1316 H tarihli Maarif Salnamesine göre yabancı okullar ile gayrimüslim okullarında Türkçe eğitimi ve öğretimi
Teaching of ottoman Turkish at foreign and non-muslim schools according to 1316 h maarif salname
Yazar: TUĞBA ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÜLKER ŞEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Gayrimüslim okulları = Non muslem schools ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Maarif Salnameleri = Maarif Salnames ; Okullar = Schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı okullar = Foreign schools

Özet:
Maarif salnameleri, 2. Abdülhamid Devri'nde yayınlanan eğitim yıllıklarıdır. İçinde eğitimle ilgili pek çok bilgiyi barındırmaktadır. Osmanlı Devleti, çok uluslu bir yapıya sahip büyük bir devlettir. Pek çok etnik yapıyı içinde barındırması eğitim-öğretim hayatında da etkili olmuştur. Bu etki maarif salnamelerinde yabancı ve gayrimüslim okullar olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarihin her döneminde ticari, ekonomik, bürokratik, eğitim v.b. sebeplerle yabancı dil öğretimi önemli bir yer teşkil etmiştir. Üç kıtaya hâkim Osmanlı Devleti'nin dili olan Türkçe de yabancı dil olarak öğrenilmesi açısından cazip bir dildir. Tarihsel süreçte Türkçenin yabancı ve gayrimüslimlere nasıl öğretildiği konusuyla ilgili yeterli sayıda çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. Bu alandaki açığı bir nebze de olsa kapatmak amacıyla ilk kez yayınlanan 1316 H (1899 M) tarihli maarif salnamesinde geçen Türkçe derslerini işleyiş, yöntem-teknik açısından değerlendirerek salnamede yabancı okullar ve gayrimüslim okulları olarak karşımıza çıkan okulları ele aldık. Araştırmamızın konusuna kaynaklık eden, o dönemdeki Osmanlı Devleti eğitim tarihini bir bütün olarak ele alan bu salnamenin,  günümüz eğitim sistemine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Maarif Salname is the education yearbook, published in age of Sultan Abdulhamit II. It contains a lot of information on education in it. The Ottoman Empire is a large state with a multinational structure. The variety of ethnic structure had a great effect on education. This effect is seen as foreign and non-Muslim schools in the education yearbook.In every period of history, foreign language teaching had an important role on account of reasons such as commercial, economic, bureaucratic, educational, etc. Turkish, which is the native language of the Ottoman Empire that ruled over three continents, is also an attractive language for learning as a foreign language. In the historical process, it is seen that there isn't enough study on how Turkish was thought to foreigners and non-Muslims. For the purpose of meeting the deficit in some degree, we worked through the education yearbook on teaching methods for Turkish language and the schools herein as foreign schools and non-Muslim schools, published for the first time in 1316 AH (1899 AD). It is believed that the yearbook as the subject of our research, which approaches the education of the period as the Ottoman educational system, shall make a great contribution on today's education system.