Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda zihin kuramı: Bilişsel işlevler, aşırı değerlenmiş düşünce, içgörü, şizotipal kişilik özellikleri, ve diğer klinik özelliklerle ilişkisi
Theory of mind in obsessive compulsive disorder: 
Relation with neurocognitive functions, overvalued ideas, insight level, schizotypal personali̇ty traits and other clinical features
Yazar: EMRE MISIR
Danışman: PROF. DR. BERNA BİNNUR KIVIRCIK AKDEDE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Zihin kuramı = Theory of mind ; İçgörü = Insight ; Şizotipal kişilik bozukluğu = Schizotypal personality disorder

Özet:
Amaç: Obsesyonel düşüncenin intrüziv doğası, bireyin belirtilerine ve yaptığı gözlemlere dair atıfsal hatalar, kendi düşünceleri üzerine düşünme sürecindeki etkilenme Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanılı hastalarda zihin kuramı becerilerinde bir bozulmanın olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte OKB'de zihin kuramını araştıran az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızın amacı OKB'de zihin kuramı bozukluğu ile bilişsel işlevler, aşırı değerlenmiş düşünce, şizotipal kişilik özellikleri, içgörü ve hastalık şiddeti, başlangıç yaşı ve hastalık süresi gibi klinik değişkenlerle ilişkisini araştırmaktır. 
Yöntem: Çalışmamıza, DSM-IV'e göre OKB tanısını karşılayan 18-55 yaş arasındaki 34 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. İki grup arasında eğitim yılı anlamlı düzeyde farklı olarak saptanmıştır. Tüm katılımcılara zihin kuramı becerilerini değerlendirmek için Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ) ve Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), nöropsikolojik test bataryası, Şizotipal Kişilik Ölçeği uygulanmıştır. Nöropsikolojik test ölçümlerinden genel kogntif faktör hesaplanmıştır. Hastalık şiddetini değerlendirmek için Yale Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği (YBOC-S) uygulanmıştır. Aşırı değerlenmiş düşünce ve içgörü düzeylerini değerlendirmek için YBOC-S 11. madde puanı ve Aşırı Değerlenmiş Düşünce Ölçeği (ADDÖ) toplam puanı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hastalarda sağlıklı kontrollere göre DEZTÖ toplam puan, birinci derece yanlış inanç, ikinci derece yanlış inanç beceri puanları ve GZOT toplam puanı daha düşük bulunmuştur. Zihin kuramı testleri ile nöropsikolojik test sonuçları arasında zayıf ve çok güçlü arasında değişkenlik gösteren çeşitli korelasyonlar bulunmuştur. Genel kognitif faktör ve eğitim yılı kontrol edildiğinde DEZTÖ toplam puanındaki farklılığın istatistiksel açıdan anlamlılığını koruduğu saptanmıştır. Hastalarda YBOC-S 11.madde ile DEZTÖ toplam puanı ve birinci düzey yanlış inanç testi arasında zayıf korelasyon bulunurken, genel kognitif faktör puanı istatistiksel olarak kontrol edildiğinde zihin kuramı testleri ile içgörü düzeyi arasında anlamlı herhangi bir ilişkinin olmadığı bulunmuştur. DEZTÖ toplam puan, ikinci derece yanlış inanç testi, metafor kavrama ve GZOT test sonucu ile şizotipal kişilik boyutları arasında zayıf-orta düzeyde korelasyonlar bulunmuştur. YBOC-S toplam puanı ile DEZTÖ toplam puanı arasında zayıf, birinci derece yanlış inanç testi ve ikinci derece yanlış inanç testleri ile orta düzeyde korelasyon bulunmuştur. Genel kognitif faktör kontrol edildiğinde birinci derece yanlış inanç ve ikinci derece yanlış inanç testleri ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin anlamlılığını koruduğu görülmüştür. Erken başlangıçlı (<19 yaş) grupta geç başlangıç grubuna göre genel kognitif faktör edildiğinde de devam eden GZOT test performansında bozulma olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda OKB tanılı hastalarda zihin kuramı işlevlerinde bozulma olduğu bulunmuştur. Hastaların zihin kuramı işlevleri ile nöropsikolojik işlevler, şizotipal kişilik özellikleri, hastalık şiddeti ve hastalık başlangıç yaşı arasında ilişki olduğu saptanmıştır. Zihin kuramı işlevlerindeki bozulmanın nörobilişsel işlevlerle olan ilişkisine rağmen ayrı bir antite olarak ele alınması ve araştırılması OKB etyopatonezine ışık tutacaktır.

Abstract:
Objective: Intrusive nature of obsessive thoughts, attributional mistakes of people for their symptoms and deterioration in thinking process over self thoughts may indicate an impairment in theory of mind abilities of patients with OCD. However, there are few studies which investigate theory of mind in OCD. The aim of our study is to investigate theory of mind disorder in OCD, which may be related with variables like neurocognitive functions, overvalued ideas, schizotypal personality traits, insight and disease severity level, illness duration, age of onset and duration without treatment. 
Method: 34 patient who have been diagnosed as OCD according to DSM-IV and 30 healthy control have been included our study. Both are between 18-55 ages. All participants have been given Dokuz Eylül Theory of Mind Index (DEToMI), Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), neuropsychologic test battery, and Schizotypal Personality Questionnaire (SPQ). Neuropsychologic test measurement has been administered to evaluate neurocognitive functions and general cognitive factor has been calculated. Yale Brown Obsession and Compulsion Scale (YBOC-S) has been used to determine disease severity. The Overvalued Ideas Scale (OVIS) and eleventh item of Y-BOCS have been evaluated to determine overvalued ideas and insight level. 
Findings: DETMS total score, RMET total score, first order false belief scores and second order false belief scores of participants with OCD have been found to be lower when compared with healthy controls. Theory of mind test scores have been found to be correlated with neuropsychologic test results, which vary among weak and very strong correlation level. When, General cognitive factor and duration of education are controlled, only total score of DEToMI difference remains statistically significant. Patients have also a weak association between first order false belief test, total score of DEToMI and eleventh item of YBOC-S. No significant correlation between theory of mind tests and insigiht level remains statistically significant, when general cognitive factor is controlled. Total score of DEToMI, first order false belief test, metaphor comprehension and RMET test results have been found to be correlated with schizotypal personality traits in weak-moderate level. There is also a weak correlation between total scores of YBOC-S and DEToMI. First order false belief test and second order false belief test results are also moderately correlated with total score of YBOC-S. When general cognitive factor is controlled, both first order false belief test and second order false belief test remain statistically significant in terms of disease severity. Early-onset ( < 19 ages) OCD subgroup has a deterioration in RMET performance when compared with late-onset subgroup of the study, which remains statistically significant, when general cognitive factor is adjusted.
Result: In our study, participants with OCD are found to have impairments in theory of mind abilities. Theory of mind functions of these patients are correlated with neurocognitive functions, schizotypal personality traits, disease severity and age of onset. Despite the relation between theory of mind ability and neurocognitive functions, providing that theory of mind is considered as a separate entity, it might help to elucidate etiopathogenesis of OCD.