Lise öğrencilerinin fiziksel aktivitelere katılımını engelleyen faktörler ölçeğinin geliştirilmesi
Developing the scale of factors that prevent participation to physical activities of high school students
Yazar: SITKI ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN YONCALIK
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Engellenme = Frustration ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Katılım = Participation ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı. Lise öğrencilerinin sosyal ve fiziksel gelişiminin arttığı bir dönemde fiziksel aktivitelerden neden uzaklaştıklarını ve yaşamlarının içerisinde fiziksel aktivite yapmalarını engelleyen faktörlerin ne olduğunu belirlemek amacıyla geçerliliği ve güvenirliği yüksek bir ölçek geliştirmektir. 
Araştırmamızın Evreni gerekli izinler alındıktan sonra. Kırşehir ilinde 2017-2018 ve 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında MEB'na bağlı devlet okullarında lise eğitimine devam eden lise öğrencileri oluşturmuştur. Çalışmamızın örneklemini ise Kırşehir ilinde 2017-2018 ve 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında MEB'na bağlı liselerde eğitim hayatına devam eden toplam 1990 lise öğrencisi oluşturmuştur.
Araştırmamızda veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ''Lise öğrencilerinin fiziksel aktivitelere katılmalarını engelleyen faktörler ölçeği (FİZAKEFÖ)'' çalışmanın hem taslak aşamasında, hem denemelik ölçek aşamasında hem de ilk uygulama aşamasında veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca araştırmamızda öğrencilerin demografik bilgileri ile ilgili verilere sekiz sorudan oluşan kişisel bilgi formu ile ulaşılmaya çalışılmıştır.
Ölçme araçları ile elde edilen veriler bilgisayar ortamına kodlanıp SPSS 25.0 paket programından yararlanılarak istatistiksel analizleri yapılmıştır. Araştırmamıza katılan öğrencilerin demografik özelliklerine ait dağılımlarını belirlemek için frekans ve yüzde analizinin yanı sıra betimsel analizlerden ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Araştırmamızda geliştirilen ölçeğin güvenirlik düzeylerini belirlemek için Cronbach's Alpha iç tutarlılık analizinden yararlanıldı. Ardından madde toplam korelasyon analizinden, ölçeğin AFA (Açıklayıcı Faktör Analizi) analizlerinden ve ölçeği doğrulamak için DFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi) analizlerinden yararlanılmıştır. Yapılan bu analizler sonrasında geliştirilen ölçeğe ait uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir uyum indeksi ölçütleri arasında olduğu belirlenmiştir.  
Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilen ölçeğin alandaki ilk uygulamasında; ölçeğe ait faktörler ile öğrencilere ait demografik özellikler arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığını incelemek amacıyla kurulan alt problemlere ait sonuçlar incelenmiştir. Yapılan pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre ortaya çıkan 5 faktör arasındaki en yüksek ilişki Okul faktörü ile Eğitim Sistemi faktörü arasında olduğu (r=0.563; p<0.01) belirlenmiştir. 
Alt probleme ait bu sonuca göre okul faktöründe, okul idaresi ve öğretmenler tarafından fiziksel aktivitelere katılan öğrencilerin desteklenmemesi, okuldaki program yoğunluklarının azaltılmaması, beden eğitimi ders saatlerinin yetersizliği, okullardaki spor salonlarının yetersizliği gibi problemler ile ilgili düzenlemeler yapılmazsa eğitim sistemimiz içerisinde fiziksel aktivitelere olan olumsuz bakış açısının artabileceği, fiziksel aktivitelere verilen önemin azalabileceği, fiziksel aktivitelere gereken önemi veren öğrencilerin azalabileceği ve eğitim sistemimizin aile-öğrenciler üzerinde daha fazla baskı oluşturabileceği düşünülmektedir.
Elde edilen bu bulgular doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen 27 maddelik ve 5 faktörden oluşan ''FİZAKEFÖ'' geçerliği ve güvenirliği yüksek, madde ölçme gücü yeterince güçlü ve ölçeğin ölçülmesi beklenen yapıya ait düzeyi saptamada yeterli bir ölçek olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a high validity and a high reliability scale in order to determine the reasons why high school students are away from physical activities in a period when social and physical development increases in their lives and what are the factors that prevent their physical activities. ''The Scale of Factors That Prevent Participation to Physical Activities of High School Students'' (PHYACPFS).
The Universe of our research be composed of high school students who continue their high school education in the public schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2017-2018 and 2018-2019 academic year after obtaining the necessary permissions. The sample of this study consist of 1990 high school students who continue their high school education in the public schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2017-2018 and 2018-2019 academic year in Kirsehir province.
In our study was developed by the researcher The Scale of Factors That Prevent Participation to Physical Activities of High School Students (PHYACPFS) in order to collect data. It was used both in the drafting stage of our study and in the experimental scale stage and in the main application as a data collection tool. In addition, the data on demographic information of the students in our study was tried to be accessed with a personal information form consisting of eight questions.
The data obtained with the measurement tools were coded into computer and the statistical analysis was made by using SPSS 25.0 package program. In order to determine the distributions of demographic characteristics of the students who participant our study. were used mean and standard deviation from descriptive analyses alongside frequency and percentage analysis. Cronbach's Alpha internal consistency analysis was used to determine the reliability levels of the scale developed in our study. After. item total correlation analysis. AFA (Explanatory Factor Analysis) analysis of the scale and DFA (Confirmatory Factor Analysis) analysis were used to verify the scale. After these analyses. it was determined that the fit index values of the scale developed were among the acceptable fit index criteria.
In addition, in the first application of the scale developed by the researcher; The results of belongs to sub-problems were investigated to determine whether there were significant differences between the factors of the scale and the demographic characteristics of the students. According to the results of the Pearson correlation analysis. the highest correlation between the 5 factors was found to be between the School and Education System factors (r = 0.563; p <0.01). 
According to this results of the sub-problem. in the school factor non-support the students who participating in the physical activities by the school administrations and teachers. non-decrease the program intensities in the school. insufficient hours of physical education lessons. insufficient of the sports halls in schools. if it is non-solved these problems It is thought that may increase negative perspective to sport. the importance given to physical activities may decrease. the students giving the necessary importance to physical activities may decrease and our education system may put more pressure on family-students.
Based on these findings. it can be said that (PHYACPFS) a consisting of 27 items and 5 factors developed by the researcher is high in reliability and validity. the item measuring power is strong enough and the scale is a sufficient scale to determine the level of the structure expected to be measured.