Covid-19'la yaşamak: Covid-19 korkusunu etkileyen faktörler
Living with Covid-19: Factors affecting the fear of Covid-19
Yazar: BUSE İREM ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞAKİROĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Bilişsel kaçınma = Cognitive avoidance ; COVID 19 = COVID 19 ; Kaçınmama davranışı = Non-avoidance behavior ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: Mevcut tez çalışmasının amacı Covid-19 korkusunu arttırabilecek risk faktörleri ile azaltabilecek koruyucu faktörleri tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Mevcut çalışma kesitsel bir araştırma olup katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır. Çalışma çevrim içi ortamda gerçekleştirilmiş olup Google Survey aracılığı ile 18-65 yaş arasındaki 606 bireye (396 kadın, 210 erkek) uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA ve linear regresyon testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Kadın bireylerin Covid-19 korkusu puan ortalamaları (ort = 14,49) ile erkek bireylerin Covid-19 korkusu puan ortalamaları (ort = 13,40) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma görülmüştür [t(604) = 2,00, p < 0,05]. Daha önce Covid-19 geçirmiş bireylerin Covid-19 korkusu puan ortalamaları (ort = 14,48) ile daha önce Covid-19 geçirmemiş bireylerin Covid-19 korkusu puan ortalamaları (ort = 13,95) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir [t(604) = 0,95, p > 0,05]. Cinsiyet, Covid-19'dan kaçınma tutumları, Covid-19 risk algısı ve bilişsel esneklik değişkenleri birlikte Covid-19 korkusu değişkeni ile anlamlı bir ilişki (R = 0,44, R2= 0,20) sergilemişlerdir (F (1,601) = 36,89 , p < 0,005). Medeni durum ve sosyoekonomik statü değişkenleri Covid-19 korkusu değişkenini yordamamıştır (p > 0,005).
Sonuç: Kadın olmak, Covid-19'u yüksek riskli algılamak ve Covid-19'dan kaçınma tutumlarının fazla olması risk; bilişsel esneklik yeteneğine sahip olunması ise koruyucu faktör olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bilişsel Esneklik, Covid-19 Korkusu, Covid-19 Pandemisi, Kaçınma Tutumları, Risk Algısı.

Abstract:
Objective: The aim of the current thesis is to identify the risk factors that can increase the fear of Covid-19 and the protective factors that can reduce it.
Material and Methods: The present study is a cross-sectional study and participation is voluntary. The study was carried out in an online environment and was applied to 606 individuals between ages of 18-65 (396 women, 210 men) via Google Survey. Independent samples t-test, ANOVA and linear regression tests were used in the analysis of the data.
Results: A statistically significant difference was observed between the mean (M = 14,49) of fear of Covid-19 of female individuals and mean (M = 13,40) of fear of Covid-19 of male individuals [t(604) = 2,00, p < 0,05]. There was no statistically significant difference between the mean (M = 14,48) of the fear of Covid-19 of individuals who had previously experienced Covid-19 and the mean (M = 13,95) of scores of fear of Covid-19 of individuals who have not had Covid-19 before [t(604) = 0,95, p > 0,05]. Gender, Covid-19 avoidance attitudes, Covid-19 risk perception and cognitive flexibility variables together showed a significant relationship (R = 0,44, R2= 0,20) with the Covid-19 fear variable (F (1,601) = 36,89 , p < 0,005). Marital status and socioeconomic status variables did not predict the Covid-19 fear variable (p > 0,005).
Conclusion: Being a woman, perceiving Covid-19 as high risk, and avoiding Covid-19 were determined as risk factors. The ability to have cognitive flexibility was determined as a protective factor.
Keywords: Avoidance Attitudes, Cognitive Flexibility, Covid-19 Pandemic, Fear of Covid-19, Risk Perception.