Postmodernizm ve antropoloji
Postmodernism and anthropology
Yazar: GÖKHAN METİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BALKI AYDIN ŞAFAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Dünyada ve toplumda meydana gelen değişim ve dönüşümlerden antropoloji bilimi de etkilenmiştir. Dünyada meydana gelen bu değişimleri; zaman-mekan sıkışmasına bağlı yeni deneyim tarzlarının ortaya çıkması ve olayların aşırı hızlanmasını postmodernizm olarak da adlandırmak mümkündür. Postmodernizm tüm dünyayı ve toplumları etkisine almakla birlikte, etki düzeyi toplumdan topluma ve yerden yere değişmektedir. Postmodernizmden hareketle ' postmodern antropoloji epistemoloji tartışmalarını araştırma nesnesinin niteliğinden öncelikli kılmış, görecelilik kavramını mutlaklaştırarak batımerkezciliğin eleştirisi üzerinden kültürel göreceliliği mutlaklaştırmış ve modernizmin yadsınmasını savunmuştur. Antropolojik bir araştırmanın epistemoloji tartışmalarına indirgenmesi bir toplumsal teori inşası için yetersizdir. Buna ek olarak göreceliliğin mutlaklaştırılması ve modernizmin topyekün reddine dayanan bir modernizm eleştirisi yeni toplumsallık tarzlarım ve ilişkilerini açıklamada yeterli açıklayıcılığa sahip değildir. Bu nedenle postmodern antropoloji dünyada ve toplumda meydana gelen değişimleri ve dönüşümleri açıklama konusunda belirli bir yeterliliğe sahip değildir. Bu nedenle dünyada ve toplumda meydana gelen değişim ve dönüşümlerin araştırmasını yapabilecek düzeyde bir antropolojik bakışa gereksinim duyulmaktadır. Bu sebeplerden ötürü postmodern antropoloji yerine postmodernizmin antropolojisinin olabilirliğini ortaya koymak gerekmektedir. Postmodernizmin antropolojisi dünyada meydana gelen değişimlerin yoğun olarak yaşandığı, yeni toplumsallık tarzlarının üretildiği postmodern olarak nitelenebilecek mekanların, yerlerin, öznelerin incelenmesi ve araştırılmasıdır. Bu yerler alış-veriş merkezleri, fast food lokantalar, hava alanları, kumarhaneler, Disneyland türü eğlence yerleri vb. dir ve bu yerleri yer-olmayan olarak adlandırmak da mümkündür.m Bu yerlerin ortak özelliği yüz yüze ilişkilerin yerine eşya ve nesnelerle kurulan ilişki tarzının ön plana geçmesi, mekanın seyirlik bir hale dönüşmesi, bireylerin kimliklerini oluşturmak, kesinlik ve özgüven sağlamak amacıyla tüketim nesnelerine yönelmesi, devingenliğin, mekanda hareket etmenin önemli bir değer olarak görülmesidir. Yer-olmayanların antropolojisi dünyada ve toplumda meydana gelen değişim süreçleri ile birlikte yeni toplumsallık tarzlarının araştırılması anlamına da gelecektir.

Abstract:
Anthropology has been affected by the changes occurred all over the world and in the societies. It is possible to name these changes which occurs as new stiles of experiences based on the tightness of time and place and the extreme speediness of the events as postmodernism. Although postmodernism has influence on all over the world and societies, the level of its effect differs from one society to another and from one place to another. Depending on the postmodernism, postmodern anthropology emphasises the epistemological discussions prior to the quality of the research object, determines the cultural relativity through the criticisms of the western dominancy and defends the rejection of the modernism. However, reduction of the anthropological research to epistemological discussions is inadequate for establishing a social theory. In addition, critics of the modernism which depend on determination of the cultural relativity and a total rejection of modernism are not sufficiently exploratory in explaining the new social stiles and relations. Therefore, postmodern anthropology do not have a proficiency in exploring the changes and transformations occur in the world and society and that is why, there is a need for a new anthropological view which will enable the research of these changes in the world and society. That is, instead of postmodern anthropology, it is necessary to show the possibility of the anthropology of postmodernism. The anthropology of postmodernism is to research of the spaces, places and the objects that can be determined as postmodern, in which the new social stiles are produced. These places are the shopping centres, fast food restaurants, airports, cassino, the entertainment places such as Disneyland and etc. It is possible to define these places as non-places.Common features of these places are: i) the primary relation stile is the relations with the goods and the objects instead of face to face relations; ii) the place is transformed into (watchable view) something to be watched, iii) individuals are directed to the consumption objects in order to establish their identity, to gain absoluteness and self confidence and iv) dynamism, moving in the space is an important value. Anthropology of the non-places mean to research new social stiles in addition to the changes occurred in the world and the society.