Sosyal kaygı bozukluğu olan bireylerde bibliyoterapinin sosyal kaygı düzeyine etkisi
The effect of biotherapy on social anxiety level in individuals with social anxiety disorder
Yazar: HAYRİYE GÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BATUHAN KURTOĞLU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal kaygı bozukluğu yaşayan kişilerde bibliyoterapi uygulamasının sosyal kaygı düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği uygulanan 400 yetişkinin en yüksek ölçek puanı alan ve çalışmaya katılım için gönüllü olan 45'i oluşturmaktadır. Araştırma 3X(3)'lük split-plot desenin (deney, plasebo, kontrol- ön test, son test, izleme testi) kullanıldığı deneysel bir araştırmadır. Veri toplama aracı Kişisel Bilgi Formu ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeğidir. Araştırmada bağımlı değişken Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'nden alınan puana dayalı olarak sosyal kaygı düzeyi, bağımsız değişken deney grubuna uygulanan sosyal kaygı bozukluğuna yönelik bibliyoterapi programı ve plasebo grubuna yapılan iletişim becerileri grup rehberliğidir. 45 kişi deney, plasebo ve kontrol gruplarına on beşer kişi olarak randomize bir şekilde atanmıştır. Grupların ön test ölçümleri arasında anlamlı fark olmadığı, grupların benzer olduğu Kruskal-Wallis testi ile tespit edilmiştir. Deney grubuna araştırmacının hazırladığı yedi oturum olan bibliyoterapi programı uygulanmış, plasebo grubuna iletişim becerilerine dayalı grup rehberliği yapılmış, kontrol grubuna ise herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Araştırma sonunda deney, plasebo ve kontrol gruplarından son test ve dört hafta sonra izleme testi alınmıştır.  Ölçümler Kruskall Wallis H, Wilcoxon İşaretli Sıralar ve Friedman testi ile analiz edilmiştir. Bibliyoterapi uygulanan deney grubunun uygulama sonrası sosyal kaygı düzeylerinde uygulama öncesine göre anlamlı düzeyde azalma gözlenmiştir. İletişim becerilerine dayalı grup rehberliği yapılan plasebo grubunun ve herhangi bir işlem yapılmayan kontrol grubunun sosyal kaygı düzeylerindeki azalma ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte gruplar arası son test puanlarında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of bibliotherapy on social anxiety levels in people with social anxiety disorder. The sample of the study consisted of 45 adults who received the highest scale score and volunteered to participate in the study out of 400 adults who were administered the Liebowitz Social Anxiety Scale. The study is an experimental research using a 3X(3) split-plot design (experiment, placebo, control - pre-test, post-test, follow-up test). Data collection tools were Personal Information Form and Liebowitz Social Anxiety Scale. The dependent variable in the study was the level of social anxiety based on the score obtained from the Liebowitz Social Anxiety Scale, the independent variable was the bibliotherapy program for social anxiety disorder applied to the experimental group and the communication skills group guidance applied to the placebo group. 45 participants were randomly assigned to the experimental, placebo and control groups as fifteen participants each. It was determined by Kruskal-Wallis H test that there was no significant difference between the pre-test measurements of the groups and that the groups were similar. The experimental group received a seven-session bibliotherapy program prepared by the researcher, the placebo group received group guidance based on communication skills, and the control group did not receive any treatment. At the end of the study, a post-test and a follow-up test four weeks later were taken from the experimental, placebo and control groups.  The measurements were analyzed with Kruskall Wallis H, Wilcoxon Signed Ranks and Friedman test. A significant decrease was observed in the social anxiety levels of the experimental group that received bibliotherapy after the application compared to the pre-application. The decrease in the social anxiety levels of the placebo group, which received group counseling based on communication skills, and the control group, which did not receive any treatment, was not statistically significant. However, no significant difference was found in the post-test scores between the groups.