Poecilimon cervus Karabag, 1950'un sindirim, boşaltım, dişi ve erkek üreme sisteminin ultrastrüktürel özellikleri
The ultrastructural features of the digestive, excreatory, female and male reproductive systems of Poecilimon cervus Karabag, 1950
Yazar: IRMAK POLAT
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE SULUDERE
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Dünyada yaklaşık 26000 tür ile temsil edilen Orthoptera takımı böcek takımları içerisinde geniş bir yere sahiptir. Orthoptera takımına ait böceklerin çoğu fitofagdır ve tarım alanlarında ve kültür bitkilerinde büyük hasarlara neden olabilirler. Ayrıca sayılarını hızlı bir şekilde artırma yetenekleri sayesinde büyük sürüler oluşturup, bitkiler üzerindeki zararları çok daha büyük boyutlara gelebilmektedir. Böceklerle mücadelede ya da sayıları tükenmekte olan türlerin korunmasıyla ilgili yapılacak çalışmalarda önce böceğin biyolojisinin iyi bir şekilde bilinmesi gerekmektedir. Bu amaçla bu çalışmada Türkiye'de endemik bir tür olan Poecilimon cervus Karabag, 1950 (Orthoptera: Tettigoniidae)'un sindirim, boşaltım, dişi ve erkek üreme sistemlerinin yapısı stereomikroskop, ışık mikroskobu, taramalı (SEM) ve geçirmeli (TEM) elektron mikroskoplarıyla ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. P. cervus'un sindirim sistemi ön bağırsak, orta bağırsak ve son bağırsak olmak üzere 3 bölgeye ayrılmaktadır. Ön bağırsağın iç kısmı kitin dişlerle kaplıdır. Kitin dişlerin yapı ve dağılımlarına göre ön bağırsak özofagus, kursak ve proventrikulus olarak ayrılmaktadır. Ayrıca ön bağırsakta ağız boşluğuna açılan tükürük bezleri de bulunmaktadır. Sindirim işleminin gerçekleştiği orta bağırsak bir çift kör uçlu çekum ve uzun bir ventrikulustan oluşmaktadır. Son bağırsak ise suyun ve çeşitli iyonların geri emiliminin yapıldığı bölgedir ve ileum, kolon ve rektum olmak üzere 3 bölgeye ayrılmaktadır. P. cervus'ta boşaltım sistemi uzun, boru şeklinde bir ucu kör, diğer ucu sindirim kanalının orta bağırsak-son bağırsak bağlantı bölgesine açılan Malpighi tüplerinden oluşmaktadır. Dişi üreme sistemi panoistik tip ovaryollere sahip bir çift ovaryum, ovaryumlardan çıkan bir çift lateral ovidukt, lateral oviduktların bağlandığı tek bir ortak ovidukt ve çiftleşme sonrası spermlerin depolandığı spermatekaya sahiptir. P. cervus'ta erkek üreme sistemi ise bir çift testis, testislerden çıkan sperm kanalları olan vas deferens ve bir çift yardımcı üreme bezlerinden oluşmaktadır.

Abstract:
The Orthoptera order which is represented by about 26000 species has an important status among the other insect orders. Most of the insects belong to the Orthoptera order are phytophagous and can cause substantial damages on the cultivated areas and cultivated plants. Besides, the damages on the plants can become great levels by creating large droves by means of the ability of increasing their numbers quickly. First, the biology of the insect must be known well for the studies about the pest control or endangered species. For this purpose, in this study we examined in detail the structure of the digestive, excretory, female and male reproductive systems of Poecilimon cervus Karabag, 1950 (Orthoptera: Tettigoniidae) which is an endemic species in Turkey by using stereomicroscope, light microscope, scanning (SEM) and transmission (TEM) electron microscopes. The digestive system of P. cervus is composed of 3 regions: foregut, midgut and hindgut. The inside of the foregut is covered by the chitin teeths. Foregut is divided into esophagus, crop and proventriculus with reference to the structure and dispersion of the chitin teeths. Besides there are also salivary glands which open to the oral cavity in the foregut. The midgut where the digestion occurs is composed of a pair of caecum with blind end and a long ventriculus. The hindgut is a place where the water and various ions are reabsorbed and is divided into 3 regions as ileum, colon and rectum. In P. cervus, the excretory system is comprised of long, blind ended Malpighian tubules which open to the alimentary canal at the midgut-hindgut junction. The female reproductive system has a pair of overies which has panoistic ovarioles, a pair of lateral oviducts out of the ovaries, a common oviduct where the lateral oviducts are connected to and a spermatheca where the sperms are stored after the copulation. In P. cervus the male reproductive system is consist of a pair of testes, a pair of vas deferens out of the testes and a pair of accessory glands.