Sağlık çalışanlarının besin seçimlerinin, beden imajı, sağlıklı ortoreksiya ve fiziksel aktivite durumlarına göre değerlendirilmesi
Evaluation of food choices of healthcare professionals according tobody image, healthy orthorexia and physical activity status.
Yazar: TUĞÇE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Özer, Tuğçe. Sağlık Çalışanlarının Besin Seçimlerinin, Beden İmajı, Sağlıklı
Ortoreksiya ve Fiziksel Aktivite Durumlarına Göre Değerlendirilmesi. Başkent
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Yüksek Lisans
Programı, Ankara, 2023.
Bu çalışma, sağlık çalışanlarının besin seçimlerinin beden imajı, sağlıklı ortoreksiya ve
fiziksel aktivite durumlarına göre değerlendirilmesi amacıyla, Aralık 2022–Şubat 2023
tarihleri arasında özel bir hastanede araştırmaya katılmayı kabul eden 95 kadın ve 42 erkek
sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Sağlık çalışanlarına yüz yüze anket formu kullanılmış
olup genel bilgiler, sağlık ve beslenme durumuna ilişkin bilgiler, antropometrik ölçümler
(boy uzunluğu (cm),vücut ağırlığı (kg)), Beden Şekli Anketi (BSQ-34), Teruel Ortoreksiya
Ölçeği (TOS), Besin Seçim Anketi (FCQ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ)
bulunmaktadır. Sağlık çalışanlarının BKİ ortalaması normal aralıktadır (24.8±4.43 kg/m 2 ).
Doktor/hemşire grubunun %34.2'si, diğer sağlık personelinin %47.2'si zamanı olmadığı
için ana öğün atlamaktadır. Cinsiyetler arasında beden şekli memnuniyetsizliği açısından
anlamlı fark bulunmuş olup kadınların erkeklere göre daha fazla olduğu saptanmıştır
(p<0.05). Obez olanların BSQ-34 skoru ortalaması en yüksek iken BKİ düzeyi azaldıkça
ortalama da azalmaktadır. Beden şekli memnuniyetsizliği olmayanlarda ve hafif
memnuniyetsizliği olanlarda cinsiyet ile BKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır
(p<0.05). Cinsiyetler arasında besin seçiminde duygu durumu, uygunluk, vücut ağırlığı
kontrolü faktörleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmaktadır ve kadınların ortalaması
erkeklere göre daha fazladır (p<0.05). Beden şekli memnuniyetsizliği arttıkça besin
seçiminde duygu durumu faktörü ortalaması artmaktadır. Yaş, sağlıklı ortoreksiyayı pozitif
yönde etkilemektedir (p<0.05, ß=0.269). Beden şekli memnuniyetsizliği düzeyi,
ortoreksiya nervozayı pozitif yönde etkilemektedir (ß=0.409, p<0.05). Sağlıklı ortoreksiya
durumunda, besin seçiminde sağlık pozitif yönde (ß = 0.326, p<0.05), duyusal çekicilik
faktörü arasında negatif yönde (ß =-0.248, p<0.05) anlamlı bir ilişkisi vardır. Ortoreksiya
nervoza durumunda besin seçiminde duygu durumu pozitif (ß = 0.260, p<0.05), duyusal
çekicilik negatif (ß = -0.426, p < 0.05), doğal içerik negatif (ß =-0.267, p<0.05) ve vücut
ağırlığı kontrolü arasında pozitif yönde bir ilişki vardır (ß=0.291, p<0.05). Kadınların

7

%44.2'sinin, erkeklerin %45.2'sinin inaktif olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının
fiziksel aktivite durumlarına göre besin seçiminde dikkat edilen faktörler açısından
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p<0.05). Sonuç olarak bu çalışmada
kadınların beden şekli memnuniyetsizliği, besin seçiminde dikkat ettiği duygu durumu,
uygunluk, vücut ağırlığı kontrolü faktörlerinin erkeklere göre daha fazla etki ettiği
belirlenmiştir. Beden şeklinden memnuniyetsizlik durumunun besin seçimini etkilediği
saptanmıştır. Besin seçiminin sağlıklı ortoreksiyayı etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Beden şekli, sağlıklı ortoreksiya, ortoreksiya nervoza, besin seçimi,
fiziksel aktivite

Abstract:
Ozer, Tugce. Evaluation of Food Choices of Healthcare Professionals According to
Body Image, Healthy Orthorexia and Physical Activity Status. Başkent University
Institute of Health Sciences Nutrition and Dietetics Master's Program, Ankara, 2023.
This study was conducted with 95 female, 42 male healthcare professionals who agreed to
participate in the research in a private hospital between December 2022-February 2023, in
order to evaluate the food choices of healthcare professionals according to body image,
healthy orthorexia, physical activity status. A face-to-face questionnaire was used for
healthcare professionals, general information, information on health and nutritional status,
anthropometric measurements (height (cm), body weight (kg)), Body Shape Questionnaire
(BSQ-34), Teruel Orthorexia Scale (TOS), There is the Food Choice Questionnaire (FCQ),
the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ). The mean BMI of healthcare
workers is within the normal range (24.8±4.43 kg/m2). Since 34.2% of the doctor/nurse
group and 47.2% of the other health personnel don't have time, they skip the main meal.
There was a significant difference between the genders in terms of body shape
dissatisfaction, and it was determined that women were more than men (p<0.05). While the
average of the BSQ-34 score of those who are obese is the highest, the average decreases
as the BMI level decreases. There was a significant relationship between gender and BMI
in those with no body shape dissatisfaction, those with mild dissatisfaction (p<0.05). There
is a significant difference between the sexes in terms of mood, fitness, body weight control
factors in food selection, and the mean of women is higher than men (p<0.05). As body
shape dissatisfaction increases, the mean factor of mood in food selection increases. Age
affects healthy orthorexia positively (ß=0.269, p<0.05). Body shape dissatisfaction
positively affects orthorexia nervosa (ß=0.409, p<0.05). In the case of healthy orthorexia,
there is a positive relationship between health (ß=0.326, p<0.05), negative relationship
between sensory attractiveness (ß=-0.248, p<0.05) in food selection. In the case of
orthorexia nervosa, in food selection, mood was positive (ß=0.260, p<0.05), sensory appeal
was negative (ß=-0.426, p<0.05), natural ingredient was negative (ß =-0.267, p<0.05),
body weight control. there is a positive relationship (ß=0.291, p<0.05). It was determined
that 44.2% of women and 45.2% of men were inactive. There was no statistically
significant difference in terms of factors considered in food selection according to the

9

physical activity status of health workers (p<0.05). As a result, in this study, it was
determined that women's body shape dissatisfaction, emotional state, fitness, body weight
control factors were more effective than men. It has been determined that dissatisfaction
with body shape affects food selection. It has been found that food choice affects healthy
orthorexia.

Keywords: Body shape, healthy orthorexia, orthorexia nervosa, food choice, physical
activity