Afet sonrası toplanma alanlarının genel durumunun irdelenmesi: Malatya kent merkezi örneği
Post-disaster gathering areas in Malatya city center examination of the current situation
Yazar: İBRAHİM KÜRŞAT ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SALİH GÜNAYDIN
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Afetler = Disasters ; Bütünleşme = Integration ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Kapasite = Capacity ; Mekan dizimi analiz yöntemi = Space syntax analysis method

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde insanlar, doğal ve doğal olmayan birçok afetle karşı
karşıya kalmıştır. Ülkemizde tarih boyunca doğal afetler büyük can ve mal kayıplarına
sebep olmuştur. Ülkemizde sıklıkla görülen doğal afetler deprem, sel, çığ ve heyelandır.
Ülke nüfusunun %90'ı afet tehditi altında yaşamaktadır. Bu noktadan hareketle geçmiş
yıllarda birçok deprem ve sel gibi doğal afetler yaşayan Malatya kenti çalışma alanı olarak
belirlenmiştir. Malatya kenti Doğu Anadolu fay hattı üzerinde bulunmaktadır. Son olarak
2020 Ocak ayında yaşanmış olan Elazığ depremi (6.8 M) Malatya kentinde de can ve mal
kayıplarına yol açmıştır. Çalışmanın yapılacağı alan 25 km²'lik kentsel çekirdek alanıdır.
Yapılan incelemeler uzaklık ve erişilebilirlik, ana yol bağlantıları, çok fonksiyonluluk,
kamu arazileri ve kapasite kriterleri gözetilerek gerçekleştirilmiştir. Malatya kentsel
çekirdek sınırları içerisinde Malatya Belediyesi ve AFAD tarafından belirlenmiş olan 10
tane afet sonrası toplanma alanı bulunmaktadır. Bu alanların 6 tanesi Battalgazi ilçesinde, 4
tanesi ise Yeşilyurt ilçesi sınırları içerisindedir. Çalışma yapılırken büyüklük ve kapasite
hesaplamaları için İzmir Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından 28.10.2019
tarih, 159216 sayılı Valilik Olur'u ile onaylanan İzmir İl Afet Müdahale Planı'nda yer alan
kişi başı 2.5 m² kriteri kullanılmıştır. Ana yol bağlantıları ve uzaklık ve erişilebilirlik
kriterleri için Malatya İmar Haritası altlığı kullanılarak gerekli çizimler yapılmış ardından
çizimler üzerinden hesaplamaların yapılması için DepthMap programı kullanılmıştır.
Araştırmalardan elde edilen veriler göz önünde bulundurulunca mevcut afet sonrası
toplanma alanlarının birçoğu kapasite konusunda yetersiz kalmaktadır. Elde edilen
verilere göre kentsel çekirdek alanının nüfusunun %26,64 (134,003 kişi)'ü afet
durumlarında toplanma alanlarını kullanabilirken, nüfusun %73,36 (368,854 kişi)'sı afet
durumlarında toplanma alanlarını kullanamayacaktır.

Abstract:
Throughout history, people have faced many natural and unnatural disasters.
Natural disasters have caused great loss of life and property throughout the history of our
country. Natural disasters frequently seen in our country are earthquakes, floods,
avalanches and landslides. 90% of the country's population lives under the threat of
disaster. From this point of view, the city of Malatya, which has experienced natural
disasters such as many earthquakes and floods in the past years, has been determined as the
study area. Malatya city is located on the East Anatolian fault line. Finally, the Elazig
earthquake (6.8 M), which took place in January 2020, also caused loss of life and property
in the city of Malatya. The area where the study will be conducted is the urban core area of
25 km². The examinations were carried out by considering the criteria of distance and
accessibility, main road connections, multifunctionality, public lands and capacity. Within
the boundaries of Malatya urban core, there are 10 post-disaster assembly areas determined
by Malatya Municipality and AFAD. 6 of these areas are in Battalgazi district and 4 of
them are within the borders of Yeşilyurt district. For the size and capacity calculations, the
criterion of 2.5 m² per person in the Izmir Provincial Disaster Response Plan, which was
approved by the Izmir Governorship Provincial Disaster and Emergency Directorate with
the Governor's Approval dated 28.10.2019 and numbered 159216, was used. Necessary
drawings were made using Malatya Reconstruction Map base for main road connections
and distance and accessibility criteria, and then DepthMap program was used to make
calculations on the drawings. According to the data obtained, 26.64% (134,003 people) of
the population of the urban core area can use the assembly areas in disaster situations,
while 73.36% (368,854 people) of the population will not be able to use the assembly areas
in disaster situations.