Vergi hukukunda geriye yürümezlik ilkesi
The principle of non-retroactivity in tax law
Yazar: FATİH KAYA
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Geriye yürümezlik = Non-retroactivity ; Mali hukuk = Fiscal law ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
Devletler tarafından karşılanması beklenen hizmet ve diğer ihtiyaçlar için gereken kaynağın sağlanmasında en önemli bileşen olan vergi ve vergi benzeri gelirlerin elde edilmesi amacıyla gerçekleştirilen bütün vergilendirme işlemleri, bireylerin temel hak ve hürriyetlerini etkilemektedir. Vergilendirme alanında kişi temel hak ve hürriyetlerinin korunmasında etkili olan ilkelerden olan geriye yürümezlik ilkesi bu çalışmada farklı açılardan ele alınmıştır. 
Vergi Hukukunda Geriye Yürümezlik İlkesi isimli bu tez çalışmasında, geriye yürümezlik ilkesine ve tarihsel gelişimine bakılmış, kapsamı, istisnaları ve diğer hukuki ilkelerle ilişkisine ve ilkenin türlerine yer verilmiştir.  Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ilkenin vergi aslı ve yaptırımları açısından nasıl uygulandığı ve yargı kararlarında görülen farklılıklar ile Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararlar çerçevesinde dava konusu edilen ve edilmeyen, ödenen ve ödenmeyen vergiler yönünle geriye yürümeye nasıl yön verildiğine bakılmış ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. 
Tam olarak sınırları çizilemese de ve tüm yönleriyle kapsayıcı bir tanımlama yapılamasa da vergi hukuku bakımından geriye yürümezlik ilkesinin güncel bir kanunun daha önceki bir dönemde tamamlanmış işlemler üzerinde uygulanmaması ve bu şekilde geçmişe dönük ek yükümlülükler getirilmemesi şeklinde ifade edilmesi tez kapsamında irdelenmiştir. Geriye yürümezlik ilkesi ile korunmaya çalışılan temel faydanın sağlanması halinde bu ilkenin uygulanması değerlendirilmiştir.

Abstract:
All actions related to taxation to collect taxes and similar resources in order to accumulate required funds for the needs of the state affects individuals' fundamental rights and freedoms. In this study, the principle of non-retroactivity which is one of the principles that are effective in the protection of the fundamental rights and freedoms of the persons in the field of taxation has been discussed from different perspectives.
In this study, which is called The Principle of Non-Retroactivity in Tax Laws, the principle of non-retroactivity and its historical development is examined, its scope, exceptions, its relationship with other legal principles, and its types are defined. In the following chapters of the study, how the principle is applied in terms of taxes and penalties, the jurisprudences of the Council of State and the jurisdictions of the Constitutional Court are examined and evaluated in terms of the taxes, which are handled or not handled by a court and which are paid or unpaid.
Even if it is not possible to reach a full definition which contains all aspects of the principle of non-retroactivity, in terms of tax law, a current law is not applied on completed transactions occurred within a previous period and thus no additional retroactive obligation is imposed with new law was assessed within the limits of this thesis. Appropriateness of implementing this principle if the basic benefit which is aimed to be protected by the principle of non-retroactivity is provided was mentioned.