Oral liken planus hastalarında periodontal enflamasyon ve tükürük kortizol seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of periodontal inflammation and salivary cortisol levels in oral lichen planus patients
Yazar: YASEMİN TAHİR
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜN ÖZÇAKA YÜKSEL
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Çalışmamızda premalign lezyonların erken teşhisine yönelik tükürük kortizol düzeylerinin değerlendirilmesi ve STAI-2 ölçeği (sürekli aksiyete ölçeği) ile korelasyonunun değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Histopatolojik ve klinik olarak tanılanmış OLP lezyonlarına sahip olan ve OLP grubunu oluşturan 54 hasta ile kontrol grubunu oluşturan 47 sağlıklı birey çalışmaya dâhil edildi. STAI formu OLP grubu ve kontrol grubu tarafından, bireyler sakin ve gürültüsüz bir ortamda bir süre dinlendirildikten sonra, araştırmacılar gözetiminde dolduruldu. Ardından klinik parametreler değerlendirilip, hastalardan tükürük örneği alındı. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi. Yapılan istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p = 0,05 olarak kabul edildi. 
Bulgular: OLP grubu ile kontrol grubunun yaş ortalaması, cinsiyet dağılımları  istatistiksel olarak değerlendirildiğinde iki grubun arasında anlamlı farklılıklar görülmedi. (p=0,054, p=0,269). STAI değerleri OLP grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı seviyede yüksek bulundu (p=0,002). OLP grubu ve kontrol grubunun tükürük kortizol seviyeleri karşılaştırıldığında kontrol grubunun tükürük kortizol seviyesi OLP grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. (p=0,005)
Sonuç:  Çalışmamızın sınırları içerisinde, tükürük kortizol seviyelerinin konrol grubunda yüksek bulunmasının kortizol seviyelerine etki eden ağrı düzeylerinin kliniğe başvuran sistemik sağlıklı bireylerde tam olarak belirlenememiş olmasından kaynaklandığını düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: liken planus, STAI, stres, ansiyete, oral mukozal lezyon, kortizol

Abstract:
Aim: The study aims to evaluate both salivary cortisol levels for the early diagnosis of premalignant lesions and  their correlation with the STAI-2 scale (trait anxiety scale). 
Materials and Methods: In the study, 54 patients with histopathologically and clinically diagnosed OLP lesions, forming the OLP group, and 47 healthy individuals, forming the control group, were included. The STAI form was filled out by the OLP group and the control group under the supervision of the researchers, after the individuals had rested for a while in a quiet and noiseless environment. Then, clinical parameters were evaluated with the saliva samples were taken from the patients. 
The results obtained were evaluated statistically. In the statistical analysis, p = 0.05 was accepted as the significance level. 
Results: When the mean age and gender distributions of the OLP group and the control group were evaluated statistically, no significant differences were observed between the two groups. (p=0.054, p=0.269). STAI values were found to be significantly higher in the OLP group compared to the control group (p = 0.002). Results showed, when the salivary cortisol levels of the OLP group and the control group were compared, the salivary cortisol level of the control group was found to be significantly higher than the OLP group (p=0,005). 
Conclusion: Within the boarders of the study, the conclusion is that, the high salivary cortisol levels in the control group is due to the fact that, the pain levels affecting cortisol levels in systemic healthy individuals who applied to the clinic were not fully determined.

Key words: lichen planus, STAI, stress, anxiety, oral mucosal lesion, cortisol