Gemi ve deniz yapılarında kaynak uygulamaları sonucunda istenmeyen şekil değişimlerinin ve artık gerilmelerin önlenmesine yönelik çalışmalar
Studies on the prevention of undesired deformations and residual stress as a result of welding applications in ship and marine structures
Yazar: SITKI ÇIRTLIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SAVAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Distorsiyon = Distortion ; Gemiler = Ships ; Gerilme = Stress ; Sac-metal = Sheet-metal

Özet:
Kaynak gemi inşaatında kullanılan başlıca birleştirme yöntemlerinden biridir. Ani ve lokal sıcaklık değişiminden dolayı malzemelerde farklı ısı alanları meydana gelmekte, bu durum bu tür alanlarda çarpılmaların ve deformasyonların oluşmasına sebebiyet vermektedir. Bu tür çarpılmaların ve deformasyonların gemi imalatında, belirlenen standartlar içerisinde kalması gerekmektedir.
Yapılan bu çalışmada kaynak uygulamaları sonucu meydana gelen çarpılma ve distorsiyonlara sebep olan faktörler araştırılmıştır. 6 ve 10 mm'lik AH 36 gemi imalat sacları, toz altı ve gaz altı kaynak yöntemleriyle klas kuruluşlarının kaynak prosedüründe yer alan parametreler dikkate alınarak kaynatılmıştır. Kaynak bağlantılarında meydana gelen çarpılma miktarları üç farklı bölgeden ölçülmüştür. Kaynak sırasında ön tav, numune sabitleme, akım ve voltaj değeri gibi kaynak parametreleri ele alınmış ve bu parametrelerin çarpılmaya etkileri incelenmiştir. Kaynak işlemi sonrasında birleştirilen parçalar üzerinden, sertlik ölçümleri ve makro yapı incelemeleri de yapılmıştır. 
6 mm sacların toz altı kaynak yöntemi ile birleştirilmesinde en ideal bağlantı, sacların sabitlenerek, ön tav uygulanarak ve 435 A akım değerinde kaynatılması durumunda elde edilmiştir. 10 mm sacların toz altı kaynağı için en ideal bağlantı, saclar sabitlenerek, 34 V ve 510 A şartlarında kaynatılması durumunda elde edilmiştir.
6 mm'lik sacların gaz altı kaynağı ile kaynatılmasında en iyi bağlantı, sabitlenmeden ve ön tav uygulaması yapılarak, 27 V ve 245 A kaynak şartlarında yapılan birleştirmelerde görülmüştür. Son olarak 10 mm gaz altı kaynağında ideal bir bağlantı için ön tav uygulanan önemli olduğu, en uygun kaynak şartlarının ise 245 A ve 28 V olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Welding is one of the main joining methods used in shipbuilding. Due to sudden and local temperature changes, different heat areas occur in the materials, which causes distortions and deformations in such areas. Such distortions and deformations in such areas. Such distortions and deformations must remain with in the specified standards in shipbuilding.
In this study, the factors that cause distortions and distortion that occur a result of welding applications were investigated. 6 and 10 mm AH 36 ship building sheets were welded with submerged arc (SAW) and gas metal arc welding (FCAW) methods, taking into account the parameters in the welding procedure of the classification societies. The amount of distortion occurring in the weld joints was measured from three different regions. Welding parameters such as preheat, specimen, fixation, current and voltage value during welding were handled and the effects of the effects of these parameters on distortion were investigated. Hardness measurements and macro structure analyzed were also made on the parts joined after the welding process.
The most ideal connection in joining 6 mm shell plate with submerged arc welding (SAW) method is obtained when the sheets are fixed, preheated and welded at a current value of 435 A. The most ideal connection for submerged arc welding (SAW) of 10 mm sheets is obtained when the sheets are fixed and welded under 34 V and 510 A conditions.
In the welding of 6 mm sheel plate with gas metal arc welding (FCAW), the best connection was seen in the joints made without fixing and preheating under 27 V and 245 A welding conditions. Finally, it has been determined that preheating is important for an ideal connection in 10 mm gas metal arc welding (FCAW), and the most suitable welding conditions are 245 A and 28 V.