Menopoz dönemindeki kadınların meme kanseri korkusunun sağlıklı yaşam bilinci davranışlarına etkisi
The effect of breast cancer fear on healthy life awareness behaviors of menopausal women
Yazar: GAMZE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİYE TURAN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Davranış = Behavior ; Kadınlar = Women ; Korku = Fear ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Menopoz = Menopause ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Dünya üzerindeki her dört kadından birinin meme kanseri tehdidi altında olduğu bilinmektedir. Kadınların yaşam süresinin uzaması ile birlikte menopozal dönemdeki kadınların meme kanseri riski artırmakta, bu durum da kadınlarda meme kanseri korkusuna neden olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, menopoz dönemindeki kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının meme kanseri korkusuna etkisinin incelenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma 15 Kasım 2021 – 14 Kasım 2022 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini menopoz döneminde olan 289 kadın oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında "Sosyo-demografik ve Kişisel Bilgi Formu", "Meme Kanseri Korku Ölçeği (MKKÖ)" ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ-II)" kullanılmıştır.
BULGULAR: Örnekleme dâhil olan kadınların çoğunluğu (%42,2) 46-55 yaş arasındadır. MKKÖ puan ortalaması 24,97 ±7,48 (min-max=8-40) iken, çoğunluğunun (%60,2) yüksek düzeyde meme kanseri korkusu yaşadığı saptanmıştır. SYBDÖ-II'nin toplam puan ortalamasının 142,64±20,78), alt boyutlardan en yüksek puan ortalamasının manevi gelişim (26,84±5,06) ve kişilerarası ilişkiler (26,45±5,1) olduğu, en düşük puan ortalamasının ise fiziksel aktivite (18,8±5,02) olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizinde; MKKÖ ile SYBDÖ-II da dâhil (r=0,156; p=0,004; p<0,01; Adjusted R2: 0.021), alt boyutlarından sağlık sorumluluğunun (r=0,168; p=0,004; p<0,01; Adjusted R2: 0.025), kişilerarası ilişkinin (r=0,299; p=0,001; p<0,01; Adjusted R2: 0.086), stres yönetiminin arasında pozitif yönlü (r=0,22,9; p=0,001; p<0,01; Adjusted R2: 0.049) anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizinde;meme kanseri korkusu, SYBDÖ-II ve alt boyutları üzerinde pozitif yönlü etkiye sahiptir.
SONUÇ: Menopoz dönemindeki kadınlarda meme kanseri korku düzeyi arttıkça SYBD; sağlık sorumluluğunu alma, kişilerarası ilişki, stres yönetimi davranışı pozitif yönde artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Menopoz, Meme Kanseri, Meme Kanseri Korkusu, Hemşirelik, Sağlıklı Yaşam Bilinci Davranışları.

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: It is known that one out of every four women in the world is under the threat of breast cancer. With the extension of women's life expectancy, women who are in the period of menopause have an increased risk of breast cancer and this situation may cause fear of breast cancer in women. The purpose of this research is to investigate the effect of healthy lifestyle behaviors on breast cancer fear, in women who are in period of menopause.
MATERIAL AND METHOD: This descriptive type of research was conducted in a public hospital between the dates of November 15, 2021 - November 14, 2022. The sample of the study consisted of 289 women who were in the period of menopause. The "Socio-demographic and Personal Information Form", the "Breast Cancer Fear Scale (BCFS)" and the "Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (HLBS-II)" were used in the collection of research data.
FINDINGS: The majority of women (42.2%) included in the sample are between the ages of 46-55. While the average BCFS score was 24.97 ± 7.48 (min-max = 8-40), the majority (60.2%) were found to have a high level of breast cancer fear. It was determined that the total score average of HLBS-II was (142.64±20.78), the highest score average of the sub-dimensions was spiritual development (26.84±5.06) and interpersonal relationships (26.45±5.1), while the lowest score average was physical activity (18.8±5.02). In the correlation analysis, a positive sided (r=0.156; p=0.004; p<0.01) statistically significant relationship was found between the BCFS total score and the HLBS-II total score. In the regression analysis, the regression model between health responsibility (p=0.001; p<0.01; Adjusted R2: 0.025), interpersonal relationships (p=0.001; Dec<0.01; Adjusted R2: 0.086), stress management (p=0.001; p<0.01; Adjusted R2: 0.049) and BCFS was found to be significant. In addition, the regression model between HLBS-II and BCFS was found to be significant (p=0.008; p<0.01; Adjusted R2: 0.021). In regression analysis; BCFS, has positive aims on HLBS-II and its sub-objectives.CONCLUSION: As the level of breast cancer fear increases in women who are in the period of menopause, taking health responsibility from healthy lifestyle behaviors, interpersonal relationships, and stress management behavior increase in a positive direction.
KEY WORDS: Menopause, Breast Cancer, Fear of Breast Cancer, Nursing, Behaviors of Healthy Lifestyle Awareness.