Jinekolojik abdominal cerrahilerdepostoperatif ağrı tedavisinde erektör spinaplan bloğu, kuadratus lumborum bloğu vetransversus abdominis plan bloğuuygulamalarının karşılaştırılması
Comparison of erector spinae plane block, quadratus lumborum block and transversus abdominis plane block in postoperative pain treatment in gynecological abdominal surgeries
Yazar: HALİL İBRAHİM DEMİR
Danışman: PROF. DR. HAKKI ÜNLÜGENÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Çalışmamızda laparotomik jinekolojik abdominal cerrahi uygulanacak
hastalarda postoperatif ağrı tedavisi için erektör spina plan bloğu (ESPB), quadratus
lumborum bloğu (QLB), transversus abdominis plan (TAP) bloğu uygulamalarının
hasta kontrollü morfin tüketimi, postoperatif ağrı skoru, acil analjezik kullanımı, hasta
memnuniyet skorları ve yan etkiler üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, randomize ve çift kör olarak planlanan
çalışmamıza, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu kararı ve hastaların
yazılı bilgilendirilmiş onamı alındıktan sonra kadın hastalıkları ve doğum kliniği
tarafından ASA skoru 1 ve 2, yaşları 18-69 arası olan ve jinekolojik abdominal cerrahi
uygulanacak 80 hasta dahil edildi. Hastalar randomize ve çift kör olarak erektör spina
plan bloğu (Grup E), quadratus lumborum bloğu (Grup Q), transversus abdominis plan
bloğu (Grup T), kontrol grubu (Grup K) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Genel anestezi
uygulanan hastalara cerrahi tamamlandıktan sonra ve ekstübasyondan önce olacak
şekilde: Grup E'de: T12 seviyesinden toplam 40 ml %0,25 bupivakain (her bir taraf için
20 ml) ile bilateral ESP blok uygulandı. Grup Q'da: psoas major ile quadratus
lumborum kasları arasına toplam 40 ml %0,25 bupivakain (her bir taraf için 20 ml) ile
bilateral anterior QL blok uygulandı. Grup T'de: İç oblik ve transversus abdominis
kasları arasındaki anatomik nörofasyal alana toplam 40 ml %0,25 bupivakain (her bir
taraf için 20 ml) ile bilateral TAP blok uygulandı. Grup K'da: Yalnızca rutin intravenöz
hasta kontrollü analjezi protokolü uygulandı. Tüm olguların hasta kontrollü morfin
kullanmalarına izin verildi. Hastaların demografik verileri, postoperatif 1, 2, 6, 12, 24.
saatlerde hemodinamik verileri, HKA yöntemi ile morfin tüketimi, istirahat ve hareket
ile VAS değerleri, acil analjezik (meperidin) kullanımları, hasta memnuniyet skorları ve
yan etkiler kaydedildi.
Bulgular: Grupların demografik ve hemodinamik verileri benzerdi. Postoperatif
1. ve 2. saatlerde istirahatte ve hareket ile ağrı skorlarının E grubunda Q ve T gruplarına
kıyasla anlamlı derecede daha düşük olduğu, ancak morfin tüketiminin blok uygulanan
gruplar arasında benzer olduğu tespit edildi. Acil analjezik gereksiniminin Grup E, Grup
Q ve Grup T de 1. Saatte kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede
düşük olduğu, buna karşın hasta memnuniyet skorlarının ve yan etkilerin gruplar
arasında istatistiksel olarak fark göstermediği tespit edildi. Her ne kadar blok uygulanan
gruplarda blok uygulanmayan kontrol grubuna göre daha düşük VAS ve morfin
tüketimleri belirlenmiş olmasına karşın blok uygulanan E, Q ve T grupları arasında
morfin tüketimleri açısından istatistiksel fark tespit edilemedi.
Sonuç: Laparotomik abdominal jinekolojik cerrahilerde postoperatif ağrı
tedavisi için erektör spina plan bloğunun, quadratus lumborum bloğu ve transversus
abdominis plan bloğuna kıyasla daha düşük ağrı skorlarına sebep olduğu fakat
postoperatif morfin tüketimleri açısından blok uygulanan gruplar arasında anlamlı
farklılık olmadığı kanısına varıldı.
Anahtar Kelimeler: Erektör spina plan bloğu, quadratus lumborum bloğu, transversus
abdominis plan bloğu, bupivakain, morfin, Hasta kontrollü
Analjezi (HKA)

Abstract:
Comparison of erector spinae plane block, quadratus lumborum block and
transversus abdominis plane block in postoperative pain treatment in
gynecological abdominal surgeries
Objective: Our study aimed to compare the effects of erector spinae plane block
(ESPB), quadratus lumborum block (QLB), and transversus abdominis plane (TAP)
block on patient-controlled morphine consumption, postoperative pain score,
emergency analgesic use, patient satisfaction scores, and side effects for postoperative
pain management in patients undergoing open gynecologic abdominal surgery.
Materials and Methods: Our prospective, randomized and double-blind study
was planned after the decision of the Ethics Committee of the Faculty of Medicine of
Çukurova University and the written informed consent of the patients were obtained. 80
patients with ASA scores of 1 and 2, aged between 18-69 and undergoing gynecological
abdominal surgery were included in the gynecology and obstetrics clinic. The patients
were randomly and double-blindly divided into 4 groups as erector spinae plane block
(Group E), quadratus lumborum block (Group Q), transversus abdominis plane block
(Group T), and control group (Group K). In the patients who underwent general
anesthesia, after the completion of surgery and before extubation: In Group E: ESP
block was applied with a total of 40 ml of 0.25% bupivacaine (20 ml for each side) at
the T12 level bilaterally. In Group Q: bilateral anterior QL block was applied with a
total of 40 ml of 0.25% bupivacaine (20 ml for each side) between the psoas major and
quadratus lumborum muscles. In Group T: bilateral TAP block was applied with a total
of 40 ml of 0.25% bupivacaine (20 ml for each side) to the anatomic neurofascial area
between the internal oblique and transversus abdominis muscles. In Group K: Only
routine intravenous patient-controlled analgesia protocol was applied. All patients were
allowed to use patient-controlled morphine. Demographic data of the patients,
hemodynamic data at postoperative 1, 2, 6, 12, and 24th hours, morphine consumption
with the PCA method, VAS values at rest and with movement, emergency analgesic
(meperidine) use, patient satisfaction scores, and side effects were recorded.
Results: The demographic and hemodynamic data of the groups were similar. It
was found that the pain scores at rest and with movement were significantly lower in the
E group compared to the Q and T groups at the 1st and 2nd hours postoperatively, but
the morphine consumption was similar between the block groups. It was found that the
need for emergency analgesics was statistically significantly lower in Group E, Group Q
and Group T at the 1st hour compared to the control group, whereas patient satisfaction
scores and side effects did not show statistically significant differences between the
groups. Although lower VAS and morphine consumptions were determined in the
block-applied groups compared to the control group without block, no statistical
difference was detected in terms of morphine consumption between the block-applied
E, Q and T groups.
Conclusion: It was concluded that the erector spinae plane block caused lower
pain scores compared to the quadratus lumborum block and transversus abdominis
plane block for postoperative pain management in patients undergoing open abdominal
gynecological surgeries, but there was no significant difference between the block
groups in terms of postoperative morphine consumption.
Keywords: Erector spinae plane block, quadratus lumborum block, transversus
abdominis plane block, bupivacaine, morphine, patient-controlled
analgesia