Yenilenebilir enerji finansmanında yeşil sukuk: Potansiyel, fırsat ve avantajlar
Green sukuk in renewable energy financing: Potential, opportunities and advantages
Yazar: MURAT AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansman = Financing ; Finansman yöntemleri = Financing methods ; Güneş enerjisi sistemleri = Solar energy systems ; Sukuk = Sukuk ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Yeşil işletmeler = Green business ; Yeşil süreç = Green process ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Enerji talebinin konvansiyonel kaynaklardan temin edilmesi; sanayileşmeyle gelen negatif dışsallıklar, nüfus artışı, küreselleşme, ekonomik ve teknolojik gelişmeler, rekabetçilik gibi farklı faktörlerle birlikte konsantre antropojenik olumsuzluklara sebep olmaktadır. Bu durum, çevre, iklim, gıda, ekonomi, güvenlik, fırsat eşitliği gibi pek çok konu üzerinde materyal bozulmalara yol açmaktadır. Yenilenebilir enerji, iklim ve çevreye duyarlı, enerji erişimi ve arz güvenliği sağlayabilme kabiliyeti olan sürdürülebilir bir kaynaktır. Ancak altyapı finansmanı görece maliyetlidir ve yatırım ufku uzundur. Yeşil sukuk, yenilenebilir enerji kaynaklarının finansmanında kullanılabilecek alternatif bir varlık sınıfı olarak enerji ve sermaye piyasalarının bileşkesidir. Yeşil sukukun bu alanda kullanımı, hızla büyüyen İslami finans fonlarının sürdürülebilirlik ve İslami finansal sistemin temel doktrinleri doğrultusunda faydaya dönüştürülmesine olanak sağlayacaktır. İlaveten, yeşil sukuk, finansal piyasa derinlik ve verimliliğinin arttırılmasına; daha geniş sermaye tabanına erişilmesine vesile olacaktır.
Bu çalışmanın amacı, yeşil sukukun kuramsal olarak anlaşılmasına katkı sağlamakla birlikte yenilenebilir enerji altyapısının fonlanmasında fayda-maliyet penceresinden potansiyelini, fırsat ve avantajlarını sorgulamaktır. Tezde, enerji ve finans kavramları, birincil enerjinin negatif dışsallıkları, yeşil enerjinin kavramsal, nitelik ve niceliksel boyutları, İslami perspektiften çevre etiği, sukuk ve yeşil sukukun nitelik ve niceliksel görünümü gibi pek çok konu ele alınmıştır. Son olarak, Konya ilinin Karapınar ilçesinde 10MW'lık bir güneş enerjisi santrali (GES) projesi, ön fizibilite çalışmasından elde edilen finansal modele dayalı olarak indirgenmiş nakit akışı (DCF), net bugünkü değer (NPV) ve iç verim oranı (IRR) kullanılarak finansal analiz edilmiş ve çıkan değerler muadil finansal varlıkların getirileri ile kıyaslanmıştır. 
Analiz sonucuna göre, bahsi geçen GES projesinin yeşil sukuk ile fonlanması finansal açıdan uygulanabilirdir (feasible) ve yeşil sukuk muadil varlıkların getirisi bakımından daha avantajlıdır.

Anahtar Kelimeler: İslami Finans, Sürdürülebilirlik, Enerji, Yenilenebilir Enerji, Yeşil Sukuk

Abstract:
Using conventional energy sources to meet energy demand in industrialization, globalization, economic-technological developments, competitiveness causes concentrated anthropogenic negativities and brings negative externalities. As a result of which, environment, climate, equality of opportunity, food quality and prices, economic growth and development have been materially deteriorated. Renewable energy is a sustainable resource that is climate and environmentally-conscious, capable of providing energy access and energy supply security; however, infrastructure financing of it is relatively costly. Green sukuk, the combination of energy and capital markets, is as an alternative asset class that can be used to finance renewable energy sources. The use of green sukuk in this field will enable the rapidly growing Islamic finance funds to be channeled in line with the fundamental doctrines of the sustainability and Islamic financial system, and will increase the depth and efficiency of the financial market while leading to a wider capital base.
The aim of this study is to contribute to the theoretical understanding of green sukuk and to question its potential, opportunities and advantages in the funding of renewable energy infrastructure from the benefit-cost window. In the thesis, the concepts of energy and finance, conceptual, qualitative and quantitative dimensions of green energy and bonds, Islamic environmental perspective, qualitative and quantitative view of sukuk and green sukuk, development of it and issues handled from multi-dimensional perspective. Finally, a 10MW solar power plant (PV) project in the Karapınar district of Konya province has been financially analyzed using discounted cash flow (DCF), net present value (NPV) and internal rate of return (IRR) based on the financial model and the yield obtained were compared with the returns of equivalent financial assets. According to the analysis result, funding the mentioned PV project with green sukuk is financially feasible and green sukuk is more advantageous in terms of the return on equivalent assets.

Keywords: Islamic Finance, Sustainability, Energy, Renewable Energy, Green Sukuk