Bilim tarihi dersi veren öğretmenlerin bilimin doğasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi ve alanlarına göre karşılaştırılması
Investigating views of history of science teachers on the nature of science and comparion of them by their teaching field
Yazar: AHMET OKCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ BEZCİ BİRCAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Bilgi okuryazarlığı = Information literacy ; Bilim okuryazarlığı = Scientific literacy ; Bilim tarihi = History of science ; Bilimin doğası = Nature of science ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Türk bilim tarihi = Turkish science history

Özet:
Bu araştırmanın amacı bilim tarihi dersi veren öğretmenlerin bilimin doğası inanışlarını ve görüşlerinı incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Çankırı ili merkezinde ve ilçelerinde bulunan okullarda ortaöğretim kademesindeki görev yapan 160 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin 100'ü  doğa bilimleri (biyoloji, fizik, kimya) 60'ı ise sosyal bilimler (tarih) alanında gelmektedir. Elde edilen veriler öğretmenlerin bilim doğasına ilişkin inanışları genel düzeylerinin orta seviyede olduğunu ve cinsiyet, eğitim düzeyi, lisans eğitiminde bilim tarihi dersi alma durumu ve diğer derslerden yardım alma durumu gibi faktörlerin öğretmenlerin inanışları üzerinde belirgin bir fark yaratmadığını göstermiştir. Fakat öğretmenlerin bilimin doğası inanışları eğitim ve öğretim alanlarına göre farklılaşmaktadır. Ayrıca, doğa bilimleri ve sosyal bilimler alanlarından gelen öğretmenler arasında bilimin doğasına ilişkin birçok konuda görüş farklılıkları olduğunu tespit edilmiştir. İlk grup genellikle daha gerçekçi bir bakış açısına, ikincisi ise daha kabul edilebilir bir perspektife sahiptir. Çalışmadan elde edilen veriler dikkate alınarak araştırmacılar ve uygulayıcılar için farklı öneriler sunulmuştur. Bu öneriler, öğretmenlerin bilim doğası ile ilgili inançlarını ve görüşlerini iyileştirmeyi ve öğrencilere daha etkili eğitim sunmak için stratejiler geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the beliefs and views regarding the nature of science among teachers who teach the history of science. The research sample consists of 160 teachers working at the secondary education level in schools located in the central district and districts of Çankırı during the 2021-2022 academic year. Among the teachers, 100 are from the natural sciences (biology, physics, chemistry), and 60 are from the social sciences (history) field. The findings indicate that the teachers' beliefs about the nature of science are generally at a moderate level and that factors such as gender, educational background, taking a history of science course during undergraduate education, or seeking help from other courses do not create a significant difference in their beliefs. However, the beliefs about the nature of science vary depending on the education and teaching domains of the teachers. Furthermore, the study reveals that there are many differences in the views regarding the nature of science between teachers from the natural sciences and those from the social sciences. The first group tends to adopt a more realistic perspective, while the latter group tends to exhibit a more acceptable perspective. Based on the data obtained from the study, various recommendations have been proposed for researchers and practitioners to consider. These recommendations aim to enhance teachers' beliefs about the nature of science and develop strategies for providing more effective education to students.