Sosyal medya hatırlatmaları ile desteklenen ve desteklenmeyen uyku eğitiminin 14-18 yaş grubu ergenlerde uyku kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The influence of sleep education supported and unsupported with social media reminding on the sleep quality in adolescents aged 14-18: Randomized controlled study
Yazar: SONGÜL ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKBULE TOKUR KESGİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Hasta eğitimi = Patient education ; Sosyal medya = Social media ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu çalışma sosyal medya hatırlatmaları ile desteklenen ve desteklenmeyen uyku eğitiminin 14-18 yaş grubu ergenlerde uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek üzere yapıldı. 
Örneklemi üç anadolu lisesinden rastgele yöntemle seçilen 60 öğrenci oluşturdu. Öğrenciler 20'şer kişilik 3 gruba ayrıldı.  Sosyal medya hatırlatmalarıyla desteklenmeyen uyku eğitimi grubuna 4 hafta, haftada bir kez 30 dakika okulda uyku eğitimi verildi. Sosyal medya hatırlatmalarıyla desteklenen uyku eğitimi grubuna okuldaki eğitime ek olarak whatsapp aracılığıyla bilgilendirme mesajları ve uyarılar gönderildi. Kontrol grubuna haftada bir kez uyku parametreleriyle ilgili ölçümlerini almak dışında bir müdahalede bulunulmadı. Veriler Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Cleveland Adolesan Uykululuk Anketi, Ergen Uyku Alışkanlıkları Formu ve Mİ BAND 3 cihazıyla toplandı.  
Çalışma toplam 55 ergenle tamamlandı. Çalışma başlangıcında gruplar arasında demografik özellikler, öznel uyku kaliteleri, gündüz uykululuğu, uyku hijyeni açısından gruplar arasında fark bulunmadı (p>0,05). Çalışma sonunda sosyal medya hatırlatmalarıyla desteklenmeyen uyku eğitimindeki ergenlerin öznel uyku kalitesi ve gündüz uykululuk puanları düştü (p<0,05). Sosyal medya hatırlatmalarıyla desteklenen uyku eğitimindeki ergenlerin öznel uyku kalitesi puanı başlangıca göre düşerken, uyku hijyeni puanı yükseldi (p<0,05). Kontrol grubunda anlamlı bir değişiklik gözlemlenmedi. Çalışma sonunda öznel uyku kalitesi, gündüz uykululuğu, uyku hijyeni, toplam uyku süreleri, derin ve hafif uyku seviyeleri, uyku bölünmesi, gece yatma ve sabah uyanma saatleri açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05). 
Sonuç olarak her iki uyku eğitiminin de ergenlerin öznel uyku kalitesinin artmasında etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Ergen, eğitim, randomize kontrollü çalışma, uyku

Abstract:
This study was carried out to determine the influence of sleep education supported and unsupported with social media reminding on the sleep quality in adolescents aged 14-18.
The sample was constituted by 60 students who selected randomly from three Anatolian High Schools. The students were divided into 3 groups which each one has 20 people. The sleep education group, which is unsupported by social media reminders, was given sleep education at school for 30 minutes a week for 4 weeks. In addition to the education at school, informative messages and remindings were sent to the sleep education group which is supported by social media reminders. Apart from taking measurements about sleep parameters once a week to the control group, no intervention was made. The data were collected by Pittsburgh Sleep Quality Index, Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire, Adolescent Sleep Habits Form and MI BAND 3 device.
This study was completed with total of 55 adolescents. At the beginning of this study, there was no difference between the groups in terms of demographic characteristics, subjective sleep quality, daytime sleepiness and sleep hygiene (p>0.05). At the end of this study, subjective sleep quality and daytime sleepiness scores of teenagers in sleep training, which is unsupported by social media reminders, decreased (p<0.05). While the subjective sleep quality score of teenagers in sleep education which is supported by social media reminders decreases according to the beginning, the sleep hygiene score increased (p<0.05). No significant change was observed in the control group. At the end of this study, no significant difference was found between the groups in terms of subjective sleep quality, daytime sleepiness, sleep hygiene, total sleep times, deep and mild sleep levels, sleep division, night bedtime and morning waking hours (p>0.05). As a result, it can be said that both sleep education is an effective method in increasing the subjective sleep quality of adolescents. 
Keywords: Adolescent, education, social media, sleep