Pinus türlerinin kabuklarından elde edilen ekstre ile yarı katı formülasyon geliştirilmesi
Development of a semi solid formulation using extract of pine barks
Yazar: MELİS DEMİRÖZER
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ÖYKÜ ÇETİN UYANIKGİL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı / Biyofarmasötik ve Farmakokinetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Jeller = Gels ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Çam ağacı = Pine ; Çamgiller = Pine family

Özet:
Yara, fiziksel bir hasar sonucu cilt veya mukozayı oluşturan dokuların tahrip olması ve yapısının bozulmasıdır. Yara iyileşmesi ise bu hasara yanıt olarak gelişen, hücresel ve biyokimyasal olaylar sonucu dokunun bütünlüğünün yeniden sağlanma sürecidir.
Bitkilerin yara iyileştirici özelliklerinden ilk çağlardan beri yararlanılmaktadır. Halk arasında yara iyileşmesi amacıyla bitkisel yöntemlere sıkça başvurulmaktadır. Yara iyileştirici bitkiler arasında Pinus L. (çam) türleri de görülmektedir. Bazı çam kabuğu ekstrelerinin yara iyileştirici aktivitesi olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. 
Bu çalışmanın amacı çam kabuğu ekstrelerinin yara iyileştirici aktivitelerini belirleyerek yarı katı formülasyon geliştirmektir. Bu amaçla Türkiye'de bulunan çam türlerinden Pinus brutia, Pinus sylvestris ve Pinus pinea kabuklarının ekstreleri kullanılmıştır. Çam kabuğu ekstrelerinin sitotoksik ve yara iyileştirici dozları hücre kültürü deneyleriyle belirlenmiştir. Ekstrelerden en iyi yara iyileştirici aktivite gösteren Pinus brutia ekstresiyle jel formülasyonları hazırlanmıştır. Formülasyonların fiziksel görünüşü, oda sıcaklığındaki homojenitesi ve renk özelliği incelenerek değerlendirilmiştir. Karakterizasyon çalışmalarıyla formülasyonların pH, viskozite ve akış özellikleri değerlendirilmiştir. In vitro salım çalışmaları diyaliz torbası yöntemi ile gerçekleştirilerek formülasyonların salım profilleri belirlenmiştir. Bitmiş formülasyonlar üzerinde farklı koşullarda (4ºC, 25ºC, 40ºC) 3 aylık stabilite çalışması yürütülmüştür. Stabilite çalışmasında formülasyonlar başlangıç anında, 30. ve 90. günlerde fiziksel özellikler, pH, viskozite ve akış özellikleri açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
Wound is deterioration of tissues that make up skin or mucosa and disruption of normal skin structure as a result of physical or chemical damage. Wound healing is a process consists of biochemical and cellular events leading to repair of damaged tissues.
The wound healing properties of plants have been used since the first ages. In folk medicine, herbal treatments are often used for wound healing purposes. One of the species that have the wound healing property is Pinus (pine) sp. Many studies revealed that some pine barks extracts had wound healing activity.
This study aims to determine wound healing activity of pine bark extracts and formulate a semi solid dosage form by using them. For this purpose, extracts of Pinus brutia, Pinus sylvestris and Pinus pinea barks which are pine species grown in Turkey, were used. Cytotoxic and wound healing doses of pine bark extracts were determined by in vitro cell culture assays. As a semi solid dosage form, gel formulations desingned and prepared with the Pinus brutia bark extract which had showed the highest wound healing activity. Physical appearance, homogenity and color properties of the formulations were evaluated at room temperature. Viscocity and pH measurements and rheology analysis were conducted for characterization of the gel formulations. In vitro dissolution study of  the formulations were performed by using diyalysis bag method and drug release kinetics were calculated. In stability experiment, sample of the formulations were exposed to different storage conditions (4ºC, 25ºC, 40ºC) during 3 months. Analyses were performed on 0., 30. and 90. days and formulations were evaluated in terms of viscocity, pH, rheological and organoleptic properties.