Anadolu masallarında suç ve ceza motifi
Crime and punishment motifs in anatolian tales
Yazar: RECEP DEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN KÖKTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu halk masalları = Anatolia folk tales ; Ceza = Punishment ; Masallar = Tales ; Suç = Crime ; Türk masalları = Turkish tales

Özet:
Masallar, okuyucusunu ve dinleyicisini inandırma amacı gütmeyen, mekân ve zaman unsurları genellikle belirsiz olan, olağanüstü kişi ve olayları barındıran, oluştuğu topluma ait sosyolojik veriler sunan kültür hazineleridir. Türk ve dünya edebiyatlarında önemli bir yere sahip olan masallar hakkında çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Birçok edebî tür ile ilişkisi olan masalların çocukların gelişimi ve eğitiminde, ahlaklı ve iyi birer birey olarak topluma kazandırılmalarında rolü büyüktür. Masallarda iyinin ve doğrunun ödüllendirilmesi, kötünün ve yanlışın cezalandırılması çocuğun zihninde oluşacak örnek birey özelliklerinin şekillenmesine katkı sağlamaktadır. Masallarda suç ve suça yönelten sebepler ile suça uygun görülen cezanın incelendiği bu tez; giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin amacı, konusu, gerekçesi, kapsamı ve yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde, masal hakkında genel bilgiler verilerek masalın işlevleri ve masal sınıflandırmaları ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, suç ve cezanın tanımları verilerek geçmişten günümüze yaşanan değişim aktarılmıştır. Üçüncü bölümde motif kavramı ve motif çalışmaları açıklanmıştır. Tezin ana bölümünü oluşturan dördüncü bölümde, Anadolu masallarındaki suç ve ceza konusu incelenmiş, örnekler verilip benzerlik ve farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Anadolu'nun değişik yerlerinden derlenen on beş masal kitabının incelenmesi ile kıskançlık, kibir, yalan, söz dinlememe/ nasihate uymama, emanete ihanet, hırsızlık, adaletsiz yönetim, büyücülük, insan eti yeme, yasak evlilik, delilik, inatçılık, rüşvet, işkence ve sabırsızlık gibi on beş farklı suç ile bu suçlara öngörülen cezalar belirlenmiştir. Sonuç olarak, Anadolu masallarında yer alan suçların yoğunluğu tespit edilip bu suçların cezalandırılmasında farklılıklara sebep olan faktörler üzerinde durulmuştur. Geçmişte suç kabul edilen birçok eylemin günümüzde suç sayılmadığı ancak suçun ortaya çıkmasına neden olan etkenlerin günümüzde de benzer olduğu anlaşılmıştır. Grafikler ve tablolar kullanılarak veriler arasındaki ilişkiler tespit edilmeye çalışılmış, örneklerle de desteklenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Anadolu, masal, suç, ceza, halk hukuku.

Abstract:
Fairy tales are cultural treasures that do not include the purpose of convincing the reader and its audience, the elements of space and time are often ambiguous, include exceptional people and events, presenting sociological data of the society which have been occurred. There are many studies on the fairy tales which has an important place in Turkish and world literature. The fairy tales associated with many literary genres have a great role in the development and education of children, in bringing children into the society as moral and good individuals. Rewarding good and right, punishing bad and wrong in fairy tales contributes to shaping exemplary individual characteristics in the child's mind. This thesis consists of introduction chapter, four main chapters and one conclusion, which examines the reasons for the crime and crime in the fairy tales and the punishments which are the result of the crime. The aim, subject, reason, scope and method of the thesis are discussed in the introduction. In the first chapter, general information about the fairy tales, the functions and classifications of fairy tales have been introduced. In the second chapter, the definition of crime and punishment is given and the change from past to present has been conveyed. In the third chapter, the term of motif and the researches of motif have been explained. In the fourth chapter which constitutes the main part of the thesis, the crime and punishment of the Anatolian fairy tales are examined, examples are given and similarities and differences are tried to be determined. With the study of fifteen fairy tales compiled from different parts of Anatolia, fifteen different crimes like jealousy, arrogance, lies, disobedience, treason, robbery, unfair management, witchcraft, human flesh eating, forbidden marriage, madness, stubbornness, bribery, torture and impatience and penalties for these crimes were identified. As a result, the densities of the crimes in the Anatolian fairy tales were determined and the factors that caused the differences in the punishment of these crimes were emphasized. It is understood that many acts that were accepted as criminal in the past are not criminalized today but the factors causing the occurrence of the crime are similar today. The relationships between the data are tried to be determined with using graphs and tables, also supported by examples.

Key Words: Anatolia, fairy tale, crime, punishment, public legislation.