Y-90 mikroküre tedavisinde akciğer radyasyon dozunun hesaplanması
Calculation of lung radiation dose in treatment with y-90 microsphere
Yazar: SEVGİ ASA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İFFET ÇAVDAR ; DR. BİLAL KOVAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Amaç:
Y-90 mikroküre tedavisi, karaciğer kanseri ve karaciğer metastazlarında konvansiyonel tedavilere alternatif ya da tamamlayıcı tedavi olarak kullanılmaktadır. Bu tedavide akciğer dozu hesaplamalarında akciğer kütlesi standart olarak 1 kg kabul edilmektedir. Ancak akciğer kütleleri kişiden kişiye değişiklik göstermektedir. Bu tez çalışmasında Y-90 mikroküre  tedavisinde kişiselleştirilmiş akciğer kütlelerini hesaplayıp gerçek akciğer dozunu saptamayı ve sabit kütleye bağlı doz hesabı ile karşılaştırmayı amaçladık.
Malzeme ve Yöntem:
Tez kapsamında Y-90 mikroküre tedavisi gören hastalara ait 106 retrospektif görüntü inceledik. Akciğer şant fraksiyonu, tedavide verilmesi planlanan aktivite, tedavide tümöre verilecek doz, tümör dışı karaciğer dozu, akciğer dozu ve bilgisayarlı tomografi tabanlı bireysel akciğer hacim hesaplamaları Simplicity programı ile hesaplandı. Sonrasında elde edilen ortalama HU değerleri ile bireysel akciğer yoğunluk, kütle ve dozları hesaplandı. 
Bulgular:
Hastaların yaklaşık %65'inde bireysel doz değerleri programın hesapladığı değerlere göre yüksekti. Ayrıca 7 hastada doz farkı 5 Gy'yi aştı. Ayrıca, akciğer doz değerlerinin cinsiyete göre farklılık gösterdiği ve mevcut programların hesapladığı değerler ile bireysel yöntemlerinin hesapladığı değerler arasında anlamlı farklar olduğu tespit edildi.
Sonuç:
Y-90 mikroküre tedavisinde, kişisel akciğer kütlelerinin hesaplanmasının ve bu bilginin radyasyon dozu hesaplamalarında kullanılmasının, tedavinin etkinliğini artırabileceği ve yan etkileri, özellikle akciğerlere yönelik komplikasyonları azaltabileceği sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, karaciğer kanseri tedavisinde radyoembolizasyonun daha güvenli ve etkili bir şekilde uygulanmasına katkıda bulunabilir.

Abstract:
Aim:
Yttrium-90 (Y-90) microsphere therapy is employed as an alternative or complementary treatment for liver cancer and liver metastases. In this therapy, the standard practice is to assume a lung mass of 1 kg for radiation dose calculations. However, lung masses vary between individuals. This thesis aims to calculate personalized lung masses in Y-90 therapy to determine the actual lung dose and compare it with the dose calculations based on the assumed standard mass.
Materials and Methods:
We examined 106 retrospective images of patients who received Y-90 microsphere treatment within the scope of the thesis.  The lung shunt fraction, planned treatment activity, dose to the tumor, non-tumoral liver dose, lung dose, and individual lung volumes based on computed tomography were calculated using the Simplicity program. Subsequently, individual lung density, mass, and dose were calculated using the obtained mean HU values.
Findings:
In approximately 65% of the patients, the individual dose values were higher than those calculated by the program. Additionally, in 7 patients, the dose difference exceeded 5 Gy. It was also identified that lung dose values varied according to gender and that there were significant differences between the values calculated by existing programs and those determined by individual methods.
Conclusion:
In Y-90 microsphere therapy, calculating personalized lung masses and incorporating this information into radiation dose calculations can enhance the effectiveness of the treatment and reduce side effects, particularly complications related to the lungs. This approach can contribute to the safer and more effective implementation of radioembolization in liver cancer treatment.