Sele Sepet Top Kandil Şenliği üzerine halk bilimsel inceleme
Folklore scientific research on "Sele Sepet Top Kandil Şenliği"
Yazar: GAMZE İLBİLGE OFLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halkbilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Şenlikler tarihçeleri açısından Türk kültürü içerisinde köklü olan etkinliklerdendir. Türk kültüründe festival ve şenliklerin önemli bir yere sahip olduğu ve kutlanırken yöreden yöreye farklılık kazandığı bilinmektedir. Geçmişten günümüze kadar kutlanılan festival ve şenliklere bakıldığında bu kutlamaların insanları eğlendirme işlevi taşıdığı, insanları birbirine yakınlaştırdığı, beraberlik kavramının insanlar üzerinde olumlu etki yarattığı, küçükten büyüğe herkesin bu kutlamalarda hoşça vakit geçirdiği görülmektedir. Bu çalışmanın konusunu Samsun'un Bafra ilçesinde Ramazan ayının on dördüncü akşamını on beşi gününe bağlayan akşamı kutlanılan "Sele Sepet Top Kandil Şenliği" oluşturmaktadır. Sele Sepet Top Kandil Şenliği, ilçede Ramazan ayının on dördüncü akşamı iftardan sonra çocukların kendi mahallelerinde maniler eşliğinde ellerinde sele sepet veya top kandil adı verilen içerisinde mum yanan kâğıttan fenerler ile komşularının kapıları çalarak ve çaldıkları kapıdaki ev sahiplerinin çocuklara ikramda bulunmasıyla büyük küçük ortaklaşa katılım sağlanarak gerçekleşen bir şenliktir. Çalışmada, Sele Sepet Top Kandil Şenliğinin kutlanılmasındaki tarihi geçmiş, bu şenliğin yapısı ve şenliğin içerisinde barındırdığı halk bilimsel unsurlar çerçevesinde Sele Sepet Top Kandil Şenliğinin halk bilimsel incelemesi yapılmıştır. Ne zamandır kutlanıldığı tam olarak bilinemese de bu şenlik geçmişten günümüze değin pandemi dönemindeki kısıtlamalarda dâhi ilçede kutlanılmaya devam etmiş, insanlar arasındaki dayanışma ve birliği pekiştirmiştir. Bafra'da derleme çalışması yapılmış olup kaynak kişilerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bu çalışmayla Sele Sepet Top Kandil Şenliğinin kuşaklar arası kültür aktarımındaki yeri ve bu şenliğin halk bilimsel anlamda içinde barındırdığı birçok unsurun kayıt altına alınması amaçlanmıştır.

Abstract:
Festivals are among the activities rooted in Turkish culture in terms of their history. It is known that festivals and festivities have an important place in Turkish culture and they differ from region to region while being celebrated. When we look at the festivals and festivities that have been celebrated from the past to the present, it is seen that these celebrations have the function of entertaining people, bring people closer to each other, the concept of togetherness has a positive effect on people, and everyone from small to large has a good time in these celebrations. The subject of this study is the "Sele Sepet Top Kandil Şenliği", which is celebrated in the evening that connects the fourteenth evening of the month of Ramadan to the fifteenth day in the Bafra district of Samsun. "Sele Sepet Top Kandil Şenliği", which took place in the district on the fourteenth evening of Ramadan, took place with the participation of the children in their own neighborhoods, accompanied by mani in their own neighborhoods, with paper lanterns with burning candles in their hands, knocking on the doors of their neighbors and giving the children treats to the children at the door they knocked it is a festivity. In the study, the folklore analysis of the "Sele Sepet Top Kandil Şenliği" was carried out within the framework of the history of the celebration of the "Sele Sepet top Kandil Şenliği", the structure of this festival and the folklore elements that the festival contains. Although it is not known exactly how long it has been celebrated, this festival has continued to be celebrated in the district from past to present, even during the restrictions during the pandemic period, and strengthened the solidarity and unity between people. A compilation study was made in Bafra and the data obtained from the source persons were analyzed. With this study, it is aimed to record the place of "Sele Sepet Top Kandil Şenliği" in intergenerational cultural transfer and many elements that this festival contains in terms of folklore.