Ortopedik cerrahi girişim sonrası hastaların klinikte ve evde yaşadıkları sorunlar ve bağımlılık düzeyleri
After orthopedic surgical intervention, patients have problems at the clinic and at home, and their level of care dependency
Yazar: ELİF AKYAZI
Danışman: DOÇ. DR. AYGÜL KISSAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Ortopedi = Orthopedics ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Bu çalışma, ortopedik cerrahi girişim geçiren hastaların ameliyat sonrası klinikteki
üçüncü gün ve taburculuk sonrası birinci ayda evde yaşadıkları sorunların belirlenmesini
ve bakım bağımlılık düzeylerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışma
prospektif tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırma bir devlet hastanesinin
Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğine yatışı kabul edilen ortopedik cerrahi girişim geçiren
18 yaş ve üzeri 113 hasta ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, İzlem Formu ve
Bakım Bağımlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler ortalama, standart sapma, ortanca,
minimum – maksimum, sayı ve yüzde, McNemar, McNemarBrowker, eta kare (η2),
Cohen's d, Kruskal Wallis-H testi ve çoklu karşılaştırmalarda Dunn testi ve Lineer
regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 58,19 ± 13,39
olup, %62,8'i kadındır. Ortopedik cerrahi girişim geçirmiş hastalarla yapılan
çalışmamızın sonuçları incelendiğinde ameliyat bölgesinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet,
akıntı, ısı artışı belirtileri, beslenme ve boşaltım aktivitelerindeki yaşanan sorunlar
taburculuk sonrası evde birinci ayda azaldığı görülmüştür. Hastalar klinikte ve evde en
çok öz bakım uygulamalarını gerçekleştirmede zorlanma ve hareket kısıtlığı problemleri
yaşamakla birlikte yaşadıkları sorunların taburculuktaki birinci ayda azaldığı
görülmüştür. Katılımcıların üçüncü günde bakım bağımlılıkları puan ortalaması 40,26 ±
12,73 iken birinci ayda 58,89 ± 13,48 olarak değişmiştir (p < 0,001). Hastaların protez,
kırık, vertebra, omuz RC (RotatarCuff Sendromu), menisküs, protez gruplarına göre
travması olan grubun bakım bağımlılığı puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur.
Lineer regresyon modelinde bağımsız değişkenler bağımlı değişkenin %17'lik kısmını
açıklanmış ancak bağımsız değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır.
Sonuç olarak, hastaların klinikteki üçüncü güne kıyasla taburculuktaki birinci ayda bakım
bağımlılıklarında azalma görülmüştür. Ortopedi hastalarının yüksek düzeyde hareket
kısıtlığı ve bakım bağımlılığı yaşadığı sonucuna varılmıştır. Hastaların ağrı ve anksiyete
durumlarının giderilmesi ile iyileşme inançlarında artış ve bağımlılık düzeyleri azalma
belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda hastaların bağımlılık düzeylerini
azaltacak girişimlerin yapılması, kliniklerde tüm cerrahi girişim süreci boyunca hastalara
psikolojik desteğin artırılması önerilmektedir

Abstract:
This study aims to determine the problems experienced by patients undergoing orthopedic
surgery on the third day after surgery and at home in the first month after discharge, and
to evaluate their care dependency levels. This study is a descriptive prospective and crosssectional study. The research, was carried out with 113 patients aged 18 years and over
who were admitted to A Public Hospital Orthopedics and Traumatology Clinic and
underwent orthopedic surgery. The data was collected with Personal Information Form,
Monitoring Form, and Care Dependency Scale. The data were tested with average,
standard deviation, median, minimum- maximum, number and percentage, McNemar,
McNemarBrowker, eta square (η2), Cohen's d, Kruskal Wallis-H test, Dunn's multiple
comparison test and Linear regression analysis. The average age of patients in our study
was 58.19 ± 13.39, and 62.8% is women. 72% of the patients stated that they received
patient education on the third day after surgery, and this rate increased at discharge. After
reviewing the results of our work with patients who underwent orthopedic surgery, the
problem of redness, swelling, tenderness, effluence, heat increase symptoms, nutrition
and excretion activities in the surgical site decreased in the first month of discharge.
Although the patients mostly had difficulties in performing self-care activities in the clinic
and at home and problems with movement restriction, it was observed thar the problems
they experienced decreased in the first month of discharge. While the mean score of care
addictions of the participants on the third day was 40.26 ± 12.73, it changed to 58.89 ±
13.48 at the first month (p < 0.001). The mean score of care dependency of the patients
with trauma was found to be higher than the prosthesis, fracture, vertebra, shoulder RC
(Rotator Cuff Syndrome), meniscus, and prosthesis groups. In the linear regression
model, independent variables are described as 17% of the dependent variable, but not
statistically significant of independent variables. In conclusion, there was a decrease in
the care dependencies of the patients in the first month of discharge compared to the third
day in the clinic. It concluded that orthopaedic patients experience high levels of
movement restriction and dependence on care. With the relief of pain and anxiety of the
patients, an increase in their belief in recovery and a decrease in their care dependencies
levels were determined. In future studies, it is recommended to carry out interventions to
reduce the care dependencies levels of patients and to increase psychological support for
patients at all stages of surgical intervention in clinics.
KeyWords: Orthopedic Surgery, Activity of Daily Living, Postoperative Period, Care
Dependency