Türk romanında mitin görünümleri (1961-1970)
The view of the myth in Turkish novel (1961-1970)
Yazar: PINAR DAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CAFER GARİPER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Arketip = Archetype ; Mitler = Myths ; Mitoloji = Mitology ; Ritüel = Ritual ; Roman = Novel ; Semboller = Symbols ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışmada, insanın var oluşuyla birlikte yarattığı mitlerin üretimini gerekli kılan nedenler, tanımı, Türk edebiyatında 1961-1970 yılları arasında kaleme alınan romanlar içerisinden, mitlerle kesişenleri belirlenmiş ve bu yapıtlardaki mitik ögeler ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylelikle mitlerin, Türk romanındaki yansımalarının izini sürmek amaçlanmıştır.  Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde mitin insan yaşantısındaki önemi ortaya konulduktan sonra, arkaik insandan günümüze ulaşan bir değerlendirme yapılma çabası içinde olunmuştur.  Çalışmanın birinci bölümünde; mitin yapısal özelliklerini ortaya koyabilmek, zaman-mekân bağıntısını ele almak, mit oluşumunu yöneten süreçleri irdeleyerek bilinç ve bilinçdışının etkisini ortaya koymak, mitik bilincin mit üretimine sağladığı katkıyı anlamlandırmak, mitin kurmaca ve gerçeklikle olan ilişkisine değinerek modern döneme yansımaları üzerine eğilmek, mitlerdeki sembolik dilin izlerini sürebilmek, arketiplermit ilişkisini ortaya koyabilmek ve mitin kültürdeki yansımasını belirlemek amaçlanmıştır. İkinci bölüm, mitlerin sınıflandırılmasına ayrılmış, bu sınıflama çeşitli medeniyetlerin mitolojilerinden örneklerle açıklanmıştır.  "Mit ve Edebiyat" başlığını taşıyan üçüncü bölümde, mitin içerik yapısı, erken dönem türleriyle olan yapısal ilişkiler ağı ve modern dönemde edebiyata olan yansıması anlatılmıştır. Türk edebiyatında mitin gelişimini göstermek amacıyla, klasik Türk edebiyatından başlayarak Cumhuriyet yıllarına gelinceye kadarki süreçteki genel görünüme değinilmiştir.  Dördüncü bölümde, 1961-1970 yılları arasında yayımlanan romanlarda, mitin görünümü belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yıllar arasında yayımlanmış olan romanlar taranmış, mitik öge tespit edilen on yedi roman değerlendirmeye alınmıştır. Romanlarda Yunan ve Roma mitolojilerinden gelen ögelerle birlikte Türk mitolojisinden gelen ögelere rastlanılmıştır. Yapılan tasnif, mitik ögelere göre belirlenmiştir.  Sonuçta ise mitik ögelerin hangi yazar tarafından ne şekilde kullanıldığıyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.   


Anahtar Sözcükler: Mit, sembol, ritüel, arketip, edebiyat, 1961-1970 yılları arası Türk romanı.

Abstract:
In the research, it is dealt with the reasons requiring production, the definition, the origin, the idiosyncrasies, the functions, the view in cultures with the place in collective unconscious, and the changes in centuries of the myths the human has created with the existence, and the reflections of them on literary works have been searched. Of the novels written between 1961 and 1970, the concurrent with myths has been determined and mythical elements in these works have been tried to be put forth. The research consists of four sections. In the Introduction, after the importance of the myth in human life is revealed, it is struggled that an evaluation should be done from archaic human to the present. In the first section, it has been aimed to be able to reveal the idiosyncrasy of the myth, to deal with the connection between time-place, to reveal the effect of conscious and unconscious by scrutinizing the process of the myth formation, to focus on the reflection to the modern times by mentioning the relation between fiction and reality of the myth, to trace the symbolic language in the myths, to put forth the relation of archetype-myth, and to determine the reflection of the myth in culture. The second section is divided the classification of the myths, and explained with some examples from the mythology in several civilizations. In the third section having the title "Myth and Literature", the content structure of the myth, the structural relations network with the early types, and the reflections to the literature in early times are explained. In the fourth section, the view of the myth is tried to be determined in the novels published between 1961 and 1970 in Turkish literature. The novels published within these years have been scanned, and the seventeen novels that have mythical elements have been evaluated. In the novels, it is run into the reflections belonging to Turkish mythology along with the elements in Greek and Roman. The dissection is determined according to the mythical elements. In conclusion, a general evaluation is done about how the mythical elements are used by which author.  


Key Words: Myth, symbol, ritual, archetype, literature, Turkish novel in 1961-1970.