İbn Akîle (v.1150/1737) ve 'Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyü Mine'l-Kerâmâtve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde adlı eseri
Ibn Akîle (v.1150/1737) and his work 'Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyu Mine'l-Kerâmâtve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde
Yazar: İSA KAYA
Danışman: PROF. DR. KASIM ŞULUL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Biyografi = Biography ; Muhammed bin Akile = Muhammed bin Akile ; Rivayetler = Rumours ; Siyer = Siyer ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Bu çalışmada 17. Yüzyıl bilginlerinden Muhammed b. Akīle el-Mekkî'nin hayatı ve 'Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyü Mine'l-Kerâmât ve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde adlı eseri ele alınmıştır. Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde Muhammed b. Akīle el-Mekkî'nin hayatı, ilmi kişiliği, hoca ve talebeleri, eserleri ve tasavvufi hayatı anlatılmıştır. İkinci bölümde ise 'Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyü Mine'l-Kerâmât ve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde adlı eserin tahlili detaylı olarak yapılmış kitapta zikredilen haberlerin kaynakları türlerine göre değerlendirilmiş ve eserin tahkiki yapılmıştır. 
	Muhammed b. Akīle, İslam Tarihi alanında yazılan kitaplarda izlenen yöntemden farklı bir yol izleyerek Resulullah'ın (s.a.v.) doğumu ve peygamberliğinden önce doğumunu ve peygamberliğini bildiren haberleri, ailesi ve dedelerinin hayatlarını ve Mekke'nin o dönemlerdeki sosyal yapısını ele almıştır. Kitabı konulara ayırarak her konu için en az üç rivayet zikretmiş ve rivayetin sıhhat durumuna da değinmiştir. Müellif eserde konuları değerlendirirken kendi yorumuna hiç başvurmamış sadece rivayetleri zikretmekle yetinmiştir.
	Resulullah'ın (s.a.v.) doğumu ve peygamberliği öncesinde kendisi hakkında aktarılan haberleri ayrıntılı şekilde anlatan bu değerli eserin ilim dünyasına kazandırılma arzusu bu çalışmayı yapmamıza sebep olmuştur.
	Anahtar Kelimeler: Muhammed b. Akīle, İslâm tarihi, 'Unvânu's-Sa'âde, Siyer, İslâm öncesi.

Abstract:
In this study, the life of a 17th century scholar Muhammed b. Akīle el-Mekkî and his work known as 'Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyü Mine'l-Kerâmâtve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde are discussed. This thesis consists of two parts. In the first part, the life of Muhammed b. Akīle el-Mekkî, his scientific personality, his teachers and students, his works and his Sufi life are explained. In the second part, the source of the lores mentioned in his work Unvânu's-Sa'âde Fîmâ Hussa Bihi'n-Nebiyyü Mine'l-Kerâmâtve'l-Fezâ'il Kable'l-Vilâde was evaluated. Other than many books which are written in Islamic history Muhammed b. Akīle el-Mekkî followed an extraordinary path and explained the birth and prophecy of the Messenger of Allah, the lives of his family and grandfathers, and the social structure of Mecca at that time. He also divided the book into topics. For each topic, he cited at least three lore's and mentioned the degree of correctness of them. In addition the author did not fall back on his interpretation while evaluating. He just focused on mentioning the lores. Finally, the main reason which led us to do this study is to bring this valuable work, which tells about the life of the Messenger of Allah in detail before her birth and prophethood, to the world of science.

Keywords: Muhammed b. Akīle, Islamic history, 'Unvânu's-Sa'âde, prophetic biography, before Islam