Mali disiplini sağlamada mali kurallar
Fiscal rules in providing fiscal discipline
Yazar: MEHTAP KARAYAZI
Danışman: PROF. DR. SEYHAN TAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Mali disiplin = Financial dicipline ; Mali kural = Fiscal rule ; Maliye politikaları = Fiscal policies

Özet:
Keynesci düşüncenin hakim olduğu 1930'lu yıllardan sonra ön plana çıkan takdiri maliye politikası uygulamaları, açık yanlısı politikaların etkisiyle kamu harcamalarının zaman içinde artmasına neden olmuştur. Artan harcamalarla birlikte ortaya çıkan bütçe açıkları ve yüksek kamu borç yükü özellikle 1970'lerden sonra kurallı maliye politikalarını gündeme getirmiştir. Makroekonomik istikrarı ve mali disiplini sağlamak amacıyla mali performansın özet göstergeleri üzerine getirilen sayısal kısıtlamalar ve prosedürel düzenlemeler olarak tanımlanan mali kurallar, 1990'lı yıllardan itibaren gelişmiş ülkelerde öncelikli olmak üzere yaygınlaşmaya başlamış ve gelişmekte olan birçok ülke tarafından da benimsenmiştir. Türkiye'de mali kuralların uygulanmasına ilişkin kanun tasarısı 2010 yılında hazırlanarak TBMM'ye sunulmuş ancak yürürlüğe girmemiştir.
Bu çerçevede mali kuralların etkilerini belirlemeye yönelik 31 gelişmiş ve 35 gelişmekte olan ülke için yapılan çalışma sonuçlarına göre mali kurallar mali disiplini etkilemektedir ancak bu etki ülkelerin gelişmişlik durumlarına göre farklılık göstermektedir. Gelişmiş ülkelerde mali kuralların mali disipline etkisi mali yapılarının ve kurumsal düzenlemelerinin daha kapsamlı ve gelişmiş olması gibi nedenlerle gelişmekte olan ülkelere göre daha olumludur. Mali disiplinin sağlanması açısından, mali kuralların varlığından ziyade, ülkelerin mali yapısı ile kuralların nasıl tasarlandığı ve ne şekilde uygulandığı daha önemlidir.

Abstract:
The practices of discretionary fiscal policies, after the 1930s when
Keynesian thought prevailed, has led to an increase in public spending over time
through the influence of open pro-policies. The budget deficits and the public debt
burden, along with increased spending, have led to a debate on rule-based fiscal
policies as an alternative, especially after the 1970s. Fiscal rules, defined as
numerical constraints and procedural regulations on the summary indicators of
financial performance in order to ensure macroeconomic stability and fiscal
discipline, have been adopted by many developing and emerging countries since
1990s as a priority in developed countries. The draft law on the implementation of
the fiscal rule in Turkey has been prepared and submitted to Parliament in 2010
but did not enter into force.
In this context, according to the result of study for 31 developed and 35
developing countries to determine the effects of fiscal rules, fiscal rules affect fiscal
discipline, but this effect differs according to the development status of countries.
In developed countries, the fiscal discipline effect of fiscal rules is more favorable
than in developing countries, as financial structures and institutional
arrangements are more comprehensive and developed. In terms of ensuring fiscal
discipline, it is more important that the financial structure of the countries, how
they are designed and applied, rather than the existence of fiscal rules.