Futbolda gözlemlenen prososyal ve antisosyal davranışların incelenmesi
Investigation of the observed prosocial and antisocial behaviors in football
Yazar: HATİCE ECE KABACA
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ GÜRPINAR
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antisosyal davranışlar = Antisocial behaviours ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye Futbol Süper Ligi'nde birden fazla kez şampiyonluğu bulunan (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor) takımların 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021 sezonlarında birbiriyle yaptığı müsabakalarda sporcularda gözlemlenen prososyal ve antisosyal davranışları çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinin gözlem ve doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Müsabakalardaki davranışların belirlenmesi, sınıflandırılması ve kodlanması yaklaşık 836 saat sürmüştür. Gözlem yoluyla elde edilen davranışlara ait veriler Bandura (1999) tarafından tanımlanan proaktif ve önleyici ahlak kavramları doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Ayrıca davranışların sınıflandırılmasında Kavussanu ve Boardley (2009) tarafından bu tanım kapsamında geliştirilen Sporda Prososyal ve Antisosyal Davranış Ölçeğinden (The Prosocial and Antisocial Behavior in Sport Scale) ve Gürpınar ve Güven'in (2011) yaptığı Futbol Hakemlerinin Karşılaştıkları Sportmenlik Dışı Davranışların İncelenmesi adlı çalışmalardan faydalanılmıştır. Araştırmada ek olarak araştırmacı tarafından geliştirilen müsabaka bilgi formu ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Müsabakalarda 24 farklı antisosyal davranış türü altında toplam 3080 adet antisosyal davranış, 22 farklı prososyal davranış türü altında toplam 1945 tane prososyal davranış gözlemlenmiştir. Sporcuların takımı, yaşı, uyruğu, spor tecrübesi, milli olma durumu, mevkisi, müsabakanın süresi, müsabakanın oynandığı saha, müsabakanın sonucu, müsabakanın seyirci durumu ve takımın müsabaka öncesi ligdeki sıralaması değişkenlerine göre sporcuların gözlemlenen prososyal ve antisosyal davranış adetleri ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the observed prosocial and antisocial behaviors in the seasons of 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021 according to various variables in the athletes of Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray and Trabzonspor teams who have won the championship more than once in the Turkish Football Super League. Observation and document analysis techniques of qualitative research methods were used in the research. It took approximately 836 hours to identify, classify and code the behaviors in competitions. The data of the behaviors obtained through observation were classified in line with the proactive and inhibitive moral concepts defined by Bandura (1999). In addition, the Prosocial and Antisocial Behavior in Sport Scale developed by Kavussanu and Boardley (2009) and "Examination of Unsportsmanlike Behaviors Encountered by Football Referees" by Gürpınar and Güven (2011) were used in the classification of behaviors. Moreover competition information form and personal information form developed by the researcher were used. A total of 3080 antisocial behaviors under 24 different types of antisocial behavior and a total of 1945 prosocial behaviors under 22 different types of prosocial behavior were observed in the competitions. The observed prosocial and antisocial behaviors of the athletes were revealed according to the variables of the team, age, nationality, sports experience, national status, position, duration of the competition, the field where the competition is played, the result of the competition, the audience status of the competition and the ranking of the team in the league before the competition.