Multipl kemik metastazı olan ağrı palyasyonu amacı ile  
radyonüklid tedavi almış hastalarda kemik sintigrafisi, biyokimyasal parametreler ve klinik parametrelerin karşılaştırılması
Evaluation of bone scintigraphy, biochemical and clinical parameters in patients with radionuclide pain palliation therapy
Yazar: MELAHAT ASLAN
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÇAPA KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Osteoblastlar = Osteoblasts ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging

Özet:
Amaç: Osteoblastik metastazlara bağlı dirençli kemik ağrısı olan hastalarda palyasyon amaçlı kullanılan radyonüklid tedavinin etkinliğinin yanısıra biyokimyasal kemik ve tümör belirteçlerine ve kemik sintigrafisi bulgularına olan etkilerini araştırmayı planladık. 
Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'nda Ocak 2012-Eylül 2013 tarihleri arasında kemik metastazı nedeni ile radyonüklid ağrı palyasyon tedavisi verilen 13 hastanın (ortalama yaş: 61±11 yıl) (14 Sm-153 EDTMP tedavisi) verileri prospektif olarak elde edildi. 
Sm-153 EDTMP  37MBq/kg dozunda intravenöz infüzyon şeklinde uygulandı. TS rutin takiplere ek olarak hastalarda tedavi öncesi (TÖ) ve TS 4.-8. ve 12. haftalarda alkalen fosfataz (ALP), serum kalsiyum (Ca), fosfor (P), primer tümöre yönelik biyokimyasal tümör belirteçleri (Ca-125, Ca 15-3, PSA), 25-OH D3 vitammini, idrar deoksipiridinolin (Dpd), N-telopeptid (Ntx) ve C-telopeptid (Ctx) düzeyleri çalışılması, TS 12. haftada kontrol kemik sintigrafisi yapılması planlandı. Ağrı değerlendirmesinde vizüel analog skalası (VAS) ve ağrı alanı çizimi skalası kullanıldı.
Bulgular: TÖ ve TS 4-6-8. haftalarda hastaların ağrı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma mevcuttu (p<0.01).  En belirgin ağrı yanıtı 6. haftada izlendi. Onüç hastada TÖ ve TS 4.-8. haftalar ALP, Ca, P, idrar Dpd, 25-OH D3 vitamini ve serum Ntx düzeyleri arasında anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.01). Onüç hastanın TÖ ve TS 8. hafta idrar Dpd düzeyleri sırasıyla 204±115 nM DPD/mM ve 246±105 nM DPD/mM, onikinci haftada serum Ctx düzeyleri ise sırasıyla 676±277 ng/ml, 480±307 ng/ml olarak bulundu. Her iki parametrede de TS bir  miktar değişiklik izlenmekle birlikte fark anlamlı değildi (p>0.01). 
Sonuç: Sm-153 EDTMP tedavisi, kemik metastalarında ağrı palyasyonunda kullanılan güvenilir ve etkin bir tedavi seçeneğidir. Biyokimyasal kemik ve tümör belirteçlerinde TS fark saptanmaması hasta sayısındaki kısıtlılık ve hastaların son dönemde refere edilmesine bağlı olabilir. Özellikle tekrarlayan Sm-153 EDTMP tedavisinin verildiği daha erken dönem hastalıkta tedavi etkinliğinin saptanmasında kemik turnover belirteçleri ve sintigrafik görünüm değişikliklerinin değerlendirildiği çalışmalar literature katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to evaluate the efficiency of radionuclide therapy and biochemical bone turnover parameters and tumor indicators and bone scintigraphy results in patients with refractory bone pain due to osteoblastic metastases.
Methods: Thirteen patients (mean age 61±11 year) with multipl bone metastases who were referred for bone pain palliation to Dokuz Eylül University School of Medicine, Department of Nuclear Medicine from January 2012 to September 2013 were included in to this prospective study. A total of 14 Sm-153 EDTMP therapy were given to 13 patients. 
Sm-153 EDTMP is given by intravenous infusion. The dose was 37 MBq/kg. Alcaline phosphatase (ALP), serum calcium (Ca), phosphorus (P), biochemical tumor indicators (Ca-125, Ca-15-3, PSA), 25-OH D3 vitamin, urinary deoxipyridinoline (Dpd), N-telopeptide (Ntx), C-telopeptide (Ctx) were measured before the therapy and at 4-8-12 weeks following the therapy. A control bone scintigraphy was performed at 12th week after treatment. Visual analogue scale (VAS) and pain drawing area were used to determine the pain level. 
Results: Pain levels were reduced significantly following therapy at 4th, 6th and 8th weeks (p<0.01). The pain response was most prominent at sixth week after therapy. There was not a statistically significant diferrence of the ALP, Ca, P, urinary Dpd, 25-OH D3 vitamin and serum Ntx levels at 4th and 8th weeks following therapy (p>0.01). The pretreatment and 8th week posttreatment urinary Dpd levels were 204±115 and 246±105 nM DPD/mM respectively. The pretreatment and 12th week posttreatment Ctx levels were 676±277 ng/ml, 480±307 ng/ml respectively. Although tehy were different, the results were not significant statistically (p>0.01).  
Conclusion: Radionuclide therapy with Sm-153 EDTMP appears to be a safe and efficient method for bone pain palliation. The difference of biochemical markers and tumor indicators during the pretreatment and posttreatment measurements were not significant statistically. This negative results may be attributed to the small number of the cases included to the study. Also some patients were at the terminal stage of the disease and we could not obtained the 12th week results of therapy.
New studies for evaluating bone turnover indicators and scintigraphic changes are needed especially with repeat Sm-153 EDTMP therapies in patients with early stage of cancer. These new studies with more cases may contribute to literature.