Çalışma hayatına katılan engelli kadınların sosyal sağlık durumları: Yalova örneği
The social health conditions of women with disabilities participating in working life: An example of Yalova
Yazar: ÖZLEM ŞAKAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER GÜNEŞ ASLAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Engellilik = Disability ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal sağlık = Social health ; Çalışma hayatı =   ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Engelli kadınların hem psiko-sosyo-ekonomik yönden kendilerini geliştirebilmeleri hem de diğer bireyler tarafından kabul görmeleri için çalışma hayatının içerisinde bulunmaları elzemdir. Çalışma ortamı ve koşulları engelli kadınların sosyal sağlıklarını olumlu ya da olumsuz etkileyen belirleyicilerden biridir. Bu bilgiden yola çıkılarak araştırma, çalışma hayatı içerisinde yer alan engelli kadınların çalışma ortamına ve koşullarına yönelik sosyal sağlık durumlarını incelemeyi hedeflemektedir. Böylece engelli kadınların yaptıkları işe ve çalıştıkları iş yerine yönelik algılarının ve beklentilerinin sosyal sağlık durumlarını veya iyilik hallerini nasıl etkilediği problemine odaklanan nitel bir çalışma gerçekleştirilmiştir.

Araştırma, nitel yöntem desenlerinden biri olan durum çalışması deseninin aşamaları dikkate alınarak planlanmıştır. 20 engelli kadın ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın birincil verilerine yarı yapılandırılmış görüşme formu vasıtasıyla ulaşılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler arasında anlamlı ve tutarlı ilişkiler kurmak amacıyla MAXQDA programı kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi tekniği ile temalara ayrılarak yorumlanmıştır. 

Araştırmaya katılan engelli kadınların çalışma hayatında sorun yaşayıp yaşamamalarından, işverenin ve çalışanların engelli kadınlara yönelik tutum ve davranışlarından, engelli kadınların çalışma hayatına dahil olmadan önceki iyilik halleri ve çalışma hayatına dahil olduktan sonraki iyilik hallerinden, engelli kadınların çalışma hayatına ilişkin beklentileri olup olmamasından, işverenin engelli kadın çalışanlarına ek fırsat sunup sunmamasından, engelli kadınların çalıştıkları pozisyonun becerilerine uygun olup olmamasından, engelli kadınların aile hayatı ile çalışma hayatı arasında denge sağlayıp sağlayamamasından, engelli kadınların çalıştıkları iş yerinin çalışma koşullarına ilişkin düşünce ve deneyimlerinden yola çıkılarak Yalova'da çalışma hayatına katılan engelli kadınların sosyal sağlık durumlarının iyi yönde olduğu tespit edilmiştir. Tüm bulgular göz önünde bulundurularak çalışma hayatına katılan engelli kadınların desteklenmesi ve sosyal sağlık durumlarının iyileştirilmesi için ekolojik sistem yaklaşımı bağlamında öneriler geliştirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Engelli Kadınlar, Çalışma Hayatı, Sosyal Sağlık, İyilik Hali, Sosyal Hizmet

Abstract:
It is essential for women with disabilities to be involved in working life both in order for them to develop themselves from a psycho-socio-economic point of view and to be accepted by other individuals. The working environment and conditions are one of the determinants that positively or negatively affect the social health of women with disabilities. Based on this information, the research aims to examine the social health conditions of women with disabilities involved in working life in relation to the working environment and conditions. Thus, a qualitative study was conducted that focused on the problem of how disabled women's perceptions and expectations about the work they do and the workplace they work in affect their social health conditions or well-being.

The research has been planned by taking into account the stages of the case study pattern, which is one of the qualitative method patterns. Interviews were conducted with 20 disabled women. The primary data of the research were accessed through a semi-structured interview form. The MAXQDA program was used in order to establish meaningful and consistent relationships between the data obtained from the interviews. The data of the research were interpreted by dividing them into themes using the content analysis technique.  

Whether disabled women participating in the study have problems in working life, the attitudes and behaviors of employers and employees towards disabled women, the well-being of disabled women before they were involved in working life and their well-being after they were involved in working life, whether disabled women have expectations about working life, whether the employer offers additional opportunities to disabled women employees, whether the position in which disabled women work is appropriate for their skills, whether disabled women can achieve a balance between family life and working life, based on the thoughts and experiences of disabled women regarding the working conditions of the workplace where they work, it has been determined that the social health conditions of disabled women who participate in working life in Yalova is in a good direction. Taking into account all the findings, recommendations have been developed in the context of the ecological system approach to support women with disabilities participating in working life and improving their social health conditions. 

Keywords: Women with Disabilities, Work Life, Social Health, Well-Being, Social Work