Uzamış sarılığı olan preterm ve term yenidoğanlarda idrar yolu enfeksiyonu sıklığını belirlemek
Determining the frequency of urinary tract infections in preterm and term newborn with prolonged jaundice
Yazar: ERAY TUNCE
Danışman: PROF. DR. RABİA GÖNÜL SEZER YAMANEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Sarılık = Jaundice ; Sarılık-neonatal = Jaundice-neonatal

Özet:
Amaç: Uzamış sarılığı olan preterm ve term yenidoğanlarda idrar yolu enfeksiyonu (İYE) sıklığını belirlemek.
Hastalar ve Yöntemler: Bu çalışma Ocak 2014 - Nisan 2018 tarihleri arasında İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde retrospektif olarak yapıldı. Çalışmada 391 uzamış sarılıklı yenidoğan değerlendirildi. Termler için 14 gün ve üzeri, pretermler için 21 gün ve üzeri serum total bilirubin (STB) düzeyi 10 mg/dl ve üzeri olan yenidoğanlar uzamış sarılık olarak değerlendirildi. Sonda ile alınan idrar kültüründe 10.000 CFU/ml ve üzeri üreme İYE olarak kabul edildi. Doğum ağırlığı, cinsiyet, gebelik haftası, takvim yaşı, fototerapi, kan değişimi ihtiyacı kaydedildi. Laboratuvar değerlendirmeleri anne ve yenidoğanın kan grubu tiplemesini, serum total ve direkt bilirubin düzeylerini, hemogram, C-reaktif protein (CRP), kan kültürü, tam idrar tetkiki ve idrar kültürünü içermektedir.  
Bulgular: Çalışmamızda 391 yenidoğandan alınan idrar kültürlerinden 11'inde (%2,8) üreme tespit edildi.  Erkek cinsiyetteki 246 yenidoğanın 9'unda (%3,65), kız cinsiyetteki 145 yenidoğanın 2'sinde (%1,37) İYE saptandı. Term olan 315 yenidoğanın 8'inde (%2,53), preterm olan 76 yenidoğanın 3'ünde (%3,94) İYE saptandı. İYE olan 11 yenidoğanın 10'undan alınabilen tam idrar tetkikinin 6'sında (%60) lökositüri, 3'ünde (%30) nitritüri tespit edildi. İYE olmayan ve tam idrar tetkiki gönderilen 303 hastanın 28'inde (%9,3) lökositüri, 3'ünde (1%) nitritüri tespit edildi. İYE olanlarda, olmayanlara göre tam idrar tetkikinde lökositüri ve nitritüri daha sık olarak saptandı ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla; p<0,001, p<0,001).
Çalışmada İYE olanlarda, olmayanlara göre fototerapi öyküsü daha sık olarak saptandı ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p=0,007).
Çalışmada İYE olanlarda, olmayanlara göre beyaz küre ve trombosit sayısı ortanca değerleri daha yüksek olarak saptandı, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla; p=0,001, p=0,006).
Çalışmada İYE olan ile olmayan bebekler karşılaştırıldığında; gebelik yaşı, takvim yaşı, doğum ağırlığı, hemoglobin düzeyi, serum bilirubin düzeyi açısından anlamlı fark bulunamadı. Hiçbir hastanın kan değişimi ihtiyacı olmamıştı. İYE olan hiçbir hastanın CRP'si yüksek saptanmadı. İYE olan hiçbir yenidoğanın kan kültüründe üreme saptanmadı. İYE olan yenidoğanların %27'sinde üriner ultrasonografide minimal pelvikalisiyel ektazi saptandı. İYE olan yenidoğanlarda en sık etken Escherichia coli olarak bulundu. Tedavide en sık ampisilin, gentamisin birlikte kullanıldığı görüldü.
Sonuç: Uzamış sarılık nedeniyle yapılan tetkiklerde %2,8 oranında İYE saptandı. Tedavi edilmeyen İYE kalıcı renal hasar bırakabileceğinden uzamış sarılığı olan bebeklerde, özellikle daha önce sarılık nedeniyle fototerapi öyküsü olan, beyaz küre sayısı ve trombosit sayısı yüksek olan bebeklerde idrar tetkiki ve idrar kültürü ile İYE açısından inceleme yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: To determine the frequency of urinary tract infections (UTI) in preterm and term neonates with prolonged jaundice.
Patients and Methods: This study was conducted from January 2014 to April 2018 retrospectively at Zeynep Kamil Maternity and Children's Hospital in Istanbul. In this study, 391 newborns with prolonged jaundice were admitted to our clinics during this period. Prolonged jaundice was considered as serum bilirubin level more than 10 mg/dl lasting for ≥14 days in term neonates and ≥21 days in preterms. Urinary tract infection was defined as positive urine culture 10.000 colony forming units/ml by urethral catheterization. Birth weight, sex, gestational week, age, phototherapy history and exchange transfusion were recorded. Laboratory evaluations included blood group typing of mother and neonates, serum total and direct bilirubin levels, complete blood count, CRP, blood culture and urine samples. 
Results: There were 391 neonates included in this retrospective study, UTI was found in 11 (2.8%) neonates. UTI was found in 9 out of 246 boys (3.65%), 2 out of 145 girls (1.37%). Frequency of UTI was found 3,94% for preterms and 2.53% for terms. Urine microscopy was present in 313 out of 391 neonates and 10 of 11 neonates with UTI. Pyuria was found in 6 (60%) neonates with UTI and nitrituria in 3 (30%) of them. However; pyuria was found in 28 (9.3%) and nitrituria in 3 (1%) of patients without UTI. Pyuria and nitrituria were more frequent in neonates with UTI than neonates without UTI, the difference between these groups was statistically significant (p <0.001, p <0.001, respectively). 
In this study, phototherapy history was found more frequently in neonates with UTI than those without UTI (p= 0.007). White blood cell and platelet median values were higher in neonates with UTI than those without UTI (p=0.001, p=0.006, respectively). 
There was no statistically significant difference between neonates with UTI group and without UTI group in terms of the other parameters such as gestational week, age, birth weight, serum total bilirubin levels, serum hemoglobin levels. None of the neonates required exchange transfusion. CRP values were within normal limits and blood cultures were negative for all patients with UTI. In 30% of patients with UTI, minimal pelvicalyceal ectasia was detected in urinary ultrasonography. Escherichia coli was the most common microorganism in patients with UTI and ampicillin-gentamicin combination was the most used treatment option.
Conclusion: Frequency of UTI was found 2,8% in neonates with prolonged jaundice. Untreated UTI can cause renal injury. For this reason we recommend routine urine culture in neonates with prolonged jaundice especially who have a history of phototherapy, high white blood cell and high platelet counts.