Meslek liselerinde örgütsel adaletin okul-sanayi işbirliğine etkisi ve örgütsel vatandaşlığın aracı rolü: İstanbul ili örneği
The effect of organisational justice on schoolindustrial 
cooperation at vocational high schools and the intermediary role of organisatinal citizenship: the sample İstanbul province
Yazar: ŞEVKİ TAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURÇAK ÇAĞLA GARİPAĞAOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Adalet = Justice ; Liseler = High schools ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Okul-endüstri iş birliği = School-industry cooperation ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırmanın amacı; örgütsel adalet ve okul-sanayi işbirliği ilişkisini incelemek ve
bu ilişkide örgütsel vatandaşlığın aracılık rolünü anlamaktır. Araştırmada ilişkisel
tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında İstanbul
ilinde meslek liselerinde görev yapan 326 teknik öğretmen ve 27 müdür yardımcısı
olmak üzere toplamda 353 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada
tesadüfi örneklem yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada teknik öğretmen ve müdür
yardımcılarının örgütsel adalet algılarını belirlemek için "Örgütsel Adalet Ölçeği",
okul-sanayi işbirliği algılarını belirlemek için "Okul-Sanayi İşbirliği Ölçeği" ve
okullarına ait örgütsel vatandaşlık algılarını belirlemek için ise "Örgütsel Vatandaşlık
Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programı
kullanılarak, veriler üzerinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, anova testi,
Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır.
Veri analizi sonuçlarına göre meslek liselerinde görev yapan teknik öğretmen
ve müdür yardımcılarının örgütsel adalet algılarının yüksek düzeyde olduğu
bulunmuştur. Örgütsel adalete ilişkin algı düzeylerine göre yaş, mesleki kıdem ve
görev değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılaşmaya neden olmaktadır. Buna
göre; 21-30 ve 31-40 yaş grubunda bulunan teknik öğretmen ve müdür
yardımcılarının örgütsel adalete yönelik algı düzeyleri, 51 yaş ve üstü grupta bulunan 
iii
teknik öğretmen ve müdür yardımcılarından daha yüksektir. 1-5 yıllık mesleki
kıdeme sahip teknik öğretmen ve müdür yardımcılarıının prodesür ve genel adalete
yönelik algı düzeyleri, 21 yıl ve üstü mesleki kıdeme sahip teknik öğretmen ve
müdür yardımcılarından daha yüksektir. Teknik öğretmen ve müdür yardımcılarıın,
genel örgütsel adalet ile dağıtım, prosedür ve etkileşim adaletine yönelik algı
düzeyleri arasında anlamlı fark vardır ve bu fark müdür yardımcıları lehinedir.
Meslek liselerinde görev yapan teknik öğretmen ve müdür yardımcılarının, okulsanayi
işbirliğine yönelik algı düzeyleri düşük düzeyde bulunmuştur. Meslek
liselerinde görev yapan teknik öğretmen ve müdür yardımcılarının, okul-sanayi
işbirliği algısı düzeylerine göre mesleki kıdem anlamlı bir farklılaşmaya neden
olmaktadır. Buna göre; 1-5 ve 6-10 yıllık mesleki kıdeme sahip teknik öğretmen ve
müdür yardımcıları, okul-sanayi işbirliği düzeyini, diğer teknik öğretmen ve müdür
yardımcılarından daha düşük bulmaktadır. Meslek liselerinde görev yapan teknik
öğretmen ve müdür yardımcılarıının örgütsel vatandaşlığa ilişkin algı düzeylerinin
yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Örgütsel vatandaşlığa ilişkin algı
düzeylerinin/puanlarının mesleki kıdem bakımından anlamlı bir farklılaşmaya neden
olmaktadır. Buna göre; 1-5 ve 6-10 yıllık mesleki kıdeme sahip teknik öğretmen ve
müdür yardımcılarının örgütsel vatandaşlık puanları, 16-20 ile 21 yıl ve üstü mesleki
kıdeme sahip teknik öğretmen ve müdür yardımcılarından daha düşüktür. Örgütsel
adalet ölçeği ile örgütsel vatandaşlık ölçeklerinin tüm alt boyutları ve ölçek
genelinde aralarında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki vardır. Birinci aşamada bağımsız
değişken, örgütsel adaletin, örgütsel vatandaşlık üzerinde anlamlı ve pozitif yönde
bir etkisi olduğu bulunmuştur. Teknik Öğretmen ve müdür yardımcılarının örgütsel
adalete ilişkin algı düzeyi, örgütsel vatandaşlığa ilişkin algısını %12,0 oranında
açıklamaktadır. İkinci aşamada ise örgütsel adaletin okul-sanayi işbirliğine ilişkin
algılarını anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Okul-Sanayi İşbirliği, Örgütsel Vatandaşlık

Abstract:
This study aims to investigate the relationship of organizational justice and schoolindustry
cooperation and understand what the organizational citizenship's role, as
mediator, is. The study used relational screening model. The study was conducted on
353 subjects including 326 technical teachers and 27 deputy principals working in
vocational high schools in Istanbul, in the school year of 2016-2017. The study
employs random sampling method. In the study, "Organizational Justice Scale",
"School-Industry Cooperation Scale" and "Organizational Citizenship Scale" were
used to determine organizational justice as perceived by teachers, to determine
perceived school-industry cooperation, and to determine teachers' perceived
organizational citizenship with regard to their respective schools, respectively. The
data collected were analyzed for arithmetic mean, standard deviation, t test, anova
test, Mann-Whitney U test, Pearson correlation and regression analysis by using
SPSS package software.
According to the results from data analyses, the level of organizational justice
perceived by the technical teachers and deputy principals working in vocational high
schools was high. There was a significant variation by age, professional seniority and
job in the levels of perceived organizational justice. Namely, the levels of
organizational justice as perceived by the technical teachers and deputy principals 
v
with age range of 21 to 30 and 31 to 40 was higher than that of the technical teachers
and deputy principals aged 51 and older. The levels of procedural and general justice
as perceived by the technical teachers and deputy principals with a professional
seniority of 1 to 5 years was higher than that of those with a professional seniority of
21 years and above. There was a significant difference between the levels of the
general justice as well as distributive, procedural, and interactional justice perceived
by the technical teachers and deputy principals, which is in favour of the
administrators. The levels of the school-industry cooperation as perceived by the
technical teachers and deputy principals working in vocational high schools were
found to be low. There was a significant variation by professional seniority in the
levels of perceived organizational justice. In this respect, the levels of schoolindustry
cooperation as perceived by the technical teachers and deputy principals
with a professional seniority of 1 to 5 and 6 to 10 was lower than that of the other
teachers and administrators. The levels of the organizational citizenship as perceived
by the technical teachers and deputy principals working in vocational high schools
appeared to be high. There was a significant variation by professional seniority in the
levels of/scores for perceived organizational citizenship. Namely, the scores of the
technical teachers and deputy principals with a professional seniority of 1 to 5 and 6
to 10 for organizational citizenship were lower than those of the teachers and
administrators with a professional seniority of 16 to 20 and 21 and above. There is a
positive and significant relevance between the organizational justice scale and all
sub-dimensions of organizational citizenship scale as well as across the scales. It was
revealed at the first phase that the organizational justice, which is independent
variable, has a significant and positive effect on organizational citizenship. The
general level of perception of the organizational justice by the technical teachers and
deputy principals demonstrates the perceived organizational citizenship at a
percentage of 12,0%. At the second phase, it was found out that the organizational
justice does not significantly predict their perceived school-industry cooperation.
Key Words: Organizational Justice, Organizational Citizenship, School-Industry
Cooperation