Şanlıurfa ilinde evsel katı atık karakterizasyonu ve COVID-19 pandemisi döneminde tıbbi atık bertaraf sürecinin değerlendirilmesi
Evaluation of domestic solid waste characterization and medical waste disposal during the COVID-19 pandemic in Sanlıurfa province
Yazar: SÜMEYRA ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKİ GÜLŞEN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Katı atıklar = Solid wastes ; Sıfır atık = Zero waste ; Tıbbi atık = Medical waste ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Küreselleşen dünyada artan atık miktarıyla beraber, sanayileşme ve kentlerin hızla büyümesi sonucunda, her geçen gün bu artışa orantılı olarak daha fazla atık miktarı oluşmaktadır. Dünyada kaynakların bilinçsizce kullanılması ve tüketimi sonucu oluşan atıklar da bunlara eşdeğer artmaktadır. Dolayısıyla, her atığın doğaya zarar vermeden değerlendirilmesi veya oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi dünyanın ekolojik dengesi açısından büyük önem taşır. Bu çalışmada, Şanlıurfa il ve ilçelerinde oluşan katı atıklar için, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı kapsamında katı atık karakterizasyon çalışmaları yürütülmüştür. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Entegre Katı Atık Yönetim Planı çerçevesinde Şanlıurfa il genelindeki mevcut atık yönetim durumu özetlenmiş olup, paydaş analizi yapılarak, atık tahminleri, ilin yağışlı ve kuru mevsim katı atık karakterizasyon çalışmaları yapılmıştır. Bununla beraber, Şanlıurfa il ve ilçelerinde tıbbi atık miktarlarındaki artış nüfus miktarı baz alınarak son yıllara göre değerlendirilmiştir. Özellikle 2020 yılının başında meydana gelen COVİD-19 virüsüyle, hastanelerin acil kısımları yetersiz kalıp, bazı devlet hastaneleri pandemi hastanesi olarak işleve devam etmiştir.  Pandemi döneminde oluşan atık miktarındaki dalgalanmalar, alınan önlemlerin ve kısıtlamaların katı atık ve tıbbi atık üzerindeki etkilerinin mukayese edilmesi hedeflenmiştir. Yapılan araştırmalarda, Şanlıurfa ilindeki belediye ve kamu kurumlarının sıfır atık, geri dönüşüm-geri kazanım ve yeniden kullanım çalışmalarını değerlendirilmiştir.

Abstract:
As a result of rapid urbanization and industrialization, with the rapidly growing population in the globalizing world, more and more waste amounts are proportionally formed every day. Moreover, Waste generated as a result of unconscious use and consumption of resources in the world also increases at an equivalent rate with them. Therefore, the evaluation of each waste without harming nature or the collection, transportation, and disposal of the resulting wastes are of great importance in terms of the ecological balance of the world. This study was carried out to evaluate the solid waste characterization by considering the solid waste generated in provinces and districts of Şanlıurfa within the scope of the United Nations Development Program. In this study, the current waste management situation, stakeholder analysis, waste estimates, and rainy and dry season solid waste characterization studies of Şanlıurfa province were determined within Şanlıurfa Metropolitan Municipality Integrated Solid Waste Management Plan. Nonetheless, the increase in the amount of medical waste in Şanlıurfa provinces and districts will be evaluated according to recent years based on the amount of the population. Especially with the COVİD-19 virus that occurred at the beginning of 2020, the emergency parts of the hospitals were insufficient and some public hospitals continued to function as pandemic hospitals. It was aimed to compare the fluctuations in the amount of waste generated during the pandemic period and the effects of the measures and restrictions taken on solid waste and medical waste. In the researches that will be carried out, the zero waste, recycling-recovery and reuse studies of municipal and public institutions in Şanlıurfa province will be evaluated.