Türk sinemasında kadının sunumu: Atıf Yılmaz'ın 1980'li yıllarda kadın konusunu ele aldığı film örnekleri
The presentation of the women in Turkish cinema: The samples which Atıf Yılmaz has handled women in 1980s movies
Yazar: SALİH ZAMAN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF YURDİGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kadınlar = Women ; Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yılmaz, Atıf = Yılmaz, Atıf

Özet:
Türk sineması, ilk örneklerinden günümüze kadar hiçbir döneminde toplumsal yapıdan bağımsız olmamıştır. Bu özelliğinden dolayı tıpkı toplumda olduğu gibi Türk sinemasında da arka plana itilen kadınlar, erkek egemen düzende var olma mücadelesi vermiştir. Kadının sosyal konumu ve bu konuma etki eden faktörlerin, toplumsal cinsiyet rolleri ile bu rollerin Türk tarihindeki karşılıkları bağlamında ele alındığı bu çalışmada, kadın konusunun Türk sinemasında nasıl işlendiği araştırılmıştır. Konuyla ilgili gerekli teorik bilgiler verildikten sonra mevzunun daha iyi anlaşılabilmesi adına usta yönetmen Atıf Yılmaz'ın 1980'li yıllarda kadın konusuna dikkat çektiği filmler örnek olarak incelenmiştir. 
Çalışma kapsamında yapılan araştırma ve incelemelerde, Türk sinemasında temsil edilen kadınların, mevcut erkek egemen (ataerkil) düzen içerisinde önemli sorunlarının olduğu tespit edilmiştir. Yaşanılan coğrafya, töre, örf-adet, gelenek-görenek baskıları, eğitim ve çalışma imkânları gibi birçok önemli hususun kadının toplumdaki durumunu etkilediği anlaşılmıştır. Çalışmanın son kısmında kadın konusunu ele aldığı filmleri örnek olarak incelenen Atıf Yılmaz'ın da Türk toplumundaki mevcut kadın sorunlarını sinemaya ustaca aktardığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Toplumsal Cinsiyet, Türk Kadını, Türk Sineması, Atıf Yılmaz Filmleri

Abstract:
Since its first samples of production, Turkish cinema had never been independent of the social structure. Because of this peculiarity, women, which had been subordinated in motion pictures like as in the society, struggled for their existence against the male-dominating order. In this study, the social situation of women and the factors which affect this situation are considered in the contexts of social gender roles and the reflections of these roles from Turkish history. In this study, through which the representations of Turkish woman in cinema are examined, films made by master director Atıf Yılmaz are studied as references.
As a result of study and analyses made in comprehension, many significant problems have been affirmed in the women representations in Turkish cinema, within patriarchal social system. Parallel with the films, many important conditional factors like as the geography, customs, traditions, educational levels and job placement abilities, influence the situations of women in the society. In the last section of the study, it is confirmed that Atıf Yılmaz, whose films about woman subject are examined, has adapted the existent social problems of women in his films.
 
Keywords: 
Social gender, Turkish woman, Turkish cinema, Atıf Yılmaz films.