Mobil tabanlı bir öğrenme ortamının tasarlanması, uygulanması ve etkililiğinin incelenmesi
Design, implementation and investigation of a mobile based learning environment
Yazar: ÇİĞDEM ÇAVUŞ EZİN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN YILMAZ
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme Ana Bilim Dalı / Yaşam Boyu Öğrenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Mobil tabanlı eğitim = Mobile based education ; Mobil öğrenme = Mobile learning ; Model tabanlı öğretim = Model based teaching ; Tasarım = Design ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Günümüzde kişisel mobil cihazların kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte öğrenenler istenilen yer ve zamanda öğrenme içeriklerine erişebilmektedir. Alanyazın incelendiğinde, sınıf içi eğitim ortamlarının yanı sıra sınıf dışında da mobil tabanlı öğrenme ortamlarının öğretim faaliyetlerinde kullanımı ve sonuçlarını gösteren araştırmalara ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Bu amaçla mobil araç ve ortamlar, sınıf içi öğretim uygulamalarının sınıf dışında da sürdürülebilmesi noktasında oldukça önemli görülmektedir. Mobil öğrenme ortamlarının eğitimde kullanılması ve mobil tabanlı derslerin yaygınlaşması öğrenme süreç ve sonuçları açısından birçok fayda sağlamakla birlikte birlikte bir takım sorunların da ortaya çıkmasına yol açmıştır. Öğrencilerin yüzyüze eğitim süreçlerine oranla mobil tabanlı ders süreçlerinde zaman içerisinde güdülenmelerinde azalmalar yaşandığı, buna bağlı olarak da derslere katılımlarla ilgili sorunlar yaşadıkları görülmektedir. Mobil tabanlı öğrenme ortamlarından beklenilen başarının sağlanması için, öğrenme sürecinde öğrenenlerin güdülenmelerinin azalmamasının ve özdüzenleyici öğrenme becerilerinin gelişmiş olmasının, öğrenme ortamlarında öğrencileri daha fazla tutmaya ve başarılı olmaya teşvik edecek önlemler alınması önemlidir. Çünkü mobil tabanlı öğrenme ortamlarında öğrenenler kendi öğrenme sürecini yöneterek kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimi yaşamaktadır. Öğrenenlerin kendi öğrenme süreçlerini yöneterek başarılı olabilmeleri ise özdüzenleyici öğrenme becerilerinin gelişmiş olmasına bağlı olabilmektedir. 
Mobil tabanlı öğrenme ortamlarında öğrenenlerin öğrenme davranışlarına ilişkin birçok veri elde edilebilmekte ve değerlendirme sürecine katılabilmektedir. Bu anlamda öğrenme analitikleri, mobil tabanlı öğrenme ortamlarından elde edilecek çeşitli verilerin değerlendirilmesini sağlayarak, öğrenme ortam ve süreçlerinin öğrenen ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmasına/yeniden yapılandırılmasına, öğrenenlere yönelik müdahalelerde bulunulmasına imkân sağlamaktadır. Öğrenme analitikleri kullanılarak, öğrenenlere öğrenme ortamında kendi davranışlarını görebilmelerine olanak sağlayabilmek mümkündür. Öğrenenlere öğrenme ortamındaki öğrenme davranışlarını öğrenme analitiklerini kullanarak yansıtmanın, onların derse yönelik güdülenmelerini ve özdüzenleme becerilerini geliştireceği, buna bağlı olarak da akademik başarıyı artıracağı düşünülmektedir. Bu amaçla mobil tabanlı öğrenme ortamında öğrenme analitikleri kullanımının öğrencilerin akademik başarı, özdüzenleyici öğrenme becerileri ve güdülenmelerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma Bartın Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan ve Temel Bilgi Teknolojileri I dersini alan 49 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan rastgele atama sonucunda 25 öğrenci araştırmanın deney grubunu, 24 öğrenci ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney ve kontrol grubundaki öğrenciler mobil tabanlı bir öğrenme ortamı üzerinden bir akademik dönem boyunca eğitim almışlardır. Eğitim içerik ve materyalleri Moodle mobile öğrenme yönetim sistemine aktarılmış ve öğrencilerin kullanımına sunulmuştur. Deney grubu öğrencilerine mobil tabanlı öğrenme ortamı üzerindeki kendi öğrenme davranışları ile ilgili haftalık öğrenme analitikleri geri bildirim olarak gönderilmiş olup, kontrol grubu öğrencilerine öğrenme analitikleri gönderilmemiştir. Araştırma sürecinin sonunda deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarısı, özdüzenleyici öğrenme becerileri ve derse yönelik güdülenmeleri karşılaştırılmıştır. Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma desen olarak planlanmıştır. Nicel veriler; "Kişisel Bilgiler Formu","Temel Bilgi Teknolojileri Başarı Testi", "Özdüzenleyici Öğrenme Ölçeği", "Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği"  aracılığı ile toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı-yapılandırılmış öğrenci görüşlerini belirleme formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde, ölçeklerin öntest puanları kontrol edilerek sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olup olmadığına bakılmıştır. Bunun için Kovaryans (ANCOVA) analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, mobil öğrenme ortamında bulunan öğrencilere öğrenme analitiği geri bildirim desteği verilmesinin, deney grubu öğrencileri lehine, akademik başarı ve özdüzenleyici öğrenme becerileri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık meydana getirdiği görülmüştür. Ancak derse yönelik güdülenme açısından deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Yarı-yapılandırılmış öğrenci görüşlerini belirleme formlarından elde edilen bulgulara göre öğrenciler genel olarak öğrenme analitiklerini kendilerini düzenleme konusunda faydalı bulduklarını ve başarılarını artırdığı belirtilmektedir. Az sayıda öğrenci ise öğrenme analitiği sonuçlarının kendileri ile paylaşılmasının kendilerinde kaygıya neden olduğunu belirtmiştir.

Abstract:
Nowadays, as the use of personal mobile devices becomes widespread, learners can access learning content any place and time. When the literature is studied, there exsists the need for studies showing the use and results of mobile based learning environments in teaching activities as well as classroom educational environments. For this purpose, mobile tools and environments are considered to be very important in terms of maintaining classroom teaching practices outside the classroom. While the use of mobile learning environments in education and the spread of mobile-based courses have provided various benefits in terms of learning processes and results, they have led to a number of problems as well. It has been observed that there is a decrease in motivation of students in mobile based course processes compared to face-to-face education processes and that they have problems related to participation in classes. So as to achieve the expected success from mobile-based learning environments, it is important to ensure that learners' motivation in the learning process is not diminished, self-regulating learning skills are improved, and that measures should be taken to encourage students to be more successful in learning environments. Inasmuch as, in mobile-based learning environments, learners experience personalized learning by managing their own learning process. The ability of learners to be successful by managing their own learning processes can depend on the development of self-regulating learning skills. In mobile based learning environments, a great deal of data on learning behaviors of learners can be obtained and can be made use of in the evaluation process. In this sense, learning analytics provide the evaluation of various data obtained from mobile based learning environments, enabling the design and restructuring of the learning environment and processes in accordance with the learner's needs and providing interventions to learners. By using learning analytics, it is possible to ensure learners to see their own behaviors in a learning environment. It is thought that reflecting the learning behaviors of the learners in learning environment by using learning analytics will improve their motivation for the course and self-regulation skills and accordingly increase their academic achievement. For this purpose, it is aimed to study the effects of using learning analytics on students' academic achievement, self-regulatory learning skills and motivation in mobile based learning environment. The research has been conducted on 49 university students studying at Bartin University and taking Basic Information Technologies I course. As a result of random assignment, 25 students have formed the experimental group and 24 students have formed the control group. The students in the experimental and control groups have taken courses during an academic period on a mobile-based learning environment. Educational content and materials have been transferred to the Moodle mobile learning management system and have been made available to students. While weekly learning analytics have been sent to experimental group students about their own learning behaviors on mobile based learning environment, learning analytics haven't been sent to the control group students. At the end of the research, academic achievement, self-regulatory learning skills and motivation of the students in the experimental and control groups have been compared. Both quantitative and qualitative research methods have been used to analyze the data. Quantitative data have been gathered up through "Personal Information Form ", "Basic Information Technologies Achievement Test", "Self-Regulatory Learning Scale". On the other hand, qualitative data has been gathered up through semi-structured student opinions form. In the analysis of quantitative data, pre-test scores of the scales have been checked if there is a statistically significant difference between post-test scores. Covariance (ANCOVA) analysis has been used for this. In the analysis of qualitative data, content analysis method has been used.
At the end of the study, it was observed that giving support to the students in the mobile based learning environment in favor of the experimental group, showed a statistically significant difference on the academic achievement and self-regulating learning skills. However, there has been no statistically significant difference between the experimental and control group students in terms of motivation for the course. According to the findings obtained from the semi-structured student opinions form, the students stated that they find learning analytics useful in general and they would like to use it in future courses. A small number of students have stated that sharing the results of learning analytics with themselves has caused anxiety.