Ev Ortamı Değerlendirme Envanteri Bebek/Küçük Çocuk Gözlem Formunun Türkçeye uyarlanması
Adaptation of the Home Observation for Measurement of the Environment the Infant/Toddler Home in to Turkish
Yazar: ZEHRANUR PAÇACI
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Erken çocukluk döneminde ev ortamı bebek ve küçük çocukların tüm gelişim alanları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmada Betty M. Caldwell, Robert H. Bradley ve meslektaşları tarafından bebek ve küçük çocukların yaşadığı ev ortamlarını bütüncül ve nesnel bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilen Ev Ortamı Değerlendirme Envanteri Bebek/Küçük Çocuk Gözlem Formu'nun geçerlik ve güvenirlik analizlerini yapmak ve Türkiye ortamına uyarlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın örneklem grubunu İstanbul'un Ümraniye ilçesinde yer alan ve 0-36 aylık arasındaki çocukların yaşadığı 225 ev ortamı oluşturmuştur. Örnekleme yöntemi, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi olarak belirlenmiştir. Örneklem grubuna dahil olan ev ortamlarına bir anketör ve bir gözlemci ev ziyaretleri gerçekleştirmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak katılımcılara Kişisel Bilgi Formu ve Bebek/Küçük Çocuk Gözlem Formu uygulanmıştır. Gözlem formunun geçerlik analizlerine yönelik dil geçerliği, kapsam geçerliği ve yapı geçerliği; güvenirlik analizlerine yönelik ise iç tutarlılık ve puanlayıcılar arası güvenirlik katsayıları incelenmiştir. Ayrıca gözlem formundan elde edilen puanlar ile ailelerin sosyodemografik özellikleri arasındaki ilişki bağımsız örneklerde t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak incelenmiştir. Analizler sonucunda Bebek/Küçük Çocuk gözlem formunun 0-36 aylık bebek ve küçük çocukların yaşadığı ev ortamlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte araştırma bulguları gözlem formundan alınan puanların çocukların cinsiyeti, yaşı, ailedeki çocuk sayısı, anne ve babanın öğrenim durumu, ailenin gelir düzeyi gibi değişkenler açısından anlamlı derecede farklılık olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: ev ortamı, gözlem, değerlendirme, bebeklik dönemi

Abstract:
In early childhood, the home environment has a significant impact on all developmental domains of infants and toddlers. In this study, it was aimed to conduct validity and reliability analyses of the Home Observation for Measurement of the Environment Infant/Toddler HOME, which was developed by Betty M. Caldwell, Robert H. Bradley and their colleagues to evaluate the home environments where infants and toddlers live in a holistic and objective way, and to adapt it to the Turkish context. In line with this purpose, the sampling group of the study consisted of 225 home environments in Ümraniye district of Istanbul where children aged 0-36 months age. The sampling method was determined as snowball sampling method from non-probability sampling methods. One interviewer and one observer made home visits to the home environments included in the sample group. Personal Information Form and the Infant/Toddler HOME were used as data collection tools in the study. The language validity, content validity and construct validity of the observation form were examined for validity analyses, and the internal consistency and inter-rater reliability coefficients were examined for reliability analyses. In addition, the relationship between the scores obtained from the observation form and the sociodemographic characteristics of the families was analyzed using independent samples t-test and one-way analysis of variance. As a result of the analyses, it was concluded that the Infant/Toddler HOME is a valid and reliable measurement tool for assessing the home environments where infants and toddlers aged 0-36 months age. However, the findings of the study showed that the scores obtained from the observation form differed significantly in terms of variables such as children's gender, age, number of children in the family, mother and father's education level, and family income level.
Keywords: Home environment, observation, assessment, infancy