Söke (Aydın) ilçesi pamuk alanlarında Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populasyonlarının bazı insektisitlere direncinin belirlenmesi
Determination of insecticide resistance in Bemisia tabaci (Gennadius)(Hemiptera: Aleyrodidae) populations to some insecticides in cotton in Söke (Aydın, Turkey)
Yazar: SELAHATTİN BALCI
Danışman: PROF. DR. ENVER DURMUŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bemisia tabaci = Bemisia tabaci ; Beyaz sinek = White fly ; Pamuk = Cotton ; İnsektisit direnci = Insecticide resistance

Özet:
Aydın ili Söke ilçesi pamuk alanlarından toplanan dört farklı Pamuk beyazsineği Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populasyonunun bazı insektisitlere karşı direnç durumunun belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışma 2014 yılında gerçekleştirilmiştir. Yaprak daldırma yöntemi ile yörede en çok kullanılan insektisitler seçilerek yapılan denemelerde, zararlının nimf dönemlerinde pyriproxyfen ve buprofezine, ergin dönemlerinde acetamiprid ve bifenthrin için LC değerleri belirlenmiştir. Ayrıca biyokimyasal çalışmalar da yürütülerek söz konusu aktif maddelerin direnç mekanizmasının belirlenmesine çalışılmıştır. Dört farklı beyazsinek populasyonundan elde edilen LC50 değerleri sırasıyla, acetamiprid için; 37.51, 28.22, 52.12, 75,61 ppm; bifenthrin için 2.72, 4.39, 1.08, 1.89 ppm, buprofezin için 30.95, 29.05, 46.46, 25.95 ppm ve pyriproxyfen için 38.85, 76.06, 108.91, 34.15 ppm olmuştur. Ayrıca, biyokimyasal analizlerde söz konusu dört populasyonda sadece toplam esteraz değerleri tespit edilebilmiş ve enzim seviyelerinde önemli bir fark görülmemiştir. Çalışmada, yurtdışından hassas beyazsinek populasyonu temin edilemediği için, denemeye alınan populasyonların söz konusu ilaçlara ne oranda direnç geliştirdiği ortaya konulamamış, zararlının söz konusu ilaçlar için sadece başlangıç toksisitesi değerleri belirlenebilmiştir. Ancak, aynı yöntemle yapılmış başka bir çalışmadaki hassas populasyonun bu çalışmada seçilen aktiflerden bazıları için belirlenmiş LC değerleri ile bu çalışmadan elde edilen LC değerleri kıyaslandığında, zararlının Söke ilçesi populasyonlarında bu ilaçlara karşı başlangıç düzeyinde direnç geliştirdiğini söylemek mümkündür.

 Anahtar sözcükler: Söke, Bemisia tabaci, pamuk, insektisit, biyokimyasal, direnç.

Abstract:
This study was conducted to determine resistance level of four different Cotton Whitefly Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populations to some insecticides in Söke, Aydın province in 2014. In this study, LC values of the most widely used active ingredient in Söke, pyriproxyfen and buprofezine for nymph stage and acetamiprid and bifenthrin for adult stage of the pest were calculated with using leaf dipping method. Furthermore, biochemical studies have also been conducted to determine the resistance mechanisms of mentioned active ingredient. The calculated LC50 values of four different whitefly populations were 37.51, 28.22, 52.12, 75,61 ppm for acetamiprid, 2.72, 4.39, 1.08, 1.89 ppm for bifenthrin, 30.95, 29.05, 46.46, 25.95 ppm for buprofezin and 38.85, 76.06, 108.91, 34.15 ppm for pyriproxyfen, respectively. Also, the total esterase values for four different populations detected and it is detected that there was no significant difference in the levels of the enzyme. In the study, the beginning of toxicty values of the pest against the mentioned active ingredient instead of the resistance level could only be determined because of the sustainable whitefly population cannot be provided from the abroad. However, the LC values of some active ingredient were compared with another study which was used same methods with sustainable whitefly population. The results suggested that it is possible to state the Cotton Whitefly populations of Söke developed the initial level of resistance against these active ingredient.

Keywords: Söke, Bemisia tabaci, cotton,  insecticide, resistance, biochemical, resistance.