Nevşehir Müzesi'nde bulunan el sanatı örneklerinden kadın tepelikleri
Women's hill hills from the handicraft samples in the Nevsehir Museum
Yazar: CANSU ATABEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BİLGET FATAHA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Baş süslemeleri = Head decoratives ; El sanatları = Handicrafts ; Müzeler = Museums ; Nevşehir = Nevşehir ; Süslemeler = Ornamentations ; Tepelikler = Crests ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Nevşehir Müzesi'nde bulunan tepeliklerin biçim, boyut, malzeme, teknik, renk, süsleme ve kompozisyon özelliklerinin belirlenmesidir. Bu çalışmanın evrenini Kadın Tepelikleri, örneklemini ise Nevşehir Müzesi'nde yer alan tepeliklerden 30'u oluşturmaktadır.
 Tespit edilen tepeliklerin genel-detay fotoğrafları çekilerek hazırlanan bilgi formları doğrultusunda tepeliklerin biçim, boyut, malzeme, teknik, renk, süsleme ve kompozisyon özellikleri incelenmiştir. Düzenlenen bilgi formları, incelenen her bir ürün için kullanılmıştır. Elde edilen bilgiler tablo haline getirilmiştir.
Yapılan incelemelerin sonuçlarına göre, tepeliklerin daire biçimli oldukları belirlenmiştir. Baş ölçüleri dikkate alınarak hazırlandığı için ölçüler arasında büyük farklar görülmemektedir. Çoğunun kabartma tekniğinde yapıldığı, telkâri, güvers ve ajur tekniklerinin az kullanıldığı görülmüştür. Süslemelerinde kullanılan taşlarda ise kırmızı, mavi, yeşil renk tercih edilmiştir. Süslemede bitkisel ve geometrik desenler yoğunluktadır. Bitkisel süslemede yaprak, dal ve çiçek; geometrik bezemede nokta ve daire; sembolik süslemede ise yıldız motifi yoğun olarak kullanılmıştır. Süslemelerde merkezi kompozisyon uygulanarak yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: El Sanatları, Tepelik, Baş Süslemesi

Abstract:
The purpose of this study is to determine shape, dimension, material, technique, color, and ornamentation and composition features of tepeliks identified in Nevşehir Museum. The framework of this study consists of the Women's Hoods, and the sample consists of 30 of the tepeliks in the Nevşehir Museum. 
General and detailed photos of the identified tepeliks were taken; and shape, dimension, material, technique, color, ornamentation and composition features of the tepeliks were examined in accordance with the information forms prepared.The prepared data sheets were used for each product examined. Obtained data were transferred to the tables.
According to the results of the investigations, it was determined that tepelıks were circular. Since it is prepared by taking the head measurements into consideration, there are no big differences between the sizes. It has been observed that most of them are made in relief technique, and telkari, dome and openwork techniques are rarely used. Red, blue and green colors were preferred for the stones used in their decorations. Vegetable and geometric patterns are intense in decoration. Leaf, branch and flower in vegetable decoration; point and circle in geometric decoration; The star motif is used extensively in symbolic decoration. It is made by applying a central composition in the decorations.
Keywords: Handicraft, Tepelik, Head Decoration