İzmit Körfezi yüksek duyarlılıklı deniz manyetometre verileri ile deniz sismiği verilerinin tümleşik yorumu
Integrated interpretation of high sensitivity marine magnetic data and marine seismic data in Izmit Bay
Yazar: MUSTAFA KARAKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET SİNAN DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Deniz sismiği = Sea seismic ; Manyetometreler = Magnetometers ; Tektonik = Tectonics ; Tektonik analiz = Tectonic analysis ; İzmit Körfezi = İzmit Bay

Özet:
Bu çalışmada yüksek duyarlılıklı deniz manyetiği verileri ile derin deniz sismiği verileri karşılaştırılarak, Marmara Denizi'nin doğusunda yer alan İzmit Körfezi'nin aktif tektonik yapılarının model haritasının çıkarılması amaçlanmıştır.
Özellikle İzmit depremi sonrasında yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından ilgi odağı hâline gelen İzmit Körfezi'nde bugüne kadar jeolojik ve jeofizik birçok araştırma yapılmıştır. Ağırlıklı olarak sığ sismik çalışmalar ile incelenen bölgede, ulusal ve uluslararası literatüre geçmiş veya yayınlanmış yüksek çözünürlüklü deniz manyetiği verisi bulunmamaktadır. Bu anlamda çalışma aynı zamanda "ilk" olma niteliğindedir.
İzmit depreminden sonra; Eylül 1999'da MTA Sismik-1 araştırma gemisi ile toplam 64 hat üzerinde derin sismik yansıma verileri toplanmıştır. Bu çalışmada bu hatlardan KG doğrultusunda yalnızca 10 tanesi kullanılmıştır. Enerji kaynağı olarak hava tabancası (airgun) kullanılan sismik hatlar; 1 msn örnekleme aralığı ile 1.5 sn kayıt uzunluğuna sahiptir.
İ.Ü. Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Anabilim Dalına ait SeaSpy Marine Magnetics deniz manyetometresi ile çalışma sahasında yaklaşık 1000 km uzunluğunda veri toplanmıştır. Toplanan ham veriler excell formatına dönüştürülerek ilk aşamada çalışma sahasındaki insan kaynaklı yapıların oluşturduğu gürültüler gözlemsel olarak giderilmiştir. Daha sonra, manyetik alanda meydana gelen günlük değişimler düzeltilmiştir. Bu bağlamda; çalışma sahasına en yakın ulusal istasyon olan B.Ü. Kandilli Rasathanesine bağlı İznik istasyonundan günlük veriler dakika bazında alınmıştır. Bu veriler kullanılarak tarafımızdan yazılan bilgisayar programı ile ölçülen değerlerin düzeltmeleri gerçekleştirilmiştir. Düzeltmesi yapılan veriler, Geosoft Oasis Montaj programı kullanılarak istenilen hatlar üzerinde modelleme yapılmıştır.
Yüksek çözünürlüklü deniz sismiği verileri ile deniz manyetiği verileri kullanılarak 2 ayrı fay haritası oluşturularak karşılaştırılmıştır. Her iki yöntemle elde edilen veriler kullanılarak oluşturulan fay haritaları birbirleriyle çok büyük oranda uyumluluk göstermektedir. Bunlara göre Kuzey Anadolu Fayı; Batı'da Hersek burnunun yaklaşık 750 m içinden geçerek, ortada Karamürsel açıklarından Değirmende açıklarına kadar kıyıya olan mesafesini korumaktadır. Fayın; Gölcük-Derince arasından geçerek doğu basenine doğru uzandığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study; we have compared high resolution marine magnetometer data and marine seismic data. In this way, we have aimed to create the model map of active tectonic structures in Izmit Bay that located in the east of the Marmara Sea.
Izmit Gulf, has attracted the attention of local and international researchers after the earthquake of 17 August 1999 (Gölcük). From that time until today, there have been several geological and geophysical studies. Mainly shallow marine seismic studies have been carried out in the region. However, there is no high resolution marine magnetic data history of national or international literature.
After the earthquake in Gölcük, the deep seismic reflection data on a total of 64 lines were collected by research vessel MTA Seismic-1 in September, 1999. In this study, only 10 of these lines that NS direction have been used. Air gun was used as the energy source. Seismic lines has 1 ms sampling interval and 1,5 s record length.
About 1000 km in length data has been collected with SeaSpy Marine Magnetometer which belongs to Istanbul University Institute of Marine Sciences and Management in Izmit Bay. The collected raw data has been converted to Excel format. Firstly, noise generated by human-induced structure are fixed as observational. Then, the daily change occurring in the magnetic field is corrected. Daily data has been taken on the basis of minutes from Iznik station which belonging to Bogazici University Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute. Correction of the measured values has been performed by application that we made. Modeling has been performed by Geosoft Oasis Montaj application by using this data.
Two fault map is created by using high resolution marine seismic data and marine magnetic data. These two maps are verifying each other greatly. North Anatolian Fault; passing within 750 m of the Hersek nose at West of Izmit Bay. In middle of Izmit Bay, NAF protect distance from shoreline from offshore of Karamürsel to offshore of Değirmendere. In the East of Izmit Bay; NAF passing through Gölcük and Derince and lies on the eastern basin.