Postmenopozal osteoporozlu olgularda dengenin bilgisayarlı postürografi cihazı ve klinik testlerle değerlendirilmesi
Evaluation of balance with computerized posturography device and clinical tests in patients with postmenopausal osteoporosis
Yazar: DİLARA OKUTAN KUZU
Danışman: PROF. DR. ŞANSIN TÜZÜN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Omurga = Spine ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Amaç: Postmenopozal osteoporozlu popülasyonda geçirilmiş vertebra kırığının, denge ve fiziksel performansa olan etkisini, düşme ve kırık riski ile ilişkisini araştırmak
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 50 yaş üzeri, DSÖ kriterlerine göre postmenopozal osteoporozu olan ve/veya osteoporotik vertebra kırığı olan 95 olgu dahil edildi. Değerlendirmede vertebra kırığı olan (n=45) ve olmayan (n=50) iki grup ile tek seviye (n=29) ve çok seviye (n=16) vertebra kırığı olan iki grup kullanıldı. Olguların detaylı klinik öyküleri alındı, demografik verileri kaydedildi. Vertebra kırığı ve dorsal kifoz varlığı, FRAX skorları, DXA ölçümleri, serum 25(OH)D değerleri, Tandem duruş ve yürüyüş testi, Zamanlı kalk ve yürü testi (TUG), Berg denge skalası (BBS), bilgisayarlı statik postürografi ile genel denge indeksi, düşme indeksi (FI) ve Fourier frekansları değerlendirildi. 
Bulgular: Vertebra kırığı olan grupta FRAX-majör osteoporotik kırık riski, DXA lomber total T-skoru ve TUG süresi kırığı olmayan gruba kıyasla anlamlı olarak daha yüksek, BBS skoru daha düşük saptandı. Vertebra kırığı olan grupta kifotik postür daha fazlaydı. Vertebra kırığı olan grup Tandem duruş ve yürüyüş testlerinde anlamlı düzeyde daha başarısızdı. Çok seviye kırığı olanlarda FRAX-majör osteoporotik kırık riski tek seviye kırığı olanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Vertebra kırığı olan ve olmayan iki grupta da FRAX-majör osteoporotik kırık riskiyle FRAX-kalça kırığı riski arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki, TUG ile BBS ve BBS ile FI arasında orta düzeyde negatif ilişki tespit edildi.
Sonuç: Postmenopozal osteoporozlu popülasyonda, geçirilmiş vertebra kırığı varlığında denge ve fiziksel performansın olumsuz etkilendiği, kırık ve düşme riskinin artmış olduğu gösterilmiştir. Bu popülasyonda, kırık riski ve düşme riski parametreleri birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.
Anahtar Sözcükler: bilgisayarlı statik postürografi, denge, düşme, FRAX, vertebra kırığı

Abstract:
Aim: To evaluate the effect of previous vertebral fracture on balance and physical performance and its relationship with fall and fracture risk in a population with postmenopausal osteoporosis. 
Material and Methods: 95 patients,  at the age of 50 and above with postmenopausal osteoporosis and/or osteoporotic vertebral fractures according to WHO criteria were included in this study. Two groups with (n=45) and without (n=50) vertebral fractures and two groups with single level (n=29) and multiple level vertebral fractures (n=16) were used in statistical evaluation. Detailed clinical history of the patients were collected, demographic data were recorded. The presence of vertebral fracture and kyphosis, FRAX scores, DXA measurements, serum 25(OH)D values, Tandem stance and gait test, Timed up and go test (TUG), Berg balance scale (BBS) were evaluated. Stability index, fall index (FI) and Fourier frequencies were also measured with computed static posturography.
Results: In the group with vertebral fractures, the probability of FRAX-major osteoporotic fracture, lumbar total T-score with DXA and TUG time were significantly higher and the BBS score was lower compared to the group without vertebral fracture. Kyphotic posture was more prominent in the group with vertebral fractures. The group with vertebral fracture was significantly unsuccessful in Tandem stance and gait tests compared to the group without vertebral fracture. The probability of FRAX-major osteoporotic fractures was significantly higher in patients with multiple level fractures compared to the patients with a single level fracture. There was a strong positive correlation between the probability of FRAX-major osteoporotic and FRAX-hip fracture in both groups. There was also a moderately negative correlation between TUG and BBS, and between the BBS and FI.
Conclusion: This study showed that the presence of vertebral fracture had a negative impact on balance and physical performance leading an increase in the probability of fracture and fall, in patients with postmenopausal osteoporosis. In this population, the probability of fracture and fall parameters should be evaluated separately.
Keywords: balance, computed static posturography, fall, FRAX, vertebral fracture