Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım düzeyleri ile duygusal emek davranışları
Spirituality and spiritual care levels of nurses and their emotional labor behaviors
Yazar: AYSUN ÇİDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL BİÇER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Emek = Labour ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi faktörler = Moral factors ; Maneviyat = Spirituality

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım düzeyleri ile duygusal emek davranışlarını ve bunlar arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve analitik tipte yapılmıştır.
Araştırma Kayseri ilinde bulunan bir hastanenin yataklı servislerinde görev yapan, çalışma kriterlerine uyan ve çalışmayı kabul eden 313 hemşire ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak, Kişisel Tanıtım Formu, Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği (MMDBÖ), Manevi Destek Algısı Tespit Ölçeği (MDATÖ) ve Hemşirelerin Duygusal Emek Davranışı Ölçeği (HDEDÖ) kullanılmıştır. Veriler gerekli sözel ve yazılı onamlar alındıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız iki örnek t testi, tek yönlü varyans analizi, Duncan testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılan hemşirelerin, %90.1'i kadın, %39.9'u çoklu dâhili birimlerde görev yapmakta, %92.0'ı lisans mezunu,  %92.0'ı servis hemşiresi pozisyonunda, %64.5'i karma vardiyada çalışmakta olup yaş ortalaması 33.1±6.5'tir. MMBDÖ puan ortalamasının 3.76±0.42, MDATÖ puan ortalamasının 49.99±6.74, HDEDÖ toplam puan ortalamasının 4.02±0.44, yüzeysel davranış alt boyut puan ortalamasının 3.97±0.51, derinlemesine davranış alt boyut puan ortalamasının 4.01±0.49, samimi davranış alt boyut puan ortalamasının 4.09±0.52 olduğu saptanmıştır. MMBDÖ ve MDATÖ puanları yüksek olan hemşirelerin HDEDÖ puanlarının da yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.001). 
Sonuç olarak, hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım düzeyleri arttıkça manevi destek algısı düzeylerinin de arttığı, maneviyat ve manevi bakım düzeyleri ile manevi destek algısı düzeyleri arttıkça manevi bakım hakkında fikir sahibi olmalarına ve manevi gereksinimlere önem vermelerine rağmen manevi bakımı uygulayamadıkları için duygusal emek davranışı düzeylerinin de arttığı bulunmuştur.
Bu sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin manevi bakım verme düzeylerini etkileyen, duygusal emek davranış düzeyini belirleyen daha geniş tabanlı araştırmaların yapılması ve yapılan bu araştırmaların sonucuna göre, hemşirelik eğitim müfredatında maneviyat ve manevi bakım ile ilgili konuların daha fazla yer alması, hemşirelere manevi yaklaşım ve manevi bakım ile ilgili hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Maneviyat, Manevi destek, Manevi bakım, Duygusal emek, Duygusal emek davranışı, Hemşirelik.

Abstract:
This descriptive and analytic research was carried out to determine spirituality and spiritual care levels of nurses, and their emotional labor behavior, as well as the relationship among them.
The research was carried out with 313 nurses working in inpatient wards of a hospital in Kayseri who met the research criteria and accept to participate in the study. As data collection tools, Personal Introductory Form, Spirituality and Spiritual Care Rating Scale (SSCRS), Spiritual Support Perception Scale (SSPS) and Emotional Labor Behavior Scale of Nurses (ELBSN) were used. After getting the necessary verbal and written approvals of the participants, the researcher gathered the data gathered through the face-to-face interview technique. Descriptive statistics, independent two-sample t-test, one-way analysis of variance, the Duncan test, and Pearson correlation analysis were used to evaluate the data; p<0.05 was considered statistically significant.
Of the nurses who participated in the research, 90.1% were female, 39.9% were working in the multi internal units, 92.0% were undergraduate graduates, 92.0% were working as a service nurse, 64.5% were working in a mixed shift and the average age was 33.1 ± 6.5. The mean score of SSCRS was 3.76 ± 0.42, the mean score of SSPS was 49.99 ± 6.74, total mean score of ELBSN was 4.02 ± 0.44, the mean score of superficial behavior subscale was 3.97 ± 0.51, the mean score of in-depth behavior subscale was 4.01 ± 0.49, and the mean score of intimate behavior subscale was 4.09 ± 0.52. It was also found that ELBSN scores of the nurses who had high SSCRS and SSPS scores were also higher (p<0.001). 
As a result, it was determined that as the spiritual and spiritual care levels increased, spiritual support perception levels also increased; and although they have an idea and value for spiritual care, they cannot practice spiritual care; as the levels of spirituality and spiritual care levels and spiritual support levels increased, emotional labor behavior levels increased as well.
According to these results, the researcher recommends conducting additional studies on a broader base which determine the spiritual care-giving levels of the nurses and its effect on their emotional labor behavior, and in line with the results of those studies giving more place to the issues related to spirituality and spiritual care in the curriculum of nursing education, as well as delivering in-service trainings to nurses about spiritual approach and spiritual care. 
Keywords: Spirituality, Spiritual support, Spiritual care, Emotional labor, Emotional labor behavior, Nursing.