Ayaktan psikiyatri polikliniğine gelen hastalarda uykusuzluk şiddeti ve yeme farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the correlation between the severity of insomnia and mindful eating in psychiatric outpatients
Yazar: BÜŞRA AYGÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku sorunu = Sleep problem ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme farkındalığı = Mindful eating ; Ölçekler = Scales ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Bu araştırmada, ayaktan psikiyatri polikliniğine gelen hastalarda uykusuzluk şiddeti ile yeme farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Şubat 2020 ile Haziran 2020 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan NP Etiler Polikliniği, NP Feneryolu Polikliniği ve NP Beyin Hastanesi psikiyatri polikliniklerine ayaktan başvuran rastgele seçilmiş 99 hastada gerçekleştririlmiştir. Hastalara demografik bilgi formunun yanında, Yeme Farkındalığı Ölçeği ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi uygulanmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 37,19±13,96 olarak bulunmuştur. Katılımcıların Yeme Fakındalığı Ölçeği toplam puan ortalaması 3,39±0,55, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplam puan ortalaması 1,62±7,10 olarak bulunmuştur. Katılımcıların Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplam puanlarına bakıldığında demografik özellikler bakımından anlamlı bir farklılaşma görülmediği, ancak uykuya dalma sürelerine göre Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplamından aldıkları puanların anlamlı şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Katılımcıların medeni duruma göre Yeme Farkındalığı Ölçeği "Düşünmeden Yeme", "Yeme Kontrolü", "Farkındalık", Yeme Disiplini", "Bilinçli Beslenme", "Enterferans" alt boyutlarından aldıkları puanlar, istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Ancak bekâr olanların Yeme Farkındalığı Ölçeği "Duygusal Yeme" alt boyutundan aldıkları puanlar, evli olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Katılımcılardan bekâr olanların Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından aldıkları puanların, evli katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Katılımcıların cinsiyetlere göre Yeme Farkındalığı Ölçeği "Düşünmeden Yeme", "Duygusal Yeme", "Farkındalık", "Yeme Disiplini", "Bilinçli Beslenme", "Enterferans" alt boyutlarından ve ölçek toplamından aldıkları puanlar, istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemekle beraber kadınların Yeme Farkındalığı Ölçeği "Yeme Kontrolü" alt boyutundan aldıkları puanlar, erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Katılımcıların gece yatmadan 2 saat önce yemek tüketenlerin Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından aldıkları puanlar, yemek tüketmeyen katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. Katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği "Farkındalık" alt boyutundan aldıkları puanlar ile Uykusuzluk Şiddeti İndeksi Uyku kalitesi puanı arasında negatif yönlü (farkındalık puanı arttıkça uyku kalitesi puanı azalan) 0,247 düzeyindeki zayıf ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği "Farkındalık" alt boyutundan aldıkları puanlar ile Uykusuzluk Şiddeti İndeksi Günlük işlevsellik puanı arasında negatif yönlü (farkındalık puanı arttıkça günlük işlevsellik puanı azalan) 0,247 düzeyindeki zayıf ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Çalışmanın geneline bakıldığında elde edilen bulgular ışığında, uykusuzluk şiddeti ile yeme farkındalığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: uykusuzluk şiddeti, yeme farkındalığı, uyku, bilinçli farkındalık

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the correlation between the severity of insomnia and mindful eating in psychiatric outpatients. The research was carried out on 99 randomly selected outpatients who applied to the outpatient clinics of NP Etiler Polyclinic, NP Feneryolu Polyclinic and NP Brain Hospital between February 2020 and June 2020. In addition to the demographic information form, The Mindful Eating Questionnaire and the Insomnia Severity Index were applied to the patients. The average age of the patients participating in the study was found to be 37.19 ± 13.96. The average total score that was obtained from the Mindful Eating Questionnaire was found to be 3.39 ± 0.55. The average total score that was obtained from "Insomnia Severity" scale was found to be 11.62 ± 7.10. When the total Insomnia Severity Index scores of the participants were examined, there was no significant difference in terms of demographic characteristics, but a statistically significant difference was found between the total scores of the Insomnia Severity Index and the duration of falling asleep. There were no statistically significant difference between the scores of the Mindful Eating Questionnaire "Without Thinking", "Eating Control", "Awareness", "Eating Discipline", "Conscious Nutrition", "Interference" sub-dimensions and marital status. However, the scores of "Emotional Eating" sub-dimension of the Mindful Eating Questionnaire of single individuals were found to be significantly lower than married subjects. It was determined that the total scores of Mindful Eating Questionnaire of single participants were significantly lower than the married participants. Although there was no statistically significant difference of the total scores and the Mindful Eating Questionnaire "Eating Without Thinking", "Emotional Eating", "Awareness", "Eating Discipline", "Conscious Nutrition", "Interference" sub-dimension scores upon gender, women got significantly higher scores from the "Eating Control" sub-dimension of the scale. The total score of the Mindful Eating Questionnaire of the participants who ate 2 hours before going to bed at night was found to be significantly lower than the participants who did not eat. The weak correlation at the level of 0.247 was found to be present between the scores of "Awareness" sub-dimension of the Mindful Eating Questionnaire and the Sleep Quality of the Insomnia Severity Index. The weak correlation at the level of 0.247 was found to be present between the scores of the "Awareness" subscale of the Mindful Eating Questionnaire and the Daily Functionality of the Insomnia Severity Index.
Looking at the overall study, it is seen that there is no significant relationship between the severity of insomnia and eating awareness in the light of the findings obtained.


Key Words: insomnia severity, mindful eating, sleep, mindfulness