Boy kısalığı olan çocuklarda kaygı bozukluğu ve dikkat eksikliği/ hiperaktivite bozukluğunun değerlendirilmesi
The evaluation of anxiety disorder and attention deficit/ hyperactivity disorder in children with short stature
Yazar: AYŞE HANDE ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT KOÇAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Boy kısalığı = Short stature ; Dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozukluğu = Attention deficit and disruptive behavior disorders ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kaygı = Anxiety ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET
Amaç: Çalışmamızda çocuk endokrinoloji polikliniğinde boy kısalığı tanısı alan hastalarda boy kısalığı ile anksiyete bozukluğu ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği ve Genel Çocuk Polikliniklerine 25 Mayıs 2022 ile 1 Temmuz 2022 tarihleri arasında başvuran ve 8-18 yaş aralığında bulunan 190 boy kısalığı olan hasta ile 191 sağlıklı katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara durumluk-sürekli kaygı ölçeği (STAI-1 ve 2) uygulanırken, katılımcıların ebeveynlerine ise katılımcıların sosyoekonomik ve sosyokültürel durumlarını yansıtan hasta takip formu ve DEHB açısındanConners' Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır.

Bulgular: Demografik veriler incelendiğinde boy kısalığı olan grupta kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı düzeyde daha düşük anne eğitim seviyesi ve daha düşük aylık gelir miktarı olduğu saptanmıştır. Boy kısalığı olan grupta evdeki toplam çocuk sayısı ise kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı düzeyde fazla bulunmuştur. Hem preadölesan (8-12 yaş) hem de adölesan (13-18 yaş) dönemde kaygı düzeyini gösteren STAI-1 ve STAI-2 puanları hasta grubunda kontrol grubuna oranla yüksek bulunsa da aradaki fark istatistiksel anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Conners' Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği ile DEHB değerlendirildiğinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite sıklığı hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı oranda daha fazla bulunurken karşıt olma- karşı gelme ve davranış bozukluğu alt ölçeklerinde ise iki grup arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır. Hasta grubu kendi içinde incelendiğinde STAI-1 ve STAI-2 puanları adölesan yaş grubunda preadölesan yaş grubuna göre istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek bulunurken cinsiyetler arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Conners' EbeveynDeğerlendirme Ölçeğinde ise boy kısalığı olan grupta hem cinsiyet hem de yaş grupları açısından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır.

Sonuç: Boy kısalığı ve negatif beden algısı ilerleyen dönemlerde benlik saygısını yitirme, kaygı bozukluğu, depresyon, DEHB gibi tedavi gerektirecek kadar ciddi sorunları beraberinde getirebilir. Bu nedenle boy kısalığı tanısı konulan hastaların çocuk ve ergen ruh sağlığı bölümüne konsültasyonu uygun olacaktır.

Anahtar kelimeler: Boy kısalığı, kaygı bozukluğu, dikkat eksikliği/ hiperaktivite bozukluğu

Abstract:
ABSTRACT
THE EVALUATION OF ANXIETY DISORDER AND ATTENTION DEFICIT/HYPERACTIVITY DISORDER IN CHILDREN WITH SHORT STATURE
Aim:In our study, we aimed to evaluate the relationship between short stature and anxiety disorder and attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) in patients diagnosed with short stature in the pediatric endocrinology outpatient clinic.

Materials and Methods: 190 patients with short stature and 191 healthy participants in the 8-18 age range who applied to Ankara Atatürk Sanatoryum Training and Research Hospital Pediatric Endocrinology outpatient clinic and General Pediatric outpatient clinics between 25 May 2022 and 1 July 2022 were included in the study. The state-trait anxiety inventory (STAI I and II) was applied to all participants and the patient follow-up form reflecting the socioeconomic and sociocultural status of the participants and Conners' Parent Rating Scale were applied to the parents of the participants.

Results: With the analysis of demographic data, it was determined that the short stature group had statistically significantly lower maternal education level and lower monthly income compared to the control group. In the short stature group, the total number of children at home was statistically significantly higher than the control group. in both preadolescent (8-12 years) and adolescent (13-18 years) periods the STAI-1 and STAI-2 scores, which indicate the level of anxiety, were found to be higher in the patient group than in the control group but the difference did not reach a statistically significant level.ADHD was evaluated with Conners' Parental Rating Scale and the frequency of attention deficit and hyperactivity was found to be statistically significantly higher in the patient group than in the control group, while no statistically significant difference was found between the two groups in the subscales of oppositional defiant and conduct disorder.When the patient group was examined separately, STAI-1 and STAI-2 scores were found to be statistically significantly higher in the adolescent age group than in the preadolescent age group, but no statistically significant difference was found between the genders. In Conners' Parent Rating Scale, no statistically significant difference was found in the short stature group between both gender and age groups.

Conclusion:Short stature and negative body image can lead to serious problems such as loss of self-esteem, anxiety disorder, depression, and ADHD in the future. Therefore, it would be appropriate to consult the patients diagnosed with short stature to the department of Child and Adolescent Psychiatry.

Keywords: Short stature, anxiety disorder, attention deficit/hyperactivity disorder