Vergi yönetiminin cebri icra yoluyla tahsil işlevinin etkinliğinin değerlendirilmesi
The Evaluation of the effectivity of tax administration in the collection through tax enforcement
Yazar: MELTEM SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. FETHİ HEPER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cebri icra hukuku = Compulsory enforcement law ; Etkinlik = Efficiency ; Tahsilat = Collection ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi icra hukuku = Tax execution law ; Vergi yönetimi = Tax administration ; Vergiler = Taxes ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness

Özet:
DOKTORA TEZ ÖZÜ VERGİ YÖNETİMİNİN CEBRİ İCRA YOLUYLA TAHSİL İŞLEVİNİN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Meltem SÖYLEMEZ Mali Hukuk BUim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ekim, 2003 Danışman: Prof. Dr. Fethi HEPER Bu araştırmanın amacı, vergi yönetiminin cebri icra yoluyla tahsil işlevinin etkinliğinin değerlendirilmesidir. Vergi yönetiminin cebren tahsil aşamasındaki etkinliğinin göstergesi; yıl içerisinde tahsil edilemeyerek ertesi yıla devreden vergi alacağının tamamının, mükellefin kendi rızası ile ödememesi durumunda vergi yönetimi tarafından cebren tahsil edilmesidir. Devletin yapmış olduğu kamu hizmetlerinin karşılığı olan vergilerin yapısmda cebir unsuru her zaman vardır. Vergiler zorunlu olarak toplanır. Vergilerin toplanması görevi de vergi yönetimine aittir. Vergi yönetiminin bu görevi yerine getirebilmesi için, kendisine belirli yetkilerin verilmesi gerekmektedir. Türk vergi sistemi içerisinde vergilerin cebren tahsiline ilişkin hükümler 6183 sayılı kanunla düzenlenmiştir. Bu kanun vergi yönetimine oldukça büyük yetkiler vermektedir. Vergi yönetimi yargısal yollara başvurmadan vergi alacağım cebren tahsil edebilme yetkisine sahiptir. Bu da kamu hizmetlerinin karşılığı olan vergilerin, herhangi bir riske sokulmadan, düzenli ve zamanında sağlanmasının zorunlu olmasından dolayı vergi yönetimine tanınan bir ayrıcalıktır. Vergi yönetimi 6183 sayılı kanunla kendisine tanınan bu ayrıcalığı etkin kullanmalıdır. Tahsil edilemeyen vergi bakayalarının zamanında tespit edilmesi, ödeme emirlerinin zamanında düzenlenmesi ve zamanında tebliğ edilmesi, durumun gerektirmesi halinde haciz işleminin uygulanabilmesi ve sonuçlandırılması gibiIll işlemler, vergi yönetiminin cebren tahsil aşamasındaki etkinliğin değerlendirilmesinde başlıca etkinlik ölçütlerini oluşturmaktadır. Çalışmamızda vergi yönetiminin cebren tahsildeki etkinliği, öncelikle 6183 sayılı A.A.T.U.H.K. ve bu kanunu uygulayan vergi yönetimi açısından, Orta Karadeniz bölgesindeki illerin vergi yönetimlerinden alınan istatistiki veriler ışığında incelenmekte ve bazı yabancı ülke vergi yönetimlerinin yapılan irdelenerek ayrıca IMF kriterleri de göz önüne alınarak örgütsel etkinlik kuralları içerisinde değerlendirilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
IV ABSTRACT The purpose of this research is to evaluate the effectivity of tax administration in the collection with tax enforcement. The indicator of the effectivitiy of tax administration during tax enforcement is the complete collection of the taxes which cannot be collected during the year by tax administration the following year on the condition that a tax payer does not pay it with his own consent. There is always an element of enforcement in the structure of taxes which are the return of public services carried out by a state. Taxes are collected obligatorily. The duty of the colleceton of taxes is the duty of tax administration. In order carry out this duty, the tax administration must be provided with some powers. In the Turkish Tax System the rules about tax enforcement have been arranged by the Law No6183. This Law provides the tax administration with quite important authorities. The tax administration has the authority of collecting taxes by force without consulting juridicial ways. This is a priviledge given to the tax administration because of the fact that it is obligatory to collect taxes, which are the return of public services, regularly in time without any risks. The tax administration must use this priviledge given to it by the Law No 6183 effectively. The procedures such as the declaration of outstanding taxes which cannot be collected. The arrangement and delivery of payment orders in time and the practice and conclusion of teh procedure of sequestration if it is necessary are the main criterions of the effectivity of tax administration in the evaluation of tax enforcement. In our study the effectivity of the tax administration in tax enforcement has been examined in the light of statistical data received from the tax administrations of the cities in the Central Black Sea Region in respect of the Law No 6183 and a tax administration practising it and evaluated in organizational effectivity rules taking the criteria of IMF into consideration and examining the tax administration structures of somu foreign countries.