XVII. yüzyılın ikinci yarısında Manastır şehri
The Manastır city in the second half of the XVIIth century
Yazar: GÖKHAN CİVELEK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ETEM ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Balkanlar = Balkans ; Kent tarihi = Urban history ; Makedonya-Manastır = Macedonian-Monastir ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rumeli = Rumelia ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Bu çalışmanın amacı genel olarak XVII. yüzyılın ikinci yarısında Manastır şehrinin idari, soysal ve ekonomik yapısını, nüfusunu, fiziki durumunu ve hukuki yapısını tespit etmektir. Bu sebeple, Manastır'ın fiziksel yapısını oluşturan unsurlar ve fiziki yapıya vakıfların katkıları; mahalleler, şehir nüfusu gibi konular açıklanmaya çalışılmıştır. Şehrin idari yapısı ve idarecileri, gayrimüslim tebaanın yönetimine ait bazı bilgiler ve vakıfların yönetimi üzerinde durulmuştur. Ekonomik yapı, vergiler ve gelir kaynakları bağlamında ele alınmış, esnaf ve ticaret örgütü ile fiyat listeleri hakkında bilgiler verilmiştir. 1683- 1699 yılları arasında devam eden uzun savaş döneminin şehir ekonomisine etkilerinden bahsedilmiş, vakıfların ekonomik hayata katkılarına değinilmiştir. İnsanlar arası ilişkilerin temelini oluşturan sosyal hayata dair evlenme- boşanma, miras ve tereke işlemleri, vasi tayini, köleler ve cariyeler, din değiştirme gibi konular ele alınmıştır. Hukuk ve hukuka ait uygulamalara değinilmiş, mahkeme görevlileri ve mahkemenin işleyişi, dava ve dava süreçleri, ispat vasıtaları, suçlar ve cezalar, borçlar hukuku uygulamaları ve gayrimüslimlerin Osmanlı mahkemelerini kullanmaları gibi muhtelif konulara temas edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Rumeli, Balkanlar, Manastır, Şehir, Tarih, Şerʽiyye Sicilleri.

Abstract:
The aim of the study is to determine the administrative, social and economic structure, population, physical condition and legal structure of the city of Bitola in the second half of the 17th century. Therefore, elements that constituted the physical structure of Bitola and the contribution of the foundations to the physical structure as well as topics like neighborhoods and city population are tried to be explained. Some information about the administrative structure and administrators of the city and the administration of non-Muslim citizens are included. The economic structure has been addressed in the context of taxes and income sources, information about tradesmen and trade organization and price lists has been given the effects of the long war period that occurred between 1683- 1699 on the city economi are mentioned, and the contributions of the foundations of the foundations to economic life are emphasized. Social life-related issues that constructed the basis for relationships among people such as marriage-divorce, inheritance and estate affairs, guardian appointment, slaves and concubines, and apostasy are discussed. Law and legal practices were touched upon, various issues such as court officials and court functioning, litigation and litigation processes, means of proof, crimes and penalties, commercial and lease contracts, and debt law practices were mentioned.

Keywords: Ottoman, Rumelia, Balkans, Manastir, City, History, Court records.