Yönetici hemşirelerde duygusal zekâ eğitiminin örgütsel sessizliğe ve örgütsel erdemliliğe etkisi
The effect of emotional intelligence training on organizational slience and organizational virtuousness in nurse managers
Yazar: MAKBULE EKİCİ
Danışman: PROF. DR. MELEK ARDAHAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Örgütsel erdemlilik = Organizational virtue ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Amaç: Hemşirelerde, bakım vermek, teşhis etmek ve hastaları anlayabilmek için duygularını yönetebilme yeteneği anlamına gelen duygusal zeka önemli bir faktördür. Yönetici hemşirelerde ise ekibi hatta kurumu için duygusal zeka önemli bir etkendir. Bu çalışma, yönetici hemşirelere verilen duygusal zeka eğitiminin örgütsel sessizlik ve örgütsel erdemlilik üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Veriler, 4 Temmuz 2022- 13 Eylül 2022 tarihleri arasında Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesi'nde, görev yapan tüm yönetici hemşirelerden (N=50) alınmıştır. Araştırmanın ön test verileri eğitim öncesinde ve son test verileri eğitimden 2 hafta sonra toplanmıştır. Müdehale ve kontrol grubunda veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Sessizlik Ölçeği ve Örgütsel Erdemlilik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 (Statistical Package for Soacial Sciences, IBM Inc., Armonk, NY, USA)  programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde dağılımlarından, ortalama, ortanca değerlerden yararlanılmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğunun değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov testi ve varyansların homojenliğini değerlendirmek için Levene testi yapılmıştır. Kruskal-wallis varyans analizi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Mann Whitney U testi ve Spearman Korelasyon analizi ile veriler değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan yönetici hemşirelerin yaş ortancası 41,24 ± 6,33'tür. Yönetici hemşirelerin müdahale ve kontrol grubunda  %47'sinin kadın, müdahale grubunun %50'si, kontrol grubunun %60'ının bekar; müdahale grubunda katılımcıların %26'sının yüksek lisans, kontrol grubunda %34'ünün lisans mezunu olduğu; çalışma yılı müdahale grubunda 6-32 yıl, kontrol grubunda 9-36 yıl arasında; statüdeki çalışma yılı müdahale grubunda 1-8 yıl, kontrol grubunda 1-22 yıl arasındadır. Müdahale grubunda örgütsel sessizlik ölçeği toplam puanında (Z=-2,639 p<,01 p≤,01) ön test son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma görülmüştür. Kontrol grubunda ön test ve son test toplam puan ortalaması açısında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (Z=-0,566 p>0,05). Alt boyutları bakımından incelendiğinde müdahale grubunda örgüt yararına sessizlik (ÖYS) (Z =-2,728 p<,01) ile kabullenici ve pasif sessizlik (KPS) (Z=2,384 p<,05) alt boyutlarının ön test  ve son test toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı azalma görülürken, fırsatçı sessizlik (FS) (Z =-1,073 p>0,05) alt boyutunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Kontrol grubunda ise KPS (Z=-0,032 p>0,05), ÖYS (Z =-2,728 p>0,05) ve FS (Z =-,512 p>0,05) ön test ve son test toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Müdahale grubu ön test ve son test örgütsel erdemlilik ölçeği toplam puan ortalaması açısından grup içi ileri düzey anlamlı bir fark vardı (Z=-2,934 p<0,01). Kontrol grubunda ise ön test ve son test toplam puan ortalaması açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (Z=-0,907 p>0,05). Örgütsel erdemliliğin iyimserlik (Z=-2,513 p<,05), dürüstlük ve bağışlayıcılık (DB) (Z=-2,746 p<,01), güven ve nezaket (GN) (Z= -2,124 p<0,05) alt boyutu toplam puan ortalamalarının müdahale grubunda son testte istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Kontrol grubunda ise DB (Z=-,657 p>0,05), GN (Z= -,198 p>0,05) ve iyimserlik (Z=-,528 p>0,05) ön test ve son test toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Müdahale grubunda yer alan yönetici hemşirelerin araştırma sonrası örgütsel sessizlik ölçeği toplam puan ortalaması ile örgütsel erdemlilik ölçeği toplam puan ortalaması arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r:-0,331, p: <,05).
Sonuç: Yönetici hemşirelerde duygusal zeka eğitimi örgütsel sessizlik ölçeği toplam puan ortalamasında azalma, örgütsel erdemlilik ölçeği toplam puan ortalamasında artma sağlamıştır.

Abstract:
Purpose: Emotional intelligence, or the ability to control emotions, is critical in nurses' ability to care for, diagnose, and understand patients. For nurse managers, emotional intelligence is an important factor for their team and even for the institution. This study was conducted to examine the effect of emotional intelligence training given to manager nurses on organizational silence and organizational virtuousness.
Method: The research was designed in a quasi-experimental design with pretest-posttest control group. The data were obtained from all nurse managers (N=50) working at Çanakkale Mehmet Akif Ersoy State Hospital between 4 July 2022 and 13 September 2022. The pre-test data of the study were collected before the training and the post-test data were collected 2 weeks after the training. Personal Information Form, Organizational Silence Scale and Organizational Virtuousness Scale were used as data collection tools in the experimental and control groups. SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, IBM Inc., Armonk, NY, USA) program was used to evaluate the data obtained as a result of the study. In the evaluation of the data, frequency, percentage of distributions, mean and median values were used. The Kolmogorov-Smirnov test was used to evaluate the conformity of the variables to the normal distribution, and the Levene test was used to evaluate the homogeneity of the variances. Data were evaluated with Kruskal-Wallis analysis of variance, Wilcoxon signed-rank test, Mann Whitney U test and Spearman correlation analysis.
Findings: The median age of nurse managers who participated in the study was 41.24± 6,33. In the study group, 47% of the nurse managers were female, 50% of the experimental group and 60% of the control group were single; 26% of the participants in the experimental group had a master's degree, and 34% in the control group had a bachelor's degree; working years were between 6-32 years in the experimental group and 9-36 years in the control group. The working years in the status are between 1-8 years in the experimental group and 1-22 years in the control group. In the experimental group, a statistically significant decrease was observed in the total score of the organizational silence scale (Z=-2.639 p<.01 p≤.01) between the mean scores before and after the training. There was no statistically significant difference in terms of pretest and posttest total mean score in the control group (Z=-0.566 p>0.05). When examined in terms of sub-dimensions, there was a statistically significant decrease in the scores of the silence for the benefit of the organization (Z =-2.728 p<.01) and the accepting and passive silence (Z=2.384 p<.05) dimensions before and after the training. While there was no significant difference in the opportunistic silence (Z =-1.073 p>0.05) sub-dimension. In the control group, mean scores of the accepting and passive silence (Z=-0.032 p>0.05), benefit of the organization (Z=-2.728 p>0.05) and opportunistic silence  (Z=-.512 p>0.05) pretest and posttest total scores There was no statistically significant difference between them. There was a significant difference within the group in terms of the total mean score of the experimental group pretest and posttest organizational virtuousness scale (Z=-2.934 p<0.01). In the control group, there was no statistically significant difference in terms of pretest and posttest total mean scores (Z=-0.907 p>0.05). A statistically significant increase was found in the total score averages of optimism (Z=-2.513 p<.05), honesty and forgiveness (Z=-2.746 p<.01), trust and kindness (Z=-2.124 p<0.05) sub-dimensions in the experimental group after the training. In the control group, DB (Z=-.657 p>0.05), GN (Z= -.198 p>0.05) and optimism (Z=-.528 p>0.05) pretest and posttest total no statistically significant difference was found between the mean scores. There was a moderate negative correlation between the total mean score of the organizational silence scale and the mean score of the organizational virtuousness scale after the training of the nurse managers in the experimental group (r=-0.331, p= <.05).
Conclusion: Emotional intelligence training for nurse managers resulted in a decrease in the total mean score of the organizational silence scale and an increase in the total mean score of the organizational virtuousness scale.