Sürdürülebilir kırsal turizm kapsamında yoksul yanlı turizm: Borçka örneği
Pro-poor tourism within the scope of sustainable rural tourism: Borçka district example
Yazar: BÜŞRA KADIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞLAR KIVANÇ KAYMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Kırsal alanlar, sahip oldukları doğal ve kültürel çekicilikler nedeniyle turizm açısından ilgi odağı olmaktadırlar. Bunun temel sebebi ise artık insanların şehrin kalabalığından ve bunaltıcı havasından sıkılarak daha çok doğa ile iç içe olan daha sessiz ve sakin alanlara ilgisinin artmasıyla açıklanabilir. Kırsal turizmin önem kazanmasıyla beraber yaylalar, tarihi cami ve köprüler, kiliseler, korunan alanlar, şelale ve akarsular gibi doğal ve tarihi çekiciliğe sahip olan destinasyonlar ilgi odağı olmaya başlamıştır. Bununla birlikte turistlerin gittikleri yerlerde kalacak yer ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için kırsal kesimlerde ev tipi pansiyonculuğun geliştirilmesi, turistlerin gittikleri yörenin gastronomisine ilgi duymaları nedeniyle yöresel yemeklerin tadılabileceği kırsal restoranların olması, yöreye özgü ürünlere olan merak nedeniyle yöreye özgü ürünlerin (gıda ve el sanatları gibi) gelen turistlere satılabileceği yerlerin yapılması sadece tarım ve hayvancılık ile uğraşan kırsal kesim halkı için yeni bir istihdam olanağı meydana getirmektedir. Böyle bir durumda geçim sıkıntısı nedeniyle göç eden nüfus için kırsal alana uygun yeni ekonomik olanakların oluşturulması göçün önlenmesinde bir alternatif çözüm olabilecektir. Bu çalışmada ise Artvin ilinde bulunan Borçka ilçesinin sürdürülebilir kırsal turizm potansiyelinin yoksul yanlı geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi ve SWOT analizi kullanılmıştır. SWOT analizi ile sahanın güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsat ve tehditleri belirlenerek daha sonrasında ise AHS ile bu yönlerin kendine göre üstünlükleri belirlenip daha sonrasında ikili karşılaştırma matrisleri oluşturularak SWOT grupların ve faktörlerin ağırlıkları hesaplanmış ve saha için en uygun olan kriterler belirlenmiştir. Aynı zamanda katılımcılarını yerel halkın oluşturduğu 150 kişiye anket çalışması yapılarak yerel halkın yoksul yanlı turizme bakış açısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.  Bu sayede Borçka ilçesi için sürdürülebilir kırsal turizmin yoksul yanlı olarak geliştirilmesi ve yerel halkın kalkındırılması noktasında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Rural areas are the center of attention in terms of tourism due to their natural and cultural attractions. The main reason for this can be explained by the fact that people are now bored with the crowded and overwhelming atmosphere of the city and are more interested in quieter and calmer areas that are more intertwined with nature. As rural tourism has gained importance, destinations with natural and historical attractions such as plateaus, historical mosques and bridges, churches, protected areas, waterfalls and rivers have become the center of attention. In addition, the development of home-type pensions in rural areas in order to meet the accommodation needs of tourists in the places they visit, the presence of rural restaurants where local dishes can be tasted due to the interest of tourists in the gastronomy of the region they visit, and the construction of places where local products (such as food and handicrafts) can be sold to tourists due to the interest in local products create a new employment opportunity for rural people who are only engaged in agriculture and animal husbandry. This will prevent the migration of the population migrating due to livelihood problems in rural areas due to the creation of new economic opportunities. In this study, it is aimed to develop the sustainable rural tourism potential of Borçka district in Artvin province with a focus on the poor. Analytic Hierarchy Process (AHS) method, which is one of the multi-criteria decision-making methods, and SWOT analysis were used in the study. With SWOT analysis, the strengths, weaknesses, opportunities and threats of the site were determined and then the advantages of these aspects were determined with AHS and then the weights of SWOT groups and factors were calculated by creating pairwise comparison matrices and the most appropriate criteria for the site were determined. At the same time, a survey was conducted with 150 people, the participants of which were local people, to reveal the local people's perspective on poor-oriented tourism.In this way, suggestions have been made for the development of sustainable rural tourism for Borçka district with a focus on the poor and the development of local people