İstanbul'daki endüstriyel miras kapsamındaki yapıların müze yapılarına dönüştürülmesinin sosyo-kültürel sürdürülebilirliğe katkısı
The contribution of converting the industrial heritage in Istanbul into museum buildings to socio-cultural sustainability
Yazar: CEMRE NAZİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ÇAKIR KIASIF
Haliç Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Endüstrileşme her kentte olduğu gibi İstanbul'da da hızlı bir yapılaşmaya sebep olmuştur. Artan nüfus, gelişen teknoloji ve sanayileşme sonucunda doğal kaynakların hızla tüketilmesi kaçınılmaz olmuştur. Sosyal ve çevresel sorunların çözümü disiplinler arası bir kavram olan sürdürülebilirliktir. Kent için önem arz eden yapıların hemen hepsi inşa edildiği dönem ve işlevi doğrultusunda ideal kurguyla en uygun yere yerleştirilmiştir. Değişen ve gelişen çevre ile birlikte yapının ve işlevinin gereksinimleri de değişmektedir. Yeni gereksinimleri karşılayamayan yapılar terk edilmeye mahkumdur. Endüstri Devrimi'yle hızla inşa edilen yapılar bir süre sonra işlev ömürlerini tamamlayarak terk edilmişlerdir. İnşa edildikleri dönemi yansıtan bu yapılar endüstriyel miras kapsamında değerlendirilmektedir. 
Geçmişten izler taşıyan yapıların strüktürel ömürlerini tamamlamadan terk edilmeleri âtıl yapı stoğu oluşmasına sebep olmaktadır. Bu noktada güncel olan yeniden işlevlendirme, sürdürülebilir bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Önceleri Avrupa'da çokça örneği olan yeniden işlevlendirmenin kültürel mirasın aktarılmasında önemli bir yaklaşım olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Son dönemde Türkiye'de de örneklerine rastlanan, tarihi yapıların yeniden kullanımında verilecek yeni fonksiyon, yapının konumu, mekânsal özellikleri ve çevresi ile bağdaşması gereklidir, ayrıca topluma; sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan faydalı olmalıdır.
Bu çalışma, yeniden işlevlendirmenin sürdürülebilir kalkınmaya ve sosyo-kültürel sürdürülebilirliğe katkılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda; geniş kapsamlı bir literatür taramasının ardından genel kavramlar ortaya konularak çalışmanın kapsamı belirlenmiştir. Bu kapsama dahil edilen örnek yapılar incelenerek tespitler yapılmıştır. Müze işleviyle hem yapının kendisinin hem de içinde bir döneme ya da bir konuya ait ürünlerin sergilenebilmesi sosyo-kültürel açıdan olumlu bir yaklaşım olarak görülmüştür. 
Bu çalışma, kapsamı doğrultusunda kendinden sonra yapılacak çalışmalara kaynak olmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The industrialization has caused a rapid structuring in Istanbul, as in every city. As a result of the increasing population, developing technology and industrialization, rapid consumption of natural resources became an inevitable case. The solution to social and environmental problems is sustainability, which is an interdisciplinary concept. Almost all of the buildings that are important for the city have been located in the most appropriate place with an ideal setting in line with the period and function they were built in. With the changing and developing environment, the requirements of the building and its function also change. Buildings that cannot meet the new requirements are doomed to be abandoned. Buildings that were built rapidly with the Industrial Revolution were abandoned after a while, having completed their functional life. Reflecting the period in which they were built, these buildings are considered within the scope of industrial heritage.
The abandonment of structures bearing traces of the past before completing their structural lives causes the formation of the idle building stock. At this point, re-functionalization, which is a current issue, appears to be a sustainable approach. It is an undeniable fact that re-functioning, which has many examples in Europe, is an important approach in transferring cultural heritage. Examples encountered in recent years in Turkey, new functions will be given in the re-use of historical buildings, the structure's location, is incompatible with spatial properties and the environment is required, as well as to society; should be socially, economically and culturally beneficial.
This study was conducted to examine the contributions of re-functioning to sustainable development and socio-cultural sustainability. In accordance with this purpose, after a comprehensive literature review, the scope of the study was determined by introducing general concepts. Determinations were made by examining the sample structures included in this scope. It has been accepted as a socio-culturally positive approach to display both the building itself and the products belonging to a period or a subject within the museum function.
This study aims to be a source for future studies in line with its scope.