Dijital dini sorumluluk üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on digital religious responsibility
Yazar: HABİBE ÇAKI
Danışman: PROF. DR. ALİ AYTEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini iman = Religious faith ; Gençler = Youngs ; Sanal = Virtual ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sayısallaştırma = Digitization ; Sorumluluk = Responsibility ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmanın amacı, dijital yerli olarak adlandırılan dijital dünyaya doğan gençlerin  dijital dünyadaki sorumluluk algılarını öğrenmek, dini burada nereye koyduklarını tespit etmek, dijital dünyada kendilerini dini açıdan sorumlu hissedip hissetmediklerini öğrenmek ve literatüre dijital dini sorumluluk kavramını kazandırmaktır. Ayrıca bu çalışmada dijital dini sorumluluk ele alınırken Ribble ve Bailey (2004) tarafından ortaya atılan  "dijital vatandaşlık" kavramı temel alınmıştır. Nitel araştırma modeli tercih edilen çalışmada kartopu örneklemesi kullanılarak Prensky (2001)'nin teorisine göre 1980 yılından sonra doğmuş dijital yerli neslin üyelerinden olan 18-23 yaş arası, 20,7 yaş ortalamasına sahip üniversite öğrencileri çalışma grubunu oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen görüşmelerde görüşme formu tekniği kullanılmış ve katılımcılardan bu şekilde veri toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz kullanılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucuna göre gençlerin dijital dünyada bireysel, toplumsal ve dini sorumluluk algılarının daha çok ahlakî çerçevede doğru bir dijital iletişim kurmak yönünde olduğu ve dini sorumlulukların dijital dünyada da varlığını sürdürdüğünün bilincinde oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to learn the responsibility perceptions of young people born in the digital world,  who is called digital natives, to determine where they place religion here, to find out whether they feel religiously responsible in the digital world or not , and to introduce the concept of digital religious responsibility to the literature. Also, while dealing with digital religious responsibility in this study,  it is based on the concept of "digital citizenship" found by Ribble and Bailey (2004) . In the study, in which the qualitative research model was preferred, a snowball sample was used, and according to the theory of Prensky (2001) the study group consisted of university students between the ages of 18-23, who were born after 1980, and who were members of the digital native generation, with an average age of 20.7. In the interviews, the interview form technique was used and data were collected from the participants in this way. The obtained data were interpreted using descriptive analysis. According to the results of the research, it has been determined that the young people's perceptions of individual, social and religious responsibility in the digital world are more in the direction of establishing a correct digital communication within the moral framework and they are aware that religious responsibilities continue in the digital world.