Fazla kilolu çocuklara yönelik beslenme ve egzersiz programının etkisi
The influences of a feeding and exercise program for overweight children
Yazar: LEYLA ERDİM
Danışman: PROF. DR. SEMA KUĞUOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışma, fazla tartılı çocuk ve ebeveynlerine yapılan beslenme ve egzersiz programının (BEP) çocukların beslenme, egzersiz alışkanlıkları ile Vücut Kitle İndeksleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla ön test-son test kontrollü yarı deneysel bir tasarım olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma İstanbul'da üç devlet okulunun 4. ve 5. sınıfında öğrenim gören, 76 fazla tartılı ya da obez çocuk ve ebeveyni (girişim grubu= 37, kontrol grubu= 39) ile yapılmıştır. Girişim grubuna uygulanan BEP 12 hafta sürmüştür. Veriler Aile-Çocuk Bilgi Formu, Çocuk Beslenme Anketi, Çocuk Fiziksel Aktivite Anketi, Aile Yemek Yeme ve Aktivite Alışkanlıkları Anketi ve antropometrik ölçümler ile toplanmıştır.Bağlamsal (Contextual) Model kapsamında uygulanan okul temelli BEP, çocukların sedanter davranışlarını azaltmada ve fiziksel aktivitelerini artırmada etkili bulunmuştur. BEP girişim grubundaki ailelerin evlerinde sağlıksız yiyecek bulundurma alışkanlığını azaltmış, yeme şekillerinin olumlu yönde değişmesine katkı sağlamıştır. Son test ve izleme döneminde girişim grubundaki fazla tartılı ve obez çocuk oranı ön teste göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Vücut kitle indeksi ve Çocuk Beslenme Anketi alt boyut puan ortalamaları yönünden girişim ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda BEP'in VKİ üzerindeki etkisini değerlendirmek için daha uzun süreli ve daha büyük örneklemli çalışmalar önerilebilir. Ayrıca beslenme tutumunun geliştirilmesi için aile katılımını arttıracak ileri çalışmalar gereklidir.

Abstract:
This study was designed as semi-experimental research that made use of pre-and post-tests and a control group for the purpose of investigating the effects of a diet and exercise program (BEP) planned for overweight children and their parents on the children's nutritional and exercising habits and their Body Mass Index (BMI). The study was conducted with 76 overweight or obese students enrolled in the 4th and 5th grades of three public schools located in Istanbul, and their parents (study group=37, control group=39). The duration of the BEP implemented in the study group was 12 weeks. A Family-Child Information Form, the Child Feeding Questionnaire, the Physical Activity Questionnaire for Older Children, the Family Eating and Aktivity Habits Questionnaire, as well as anthropometric measurements, were used in data collection.The school-based BEP, implemented within the scope of a Contextual Model, has been found to be effective in reducing children's sedentary behavior and increasing their physical activity. The BEP diminished the tendency of families in the study group to have unhealthy food on hand, contributing to achieving a positive change in eating habits. A statistically significant decrease was seen in the percentage of overweight and obese children in the study group in the post-tests and follow-up compared to the pre-tests. There was no statistically significant change found between the study and control groups in terms of Body Mass Index or the mean scores in the sub-dimensions of the Child Feeding Questionnaire. In the light of the results of the study, it is thought that conducting studies with larger samples and for a longer period would be useful in making a sound evaluation of the impact of a BEP on BMI. An additional recommendation would be to increase family participation in initiatives aimed at developing healthy nutritional attitudes.