İbn Cüzey el-Endelüsî'nin et-Teshîl li ulumi't-Tenzil adlı tefsirindeki belâği unsurların incelenmesi
Rhetorical categories in the interpretation of Ibn Jaziy Al-Andalusi, an analyti̇cal rhetori̇cal study
Yazar: BILAL AL ABOUD
Danışman: DOÇ. DR. USAME İHTİYAR
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu araştırmamızda İbn Cuzzi el-Endülüsî'nin "et-Teshil li-ulumi't-tenzil" adlı
tefsirini giriş kısmından son surenin tefsirine kadar kapsamlı, belagi ve analitik
bir şekilde inceledik. Bu tefsirde Kur'an'ın her türlü belagat yönüne yapılan
göndermeleri ele aldık. Çalışma teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölüme
ayırdık. Teorik bölüm iki kısımdan oluşmaktadır. Birincisi, yazarın ve kitabının
tanıtılması. Bu kısımda müellifin hayatını, ilmi durumunu, eserlerini, tefsirini ve
bu tefsirdeki yaklaşımını ele aldık. İkinci kısımda belagatın lugat ve ıstılah
anlamını, Belagatın Kur'an ilimleri arasındaki yerini, ardından belagatın Kuran'ın
anlaşılması noktasındaki rolünü inceledik. Uygulamalı bölüm ise üç kısımdan
oluşmaktadır. Birincisi yazarın fesahat, belagat ve beyan edatları başlıklı
mukaddimesine ilişkin bir inceleme. İkinci kısımda yazarın tefsirde başvurduğu
isim cümlesi ve fiil cümlesi olmak üzere haber, inşa, emir, nehy, istifham, vasıl
ve fasıl, kasr, zikr, icaz, itnab, beyan, teşbih, istiare, mecaz, kinaye ve son olarak
bedi sanatını ele aldık. Son kısım ise, yazara yönelik eleştirilerimizi ortaya
koyduğumuz bölümdür. Tüm bunları, önemli netice ve önerilerle sonuçlandırıp
ardından kaynakçaya verdik

Abstract:
This is a comprehensive rhetorical and analytical study of Ibn Jazi Al-Andalusi's interpretation called "Al-Tashil li Ulum Al-Tanzil," starting with the introduction to the work and ending with the interpretation of the last surah of the Qur'an. In it, the researcher comprehended most of the texts of the work or gestures to aspects of rhetoric of all kinds, including: For his interpretation of the Book of God Almighty, the study was in two parts: theoretical and applied. As for the theoretical section, it includes two chapters: •The first: to introduce the author and his book, and it contains sections in which the lineage of the work, his scientific status, and his works are mentioned, and an introduction to the book Al-Tas'heel for the Sciences of Revelation, and the author's approach to his book. •Chapter Two: The researchers mentioned introductory topics in which he defined rhetoric linguistically, terminologically, and its place among the sciences of the Qur'an, then linked knowledge of rhetoric and its aspects to contemplating the Book of God. The applied section includes three chapters: •Chapter One: Commenting on the chapter on his contract classified in its introduction under the title Eloquence, Rhetoric, and Tools of Statement. The second chapter: which is the core of the research, in which the researcher investigated the rhetoric that the author referred to in his interpretation under demands in which he mentioned the predicate in its nominal and verbal sentences, construction, and its plurals: command, prohibition, and interrogative, and mentioned connection, separation, shortening, dhikr, urging, brevity, redundancy, and the science of rhetoric with its similes, metaphors, metaphors, and metonyms, and then finally the exquisite craftsmanship . •And the last chapter: The researcher concluded it to mention what he criticized about the author of the book - may God have mercy on him
He concluded all of this with the most important results and recommendations, supplementing that with scientific indexes, an index of sources and references, then an index of notable figures, then topics, seeking the help of the Lord Almighty.