Gebelikte bel ağrısını önleme ve baş etme desteği programının bel ağrısı ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of prevention and coping support program on low back pain and quality of life during pregnancy
Yazar: MÜNEVVER AYBÜKE ÇIKRIK
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Başa çıkma = Coping ; Bel ağrısı = Back pain ; Gebelik = Pregnancy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, bel ağrısı yakınması olan gebelere Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli doğrultusunda verilen Gebelikte Bel Ağrısını Önleme ve Baş etme Desteği Programının (GBABED) Bel Ağrısı ve Yaşam Kalitesine Etkisini belirlemek amacıyla yapılmış girişimsel bir çalışmadır. Araştırma, Kastamonu Merkez 5 Nolu Kuzeykent Aile Sağlığı Merkezi'nde, Temmuz 2021- Temmuz 2022 tarihleri arasında, deneysel olarak yürütülmüştür. Gebelikte bel ağrısı yakınması olan ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 80 gebe örneklem kapsamına alınmıştır. Girişim ve kontrol grubunun ayırımı basit rastgele örnekleme yöntemi (random.org) kullanılarak belirlenmiştir. İlk değerlendirmede girişim ve kontrol grubuna Dışlanma Kriterleri Formu, Tanıtıcı Bilgi Formu, Bel Ağrısı Değerlendirme Formu, Visual Analog Scale (VAS) ve Oswestry Disability Index uygulanmıştır. Son değerlendirmede ise girişim ve kontrol grubuna Bel Ağrısı Değerlendirme Formu, VAS ve Oswestry Disability Index tekrar uygulanırken, girişim grubunda bulunan gebelere ayrıca GBABED programı değerlendirme formu uygulanmıştır. Girişim ve kontrol grubunda bulunan gebelerin ilk değerlendirmesinde VAS ve Oswestry Disbility Index puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Son değerlendirmede ise; girişim grubunda bulunan gebelerin VAS ve Oswestry Disability Index  puanlarında kontrol grubuna göre olumlu yönde farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). 
Sonuç olarak; son değerlendirmede girişim grubunda yer alan gebelerin ilk değerlendirmeye göre bel ağrısı şiddetinin azaldığı ve yaşam kalitelerinin yükseldiği belirlenmiştir. Bel ağrısı yakınması olan gebelere Sağlığı Geliştirme Modeli doğrultusunda verilen GBABED programının bel ağrısı şiddetini ve yaşam kalitesini olumlu etkilediği görülmüştür.

Abstract:
This study is an interventional study conducted to determine the Effect of Low Back Pain Prevention and Coping Support Program (GBABED) in Pregnancy, which is given to pregnant women with low back pain in line with Pender's Health Promotion Model, on Low Back Pain and Quality of Life. The research was carried out experimentally in Kastamonu Merkez No. 5 Kuzeykent Family Health Center between July 2021 and July 2022. Eighty pregnant women who had low back pain during pregnancy and met the inclusion criteria were included in the sample. Separation of intervention and control groups was determined using simple random sampling method (random.org). In the first evaluation, Exclusion Criteria Form, Descriptive Information Form, Low Back Pain Evaluation Form, Visual Analog Scale (VAS) and Oswestry Disability Index were applied to intervention and control groups. In the final evaluation, Low Back Pain Evaluation Form, VAS and Oswestry Disability Index were applied again to the intervention and control groups, while the GBABED program evaluation form was applied to the pregnant women in the intervention group. There was no statistically significant difference between VAS and Oswestry Disability Index scale scores in the initial evaluation of the pregnant women in the intervention and control groups (p>0.05). In the final evaluation; It was determined that there was a positive difference in the VAS and Oswestry Disability Index scale scores of the pregnant women in the intervention group compared to the control group (p<0.05).
In conclusion; In the final evaluation, it was determined that the severity of low back pain of the pregnant women in the intervention group decreased and their quality of life increased compared to the first evaluation. It has been observed that the GBABED program given to pregnant women with low back pain in line with the Health Promotion Model positively affects the severity of low back pain and quality of life.