Türkiye'de uygulanan döviz kuru politikalarının Türk otomotiv sektörünün rekabet gücü ve ihracatı üzerindeki etkileri:Ampirik analiz
Turkey's exchange rate polisies effect on Turkish automotive industry's competitiveness and exports: An empirical analisys
Yazar: MURAT USTAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru rejimi = Exchange rate regime ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; İhracat = Export

Özet:
Uluslararası ticaret teorilerinin genel çerçevesini, ekonomisi dış ticarete açık ülkelerin ulusal refahının daha fazla yükseleceği varsayımı oluşturur. Ulusal refahın yükselmesine paralel olarak toplam harcamaların yükselmesi, iktisadi büyümenin sürmesine olumlu katkıda bulunur. İhracata odaklanan üretici ve sektörlerin desteklemesi ve yerel ekonomide istikrarın sağlanması amacıyla, para politikası uygulayıcıları, küresel piyasalardaki gelişmeleri de dikkate alarak iktisat politikalarını oluşturmaya çalışırlar. Kısa vadeli çözümlere odaklanan tedbirlerin kalıcı çözümler üretmeyerek, uzun dönemde daha büyük problemlere yol açtığı görülür. Bu tür politikaların beklenenin aksine rekabet gücünü olumsuz etkileyerek, dış ticarete açık olan sektörlerin daha düşük verimlilik oranları ile üretim yapmasına sebep olur. Dış ticaret sektör ve firmalarını desteklemenin en sağlıklı yolu, yurtiçinde istikrarlı ve uzun vadeli para politikalarının uygulanmasıdır. Yurtiçi piyasalarında sağlanan istikrar yerli ve yabancı yatırımcıların uzun vadeli yatırım planları kolaylaştırır. Uzun dönemde döviz kurunun ihracat ve ithalat üzerindeki çift yönlü etkisi literatürde pek çok ampirik çalışmaya konu olmaktadır. Sektörel bazdaki rekabet gücü analizleri daha sağlıklı karşılaştırmalar yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenle literatürdeki çalışmaların büyük kısmının sektörel bazda rekabet gücü ölçümüne yoğunlaştığı görülür.
1996?daki GB antlaşmasından sonra otomotiv sektörü, özellikle 2000?li yıllardaki politik istikrarın etkisi ile, ihracattın lokomotif sektörü haline gelmiştir. Yıllık üretim kapasitesi 1,5 milyon âdetin üzerindedir. Sektörün dış ticaret hacmi çift yönlü olarak yüksektir. İhracatta lider sektör konumunda olmasına rağmen, üretimin pek çok aşamasında yüksek ara malı ithalatına ihtiyaç duyulmasından ötürü ithalatı da yüksektir. 
Son yıllarda sektörün ithalatı ile ihracatı arasındaki farkın giderek daralmakta olduğu gözlenmektedir. Sektörün uluslararası piyasalarda rekabet gücünü koruyabilmesi için verimliliği arttırıcı tedbirler alınmak zorundadır. Otomotiv ürünlerinde üreticilerin kar marjı giderek azalmaktadır. Küresel piyasaların giderek kızışan rekabet koşulları üreticileri daha yüksek katma değere sahip üretim teknikleri geliştirmeye zorlamaktadır. Sektör üreticilerinin ihracat performansları ülke ekonomisine pozitif katkıda bulunarak, sektörün ve ülkenin uluslararası piyasalarda rekabet gücünde oldukça etkilidir. Artan rekabet gücü ve ihracat, nihayetinde Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayarak ulusal refahı yükseltecektir.


Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru Politikaları, Türk Otomotiv Sektörü, İhracat

Abstract:
International trade theory is based on the assumption that trade increases the national wealth of the countries. In parallel to the increased national wealth, expenditures also rise which contribute to the sustainability of the economic growth. It is also observed that the decision makers and government resort to different methods to support the manufacturers and the sectors focusing on exports. It is further seen that these short term and interim measures fail to offer lasting solutions in the long term, that they negatively affect the competitiveness and that they lead to low productivity in the sectors. The best way to support the sectors and companies active in foreign trade is to implement stable and long term monetary policies in domestic economy and to ensure that the foreign investors make long term investment plans. The impacts of the currency rates on imports and exports in the long term have been verified in a number of empirical studies. Automotive sector, a lead sector in exports in Turkey since 2000s, has been going through a process of structural transformation in the aftermath of the customs union agreement signed in 1996; it has become a sector where 1.5 million cars are produced per year over the time. It is observed that the difference between exports and imports in the sector has become narrower in recent years. There are some measures that need to be taken to ensure that the sector preserves its competitiveness in the markets. In case of the implementation of these measures, the problems in the sector will be resolved as the profit margin will be narrowed down and this will lead to manufacturing of the value-added cars. The sector?s increased competiveness in the international markets will also increase the national wealth by contributing to the sustainable growth of Turkey?s national economy.



Key Words: Exchange Rate Policy, Turkish Automotive Industry, Export