İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları çerçevesinde Türkiye'de tutuklama
Arrests i̇n Turkey i̇n the framework of the European Court of Human Ri̇ghts deci̇si̇ons
Yazar: MEDET AKCAN
Danışman: PROF. DR. FARUK BİLİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Mahkeme kararları = Court decisions ; Tutuklama = Arrest ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Tutuklama, Türkiye'nin de taraf olduğu İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 5.maddesinde düzenlenen ''Özgürlük ve güvenlik hakkı''na ve Anayasa'nın 19.maddesinde düzenlenen ''Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı''na müdahale eden ve bu hakları sınırlayan bir koruma tedbiridir.Tutuklama, hem İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nde hem de Anayasa'da özgürlüğün sınırlanabileceği hallerden bir tanesi olarak düzenlenmiştir. Türk mevzuatında, özgürlüğe müdahale teşkil eden tutuklamanın hangi şartlarda ve nasıl yapılacağı ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100 ila 108.maddeleri arasında düzenlenmiştir. Tutuklama koruma tedbirinin,  İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne uygun olabilmesi için her şeyden önce tutuklamaya ilişkin iç hukuk mevzuatındaki hükümlerin,  Sözleşme'ye uygun olması ve kişiyi keyfiliğe karşı koruması gerekmektedir. Bireyi keyfiliğe karşı korumayan veya Sözleşme'ye uygun olmayan bir mevzuatın varlığı,  yapılacak olan tutuklamaları Sözleşme'ye aykırı hale getirir. Fakat iç hukuktaki mevzuatın, Sözleşme'ye uygun olması tek başına yeterli değildir. Ayrıca tutuklama uygulamalarının da, Sözleşme'ye ve iç hukuktaki mevzuata uygun olması gerekmektedir. Yapılan tutuklamalar, iç hukuktaki mevzuata uygun yapılmamış veya uygulamada keyfilik söz konusu ise yine Sözleşme'nin ihlali gündeme gelecektir. Tez çalışmamızın amacı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun tutuklamaya ilişkin hükümlerinin neler olduğunun, uygulamaya yönelik eleştirilerin hangi hususlara ilişkin olduğunun ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne uygunluk denetimi yapan İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin konuyla ilgili vermiş olduğu kararlar dikkate alınarak İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin, konuya yaklaşımının ne olduğunun ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda çalışma içerisinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun tutuklamaya ilişkin hükümlerinden, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin konuya ilişkin bazı içtihatlarından ve tutuklama ile ilgili olarak uygulamaya yöneltilen eleştirilerden bahsedilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Tutuklama, Özgürlük ve Güvenlik Hakkı, Ceza Muhakemesi Kanunu, Anayasa, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi.

Abstract:
Arrest, is a protection measure which confines and intervenes "the right of personal liberty and security" as amended in Article 19 of the Constitution of Republic of Turkey and "the right to liberty and security of person" as amended in Article 5 of the European Convention on Human Rights, we Turkey is also a party to. Arrest is an act prepared as one of the conditions which is to deprive personal liberty in both of the European Convention on Human Rights and Turkish Constitution. In Turkish Law, it is prepared and shown refer to articles 100 to 108 of Turkish Penal Procedure Code numbered 5271 to be determined under what circumstances and how to interfere to personal liberty. When it comesto "arrest" as a kind of protection measure is to become compatible for the European Convention on Human Rights, legislation provisions due to the codes of internal law of Turkish Republic need to be consistent for the European Convention on Human Rights and presuppose to protect the person from "arbitrariness". If the connected legislation has no accordance for the European Convention on Human Rights or in the absence of individual protection against arbitrariness, there shall be in question of arrests with the contrariety of the European Convention on Human Rights. But it is not enough singly that the legislation of internal law is accordance for European Convention on Human Rights. Furthermore,  application of arrests need to be accordance for both of the European Convention on Human Rights and the legislation of internal law, too. If arrests committed is not with accordance for the legislation of internal law or in the case of arbitrariness in applications, there shall be again "breach of the Convention". The goal of this thesis study is to propound: What the legislation provisions according to application of arrest in the Turkish Penal Procedure Code numbered 5271 are, The criticism for application in what issues are related to, What the approaches of European Court of Human Rights which is compliance auditor of European Convention on Human Rights with being pursuant to relevant passed judgements, are.  With in the scope of this study, there are mentioned about: The provisions due to application of arrest in the Turkish Penal Procedure Code numbered 5271, some legal precedents of European Court of Human Rights according to the subject, direct criticism at applications for arrests





Keywords: Arrest, The Right To Liberty And Security Of Person, Turkish Penal Procedure Code, European Convention On Human Rights, European Court Of Human Rights.