900 megahertz elektromanyetik alanın adölosan dönemde sıçanların büyüme plağı üzerine etkisi
Effects of 900 megahertz electromagneti̇c fi̇eld on growth plate for rats duri̇ng adolescent
Yazar: GÖKHAN TEVFİK ATEŞ
Danışman: PROF. DR. SERVET KERİMOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Büyüme = Growth ; Büyüme plağı = Growth plate ; Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Epifiz bezi = Epiphyses ; Sıçanlar = Rats

Özet:
ÖZET
Amaç : Bu çalışmada EMA'nın adölesan iskelet gelişimi üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi için; EMA'nın adölesan dönemde epifizyel büyüme plağı üzerine olabilecek muhtemel etkilerini araştırmayı amaçladık
Materyal metod: Sıçanlar rastgele 3 eşit gruba ayrıldılar. Kontrol grubuna (K) ilave herhangi bir uygulama yapılmadı. EMA etkisine maruz bırakılan gruptaki (E)  sıçanlar her gün 1 saat süreyle kesintisiz 900 MHz EMA etkisine maruz bırakıldı. Sham grubuna (S) her gün bir saat EMA uygulanmaksızın pleksiglass fanus içinde tutuldu. Deney bitiminde sakrifiye edilen sıçanların bacakları diz ekleminden ampute edildi. Preperatta ratgele seçilen 3 farklı bölgeden epifizin total uzunluğu ve her bir zonun ( dinlenme, proliferasyon, hipertrofi) uzunlukları ölçüldü. Ayrıca her bir preperatta rastgele seçilen 3 farklı alanda; epifizyal plağın kahverengi nukleuslu TUNEL (+) kıkırdak hücreleri apopitotik olarak kabul edilerek apopitotik hücrelerin sayısı yüzde olarak ifade edildi.
Bulgular : Apopitozun fizis katmanlarından en fazla hipertrofi katmanında gözükmesine rağmen elektromanyetik alana maruz kalan farelerin  kontrol gruplarıyla kıyaslandığında hipertrofi katmanlarında apopitoz açısından anlamlı bir ilişki olmadığı görülmekte fakat proliferatif ve dinlenme katmanlarında anlamlı değişiklikler olduğu saptanmıştır. Fizis katmanları arasındaki uzunluklar karşılaştırıldığında toplam fizis katmanlarının uzunluğunun elekromanyetik alana maruz kalmayla değişmediği bunun yanında dinlenme katmanında elektromanyetik alana maruziyet ile anlamlı değişiklikler olduğu gözlemlenmiştir. Elektromanyetik alana maruziyet sonucunda fizisteki apoptoz ve katmanların tümünün uzunlukları arasındaki ilişkiye baktığımızda fizis katmanlarının toplam uzunluğu ile apopitoz arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bunun yanında dinlenme katmanında  EMA'a maruziyet ile apopitoz ve katman yükseklikleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. 
Sonuç :  Sonuç olarak EMA, hem apopitozis hem de uzunluk anlamında fizisin bazı katmanlarında  anlamlı değişikliklere neden olduğu gözlemlenmiştir. EMA 'nın fizisin normal yapısında değişikliklere neden olduğu açıkça belli olmasına rağmen bunun olumlu ya da olumsuz mu olduğu karmaşık olup bu konudaki çalışmaların daha ileri düzeyde yapılması gerekmektedir. 

Anahtar kelimeler : Elektromanyetik alan , Büyüme plağı , Apopitozis, Adölosan Rat

Abstract:
Purpose: In this study, our aim is to determine the probable effects of EMF's on epiphysial growth plate in adolescent period for determining EMF's effects on adolescent skeleton development and preventing the problems that might be stem from those effects in adultry period.
Material/Method: Rats are randomly divided into three equal groups. Any implementation is not applied to first group which is specified as control group (K). Rats are subjected to EMF effect (E) for one hour at same the time of every day. Sham groups rats are kept in bell glass  every day for one hour without subjecting to EMF effects. At the end of the experiment, sacrificed rats' leg's knees are amputed. From three different area, total length of epiphysis and each zone's lengths are given in terms of micrometer. Also, In three different area that are randomly chosen at each preparate, chondrocytes are identified in three different zones (dinlenme, proliferasyon ve hipertrofik) of epiphysial plate. Tunel (+) cartilage cells with brown nucleus are accepted as apopitotik and apopitotik cells are stated in terms of percentages.
Findings: Despite the fact that apopitoz is observed mostly in hipertrofi layer, rats which are subjected to EMF do not have any meaningful  relation in the sense of apopitos in hipertrofi layers compared to control groups. Though, meaningful changes are observed in proliferatif and dinlenme layers. When lengths between fizis layers are compared, It is observed that total lengths of fizis layers do not change with the EMF exposure. On the other hand, In dinlenme layer, meaningful changes are observed with EMF exposure. When we examine the relation between lengths of apoptoz in fizis and lengths of all layers, It is observed that as a result of EMF exposure there is no meaningful relation between total lengths of fizis layer and apopitoz. Besides, a positively and meaningful relation is observed between EMF exposure and apopitoz and layer heights.
Result: As a result, EMA has some meaningful effects on some layers of fizis in the context of both apopitozis and length. Although, It is obvious that EMA causes changes on normal structure of fizis, It is complicated to determine whether these are positive or negative and studies in this area are needed to be conducted at advanced levels.
Keywords: Electromagnetic field, growth plate, apopitozis, adolescent rat