Covıd-19 pandemi sürecinde Kars ilinde d vitamini düzeylerinin yaş, cinsiyet ve mevsimlere göre değişiminin araştırılması
Investigation of the change of vitamin d levels according to age, gender and seasons in Kars province during the Covid-19 pandemic
Yazar: ERHAN KİRMİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KANICI
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Vitamin D, Ultraviole B ışınları ile deride sentezlenen, steroid yapıda hormon benzeri bir vitamindir. Genellikle daha az güneşin görüldüğü ilkbahar ve kış aylarında D vitamini eksikliği görülmekte olup takibi yapılmazsa ileri dönemlerde farklı hastalıklara yol açabilir. Özellikle yaşlılarda osteoporoza, çocuklarda raşitzme neden olmakla birlikte hipertansiyon, astım, üst solunum yolları hastalıkları, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet vb otoimmun hastalıklar beraberinde görülmektedir. Covid 19 döneminde kapalı ortamlarda fazlaca kalma ve güneş ışığından yeterince yararlanamama söz konusudur. Çalışmada, pandemi döneminde Kars ilinde yaşayan bireylerin serum D vitamini düzeyleri ölçülen hastalarda, D vitamini düzeylerindeki değişimlerine (yaş, cinsiyet ve mevsimsel olarak) pandemi şartlarının etkisi olup olmadığı ve bu dönemde takviye D vitamini almanın gerekli olup olmadığının belirlenmesi amaçlandı. Çalışmaya 01.01.2020 ile 31.12.2021 tarihleri arasında Kafkas Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuru yapan toplam 14054 sonuç dâhil edildi. 8925 sonuç (%63,5) kadınlara ve 5129 sonuç (%36,5) erkeklere aitti. COVID19 pandemi süreci ile normal süreç arasında D vitamini düzeylerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Çalışmada belirlenen süreç içerisinde, kadınların erkeklere oranla 25 Hidroksivitamin D seviyelerinin daha düşük olduğu tespit edildi. Mevsimsel olarak bakıldığında; yaz ve sonbahara kıyasla, kış ve ilkbaharda 25 Hidroksivitamin D düzeylerinin belirgin seviyede daha düşük olduğu tespit edildi. D vitamini eksikliğinin neden olduğu sonuçlar ve olası sağlık riskleri göz önünde bulundurulduğunda, daha fazla çalışmalara ve halkın bilinçlendirilmesine ihtiyaç vardır. Çalışma, gelecekteki çalışmalara veri oluşturmak, halk sağlığını korumak ve bilinçlendirmek açısından ulusal ve uluslararası çalışmalara katkı sunacaktır.

Abstract:
Vitamin D is a vitamin that is synthesized in the skin through exposure to ultraviolet B (UVB) rays and has a steroid-like hormone structure. Deficiency in vitamin D is often observed during the spring and winter months when there is less sunlight, and if not monitored, it can lead to various health conditions in the long term. It can cause osteoporosis in the elderly, rickets in children, as well as hypertension, asthma, respiratory diseases, cancer, cardiovascular diseases, diabetes, and other autoimmune diseases. During the COVID-19 pandemic, there is a lack of sufficient sunlight exposure due to spending more time indoors. The aim of the study was to determine whether the pandemic conditions had an effect on the changes in serum vitamin D levels of individuals living in Kars province during the pandemic period, taking into account factors such as age, gender, and seasonality. Additionally, the study aimed to determine whether supplementation with vitamin D was necessary during this period. A total of 14,054 results, obtained from individuals who visited the Kafkas University Education and Research Hospital between January 1, 2020, and December 31, 2021, were included in the study. Out of these results, 8,925 (63.5%) belonged to females and 5,129 (36.5%) belonged to males. No significant changes were observed in vitamin D levels between the COVID-19 pandemic period and the normal period. However, it was found that within the identified period, women had lower levels of 25-hydroxyvitamin D compared to men. When analyzed seasonally, it was determined that 25-hydroxyvitamin D levels were significantly lower in winter and spring compared to summer and autumn. Considering the consequences of vitamin D deficiency and potential health risks, further studies and public awareness are needed. This study will contribute to future research, protect public health, and raise awareness through its data for national and international studies.