Transdiagnostik model bağlamında duygusal akıl yürütme üzerine bir içerik analizi
A content analysis on emotional reasoning in the context of transdiagnostic model
Yazar: SÜHA BERK SÜLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KAYA CİCERALİ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Transdiagnostik model, insanlığın mental ızdırabını çeşitli bozukluk tanılarından bağımsız bir şekilde beş zihinsel hata kategorisi altında ele alan görece yeni bir modeldir. Model içerisinde ele alınan akıl yürütme hatalarından biri duygusal akıl yürütme olarak bilinir. Duygusal akıl yürütme kişinin belirli bir yargıya varmada objektif bilgileri kullanmak yerine kendi duygularından çıkarsadığı duygusal bilgiyi kullanmasıdır. Duygusal bilginin hatalı kullanımı bir zihinsel hataya sebebiyet vermekte ve çeşitli mental problemlerin gelişimini ve idamesini sağlamaktadır. Bu çalışma, Türkiye literatüründe üzerinde yeterince çalışılmamış duygusal akıl yürütme mefhumuna dair nitel bir çalışmadır. Çalışmanın amacı transdiagnostik modeli ve duygusal akıl yürütme kavramını ülkemiz literatürüne tanıtmak, araştırmacılarda konuya dair ilgi uyandırmak ve model üzerinde gerçekleştirilebilecek ileri çalışmalara ilham vermektir. Bu amaçla çalışmanın yöntemi içerik analizi olarak belirlenmiştir, sorgu geleneği olarak yapısalcı-yorumlayıcı gelenek seçilmiştir. Belirli bir zaman aralığında yayımlanan makaleler duygusal akıl yürütme ile bağlantılı çeşitli anahtar kelimeler üzerinden çevrimiçi bir veri tabanında tespit edilerek bir araya getirilmiştir. Bu makaleler duygusal akıl yürütmenin klinik ve klinik olmayan bağlamlarda nasıl tezahür ettiğine dair ibareler bulundurmalı, veyahut doğrudan bu kavram üzerine gerçekleştirilmiş çalışmalar olmalıdır. Çalışmaya dahil edilen yirmi beş makale üzerinde felsefi çözümlemeler gerçekleştirilmiş, bulgular nitel çalışmalarda gözlemlendiği üzere bir anlatı formatında sunulmuştur. Bu çözümlemeler doğrultusunda -içerik analizi yönteminin doğası uyarınca- makalelerin temaları belirlenmiştir. Makaleler ortak temalar altında sınıflandırılmış, her bir temanın ifade ettiği anlam kategorizasyon standardı olarak açıklanmıştır. Klinik makaleler üç, klinik olmayan makaleler ise dört ortak tema içerisine yerleştirilmiştir; iki makale ise herhangi bir ortak temaya dahil olamamıştır.

Abstract:
Transdiagnostic model is a relatively new model that addresses the mental suffering of humanity under five categories of mental errors, independent of any diagnoses. One of the reasoning errors is known as emotional reasoning. Emotional reasoning involves using emotionally derived information rather than objective facts in making a judgement. The problematic use of emotional information may result in a mental error, contributing to the aetiology and maintenance of mental problems. This thesis is a qualitative study of emotional reasoning, which is not studied enough in Turkiye. The aim of the study is to introduce the transdiagnostic model and the concept of emotional reasoning to Turkish psychology literature, spark interest among researchers, and inspire further research on the model. To achieve this aim, "content analysis" was chosen as the methodology, and the constructivist-interpretive tradition is selected as the tradition of inquiry. Articles were identified through keywords related to emotional reasoning and compiled from an online database. These articles should contain references to how emotional reasoning manifests in clinical and non-clinical contexts or directly address this concept. Philosophical analyses were conducted on twenty five articles, and the findings were presented in a narrative format. Based on these analyses the themes of the articles were identified. The articles were classified under common themes, and the meanings of these themes were presented as categorization standards. Clinical articles were categorized into three common themes, while non-clinical articles were categorized into four common themes; two articles could not be categorized under any common theme.