Acil servise baş dönmesi şikayeti ile başvuran hastalarda bilgisayarlı tomografide optik sinir çapının ayırıcı tanıdaki öneminin değerlendirilmesi
Evaluation of the importance of optic nerve diameter in computed tomography in differential diagnosis in patients admitting to the emergency department with dizziny complaints
Yazar: KEMAL ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. BURAK DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil servise vertigo şikayetiyle başvuran hastalar arasında santral ve periferik vertigo ayrımında kranial bilgisayarlı tomografi kullanılarak optik sinir kılıf çaplarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Metod: Araştırmada SBÜ Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği acil servise 01.01.2022-31.12.2023 tarihleri arasında baş dönmesi şikayetiyle başvuran olgular retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik bilgileri ve optik sinir kılıf çapı ölçüm değerleri kaydedildi. Veriler SPSS istatistik programında analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamız yaş ortalaması 61,35±16,24 olan 294 baş dönmesi olgusu ile gerçekleştirildi. Tanılar incelendiğinde, hastaların %59,5'i periferik vertigo, %40,5'i ise santral vertigo olup, santral grupta serebellar enfarkt (%31,6), serebellar kanama (%4,8) ve serebellar kitle (%4,1) oranındaydı. Çalışma grubunun %59,5'inde herhangi bir lezyon bulunamazken, lezyonlar %21,8 oranında sol tarafta, %18,7'sinde ise sağ tarafta lokalize olmuştur. Olguların %57,1 hasta yatış gerektirmemiş ve mortalite oranı %1,7 olarak saptanmıştır. Optik sinir çapları incelendiğinde, sağ ve sol optik sinir çapı ortalaması 4,94 mm olarak belirlenmiştir. Sol optik sinir çapı %57,8 oranında 5 mm altındayken, sağda bu oran %51'dir. Cinsiyet ve yaşa göre optik sinir çaplarında farklılık gözlemlenmemiş, ancak santral vertigo tanısı olan hastalarda bu çaplar periferik vertigoya kıyasla daha büyük bulunmuştur. Özellikle, optik sinir çapı 5 mm üzerinde olan hastalar daha sık santral vertigo ve serebellar enfarkt veya kanama tanıları almışlardır. Lezyon lokalizasyonuna göre, sağda lezyonu olan hastalarda optik sinir çapları diğerlerine göre daha büyük iken, sol optik sinir çapı 5 mm altında olanlarda lezyon sıklığı daha azdır. Hospitalizasyon ve mortalite optik sinir çapında artışla ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Optik sinir kılıf çapının ölçümü vertigo tanısında önemli bilgiler sağlamaktadır. Bulgular, optik sinir kılıf çaplarının özellikle serebellar patolojileri olan hastalarda anlamlı şekilde değiştiğini göstermektedir.

Abstract:
Aim: The primary aim of this study is to measure and evaluate the optic nerve sheath diameter using cranial computed tomography in patients presenting with vertigo in the emergency department, to differentiate between central and peripheral vertigo.
Materials and Methods: The study retrospectively examined cases presenting with dizziness to the Emergency Medicine Clinic of SBÜ Bağcılar Training and Research Hospital between January 1, 2022, and December 31, 2023. Demographic information of the patients and measurements of the optic nerve sheath diameter were recorded. Data were analyzed using the SPSS statistics software.
Results: Our study was conducted with 294 vertigo cases with a mean age of 61.35±16.24.  59.5% of the patients had peripheral vertigo, 40.5% had central vertigo, and the central group had cerebellar infarction (31.6%), cerebellar hemorrhage (4.8%), and cerebellar mass (4.1%). No lesions were found in 59.5% of the study group, while lesions were located on the left side in 21.8% of cases and on the right side in 18.7%. 57.1% of the cases did not require hospitalization and the mortality rate was found to be 1.7%. When examining the optic nerve sheath diameters, the average diameter for both the right and left optic nerves was determined to be 4.94 mm. The diameter of the left optic nerve was below 5 mm in 57.8% of cases, while for the right side this proportion was 51%. No significant differences in optic nerve diameters were observed according to gender and age, however, the diameters were larger in patients with central vertigo compared to those with peripheral vertigo. Notably, patients with optic nerve diameters exceeding 5 mm were more frequently diagnosed with central vertigo, cerebellar infarct, or hemorrhage. Depending on the lesion localization, patients with lesions on the right had larger optic nerve diameters compared to others, and lesion frequency was found to be lower in cases where the left optic nerve diameter was below 5 mm. Hospitalization and mortality were associated with an increase in optic nerve diameter.
Conclusion: Measurement of the optic nerve sheath diameter provides significant information in the diagnosis of vertigo. The findings indicate that optic nerve sheath diameters change significantly, especially in patients with cerebellar pathologies.