Mizancı Murad Bey'in "Taharrî-i İstikbal" adlı eserinin birinci cildinin yeni Türk alfabesine aktarılması ve tahlili
Transferring the first volume of Mizanci Murad Bey's "Taharrî-i İstikbal" to the new Turkish alphabet and analysis
Yazar: ZEYNEB GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERİÇ KURTULUŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mizancı Murad Bey'in "Taharrî-i İstikbal" adlı eserinin birinci cildini, Osmanlı Türkçesinden yeni Türk alfabesine aktarmak ve içerisindeki yazıların tahlilini yapmak amacıyla hazırlamış olduğumuz tezimizin sonucunda Mizancı Murad Bey'in önemli bir fikir adamı, milletine bağlı bir vatandaş ve hem zihin dünyası hem de üslûbu son derece zengin ve kuvvetli bir yazar olduğu ortaya çıkmaktadır. II. Abdülhamid döneminde milletin içerisinde bulunduğu sıkıntılı hal, yaşanılan siyasi sorunlar, padişahın durumlar karşısındaki davranışlarına ışık tutan Mehmed Murad Bey, büyük bir bilgi birikimi ve ileri görüşlülüğe sahiptir.
1886-1909 yılları arasında yayımlamış olduğu Mîzan gazetesi üç devreden oluşmaktadır. İlk devresinde padişah yanlısı tutum sergileyen Mehmed Murad Bey, ikinci ve üçüncü devrede kırgınlık ve kızgınlıklarını ortaya koyarak padişaha muhalif bir tavır takınmıştır. Çalışmadaki amacımız, Mîzan gazetesinin ikinci devresindeki 30 yazıyı okura sunmak, gelecek nesillerin geçmişlerini yakından inceleyebilmelerini sağlamak, edebiyatımızın siyasi tenkit türünde Murad Bey'in nasıl bir ilerleme kaydettiğini göstermek ve fikirlerinin günümüz Türkçesi ile daha iyi anlaşılabilmesine vesile olmaktır. Bu sebeple incelediğimiz Taharrî-i İstikbal eserinin birinci cildi, 1911 yılında Mizancı Murad Bey'in oğlu tarafından İstanbul Amidi Matbaası'nda basılmıştır. Avrupa ve Mısır döneminde Mîzan gazetesinde yayımlanan yazılar iki cilt halinde okura sunulmuştur. İki ciltten birincisi tarafımızdan incelenmiştir.
Mizancı Murad Bey, Taharrî-i İstikbal'in birinci cildindeki yazılarında ağır bir tenkit üslubu kullanmaktadır. Gözlemlerine dayalı incelemelerde bulunan Mehmed Murad Bey, padişahın eksikliklerini, devlet adamlarının görevlerindeki hallerini, yaşanılan sorunların temelindeki problemi ve tüm bunların sonucunda halkın durumunu konu almıştır. İşlediği her sorun, mesele ve noksanlığın çözümünü de ortaya koyarak, II.Abdülhamid'i yanlışlarını düzeltmeye davet etmiştir.

Anahtar Kelimeler: II. Abdülhamid, Gazetecilik, Mizancı Murad Bey, Taharrî-i İstikbal.

Abstract:
As a result of our thesis, which we prepared in order to transfer the first volume of Mizancı Murad Bey's work titled "Taharrî-i İstikbal" from Ottoman Turkish to the new Turkish alphabet and to analyze the texts in it, Mizancı Murad Bey was an important intellectual, a citizen of his nation, and a world of mind. It turns out that he is an extremely rich and powerful writer. Mehmed Murad Bey, who sheds light on the troubled state of the nation during the reign of II. Abdulhamid, the political problems experienced, and the behavior of the sultan in the face of situations, has a great knowledge and foresight.
The newspaper Mîzan, which was published between 1886-1909, consists of three periods. Mehmed Murad Bey, who displayed a pro-sultan attitude in the first period, showed his resentment and anger in the second and third periods, and took an oppositional attitude to the sultan. Our aim in the study is to present the 30 articles in the second cycle of the Mîzan newspaper to the reader, to enable future generations to examine their past closely, to show how Murad Bey has made progress in the political criticism of our literature, and to be instrumental in better understanding his ideas in today's Turkish. For this reason, the first volume of the work Taharrî-i İstikbal, which we examined, was published in 1911 by Mizancı Murad Bey's son in Istanbul Amidi Printing House. The articles published in Mîzan newspaper during the European and Egyptian periods were presented to the reader in two volumes. The first of the two volumes was reviewed by us.
Mizancı Murad Bey uses a severe criticism style in his writings in the first volume of Taharrî-i İstikbal. Mehmed Murad Bey, who made investigations based on his observations, discussed the sultan's shortcomings, the statesmen's positions in their duties, the problem at the root of the problems experienced and the situation of the people as a result of all these. By revealing the solution of every problem, issue and deficiency he dealt with, he invited II. Abdulhamid to correct his mistakes.

Keywords: II. Abdulhamid, Journalism, Mizancı Murad Bey, Taharrî-i Istikbal.