Yığma bir seyir kulesinin dinamik analizi
Dynamic analysis of a masonary tower
Yazar: GÜRKAN BALTACI
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KADİR PEKGÖKGÖZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yığma yapılarda kullanılan malzemelerin gevrek olması nedeniyle mühendislik açısından istenmeyen davranışlar görülmekte, taşıma kapasitesinin aşılması durumunda ani kırılmalara ve çatlamalara yol açmaktadırlar. Söz konusu nedenlerden dolayı yığma yapılar depreme dayanıklı yapılar olarak değerlendirilmemektedirler. Yığma yapı örneklerinden biri de kulelerdir. Seyir kulelerinde, özellikle tarihi olanlarında yaygın olarak yığma ve ahşap taşıyıcı sistemler görülmektedir.
Çalışmanın konusunu oluşturan seyir kuleleri gibi yığma tipe sahip yapıların deprem ve rüzgâra karşı davranışlarının bilinmesi ve dayanıklılıklarının artırılması gerekmektedir. Betonarme ve çelik yapıların hem yatay yükler ve hem de düşey altında nasıl davrandığı, elde edilen tecrübeler neticesinde matematiksel olarak da ifade edilirken, yığma yapıların düşey ve bilhassa yatay yükler altındaki davranışı belirsizliğini korumaktadır. Yığma yapıların deprem karşısında ki davranışı, yetersizlikleri, depreme dayanıklı donatı takviyeli binaların tasarımı, hasar görmüş binaların onarımı vb. konular üzerinde halen araştırmalar sürmektedir.
Bu çalışmanın amacı, yığma bir seyir kulesinin dinamik analizinin gerçekleştirilmesidir. Araştırma sonuçlarına göre, yığma yapıların basınç dayanımları her ne kadar yüksek olsa da kayma gerilmelerine karşı olan dayanım sınır değerlerinin basınç gerilmeleri karşısında oldukça zayıf kaldığı tespit edilmiştir. Bu tip narin yapıların sünekliliklerinin olabildiğince yüksek olması gerekirken tam tersi düşük sünekliliğe sahip yığma yapı tekniğiyle inşa edilmesi durumunda yapıda oluşacak gerilmelerin karşılanabilse bile, büyük depremlerde gevrek kırılmalardan kaynaklanan hasarlardan kaçınılamayacağı görülmüştür.

Abstract:
Due to the brittleness of materials used in masonry structures, undesirable behaviors are seen in terms of engineering and if they are exceeded, they cause sudden breaks and cracks. For these reasons, masonry structures are not considered as earthquake resistant structures. One such example is the towers. In towers, masonry and wooden bearing systems are commonly seen, especially from historical ones.
The behavior of masonry structures such as cruise towers, which are the subject of the study, should be known and their durability should be increased. While the behavior of reinforced concrete and steel structures under both horizontal loads and verticals is expressed mathematically as a result of the experiences obtained, the behavior of masonry structures under vertical and especially horizontal loads remains unclear. Behavior of masonry structures against earthquakes, deficiencies, design of earthquake resistant reinforcement reinforced buildings, repair of damaged buildings and so on. Researches are still ongoing.
The aim of this study is to investigate the dynamic analysis of a masonry tower. According to the results of the research, although the compressive strength of the masonry structures is high, it is determined that the resistance limit values against shear stresses are quite weak against the pressure stresses. While the ductility of this type of delicate buildings should be as high as possible, on the contrary, it is observed that even if the stresses to be formed in the structure can be met in case of being constructed with the low ductility masonry structure technique, brittle fractures cannot be avoided at present.