Yumurta tavuğu karma yemlerine ilave edilen karahindiba ekstresinin performans ve yumurta kalitesine etkisi
Effect of dandelion extracts supplementation to laying hen diet on performance and egg quality
Yazar: SATI BİLGE KAYA
Danışman: PROF. DR. BERRİN KOCAOĞLU GÜÇLÜ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Karahindiba = Dandelion ; Prebiyotikler = Prebiotics ; Tavuk yemi = Poultry feed ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Yumurta kalitesi = Egg quality ; Yumurta tavukları = Laying hens

Özet:
Bu çalışma, yumurtacı tavuk rasyonlarına farklı oranlarda karahindiba (Taraxacum officinale)ekstresi (KHE) ilavesinin performans ve yumurta iç-dış kalite özelliklerine etkisini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 22 haftalık yaşta 96 adet yumurtacı Atak-S tavuk kullanılmıştır. Tavuklar  her biri 6 alt gruptan oluşan 4 gruba ayrılmış ve her alt grupta 4 tavuk olacak şekilde düzenlenmiştir. Çalışma 90 günlük  periyotta yürütülmüştür. Çalışma süresince kontrol grubu bazal yem, diğer gruplarda bazal yeme sırasıyla, %0,30 %0,60 ve %0,90 oranında karahindiba ekstresi eklenen yemlerle beslenmiştir.
Çalışmada yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, canlı ağırlık artışı, yumurta verimi, yumurta ağırlığı, yumurta özgül ağırlığı, yumurta kabuk kalınlığı, Haugh birimi ve sarı rengi parametreleri ölçülmüştür. 
Yumurta verimi bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (P>0,05). Ancak karahindiba ekstresi içeren yemlerle beslenen  gruplarda çalışma sonu ortalama yumurta verimlerinin  kontrol grubuna göre rakamsal olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, canlı ağırlık artışı, yumurta sarı rengi ortalamaları bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (P>0.05). Çalışma sonunda en iyi yemden yararlanma oranı en yüksek oranda karahindiba eklenen grupta; en kötü yemden yararlanma oranı kontrol grubunda belirlenmiştir. Yumurta ağırlığı bakımından gruplar arasındaki  farklılık önemli bulunmuştur (P<0.05). En düşük yumurta ağırlığı kontrol grubunda bulunurken karahindiba ekstresi içeren gruplarda yumurta ağırlığı daha yüksek olmuştur. Haugh birimi bakımından 60. gün ve çalışma sonu ortalamalarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiş olup karahindiba ilavesinin Haugh birimini arttırdığı belirlenmiştir. Özgül ağırlık bakımından ise 60.günde karahindiba ekstesinin artış oranına paralel olarak rakamsal artış tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak yumurta tavuklarında KHE'nin yumurta kalitesi üzerine olumlu etkiye sahip olduğu ve bu konuda daha fazla çalışma yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
 

Anahtar kelimeler: Karahindiba; Performans; Prebiyotik; Yumurta Kalitesi; Yumurtacı Tavuk.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of adding different ratios of dandelion (Taraxacum officinale) extract to layer hen rations on performance and egg internal-external quality characteristics. In the study, 96 layer Atak-S hens at the age of 22 weeks were used. Experimental groups were divided into 4 groups, each consisting of 6 subgroups, and were arranged in a way that each subgroup had 4 chickens. The study was conducted over a period of 90 days. During the study, the control group was fed with basal feed, while the other groups were fed with feeds with 0,30%, 0,60% and 0,90% dandelion extract added to the basal feed, respectively.
In the study, feed consumption, feed conversion ratio, live weight gain, egg production, egg weight, egg specific gravity, egg shell thickness, Haugh unit and yolk color parameters were measured.
There was no significant difference between the groups in terms of egg production (P>0.05). However, it was determined that the average egg yield at the end of the study in the groups fed with feed containing dandelion extract was numerically higher than the control group. There was no significant difference between the groups in terms of feed consumption, feed conversion ratio, live weight gain, egg yolk color averages (P>0.05). At the end of the study, the best feed conversion rate was found in the group with the highest rate of dandelion; the worst feed conversion rate was determined in the control group. The difference between the groups in terms of egg weight was significant (P<0.05). While the lowest egg weight was found in the control group, the egg weight was higher in the groups containing dandelion extract. In terms of Haugh unit, a significant difference was determined in the 60th day and end-of-study averages, and it was determined that the addition of dandelion increased the Haugh unit. In terms of specific gravity, a numerical increase was determined in parallel with the increase rate of dandelion extract on the 60th day. 
As a result, it was concluded that KHE has a positive effect on egg quality in laying hens and more studies should be done on this subject.
Keywords: Dandelion; Egg Quality; Laying Hens; Performance; Prebiotics.