Rasyonel beklentiler, döviz kuru modelleri: Unun dönem Türkiye ampirik uygulaması
Rational expectations, exchange rate models: Long run empirical study for Turkey
Yazar: ÇAĞLAR DENİZ
Danışman: PROF. DR. KUTER ATAÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
En başında bu çalışmanın amacı, makroekonomik literatürde neredeyse bir "devrim" olarak karşılanan Rasyonel Beklentiler yaklaşımının ortaya çıkması ve bir hipotez olarak ekonomik analize katılmasının incelenmesidir. Bu amaçla yaklaşımın iki ayrı unsuru, beklenti oluşturma biçimi hakkındaki varsayımlar ve temel makroekonomik model içerisindeki yeri, yapılan çalışmalar ve literatürün taranmasıyla ortaya çıkarılmaktadır. Bir beklenti mekanizması olarak rasyonel beklentilerin, Keynes'in belirsizlik anlayışından beri ekonomide daha önce var olan beklentilere karşı durduğu yer tespit edilmektedir. İkinci bölümde rasyonel beklentilerin ortaya çıkmasıyla bir anda ekonomik analizde popüler olan döviz kuru modelleri incelenmektedir. Rasyonel beklentiler yaklaşımının da fazlasıyla benimsendiği modellerden, Mundell-Fleming ve Parasal modeller; Parasal Esnek Fiyat ve Parasal Yapışkan Fiyat Modelleri, bu çerçeve içinde ele alınmaktadır. Modellerin oluşumunda yapılan varsayımlardan başlayarak, matematiksel ifadeleri ve bu ifadelere beklenti operatörü olarak rasyonel beklentilerin sokulması ve buradan doğan sonuçlar bölümler halinde gösterilmektedir. Çalışmanın son bölümünde, döviz kuru tahminine yönelik modellerden parasal esnek fiyat modeli uzun dönemde Türkiye verileri ile çalışılmıştır. Bu çerçevede, döviz kurunu oluşturan makroekonomik değişkenlerin parametreleri Johansen Kointegrasyon metodu ile hesaplanmış ve normalize edilmiş kointegrasyon matrisi katsayıları ile uzun dönem döviz kuru vektörü yazılmıştır. Son olarak yaklaşım, döviz kuru modelleri ve Türkiye için yapılan ampirik çalışma ile birlikte, genel olarak değerlendirilmektedir.

Abstract:
At first, the scope of this study is that in widely spreading macroeconomie literature, investigating the appearance of Rational Expectations so called as "Revolution in Economy" and examination the joint to the economic analysis. Focusing this object, two main aspects of the approach, the former is assumptions about the type of developing and improving expectations and the latter is its existence among the fundamental macroeconomics models, is appeared by the help of previous research and surveying the literature. It is determined where as an expectation mechanism, rational expectations has been against the others being since Keynes's uncertainty term. In the second section, we studied the exchange rates models that have been popular and heavily influenced by the rational expectations literature that took off at the same time. Amongst these models within rational expectations as a basic principle, Mundell-Fleming model and Monetary Flexible Price and Monetary Sticky Price Model is considered. Starting from the postulations about formulation of the model, we exhibit the mathematical expressions and the involvement of the rational expectations into these expressions and following results in different subsections. In the last part of the work-paper, long-term monetary flexible price exchange rate model is studied under Turkey data series. In this context, we estimate the parameters of the variables that contribute the exchange rate model by applying Johansen Cointegration Model and write the long-term exchange rate vector by estimating the coefficients of normalized cointegrating matrix. At last, we evaluate the rapprochement, exchange rate models and empirical study for Turkey as general.