Mustafa Namık Çankı'nın eserlerindeki felsefi görüşlerin tespit ve değerlendirilmesi
Evaluating and definiting of the philosophic thoughts at Mustafa Namik Çankı work?s
Yazar: MURAT KARS
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Düşünce yapısı = Construction of the theought ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Felsefeciler = Philosophers ; Çankı, Mustafa Namık = Çankı, Mustafa Namık

Özet:
Cumhuriyet dönemi, Türk düşünce tarihinin yeni bir ivme kazandığı dönemdir. Klasik eğitim anlayışından çağdaş bir eğitime geçilmiştir. Özellikle liselerde eğitim kaynakları konusunda birçok sıkıntı ortaya çıkmıştır. Mustafa Namık Çankı o sıkıntıları gidermeye çalışan eğitimcilerimizden biridir. Felsefe, mantık, psikoloji, sosyoloji, estetik, felsefe tarihi, felsefe sözlüğü alanlarında birçok kitap yazarak eğitime katkıda bulunmuştur.Mustafa Namık Çankı, felsefe ve felsefe ile ilgili birçok alanda çalışmalar yapmıştır. Felsefi düşüncenin gelişmesi konusunda yaptığı çalışmalar göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir. Özellikle ?Büyük Felsefe Lügati? adlı sözlük çalışması Türkiye'de o zamana dek yapılan en içerikli ve ilk Türkçe sözlüktür. Bu sözlüğü biçim ve içerik yönünden eleştirenler olduğu gibi takdir edenler de çoktur. İkinci büyük eseri ?Ahlak ? da; ahlak kuralları, kaynağı, değer yargılarını oluşturan etmenler ve insanın ahlaki olarak yapması gereken eylemlerin oluşması gibi konulardan oluşur. Mustafa Namık Çankı, insan ve toplumsal yaşam arasında kopmaz bir ilişkinin olduğunu ve kişiyi asıl ahlaki yönden iyi davranışlara yönlendiren olgunun toplum olduğunu ve ahlaki yargılarının büyük bir kısmı da toplumsal yaşamdan ve toplumsal ilişkilerden beslendiğini belirtmiştir.Mustafa Namık Çankı, sanatın kişi ve toplumla sıkı bağlarının olduğunu ve özellikle sanat, sanatçının karakter yapısını belirttiğini kabul eder ve önünde hayranlık duyulmuş bir eser, bir güzellik, sanatçının kişisel özünü veya karakterini ifade eder. Sanatçının karakteri ne kadar güzel ve ahlaki olursa eseri de o kadar güzel olur.Anahtar Kelimeler: Ahlak, Sanat Felsefesi, Felsefe Tarihi, Mantık

Abstract:
Republic period of turkey is the period in which Turkish idea history goings acceleration. It been passed from classic religious education to moderns education. Mustafa Namık Çankı is one of the academicians who endeavored to dissipate those tribulations. He had made contribution to education by writing several pieces in the areas of philosophy, logic, psychology, sociology, esthetic, philosophy history and philosophy glossary.Our aim in this study is: Mustafa Namık Çankı has made studies in philosophy and in the areas relevant to philosophy and his studies for developing philosophical thought is so important that they shouldn?t be ignored. Especially his dictionary study called ?Great Philosophy Glossary? is the first and largest dictionary that has been made in turkey till that time. There are several people who both appreciate and criticize this glossary in terms of form and context. His second great piece ?The Moral? comprised with the subjects like ethic rules, source, factors generating value judgment and actions that a man has to do morally. According to Mustafa Namık Çankı the greatest aspect of man?s moral judgment has been nurtured by social life and social relations.Our study consists of two parts:In the first part we investigated Mustafa Namık Çankı?s life, pieces and education method.In the second part:1. We evaluated his thoughts about moral. We tried to identify his moral understanding, his establishing the morals and his view of morals.2. We evaluated his studies in history of philosophy.3. We evaluated his views in philosophy of art and his views aesthetic.Key Words: ethic, aesthetic, history of philosophy, Logic