Öznel iyi olmaya ilişkin psikolojik dayanıklılık modeli
Psychological hardiness model relating to subjective well being
Yazar: ŞERİFE TERZİ
Danışman: PROF. DR. HASAN BACANLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, stresli yaşam durumları karşısında etkili başa çıkmayı sağlayarak bireylerin öznel iyi olmalarını etkileyen "Psikolojik Dayanıklılık Modeli"ni test etmektir. Araştırmaya 2002-2003 eğitim ve öğretim yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Coğrafya Öğretmenliği, Fransızca Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Öğretmenliği 'nde öğrenim gören 222'si kız, 173'ü erkek, toplam 395 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilere, stresi bilişsel değerlendirmelerini ölçmek için Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, psikolojik dayanıklılık düzeylerim belirlemek için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, belirli bir gerilimli durumla karşılaştıkları zaman nasıl davranış sergilediklerini belirlemek için Başa Çıkma Yollan Ölçeği, iyi olmalarını ölçmek için ise Benlik Saygısı Ölçeği, Sürekli Kaygı Envanteri ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin istatistiksel analizinde SSPS 11.0 (Statistical Package for Social Sciences) ve yapısal eşitlik modeli programlarından LISREL 8.30 (Linear Structural Equation Models) programlan kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir. 1. Stresli yaşam durumlannı bilişsel değerlendirme iyi olmayı dolaylı olarak etkilemektir. 2. Stresli yaşam durumlanyla başa çıkma iyi olmayı dolayb olarak etkilemektedir. 3. Psikolojik dayanıklılık kişilik özelliği bilişsel değerlendirme ve başa çıkma aracılığı ile iyi olmayı dolaylı olarak etkilemektedir. 4. Araştırmadan elde edilen veriler modele uygunluk göstermektedir.

Abstract:
The goal of this study is to test the "Psychological Hardiness Model", which affects the individuals' subjektive well being. A total of 395 students, which consist of 222 females and 173 males who are studying at the Elementary Mathematics Teaching, Geography Teaching, French Teaching, Social Sciences Teaching, Computer and Training Technologies Training Teaching at the Gazi University Faculty of Education at the 2002 - 2003 educational year participated to the study. The Cognitive Appraisal Scale was applied to the students in order to measure their cognitive appraisal of stress, the Psychological Hardiness Scale for determining their psychological hardiness, the Coping Ways Scale for determining their reactions to a stressful situation, and the Self Esteem Scale, Continuous Anxiety Inventory and Life Fulfillment Scale for measuring their subjektive well being. The SSPS 11.0 (Statistical Package for Social Sciences) and LISREL 8.30 (Linear Structural Equation Models), which is a structural equations model program, was used for the analysis of the collected data. The results obtained from the research may be summarized as: 1. The cognitive appraisal of stressful life conditions obliquely affects subjektive well-being. 2. Coping with stressful life conditions obliquely affects subjektive well-being 3. The psychological hardiness personal attribute obliquely affects subjektive well-being with the help of cognitive appraisal and coping. 4. The data collected from the study comply with the model. n