Myelodisplastik sendrom hastalarında kemik iliği aspirasyon ve biyopsi korelasyonu
The correlation of bone marrow aspiration and biopsy examinations in patients with myelodysplastic syndrome
Yazar: FATIMA BAYRAMOVA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CELALETTİN HAZNEDAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Biyopsi = Biopsy ; Kemik iliği = Bone marrow ; Miyelodisplastik sendromlar = Myelodysplastic syndromes

Özet:
Giriş ve Amaç: Myelodisplastik sendrom (MDS), kök hücrelerin displastik ve inefektif üretimi ile karakterize hematopoetik klonal kazanılmış heterojen klinik seyri olan malign bir hastalıktır. Kemik iliği normoselüler veya hiperselüler olabilmekle beraber, eritroid, myeloid ve/veya megakaryositer seride displazi izlenmektedir. Yüksek oranda akut myeloid lösemiye dönüşüm riski bulunmaktadır. Hastalığın tanısı kemik iliği aspirasyonunun morfolojik değerlendirmesine dayanmaktadır. Kemik iliğinde izlenen serilerde >%10 üzerinde displazi izlenmesi ve displaziyi açıklayacak farklı bir neden bulunamaması tanıyı desteklemektedir. Yine kemik iliği aspirasyonunda blast izlenmesi hastalığın risk değerlendirmesi ve tedavi planlanmasında önemlidir. Kliniğimizde hastalara MDS tanısı ile yapılan kemik iliği aspirasyonu poliklinik şartlarında hematoloji uzmanları tarafından değerlendirilerek ön tanı verilmekte ve patolojik değerlendirme sonrası tedavi planlanmaktadır (ön değerlendirmede yüksek blast sayısı acil müdahile gerektirmezse). Ancak hastalığın kesin tanısı patolojik değerlendirmelerin sonuçlarına dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı MDS hastalarında kemik iliği aspirasyon değerlendirmesi ile elde edilen ön tanının, patoloji bölümü tarafından değerlendirilen biyopsi sonuçları ile korele olup olmadığını araştırmaktır.
Hastalar ve Yöntem: Hasta verileri Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Bilim dalında hasta dosya ve elektronik kayıtları taranarak kaydedildi. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı'nda MDS tanısı alan ve 18 yaşından büyük hastalar alındı. MDS tanı kodu ile sisteme girilen ancak kemik iliği patoloji sonuçları MDS tanısını desteklemeyen, klinik verileri analiz için yetersiz olan hastalar çalışmadan dışlandı. Çalışmada cinsiyet, yaş, altta yatan hastalık ve komorbiditeler, hastaların aldığı kemoterapi çeşitleri, kemik iliği transplantasyonu , tanı tarihi ve son vizit zamanı, son durumu, tanı anında hemoglobin, lökosit, nötrofil, trombosit, sitogenetik ve aspirasyon ve patolojide displazi, blast, ring sideroblast verilerinin toplama formu kullanılarak toplandı. Bu
çalışma 01.01.2001 ile 01.01.2020 arasındaki dönemi kapsayan geriye dönük gözlemsel çalışma olup hastane nukleus sisteminde D46 tanısıyla girilen MDS hastalarının bilgileri etik kurul onayı alındıktan sonra toplandı. Çalışmaya özel herhangi bir istem olmaksızın hasta dosya ve elektronik kayıtlarından yararlanıldı. Alınan sonuçlar ile hastaların demografik özellikleri SPSS 25.0 kullanılarak analiz edildi. Hasta grubunun genel özellikleri ayrı-ayrı hesaplandı. Oranların karşılaştırılmasında Ki-Kare testi kullanıldı ve odds oranları ve %95 güven aralıkları hesaplandı.
Sonuçlar: Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'nda 2001-2020 tarihleri arasında tanı konulan 18 yaş üstü 130 hasta değerlendirildi. Çalışmada tahmini olarak bir hastanın 57. ay ve 106. ay aralığında exitus olması beklenmektedir, ayrıca hastalarda en sık komorbid durumlardan ilk sırada HT, ikinci sırada DM'e rastlanmaktadır. Hematologların eritroid displazi ve selülerite değerlendirmede patologlara benzer yüzde vermekte olup diğer displazi serilerini tanımakta güçlük çekmekte olduğu anlaşılmaktadır.
Tartışma: Hematologlar eritroid displazi, selülerite değerlendirmede patologlarla benzer sonuç raporlamıştır, fakat myeloid, megakaryositik displazi tanımada patologlar referans alındığında bu serileri hematologlar yeterince tanıyamamıştır. Blast değerlendirmesinde patologlar ve hematologlar arasında istatistiksel anlamlı fark olduğu izlenmiştir.

Abstract:
Introductıon: Myelodysplastic syndrome (MDS) is an acquired hematopoietic clonal malignant disease with heterogeneous clinical course characterized by dysplastic and infective production of stem cells . Even though the bone marrow formation may be either normocellular or hypercellular; dysplasia is observed in the erythroid, myeloid and/or megakaryocytic series, This condition implies a high risk of conversion to acute myeloid leukemia (AML). The diagnosis of MDS is based on the morphological evaluation of bone marrow aspiration. Dysplastic formation of more than the 10 per cent of the evaluated cell-lineages which are provided via bone marrow aspiration and the ruling out the other possible underlying causes of dysplasia supports the diagnosis. Moreover, blast monitoring in bone marrow aspiration is also important in risk assessment and selection of the treatment plan of the disease. In our clinic, bone marrow aspiration performed with the diagnosis of MDS is evaluated by the hematology specialists in the outpatient clinic conditions and a pre-diagnosis is made and after the pathological evaluation treatment plan of the patient is initiated (unless the preliminary evaluation shows excessively high blast numbers and emergent intervention necessities). However, the exact diagnosis of the disease is based on the results of pathological evaluations.
Patients and Methods: Patient dataset is obtained by scanning patient files and electronic records in the Informatics and Computational Management Softwares of the Institution (Nucleus) and documented patient notes Department of Hematology Archives, Hacettepe University, Department of Internal Medicine. Patients older than 18 years old who were diagnosed and defined with MDS ICD 10 code (D46) in Hacettepe University Hematology Department were included to the study. Patients who were entered into the system with the MDS ICD 10 code(D46) but whose bone marrow pathology results did not support the diagnosis of MDS and whose clinical data were insufficient for analysis were excluded from the study. In the study, gender, age, underlying disease and comorbidities, types of chemotherapy received
by patients, bone marrow transplantation status, date of diagnosis and time of last visit, vital status, hemoglobin values, leukocyte, neutrophil, platelet counts at the time of diagnosis, cytogenetic evaluation and aspiration and dysplasia level, blast, ring sideroblast was collected. This study is conducted as a retrospective observational study covering the period between 01.01.2001 and 01.01.2020 and the information of MDS patients who were entered in the hospital nucleus system with the diagnosis of D46 was collected after obtaining the ethical committee approval. Patient files and electronic records were used without any special requests for the study. The results and the demographic characteristics of the patients were analyzed using IBM SPSS software v25.0. The general characteristics of the patient group were calculated separately. Chi-square test was used to compare the rates and odds ratios and 95% confidence intervals were calculated.
Results: In this study, 130 patients over 18 years of age which are diagnosed with MDS in the Department of Hematology, Hacettepe University Faculty of Medicine between 2001-2020 were evaluated. The study showed that estimated overall survival of a patient which is diagnosed with MDS is between 57-106 months with 95% confidence interval. In addition, the most common coexistent condition is hypertension, and the second is DM. Hematologists' evaluation accuracy is not significantly different the pathologists' in the evaluation of erythroid dysplasia and bone marrow cellularity, but it is inadequate to recognize/evaluate other dysplastic series.
Discussion: Hematologists' evaluation accuracy is not significantly different the pathologists' in the evaluation of erythroid dysplasia and bone marrow cellularity, but it is inadequate to recognize/evaluate other dysplastic series (myeloid and megakaryocytic cell-lineages). A statistically significant difference was observed between pathologists and hematologists in the blast assessment.