Yetişkin bireylerde irrasyonel inanışların ve otomatik düşüncelerin depresyon düzeyleri üzerindeki etkisi
The effect of irrational beliefs and automatic thoughts on depression levels in adults
Yazar: HAFİZE İREM BECERİKLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, yetişkin bireylerde irrasyonel inanışlar ve otomatik düşüncelerin depresyon düzeyi üzerindeki etkisini konu edinmektedir. Araştırma konusu göz önüne alındığında, çalışmanın tarama modelinde planlanmasına karar verilmiştir. Araştırmanın evreni 18-55 yaş grubunda yer alan yetişkin bireyler olarak belirlenirken örneklem grubu ise evren içinden rastlantısal olarak ulaşılan ve bu çalışmaya katılma noktasında gönüllü olan 300 kadın ve 300 erkek olmak üzere toplam 600 bireyden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde toplanan veriler ise Kişisel Bilgi Formu, İrrasyonel İnanışlar Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizi, SPSS-25 istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Bu analizlerde; bağımsız gruplar t testi, anova analizi, pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonunda, yetişkin bireylerin irrasyonel inanışlarında yaş grubu, medeni durum ve gelir düzeyine bağlı olarak anlamlı farklar belirlenirken cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır. Ayrıca, yetişkin bireylerin otomatik düşüncelerinde cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, medeni durum ve gelir düzeyine göre anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Yetişkin bireylerin depresyon düzeylerinde ise cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi ve medeni duruma göre anlamlı sonuçlar elde edilirken gelir düzeyine göre anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır. Araştırmanın ana amacı kapsamında elde edilen sonuçlara göre, yetişkin bireylerin irrasyonel inanışları, otomatik düşünceleri ve depresyon düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Son olarak, yetişkin bireylerin irrasyonel inanışları ve otomatik düşüncelerinin depresyon düzeyi üzerindeki etkisine yönelik kurulan modelin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research focuses on the effect of irrational beliefs and automatic thoughts on the level of depression in adults. Considering the research subject, it was decided to plan the study in the scanning model. While the population of the study was determined as adults in the 18-55 age group, the sample group consisted of 600 individuals, 300 women and 300 men, who were randomly reached from the population and volunteered to participate in this study. The data collected during the research process were collected with Personal Information Form, Irrational Beliefs Scale, Automatic Thoughts Scale and Beck Depression Inventory. The analysis of the collected data was made using the SPSS-25 statistical program. In these analyzes; independent groups t test, anova analysis, pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used. At the end of the study, while significant differences were determined in the irrational beliefs of adult individuals depending on age group, marital status and income level, no significant results could be reached according to gender and education level. In addition, significant results were obtained in the automatic thoughts of adult individuals according to gender, age group, education level, marital status and income level. In the depression levels of adult individuals, while significant results were obtained according to gender, age group, education level and marital status, no significant results were obtained according to income level. According to the results obtained within the scope of the main purpose of the research, positive significant relationships were found between the irrational beliefs, automatic thoughts and depression levels of adult individuals. Finally, it was concluded that the model established for the effect of irrational beliefs and automatic thoughts of adult individuals on the level of depression is significant.