Yeni tanı çölyak hastalarında oral glutamin desteğinininflamatuvar sürece etkisinin değerlendirimesi
Evaluation of the effect oral glutamine support on the inflammation process in newly diagnosed celiac patients
Yazar: MEHMET TERKEŞLİ
Danışman: PROF. DR. DURAN ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Çölyak dünya nüfusunun %1'ini etkileyen kronik inflamatuvar bir bağırsak hastalığıdır. Hastalığın patofizyolojisinde glutenin aracılık ettiği otoimmünite sonucunda oluşan reaktif oksijen radikalleri ile bağırsak mukozal hasarının ortaya çıktığı düşünülmektedir. Oluşan mukozal hasar sonucu hastalarda pro-inflamatuvar sitokinlerin (interlökin-6 ve interlökin-8 gibi) düzeyleri artar iken anti-inflamatuvar sitokinlerin düzeyleri azalmakta ya da daha az artmaktadır (interlökin-10 gibi). Hastalığın bilinen tek geçerli tedavi yöntemi glutensiz diyettir. Glutamin besinsel olarak esansiyel olmayan bir amino asit olarak sınıflandırılır. Metabolik stres sırasında glutamin eksikliği gastrointestinal sistem için zararlıdır, çünkü glutamin enterositler için ana enerji kaynağı ve mukozal nükleik asit ve protein biyosentezi için gerekli bir öncüdür. Ayrıca glutamin, glutatyon sentezi için bir substrattır, en bol hücre içi tiyol ve antioksidandır. Glutamin içermeyen diyet sonrasında hayvanlarda bağırsak mukozal atrofisi, artmış bağırsak geçirgenliği ve mukozal hipofonksiyon görülmektedir. Glutamin takviyesi sonucunda bağırsaklara besin desteği sağlanır, mukozal hasarın onarımına yardımcı olunur ve bağırsak yapısını ve işlevini iyileştirmek için mukozal hücre büyümesi uyarılır. Bu çalışmamızda yeni tanı çölyak hastalarına oral glutamin takviyesinin inflamatuar süreç üzerindeki etkisini değerlendirdik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 30 yeni tanı çölyak hastasının alınması planlanmaktadır. Tanı anında glutamin, IL-6, IL-8 ve IL-10 seviyelerine bakılması düşünülmektedir. Oral glutaminin uygun dozunu bulmak için çalışmalarda, özellikle kanser hastalarında, farklı dozlar öne sürülmüş ise de hastalarımıza 3 ay süre ile glutamin verilmesi planlandığından düşük doz oral glutamin verilmesinin hasta güvenliği ve tedavi etkinliği açısından en uygunu olacağı düşünülmüştür.  On beş hastaya 2 gram/m2/doz (max:10 gram/doz) 2 dozda oral glutamin takviyesi ve glutensiz diyet ile diğer on beş hastaya oral glutamin takviyesi verilmeden sadece glutensiz diyet uygulaması planlanmaktadır. Üç ay takip edildikten sonra hastaların IL-6, IL-8 ve IL-10 seviyelerine bakılacaktır. Amacımız glutamin takviyesinin hastaların proinflamatuar sitokinlerin düzeylerini azalttığını ve anti-inflamatuar sitokin düzeylerini arttırdığını tespit etmektir. Bu sayede oral glutamin takviyesinin çölyak hastalarında inflamasyona ve hastalık şiddetinin azaltılmasına katkı olup olmadığını değerlendirdik.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 30 olgunun 16'sı erkek 14'ü kız cinsiyette 1-17 yaş aralığında idiler. Ayrıca sağlıklı 15 denek çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada hastalarımızı 2 gruba ayırarak 3 ay boyunca takip ettik. Bir gruba glutensiz diyet yaptırıldı. Diğer gruba ise glutensiz diyetin yanında oral glutamin takviyesi verildi. Takiplerimiz sonucunda her iki grupta da 3 ayın sonucunda boy ve ağırlık artışı görülür iken boy ve ağırlık persentili, BMI ve BMI SDS'de değişiklik görülmedi. Hastalarımızın WBC, HGB, PLT ve MPV değerlerinde 3 ayın sonunda anlamlı değişiklik görülmedi. Glutamin almayan hastaların AST değeri 3 ayın sonunda anlamlı derecede düşer iken glutamin alan grubun ALT değeri 3 ayın sonunda anlamlı derce düşmüştür. Glutamin almayan grupta 3 ayın sonunda Il-6 ve Il-8'de anlamlı derecede düşüş görüldü. Ancak glutamin almayan grupta 2 hastanın Il-6 değeri diğerlerinden çok daha yüksek olması nedeni ile bu 2 hasta çıkarılarak yapılan istatistikte anlamlı düşüş olmadığı görülmüştür. Glutamin alan grupta Il-1β ve Il-17A değerlerinde 3 ayın sonunda anlamlı düşüş görülmüştür. Başlangıçta ise, gruplar rastgele oluşturulduğu halde, 2 grup arasında Il-6 ve Il-8 değerleri arasında anlamlı derecede farklılık olduğu görülürken 3 aylık takip sonucunda bakılan sitokin değerleri arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Çalışmamız sonucunda çölyak hastalarına glutensiz diyetin yanında 3 aylık oral glutamin takviyesinin inflamatuvar sürece olumlu katkısı bulunmadığı görüldü.
Sonuç: Bu çalışmamızda bilinen tek tedavi yöntemi glutensiz diyet olan ancak yapılan çalışmalarda glutensiz diyetin dahi yeterli derecede inflamasyonu baskılamadığı veya çok uzun sürede etkisini gösterdiği çölyaklı hastalara oral besin takviyeleri ile ek destekler verebileceğini vurgulamaya çalıştık. Çalışma sonucunda glutaminin 3 ayda bu katkıyı sağlamadığı görüldü. Ancak daha fazla sayıda hasta ve daha uzun süreli çalışmalar ile anlamlı sonuçlara ulaşılabileceğini düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çölyak, oral glutamin takviyesi, çölyak patofizyolojisi ve sitokinler

Abstract:
Introduction and Aim:Celiac is a chronic inflammatory bowel disease that affects 1% of the world's population. In the pathophysiology of the disease, it is thought that intestinal mucosal damage occurs due to reactive oxygen radicals formed as a result of autoimmunity mediated by gluten. As a result of mucosal damage, the levels of pro-inflammatory cytokines (such as interleukin-6 and interleukin-8) increase in patients, while the levels of anti-inflammatory cytokines decrease or increase less (such as interleukin-10). The only known valid treatment method for the disease is a gluten-free diet. Glutamine is classified as a nutritionally non-essential amino acid. Glutamine deficiency during metabolic stress is detrimental to the gastrointestinal tract because glutamine is the main energy source for enterocytes and an essential precursor for mucosal nucleic acid and protein biosynthesis. Additionally, glutamine is a substrate for glutathione synthesis, the most abundant intracellular thiol and antioxidant. Intestinal mucosal atrophy, increased intestinal permeability and mucosal hypofunction are observed in animals following a glutamine-free diet. Glutamine supplementation provides nutritional support to the intestines, helps repair mucosal damage, and stimulates mucosal cell growth to improve intestinal structure and function. In this study, we evaluated the effect of oral glutamine supplementation on the inflammatory process in newly diagnosed celiac patients.
Methods:It is planned to include 30 newly diagnosed celiac patients in the study. It is considered to check glutamine, IL-6, IL-8 and IL-10 levels at the time of diagnosis. Although different doses have been suggested in studies to find the appropriate dose of oral glutamine, especially in cancer patients, since it is planned to give glutamine to our patients for 3 months, it was thought that low dose oral glutamine would be most appropriate in terms of patient safety and treatment effectiveness. It is planned to give 2 grams/m2/dose (max: 10 grams/dose) oral glutamine supplement in 2 doses and gluten-free diet to fifteen patients, and only gluten-free diet without oral glutamine supplement to the other fifteen patients. After three months of follow-up, patients' IL-6, IL-8 and IL-10 levels will be checked. Our aim is to determine that glutamine supplementation reduces the levels of pro-inflammatory cytokines and increases the levels of anti-inflammatory cytokines in patients. In this way, we evaluated whether oral glutamine supplementation contributes to reducing inflammation and disease severity in celiac patients.
Results: Of the 30 cases included in the study, 16 were boys and 14 were girls, aged between 1 and 17 years old. 15 healthy subjects were also included. In the study, we divided our patients into 2 groups and followed them for 3 months. One group was placed on a gluten-free diet. In the other group, oral glutamine properties were given in addition to a gluten-free diet. As a result of our follow-up, there was an increase in height and weight in both groups after 3 months, while there was no change in height and weight percentage, BMI and BMI SDS. There was no significant change in our patients' WBC, HGB, PLT and MPV values after 3 months. While the AST value of patients not taking glutamine decreased significantly at the end of 3 months, the ALT value of the group taking glutamine decreased significantly at the end of 3 months. A significant decrease was observed in IL-6 and IL-8 in the glutamine group at the end of 3 months. However, since the IL-6 value used in glutamine ambulatory group 2 was much higher, there was no significant decrease in the statistics made by excluding these 2 patients. In the group receiving glutamine, there was a significant decrease in Il-1β and Il-17A streams at the end of 3 months. While it was observed that there was a significant difference between the IL-6 and IL-8 values between the 2 groups, arranged in groups, there was no significant difference between the cytokine values measured after 3 months of follow-up. As a result of our study, it was observed that 3 months of oral glutamine intake in addition to a gluten-free diet made a positive contribution to celiac patients during the inflammatory period.
Conclusion: In this study, we tried to emphasize that additional support with oral nutritional supplements can be given to patients with celiac disease, for whom the only known treatment method is a gluten-free diet, but in studies where even a gluten-free diet does not suppress inflammation sufficiently or shows its effect for a very long time. As a result of the study, it was seen that glutamine did not provide this contribution in 3 months. However, it is thought that meaningful results can be achieved with larger numbers of patients and longer-term studies.

Keywords: Celiac, oral glutamine supplementation, celiac pathophysiology and cytokines