Hipertiroidi ve hipotiroidi hastalarında çene kemiklerinde görülen değişikliklerin radyografik olarak değerlendirilmesi
Radiographic assessment of changes in jaw bones patients with hyperthyroidism and hypothyroidism
Yazar: HÜMEYRANUR DAL
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN KAYIPMAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Fraktal = Fractal ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Radyografi = Radiography ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Çene = Jaw

Özet:
Hipertiroidi ve Hipotiroidi Hastalarında Çene Kemiklerinde Görülen Değişikliklerin Radyografik Olarak Değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasında amacımız; fakültemiz Oral Diagnoz ve Radyoloji kliniklerine başvurmuş ve çeşitli sebeplerle panoramik radyografi çekilmiş hipertiroidi ve hipotiroidi hastalarının mandibulalarında muhtemel osteoporotik değişiklikler açısından değerlendirmektir. Bu amaçla 18-60 yaş aralığında 29 hipertiroidi 60 hipotiroidi 55 sağlıklı kadının panoramik radyografileri değerlendirildi. Değerlendirmeler için mental indeks (MI), panoramik mandibular indeks inferior (PMI-İ) mandibular kortikal indeks (MKI) ve fraktal boyut analizi (FBA) kullanıldı. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. Gruplara göre kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi kullanıldı. İkili gruplara göre normal dağılan nicel verilerin karşılaştırılmasında Bağımsız iki örnek t testi kullanıldı. Normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.
Kontrol grubunun MI ortalaması 4.65 iken hipertiroidi grubunun ortalaması 3.90, hipotiroidi grubunun ortalaması 4.12 olarak elde edildi. Kontrol grubunun ortalaması 0.47, hipertiroidi grubunun ortalaması 0.39, hipotiroidi grubunun ortalaması 0.41 olarak elde edildi. Kontrol grubunun %81.8'inin, hipotiroidi grubunun %53.3'ünün ve hipertiroidi grubunun %58,6'sının MKI'i C1 bulundu. Kontrol grubunun %18.2'sinin, hipotiroidi grubunun %41.7'sinin ve hipertiroidi grubunun %31'inin MKI'i C2 bulundu. Hipotiroidi grubunun %5'inin, hipertiroidi grubunun %10.3'nün C3 MKI'i görülürken, kontrol grubunda bu sınıf görülmedi. Kontrol grubuna göre, hipertiroidi ve hipotiroidi hastalarının FBA ölçümlerinde farklılık bulunmadı.
MI, PMI-İ MKI ve FBA gibi panoramik radyografi üzerinde değerlendirilmesi kolay olan indeksler, hipertiroidi ve hipotiroidi gibi kemik yoğunluğunun azalmasına neden olan rahatsızlıkların erken dönemde belirlenebilmesinde yardımcı olabilir. Bu olası bulgular ile tanı almamış bireylerin ilgili disiplinlere yönlendirilmesi veya tanısı mevcut olan hastaların ek bir veri ile tedavilerine devam etmeleri sonucu muhtemel komplikasyonların önüne geçebileceği öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hipertiroidizm, Hipotiroidizm, Osteoporoz, Fraktaller

Abstract:
Radiographic Assessment of Changes in Jaw Bones Patients with Hyperthyroidism and Hypothyroidism
The aim of this thesis is to evaluate the patients with hyperthyroidism and hypothyroidism possible osteoporotic changes in their mandibles who applied to our faculty Oral Diagnosis and Radiology clinics and had a panoramic radiography for various reasons. For this purpose, panoramic radiographs of 29 hyperthyroidism, 60 hypothyroid and 55 healthy women between the ages of 18-60 were examined. Mental index (MI), panoramic mandibular index inferior (PMI-İ) mandibular cortical index (MKI) and fractal dimension analysis (FBA) were used. Kolmogorov-Smirnov test was used to control for normal distribution. Chi-square test was used to compare categorical variables according to groups. Independent two sample t test was used to compare the quantitative data distributed normally according to paired groups. Mann-Whitney U test was used to compare data without normal distribution. The statistical significance was set at p<0,050
While the MI mean of the control group was 4.65, it was obtained 3.90 for the hyperthyroid group and 4.12 for the hypothyroid group. The average of the control group was 0.47, while 0.39 for the hyperthyroid group, and 0.41 for the hypothyroid group. The MKI of 81.8% of the control group, 53.3% of the hypothyroid group and 58.6% of the hyperthyroid group was found as C1. The MKI of 18.2% of the control group, 41.7% of the hypothyroid group and 31% of the hyperthyroid group was found as C2. While 5% of the hypothyroid group and 10.3% of the hyperthyroid group were C3 classification in the MKI, no C3 was observed in the control group. No difference was found in FBA measurements of patients with hyperthyroidism and hypothyroidism compared to the control group.
Indexes such as MI, PMI-I, MKI and FBA, which are easy to examine on panoramic radiography, can aid in early detection of conditions that cause reduced bone density such as hyperthyroidism and hypothyroidism. It is predicted that referring undiagnosed individuals to relevant disciplines through the possible findings obtained or continuing their treatment with additional data of patients with a diagnosis may prevent possible complications.
Keywords: Hyperthyroidism, Hypothyroidism, Osteoporosis, Fractals