Şizofreni hastalarına bakım verenlerin aktivite, aktivite performansı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitelerinin incelenmesi
Caregivers of patients with schizophrenia analysis of activity, activity performance and health-related quality of life
Yazar: SEDEF KARAYAZGAN
Danışman: PROF. DR. MİNE UYANIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aktivasyon analizi = Activation analysis ; Ergonomi = Ergonomics ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma ülkemizdeki şizofreni hastalarına bakım verenlerle ilgili veri toplamak, onların aktivite, aktivite performansı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitelerinin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya şizofreni hastasına bakım veren (çalışma grubu) 66 kişi ve şizofreni hastasına ya da herhangi bir kronik hastaya bakım vermeyen 66 kişi (kontrol grubu) dahil edilmiştir. Bakım verenlerle ilgili kişisel faktörler, Sosyodemografik Özellikleri Bilgi Toplama Formu ile değerlendirilmiştir. Aktivite performansı ve tatmini değerlendirmesi Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) ile, sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi Kısa Form Yaşam Kalitesi Ölçeği (Short form SF-36) ile, depresyon durumu değerlendirmesi Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile, anksiyete durumu değerlendirmesi Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda KAPÖ sonuçlarına göre  aktivite performansında  çalışma grubu ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamış (p>0,05), aktivite tatmininde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). SF-36 ölçeğinin alt ölçeklerine bakıldığında, gruplar arasında Fiziksel Fonksiyon, Fiziksel Rol Güçlüğü ve Ağrı alt ölçekleri ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı fark bulunamamıştır (p>0,05). Genel Sağlık, Vitalite (canlılık), Sosyal Fonksiyon, Emosyonel Rol Güçlüğü ve Mental Sağlık alt ölçekleri ortalamaları arasında ise istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). BDÖ sonuçlarına göre iki grup arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). BAÖ sonuçlarında da iki grup arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca aktivite performansı ve tatmini, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Sonuç olarak; şizofreni hastasına bakım verenlerde depresyon ve anksiyete düzeyinde artma, yaşam kalitesi ve aktivite tatminin de ise azalma olduğu ve bunların birbirlerini etkileyebileceği görülmüştür. Bakım verenlerin etkilendiği aktivite performans alanları ayrıntılı şekilde tanımlayacak ve yapılacak olan rehabilitasyon alanındaki müdahalelere ışık tutacak çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was planned to collect data on caregivers of patients with schizophrenia in our country and analysis of their activity, activity performance and health-related quality of life. 66 patients with schizophrenia caregivers (study group) and 66 patients with schizophrenia who do not, or any chronic patient care (control group) were included in the study. Personal factors about caregiving were evaluated with Sociodemographic Characteristics Information Form. Assessment of activity performance and satisfaction with Canadian Occupational Performance Measure, assessment of health-related quality of life with Quality of Life Scale-Short Form (Short Form SF-36), assessment of depression with the Beck Depression Inventory (BDI), assessment of anxiety states Beck Anxiety Inventory (BAI) were used. According to our studies results, the performance of activities of the working group and the control group was not statistically significant difference (p> 0.05), activity satisfaction between the two groups was statistically significant difference (p<0,05). From the SF-36 the mean subscales between the groups in physical function, physical role limitations, and pain were not statistically significant difference (p> 0,05). General health, vitality, social function, role emotional and mental health between two groups statistically significant difference was found (p <0,05). According to the BDI and BAI, there was statistically significant difference between the two groups (p <0,05). Furthermore, we examined the relationship between activity performance and satisfaction, quality of life, depression and anxiety. As a result, it can be seen, increased levels of depression and anxiety, decreased levels of quality of life and activity satisfaction in caregivers of patients with schizophrenia. They may affect each other. To define in detail activity performance areas are affected by the caregivers and to shed light on in the field of rehabilitation interventions studies which are needed