Türkiye'de veteriner hekimler, veteriner hekimliği öğrencileri, hayvan sahipleri ve toplumun hayvan gönenci (refahı) tutumları üzerine anket çalışması
A survey on animal welfare attitudes of veterinary surgeries, veterinary students, animal owners and society in Turkey
Yazar: SERDAR İZMİRLİ
Danışman: PROF. DR. AŞKIN YAŞAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Etik = Ethics

Özet:
Bu tezin amacı; son yıllarda giderek önem kazanan hayvan gönenci konusunda veteriner hekimler, veteriner hekimliği öğrencileri, hayvan sahipleri ve hayvansal gıda tüketicilerinin tutumlarını belirlemektir. Bu çalışma sonucu elde edilen veriler toplumun farklı kesimlerindeki hayvan gönenci yaklaşımının ortaya konulmasına ve gerek eğitim noktasında gerekse duyarlılık oluşturulması noktasında farklı toplum kesimlerine yönelik ileri zamanlar için çeşitli projeler gerçekleştirilip bu konudaki olası noksanlıkların giderilmesine yönelik çalışmalar yapılabilmesine yardımcı olacaktır. Ayrıca Türkiye'de hayvan gönenci bilincine yönelik veriler sağlanarak bu bağlamda uygulamaya yönelik stratejiler ortaya konulacak ve uzun dönemli hayvan gönenci planlarının daha sağlam, ülke gerçekleri ile örtüşür bir yaklaşımla oluşturulmasına olanak sağlanacaktır.Bu çalışmanın evrenini Türkiye'deki veteriner hekimler, veteriner hekimliği öğrencileri, hayvan sahipleri ve hayvansal gıda tüketicileri oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini temsil edecek örneklemin alınacağı iller Türkiye'nin coğrafi bölgeleri esas alınarak ve öncelikle temsil yetenekleri daha sonra ise örneklemi oluşturacak katılımcıların görev alanlarının bulunabilme potansiyeli ve veteriner fakültesine yakınlıkları dikkate alınarak, her bölgeden bir il kura ile seçildi.Birinci bölümde, katılımcıların genel karakteristiklerine yönelik 12 demografik soru; ikinci bölümde ise çoktan seçmeli sorularla hayvansal gıda (et, süt vb) tüketiminin hayvan gönencine karşı tutumu nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla 13 kapalı uçlu soru hazırlandı. Üçüncü bölümde; hayvan gönenciyle ilgili genel tutumu belirlemek amacıyla ?Likert Tipi? sayısal ölçeğe göre 11 yargı sunuldu. Anketin dördüncü bölümünde; katılımcılardan, dokuz soruda hayvan gönenciyle ilgili bazı özel durumlarda etkili olduğu düşünülen faktörlerin önemlilik derecesine göre değerlendirmesi ve bir soruda ise farklı çiftlik hayvan türlerinin gönenç düzeyleriyle ilgili değerlendirme yapmaları istendi. Anketin beşinci bölümünde ise; hayvan kullanım etiğiyle ilgili ve insan merkezli düşünceden temel almış ?Likert Tipi? sayısal ölçeğe göre altı adet yargı verilip hayvan gönenci tutumu ile etik tutum arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışıldı.Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler SPSS 10.0 istatistik programı ile sıklık, ki-kare ve varyans analiz testlerine tabi tutuldu.Bu çalışma sonuçlarına göre katılımcıların genelde hayvan gönenciyle ilgili konularda duyarlı oldukları, hayvan gönenci göz önüne alınarak yapılan yetiştirciliğe ve bilimsel araştırmalarda hayvan kullanımına insan merkezli bir tutumla yaklaştıkları belirlenmiştir. Veteriner hekimliği etiği ve hayvan kullanım etiği açısından değerlendirildiğinde, veteriner hekimlerin ve veteriner fakültesi öğrencilerinin daha insan merkezli tutum sergilemeleri dikkat çekici bir sonuç olarak değerlendirilmiştir

Abstract:
The purpose of this study is to determine attitudes of veterinarians, students of veterinary medicine, owners of livestock and consumers of animal foodstuff regarding animal welfare, a topic that has gained significance in recent years. The data that will be gathered as a result of this study will help reveal attitude to animal welfare in different sections of society, and develop projects in the future aimed at different sections of society such as conducting educational activities and raising consciousness, thereby eliminating shortcomings in this regard. Moreover, practical strategies will be mentioned in this context by providing data about consciousness regarding animal welfare in Turkey and thus help make long-term animal welfare plans in a more solid manner that will also be compatible with the realities of the country.The population of this study consists of veterinarians, students of veterinary medicine, owners of livestock and consumers of animal foodstuff in Turkey. The provinces from which the sample group that represented the population of the study was taken were selected in the following manner: one province was chosen from each of the seven geographical regions of Turkey by lot on the basis of their representative skills, the possibility of the availability of the area of duty of participants that was to constitute the sample group and their proximity to the faculty of veterinary medicine.In the first section, 12 demographic questions aimed at finding out general characteristics of the participants were asked while in the second section 13 close-ended multiple-choice questions were asked to determine how consumption of animal foodstuff (meat, milk etc.) affects attitude towards animal welfare. In the third section, 11 statements were given according to the ?Likert Type? numerical scale to determine general attitude regarding animal welfare. In the fourth section of the survey, the participants were asked in nine questions to evaluate the factors that were thought to be effective in some specific situations concerning animal welfare according to their level of significance. And in one question, the participants were asked to evaluate the animal welfare of the several livestock animal species. In the fifth section of the survey, six statements were given according to the ?Likert Type? numerical scale about animal use ethics which were base on anthropocentric idea and an attempt was made to determine the relationship between attitude to animal welfare and ethical attitude.Data obtained subsequent to the administration of the survey were analysed using the SPSS 10.0 statistical programme. The data were analysed on the SPSS 10.0 statistical programme by subjecting them to frequency, chi ? square and variance analysis tests.It has been determined that the participants were generaly sensitive related to animal welfare subjects and their attitudes were anthropocentric to breeding and animal use in scientific researchs. When it was evaluate in point of the veterinary ethics and animal use ethics, it is interesting that veterinarians and students were expose more sensitive attitudes than animal owners and meat consumers.