Vüs'at Orhan Bener'in eserleri üzerine bir araştırma
The Research of Vüs'at Orhan Bener's works
Yazar: SIDDIK TOKAR
Danışman: DOÇ.DR. ALAATTİN KARACA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
2849. ÖZET1922 yılında Samsun'da doğan ve 1950 yılında ?Dost? öyküsü ile Türkedebiyatına adım atar. Daha çok öykücü kimliğiyle ön plâna çıkan Bener, roman,oyun ve şiir türlerinde de eserler veren çok yönlü yazarlarımızdan biridir. Biz buçalışmamızda Bener'in bütün eserlerini inceledik.Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Amacımız yazarın önceliklehayatını, edebû yaşantısını ve sanat anlayışını ortaya koyarak romanlarının,öykülerinin, oyunlarının ve şiirlerinin edebi değerini tespit etmekti. Bu doğrultudayazarın, iki romanı, altı öykü kitabı, iki tiyatrosu, olay örgüsü, muhtevâ, biçim, şahıskadrosu, mekân, zaman, dil ve üslÃ»p açıdan incelendi. Şiirleri de temalar, biçim, dilve üslÃ»p açısından değerlendirildi.nsanı ön plâna alan ve ona değer veren Bener, daha çocuk yaşlarda babasınınöğretmenlik görevi ve sonraki yıllarda kendisinin askerlik görevi nedeniyleAnadolu'nun birçok il ve ilçelerinde bulunmuş ve bu yıllarda gerek yaşadıklarınıgerek tanık olduklarını eserlerinde yansıtır. Hayattan aldığı anlık bir olaydan yolaçıkarak oluşturduğu eserlerinde olaylar ve kişilerin çoğu gerçek yaşamdan alınır.Kendi deyimiyle ?Yaşayamadığım, bir bakıma yaşamayı tasarlayamadığım şeylerikolayca yazıya dökemedim.? Bener, romanlarında ve öykülerinde özellikle Egebölgesini mekân olarak kullanır. Ankara eserlerinde kullandığı bir diğer önemlimekândır. Bener, uzun tahlil ve betimlemelerden uzak sade bir dille akıcı bir üslupkullanır. Bener, kısa, kesik ve çarpıcı cümleler kullanır. Günlük konuşma dilininbütün sadeliği eserlerinde görülür. Dil ve üslÃ»bunun en belirgin özelliği ironikanlatımıdır. Bener standart dilden saparak bazı sözcüklerin dış biçimlerini bozarakkendine özgü bir anlatı dili kurar ve dış dünyada algıladıklarını kendine özgüsoyutlamalarla anlatır. lk öykülerinde diyaloga yer veren Bener, son dönem öykü veromanlarında iç monolog, bilinç akışı, iç diyalog tekniklerini kullanarak yoğun bir dilve anlatım yolunu seçer.1950 kuşağı içinde değerlendirilen Bener, çok üretken bir yazar değildir.Uzun aralıklarla eserlerini yazan Bener, az fakat nitelikli ve özgün eserler vücuda285getirir. Göz önünde ve medyatik olmayı sevmeyen yazar haliyle çok az, fakat seçkinbir okur kitlesine ulaşmıştır. Buna rağmen yazdığı eserlerle birçok ödül kazanır.Seksen yıllık yaşamı boyunca iki roman, altı öykü, iki tiyatro ve bir şiir kitabıkaleme alır. Bazı öyküleri yabancı dillere de çevrilmiştir.

Abstract:
28610. ABSTRACTVus?at O Bener who was born in Samsun in 1922 and passed away in Ankarain 2005 made his step in Turkish literature with this story called ?Friend? in 1950. heis renowned for writing stories. He is not only a story-writer but he is also an authorwho has some Works of novel, verse and plays. We have looked over all of Bener?sworking in our study.Our study consists of five parts. Our aim is to determine the literary worth ofhis novels, stories, plays and verses by examining primarily the author?slife,literature experience and art intelligence. Taken into consideration, the author?stwo novels, six stories, two plays have been looked over in terms of event, contentstype, characters, place, time, tangue and style. And his poems have been evaluated interms of the themes, literature and style.Bener who always saw human at the foreground and appreciated him,wandered and lived many towns and cities of Anatolia because of his father?steaching job and his military service in the following years. He added what he sawand what he lived into his working. By guiding himself from an instant incident, hedrew his characters and events from the real world. Bener used particularly theAgean Region as the place in his novels and stories. Ankara is the other importantplace that he used in his workings. In his words ?I couldn?t put Ankara is anotherimportant place that he used in his works the things I couldn?t live or contemplate tolive into writing.? Bener used a fluent way in a simple tongue that is far from longanalyses and descriptions. He used short, cutting and attractive statements. Allsimplicity of daily language is clear in his works. The clearest feature of languageand style is ironic expression. Bener creates an expression by keeping away from theStandard. Language changing outview of words and expresses with authenticabstractions that he perceived in the external world. In his first stories Bener useddialogs and in his later novels and stories he used figurative meanings, inworddialogs techniques.287Bener who was considered in 1950 generation is not a very productive author.Bener who wrote his workings with long intervals, creates few but distinguished andoriginal workings.The author Bener who does not like being in front of public eye and beingmediatic collected few but avalified readers. However, he wins several prizes.During his 80-year life time, Bener writes two novels, six stories, two theatre playsand poem book. And some strories have been translated into foreign languages.