Modern sübjektivite metafiziği bağlamında Kant'ta adaletin imkânı
The possibility of justice in Kant in the context of modern subjectivity metaphysics
Yazar: OĞUZ DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. KASIM KÜÇÜKALP
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Adalet = Justice ; Adaletsizlik = Injustice ; Deontolojik adalet = Deontic justice ; Hukuk öznesi = Law subject ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Siyasal özne = Political subject ; Öznellerarasılık = Intersubjectivity

Özet:
Bu çalışma, Kant'ın ahlâkî, estetik, hukukî ve siyâsî görüşleri üzerinde temellendirilebilecek bir adalet anlayışının imkânını, sübjektivite metafiziği bağlamında araştırmaktadır. Araştırma amacına yönelik olarak gerçekleştirilen sübjektivite tartışması, çalışma boyunca sürdürülmektedir. Ahlâk yasası, ahlâkî özne, deha, Yüce, sensus communis, adalet öznesi, kaotik özne, iç özgürlük, dış özgürlük benzeri kavramlar, tartışmanın çerçevesini belirleyen kavramlar olarak gün yüzüne çıkmıştır. Ahlâkî öznelliğin temellerinden doğacak bir adalet öznelliğinin imkânı, araştırma sırasında kendisini göstermiştir. Kant, böyle bir öznellik imkânı yoluyla sonlu insanları sonsuz bir adalet yolculuğuna hazırlamaktadır. Çalışmada Kant'ın, ahlâk yasasıyla hukuk arasındaki gerilimi nasıl aşmaya çalıştığı sorusu da cevaplanmaya çalışılmıştır. Kant düşüncesinde adaletin imkânı meselesine, ahlâk, estetik, siyaset, hukuk, tarih felsefesi pencerelerinden bakılmış ve Kant'ın bu alanlardaki çalışmalarına özellikle odaklanılmıştır. Ayrıca görülmüştür ki, ahlâk yasasının merkezi duyugusu olan saygı duygusundan sonra gelen insan sevgisi, hem insanı amaç gösteren ahlâk yasasıyla hem de özneler arası bir adaletin imkânıyla yakından alakalıdır. Kant'ın kritikleri boyunca gerçekleştirdiği adalet arayışı, aynı zamanda bitimsiz bir arayıştır. Zira adalet, hiçbir zaman kendi başına bir şey olarak insanlara tezâhür etmeyecektir.

Abstract:
This study explores the possibility of an understanding of justice, which can be based on Kant's moral, aesthetic, legal and political views, in the context of subjectivity metaphysics. The subjectivity discussion for the purpose of the research continues throughout the study. Concepts such as moral law, moral subject, genius, Supreme, sensus communis, subject of justice, chaotic subject, inner freedom, outer freedom have emerged as concepts that determine the framework of the discussion. The possibility of a subjectivity of justice that will arise from the foundations of moral subjectivity showed itself during the research. Through such a possibility of subjectivity, Kant prepares finite people for an endless journey of justice. In the study, the question of how Kant tried to overcome the tension between moral law and law was also tried to be answered. The possibility of justice in Kant's thought has been looked at from the perspectives of morality, aesthetics, politics, law, philosophy of history, and Kant's work in these areas has been particularly focused. It has also been seen that human love, which comes after the feeling of respect, which is the central emotion of the moral law, is closely related to both the moral law that aims at the human being and the possibility of an intersubjective justice. Kant's quest for justice throughout his critiques is also an endless quest. Because justice will never manifest to people as something in itself.