Spor yaşam koçluğu uygulamalarının lise öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerine ve liderlik özelliklerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of sports life coaching practices on social skill levels and leadership characteristics of high school students
Yazar: İBRAHİM AYDINLI
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAD SERTBAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, İstanbul ili, Başakşehir ilçesinde yer alan ve Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Başakşehir Anadolu Lisesi'nde eğitimlerini sürdüren dokuzuncu sınıf öğrencilerine yönelik bir spor yaşam koçluğu programı geliştirmek ve programın, öğrencilerin sosyal beceri değerlendirme düzeyleri ve gençlik liderlik özelliklerine etkilerinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırmada nicel veri toplama yöntemleri tercih edilmiştir. Çalışma deseni olarak ise ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu 32 öğrenci kontrol, 32 öğrenci deney olmak üzere toplam 64 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubuna sekiz hafta, haftada iki gün 90 dakikalık spor yaşam koçluğu programı uygulanmıştır. Spor yaşam koçluğu programı uygulanma sürecinde açık sunum yöntemi, gösterip yaptırma yöntemi, gösteri yöntemi, egzersiz ve aktif katılım gibi yöntem ve tekniklerden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında spor yaşam koçluğunun etkililiğinin ortaya konabilmesi amacıyla "Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği" ile "Gençlik Liderlik Özellikleri Ölçeği" kullanılmıştır.
Bulgular: Deney grubunu oluşturan öğrencilerin sosyal beceri değerlendirme düzeyleri ve gençlik liderlik özellikleri ön test-son test puan ortalamaları arasında son test lehine anlamlı bir farklılık bulunurken (p<.01), kontrol grubunu oluşturan öğrencilerin sosyal beceri değerlendirme düzeyleri ve gençlik liderlik özellikleri puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p>.05). Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sosyal beceri değerlendirme düzeyleri ve gençlik liderlik özellikleri son test puan ortalamalarına bakıldığında deney grubu lehine anlamlı farklılık oluştuğu belirlenmiştir (p<.01).
Sonuç: Spor yaşam koçluğu programı kapsamında gerçekleştirilen çeşitli etkinlikler sonucunda  programa dahil edilen öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında sosyal beceri düzeyleri ve gençlik liderlik özelikleri bakımındann artış sağlandığı görülmektedir. Programın duygusal farkındalık, problem çözme, planlama, grup etkileşimi ve sorumluluk gibi alanlarda etkili olduğu saptanmıştır. Program öğrencilerin hem sosyal hem de kişisel gelişimlerine önemli katkılar sağlamıştır. Bu nedenle spor yaşam koçluğu programının öğrencilerin sosyal ve kişisel gelişimlerini desteklemek amacıyla eğitim sisteminde yaygınlaştırılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Spor Yaşam Koçluğu, Liderlik, Sosyal Beceri

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to develop a sports life coaching program for ninth grade students studying at Başakşehir Anatolian High School, affiliated with the Ministry of National Education, in Başakşehir district of Istanbul province, and to examine the effects of the program on students' social skill evaluation levels and youth leadership characteristics.
Method: Quantitative data collection methods were used in the research. As the study design, an experimental design with a pretest-posttest control group was preferred. The study group consists of a total of 64 students, 32 of whom are control students and 32 of whom are experimental students. A 90-minute sports life coaching program was applied to the experimental group for eight weeks, two days a week. During the implementation of the sports life coaching program, methods and techniques such as open presentation, demonstration, exercise and active participation were used. With in the scope of the study, "Social Skills Evaluation Scale" and "Youth Leadership Characteristics Scale" were used to reveal the effectiveness of sports life coaching.
Findings: A significant difference was determined in favor of the post-test between the social skills evaluation levels and youth leadership characteristics pre-test post-test mean scores of the students in the experimental group (p<.01). It was concluded that there was no significant difference between the social skills evaluation levels and youth leadership characteristics mean scores of the students in the control group (p>.05). When the social skills evaluation levels and youth leadership characteristics post-test mean scores of the experimental and control group students were examined, it was determined that there was a significant difference in favor of the experimental group (p<.01). 
Result: As a result of various activities carried out within the scope of the sports life coaching program, it is observed that there is an increase in the pre-test and post-test scores of the students included in the program in terms of social skill levels and youth leadership characteristics. It has been determined that the program is effective in areas such as emotional awareness, problem solving, planning, group interaction and responsibility. In this context, the program has made significant contributions to both the social and personal development of the students. Therefore it is recommended that the sports life coaching program be widespread in the education system in order to support the social and personal development of the students.

KeyWords: Sports Life Coaching, Leadership, Social Skills