Bazı biyolojik larvasitlerin sivrisinek (Culex spp.) larvalarında ölüm etkisinin belirlenmesi
Determination of mortality effect of some biological larvicites on  the mosquito (Culex spp.)
Yazar: HACI ALİ PUR
Danışman: PROF. DR. HASAN TUNAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Vektör böcekler = Insect vectors

Özet:
Biyolojik larvasitlerin sivrisineklerle mücadelede kullanımı hedef dışı organizmalara ve çevreye olumsuz etkilerin azaltılması açısından önem kazanmaktadır. Bu çalışmada Kahramanmaraş bölgesinden toplanan Culex spp. larvalarının mücadelesinde Bacillus thrungiensis israilensis (Bti) ve Spinosad larvasitlerinin farklı konsantrasyonları farklı sürelerde kullanılarak en etkin konsantrasyon ve sürenin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla denemelerde Bti ve Spinosad için 8 farklı konsantrasyon kullanılarak Bti için 0, 0.025, 0.05, 0.1, 0.2, 0.5, 1.0, ve 2.0 µl/200 cm2, Spinosad için (0, 0.0075, 0.015, 0.03, 0.06, 0.15, 0.3, ve 0.6 µl /200 cm2)  beş farklı süre (3, 6, 12, 18 ve 24 saat) uygulaması yapılmıştır. Yapılan varyans ve probit analiz sonuçlarına göre üretici firmalar tarafından önerilen konsatrasyonlarda (Bti için:1 µl/200cm2, Spinosad için: 0.3 µl/ 200cm2) deneme sürelerinin hemen hepsinde %90'ın üzerinde sivrisinek larvalarının öldüğü gözlenmiş ancak 24. saatten sonra önerilen konstrasyonun 1/10'unun bile larvaların %90'ından fazlasının öldüğü gözlenmiştir. Ayrıca biyosidal larvasitlerinin LC90 değerlerinin LC50 değerlerinden 2-3 kat fazla olduğu gözlenmiştir. Çalışma sonuçları kullanılan her iki biyolarvasitin benzer sonuçlar verdiği ve sivrisineklerle etkin bir mücadele aracı olduğunu göstermiştir. Bu nedenle iki larvasitten herhangi birinin yöresel şartlar ve hedef dışı organizmalar göz önünde bulundurularak kullanılması önem teşkil etmektedir. Çevre sağlığı ve sivrisinek dayanıklılığını gözlemlemede bu tür çalışmaların belirli aralıklarla yapılması sivrisineklerle etkin bir mücadele açısından son derece mühimdir.

Anahtar Kelimeler: Biyolojik larvisit, Culex spp., Ölüm

Abstract:
The use of biologic larvicides in the fight against mosquitoes is important in reducing the adverse effects on non-target organisms and the environment. In this study, it was aimed to determine the most effective concentrations and durations of Bacillus thrungiensis israilensis and Spinosad larvicides for controlling of  the Culex spp. larvae collected from Kahramanmaraş region. For this purpose, Culex spp. larvae were exposed to Bacillus thrungiensis var. israilensis and Spinosad at the concentrations of 0, 0.025, 0.05, 0.1, 0.2, 0.5, 1.0, and 2.0 µl/200 cm2 and exposed to Spinosad at the concentrations of 0, 0.0075, 0.015, 0.03, 0.06, 0.15, 0.3, ve 0.6  µl /200 cm2 along 5 different times (3, 6, 12, 18 and 24 hours). According to the results of the variance and probit analysis which was done by manufacturers, over 90% of mosquito larvae were observed to have died in almost all of the trial periods, but more than 90% of the larvae were found to have died considerably even 1/10  (For Bti:1 µl/200cm2, for Spinosad: 0.3 µl/ 200cm2) concentration after 24 hours which is recommended concentration. It was also observed that LC90 values of biocidal larvicides were 2-3 times higher than LC50 values. The results of the study showed that both bio-larvicides used gave similar results and were an effective controlling tool for mosquitoes. For this reason, it is important to use any of the two larvicides in consideration of local conditions and non-target organisms. For the observation of environmental health and mosquito resistance,  making such studies at certain intervals is extremely important in terms of effective control with mosquitoes.

Keywords: Biological larvicide, Culex spp., Mortality