Uluslararası ticaretin finansmanında kullanılan blok zinciri teknolojisi ve kripto paraların borsa endeksleri ile ilişkisi: Amerika, İngiltere, Çin, Japonya, Türkiye örneği
The relationship of blockchain technology and crypto coins used in the financing of international trade and exchange indexes: The case of America, England, China, Japan, Turkey
Yazar: ALPER KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ÜÇAY
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Teknolojinin çağımıza getirdiği yeni buluşlar sayesinde geleneksel birçok yöntem ve uygulamalar pozitif anlamda değişime uğramıştır. Son yılların en büyük değişim geçiren sektörlerinden birisi ise şüphesiz ki ticaret, ekonomi ve finans sektörüdür. Bu bağlamda 2009 yılında daha güvenilir, daha hızlı ve merkezi olmayan bir ödeme sistemi ihtiyacını karşılamak için Bitcoin piyasaya sürülmüş, Bitcoin ile birlikte diğer dijital para birimleri ile de bu sektörün popülerliği hızla yükselmiştir ve günümüzde de popülerliğini arttırmaya devam etmektedir. 
Günümüz dünyasında birçok işlemin yazılımlar sayesinde veri dilinde dijitalleşmesi, paranın elektronik hale gelmesi, dijital paranın transfer hızı ve düşük transfer maaliyetleri, özellikle uluslararası ticaretin finansmanınına birçok kolaylık getirmiştir. Blok zinciri teknolojisi sayesinde uluslararası ticaretteki finansal enstrümanların işlem süreçlerinde yer alan belgeler akıllı sözleşmeler biçiminde verilerle programlanarak dijital ortamda yürütülmektedir. 
Bu çalışmada Amerika, İngiltere, Çin, Japonya ve Türkiye'deki borsaların, Kripto piyasasında en yüksek hacme sahip otuz kripto paradan oluşan ve kripto para piyasasının pazar payının çoğunluğunu oluşturan CCI30 endeksi ile ilişkisi incelenmiştir. 
Çalışmada 07 Nisan 2015 – 22 Nisan 2022 tarihleri arasındaki 1494 günlük veriler baz alınarak, CCI30 endeksi ile Dow Jones, FTSE100, SSEC, NIKKEI225 ve BIST100 endeksleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) Birim Kök Testi ve yapısal kırılma, Fourier KPSS durağanlık analizi, ARDL Otoregresif Eşbütünleşme Sınır Testi ve Granger Nedensellik Sınaması uygulanmıştır. FMOLS ve DOLS modellerinden elde edilen bulgular ve ARDL sonuçlarına göre CCI 30 kripto para borsasının uzun dönemde Dow Jones, NIKKEI 225, BIST100 ve FTSE 100 endekslerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Tek farklılık ise SSEC borsasında gözlemlenmiş ve herhangi bir ilişki tespi edilememiştir. Uygulanan Granger Nedensellik Testi bulgularına göre ise; CCI 30 ile SSEC borsası arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Aynı zamanda CCI 30 ile Dow Jones değişkenlerine dair elde edilen bulgulara göre yalnızca Dow Jones değişkeninden CCI 30 değişkenine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Granger nedensellik testinin uygulandığı CCI 30 ile ayrı ayrı olmak üzere NIKKEI 225, BIST 100 ve FTSE 100 arasında bir nedensellik ilişkisi bulunmamıştır. NIKKEI 225, BIST 100 ve FTSE 100 üzerinde yaşanan fiyat değişimlerinin, CCI 30 üzerinde yaşanan fiyat değişimlerini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Thanks to the new inventions brought by technology to our age, many traditional methods and applications have changed positively. One of the sectors that has undergone the greatest change in recent years is undoubtedly the trade, economy and finance sectors. In this context, Bitcoin was launched in 2009 to meet the need for a more reliable, faster and decentralized payment system, and the popularity of this sector has increased rapidly with Bitcoin and other digital currencies, and it continues to increase its popularity today.
In today's world, the digitalization of many transactions in the language of data, electronic money, the transfer speed of digital money and low transfer costs have brought many conveniences, especially to the financing of international trade. Thanks to the blockchain technology, documents in the transaction processes of financial instruments in international trade are programmed with data in the form of smart contracts and carried out in digital environment.
In this study, the relationship of stock markets in America, England, China, Japan and Turkey with the CCI30 index, which consists of thirty cryptocurrencies with the highest volume in the crypto market and constitutes the majority of the market share of the crypto money market, has been examined.
In the study, the Extended Dickey Fuller (ADF) Unit Root Test and structural break, Fourier KPSS stationarity, in order to examine the relationship between the CCI30 index and Dow Jones, FTSE100, SSEC, NIKKEI225 and BIST100 indices, based on 1494-day data between 07 April 2015 – 22 April 2022. analysis, ARDL Autoregressive Cointegration Boundary Test and Granger Causality Test were applied. Findings from FMOLS and DOLS models and ARDL results reveal that CCI 30 cryptocurrency exchanges are affected by Dow Jones, NIKKEI 225, BIST100 and FTSE 100 indices in the long run. The only difference was observed in the SSEC stock exchange and no relationship could be detected. According to the applied Granger Causality Test findings; A bidirectional causality relationship was found between CCI 30 and SSEC stock exchange. At the same time, according to the findings regarding the CCI 30 and Dow Jones variables, a unidirectional causality relationship was found only from the Dow Jones variable to the CCI 30 variable. No causal relationship was found between NIKKEI 225, BIST 100 and FTSE 100, separately with CCI 30 where Granger causality test was applied. It has been concluded that price changes over NIKKEI 225, BIST 100 and FTSE 100 do not affect price changes over CCI 30.