Azerbaycan'da ve Türkiye'de öğrenim gören üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres belirtileri ile iyimserlik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of post traumatic stress symptoms and optimism levels of university students studying in Azerbaijan and Turkey
Yazar: MİRKAMİL KAZIMZADE
Danışman: PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma Türkiye ve Azerbaycan'da öğrenim gören üniversite öğrencilerinin travmatik yaşantıları ile iyimserlik düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda her iki ülkede bireylerin travmatik yaşantı düzeyleri ile iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkinin yaş, eğitim gördükleri fakülte, sınıf ve cinsiyetlerine göre farklılık gösterip, göstermediği araştırılmıştır. Çalışma Türkiye ve Azerbaycan Cumhuriyetlerinde üniversiteye devam eden toplam 679 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye Cumhuriyeti Ondokuz Mayıs  Üniversitesinde öğrenim gören 229'ü kadın, 103'i erkek olmak üzere toplamda 332 kişi, Azerbaycan Cumhuriyetinin devlet üniversitelerinde öğrenim gören  212'i kadın, 135'i erkek olmak  üzere toplamda 347 kişi üzerinden yürütülmüştür. Araştırmada üniversite öğrencilerinin travmatik yaşantı düzeylerini ölçmek amacıyla Travma Sonrası Stres Belirtileri (TVSSB)  formu ile öğrencilerin iyimserlik düzeylerini belirlemek amacıyla İyimserlik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler için SPSS 25.00 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.. Analizler sonucunda her iki ülkede travmatik yaşantılar sonucu travma belirtileri ile iyimserlik düzeyleri arasında ülke ve cinsiyet değişkenine, ülke ve fakülte değişkenine, ülke ve sınıf değişkenine, ülke ve yaş değişkenine göre analiz sonuçları karşılaştırılmış ve bu değişkenler arasında anlamlı farlılıklar bulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular alan yazın doğrultusunda değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was carried out to examine the relationship between the traumatic experiences of individuals and their levels of optimism in Turkey and Azerbaijan, and also to compare the results obtained in these two countries. For this purpose, it was examined whether the relationship between the traumatic experience levels of individuals in both countries and their general optimism levels differ according to their age, faculty, class and gender. A total of 679 participants from the republics of Turkey and Azerbaijan participated in this research. The study was carried out in 2022 on a total of 332 people, 229 women and 103 men, from the University of Ondokuz Mayıs, the Republic of Turkey, and a total of 347 people, 212 women and 135 men, from more than one state university of the Republic of Azerbaijan. In the study, in order to measure the traumatic experience levels of university students, Şahin, Batıgün, and Yılmaz (2001) conducted the Posttrauma Stress Disorder Checklist (PCL) (Weathers et al., 1994), Impact of Events (Horowitz et al., 1979) and Dissociative Experiences Survey.A 36-item Post Traumatic Stress Symptoms (TVSSB) form, which was developed by taking items from The obtained data were analyzed using the SPSS 25.00 package program. The scales used in the research were carried out on the students who are fluent in Turkish in the Republic of Azerbaijan.  In the statistical evaluation of the obtained data, significance at the .05 level was accepted. As a result of the analysis, a significant negative correlation was found between the symptoms of trauma as a result of traumatic experiences and the levels of optimism in both countries. At the same time, the results of the two countries were compared and significant differences were observed between them. The findings obtained in the research were evaluated in line with the literature and suggestions were made.