Finansal bilgi manipülasyonunun ölçülmesi: Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sanayi firmaları üzerine bir değerlendirme
Measuring financial information manipulation: An evaluation on manufacturing firms traded in Borsa İstanbul
Yazar: AYDAN AYBAT NEFESLİ
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY TURAN TURABOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Messod D. Beneish'in 1997 yılında finansal bilgi manipülasyonunu ortaya çıkaran bir model geliştirmesi ve 1999 yılında da bu model üzerinde iyileştirmeler yaparak nihai Beneish modelini ortaya koyması üzerine, araştırma çevreleri bu modelin sağladığı kolaylıkla finansal bilgi manipülasyonunu belirli bir doğruluk oranıyla ortaya çıkarma konusunda birçok araştırma gerçekleştirmiştir. Bu tez çalışmasının esas amacı, Beneish modelinin manipülasyonu ortaya çıkaran bir model olduğunu kabul ederek ve denetçi görüşlerinin finansal tablo kullanıcılarının güvenebileceği tek unsur olduğundan hareketle, denetçi görüşlerinin bu model uygulanarak ortaya çıkan sonuca ne derece paralel bir şekilde verildiğinin irdelenmesidir. Bu amaca ulaşmak üzere, Beneish (1999) modeli, Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören imalat sanayi firmaları üzerinde uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunun güçlendirilmesi adına uygulama, 2018, 2019 ve 2020 yılları için ayrı ayrı yapılmıştır. Uygulama sonuçları, literatürdeki bu alandaki çalışmalardan farklı olarak denetçi görüşleriyle kıyaslanmıştır. Aynı zamanda denetim şirketleri de kendi içerisinde ''dört büyük denetim şirketleri (Big4)'' ve ''diğer şirketler'' olarak gruplandırılmış ve böylece Big4 şirketleri ile diğer şirketlerin yapmış oldukları denetimin çıktısı olan denetçi görüşlerinin, uygulama sonucuyla olan paralelliğinin karşılaştırılması yapılmıştır. Bu tez çalışması neticesinde, denetçi görüşleri ile Beneish Modeli uygulanarak ortaya konulan manipülasyon yapılma ihtimali arasında önemli bir paralellik bulunmadığı sonucuna ulaşılmakla beraber, denetçi tarafından tespit edilen ve niceliksel ve niteliksel olarak denetçi görüşünü etkilemeyecek yanlışlıkların, manipülatif işlemler sonucu ortaya çıkmış olabileceğini belirtmek gerekmektedir.

Abstract:
After Messod D. Beneish developed a model revealing the manipulation of financial information in 1997 and developed the final Beneish model in 1999 by making improvements on this model, the research communities have performed many studies on revealing the manipulation of financial information with a certain accuracy rate with the ease provided by this model. The main purpose of this thesis study is to examine the extent to which the auditor's opinions are issued in parallel with the result obtained by implementing this model, considering that the Beneish model is a model that reveals manipulation and that the auditor's opinions are the only element that financial statement users can rely on. In order to achieve this aim, the Beneish (1999) model has been applied to manufacturing industry companies traded in Borsa İstanbul (BİST). In order to strengthen the result of the study, the implementation was made separately for the years 2018, 2019 and 2020. The results of the implementation were compared with the opinions of the auditors, unlike the studies in this field in the literature. At the same time, audit companies are grouped as ''big four audit companies (Big4)'' and ''other companies'', and thus, the parallelism of the auditor's opinions, which is the output of the audit conducted by Big4 companies and other companies, with the result of the implementation has been made. As a result of this thesis, it is concluded that there is no significant parallelism between the auditor's opinions and the possibility of manipulation revealed by implementing the Beneish Model, but it should be noted that misstatements identified by the auditor that will not affect aıuditor's opinion quantitatively and qualitatively may have arisen as a result of manipulative transactions.