CHP parti müfettiş raporlarına göre Seyhan (Adana) (1935-1946)
According to CHP party inspector reports Seyhan (Adana) (1935-1946)
Yazar: RAMAZAN ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. RESUL YAVUZ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Seyhan (Adana) milli mücadele döneminde güney cephesinde önemli bir
mücadele alanı olmuş; elde edilen başarılar milli mücadelenin seyrini etkilemiştir. Millî
mücadele sonrasında ise tarımsal ve ekonomik anlamda hızlı bir gelişim göstermiştir.
Ülkede 9 Eylül 1923 tarihinde kurulan Halk Fırkası, 1924'te Cumhuriyet Halk Fırkası,
1935 yılında Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır. Kuruluşundan 1950 yılına kadar
iktidarda kalan CHP, inkılap hareketlerine öncülük etmiştir. CHP'de parti teşkilatını
denetlemek, parti faaliyetlerini daha etkin hale getirmek amacıyla parti müfettişliği
kurumu ihdas edilmiştir. Seyhan vilayetinde parti çalışanlarının yapmış olduğu faaliyetler
ile partinin ekonomik durumu ve parti binaları incelenmiştir. Parti nüfuzunu şahsi
çıkarları için kullananların vilayette yarattığı sorunlar ile birlikte bölgede eğitim, sağlık,
bayındırlık ve sosyal yaşamdaki diğer sorunlar teftiş raporları ışığında tespit edilmeye
çalışılmıştır. Ekonomik olarak birçok vilayete göre daha iyi bir konumda olan Seyhan
vilayetinde parti içinde yaşanan mücadeleler yüzünde hem Parti hem de Seyhan halkı
olumsuz etkilenmiştir. Dürüst partililer ise yaptıkları yararlı işlerle bölgelerinde sosyal
hayatı olumlu etkiledikleri görülmüştür. Bu çalışmada Seyhan milletvekilleri ile parti
müfettişlerinin raporlarına göre Seyhan vilayetindeki parti teşkilatları ve halkevlerinin
faaliyetleri ile bölgenin eğitim, sağlık, bayındırlık ve diğer alanlardaki durumu ortaya
konulmuştur. Müfettişlerin bölgelerinde teftiş esnasında karşılaştıkları sorunlar
belirtilerek çözüm önerileri ifade edilmiştir. Bu çalışma 1935-1946 yılları arasında
Seyhan (Adana)'ın siyasi, ekonomik, kültürel, spor, sağlık ve eğitim durumu hakkında
detaylı bilgiler vermektedir.
Anahtar Sözcükler: Seyhan (Adana), CHP, Parti Müfettişliği, Teftiş Raporları

Abstract:
Seyhan (Adana) became an important fighting area on the southern front during
the national struggle; The successes achieved affected the course of the national struggle.
After the national struggle, it showed rapid agricultural and economic development. The
People's Party, which was founded in the country on September 9, 1923, was renamed
the Republican People's Party in 1924 and the Republican People's Party in 1935. CHP,
which remained in power from its establishment until 1950, pioneered the revolutionary
movements. The party inspectorate institution was established in CHP in order to
supervise the party organization and make party activities more effective. The activities
of party employees, the economic situation of the party and party buildings in Seyhan
province were examined. The problems created in the province by those who use party
influence for their personal interests, as well as other problems in education, health, public
works and social life in the region, have been tried to be identified in the light of
inspection reports. In Seyhan province, which is in a better position economically than
many provinces, both the party and the people of Seyhan were negatively affected by the
struggles within the party. It has been observed that honest party members positively
affect the social life in their regions with the useful works they do. In this study, according
to the reports of Seyhan MPs and party inspectors, the activities of party organizations
and community centers in Seyhan province and the situation of the region in education,
health, public works and other fields are revealed. The problems that inspectors
encountered during inspections in their regions were stated and solution suggestions were
expressed. This study provides detailed information about the political, economic,
cultural, sports, health and educational situation of Seyhan (Adana) with party inspectors
between 1935 and 1946.
Keywords: Seyhan (Adana), CHP, Party Inspectorate, Inspection Reports