Evli bireylerde travma sonrası büyümeyi etkileyen faktörler
Factors influencing post-traumatic growth in married individuals
Yazar: NECLA BETÜL GÜMÜŞTOP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS MERVE MALAS
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, evli bireylerin travma sonrası büyüme düzeylerini etkileyen faktörlerin incelenmesidir. Çalışmada stresle çift olarak baş etme, psikolojik sağlamlık ve travma sonrası büyümenin birbirleriyle ilişkisi de incelenmiştir.
Çalışmada, katılımcılara Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Stresle Çift Olarak Baş Etme Envanteri uygulanmıştır. Çalışmaya 295 evli birey katılmıştır. Katılımcılardan toplanan verilerin analizi için SPSS 22 programı kullanılmıştır.
Psikolojik sağlamlığın çalışma durumu değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Travma sonrası büyümenin alt boyutlarından olan yaşam felsefesinde değişimin, çalışma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Travma sonrası büyüme ile stresle çift olarak baş etme arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Travma sonrası büyüme ile psikolojik sağlamlık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Stresle çift olarak baş etme düzeyinin travma sonrası büyümenin alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur.
Sonuç olarak, travma sonrası büyümenin çeşitli değişkenlerle ve stresle çift olarak baş etmeyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, travma sonrası büyüme, psikolojik sağlamlık ile ilişkili bulunmamıştır. Travma sonrası büyümenin, psikolojik sağlamlık ve stresle çift olarak baş etme ile ilişkili olması beklenmektedir. Ancak bu çalışmada psikolojik sağlamlık ile travma sonrası büyüme arasında ilişki bulunmamasından dolayı, örtük faktörlerin etkilerinin incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bundan sonra yapılacak olan ilgili çalışmalarda karma yöntem kullanılarak katılımcıların kendi fikirlerinin alınmasının literatüre katkı sağlayabileceği  düşünülmektedir. Buna ek olarak, evli çiftler ile çalışan uygulayıcıların, çiftlere travma sonrası büyüme kavramını tanıtarak, zorluklar karşısında olumlu değişim fırsatlarını keşfetmelerine destek olabilecekleri düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Travma sonrası büyüme, stresle çift olarak baş etme, psikolojik sağlamlık, evli bireyler

Abstract:
The primary aim of this study is to examine the factors affecting the levels of post-traumatic growth in married individuals. The study also investigates the relationships between dyadic coping with stress, psychological resilience, and post-traumatic growth.
In the study, participants were administered the Post-Traumatic Growth Inventory, the Brief Resilience Scale, and the Dyadic Coping Inventory. A total of 295 married individuals participated in the study. SPSS 22 software was used for the analysis of the data collected from the participants.
It was determined that psychological resilience varied statistically significantly according to the employment status variable. It was found that the change in life philosophy, which is a subdimension of post-traumatic growth, also varied statistically significantly according to employment status. A statistically significant positive relationship was identified between post-traumatic growth and dyadic coping. No statistically significant relationship has been found between post-traumatic growth and psychological resilience. It has been determined that the level of dyadic coping with stress significantly predicts the sub-dimensions of post-traumatic growth.
In conclusion, it was determined that post-traumatic growth is associated with various variables and dyadic coping with stress. However, post-traumatic growth was not found to be related to psychological resilience. It is expected that post-traumatic growth would be related to both psychological resilience and dyadic coping with stress. Nevertheless, due to the lack of a relationship found between psychological resilience and post-traumatic growth in this study, it was concluded that the effects of underlying factors should be examined. It is thought that future related studies using a mixed-method approach and incorporating participants' own opinions could contribute to the literature. Additionally, it is believed that practitioners working with married couples can support them in exploring opportunities for positive change in the face of challenges by introducing the concept of post-traumatic growth.
Key words: Post- traumatic growth, dyadic coping with stress, psychological resilience, married individuals