Hemşirelerin kesici - delici aletlerle yaralanma nedenleri ve yaralanmaya karşı tutumlarının incelenmesi
Examination of the reasons of nurses' sharp and needlestick wounds and their attitudes against injuries
Yazar: HAZAL ARALDAĞ
Danışman: PROF. DR. BİRSEN YÜRÜGEN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; İğne yaralanmaları = Needlestick injuries ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Bu çalışma, bir özel hastanede çalışan hemşirelerin kesici –delici aletlerle  yaralanma nedenlerinin ve yaralanmaya yönelik tutumlarının incelenmesi amacıyla yapıldı.
            Tanımlayıcı nitelikte olan ve Mart 2018 – Haziran 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu araştırmanın evrenini Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesinde çalışan  270 hemşirenin oluşturması planlandı. Çalışmada örnekleme yöntemi kullanılmayıp evrenin tamamına ulaşılması istendi ancak veri toplama sürecinde işten ayrılan hemşirelerin olması, çalışmaya katılmak istemeyen hemşireler ve izinli-raporlu olan hemşirelerin olması dolayısıyla çalışma 143 hemşire ile tamamlandı. Veri toplama aracı olarak "Anket Formu" ve "Sağlık Çalışanlarının Kesici-Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, normal dağılım testi, bağımsız gruplarda t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanıldı. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanıldı.
Araştırma sonuçlarına göre; hemşirelerin %69,9 'u çalışma hayatlarının bir döneminde kesici delici aletlerle yaralanma yaşamıştır. Yaralanma nedenleri sıralandığında %65' i enjektör iğnesi ile yaralandığını söylemiştir. Yaralanma yaşadıkları işlemin en çok %52 oranla iğne ucu kapatırken olduğunu belirtmişlerdir. Hemşirelerin %94,4'ü kesici delici aletlerle yaralanmaların önlenmesine yönelik eğitim aldığını, %74,8'i kurumda yaralanma sonuçlarından haberdar olduğunu söylemiştir.
Hemşirelerin kesici – delici aletlerle yaralanmaya yönelik tutumları ile eğitim, meslekte çalışma süresi, yaş, cinsiyet, yaralanmaya yönelik eğitim alma durumu, konum, yaralanma sonuçlarından haberdar olma durumu, medeni durum, olay bildirim süreci başlatma durumu, olay sırasında koruyucu ekipman kullanma durumu, yaralanmayı önlemeye yönelik önerisinin olması durumu, çalışma hayatında yaralanma yaşamış olma durumu ve çalışma şekli durumları arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir.  
           Hemşirelerin kesici delici aletlerin güvenli kullanımına yönelik tutum puanlarının yaralanılan ekipmanın kontamine olma durumu değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Hemşirelerin %54' ü kontamine olmayan aletler ile yaralanmaktadırlar.
Anahtar Kelimeler: Kesici – delici alet yaralanması, Hemşireler, İş kazası

Abstract:
This study was carried out to investigate the causes of injury with the use of sharp tools and the attitude of the Nurses towards the injury, working in a private  hospital. This research was carried out between March 2018 to June 2018 and was planned to constitute 270 nurses working in Anadolu Medical Center Hospital. In this study, the sampling method was not used instead they wanted to reach the entire system but the data collection process was completed with 143 nurses due to the fact that there were some nurses who were about to leave the job, some of them did not want to participate in this study and some with the leave-report. As a data collection tool "Questionnaire Form" and "Attitude scale for the safe use of of cutting-penetrating medical instruments by healthcare workers" were used. In the evaluation of the data, descriptive statistical methods, number, percentage, mean, standard deviation, normal distribution test, t-test in independent groups and one-way Anova test were used to compare the quantitative continuous data between more than two independent groups. Scheffe test was used as complementary post-hoc analysis to determine the differences after the Anova test.
           According to the research; 69.9% of the nurses experienced injuries with these sharp tools in a period of their working life. When the causes of the injury were listed, 65% of them stated that they had been injured by injector needle. They stated that the process of injury was 52% with the closure of the needle tip. 94.4% of the nurses said that they had received training to prevent injuries by using sharp tools and 74.8% stated that they were aware of the injuries in the institution.
           Nurse's attitude towards injury by using sharp tools, education, time of work, age, gender, getting training for injury, location, being aware of the results of injury, marital status, initiation of the incident notification process, using the equipment during the event, being ready with recommendations for the prevenion of injury.It was determined that there is no significant difference between experiences of injury during the working life and the working conditions.
It was determined that the attitude scores of the nurses for the safe use of sharp tools were significantly different from the contamination status of the injured equipment. 54% of the nurses are injured by non-contaminated instruments.
Key Words: Sharp and needlestick injury, Nurses, Work accident