Düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan sınıf ve branş öğretmenlerinin öfke kontrol düzeylerinin değerlendirilmesi (Merzifon örneği)
Düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan sinif ve branş öğretmenlerinin öfke kontrol düzeylerinin değerlendirilmesi (Merzifon örneği)
Yazar: SELMAN KÜRKÇÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSKENDER GÜLER
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Tolerans analizi = Tolerance analysis ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
DÜZENLİ FİZİKSEL AKTİVİTE YAPAN VE YAPMAYAN SINIF VE BRANŞ ÖĞRETMENLERİNİN ÖFKE KONTROL DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (MERZİFON ÖRNEĞİ)

Selman KÜRKÇÜ

Amasya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans, Mayıs /2023
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi İskender GÜLER

Bu araştırma, Amasya ili Merzifon ilçesi ilk ve ortaokullarda görev yapan düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan sınıf ve branş öğretmenlerinin öfke kontrol düzeylerini değerlendirme amacı taşımaktadır. Araştırma grubu, Amasya'nın Merzifon ilçesinde bulunan ilkokullarda görev yapmakta olan 24 ile 60 yaş arası 114 erkek, 122 bayan olmak üzere toplam 236 gönüllü ve sağlıklı sınıf ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Spielberger (1983) tarafından geliştirilmiş, Özer (1994) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik güvenirliği yapılmış olan "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği (SÖÖİTÖ)" ve 2004 yılında Ercüment Ersanlı (2011) tarafından geliştirilen "Tolerans Ölçeği" kullanıldı. Araştırmaya başlamadan öncelikle etik kurul izni ve gerekli kurum izinleri alındı. Çalışma verilerinin normal dağıldığı (p>0,05) Shapiro-Wilk testi ile belirlendi. Araştırmaya katılan öğretmenlerin ölçek maddelerine verdikleri yanıtların iç tutarlılıklarının orta ve yüksek seviyede güvenilir olduğu (0,75 ve üzeri) tespit edildi. Verilerin, öğretmenlik branşına, cinsiyete, medeni duruma ve spor yapma durumuna göre farklılık gösterip göstermediği student t testi, yaş, cinsiyete göre branş, medeni durum ve spor yapma durumuna göre değişiklik olup olmadığını da Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)/Tukey testi ile belirlendi. 
Yapılan değerlendirmeler sonucunda; öğretmenlerin cinsiyet değişkeni ile öfke kontrol alt boyut puanı arasında erkekler lehine anlamlı bir fark (p<0,05) gözlenirken, tolerans ölçeği toplam puanı, SÖÖİTÖ ve alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark (p>0,05) gözlenmedi. Öğretmenlik branşı değişkenine göre öfke değişimleri incelendiğinde; sürekli öfke ve öfke içte alt boyutlarında sınıf öğretmenleri lehine anlamlı fark gözlenirken (p<0,05) diğer ölçek ve alt ölçeklerde anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0,05). Medeni durum değişkeni ile öfke dış alt boyut puanı arasında bekar öğretmenler lehine anlamlı bir fark (p<0,05) gözlenirken, tolerans ölçeği toplam puanı, SÖÖİTÖ toplam puanı, sürekli öfke, öfke kontrol ve öfke iç toplam ve alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark (p>0,05) gözlenmedi. Spor yapma durumu değişkeni ile SÖÖİTÖ toplam puanı arasında spor yapan öğretmenler lehine anlamlı fark (p<0,05) gözlenirken tolerans ölçeği toplam puanı, sürekli öfke, öfke kontrol, öfke iç ve öfke dış toplam ve alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark (p>0,05) gözlenmedi. Yaş değişkeni ile tolerans ölçeği arasında anlamlı bir fark (p>0,05) belirlenmezken, SÖÖİTÖ toplam puanı, sürekli öfke, öfke dış ve öfke iç toplam ve alt boyut puanları arasında 40-49 yaş öğretmenler lehine anlamlı bir fark (p<0,05) belirlendi. Cinsiyete göre branş ile tolerans ölçeği arasında anlamlı bir fark (p>0,05) belirlenmezken, SÖÖİTÖ toplam puanı, sürekli öfke, öfke kontrol, öfke dış ve öfke iç toplam ve alt boyutları arasında kadın sınıf ve branş öğretmenleri lehine anlamlı bir fark (p<0,05) belirlendi. Cinsiyete göre medeni durum ile sürekli öfke alt boyutunda erkek evli öğretmenler, öfke kontrol alt boyutunda erkek bekar ve evli kadın öğretmenler, öfke dış alt boyutunda ise erkek evli, kadın evli, kadın bekar öğretmenler lehine anlamlı bir fark (p<0,05) belirlenirken, tolerans ölçeği toplam puanı, SÖÖİTÖ toplam puanı ve öfke iç alt boyut puanı arasında anlamlı bir fark (p>0,05) belirlenmedi. Cinsiyete göre spor yapma durumu ile öfke kontrol alt boyutunda spor yapmayan kadın öğretmenler lehine anlamlı bir fark (p<0,05) belirlenirken, tolerans ölçeği toplam puanı, SÖÖİTÖ toplam puanı, sürekli öfke alt boyutu, öfke dış alt boyutu ve öfke iç alt boyutu arasında anlamlı bir fark (p>0,05) belirlenmedi.
Sonuç olarak: Kadın branş öğretmenlerinin kadın sınıf öğretmenlerine oranla sürekli öfke düzeylerinin yüksek olduğu, erkek branş öğretmenlerinin kadın branş öğretmenlerine oranla öfke kontrol düzeylerinin yüksek, erkek sınıf öğretmenlerinin kadın sınıf öğretmenlerine oranla öfkelerini daha çok dışa vurdukları, kadın branş öğretmenlerinin ise kadın sınıf öğretmenlerine oranla öfkelerini daha çok içe attıkları tespit edildi. Bekar öğretmenlerin öfkelerini dışa vurdukları, evli erkek öğretmenlerin öfke kontrol düzeylerinin daha yüksek olduğu kanaatine varıldı.  29 yaş ve altı öğretmenlerin sürekli öfke ve dışa vurulan öfke düzeylerinin yüksek, 30 yaş ve üstü öğretmenlerin öfkelerini bastırmadığı ve öfke kontrol ölçeği puanlarının daha yüksek olduğu anlaşıldı. Spor yapan erkek öğretmenlerin öfkelerini kontrol etme düzeyleri spor yapmayan kadın öğretmenlere göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Ayrıca spor yapan erkek öğretmenlerin öfkeyi tolere etme düzeyleri spor yapmayan erkek öğretmenlere oranla daha yüksek olduğu anlaşıldı. Spor yapan kadın öğretmenlerin öfkeyi tolere etme düzeyleri spor yapmayan kadın öğretmenlere oranla daha düşük olduğu anlaşıldı. Spor yapan öğretmenlerin öfkelerini dışarı daha çok yansıttığı tespit edildi. Bu da sporun rekabete dayalı bir etkinlik olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Tüm bu sonuçlara baktığımızda sporun öfkeyi kontrol etmede olumlu etkilerinin olduğu kanaatine varıldı. Bundan dolayı öğretmenlere öfke konulu testler yapılması, öfke konulu seminerler düzenlenmesi ve spora teşvik edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
EVALUATION OF ANGRY CONTROL LEVELS OF CLASS AND BRANCH TEACHERS WITH AND WITHOUT REGULAR PHYSICAL ACTIVITY (MERZIFON EXAMPLE)

Selman KÜRKÇÜ

Amasya University, Institute of Health Sciences
Physical Education and Sports Department, Master Degree, May /2023
Advisor: Asst. Prof. İskender GÜLER

	This research aims to evaluate the anger control levels of classroom and branch teachers who do and do not do regular physical activity working in primary and secondary schools in Merzifon district of Amasya province. The research group consists of 236 volunteer and healthy classroom and branch teachers, 114 male and 122 female, between the ages of 24 and 60, working in primary schools in the Merzifon district of Amasya. The "Trait Anger and Anger Expression Style Scale (SERES)" developed by Spielberger (1983), adapted into Turkish by Özer (1994) and validity and reliability were used to collect the data and the "Tolerance Scale" developed by Ercüment Ersanlı (2011) in 2004 were used. Before starting the research, the ethics committee permission and the necessary institutional permissions were obtained. The normal distribution of the studydata was determined by the Shapiro-Wilk test (p>0.05). It was found that the internal consistency of the responses of the teachers participating in the studyto the scale items was reliable at a medium and high level (0,75 and above). Whether the data differed according to teaching branch, gender, marital status and sports playing status was determined by student t test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA)/Tujey test whether there were changes according to age, gender, branch, marital status and sports playing status.
	As a result of the evaluation carried out; while a significant difference (p<0.05) was observed between the gender variable of the teachers and the anger control sub-dimension score in favor of men, no significant difference (p>0.05) was observed between the total score of the Tolerance Scale and the scores of the SÖÖİTÖ and its subscales. When anger changes were analyzed according to the teaching branch variable; while a significant difference was observed in favor of classroom teachers in trait anger and anger inward sub-dimensions (p<0.05), no significant difference was found in other scales and sub-scales (p>0.05). While a significant difference (p<0.05) was observed between marital status variable and anger external sub-dimension score in favor of single teachers, no significant difference (p>0.05) was observed between the total score of the Tolerance Scale, the total score of the SÖÖİÖT, the total and subscale scores of trait anger, anger control and anger internal. While a significant difference (p<0.05) was observed in favor of the teachers who do sports between the variable of doing sports and the total score of the SÖÖİTÖ, no significant difference (p>0.05) was observed between the total score of the tolerance scale, trait anger, anger control, anger internal and anger external total and sub-dimension scores. While there was no significant difference (p>0.05) between the age variable and the tolerance scale, there was a significant difference (p<0.05) between the total score, trait anger, anger external and anger internal total and sub-dimension scores in favor of teachers aged 40-49 years. While there was no significant difference (p>0.05) between the branch and tolerance scale according to gender, there was a significant difference (p<0.05) between the total score, trait anger, anger control, anger external and anger internal total and sub-dimensions of the SÖÖİÖT in favor of female classroom and branch teachers. While a significant difference (p<0.05) was determined in favor of male married teachers in the trait anger sub-dimension, male single and married female teachers in the anger control sub-dimension, and male married, female married and female single teachers in the anger external sub-dimension, No significant difference (p>0.05) was found between the total score of the tolerance scale, the total score of the SÖÖİTÖ and the anger internal sub-dimension score. While a significant difference (p<0.05) was determined in favor of female teachers who do not do sports in the anger control sub-dimension with the status of doing sports according to gender, No significant difference (p>0.05) was found between the total score of the Tolerance Scale, the total score of the SÖÖİÖT, the trait anger sub-dimension, the external anger sub-dimension and the internal anger sub-dimension. 
As a result: It was found that female branch teachers have high levels of constant anger compared to female classroom teachers, male branch teachers have high levels of anger control compared to female branch teachers, male classroom teachers express their anger more than female classroom teachers, and female branch teachers vent their anger more than female classroom teachers. It was found that single teachers express their anger and married male teachers have higher anger control levels. it was found that teachers aged 29 and younger had high levels of constant anger and expressed anger, teachers aged 30 and older did not suppress their anger, and anger control scale scores were higher. It was found that male teachers who practiced sports had higher levels of controlling their anger than female teachers who did not practice sports. The anger tolerance levels of female teachers who practiced sports were found to be lower than female teachers who did not practice sports. It was determined that teachers who practiced sports reflected their anger more. This is thought to be due to the fact that sports is a competitive activity. When we look at all these results, it was concluded that sports have positive effects on controlling anger. Therefore, it is recommended to conduct anger-related tests for teachers, organize seminars on anger and encourage sports.