Batı Anadolu erken tunç çağı toplumlarında savaş ve çatışma
War and conflict in western Anatolian early bronze age societies
Yazar: METİN DORA
Danışman: PROF. DR. ÇİLER ÇİLİNGİROĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Çalışmada; Batı Anadolu'daki Erken Tunç Çağı (ETÇ) toplumlarında görülen şiddet, çatışma ve savaş izlerinin arkeolojik kanıtlar aracılığıyla incelenmesi ve bu kanıtların savaş tanımına uygunluğu sorgulanmıştır. Erken Tunç Çağı Batı Anadolu'da savaş ve şiddet hakkında yeterli bilgiye ulaşmak oldukça zordur. Bu sebeple savaşın varlığını sorgulamak ve kanıtlamak için arkeolojik veriler, insan kalıntıları, travma izleri, silah teknolojilerinin savaş ve çatışmanın niteliğine dair verdiği bilgiler, savunma sistemlerinin niteliği, yerleşim yerlerindeki yangın-yıkım tabakaları ve savaşın ikonografik göstergeleri gibi birçok unsur sistematik ve bütüncül bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda M.Ö. 3. binyılın başından itibaren daha örgütlü bir şekilde savaş ve şiddetin varlığı elde edilen verilerle ortaya koyulmuştur. ETÇ döneminde Batı Anadolu'da savaş ve şiddetin varlığının çalışmada esas alınan sistematikle değerlendirilmesi sonucunda gerek biyoarkeolojik veriler gerek silah, yangın ve savunma verileriyle var olduğu görülmektedir. Sadece ikonografik verilerin bu varsayımı kanıt olarak desteklememiş olmasının hem bu alanda yapılan çalışmaların azlığı hem de toplumsal yapının savaşın ritüelleşmesine zemin hazırlamadığından dolayı olduğu varsayılmıştır. Bu durumun, sanatsal temsillerin M.Ö. 3. binyılda şiddet ve savaşla ilgili temaları kapsamamasının önemli bir nedeni olabileceği ileri sürülmektedir. Tez çalışması kapsamındaki bölge ve dönem özelinde savaş ve şiddetin sembolizmiyle ilgili daha kapsamlı bir anlayışa ulaşmak için daha fazla veriye ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, gelecekte yapılacak akademik çalışmalarda biyoarkeolojik verilerin savaş açısından da incelenmesi savaş arkeolojisi alanında yapılacak çalışmalar için önerilmektedir.

Abstract:
The study examines the evidence of violence, conflict, and warfare in the Early Bronze Age (EBA) societies in Western Anatolia through archaeological findings, questioning the suitability of these pieces of evidence to the definition of warfare. Obtaining sufficient information about warfare and violence in the Early Bronze Age in Western Anatolia is quite challenging. Therefore, in order to question and substantiate the existence of warfare, archaeological data, human remains, trauma marks, the information provided by weapon technologies about the nature of warfare and conflict, the nature of defense systems, fire-destruction layers in settlements, and the iconographic indicators of warfare have been evaluated systematically and comprehensively. In this context, the presence of warfare and violence has been revealed more systematically from the beginning of the 3rd millennium BCE based on the obtained data. The systematic evaluation of the existence of warfare and violence in Western Anatolia during the EBA period, as considered in this study, indicates its presence through both bioarchaeological data and evidence of weapons, fire, and defense. The lack of support for this assumption solely through iconographic evidence is presumed to be due to both the scarcity of studies in this field and the fact that the social structure did not pave the way for the ritualization of warfare. It is suggested that this situation could be an important reason for the absence of artistic representations encompassing themes of violence and warfare in the 3rd millennium BCE. More data is needed to achieve a more comprehensive understanding of the symbolism of warfare and violence in the specific region and period covered by the thesis. Furthermore, it is recommended to examine bioarchaeological data from a warfare perspective in future academic studies, contributing to research in the field of warfare archaeology.