İşitme özürlü çocukların eğitimine yönelik görsel iletişim araçları üzerine bir deneme /
Yazar: ZÜLFİKAR SAYIN
Danışman: ERDAL AYGENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1989
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hızla gelişmekte olan dünyamızda, bilim, teknoloji, sanat, kültür, eğitim vb. gibi alanlarda, her geçen gün yeni atılımlar yapılmakta, yeni bilgi ve ürünler üretilmekte ve bütün bunlar, en maksimum düzey de yararlanabilmesi için, insanlığın kullanım alanlarına sunulmak tadır. İnsanoğlu da, olanaklar ölçüsünde, bütün her şeyi en iyi şekilde kullanma çabasında bulunmaktadır. Bu yeniliklerden maksimum düzey de yararlanabilmek için, insan, 'on duyusunu' birden harekete geçirmek durumunda kalmaktadır; Görerek, işiterek, tadarak, dokunarak, kokla yarak, hissederek, sezerek, düşünerek, üzülerek, sevinerek vb. gibi tüm duyu yetileriyle olayları algılamakta, ayrımsamakta, ve bunlara tepki sini koymaktadır. Bütün bu duyu ve yetilerini en iyi şekilde kullanabilmesi için, bir insanın öncelikle; sağlıklı bir fizyolojik yapının yamsıra, çok iyi bir çocukluk geçirmiş olması ve bütün duyularım en iyi şekilde kullana bilmesi gerekmektedir. Bir duyusundan bile yoksun olan insan, öğrenme alanlarında gecikme gösterebilmekte ve bunun sonucunda uyumsuz olabilmektedir. Bunun için de, herhangi bir duyu organından özürlü olan insan için özel eğitim kaçınılmaz olmaktadır. Ülkemizde işitme özürlü çocuklara eğitim veren, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı yirmi beşin üzerinde Sağırlar Okulu bunların yanında bir hayli de özel kurum bulunmaktadır. Özel eğitim veren bu tür kurumlarda çeşitli yardımcı araç ve gereçlerin gerekliliği sorunlara bağlı olarak kaçınılmaz olmaktadır. Ancak, yapılan araştırmalar sonu cunda, bu tür araçların yetersiz ve beklenilen nitelikte olmadığı görülmüştür Oysa ki, ilerde de değinildiği gibi, normal çocuklarda, öğrenmenin yüzde seksen beşinin görme yoluyla gerçekleştiği bir çok kişi tara fından savunulmaktadır. Bir de, işitme sorunu olan bir bireyin görme duyusuna yüklenen öğrenme sorumluluğu düşünülürse; bunların eğiti minde görsel bildirişim araçlarının yeri ve önemi kendim açık bir şekilde göstermektedir. Bu tez çalışmasında, işitme özürlü çocukların eğitimine ilişkin tarihçeler verilmiş, bu süreç içerisinde sürekli uygulanmış olan görsel bildirişim araçları konusuna değinilmiştir. İnsanlık tarihini günümüze kadar etkileyen görsel bildirişim araçlarının tarihsel gelişimi ve önemi üzerinde kısaca durulmuş, buna bağlı olarak"semiyolojik" açıklamalar yapılmış (bu açıklamalar, öne rilen çalışmanın kuramsal desteğim oluşturmuştur); aynca, işitme özürlü çocukların eğitiminde günümüze kadar kullanılan bazı araçların fotoğraf! an verilmiştir.

Abstract:
Our world has made new attempts in the fields of science, technology, art, culture, education day by day and they have presented the use of humanity at the maximum level. Human beings try to make use of what is presented to them in a best way as far as possible. To make use of the novelties at a maximum level, man has to use his ten senses. He preceives and responds using all his senses such as seeing, hearing, tasting, touching, smelling, thinking/being sad, being happy. To use all these senses and abilities, person, first of all, must have spent a good childhood in addition to his healthy physiological build. A person who does not have any of these' senses may be unsuccesful in education and due to this fact, he may have some difficulties in his life, for this reasan, a special training for such a disabled person is necessary. In our country, there are more than 25 Deaf Schools of Ministry of National Education and many private instutitions. These schools which give special training need various helpful instruments. But the results of the researches demonstrates, as stated in the text, that such Instruments are insufficient and poor in quality. In healthy children, 85 % of learning is got through seeing. But children disabled in hearing use their sense of seeing more than normal childern. Thus, it is obvious that, visual communication aids have an important role in the education of such persons. In tlhs research, the history of the education of children disabled in hearing and visual aids used in their education have been stated. Historical developments and the importance of visual communi cation aids effecting the history of mankind have been stated breiefly and due to this information, (semiological) explanations have been made, which are the theoretical base of this resarch. Besides, the photographs of the instruments used up to now in the education of the children disabled in hearing have been given.