Küresel iklim krizinin Türkiye tarımına etkisi: Ekonometrik bir analiz
Effects of the global climate crisis on the agricultural sector and solution suggestions
Yazar: MUSTAFA TAÇ
Danışman: PROF. DR. OSMAN PEKER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
İçinde bulunduğumuz yüzyılın en büyük sorunlarından biri iklim krizidir. Özellikle sanayi devriminden sonra, insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla artan endüstriyel faaliyetler, çeşitli çevresel sorunları beraberinde getirmiş ve iklim değişikliğinin hızlanmasına yol açmıştır. İklim şartlarındaki değişimler farklı sektörlere de etki etmektedir. Günümüzde insan kaynaklı nedenler ile bu etkilerin belirginliği daha da artmıştır. İklimdeki değişimlerin en yoğun etkilerinin görüldüğü sektörlerin başında tarım gelmektedir. Bu kapsamda çalışmada, Türkiye'de, iklim krizinin tarım sektörüne etkisi, 1990-2020 dönemi verileri ile ARDL yöntemi kullanarak test edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak, tarımsal üretimin gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) içerisindeki payı, bağımsız değişken olarak ise, kişi başına düşen karbondioksit (CO2) salınım miktarı ve yeryüzü ısı endeksi verileri alınmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Çalışmanın ampirik bulgularına göre, uzun dönemde iklim krizini temsil eden değişkenler ile tarım sektörü arasında negatif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç teorik beklentimiz ile uyumludur. Modelin hata düzeltme terimi çalışmaktadır. Her dönem sapmaların 0.32'si ortadan kalkmaktadır. Ayrıca çalışmada, değişen iklim şartları altında gıda güvenliğinin sağlanması için sürdürülebilir tarımın önemi vurgulanmaktadır. Bunun yanında, tarımın, iklim şartlarına bağlılığının azaltılmasına yönelik çalışmaların arttırılmasının önemine değinilmekte ve çözüm önerilerine yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İklim, Tarım, Gıda, Tarım 4.0, Türkiye

Abstract:
One of the biggest problem of the century we are in is the climate crisis. Especially after the industrial revolution, increasing industrial activities to meet human needs have brought about various environmental problems and led to the acceleration of climate change. Changes in climate conditions also affect different sectors. Nowadays, the prominence of these effects has increased due to human-related reasons. Agriculture is one of the sectors where the most intense effects of climate changes are seen. In this context, in the study, the impact of the climate crisis on the agricultural sector in Turkey was tested using the ARDL method with data for the period 1990-2020. In the study, the share of agricultural production in gross domestic product (GDP) was taken as the dependent variable, and the amount of carbon dioxide (CO2) emissions per capita and earth heat index data were taken as the independent variables. The data used in the study were obtained from the World Bank database. According to the empirical findings of the study, it was determined that there is a negative and significant relationship between the variables representing the climate crisis and the agricultural sector in the long term. This result is compatible with our theoretical expectation. The error correction term of the model works. In each period, 0.32 of the deviations are eliminated. Additionally, the study emphasizes the importance of sustainable agriculture to ensure food security under changing climate conditions. In addition, the importance of increasing efforts to reduce the dependence of agriculture on climatic conditions is mentioned and solution suggestions are included.

Keywords: Climate, Agriculture, Food, Agriculture 4.0, Turkey