Ampütasyon sonrası deneyimlerin incelenmesi
Review of experiences after amputation
Yazar: ASLIHAN AKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ampütasyon = Amputation ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Periferik arter hastalığı = Peripheral arterial disease

Özet:
Amaç: Bu araştırma, ampütasyonun bireyler üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinden fenomolojik tipte yapılan bu araştırma ortopedi servisinde son üç yıl içerisinde alt ekstremite ampütasyonu olmuş, taburcu edilmiş 10 birey ile yapıldı. Yarı yapılandırılmış sorular ile toplanan veriler ses kayıt cihazına kaydedilip analiz edilerek temalar oluşturuldu ve değerlendirildi.
Bulgular: Toplam 10 ampüte bireyle yapılan çalışmada yaş ortalamasının 50-60 olduğu, cinsiyet açısından büyük çoğunluğunun erkek, tıbbi tanı açısından altısında diyabetik ayak olduğu tespit edildi. Katılan tüm bireylerin ampütasyonu üzerinden bir yıl ve daha fazla süre geçtiği, yarısının daha önce hiç protez kullanmadığı ve kullananların çeşitli sorunlar yaşadıkları belirlendi. Ampütasyon seviyelerine göre farklı günlük yaşam aktivitelerinde yardıma ihtiyaç duydukları, sosyal desteğe ihtiyaç duyan katılımcıların en çok aile bireylerinden destek aldıkları saptandı. Büyük bir kısmının farklı derecelerde fantom ağrı ve uyku sorunu yaşadıkları, psikolojik destek almadıkları belirlendi. Ekonomik açıdan maddi yardıma ihtiyaç duydukları tespit edildi.
Sonuç: Bu araştırma sonucuna dayanarak alt eksremite ampütasyonu uygulanan bireylerin protez kullanımı, günlük yaşam aktivitelerini sürdürme de güçlük, uyku sorunu yaşadıkları belirlendi. Bu sonuçlara dayanarak ampüte bireylere proteze uyum eğitimi verilmesi, sürdürmede zorluk yaşadıkları aktivitelerinde desteklenmeleri ve gerektiğinde psikolojik destek sağlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelime: Ampütasyon, Diyabetik Ayak, Periferik Arter Hastalığı, Alt Ekstremite

Abstract:
Aim: This resarce was carried out to examine the effects on amputation on individuals.
Materials and Methods: This resarce, which is a phenomenological type of qualitative resarce methots, was performed in the ortopedic service with on individuals who have undergone lower limb amputation in the last three years. The date colected through structured questions where recorded and analyzed on the voice rocerder, and themes were created and evaluated.
Findings: In the study conducted with a total of 10 amputee individuals, the average age was 50-60, most of them were male in terms of gender ans six diabetic feet in terms of medical diagnosis. It is determined in study that all the participant had a year of more after the amputation, and half of them had never used a prosthesis before, and the ones using prothesis had various problems. According to their amputation levels, it was determined that the participants who needed help in different daily life activities and those who needed social support received the support mostly from their family members. It is also ascertened that most of them had different degrees of phantom pain and sleep problems and did thep not receive any pyschological support. The results also showed that the amputatee individuals needed financial asistance economically.
Conclusion: Based on the results of this resarch, it was determined that individuals who underwent lower-limb amputation had prosthesis use, had difficulty in maintaining their daily life activities and had sleeping problems. Based on these results, it is recommended that amputated individuals must be trained to adapt to their prosthesis, be supported in activities they have difficulty in maintaining, and pyschological support must be provided when necessary.
Keywords: Amputation, Diabetic Foot, Peripheral Artery Disease, Lower Limb