Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan kaynaştırma öğrencilerine yönelik hazırlanan fen deneyleri kılavuzunun değerlendirilmesi: "Madde ve Doğası" örneği
The evaluation of guidebook that prepared for those mainstreaming students who have mild mental disability: Based on "Matter and Nature" sample
Yazar: BÜŞRA BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ER NAS
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Deneyler = Experiments ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan kaynaştırma öğrencilerinin fen eğitiminde bilimsel süreç becerilerinin gelişimine yönelik hazırlanmış çok az sayıda araştırmanın olması bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmanın hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan kaynaştırma öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi için literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip kaynaştırma öğrencilerine yönelik tasarlanan "Madde ve Doğası" öğrenme alanı kavramlarının (genleşme-büzülme, erime-donma ve ısı alışverişi) entegre edildiği fen deney kılavuzunun öğrencilerin bilimsel süreç beceri gelişimleri üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini sekiz hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip ortaokul 5. sınıf kaynaştırma öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında TGA yönteminin entegre edildiği fen deneyleri kılavuzundan yararlanılmıştır. TGA yöntemi içerisinde vızıltı 22, öğrenme galerisi, kart gösterme, kartopu ve karekod uygulaması kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Bilimsel Süreç Becerileri Gelişim (BiSBeG) formu, görüşmeler ve informal gözlemlerden yararlanılmıştır. BiSBeG formundan elde edilen verilerin analizinde dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler kategoriler (tam anlama, kısmi anlama, alternatif kavrama ve anlamama) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; "Madde ve Doğası" öğrenme alanı içerisinde yer alan erime-donma, ısı alış-verişi, genleşme-büzülme kavramlarına yönelik aktif öğrenme teknikleri ile zenginleştirilmiş fen deneyleri kılavuzunun hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir (z=2,533, p<.05). Süreçte kullanılan aktif öğrenme tekniklerinin (vızıltı-22, kart gösterme, kartopu ve öğrenme galerisi) hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilerin iletişim kurma becerisinin gelişiminde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi amacıyla öğrenme sürecine aktif öğrenme tekniklerinin adapte edilmesi önerilir.

Abstract:
The starting point of this study is that there are very few studies on the development of scientific process skills in science education of inclusive students with mild mental disabilities. It is thought that this study will contribute to the literature to improve the scientific process skills of mainstreaming students with mild mental disability. The aim of this study is to examine the effect of science experiments guidebook about the 'Matter and Nature" (expansion-contraction, melting-freezing and heat exchange)  learning domain for students with mild mental disabilities on students' scientific process skills. . Mixed method was used in the research. The sample of the study consisted of 8 students who are at fifth grade with mild mental disabilities from secondary schools. The science experiments guidebook, in which the prediction-observation-explanation (POE) method was integrated was used within the scope of the study. Within the POE method, buzz 22, learning gallery, card display, snowball and data matrix application were used. As a data collection tool; scientific process skills test (BİSBeG), interview questions and informal observations were used. A rubric was used in the analysis of the data obtained from the BiSBeG form. The data obtained from the interviews were analyzed using categories (full understanding, partial understanding, alternative comprehension and non-understanding). As a result of the research; It has been determined that the science experiments guide enriched with active learning techniques for the concepts of melting-freezing, heat exchange, expansion-contraction in the "Matter and Nature" learning area has a positive effect on the development of scientific process skills of students with mild mental disability (z=2,533, p<.05). It was concluded that active learning techniques (buzz-22, card display, snowball and learning gallery) used in the process were effective in the development of communication skills of students with mild intellectual disability. It is recommended to adapt active learning techniques to the learning process in order to improve the scientific process skills of students with mild intellectual disability.