İzmir ili ilköğretime devam eden çocuklarda uyku sorunları ve ilişkili faktörler
Sleep problems and related factors in children attending primary eduction in izmir
Yazar: ECE SAYKAN BALATACI
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İzmir = Izmir

Özet:
İnsan yaşamında uyku, olmazsa olmaz ihtiyaçlardandır. Bütün yaş gruplarında olduğu gibi uyku, çocukluk çağında da fiziksel büyüme ve akademik performans üzerine pozitif etkilidir.  Çocukların gelişimsel fonksiyonlarını sürdürebilmeleri için yeterli düzeyde uyumaları ve dinlenmeleri gerekmektedir.
Okul dönemi çocuğun okul öncesinde edindiği olumlu davranışların pekiştirildiği, çocuk gelişim dönemlerinin içinde yer alan en önemli dönemlerdendir. Yetersiz uyku, okul çocuklarında tedirginlik, dikkat eksikliği ve okul başarısında düşüşlere neden olmaktadır.
Araştırmamızda İzmir genelindeki ilkokula devam eden çocuklarda uyku sorunlarının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Kesitsel tanımlayıcı tipteki çalışma, İzmir il merkezindeki 11 ilçenin her birinden rastgele örneklem yöntemiyle belirlenen Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM), 01.05.2018-30.06.2018 tarihleri arasında başvuran ilköğretime devam eden çocuğu olan ebeveynler ile yüz yüze görüşülerek yapılmış ve toplam 1152 kişi ile tamamlanmıştır.
Katılımcıların %68.9'unun ÇUAA toplam puanına göre (>41 puan) klinik olarak anlamlı uyku sorunu olduğu bulunmuştur. Çok değişkenli analizlerde daha üst sınıfta olmak, kardeşinin olmaması, daha geç saatte uyuması, uyumadan önce kitap okumaması, uyumadan önce televizyon izlemesi, davranış ve duygusal problemlerinin olması, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun olması uyku bozukluğu riskini anlamlı olarak arttırmaktadır (p<0.05).
Kötü uyku hijyenine sahip olan ve daha geç uyuyan çocuklarda uyku sorunları daha fazlaydı (p<0.05). Artan uyku sorunlarıyla birlikte DEHB, duygusal problemler, akran sorunları ve davranış problemleri de anlamlı olarak artış göstermektedir (p<0.05). Ebeveyn ve çocukların uyku hijyeni, düzenli ve uygun saatlerde uyku konusunda bilgilendirilmeleri farkındalıklarını artırarak düzenlemelerin yapılmasını sağlayacaktır. Aileler ve hekimlerin uyku sorunlarına eşlik edebilecek duygusal ve davranışsal problemler ile ilgili farkındalıklarının artırılması toplum sağlığı açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Sleep is one of the most indispensable needs for humanbeings. The importance of sleep will be more clearly understood given how long the lifetime of sleep span sits. As with all age groups, sleep has a positive effect on physical development and academic performance in childhood. 
Children need adequate sleep and rest in order to maintain their developmental functions,. The school is one of the most important stages in the child development periods, where the positive behaviours acquired by the child before school are reinforced. Insufficient sleep causes nervousness, attention deficit and poor academic performance among chidren at school. This study aims to determine sleep problems and related factors among primary school students in İzmir. 
This reserach is a cross sectional study. The study was conducted by face to face interviews with parents who have children at primary school and applied to Family Health Centres, which were randomly sampled from each of the 11 districts in İzmir city centre, 
between 01.05.2018-30.06.2018 and was completed with a total of 1152 people.
 According to the total CSHQ score 68.9 % of the participants had clinically significant sleep problems. (>41 points). Being in the upper class in multivariate analysis, having no siblings, sleeping later, not reading a book before going to bed, watching television before going to bed, having behavioral and emotional problems, having attention deficit and hyperactivity disorder increase the risk of sleep disorder significantly(p<0.05).
Children with poor sleeping hygiene and later sleeping had more sleep problems(p<0.05). Along with increasing sleep problems DEHB, emotional problems, peer and behavioral problems increased significantly(p<0.05). We believe that sleep problems will decrease if parents and children are informed about sleep hygiene, regular and appropriate sleep times and if the parents and doctors are trained to deal with emotional and behavioral problems that may accompany sleep problems.