Türk mevzuatında anıt ağaçların hukuki statüsünün analizi
Legal analysis of the monumental trees in Turkish legislation
Yazar: AHMET YUNUS BİNGÖLLÜ
Danışman: PROF. DR. AYNUR AYDIN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre ve Orman Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada,  Türk Mevzuatında yürürlükte bulunan Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması Kanunu, Milli Parklar Kanunu başta olmak üzere kanunlar, Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik başta olmak üzere yönetmelikler ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 117 Sayılı İlke Kararı ve Türk Standardları Enstitüsü Anıt Ağaçlar, Envanter, Seçim Kuralları ve İşaretleme Standardı başta olmak üzere düzenleyici işlemler, Avrupa ve ABD'de anıt ağaçlarına ilişkin yasal düzenlemeler ve yüksek mahkeme içtihatları dikkate alınarak anıt ağaçlarının hukuki statüsü hakkında bilgi verilmiştir. 
Türk mevzuatındaki anıt ağaçlarının korunması, sınıflandırılması, tespit ve tescil edilmesi, envanterinin oluşturulması, yetkili kurum ve kuruluşlar, anıt zarar verilmesi halinde uygulanacak cezai yaptırımlar ve diğer konulara ilişkin hukuki düzenlemeler tarihsel süreci ile belirtilmiştir. 
Avrupa ve ABD mevzuatlarında anıt ağaçlara (veya şampiyon ağaçlar, büyük ağaçlar, istisnai ağaçlar vb.) ilişkin yasal düzenlemeler, Türk mevzuatı ile karşılaştırılarak ele alınmıştır. 
Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları anıt ağaçlarına ilişkin hukuki düzenlemeler göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. 
Toplanan bilgiler dikkate alınarak anıt ağaçlarının tespiti, tescili ve korunması başta olmak üzere anıt ağaçlarına ilişkin hukuksal düzenlemelerdeki ve uygulamadaki problemler tespit edilmiş ve problemlerin çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the Law on the Protection of Cultural and Natural Assets in force in Turkish Legislation, especially the Law on the Protection of Cultural and Natural Assets, the Law on National Parks, the Regulations, especially the Regulation on the Procedures and Principles Regarding the Determination, Registration and Approval of Protected Areas, and the Environment, Information was given on the legal status of monumental trees by taking into consideration the Ministry of Urbanisation and Climate Change Resolution No. 117 and the Turkish Standards Institute Standard on Monumental Trees, Inventory, Selection Rules and Marking, regulatory procedures, legal regulations on monumental trees in Europe and the USA, and high court case law. 
The legal regulations on the protection, classification, identification and registration, inventory, authorised institutions and organisations, penal sanctions to be applied in case of damage to the monument and other issues in Turkish legislation are specified with their historical process. 
Legal regulations on monumental trees (or champion trees, large trees, exceptional trees, etc.) in European and US legislations are discussed in comparison with Turkish legislation. 
The decisions of the Court of Cassation, the Council of State and the Constitutional Court were evaluated by considering the legal regulations regarding monumental trees. 
Considering the information collected, the problems in the legal regulations and practice regarding monumental trees, especially the identification, registration and protection of monumental trees, were identified and suggestions for solving the problems were presented.