Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda serum proinflamatuar sitokin ve visfatin düzeyi
Serum proi̇nflammatory cytoki̇ne and visfatin level in children with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: SEMİHA DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ÖZMEN ; DOÇ. DR. ESRA DEMİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sitokinler = Cytokines ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; Visfatin = Visfatin ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; İnflamasyon = Inflammation ; İnterleukin 6 = Interleukin 6 ; İnterlökin 1 = Interleukin 1

Özet:
Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), kişinin yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileri ile karakterize olup, çocukluk çağında en sık görülen psikiyatrik bozukluklardan biridir. Genetik, çevresel ve biyolojik faktörlerin karşılıklı etkileşerek DEHB etiyolojisinde rol oynadığı düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda inflamasyonun da DEHB etiyolojisinde yer alabileceğinin üzerinde durulmaktadır. Bu çalışma ile de visfatin, IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa gibi inflamatuar moleküllerin DEHB etiyolojisindeki rolünün araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniği'ne başvuran,  6-18 yaş arası 60 hasta ve 20 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilen çocuk ve ergenlerin ebeveynleri ve öğretmenleri tarafından Atilla Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği ve Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği dolduruldu. Hasta ve kontrol gruplarından sabah saat 08:00-09:00 saatleri arasında visfatin, TNF-alfa, IL-1 beta ve IL-6 düzeyi ölçümü için kan örneği alındı. Serum visfatin, TNF-alfa, IL-1 beta ve IL-6 düzeyleri biyokimya laboratuarında Enzyme-liked immuno-sorbent assay (ELISA) kitleri ile ölçüldü. 
Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların yaş ortalaması DEHB grubunda 9,39 ± 2,8, kontrol grubunda ise 9,57 ± 2,67 olarak bulundu. Çalışmamızda visfatin, IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa düzeyleri açısından DEHB'li çocuklar ile sağlıklı kontroller arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. DEHB alt grupları (birleşik tip ve dikkat eksikliği baskın tip) ve kontrol grubu visfatin, IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa açısından kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Veriler arasındaki korelasyona bakıldığında; Atilla Turgay ve Conners ölçek puanları ile visfatin, IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa arasında korelasyon saptanmadı. Visfatin, IL-1 beta, IL-6, TNF- alfanın birbirleri arasındaki korelasyona bakıldığında ise; visfatin, IL-1 beta, IL- 6 ve TNF-alfa arasında pozitif yönde bir korelasyon saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda visfatin, IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa ile DEHB arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Literatürde IL-1 beta, IL-6 ve TNF-alfa ile ilgili birçok çalışma bulunmaktadır ve bu konuda yapılan bazı çalışmaların sonuçları bizim verilerimizle uyumludur. Literatürde visfatin ile ilgili bu konuda yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır.
Sonuç olarak; DEHB etiyolojisinde inflamasyonun rolü ile ilgili birçok çalışma olup, DEHB inflamasyon ilişkisini araştıran geniş örneklemli daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, IL-1 beta, IL-6, inflamasyon, TNF-alfa, visfatin

Abstract:
Aim: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is one of the most common psychiatric disorders in childhood, characterized by carelessness, hyperactivity and impulsivity symptoms that are not appropriate for the age and development level of the individual. It is thought that genetic, environmental and biological factors interact and play a role in the etiology of ADHD. Recent studies have emphasized that inflammation may also be involved in the etiology of ADHD. The aim of this study was to investigate the role of inflammatory molecules such as visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha in the etiology of ADHD.
Method: Sixty patients aged between 6-18 years who were diagnosed with ADHD according to  DSM-5 diagnostic criteria and 20 healthy controls  applied to Child and Adolescent Psychiatry poliyclinic of Erciyes University Faculty of Medicine were included in the study. Atilla Turgay DSM-IV Based Screening and Evaluation Scale for Behavioral Disorders in Children and Adolescents, Conners Parents Rating Scale and Conners Teacher Rating Scale were completed by parents and teachers of the children and adolescents included in the study. Blood samples were taken from the patient and control groups for the measurement of visfatin, TNF-alpha, IL-1 beta and IL-6 levels between 08: 00-09: 00 in the morning. Serum visfatin, TNF-alpha, IL-1 beta and IL-6 levels were measured by Enzyme-liked immuno-sorbent assay (ELISA) kits in the biochemistry laboratory.
Results: The mean age of the children included in the study was 9.39 ± 2.8 in the ADHD group and 9.57 ± 2.67 in the control group. In our study, visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha levels were not significantly different between ADHD children and healthy controls. When ADHD subgroups (combined type and attention deficit predominant type) and control group were compared for visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha levels, statistically significant difference was not found. When the correlation between the data is examined; There was no correlation between Atilla Turgay and Conners scale scores and visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha. When the correlation between visfatin, IL-1 beta, IL-6, TNF-alpha was examined; There was a positive correlation between visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha.
Conclusion: In our study, no association was found between visfatin, IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha and ADHD. There are many studies on IL-1 beta, IL-6 and TNF-alpha in the literature and the results of some studies on this subject are consistent with our data. There is no study on visfatin in the literature.
As a result; there are many studies on the role of inflammation in the etiology of ADHD, and more studies are needed to investigate the relationship between ADHD and inflammation.
Key Words:	Attention deficit hyperactivity disorder, IL-1 beta, IL-6, inflammation, TNF-alpha, visfatin