Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocuklarda yapılandırılmış oyun terapisi ile dikkat ve dürtü kontrol programının öğrenme sebatkârlığı üzerindeki etkisi
The effect of structured play therapy and attention and impulse control program on learning persistence in children with mild mental retardation
Yazar: FURKAN ÇUHADAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET PALANCI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı hafif zihinsel yetersizliği (HZY) bulunan çocuklarda yapılandırılmış oyun terapisinin   dikkat ve dürtü kontrolü öğretiminin öğrencilerin öğrenme sebatkarlığı üzerindeki etkisini incelemektir.  Bu araştırma ile dikkat ve dürtüsellik kontrolünün öz düzenleme, davranış kontrolü ve akademik becerilere odaklanarak bunları istenilen performans düzeyinde sürdürmekle ilgili yeterlikleri geliştirmeye odaklanacak bir müdahale programı hazırlanmış ve uygulanmıştır. Araştırma modellerinden karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda ön test – son test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen beraberinde yarı yapılandırılmış görüşme sıralı bir şekilde kullanılmıştır.  Araştırma grubu Kahramanmaraş ilinde yaşayan ve bir devlet okuluna kaydı olup aynı zamanda bir özel danışma merkezine devam eden ailelerin gönüllü katılımcı olduğu 16 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Araştırmaya HZY tanısı olan 16 öğrenci katılmıştır, katılımcı öğrencilerin yaş ortalaması 12,68'dir. Araştırma deney A (8) ve kontrol B (8) grubu olarak ayrılmış ve uygulanmıştır. Araştırma verileri tanısı bulunan öğrencilere uygulanan dürtüsellik ve d2 Dikkat Testi ile toplanmıştır. Dürtüsellik düzeyini belirlemek için kullanılan ölçme aracı bu tez kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilmiştir.   Araştırma verileri SPSS/WINDOWS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.  Araştırmanın nicel denencelerini tekrarlı ölçüm analizi testine karşılık gelen Friedman testi ile en düşük <.05 düzeyinde olacak şekilde analiz edilmiştir.  Nitel veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenerek kodlanmış ve uygulama sonuçları ile elde edilen verilerle karşılaştırmalı yorumlanmıştır. Velilerden yazılı rıza metni alınmıştır. Araştırma sonucunda akademik durumları ve sosyal yaşamlarında güçlük yaşayan HZY olan çocukların yapılandırılmış oyun terapi kullanımı ile dürtü kontrolleri ve dikkat stratejilerinin geliştirilebileceği bulunmuştur. Öğrencilerde gözlenen müdahale etkisine bağlı performans gelişiminin bilişsel ve duyuşsal öğrenme yeterliklerinde iyileşmelere yol açtığı ve dürtü kontrol becerilerinin anlamlı düzeyde yükseldiği görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of structured play therapy attention and impulse control training on students' learning persistence in children with mild mental retardation (MRI). In this study, an intervention program focusing on self-regulation, behavioral control and academic skills of attention and impulsivity control and developing competencies related to maintaining these at the desired performance level was prepared and implemented. Mixed research method was used among the research models. In this context, pre-test - post-test experimental and control group semi-experimental design was used together with semi-structured interview sequentially. The study was conducted with 16 students living in Kahramanmaraş province, enrolled in a state school and attending a private counseling center, whose families were volunteer participants. 16 students diagnosed with MRI participated in the study, the average age of the participating students was 12.68. The study was divided into experimental A (8) and control B (8) groups and implemented. The research data were collected with the impulsivity and d2 Attention Test applied to the diagnosed students. The measurement tool used to determine the level of impulsivity was developed by the researcher within the scope of this thesis. The research data were analyzed using SPSS/WINDOWS 26.0 package program. The quantitative hypotheses of the research were analyzed with the Friedman test, which corresponds to the repeated measurement analysis test, at a minimum level of <.05. Qualitative data were analyzed and coded with thematic analysis method and interpreted comparatively with the data obtained with the application results. Written consent text was obtained from the parents. As a result of the research, it was found that the impulse control and attention strategies of children with HZY who have difficulties in their academic situations and social lives can be improved with the use of structured play therapy. It is seen that the performance development due to the intervention effect observed in the students leads to improvements in cognitive and affective learning competencies and that their impulse control skills increase significantly.