1914-1924 yılları arasında korunmaya muhtaç çocuklar ve eğitimleri
The children in need of help and their education between 1914-1924
Yazar: HAKAN AYTEKİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. BÜLENT BAKAR
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Kimsesiz çocuklar sorunu tarih boyunca bütün devletlerin ilgilenmek zorundakaldıkları bir devlet sorunu olarak görülmüstür. Osmanlı Devleti de gerek devletimkânlarını kullanarak gerekse, sivil girisimler vasıtası ile bu soruna çözüm bulmayaçalısmıstır. mkânları elverdigince kimsesiz çocukların egitimi ile ilgilenilmistir.XIX. Yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin çok sayıda insan kaybettigi savaslarınyasandıgı bir dönemdir. Osmanlı Rus savası ile baslayan göç dalgasının getirdigimülteciler ve bunlar ile birlikte gelen kimsesiz çocukların durumu Osmanlı devletadamlarını çözüm arayıslarına sürüklemistir. Bu arayısın dogal sonucu olarakDarülaceze, Darülhayr-ı Âli gibi devletin destekledigi ve idaresini üstlendigi kurumlarortaya çıkmıstır. Bu kurumları halk da desteklemis ve Fukaraperver Dernekleri vasıtasıile kimsesiz ve fakir çocuklara destek olmustur. I. Dünya Savası, Osmanlı toplumundainsan kaybının çok oldugu ve sosyal dengelerin bozuldugu bir savastır. Kaybedileninsanların geride bıraktıkları çocukların egitim ve barınması Darüleytamlar'dagerçeklestirilmistir. Darüleytamlar'da egitilen çocuklar daha çok meslekî anlamdaegitimler almıslar Almanya gibi Avrupa ülkelerine gönderilerek staj yapma imkânıbulmuslardır. Darüleytamlar'ın yasadıgı ekonomik darbogaz sebebiyle tasrateskilâtlarını ilga eden Darüleytam Umûm Müdürlügü, buralardaki ögrencileri stanbulsubelerine tasımıstır.Darüleytamlar'ın I. Dünya Savası boyunca yaptıgı isi Türkiye CumhuriyetiDevleti'nin kurulusunun öncesinde Himâye-i Etfal Cemiyeti devralmıstır. Harfnkılâbı'ndan sonra bizzat Atatürk'ün direktifleri ile Cemiyet'in ismi Çocuk EsirgemeKurumu olarak degistirilmis ve kimsesiz çocukların himaye ve egitimleri günümüzekadar bu kurum vasıtası ile gerçeklesmistir.

Abstract:
Throughout history, homeless children issue has been seen a government matterwhich all countries has had to handle with. Ottoman Empire sought to resolve this issueby using its government facilities as well as its civilian attempts. As long as theopportunities permitted, the Empire paid attention to the education of HomelessChildren.19th century was a period in which Ottoman Empire involved in wars that causedThe Empire lost a bunch of mankind. The state of refugees and homeless children (whocame with those refugees), which stem from Ottoman-Russian War, led OttomanStatesmen to develop solutions. As a natural result of this pursuit, the institutions, whichgovernment supported and undertook its management, such as Darülaceze, Darülhayr-ıÂli were founded. Those institutions were also supported by local people andcontributed to homeless and poor children with the help of ?Fukaraperver Association(which helped poor)?. WW1 was the war which caused lots of human loss and socialbalances. The children that people who died in the wars left were accommodated andtheir education was provided in ?Darüleytams?. These children educated inDarüleytams had mostly vocational lectures. They had internship opportunities by beingsent to European Countries such as Germany. Due to the economic crisis faced with,Darüleytam Head Office abolished the province departments and the children whostudied in those departments were taken to Istanbul Office.Himaye-i Etfal Association took over the duty which Darüleytam had doneduring WW1 before Republic of Turkey was established. After ?Letter Revolution?, thename of the Association was changed to Çocuk Esirgeme Kurumu personally with theorder of Atatürk. The education and protection of those children have been performedby means of Ç.E.K by now.