Türkiye'de yeşil pazarlamanın yeşil ürünlere yönelik tüketici davranışlarına etkisi
The effect of green marketing on consumer behaviors towards green products in Turkey
Yazar: SIRIN WALEED MOHAMMAD AQRA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMMÜ SALİHA EKEN İNAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Yeşil pazarlama = Green marketing

Özet:
Tüketici davranışları sürekli bir değişim göstermektedir. Teknolojinin gelişmesi, nüfusun artmasına bağlı olarak talep ve arzın artması, yakın zamanda yaşanan Covid-19 pandemi süreci gibi toplumun önemli bir bölümünü etkileyen durumlar tüketicilerin satın alma davranışlarının da değişmesine sebep olmaktadır. Günümüz arz ve talep koşullarında, özellikle bireylerin hemen her ürüne kolaylıkla ulaşabilir hale gelmiş olmaları ile birlikte, talep edilenleri karşılayacak kaynaklar da hızla tükenmektedir. Bu durum, çevre konusunun giderek önem kazanmasına sebep olmaktadır. Kaynakların yok olmaması amacıyla ülkeler, bir taraftan tüm toplumu kapsayıcı çalışmalar yaparak toplumu bilinçlendirmeye çalışırlarken diğer taraftan da bu konuda yasal düzenlemeler yapmaya yönelmişlerdir. Bu alanda yapılan araştırmalar ve toplumu bilgilendirici çalışmalar; kısmen de olsa toplumda da çevre sorunlarına ilişkin bir farkındalığın oluşması sonucunu doğurmuş, tüketici satın alma davranışları da çevre bilinci ile yeniden şekillenmeye başlamıştır. Tüketici satın alma davranışlarındaki bu değişim, arz yönünde de zorunlu bir değişimin gerçekleşmesine sebep olmuştur. İşletmeler, tüketicilerde çevre bilincine uygun ürünlerin pazarlama ve satışını yapar hale gelmişlerdir. Yeşil pazarlamaya bu denli önem verilmesine rağmen, çevre bilinci ile şekillenen satın alma davranışı amaçlandığı düzeye gelememiştir. Bu düşünceden hareketle; çalışmada, Türkiye'deki tüketicilerin yeşil ürünlere yönelik tutumlarında etkili olan faktörleri analiz etmek amaçlanmıştır.
Çalışma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde yürütülmüştür. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Lisans eğitimi almakta olan 400 öğrencinin yeşil pazarlamanın yeşil ürünler satın almaya yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.0 paket programı ile analiz edilmiş olup, öğrencilerin yeşil ürünlere yönelik davranışlarının demografik özelliklerine göre farklılaşma durumları tetkik edilmiştir.
Araştırma sonucunda; yeşil pazarlama faaliyetlerinin öğrencilerin satın alma davranışlarını olumlu yönde etkilediği, öğrencilerin çevre bilinç düzeylerinin yüksek olduğu, çevre dostu ürün satın almalarının önündeki en önemli engelin ürünlerin fiyatı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca; yeşil pazarlama faaliyetlerinin satın alma üzerine etkisi ile öğrencilerin çevre dostu ürün kavramını duyma, Çevre Dostu Ürün Alma İsteği, bu ürünleri satın alma yoluyla çevrenin korunacağına inanma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Consumer behavior is a constantly changing process. The development of technology, also the increase in demand and supply due to the increase in the population, the recent Covid-19 pandemic process, which affect a significant part of the society, which normally causes the purchasing behavior of consumers to change. Today's supply and demand conditions, especially individuals have become easily accessible to almost every product, but the resources to meet the demands are rapidly depleted. This situation has led to the increasing importance of the environmental issue. In order not to deplete the resources, countries, on the one hand, tried to raise awareness of the society by carrying out inclusive studies, on the other hand, they tended to make legal regulations on this issue. Researches in this field and studies that inform the society; Although partially, it has resulted in the formation of an awareness of environmental problems in the society, and consumer purchasing behaviors have begun to be reshaped with environmental awareness. This change in consumer purchasing behavior has led to a mandatory change in the supply side. Businesses have started to market and sell products suitable for environmental awareness among consumers. Despite the importance given to green marketing, the purchasing behavior shaped by environmental awareness has not reached the desired level. Based on this idea, in this study, it is aimed to analyze the factors that affect the attitudes of consumers towards green products in Turkey. The study was carried out at Selçuk University Faculty of Economics and Administrative Sciences in the 2022-2023 academic year. In the study, the survey model, which is one of the quantitative research methods, was used. Opinions of 400 students who are studying for undergraduate education about purchasing green products of green marketing were taken. The data obtained were analyzed with the SPSS 24.0 package program, and the differentiation of students' behaviors towards green products according to their demographic characteristics was analyzed.
As a result of the research, it was concluded that green marketing activities affect the purchasing behaviors of the students positively, the students' environmental awareness levels are high, and the price of the products is the most important obstacle to purchasing environmentally friendly products. In the study, it was also concluded that there is a statistically significant difference between the effect of green marketing activities on purchasing and the students' hearing about the concept of environmentally friendly products, their willingness to buy an environmentally friendly product, purchasing these products and believing that the environment will be protected.