Halk elinde hayvan ıslahı ülkesel projesi kapsamında Ankara keçilerinde bazı tiftik   verim ve kalite özelliklerinin fenotipik ve genetik parametreleri
Phenotypic and genetic parameters of some mohair yield and quality traits in angora goats in the scope of the national animal breeding in public project
Yazar: NURGÜL ERDAL
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL DELLAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması, TOB -TAGEM tarafından 2005 yılından itibaren Ankara ilinde Ayaş, Beypazarı, Güdül ve Polatlı ilçelerinde yürütülen Halk Elinde Ankara Keçisi Islahı Projesi'nde oğlak doğum ağırlığı (ODAĞ), sütten kesim ağırlığı (SKAĞ), kirli tiftik ağırlığı (KTAĞ), ortalama tiftik çapı (OTÇ) özellikleri bakımından yürütülen seleksiyon uygulamalarının, 2018-2022 döneminde sağlanan genetik ve fenotipik değişimler üzerindeki etkilerinin analizi ile birlikte OFDA 2000 cihazıyla ölçülen tiftik çapının standart sapması (TÇSS), tiftik çapının varyasyon katsayısı (TÇVK), eğirme inceliği (Eİ), konfor faktörü (KF), lif eğimi (LE), lif eğiminin standart sapması (LESS), Hauteur değeri (HD), Yeni Zelanda lif hacmi (YZLH) özelliklerinin seleksiyonda kullanılabilme olanaklarının araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. ODAĞ (n=38680),SKAĞ (n=30517), GCAA (n= 30591), KTA (n= 5162), OTÇ (n=7303),TÇSS (n=7240), TÇVK (n=6092) , KF (n= 6101), Eİ (n= 5926), LE (n= 6050), LESS (n= 6100), HD (n=3295),YZLH (n= 3196) özelliklerine ait genel fenotipik ortalamalar sırasıyla 2.35±0.003 kg;11.64±0.019 kg;102.30±0.207 g; 1.69±0.009 kg; 29.24±0.071μm;7.08±0.024 μm; %24.24±0.047; %60.85±0.346; 29.54±0.084 μm; 14.59±0.047 0/mm; 16.90±0.061 0/mm; 83.15±0.318 mm; 17.55±0.010 g/cm3; VK'ları sırasıyla %22.164; %28.059; %35.396; %38,234; %20.616; %28.274; %15.046; %44.421; %21.849; %25.059; %27.900; %21.973; %3.0631; kalıtım dereceleri sırasıyla 0.13, 0.20, 0.19, 0.30, 0.55, 0.14, 0.12, 0.17, 0.16, 0.23, 0.23, 0.17, 0.11 şeklinde hesaplanmıştır. Makro çevre faktörlerinin üzerinde çalışılan özelliklerin etkileri genellikle önemlidir (p<0.05; p<0.01). Tiftik miktar ve çap özellikleri arasında düşük, orta ve yüksek düzeyde genetik ve fenotipik korelasyonlar tahmin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre ODAĞ, SKAĞ, KTAĞ, OTÇ özellikleri; tek özellik bakımından seleksiyon yerine çoklu özellik bakımından indeks seleksiyonunun uygulanması ve TÇSS, TÇVK, KF, Eİ, LE, LESS özelliklerinden de yararlanılması önerilmiştir.

Abstract:
This thesis study was carried out in order to analyze the effects of selection applications carried out in terms of kid birth weight (KBW), weaning weight (WW), greasy mohair weight (GMW), average mohair diameter (AMD) within the scope of the Public Angora Goat Breeding Project carried out by TOB/TAGEM in Ayaş, Beypazarı, Güdül and Polatlı districts of Ankara province since 2005 on the genetic and phenotypic changes achieved in the period of 2018-2022 and to investigate the possibilities of using standard deviation and coefficient of variation of mohair diameter (MDSD and MDCV) and new diameter-dependent mohair quality characteristics (spinning fineness-SF, comfort factor-CF, fiber curvature-FC, standard deviation of fiber curvature-FCSD, hauteur value-HD, New Zealand fiber volüme-NZFW) in the selection program. The general phenotypic means of KBW (n=38680), WW (n=30517), DWG (n= 30591), GMW (n= 5162), MMD (n=7303), TDSD (n=7240), TDCV (n=6092), CF (n= 6101), SF (n= 5926), FC (n= 6050), FCSD (n= 6100), HD (n=3295), NZFV (n= 3196) were estimated as follows, respectively: 2.35±0.003, 11.64±0.019, 102.30±0.207g, 1.69±0.009 kg, 29.24±0.071μm, 7.08±0.024 μm, %24.24±0.047, %60.85±0.346, 29.54±0.084 μm,14.59±0.047 0/mm, 16.90±0.061 0/mm, 83.15±0.318 mm, 17.55±0.010 g/cm3; %22.164, %28.059, %35.396, %38.234, %20.616, %28.274, %15.046, %44.421, %21.849, %25.059, %27.900, %21,973, %3.0631; 0.13, 0.20, 0.19, 0.30, 0.55, 0.14, 0.12, 0.17, 0.16, 0.23, 0.23, 0.17, 0.11. According to the analysis results, instead of single trait selection for KBW, WW, GMW, MMD features, and also to benefit from the MDSD, MDCV, CF, SF, FC, FCSD features in the index selection.