Öğretmen adaylarının nükleer enerji kullanımına yönelik informal muhakemeleri üzerine karma yöntem araştırması
A mixed method study on pre-service teachers' informal reasonings for nuclear energy usage
Yazar: HALİL İBRAHİM SAĞLAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ EROĞLU
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; İnformal mantık = Informal logic

Özet:
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretim Programları'na göre öğrencilerin düşüncelerini farklı gerekçelerle etkili bir biçimde savunmaları, arkadaşların iddialarını çürütmek amacıyla karşıt argümanlar geliştirebildikleri ortamların yer alması gerekmektedir. Bu tip ortamların oluşması için sosyobilimsel konu müfredatını etkili bir şekilde uygulamak gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı ise; müfredatın uygulayıcıları olacak olan öğretmen adaylarının nükleer enerji kullanımına yönelik informal muhakemelerini; karar verme, informal muhakeme ve argüman biçimleri açısından ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir şehrin devlet üniversitesinde öğrenim gören fen bilgisi öğretmenliği, sınıf öğretmenliği ve sosyal bilgiler eğitimi anabilim dalı lisans programı 4. sınıf 100 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının nükleer enerji kullanımına yönelik informal muhakemelerini bütüncül ve zengin bir çerçevede incelemek için nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırma modelinden yararlanılmıştır. Öğretmen adaylarının informal muhakemesini önce nitel sonrasında nitel bulguları nicel hale getirerek bütüncül olarak derinlemesine araştırıldığından dolayı keşfedici sıralı karma yöntem deseninden yararlanılmıştır. Araştırma verilerini toplamak için Wu ve Tsai (2007) tarafından geliştirilen açık uçlu anket soruları kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında öncelikle nitel veri analizi yapılmıştır, sonrasında nitel veriler nicelleştirilmiştir. Nitel analiz yapılırken içerik analizi; nicel analiz yapılırken, değişkenler normal dağılım varsayımı karşılanmadığından ikili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U-Testi, üç ya da daha fazla örneklem grubundan elde edilen verilerin karşılaştırılmasında için Kruskal-Wallis testi, çapraz tablo ve ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının büyük bir oranda nükleer santrallerin kurulmasına yönelik kanıta dayalı ve pozitif bakış açılarına sahip olduklarına ulaşılmıştır. Verilen cevaplar incelendiğinde ise öğretmen adaylarında sosyal ve ekoloji odaklı informal muhakeme biçimlerinin daha ağır bastığı bir durum ortaya çıkmıştır. Ortaya konulan argüman biçimlerinde ise destekleyici argüman sayıları, çürütücü argüman sayılarına oranla oldukça fazladır. İnformal muhakeme seviyeleri bakımından ise öğretmen adaylarının yüksek bir muhakeme seviyesine sahip olduklarını söylemek mümkündür. Müfredatta yer alan sosyobilimsel konuların uygulayıcısı olacak olan öğretmen adaylarının hem bilgi hem de tecrübe kazanmaları için lisans programında sosyobilimsel konu içerikli argümantasyon çalışmaların yapılacağı derslerin olması gerekmektedir.

Abstract:
According to Ministry of National Education Curriculum, an environment is required to take place for students to defend their opinions in an efficient way with different reasons and to raise counter-arguments with the purpose of confuting their friends' thoughts. To develop this kind of environments, it is necessary to carry out Socioscientific issue curriculum effectively. The purpose of this study is to reveal informal reasonings of the pre-service teachers who are to become the practitioners of curriculum for nuclear energy usage in terms of decision-making, informal reasoning and argument modes. The practice group of the study consists of senior 100 pre-service teachers, chosen by criteria sampling method from purposive sampling methods, studies in department of social sciences education, science teaching and primary school teaching in state university of a city somewhere in Central Anatolia Region. To examine pre-service teachers' informal reasonings for nuclear energy usage within holistic and rich view, mixed method research model, which uses qualitative and quantitative research methods together, is practiced. Exploratory sequential mixed method is used because informal reasonings of pre-service teachers are investigated thorough integrally by investigating first qualitative then making qualitative findings quantitative. To collect the data, open-ended survey questions, developed by Wu and Tsai (2007) are used. During the data analysis stage, first qualitative data analysis is made then qualitative analysis are subjected to quantification. At the qualitative data analysis stage, content analysis made use of while quantitative data analysis stage Mann-Whitney U-Test, Kruskal-Wallis test, crosstab and chi-square test are taken into use. In addition to results obtained from the study, it is determined that the pre-service teachers greatly have evidence based and positive point of view on establishment of nuclear power plant. When the given answers are examined, a case is emerged which is social and ecology oriented informal reasonings of pre-service teachers are more outweigh. In presented argument modes supportive argument numbers are pretty great compared to rebuttal argument numbers. In terms of informal reasoning level, it is possible to say pre-service teachers have a high level of reasoning. The graduate program must include classes to make argumentation studies consisting socioscientific issues on the purpose of making the pre-service teachers, who are to become the practitioner of socioscientific issues in curriculum, gain knowledge and experience.