Bireylerin spor yapma durumlarına göre kişilik tipleri ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between personality types and psychological well-being levels according to individuals' sports status
Yazar: MUSTAFA KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. HÜDAVERDİ MAMAK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Spor = Sports ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırmada, bireylerin spor yapma durumlarına göre kişilik tiplerinin ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu, Türkiye'de bulunan üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Grup oluşumu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun (kazara) örnekleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın örneklem grubunu 212 kadın, 140 erkek olmak üzere toplam 352 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. 
Araştırmada, veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan yüz yüze ve online anket toplama yöntemi kullanılmıştır. Birinci bölümde Diener ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen, Telef (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği", ikinci bölümde Gosling ve arkadaşları (2003) tarafından geliştirilen, Atak (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "On-Maddelik Kişilik Ölçeği" ve üçüncü bölümde ise "Kişisel Bilgi Formu" yer almaktadır.  
Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Ölçüm araçlarına ilişkin güvenilirlik katsayıları hesaplanmış ve tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra; dağılımların normallik yapısı basıklık ve çarpıklık testleri aracılığıyla incelenmiştir. Normal dağılım yapılarının karşılaştırılması sonucunda tüm hipotez testleri için parametrik test kararı alınmıştır. Hipotez testleri için ikili değişkenlere ilişkin farkları belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler t-testi, ilişki karşılaştırmalarında ise Pearson Correlation Analizi kullanılmıştır.
Elde edilen bulgular sonucunda, düzenli olarak spor yapma, spor yılı ve aylık gelir değişkenlerinin kişilik ölçeği ve psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca kişiliği ölçeği ile psikolojik iyi oluş arasında da anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Bununla birlikte hem kadın hem de erkek katılımcıların psikolojik iyi oluş düzeyleri ile kişilik ölçeğinin yumuşak başlılık ve dışadönüklük alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla katılımcıların psikoloji iyi oluş düzeyleri arttıkça ya da azaldıkça yumuşak başlılık ve dışadönük kişilik özelliklerinin de arttığı ya da azaldığı söylenebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between personality types and psychological well-being levels according to the individuals doing sports.
Relational screening model, which is one of the general screening models, was used in the research. The research group, are university students in Turkey. Group formation was carried out by convenient (accidental) sampling method, which is one of the non-random sampling methods. In this context, the sample group of the study consists of 212 women and 140 men, totally 352 university students.
In the research, face to face and online survey collection method consisting of three parts were used as data collection tool. In the first part, "Psychological Well-Being Scale" developed by Diener et al. (2009), adapted to Turkish by Telef (2013), "On-Item Personality Scale" developed by Gosling et al. (2003) and adapted to Turkish by Atak (2013). and in the third part, there is the "Personal Information Form".
SPSS package program was used to analyze the data. Reliability coefficients for measurement tools were calculated and besides descriptive statistics; The normality structure of the distributions was examined by kurtosis and skewness tests. As a result of comparison of normal distribution structures, parametric test decision was taken for all hypothesis tests. Independent samples t-test was used for hypothesis testing to determine the differences regarding binary variables, and Pearson Correlation Analysis was used in relationship comparisons.
As a result of the findings, it can be said that regular sports, sports year and monthly income variables are effective on personality scale and psychological well-being levels. In addition, it is seen that there is a significant relationship between personality scale and psychological well-being. In addition, it was found that there was a positive relationship between the psychological well-being levels of both male and female participants and the sub-dimensions of softness and extraversion subscales of the personality scale. Therefore, as the psychology well-being levels of the participants increase or decrease, it can be said that mildness and extroverted personality traits increase or decrease.