İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin şiddet ve okul iklimi algıları arasındaki ilişki
The relationship between school climate and violence perception of 6th, 7th and 8th grade students
Yazar: YENER AKMAN
Danışman: PROF. DR. SERVET ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul iklimi = School climate ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin şiddet ve okul iklimi algılarını cinsiyet, sınıf düzeyi, alınan başarı belgesi, aile birey sayısı, aile gelir düzeyi, annenin ve babanın eğitim düzeyi değişkenleri açısından incelemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir.Araştırma tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Bu araştırmanın evrenini Ankara ili Çubuk ilçesi sınırları içinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarında görev yapan 4339 ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden random tekniği ile seçilen 14 ilköğretim okulundan 734 ikinci kademe öğrencisi oluşmaktadır.Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tukey-HSD testi kullanılmıştır. Farklılıkların anlamlılığının test edilmesinde anlamlılık düzeyi ?=.05 olarak kabul edilmiştir.Bu araştırmada öğrencilerin şiddet algı düzeylerini belirlemek için 1992 yılında Buss ve Peryy tarafından geliştirilen, Buss ve Warren tarafından 2000 yılında güncellenen ?Aggression Questionnaire? adlı ölçeğin tarafımızdan Türkçe'ye uyarlanmış biçimi olan şiddet ölçeği 29 madde ve 4 boyuttan oluşan 5'li Likert tipi bir ankettir ve okul iklimi algı düzeyini belirlemek için de dilsel eşdeğerlik, güvenirlik ve geçerlik çalışması 2006 yılında Faika Yelda Acarbay tarafından yapılan ?Comprehensive Assesment of School Enviroment (CASE)? ölçeği kullanılmıştır. Ölçek on beş alt boyut ve yetmiş bir sorudan oluşmaktadır. Araştırmamızda kullanılan okul iklimi anketi 6 boyut ve 33 sorudan oluşan 5'li Likert tipi bir ankettir.Araştırmada öğrencilerin şiddet ve okul iklimi algısı yönünden sonuçlar şu şekildedir: İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin şiddet genel algısında cinsiyet, sınıf düzeyi, aile gelir düzeyi ve anne eğitim düzeyi gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar görülmüştür; alınan belge türü, aile birey sayısı ve baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından ise anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin okul iklimi genel algısı cinsiyet, sınıf düzeyi ve anne eğitim düzeyi gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar görülmüştür; aile gelir düzeyi, aile birey sayısı ve baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından ise bir farklılık tespit edilmemiştir.Bulgular ilköğretimdeki okul ikliminin öğretmen-öğrenci ilişkisi boyutu ile şiddet ölçeğinin fiziksel şiddet ve öfke boyutları arasında anlamlı ve negatif; idare boyutunun, fiziksel şiddet ile anlamlı ve negatif, sözel şiddet ile ise anlamlı ve pozitif bir ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca, okul-aile ilişkilerinin öğretmen veli iletişimi boyutu ile de okul ikliminin samimilik boyutu arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Öğrencilerin davranışsal değerleri ile fiziksel şiddet ve öfke boyutları arasında anlamlı ve negatif bir ilişki söz konusudur. Son olarak ise okul ikliminin güvenlik ve düzenlilik boyutu ile şiddet ölçeğinin fiziksel şiddet ve öfke boyutları arasında da anlamlı ve negatif ilişkiler gözlemlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Şiddet, Okul İklimi

Abstract:
The aim of this research is to analyze the relationship between school climate and violence perception of 6th, 7th and 8th grade students interms of sex, class level, certificate of achievement, number of person of family, monthly income level of families? and parent?s education level in primary schools.The research is a descriptive study based on the relational search model. The population was consisted of 4339 6th, 7th and 8th grade students in public primary schools of Ministry of National Education in Çubuk in Ankara. The sample set of the research was consisted of 734 second grade students from 14 primary schools who had been chosen randomly from the population.In the statistical analysis of the data frequency, percentage, arithmetical mean, t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Tukey-HSD tests have been used. The level of significance was accepted as ?=.05.In the study, ?Aggression Questionnaire? which has been developed by Buss and Perry in 1992 and has been updated by Buss and Warren in 2000 has been used to determine the violence perceptions students in primary schools. After the translation of the questionnaire into Turkish by the researcher, a 5-Likert ?Aggression Questionnaire? which has 29 items and 4 dimensions has found out. In order to determine the school climate perceptions of students of primary schools, ?Comprehensive Assesment of School Enviroment (CASE)? questionnaire which has been performed research of linguistic equivalence, reliability and validity by Faika Yelda Acarbay in 2006 has been used. CASE consist of 71 items and 15 dimentions. But in this study 5-Likert CASE questionnaire which has 33 items and 6 dimentions has been used.The findings obtained through the research about violence and school climate perceptions can be summarized as following: The factors such as sex, class level, families? income level and mother?s education level caused significant differences among 6th, 7th and 8th grade students? violence perceptions. However, it has been found that the certificates of achievement, the number of family members and father?s education level don?t have any remarkable effect upon the violence perception of 6th, 7th and 8th grade students? of primary schools. The factors such as sex, class level, certificates of achievement and mother?s education level caused significant differences among 6th, 7th and 8th grade students? school climate perceptions. However, it has been found that the number of person of family, income level and father?s education level don?t have any remarkable effect upon the school climate perception of 6th, 7th and 8th grade students? of primary schools.The findings of the research have showed that there is a significant and negative relationship between teacher-student relationship dimension of school climate and physical and anger dimensions of violence, and a significant and negative relationship between administration dimension of school climate and physical dimension of violence, and a significant and positive relationship between administration dimension of school climate and verbal violence dimension of violence, and a significant and negative relationship between behavioral assessment of the students dimension of school climate and physical and anger dimension of violence. Moreover, there is a significant and negative relationship between safety and order dimension of school climate and physical and anger dimension of violence.Key Words: School climate, violence