Sosyal kaygı üzerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve kişilerarası duygu düzenlemenin yordayıcı etkisi
Predictive effect of perceived helicopter parenting and interpersonal emotion regulation on social anxiety
Yazar: MERVE NURAY AYÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ ; DR. AYŞE BERNA SARI ARASIL
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Sosyal kaygı yaygınlığı oldukça yüksek olan psikolojik rahatsızlıklardandır. Algılanan helikopter ebeveyn tutumu ise; sosyal kaygı ile arasında olan ilişkisi sebebi ile önemli risk faktörleri arasında gösterilebilir. Duygu düzenleme becerilerinin kişilerarası boyutta görece daha az çalışıldığı gözlemlenmiştir. Ek olarak, literatürde sosyal kaygı ile kişilerarası duygu düzenleme arasındaki ilişkiye yönelik karmaşık bulgular olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı; sosyal kaygı, algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve kişilerarası duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve algılanan helikopter ebeveyn tutumu ve kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinin, sosyal kaygı üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesidir. Bu doğrultuda; 18-30 yaş aralığında (Ort.=25,66; SS=2,608) olan 99 erkek ve 298 kadın olmaz üzere, toplamda 397 kişinin verisi araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanması için sırasıyla; Demografik Bilgi Formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumu Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ve Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgularda; kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinden olumlu duyguları arttırma ile sosyal kaygı arasında negatif yönlü; bakış açısı edinme ve yatıştırılma ile sosyal kaygı arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile sosyal kaygının zayıf bir şekilde ilişkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Algılanan helikopter anne tutumu ile bakış açısı edinme arasında ise çok zayıf bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak; daha yüksek düzeyde helikopter ebeveyn tutumu algılamanın daha yüksek sosyal kaygı belirtilerini öngördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinden yatıştırılmayı daha fazla kullanmanın ve olumlu duyguları arttırmayı daha az kullanmanın da sosyal kaygıyı yordadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ilgili literatürle kıyaslanmış, araştırmanın önemi ve sınırlılıkları tartışılmış ve gelecek çalışmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Social anxiety is one of the psychological disorders with a high prevalence. Perceived helicopter parenting can be shown among the important risk factors due to its relationship with social anxiety. It is observed that emotion regulation skills are relatively less studied in the interpersonal dimension. In addition, there are mixed findings in the literature regarding the relationship between social anxiety and interpersonal emotion regulation. Therefore, the purpose of this study is to determine the relationships between social anxiety, perceived helicopter parenting and interpersonal emotion regulation strategies and to examine the predictive effect of perceived helicopter parenting attitude and interpersonal emotion regulation strategies on social anxiety. In this direction, the data of a total of 397 individuals, 99 males and 298 females, aged between 18-30 years (M=25.66; SD=2.608) were included in the study. Demographic Information Form, Helicopter Parent Attitude Scale (HPAS), Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS) and Interpersonal Emotion Regulation Questionnaire (IERQ) were used to collect the data respectively. According to the findings of the study, it was found that there is a negative correlation between enhancing positive affect and social anxiety, and a positive and significant correlation between perspective taking and soothing and social anxiety. It was found that perceived helicopter parenting and social anxiety is weakly related. There is a very weak correlation between perceived maternal helicopter parenting and perspective taking. In addition, it was concluded that perceiving higher levels of helicopter parenting predicts higher social anxiety symptoms. It was also determined that using more soothing and less enhancing positive affect as interpersonal emotion regulation strategies also predicts social anxiety. The findings were compared with the related literature, the importance and limitations of the study were discussed and some suggestions were made for future studies.