Türkçeden Arapçaya çevrilen çocuk kitaplarının dil, üslup ve biçim yönünden incelenmesi: Kâmil örneği
Analysis of children's books translated from Turkish to Arabic in terms of language, style and form: Kâmil example
Yazar: TUBA CANSIZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜRKAN DAĞBAŞI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Arapça = Arabic ; TEDA Projesi = TEDA Project ; Türkçe = Turkish ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çeviri, farklı milletlerin birbirini tanıması ve coğrafyasını anlamlandırmasından doğan iletişim ihtiyacını karşılamakta başat bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Türk edebiyatının dünya çapında dolanımını ve tanınmasını sağlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005 yılında "Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi" yürütülmeye başlanmıştır. Kısaca TEDA olarak adlandırılan program; Türk dilinde veya farklı dillerde Türk kültür, sanat ve edebiyat birikimini içeren, yurt içi veya dışında faaliyet gösteren yayıncılar tarafından yayımlanmış eserlerin uluslararası çapta tanıtılmasını teşvik eden çeviri, yayım ve tanıtım destek programıdır. Bu çalışmada 2016 yılında yayımlanan Şebnem Güler Karaca'nın "Kâmil ve Aşırı Geyik Hikayeleri" adlı hikaye serisi ve 2017 yılında Muhtap Muhammed tarafından çevirisi yapılarak "TEDA" Projesi kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri'nde yayımlanan aynı eserin çevirileri karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada kaynak ve erek eserlerin nitelikli çocuk edebiyatı ürünlerinin özelliklerine sahip olup olmadığının tespit edilmesi ve çeviri stratejileri bağlamında erek eserin yorumlanması amaçlanmıştır. Eserlerden seçilen kesitler karşılaştırmalı bir şekilde Gideon Toury'nin "Erek Odaklı Çeviri Kuramı" ışığında incelenmiştir. İlgili kuramın öngördüğü normlar bağlamında örnekler analiz edilerek ulaşılan bulgular, kuram kapsamında "kabul edilebilir" ve "yeterli" çeviri kavramları ile değerlendirilmiştir. İncelemenin sonucunda çeviri eserin erek kültür normları ve erek okur beklentilerini öncelediği tespit edilmiş olup hikaye çevirilerinin "kabul edilebilir çeviri" kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Çalışma değerlendirildiğinde kaynak ve erek eserin biçimsel ve içeriksel açıdan büyük bir oranda benzerlik taşıdığı ve nitelikli çocuk ürünleri arasında yer alabileceği varsayılmaktadır.

Abstract:
Translation plays a leading role in meeting the communication need arising from the fact that different nations know each other and make sense of their geography. In this context, in order to ensure the circulation and recognition of Turkish literature around the world, the Ministry of Culture and Tourism started to carry out the "Project for Supporting the Foreign Expansion of Turkish Culture, Art and Literature Works" in 2005 by the Ministry of Culture and Tourism of the Republic of Turkey. The program called TEDA in short; It is a translation, publication and promotion support program that encourages the international promotion of works published by publishers operating in the country or abroad, containing the accumulation of Turkish culture, art and literature in Turkish or in different languages. In this study, Şebnem Güler Karaca story series titled "Kâmil and Excessive Deer Stories" published in 2016 and the translation work published in the United Arab Emirates within the scope of the "TEDA" Project translated by Muhtap Muhammed in 2017 were examined in a comparative way. In the study, it is aimed to determine whether the source and target works have the characteristics of qualified children's literature products and to interpret the target work in the context of translation strategies. Selected sections from the works were examined comparatively in the light of Gideon Toury's "Target-Oriented Translation Theory". The findings obtained by analyzing the examples in the context of the norms stipulated by the relevant theory were evaluated with the concepts of "acceptable" and "adequate" translation within the scope of the theory. As a result of the analysis, it has been determined that the translated work prioritizes target culture norms and target reader expectations, and it has been concluded that story translations can be evaluated within the scope of "acceptable translation". When the work is evaluated, it is assumed that the source and target work have a great deal of similarity in terms of form and content and can be among the qualified children's products.