Tip 2 diyabetli bireylerde gece yeme sendromu ve uyku kalitesinin bel çevresi ve vücut ağırlığına etkisi
The effect of ni̇ght eati̇ng syndrome and sleep quali̇ty on wai̇st ci̇rcumference and body wei̇ght i̇n indi̇vi̇duals wi̇th type 2 di̇abetes
Yazar: BEYZA NUR ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. VOLKAN DEMİRHAN YUMUK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Gece yeme sendromu (GYS) gündüz iştahsızlığı, akşam hiperfajisi ve insomnia ile karakterize yeme bozukluğudur. Çalışmamızın amacı tip 2 diyabetli bireylerde GYS ve uyku kalitesinin değerlendirilerek bunların beden kitle indeksi (BKİ), bel çevresi gibi antropometrik ölçümlere etkisini incelemektir. 
Yöntem: Çalışmamız 120 adet tip 2 diyabetli, Çekmeköy İlçe Sağlık Müdürlüğü-Sağlık Yaşam Merkezi'nde sağlıklı beslenme ve kilo verme hizmeti almaya gelen 18-65 yaş arası bireyler ile yapılmıştır. GYS varlığını belirlemek için Gece Yeme Anketi (GYA), uyku kalitesini belirlemek için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmamız sonucunda katılımcılardan %20,8 'sinde (25 kişi) GYS görülmüştür. Kadınlarda erkeklere göre GYA puanları anlamlı olarak daha yüksek olsa da GYS varlığı ve cinsiyet ile anlamlı ilişki kurulmamıştır. GYS yaş, HbA1c, eğitim durumu, tip 2 diyabet süresi, sigara kullanımı, alkol kullanımı, fiziksel aktivite ile ilişkili bulunmamıştır. Vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi anlamlı olarak gece yemesi olan bireylerde daha yüksek görülmüştür. Katılımcılardan %30'nun (36 kişi) uyku kalitesi iyi, %70'nin (84 kişi) kötü bulunmuştur. Kadınların uyku kalitesi anket puanları anlamlı olarak daha yüksektir. Ancak uyku kalitesinin iyi veya kötü oluşu cinsiyete göre değişmemektedir. Uyku kalitesi kötü olan bireylerin bel çevresi, kalça çevresi ve BKİ'si daha yüksek olsa da anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Tip 2 diyabetli bireylerde GYS varlığı ve uyku kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Uyku kalitesi kötü olan bireylerin anlamlı olarak daha fazla GYS görülmektedir. 
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda tip 2 diyabetli bireylerde GYS ve uyku kalitesi ilişkili görülse de her iki değerlendirmede de HbA1c ile ilişki kurulamamıştır. Tip 2 diyabetli bireyler değerlendirilirken uyku kaliteleri, yeme saatleri ve gece yeme durumları değerlendirildiğinde tedavide daha etkili olunabilir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılarak tip 2 diyabetli bireylerde GYS ve uyku kalite durumları incelenebilir.

Abstract:
Purpose: Night eating syndrome (NES) is an eating disorder with daytime anorexia, evening hyperphagia and insomnia. The aim of our study is to determine night eating and sleep levels in patients with type 2 diabetes mellitus and its association with anthropometric measurements such as BMI and waist circumference.
Method: Our study was conducted with 120 individuals with type 2 diabetes between the ages of 18-65 who visited Çekmeköy District Health Directorate-Health Life Center to receive healthy nutrition and weight loss services. Night Eating Questionnaire (NEQ) was applied to determine the presence of NES, and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was applied by face-to-face interview to determine sleep quality.
Results: As result of our study, NES was observed in 20.8% (25 people) of the participants. Although NEQ scores were significantly higher in women than in men, no significant correlation was made with the presence of NES and gender. NES was not found to be associated with age, HbA1c, educational status, type 2 diabetes duration, smoking, alcohol use or physical activity. Body weight, BMI, waist circumference, and hip circumference were significantly higher in individuals with night eating. The sleep quality of 30% (36 people) of the participants was found to be good, while 70% (84 people) was found to have poor sleep quality. Women's sleep quality survey scores are significantly higher. However, sleep quality does not vary depending on gender. Although the waist circumference, hip circumference and BMI of individuals with poor sleep quality were higher, no significant difference was observed. A significant relation was found between the presence of NES and sleep quality in individuals with type 2 diabetes. Individuals with poor sleep quality are significantly more likely to have NES.
Conclusion: As a result of our study, although NES and sleep quality were found to be related in individuals with type 2 diabetes, no correlation could be made with HbA1c in both evaluations. When evaluating individuals with type 2 diabetes, treatment can be more effective if their sleep quality, eating hours and night eating are evaluated. More studies on this subject can be conducted to examine NES and sleep quality in individuals with type 2 diabetes.