2021-2022 eğitim dönemi ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan görsellerin anlam çağrıştırması açısından incelenmesi
Examination of the visuals in the grade 4 social sciences book for the 2021-2022 education term in terms of meaning
Yazar: ALPER GÖZÜAÇIK
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN AKENGİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı / Bileşik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ders kitapları öğrencilerin sürekli olarak yanında taşıdıkları ve gerektiği zaman bilgiye hemen ulaşabildikleri kaynaklar arasındadır. Bu nedenle ders kitaplarında kullanılan görsel ögeler öğrencinin verilmek istenen mesajı almasında oldukça etkili yollardan biridir. Bu araştırmanın amacı 2021-2022 eğitim dönemi 4. sınıf sosyal bilimler kitabında yer alan görsellerin görsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesidir. Betimsel tarama modelinde yapılan bu araştırma doküman incelemesine dayalı nitel bir çalışmadır. Araştırma ilköğretim 4.Sınıf sosyal bilgiler ders kitabındaki görsellerin görsel tasarım ilkeleri açısından incelenmesinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Şahin (2014) tarafından geliştirilen rubriklerden faydalanılmıştır. Bu rubriklerin geçerliğinin sağlanması için farklı üniversitelerde görev yapan 6 uzmandan görüş alınmış, 3 alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın bu aşamasının ardından ders kitapları rubriklere göre bağımsız olarak değerlendirilerek verilen puanların aritmetik ortalaması alınmıştır. Veri toplama araçlarında kullanılan rubrikler 1-5 seçenekli olarak hazırlanmıştır. 2021-2022 eğitim dönemi 4. sınıf sosyal bilimler ders kitabında 7 ünite bulunmaktadır. Her üniteden görsel ögeler ve metinler seçilerek belirtilen rubriğe göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ders kitabının genel olarak görsel tasarım ilkelerine göre uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Textbooks are among the resources that students always carry with them and that they can access information immediately when needed. For this reason, the visual elements used in the textbooks are one of the most effective ways for the student to receive the desired message. The aim of this research is to examine the visuals in the 2021-2022 education period 4th grade social sciences book in terms of visual design principles. This research, which was carried out in the descriptive survey model, is a qualitative study based on document review. The research consists of examining the visuals in the 4th grade social studies textbook in terms of visual design principles. Rubrics developed by Şahin (2014) were used as data collection tool in the research. In order to ensure the validity of these rubrics, opinions were taken from 6 experts working at different universities and evaluated by 3 field experts. After this stage of the research, the textbooks were evaluated independently according to the rubrics and the arithmetic average of the scores given was taken. The rubrics used in the data collection tools were prepared with 1-5 options. There are 7 units in the 2021-2022 academic year 4th grade social sciences textbook. Visual elements and texts were selected from each unit and evaluated according to the specified rubric. As a result of the research, it was concluded that the textbook is generally suitable for visual design principles.