Geçmişten günümüze Türk kültüründe av ve avcılık
Game and hunting in Turkish culture from past to present
Yazar: GÖKHAN TÜRK
Danışman: PROF. DR. CANER IŞIK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bozkır kültürü = Steppe culture ; Halk kültürü = Folk culture ; Spor kültürü = Sport culture ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk kültürü = Turkish culture

Özet:
Geçmişten Günümüze Türk Kültüründe Av ve Avcılık adlı bu çalışmada avcılığın dünya tarihindeki yeri ile Türk tarihi ve kültürü içindeki durumu ele alındı.
Bu çalışmanın amacı tarihten günümüze dek Türk avcılığının Türk kültürünün içindeki yerini elde edilen bilgiler ışığında derinlemesine incelemektir. Bu doğrultuda tarihî yazılı kaynaklardaki bilgiler temel veri kaynaklarından biridir. Ayrıca Türk avcılık geleneğini ve kültürünü yaşatan kaynak kişiler ile görüşmeler yapılarak elde edilen bilgiler çalışma için ikinci temel veri kaynağıdır. Bu iki temel veri kaynağından elde edilen bilgilerin değerlendirilmesiyle günümüz sözlü kültüründe yaşayan Türk avcılık kültürünü genel çizgileri ile tanımlayabilmek çalışmanın amaçlarından biridir. 
Çalışma altı ana bölümden oluşmaktadır. 
Birinci bölümde avcılık ve avlanmayla ilgili temel kavramlar, av hayvanları, av silahları ve temel avlanma teknikleri ile avcılığın dünya tarihindeki gelişim evreleri hakkında bilgi verildi. 
İkinci bölümde avcılığın Türk kültürü içindeki durumu ele alındı. Tarihî Türk kültüründe avcılığa dair avlanmanın başlıca amaç ve işlevleri, kullanılan av silahları, avlanma teknik ve taktikleri, avcılıkla ilgili olarak gelişen inançlar ve bu inançlar etrafında oluşan ritüeller ile uygulamalara yer verildi.
Diğer bölümlerde ise avcılığın günümüz Türk sözlü kültüründeki durumu çeşitli yönlerden ele alındı. Bu bağlamda saha çalışması yapıldı. Bu saha çalışması iki temel alanda yürütüldü. Merkez çalışma alanı olan Ege Bölgesinde yüz yüze görüşme ve odak görüşme yöntemleri kullanılarak kaynak kişilerden elde edilen bilgiler, sözlü ve yazılı Türk kültürü açısından incelendi. Elde edilen veriler ile çalışmanın ikinci bölümünde yer alan bilgiler karşılaştırıldı. Böylece günümüz Türk avcılık kültürünün eski Türk avcılık kültürü ile bağlantısı incelendi. Ayrıca Türk avcılık kültüründe avcılıkla ilgili inanç ve uygulamalar işlevsel açıdan değerlendirildi. Saha çalışmasının ikinci temel alanını Türkiye'deki altı coğrafi bölgeden ikişer il oluşturdu. Bu illerden en az on kişi ile yapılan anketlerden elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edildi. Analiz sonuçları yüz yüze görüşmelerden elde edilen bilgilerin Ege Bölgesi dışındaki diğer bölgelerde de var olup olmadığını belirlemek amacıyla kullanıldı. Yine bu bilgiler konu hakkında daha sonra yapılacak çalışmalar için bir ön bilgi mahiyetinde değerlendirildi.

Abstract:
In this study titled Game and Hunting in Turkish Culture from Past to Present, the place of hunting in world history and its situation in Turkish history and culture were discussed.
The aim of this study is to examine in depth the place of Turkish hunting in Turkish culture from history to the present in the light of the information obtained. In this regard, information in historical written sources is one of the basic data sources. In addition, the information obtained by interviewing the resource persons who keep the Turkish hunting tradition and culture alive is the second main data source for the study. One of the aims of the study is to define the Turkish hunting culture in general terms, which lives in today's oral culture, by evaluating the information obtained from these two basic data sources.
The study consists of six main sections.
In the first part, information was given about hunting and basic concepts related to hunting, hunting animals, hunting weapons and basic hunting techniques, as well as the development stages of hunting in world history.
In the second part, the status of hunting in Turkish culture was discussed. The main purposes and functions of hunting in historical Turkish culture, the hunting weapons used, hunting techniques and tactics, the beliefs that developed regarding hunting, and the rituals and practices formed around these beliefs were included.
In other chapters, the situation of hunting in today's Turkish oral culture was discussed from various aspects. In this context, field work was carried out. This field work was carried out in two main areas. The information obtained from the source persons using face-to-face interview and focus interview methods in the Aegean Region, which is the central study area, was examined in terms of oral and written Turkish culture. The data obtained were compared with the information in the second part of the study. Thus, the connection between today's Turkish hunting culture and the old Turkish hunting culture was examined. Additionally, hunting-related beliefs and practices in Turkish hunting culture were evaluated from a functional perspective. The second main area of the field study was two provinces from each of the six geographical regions in Turkey. The data obtained from the surveys conducted with at least ten people from these provinces were analyzed with the SPSS program. The analysis results were used to determine whether the information obtained from face-to-face interviews was also available in other regions outside the Aegean Region. Again, this information was evaluated as preliminary information for future studies on the subject.