Akkoyunlu-Türkmen Yakub Bey albümlerindeki Kalem-i Siyahî resimlerinde Çin etkisi
The chinese influence on The Qalam-siyâhi paintings of Aqqoyunlu-Turkmen Yakub Bey albums
Yazar: CHUANYI LEI
Danışman: PROF. DR. MEHMET HÜSREV SUBAŞI
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Albümler = Albums ; Kalem-i Siyahi = Qalam-Siyahi ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Topkapı Sarayı Müzesi = Topkapı Palace Museum ; Yakub Bey = Yakub Beğ ; Çin resim sanatı = Chinese picture art

Özet:
Çin resim tarihinde, Sung-Yüan devrinde (11-14. yy.) gelişen Bai-miao isimli çizgisel mürekkep resim üslubu, Moğollar vasıtasıyla Orta Asya, Batı Asya ve Anadolu coğrafyasına ulaşmıştır. Çin metropolitan ressamları ve yerel atölyelerdeki sanatkârların çizdikleri orijinal eserleri ve bunların kopya resimleri, Orta Asya ile İran'da Çin etkisini yansıtan ve yorum katılan resimler de bir araya gelerek karmaşık şekilde saray albümlerine girmişlerdir. 
Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde yer alan H. 2153 ve H. 2160 numaralı iki nadide albüm ile "Saray Albümleri" (TSMK H. 2152, H. 2153, H. 2154, H. 2160 no.lu albümler ve SBB Diez Albümü) arasında önemli iki sanat koleksiyonun içeriklerinin çoğu Akkoyunlu-Türkmen Sultan, Yakub Bey'in himayesinde toplanarak hazırlanmıştır. Bunlar arasında geleneksel minyatüre benzemeyen Çin resim sanatı etkisini yansıtan birçok sade mürekkepli resim, tahrir, bezeme tasarımı içeren ve Kalem-i Siyahî olarak adlandırılan yeni bir resim çeşidi görülmektedir. Özellikle 14. yüzyılda yaşayan Emîr Devletyâr, ʿAbdu' l-Hayy, Sultan Ahmed Celâyir gibi üstatların Kalem-i Siyahî tekniğiyle yaptıkları bu çalışmalarda estetik zevk ve sanatsal beslenme ile yeni bir tarz olarak karşımıza çıkar. 
Bu tezde, günümüze kadar gelen farklı konuları işleyen Kalem-i Siyahî resimlerindeki Çin etkisi, özellikle Bai-miao ve Şan-Şui teknikleri açısından incelenmektedir. Ayrıca orijinal Çin kaynaklarının fırça-mürekkep tekniklerinin karşılaştırma yöntemiyle uygulamalı analizi de yapılmaktadır.

Abstract:
The Bai-miao painting, which is drawn only by ink lines, highly prospered and progressed during Sung-Yuan Dynasty from the 11st to the 14th century in Chinese history. After Mongolians took over the Central Plains of China, this kind of arts began to appear in the Middle Asian, Western Asian and Anatolian, being brought to the west by the artists living in the metropolitan cities of China and provincial artists. At that times, some reproduction paintings and some paintings under the Chinese influence yet with the local aesthetic taste, which were manufactured in Middle Asian and Iran, eventually came into the albums of Sultans with original Chinese paintings. 
The two albums named H. 2153 and H. 2160 are significant from the other Saray Albums (TSMK H. 2152, H. 2154, SBB Diez Album) in the Manuscript Library of Topkapi Palace Museum. Most works of the two albums were ordered to paint or collected under the protection of Aqqoyunlu-Turkmen Sultan Yakub Beg. Among these plain linear ink works, drafts, sketches, and the reflected Chinoiserie effects are so manifested that with the name of "Qalam-Siyâhi" a new kind of painting art had formed which was totally different from the traditional Islamic miniatures had formed. Especially, the techniques of the Qalam-Siyâhi artworks made by masters like Amîr Dawlatyâr, ʿAbdu' l-Hayy, Sultan Ahmed Celâyir produced a strong aesthetic value and new artistic nutrition.
In this thesis, the Chinosiserie effects of Qalam-Siyâhi paintings will be studied through the perspective of the Bai-miao and Shan-Shui painting techniques again. Furthermore, the comparative study method of the brush-ink techniques is to be used for analysis.