Öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları ile sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançlarının incelenmesi
The investigation of teachers' perceptions of quality of school life and attitudes and beliefs on classroom management
Yazar: SEDEF ZENCİROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA SADIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları ile sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançlarını belirlemek ve okul yaşam kalitesi algılarının sınıf yönetim davranışlarını nasıl etkilediğine yönelik görüşlerini derinlemesine incelemek amacıyla yapılan, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bir karma yöntem araştırmasıdır.  
Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında, Erzincan'ın Tercan ilçesinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem alma yoluna gidilmemiş,  ilçede görev yapmakta olan öğretmenlerin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna 32 ilkokul, 98 ortaokul ve 68 lise olmak üzere toplam 198 öğretmen nitel boyutuna ise maksimum çeşitlilik örneklemesiyle 10 öğretmen gönüllü olarak katılmıştır.  Veriler Sarı (2007) tarafından geliştirilen Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği (OYKÖ) Öğretmen Formu, Martin, Yin ve Baldwin (1998) tarafından geliştirilen ve Ekici (2008) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Sınıf Yönetimine Yönelik Tutum ve İnanç Ölçeği (SYTİÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra  Mann Whitney U-Testi ve Kruskall-Wallis testleri, nitel verilerde ise  içerik analizi teknikleri  kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları orta düzeyde ve olumludur. Öğretmenlerin en olumlu algısı kendi statülerine ve okul yönetimine;  en olumsuz algıları ise öğrencilere yöneliktir. Eğitim kademesine göre ortaokul öğretmenlerinin okul yaşam kalitesi algıları daha olumsuz; branşa göre s osyal bilimler öğretmenlerinin okul yaşam kalitesi algıları daha olumlu olmuştur.  Cinsiyet ve hizmet yılı değişkenleri öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algılarında anlamlı bir fark yaratmamıştır. Öğretmenlerin sınıf yönetiminin öğretim boyutunda müdahaleci, insan ve davranış yönetiminde ise daha etkileşimci bir tutuma sahip olduğu saptanmış,  cinsiyet, hizmet yılı, eğitim kademesi ve branş değişkenleri bu tutumlarda anlamlı bir fark yaratmamıştır. Okulların yaşam kalitesi öğretmenlerin öğretim ve davranış yönetimine yönelik tutum ve inançlarında anlamlı bir fark yaratmazken, yaşam kalitesi yüksek algılanan okullarda görev yapan öğretmenlerin insan yönetiminde daha etkileşimci olduğu görülmüştür.
	Elde edilen sonuçlara göre okula yönelik olumlu duygular öğretmenlerin öğretim davranışlarını olumlu etkilemekte;  olumsuz duygular ise insan ve davranış yönetiminde daha müdahaleci olmalarına yol açmaktadır.  Öğretmenler arasındaki olumlu ilişkiler öğretmenlerin sosyal açıdan derste daha rahat ve güvende olmalarını, akademik açıdan disiplinler arası geçişleri daha kolay yapmalarını sağlamakta; olumsuz ilişkiler ise moral bozukluğu ve sinirlilik yaratarak derste verimi düşürmektedir. Öğretmen-öğrenci iletişiminin sağlıklı olması öğretmenlerin öğretimde daha aktif; disiplinde ise pozitif olmalarını sağlamakta;  iletişim problemleri öğretmeni öğrenciden uzaklaştırarak daha otoriter tepkiler vermelerine yol açmaktadır. Öğretim programın yapısı öğretmenleri sınava yönelik ders işlemeye zorlamakta,  bu durum öğretmende kaygı, stres ve yorgunluk gibi duygusal etkiler bırakmaktadır. Okul idarecilerinin öğretmenlere karşı olumsuz tavırları sınıfta daha otoriter olmalarına ve dersi etkili işleyememelerine;  öğrencilere yönelik olumsuz davranışları ise onları öğrenciyi korumaya yönelterek, disiplini sağlamayı zorlaştırmaktadır.   Olumlu veli iletişimi öğretmende öğrenciyi izleme ve öğretme isteği uyandırmakta; olumsuz iletişim ise öğrenciye tavır almasına neden olmaktadır

Anahtar kelimeler: Okul yaşam kalitesi, sınıf yönetimi, sınıf yönetimine yönelik tutum.

Abstract:
This research aimed to determine teachers' perceptions of quality of school life and attitudes and beliefs on classroom management and to examine throughly their opinions regarding how their perceptions of quality of school life affect their behaviors of classroom management. A mixed method which means using a combination of quantitative and qualitative research methods in a particular research was used in this study. 
The population of the study consisted of all primary school, middle-school and high school teachers that have worked in Tercan which is a county of Erzincan. There was no need for sampling. All teachers that have worked in this county were tried to access in order to collect data. The quantitative data was gathered from a total of 198 teachers, 32 primary, 98 middle and 68 high, that participated in the study on a voluntary basis. In addition, 10 teachers who were determined by using maximum variation sampling method participated in the qualitative process of the study on a voluntary basis. The Quality of School Life Scale (QSLS) which was developed by Sarı (2007), The Attitudes and Beliefs on Classroom Control (ABCC) Inventory which was developed by Martin, Yin and Baldwin (1998) and translated into Turkish by Ekici (2008) and semi-structured interview form which was developed by the researcher were used in order to collect data. The data was collected during the 2nd semester of 2015-2016 academic years. In analyzing quantitative data, Mann Whitney U Test and Kruskall Wallis Analysis were employed as well as descriptive statistics. In addition, the content analysis methods were used to analyze qualitative data of the study. 
The results of the study show that teachers' perception about quality of school life is medium level and positive. Teachers perceive their own status and the school management more positively and their perceptions about the students are the most negative. The level of middle-school teachers' perceptions about school life quality is lower than primary and high school teachers. Teachers whose field of study is social scinces perceive quality of school life more positively than the other teachers. There is no significant difference in perception of the teachers about school life quality according to their genders and terms of office. The results also show that teachers employ interventionist attitude with regard to instructional management and interactionalist attitude about people and behavior management. There is no significant difference in attitudes and beliefs of the teachers about classroom management according to their genders, terms of office, fields and grades of study. The teachers who perceive the quality of shool life more positively have a more interactionalist attitude in the people management. Furthermore, there is no significant difference in attitudes and beliefs of the teachers on instructional and behavior management according to the level of their perceptions about quality of school life.
According to the results of the study, positive feelings for the school affects teachers' behaviors with regard to instructional management positively and negative feelings causes that the teachers employ more interventionist attitude regarding people and behavior management. The positive relationship between the teachers provides that they feel more free and safe in the lessons and make interdisciplinary connections more easily. In addition, negative relationship decreases the productivity of the lessons by causing depression and nervousness. The healthy communication between teacher and student provides that the teachers are more active while managing the instuctions and more positive about discipline. However, the problems of communication between teacher and student causes that the teachers inclines away from the students and reacts more authoritatively in the classes. The structure of the curriculum force that the teachers give lessons towards examination and this situation causes some sensual impressions like anxiety, stress and tiredness on the teachers. The school principals' negative attitudes towards the teachers causes that the teachers behave more authoritatively in the lessons and cannot give the lessons effectively. In addition, their negative attitudes towards the students also direct the teachers to give the students shelter and make maintaining discipline difficult. The positive communication between teachers and parents create the desire of following the students and teaching on the teachers. The negative communication also causes that the teachers develop negative attitudes towards the students. 

Keywords: Quality of school life, classroom management, attitudes and beliefs on classroom management.