0-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of parents with 0-6 years old child on rational use of antibiotics
Yazar: AYÇİN ÖZTÜRK MARUL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Ana-baba = Parents ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Bilgi = Knowledge ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, 0-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımı (AAK) ile ilgili bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alikahya Yerleşkesi Hasta Çocuk Poliklinikleri'ne başvuran araştırmaya katılmaya istekli 351 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 22.0 programında uygun istatistiksel analizler kullanılarak değerlendirilmiştir.

Araştırmaya katılan ebeveynlerin %68,9'u anne olup, çoğunluğu 28-37 yaş grubundadır. Ebeveynlerin %74,4'ü akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi almadığını belirtmiştir. Çocukların %41,5'inin ilk kez bir yaşından önce antibiyotik kullandığı saptanmıştır. Ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımıyla ilgili bilgi puan ortalaması 14,90±2,42, tutum puan ortalaması 64,24±5,91 olarak belirlenmiştir. Ebeveynlerin yaş grupları, öğrenim durumu, gelir durumu, aile tipi, çocuğun yaşı ve alerji öyküsü değişkenleri ile bilgi puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Görüşülen ebeveyn, ailedeki çocuk sayısı ve ailenin yaşadığı yer, çocuğun cinsiyeti, çocukta ve ailede kronik hastalık olma durumu değişkenleri ile bilgi puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsızdır (p>0,05). Ebeveynlerin öğrenim durumu, aile tipi ve gelir durumu değişkenleri ile tutum puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çocuğun cinsiyeti, yaşı, kronik hastalığı, alerji öyküsü ve ailede kronik hasta olma durumu ile ebeveynlerin AAK tutum puan ortalamaları arasındaki fark ise istatistiksel olarak anlamsızdır (p>0,05).

Antibiyotik kullanımı hakkında daha önce bilgi alan ebeveynlerin ve öğrenim durumu yüksek olan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi ve tutum puanlarının arttığı saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda akılcı antibiyotik kullanım politikaları kapsamında kitle iletişim araçlarından, sağlık personellerinden ve sağlık kurumlarından yararlanarak ebeveynler öncelikli olmak üzere ilkokuldan itibaren çocukları da kapsayan ulusal düzeyde nitelikli eğitim programlarının hazırlanması önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out as a descriptive study in order to evaluate the knowledge and attitudes of parents of 0-6 year old child on rational use of antibiotics. The sample of the study consisted of 351 parents who applied to Kocaeli Derince Training and Research Hospital Alikahya Campus Sick Children's Polyclinics. The data obtained from the research were analysed by using the appropriate statistical analysis in SPSS 22.0 program.

68,9% of the parents participated in the study, the majority of which are in the 28-37 age group, are mothers 74,4% of the parents stated that they did not receive information about rational antibiotic use. 41,5% of the children were found to be using antibiotics for the first time before the age of one. The mean score of the parents knowledge about rational antibiotic use was found to be 14,90±2,42, and the mean score of their attitude was found to be 64,24±5,91. The difference between the average age of the parents, education level, income level, family type, age of the child and the allergy status in children and the mean score of information were found statistically significant (p<0,05). There was no statistically significant difference between the interviewee, the mean number of children in the family and the place the family lives in, the gender of the child, the state of chronic illness in the child, the status of chronic disease in the family, and the mean score of information (p>0,05). Parents education level, family type and income status variables and attitude mean scores were statistically significant (p<0,05). The gender, age, chronic disease, allergy history, family history of chronic illness and attitude mean scores were statistically insignificant (p>0,05).

It was found that the knowledge and attitude scores of rational antibiotic use of the parents who had previously received information about antibiotic use and those with high education level were increased. In line with this result, it may be advisable to prepare qualified educational programs at national level by taking advantage of mass media, health personnel and health institutions primarily for parents and including children from primary schoolon the rational antibiotic usage policies.