sayısı verileri ve aşılama verileri kullanılarak betimleyici, istatistik; tahmin analizi ve fark analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, sosyal aktivite amacıyla yapılan yolculuklar hariç diğer yolculuk amaçlarında ulaştırma tür seçimlerinde salgının etkili olmadığı, betimleyici istatistik ile ortaya konan tür tercihlerindeki değişimlerin Ki-Kare analizi ile araştırıldığında istatistiki olarak anlamlı değişimler olmadığı tespit edilmiştir. Covid-19 vaka sayılarının ise toplu taşıma kullanıcı sayısına anlamlı bir girdi oluşturmayıp aşılama sayısının kullanıcı sayısına olumlu bir etki sağladığına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar orta ölçekli kent bağlamında olup büyük ölçekli kentlerden farklı olması çalışmanın özgün yönüne işaret etmektedir.

Abstract:
The Covid-19 outbreak, which caused the world to go out of the usual order and deeply affected the world, caused many people to contract the Sars-CoV-2 virus and even lost their lives due to this virus. The fact that a virus that threatens human life spreads faster in densely populated areas such as cities has brought along many measures. These measures, which were implemented to break the spread of the virus, have changed the daily routine of urban residents and restricted their mobility.
This study focuses on urban transportation in a medium-sized city and was conducted in Süleymanpaşa, the central district of Tekirdağ. It investigated how the pandemic affected the urban transportation layer, whether there was a shift from public to individual modes of transportation, how transportation mode preferences were affected, and whether vaccination practices had a positive impact on public transportation modes. Considering that cities of all scales have different dynamics, the thesis aims to create a resource to enable local governments, relevant institutions or non-governmental organizations to respond more quickly to future epidemics or dangerous situations that may cost human life, and to rethink the decisions made / to be made in the transportation layer of cities.
After reviewing the national and international literature, the analysis section was started in the light of the data obtained from institutions and city residents. In this section, descriptive, statistical, predictive and difference analyses were applied using online survey data, public transportation passenger data between January 2021 and December 2021, Covid-19 case count data and vaccination data. As a result of the analyses, it was determined that the pandemic was not effective in transportation mode choices in other journey purposes except for journeys for social activities, and that the changes in mode choices revealed by descriptive statistics were not statistically significant when investigated by Chi-Square analysis. It was found that the number of Covid-19 cases did not constitute a significant input to the number of public transportation users, but the number of vaccinations had a positive effect on the number of users. The results obtained are in the context of medium-sized cities and different from large-scale cities, which points to the unique aspect of the study.