Yeni tanılı erişkin akut miyeloid lösemili hastalarda, hücre proliferasyonu, hücre farklılaşması ve apopitozis üzerine etkili uzun kodlamayan rna'ların araştırılması
Investigation of long non coding rnas effective on cell proliferation, cell differentiation and apoptosis in de novo adult patients with acute myeloid leukemia
Yazar: EBRU GÖNCÜ
Danışman: DOÇ. DR. JÜLİDE TOZKIR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Hematoloji = Hematology

Özet:
Uzun kodlamayan RNA'lar (lncRNA), protein kodlama potansiyeli olmayan ve düzenleyiciler olarak işlev gören, 200 nükleotidten daha uzun olan RNA'lardır. lncRNA'ların birçok hastalık ve kanser ile ilişkili olarak hastalık prognozundaki önemi bildirilmiş ve bazı kanser türlerinde biyobelirteç olarak önerilmiştir. 
Akut miyeloid lösemi (AML), miyeloid progenitör hücrelerin anormal çoğalması, farklılaşması, hayatta kalmasına neden olan çeşitli genetik anomalilere sahip hematopoetik hücrelerin kanseridir. Yetişkinlerde en sık görülen lösemi türüdür. AML hastalığında genetik alt yapının önemli olduğu Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Avrupa Lösemi Net (ELN) ve Uluslararası Konsensus Sınıflandırması (ICC)'nin yakın zamanda güncellediği tanı ve tedavi kılavuzuyla ortaya konmuş olmasına rağmen hastalığın heterojenliği, moleküler mekanizmasının tam olarak aydınlatılmasını kısıtlamaktadır. 
Yaptığımız çalışmada, AML'nin moleküler mekanizmalarının aydınlatılmasında hox transkript antisens intergenik RNA (HOTAIR), H19, kolon kanseri ile ilişkili transkript-1(CCAT1) ve mide karsinomu proliferasyonunu arttıran transkript 1 (GHET1)'in ifade düzeyleri ile bu lncRNA'larla ilişkili olan v-MYC miyelositomatoz viral onkogen homoloğu (c-MYC) ve Ras ile ilişkili protein 2B (RAP2B)'nin ifade düzeyleri araştırıldı. lncRNA'ların hücre döngüsüne etkisini siklin bağımlı kinaz 4 (CDK4) ifadesiyle ve apopitoziste olan etkisini de Bcl-2 ile ilişkili X proteini  (BAX) ifadesi ile araştırıldı. Araştırmamızda ekspresyon düzeylerinin belirlenmesinde gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi kullanıldı. Elde edilen tüm sonuçlar hastaların klinik durumları ve genetik varyasyonları ile değerlendirildi. 
Araştırdığımız lncRNA'ların AML'de kan ve kemik iliği örneklerindeki ifade oranları arasındaki farka dair bir bilgiye rastlamadığımızdan, öncelikle AML periferik kan ve kemik iliği örneklerindeki ifade düzeyleri karşılaştırıldı. HOTAIR, H19, CCAT1, GHET1, c-MYC, RAP2B, BAX ve CDK4'ün AML periferik kan ile kemik iliği örneklerindeki ifade düzeyleri arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p>0,05). AML hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla HOTAIR ve H19 ifadesinin yüksek olduğu bulundu (p<0,05). HOTAIR'ın NPM1 varyantı taşıyan AML hastalarında yabanıl tipteki hastalara oranla ifadesi artmıştı (p<0,05).  AML'li hastalarda sağlıklı kontrollere kıyasla c-MYC ve CDK4'ün ifade düzeyleri yüksek olduğu bulundu (p<0,05).  CCAT1, GHET1 ve BAX'ın ifadeleri istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p>0,05).  RAP2B'nin ifadesi ise AML hastalarındaki ifadesi, sağlıklı kontrollere göre düşüktü (p<0,05). H19 ifade oranları c-MYC ifadesi, monosit düzeyleri, lökosit düzeyleri ve blast yüzdeleri ile pozitif yönde koreleydi. HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1 ve CDK4'ün ifade oranları arasında pozitif yönlü bir ilişki vardı. 
Sonuçlarımız beraber değerlendirildiğinde; HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1, c-MYC, RAP2B, CDK4 ve BAX'ın AML'li hastaların kemik iliği numunelerinden elde edilen sonuçlar, sağlıklı kontrollerin periferik kanından elde edilen sonuçlar ile kıyaslanabilir. AML'de,  HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1'in ifade düzeyleri pozitif yönde ilişkili olarak CDK4 geni ifadesinin artışı üzerinden hücre döngüsünün ilerlemesine katkı sağlayarak lökomogenezde rol oynayabilir.  AML'de daha büyük örneklem gruplarıyla elde ettiğimiz sonuçların doğrulanması gerekir Bu bulgular ışığında HOTAIR ve H19, potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabilir.

Abstract:
Long non-coding RNAs (lncRNA) are RNAs longer than 200 nucleotides that have no protein-coding potential and function as regulators. The importance of lncRNAs in disease prognosis has been reported in relation to many diseases and cancers, and they have been suggested as biomarkers in some types of cancer.
Acute myeloid leukemia (AML) is the cancer of hematopoietic cells with various genetic abnormalities that cause abnormal proliferation, differentiation, survival of myeloid progenitor cells. It is the most common type of leukemia in adults. Genetic background is important in AML disease. The heterogeneity of the disease limits complete elucidation of its molecular mechanism.
Our study, the hox transcript antisens intergenic RNA (HOTAIR) in the elucidation of the molecular mechanisms of AML, H19, colon cancer associated transcript 1 (CCAT1) gastric carcinoma proliferation enhancing transcript 1 (GHET1), which increases proliferation of gastric carcinoma, and v-Myelocytomatosis viral oncogen homologous (c-MYC) and Ras, which are associated with these lncRNAs expression levels of protein 2B (RAP2B) were investigated. The effect of lncRNAs on the cell cycle by the expression cyclin-dependent kinase 4 (CDK4) and its effect on apoptosis by the expression Bcl-2-related X protein (BAX) were investigated. In our research, real-time polymerase chain reaction (PCR) method was used to determine expression levels. All results were evaluated by clinical conditions and genetic variations of the patients.
Since we did not find any information on the difference between the expression rates of the lncRNAs we investigated in blood and bone marrow samples in AML, we first compared their expression levels in AML blood and bone marrow samples. The difference between the expression levels of HOTAIR, H19, CCAT1, GHET1, c-MYC, RAP2B, BAX and CDK4 in AML blood and bone marrow samples was not statistically significant (p>0.05). It was found that the expression HOTAIR and H19 were high in AML patients compared to healthy controls (p<0.05). The expression of HOTAIR was increased in AML patients carrying the NPM1 variant compared to wild-type patients (p<0.05). Expression levels of c-MYC and CDK4 were found to be higher in AML patients compared to healthy controls (p<0.05). The expressions of CCAT1, GHET1 and BAX were not statistically significant (p>0.05). The expression of RAP2B in AML patients was low than in healthy controls (p<0.05). H19 expression rates were positively correlated with c-MYC expression, monocyte levels, leukocyte levels, and blast percentages. There was a positive relationship between the expression rates of HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1 and CDK4.
When our results are evaluated together; results of HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1, c-MYC, RAP2B, CDK4, and BAX obtained from bone marrow samples of patients with AML were comparable to results obtained from blood of healthy controls. In AML, the expression levels of HOTAIR, H19, GHET1, CCAT1 may play a role in leukemogenesis by contributing to the progression of the cell cycle through the increase in CDK4 gene expression, which is positively related. Our results need to verify with larger sample groups in AML.  In light of these findings, HOTAIR and H19 can be used as a potential biomarker.