Kanser hastaları gereksinim ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri
Psychometric characteristics of the Turkish version of the cancer patients requirement scale
Yazar: SELİN KARAKURT
Danışman: PROF. DR. MURAT BEKTAŞ ; ÖĞR. GÖR. ASLI AKDENİZ KUDUBEŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Türk ailesi = Turkish family ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yapısal geçerlik = Construct validty ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma, pediatrik onkoloji hastalarının ebeveynlerine yönelik geliştirilen Kanser
Hastaları Gereksinim Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, güvenirlik ve geçerlik çalışmasının
yapılması amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Çalışmanın örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nevvar Salih İşgören
Çocuk Hastanesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji kliniği ve polikliniğinde Kasım 2019 -
Ağustos 2020 tarih aralığında tedavi gören 0-18 yaş arasındaki kanserli çocukların bakımını
üstlenen 131 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin analizinde, sayı ve yüzde, korelasyon analizi,
Cronbach α güvenirlik katsayısı, faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin Cronbach α kat sayısı 0.96; beş alt boyutun ise, bilgi ihtiyacı, duygu
ihtiyacı, günlük ihtiyaçlar, psikososyal-1 ve psikososyal-2 alt boyutunda olmak üzere
sırasıyla; 0.95, 0.96 0.84, 0.90, 0.85'tir. Madde-toplam puan korelasyonları ise 0.48 ile 0.84
arasında değişmektedir (p <0.001). Alt boyutlarının toplam ölçek ile korelasyonları; bilgi
ihtiyacında pozitif ve iyi düzeyde (r= 0.746), duygu ihtiyacında pozitif ve çok iyi düzeyde (r=
0.934), günlük ihtiyaçlarda pozitif ve iyi düzeyde (r= 0.672), psikososyal ihtiyaçlar-1 ve
psikososyal-2'de ise pozitif ve çok iyi düzeyde (r= 0.808, r= 0.861) bulunmuştur (p <0.001).
Ölçeğin, Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı (KMO) 0.921 ve Barlett testi sonucu X2 = 3854.877, p
= 0.000 olarak bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi sonrası ölçeğin toplam varyansı %
79.69, doğrulayıcı faktör analizi sonucu faktör yükleri de 0.55-0.97 arasında bulunmuştur.
Ölçeğin uyum indeksleri RMSEA 0.085, GFI 0.76, NFI 0.95, NNFI (TLI) 0.97, CFI 0.98, IFI 
0.98, RFI 0.95 olarak saptanmıştır. Sınanan modelin verilerle uyumlu olduğu, ölçeğin beş
faktörlü yapısını doğruladığı ve alt maddelerini açıkladığı bulunmuştur.
Sonuç: Sonuçlar doğrultusunda Kanser Hastaları Gereksinim Ölçeği'nin geçerlik ve
güvenirliği yüksek bulunmuştur. Ölçeğin, Türk populasyonu için geçerli ve güvenilir bir araç
olduğunun göstergesidir.

Abstract:
Aim: This study was planned to adapt the Cancer Patients Requirement Scale developed for
the parents of pediatric oncology patients to Turkish and to study its reliability and validity.
Methods: Sample of the study is constituted of 131 parents who undertook the care of cancer
patient children aged 0-18, recevied treatment in Dokuz Eylul University Nevvar Salih
Isgoren Children's Hospital Hematology-Oncology Clinic between November 2019- August
2020. Frequency/percentage, paired simple and student t test, correlation, Cronbach Alpha,
exploratory and confirmatory factor analysis were used for data evaluation.
Results: The Scale's Cronbach Alpha correlation coefficient was found to be 0.96 for the
whole scale,0.95, 0.96, 0.84, 0.90, 0.85 for the subscales. The correlation coefficient of the
score correlations are between 0.48 and 0.84 (p < 0.001). The correlation of the needs of
information sub-dimension is positive and good (r = 0.746), the correlation of the emotional
needs sub-dimension is positive and very good (r = 0.934), the correlation of the daily needs
sub-dimension is positive and good (r = 0.672), the correlation of the psychosocial needs-1
and the psychosocial-2 subscale was positive and very good (r = 0.808, r = 0.861).
Correlations of all sub-dimensions were found to be statistically significant with the scale
(p <0.001). The scale's content validity index on the scale basis was 0.99. The Kaiser-MeyerOlkin coefficient (KMO) of the scale was 0.921 and Barlett test result was X2 = 3854.877
(p = 0.000). The scale explained % 79.69 of the total variance and the factor load values of
the scale are between 0.55 and 0.97 NFI, NNFI(TLI),CFI, IFI, RFI >0.90, RMSEA and GFI
<0.80 was determined.Factor analysis results showed that the model tested was compatible
with the data, confirmed that the scale made five factors, and explained its sub-item.
Conclucion: The results indicate high validity and reliability for the " Cancer Patients'
Requirement Scale" which is shown to be a reliable tool for Turkish researches.