Yetişkin bireylerin kronotiplerine göre beslenme durumlarının değerlendirmesi
Evaluation of nutritional status of adult individuals according to their chronotypes
Yazar: HACER MELİKE CANSEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışma, sirkadiyen ritimlerin ve kronotiplerin yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktiviteleri üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Araştırmada, 133 yetişkin katılımcı üzerinde yürütülmüş ve çeşitli veriler toplanmıştır. Katılımcıların %20'si sabahçıl, %51,3'ü ara tip ve %28,7'si akşamcıl olarak sınıflandırılmıştır. Cinsiyet bazında, sabahçı kadınlar ve ara tip erkeklerin daha yaygın olduğu gözlenmiştir.Araştırmada, kişilerin genel özellikleri ile kronotip arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca, kişilerin ana ve ara öğün tüketme sayısı, öğün atlama durumu ve öğün atlama nedeni ile kronotip düzeyleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak, sabahçılar genellikle öğle öğününü, akşamcılar ise kahvaltı öğününü atlamıştır. Akşamcılar öğün atlama sebebini çoğunlukla alışkanlık eksikliği olarak belirtmiştir.Diyet içeriği açısından, kronotip fark etmeksizin yüksek yağ ve düşük karbonhidrat içeriği gözlemlenmiştir. Günlük ortalama enerji ve besin alımı ise kronotip düzeylerine göre anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Akşamcı bireylerin vücut kitle indeksi (VKİ) yüksek çıkarken, sabahçı bireylerin VKİ değeri normal aralıkta bulunmuştur. Ancak VKİ ve bel/kalça oranları ile kronotip grupları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.Fiziksel aktivite açısından, akşamcıl bireylerin daha inaktif olduğu ve Metabolik Eşdeğeri (MET) değerlerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Fiziksel aktivite ile kronotip arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç olarak, bu çalışma atlanan öğünler ile kronotip arasında anlamlı bir ilişki bulmuş, ayrıca akşamcı bireylerin obezite riskinin yüksek olabileceğini göstermiştir. Ancak, daha geniş ve demografik özellikleri farklı çalışmaların yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract:
This study examined the impact of circadian rhythms and chronotypes on the dietary and physical activity habits of 133 adult participants, categorized as morning (20%), intermediate (51.3%), and evening (28.7%) chronotypes. Gender analysis showed a prevalence of morning women and intermediate-type men. Surprisingly, the study found no significant links between participants' general characteristics and their chronotypes. Regarding meal patterns, while no significant correlations were observed between meal frequency, skipping meals, reasons for skipping, and chronotype, certain trends emerged. Morning individuals tended to skip lunch, while evening individuals were more likely to skip breakfast, often due to habit-related reasons. Dietary content analysis revealed high-fat, low-carbohydrate diets irrespective of chronotype, with no significant relationship between daily energy and nutrient intake and chronotype.