Sinop kıyılarında dağılım gösteren bazı makroalglerin ekolojik stokiyometrisi: C:N:P oranı
Ecological stoichiometry of some macroalgae distributed on the coast of Sinop: C:N:P ratio
Yazar: GÖKHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARAÇUHA
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma, Sinop kıyı suları üst infralittoral bölgesinde dağılım gösteren bazı makroalglerin doku besin elementi (C, N, P) konsatrayonlarında meydana gelen değişimlerin ekolojik yönden değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Örneklemeler mevsimsel olarak İnceburun (İst. I), Hamsilos (İst. II), Akliman (İst. III), Dış liman (İst. IV) ve İç Liman (İst. V) olmak üzere 5 ayrı istasyonda 2019 Ekim-2020 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Chlorophyta (yeşil algler), Rhodophyta (kırmızı algler) ve Ochrophyta (kahverengi algler) gruplarını temsil eden yaygın 9 tür 0-1 m derinlikten elle toplanmıştır. Ayrıca deniz suyunun besin tuzu analizleri yapılmış ve bazı fizikokimyasal parametreleri sahada ölçülmüştür. Veriler arasındaki zaman, mekan ve türe özgü farklılıklar Tukey HSD testi (Tek yönlü ANOVA sonrası) veya Dunn-Bonferroni (Kruskal-Wallis H sonrası) testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Doku besin elementlerinin (C, N, P) ekolojik değişkenlerle ilişkilerini anlamak için Spearman'ın sıra korelasyon katsayısı yöntemi ve Temel Bileşen Analizi (PCA) kullanılmıştır. Makroalglerin C, N ve P konsantrasyonlarının mevsimsel, bölgesel ve türe özgü değişimleri anlamlı bulunmuş ve bu elementlerin ekolojik değişkenlerle ilişkilerinin de anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Doku C konsantrasyonu %14,73 (C. officinalis; İlkbahar; İst. V) - %43,04 (P. capillacea; Yaz; İst. IV), N konsantrasyonu %0,50 (C. officinalis; Yaz; İst. II) - %5,14 (Ceramium spp.; Kış; İst. I), P konsantrasyonu %0,02 (Ceramium spp.; Kış; İst. I ve II) - %0,32 (U. rigida; Sonbahar; İst. IV), C:P oranı 157 (C. officinalis; Kış; İst. IV) - 4255 (L. obtusa; Kış; İst. I), N:P oranı 9 (C. officinalis; Kış; İst. IV) - 304 (L. obtusa; Kış; İst. II) ve C:N oranı 9 (Ceramium spp.; Kış; İst. I)) - 51 (U. intestinalis; Yaz; İst. I) aralığında bulunmuştur. Yeşil, kahverengi ve kırmızı alg gruplarının yıllık ortalama N konsantrasyonları sırasıyla %1,98, %1,76 ve %2,20 ve yıllık ortalama P konsantrasyonları sırasıyla %0,12, %0,11 ve %0,09 olarak bulunmuştur. Çalışma sonunda makroalglerin C:N:P atomik oranı ortalama 1187:57:1 ve medyan oranı 859:41:1 olarak tespit edilmiştir. Bu oranlar mevcut çalışmada yer alan alglerin (C. officinalis hariç) Sinop kıyılarında P sınırlamasına maruz kaldığını göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted to ecologically evaluate the changes in tissue nutrient (C, N, P) concentrations of some macroalgae distributed in the upper infralittoral zone of Sinop coastal waters. Sampling was carried out seasonally at 5 different stations, namely Inceburun (Ist. I), Hamsilos (Ist. II), Akliman (Ist. III), Dış liman (Ist. IV) and İç liman (Ist. V) between October 2019 and July 2020. Common 9 species representing Chlorophyta (green algae), Rhodophyta (red algae) and Ochrophyta (brown algae) groups were collected manually from 0-1 m depth. In addition, the seawater was analyzed for nutrient salts and some physicochemical parameters were measured in the field. Time-, space- and species-specific differences between data were analyzed using Tukey HSD test (after one-way ANOVA) or Dunn-Bonferroni (after Kruskal-Wallis H) tests. Spearman's rank correlation coefficient method and Principal Component Analysis (PCA) were used to understand the relationships of tissue nutrients (C, N, P) with ecological variables.
Seasonal, regional and species-specific variations of C, N and P concentrations of macroalgae were found to be significant and the relationships of these elements with ecological variables were also significant (p<0.05). Tissue C concentration was 14.73% (C. officinalis; Spring; Ist. V) - 43.04% (P. capillacea; Summer; Ist. IV), N concentration was 0.50% (C. officinalis; Summer; Ist. II) - 5.14% (Ceramium spp.; Winter; Ist. I), P concentration was 0.02% (Ceramium spp.; Winter; Ist. I and II) - 0.32% (U. rigida; Autumn; Ist. IV), C:P ratio 157 (C. officinalis; Winter; Ist. IV) - 4255 (L. obtusa; Winter; Ist. I), N:P ratio 9 (C. officinalis; Winter; Ist. IV) - 304 (L. obtusa; Winter; Ist. II) and C:N ratio 9 (Ceramium spp.; Winter; Ist. I)) - 51 (U. intestinalis; Summer; Ist. I). The average annual N concentrations of green, brown and red algae groups were 1.98%, 1.76% and 2.20%, respectively, and the average annual P concentrations were 0.12%, 0.11% and 0.09%, respectively. At the end of the study, the average C:N:P atomic ratio of macroalgae was 1187:57:1 and the median ratio was 859:41:1. These rates show that the algae in the current study (except C. officinalis) are subject to P limitation along the coast of Sinop.