Algılanan partner duyarlılığı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve reddedilme duyarlılığının seri aracılık rolü
The serial mediation role of emotion regulation difficulties and rejection sensitivity in the relationship between perceived partner responsiveness and psychological symptoms
Yazar: BÜŞRA AYDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut araştırmada algılanan partner duyarlılığı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve reddedilme duyarlılığının aracılık rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu 18 yaş ve üzeri en az 6 aydır heteroseksüel romantik ilişkiye sahip 332'si kadın 103'ü erkek toplam 435 kişiden oluşmuştur. Araştırma verileri Algılanan Partner Duyarlılığı Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Form (DDGÖ-16), Yetişkin Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri aracılığıyla online platformda toplanmıştır. SPSS 26.0 ve Hayes Process Makro eklentisi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon analizi ile incelendiğinde; algılanan partner duyarlılığının diğer tüm değişkenlerle negatif yönlü, diğer değişkenlerin ise kendi aralarında pozitif yönlü anlamlı ilişkileri olduğu görülmüştür. Regresyon analizinde ise yaş, cinsiyet ve ilişki durumu kontrol edildiğinde algılanan partner duyarlılığı, duygu düzenleme güçlüğü ve reddedilme duyarlılığının psikolojik belirtiler üzerinde etkilerinin olduğu bulunmuş, en büyük etkinin duygu düzenleme güçlüğü tarafından olduğu görülmüştür. Son olarak, duygu düzenleme güçlüğü ve reddedilme duyarlılığının algılanan partner duyarlılığı ile psikolojik belirtiler arasındaki seri aracılık rolü Hayes Process Makro model-6 kullanılarak gösterilmiştir. Seri aracılık modelinin yanı sıra yapılan analizde, algılanan partner duyarlılığı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolü üstlendiği görülürken reddedilme duyarlılığının aracılık etkisinin olmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar literatür bulgularıyla tartışılmış, gelecekteki çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study investigated the mediating roles of emotion regulation difficulties and rejection sensitivity in the relationship between perceived partner responsiveness and psychological symptoms. The sample comprised 435 participants (332 females, 103 males) aged 18 and above, in heterosexual romantic relationships for at least 6 months. Data were collected online using the Perceived Partner Responsiveness Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale Short Form (DERS-16), Adult Rejection Sensitivity Scale, and Brief Symptom Inventory. Data analysis was conducted using SPSS 26.0 and the Hayes Process Macro.  Results showed perceived partner responsiveness negatively correlated with all variables, while positive correlations were found among others. Regression analysis controlling for age, gender, and relationship status revealed significant impacts of perceived partner responsiveness, emotion regulation difficulties, and rejection sensitivity on psychological symptoms, with emotion regulation difficulties exerting the strongest effect. Serial mediation analysis using Hayes Process Macro Model 6 indicated emotion regulation difficulties and rejection sensitivity sequentially mediated the relationship. Emotion regulation difficulties significantly mediated the link between perceived partner responsiveness and psychological symptoms, whereas rejection sensitivity did not show a significant mediation effect. Findings were discussed in the context of existing literature, with suggestions for future research.