Derin ofis mekanlarında etkin gün ışığı kullanımının insan merkezli aydınlatma açısından değerlendirmesi
Evaluation of effective daylight use in deep office spaces in terms of human-centric lighting
Yazar: UÇMAN TAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TERECİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Spektral bileşimi ve zamansal değişkenliği nedeniyle gün ışığı, insan sirkadiyen saati için üstün bir çevresel işaret olarak tanımlanmaktadır ve bu özellikleriyle yapay aydınlatma armatürleri ile yeri doldurulamamaktadır. Bu noktada ofis tasarımlarında, çalışanların görsel ve termal konforu sağlanırken ruh halini ve sağlığını destekleyen gün ışığından maksimum oranda faydalanması da sağlanmalıdır. Bu çalışma ile yapılı bir binaya sonradan uygulanma imkânı olan gölgeleme sağlayabilen dört farklı gün ışığı elemanının (ışık rafları, prizmatik paneller, lazer kesim paneller, güneş yönlendirici camlar) etkin gün ışığı kullanımı ve insan merkezli aydınlatma konsepti açısından; yansıma ve gölge oluşumu gibi çevresel etkilerin en aza indiği çok katlı yapılarda bulunan derin ofis mekanlarındaki performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İstanbul'da bulunan Zorlu Levent Ofis binasında bulunan ofis alanı örnek mekân olarak seçilmiştir. Grasshopper eklentisi LadyBug/Honeybee Tools kullanılarak gerçekleştirilen simülasyon sonuçları göstermektedir ki yönelim ve zaman değişkenlerine bağlı kalarak iç mekân aydınlatmasında görsel konforu destekleyecek şekilde doğal aydınlatma sistemleri ayrıca insan odaklı aydınlatmaya da yardımcı olabilmektedir. Buna ek olarak elde edilen bulgular prizmatik panel gibi açısal seçici geçirgenliğe ve gölgeleme imkanına sahip elemanların İstanbul'un iklim şartlarında diğer elemanlara göre daha verimli iç mekân aydınlatma performansı sergilediği sonucu çıkarılabilmektedir. Elde edilen veriler ile ofis mekanlarının aydınlatmasında belirlenen uluslararası standartların karşılaştırılması, çok katlı yapılarda bulunan derin ofis mekanları için doğal aydınlatma tasarımı önerilerinin geliştirilmesine olanak sağlamaktadır.

Abstract:
Due to its spectral composition and temporal variability, daylight is defined as a superior environmental sign for the human circadian clock and cannot be replaced by artificial lighting fixtures with these features. At this point, while providing visual and thermal comfort of the employees in office designs, it should also be ensured that the maximum benefit of daylight that supports their mood and health. With this study, the performance of four different shading elements (light shelves, prismatic panels, laser cut panels, sun deflector glasses) that can be applied later on a built building in terms of effective daylight use and human-centered lighting concept in deep office spaces in multi-storey buildings It is aimed to be evaluated. The office space on the 30th floor of the Zorlu Levent Office building in Istanbul, where the effects of the built environment on indoor lighting (shading, glare, etc.) are minimal, was chosen as the sample space. Simulation results using the Grasshopper plug-in LadyBug/Honeybee Tools show that natural lighting systems can also help people-oriented lighting, depending on orientation and time variables, to support visual comfort in indoor lighting. In addition, it can be concluded that elements with angular selective permeability and shading, such as prismatic panels, exhibit more efficient indoor lighting performance in Istanbul's climatic conditions than other elements. Comparing the data obtained with the international standards determined in the lighting of office spaces allows the development of natural lighting design proposals for deep office spaces in multi-storey buildings.