Almanya'da Neo-Selefi yapılanmaların İslamofobi'nin artışındaki etkileri
The effects of Neo-Salafist organisations on the increase of Islamophobia in Germany
Yazar: MERVE NUR TEKECİ ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF CEYHAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Müslüman korkusu ve düşmanlığı anlamına gelen İslamofobi, günümüzde uluslararası 
bir sorun haline gelmiştir. Bu sorunun teolojik ve metafizik bir tarafı bulunmakla beraber 
temeli, Endülüs Emevi Devleti'nin kuruluşuna kadar dayanmakta olup özellikle 11 Eylül 
2001 saldırıları ile bir kırılma noktası yaşamıştır. Bu tarihten sonra Batı'da "İslam" ile 
"terör" kavramları yan yana kullanılmaya başlanırken, Müslümanların da birer "terörist" 
olduğu imajı gündemde tutulmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmada İslamofobi kavramının; Müslümanlıkla özdeşleşen Osmanlı Devleti'nin 
Avrupa içlerine kadar ilerlemesi, Haçlı Seferleri, Münih katliamı, İran rehine krizi ve Berlin 
diskotek bombalaması gibi olaylarla zaten var olan ön yargıların; İslam ülkelerinden 
Avrupa'ya yaşanan göç hareketi, savaşlardan kaçan Müslüman sığınmacıların etkisi ve ırkçı 
partilerin İslam dini ve Müslüman göçmenler hakkındaki olumsuz konuşmaları ile birleşmiş 
ve bir fobiye dönüşmüştür. Artık bir korku olmaktan çıkarak nefret ve düşmanlığa dönüşen 
bu kavram, günümüzde İslamofobik bir problem olup çözüme kavuşturulmayı 
beklemektedir. Bununla bağlantılı olduğunu düşündüğümüz ve İslamofobi'nin artışında 
etkisi olan Neo-Selefiliğin yadsınamayacak bir gerçeklikte payı olduğu araştırmamızda 
tespit edilmiştir. Selefilik ise kökleri itibariyle ilk dönemlere kadar uzanan ve arka planında 
Hanbeli mezhebine ve Ahmed b. Hanbel'e dayandırılmış olan Hanbeli zihniyet ile 
günümüzde Selefi akımların dayanağını oluşturmaktadır. Bu bağlamda günümüzde 'Selefi' 
olarak kendini tanıtan kişi ve gruplar ilk dönem Selefilere nispetle ortaya çıkmasına rağmen 
İslam'ın "Altın Çağ" zihniyetinin tam karşı istikametinde yer almış el-Kaide ve IŞİD 
(DEAŞ) gibi radikal dini gruplar ortaya çıkmıştır. Bu yüksek lisans tez çalışmasında ise 
Batı'da İslamofobi'nin artışındaki etkin unsurlar ve çalışmamızda özel olarak seçili olan 
Almanya'da, Anti-İslamizm yanlısı bir tutum olarak kendini gösteren İslamofobik eylemler 
ile Selefilik/ Neo-Selefilik ilişkisi incelenerek Neo-Selefi yapılanmaların söylem, eylem ve 
faaliyetlerinin İslamofobi'nin artışında nasıl bir etkisinin olduğu kelami bağlamda tespit 
edilmeye çalışılacaktır.

Abstract:
Islamophobia, which means fear and hostility towards Muslims, has become an 
international problem today. The basis of this problem dates back to the establishment of the 
Andalusian Umayyad State, and it experienced a breaking point especially with the 
September 11, 2001 attacks. After this date, the concepts of "Islam" and "terrorism" began 
to be used side by side in the West, and efforts were made to keep the stigma of Muslims as 
"terrorists" on the agenda.
In this study, the concept of Islamophobia; The advancement of the Ottoman Empire, 
which was identified with Islam, into Europe, the migration movement from Islamic 
countries to Europe with the prejudices that already existed due to events such as the 
Crusades, the Munich massacre, the Iran hostage crisis and the Berlin discotheque bombing, 
the negative impact of Muslim refugees escaping from wars and the influence of racist 
parties on Islam. His conversations about religion and Muslim immigrants combined and 
turned into a phobia. This concept, which has no longer been a fear but turned into hatred 
and hostility, is today an Islamophobic problem waiting to be solved. It has been determined 
in our research that Neo-Salafism, which we think is related to this and has an impact on the 
increase of Islamophobia, has an undeniable reality. Salafism, on the other hand, dates back 
to the early periods with its roots and is based on the Hanbali sect and Ahmed b. The Hanbali 
mentality, which is based on Hanbal, forms the basis of Salafi movements today. In this 
context, although people and groups who present themselves as 'Salafis' emerged in 
comparison to the early Salafis, radical religious groups such as Al-Qaeda and ISIS 
(DAESH), which are in the exact opposite direction of the "Golden Age" mentality of Islam, 
have emerged. In this master's thesis study, the effective factors in the increase of 
Islamophobia in the West and the relationship between Islamophobic actions and 
Salafism/Neo-Salafism as an anti-Islamist attitude in Germany, which was specifically 
selected in our study, are examined and the discourse, actions and activities of Neo-Salafi 
structures are examined. It will be tried to determine what effect it has on the increase of 
Islamophobia in the theological context.