Bahçe traktörlerinde kullanılan bazı muharrik lastiklerin yapısal ve işletme özelliklerinin çeki performansına etkisi
Effect to traction performance of structural and working characteristics of some drive tires using in horticulture tractors
Yazar: ŞERAFETTİN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. KAZIM ÇARMAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Lastik = Tire ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Radyal lastik = Radial tire ; Çeki kuvveti = Draught force

Özet:
Bu çalışmada, bahçe traktörlerinde kullanılan radyal ve çapraz katlı muharrik lastiğin, üç farklı lastik profil yüksekliğinin, aks yükünün ve lastik iç basıncının çeki performansı üzerindeki etkileri deneysel olarak belirlenmiştir. Denemeler asfalt, stabilize ve anız tarla koşullarında yürütülmüştür. Belirtilen şartlar altında, yeterli performans verileri oluşturabilmek için, yeni bir tek tekerlek deney düzeneği tasarlanarak imal edilmiştir. Bir traktörün üç nokta askı sistemine bindirilmiş olan tek tekerlek deney düzeneği kullanılarak denemeler gerçekleştirilmiştir.Denemelerden önce, lastiklerin temas alanları, defleksiyon miktarları, asfalt ve stabilize zeminlerin kayma dirençleri ve anız tarlanın toprak özellikleri belirlenmiştir. Çeki (itme) kuvvetine bağlı olarak; patinaj değerleri % 0.8 ile % 34.1, çeki gücü değerleri 0.59 kW ile 3.85 kW, net çeki oranı değerleri 0.07 ile 0.93 ve çeki verimliliği değerleri 0.27 ile 0.93 arasında değişmiştir.Tüm zemin koşullarında, patinaj ve çeki verimliliği değerleri üzerinde yapılan varyans analizi ve LSD testi sonuçları; lastik tipi, profil yüksekliği, dinamik aks yükü ve lastik iç basıncının, patinaj ve çeki verimliliği üzerindeki etkisinin önemli olduğu göstermiştir. (P<0.01). Radyal lastikler çapraz katlı lastiklere göre, farklı işletme koşullarında, defleksiyona bağlı olarak daha büyük temas alanı vermişlerdir. Artan lastik profil yüksekliğine ve aks yüküne bağlı olarak temas alanları artarken, artan lastik iç basıncıyla azalmıştır. Radyal lastikler çapraz katlı lastiklere göre daha iyi çeki performansı sağlamışlardır. Çeki verimliliği, özellikle dinamik aks yükünün artmasıyla artarken lastik iç basıncı arttıkça, azalmıştır. Dinamik aks yükünün çeki performansı üzerindeki etkisi diğer bağımsız değişkenlere göre daha büyük olmuştur. Çeki verimliliği, radyal lastiklerin uygun profil yüksekliği, aks yükü ve iç basıncının seçilmesiyle artırılabileceği gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Çeki performansı, çeki gücü, çeki verimliliği, net çeki oranı, patinaj, radyal ve çapraz katlı lastik, temas alanı

Abstract:
In this study, effects on tractive performance of radial and diagonal tires at three different tire lug heights, axle loads and inflation pressures were experimentally determined. The experiments were carried out on asphalt, stabilize and stubble field conditions. To obtain sufficient performance data, a new single wheel tester was designed and manufactured. Experiments were conducted by mounting single wheel tester to a three point hitch of an agricultural tractor.Prior to experiments, contact areas of tires, deflections amounts, slippage resistance of asphalt and stabilize and properties of stubble field were determined. Slip, drawbar power, dynamic traction ratio and tractive efficiency as a depending on drawbar pull varied from 0.8 % to 34.1 %, from 0.59 kW to 3.85 kW, from 0.07 to 0.93 and from 0.27 to 0.93 respectively.The effects on slip and tractive efficiency of tire type, lug height, dynamic axle load and inflation pressure were found significant (P<0.01) by utilizing variance analysis and LSD test. Radial tires gave bigger contact area comparing with diagonal tires according to deflection at different operation circumstances. While contact areas of tires are increasing with increasing lug height and axle load, tire contact areas are decreasing with increasing tire inflation pressure. Radial tires provide better tractive performance comparing with diagonal tires. Tractive efficiency was increased especially with increasing dynamic axle load while decreasing with increasing tire inflation pressure. Dynamic axle load of tire was the major contributory factor on traction performance as compared with other independent variables. For a given drawbar pull, it was observed that the tractive efficiency of radial tire can be maximized by selecting appropriate levels of lug height, dynamic axle load and inflation pressure.Keywords: Contact area, drawbar power, net traction ratio, radial and diagonal tires, slip, tractive efficiency, tractive performance.