Multipl sklerozlu ve radyolojik izole sendroma sahip bireylerde kognitif ve motor ikili görevin üst ekstremite fonksiyonları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of cognitive and motor dual task on upper extremity functions in people with multiple sclerosis and radiologically isolated syndrome
Yazar: SİNEM TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ SALCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Multipl skleroz (MS), çeşitli semptom ve bozukluklarla sonuçlanan demiyelinizasyon ve akson kaybının görüldüğü, merkezi sinir sisteminin kronik, ilerleyici, inflamatuar ve nörodejeneratif bir hastalığıdır. Nedeni tam olarak bilinmemektedir ancak bazı enfeksiyon ve virüslerin hastalığın ortaya çıkmasında rolü olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Tipik MS semptomları olmayan ve normal nörolojik bulguları olan kişilerde demiyelinizan hastalığı düşündüren manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları ise radyolojik izole sendrom (RİS) olarak adlandırılır. Günlük aktiviteler, genellikle kahvaltı yaparken haberleri okumak veya telefonla konuşurken yolda yürümek gibi ikili görevlere katılmayı gerektirir. İkili görev, ayrı ayrı bağımsız olarak yürütülebilen, farklı hedefleri olan iki ayrı görevin eşzamanlı performansı olarak tanımlanır. En çok araştırılan ikili görev kombinasyonu konuşurken yürümedir. Literatüre bakıldığında kognitif bozulmanın yanında üst ekstremite disfonksiyonunun da görüldüğü MS'li bireylerde, üst ekstremitenin ikili görev durumunda değerlendirildiği çok az çalışmaya rastlanmaktadır. RİS'li bireylerde ise sadece bir çalışmaya rastlanmış olup ikili görev performansı sırasında postüral salınımlar değerlendirilmiştir. Bahsi geçen bu çalışmaların tümünde kognitif-motor ikili görev kombinasyonu değerlendirilmiş olup motor-motor ikili görev kombinasyonunu değerlendiren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Biz planladığımız bu çalışmada farklı olarak MS'li bireyler ile birlikte RİS'li ve sağlıklı bireylerin de ikili görevler halinde üst ekstremite fonksiyonlarını değerlendirip, hem tek görev (tek motor görev) ile ikili görev (kognitif-motor ikili görev ve motor-motor ikili görev) durumunda üst ekstremite performanslarını karşılaştıracak, hem de literatürden farklı olarak motor-motor ikili görev kombinayonunu da değerlendirmiş olacağız. Bu çalışmanın amacı, MS'li ve RİS'li bireylerin üst ekstremite fonksiyonlarının ikili görevler sırasında etkilenip etkilenmediğini araştırmak ve MS'li ve RİS'li bireyleri hem birbirleriyle hem de sağlıklı bireylerle karşılaştırarak aradaki farkları ortaya koymaktır.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is a chronic, progressive, inflammatory and neurodegenerative disease of the central nervous system in which demyelination and loss of axons result in various symptoms and disorders. The exact cause is unknown, but there is evidence that some infections and viruses play a role in the onset of the disease. Magnetic resonance imaging (MRI) findings suggestive of demyelinating disease in individuals without typical MS symptoms and with normal neurological findings are called radiological isolated syndrome (RIS). Daily activities often involve engaging in dual tasks, such as reading the news while eating breakfast or walking down the street while talking on the phone. A dual task is defined as the simultaneous performance of two separate tasks with different objectives that can be executed separately and independently. The most researched dual-task combination is walking while talking. When we look at the literature, there are very few studies in which the upper extremity is evaluated in dual-task status in individuals with MS who have upper extremity dysfunction as well as cognitive impairment. Only one study was found in individuals with RIS, and postural oscillations were evaluated during dual-task performance. Cognitive-motor dual-task combination was evaluated in all of these studies mentioned, and no study evaluating motor-motor dual-task combination was found. Differently, in this study, we will evaluate the upper extremity functions of individuals with MS, RIS and healthy individuals in dual tasks, and we will evaluate both single-task (single-motor task) and dual-task (cognitive-motor dual-task and motor-motor dual-task). ), we will compare the upper extremity performances and evaluate the motor-motor dual-task combination, which is different from the literature. The aim of this study is to investigate whether the upper extremity functions of individuals with MS and RIS are affected during dual tasks, and to compare individuals with MS and RIS with each other and with healthy individuals to reveal the differences.