İlkokullarda çalışan öğretmenlerin ve müdür yardımcılarının görüşlerine göre ilkokul müdürlerinin duyguları yönetme yeterlilikleri
The competencies of elementary school principals managing emotions according to the opinions of primary teachers and vice principals
Yazar: CAFER GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu yönetimi = Emotion management ; Müdür yardımcısı = Vice principal ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri duygulardır. Bireyler, özel yaşamlarında olduğu gibi iş yaşamında da duygularıyla iç içedir. Bu bağlamda örgütsel ortamda, duyguları ifade edebilmek, kontrol altına almak, düzenlemek ve olumsuz duygularla başa çıkabilmek önem kazanmaktadır. Genel olarak yöneticilerin duygu yönetimi yaklaşımları, iş yerinin duygusal iklimini etkilemektedir.
Bu çalışmada, devlet okullarında görev yapan ilkokul öğretmenlerinin ve müdür yardımcılarının görüşleri doğrultusunda, ilkokul müdürlerinin okul ortamındaki duyguları yönetme yeterliliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ilkokul müdürlerinin okul ortamındaki duyguları yönetmeleri çeşitli açılardan incelenmiştir.
Çalışma tarama modelinde kurgulanmıştır. Veri toplamak için, Çoruk ve Akçay (2012) tarafından geliştirilmiş olan "Yönetim Süreçleri Açısından Yöneticilerin Duygu Yönetimi Davranışları Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmanın evreni İzmir il merkezindeki devlet okullarında çalışan öğretmenler ve müdür yardımcılarından oluşmaktadır.
Araştırmanın örneklemi, evrende bulunan 11 ilçeden olasılıklı örnekleme yöntemlerinden küme örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Böylece her okul bir küme olarak kabul edilmiştir. Araştırma, örnekleme seçilen 33 ilkokulda görevli 472 öğretmen, 50 müdür yardımcısı olmak üzere toplam 522 kişinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada ulaşılan bazı sonuçlar şöyledir: Öğretmenler ve müdür yardımcılarına göre, müdürlerinin duygu yönetimine ilişkin yeterlik düzeyi, ölçeğin bütününde ve tüm boyutlarda yüksek düzeyde bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni açısından bakıldığında, müdürlerinin duygu yönetimine ilişkin yeterlik düzeyini, erkek katılımcıların, kadın katılımcılardan daha yüksek düzeyde algıladıkları saptanmıştır. Görev değişkeni açısından bakıldığında, ölçeğin "eşgüdümleme" boyutun hariç, ölçeğin diğer tüm boyutlarında ve ölçek genelinde, müdürlerinin duygu yönetimine ilişkin yeterlik düzeyini, müdür yardımcılarının öğretmenlerden daha yüksek düzeyde algıladıkları gözlenmiştir.
Katılımcıların medeni durumlarına göre, müdürlerinin duygu yönetimi davranışlarına yönelik olarak, grupların puanlarının ortalamaları arasında hem ölçek genelinde hem de ölçeğin tüm boyutlarında anlamlı düzeyde bir farklılık bulunmamıştır. Katılımcıların diğer kişisel özelliklerine göre, ölçek genelinde ve ölçeğin bazı boyutlarında katılımcıların algıları arasında farklılaşmaların olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
One of the most important features that distinguish people from other living things is emotions. Individuals are intertwined with their feelings in business life as in their private life. In this context, it is important to be able to express, control, regulate and deal with negative emotions in an organizational environment. Generally, emotion management approaches of managers affect the emotional climate of the workplace.
In this study, it is aimed to reveal the competencies of primary school principals to manage emotions in school environment in line with the opinions of primary school teachers and vice principals working in public schools. For this purpose, primary school principals' managing emotions in the school environment has been examined from various perspectives.
The study was designed in a scanning model. To collect data, "Emotional Management Behaviors Scale of Managers in Terms of Management Processes" developed by Çoruk and Akçay (2012) was applied. The population of the research consists of teachers and vice principals working in public schools in Izmir.
The sample of the study was determined by cluster sampling method, one of the probable sampling methods from 11 districts in the population. Thus, each school was accepted as a cluster. The research was carried out with the participation of a total of 522 people, 472 teachers and 50 vice principals working in 33 elementary schools selected for sampling.
Some conclusions reached in the research are as follows: According to the teachers and their vice principals, the level of proficiency in emotional management of their principals was found at a high level throughout the scale and in all dimensions. In terms of gender variable, it was found that male participants perceived the level of competence related to emotion management at a higher level than female participants. From the point of view of the task variable, it was observed that the vice principals perceived the level of proficiency of their principals about emotion management at a higher level than the teachers, in all other dimensions of the scale and throughout the scale, except for the "coordination" dimension.
According to the marital status of the participants, there was no significant difference between the averages of the scores of the groups regarding the emotional management behaviors of their principals, both across the scale and in all dimensions of the scale. According to the other personal characteristics of the participants, differences were observed across the perceptions of the participants across the scale and in some dimensions of the scale.