Deniz kaynaklı mantar trichoderma saturnisporum'un farmakognozi açısından değerlendirilmesi
Pharmacognostical investigation of marine-derivedfungus trichoderma saturnisporum
Yazar: ÖZGE DEMİR
Danışman: PROF. DR. BELMA KONUKLUGİL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Denizler = Seas ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Mantarlar = Fungi ; Trichoderma = Trichoderma

Özet:
Deniz Kaynaklı Mantar Trichoderma saturnisporum'un Farmakognozi Açısından
İncelenmesi
Deniz canlıları, çok farklı kimyasal yapıları olan ve önemli biyoaktivitelere sahip sekonder
metabolitleri üretmektedir. Yıllardır devam eden çalışmalar sonucu bu sekonder
metabolitlerin farklı farmakolojik etkileri incelenmiş ve bunun sonucunda 18.000 farklı
sekonder metabolit izole edilmiştir. Günümüzde 10 etkili maddenin klinikçalışmaları devam
etmektedir. Çalışmalarda daha çok kanser, ağrı ve enflamatuar hastalıklarda etkili olanlar ön
plana çıkmaktadır.
Ayrıca son yıllarda öne çıkan bir konu da deniz canlıları ve onlarla birlikte yaşayan endofitik
canlıların ürettikleri çok sayıda biyoaktivite gösteren sekonder metabolitlerin
araştırılmasıdır. Zengin biyoçeşitliliği ve biyokimyasal içeriği son yıllarda anlaşılmaya
başlanmış olan bu deniz kaynaklı mikroorganizmaların pek çoğu benzersiz ve ekstrem
ortamlarda yetiştiklerinden dolayı; çok çeşitli ve alışılmadık sekonder metabolitleri üretme
kapasitesine sahiptirler. Ayrıca deniz kaynaklı organizmalarla birlikte yaşayan endofitik
mantarlar intraselüler olarak büyümekte ve konağı çeşitli saldırılara karşı korumaktadır.
Bu mikroorganizmalarla deniz kaynaklı omurgasızları kıyasladığımızda, mikroorganizmalar
kültürle üretilebilir ve hatta doğal ürünler için mikrobiyal bir fabrika gibi tasarlanabilirler.
Bu özelliklerinden dolayı deniz kaynaklı mikroorganizmalar yenilenebilir ve tekrar
üretilebilir kaynaklardır. Etkili maddenin istenilen oranda laboratuvar ortamında üretilmesi
bu konudaki en önemli avantajlarıdır.
Bu çalışmada, deniz süngeri Dictyonella incisa'dan izole edilmiş olan mantar Trichoderma
saturnisporum'danetken madde izolasyonu ve biyoaktivite çalışmaları (antioksidan,
sitotoksisite ve antimikrobiyal) yapılmıştır.
Yapılan çalışmalar sonucunda 4 madde izole edilmiş olup1 numaralı örnek; 2- metil 2,5,7
nonatrien 4- on; 3 numaralı örnek3,4- di hidroksi benzen asetik asit olarak tespit edilmiştir.
2 numaralı örnek için ana yapı tespit edilmiş olup yapıya bağlı grupların da alkil zincirleri
olduğu tespit edilmiştir. Ancak miktar yetersizliğinden dolayı R gruplarının tayini
yapılamamıştır. 4 numaralı madde ise iki sterolün karışımı olup bunlardan birisinin
ergosterol olduğu tespit edilmiştir.
Ham ekstrenin antioksidan aktivitesi ise toplam olarak üç farklı antioksidan yöntem ile
değerlendirilmiştir. Kullanılan her üç yönteme göre de ekstre düşük derecede antioksidan
aktivite göstermiştir.Ham ekstrenin, antibakteriyal ve antifungal aktivitesine bakılmıştır.Elde
edilen sonuçlara göre ekstrenin Gram pozitif bakterilere ve mayalara karşı daha yüksek
aktivite gösterdiği, Gram pozitif bakteriler arasında ise en yüksek etkiyi B. subtilis'e karşı
gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Pharmacognostical Investigation of Marine-DerivedFungusTrichoderma saturnisporum
Marine sources are known to produce structurally unique pharmaceutically potent secondary
metabolites. In recent years, a large number of studies have been conducted by searching the
bioactivity of marine secondary products. Reports showed that more than 18,000 different
marine natural products have been isolated and 10 different marine secondary compounds
are used currently in clinical trials, mostly in the areas of cancer, pain or inflammatory
diseases.
Another issue that has emerged in recent years is the search for marine organisms and
bioactive secondary metabolites that are produced by endophytic organisms living with
them. Because many of these marine microorganisms have grown in unique and extreme
environments, they can produce a wide variety of unusual secondary metabolites. In
addition, endophytic fungi which living with marine organisms grow intracellularly and
protect the host against various assaults.
When we compare these microorganisms with marine invertebrates, microorganisms can be
cultured and even designed as a microbial factory for natural products. Because of these
properties, marine microorganisms are renewable and reproducible sources. The most
important advantage is the production of the effective substance in the desired laboratory
environment.
In this study, isolation of secondary metabolites and some bioactivity studies (antioxidant,
cytotoxicity and antimicrobial)havedonefrom fungus Trichoderma saturnisporum which is
isolated from sea sponge Dictyonella incisa.
As a result of the work, four compounds were isolated. First compound is 2- methyl2,5,7
nonatriene 4- one and third compound is 3,4- di hydroxi benzene asetic acid. For the second
compound main structure was determined but because of the quantity deficiency alkyl
groups couldn't be determined. Fourth compound is a mixture of two sterols and one of these
sterols has been determined as ergosterol.
Antioxidant activity of crude extract was determined with three antioxidant assays. Results
have shown that extract has weak antioxidant activity. According to antimicrobial activtiy
assay, extract showed higher activity againts Gram positive bacteria and yeast.