Hatay'da Girit muhacirleri ağzı
The dialects of Cretan refugees in Hatay
Yazar: FATMA ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. JALE ÖZTÜRK
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Biçimbilim = Morphology ; Girit = Crete ; Göçmenler = Emigrants ; Hatay = Hatay ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish

Özet:
Türkiye Türkçesi ağız araştırmaları 19. yüzyılın ikinci yarısından bugüne 
yapılmaya devam edilmektedir. Yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından sürdürülen 
bu araştırmalar, standart dilin özellikleriyle birlikte arkaik ve farklı dil özelliklerini 
barındıran, yazı dilinde kullanılmayan pek çok sözcük ile zengin söz varlığına sahip 
olan, Türk dilinin zenginliğini ortaya çıkarmak açısından büyük önem taşıyan 
ağızların Türkçenin ses bilgisi, şekil bilgisi özelliklerine ışık tutması, medya, 
iletişim, ulaşım vb. unsurların gelişmesine paralel olarak ÖTT'den etkilenen TT 
ağızlarının kayıt altına alınması bakımından oldukça önemlidir. 
Ülkemizde yapılan dil araştırmaları henüz yeterli seviyeye ulaşmamıştır. Bu 
çalışmamız Türkiye sınırları dışında kalan Girit'ten çeşitli siyasi olaylar sebebi ile 
Türkiye'ye getirilip Hatay'a yerleştirilen Girit muhacirlerinin ağzını inceleyerek 
alana küçük de olsa bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu çalışmada Hatay'da yaşayan Girit muhacirlerinin ağız özellikleri tespit 
edilmiştir. Bu tespitler, Girit muhacirlerinin yerleştiği 3 köyden derlemeler yapılarak 
ortaya konmuştur. Çalışma "Giriş", "Kavramsal Çerçeve", "Yöntem", "Bulgular"
"Metinler", "Sonuç", "Kaynakça" ve "Dizin ve Sözlük" bölümlerinden oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde, araştırmaya dair problem, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, 
araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiştir. Kavramsal Çerçeve bölümünde, araştırmaya 
dair kavramsal açıklamalar ve çalışma sahasına dair bilgiler belirtilmiştir. Yöntem 
bölümünde, araştırmanın yöntemi anlatılmıştır. Bulgular bölümünde, Hatay ili Girit 
muhacirleri ağızlarının ses bilgisi ve biçim bilgisi özellikleri ele alınmıştır. Metinler 
bölümünde, Hatay ilinde Girit muhacirlerinin yaşadığı 3 köyden derlenen 31 metin 
numaralandırılarak verilmiştir. Sonuç bölümünde, Hatay ili Girit muhacirleri
ağızlarının genel özellikleri sıralanmıştır. Dizin ve Sözlük bölümünde ise çalışmanın 
temel verisi olan metinlerin gramatikal dizini yapılmış ve sözlük oluşturulmuştur.

Abstract:
Dialect studies of Turkey Turkish have been carried out since the second half 
of the 19th century. These studies, carried out by domestic and foreign researchers, 
are of great importance with regards to shedding light on the phonetic and 
morphological features of Turkish by the dialects which contain archaic and different 
language features together with the features of the standard language, which have a 
rich vocabulary with many words that are not used in the written language, which are 
crucial in terms of revealing the richness of the Turkish language, and with regards to 
recording Turkey Turkish dialects influenced by Standard Turkey Turkish in parallel 
with the development of media, communication, transportation etc.
Language studies in our country have not yet reached a sufficient level. This 
study aims to make even a small contribution to the field by examining the dialect of 
the Cretan refugees who were brought to Turkey by population exchange and were 
settled in Hatay. 
In this study, the dialect characteristics of the Cretan refugees living in Hatay 
are determined. These determinations were put forth by means of compilations from 
the three villages where the Cretan refugees settled. The study consists of 
"Introduction", "Conceptual Framework", "Methods", "Results", "Texts", 
"Conclusion", "References", and "Index and Dictionary" sections. In Introduction, 
the problem of the research, the purpose of the research, the importance of the 
research, and the limitations of the research are specified. In Conceptual Framework, 
conceptual explanations regarding the research and information regarding the field of 
study are stated. In Method, the method of the research is explained. In Findings, 
phonetic and morphological features of the dialects of the Cretan refugees in Hatay 
province are discussed. In Texts, 31 texts compiled from 3 villages where Cretan 
refugees lived in Hatay province are presented with their respective numbers. In 
Conclusion, the general characteristics of the dialects of the Cretan refugees in Hatay 
province are listed. In Index and Dictionary, the grammatical index of the texts, 
which is the basic data of the study, and a dictionary are created.