Cumhuriyet dönemi müzik politikaları ekseninde viyolonselin Türk müziğine girişinde Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan ve Mes'ud Cemil'in etkileri
The effects of Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan and Mes'ud Cemil on the introduction of cello to Turkish music in the axis of the music policies of the Republican era
Yazar: ZEYNEP SEZEN TAYFUN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ MARUF ALASKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada viyolonselin Türk müziğine girişinde Cumhuriyet dönemi değişim politikaları ve buna büyük ölçüde katkı sağlayan Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan ve Mes'ud Cemil'in müzik ideolojileri ele alınmıştır.  Cumhuriyet dönemi müzik politikaları kapsamında, özellikle batı müziğinin önemli çalgılarından olan viyolonsel,  bu süreçte Türk müziği orkestralarında yer almaya başlamıştır. Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan ve Mes'ud Cemil batılı bir çalgı olan viyolonseli kısa bir sürede Türk makam müziğine uyarlayarak, kendilerinden sonra gelen icracılara yol gösterici nitelikte bir etki bırakmışlardır.
Günümüzde Türk müziğine ait ilk viyolonsel kayıtları Tanburi Cemil Bey'e aittir. Tanburi Cemil Bey'in viyolonsel icrasının günümüze ulaşmasında, dönemin gelişmekte olan ses kayıt teknolojisinin etkisi de önemli olmuştur. Viyolonseli toplu icranın bir parçası olmaktan çıkarmış, solist bir çalgı olarak düşünülmesini sağlamıştır.  Batılılaşmanın bir ürünü olan virtüözitenin bu yolla ülkemizde de yer bulmasını sağlamıştır.  Türk müziğinde viyolonsel icrasına belirgin bir tavır kazandırmıştır. Daha sonra Avrupa'da eğitim alarak Batı temelli bit eğitim edinen Şerif Muhiddin Targan ve Mes'ud Cemil'in üstün icrâ kabiliyetleri de kendi içinde ayrı bir ekol oluşturarak viyolonselin giderek tanınmasına önemli katkılar sağlamışlardır. Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi müzik politikaları bağlamında viyolonselin Türk müziğine giriş süreci ve bu sürece katkı sağlayan Türk müziğinin önemli üç ismi ele alınmıştır.

Abstract:
In this study, the policies of change in the Republican era in the introduction of the cello to Turkish music and the musical ideologies of Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan and Mes'ud Cemil, who contributed greatly to this, are discussed. Within the scope of the music policies of the Republican era, the cello, which is one of the most important instruments of western music, started to take place in Turkish music orchestras in this process. Tanburi Cemil Bey, Şerif Muhiddin Targan and Mes'ud Cemil adapted the western instrument, the cello, to Turkish makam music in a short time, and left a guiding influence on the performers who came after them.
Today, the first cello recordings of Turkish music belong to Tanburi Cemil Bey. The impact of the developing sound recording technology of the period was also important in the violoncello performance of Tanburi Cemil Bey. It has removed the cello from being a part of a collective performance and has made it considered as a soloist instrument. In this way, virtuosity, which is a product of westernization, has also found a place in our country. He brought a distinctive attitude to cello performance in Turkish music. The superior performance abilities of Şerif Muhiddin Targan and Mes'ud Cemil, who later got a Western-based education by getting education in Europe, also made a significant contribution to the increasing recognition of the cello by forming a separate school within themselves. In this study, the entry process of the cello into Turkish music and three important names of Turkish music that contributed to this process are discussed in the context of the music policies of the Republican era.