Total kalça artroplastili hastalarda yapay eklemi unutabilme becerisinin kinezyofobi ve fonksiyonel performansla ilişkisi
The relationship between kinesiophobia and functional performance with the ability to forgetting the artificial joint in patients with total hip arthroplasty
Yazar: AYKUT ÖZÇADIRCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRSOY COŞKUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Farkındalık = Awareness ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Kalça = Hip ; Kalça eklemi = Hip joint ; Kalça protezi = Hip prosthesis

Özet:
Özçadırcı A., Total Kalça Artroplastili Hastalarda Yapay Eklemi Unutabilme Becerisinin Kinezyofobi ve Fonksiyonel Performansla İlişkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi, 2019. Bu çalışmanın amacı, total kalça artroplastili (TKA) hastalarda yapay eklemi unutabilme becerisinin kinezyofobi ve fonksiyonel performansla ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 40-65 yaşları arasında cerrahinin üzerinden 1-3 yıl süre geçmiş 57 gönüllü TKA'lı birey dahil edildi. Bireylerin ağrıları Vizüel Analog Skalası ile değerlendirildi. Kalça normal eklem hareketi (NEH) gonyometre ile değerlendirilirken; kas kuvveti ise el dinamometresiyle değerlendirildi. Alt ekstremite uzunluk ölçümü için mezura kullanıldı. Yapay eklemi unutabilme becerisinin değerlendirilmesi için Unutulan Eklem Skoru (UES-12), fonksiyonel performansın değerlendirilmesi için 6-Dakika Yürüme Testi (6 DYT), hareket etme korkusunun değerlendirilmesi için Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) kullanıldı. Son olarak fonksiyonel durumun hasta perspektifinden değerlendirilmesi için Oxford Kalça Skoru (OKS) kullanıldı. Çalışmanın sonucunda UES-12 ile TKÖ arasında negatif yönde orta kuvvette (r=-0,571; p<0,001), UES-12 ile 6 DYT mesafeleri arasında pozitif yönde orta kuvvette ilişki bulundu (r=0,408; p<0,001). Aynı zamanda UES-12 ile OKS arasında ise negatif yönde iyi derecede korelasyon vardı (r=-0,613; p<0,001). Ayrıca bireylerin sağlam ve protezli taraf kalça abduksiyon kas kuvveti ve diz ekstansiyon kas kuvveti  arasında sağlam taraf lehine bir fark bulundu (p<0,05). Protezli ve sağlam taraf kalça NEH açıklıklarında ise adduksiyon  hariç diğer hareket açıklıklarında sağlam taraf lehine anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Sonuç olarak TKA'lı bireylerin yapay eklemi unutabilme becerisinin kinezyofobi ve fonksiyonel performansla ilişkili olduğu bulundu.  Bu sonuçlara göre; TKA'lı bireylerin cerrahi sonrası hareket etme korkularını azaltmayı, fonksiyonel performansını ve normal eklem hareket açıklıklıklarını artırmayı hedefleyen fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamaları yapılırken kişinin yapay eklem farkındalığının da göz önünde bulundurulmasının gerekliliği ve rehabilitasyon programına yapay eklem farkındalığını azaltmaya yönelik uygulamalar eklenmesi görüşüne  varıldı.

Anahtar Kelimeler: Artroplasti, Kalça, Kinezyofobi, Farkındalık, Fonksiyonel Performans.

Abstract:
Özçadırcı A., The relationship between kinesiophobia and functional performance with the ability to forgetting the artificial joint in patients with total hip arthroplasty, Hacettepe University, Graduate School of Health Sciences Institute, Master of Science Thesis in Orthopedic Physiotherapy and Rehabilitation Program, Ankara, 2019. The aim of this study was to investigate the relationship between kinesophobia and functional performance with the ability to forgetting the artificial joint in patients with total hip arthroplasty (THA). Fifty-seven volunteer patients aged between 40-65 years who underwent THA surgery in the last 1-3 years were included in this study. The pain of individuals was evaluated with Visual Analogue Scale . While the range of motion (ROM) the hip joint is evaluated with goniometer; muscle strength was assessed by hand dynamometer. The tape measure was used for lower extremity length measurement. The Forgotten Joint Score (FJS-12) for evaluating the ability to forgetting the artificial joint, the 6-Minute Walk Test (6 MWT) for the evaluation of functional performance, and the Tampa Kinesiophobia Scale (TSK) for evaluating kinesiophobia was used. Finally, the Oxford Hip Score (OHS) was used to evaluate the functional status from the patient perspective. As a result of the study, there was a moderate negative correlation between UES-12 and TSK (r = -0.571; p <0.001); and  moderate positive correlation between UES-12 and 6 MWT distances (r = 0.408; p <0.001). There was a moderate negative correlation between UES-12 and OHS (r = -0.613; p <0.001). There was also difference between the healthy and prosthesis side hip abduction muscle strength and knee extension muscle strength in favor of the healthy side (p<0.05). There was difference between the prosthesis and the healthy side hip ROM in favor of the healthy side in all ROM except adduction (p<0.05). As a result, the ability to forgetting the artificial joint in patients with THA was found to be related to kinesiophobia and functional performance. As a result of this study; It has been shown that awareness of artificial joint should be taken into consideration when performing physiotherapy and rehabilitation practices aiming at decreasing fear of movement, increasing functional performance and normal joint mobility. It was concluded that practices aimed at reducing the awareness of artificial joint should be added to the rehabilitation program.  

Keywords: Arthroplasty, Hip, Kinesiophobia, Awareness, Functional Capacity.