Türkiye' de katılım bankacılığının finansal enstrümanları: Alternatif bir finansman modeli olarak sukuk
Financial instruments of participation banking in Turkey: Financial certificate as an alternative financing model
Yazar: MUSTAFA ORAL
Danışman: PROF. DR. HALDUN SOYDAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Finansal araçlar = Financial instruments ; Finansal faaliyetler = Financial activities ; Finansman = Financing ; Finansman teknikleri = Financing techniques ; Finansman yöntemleri = Financing methods ; Katılım = Participation ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Sukuk = Sukuk

Özet:
Yurtiçinde ve yurtdışında yaşayan çok sayıda insan faiz ve türevlerinden uzak durmak istemekte, bu nedenle de klasik bankalara gitmemekte, klasik bankaların finansal yatırım araçlarından uzak durmaktadır. Bu durum yüksek miktarda fonların âtıl kalmasına ve ekonomide ciddi bir kaybın oluşmasına sebep olmaktadır. Faiz hassasiyeti nedeniyle oluşan âtıl tasarrufları hem ekonomiye dâhil etmek hem de bu tasarrufları faizsiz enstrümanlarla değerlendirmelerine olanak sağlamak amacıyla 1984 yılında Türkiye' de ilk adımlar atılarak ilk faizsiz finans kurumu kurulmuştur. 
Dünyada ve özellikle İslam ülkelerinde örnekleri çok daha erken görülen en önemli faizsiz yatırım araçlarından olan Sukuk da yine bu amaçla ortaya çıkmış, faizsiz bir finansal piyasa enstrümanı olarak yurt içinde 2010 yılında ilk ihracını gerçekleştirmiştir. Ülkemizdeki adı kira sertifikası olan bu ürün, giderek yatırım araçları içindeki hacmini arttırmakta, duyulan talep sebebiyle kamu ve özel sektör tarafından bir hayli rağbet görmektedir. 
Yaptığımız bu çalışmada Türkiye' de katılım bankacılığının gelişimi tarihsel sürecinden başlayarak ele alınmış, katılım bankalarının ürün ve hizmetlerine detaylı olarak değinilmiş, Türkiye açısından getirdiği yenilikler ve avantajlarından bahsedilmiştir. Sonrasında bir finansman sağlama aracı olan sukukun türleri ve işleyişi irdelenmiş, diğer menkul kıymetlerle kıyas edilmiş, sukukun Türkiye' deki uygulaması olan kira sertifikalarına kapsamlı bir giriş yapılmıştır. Çalışmanın sonunda kira sertifikalarının Türkiye' de ulaştığı hacimsel rakamlar ele alınarak ve bu ürünün ülkemizde daha da gelişmesi için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
A large number of people living at home and abroad want to stay away from interest rates and derivatives, so they don't go to classic banks, they stay away from the financial investment instruments of classic banks. This situation leads to the fact that a large number of funds remain idle and there is a serious loss in the economy. The first interest-free financial institution was established in 1984 by taking the first steps in Turkey to incorporate dormant savings arising from interest sensitivity into the economy and to enable them to evaluate these savings with interest-free tools
Although it is too early for examples in the world and especially in Islamic countries, which is one of the most important tools for this purpose, the certificate also appeared investment financial interest, an interest-free financial market has made the first export in the country in 2010 as an instrument. This product, whose name is the lease certificate in our country, is gradually increasing its volume in investment vehicles and is highly demanded by the public and private sectors due to the demand.
In this study, starting from the historical process of the development of banking in Turkey has taken up, products and services are addressed in detail the participation banks in Turkey in terms of the innovations and advantages have been mentioned. Certificate types and functioning of financial funding tool then reviewed and has been in comparison with other securities, financial lease certificate of the certificate in Turkey a comprehensive introduction to the application being reviewed. At the end of the study, the volumetric figures of rental certificates reached in Turkey were considered and suggestions were made for the further development of this product in our country.