Risk değerlendirmesi temelli yönetim anlayışının denizcilikte uygulanması ve Türk deniz ticaret filosunun risk değerlendirmesi yöntemi ile analizi
Application of risk assessment based management approach in the maritime industry and analysis of Turkish merchant fleet with risk assessment methods
Yazar: BURAK ACAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERSEL ZAFER ORAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Türk Deniz Ticaret Filosu = Turkish Merchant Fleet ; Yönetim = Management

Özet:
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla oldukça önemli ticaret ve enerjimerkezlerinden birisi durumundadır. İstanbul Boğazı'ndan yılda 50.000'denfazla gemi geçmektedir. Bu gemilerin 5.000'den fazlası tankerdir. Bu da gündeortalama 15 tanker geçişine karşılık gelmektedir (Yonsel ve Başar, 2004; 284).Bakü-Cayhan petrol boru hattının açılmasıyla birlikte oldukça önemli bir enerjikoridoru haline gelen Türkiye'nin güneyinde de tanker trafiği artmayabaşlamıştır. Doğu Akdeniz ve Ege'de deniz ticaretinde, kruvaziyertaşımacılıkta ve yat turizminde, önemli bir merkez olmasından dolayı, Türkiyekıyılarında seyreden gerek yük gemileri gerekse yolcu gemileri ve yatsayılarında önemli artışlar yaşanmaktadır. Bu durum Türk karasularında gemikazalarının yaşanma riskini de arttırmaktadır. Türkiye'de özellikle, önemliyerleşim yerlerinin deniz kıyılarında yer alıyor olması, meydana gelen gemikazalarının buralarda yaşamsal, ekolojik ve ekonomik risklerin de varlığınıberaberinde getirmektedir. Bu nedenden dolayı, kaza analizlerinin ve riskdeğerlendirmelerinin yapılması önem kazanmaktadır.Bu çalışmanın, Türkiye karasularında meydana gelen gemi kazalarındanyola çıkarak gemilerin yaşadıkları kazaların risk düzeylerinin ve etkilerininbelirlenmesi ve önlenebilmelerine ilişkin stratejilerin geliştirilebilmesi amacıile kural yapıcıların, sigorta şirketlerinin, klas kuruluşlarının, denizcilikmüsteşarlığının ve akademisyenlerin gelecekte yapacakları çalışmalar için birhazırlık ve altyapı ile veri tabanı oluşturması düşünülmüştür. Ayrıca çalışmakapsamında, Türk deniz ticaret filosuna yönelik analizler de yapılmış, filodakigemilerin ne tip kazalar yaşadıkları, bu kazaların ne sonuçlar doğurduğu,hangi gemi tiplerinin ne oranda kazaya karıştıkları tespit edilmiş ve Türkticaret filosuna yönelik bu tür kazaların gelecekte yaşanmasınınengellenebilmesi amacı ile stratejiler araştırılmıştır.

Abstract:
In terms of its geographical location, Turkey has been one of the highlyimportant trade energy centers. One of the reflections of this fact is thatannually over 50.000 ships sail through the Strait of Istanbul and of theseships over 5.000 are tankers. This number corresponds to an average of 15tankers a day (Yonsel and Basar, 2004; 284). Since the Baku-Ceyhan Oil Tubewas put into service, tanker traffic has started to increase more and more atthe Southern waters of Turkey, which has since then become an energycorridor of considerable significance. Due to another obvious fact that Turkeyhas been important center at the East Mediterranean as well as the Agean Seain cruise shipping and yacht tourism, certain important increases have beenenjoyed at the South coasts of Turkey in all cargo carriers, passenger ships,and yachts. This increase, on the other hand, however, brings about another,but undesirable increase in the risks of encountering more accidents at theTurkish waters. Besides, the fact that a considerable rate of taking upresidence tends to appear mostly at the seasides in Turkey enlarges thescope of vital ecological and economic risks. As a consequence, all suchfrightening sources of potential dangers make accident analysis and riskassessments inevitable.This study is thought to form a preliminary research, a kind of basisand infrastructure, and a database to be utilized in the future researches to becarried out by policy makers, insurance companies, classification societies,and any other relevant parties aiming to determine the risk values and theeffects of accidents likely to be encountered by ships, making use of the shipaccidents already encountered at the Turkish waters, and to develop certainstrategies to prevent such accidents. Besides, this study covers certainanalyses particularly concerning the Turkish Merchant Fleet, the types ofaccidents encountered by the ships in this fleet, the effects of such accidents,and what types of ships got involved in accidents to what event. Still anotherimportant part of the study is certain thorough researches on properstrategies with the main aim of minimizing or eliminating such accidentswhich Turkish Merchant Fleet might encounter in the future.