AB ile müzakere döneminde KOBİ politikaları üzerine bir inceleme
An examination on SME policies in the period of negotiation with the EU
Yazar: ERKAN TUNCER
Danışman: DOÇ. DR. OZAN ZENGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Politika transferi, bir siyasi sistemdeki politikalara, idari düzenlemelere,
kurumlara veya fikirlere ilişkin bilgilerin başka bir siyasi sistemde benzer özellikler
geliştirmek için kullanılması anlamına gelir. Kamu yönetiminin faaliyetlerinin nedenleri,
uygulama aşaması ve sonuçları açısından değerlendirilmesini içeren kamu politikası
analizinin en yaygın kabul gören yöntemlerinden biri, politika yapım sürecini aşamalı
olarak inceleyen süreç yaklaşımıdır. Bu tezde, AB ile müzakere döneminde Türkiye'nin
KOBİ politikalarının, kamu politikası analizi disiplini içinde çözümlemesi yapılmıştır.

Kamu politikası, sanayi ve KOBİpolitikalarına ilişkin literatür taramasının ardından politikanın kaynağı olan AB'deki kökenleri, yasal temelleri ve uygulamaları incelenmiştir. Türkiye'nin sanayi ve KOBİ politikaları dönemler itibarıyla politikaların kaynağı olan AB'ye çok benzer bir görünüm
sergilemektedir. Bu politikaları geliştiren AB ile bunlara uyum sağlamak zorunda kalan
Türkiye'nin finansal olmayan iş ekonomisi KOBİ'lerinin 2000 sonrası on yıllık süreçteki
performansları incelenmiştir. Uygulanan politikaların hedeflere ulaşma başarısı ve başta
imalat sanayi olmak üzere KOBİ'lerde teknolojik bir dönüşümün (sanayileşmenin) ne
oranda gerçekleştiği çeşitli ulusal ve uluslararası ikincil veriler üzerinden
değerlendirilmiştir.

2000'li yılların ilk yarısından itibaren OECD ve AB gibi uluslararası kuruluşlar,
Türkiye'yi büyüme ve yenilik potansiyeli yüksek sanayi işletmelerini destekleme
politikasından vazgeçmeye ve tarım dışı tüm işletmeler için genel destek uygulamaya
zorlamıştır. Bu baskı ve 2009 yılındaki ekonomik krizin etkisiyle KOBİ politikalarında
önemli bir dönüşüm gerçekleşmiştir. Dönemin politika belgeleri üzerinden Türkiye'de
yeni politikaların inşasını, meşruiyetini ve uygulanmasını inceleyen bir süreç analizi
yapılmıştır. Politika sonuçları, KOBİ'lerle ilgili çeşitli ulusal ve uluslararası kuruluşların
verileri üzerinden betimsel ve ilişkisel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir.
Değerlendirme sonucunda, sektörel seçiciliği olmayan ve yenileşim yönü eksik bir
girişimcilik destekleme programını başat uygulama aracı olarak öne çıkaran bu
politikanın, ülkenin gerçekleriyle örtüşmediği ve beklenen teknolojik dönüşümü
sağlamadığı anlaşılmıştır.

Abstract:
Policy transfer refers to using the knowledge of policies, administrative
arrangements, institutions or ideas in one political system to develop similar
characteristics in another political system. One of the most widely accepted methods of
public policy analysis, which includes evaluating the public administration's activities in
terms of reasons, implementation stage, and results, is the process approach, which
examines the policy-making process gradually. In this thesis, Turkey's SME policies
during the negotiation period with the EU have been analyzed within the discipline of
public policy analysis.
This thesis aims to analyze the SME policies in the negotiation period with the
EU within the scope of the public policy analysis discipline. Following the literature
review on public policy, industrial and SME policies, the origins, legal bases, and
practices in the EU, which is the origin of the policy, were examined. Turkey's industrial
and SME policies show a very similar appearance to the EU, the origin of the policies in
terms of periods. The performances of the EU, which developed these policies, and
Turkey's non-financial business economy SMEs, which had to adapt to it, in the decade
after 2000, were examined. The success of the implemented policies in reaching the
targets and the extent of a technological transformation (industrialization) in SMEs,
especially in the manufacturing industry, has been evaluated through various national and
international secondary data.
Since the first half of the 2000s, international organizations such as the OECD
and the EU have forced Turkey to leave its policy of supporting industrial enterprises
with high growth and innovation potential, and to implement general support for all nonagricultural enterprises. With this pressure and the effect of the economic crisis in 2009,
a significant transformation took place in SME policies. A process analysis has been made
that examines the policy-making, legitimacy, and implementation of these policies in
Turkey through the policy documents of the period. Policy results were evaluated with
descriptive and relational analysis methods on the data of various national and
international organizations related to SMEs. As a result of the evaluation, it has been
understood that this policy, which highlights an entrepreneurship support program
without sectoral selectivity and lacking in innovation, as the primary implementation tool,
does not match the realities of the country and does not provide the expected
technological transformation.