Minimal hepatik ensefalopati tanısında kullanılan psikometrik testlerde yaş ve eğitim durumuna göre Türkiye normal değerlerinin belirlenmesi ve kompanze sirozlu hastalarda minimal hepatik ensefalopati prevalansının araştırılması
Determination of normal values in Turkish population based on psychometric tests used in the diagnosis of minimal hepatic encephalopathy in age and educational status and investigation of prevalence and minimal hepatic encephalopathy in patients with compensated cirrhosis
Yazar: BURAK ÖZBAŞ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN CİHAN YURTAYDIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ensefalopati = Encephalopathy ; Hepatik ensefalopati = Hepatic encephalopathy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Psikometri = Psychometrics ; Standartlar = Standards ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı minimal hepatik ensefalopati tanısında kullanılan psikometrik hepatik ensefalopati skor test bataryasının ülke standardizasyonun yapmak, sonrasında bu normal değerler kullanılarak PHES test bataryası ile sirotik hastalarda minimal hepatik ensefalopati prevalansını hesaplamaktadır. Ayrıca bir diğer yöntem olan kritik titreşim frekansı (CFF) testi ile MHE oranlarına bakılacak ve iki yöntemin korelasyonu incelenecektir. Son olarak bu yöntemlere göre MHE saptanan hastalarda MHE ile ilişkili olan parametreler incelenecektir.
Materyal ve metod: Bu çalışma tek merkezli retro-prospektif bir çalışmadır. Öncelikle sağlıklı gönüllüler grubuna 816 kişi (kadın/erkek 416/400) alınarak PHES test bataryası standardizasyonu yapıldı. Sonrasında 107 kompanze sirozlu hastaya (kadın/erkek 54/53) hem PHES test bataryası, hem de CFF testi uygulanmıştır.
Sonuç: Sağlıklı gönüllülerin verileri ile ülke normallerine ulaşıldı. Yapılan değerlendirmede hem yaş, hem de eğitim seviyesinin bağımsız olarak sonuçları etkilediği görüldü. Yaş ile testlerin arasındaki ilişki incelendiğinde SNT ve ÇÇT'de zayıf (r değeri 0,06 ile 0,37 arasında), DST ve SBT-A ve B'de ise orta ilişki olduğu (r değeri 0,43 ile 0,50 arasında) görüldü. Aynı şekilde eğitim ile testlerin arasındaki ilişki incelendiğinde de yine aynı şekilde SNT ve ÇÇT'de zayıf (r değeri 0,16 ile 0,28 arasında), DST ve SBT-A ve B'de ise orta veya güçlü ilişki olduğu (r değeri 0,46 ile 0,59 arasında) görüldü. Testlerin altı farklı yaş grubuna standardize edilmesi sonrasında PHES test bataryası sirotik hastalara uygulandı. PHES test bataryasına göre minimal hepatik ensefalopati (MHE) prevalansı % 43 olarak bulundu. Sonrasında aynı seansta hastalara CFF test uygulandığında MHE prevalansı % 33,6 olarak bulundu. İki testin uyumuna bakıldığında Cohen'in kappa uyum katsayısı 0,373 olarak bulundu. Korelasyon analizinde hem PHES test bataryası, hem de CFF ile yaş, MELD skoru, FIB-4 skor, Child-Pugh skor, amonyak ve albümin seviyesi ile korelasyon olduğu
görüldü. Ek olarak PHES test bataryasında eğitim ile güçlü korelasyon saptanırken, APRI skor ile de zayıf korelasyon gözlendi.
Tartışma: Bu çalışma ile PHES test bataryasının Türkiye normallerine ulaşılmıştır. Sonrasında sirozlu hastalarda PHES test ile CFF test karşılaştırılarak uyumlarına bakılmış ve son olarak ta MHE oranının hangi parametrelerde yüksek olduğu incelenmiştir. Bize göre bu çalışma MHE alanında yapılacak pek çok çalışmanın öncüsü olacaktır.

Anahtar kelimeler: Siroz, minimal hepatik ensefalopati, psikometrik hepatik ensefalopati skorlama testi, kritik titreşim frekansı, standardizasyon

Abstract:
Background and aims: The aim of this study is to make the country's standardization of psychometric hepatic encephalopathy score test battery which is used in the diagnose of minimal hepatic encephalopathy, then to calculate the prevalance of MHE in compensated cirrhotic patientes with the help of PHES test battery. We will also look at the MHE rate by another method (CFF test), and investigate the correlation between two methods. Finally, the parameters associated with MHE will be discussed in the patients who were considered as MHE accordint to at least one of two methods.
Material and method: This is a single center retro-prospective study. First, PHES test battery was standardized using the healthy volunteers group which consisted 816 people (female/male 416/400). Afterwards, both PHES test battery and CFF test were applied to compensated cirrhotic patient group which consisted 107 patients (female/male 54/53).
Results: We have reached country normals via the healthy volunteers' data. In the assessment, we have seen that both age and education independently effects the results of all psychometric tests. When we investigate the correlation between age and tests. we see that there is a weak correlation in SDT and LDT (r: 0,06 – 0,37), but a moderate correlation in DST and NCT-A and B (r: 0,43– 0,5). When we investigate the correlation between education level and tests there is a weak correlation in SDT and LDT (r: 0,16 -0,28), but a moderate or strong correlation in DST and NCT-A and B (r:0,46-0,59). After the standardization of the tests by six age group, they were applied to cirrhotic patients. We found the prevalence of the MHE as 43 percent. We applied the CFF test in the same session and found the prevalance as 33,6 percent. We found the Cohen's kappa coeefficient as 0,373. In cirrhotic patients both the PHES test
battery and CFF correlated with age, ammonium levels, albümin levels, Child-Pugh class, Child-Pugh score, MELD class and FIB-4 score. In addition to these, PHES test battery correlated with APRI score and Education levels.
Discussion: Thanks to this study, we have reached the normal values of PHES test battery. Afterwards, we compared the PHES test battery with CFF test and investigated two tests' compliance. Finally we investigated the parameters which are pathological in the diagnosis of MHE. We think that this study will be the pioneer of many studies in this topic.

Key words: Cirrhosis, minimal hepatic encephalopathy, psychometric hepatic encephalopathy score test, critical flicker frequency, standardization