Farklı yer hareketi etkisindeki uzun açıklıklı çelik hangar yapısının dinamik davranışı
Dynamic behavior of long span steel hangar structure under multi support excitations
Yazar: MUHAMMET PAŞAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA TONYALI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapıların deprem gibi dinamik yükler altındaki davranışlarının bilinmesi, deprem sonrasında oluşabilecek yapısal hasarların minimum düzeye indirilmesini sağlar. Yapıların dinamik analizinde, yapılara etkiyen yer hareketinin doğru bir şekilde belirlenmesi, mühendisler için en zor parametrelerden biridir. Bir yapının deprem sırasında, genellikle yapının tüm mesnet noktalarının aynı anda aynı yer hareketine diğer bir deyişle üniform yer hareketine maruz kaldığı kabul edilmektedir. Bu bakış açısında, deprem dalgalarının sonsuz hızla yayıldığı kabul edilirken, yayılma esnasında yer hareketindeki değişim dikkate alınmamaktadır. Ancak uzun açıklıklı sistemlerde, mesnetlere etkiyen yer hareketi farklılık gösterecektir. Bu çalışmada genişliği 28m, uzunluğu 102m, yüksekliği 8.25m olan çelik yapı taşıyıcı sistemine sahip fabrika yapısı SAP2000 24 programı yardımıyla üç boyutlu olarak modellenmiş ve yapının mesnetlerinin, farklı yer hareketlerine maruz kalması durumunda yapıdaki dinamik davranışın belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada yapının mesnetlerinin farklı zemin koşullarına sahip olduğu kabul edilmiş olup, yapının dinamik analizinde Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY, 2019)' nde yerel zemin sınıfları tablosu dikkate alınarak kayma dalgası hızlarına göre üç farklı zemin sınıfı göz önünde bulundurulmuş ve buna göre dinamik analizlerde kullanılacak olan yer hareketleri Pasifik Deprem Mühendisliği Araştırma Merkezinden (Pasific Earthquake Engineering Research Center, PEER) seçilmiştir.  
Yapının deprem anındaki davranışını belirlemek için yapılan dinamik analizlerde, yapının tüm mesnet noktalarının üniform yer hareketi ve mesnet noktalarının farklı yer hareketine maruz olması durumu göz önünde bulundurulmuş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, uzun açıklıklı yapının mesnetlerinin farklı yer hareketlerine maruz kalması durumunda, yapıyı oluşturan elemanların dinamik davranışlarının değişmesine neden olabileceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Knowing the behavior of structures under dynamic loads such as earthquakes helps to minimize structural damage that may occur after an earthquake. In the dynamic analysis of structures, the accurate determination of the ground motion acting on the structures is one of the most difficult parameters for engineers. During an earthquake, it is generally accepted that all supporting points of a structure are subjected to the same ground motion at the same time, in other words, uniform ground motion. In this point of view, earthquake waves are assumed to propagate at infinite speed and the change in ground motion during propagation is not taken into account. However, in long span systems, the ground motion acting on the supports will vary. In this study, a factory building having a steel structural system with a width of 28m, a length of 102m and a height of 8.25m is modeled in three dimensions with the help of SAP2000 Version24 software and it is aimed to determine the dynamic behavior of the structure in case the supports of the structure are subjected to different ground motions.
In the study, the supports of the structure are assumed to have different ground conditions, and three different ground classes are considered in the dynamic analysis of the structure according to shear wave velocities by taking into account the local ground classes table according to Turkish Building Earthquake Regulation (TBDY, 2019), and accordingly, the ground motions to be used in dynamic analysis are selected from the Pacific Earthquake Engineering Research Center (PEER).
In the dynamic analyses performed to determine the behavior of the structure during an earthquake, uniform ground motion of all supports and different ground motions of the supports were taken into consideration and the results obtained were compared.As a result of the study, it was observed that if the bearings of the long-span structure are subjected to different ground motions, the dynamic behavior of the elements forming the structure may change.