Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumları ve yazma becerileri
Attitudes towards Turkish language of Turkish children living in Belgium and their writing abilities
Yazar: ÜLKER ŞEN
Danışman: PROF. DR. İSMET CEMİLOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Belçika = Belgium ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Türk çocukları = Turkish children ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yurt dışı = Abroad ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu tezin amacı; Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe yönelik tutumlarını ortaya koymak ve ana dilde oluşturdukları yazılı anlatımlarını değerlendirmektir.Bu araştırma, yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarını tespit etmeye ve yazılı anlatımlarını değerlendirmeye yönelik tarama modelinde bir araştırmadır.Araştırmanın evrenini, Belçika'da yaşayan Türk çocukları oluşturmaktadır. Evrene giren bütün Türk çocuklarından veri toplamak mümkün olmadığından örneklem alma yoluna gidilmiştir. Çalışma, 2010-2011 eğitim öğretim yılında Belçika'nın Anvers, Gent, Genk, Brüksel bölgelerinde 35 dernekte Türkçe ve Türk Kültürü Dersi alan rastgele/seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 11-15 yaş arası 198 Türk çocuğu üzerinde yapılmıştır.Araştırmada kullanılacak verilere ulaşmak için tarafımızca geliştirilen ?Yurt Dışında Yaşayan Türk Çocuklarının Ana Dillerine Yönelik Tutum Ölçeği? (YDYTÇADYTÖ), ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmış, öğrencilerin yazılı anlatımlarına yönelik veriler için de öğrencilerin yazdıkları kompozisyonlardan yararlanılmıştır. Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarına ilişkin verilerin analizinde betimleyici istatistik (frekans, yüzde, ortalama), Independent Sample t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Levene testi, Scheffe çoklu karşılaştırma testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi tekniği, regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada analizler için elde sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Çalışmada yer alan analizler için SPSS 19.0 paket programı kullanılmıştır. Nitel boyutta elde edilen veriler için ise betimsel içerik analizi kullanılmıştır.Yapılan incelemeler sonucunda araştırmaya katılan Belçika'daki Türk çocuklarının ana dillerine yönelik tutumlarının (hiç, az, orta, çok ve tam değer aralıklarından) çok düzeyinde olduğu görülmüştür. Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçeye yönelik tutumlarının olumlu ve çok düzeyinde olmasına karşılık yazılı anlatımlarında başarı gösterememişlerdir. Hemen hiçbiri kompozisyon dış yapı özelliklerine uymamıştır. Diller arası (Flamanca-Türkeç ve Fransızca-Türkçe) kelime ve kavram aktarımı, noktalama işaretlerinin yanlış ve eksik kullanımı, yazım yanlışları, ses ve ses uyumları ile ilgili yanlışlar, ifade yanlışları, konuşma dilinin ve ağız özelliğinin yazılı anlatımlara aktarılması yanlışları çok sıklıkla karşılaşılan yanlışlardandır.Anahtar Kelimeler: Türkçe Eğitimi ve Öğretimi, Yurt Dışında Yaşan Türk Çocukları, Ana Dili Tutumu, Yazma Becerisi, Belçika.

Abstract:
This study has been done for the purpose of evaluating written expressions and attitudes respecting Turkish language of Turkish children living in Belgium.Researcher used screening model to evaluate written expressions and attitudes respecting Turkish language of Turkish children living in Belgium in this study. Turkish children living in Belgium are population of this research.Because of impossibility of intercorporate in research, a sample group was constituted. Sample group of this research is 198 Turkish children age ranging between 11-15 and living in Anvers, Gent, Brussel in Belgium selected via randomic method. These children aslo has taken Turkish Language and Turkish Culture Lesson in 35 institutes during 2010-2011 Academic Year.For acquiring data, developed scale by researcher that is named ?An Attitude Scale for Mother Tongue of Turkish Children Living Abroad? (ASMTTCLA) and ?Personal Data Form? was used. For evaluating written expressions of children written materials composed by them was used. For analysing data about mother tongue attitude of Turkish children living in Belgium descriptive statistics, Independent Sample t-test, ANOVA, Levene test, Scheffe test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test technique, regression analysis and predictive situations was used. The study analyzes the results obtained for 0.05 significance level are interpreted. SPSS 19.0 package program was used for analysing datas.According to datas, it is possible to see that mother tongue attitudes of Turkish children living in Belgium is (ranging between min-max) ultimate level. Although their mother tongue attitudes are positive, written expressions of Turkish children living in Belgium are not so correct. Word and notion transfer between languages (from Flemish to Turkish and from French to Turkish), errors and mistakes in punctuation, consonance mistakes, incoherency, transmitting of speech to written expressions are errors frequently encountered in.Keywords: Turkish Language Education and Teaching, Turkish Children Living Abroad, Attitude Towards Mother Tongue, Writing Skills, Belgium.