Üriner sistem taş hastalığı etyolojisinde risk faktörlerinin çok yönlü irdelenmesi
The comprehensive evaluation of risk factors in the etiology of urinary stone disease
Yazar: CÜNEYT ADAYENER
Danışman: DOÇ.DR. CÜNEYT İŞERİ
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
VI. ÖZET Medikal tedavi görmemiş bir üriner sistem taşının on yıl içinde % 50 oranında tekrarladığı ve genç yaş grubunu etkileyerek, önemli oranda morbidite ve iş gücü kaybına neden olduğu bilinmektedir. Ülkemizde taş hastaları ve normal popülasyonun biyokimyasal profilleri arasındaki farkları çevresel faktörlerle birlikte belirlemeyi ve hangi insanların taş hastalığı için risk altında olduğunu saptayarak, metabolik taş araştırmasının kimlere ve hangi düzeyde yapılması gerektiğini bulmayı amaçladık. Polikliniğimize Ocak 2000 ve Mayıs 2001 tarihleri arasında, tekrarlayan veya iki taraflı üriner sistem taş hastalığı nedeniyle başvuran 56 erkek, 27 kadın toplam 83 olgu ve taş hastalığı bulunmayan 53 olgu çalışmaya alındı. Olguların vücut kütle indeksleri, sosyoekonomik durumları, öz geçmişleri ve beslenme alışkanlıkları sorgulandıktan sonra, serum biyokimyaları, hemogramları, idrar kültürleri ve taş analizleri değerlendirildi. Yirmi dört saatlik idrarlarındaki, kalsiyum, oksalat, sitrat, ürik asit, sodyum, potasyum, magnezyum, askorbik asit, ozmolarite, protein, pH değerleri karşılaştırıldı. Çalışmanın sonucunda, üriner sistem taş hastalığına genç yaş grubunda daha sık rastlandığı, sık nüks ettiği ve önemli oranda iş gücü kaybına neden olduğu görüldü. Taş hastalarının taşsızlara göre eğitim seviyeleri daha yüksek, işlerinde daha az efor harcamakta ve daha kilolu oldukları saptandı. Eşlik eden hastalıkları ve ailelerinde taş hastalığı öyküsü olma oranı daha fazla olup kalsiyumdan daha zengin bir diyet ile beslenmektedirler. Taş hastalarında en sık görülen metabolik bozukluğun hipositratüri olduğu ve kontrol grubundaki taşsızlarda bile yirmidört saatlik idrar sitrat seviyesinin ciddi hipositratüri seviyesinin altında ( < 320 mg/gün ) bulunduğu görüldü. Taş hastalarının yirmidört saatlik idrarlarında kalsiyum, ürik asit, oksalat, sodyum ve askorbik asit seviyeleri taşsızlardan daha yüksek bulundu. Taş hastalarının açlık glisemisi, kolesterol ve trigliserid seviyeleri yaş ve vücut kütle indeksinden bağımsız olarak taşsızlardan daha yüksek bulundu. Taş analizlerinde en sık olarak kalsiyum oksalat taşına rastlanırken, taşların içeriğinde % 24 oranında magnezyum amonyum fosfatın bulunduğu saptandı. Tekrarlayan veya yüksek riskli taşlı olgular, özgün algoritmlere uygun olarak metabolik açıdan değerlendirilmeli, uygun diyet, enfeksiyon ve çevresel risk faktörlerinin ortadan kaldırılması ile önemli oranda morbidite ve iş gücü kaybının engellenmesi sağlanmalıdır.

Abstract:
VII. SUMMARY THE COMPREHENSIVE EVALUATION OF RISK FACTORS IN THE ETIOLOGY OF URINARY STONE DISEASE It is established that any urinary stone that receives no medical treatment, recurs in 50 % of the patients and especially affects the young generation, causing a considerable morbidity and loss of working hours. We aimed to investigate the differences between biochemical profiles and the environmental features of the normal and stone producing populations, in order to determine the groups under risk that necessitate a metabolic evaluation and the level of that evaluation. Our study groups consists of 83 patients, 56 males and 27 females, which consulted our department from January 2000 to May 2001 for their recurrent and / or bilateral urinary stone disease and 53 other subjects with no urinary stone disease history. The body mass index, socioeconomic status, history and the nutrition style of each case was noted and than the serum biochemistry, CBC ( complete blood count ), urinary culture and the stone analysis was performed. Calcium, oxalate, citrate, uric acid, sodium, potassium, magnesium, ascorbic acid, osmolarity, protein level and pH was determined in the urine collected during 24 hours from each subject. Finally, it was find out that urinary stone disease affects a young population, recurs frequently and causes an important loss of working hours. Stone formers had a higher education level, had a more sedentary life style and had a heavier body mass when compared to non-stone formers. Stone formers also had a higher rate of comorbidity, stone disease history in their family members and are consuming a diet richer in calcium. The most frequent metabolic anomaly of these stone formers was hypocitraturia and even the control group subjects were found to have a severe hypocitraturia ( < 320 mg/day ). These patients had a higher urinary level of calcium, uric acid, oxalate, sodium and ascorbic acid, when compared to the control group subjects. Again their fasting glycemia, blood cholesterol and triglyceride levels were higher. Calcium oxalate stones were the most frequent, according to the stone analysis and a magnesium ammonium phosphate content of 24 % was detected in the composition of whole stones Patients with recurrent or risky urinary stones should be offered a metabolic evaluation conformal to specific algorithms, then a significant morbidity and loss of considerable work hours should be prevented by institution of an adequate diet and by elimination of the infection and the environmental risk factors. ()8