Siyah küf ile bulaşık kuru incirlerde okratoksin a varlığının araştırılması
A research on occurrence of ochratoxin a in dried figs contaminated with black moulds
Yazar: CAVİT ÇAĞLAR ÇANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. KAMER BETÜL ÖZER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kuru incir, Türkiye'de üretilen kuru meyveler içerisinde ekonomik açıdan
önemli bir ihraç ürünüdür. Kuru incirin hasat öncesi ve sonrasında sıkça gözlenen
mikotoksinler önemli pazar kayıplarına sebep olmaktadır. Okratoksin A, insan ve
hayvan sağlığı açısından kuru incirde tehlike yaratan bir mikotoksindir.
Araştırmamızda, siyah küflü kuru incirlerde Okratoksin A'nın tek örnek meyve
üzerinde bulunma düzeyinin belirlenmesi ve bu düzeylerin yapılan kalite
analizleri ve hesaplanan siyah küf yükü değerleri ile ilişkilendirilmesi
amaçlanmıştır. Çalışmamızın materyalini, Ege İhracatçı Birliği'ne üye
işletmelerden temin edilen siyah küflü Sarılop çeşidi kuru incirler oluşturmaktadır.
Okratoksin A (OTA) analizi, immunoaffinite kolonlar kullanılarak yüksek basınçlı
sıvı kromatografisi ile yapılmıştır. Örneklerin %14'ü OTA ile bulaşık, geriye
kalanı temiz olarak belirlenmiştir. OTA tespit edilen örneklerin düzeyi 0.5-10 ppb
aralığında yoğunluk göstermiştir. En yüksek L (en açık renk) değerine sahip
örnekte, örnekler arasında tespit edilmiş en düşük OTA değeri görülmüştür.
Örneklerin %72'sinde güneş yanıklığı görülmüş ve OTA gözlenmiş örneklerde
güneş yanıklığı farklı oranlara sahip olmuştur. Ayrıca, kuru incirlerin %18'i UV
altında parlak yeşilimsi sarı florasan ışıma verirken, ışıma veren örnekler
içerisinde sadece 1 örnekte OTA ve ışıma birlikte gözlemlenmiştir. OTA tespit
edilmiş 7 örneğin 2 adedin de siyah küf yükü tespit edilmezken, geriye kalan 5
örnekte siyah küf yükü farklı değerlerde tespit edilmiştir. Siyah küf yükü değerleri
ile OTA değerleri arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Siyah küflerin
(Aspergillus spp.) OTA ürettiği düşünülse de küf yükü değerlerinin düzeyi
OTA'nın tespitinde etkili olmamıştır.
Anahtar sözcükler: Kuru İncir, Ficus carica L., Okratoksin A, Aspergillus niger

Abstract:
Dried fig is economically one of the most important export product among
the dried fruits produces in Turkey. Mycotoxins that are frequently observed in pre
and post harvest phases cause considerable market loses. In dried figs, Ochratoxin
A is mycotoxin that is dangerous for human and animal health. The study was
carried out with the aim of determining the level of Ochratoxin A on dried figs
that contains black mould, its relation to quality analysis criteria and measured
black mold counts. The research material of our study consisted of black mouldy
Sarılop fig variety that were obtained from the member exporters of the Aegean
Exporters Associations of Turkey. Ochratoxin A analysis were conducted by using
immunoaffinity columns in HPLC. 14% of the samples were determined to have
OTA and the rest were clean. OTA amounts were mostly measured between 0.5-10
ppb. The sample with highest L (the most light color) value had the lowest OTA
value. 72% of the samples were observed as sunburned, and the samples with
OTA had different sunburn ratios. Furthermore, 18% of the sampled gave brightgreenish-
yellow fluorescence under UV light whereas, one sample among the
samples that gave fluorescence was observed to have both OTA and light. 2
samples among 7 samples with OTA were not observed to have black mould
whereas, the rest 5 samples were measured to have different black mould values.
In general, no statistically significant relationship was found between black mould
counts and OTA values.
Even if, it was previously thought black moulds (Aspergillus spp.) produce OTA,
the black mould counts were not significant in determining OTA.
Keywords: Dried Fig, Ficus carica L., Ochratoxin A, Aspergillus niger