Anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım ünitesine kabul edilen zehirlenme olgularına uygulanan tedavilerin beş yıllık retrospektif analizi
Retrospective five-year analysis of treatments applied to poisoning cases admitted to the anesthesiology and reanimation intensive care unit
Yazar: FATMA BÜŞRA SAÇU
Danışman: PROF. DR. AHMET EROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş ve Amaç: Zehirlenmeler günümüzde önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kimyasal maddelerin sayısı ve çeşitliliği arttıkça, insanların bu maddelerle karşılaşma olasılığı da artmakta ve zehirlenme vakalarının sıklığı, özellikle gelişmiş ülkelerde, giderek çoğalmaktadır. Bu çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon yoğun bakım kliniğindeki zehirlenme vakalarını analiz ederek hasta profili, zehirlenme nedenleri ve tedavi yöntemlerinin mortalite üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Gereç-yöntem: Çalışmamız 1 Ocak 2019- 1 Ocak 2024 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon yoğun bakım kliniğine zehirlenme nedeniyle kabul edilen 18 yaş ve üzeri, yoğun bakımda en az 24 saat süreyle takip edilen ve hakkında yeterli veriye ulaşılmış hastaların geriye dönük taranması ile yapılmıştır. 
Olguların demografik verileri (cinsiyet, yaş, boy, kilo, VKI), zehirlenmenin nedeni, intihar amaçlı olup olmadığı, yoğun bakıma zehirlenmenin kaçıncı saatinde kabul edildiği, yoğun bakım ünitesinde kalış süresi, eşlik eden sistemik hastalıklarının olup olmadığı kaydedilmiştir. Yoğun bakıma kabulündeki vital bulguları, laboratuvar tetkikleri, GKS, APACHE-II, SOFA, SAPS-II ve PSS skorları kaydedilmiştir. Skorlama sistemlerinin mortaliteyi tahmin etme gücü incelenmiştir. Hastaların yoğun bakım takibi sırasındaki verilen tedaviler kaydedilmiştir. Hastalar Exitus olan ve olmayan 2 grupta ayrılarak toplanılan veriler 2 grup arasında karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 49 hasta maruz kaldıkları maddeler açısından değerlendirildiğinde; en sık saptanan etkenler ilaç ve alkol alımıydı. Zehirlenmeye yol açan ilaç türleri en çok antipsikotik, antidepresan ve kardiyovasküler sistem ilaçları olarak saptandı. Hastalardan 20'si intihar amaçlı zehirlenme nedeniyle yoğun bakımda takip edildi. Skorlama sistemleri açısından Ex olan grupta GKS skoru Ex olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşüktü; Ex olan grupta APACHE-II, SOFA, SAPS-II, PSS skoru Ex olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Ex olan grupta vazopressör kullanımı, invaziv MV oranı, CRRT, ECMO, plazmaferez, antidot kullanımı Ex olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Ex olan grupta GİS lavaj oranı Ex olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha düşüktü.
Sonuç: Bu hasta grubunun yoğun bakımdaki klinik seyrinin takibinde çalışmamızda kullanılan GKS, SOFA, APACHE-II, SAPS-II ve PSS skorlama sistemleri hastaların mortalite tahmininde kullanılabilir. Ancak bu alanda daha güvenilir sonuçlar için daha büyük ve homojen hasta gruplarında daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Tedavi yöntemleri her hasta ve zehirlenme türüne spesifik olmakla beraber çalışmamızda destek tedavisi yanında mortaliteyi azaltan tedavi gis lavajı olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, zehirlenmeler, skorlama sistemleri, mortalite

Abstract:
Introduction and Objective: Poisonings are significant public health issues
today. With the advancement of technology, the number and variety of chemical
substances have increased, raising the likelihood of human exposure and leading to a
growing frequency of poisoning cases, particularly in developed countries. This study
aims to analyze poisoning cases in the Intensive Care Unit of the Department of
Anesthesiology and Reanimation at Karadeniz Technical University Faculty of
Medicine, examining patient profiles, causes of poisoning, and the effects of treatment
methods on mortality.
Materials and Methods: This study was conducted retrospectively by
screening the data of patients aged 18 years and older who were admitted to the
Intensive Care Unit of the Department of Anesthesiology and Reanimation at
Karadeniz Technical University Faculty of Medicine due to poisoning, were followed
up for at least 24 hours, and had sufficient available data between January 1, 2019, and
January 1, 2024.
Demographic data of the cases (gender, age, height, weight, BMI), the cause of
poisoning, whether it was intentional (suicide-related), the time of admission to
intensive care after poisoning, duration of stay in the intensive care unit, and the
presence of comorbid systemic diseases were recorded. Vital signs, laboratory tests,
GCS, APACHE-II, SOFA, SAPS-II, and PSS scores at admission were documented.
The predictive power of these scoring systems for mortality was analyzed. Treatments
administered during intensive care follow-up were also recorded. Patients were
categorized into two groups: those who died (Ex) and those who survived, and the
collected data were compared between the two groups.
Results: When the 49 patients included in the study were evaluated regarding
the substances they were exposed to, the most common causes were drug and alcohol
intake. The types of drugs leading to poisoning were predominantly antipsychotics,
antidepressants, and cardiovascular system drugs. Twenty patients were admitted to
intensive care due to suicide-related poisoning. Among the scoring systems, the GCS
score was significantly lower in the deceased group compared to the surviving group,
while APACHE-II, SOFA, SAPS-II, and PSS scores were significantly higher
(p<0.05). In the deceased group, the use of vasopressors, invasive mechanical
ventilation, CRRT, ECMO, plasmapheresis, and antidotes was significantly higher
than in the surviving group. The rate of gastrointestinal (GI) lavage was significantly
lower in the deceased group (p<0.05).
Conclusion: The GCS, SOFA, APACHE-II, SAPS-II, and PSS scoring
systems used in this study can be utilized to predict mortality in the clinical course of
this patient group in intensive care. However, further studies are needed in larger and
more homogenous patient groups to obtain more reliable results in this field. While
treatment methods are specific to each patient and type of poisoning, supportive
therapy combined with GI lavage was found to reduce mortality in this study.
Keywords: Intensive care, poisoning, scoring systems, mortality