İntrakraniyal anevrizmaların akım yönlendirici stentler ile endovasküler tedavisinin uzun dönem sonuçlarının değerlendirilmesi
Long-term results of intracranial aneurysms endovascular treatment with flow diverter devices
Yazar: ELİF SALMAN YALNIZ
Danışman: PROF. DR. ERCÜMENT ÇİFTÇİ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akım yönlendirici = Flow diverter ; Endovasküler tedavi = Endovascular treatment ; Radyoloji-girişimsel = Radiology-interventional ; Stentler = Stents ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Giriş ve amaç: İntrakraniyal anevrizmaların tedavisinde endovasküler yöntemler yaygın olarak kullanılmakta olup akım yönlendirici stentlerin tedavide kullanım sıklığı artmaktadır. Çalışmamız, akım yönlendirici stentlerle tedavinin uzun dönem takip sonuçlarını bildirmeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve yöntem: Kasım 2010- Mart 2019 tarihleri arasında akım yönlendirici stent ile tedavi edilerek en az 1 yıl takibi bulunan 21 hastanın radyolojik görüntüleri ve klinik raporları retrospektif olarak incelendi. Akım yönlendirici stent ile tedavi edilen anevrizmalarda işlem sırasında ve sonrasında gelişen teknik zorluklar, tromboembolik komplikasyonlar, anevrizmaların uzun dönem (>1 yıl) oklüzyon sonuçları ve hastaların morbidite- mortalite durumları değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların 18'i kadın, 3'ü erkekti. Hasta yaşları 34-73 arasında değişmekte olup, ortalama yaş 53 olarak bulundu. On yedi hastada tek anevrizma, üç hastada 2 anevrizma ve bir hastada 3 anevrizma mevcuttu. 18 hastada tek bir anevrizmayı tedavi etmek için bir adet stent kullanıldı. 3 anevrizması bulunan 1 hastada sağ İCA yerleşimli anevrizma için tek stent, sol İCA'da bitişik yerleşimli 2 anevrizmanın tedavisinde stent malpozisyonu nedeniyle teleskopik yerleştirilen 2 adet stent kullanıldı. İki hastada aynı segmentte bulunan 2 anevrizmayı tedavi etmek için tek stent kullanıldı. Beş hastada eş zamanlı koil embolizasyon uygulandı. Beş hastada işlem sırasında teknik zorluk izlenirken, 4 hastada tromboembolik komplikasyon, 1 hastada takipte asemptomatik stent içi stenoz ve 1 hastada akım yönlendirici stent ile tedavi sonrası 5.saatte SAK gelişti. Takipte toplam oklüzyon oranları 6. ay için %54, 1. yıl için %62 ve tüm takip süresi boyunca %75 olarak bulundu. Çalışmamızda genel mortalite ve kalıcı morbidite oranı %5 olarak bulundu.
Sonuç: Akım yönlendirici stentler, takiplerde anevrizma oklüzyon oranlarında görülen artış, düşük morbidite ve mortalite oranları nedeniyle intrakraniyal anevrizmaların endovasküler tedavisinde etkili cihazlardır. Ayrıca anevrizma boynu ya da kesesinden çıkan dalların açıklığının korunması kompleks intrakraniyal anevrizmaların tedavisinde
64
avantaj sağlamaktadır. Çalışmamızda anevrizma oklüzyon oranları takip süresi ile birlikte artmış olup gecikmiş kanama veya oklüzyon oranında azalma görülmemiştir. Ancak çok merkezli çalışmalarla uzun dönem takiplere ihtiyaç vardır.
Anahtar sözcükler: anevrizma, akım yönlendirici stent, endovasküler tedavi, uzun dönem, takip.

Abstract:
Introduction and purpose: Endovascular treatments widely used in the management of intracranial aneurysms, Flow-diverter devices (FDDs) are new-generation stents placed in the parent artery at the level of the aneurysm neck to disrupt the intra-aneurysmal flow thus favoring intra-aneurysmal thrombosis.The objective of this article is to define long-term follow-up results of aneurysms treated by FDD.
Material and method: We retrospectively examined radiologic images and clinical reports of 21 patients with 25 intracranial aneurysms who were treated with FDDs between November 2010 and March 2019 and followed up at least 1 year. Technical difficulties, thromboembolic complications, occlusion status of aneurysms and the patients morbidity and mortality status were evaluated.
Results: Eighteen of the patients were female and 3 were male. Patient ages ranged from 34 to 73, with an average age of 53. Seventeen patients had single aneurysm, three patients had 2 aneurysms and one patient had 3 aneurysms. In 18 patients, one stent was used to treat a single aneurysm. In one patient with 3 aneurysms, one stent was used for aneurysm located in the right ICA and 2 stents placed telescopically due to stent malposition were used in the treatment of 2 adjacent aneurysms located in the left ICA. A single stent was used to treat 2 aneurysms in the same segment in two patients. Coil embolization was performed additionally in five patients. Five patients had technical difficulties during the procedure, 4 patients developed thromboembolic complications, 1 patient was followed up as asymptomatic with stent stenosis and 1 patient developed subarachnoid hemorrhage at the 5th hour after treatment. The total occlusion rates at follow-up were 54% for the 6th month, 62% for the first year and 75% for the whole follow-up period. The overall mortality and permanent morbidity rate was found 5%.
Conclusion: Flow diverters are effective devices in the endovascular treatment of intracranial aneurysms due to the increase in aneurysm occlusion rates, low morbidity and mortality rates. In addition, maintaining the patency of the branches coming out of the aneurysm provides an advantage in the treatment of complex intracranial aneurysms. In
66
our study, aneurysm occlusion rates increased with follow-up period, and no delayed bleeding or decrease in the amount of occlusion was observed. However, long-term follow-ups are needed with multicenter studies.
Key words: aneurysm, flow diverter, endovascular treatment, long term, follow-up.