hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi ve tasavvufi görüşleri
Aksehirli Seyyid Mustafa Efendi and his sufi views
Yazar: HABİBE ERKUT
Danışman: DOÇ. DR. HALİM GÜL
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Bayramilik = Bayramilik ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Seyyid Mustafa Efendi = Seyyid Mustafa Efendi ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi yaşam = Mystical life ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada mutasavvıf Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi'nin hayatı araştırılmış ve tasavvufi görüşleri incelenmiştir. Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin en ihtişamlı döneminde yaşamış ve Osmanlı'nın mânevi mirasına katkıda bulunmuş kıymetli bir mutasavvıftır. Bayramiye'nin Şemsiye (Tennuriye) koluna mensubdur.
Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde Akşehirli Mustafa Efendi'nin yaşadığı dönemin siyasi, ilmi, tasavvufi yönden incelenmesi, birinci bölümde Mutasavvıfın hayatı, tasavvufa intisabı, hocaları ve mensup olduğu Bayramiyye Tarikatı hakkında bilgiler yer almaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi'nin tasavvufi konular hakkındaki görüşleri Risâle-i Esrâr-ı Cevâhir-i Rabbâni adlı eserinde yer verdiği tasavvufi kavramlar ışığında incelenmiştir. Bu kavramlar Seyr-i Sülûk, Marifet, Vahdet-i Vücûd, Hakikat-i Muhammedî, ilhâm, Keşf, Kerâmet, Kutup, İnsan, Evliya, Fena kavramlarıdır. Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi'nin bu kavramlarla ilgili görüşleri ilk dönem sufilerinin görüşleriyle karşılaştırılmak suretiyle de açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tarikat, Bayramiyye, Şemsiyye (tennuriyye), Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi, Risâle-i Esrâr-ı Cevahir-i Rabbani, Sûfi.

Abstract:
In this study, the life of Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi was invetigated and his sufi views were studied. Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi lived in the most magnificent period of the Ottoman Empire in 16th century. And, He is a precious sufi who has contributed to the spiritual legacy/works of the Ottoman Empire. He is a member of the Şemsiyye (Tennuriyye) branch of the Bayramiyye Sect.
Our study consists of three chapters that are an introduction and two parts. In the introduction part, the political, scholarly and sufismic aspects of the period in which Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi lived were studied. In the first part; his life, his joining to sufismic sect, his teachers and the information about the Bayramiyye Sect to which he belongs are given. In the second part of the study; Sufismic opinions of Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi were studied. This study based on his work named as "Risâle-i Esrâr-ı Cevâhir-i Rabbâni" which includes the sufizmic concepts "Seyr-i Sülûk", "Marifet", "Keşf", "Keramet", "Kutup", "Vahdet-i Vücûd", "Hakikat-i Muhammediye", "İnsan (Kalp, Ruh, Akıl, Nefs), "Evliya" and "Fena". These concepts were explained by comparing them with the opinions of the first period sufis.

Keywords: Sufism, Sect, Bayramiyye, Şemsiyye (Tennuriyye), Akşehirli Seyyid Mustafa Efendi, Risale-i Esrar-i Cevahir-i Rabbani, Sufi.
Kuantum kuyusundan terahertz frekansında sinyal üretimi
Signal generation at terahertz frequency from quantum well
Yazar: YUNUS EMRE KARASU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGUT ÖZTÜRK
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bu tezde daha ucuz ve kompakt bir THz ölçüm sistemi geliştirebilmek için hacimsel olarak büyük ve pahalı lazer kaynakları yerine daha küçük ve ileriki aşamalarda ucuz bir şekilde üretilebilecek QW temelli KKL'lerin tasarımı için Nextnano simülasyon programı yardımıyla bir çalışma yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda tek kuyulu yapıdan çok kuyulu yapıya kadar mevcut tasarımlar tekrar tasarlanarak incelenmiş ve KKL tasarımında dikkat edilmesi gereken hususlar irdelenmiştir. KKL ile elde edilen ışımanın frekans veya dalga boyu parametrelerinin THz frekans bölgesine uyumlu olması sağlanarak alternatif bir tasarım sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, in order to develop a cheaper and compact THz measurement system, a study has been carried out with the help of Nextnano simulation program for designing KKLs based on QW, and these KKLs that can be produced smaller and cheaper rather than large volume and expensive laser sources in future. For this purpose, the existing designs from single-well to multi-well structures were re-designed and examined and the issues that be considered in KKL design were examined. An alternative design is presented by ensuring that the frequency or wavelength parameters of the radiation obtained by KKL are compatible with the THz frequency region.
Türkiye'de bireysel emeklilik sistemi katılımcılarının fon tutarını belirlemeye yönelik bir analiz
An analysis about determination of fund magnitude of individual retirement scheme participants
Yazar: ÇAĞLA PINAR ÇENGELCİK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ALP ÖZEL
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aktüerya ve Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Aktüerya Bilimleri = Actuarial Sciences ; Bankacılık = Banking ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Denetim = Control ; Devlet katkısı = State contribution ; Emeklilik = Pension ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Finansman = Financing ; Fon kaynakları = Fund resources ; Fon kullanımı = Fund usage ; Fon sistemi = Fund system ; Sosyal sigortalar sistemi = Social insurances system

Özet:
Bu çalışma iki temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bireysel emeklilik kavramı üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda bireysel emeklilik sisteminin dünyadaki tarihsel gelişimi açıklanmıştır. Ayrıca birinci bölümde Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Hollanda, İngiltere, Kanada, Macaristan ve Şili gibi seçilmiş ülkelerin bireysel emeklilik sistemleri incelenmiştir.  
Tezin ikinci bölümünde Türkiye'de uygulanan bireysel emeklilik sistemi incelenmiştir. Bu kapsamda ilk olarak, Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin gelişimi ve mevcut durumu ortaya konuluştur. Daha sonra Türkiye'de uygulanan sistemin temel unsurları açıklanmıştır. Ayrıca ikinci bölümde Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin finansmanı ve denetimine yönelik açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümün sonunda uygulanan emeklilik sisteminin mevcut verileri ışığında emeklilik sisteminde bulunan katılımcıları için katkı payı tutarı, fon birikimi tutarı ve devlet katkısı tutarı kullanılarak oluşturulan ekonometrik bir model çerçevesinde bu üç değişkenin birbirleriyle olan etkileşimi incelenmiştir.

Abstract:
This study consists of two main parts. The concept of the individual pension system is emphasized in the first part and the historical development of the individual pension system is explained in this context. In addition to that, individual pension systems of selected countries, such as Germany, the United States, France, Holland, England, Canada, Hungary and Chile, are examined.
In the second part of this thesis, we analyze the individual pension system which is implemented in Turkey.  Firstly, the development of the individual pension system and the current situation of this system is described. Then, the basic components of the Turkish pension system are explained. In addition, the financing and control of the Turkish individual pension system are expressed. At the end of the second part of this thesis, we develop an econometric model by using the amount of contribution, amount of fund accumulation and government contribution. Then we examine the interaction of these variables with each other in this econometric model framework.
13. yüzyıl öncesi Bizans tarihçilerinin gözünde Türk algısı
Turkish perception according to the Bizantium historians before 13th century
Yazar: ARZU KARAN
Danışman: PROF. DR. SEYFULLAH KARA
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: 13. yüzyıl = 13. century ; Algı = Perception ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizanslılar = Byzantines ; Sosyal algı = Social perception ; Tarih = History ; Tarih araştırmacıları = History researcher ; Tarihçilik = Historiography ; Türk imajı = Turkish image ; Türkler = Turks

Özet:
Türklerin Bizanslılarla ilişkileri çok eskilere dayanmaktadır. Hunlar, Göktürkler, Avarlar, Peçenekler, Kumanlar, İslam'dan önce Bizanslılarla ilişki kuran Türk topluluklarıdır. Bu Türklerin Bizansla temasları daha çok Avrupa ve Balkanlar üzerinden olmuştur.
Türkler, özellikle Oğuzlar Müslüman olduktan sonra bu ilişki, Anadolu tarafına kaymıştır. Selçuklular, Horasan bölgesine geçerek ilk dönemlerden beri Anadolu'ya akınlar düzenlemişlerdir. Onlar, devletlerini kurduktan sonra da bu akınlara devam etmişlerdir. Malazgirt savaşından sonra bu akınlar fetih özelliğini kazanmıştır. Türkler bu tarihten sonra Anadolu'ya yerleşmek amacıyla gitmişlerdir. Onlar Anadolu'da hâkim siyasi güç olan Bizans Devletiyle karşı karşıya gelmişlerdir. Bu karşılaşmaya dair bilgiler Bizans tarihçileri tarafından detaylı bir şekilde kaydedilmiştir.
Çalışmada, Bizans tarihçilerinin Türklerle ilgili 13. yüzyıl öncesinde verdiği bilgiler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkler, Selçuklular, Bizans, Rumlar, Anadolu, Türk algısı.

Abstract:
The relations of Turks with Bizantiums date back to ancient times. Huns, Gokturks, Avars, Pechenegs, Cumans are Turkish communities that established relations with Byzantines before Islam. These Turks have established relations with the Bizantium over the Balkans and Europe.
After the Turks, especially the Oghuzes became Muslims, this relationship shifted to the Anatolian side. The Seljuks who have entered the Horasan region have organized raids to Anatolia since the early periods. They continued these raids after establishing their state. After the battle of Manzikert, these raids gained conquest. After this date, the Turks went to Anatolia to settle. They faced the Bizantium Empire, the dominant political power in Anatolia. Information about this encounter was recorded in detail by Bizantium historians.
In this study, the information given by Bizantium historians about Turks before 13th century is discussed.

Key Words: Turks, Seljuks, Bizantium, Greeks, Anatolia, Turkish perception.
Sn-Bi-x (x= Al, Mg, Ni, Ti) ötektik alaşımları için mekanik ve mikroyapı özelliklerinin incelenmesi
Investigation of mechanical and microstructure properties for Bi-Sn-x (x= Al, Mg, Ni, Ti) eutectic alloys
Yazar: MUSTAFA BERK KİRİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA MEYDANERİ TEZEL
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada Bi-Sn-x (x=Al, Mg, Ti, Ni) ötektik alaşımlarının X-ışını kırınım desenleri XRD ile yüzey morfolojileri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile bileşim analizleri ise EDX analizi ile incelenmiştir. Yüzey morfolojilerine bakıldığında tane sınırlarında intermetalik ve ötektik yapı gelişmiştir Bunun yanı sıra matriks morfolojisinde "Chinese Script" yapısı görülmüştür. Bi+%10.8ağ. Al+%47.5ağ. Sn, Bi+%0.5ağ. Mg+%47.5ağ. Sn, Bi+%2ağ. Ni+%51.81ağ. Sn ve Bi+%0.6ağ. Ti+%17.46ağ. Sn bileşimlerindeki Bi-Sn-x (x=Al, Mg, Ni, Ti) alaşımlarının maksimum basma mukavemetleri sırası ile 102.3858, 69.45, 76.1648 ve 94.46553 N/mm2, ortalama mikrosertlik değerleri ise sırası ile 27.93, 21.33, 26.26 ve 23.26 Hv olarak elde edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlara göre basma ve mikrosertlik testlerinin literatürle oldukça uyumlu olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
In this study X-ray diffraction patterns of Bi-Sn-x (x=Al, Mg, Ni, Ti) eutectic alloys were examined by using XRD method. Also SEM (Scanning Electron Microscobe) method was used for examining the surface morphologies of the alloys mentioned above. The chemical compositions of the alloys were examined by EDX method. The microstructure called "Chinese Script" formed at the matrix morphology as well as intermetallic and eutectic structure formed at the grain boundries. Compression strength values of the following alloys: Bi+%10.8wt. Al+%47.5wt. Sn, Bi+%0.5wt. Mg+%47.5wt. Sn, Bi+%2wt. Ni+%51.81wt. Sn ve Bi+%0.6wt. Ti+%17.46wt. Sn were measured as 102,3858, 69,45, 76,1648 ve 94,46553 N/mm2 and micro-hardness values for the mentioned alloys were measured as 27,93, 21,33, 26,26 ve 23,26 Hv respectively. This sitution explains that compression and micro-hardness tests are compatible with the literature.
Uluslararası gelişmeler çerçevesinde Türk Boğazları
Turkish Developments in the framework of international developments
Yazar: KÜBRA AKYEL
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN MÜEZZİNOĞLU
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Boğazlar = Straits ; Lozan Antlaşması = Lausanne Treaty ; Montrö Sözleşmesi = Montreux Agreement ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası gelişmeler = International developments ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çanakkale Boğazı = Dardanelles ; İstanbul Boğazı = Bosphorus

Özet:
Askeri, iktisadi ve stratejik bakımdan önemli bir yere sahip olan Türk Boğazları, İstanbul'un fethi ile beraber Türk hakimiyetine girmiştir. 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devletinin askeri yenilgilerle birlikte güç kaybetmesi üzerine kapitülasyonlar rejiminin bir parçası olarak boğazlardan geçiş hakkının verilmesi, Osmanlı Devletinin gücünü yitirmesi ve özellikle kuzeyde Rusya gibi bir rakibinin yükselmesi sonucu boğazlar üzerindeki Türk hakimiyeti aşınmaya başlayacaktır.

Bir ilgi ve rekabet alanı haline gelen Boğazların statüsü 18. yüzyıldan itibaren ikili veya çoklu taraflar arasında çeşitli düzenlemelere konu olmuştur.

Bu tez çalışması 1774 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Küçük Kaynarca Anlaşmasından başlayarak 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi de dahil olmak üzere Osmanlı Devletinden Cumhuriyet Dönemi boğazlarla ilgili anlaşmaları ve bu anlaşmaları ortaya çıkaran siyasi koşulları ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu suretle söz konusu anlaşmaları da bir arada vermek ve değerlendirmek boğazların statüsü ile ilgili gelişmeleri krolonojik olarak takip etmeye imkân verecektir.

Abstract:
Turkish Straits, which had an important place in terms of military economy and strategically, came under Turkish rule with the conquest of Istanbul. As the Ottaman Empire lost power with the military defeats from the 18th century onwards, the Turkish domination over the Straits would begin to erode as a part of the regime of capitulations, giving the right of passage through the Straits, the loss of power of the Ottoman Empire and the rise of a rival such as Russia in the north.

The status of the Straits, which has become an area of interest and competition, has been the subject of various arrangements between the two sides or multiple parties since the 18th century.

This thesis aimed at revealing the political conditions that led to the agreements between the Ottoman Empire and the Staits of the Republic Period, including the 1936 Montreux Straits Convention, starting from the Küçük Kaynarca Agreement signed between the Ottoman Empire and Russia in 1774. In this way, giving these agreements together and evaluating them will alow to follow the developments related to the status of the Straits
Vanilinato sübstitüe monospirofosfazen bileşiklerinin sentezi, spektroskopik ve termik özelliklerinin incelenmesi
The synthesis, spectroscopic and thermal properties of vanilinato substituted monospirophosphazene compounds
Yazar: SİNAN ZİYA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN TÜMER
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, trimerin (N3P3Cl6) 2,2'-dihidroksibifenil ile 1:1 sitokiyometrik oranındaki reaksiyonundan başlangıç maddesi olan monosipirofosfazen elde edilmiştir. Monosipirofosfazenin, vanillinin potasyum tuzu ile farklı sitokiyometrik oranlarda reaksiyonundan 1, geminal 2a, nongeminal cis-2b/ trans-2c, 3 ve 4 bileşikleri sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşikler kolon kromatografisi uygulanarak saflaştırılmıştır.
Elde edilen kısmen ya da tamamen sübstitüe fosfazen türevlerinin yapıları element analizi, FTIR, 1H-, 13C-, 31P-NMR teknikleri kullanılarak aydınlatılmıştır. Ayrıca, bileşik 1 ve 4'ün katı hal yapıları X-ışınları kristallografisi yöntemi ile belirlenmiş, molekül yapıları ve hidrojen bağları araştırılmıştır. Bileşiklerin termik kararlılıkları araştırılmıştır. Bileşik 4'ün termik analiz eğrisi incelendiğinde, DTAmaks değeri 286 ⁰C olan keskin şiddetli ekzotermik pik gözlenmiştir. TG eğrisinde eşlik eden bir kütle kaybının olmaması nedeniyle bu pik faz geçişi olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, monosipirophosphazene has been prerpared as starting compound from the reaction of trimer (N3P3Cl6) with 2,2'-dihydroxiphenyl, 1:1 stoichiometric ratio. The reactions of monospirophosphazene with potassium vanillinato at different stoichiometric ratios lead to the formation of compounds 1, geminal 2a, nongeminal cis-2b/ trans-2c, 3 and 4. The synthesized compounds have been purified by column chromatography.
The structures of the partially or fully substituted phosphazene derivatives have been verified by elemental analyses, Fourier transform IR, 1H-, 13C-, and 31P-NMR techniques. In addition, the solid- state structures of compounds 1 and 4 are determined by X-ray crystallography method and the molecular structures and hydrogen bonds have also been investigated. Thermal stability of compounds have been investigated.
When the thermal analysis curve of compound 4 has examined, a sharp severe exothermic peak with a DTAmax value of 286 ⁰C has observed. This peak has considered phase transition.
Katlı otoparklara yönelik gerçek zamanlı üç boyutlu navigasyon sistemi uygulaması
Real-time 3d navigation system implementation for multi storey car park
Yazar: BERNA YENİGÜN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL RAKIP KARAŞ
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Günümüzde ekonomik gelişme ve nüfusun artmasıyla beraber trafikteki araç sayısı gün geçtikçe çoğalmaktadır. Bu artış ile beraber trafikte bazı sorunlar meydana gelmektedir. Otopark sorunu, trafikte meydana gelen bu sorunlardan önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Gelişen ekonomi ile birlikte büyük şehirlerde gittikçe yaygınlaşan alışveriş merkezleri, iş merkezleri, havaalanları, hastaneler vb. gibi yapılarda yer alan yetersiz sayıdaki otoparklar, sürücülerin ihtiyaçlarını karşılayamamaktadır. Ayrıca var olan otoparkların kullanışsızlığı da sürücülerin olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Bu olumsuzlukların minimum düzeyde olması için sürücülere yol gösterecek bir kapalı ve katlı otopark sisteminin geliştirilmesi planlanmıştır. Bu çalışmadaki amaç araç kullanıcılarının kapalı otopark içindeki konumuna en uygun park yerine minimum sürede yönlendirilmesidir.

Planlanan bu projede aynı zamanda boş park alanı aranırken kaybedilen zamanın ve harcanan yakıt miktarının, araçların ortaya çıkardığı gürültü ve hava kirliliğinin ve sürücünün boş park alanı ararken meydana gelen stresin en aza inmesi beklenmektedir.

Abstract:
Today, the number of vehicles in traffic is increasing day by day due to economic development and population increase. With this increase some problems occur in traffic. The parking lot problem is a significant part of these problems in traffic. Shopping malls, business centers, airports, hospitals, etc. buildings in large cities have insufficient number of car parks and these car parks do not meet the drivers' expectations. In addition, the uselessness of the existing parking lots affects the drivers negatively. It is planned to develop an indoor and multi-storey car park system that will guide the drivers in order to minimize these problems. The aim of this study is to orient the vehicle users in the parking lot in minimum time in the most suitable parking position.The planned project is also expected to minimize the amount of time lost and the amount of fuel consumed, the air and noise pollution produced by the vehicles and the stress caused by the driver when searching for empty parking space.
Asimetrik maliyet davranışı teorisi açısından şirketlerin maliyet davranışının incelenmesi: THY, Turkcell ve Tüpraş örneği
Analysis of the cost behaviours of the companies in terms of asymmetric cost behaviour theory: Instances of THY, Turkcell and Tupraş
Yazar: ÖZCAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERHAN GÜRKAN
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Asimetrik = Asymmetric ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Maliyet = Cost ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Turkcell = Turkcell ; TÜPRAŞ = Turkish Petroleum Refineries Corporation ; Türk Hava Yolları = Turkish Airlines ; Şirketler = Companies

Özet:
Ticarette ülke sınırlarının ortadan kalkmasıyla oluşan rekabet ortamında maliyet (gider) yönetimi daha da önem kazanmıştır. Etkin bir maliyet yönetimi için maliyet davranışının doğru anlaşılması önem arz etmektedir. Maliyet muhasebesinin temel varsayımı; faaliyet hacmindeki artış ve azalış karşısında maliyetlerin (giderlerin) simetrik olarak hareket ettiği şeklindedir. Literatürde; hacimdeki yükselişe paralel olarak maliyetlerdeki (giderlerdeki) artışın, hacimdeki düşüşe bağlı olarak yaşanan azalmadan daha fazla olduğu yönünde çalışmalara rastlanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı; maliyetlerin simetrik olarak hareket edip etmediğinin test edilmesi şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada, 2005Q1 – 2018Q3 dönemleri için BIST 30 endeksinde işlem gören 3 işletmenin finansal verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada araştırma hipotezlerinin test edilmesi için çoklu doğrusal regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, asimetrik maliyet davranışının geçerli olduğu yönünde bulgular elde edilmiştir. Bu sonuca ek olarak çalışmada, asimetrik maliyet davranışının işletmenin içinde bulunduğu ekonomik çevreden etkilendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In competitive environment arising as because of the removal of the commercial borders between countries, businesses have raised the importance given to cost management. A fundamental assumption in cost accounting is that the relation between costs and volume is symmetric for volume increases and decreases. There are several studies which find that costs increase more when activity rises than they decrease when activity falls by an equivalent amount. The aim of this study is to test whether costs behavior is symmetric for volume increases and decreases. We test hypothesis by Multiple  Linear  Regression  Analysis Method using financial data of 3 firms listing at BIST 30 over the period from 2005Q1 to 2018Q3. We find support in favor of asymmetric cost behavior. In addition to this, we investigate that asymmetric cost behavior is affected by different competition environments.