Talas Amerikan okullarının yapısal analizi, değerlendirilmesi ve koruma geliştirme önerisi
Talas American schools structural analysis, evaluation and conservation improvement proposal
Yazar: DİLARA SUVAY
Danışman: PROF. DR. OSMAN TUTAL ; DOÇ. DR. EMRAH GÖKALTUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ERTUĞRUL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Amerikan Board = American Board ; Kayseri-Talas = Kayseri-Talas ; Koruma = Conservation ; Misyonerlik = Missionary

Özet:
Geçmişten günümüze doğru bir okuma Osmanlı toplumu üzerinde sosyal, kültürel, ekonomik ve politik etkileri olan önemli kurumlardan birinin yabancı ve azınlık okulları olduğunu ortaya koymaktadır. Osmanlı coğrafyasında özellikle 19. yüzyılda hızla çoğalan yabancı ve azınlık eğitim kurumları içinde Amerikan Misyoner Okulları, diğer gayrimüslim okullarına kıyasla Anadolu'nun birçok yerine sistematik bir şekilde ulaşarak sayıca üstünlük göstermesi ve faaliyet alanlarının genişliği nedeniyle en dikkat çeken örneğidir. Kısaca ABCFM adlı Amerikan Misyoner Örgütü, İstasyon olarak adlandırılan Osmanlı topraklarındaki yönetim merkezlerinde kurdukları okulları vasıtasıyla tüm çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Bu merkezleri arasında önemli yeri olan Kayseri-Talas İstasyonu, bünyesinde kurulan Amerikan Okullarında elde edilen başarılar sayesinde zamanla Kayseri ve çevresinde gerçekleştiren tüm çalışmaların merkezi haline gelmiştir. 
 Amerikan Misyonerleri tarafından Talas'ta kızlar ve erkekler için ayrı inşa edilen Talas Amerikan Okulları Yerleşkeleri farklı işlevlere sahip toplam on iki yapıdan oluşur. Yerleşkelerde bulunan yapıların yerel malzeme kullanılarak yapılması, plan özelliklerinin geleneksel izler taşıması, gayrimüslim nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgede konumlanmasının etkisiyle farklı kültür ve yaşam biçimlerini yapılara yansıtılması, kısaca hem döneminin hem de bölgenin mimari karakteristiklerini yorumlaması yapıların kendine has mimari karaktere sahip olmasını sağlamıştır. Diğer yandan bu yapılar, salt fiziksel bir varlık olmaktan öte bulunduğu bölgenin toplumsal ve kültürel tarihinde simgesel, tarihsel ve belgesel değerler taşıması nedeniyle kültürel varlık olarak nitelendirilerek incelenmiştir. Özgünlüğünü koruyarak günümüze ulaşabilmiş nadir misyoner yapı gruplarından biri olan Talas Amerikan Okulları Yerleşkelerinde yer alan yapılar çalışma kapsamında çözümlenerek yapısal analizleri, bütüncül koruma yaklaşımları ve geliştirme önerileri yapılmıştır. Kendine özgü karakteristik niteliklere sahip bu yapılar üzerine koruma bilincinin ve politikalarının oluşturulmasının önemine dikkat çekilmek istenmiştir.

Abstract:
A reading from the past to the present reveals that one of the important institutions that had social, cultural, economic and political effects on Ottoman society was foreign and minority schools. Among the foreign and minority educational institutions that proliferated rapidly in the Ottoman geography, especially in the 19th century, the American Missionary Schools are the most striking example due to their numerical superiority and the breadth of their fields of activity, by reaching many parts of Anatolia in a systematic way compared to other non-Muslim schools. In short, ABCFM, the American Missionary Association, carried out all its work through the schools they established in the administrative centers in the Ottoman lands, called Station. Kayseri-Talas Station, which occupies an important place among these centers, has become the center of all studies carried out in Kayseri and its surroundings, thanks to the successes achieved in the American Schools established in its structure. 
Talas American Schools Campus, which was built separately for boys and girls in Talas by American Missionaries, consists of a total of twelve buildings with different functions. The construction of the buildings in the campuses using local materials, the traditional traces of the plan features, the reflection of different cultures and lifestyles on the buildings with the effect of being located in the region where the non-Muslim population is densely populated, in short, the interpretation of the architectural characteristics of both the period and the region has ensured that the buildings have a unique architectural characteristics. On the other hand, these structures have been examined by qualifying them as cultural assets, but also have symbolic, historical, and documentary values in the social and cultural history of the region where they are located, rather than just being a physical asset. The buildings located in Talas American Schools Campus, one of the rare missionary building groups that have survived to the present day by preserving their originality, were analyzed within the scope of the study, and their structural analysis, holistic conservation approaches, and development suggestions were made. It is aimed to draw attention to the importance of creating conservation awareness and policies on these structures, which have unique characteristics.