Şizofreni tanısı alan hastaların zihin kuramı işlevleri ve sosyal değerlendirilme kaygısı düzeyleri açısından sosyal anksiyete bozukluğu tanılı hastalar ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması
Comparison of theory of mind functions and social-evaluative anxiety levels across groups of patients with schizophrenia, social anxiety disorder and healthy controls
Yazar: GÖRKEM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EJDER AKGÜN YILDIRIM
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Fobiler = Phobic disorders ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofrenide gösterilmiş olan sosyal bilişsel işlevlerdeki yetersizliklerin, sosyal etkileşim sorunlarıyla giden sosyal anksiyete bozukluğu (SAB)'nda da yakın zamanda gösterilmiş olması; kişinin başkaları tarafından nasıl değerlendirildiğine ilişkin korkuların başkalarının zihinsel durumlarını çıkarsama edimi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmanın amacı; sosyal anksiyete semptomları ile ZK ilişkisinin araştırılmasıdır. Şizofreni tanısıyla takip edilmekte olan ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan 34 ardışık hasta ile yaş, cinsiyet ve öğrenim durumu açısından denkleştirilmiş 29 SAB olgusu ve 30 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara SCID-I Yapılandırılmış Klinik Görüşmesi Hasta Formu, Beck Depresyon Envanteri, Liebowitz Sosyal Anksiyete Belirtileri Tarama Ölçeği, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Olumlu Değerlendirilme Korkusu Ölçeği, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği-Kısa Form, ZK'ya ilişkin ölçekler (Gözlerden Zihin Okuma Testi, İma Testi, Gaf Testi) ve nöropsikometrik testler uygulandı. Çalışmamızda hem şizofreni hem de SAB grubunun sağlıklı kontrollere göre daha yüksek sosyal anksiyete düzeylerine sahip olduğu, her iki grubun da sağlıklı kontrollerden daha kötü ZK performansı gösterdikleri saptanmıştır. Depresif belirtilere göre kontrol edildiğinde; şizofreni grubunda yalnızca olumsuz değerlendirilme korkusundaki anlamlı farklılığın sürdüğü, SAB grubunda ise saptanan ZK kusurlarının nörobilişsel işlevler kontrol edildiğinde Gözler Testi nötral değerlik haricinde ortadan kalktığı bulunmuştur. Ayrıca her iki çalışma grubunda da ZK işlevlerinin sosyal anksiyete belirtileri ile ilişkili olmadığı saptanmıştır. Bu bulgular hem şizofrenide hem de SAB'de sosyal bilişsel becerilerin sosyal anksiyete düzeyi, değerlendirilme korkusu ve ilişkili belirtilerin altında yatan etmen olmadığını, daha hızlı aracılık eden başka nöral yolaklarla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Zihin Kuramı, Değerlendirilme Korkusu

Abstract:
Deficits in social cognitive abilities and impaired social interaction which has been shown in schizophrenia and recently in social anxiety disorder (SAD) suggests either a common pathway or a correlation between fear of evaluation by others and ability to refer to other's mental states. In our study we aimed to investigate the relation between TOM and social-evaluative anxiety. 34 consecutive patients with schizophrenia age, education level and gender ratio matched 29 patients with SAB and 30 controls enrolled for the study. SCID-I inventory, Beck Depression Inventory, Liebowitz Social Anxiety Scale, TOM measures (Reading the Mind in the Eyes Test, Hinting Task, Faux Pas Test), Social Appearance Anxiety Scale, Fear of Positive Evaluation Scale, Fear of Negative Evaluation Scale-Short Form and neuropsychological tests are applied to all groups. Statistical analysis revealed that both schizophrenia and SAD group showed lower performance on TOM abilities and higher levels of social evaluative anxiety and related symptoms. But only fear of negative evaluation remained significant in schizophrenia group after controlling for depressive symptoms. The TOM impairment in SAD group disappeared after controlling for neurocognitive measures. Neither TOM nor neurocognitive ability scores were found to be correlated with social anxiety levels and related symptoms. Our findings suggest that TOM ability is not one of the underlying factors of social anxiety levels, fear of social evaluation or related symptoms in both schizophrenia and SAD, instead there might be different neural bases which was found to mediate faster. Keywords: Schizophrenia, Social Anxiety Disorder, Theory of Mind, Fear of Evaluation