Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine ilişkin görüşlerinin bilimin doğası anlayışları açısından incelenmesi
Examination of preschool teachers' views on science education in terms of their understanding of the nature of science
Yazar: ASLI AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine ilişkin görüşlerinin bilimin doğası anlayışları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, araştırmada nicel ve nitel yöntemi bir arada barındıran karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Düzce ilinde MEB'e bağlı faaliyet gösteren okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan 65 okul öncesi öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen katılımcı seçimi, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemeye göre belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler Argümantasyon Açısından Bilimin Doğası Ölçeği (AABDÖ) ve Fen Öğretimine İlişkin Görüşme Formu (FÖİGF) yardımıyla toplanmıştır. İlk olarak hem alt örneklem gruplarını hem de okul öncesi öğretmenlerinin bilimin doğası anlayış düzeylerini belirlemek için tüm katılımcılara AABDÖ uygulanmıştır. Ölçekten elde edilen nicel verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Veriler Kolmogorov Smirnov Normallik Testi, Betimsel İstatistik ve ANOVA ile analiz edilmiştir. Katılımcılar, bu ölçekten aldıkları puanlara göre alt, orta ve üst bilimin doğası anlayış profilini temsil edecek şekilde dörder kişilik gruplara ayrılmışlardır. Her üç bilimin doğası anlayış profilini temsil eden gruptaki katılımcılara FÖİGF soruları yöneltilmiştir. Elde edilen nitel verileri çözümlemek için sürekli karşılaştırma yöntemi aracılığıyla tümevarımsal içerik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin bilimin doğası anlayışlarının yüksek düzeyde olduğu ve kıdem değişkeninin, okul öncesi öğretmenlerinin bilimin doğası anlayışlarını anlamlı şekilde etkilemediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca okul öncesi öğretmenleri fen öğretiminin çocuk merkezli planlanması gerektiğini ve değerlendirmenin de çocuk merkezli yapılması gerektiğini, fen öğretiminin çocuklarda en çok bilişsel gelişim alanını desteklediğini belirtmişlerdir. Orta ve üst bilimin doğası anlayış profilindeki öğretmenler de fen öğretiminin çocuklarda bilimsel süreç becerilerini desteklediğini ve materyal seçimi yaparken materyalin içerik yapısına dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Ulaşılan sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve bu kapsamda önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine preschool teachers' views on science education in terms of their understanding of the nature of science. For these purposes, a mixed method combining quantitative and qualitative methods was used in the research. The research was conducted in the 2022-2023 academic year with the participation of 65 pre-school teachers working in pre-school education institutions operating under the Ministry of Education in Düzce province. The selection of participants included in the research was determined according to criterion sampling, one of the purposeful sampling methods. The data obtained from the research were collected with the help of the Nature of Science in Terms of Argumentation Scale (NSAAQ) and the Interview Form on Science Teaching (IFOST). First of all, ABSÖ was applied to all participants to determine both the sub-sample groups and the preschool teachers' NOS understanding levels. SPSS program was used to analyze the quantitative data obtained from the scale. Data were analyzed using Kolmogorov Smirnov Normality Test, Descriptive Statistics and ANOVA. Participants were divided into groups of four, representing lower, middle and higher NOS understanding profiles, according to the scores they received from this scale. FÖIGF questions were asked to the participants in the groups representing all three NOS understanding profiles. Inductive content analysis was conducted through the constant comparison method to analyze the qualitative data obtained. As a result of the analysis, it was concluded that preschool teachers' understanding of the nature of science was at a high level and the seniority variable did not significantly affect the understanding of the nature of science of preschool teachers. In addition, preschool teachers stated that science teaching should be planned child-centered and evaluation should be child-centered, and that science teaching mostly supports the cognitive development area in children. Teachers with the intermediate and upper NOS understanding profile also stated that science teaching supports scientific process skills in children and that they pay attention to the content structure of the material when choosing materials. The results obtained were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were made in this context.