Toprağa uygulanabilir nitelikteki arıtma çamurlarının topraktaki bazı enzim aktiviteleri üzerine etkileri
The effects of waste water sludge application on soil enzyme activities
Yazar: GÜLİZ ALDATMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN SAVAŞ BAŞKAYA
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada Penguen Gıda Sanayi A.Ş' den temin edilen arıtma çamurunun,Bursa-Nilüfer İlçesi Özlüce bölgesinde Ayvalı Deresi yakınından alınan tarım amaçlıkullanılan toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerinde yapmış olduğuetkiler araştırılmıştır. Bu amaçla toprak-çamur karışımları su tutma kapasitelerinin%70'i kadar nemlendirilerek, 28OC'ye ayarlanmış inkübatörde 12 aylık inkübasyonaalınmıştır. Topraktaki nem miktarının sabit kalmasına özen gösterilmiştir. Bellioranlarda atık çamur örnekleri uygulanmış (kontrol, 50 ton/ha, 100 ton/ha, 200 ton/ha)toprak örneklerinde 11 ayrı inkübasyon dönemi dikkate alınarak pH, EC25°C, toplamorganik karbon, toplam azot, amonyum azotu, nitrat azotu, toplam fosfor, yarayışlıfosfor, üreaz, asit fosfataz, alkali fosfataz, dehidrogenaz ve ß-glukosidaz enzimaktivitelerindeki değişim belirlenmiştir. Ayrıca örneklerin bir kısmı inkübasyonsüresince saf su ile nemlendirilirken bir kısmı da potansiyel kirli Ayvalı Deresi suyu ilenemlendirilmiştir. Çalışmada Ayvalı Deresi sularıyla sulanan ve sulanmayan topraklarile uygulanan çamur dozları açısından bir kıyaslama yapılabileceği düşünülmüştür.Çalışmadan elde edilen bulgulara göre toprağın azot, fosfor, organik karbon veEC25°C değerlerinin uygulanan arıtma çamuru dozuna ve farklı sulama tiplerine bağlıolarak zamanla arttığı ve pH değerinin ise bir miktar düştüğü tespit edilmiştir.Çalışmada sağlanan inkübasyon şartları altında nitrifikasyon prosesinin amonifikasyonagöre daha hızlı yürüdüğü, bunun sonucu olarak amonyum azotunun süratle tükendiği veçamur uygulanmış tüm topraklarda nitrat azotu birikiminin olduğu izlenimi edinilmiştir.Çalışma kapsamında kullanılan arıtma çamurundaki organik madde, besin elementlerive biyokütlenin topraktaki üreaz, asit fosfataz, alkali fosfataz, dehidrogenaz ve ß-glukosidaz enzim aktivitelerini kısa vadede (3 ila 6 ay) önemli derecede arttırdığıbelirlenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: arıtma çamuru, inkübasyon, besin maddeleri, enzimaktiviteleri, toprak.

Abstract:
In this research, Penguen A.Ş. manufacturing plant?s waste water treatment plantsludge samples were used. And this sludge?s physical, chemical and biological effectson agricultural soil, taken from Nilüfer-Özlüce were searched. For this purpose, soilsludgemixtures moisturized up to 70% of their water absorption capacity were preparedand kept at 28oC for the period of twelve months. Waste sludge applied (control, 50ton/ha, 100 ton/ha, 200 ton/ha) soil samples were analyzed at 11 different incubationperiods to determine pH, EC25°C, organic carbon, nitrogen, ammonium nitrogen, nitratenitrogen, phosphorus, acid phosphatase, alkaline phosphatase, dehydrogenase, ß-glucosidase and urease enzyme activities.Application of waste water sludges on clay soil samples, taken from NilüferÖzlüceregion, increased nitrogen, phosphorus, organic carbon and EC25°C value ofamended soils and decreased pH value slightly after 12 month incubation period.Nitrification proceeded at a faster rate than ammonification, resulting in rapid depletionof ammonium nitrogen and accumulation of nitrate nitrogen in all amended soils underthe incubation conditions provided in this study. Organic matter, nutrients and biomassin waste water sludges increased the acid phosphatase, alkaline phosphatase,dehydrogenase, ß-glucosidase and urease activities significantly within a short (3-6months) period.KEYWORDS: waste water sludge, incubation, nutrients, enzyme activities, soil.