Madde bağımlılığı tanısı almış bireylerin savunma biçimlerinin tedavi motivasyonu ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship of the defense types of individuals diagnosed with substance addiction and the treatment motivation
Yazar: EMİNE KURUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE MERCAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, bir psikiyatri hastanesinin AMATEM kliniğinde yatarak tedavi gören 
madde bağımlılığı tanısı almış bireylerin savunma biçimlerinin tedavi motivasyonu ile 
ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Bu çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel yöntem ile yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini bir 
psikiyatri hastanesinde yatarak tedavi gören madde bağımlılığı tanısı olan 170 katılımcı 
oluşturmuştur. Çalışmanın verileri, Sosyodemografik Veri Formu, Savunma Biçimleri Testi 
ve Tedavi Motivasyonu Anketi kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde 
ortalama, standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, demografik verilere dair 
frekans dağılımları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma), Kruskal-Wallis, Mann Whitney 
U, T-testi, One Way Anova ve Spearman's rho korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Çalışmamızın analiz sonucunda, çalışmayan ve çocuk sahibi olan katılımcıların 
nevrotik savunmalarda daha yüksek puanlar aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca çocuk sahibi 
olanların dışsal motivasyon puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Daha önce 
maddeye bağlı yatışı olan katılımcıların immatür ve nevrotik savunmalarda daha yüksek puan
aldığı saptanmıştır. Maddeyi bırakabilme düşüncesi olan katılımcıların nevrotik ve olgun
savunmalarda daha yüksek puanlar aldığı gözlenmiştir. Savunma biçimlerinin tedaviye güven 
puanlarını yordadığı; immatür savunmaların tedaviye güven puanlarını negatif yönde anlamlı 
düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu çalışmanın sonucunda madde bağımlılığı tanısı olan bireylerde savunma 
mekanizmasının birçok değişken ile ilişki olduğu görülmüştür. Tedavi motivasyonunun bir alt 
boyutu olan tedaviye güvenin bireylerin sahip oldukları savunma mekanizmasından 
etkilendiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda madde bağımlılığı tedavisi ve bakımda bireylerin 
yaşamlarını etkileyen savunma mekanizmaları göz ardı edilmemesi önerilmektedir. 
Anahtar kelimeler: madde, madde kullanım bozukluğu, savunma biçimleri, tedavi 
motivasyonu

Abstract:
This study was carried out to examine the relationship between the defense styles and 
treatment motivation of individuals diagnosed with substance addiction who are hospitalized 
in the AMATEM clinic of a psychiatric hospital.
This study was conducted with descriptive and cross-sectional method. The sample of 
the study consisted of 170 participants with a diagnosis of substance addiction who were 
hospitalized in a psychiatric hospital. The data of the study were obtained by using the 
Sociodemographic Data Form, the Defense Styles Test, and the Treatment Motivation 
Questionnaire. Descriptive statistical methods such as mean and standard deviation, frequency 
distributions of demographic data (number, percentage, mean, standard deviation), Kruskal￾Wallis, Mann Whitney U, T-test, One Way Anova and Spearman's rho correlation analyzes 
were used to evaluate the data.
As a result of the analysis of our study, it was determined that the participants who did 
not work and had children had higher scores in neurotic defenses. In addition, it was 
determined that those who have children have higher extrinsic motivation scores. It was 
determined that the participants who had previously been hospitalized due to the substance 
had higher scores in immature and neurotic defenses. It was observed that the participants 
with the idea of quitting the substance received higher scores in neurotic and mature defenses.
Defense styles predicted treatment trust scores; It was concluded that immature defenses 
predicted treatment trust scores negatively and significantly.
As a result of this study, it was observed that the defense mechanism of individuals 
with a diagnosis of substance addiction was associated with many variables. It has been 
determined that trust in treatment, which is a sub-dimension of treatment motivation, is 
ii
affected by the defense mechanism of individuals. In this context, it is recommended 
that the defense mechanisms that affect the lives of individuals in substance abuse treatment 
and care should not be ignored.
Keywords: substance, substance use disorder, defense styles, treatment motivation