Öğrenci yurdu işletmelerinde çalışan yiyecek ve içecek (mutfak) personeline verilen gıda hijyeni eğitiminin, personelin gıda hijyeni bilgi, tutum ve davranış düzeyi üzerine etkisinin incelenmesi: Aydın ili örneği
Investigation of the effect of food hygiene training given to food and beverage (kitchen) personnel working in student dormitory enterprises on the level of food hygiene knowledge, attitude and behavior of the personnel:the case of Aydin province
Yazar: NAZMİ SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ERGÜN ÖMER GÖKSOY ; DOÇ. DR. SERAP GÖKÇE ESKİN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖĞRENCİ YURDU İŞLETMELERİNDE ÇALIŞAN YİYECEK VE İÇECEK (MUTFAK) PERSONELİNE VERİLEN GIDA HİJYENİ EĞİTİMİNİN, PERSONELİN GIDA HİJYENİ BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞ DÜZEYİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: AYDIN İLİ ÖRNEĞİ
Savaş N. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2023.
Amaç: Bu araştırma, öğrenci yurdu işletmelerinde çalışan yiyecek-içecek (mutfak) personeline verilen gıda hijyeni eğitiminin, personelin gıda hijyeni bilgi, tutum ve davranış düzeyi üzerine etkisini incelemek amacı ile yürütülmüştür.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test- son test- 1 aylık izlem randomize kontrollü yarı deneysel yöntem kullanılarak, Aydın ili Efeler ilçesine bağlı 3 öğrenci yurdunun idari binasında, Ocak 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında 30 deney grubu, 30 kontrol grubu olmak üzere toplamda (n:60) mutfak personeli üzerinde yürütülmüştür. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve ''Gıda Hijyeni Bilgi, Tutum ve Davranış Düzeyi Ölçeği'' ile toplanmıştır. Eğitim sonunda deney grubuna; uzman araştırmacılar tarafından hazırlanmış "Gıda Hijyeni Eğitim Kitapçığı" verilmiştir. Verilerin analizinde ise, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, GPower, Ki-Kare, Student-t, ANOVA ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan mutfak personelinin ön test ve son test 'Gıda Hijyeni Bilgi, Tutum ve Davranış Düzeyi Ölçeği' toplam ve alt puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Bu çalışmada, gıda hijyeni eğitimi verilmeden önce, personelin hijyen bilgi, tutum ve davranış düzeyi ön test toplam puanları sırasıyla, (t=-0,988, p=0,323), (t=-0,509, p=0,611), (t=-1,953, p=0,051) bulunurken; eğitim verildikten sonraki son test toplam puanları sırasıyla, (t=-5,405, p=0.000), (t=-5,670, p=0.000), (t=-6,744, p=0.000) bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Bu çalışmada alanında uzman bir diyetisyen tarafından verilen gıda hijyeni eğitiminin, mutfak personelinin gıda hijyeni bilgi, tutum ve hijyen (davranış) düzeyini önemli oranda artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda eğitim alan personelin bilgi düzeyinin, kontrol grubundaki (eğitim almayan) personele göre daha yüksek olduğu sonucu tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Öğrenci Yurtları, Eğitim, Gıda Hijyeni, Mutfak Personeli, TBS.

Abstract:
INVESTIGATION OF THE EFFECT OF FOOD HYGIENE TRAINING GIVEN TO FOOD AND BEVERAGE (KITCHEN) PERSONNEL WORKING IN STUDENT DORMITORY ESTABLISHMENTS ON THE PERSONNEL'S FOOD HYGIENE KNOWLEDGE, ATTITUDE, AND BEHAVIOR LEVEL: THE CASE OF AYDIN PROVINCE
Savas N. Aydın Adnan Menderes University, Institute of Health Sciences, Veterinary Medicine Food Hygiene and Technology Program, Ph.D. Thesis, Aydın, 2023. 
Objective: This research was conducted to examine the effect of food hygiene training given to food and beverage (kitchen) personnel working in student dormitory establishments on the level of food hygiene knowledge, attitude and behavior of the personnel.
Material and Methods: The research was conducted on a total of (n:60) kitchen staff, 30 of which were in the experimental group and 30 in the control group, between January 2022 and June 2022, in the administrative buildings of 3 student dormitories in Aydın province Efeler district, using the pre-test-post-test- 1-month follow-up randomized controlled quasi-experimental method. The data were collected with "Personal Information Form" and "Food Hygiene Knowledge, Attitude and Behavior Level Scale". At the end of the presentation, the experimental group was given the "Food Hygiene Training Booklet" prepared by the expert researchers. In addition to descriptive statistics, GPower, Chi-Square, Student-t, ANOVA, and Mann-Whitney U tests were used in the analysis of the data.
Results: A statistically significant difference was found between the pre-test and post-test ''Food Hygiene Knowledge, Attitude and Behavior Level Scale'' total and sub-scores of the kitchen personnel participating in the study (p<0.05). In this study, before the food hygiene training was given, the pre-test total scores of the hygiene knowledge, attitude and behavior level of the personnel were found to be (t=-0,988, p=0,323), (t=-0,509, p=0,611), (t=-1,953, p=0,051), respectively; while the post-test total scores after the training were found to be (t=-5,405, p=0. 000), (t=-5,670, p=0.000), (t=-6,744, p=0.000), respectively (p<0.05).
Conclusion: In this study, it was concluded that the food hygiene training given by a dietitian who is an expert in the field significantly increased the food hygiene knowledge, attitude and hygiene (behavior) level of the kitchen person. At the same time, it was found that the knowledge level of the personnel who received training was higher than the personnel in the control group (who did not receive training).
Keywords: Student Dormitories, Education, Food Hygiene, Kitchen Personnel, TBS.