Rekürrent aftöz stomatitli hastaların,   tükürük kalprotektin seviyelerinin, sağlıklı kontol grubu ile karşılaştırılarak incelenmesi
The evaluation of salivary calprotectin levels in patients with recurrent aphthous somatitis and healty control group
Yazar: BERİL ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM KORAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kalprotektin = Calprotectin ; Nüks = Recurrence ; Stomatit = Stomatitis ; Tükürük = Saliva

Özet:
Rekürrent aftöz stomatit (RAS) etyolojisi bilinmeyen, ağız mukozasının sık rastlanan, ağrılı, tekrarlayan, tek veya multiple ülserasyonlarla karakterize enflamatuar bir durumudur. Kesin bir etiyolojik faktörden söz etmek mümkün olmamakla birlikte, heredite, alerji, hematolojik yetmezlikler, stres ve beslenme bozuklukları RAS'ın patogenezinde önemli rol oynadığı bildirilmiştir. Etyolojisi tam olarak bilinmediğinden tedavisi semptomlara yöneliktir. 
Kalprotektin, nötrofil sitozolik proteinlerinin büyük oluşturan bir protein kompleksidir. Ayrıca enflamatuar reaksiyonlarda önemli bir mediatör ve düzenleyici rolü olduğu bildirilmiştir. Plazma, idrar ve fecesteki konsantrasyonunun septisemi, pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu ve kistik fibrozis gibi patolojik olgularda arttığı bilinmektedir. Dişhekimliği alanında da, dişeti oluğu sıvısında ve tükürükte kalprotektin bulunduğunu gösteren çalışmalar yapılmıştır.
Doktora çalışmanın amacı; enflamatuar reaksiyonlarda önemli bir mediatör olduğu gösterilen kalprotektinin, RAS etyolojisindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya, 109 hasta dahil edilmiştir. Ağız mukozasının herhangi bir bölgesinde RAS görülen 35 hasta aktif RAS grubuna, RAS görülmeyen 32 hasta inaktif RAS grubuna dahil edilmiştir. Kontrol grubunu oluşturan 42 sağlıklı birey ise hayatları boyunca hiçbir şekilde RAS hikayesi bulunmayan, herhangi bir sistemik hastalığı, dental problemi olmayan hasta grubundan seçilmiştir. RAS ve sağlıklı bireylerden tükürük örnekleri alınmış ve tükürük kalprotektin seviyeleri karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonuç olarak,  tükürük kalprotektin seviyeleri ile yaş, cinsiyet, sigara içimi, alkol tüketimi arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. RAS'ın şiddetinin bir göstergesi olan USS değerleri ile de tükürük kalprotektin değeri arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak Aktif RAS Grubunun tükürük kalprotektin değeri,  İnaktif RAS Grubu ve Kontrol Grubundan, İnaktif RAS Grubunun tükürük kalprotektin değeri de Kontrol Grubu tükürük kalprotektin değerinden istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Rekürrent aftöz stomatit, kalprotektin, tükürük

Abstract:
Recurrent aphthous stomatitis (RAS) is an inflammatory oral mucosal disease and the most common type of ulceration in oral cavity characterized by recurrent attacks of a single or multiple extremely painful ulcers. The aetiology of RAS remains undetermined. Many local and systemic factors such as viral/bacterial infections, genetic factors and inappropriate immune activation could be involved in the aetiology of RAS. There is no certain treatment for RAS because of the unknown aetiology.
Calprotectin is an antimicrobial, molecular complex that constitutes up to 45% of the cytosolic protein of neutrophils. Calprotectin has been shown to be an important mediator in inflammatory reactions. Calprotectin was also found in gingival cervical fluid and saliva.
The aim of this study is to evaluate the association of calprotectin, an important mediator in inflammatory reactions, on the aetiology of RAS. The investigation include 109 subjects. 35 subjects with apthous stomatitis in oral mucosa will be in Active RAS group, 32 subjects without apthous stomatitis was in Inactive RAS group and 42 subjects who has no RAS history and any systemic, periodontal diseases was the Control group. Saliva samples were collected from RAS patients and the control group. The saliva calprotectin levels were evaluated between the groups. It has been concluded that, there is no correlation between calprotectin and age, gender, cigarette smoking, alcohol consumption and USS score, but the patients with Active RAS group have statistically an increased level of calprotectin than Inactive RAS group and Control group; Inactive RAS group have statisticallay an increased level of calprotectin than Control group.

Key Words: Recurrent aphthous stomatitis, calprotectin, saliva