Yaşam hakkı tartışmaları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadında cezaevinde yaşam ve sağlık hakkı ilişkisi
The right to life debates and the relation between the right to life and the right to health in penitentiaries according to the jurisprudence of the European Court of Human Rights
Yazar: BURCU KONAKÇI
Danışman: YRD. DOÇ. BİRDEN GÜNGÖREN BULGAN
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Hükümlüler = Convicts ; Sağlık hakkı = Health right ; Yaşama hakkı = Right to life ; İşkence = Torture

Özet:
"Yaşam Hakkı Tartışmaları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadında Cezaevinde Yaşam ve Sağlık Hakkı İlişkisi" başlığını taşıyan bu tezde öncelikle yaşam hakkına dair tarihsel tartışmalar ele alınmıştır. İktidar karşısında bireylerin yaşam hakkına sahip olduğu düşüncesi Yeni Çağ'a dek hukuki güvence altına alınmamış olmakla birlikte Antik Çağ'dan günümüze kadar bu konuda yürütülen tartışmalara rastlamak mümkündür. İktidarın yaşam ve ölüm hakkındaki karar verme yetkisi özellikle ölüm cezası, intihar, ötanazi konularında ortaya çıkmakta olup ilgili konuların her dönemde tartışma alanı bulduğunu söylemek mümkündür. Yaşam ve ölüm insan bedenini ilgilendirdiğinden işkence veya bedene yönelik farklı türden cezalandırma biçimleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. Yaşam hakkının pozitif hukuk bakımından güvence altına alınması anlamına gelen uluslararası ve bölgesel insan hakları metinleri ile metinlerde yer alan yaşam hakkı düzenlemeleri ele alınmıştır. Sağlık hakkı konusunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde bir düzenleme bulunmaması sebebiyle Mahkeme tarafından temel alınan ve sağlık hakkı düzenlemelerini kapsayan uluslararası ve bölgesel insan hakları metinleri tez kapsamına dâhil edilmiştir. Çalışmanın temeli AİHM kararlarına dayandığından öncelikle Mahkeme'nin yaşam hakkı ile ilgili kararlarına yer verilmiş, bununla birlikte yaşam hakkı ile sağlık hakkı ilişkisinin birlikte ele alındığı genel kararlarındaki yaklaşımı açıklanmıştır. Son olarak Mahkeme'nin cezaevindeki mahpusların sağlık durumunun kötüye gitmesi halinde yapılan başvurular ve neticesinde verilen kararlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this master thesis entitled "The Right to Life Debates and The Relation between the Right to Life and the Right to Health in Penitentiaries according to the Jurisprudence of the European Court of Human Rights", the historical debates concerning the right to life are addressed in the first place. It should be noted that during a long period in history, the decision-making authority on life or death had been a distinctive feature of sovereign power and still remains to be so today. The decision making authority of power on life and death is exercised especially in the subjects such as death penalty, suicide, euthanasia etc., sparking heated debates at all times. Moreover, the punishment is a matter of importance in order to have a profound understanding of the history of modern penitentiary system. For this reason, this study includes the historical evolution of punitive practices. In the scope of this thesis, the international and regional human rights texts as an indication of positive law protection of the right to life as well as the legal arrangement of the latter in the above- mentioned texts are discussed. Since there is no arrangement concerning the right to health in the European Convention on Human Rights, the international and regional texts with regards to human rights covering the right to health and taken as a legal basis by the Court as well are included. As this study is based on the decisions of ECHR, the Court's decisions concerning directly the right to life take place initially, and then its attitude emerging in its general decisions, where the right to life and the right to health are treated together, is explained. Finally, the applications to the Court and the subsequent decisions in case of impairment of prisoners' health are evaluated.