Anadolu Türk Halk anlatılarında büyünün işlevi
Function of magic in Turkish Folk narrations in Anatolia
Yazar: BİLGE ESİRGEN
Danışman: PROF. DR. AYNUR KOÇAK ; PROF. DR. MAHMUT ESAT HARMANCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu halk masalları = Anatolia folk tales ; Anlatı = Narrative ; Büyü = Incantation ; Eski Türk inançları = Old Turkish beliefs ; Halk bilimi = Folklore ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Halk inançları = Public beliefs ; Toplumsal işlev = Social function ; Türk efsaneleri = Turkish legends ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories

Özet:
İnsan, tarih sahnesine çıktığı günden bugüne, yiyecek bulma, barınma, güvenlik, sosyal ilişkiler kurma ve sürdürme, üreme, sağlık gibi temel ihtiyaçlarını karşılamada çeşitli güçlüklerle karşılaşmıştır. Büyü, henüz dinsel ve bilimsel düşüncenin gelişmediği çağlarda insanın bu güçlüklere karşı verdiği yaşam mücadelesinin tek tanığı olmuştur. Gündelik yaşamın bir parçası olarak varlığını koruyan büyüye, günümüzde dinin ve bilimin yeterli olmadığı durumlarda başvurulmaktadır.
Halk anlatıları, insanların değerlerinin, algılarının ve inançlarının yansıdığı kültürün hem unsuru hem de taşıyıcısıdır. Kültürün dinamik yapısı içinde çağın beklentilerine ayak uydurarak günümüze ulaşan halk anlatıları, geçmişin izlerini de bünyesinde barındırmaya devam eder. Kültürün yaşayan ve kaybolmuş unsurları arasında bir köprü oluşturan halk anlatıları, ilkel insanın doğal süreçleri denetimi altına alma isteğinden doğan büyünün tarihî serüvenine tanıklık etmektedir. 
Bu çalışmanın amacı Anadolu Türk halk anlatılarından hareketle büyünün Türk kültüründeki işlevini belirlemektir. Büyünün Türk kültüründeki yeri, sözlü kaynaklardan hareketle halk anlatıları merkezinde tespit edilmiştir. Tespit edilen veriler İşlevsel Halkbilimi yöntemiyle değerlendirilmiştir.

Abstract:
Since Human-beings took to the stage of history, they have faced with various difficulties meeting the needs such as: finding food, housing, security, establishing and maintaining social relationships, reproduction and health. Magic was the only witness of this struggle of human-beings for life in the ages in which religious and scientific thought did not flourish. Still protecting its presence today, magic has been used sometimes as the last resort and sometimes as the first in order for it to be a remedy on conditions in which religion and science seem insufficient since the dawn of civilisation.
Folk narrations are both a part and a carrier of the humanitarian values, perceptions, emotions, and beliefs. Folk narrations, having reached our day by keeping pace with the expectations of the era in the dynamic structure of culture, keep on harbouring the traces of past in its body, as well. Moreover, folk narrations, acting as a bridge in between the lost and existing elements of culture, have witnessed the historical adventure of magic which has come into being as a result of the will of primitive human to take the course of nature under control. 
By setting out from Turkish folk narrations in Anatolia, to define the function of magic in Turkish culture is the aim of this study. The importance of magic in Turkish culture has been defined on the basis of folk narrations together with the help of verbal sources. Data obtained have been assessed via the method of Functional Folklore.