Fullerton gelişmiş denge ölçeğinin kronik inmeli hastalarda geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Validity and reliability study of fullerton advanced balance scale in chronic stroke patients
Yazar: ERTAN KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. NEZİRE KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Postural denge = Postural balance ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
Çalışma Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği'nin (FGDÖ) kronik inmeli hastalarda geçerlik ve güvenirliğini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 32-79 arasında değişen 13 kadın ve 38 erkek toplam 51 inme hastası dahil edildi. FGDÖ'nün güvenirliği gözlemci güvenirliği ve iç tutarlılık analizleriyle incelendi. Gözlemci güvenirliği analizi 51 bireyden 16'sının ilk değerlendirmeleri sırasında alınan FGDÖ kayıtlarının 10 gün sonra 3 fizyoterapist tarafından izlenmesi ile gerçekleştirildi. Ayrıca ölçeğin faktör analizi ve birleşim geçerliği yoluyla yapı geçerliği; eşzaman geçerliği ve düşme riski üzerinden kestirim geçerliği incelenerek de kriter geçerliği araştırıldı. Birleşim geçerliği için İnme Rehabilitasyonunda Hareket Değerlendirme Ölçeği (STREAM), Kısa form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF36), Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (Bİ) ve Brunnstrom İyileşme Evreleri (BİE) ile FGDÖ arasındaki ilişki incelendi. Kriter geçerliğinde ise Mini-Dengenin Değerlendirilmesi Sistemleri Testi (Mini-BESTest) ve Berg Denge Ölçeği (BDÖ) altın standart kabul edilip FGDÖ'nün bu ölçeklerle aralarındaki ilişki incelenerek eşzaman geçerliği değerlendirildi. Yapılan analizler sonucunda FGDÖ'nün iç tutarlılığının (Cronbach alfa=0,930), gözlemci içi (ICC=0,998, p<0,001) ve gözlemciler arası (ICC=0,984, ICC=0,984, ICC=0,990, p<0,001) güvenirliğinin mükemmel derecede olduğu bulundu. Geçerlik analizleri kapsamında incelenen yapı geçerliğinde ölçeğin toplam varyansı %63,7 oranında karşılayan tek faktörlü bir yapısının olduğu belirlendi. Birleşim geçerliğine bakıldığında ise ölçeğin STREAM toplam puanı ile iyi düzeyde (r=0,677, p<0,001),  SF36 fiziksel fonksiyon alt bileşeni ile orta düzeyde (r=0,436, p<0,05), Bİ ile iyi düzeyde (r=0,628, p<0,001) ve BİE üst ve alt ekstremite puanları ile orta düzeyde (r=0,504, r=0,579, p<0,001) ilişkisi olduğu bulundu. Kriter geçerliği kapsamında incelenen eşzaman geçerliğinde ise ölçeğin Mini-BESTest ve BDÖ ile mükemmel derecede korelasyonu ortaya kondu (r=0,928, r=,942, p<0,001). Ayrıca taban ve tavan etkisi göstermeyen ölçeğin kestirim geçerliği araştırıldı ve düşme riski için kesme puanı 21,5 olarak bulundu (%84 duyarlılık, %61 özgüllük). Çalışmamızın sonucunda Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği'nin inmeli hastalarda dengenin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği, İnme, Güvenirlik, Geçerlik

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the validity and reliability of the Fullerton Advanced Balance (FAB) Scale in chronic stroke patients. Fifty-one stroke patients, 13 females and 38 males, aged between 32-79 years, were included in this study. The reliability of the FAB Scale was examined with rater reliability and internal consistency analyzes. For the rater reliability analysis, evaluations of 16 individuals out of 51 were watched on video records 10 days after the first assessment and re-evaluated by 3 raters. In addition, the construct validity of the scale was examined through factor analysis and convergent validity; the criterion validity was investigated by examining the concurrent validity and its predictive validity on the risk of falling. The relationship of Stroke Rehabilitation Assessment of Movement (STREAM), The Short Form-36 Health Survey (SF-36), Barthel Index for Activities of Daily Living (BI) and Brunnstrom Recovery Stages (BRS) with FAB Scale was examined for convergent validity. For criterion validity, Mini-Balance Evaluation Systems Test (Mini-BESTest) and Berg Balance Scale (BBS) were accepted as the gold standard and concurrent validity of the FAB Scale was analyzed by examining the relationship between FAB Scale and two other scales. Analyzes showed that FAB Scale had an excellent internal consistency (Cronbach's alpha=0,930), intra-rater (ICC=0,998, p<0,001) and inter-rater reliability (ICC=0,984, ICC=0,984, ICC=0,990, p<0,001). In the construct validity, the scale was determined as a single factored structure meeting the total variance at a rate of 63.7%. Within the convergent validity FAB Scale showed good correlation with STREAM total scores (r=0,677, p<0,001), moderate correlation with physical function subcomponent of SF-36 (r=0,436, p<0,05), good correlation with BI (r=0,628, p<0,001) and moderate correlation with both BRS upper and lower extremity scores (r=0,504, r=0,579, p<0,001). FAB Scale had criterion validity in terms of concurrence showed by excellent correlations with Mini-BESTest and BBS (r=0,928, r=,942, p<0,001). Also, the predictive validity of the scale showing no floor and ceiling effects was examined by identifying a cut-off point for fall risk, which was found as 21,5 points (%84 sensitivity, %61 specificity). The present study results that the FAB Scale is a valid and reliable tool in the assessment of balance in stroke patients.

Keywords: Fullerton Advanced Balance Scale, Stroke, Reliability, Validity