Yükseköğretime Giriş Sınavı Türkçe sorularının dilbilimsel içerik çözümlemesi
The linguistic content analysis of Turkish questions of the Higher Education Entry Exams
Yazar: SERCAN DEMİRGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. NADİR ENGİN UZUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dilbilim = Linguistics ; Türkçe = Turkish ; Türkçe sorular = Turkish questions ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu tezin temel amacı, tarama yöntemiyle elde edilmiş son üç yıldaki ÖSS-Türkçe sorularını dilbilimsel veriler ışığında betimlemek ve değerlendirmektir. Bu tezde son üç yılda sorulan ÖSS Türkçe soruları (2008-2009-2010), bu soruları kapsayan ve güvenirliği uzman görüşüyle alınmış bir kavram yapısı ile betimlenmiş, ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı Dilbilim I, Dilbilim II, Dil ve Anlatım Dersi Programının belirlediği kazanımlara ilişkin kavram yapısının, sorulardan elde edilmiş kavram yapısı ile karşılaştırmalı bir betimlemesi yapılmıştır.Giriş bölümüyle başlayan çalışmanın ikinci bölümünde, çalışma alanı içerisinde kullanılan ve çalışma boyunca bilinmesini gerekli gördüğümüz bazı eğitimbilimsel ve dilbilimsel kavramlara ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Bu bölümde ayrıca, dilbilimin yan alanlarından toplumdilbilim, ruhdilbilim, metindilbilim ve beyindilbilimin anadili eğitimi ile olan ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın üçüncü bölümünde, dünyadan örnekleriyle ve Türkiye?deki uygulamalarıyla ortaöğretim programları ve yükseköğretime giriş koşulları üzerinde durulmuştur.Dördüncü ve beşinci bölümlerde nitel araştırma yöntemlerinden belge tarama yöntemi kullanılmıştır. Dördüncü bölüm, çalışma kapsamındaki Dil ve Anlatım ve Dilbilim I-II derslerinin incelendiği; bu derslerde kavratılmaya çalışılan program kazanımlarının kavramsal yapısının çıkartıldığı ve değerlendirildiği bölümdür.Beşinci bölümde ise, çalışma kapsamındaki ÖSS-Türkçe (2008-2009-2010) soruları incelenmiş, uzman görüşü yardımıyla ilgili soruların kavramsal yapısı çıkarılmış ve uyuşum yüzdesiyle değerlendirilmiştir.Çalışma, Bulgu Sonuç ve Öneriler ile sonlandırılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to depict and evaluate Turkish questions of Higher Education Entry Exams within the period of 2008-2010 by means of linguistic data. In the study, Turkish questions of Higher Education Entry Exams within the period of 2008-2010 has been depicted by using a conceptual structure of which its reliability has been approved by specialists. Additionally, a comparative depiction of the conceptual structure derived from these questions and the conceptual structure of Linguistics I, Linguistics II, and Language and Expression Programs specified by The Ministry of Education. Following the Introduction part regarding with the subject, aim, inquiry questions, importance and limitations of the study, the second part deals with some required concepts about education and linguistics. Besides, in this part of the study, the interactions between sociolinguistics, psycholinguistics, textlinguistics, neurolinguistics and mother tongue education have been searched.In the third part, secondary education programs and higher education entry requirements by worldwide and local applications have been discussed. In the fourth and the fifth parts, method of document survey that is one of the qualitative methods has been drawn upon. In the fourth part, lessons named Language and Expression and Linguistics have been searched, and then the conceptual structure of these lessons' programs have been examined and evaluated. In the fifth part, the Turkish questions of the higher education entry exams (2008-2010) have been searched, and then these questions? conceptual structure which its 142reliability has been approved by specialists has been examined and evaluated by the percentage of agreement.The study has been concluded with Findings, Results and Suggestions