Dalgalı döviz kuru sistemi ve Türkiye'de dalgalı döviz kuru uygulaması
Floating exchange rate system and application of floating exchange rate in Turkey
Yazar: ERAY ERSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KÖSE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Döviz kuru sistemleri bir ucunda sabit döviz kuru sistemi, diğer ucunda esnek döviz kuru sistemi olmak üzere bir yelpaze niteliğindedir. Ülkeler, politikaları gereği istikrarlı bir döviz kuru sistemi seçmek zorundadırlar. Her iki döviz kuru sisteminin de avantajlarının yanında dezavantajları da bulunması nedeniyle, günümüzde pek çok ekonomist hangi döviz kurunun ülke için daha faydalı olduğu konusunda görüş ayrılığına düşmektedirler. Türkiye, uzun yıllar boyunca sabit döviz kuru sistemi uygulamasına rağmen Şubat 2001 krizinden sonra dalgalı kur sistemine geçmiş ve bu sistemi günümüze kadar sürdürmüştür.Çalışmanın birinci bölümünde dünyada uygulanmış ve halen uygulanmakta olan döviz kuru sistemlerinin tanımları, avantajları ve dezavantajları incelenmektedir. İkinci bölümde Türkiye'nin 1923 yılından günümüze kadar uygulamış olduğu döviz kuru sistemleri üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde Şubat 2001'de ortaya çıkan ekonomik kriz, bu krizin sonrasında uygulanmaya başlanan dalgalı kur sistemi ve bu sisteme geçildikten sonra Türkiye'de yaşanan ekonomik gelişmeler incelenmektedir.Çalışmanın dördüncü bölümünde Ocak 1995-Aralık 2005 aylık verileri kullanılarak 5 değişkenli VAR modeli uygulanmaktadır. Değişkenler, reel döviz kuru endeksi, toplam döviz çıkışı, toplam döviz girişi, TÜFE ve merkez bankası döviz rezervleridir. Uygulama sonucunda reel döviz kurunun kendi geçmiş değerlerinden sonra en fazla merkez bankası döviz rezervlerinden daha sonra da toplam döviz çıkışından etkilendiği ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
Exchange Rate Systems are like a fan shaped with The Fixed Exchange Rate at the one end and The Flexible Exchange Rate on the other end. Countries have to choose a stable exchange rate system because of their politics. Both exchange rate systems have advantages and also disadvantages. Therefore, most of the economist can not be in a consensus in determining the most effective exchange rate for the same country. Although fixed exchange rate system has been applied in Turkey for long years, after the crisis in February 2001, the country switched to the Floating Exchange Rate System and that system is still being used there.In the first part of the study; descriptions, advantages & disadvantages of the exchange rate systems are being studied. In the second part, the exchange rate system used in Turkey since 1923 is being studied. In the third part; the economical crisis which appeared in February 2001, the floating exchange rate which has been started to be applied following that crisis and the economical developments after that system in Turkey are being examined.In the fourth part of the study, the ?VAR? model is being applied using the monthly data of January 1995-December 2005. The variables are real exchange rate, total exchange output, total exchange input, TUFE and the reserves of TCMB. At the end of the application, it seems that real exchange rate is effected first by its past values, secondly by the exchange rates of TCMB and then by the total exchange outputs.