Karaciğer kitlelerinin ayırıcı tanısında manyetik rezonans görüntülemede kullanılan karaciğere spesifik kontrast maddelerden gadoksetik asit ve gadobenat dimeglumin'in karşılaştırılması
Comparison of gadoxetic acid and gadobenate dimeglumine, liver-specific contrast agents used in magnetic resonance imaging in the differential diagnosis of liver masses
Yazar: MEHMET AKÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN NURİ AKPINAR
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
ÖZET

AMAÇ: Bu çalışmamızda karaciğere spesifik kontrast maddelerden gadoksetik asit ve gadobenat dimegluminin metastaz ve hemanjiyomların tespiti ve karakterizasyonundaki etkinliklerini karşılaştırmayı amaçladık.

GEREÇ VE YÖNTEM: Retrospektif olan bu çalışmada Ocak 2012 – Kasım 2013 tarihleri arasında kontrastlı üst abdomen MR incelemesi yapılmış olan hastalar taranmış, fokal karaciğer kitlesi olan ve gadoksetik asit ya da gadobenat dimeglumin kullanınılmış olan 28 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Gd-BOPTA kullanılmış 9 hastada 8 hemanjiyom ve 15 metastatik lezyon, Gd-EOB-DTPA kullanılmış 19 hastada 18 hemanjiyom ve 18 metastatik lezyon incelenmiştir. MRG incelemeleri 1.5 T cihazda (Siemens, Avanto, Germany) 8 kanallı faz dizilimli koil kullanılarak yapılmıştı. Çekimlerde rutin üst abdomen MRG sekanslarının ardından İ.V. kontrast verilerek aksiyel T1A sekansı ile dinamik (0.sn., 25.sn.,40.sn ve 90.sn.) görüntüler, geç faz (5.dk.) ve hepatosit faz (gadoksetik asit için 15.dk, gadobenat dimeglumin için 60.dk) alınmıştı. Kontrast madde 0.1 ml/kg (0.025 mmol/kg gadoksetik asit, 0.05 mmol/kg gadobenat dimeglumin) dozunda, takiben 20 ml serum fizyolojik ile, 2 ml/sn hızla otomatik pompa enjektör sistemiyle (Medrad Spectris Solaris MRI Injection System, Bayer HealthCare, USA) verilmişti. İki radyolog değerlendirmelerini incelemede hangi kontrast ajanın kullanıldığını bilmeden yaptılar. İki gözlemci de karaciğerdeki lezyonun ve aynı ya da komşu segment parankiminin prekontrast, arteryel faz ve hepatosit fazlardaki sinyal intensitelerini ROI kullanarak kaydettiler. Tüm istatistiksel analiz SPSS 17 (Statistical Package for Social Sciences) programı ile yapıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. 

BULGULAR: Gd-BOPTA uygulanan vakalarda hemanjiyomların sinyal intensitesi arteryel faza geçişte ortalama % 7.46 oranında artarken, hepatosit faza geçişte ortalama % 74.6 artmıştır. Gd-EOB-DTPA kullanılmış vakalarda hemanjiyomların sinyal intensiteleri arteryel
VII
fazda ortalama % 16.01 artarken, hepatosit fazda % 99.76 oranında artmıştır. İki ajan arteryel ve hepatosit fazlarda karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı ( p>0.05). Metastazlar değerlendirildiğinde; Gd-BOPTA kullanılmış vakalarda sinyal intensitesi arteryel fazda ortalama %28.10 oranında artarken, hepatosit fazda % 90.48 artmıştır. Gd-EOB-DTPA uygulanmış vakalardaki metastatik lezyonların sinyal intensitesi arteryel fazda ortalama % 12.68 artarken, hepatosit fazda ortalama % 47.72 oranında artmıştır. İki kontrast ajan karşılaştırıldığında arteryel fazda istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.112). Hepatosit fazda ise p değeri 0.006 olup istatistiksel olarak anlamlı farklılıktadır. Ayrıca toplam 28 hastada hepatosit fazda karaciğer parankimi sinyal intensiteleri de değerlendirilmiştir. Karaciğer parankim sinyal intensitesi hepatosit fazda Gd-BOPTA kullanılmış vakalarda % 58.04 oranında artarken, Gd-EOB-DTPA kullanılmış vakalarda % 80.63 artmış olup istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p= 0.157).

SONUÇ: Karaciğer metastaz ve hemanjiyomların tespiti ve karakterizasyonunda yapılan dinamik kontrastlı MR incelemelerinde kullanılan gadoksetik asit ve gadobenat dimeglumin arasında hemanjiyomlarda anlamlı farklılık saptanmazken, metastatik lezyonlarda hepatosit fazda gadoksetik asit kontrastlı MRG'de parankim-lezyon kontrast farkı daha yüksektir.

Abstract:
ABSTRACT

PURPOSE: To compare the effectiveness of gadoxetic acid and gadobenate dimeglumine in metastatic liver lesions and hemangiomas detection and characterization which are also liver spesific contrast agents.

MATERIALS AND METHODS: In this retrospective study, 59 lesions in 28 patients are included in which were upper abdominal contrast enhanced MRI that were used gadoxetic asid and gadobenate dimeglumine between January 2012 and November 2013. The examinations had been done with 1.5 T MR device (Siemens, Avanto, Germany) by 8 channell phase arrayed coil. After the routine upper abdomen MRI sequences, contrast agents were injected at a dose of 0.1 ml/kg (for gadoxetic acid 0.025 mmol/kg and gadobenate dimeglumine 0.05 mmol/kg), following 20 ml saline by an automatic injector pump system (Medrad Spectris Solaris MRI Injection System, Bayer Healthcare, USA) at 2 ml/sn rate when dynamic axial T1-weighted sequences were taken. Two Radiologists evaluated the images without knowing which contrast agent used in the examination. Each observer recorded the liver lesions and adjacent parenchymal signal intensities in precontrast, arterial and hepatocyte phase by using the regions of interest (ROI) on the MR images for the quantitative analysis. All statistical analyzes were performed with SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 17 software. p <0.05 was considered significant.

RESULTS: In the cases of hemangiomas Gd-BOPTA applied, the signal intensities of the lesions increased by 7.46% on average in the arterial phase transition, increased by 74.6% on average in the hepatocyte phase transition. In the cases of Gd-EOB-DTPA applied, the signal intensities of the lesions increased by 16.01% on average in the arterial phase transition, increased by 99.76% on average in the hepatocyte phase transition. In the cases of hemangiomas compared to the two agents in the arterial and hepatocyte phases were no statistically significant differences (p> 0.05). In the cases of metastases Gd-BOPTA applied, the signal intensities of the lesions increased by 28.10% on average in the arterial phase transition, increased by 90.48% on average in the hepatocyte phase transition. In the cases of Gd-EOB-DTPA applied, the signal intensities of the lesions increased by 12.68 % on average in the arterial phase transition, increased by 47.72% on average in the hepatocyte phase transition. In the cases of metastases compared to the two agents in the arterial phase were no statistically significant differences (p=0.112). p-value in the hepatocyte phase was 0.006 and was found statistically significant difference. We also evaluated the signal intensities of livers parenchyms at hepatocyte phase at 28 patients. The signal intensity of liver parencym at hepatocyte phase increased by 58.64% on average in the cases of Gd-BOPTA applied, and 80.63% on average in the cases of Gd-EOB-DTPA applied. p value was 0.157 and no statistically significant differences was found.

CONCLUSION: Detection and characterization of liver hemangiomas with gadoxetic acid and gadobenate dimeglumine contrast-enhanced MR examinations are of similar diagnostic value, but in the cases of metastases applied gadoxetic acid the parencym – lesion contrast difference is higher than the lesions applied gadobenate dimeglumine.