Yenidoğan bakımında kullanılan kültürel uygulamalar konusunda multipar annelere verilen eğitimin annelerin bilgi ve görüşlerine etkisi
The effect of the training given to multiparous mothers regarding the cultural applications used in neonatal care on the knowledge and views of the mothers
Yazar: VEYSEL CAN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Bilgi = Knowledge ; Kültürel bellek = Cultural memory ; Kültürel değerler = Cultural values ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, yenidoğan bakımında kullanılan kültürel uygulamalar konusunda multipar annelerin bilgi ve görüşlerini belirlemek, bu konuda verilen eğitimin etkisini incelemektir. 
Materyal ve Metot: Araştırma, ön test son test kontrol gruplu deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Van'da, bir Aile Sağlığı Merkezinde, Şubat 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında, yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, araştırma kriterine uyan gebe anneler (S=93) oluşturmuştur. Örneklem yöntemine gidilmemiş, evrenin tamamı ile çalışılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Yenidoğan Bakımında Kültürel Uygulamalar Formu ile elde edilmiştir. Yapılan ön çalışmada, annelerin yenidoğan bakımında kullandıkları kültürel uygulamalar belirlenmiştir. Bu veriler, soru formunu biçimlendirmiş ve yenidoğan bakımı kültürel uygulamalar eğitiminin içeriğini oluşturmuştur. Veriler, SPSS V23 ile analiz edilmiştir. Etik ilkelere uyulmuştur.
Bulgular: Annelerin yenidoğan bakımında kültürel uygulamaları önemsediği ve uyguladığı saptanmıştır. Yenidoğan bakımı kültürel uygulamaları eğitimi, kültürel uygulamalarla ilgili bilgisi olma, çok önemli olduğunu kabul etme ve bebeğinde kullanma (p<.01), doğumdan sonra ilk 30 dk (p<.01) ve 2 saatte (p<.05) bebeğini emzirme, ilk anne sütü verme (p<.05) ve kolostrumu hastalıklarda koruduğu için emzirme (p<.01) durumları açısından kontrol grubuna göre deney grubunun lehine önemli farklılıklar oluşturmuştur. Aynı şekilde, annelerin bebeğini kundaklaması gerektiğini öğrendiği için kundaklama (p<.01), nazar için muska yapma veya takma (p<.05), göbek bölgesine herhangi bir uygulama yapma (p<.01), bebeğinin güzel olması için bir şeyler yapma (p<.05) açısından son testte deney grubunun lehine önemli farklılıklar belirlenmiştir. Yine annelerin bebeğine höllük uygulama ve tuzlama (p<.05), pişik için pudra (p<.01) ve zeytinyağı sürme (p<.05), gaz için bitki çayı içirme (p<.01), tırnağını ilk 3 aydan sonra ve uzadıkça kesme (p<.01) durumları açısından son testte deney grubunun lehine önemli farklılıklar tespit edilmiştir. 
Sonuç: Annelerin yenidoğan bakımında kültürel uygulamalarının güncelliğini koruması, kültürel bilgileri ve görüşleri önemsemeleri, bu konuda bilgi gereksinimleri olduğunu göstermiş, annelere verilen eğitim bilgi gereksinimini karşılamış, dolayısıyla olumlu bilgi ve görüşler oluşmasında etkili olmuştur. Anneler ve anne adayları için yenidoğan bakımında kültürel uygulamaları ile ilgili eğitim programlarının rutin olarak uygulanması sağlıklı nesiller için iyi sonuçlar sağlayabilir. Ayrıca, konu ile ilgili standart bir ölçüm aracının geliştirilmesi önemli görünüyor. 
Anahtar Kelimeler: Anne, bilgi, çocuk hemşiresi, eğitim, görüş, kültürel uygulama, yenidoğan bakımı

Abstract:
Aim: The present study aims to determine the knowledge levels and opinions of multiparous mothers on the cultural applications used in neonatal care, and to examine the impact of the training given on this subject.
Material and method: The present study was conducted in an experimental setting with a pre-test and post-test control group. Between February 2020 and June 2021, the study was carried out at a Family Health Center in Van. The study's participants were expectant mothers (N=93) who met the study's criteria. The entire population was investigated instead of using a sampling method. The Personal Information Form and the Form on Cultural Practices in Newborn Care were used to collect the data. The cultural practices utilized by mothers in neonatal care were determined in the preliminary study. These findings influenced the questionnaire and the substance of the training on neonatal cultural practices. SPSS V23 was used to analyze the data. Ethical principles have been followed.
Results: Mothers care about and use cultural practices in neonatal care, according to the present study. Significant differences were found in favor of the experimental group in the statuses of being trained in neonatal care cultural practices, having knowledge about cultural practices, accepting that they are very important, and applying them to the baby (p.01), breastfeeding the baby in the first 30 minutes (p<.01) and 2 hours (p<.05) after birth, first breastfeeding (p<.05), and breastfeeding (p<.01) because it protects the colostrum from diseases. In the post-test, significant differences in favor of the experimental group were found in swaddling with the knowledge that it is a necessity (p<.01), making or wearing amulets for the evil eye (p<.05), performing any application on the navel area (p<.01), and performing applications to improve the physical appearance of the baby. In the post-test, significant differences in favor of the experimental group were found in terms of applying "höllük" and salting to the baby (p<.05), using powder (p<.01) and olive oil (p<.05) for skin irritations, giving the baby herbal tea for gas (p<.01), and cutting the baby's nails after 3 months and when they get long (p<.01).
Conclusion: The relevance of mothers' cultural practices in neonatal care, as well as their concern for cultural information and opinions, demonstrated that they required information on this topic. The training provided to mothers met their information needs, and thus was effective in the formation of positive information and opinions. Routinely implementing instructional programs for mothers and expectant mothers on cultural practices in neonatal care can provide positive consequences for future generations. Furthermore, the creation of a standard measurement tool on the subject appears to be critical.
Key Words: Mother, training, neonatal care, cultural applications, pediatric nurse