XIX. yüzyıl'da İstanbul'da Karamanlıca yayınlanan Terakki dergisi
Terakki: A 19 th. century Journal Published in Karamanian
Yazar: ZAFER KURTAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEVKET KAMİL AKAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Karamanlı Türkçesi = Karamanlı Turkish ; Terakki dergisi = Terakki Journal ; Yunanca = Greek language ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
19. yüzyılın ikinci yarısında, Tanzimat ve Islahat Fermanlarının estirdiği özgürlük havasıyla İstanbul, çok kültürlü ve çok dilli yayıncılık faaliyetlerinin merkezi haline gelir. 1888 yılında İstanbul'da yayınlanan Terakki dergisi de bu yayınlar arasında yer alır.Karamanlıca adı verilen, Yunanca alfabe ve Türkçe ifadeyle kaleme alınan, Terakki dergisi 15 Mayıs 1888 yılında yayıncılık hayatına başlar. On beş günde bir yayınlanan dergi ?Nevşehir Terakkiperver Uhuvveti'nin (Nevşehir Kalkınma Dostları Birliği) yayın organıdır. Konuları arasında güncel ve tarihi olaylar, teolojik sorunlar ve yorumlar, koruyucu ve tedavi edici sağlık bilgileri yer almaktadır. Bunların dışında serbest makaleler, özlü sözler, bilmeceler ve mizahi unsurlar için de sütunlar ayrılmıştır.Bu nitelik ve renklilikte bir dergi hazırlayan yazı kurulunun temel kaygısı, Batı kaynaklı ilerleme algısına yetişebilmek, toplumu bu durumdan haberdar edebilmek ve bir bakıma onları daldıkları derin uykudan uyandırmaktır. Dini konularda daha önceden kaleme alınan eserler bu amaç için yetersiz kalınca, günlük ya da haftalık olarak yayınlanan süreli yayınlara ihtiyaç duyulmuştur. Terakki ve benzer nitelikteki dergiler bir süre sonra Karamanlıca okuyup yazabilen toplumun din dışı konularda eksikliğini hissettiği bilgilere hızla ulaşmasını sağlayacak araçlar haline gelmiştir.Ayda iki defa okurlarına ulaşan Terakki dergisinin elimizde 12 sayısı mevcuttur. Dergide yer alan makalelerin Yunan harflerinden Latin harflerine tam çevrimi yapıldıktan sonra konular başlıklarına göre kategorize edilmiş ve dönemin şartları açısından değerlendirilmiştir. Dergi Tanzimat sonrası çok kültürlü yayıncılık politikasının bir sonucu olarak doğduğu için aynı zamanda demokrasi tarihi açısından da büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
In the second half of the 19th century, Istanbul becomes the center of multi-cultural and multi-lingual publishing activities with a wave of freedoms set in motion by the Tanzimat (A Set of Political Reforms in Ottoman Empire) and the Islahat Fermans (Reform Decrees). Published in Istanbul in 1888, Terakki (Progress) review is one of such publications.Produced in Karamanlıca (Karamanian), a language in which Turkish expressions are written with Greek alphabet, the publication of Terakki review starts on May 15th 1888. This fortnightly published review is the journal organ of ?Nevşehir Terakkiperver Uhuvveti? (Union of Nevşehir?s Friends for Progress). Among the topics the review covers are actual and historical events, theological questions and comments, preventive and therapeutic health knowledge. Parts of the review are also allocated to random articles, adages, riddles and humor pieces.The main aim of the editorial board, which has produced a review with such quality and colorfulness, is to catch up with the progress conception initiated by the West and to make the society aware of the situation, and in a sense, to awake the society from a state of profound sleep, which they thought it is in. When the works previously written for that purpose proved to be insufficient, a need for daily or weekly periodicals was felt. After a certain while, Terakki and other periodicals with similar quality, have become the main tools for the society literate in Karamanian to access, somewhat rapidly, the bulk of knowledge apart from the theological issues, a knowledge absence of which was felt by the society.Published twice a month, we currently have 12 issues of Terakki review. The articles in the review have been fully transcribed from Greek alphabet to Latin with topics being categorized according to titles and then being studied in the light of then prevailing circumstances. As the review came into existence as a result of multi-cultural publishing policy of post-Tanzimat era, it also bears a great importance in terms of the history of democracy.?