Somut olmayan kültürel miras listesinde yer alan Türkçe ıslık dilinin analizi ve eğitim müziği besteciliği ekseninde değerlendirilmesi (Giresun örneği)
Analysis of Turkish whistling language in the list of intangible cultural heritage and its evaluation on the axis of educational music composition (Giresun case)
Yazar: RIDVAN AK
Danışman: PROF. SADIK ÖZÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
"Somut Olmayan Kültürel Miras"; toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekanlar anlamına gelir. İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesine göre ıslık dili, acil koruma gerektiren kültürel miras listesinde yer almaktadır ve bu bakımdan da önem arz etmektedir. Bu çalışma ile Giresun Çanakçı İlçesi Kuşköy yöresinin ıslık dilini uluslararası kültür mirasına katmak ve yapılan örnek çalışma ile müzik diline dönüştürülen ıslık dili ezgilerinin eğitim müziği besteciliği ekseninde değerlendirilerek tonal, modal, makamsal ve atonal eserler üretmeyi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay incelemesi yapılmıştır.  Ayrıca Islık dili ile ilgili görüşmeler yapılmış ve yazılı dokümanlara ulaşılmıştır. Araştırma sürecinde 12 kişi ile yapılan görüşme sonrasında bireylerin seslendirdiği üç kelime ve 7 cümleden oluşan kayıtlar alınmıştır. Alınan kayıtlar FL Studio programı kullanılarak detaylı analiz edilmiş ve notaya alınmıştır. Elde edilen notasyon ise Finale 2012 nota yazım programında dijital ortama aktarılmıştır. Ardından notalar Logic Pro X programı aracılığıyla grafik notasyonuna dönüştürülmüştür. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan bireylerin yarısının çiftçilik mesleği ile uğraşmakta olduğu, neredeyse tamamının bu dili aileden öğrendiği, yarısının bu dili iki işaret parmağıyla çaldığı, yarısının bu dili imecede kullandığı ve çoğunluğunun bu dile yeni kelime eklemediği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan bu araştırma sonucunda elde edilen ıslık cümleleri kayıtlarından Çağdaş Türk Müziğine ve evrensel müzik literatürüne bu dilin yaşaması ve korunması için katkı sağlayacak tonal, atonal, makamsal ve modal 10 esere ulaşılmıştır. Araştırmayla ilgili diğer şehir ve köylerdeki ıslık dillerinin de analiz edilmesi, sürü toplama gibi hayvanlara komut verilen ıslık seslerinin araştırılması ve diğer ülkelerde kullanılan ıslık dilleriyle Kuşköy'de kullanılan ıslık dili arasındaki benzerlik ve farklılıkların araştırılması gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
"Intangible Cultural Heritage"; It means the practices, representations, expressions, knowledge, skills and related tools, materials and cultural spaces that communities, groups and in some cases individuals define as part of their cultural heritage. In addition to the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, the Whistling language is included in the list of cultural heritage in need of urgent protection and is of more serious importance than others. The aim of this research is to add the whistle language of the region to the international literature, to contribute to Contemporary Turkish Music and world music literature The research also aims to produce tonal, modal and atonal works by evaluating the whistle language melodies converted into musical language on the axis of educational music composition. The musical ideas obtained in the research are important in terms of enriching the repertoire of educational music composition and being the first study to be conducted in the field of music education. In this study, qualitative research method was used. In the study, a literature review was made from qualitative research methods and written documents related to Whistling language were reached. A case study was carried out and examination, observation and interview were made about whistle language. In this study, after interviews with 12 subjects, recordings consisting of three words and 7 sentences voiced by the subjects were taken. The recordings were examined in detail and notated using the FL Studio program. The notes taken were transferred to the digital environment in the Finale 2012 notation writing program. Afterwards, the transferred notes were converted into graphic notation in Logic Pro X. For 12 subjects participating in the study; It was concluded that half of the individuals participating in the study were engaged in the farming profession, almost all of them learned this language from their families, half of them played this language with two index fingers, half of them used this language in their work and the majority of them did not add new words to this language. On the other hand, as a result of this research, 10 tonal, atonal and modal works that will contribute to Contemporary Turkish Music and universal music literature for the survival and preservation of this language have been reached from the records of whistle sentences obtained from the research. It was proposed that the whistling languages of other cities and villages be analysed, that the whistling sounds used to command animals, such as for herding, be investigated, and that the similarities and differences between the whistling languages used in other countries and the whistling language used in Kuşköy be examined.