Otizmli bireylere sözcüklerin işitsel eşlemesi becerisinin kazandırılmasının sözel taklit becerisinde söylenen sözcüklerin anlaşılırlığına etkisi
The effect of theaching auditory-matching of words on the emission of clear echoic responses on children have autism
Yazar: MUSTAFA GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN EFİLTİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sözcük kullanımı = Word usage ; Sözcük seçimi = Selecting the words ; Sözel davranış = Verbal behavior ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İletişim becerisi = Communication skill ; İşitme eşiği = Auditory threshold

Özet:
Bu araştırmada otizmli çocukların sözcük taklidinde söyledikleri sözcüklerin anlaşılırlığını geliştirmede sözcüklerin işitsel eşlemesi öğretiminin etkililiği incelenmiştir. Araştırmada aynı zamanda, sözcüklerin işitsel eşlemesi becerisinin öğretimiyle kazanılan sözcük taklidi anlaşılırlığının yeni kelimelere genellenmesi, çalışma tamamlandıktan sonra kazanılan anlaşılır sözcük taklitlerinin korunup korunmadığı durumları da incelenmiştir. Aileler ve öğretmenlerden sözcüklerin işitsel eşleme becerisinin sözcük taklidinde etkili bir yöntem olup olmadığına dair sosyal geçerlik verileri alınmıştır. Bu araştırma, tek-denekli deneysel desenlerden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile tamamlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu, Yeni Önem Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde bireysel destek eğitimi alan, yaşları dört ile beş arasında değişen, otizm tanısı almış ikisi erkek birisi kız üç çocuk oluşturmuştur.
Sözcüklerin işitsel eşlemesi becerisi öğretiminin sözcük taklidi anlaşılırlığına etkisini değerlendirmek için, oluşturulan bir kelime listesi ile katılımcılardan  başlama düzeyi yoklamaları, uygulama yoklamaları, toplu yoklamalar ve izleme yoklamaları verileri alınmıştır. Sözcük taklidinin anlaşılırlığının farklı kelimelere genelleme etkililiği için hazırlanan farklı bir kelime listesi ile ön-test ve son-test verileri alınmıştır. Alınan veriler grafiksel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda, otizmli çocuklara sözcüklerin işitsel eşlemesi becerisinin kazandırılması çocukların sözcük taklidinde anlaşılır sözcük taklitlerini artırmada,  artırılan anlaşılır sözcük taklitlerini çalışmanın tamamlanmasından sonra korumada ve anlaşılır sözcük taklidini yeni kelimelere genellemede etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the current study were tested the effect of teaching of the auditory-matching of words on the emission of clear echoic responses on children have autism. In this study also were examined the effects of teaching the auditory-matching of words  to acquired clear echoics to new echoics and maintaining the acquired clear echoics after finishing study. After the study were collected social validity of effectiveness of auditory-mathing of words for clear echoic responses. In the current study were used a single-case research method of multiple probe design across participants. The study were consisted of three participants who attended Önem Special Education Center for supportive education and two male and one female children have autism between age four and five.
In the study were conducted initial probes, training probes, post probes and tracing probes with a word list for effectiveness of auditory-matching of words on the emission of clear echoic responses. For testing generalized effect of auditory-matching of words were conducted pre-tests and post-tests to all participants. All this data were analyzed with graphical analysis method.
According to the study, teaching the auditory-mathing of words to children have autism is effective for increasing clearity of their echoics, generalizing their acquired clear echoics to new echoics, and maintain to acquired clear echoics after completed  the experiment.