Emek-sermaye çatışmasında Türkiye'de kaçak göçmen emeği
Illegal migrant labor in Turkey in the conflict of labor-capital
Yazar: FERHAT KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kapitalizmin her döneminde geçerli olan emek-sermaye çatışmasının günümüzdeki durumunu irdelemek ve bugünkü sistemde kapitalistler açısından göçmen emeğinin işlevini sorgulamaktır. Diğer bir deyişle Marx'ın 'Yedek İşgücü Ordusu Kuramı'nı kaçak göçmen emeği üzerinden Türkiye'ye uyarlamak ve ortaya çıkan argümanları günümüz kapitalizmi açısından değerlendirmektir. Kaçak göçmen işçiler Türkiye'de çalışma izinleri, sosyal güvenceleri olmadan, kayıtsız, sigortasız, çok düşük ücretlerle ve kötü koşullarda çalıştırılmaktadırlar. Böylece işverenlerin daha çok kar edebilmek için ucuz işgücü talepleri göçmen emeği tarafından karşılanmış olmaktadır. Diğer bir deyişle Türkiye'deki işverenler, kaçak göçmen işçileri düşük maliyetli işgücü olarak kullanarak maliyetlerini düşürmekte ve karlarını artırmaktadırlar. Bu durum göçmen işçileri sosyal haklardan mahrum edip onları en kötü şartlarda yaşamaya zorlarken, genel olarak işçi sınıfının da yaşam düzeyini aşağılara çekmektedir. İşçilerin ücret pazarlığında ellerinde koz olarak bulundurdukları 'iş bırakma', 'uygun olmayan iş koşullarını kabul etmeme' gibi önemli mücadele araçları, işverenin elinde bol sayıda bulunan 'Yedek Göçmen İşgücü Ordusu' aracılığıyla işlevsiz kılınarak, sadece göçmen işçilerin değil, genel olarak işçi sınıfının çalışma ve yaşam koşulları olumsuz etkilenmektedir. Göçmen işçiler gibi yerli işçilerin çalışma koşulları da kötüleşmekte, onlar da düşük ücretlerle, sosyal güvenceden yoksun, elverişsiz koşullarda çalışmaya mecbur bırakılmaktadırlar.
Sonuç olarak Türkiye'de göçmen işçilerin işgücü piyasasındaki dengeleri önemli ölçüde etkiledikleri, işverenlerin ucuz ve esnek çalışma gücü taleplerini kaçak göçmen işçiler üzerinden karşıladıkları gözlemlenmektedir. Bu durum yerli işgücünün işsizlik riskiyle karşı karşıya kalmasına ve ücretlerin düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca Türkiye'de yoğunlukla kaçak göçmen işçilerin istihdam edilmesi, sosyal haklar, özlük hakları ve çok sayıda insan hakları sorununu da beraberinde getirmektedir. Türkiye'de göçmenler genel olarak çalışma izinleri olmadığı ve sigortasız çalıştıkları için, hiçbir sosyal güvenceye sahip olmama, düşük ücretlerle, elverişsiz koşullarda çalışma, uzun mesailere maruz kalma ve sağlık hizmetlerine yeterince erişememe gibi önemli sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadırlar. Bu arada işverenler ucuz emek olarak yoğun şekilde göçmen işçi istihdam etmeyi tercih ettikleri için, ülkede genel bir işsizlik sorunu yaşanmakta, iş bulabilenler de gittikçe kötüleşen iş koşullarına ve alım gücü düşen ücret düzeylerine razı olmak durumunda kalmaktadırlar. Ayrıca ülkede refah düzeyini ve yaşam standardını olumsuz etkileyen ciddi bir de ekonomik kriz söz konusudur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the current state of the labor-capital conflict, which has been valid throughout various periods of capitalism, and to question the function of immigrant labor from the perspective of capitalists in the current system. In other words, it seeks to adapt Marx's theory of the "Reserve Army of Labor" to Turkey through undocumented immigrant labor and evaluate the resulting arguments in the context of contemporary capitalism. Undocumented immigrant workers in Turkey are employed without work permits or social security, in informal, uninsured, and underpaid jobs, under harsh conditions. Consequently, the demand for cheap labor from immigrant workers satisfies the employers' desire for higher profits. In this manner, Turkish employers reduce their costs and increase their profits by utilizing undocumented immigrant workers as a low-cost labor force. This situation deprives immigrant workers of social rights, forces them to live under harsh conditions, and, in general, lowers the living standards of the entire working class. Important tools of struggle such as "strikes" and "refusal to accept unsuitable working conditions" which workers use as trump cards in wage bargaining, are rendered dysfunctional through the "Reserve Immigrant Labor Force", which the employer has in abundance, thus disrupting the work and life of not only immigrants but also the working class in general. Their life conditions are negatively affected. Similarly, the working conditions of native workers worsen as they are also forced into low-paid, insecure, and unfavorable conditions, devoid of social security.
As a result, it is observed that undocumented immigrant workers in Turkey significantly influence the balances in the labor market, meeting the demands of employers for cheap and flexible labor. This situation leads to the risk of unemployment for native workers and a decline in wages. Additionally, the extensive employment of undocumented immigrant workers in Turkey brings about numerous issues concerning social rights, employment rights, and human rights. Given that immigrants in Turkey generally lack work permits and social security, they face significant problems such as no access to social benefits, working for low wages under unfavorable conditions, enduring long working hours, and inadequate access to healthcare services. Furthermore, due to the employers' preference for employing cheap immigrant labor, the country faces a general problem of unemployment, while those who manage to find jobs are compelled to accept deteriorating working conditions and decreasing purchasing power. Moreover, the country experiences a serious economic crisis negatively impacting the level of welfare and standard of living.