Kısa dönem konaklama üniteleri: Uyku kabinlerinin kullanıcı ile olan ilişkisi
Short term accommodation units: The relationship between sleeping cabins and the user
Yazar: DEMET ALTUN
Danışman: PROF. DR. GÖZEN GÜNER AKTAŞ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Kısa süreli konaklama = Short term accommodation ; Makine üretim endüstrisi = Machine manufacturing industry ; Mekan tasarımı = Space design ; Modern mimari = Modern architecture

Özet:
Günümüzde yeni bir olgu olarak karşımıza çıkan uyku kabinleri, çağdaş mimarı kuramlarının tasarım yaklaşımından etkilenerek dönemin gelişen mimari ve teknolojik etkenleri ile birlikte şekillenmesi sonucunda "yeni nesil konaklama mekanları" olarak ortaya çıkmıştır. Çağdaş mimari akımlarının ortaya koymuş oldukları küçük ölçekli konaklama mekanı "mobil mekan" fikirleri ile birlikte dönemin düşünce akımı olan "Metabolist" hareket akımının tasarlamış ve sunmuş olduğu projelerinden etkilenerek ortaya çıkmış olduğundan da söz edilebilmektedir. Kabin konaklama çeşidine günümüz koşulları çerçevesinde bakıldığında ise; zaman içerisinde sürekli olarak gelişmesi ile kullanımının yaygın bir duruma gelmiş olduğu da söylenebilmektedir.
Uyku kabinlerinin mimari akımlardan etkilenmesinin yanı sıra, yeni nesil mekan olgusu değeri taşıdığı da söylenebilmektedir. Yeni nesil mekanların gelişen teknoloji ve insanların beklentisine de dayalı olarak dijital unsurların mekan ile harmanlanması sonucu ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Kabinlerin yeni nesil konaklama olgusu taşımasının yanı sıra üretim yöntemleri açısından da diğer konaklama alanlarına göre değişkenlik gösterdiği söylenebilmektedir. Uyku kabinleri endüstriyel düşünce ile tasarlanmakta, fabrikasyon ürünü olarak da üretilmektedir.
Uyku kabinlerinin, fonksiyon ve mekansal organizasyonu açısından da kullanıcı odaklı tasarım amacı taşıdığından söz edilebilmektedir. Kabinlerin ilk olarak tasarım yaklaşımına bakacak olursak; kullanıcılarına rahat bir dinlenme alanı sağlayabilme amacı ile insan boyutları ergonomik açıdan ele alınarak üretildikleri söylenebilmektedir. Ayrıca kabinler sürdürülebilir mimarlığın prototipi olarak; metabolizma, değişebilirlik ve geri dönüşüm fikirlerini vurgulayan bir tasarım yaklaşımına sahiptir. Uyku kabinlerinin tasarım yaklaşımının asıl amacı ise; hızlı hareket edebilen ve düzenli olarak değişime uğrayan topluma uygun esnek ve değişebilir bir sistem geliştirmektir. Kabinlerin esnek, değişebilir, yenilenebilir, sürdürülebilir fonksiyonlarının yanı sıra en büyük fonksiyonun kullanıcı sayısına göre arttırılma-azaltılma yapılabilmesidir. Uyku kabinlerinin mekan organizasyonları ise; üretim aşamasından sonra konumlanacağı alana bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Mekansal organizasyon kullanıcıların kendilerini rahat, güvende ve yer duygusu gibi algısal faktörler göz önüne alınmasıyla kabinlerin konumlandırılması ile oluşturulmaktadır.
Uyku kabinlerinin kullanıcı odaklı üretildikleri bilindiği üzere; her bir bireyde farklı algısal etkinin oluşturduğu söylenebilmektedir. Kabinlerde konaklamanın sağlandığı durumda oluşan fiziksel etkenler dışında güven, yer duygusu, mekan aidiyeti vb. psikolojik etkenlerinde bulunmasından dolayı kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Kabin tasarımında fiziksel etkenler kadar algısal etkenlerin de göz önüne alınması kullanıcı üzerinde oluşturduğu yaklaşım açısından önem taşımaktadır.
Uyku kabinlerinin kullanıcı üzerinde oluşturduğu yaklaşımların belirlenmesi üzerine yapılan çalışma verilerine dayanarak söylemek gerekirse; kabinlerin dinlenme amacı ile kullanıma uygun alanlar olduğu belirtilmektedir. Ancak kullanıcılar kabinlerin hijyen, aidiyet, ve konforu açısından olumsuz yaklaşımları göz önüne alındığı takdir de kabinlerde konaklamayı belirli süreler dahilinde tercih edebilecekleri kanısına varılabilmektedir. Yani özetle; kullanıcılar kabinleri kısa süreli konaklama alanları olarak tercih edebilecekleri yönünde verileri ortaya koymuşturlar.

Anahtar Kelimeler: Çağdaş Mimari Kuramları, Yeni Nesil Mekan, Kısa Süreli Konaklama, Uyku Kabinleri, Fabrikasyon Üretimi

Abstract:
Sleeping cabins, which are a new phenomenon today, have emerged as "new generation accommodation spaces" as a result of being influenced by the design approach of contemporary architectural theories and shaped together with the developing architectural and technological factors of the period. It can also be mentioned that the small-scale accommodation space, which was put forward by the contemporary architectural movements, emerged by being influenced by the projects designed and presented by the "Metabolist" movement movement, which was the thought movement of the period, together with the "mobile space" ideas. When looking at the cabin accommodation type within the framework of today's conditions; It can also be said that its use has become widespread with its continuous development over time.
It can be said that sleeping cabins are not only affected by architectural trends, but also have the value of a new generation space phenomenon. It is possible to say that new generation spaces have emerged as a result of blending digital elements with space, based on developing technology and people's expectations. It can be said that cabins differ from other accommodation areas in terms of production methods as well as carrying a new generation accommodation phenomenon. Sleeping cabins are designed with industrial thinking and are also produced as a fabrication product.
It can be said that the sleeping cabins have a user-oriented design purpose in terms of function and spatial organization. If we first look at the design approach of the cabins; It can be said that they are produced by considering human dimensions ergonomically in order to provide a comfortable resting area to their users. In addition, cabins are the prototype of sustainable architecture; has a design approach that emphasizes the ideas of metabolism, exchangeability, and recycling. The main purpose of the design approach of sleeping cabins is; is to develop a flexible and changeable system suitable for a fast-moving and regularly changing society. In addition to the flexible, changeable, renewable and sustainable functions of the cabins, the biggest function is to increase-decrease according to the number of users. The spatial organizations of the sleeping cabins are; It may vary depending on the area where it will be located after the production stage. The spatial organization is created by positioning the cabins, taking into account the perceptual factors such as the users' comfort, safety and sense of place.
As it is known that sleeping cabins are user-oriented; It can be said that each individual has a different perceptual effect. Apart from the physical factors that occur in the case of accommodation in the cabins, trust, sense of place, belonging to the place, etc. It differs from person to person due to its psychological factors. Considering perceptual factors as well as physical factors in cabin design is important in terms of the approach it creates on the user.
Based on the study data on the determination of the approaches created by the sleeping cabins on the user; It is stated that the cabins are suitable areas for resting purposes. However, if the negative approaches of the cabins in terms of hygiene, belonging and comfort are taken into consideration, it can be concluded that they may prefer to stay in the cabins for a certain period of time. So in summary; users have stated that they can prefer cabins as short-term accommodation areas.

Keywords: Contemporary Architectural Theories, New Generation Space, Short Term Accommodation, Sleeping Cabins, Fabrication Production