Hasta kardeşin gölgesinde kalmak: Hastalığın sağlıklı kardeş üzerindeki etkisinin incelenmesi
Staying in the shadow of the sick sibling: Examination of the effect of the disease on the healthy sibling
Yazar: RUMEYSA SAĞIR
Danışman: PROF. DR. REZZAN GÜNDOĞDU
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Nitel araştırma = Qualitative research

Özet:
Bir çocuğun, özellikle çocukluk döneminde, ilk sosyal çevresi olan kardeşleriyle kurduğu ilişki, yaşamı üzerinde önemli bir yere sahiptir. Aileye kronik hasta bir çocuğun girmesi, kardeş ilişkilerini ve diğer çocukların kişiliklerini etkiler. Kronik hastalığı olan çocukların yakın çevresinde ruhsal olarak en çok etkilenen kişiler ebeveynleri ve sağlıklı olan kardeşleridir. Kronik hastalık durumu, sağlıklı kardeşleri psikolojik hastalıklara daha yatkın hale getirmekle birlikte onların psikososyal işlevlerini zayıflattığı ve bu tür etkilerin yetişkinlik döneminde de devam ettiği görülmüştür. Türkiye'de yaşayan, kardeşi kronik hasta olan sağlıklı yetişkinlerin gelişim dönemlerine göre bu durumdan nasıl etkilendiklerini ortaya koyan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu tezin amacı, kronik hastalığa sahip kardeşi olan sağlıklı yetişkin bireylerin kardeşleri ile beraber geçirdiği gelişim dönemlerine dair deneyimlerini detaylı bir şekilde incelemektir. Kardeşi kronik hasta olan, 19-43 yaş aralığında yer alan 16 yetişkin ile yürütülen bu tez, istatistik olarak genelleme yapmanın ötesinde, bu kişilerin yaşantılarını derinlemesine anlamayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda nitel analiz yöntemlerinden tematik analiz kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ortaya çıkarılan; kardeşler arası ilişki deneyimleri, duygusal davranışsal sonuçlar, kayıt tutan zihin: anılar, ebeveyn yaklaşımları ve hasta kardeşle büyümenin yetişkinliğe etkisi temaları, ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The relationship that a child establishes with his/her siblings, who are his/her first social environment, has an important place in his/her life, especially during childhood. The introduction of a chronically ill child into the family affects sibling relationships and the personalities of other children. The most mentally affected people in the close environment of children with chronic illness are their parents and healthy siblings. It has been observed that chronic illness makes healthy siblings more prone to psychological illnesses, weakens their psychosocial functions, and such effects continue into adulthood. There are no studies in Turkey that reveal how healthy adults with chronically ill siblings are affected by this situation according to their developmental stages. The aim of this thesis is to examine in detail the experiences of healthy adults with a chronically ill sibling regarding the developmental periods they spend with their siblings. This thesis, which was conducted with 16 adults between the ages of 19-43 with a chronically ill sibling, aims to understand the experiences of these individuals in depth, rather than generalizing statistically. In this direction, thematic analysis, one of the qualitative analysis methods, was used. According to the results of the analysis, the themes of experiences of relationship between siblings, emotional behavioral consequences, the recording mind: memories, parental approaches, and the impact of growing up with a sick sibling on adulthood were discussed in line with the relevant literature, and suggestions for practitioners and researchers were presented.