Müslüman ve Gayr-i Müslim davalarında Hz. Peygamber'in uygulamalarının dayanakları
The basis of the Prophet's practices in Muslim and Non Musli̇m cases
Yazar: DAMLA SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN DOĞANAY
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Davalar = Cases ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Müslümanlar = Muslims ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Hz. Peygamber'in gönderildiği ortam cahiliye olarak adlandırılmış, herhangi bir devlet geleneği bulunmayan bir topluluktan müteşekkildi. Hz. Peygamber ise hicretten sonra dini tebliğin yanında bu toplumun idari, siyasi, askeri, hukuki işleriyle de ilgilenmek zorunda olan bir idareci olmuştur. 
Biz tezimizde Hz. Peygamber'in gönderildiği toplumun birer üyesi olan gayr-i müslimlerin ona arz ettikleri on davayı inceledik. Hz. Peygamber'in bu topluma temellerini attığı yargı kurumunun dayanaklarının ise; Kur'an, Tevrat, cahiliye örf ve adetlerine bazen de Hz. Peygamber'in içtihadına dayandığına ulaştık.  Lakin yirmi üç yıllık bir serüvenin on davayla sınırlanamayacağı aşikâr olmakla birlikte dayanaklarının sağlamlığı ve birçok kaynakta geçmesi hasebiyle araştırmamızı on dava üzerine yoğunlaştırıp genel bir bakış açısı sunmaya çalıştık. Nitekim yargılamada amaç cezalandırmak değil, suçu ortadan kaldırmaktır. Hz. Peygamber (s.a.v.)'in de hükümlerini bu amaç doğrultusunda verdiğini görmekteyiz.
Tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında öncelikli olarak araştırmanın metodu ve kaynaklarına, daha sonra yargı kavramına yer verip cahiliye döneminin o zamanki sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgi verdik. Birinci bölümde cahiliye dönemindeki yargı, hakemler ve yargılama usullerine değinip Hz. Peygamber dönemindeki yargı anlayışı ve usulünü gözler önüne serdik. İkinci bölümde Hz. Peygamber'in  Müslüman ve gayr-i müslim davalarındaki çözüm önerilerini ve bunların dayanaklarını bölümler halinde inceledik.

Abstract:
The Institute of Social Science,  Master Thesis
Department of Basic Islamic Sciences, July 2019
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Süleyman DOĞANAY

ABSTRACT
The environment, in which the Prophet Muhammad was sent, composed of a community without any state tradition called Jahiliyyah. After hejira, The Prophet, on the other hand, became the executive who had to deal with administrative, political, judicial and military works in addition to religious announcements.
In this thesis, we have examined ten cases that non-Muslims presented to him as a member of the community, the prophet was sent. We have reached that the basis of the judicial institution laid foundations by the Prophet is based upon Qur'an, Torah, Custom and traditions of Jahiliyyah and sometimes the Prophet's judicial opinion. However, it's certain that the episode of the twenty eight years cannot be limited with ten cases. For all that, in the consequences of the robust basis and being mentioned in several sources, we have given a general point of view by concentrating the survey upon ten cases. In fact the purpose is not to punish the crime but eliminate it. We have understood that the Prophet (peace be upon him) gave his provisions in accordance with this purpose.
The thesis consists of two parts. At the beginning of the instruction, we have primarily stated the methods and the sources of the research and then the concept of judiciary, and we have given information about the socio-cultural structure of the period of ignorance. In the first chapter, after giving place to judgement, judges and judicial proceedings in the ignorance era, we have revealed the understanding and observance of judiciary on the period of the Prophet. In the second chapter, we have examined the prophetic solution proposals and their bases in Muslims and Non-Muslims' cases in sections.