Öz eleştirel ruminasyon ve öz tiksinmenin kendine zarar verme davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
The associations among self disgust, self critical rumination and non-suicidal self injury
Yazar: FATMANUR BIÇAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kendine zarar verme davranışı (KZDV) özellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde
yüksek oranlarda görülen yaygın bir sorun olarak öne çıkmaktadır. İntihar ya da yıkıcı
sonuçlar doğrulabilecek bu davranışı açıklayıcı mekanizmalara dair bilgi ihtiyacı devam
etmektedir. Bu bağlamda, mevcut çalışmanın amacı, güncel alanyazında çeşitli psikolojik
problemleri açıklama potansiyeli ile dikkat çeken öz eleştirel ruminasyon ve öz tiksinmenin
KZVD ile ilişkisi incelenmektir. Araştırmada 18-25 yaş arasında (Ort. = 22.20, SS = 2.05),
257'si kadın (%71.4) ve 103'ü (%28.6) erkek toplam 360 katılımcı ile çalışılmıştır. Veriler
çevrimiçi olarak Demografik Bilgi Formu, Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği, Öz Tiksinme
Ölçeği-Revize Formu, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ve
Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Korelasyon analizi
sonuçlarına göre KZVD'nin duygu düzenleme ve kendini cezalandırma gibi daha içedönük
motivasyonları temsil eden otonom işlevler depresyon, kaygı ve öz eleştirel ruminasyon ile;
akranlarla bağ kurma ve yardım arayışı gibi daha kişilerarası motivasyonları kapsayan
sosyal işlevleri ise kaygı ve öz tiksinme ile pozitif yönde ilişkilidir. Grup karşılaştırmaları
sonuçlarına göre, KZVD gösterenler (n = 221), KZVD göstermeyenlere (n = 139) göre
daha yüksek öz eleştirel ruminasyon, öz tiksinme, depresyon, anksiyete ve stres düzeyine
sahiptir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre demografik özelliklerin anlamlı bir yordayıcılığı gözlenmezken depresyon ve kaygı düzeyi ile öz eleştirel ruminasyondaki artış
otonom işlevli KZVD'nin, kaygı ve öz tiksinme düzeyindeki artış ise sosyal işlevli
KZVD'nin artışını anlamlı olarak açıklamaktadır. Mevcut çalışmanın KZVD'nin
gelişiminde etkili olan örüntülere işaret etmesi etkili vaka formülasyonlarının ve tedavi
yöntemlerinin belirlenmesi açısından literatüre katkı sağlama potansiyeli taşımaktadır.
Çalışmanın bulguları alanyazın ışığında tartışılarak, sınırlılıkları, klinik doğurgaları ve
gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Non-suicidal self-injury (NNSI) is a common problem, particularly in adolescence and
emerging adulthood. There is a need for further information to highlight this behavior that
is associated with various psychological problems and suicide. Therefore, the current study
aimed to examine the relationships between self-critical rumination and self-disgust, which
draW attention to explain various psychological problems in contemporary literature and
NNSI. The study was carried out with 257 females (71.4%) and 103 males (28.6%) whose
ages ranged between 18 and 25 (M = 22.20, SD = 2.05). Data were collected online using
the Demographic Information Form, Self-Critical Rumination Scale, Self-Disgust Scale
Revised, Inventory of Statements about Self-Injury, and Depression Anxiety Stress-21
Scale. According to the results of the correlation analysis, intrapersonal functions of NNSI
including emotion regulation or self-punishment, are positively associated with depression,
anxiety and self-critical rumination. On the other hand, interpersonal functions of NNSI
characterized with social connection or asking for help, are positively correlated with
anxiety and self-disgust. The group comparisons revealed that participants with NNSI had
higher levels of self-critical rumination, self-disgust, depression, anxiety, and stress than
those without NNSI. Finally, the hierarchical regression analysis revealed that none of the
demographic characteristics, but an increase in depression and anxiety levels explained the
variance in intrapersonal functions of NNSI. On the other hand, the increase in anxiety and self-disgust levels explained the variance in interpersonal functions of NNSI. These results
have the potential to contribute to the literature by pointing to patterns that may be
influential in the development of self-injury, thereby aiding in the case formulations and
effective intervention methods. The findings of this study were discussed in light of the
existing literature, and limitations, clinical implications, and future directions were
provided for future research and clinical assessments.