Farklı vertikal büyüme paternlerine göre monoblok ve Herbst apareylerinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of effects of monoblock and Herbst appliances by different vertical growth patterns
Yazar: MUSTAFA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ELÇİN ESENLİK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı vertikal büyüme paternine ve farklı gelişim dönemlerine sahip Sınıf II anomalilerde uygulanan monoblok ve Herbst apareylerinin iskeletsel, dental ve yumuşak dokular üzerine olan etkilerinin karşılaştırılmasıdır. 
Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Kliniği'ne başvuran ve 2012-2018 yılları arasında fonksiyonel tedavi görmüş mandibular retrognatiye sahip 302 hastanın kayıtları incelendi. Bu hastaların içerisinden dahil edilme kriterlerine göre 80 monoblok ve 31 Herbst apareyi uygulanan hasta belirlendi. El-bilek ve lateral sefalometrik filmleri incelenen hastaların, gelişim dönemleri ve vertikal büyüme paternleri tespit edilerek toplamda altı grup oluşturuldu. Monoblok peak grubu (MP; 27 normodiverjan, 15 hipodiverjan), monoblok postpeak grubu (MPP; 19 normodiverjan, 19 hipodiverjan) ve Herbst postpeak grubu (HPP; 17 normodiverjan, 14 hipodiverjan). Sefalometrik ölçümlerde tedavi ile oluşan grup içi değişiklikler eşleştirilmiş t-testi, gruplar arası değişikliklerin karşılaştırılması ise One-way ANOVA testi ile değerlendirildi.
Bulgular: HPP, MP ve MPP gruplarında maksilla üzerinde sınırlayıcı etki gözlenirken, mandibuladaki sagittal yöndeki büyümeyi gösteren parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı artışlar gözlenmiştir. SNBo, Co-Gn(mm) ve Co-Go(mm) parametrelerindeki artış en fazla MP grubunda gözlenmiştir. Alt keser parametrelerinde (A1i-NB (mm), A1i/NBo) istatistiksel olarak anlamlı artışlar tespit edilmiştir. Alt keser protrüzyonunun en fazla gözlendiği grup HPP olarak belirlenmiştir; bu fark gruplar arasında anlamlıdır. Düzlemler arası açılar hipodiverjan ve normodiverjan gruplar arasında benzer bulunmuştur. FMAo açısı hipodiverjan gruplarda istatistiksel olarak daha fazla artmıştır.
Sonuç: Farklı büyüme döneminde Herbst ve monoblok aparey kullanımı ile benzer ve etkili sonuçlar elde edilmiştir. Alt keser protrüzyonu en fazla Herbst grubunda olmuştur. Hipodiverjan gruplarda farklılık en çok üst keser dişlerin düzlem açılarında (Ü1i/NAo, Ü1i-NA(mm), Ü1i/PPo) artış olarak gözlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: mandibular retrognati, monoblok, Herbst apareyi, hipodiverjan

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare the effects of monoblock and Herbst appliances applied on skeletal, dental and soft tissues in Class II anomalies with different vertical growth patterns and different developmental stages.
Method: The records of 302 patients with mandibular retrognathia who applied to Akdeniz University Faculty of Dentistry Orthodontic Clinic and received functional treatment between 2012 and 2018 were analyzed. Among these patients, 80 monoblock and 31 Herbst appliance applied patients were determined according to the inclusion criteria. A total of six groups were formed by determining the developmental periods and vertical growth patterns of the patients whose wrist-wrist and lateral cephalometric films were examined. Monoblock peak group (MP; 27 normodivergent, 15 hypodivergent), monoblock postpeak group (MPP; 19 normodivergent, 19 hypodivergent), and Herbst postpeak group (HPP; 17 normodivergent, 14 hypodivergent). Intragroup changes in cephalometric measurements were performed by paired t-test, One-way ANOVA test was used to compare intergroup changes.
Results: While a limiting effect on the maxilla was observed in the HPP, MP and MPP groups, statistically significant increases were observed in the parameters showing the sagittal growth in the mandible. The increase in SNBo, Co-Gn(mm) and Co-Go(mm) parameters was observed the most in the MP group. Statistically significant increases was found in lower incisor parameters. The group in which lower incisor protrusion was observed the most was determined as HPP; this difference is significant between groups. Perpendicular plane angles were similar between hypodivergent and normodivergent groups. FMAo angle increased statistically more in hypodivergent groups. 
Conclusion: Similar and effective results were obtained with the use of Herbst and monoblock appliances in different growth periods. Lower incisor protrusion was highest in the Herbst group. The difference in hypodivergent groups was mostly observed in the plane angles of the upper incisors.
Key words: mandibular retrognathia, monoblock, Herbst appliance, hypodivergent