Örgütsel özdeşleşmenin oluşmasında belirleyiciler olarak etik liderlik ve etik iklim: Otel işletmelerine yönelik bir uygulama
The ethical leadership and climate as the determiners of the organizational identification: A field study on hotel establishments
Yazar: MURAT YEŞİLTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM TUNA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etik iklim = Ethical climate ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Liderlik = Leadership ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Örgütsel bütünleşme = Organizational integration ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; Özdeşleşme = Identification ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireylerin örgütleriyle özdeşleşmelerinde etik liderliğin ve örgütün genel etik ikliminin etkili olup olmadığını araştırmaktır. Araştırma değişkenler arasındaki ilişkileri açıklayan ve araştırma alanının durumunu ortaya koyan ilişkisel bir araştırma niteliğindedir. Çalışma Türkiye'de faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerini kapsamaktadır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistikler yapılmış hipotezlerin testi için çok değişkenli istatistikî yöntemlerden Yapısal Eşitlik Modeli tercih edilmiştir.Çalışmanın anket kısmı üç bölümden ve demografik değişkenlerden oluşmaktadır. İlk kısımda demografik değişkenleri içeren sorular yer almaktadır. İkinci kısımda 36 sorudan oluşan etik iklim ölçeği bulunmaktadır. Üçüncü kısımda etik liderlik ölçeğine yönelik on soru yer almaktadır Dördüncü bölümde ise örgütsel özdeşleşmeyi ölçmek amacıyla altı maddelik özdeşleşme ölçeği bulunmaktadır.Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, etik liderliğin etik iklim ve örgütsel özdeşleşme üzerinde ayrıca etik iklimin de örgütsel özdeşleşme üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Etik liderlikle örgütsel özdeşleşme düzeyi arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu araştırmada elde edilen bulgular arasında yer almaktadır (r=0,537; p<0,001). Buna ilaveten etik iklim boyutları ile etik liderlik arasında da pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmada etik iklim boyutlarıyla örgütsel özdeşleşme arasında da pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışmada literatürde yer alan sınırlı sayıda çalışmadan farklı olarak etik liderlik ve örgütsel özdeşleşme ile araçsallık etik iklimi arasında pozitif yönlü ve olumlu bir sonuç olduğu görülmektedir.Araştırma sonuçlarında; etik liderlikle örgütsel özdeşleşme arasında etik iklimin aracılık etkisinin olduğu görülmektedir. Çalışmada ilk olarak etik liderliğin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinin g= 0.60 olduğu aracı değişkenin modele dahil edilmesiyle bu etkinin g= 0.26'ya düştüğü belirlenmiştir. Buna ilaveten etik liderlik ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide etik iklimin alt boyutlarının da bir aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to research whether ethical leadership and common ethical climate in the organizations has an impact on individuals? identification with their organizations or not. The study, which is a relational one, explains the relationships between variables and presents the status of the field of the study. The study covers five-star hotel establishments in Turkey. First, descriptive statistics, then structural equation modeling among multivariate statistics were used in analyzing the findings of the study.The questionnaire of the study consists of three sections and demographical variables. The first section consists of demographical questions. The second section consists of an ethical climate scale which has 36 items. In the third section, there are ten questions regarding ethical leadership scale. In the fourth section, there is an identification scale with six items to evaluate organizational identification. Findings from this research indicates that ethical leadership has an impact on ethical climate and organizational identification; and furthermore, ethical climate has an impact on organizational identification. That there is a positive relationship between the levels of ethical leadership and organizational identification is among the study?s findings (r=0,537; p<0,001). In addition to this, there is positive and significant relationship between the dimensions of ethical climate and ethical leadership. Positive and significant relationships were detected between ethical climate dimensions and organizational identification. In this study, apart from the other studies in the literature, it is seen that there is a positive consequences between ethical leadership, organizational identification and instrumentalist ethical climate.Findings of this research indicates that ethical climate has a partial mediation effect between ethical leadership and organizational identification. In the study, the impact of ethical climate on organizational identification is found as g= 0,60; and, after the inclusion of the mediating variable to the model, this impact falls back to g= 0,26. In addition to all these, the subdimensions of ethical climate have a partial mediation effect on the relationship between ethical leadership and organizational identification.