Esmer ve siyah alaca sığırlarda büyüme eğrilerinin doğrusal ve doğrusal olmayan modellerle analizi
Analysis of growth curve in brownswiss holstein friesian cattles using linear and non-linear models
Yazar: BAHRİ BAYRAM
Danışman: PROF.DR. ÖMER AKBULUT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Arastama, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım İşletmesi sığır sürüsünde 1987-1998 yılları arasında doğan Esmer ve Siyah Alaca dişi sığırların ağırlık-yaş verileri kullanılarak, ağırlığın yaşa göre değişimini açıklayan en iyi modeli tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla 2 doğrusal (kuadratik ve kübik) ve 5 doğrusal olmayan (Brody, Bertallanfy, Logistik, Gompertz ve Richards) büyüme modelleri kullanılmıştır. Doğum-ergin çağ ağırlıklarının bireysel analizinde her iki ırka ait hayvanların büyüme eğrilerine en iyi uyumu Richards modeli vermiştir. Bu modelle tahminlenen A, B, k ve m parametreleri Esmerlerde 504±6.89 kg, 0.6674±0.0263, 0.0573±0.0019/ay ve 3.8±0.4; Siyah Alacalarda ise sırasıyla 492±6.97 kg, 0.7708±0.0341, 0.0537±0.003 l/ay ve 3.5±0.9 şeklinde olmuştur. Richards modeline ait parametrelerden A ve k' ya doğum yılının, B'ye doğum yılı ve ırkın, m parametresine ise doğum yılı ve mevsimin etkisi çok önemli (PO.01) çıkmıştır. Ana yaşının ise parametrelere etkisi önemsiz bulunmuştur. Doğum-3 yaş dönemindeki ağırlık-yaş verilerinin doğrusal ve doğrusal olmayan modellerle bireysel analizinde, R2 istatistiği balonundan modeller arasında herhangi bir farklılık bulunmamıştır. Fakat HKO istatistiği bakımından en iyi sonucu Richards modeli vermiştir. A, B, k ve m parametreleri Esmerlerde 456±7.11 kg, 0.4595±0.030, 0.0826±0.030/ay ve 7.4±1.0; Siyah Alacalarda ise 429±8.30 kg, 0.4349±0.0378, 0.1016±0.0132/ay ve 9.2±1.1 şeklinde tahminlenmiştir. Doğum-3 yaş dönemine ait ağırlıklardan tahminlenen parametrelerden A'ya ırkın, B'ye doğum yılının, k'ya ana yaşının ve m parametresine ise doğum yılının etkisi çok önemli (PO.01), k parametresine ise doğum yılının etkisi önemli (P<0.05) çıkmıştır. Doğum-ergin çağ ve doğum-3 yaş dönemine ait ağırlıklardan tahminlenen parametreler arasında istatistiksel olarak çok önemli (P<0.01) farklılıklar bulunmuştur. Gerek doğum-ergin çağ ve gerekse doğum-3 yaş döneminde elde edilen parametreler arasındaki fenotipik ilişki, doğum ağırlığı yüksek olan hayvanların daha hızlı geliştiklerini, ergin ağırlığa daha erken ulaştıklarını ve ergin ağırlığının daha düşük olduğunu göstermiştir. Doğum-ergin çağ dönemine ait parametreler ile bu parametrelerin elde edildiği hayvanlara ait 1. ve 2. laktasyon süt verimleri arasındaki fenotipik korelasyonlar genelde çok düşük olmuştur. İki ırka ait kayıtlar birleştirilerek elde edilen düzeltilmemiş 2. laktasyon süt verimi ile m parametresi arasında, Siyah Alaca sığırlarda ise hem düzeltilmiş (buzağılama yılı ve mevsimi) hem de düzeltilmemiş 2. laktasyon süt verimi ile B parametresi arasında önemli (PO.05) bir ilişki saptanmışta. 2004, 100 sayfa Anahtar Kelimeler: İsviçre Esmeri, Siyah Alaca, Büyüme eğrileri, Doğrusal ve doğrusal olmayan modeller, Ergin cardı ağırlık

Abstract:
This study was carried out to determine the best fitting model to weight-age data of Brown Swiss and Holstein Friesian cows born between 1987-1998 Research and Application Farm of college of Agriculture at Atatürk University. Quadratic and cubic models as linear in parameters and Brody, Bertalanffy, Logistic, Gompertz and Richards models as non-linear in parameters were used in present study. The Richards model gave the best fit to growth curves of both breeds in terms. of individual analysis of birth-mature live weights. A, B, k and m parameters belonging to Richards model were 504±6.89 kg, 0.6674±0.0263, 0.0573±0.0019/month and 3.8±0.4 for Brown Swiss, 492±6.97 kg, 0.7708±0.0341, 0.0537±0.0031/month and 3.5±0.9 for Holstein Friesian, respectively. While the effects of birth year, breed and season on Richards model parameters (A, B, k and m) were found statistically significant, the influence age of dam on these parameters was not significant. Although differences of R2 among linear and non-linear models in individual analysis of weight-age data obtained between birth and 3 years of age were not significant, Richards model gave better fitting accuracy to dairy cattle data in terms of mean residuals square. A, B, k and m parameters were determined to be 456±7.1 1 kg, 0.4595±0.030, 0.0826±0.030/month and 7.4±1.0 for Brown Swiss, 429±±8.30 kg, 0.4349±0.0378, 0.1016±0.0132/month and 9.2±1.1 for Holstein Friesian, respectively. The effects of breed, birth year and mother age on A, B, k and m parameters obtained from weights belonging to birth-3 years of age were found significant. In addition to the differences among parameters estimated from weights of both breeds relating to birth-mature live weight and birth-3 years of age were statistically highly significant. Phenotypic correlation among parameters obtained from birth- mature weight and birth-3 years of age showed that animals with higher birth weight have high daily weight gain. In addition, these animals attained to their mature live weight in a shorter time and had lower mature live weight. In general, phenotypic correlations between first or second lactation milk yields and parameters were lower in this study. While correlation between m parameter and uncorrected second lactation milk yield from combined records of both breeds was significant, the correlation between corrected and uncorrected second lactation milk yield and B parameter was found statistically significant for Holstein Friesain. 2004, 100 pages Keywords: Brown Swiss, Holstein Friesian, Growth curves, Linear and non-linear models, Mature live weight