Hayvancılık sektörüne yapılan sübvansiyonların kırmızı et iç fiyatına etkisinin araştırılması
An examination of impact does existing subventions have on the prices of red meat in domestic market
Yazar: EMRE YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN YAŞAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet yardımı = State aid ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Fiyat hareketi = Price movement ; Hayvancılık sektörü = Livestock sector ; Hibe = Donation ; Hibe destek kredileri = Subsidies ; Kırmızı et = Red meat ; Tüketim = Consumption

Özet:
Türkiye'de hayvancılık sektörünün potansiyelinin araştırıldığı bu çalışmanın amacı mevcut sübvansiyon ve desteklemelerin kırmızı et için, iç piyasadaki fiyat üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu saptamaktır. Fiyat üzerinde düşürücü etki yapmasının koşulları veya fiyat hareketlerinin artış eğiliminde olmasının sebepleri devlet eliyle yapılan sübvansiyonlar bağlamında irdelenecektir. Bunun yanı sıra et fiyatlarını dolaylı direkt veya dolaylı yoldan etkileyen faktörlerden; yem sanayi, dağıtım ve nakliye, optimum işletme büyüklükleri, sektörel inovasyonların durumu ile açıklanmaya çalışılacaktır. Tüm üretim alanlarında olduğu gibi örgütlenmenin, hayvancılık faaliyet kolu üzerinde kooperatifleşmenin önemi ve Türkiye'deki gelişimi üzerinde durulmuştur. 
Bu çalışma Türkiye için 1990-2018 yıllık verileri kullanılarak hayvancılık hibelerinin USD bazındaki parasal karşılığı ve yine USD cinsinden kırmızı et fiyatları arasındaki ilişkiyi zaman serisi analizi ile test etmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak değişkenlerin durağanlık analizi ADF ve PP birim kök testleri ile yapılmış ve uygulanan testlerde tüm değişkenlerin düzey değerde birim kök içerdiğini, birinci farklar alındığında %5 seviyesinde durağan oldukları görülmüştür. Daha sonraki aşamada değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı VAR'a dayalı Johansen eş bütünleşme  testi ile incelenmiştir. VECM ile kısa dönemde meydana gelen şokların kaç dönemde düzeldiği araştırılmıştır. Elde edilen bulgularla sübvansiyonların kırmızı et üzerinde fiyat düşürücü bir etkisi olduğu tespiti yapılmış, refah ve tüketimin kırmızı et fiyatı üzerinde bir artış baskısı kurduğu belirlenmiştir. Bu bulgular sübvansiyonların fiyat üzerindeki etkisinin büyüklüğünün yapısal reformlara bağlı olduğu ve fiyatların, sübvansiyonlara bir derecede bağımlı olduğu şeklinde yorumlanmıştır.

Abstract:
Purpose of this study, in which potential of livestock sector in Turkey is investigated, is to determine what kind of effect does existing subvention and supports  have on the prices of red meat in domestic market. Conditions of decreasing effects on prices or reasons of increasing trend price movements will be studied in the context of government made subventions. At the same time, factors that have an impact on meat prices indrectly, directly and in a roundabout way such as feed industry, distribution and delivery, optimum business sizes will try to be explained by sectoral innovation situation. As it is in all production areas, importance of organising and cooperating on livestock branch and its development in Turkey are stated.
This study aims to test relation between money value of grants on livestock based on USD and prices of red meat on USD by using data for Turkey between 1990 and 2018 with time-series analysis. At first, stability analysis of variables are done by ADF and PP unit root tests then in all aplied tests, it is seen that all variables include degree/level value unit root and when primal differences are taken, they are in the level of 5% stability. On the next step, existance of a relationship between variables in the long term is examined with Johansen cointegration test based on VAR.  How long did it take to get over shocks that occured in short term with VECM is studied. With the findings that are obtained, it is confirmed that subventions has a decreasing effect on red meat prices and it is determined that wealth and consumption of red meat established a pressure on the increase of red meat price. These findings are interpreted like size of the effect of subvention on price is based on structural reforms and prices are depended on subvention to some degree.