Keratokonus hastalarında uygulanılan penetran keratoplasti (pk) ve derinanterior lameller keratoplasti (dalk) cerrahilerinin uzun dönem takipsonuçlarının karşılaştırılması
Long term follow-up results of penetrating keratoplasty (pk) and deep anteriorlamellar keratoplasty (dalk) surgery in keratoconus patients
Yazar: GÖKHAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE ELVİN YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Cerrahi-göz = Surgery-eye ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Keratokonus = Keratoconus ; Korneal transplantasyon = Corneal transplantation ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Keratokonus tanısı ile kliniğimizde uygulanılan penetran keratoplasti (PK) ve
derin anterior lameller keratoplasti (DALK) cerrahilerinin uzun dönem takip
sonuçlarını karşılaştırmak.

Gereç ve Yöntem: Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Sadık Eratik Göz Kliniği'nde Ocak 2013- Ocak 2016 tarihleri arasında
keratokonus nedeniyle penetran keratoplasti veya derin anterior lameller keratoplasti
cerrahisi yapılmış en az iki yıl düzenli takibi olan hastaların dosyaları geriye dönük
olarak tarandı. Çalışma kriterlerine uyan 32 hasta (17 erkek, 15 kadın)
değerlendirmeye alındı. Hastaların operasyon öncesi, postoperatif 6. ay ve sütür alımı
sonrası 3. aydaki en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), topografik korneal
astigmatizma değerleri, sferik ekivalan kırma kusuru değerleri, yüksek sıralı aberasyon
değerleri ve karşılaşılan rejeksiyon epizodları, sütür gevşemesi, sütür absesi, katarakt,
göziçi basıncı yüksekliği, sütür alımı sonrası yara yeri ayrılması gibi komplikasyonlar
yönünden karşılaştırıldı.

Bulgular: Preoperatif vizyon değerleri PK ve DALK grubunda sırası ile 1,38±0,47 ve
1,12±0,38 idi(p>0,05). Postoperatif 6. ay EİDGK PK grubunda 0,63±0,38, DALK
grubunda 0,52±0,33 idi(p>0,05). Bu değer için iki grup arasında anlamlı bir fark
bulunmamıştır(p>0,05). Sütür alımı sonrası 3. Aydaki nihai EİDGK değerleri PK
grubunda 0,29±0,25, DALK grubunda 0,23±0,20 idi. Bu değer için iki grup arasında
anlamlı bir fark bulunmamıştır(p>0,05). Her iki grubun ameliyat sonrası 6. Ay ve
sütür alımı sonrası 3. ay nihai vizyon değerleri ameliyat öncesine göre
artmıştır(p<0,05).
Sütür alımı sonrası 3. Aydaki nihai astigmatizma değeri PK grubunda
6,00±2,11 D, DALK grubunda 3,84±2,57 D idi. İki grup arasındaki bu fark istatiksel
olarak da anlamlı bulunmuştur(p<0,05). Sütür alımı sonrası 3. aydaki K1 değeri PK
grubunda 48,88±2,98 D, DALK grubunda 48,34±3,02 D idi. Bu değer için anlamlı bir
fark bulunmamıştır(p>0,05). K2 değeri PK grubunda 43,83±3,31 D, DALK grubunda
48,08±4,25 D idi. Bu değerin iki grup arasındaki farkı istatiksel olarak da
anlamlıdır(p<0,05). Kortalama değeri PK grubunda 46,36±2,45 D, DALK grubunda
48,21±2,81 D idi. Bu değer için anlamlı bir fark bulunmuştır(p<0,05). Sferik ekivalan
değeri PK grubunda 3,87±2,06, DALK grubunda 3,24±1,32 idi ve iki grup arasında
istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı(p>0,05). Sütür alımı sonrası 3. Ay trifoil,
koma, sferik, total korneal yüksek sıralı aberasyonlar (YSA) açısından iki grup
arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır(p>0,05).
PK'lı hastalarının 2 (%13,3)'sinde endotelyal, DALK grubundaki hastaların 4
(%23,5)'ünde stromal rejeksiyon epizodu gelişmiştir. Bu hastalar topikal prednizolon
aseat tedavisine iyi cevap vermiştir. PK hastalarının 5 (%33,3)'inde, DALK
hastalarının 7 (%41,2)'ünde sütür gevşemesi olup sütür revizyonu yapılmıştır. 1
(%6,7) PK hastasında sütür absesi gelişmiştir. Katarakt, PK grubunda 2 (%13,3),
DALK grubunda 2 (%11,8) hastada gelişmiştir. Sütür alımı sonrası yara yeri ayrılması
PK grubunda 2 (%13,3) hastada, DALK grubunda 1 (%5,5) hastada görülmüştür.
Göziçi basıncı yüksekliği PK grubunda 2 (%13,3), DALK grubunda 1 (%5,9) hastada
görülmüştür.

Sonuç: PK ve DALK sonrası nihai EİDGK, nihai yüksek sıralı aberasyon değerleri
benzerdir. Çalışmamızda DALK grubunda nihai astigmatizma daha düşük ve ortalama
keratometrik değerler daha yüksek bulunmuştur. DALK cerrahisinde alıcı yatakta
kalan descement membranının grafti itici gücü bu olgulardaki ortalama K değerinin
yüksekliğinin sebebi olabilir. DALK uygulaması daha zor olmasına rağmen PK'ya
göre daha az oranda endotelyal red gelişimi gözlenir, bu sayede daha uzun graft
ömrüne sahip olduğu için keratokonus hastalarında güvenle uygulanabilir.

Abstract:
Purpose: We aimed to compare the long term follow-up results of keratoconus
patients who underwent penetrating keratoplasty (PK) and deep anterior lamellar
keratoplasty (DALK) surgeries performed in our clinic.

Materials and Methods : Patients who had keratoconus diagnosis between January
2013 and January 2016 and who underwent penetrating keratoplasty or deep anterior
lamellar keratoplasty surgery in University of Health Sciences, Haydarpasa Numune
Training and Research Hospital Eye Clinic were retrospectively reviewed. Thirty-two
eyes of 32 patients (17 males, 15 females) with keratoconus were included in the
study. The best corrected visual acuity (BCVA), topographic corneal astigmatism,
spherical equivalent values, high order aberrations and complications such as rejection
episodes, suture loosening, suture abscess, cataract, intraocular pressure elevation,
wound dehiscence after suture removal were compared preoperatively and after suture
removal.

Results: Preoperative vision values were 1,38 ± 0,47 and 1,12 ± 0,38 respectively in
the PK and DALK groups (p> 0,05). The postoperative 6th month BCVA was 0,63 ±
0,38 in the PK group and 0,52 ± 0,33 in the DALK group (p> 0,05). There was no
significant difference between the two groups (p> 0,05). The final BCVA values in the
third month after suture removal were 0.29 ± 0.25 in the PK group and 0.23 ± 0.20 in
the DALK group. There was no significant difference between the two groups (p>
0,05). The final vision values at 6 months after surgery and at 3 months after suture
removal increased in both groups compared to the preoperative level (p <0.05).
The mean final astigmatism value after suture removal was 6.00 ± 2.11 in the
PK group and 3.84 ± 2.57 in the DALK group. The difference between the two groups
was statistically significant (p <0.05). The K1 value at 3rd month after suture removal
was 48,88 ± 2,98 in the PK group and 48,34 ± 3,02 in the DALK group. No significant
difference was found (p> 0,05). K2 value was 43,83 ± 3,31 in the PK group and 48,08
± 4,25 in the DALK group. The difference between the two groups was statistically
significant (p <0.05). Kaverage value was 46.36 ± 2.45 in the PK group and 48.21 ±
viii
2.81 in the DALK group. A significant difference was found (p <0.05). Spherical
equivalent values were 3.87 ± 2.06 in the PK group and 3.24 ± 1.32 in the DALK
group and there was no statistically significant difference between the two groups (p>
0,05). There was no statistically significant difference between the two groups in terms
of trifoil, coma, spherical, total corneal high order aberrations (HOA) after suture
removal (p> 0,05).
2 (13.3%) of the patients with PK had endothelial, and 4 (23.5%) of the
patients with DALK had episodes of stromal rejection. These patients respond well to
topical prednisolone asetat therapy. 5 (33.3%) of the PK patients had suture loosening
and 7 (41.2%) of the DALK patients had suture revision. 1 (6.7%) had suture
abscesses in PK patients. Cataract developed in 2 (13.3%) patients in the PK group
and 2 (11.8%) in the DALK group. 2 (13,3%) patients in the PK group and 1 (5.5%)
patients in the DALK group were seen in the wound dehiscence after suture removal.
Intraocular pressure elevation was seen in 2 (13.3%) patients in the PK group and 1
(5.9%) in the DALK group.

Conclusion: In our study, the final BCVA and final high order aberrations after PK
and DALK is similar. The final astigmatism value was lower and the K2 and Kavg
values were found higher in the DALK group. The Kavg height of these cases may be
due to the pushing force of the remaining descemet membrane of the host cornea.
Although DALK administration is more difficult, endothelial rejection develops less
frequently than PK, and since it has a longer graft life, it can be safely applied to
patients with keratoconus.