1995 sonrasında Türkiye'de sanayi sektörüne ilişkin ihracat teşvikleri
Export incentives related to the industrial sector of Turkey in post 1995 era
Yazar: EMRAH KIŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUBA ONGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Endüstri sektörü = Industry sector ; Teşvikler = Incentives ; Türkiye = Turkey ; İhracat = Export ; İhracat teşvikleri = Export promotion

Özet:
Ülke ekonomisinin gelişiminde dış ticaretin, özelikle de ihracatın kalkınma üzerinde uyarıcı ve sürükleyici bir etkisi vardır. Bu bağlamda, ülkelerin ihracatı ve ihracata yönelik üretimi teşvik etme konusunda çeşitli gerekçelerden hareket ettikleri gözlenmektedir. Genel olarak gelişmiş ülkeler, ihracat teşviklerinde dünya ihracatından aldıkları payı koruma ve yüksek katma değerli, yüksek teknolojili ürünlerinin ihracatını artırma amacını gütmektedir. Amaçladığı hedeflere daha çabuk ulaşmak isteyen ülkeler açık ve nakit-dolaysız teşvikleri tercih ederken; kalkınmasını tamamlamış ülkeler ise daha çok gizli ve dolaylı teşvikleri tercih etmektedir. İhracat teşviklerinin verilmesindeki en temel esas, öncelikli sektör, mal ve ülke ekonomisinin kaynak durumu olmaktadır.Türkiye'de ihracatı teşvik tedbirleri sürekli gelişen ve değişen ekonomik şartlara bağlı olarak dinamik bir çizgi takip etmiştir. Bu nedenle kullanılan araçların nitelik ve niceliği zaman içinde oldukça büyük değişim ve gelişim göstermiştir. 1995 sonrası Gümrük Birliği çerçevesinde Türkiye, mevzuatını AB mevzuatına uyumlaştırmıştır. 1/95 sayılı OKK'nın 34/1'inci maddesinde ?Birlik Üyesi Devletlerin veya Türkiye'nin herhangi bir biçimde Devlet kaynaklarını kullanarak sağladıkları ve belli girişimlerin kayrılması veya belli ürünlerin üretiminin özendirilmesi suretiyle rekabeti aksatan veya aksatma tehlikesi taşıyan her türlü yardım, Birlik ile Türkiye arasındaki ticareti etkilediği ölçüde Gümrük Birliği'nin iyi işleyişiyle bağdaşmaz? hükmü yer almaktadır.Türkiye'de milli düzeyde oluşturulacak bir Devlet Yardımlarını İzleme ve Değerlendirme Kurumuna ihtiyaç bulunmaktadır. Bu kurumun görevi, devlet yardımı uygulamalarının AB mevzuatında yer alan kriterlere uygunluğunu değerlendirmek olacaktır.

Abstract:
Foreign trade and expecially export have a stimulating and leading effect on the economic development of the country. In this connection, its observed that countries promote exports and export oriented production for a variety of reasons. In general developed countries aim at the preservation of the share that they obtain from world exports and the promotion of high value added, high tech products. Countries that want to reach their targets in short time prefer using open and monetery direct incentives while developed countries prefer using latent and indirect incentives. The most fundemental principal in the provision of export incentives is the sector priority, the product and the resource endowment of the country?s economy.In Turkey, export incentive measures have followed a dynamic line, developing and changing with respect to the economic conditions. For this reason, the instruments usage have demonstrated a significant alteration and development. In post 1995 era, within the framework of the Customs Union established between Turkey And EU. In article 34/1 of the Association Council Decision No. 1/95, there is a provision wich states that ?All types of aid which harm competition or carry the risk of harming competition, through the use of state sources by Union members and which support specific ventures or promote the production of certain products, do not abide with the good functioning of the Customs Union to the extent that is effects trade between the Union and Turkey.There is need to form an institution at the national level that can be named as ?Institution for Nonitoring and Evalutaing State Aids?. The function of this institution will be the evalutaion of state aid implemetations with repect to the criteria in the EU legislation.