Nöroşirurji kliniğinde yatan yaşlı hastaların kırılganlık düzeyi ile iyileşme kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the level of vulnerability and recovery quality of elderly patients hospitalized in the neurosurgery clinic
Yazar: BENSU GÜNEL
Danışman: DOÇ. DR. ESMA ÖZŞAKER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıklar Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Kırılganlık = Frailty ; Sinir bilimleri = Neurosciences ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İyileşme = Convalescence

Özet:
Nöroşirurji Kliniğinde Yatan Yaşlı Hastaların Kırılganlık Düzeyi ile İyileşme Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Amaç: Bu araştırma nöroşirurji kliniğinde yatan yaşlı hastaların kırılganlık düzeyi ile iyileşme kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. 
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırma Ekim 2019-Nisan 2020 tarihleri arasında arasında "Ege Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Daılı" kliniğinde tedavi gören 65 yaş ve üzeri 105 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında; sosyodemografik verileri içeren "Tanıtıcı Bilgi Soru Formu", "Edmonton Kırılganlık Ölçeği", "İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği (QoR-40)" kullanıldı. Veriler, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Spearman Kolerasyon Analizi, Kruskall Wallis H Testi, Wilcoxon T testi, Mann Whitney U testi ile analiz edildi. Anlamlılık düzeyi 0,05 kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 71,53 ±6,08 'dir. Hastaların ameliyat öncesi dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS-AÖD) puan ortalaması 7,73±2,52 ve ameliyat sonrası dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS-ASD) puan ortalaması 7,57±1,88 olarak saptandı. Ameliyat sonrası dönem İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği (QoR-40) puan ortalaması ise; 134,49±11,09 ve İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği (QoR-40)  alt boyut puan ortalamaları: fiziksel konfor 40,43±4,87, emosyonel durum 34,82±3,07, hasta desteği 24,48±3,81, fiziksel bağımsızlık 12,59±2,00, ağrı 22,15±3,42 olarak bulundu. Ameliyat öncesi dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS-AÖD) toplam puanı ile ameliyat sonrası dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS-ASD) toplam puanı arasında pozitif yönde, yüksek düzey anlamlı bir ilişki saptandı(r:,798, p<0.05).Ameliyat öncesi dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği toplam puanı (EFS-AÖD) ile İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği (QoR-40) toplam puanı arasında negatif yönde, zayıf düzey anlamlı bir ilişki bulundu(r=-2,777, p<0,05). Ameliyat sonrası dönem Edmonton Kırılganlık Ölçeği toplam puanı (EFS-ASD) ile İyileşme Kalitesi-40 Ölçeği (QoR-40) toplam puanı arasında negatif yönde, zayıf düzey anlamlı bir ilişki bulundu (r=-,336, p<0,05).
Sonuç:Araştırmaya katılan hastaların ameliyat öncesi dönemde ve ameliyat sonrası dönemde hafif düzeyde kırılgan olduğu, hastaların iyilik durumunun olumsuz etkilendiği ve kırılganlık durumu ile iyileşme kalitesi arasında negatif yönde, zayıf düzey anlamlı bir ilişki olduğu bulundu.
Anahtar Kelimeler: Kırılganlık, iyileşme kalitesi, yaşlılık, cerrahi

Abstract:
Investigation of the Relationship between the Level of Vulnerability and Recovery Quality of Elderly Patients Hospitalized in the Neurosurgery Clinic
Purpose: This study was carried out to examine the relationship between frailty level and recovery quality of elderly patients hospitalized in the neurosurgery clinic.
Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 105 patients aged 65 and over who were treated at the Ege University Health Practice and Research Center, Department of Neurosurgery between October 2019 and June 2021. In the collection of data; "Descriptive Information Questionnaire", "Edmonton Vulnerability Scale", "Quality of Recovery-40 (QoR-40) Questionnaire" was used, which included sociodemographic data. Data were analyzed with number, percentage, mean, standard deviation, Spearman Correlation Analysis, Kruskal Wallis H Test, Wilcoxon T test, Mann Whitney U test. Significance level was accepted as 0.05.
Results: The mean age of the patients participating in the study was 71.53 ±6.08. The preoperative Edmonton Frailty Scale (EFS-ASD) mean score of the patients was 7.73±2.52 and the postoperative Edmonton Fragility Scale (EFS-ASD) mean score was 7.57±1.88. If the mean score of the Quality of Recovery-40 Scale (QoR-40) in the postoperative period is 134.49±11.09 and Quality of Recovery-40 Scale (QoR-40) sub-dimension mean scores: physical comfort 40.43±4.87, emotional state 34.82±3.07, patient support 24.48±3.81, physical independence Pain was found to be 12.59±2.00 and 22.15±3.42. A positive, highly significant correlation was found between the preoperative Edmonton Frailty Scale (EFS-POS) total score and the postoperative Edmonton Frailty Scale (EFS-ASD) total score (r: .798, p<0.05). A negative, weak, significant correlation was found between the pre-operative period Edmonton Frailty Scale total score (EFS-POS) and the the Quality of Recovery-40  (QoR-40) scale total score (r:-2.777, p<0.05). A negative, weakly significant correlation was found between the postoperative Edmonton Frailty Scale total score (EFS-ASD) and the Quality of Recovery-40 Scale (QoR-40) total score (r=-.336, p<0.05).
Conclusion: It was found that the patients participating in the study were mildly frail in the preoperative and postoperative period, the well-being of the patients was adversely affected, and there was a negative, weakly significant relationship between frailty and healing quality.
Keywords: Frailty, Quality of recovery, elderly, surgery