Fosforesans pigmentlerin artistik seramik sırlarında kullanımının araştırılması
Investigation of the use of phosphorusence pigments in artistic ceramic glaze
Yazar: ZELİHA AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ÇAKIR ARIANPOUR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada, günışığında veya ultraviyole ışıkta uyarıldıktan sonra karanlık ortamda mavimsi-yeşil fosforesans etkili pigment katkılı sırlar geliştirilerek farklı sıcaklıklarda pişirilerek seramik yüzeylere olan etkileri kimyasal ve fiziksel olarak incelenmiştir. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde ticari firitler içerisine ağırlıkça %5, 10 ve 15 oranlarında ülkemiz şartlarında sentezlenen stronsiyum alimunat (SrAl2O4) sistemine ait Eu+2 ve Dy+3 katkılı fosforesans pigmentler ilave edilmiştir. A, B ve C firitleri ile geliştirilen sırlar, akçini ve porselen bünyeler üzerine uygulanarak karanlıkta parlayan yüzeylere sahip seramik sırları elde edilmiştir. Optimum pişirme koşullarını belirlemek için 950-980-1010°C'de çalışılmış olup sır reçeteleri uygulanan numunelerin yüzey özellikleri ve karanlıkta parlama süreleri karşılaştırılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise başlangıç reçetesinde meydana gelen yüzey gelişim problemlerinin önüne geçmek ve pigment dağılımının homojen olmasını sağlamak için A, B ve C firitleri ile geliştirilen %10 mavimsi-yeşil fosforesans pigment ilaveli reçetelere farklı oranlarda florürlü ergitici ilave edilmiştir. Karanlıkta parlama ve yüzey özellikleri açısından değerlendirilen sırların aydınlık ve karanlık ortamdaki görünümleri incelendiğinde mavimsi-yeşil pigment farklı oranlarında, sıcaklık değerlerinde, bünyelerde (akçini ve porselen) değişken ışıldama ve yüzey özellikleri ortaya çıkardığı gözlenmiştir. En iyi yüzey özellikleri %10 fosforesans pigment katkılı sırlarda gözlemlenmiştir. AF10 ve BF10 sırlar en iyi sonucu vermiştir. Ergitici katkılı sırlarda ise akçini bünyede AE3, porselen bünyede ise BE4 ve BE3 sırları en iyi sonuçlara ulaşmayı sağlamıştır. Optimum yüzey özellikleri ve parlama özelliği sergileyen en iyi sonuç elde edilen sırlar artistik seramik çalışmalar üzerine uygulanmıştır.

Abstract:
In this study, pigment-added glazes with bluish-green phosphorescence effect were developed in the dark environment after being stimulated in sunlight or ultraviolet light, and their effects on ceramic surfaces were examined chemically and physically by firing them at different temperatures. For this purpose, in the first part of the study, commercial frits were supplemented with phosphorescent pigments containing Eu2+ and Dy3+, belonging to the strontium aluminate (SrAl2O4) system, in ratios of 5%, 10 and 15 by weight. Glazes developed with A, B, and C frits were applied to stoneware and porcelain bodies to obtain ceramic glazes with glowing surfaces in the dark. To determine the optimum firing conditions, it was studied at 950-980-1010°C, and the surface properties and glow-in-the-dark times of the samples to which glaze recipes were applied were compared. In the final phase of the study, to prevent surface development problems in the initial recipes and ensure homogeneous pigment distribution, fluoride flux was added in different proportions to the recipes with 10% bluish-green phosphorescent pigment developed with A, B, and C frits. When the glazes, evaluated for their glowing and surface properties in dark and light environments, were examined, it was observed that varying the MY pigment ratios, temperature values, and bodies (stoneware and porcelain) resulted in different luminescence and surface properties. The best surface properties were observed in the glazes with 10% MY pigment. The AF10 and BF10 glazes provided the best results. Among the flux-added glazes, the AE3, BE4, and BE3 glazes achieved the best results. The glazes that exhibited optimal surface and glowing properties were applied to artistic ceramic works.