Genç yetişkinlerde; el, ayak ve göz baskınlığının yüz asimetrisi ile ilişkisi
The relation of the preferences of hand, foot and eye with the facial asymmetries of young adults
Yazar: RAHŞAN KARAÇAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET HALUK ULUUTKU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Asimetri = Asymmetry ; Ayak = Foot ; Baskınlık = Dominance ; El = Hand ; Genç yetişkinler = Young adult ; Yüz asimetrisi = Facial asymmetry

Özet:
İnsan vücudu bilateral simetrik olarak gelişirken; genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak tam bir simetri oldukça nadir görülür. Yüz asimetrisi de sıklıkla görülür ve şiddetine bağlı olarak dikkat çekici hale gelir. Yetişkinlerin 2/3'ünün sol kraniyofasiyal bölgelerinin hafifçe büyük olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Yüzün sol tarafının büyüklüğünün; toplumda çok daha sık görülen sağ el ve sağ ayak baskınlığı ile sonuçlanan sol serebral hemisferin dominansının gelişim sırasında yaptığı etkinin sonucu olduğu düşünülmektedir. El baskınlığı ile yüz asimetrileri arasındaki ilinti yapılan çalışmalar ile gösterilmiş olmasına rağmen; böyle bir çalışma el, ayak ve göz baskınlığı için yapılmamıştır. Bu amaçla yapılan çalışmaya; KTÜ Tıp Fakültesi ve Diş Hekimliği Fakültesi öğrencilerinden oluşan toplam 131 öğrenci katılmış olup, bunların 73'ü erkek (%55.7), 58'i kadındır (%44.3). Öğrencilerin yaş ortalaması; erkeklerde 22.19±1.64, kadınlarda ise 22.32±1.57'dir. Öğrencilerin yüzlerinin hazırlanan bir planda beş ayrı açıda resimleri çekilmiş ve bu resimler üzerinde TpsDig2 programı kullanılarak sağ ve sol yarıları karşılaştırmak üzere 25 adet mesafe (toplam 50) ve 14 adet açı (toplam 28) ölçümü yapılmıştır. Öğrencilerin el baskınlıkları "Edinburg El Tercihi Anketi" ile belirlenirken, ayak baskınlıklarının belirlenmesi için ise, "Waterloo Ayak Tercihi Anketi"nin revize edilmiş şekli kullanılmıştır. Öğrencilerin göz baskınlıkları; delikli kart testi ve parmak işaret testi ile belirlenmiştir. Öğrencilerin yüzlerinde yapılan mesafe ve açı ölçümleri ortalamalarının el, ayak ve göz baskınlıkları ile olan ilişkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda; el baskınlığı ve ayak baskınlıklarının benzer hemisferik temsil özelliklerine bağlı olarak, baskın olan tarafın karşı tarafı yüz yarısında, yüzün öne doğru daralıp yana doğru büyümesi şeklinde kendini gösteren bir asimetriye neden olduğu gösterilmiştir. Göz baskınlığının ise hangi hemisferde temsil edildiği ile ilgili tartışmalı sonuçlar olmasına rağmen; yaptığımız bu çalışmada, göz baskınlığının daha çok, baskın göz olan tarafın karşı tarafındaki hemisferde temsil edildiğini ve bunu destekler biçimde, yüz asimetrisinin daha belirgin veya daha az görünür olmasına neden olduğuna dair sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Although the human body develops with bilateral symmetry, precise symmetry is seen rarely due to genetic and environmental effects. Facial asymmetry is very common in the average population and takes more attention as the severity of the asymmetry worsens. About two-thirds of humans have a slightly larger left craniofacial region. It has been thought that this kind of asymmetry is the consequence of affected left face half by left hemisphere dominance which shows itself as the right handedness and right footedness. Although lots of studies have been made about the relationship of handedness with facial asymmetry, there is no study showing the relation of handedness, footedness, and eyedness with facial asymmetries. In the study, 131 students of KTU Faculty of Medicine and Faculty of Dentistry were evaluated who were 73 male(%55.7) and 58 female (%44.3) with ages of 22.19±1.64 and 22.32±1.57 respectively. Students have been photographed in five planes in a preset manner, and 25 distances (50 in total) and 14 angles (28 in total) calculated with TpsDig2 software on every right and left hemifaces of the subjects. While handedness of the students were assessed on the "Edinburgh Handedness Inventory", footedness were set with a revised version of the "Waterloo Footedness Questionnaire". Eyedness of the students were assessed with a hole-in-the-card test and finger-pointing test. The relationship of the students' handedness, footedness, and eyedness with the averages of distance and angle measurements obtained from students' hemifaces had been investigated statistically. It has been shown that due to the opposite side of the hemispheric representation of handedness and footedness, hemifaces of the students opposite to the preference site have narrowed in anteroposterior planes while enlarged in lateral (coronal) planes. Although the hemispheric representation of the eyedness is controversial, in this study we have found results support that eyedness was represented on the opposite hemisphere which shows itself with worsening or improving the facial asymmetries.