İnce film PVP/borlu bileşiklerin optik uyarmalı lüminesans (OSL) özelliklerinin araştırılması
Thin film PVP/boron compounds investigation of optically excited luminescence(OSL) properties
Yazar: SELDA GÜÇLÜ SARI
Danışman: PROF. DR. AYTUNÇ ATEŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Beta parçacıkları = Beta particles ; Boraks = Borax ; Boraks dekahidrat = Borax decahydrate ; Boraks pentahidrat = Borax pentahydrate ; Borik asit = Boric acid ; Optik uyarımlı lüminesans = Optical stimulated luminescence

Özet:
Son yıllarda, borlu bileşiklerin farklı özelliklerinin incelenmesiyle ile ilgili olarak teknolojinin birçok alanında gelişmeye yönelik araştırmalar yapılmaktadır.
Bu çalışmada, Boraks Pentahidrat (Na2B4O7.5H2O), Boraks Dekahidrat (Na2B4O7.10H2O), Susuz Boraks (Na2B4O7), Borik Asit (H3BO3), Sodyum Pentaborat (NaB5O8.5H2O) ve Hegzagonal Bor Nitrür (HBN) kullanılmıştır. İnce film PVP/borlu bileşiklerin dozimetrik özellikleri OSL yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Literatürde, çalışmaya konu olan borlu bileşiklerle farklı uygulamalar yapılmasına rağmen, ince film olarak bu anlamda bir çalışmaya rastlanmamıştır.
Çalışmanın ilk aşamasında; lam alttaşlar üzerine, PVP' nin sulu çözeltisi ile %30, %40, %50 oranlarında Boraks Pentahidrat, Boraks Dekahidrat, Susuz Boraks, Borik Asit ve Sodyum Pentaborat, spin kaplama (Coating) yöntemi kullanılarak ve alüminyum alttaşlar üzerine PVP' nin sulu çözeltisi ile %0, %2, %4, %6, %8 oranlarında HBN, elektro eğirme (Electrospinning) yöntemi ile ince film olarak büyütülmüştür. Çalışmanın ikinci aşamasında; 90Sr/90Y beta kaynağı kullanılarak bu ince film numunelerin ±0.01 belirsizlikle yaklaşık olarak 0-107Gy aralığında değişen dozlara karşı lüminesans sinyalleri, doz-cevap davranışı, lineerlik indeksi, farklı kalınlıklardaki ince film üretiminin OSL sinyallerine etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda yapılan ölçümlerden elde edilen sonuçlara göre çalışılan doz aralıklarında en yüksek lineer doz yanıtına Susuz Boraks, Boraks Dekahidrat ve HBN ince filmlerinde; en düşük yanıta ise Sodyum Pentaborat'ın sahip olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada üretilen borlu ince film malzemelerinin, yapılan ölçümler sonucunda literatürde var olan lüminesans dozimetre olarak kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmıştır. Sonuçlar çalışılan malzemelerin ince film boyutlarında olması anlamında öncü niteliği taşımakta olup bu konuda literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In recent years, regarding the study of different properties of boron compounds, there are researches on development in many areas of technology.
In this study; Borax Pentahydrate (Na2B4O7.5H2O), Borax Decahydrate (Na2B4O7.10H2O), Anhydrous Borax (Na2B4O7), Boric Acid (H3BO3), Sodium Pentaborate (NaB5O8.5H2O) and Hexagonal Boron Nitride (HBN) used. The dosimetric properties of thin film PVP/boron compounds were investigated using the OSL method. In the literature, although different applications have been made with boron compounds which are the subject of the study, no study has been found in this subject as a thin film.
In the first stage of the study; On glass substrates, with the aqueous solution of PVP, 30%, 40% ve 50% rates Borax Pentahydrate, Borax Decahydrate, Anhydrous Borax, Boric Acid and Sodium Pentaborate using the spin coating method and on aluminum substrates, the aqueous solution of PVP with 0%, 2%, 4%, 6% ve 8% HBN using the electrospinning method and grown as a thin film. In the second stage of the study; the luminescence signals of these thin film samples against doses ranging with uncertainty from ±0.01 to ~0-107Gy, dose-response behavior, linearity index, the effect of thin film samples of different thicknesses on OSL signals reviewed using 90Sr/90Y beta source. In this context, according to the results obtained from the measurements; Anhydrous Borax, Borax Decahydrate and HBN thin films to the highest linear dose response in the dose ranges studied; Sodium Pentaborate was observed to have the lowest. As a result of the measurements; it has been investigated that the produced boron thin film materials can be used as a luminescence dosimeter in the literature results, the studied materials are pioneering due to their thin film dimensions and on this subject aimed to contribute to the literature.