Çocukluk çağı obezitesinin kalp iletim sistemi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of effect of childhood obesity on cardiac conduction system
Yazar: HATİCE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TAMER BAYSAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ekokardiyografi = Echocardiography ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Kalp = Heart ; Kalp iletim sistemi = Heart conduction system ; Obezite = Obesity ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü tarafından 'Sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi' olarak tanımlanan obezite, yıkıcı sonuçları olan küresel bir hastalıktır. Bu çalışma obezitesi olan çocukların elektrokardiyografik olarak kardiyak iletim sistemindeki değişiklikleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya Haziran 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Kardiyoloji/Endokrin Polikliniğine başvuran 60 ekzojen obezite tanılı hasta ve 60 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Hasta grubunun laboratuvar değerleri, karaciğer ultrasonografileri, her iki grubun demografik değerleri, elektokardiyografide atriyal ve ventriküler aritmi risk belirteçleri ve standart ekokardiyografi ölçümleri yapıldı. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 programı kullanıldı. p<0,05 olması anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hasta grubu olarak alınan olguların (n:60) 30'u (%50) kız, 30'u (%50) erkek; kontrol grubu olarak alınan olguların (n:60) 30'u (%50) kız ve 30'u (%50) erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 11,51±3,48 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 10,74±3,72 yıldı. Ekzojen obezite tanılı hastalar ve sağlıklı kontrol grubu arasında cinsiyet ve yaş açısından istatistiksel anlamlı fark yoktu. Obez çocuklarda ortalama VKİ kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı.(31,09±4,83 kg/m2 ye karşı 18,06±3,44 kg/m2). Hasta grupta sistolik ve diyastolik kan basıncı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı(p<0,05). Hasta grubun laboratuvar referanslarına göre %8,3'ünde AST, %21,6'sında ALT, %8,3'ünde glukoz, %49,1'inde insülin, %10,3'unde kolesterol, %42,3'ünde trigliserit yüksek saptanmıştır. Obez çocukların karaciğer ultrasonografilerinde %21,4'ünda hafif, %14,3'ünde orta, %2,4'ünde ağır derecede yağlanma tespit edilmiştir. Elektrokardiyografi incelemelerinde hasta grubunda P dispersiyonu (Pd), QT dispersiyonu (QTd), düzeltilmiş QTd (QTcd), Tp-e, Tp-e /QT ve Tp-e/QTc değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p<0,001). Ekokardiyografi incelemelerinde obez çocuklarda diyastolik fonksiyonları gösteren sol ventrikül diyastol sonu çapı (LVEDD), sol ventrikül arka duvar kalınlığı (LVPWd), diyastol sonu interventriküler septum kalınlığı (IVSd), sol atriyum (LA) boyut kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulunurken, sol ventrikül sistolik fonksiyonlarını gösteren ejeksiyon fraksiyonu (EF) ve fraksiyonel kısalma (FS) açısından anlamlı fark tespit edilmemiştir.
Sonuç: Çalışmamızda obez çocuklarda kontrol grubuna göre atriyal depolarizasyon (Pd) ve ventriküler depolarizasyon ve repolarizayon (QTd, QTcd, Tp-e, Tp-e/QT, TP-e/QTc) belirteçleri yüksek saptandı. Obez çocuklarda sol ventrikül sistolik fonksiyonları normalken kronik volüm yükü sol ventrikül diyastolik fonksiyonların etkilenmesine ve bu morfolojik değişimin kalp iletim sistemi kusurlarına ve aritmilere sebep olduğunu düşünmekteyiz. Obez çocuklarda aritmi ve ani ölüm riskini gösterdiği için iletim kusurları ile ilgili daha fazla çalışma yapılması gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
Objective: Obesity, defined as "abnormal or excessive fat deposition in the body that presents a risk for health", is a global disease with destructive outcomes. This study was conducted to determine the electrocardiographic changes in cardiac conduction system of obese children. 
Method: For the study, 60 patients diagnosed with exogenous obesity and 60 healthy controls, who admitted to Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine Department of Pediatrics, Pediatric Cardiology/Endocrinology outpatient clinics between June 2020 and December 2020, were included. Laboratory data and hepatic ultrasonography of the patient group, and demographic data, electrocardiographic risk markers of atrial and ventricullar arrhythmia and standard echocardiographic measurements of both groups were obtained. SPSS 22.0 program was used for statistical analyses. A p<0.05 was considered significant.
Results: Of the cases included as the patient group (n: 60); 30 (50%) were female and 30 (50%) were male, whereas of the cases included as the control group; 30 (50%) were female and 30 (50%) were male. The mean age was 11.51±3.48 years in the patient group and 10.74±3.72 years in the control group. There was no statistically significant difference between the patients diagnosed with exogenous obesity and the healthy control group in regard to age and gender. Mean BMI of the obese children was determined to be significantly higher compared to the control group (31.09±4.83 kg/m2 versus 18.06±3.44 kg/m2). Systolic and diastolic blood pressures were determined to be significantly higher in the patient group (p<0.05). Based on the laboratory reference ranges, of the patient group; 8.3% were found to have elevated AST, 21.6% elevated ALT, 8.3% elevated glucose, 49.1% elevated insulin, 10.3% elevated cholesterol and 42.3% elevated triglycerides. In hepatic ultrasonography of the obese children, it was determined that 21.4% had mild, 14.3% moderate and 2.4% severe fat deposition. In electrocardiographic examination; P-wave dispersion (Pd), QT dispersion (QTd), corrected QTd (QTcd), Tp-e, Tp-e /QT and Tp-e/QTc values were determined to be statistically significantly higher in the patient group compared to the control group (p<0.001). In echocardiographic examination; left ventricular end-diastolic diameter (LVEDD), left ventricular posterior wall thickness (LVPWd), end-diastolic interventricular septal wall thickness (IVSd) and left atrial (LA) size, which reflect diastolic functions, were determined to be significantly higher in the patient group compared to the control group, whereas no significant difference was determined in regard to ejection fraction (EF) and fractional shortening (FS), which reflect systolic functions of the left ventricle.
Conclusion: In our study, markers of atrial depolarization (Pd) and ventricular repolarization (QTd, QTcd, Tp-e, Tp-e/QT, TP-e/QTc) were found to be higher in the obese children compared to the control group. We are in thought of that chronic volume load despite of normal systolic functions of the left ventricle in obese children may have led to impairment of diastolic functions of the left ventricular and that this morphological change may have led to cardiac conduction system disorders and arrhythmias. We suggest that more studies on conduction disorders should be conducted, as they reflect risk of arrhythmia and sudden death in obese children.