Bornova koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilen tatlı sorgum (Sorghum bicolor L.)'da farklı azot dozlarının bazı tarımsal ve teknolojik özelliklere etkisi üzerinde araştırmalar
Investigations on effect of different nitrogen doses on some agronomical and technological characteristics of sweet sorghum (Sorghum bicolor L.) grown as second crops under bornova conditions
Yazar: VEDAT ÇAĞLAR GİRGİN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN GEREN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2010 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Bornova deneme tarlalarında, yazlık ikinci ürün koşullarında, farklı azot dozlarının (0-7.5?15-22.5-30-37.5 kg/da N) tatlı sorgum (Sorghum bicolor L.)'da silajlık yeşil ot ve tane verimleri ile verimle ilişkili bazı tarımsal özelliklere etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, yeşil ot, kuru madde, tane, şıra, şeker ve teorik etanol verimi, silaj pH'sı, ham protein ve kül içeriği gibi özellikler incelenmiştir. Sonuçlar, yöre koşullarında tatlı sorgum bitkisinin başarıyla yetiştirilebileceğini ve azot dozlarının yeşil ot ve tohum verimi üzerinde önemli etkilerinin olduğunu göstermiştir. En yüksek yeşil ot, tane, şıra ve etanol verimi 22,5 kg/da N uygulamasından elde edilmiştir. Yöre koşullarında, tatlı sorgum bitkisinden biri silajlık biçim, diğeri ot amacıyla iki biçimde toplam 6 ton/da'dan fazla biyokütle verimi ve bir biçimde de dekara 200 kg'dan fazla tane verimi alınmıştır. Tatlı sorgum bitkisi saplarının, mekanik olarak sıkıldıklarında dekara 2 tona yakın şıra verimi sağladığı, 150 litreden fazla biyoetanol üretim kapasitesi bulunduğu, gerek tüm bitki, gerekse saplardaki özsu alındıktan sonra kalan posadan yapılan silajların ?çok iyi? kalitede silo yemi olduğu da saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of different nitrogen levels (0-75?150-225-300-375 kg ha-1 N) on the herbage, grain yield and some yield related agronomical parameters of sweet sorghum (Sorghum bicolor L.) grown as second crop under Bornova ecological conditions during summer period of 2010. The experimental design was a randomized complete block with three replications, some characteristics such as yield of fresh herbage, dry matter, grain, syrup, sugar, theoretical ethanol production capacity, silage pH, crude protein and ash content were tested. Results indicated that sweet sorghum can be grown successfully in Bornova condition, and there were significant effects of nitrogen levels on fresh biomass and grain yield. Application of 225 kg ha-1 N level provided the highest fresh biomass, grain, syrup and bio-ethanol yields. Sum of two cuts (one harvest for silage + one harvest for herbage) taken from sweet sorghum under Bornova conditions yielded 60 t ha-1 herbage. The crop had over 2 t ha-1 grain yield potential and approximately 20 t ha-1 syrup yields from pressed stalks. Bioethanol production capacity of sweet sorghum in the location was more than 1.5 t ha-1. It was also determined that silages whether from whole crop or residues of pressed stalks had very high quality parameters.