Kayıp Bedenler ve Kayıp Ruhlar: Erken yirminci yüzyıl Türk romanında engelli erkekler
Lost Bodies and Lost Souls: Disabled men in the early twentieth century Turkish novel
Yazar: BÜŞRA ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. EROL KÖROĞLU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, 20. yüzyılda yazılan üç romanı ele alarak engelliliğin edebiyat metinlerindeki temsillerini erkek karakterler üzerinden incelemektedir. Roman türü, Batı'dan alındığı için Türk edebiyatında da romanların içeriğini etkileyecek düzeyde Batı edebiyatındakine benzer dinamiklere dayanmaktadır. Yazıldıkları dönemin fikirlerini destekler nitelikte olan romanlarda anlatıcının sesi, zaman ve mekân tercihleri, kullanılan dil engellilere yönelik ötekileştirici tavrı güçlendirir. Engelli erkek özne olmak, normal standartlarla inşa edilmeye çalışılan toplumda ikincil konuma düşmek demektir. Estetik, fiziksel güç, statü, ekonomik standartlar ve duygular bazında normalin dışında kalan engelli erkekler trajik yaşamlara sahiptirler. Normal ve eril düzenin kodlarıyla çatışan engelli erkek karakterlerin hikâyeleri farklı düzlemlerde fakat aynı ideolojinin etkisi altında gelişir. Harabelerin Çiçeği romanında estetik normlara uymayan, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanında erkekliğin güce dayanan özelliklerini karşılayamayan ve Yaban romanında gazi oluşunun gururunu taşıyamayan engelli erkekler kimlik çatışması yaşarlar. Bu araştırmada sağlamcı, normal, eril ve milliyetçi ideolojilerin ele alınan romanlardaki kahramanların sesini nasıl belirlediği üzerine geniş bir çalışma yapılmıştır. Tez çalışmasının amacı, toplumda önemli bir yer tutan engellilik ve erkeklik meselelerinin edebi metinler aracılığıyla nasıl işlendiğini ve birbiri içine eklemlendiğini romanlar bağlamında inceleyerek her iki çalışma alanına katkı sağlamaktır.

Abstract:
This master's thesis examines the representation of disability in literary texts through disabled male characters by considering three novels written in the 20th century. Since the novel genre was received from the West, it is based on similar dynamics in Turkish literature as in Western literature that at a level affect the content of the novels. In the novels that support the ideas of the period in which they were written, the narrator's voice, time and place preferences, an the language used strenghten the marginalizing attitude towards the disabled. Being a disabled male subject means falling into a secondary position in the society that is tried to be build with normal standarts. Men with disabilities who are abnormal in terms of aesthetics, physical strength, status, economic standarts and emotions have tragic lives. The stories of disabled male characters who conflict with the codes of the normal and masculine order develop on different planes but under the influence of the same ideology. Disabled men, who do not comply with aesthetic norms in the Harabelerin Çiçeği, who can not meet the strength-based characteristics of masculinity in the novel Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, and who can not be proud of being a veteran in the novel Yaban, experience identity conflict. In this research, a wide study was conducted on how robust, normal, masculine and nationalist ideologies determine the voice of the heroes in the novels. The aim of the thesis contribute to both fields of study by examining how the issues of disability and masculinity, which have an important place in society, are approached and articulated through literary texts in the context of novels.