Ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın aracılık rolleri
The mediating roles of mindfulness in marriage and mindfulness in parenting in the relationship between parents' dispositional mindfulness and emotion regulation of their children
Yazar: EZGİ GÜNEY UYGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER MERVE ERUS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile 6-10 yaş arasındaki 
çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve 
ebeveynlikte bilinçli farkındalığın seri aracılık rolünü belirlemek amacıyla 
gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, doğum 
sırası, ebeveynlerin çalışma durumu, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyi 
değişkenlerine göre çocukların duygu düzenleme becerilerinde anlamlı farklılık olup 
olmadığı incelenmiştir. Araştırmaya evli ve 6-10 yaş arasında çocuk sahibi olan 333 
ebeveyn (261 anne ve 72 baba) katılmıştır ve çocukların duygu düzenlemeleri 
ebeveynler tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmada, "Kişisel Bilgi Formu", 
"Duygu Ayarlama Ölçeği", "Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Evlilikte Bilinçli 
Farkındalık Ölçeği" ve "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır.
Çocukların duygu düzenlemelerinde cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, 
ebeveynlerin çalışma durumu, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyi değişkenleri 
açısından anlamlı derecede farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız 
gruplar t-testi; yaş değişkeni açısından anlamlı derecede farklılık olup olmadığını
belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Ebeveynlerin 
bilinçli farkındalıkları ile çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide 
evlilikte bilinçli farkındalık ve ebeveynlikte bilinçli farkındalığın seri aracılık rolünü 
belirlemek amacıyla AMOS paket programında yapısal eşitlik modeli (YEM) ve 
bootstrap yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çocukların duygu 
düzenleme becerilerinde cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynlerin yaşı ve 
çalışma durumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılık bulunmamıştır. Yaş 
ve ebeveynlerin eğitim düzeyi açısından anlamlı derecede farklılık bulunmuştur. 
YEM ve bootstrap yöntemi sonucunda ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları ile 
çocuklarının duygu düzenlemeleri arasındaki ilişkide evlilikte bilinçli farkındalık ve 
ebeveynlikte bilinçli farkındalığın kısmi seri aracı etkisi olduğu bulunmuştur. 
Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler 
sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: 6-10 yaş, Duygu Düzenleme, Bilinçli Farkındalık, Evlilikte 
Bilinçli Farkındalık, Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık

Abstract:
This research aims to determine the serial mediating role of mindfulness in marriage 
and mindfulness in parenting in the relationship between parents' mindfulness and 
emotion regulation of their children aged of 6-10. In addition, within the scope of the 
research, children's emotion regulation skills were compared in terms of variables 
such as gender, age, number of siblings, birth order, employment status of parents, 
age of parents and education level of parents. A total of 333 parents (261 mothers 
and 72 fathers) who were married and had children between the ages of 6 and 10 
participated in the study and emotion regulation of children was assessed by parents.
"Personal Information Form", "Emotion Regulation Checklist", "Mindful Attention 
Awareness Scale", "Mindfulness in Marriage Scale" and "Mindfulness in Parenting 
Questionnaire" were used in the study. Independent samples t-test was used to
compare children's emotion regulation in terms of gender, number of siblings, birth 
order, employment status of parents, age of parents and education level of parents; 
one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare children's emotion 
regulation in terms of age. In order to determine the serial mediation role of 
mindfulness in marriage and mindfulness in parenting in the relationship between 
parents' dispositional mindfulness and emotion regulation of children, structural 
equation modeling (SEM) and bootstrap method were used in AMOS package 
program. As a result of the analyzes, it was determined that emotion regulation of 
children did not differ significantly in terms of gender, number of siblings, birth 
order, employment status of their parents, age of their parents; emotion regulation of 
children differed significantly in terms of age and education level of their parents. As 
a result of SEM and bootstrap method, it was found that mindfulness in marriage and 
mindfulness in parenting had a partial serial mediating effect in the relationship 
between parents' dispositional mindfulness and emotion regulation of children. The 
results of the research are discussed in the light of literature and researches, 
suggestions are presented.
Keywords: Age of 6-10, Emotion Regulation, Mindfulness, Mindfulness in
Marriage, Mindfulness in Parenting