Hile riski değerlemesinin ve hileleri bulmanın denetimin etkinliğindeki rolü ve Türkiye`de SPK`dan yetki alan denetim firmalarına yönelik bir araştırma
The Role of fraud risk assessment and fraud detection in the effectiveness of auditing and a study on authorized auditing firms by SPK in Turkey
Yazar: MURAT KİRACI
Danışman: PROF.DR. FERRUH ÇÖMLEKÇİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bağımsız denetim, işletmelerin finansal tablolarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlandığını ve gerçek durumu yansıttığını tespit eder. Sermaye piyasalarında işletmelerin finansal tablolarının güvenilirliği, işletme hakkında alınacak birçok kararda dayanak noktasıdır. Dolayısıyla bağımsız denetim, sermaye piyasalarında önemli bir rol üstlenmektedir. Günümüzde işletmelerde meydana gelen hileler, başta işletme ve denetim firması olmak üzere birçok kesime zararlar vermekte ve finansal tabloların güvenilirliği ön plana çıkmaktadır. Finansal tabloların güvenilirliğini saptamada bağımsız denetçinin önemli bir rolü vardır. Bu rol, denetçinin müşteri işletmedeki hileleri dikkate alarak denetimini yürütmesini gerektirir. Bağımsız denetçi hilelerin neden olduğu zararlardan korunmak için müşteri işletmedeki hile riski faktörlerini dikkate alarak risk değerlemesi yapar. Aynı zamanda denetimini, olası hileleri ortaya çıkarabilecek şekilde planlamak ve yürütmek durumundadır. Çalışmada, SAS No.82 ve No.99'a göre hilelerin dikkate alınması ve hilelerin bulunması konuları incelenmiş ve hileler konusunda iç denetçiyle işbirliği teorik olarak ele alınmıştır. Çalışmada, son olarak denetçinin hile riskini değerlemesi, hileleri bulması ve hileler konusunda iç denetçiyle işbirliğine girmesinin denetimin etkinliği üzerinde bir rolünün olup olmadığı, hem teorik olarak hem de amprik bir araştırmayla incelenmiştir.

Abstract:
An independent audit approves whether the financial statements of firms are correct and prepared in accordance with the general accepted accounting principles. Reliability of financial statements is an important factor for decisions about firms at stock exchange markets. Therefore, the independent audit plays an important role in these markets. Nowadays, frauds that take place in firms cause financial losses for firms, auditing companies, and other parties, while increasing of public attention about the reliability of financial statements. The independent auditor is an important actor in determining the reliability of financial statements. The role of the auditor requires examining by considering possible frauds at the customer firm. To prevent the audit firms losses due to possible frauds, the independent auditor considers fraud risk factors in conducting risk assessment. At the same time, he must also plan and perform the audit for detecting possible frauds. The consideration and detection of possible frauds in context of SAS No. 82 and No.99 are explored in this dissertation explores, as well as studying collaboration with internal auditors for this purpose from a theoretical perspective. The dissertation also examines whether the fraud risk assessment, fraud detection, and collaboration with the internal auditor plays a role in the effectiveness of auditing both from theoretical and empirical point of views.