Tüketici etnosentrizminin satın alma davranışlarına etkisi: Hizmet sektöründe bir uygulama
The effect of consumer ethnocentrism on purchase decisions: An empirical study on service sector
Yazar: BERNA ALTUĞ TURGUT
Danışman: YRD. DOÇ. GÜLNİL AYDIN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Hizmet sektörü = Service sector ; Satınalma = Purchasing ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Sosyal kimlik = Social identity ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; Ülke orijin imajı = Country of origin image

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin satın alma davranışlarında, tüketici etnosentrizminin rolünü belirlemektir. Uluslararası yazında pek çok çalışılma yapılmış olmasına karşın, Türkiye'de bu konuda çalışmaların azlığı dikkat çekicidir. Bu yüzden tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin belirlenmesi, menşe ülke etkisinin değerlendirilmesi ve tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin yerli malı satın alma niyetine etkisinin ölçülmesi için kahve hizmetleri sektöründe bir uygulama yapılmak istenmiştir.Çalışmanın ilk bölümünde pazarlama alanındaki değişimler ve tüketici satın alma kararlarına etki eden faktörler incelenmiş; ikinci bölümünde de tüketici etnosentrizmi kavramı ile etnosentrizme sebebiyet verdiği düşünülen vatanseverlik, muhafazakarlık, kollektivistlik gibi sosyo-psikolojik değişkenler ve menşe ülke etkisi ele alınmıştır. Etnosentrizm, bir grup veya topluluğun diğer bir grup veya topluluktan üstün olma durumunu ifade eden bir kavramdır. Buna göre yabancı ürün satın almanın, tüketici etnosentrizmine uygun bir davranış olmadığı söylenmektedir. Çünkü, etnosentrik eğilimi yüksek bir tüketici, ulusal kimliğini ön planda tutarak, kendi ülkesinde üretilen ürünlerin desteklenmesi gerektiğini, bunun aynı zamanda, ülke ekonomisine ve istihdama katkı sağlayacağını düşünerek diğer yabancı ülkelerin ürün ve markalarını tercih etmemektedir. Böylece, tüketici etnosentrizminin, yerli ürün satın almayı teşvik eden bir nitelik taşıdığı söylenebilir. Menşe ülke etkisi ise, ?bir ürünün ait olduğu ülke bilgisinin, tüketicilerin karar ve satın alma davranışları üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkisi? şeklinde tanımlanabilir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, İstanbul'da yaşayan tüketiciler üzerinde yapılan bir uygulamanın sonuçları sunulmuştur. Buna göre, Türk tüketicilerin etnosentrik eğilimleri orta düzeyde bulunmuştur. Tüketicilerin etnosentrik eğilimleri ile sosyo-psikolojik ve demografik değişkenler arasındaki ilişkiye dayanan modelin geçerli olduğu ve literatürü kısmen desteklediği görülmüştür. Düşük gelirli ve düşük eğitim seviyesine sahip tüketicilerin daha etnosentrik eğilimler gösterdikleri tespit edilmiştir. Sonuçlar, genel anlamda yazındaki genel beklentileri desteklemekle birlikte, beklenmeyen bazı bulgularla da karşılaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is, to test the consumer ethnocentrism bias concepts on Turkish consumers; that have been studied little in Turkey but vastly in the international literature. The aim is to put a cultural diversity to the country of origin and consumer ethnocentrism literature globally.In the first part of the study, the consumer ethnocentrism concept is examined. In the second part, presented vastly with examples of the related literature. With reference to this, consumer ethnocentrism is a concept that discusses the appropriateness of purchasing foreign products and gives motivation of purchasing domestic products. Country of origin effect can be described as ?the positive or negative effect of a country that a product belongs to, over the consumers? decision and purchase behaviors.?In the third part of the study, the results of the application, that was accomplished on the consumers in İstanbul is presented. It has been found that, ethnocentric tendencies of Turkish consumers are at the medium level. The relation between the levels of ethnocentrism and the demographic characteristics has been found partially supporting the literature. The results generally support the expectations deriving from the literature; however, some unexpected findings are encountered.