Tüketici davranışını belirleyen faktörlerden biri olarak okul öncesi (4-6 yaş grubu) çocuğun aile satın alma kararına etkisi (Akhisar uygulaması örneği)
The effect of preschool (4-6 age group) child on purchase decisions of a family as one of the factors determining consumer behaviour (Practice example of Akhisar)
Yazar: SİNEM KABASAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZTÜRK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Manisa-Akhisar = Manisa-Akhisar ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Modern pazarlama anlayışı tüm faaliyetlerinin merkezine tüketiciyi
koymuştur. Tüketicinin memnun edilmesi yolu ile uzun dönemde karlılık, günümüz
modern pazarlama anlayışını benimsemiş işletmelerin amacıdır. İşletmeler istek ve
ihtiyaçlarını tatmin edecekleri tüketicileri yakından tanıma gereksinimi
duymaktadırlar.
Aile toplumun en küçük karar birimidir. Günümüz de anne baba ve
çocuklardan oluşan çekirdek aile yapısı yaygın olarak karşımıza çıkmakta ve bu aile
içinde kararlar eşitlikçi bir yaklaşım ile alınmaktadır. Toplumun değişen sosyoekonomik yapısı, aile içindeki rollerin de değişmesine neden olmuştur. Yeni aile
yapısı içinde, artık çocuklar da kararlarda söz hakkına sahip aile bireyleri
durumundadırlar.
Bu çalışma ile 4-6 yaş grubu çocukların ailelerin satın alma kararlarına
etkileri farklı ürün grupları dikkate alınarak incelenmiştir. Ayrıca anne-babaların
çocukları ile birlikte alışveriş deneyimleri ve çocukların tüketici olarak sosyalleşmesi
konularında düşünceleri araştırılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; örneklem grubu içinde yer alan
ailelerde anne ve babaların büyük çoğunluğunun 31-35 yaş aralığında ve üniversite
mezunu oldukları, annelerin ev hanımı, memur ve öğretmen, babaların ise esnaf, işçi
ve öğretmen oldukları görülmektedir. Örneklem büyük oranda orta gelirli, iki
çocuklu, eşitlikçi ve çekirdek ailelerden oluşmaktadır. Çocuklar özellikle kendi
kullanımlarında olan ürünler söz konusu olduğunda ailenin satın alma davranışı
üzerinde anne babalarından daha etkilidirler.
Çocukların satın alma davranışına etki eden faktörler; ihtiyaç, sosyal çevre,
reklamlar, aile bireyleri, mağaza ve vitrinler, promosyonlar ve internettir.
Araştırmada bu faktörlerin; ailenin tipi, annenin eğitimi ve mesleği, babanın eğitimi
ve mesleği, ailenin toplam geliri, çocuk sayısı, çocuğun cinsiyeti, çocuğun marka
farkındalığı, reklam mesajı farkındalığı, fiyat farkındalığı ve çocuğun bilinçli bir
tüketici olması düşüncesi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca çocukların tüketici
olarak davranışları ile annenin yaşı ve eğitimi, babanın yaşı ve eğitimi, ailenin aylık
toplam geliri ve çocuk sayısı arasında ilişki tespit edilmiştir.
Okul öncesi eğitim aşamasında bulunan 4-6 yaş grubu çocukların araştırma
evreninin kısıtlılığı çerçevesinde ailenin satın alma ve tüketim kararlarında çeşitli
düzeylerde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aile, Çocuk, Satın alma, Tüketici, Tüketim

Abstract:
The modern marketing approach has based the consumers at the center of all
its activities. Profitability in the long term through the satisfaction of the consumer is
the aim of enterprises that have adopted the current modern marketing approach.
Enterprises are in need to know the consumers closely to satisfy their requests and
needs.
The family is the smallest decision-making unit in society. Today, the nuclear
family structure consisting of parents and children is common and decisions are
taken with an egalitarian approach within these kinds of families. The changing
socio-economic structure of society has also caused the roles in the family to change.
Within the new family structure, children are now also family members with a say in
the decisions.
In this study, the effects of children aged 4-6 years on families' purchasing
decisions were examined by observing different product groups. In addition, parents'
thoughts on shopping experiences with their children and the socialization of
children as consumers were investigated.
According to the findings of this study, we observed that most of the parents
in the sample group are between the ages of 31-35 and university graduates, also, the
mothers are housewives, officials and teachers, and the fathers are tradesmen,
workers and teachers. The sample group largely consists of middle-income, two
children, egalitarian and nuclear families. Children are more effective in the
purchasing behavior of the family than their parents, especially regarding products
for their use.
Factors affecting children's purchasing behavior are personal needs, social
environment, advertisements, family members, stores, showcases, promotions and
the internet. In the research, these factors were found to be related to the type of
family, the education and profession of the mother and the father, the total income of
the family, the number of children, the gender of the child, and the child's brand
awareness, advertising message awareness, price awareness and the idea of the child
being a conscious consumer. In addition, a relationship was found between the
behavior of children as consumers, the mother and father's age and education, the
family's monthly total income, and the number of children.
As a result, the children in the 4-6 age group in the preschool education stage
were effective at various levels in the purchasing and consumption decisions of the
family within the framework of the limitation of the research population.

Anahtar Kelimeler: Consumption, Consumer, Purchase, Family, Child.