Modernleşme kuramı çerçevesinde Türk sinemasında gündelik hayat
Everday life in Turkish cinema within the framework of modernization approach
Yazar: EYLEM BEYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. NİMET ÖNÜR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Günlük yaşam = Daily life ; Modernleşme = Modernization ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Gündelik hayat, her gün farkında olmadan tekrar ettiğimiz faaliyetlerden oluşmaktadır. Ancak toplumsal yaşam içinde bireyin önemsizmiş gibi görünen gündelik hayat pratiklerini veri alanı olarak kullanmak ve analiz etmek toplumsal yapıyı, işleyişini, aksaklıkları anlamak ve bunlar için çözüm yolları üretmek açısından önemlidir. Dolayısıyla gündelik hayat ve gündeliklik kavramları, gündelik olarak yapılan tekrarlı etkinliklerin çok ötesinde modernlik, modern kapitalist üretim sistemi ve ona özgü kentleşme, mekân, üretim, tüketim, zaman gibi temel kavramlarla birlikte ele alınmalıdır. Bu bakımdan gündelik hayat kavramı için bir başlangıç noktası belirlemek gerekirse bunu kapitalist sistemin kendini iyiden iyiye gösterdiği sanayileşme ile başlatmak gerekir. Bu çalışmanın temel hedefi modernleşme ve sanayileşmeye yönelik olarak atılan adımların, özellikle üretim süreci ve mekanizmalarında yaşanan değişimlerin Türk insanının gündelik hayat pratiklerinde neden olduğu değişimleri gözlemlemek ve değerlendirmektir. Çünkü Cumhuriyetin ilk kurulduğu andan itibaren Batılı ölçekte gelişmek,  ekonomik, yaşamsal, hukuksal, askeri, siyasi ve sosyo-kültürel anlamda modernleşmek, sanayileşmek modernliğe ulaşmadaki temel hedefler olarak algılanmıştır. Bunu başarmak adına uygulanan politikalar, ideolojiler, seçilen üretim biçimleri, insanların gündelik hayatlarını, gündelik pratiklerini ve rutinlerini de değiştirmiş ve değiştirmeye devam etmektedir.Bu amaçla,geleneksel toplum yapısından modern toplum yapısına doğru hızlı bir değişim ve gelişim yaşayan ve hala bu sürecin içinde olan Türkiye'nin toplumsal yapısının modernleşme kuramına göre çerçevesi çizilmiş; bu kuramın içsel öğeleri temelinde gündelik hayatın Türk sinemasında nasıl kurgulandığı, nasıl sunulduğu, dönemin Türkiye'sinde gerçek karşılığının olup olmadığı sorgulanmayaçalışılmıştır. Bunun için kentleşme, mekân, üretim, tüketim ve zaman kavramları temel alınarak sanayileşme, modernleşme, küreselleşme gibi kapitalist üretim süreçlerini yaşayan ve gündelik hayatı da buna bağlı olarak değişen Türkiye'nin koşullarının sinemadaki yansımalarına odaklanmaya çalışmak, izlenecek yol olarak belirlenmiştir. Örneklerin seçiminde modernleşme politikalarının toplum ve bireyler üzerindeki etkileri, ülkede yaşanmakta olan geleneksel – modern ikilemini ortaya çıkaracak göç filmleri ya da taşradan büyük kente yerleşmiş, kente tutunmaya çalışan insanların öykülerini anlatan filmler arasından seçilmesine gayret edilmiştir.

Abstract:
Everyday life consists of the actions which we repeat all day without even realizing, however, in order to understand the social structure, its functioning and problems and to produce solutions for them, it is important to use as a data area and analyze the everyday life practices of the individual which seem to be insignificant in social life.Therefore, concepts of everyday life and everydayness should be considered, beyond repeated daily activities, with the basic concepts such as modernity, modern capitalist production system and its peculiar urbanization, space, production, consumption and time.In this respect, if we need to determine the concept of everyday life, it must be started with the industrialization in which the capitalist system manifests itself from good to good.The main objective of this study is to observe and evaluate the changes in everyday life practices of Turkish people caused by the steps taken towards modernization and industrialization, especially within the production process and mechanisms.Because, from the moment of establishment of the Republic, modernization in economic, vital, legal, military, political and socio-cultural areas and industrialization have been perceived as the main goals in achieving the western development and modernity.The policies, ideologies and selected modes of production applied in order to achieve that, changed and still been changing the daily lives, daily practices and routines of people.From this point of view, structure and development of the rapid change from the traditional social structure to a modern society is still in the process in Turkey.Turkey's drawn frame by the social structure of modernization theory on the basis of everyday life, how it is constructed in Turkish cinema, how it is presented, it has tried to be questioned whether the period is of real value in Turkey.For this purpose, the reflections of the changes occurred on the conditions of Turkey and its everyday life according to its industrialization, modernization and globalization processes on the basis of urbanization, place, time, production and consumption concepts to the cinema is designated as the path to be followed.In the selection of sample movies priority has been given to the migration films that will reveal the traditional - modern dilemma in the country as the effects of modernization policies on society and individuals or films that tell the stories of people settled in the big cities coming from the urban.