Türkiye'de cari işlemler açığı ve bu açığın sürdürülebilirliği
Current account deficit and sustainability of deficit problem in Turkey
Yazar: YÜCEL CİHAN
Danışman: DOÇ. DR. M. MUSTAFA ERDOĞDU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Küreselleşme = Globalization ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Cari işlemler hesabının açık vermesi sorunu gelişmekte olan ülkeler kadar bazı gelişmiş ülkelerin de önemli problemlerinden birisidir. Aslında bir ülkenin gelirinden fazla harcama yapmasından veya tasarrufundan fazla yatırım yapmasından kaynaklanan bu durumun varlığından çok sürdürülebilirliği tartışma konusudur.Türkiye ekonomisi tarihi süreç içerisinde aşağı yukarı sürekli cari açık sorunları ile karşılaşmıştır.2006 yılı sonunda 32.2 milyar ABD doları olan cari işlemler açığı, 2007 yılının ilk yarısında önemli bir değişim sergilemezken, yılın ikinci yarısında yeniden artışa geçerek yıl sonu itibariyle 38 milyar ABD dolarına ulaşmıştır. Böylece milli gelir hesaplarındaki güncelleme de göz önüne alındığında 2006 yılında yüzde 6.1 olan cari işlemler açığının GSMH' ya oranı 2007 yılı sonunda yüzde 5.8'e gerilemiştir (eski seriye göre bu oran yüzde 7.5 civarındadır). Özellikle cari açıkların GSMH' nın yüzde 5'ini aşmasının kriz işareti olarak yorumlandığı ve Türkiye' nin geçmişte de cari açıklarının çok yükseldiği dönemlerde krizler yaşadığı dikkate alındığında, cari açığın sürdürülebilirliği yoğun bir şekilde tartışılmaya başlanmıştır.Cari açıkların sürdürülebilirliği konusunda üzerinde durulan temel değişkenler, ihracat, ithalat, reel efektif döviz kuru, faiz oranları, kısa vadeli sermaye hareketleri, uzun vadeli sermaye hareketleri, borçların yapısı, döviz rezervleri, yatırım ortamının istikrarı gibi unsurlardır. Bu unsurlar açısından Türkiye ekonomisi incelendiğinde, diğer değişkenler itibariyle önemli iyileşmeler sağlandığı ancak özellikle döviz kuru ve faiz oranlarında dengeden uzakta olunduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Current account deficit is one of the main problems for developed and also developing countries. Actually, it has been discussed if it is possible to sustain this situation as a result of spending more than incomes and making investments more than savings for a national economy.Turkish economy has frequently come upon with current acount deficit in the past. 32,2 billions USD dolar of current account deficit at the end of 2006, has not changed very much at the fist half of 2007, but has started to rise at the second half of the same year and has reached 38 billion USD dolar as the and of the year. Consequently if we consider regenerations at accounts of national incomes, rate of current account deficit for national income has decreased from 6,1 percent at 2006 to 5,8 percent at the end of 2007. (If we compare this result with former year results, it is almost 7,5 percent) When current account deficit pass over 5 percent of national incomes, economies generally come upon with economic depressions and corresponding to this indication, Turkish economy has generally come upon with important economic problems when current acount deficit has rised very much. Depending on these, it has been started to discuss with dense if current account deficit is sustainable or not.Main varieties about sustaining current account deficit are exportation, importation, current rate of exhanges for effective money, interest rates, short and long term capital activities, constitution of loans, reserves of foreign currency and essentially stability of investment environment. If we examine Turkish economy for these varieties, there has been improvements generally, but economy is far away from balance for exchange and interest rates especially.