Açık kalp ameliyatı olan yenidoğanlarda sternum pansumanı sırasında sağılmış anne sütü ve oral sukroz uygulamasının ağrı ve stres düzeyine etkisi
Effect of expressed breast milk and oral sucrose administration on pain and stress levels during sternal dressing in newborns who had open heart surgery
Yazar: MERVE METE
Danışman: PROF. DR. SEVİL İNAL
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Pansuman = Dressing ; Sternum = Sternum ; Stres = Stress ; Sukroz = Sucrose

Özet:
Araştırma açık kalp ameliyatı olan yenidoğanlarda sternum pansumanı
sırasında sağılmış anne sütü ve oral sukroz uygulamasının ağrı ve stres düzeyine
etkisinin değerlendirilmesi amacıyla çift kör, randomize kontrollü deneysel bir çalışma
olarak gerçekleştirdi.
Çalışmanın evrenini, Haziran 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında
kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinde açık kalp ameliyatı olan
yenidoğanlar, örneklemini ise örneklem seçim kriterlerine uyan 45 yenidoğan
oluşturdu. Yenidoğanlar tesadüfi çaprazlama (cross over) yöntemiyle; pansuman
sırasında sağılmış anne sütü verilenler (Grup 1; n=15), oral sukroz verilenler (Grup 2;
n=15) ve Plasebo verilenler (distile su) (Kontrol grubu); n=15) olmak üzere bilgisayar
destekli randomizasyonla 3 gruba ayrıldı. Yenidoğanlara bu 3 yöntem, ilk 3 sternum
pansumanı sırasında farklı sıralarla uygulandı. Yenidoğanların pansuman değişimi
öncesi, sırası, pansuman sonrası 1., 5. ve 15. dakikada ağrı ve stres düzeyleri iki
gözlemci hemşire tarafından birbirlerinden bağımsız olarak ALPS-NEO ölçeği(ağrı)
ve Yenidoğan Stres ölçeği(stres) ile değerlendirildi. p<0,05 düzeyi istatistik olarak
anlamlı kabul edilmiştir.
Gruplar ağrı düzeyleri açısından karşılaştırıldığında; pansuman öncesi ağrı
düzeyleri açısından gruplar arasında fark bulunmazken, pansuman sırasında,
pansumandan sonra 1., 5. ve 15. dakikada anne sütü grubunun ağrı düzeylerinin sukroz
ve kontrol grubundan anlamlı ölçüde düşük olduğu (p<0.001) sukroz ve kontrol grubu
arasında ise anlamlı fark olmadığı (p>0.05) belirlendi.
Gruplar stres düzeyleri açısından karşılaştırıldığında, pansuman öncesi stres
düzeylerinin benzer olduğu(p>0.05), pansuman sırasında, pansuman sonrası 1., 5. ve
15. dakikada anne sütü grubunda stres düzeylerinin sukroz ve kontrol grubundan
anlamlı ölçüde düşük olduğu (p<0.001), sukroz grubunun işlem sırası ve işlem sonrası
1. dakikada stres düzeylerinin kontrol grubuna benzer bulunurken, 5. ve 15 dakikada
kontrol grubundan anlamlı ölçüde düşük olduğu belirlendi (p<0.001).
Sonuç olarak; yenidoğanlarda sternum pansumanı sırasında ağrı ve stresi
azaltmada anne sütü sukrozdan daha etkilidir. Sukroz uygulaması, yenidoğanların
daha kısa sürede stres düzeylerinin azalmasına katkı sağlamış, ağrı düzeyini azaltmada
etkili bulunmamıştır. Yenidoğanlarda sternum pansumanına bağlı ağrı ve stres
düzeyini azaltmada anne sütü ilk seçenek olarak düşünülmelidir.

Abstract:
The study was conducted as a double-blind, randomized, controlled
experimental study to evaluate effect of expressed breast milk and oral sucrose
administration during sterna dressing in newborns who had open heart surgery.
The study population was comprised of newborns who had open heart surgery
in cardiovascular intensive care unit between June 2022 and October 2022, and the
study sample was comprised of 45 newborns meeting the sample selection criteria.
The newborns were divided into 3 groups with computer-assisted randomization with
random crossover: those who received expressed breast milk (Group 1; n=15), those
who received oral sucrose (Group 2; n=15), and those who received placebo (distilled
water) (Control group; n=15) during dressing. For the newborns, these 3 methods were
applied in different orders during first 3 sternal dressings. Pain and stress levels of the
newborns before, during and 1, 5 and 15 minutes after dressing were independently
evaluated by two observer nurses by using ALPS-NEO scale (pain) and Neonatal
Stress scale (stress). A p<0.05 was considered statistically significant.
Compared for pain levels, there were no differences in pain levels before
dressing between the groups, whereas it was found that pain levels of the groups which
received expressed breast milk during and after 1, 5 and 15 minutes had lower pain
levels compared to the sucrose and control groups (p<0.001), with no significant
difference between sucrose and control groups (p>0.05).
Compared for stress levels, the groups were found to have similar stress levels
before dressing (p>0.05), whereas it was determined that pain scores in the group
which received expressed breast milk during and 1, 5, and 15 minutes after dressing
were lower compared to the sucrose and control groups (p<0.001), and that stress
levels of the sucrose group during and 1 minute after the procedure were found to be
similar, whereas they were significantly lower than the control group at 5 and 15
minutes (p<0.001).
In conclusion, breast milk is more effective in reducing pain and stress during
sternal dressing in newborns, compared to sucrose. Sucrose administration contributed
reduction of stress levels of the newborns in a short period of time but failed to reduce
pain level. Breast milk should be considered as the first option for reducing pain and
stress levels induced by sternal dressing in newborns.