Amasya Osmanlı camilerinde bulunan taş bezemeler
Ottoman mosques stone embellishment in Amasya
Yazar: FERRAH TUNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELALETTİN KARADAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Güzel Sanatlar ilimlerinin en üst seviyeye ulaştığı devirlerde ortaya konmuş olan 
Osmanlı mimarisinin güzel ve büyük yapılarına dikkatle bakıldığı zaman, insan düşünce 
ve hayallerinin görünen eserleri olan bu yapılarda hususi bir mimari tarzı uygulandığı 
görülür. Mimari yapılarda uygulanmış olan mimari usulleri, milletlerin ve toplulukların 
düşünce ve hissiyatını gösteren kendine has hususi yapı usulleriyle yapılmış, hayranlık 
uyandıran büyük ve güzel yapılar bulunmaktadır. 
Arapların büyük mimari yapıları kendilerinin arayıp bularak ortaya koydukları 
şekli gösterir. Osmanlı mimari yapılarının Önde gelen özellikleri ise hoş görünümleri ile 
beraber heybetli bir görünüme sahip oluşlarıdır. Bu nedenle sadece biz Türklerin değil 
yerli yabancı herkesin beğenisini ve hayranlığım kazanmıştır bu devasa sanat eserlerimiz. 
Beş asır boyunca Osmanlı Türklerinin hakimiyeti altında kalan Balkanlarda, 14 ve 15. 
Yüzyıllarda yoğun bir imar faaliyetine girişilmiş ve Osmanlı Türk mimarisine ait mimari 
eserler verilmeye başlanmıştır. Mevcut şehirler yeni bir anlayışla imar edilirken diğer 
yandan yeni şehirler ve yerleşim merkezleri kurulmuştur. ،Bir cami ve onun etrafında 
kümelenen kültürel, sosyal ve iktisadi kuruluşların oluşturduğu؛ külliyeler mahalleler ise 
şehirleri meydana getirmiştir. Bu çerçevede şehir merkezleri, cami mescit, tekke, zaviye 
ve türbe gibi dini yapılar; han, bedesten, kervansaray, arasta ve çarşı gibi ticari yapılar; 
imaret, hamam, köprü, su kemeri, çeşme ve saat kulesi gibi sosyal yapılar; mektep, 
medrese ve kütüphane gibi eğitim yapıları; kale, kule-ocak, burç ve tabyalar gibi askeri 
yapılarla donatılmıştır. Böylece bölgeye 'yeni bir medeniyet' getirilmiştir. Balkanlardaki 
Türk yapıları plan, hacim biçimlenişi, kullanılan malzeme ve teknik, cephe düzeni ve 
süsleme bakımından Osmanlı Türk mimarisinin bir parçasını oluşturmaktadır. Balkan 
ülkelerindeki Türk eserleri, çoğunlukla Erken ve Klasik Dönem Osmanlı Mimarisinin 
Özelliklerini taşırken, Anadolu'daki çağdaşı olan yapılarla birçok bakımdan ortak ve 
benzer özelliklere sahiplerdir. 
Osmanlı mimarisinde çok önemli bir yere sahip olan camiler belli başlı özelliklere 
sahiptir. Plan tipleri, kubbe, minare, pandantif, payanda ve Türk üçgeni gibi yapı 
elemanlarının Rûmilerle süsleme, bezeme, çini ve hat sanatları da bu özelliklerden 
bazılarıdır. 



Anahtar Kelimeler: Amasya, Osmanlı, Taş bezemeler

Abstract:
Fine Art sciences has reached the highest level of Ottoman architecture, nice and big
structures are set out in revs when you look carefully, the Dumil of the human mind and dreams,
which appears in a special architectural style of the buildings is applied. Architectural design
procedures are applied to buildings, communities, nations and procedures of thought and
sentiment which has been building its own private, large and beautiful buildings are aweinspiring.
Put forward by finding the shape of the Arabs call themselves shows great architectural
structures. Ottoman architectural structures, with delightful views of the premier properties
characterized by having an imposing appearance. Therefore, not only we Turks have gained the
admiration of domestic and foreign, and this huge art Dumil which appeal to everyone. For five
centuries, remaining under the rule of the Ottoman Turks in the Balkans, 14 and 15 Centuries of
intense development activity undertaken and architectural monuments of Ottoman Turkish
architecture has been given. While building a new understanding of the existing cities, new
towns and settlements on the other hand has been established. 'Clustered around a mosque and
its cultural, social and economic institutions created' complexes in the cities has created
neighborhoods. In this context, the city center, mosque, mosques, dervish lodges and shrines,
such as religious buildings, inns, bazaars, caravanserais, commercial buildings, such as
marketplaces and marketplace, hospices, baths, bridges, aqueducts, fountains, and social
structures, such as the clock tower, school, schools and educational buildings such as libraries,
castle, tower-January, the military structures such as towers and equipped with bastions. Thus,
the region 'new civilization' was introduced. Turkey in the Balkans plan structures, the
formation of the volume of the materials used and the technical, in terms of ornamental facade
layout and forms part of the Ottoman Turkish architecture. Turkish Dumil of the Balkan
countries, mostly early and classical Ottoman architecture traits common in Anatolia and in
many ways the contemporary structures have the similar characteristics.
Has a very important place in Ottoman architecture, the mosque's main features. Plan
types, domes, minarets, pendant, stanchion and Turkey, as well as structural elements, such as
the triangle ornament, decoration, ceramic arts, and with rûmis some of the features.



Key Words: Amasya, Ottoman, Stone Embellishment