Cezayir'de Fransız işgali 1830-1871 /
Yazar: TUNCAY KARAKAÇAN
Danışman: PROF. DR. NECDET HAYTA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History
Dizin: Cezayir = Algeria ; Direniş = Resistance ; Fransa = France ; Fransız işgali = French distraction ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
ÖZET Tezimiz; Fransız-Cezayir ilişkilerinin Fransız işgaline kadar gelişimi ile ıslamakta. Cezayir'in bu dönemdeki idarecisi Dayı Hüseyin Fransa'dan ülkesinin acaklarını isteyecekti. Fransa ise bu isteği bir şekilde Cezayir'i işgal etmek için bir ıhane haline getirip Cezayir'i önce ablukaya alacak (1827), üç yıl sonra da Dayı iseyin'in kuvvetleriyle yaptığı çarpışmalar sonucu 1830'da işgal edecektir. Osmanlı ivleti ise bu oldu bitti karşısında fazla ses çıkarmayacaktır. Fransız işgaline karşı jlomatik bir süreç başlatan Osmanlı devleti elçileri vasıtasıyla Cezayir'i geri amaya çalışacak ancak bu girişimlerinden herhangi bir sonuç alamayacaktır. Öte yandan Cezayir'de Fransızlara karşı iki yönlü bir direniş hareketi lişecektir. Bu direnişin bir yönü Constantine şehrinde Osmanlı devleti adına rütülecek, direnişin liderliğini Konstantinli Hacı Ahmet Bey yapacaktır. Diğer aftan ise Cezayir halkı adına Hacı Abdulkadir Fransızlar ile mücadele edecektir ıdulkadir bir süre Cezayir'de bir devlet teşkilatı kuracak ancak bu teşkilat fazla uzun ıürlü olmayacaktır. Hacı Ahmet Bey ise dışarıdan yardım alamadığı için 1837 ında mücadeleyi kaybederek dağlara çekilecektir. Bu tarihten sonra bir daha Jlanamazken Abdulkadir'i de bezer bir sonuç bekleyecektir. Kendisi, bundan sonra analar için bir isyanın öncüsü kabul edilip model olacaktır. Halkı Fransa'ya karşı ıcadelede İslam'ı kullanarak motive etmiştir. Daha sonra, Abdulkadir'in hareketi iar etkili ve önemli olmasa da Fransızlarla mücadele eden başka isyanlar da mıştır: Bu Maza, Bu Ziyan, Lala Fatma, Şerif Bubagla gibi. 1871 Cezayir direnişinde bir dönemin kapandığı yıldır Almanya'nın Fransa'yı ımesiyle Cezayirliler tarihte Kabiliye ayaklanması olarak anılan büyük isyanı jlattılar. Bunun sonunda elde edilen yenilgi özgürlük umutlarının uzun süre yok tasına neden olmuştur. Çalışmamızın son kısmı Fransızların Cezayir'deki bazı uygulamalarına yer mektedir. Bunlar eğitim, adalet sistemine getirilen yenilikler ile asimilasyon itikaları, Fransızların Cezayir'e göçleri ve Fransız göçmenleri Cezayir köylerinin raklarını edinme politikalarıdır.

Abstract:
ABSTRACT The first chapter of the thesis gives details of the development of relationships between France and Algeria till France's take over of Algeria. Dayi Hüseyin, the governor of Algeria at that time, asked France for the credits to be paid. France uses this as an excuse to take over Algeria in some way and blokcaded Algeria in 1827. At the end of 3years of fight with Dayi Huseyin's forces, Algeria was taken over by force. Ottoman Government doest not react against this. It started on a diplomatic process against French occupation and tried to get Algeria back by means of its ambassadors but these efforts did not result in a desired solution. At this stime, Algeria housed a two-way rebellation against France. One branch is governed from Constantine in the name of Ottoman Government. The leader of the rebellation was haci Ahmad Bey from Constantine. The other branch is lead by Haci Abdulkadir by the name of Algerians, aiming to struglle with French crops. Abdulkadir succeded to establish a govenmental organization for some time but it was not a long-lived one. On the other hand, haci Ahmad Bey withdrew to mountains in 1837, failing because of no outside support. He could not re-organize again. Abdulkadir had the same fate with Ahmad Bey. But he became a model for further rebels as the pioneer of the rebellation. He succeded to motivate the public to fight agaisnt France by using Islam as a tool. Altiough not as important and influential as Abdulkadir's, there were other rebels figthing with French namely Bu Moza, Bu Ziyan, Lala Fatma, Serif Bubayla. 1$ŞJ is the year in which an era was ended in the history os Algerian resistance. After the defeat of France by Germany, Algerians started a big rebellation named as Kabiliye Resistance in the history of Algeria. The defeat at the end caused peoples' abandon of freedom hopes for a long time.