Tabiat tarihi müzelerinde eğitim etkinliklerinin incelenmesi (Ankara MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi örneği)
Examination of educational activities in the natural historie museums (Sapmle MTA Şehit Cuma Dağ Natural Historie Museum, Ankara)
Yazar: FATMA ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Müzeler = Museums ; Tabiat tarihi müzesi = Natural historie museum

Özet:
Müzeler, ülkemizde ve dünyada akademik ve bilimsel çalışmalar yapmalarının yanı sıra kültürel ve sosyal etkinliklerin de düzenlendiği birer eğitim kurumu olarak topluma hizmet etmektedirler.Müzeeğitimi kavramı Amerika ve Avrupa ülkelerinde 1950'lerde ülkemizde ise 1990'lı yıllarda önem kazanmıştır.Doğa tarihi müzeleri de bu bağlamda bulundukları coğrafyada canlılarla ilgili bilimsel çalışmalar yapan, onları sergileyen ve koruyan eğitim kurumları olmalarının yanı sıra yaşam boyu öğrenmede farklı eğitim programları geliştiren sosyal ve kültürel mekanlar olarak da ön plana çıkmaktadırlar.  
Amerika, Avrupa ve Asya kıtalarından seçilmiş tabiat tarihi müzesi örnekleri ve uygulanan eğitim etkinlikleri incelenerek, MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi için uygulanabilecek eğitim çalışmaları hakkında fikirler üretmek ve bu bağlamda yapılacak önerilerle ziyaretçilerin müzeye olan ilgilerinin artırılması bu çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Araştırmanın genel amacı ise yukarıda adı geçen kıtalardan seçilen müze örnekleri ile Türkiye'de bulunan tabiat tarihi müzelerinden örnekler sunarak MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi özelinde eğitim etkinliklerinin incelenmesi olacaktır. Ankara'da bulunan MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi tanıtılacak ve eğitim etkinlikleri hakkında bilgi verilecektir.
Bu çalışma tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Araştırma konusu müzeler belirlendikten sonra elektronik doküman incelemesi yapılarak var olan durumun tespiti yapılmıştır. Daha sonra ülkemizde bulunan tabiat tarihi müzeleri hakkında doküman incelemesi yapılarak konu ile ilgili yazılmış kitap, dergi, makale, bildiri notları ve ilgili web sayfaları incelenmiştir. Araştırma konusu MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi ziyaret edilmiş,müze ile ilgili kaynak taraması yapılmıştır. 
Ülkemizdeki tabiat tarihi müzeleri ve eğitim çalışmaları ile gelişmiş ülkelerdeki benzerleri karşılaştırıldığında gerek eğitimci kadrosu ve eğitim atölyeleri gerekse bütçe ve kullanılan materyaller açısından oldukça yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi ülkemizde web sayfası, eğitim birimi ve eğitim paketi olan tek tabiat tarihi müzesi örneğidir. Müze yapmış olduğu eğitim programları ile kendi alanında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Dünyanın pek çok ülkesinde, özellikle gelişmiş ülkelerde birden fazla tabiat tarihi müzesi olmasına rağmen Türkiye'de henüz bir tane bile ulusal tabiat tarihi müzesi olmaması büyük bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, ülkemizde kurulması hedeflenen "Ulusal Tabiat Tarihi Müzesi" farklı disiplinleri bünyesinde barındıran, yaşam boyu eğitimi savunan, ziyaretçiyi aktif ve katılımcı kılan, teknolojik unsurları etkili biçimde kullanan, toplumun sosyal ve entelektüel gelişimine katkı sağlayan bir kurum olmalıdır

Abstract:
Museums serve the community as educational institutions, where cultural and social activities are organized, as well as conducting academic and scientific studies in our country and around the world. The concept of museum education came into prominence in America and Europe in the 1950s, and in 1990s in our country. In this regard natural history museums stand out as social and cultural places that develop various educational programs for lifelong learning as well as serving as educational institutions that perform scientific studies, exhibition and protection on creatures within the geography where they live. 
Producing ideas to be applied to the MTA Şehit Cuma Dağ Natural History Museum through observing the natural history museums selected from America, Europe and Asia and applied educational activities, and to increase interest of the museum visitors via suggestions to be made in this context, form the subject of this study. The overall objective of the research will be to examine the educational activities within the context of the MTA Şehit Cuma Dağ Natural History Museum through presenting samples of selected natural history museums from above-mentioned continents and Turkey. MTA Şehit Cuma Dağ Natural History Museum, Ankara will be introduced and information will be given about the educational activities. 
This study is mainly a descriptive survey model. Current situation has been determined by examining electronic documents following the research related museums are identified. Afterwards, a document review has been done about the natural history museums in Turkey and relevant books, journals, articles, declaration notes and web pages were examined, as well. Research subject, MTA Şehit Cuma Dağ Natural History Museum, was visited, and literature review was made about the museum. 
Among their counterparts in developed countries, natural history museums and educational activities in Turkey were found to be unsatisfactory in terms of either teaching staff, work-shops, budget or supplies. However, MTA Şehit Cuma Dağ Natural History Museum is the only natural history museum in our country having a web page, education unit and training package. The museum fills an important gap in its field with the educational programs. 
Turkey not to have a single national natural history museum, although many countries in the world, especially developed countries, having more than one natural history museums, is considered as a major shortcoming. 
As a result, the National Museum of Natural History, which is aimed to be founded in Turkey, should be an institution embodying various disciplines, standing up for lifelong education, promoting active and participatory visitors, using technological elements effectively and contributing to the social and intellectual development of the society