Gece vardiyasında çalışan hemşirelerde dikkat düzeyi ve ilişkili faktörler
The level of attention and related factors among night shift nurses
Yazar: MEHMET MURAT TOPALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MELEK NİHAL ESİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dikkat = Attention ; Dikkat toplama = Concentration ; Gece = Night ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Testler = Tests ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
Topaloğlu, M.M. (2014). Gece Vardiyasında Çalışan Hemşirelerde Dikkat Düzeyi ve İlişkili Faktörler. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
Hemşirelik mesleği vardiyalı çalışmayı gerektiren bir meslektir. Özellikle gece vardiyasında çalışanlarda uykusuzluk ve yorgunluk gibi nedenlerden dolayı dikkat düzeyi düşmekte ve buna bağlı olarak çalışan sağlığı ve yapılan iş olumsuz etkilenmektedir. Hemşirelerin gece vardiyasında  çalışırken dikkat düzeyleri ile ilgili sınırlı sayıda yapılmış çalışma vardır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, gece vardiyasında çalışan hemşirelerin dikkat düzeyini ve ilişkili faktörleri belirlemektir. 
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan çalışmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde çalışan 189 hemşire oluşturmuştur. Veriler, tanıtıcı özellikler formu ve d2 dikkat testi kullanılarak hemşireler gece vardiyasında çalışıyorken birebir karşılıklı görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler SPSS 20 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmaya katılan hemşirelerin % 82,5'i kadın, % 56,6'sı lisans mezunudur. Toplam çalışma yılları ortalama 7,02±4,8 yıl olarak bulunmuştur. %45'i uyku düzenini "kötü"   ve %34,9'u ise kendini " orta derecede yorgun" olarak tanımlamıştır. Hemşirelerin dikkat düzeyini gösteren " Toplam Madde-Hata" puanları ortalama 407,40±67,07, "Hata Yüzdesi" puanları ortalama 11,70±6,06 ve "Konsantrasyon Performansı" ortalama 140,66±31,77 olarak bulunmuştur. Bu puanlar benzer çalışmalara göre yüksek bulunmuştur. Dikkat düzeyini;  ileri yaşın, evde bakmakla yükümlü birey olmasının, çalışma yılının artmasının ve sol el kullanımının olumsuz etkilediği bulunmuştur. Gruplararası  farklar istatistiksel açıdan anlamlıdır.
Çalışma sonuçları hemşirelerin dikkat düzeyinin yetersiz olduğunu göstermiştir. Hemşirelerin dikkat düzeyini arttırmaya yönelik programlara  gereksinim vardır. Bu sonuçlar  alınacak önlemleri planlamada  temel veri olarak kullanılabilir.
 Anahtar kelimeler:  Dikkat düzeyi, vardiyalı çalışma,gece çalışma, hemşire,d2 dikkat testi

Abstract:
Topaloğlu, M.M. (2014). The Level of Attention and Related Factors Among Night Shift Nurses. İstanbul University, Institute of Health Science, Public Health Nursing Program. Master's Thesis. İstanbul. 
Nursing is a profession that requires shift work. Especially, working in the night shift the level of attention decreases due to the reasons such as insomnia and fatigue and consequently  the health of workers and  the work adversely affected. There are limited number of studies about attention levels of nurses who work in the night shift. İn this context, aim of this study is to determine the level of attention of nurses working in the night shift and related factors.
The sample of the study which planned as a descriptive and correlational research consisted of 189 nurses working in a university hospital. The data was collected by using "Introductory Form of the Nurses" and "The d2 Test of Attention" when the nurses worked in the night shift with one to one interviewing method. Data were analysed by using SPSS 20 software package.
82,5% of the nurses who participated the study were female and 56,6% of them have bachelor degree. Total working years average was found 7,02±4,8 years. 45% of the nurses defined their sleep pattern as "bad" and 34,9% of the nurses defined themselves as "moderate tired".  The average of the "Total Number-Errors Score"  was found as 407,40±67,07,  "Percentage of Errors Score" was found as 11,70±6,06 and "Concentration Performance Score" was found as 140,66±31,77; which of these scores are the determinants of selective attention levels of nurses. These scores were found higher than similar studies. It is found that level of attention had negatively affected from advanced age, the presence of individuals who need care at home, working year, and using the left hand. Intergroup differences were statistically significant.
The results of the study showed that the level of attention of nurses were inadequate. There is need to programmes that improve the level of attention of nurses. These results may be used as  basic data for planning the measures in the future.
Key Words: The level of attention, Shift work, Night work, Nurse, The d2 test of attention