Koyunların listerial ensefalitisinde hücresel bağışıklık yanıt ile HMGB1 protein ilişkisinin belirlenmesi
The characterization of association of cellular immune response and HMGB1  protein in ovine listerial encephalitis
Yazar: NESLİHAN AKBULUT TOSUN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YAVUZ GÜLBAHAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ensefalitis virüsleri = Encephalitis viruses ; Ensefalitler = Encephalitis ; HMGB 1 = HMGB 1 ; Koyunlar = Sheep ; Listeria = Listeria ; Listeria enfeksiyonları = Listeria infections ; Listeriosis = Listeriozis

Özet:
Listeriozis, insan ve hayvanlarda ölüme neden olması ve çok yaygın olarak
görülmesi nedeni ile mücadele edilmesi gereken önemli bir hastalıktır. Hastalık
hayvanlarda yavru atmaya, merkezi sinir sistemi lezyonlarına ve septisemiye neden
olup, ileriki safhalarda ölümle sonuçlanan hastalık tablosu oluşturabilmektedir.
Koyunlarda listeriozisin ensefalitis (rombensefalitis) formunda lezyonların özellikleri
ve salınan sitokinler az sayıdaki çalışmayla gösterilmiştir. Bununla birlikte doku
hasarının patogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. HMGB1 (High mobility
group box 1) proteini, MSS dahil birçok organda yangısal dejeneratif lezyonların
oluşmasında rol alan bir alarmindir. Bu çalışma ile koyunlarda listerik ensefalitisteki
lezyonların oluşum sürecinde, HMGB1'in rolü hakkında daha ayrıntılı bilgi edinilmesi
amaçlanmıştır.
Çalışmada, doğal olarak şekillenen listerik ensefalitisli 15 adet koyuna ait
arşivsel parafin bloklar kullanıldı. Beş adet normal koyuna ait beyin dokusu ise kontrol
doku olarak incelendi. Dokulardan hazırlanan kesitler hematoksilen-eozin ile
boyanarak, lezyonlar süresine göre değerlendirildi. Beyinin rombensefalon bölgesine
ait kesitlerde bakterinin varlığı immunohistokimyasal (IHC) olarak gösterildi. Aynı
metotla yapılan boyamalarda rombensefalon bölgesinde nöron, endotel hücreleri,
makrofaj ve nötrofilde HMGB1 proteinin subselüler yerleşimi ve yoğunluğu
değerlendirildi. Bu kesitlerde HMGB1'in ekspresyonu, oligodentrosit, astrosit ve
mikroglia hücre belirteçleri ile ikili immunofloresan teknikle incelendi.
HMGB1 ekspresyonu en yoğun nöron, oligodentrosit, makrofaj ve mikrogliada
görülmüşür. Akut olgularda oligodentrositlerden, subakut ve kronik olgularda
mikrogliada HMGB1 salınımının daha fazla olduğu saptanmıştır. Lezyon süresine
göre yapılan değerlendirmede akut olgularda hücre çekirdek ve sitoplazmalarında
yoğun immunpozitiflik varken, subakut ve kronik olgularda bu hücrelerdeki
reaktivitesi azalmıştır.
Listerial ensefalitiste şekillenen lezyonların oluşum sürecinde katkısı bulunan
hücrelerde HMGB1'in eksprese edildiği görüldü. HMGB1'in yangısal süreçlere
katkıda bulunduğu ve hastalığın patogenezisinde rol aldığı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Alarminler, ensefalitis, HMGB1, koyun, listeriozis

Abstract:
Listeriosis is an important disease that needs to be struggled because it causes
death in humans and animals and its widespread appearance. The disease can cause
abortion, central nervous system lesions and septicemia leading to death in later stages
in animals. In addition, listeriosis can cause large economic losses in sheep breeders
resulting in abortion and deaths. The characteristics of the lesions and the released
cytokines in the form of listeric encephalitis (rhombencephalitis) in sheep have been
demonstrated by a small number of studies. However, the pathogenesis of tissue
damage has not yet been fully elucidated. HMGB1 protein is an alarmin that plays a
role in the formation of inflammatory degenerative lesions in many organs, including
the central nervous system (CNS). In the study, it was aimed to obtain more detailed
information about the role of HMGB1 in the formation process of the lesions in listeric
encephalitis in sheep.
Archival paraffin blocks belonging to 15 sheep with naturally occurring listeric
encephalitis were used in the study. Brain tissues from 5 normal sheep served as
control tissue. Sections prepared from tissues were stained with hematoxylin-eosin and
evaluated according to the duration of the lesions. The presence of the bacteria in
sections of the rhombencephalon region of the brain has been demonstrated
immunohistochemically (IHC). The subcellular localization and density of HMGB1
protein in the neuron, endothelial cells, macrophage (mikroglia) and neutrophil in the
rhombencephalon region were evaluated with the same method. Expression of
HMGB1 in these sections was examined by dual immunofluorescence technique with
oligodendrocyte, astrocyte and microglia cell markers.
HMGB1 expression was most densely seen in neurons, oligodendrocytes,
macrophages and microglia. HMGB1 release was higher in oligodendrocytes in acute
cases and in microglia in chronic and subacute cases. In the evaluation made according
to the duration of the lesion, there was intense immunity in the cell nuclei and
cytoplasm in acute cases, while the reactivity in the cells decreased in subacute and
chronic cases. It was observed that HMGB1 was expressed in the cells that contributed
to the formation process of the lesions shaped in listerial encephalitis.
It is thought that HMGB1 is contribute to inflammatory processes and play a
role in the pathogenesis of the listerial encephalitis.
Keywords: Alarmins, encephalitis, HMGB1, sheep. listeriosis.