Sinemada anlatı ve biçim ilişkisi. Andrey Zvyagintsev film örnekleri: Dönüş (2004), Leviathan (2014), Sevgisiz (2017)
The relation of narrative and form. Andrey Zvyagintsev's movie examples: Return (2004), Leviathan (2014), Loveless (2017)
Yazar: ERKAN ERYİĞİT
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜRHAN TOPÇU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Kamera icat edilmesi ile birlikte, farklı nedenlerle hem sanatçıların, hem entellektüellerin hem de yapımcıların dikkatini çekmiştir. Başlangıçta, gerçek hayattan görüntüleri kaydetmek için kullanılan kamerayı George Melies üst üste bindirme, eritme görüntüyü hızlandırma-yavaşlatma gibi çeşitli film teknikleri kullanarak gerçeğin tıpkısını yaratan görüntüler yerine fantastik ve illüzyonist film tekniklerine geçişi sağlamıştır. Filmi salt "gerçekçi" bir anlatım aracı olmaktan çıkarıp "biçim" anlayışının gelişimine katkı sunmuştur. Daha sonra 1915 yılında David W. Griffith'in "Bir Ulusun Doğuşu" filmiyle beraber sinema kendine ait bir dil kazanır. Çekimleri planlara bölerek sinemayı tiyatro etkisinden kurtaran Grifftih, kamerayı sinemanın anlatı araçlarını kullunan bir öykü anlatma aracı olarak kullanmıştır. Sinema, böylelikle Griffith ile beraber kendine özgü anlatı tekniklerine ve bu anlatıyı stilize edecek teknik araçlara sahip olmuştur. Sinemada biçim tartışmaları Griffth'ten sonra çok daha güçlü bir biçimde tartışılmış, hem uygulama alanında hem de kuramsal alanda anlatı ve biçim arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çalışma, sinemayı biçim yönünden inceleyen David Bordwell, Kristin Thompson ve Noel Burch'un çalışmalarıyla kurulan neoformalist yaklaşım çerçevesinde sinemada anlatı ve biçim ilişkisine odaklanacaktır. Sinemada anlatı ve biçim ilişkisi çerçevesinde tespit edilecek kuramsal tespitler Andrey Zvyagintsev'in sineması üzerinden analiz edilecektir. Dönüş (2003), Leviathan (2014) ve Sevgisiz (2017) filmlerinin çözümlemeleri sonucunda, syuzhetin fabulayı kurarken iletişimselliği sınırlandırarak seyircinin filmlerde olanları zihinsel süzgecinden geçirip aktif katılmasını ve aynı zamanda klasik Hollywood sinemasının normlarını kırarak  modern anlatı yapının kurulmasını sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
With the invention of the camera, it has attracted the attention of artists, intellectuals and producers for different reasons. In the beginning, the camera used to record real-life images, George Melies used various film techniques such as superimposition, melting, speeding up and slowing down the image, making the transition to fantastic and illusionist film techniques instead of images that reproduce reality. He took the film from being a purely "realistic" narrative tool and contributed to the development of the "form" understanding. Later, in 1915, with the film "Birth of a Nation" by David W. Griffith, cinema gained a language of its own. Grifftih, who saved the cinema from the effect of theater by dividing the shots into plans, used the camera as a storytelling tool using the narrative tools of the cinema. Thus, cinema, together with Griffith, had its own narrative techniques and technical tools to stylize this narrative. After Griffth, the discussions of form in cinema were discussed much more strongly, and the relationship between narrative and form was examined both in the field of practice and in the theoretical field. This study will focus on the relationship between narrative and form in cinema within the framework of the neoformalist approach established by the works of David Bordwell, Kristin Thompson and Noel Burch, who examine cinema in terms of form. Theoretical determinations to be determined within the framework of the relationship between narrative and form in cinema will be analyzed through Andrey Zvyagintsev's cinema. As a result of the analyzes of the films Return (2003), Leviathan (2014) and Loveless (2017), it was determined that syuzhet limited communication in the flims and thus ensure the audience to mentally filter and participate actively to films what happened in the films. At the same time it establishes a modern narrative structure by breaking the norms of classical Hollywood cinema.