Evli bireylerin değer yönelimlerinin cinsiyetçilik düzeylerinin evlilik uyumlarına etkisi
The effect of sexuality levels of married individuals' value orientations on marriage adjustment
Yazar: DİLEK MALİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyetçilik = Sexism ; Değer orientasyonu = Value orientation ; Değerler = Values ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Uyum = Adjustment

Özet:
Bireylerin kendilik, çevre ve dünya algılarının oluşumunda ve değişiminde
önemli bir boyut olan değerlerinin incelenmesi; onların hem mevcut tutum ve
davranışlarını anlamaya, hem de gelecekte ne tür davranışta bulunacaklarını
öngörebilmemize imkân vermektedir. Bu noktadan hareketle evli bireylerin sahip
olduğu bireysel değerlerinin ve bu değerlerle bağlantılı olan cinsiyetçi tutumlarının;
evlilik uyumlarını ne düzeyde yordadığının belirlenmesi bu araştırmanın amacını
oluşturmaktadır.
Toplumsal huzurun iyileştirilmesi ve devamlılığının sağlanması büyük oranda
ruh sağlığı yerinde bireylerin oluşturduğu aile birlikteliğinde yaşanan evlilik
uyumuyla ilişkili olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla bu uyumu yordayan değişkenler
bağlamında; demografik özelliklerin (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu,
gelir durumu, evlilik durumu, evlilik süresi), eşlerin bireysel cinsiyetçilik
tutumlarının ve sahip oldukları değerlerinin aralarındaki etkileşim düzeyi önemlidir.
Araştırmaya İstanbul ilinde ikamet eden ve gönüllü olarak katılımcı olan 100
evli bireyden 45 (% 50) kadın ve 45 (% 50) erkek olmak üzere toplam 90 kişi
çalışma grubu olarak alınmıştır. Veri toplama için; araştırmacı tarafından
geliştirilmiş nitel soruları da kapsayan Demografik Bilgi Formu ile birlikte Portre
Değerler Anketi, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği ve Evlilik Uyum Ölçeği
kullanılmıştır. Bulgularda; evli çiftlerin değer yönelimlerinin cinsiyete, yaşa, eğitim
durumuna, çalışma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı ancak bireylerin
evlenme durumlarına göre yeniliğe açıklık değer boyutunda farklılaşma gözlenmiştir. 
Evli çiftlerin cinsiyetçilik tutumları analiz edildiğinde, katılımcıların
tutumlarının anlamlı düzeyde cinsiyete, eğitim ve gelir durumuna göre farklılaştığı,
diğer demografik değişkenler açısından farklılaşmadığı görülmüştür. Katılımcıların
evlilik uyumu düzeylerinin sadece evlilik süresi değişkeni bağlamında anlamlı
düzeyde farklılaştığı bulunmuştur.
Nitel bulgulara bakıldığında, kadın ve erkeklerin evliliğe ilişkin
değerlendirmelerinin evlilik öncesi ve sonrasına göre farklılaştığı tespit edilmiştir.
Evlilik ilişkisinde kadına ve erkeğe düşen rollere ilişkin katılımcı görüşlerinin de
farklı temalarla ifade edildiği gözlenmiştir. Bu bulgular ilgili alan yazım bağlamında
tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Değerler, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik, Evlilik
Uyumu.

Abstract:
A study of the values of individuals, which is an important dimension in the
formation and alteration of self, environment and world perceptions also allows us to
understand their current manners and behavior, as well as to predict what kind of
behaviors they will have in the future. From this point of view, the aim of this
research is to determine what extent the marriage harmony is achieved and how the
individual values of married couples and the gendered attitudes are connected to
these values.
The improvement and continuity of social peace is related to the harmony of
marriage in the families where the individuals of good mental health, and therefore in
the context of the variables that determine this harmony (Sex, age, educational
conditions, working status, income status, marriage duration) and the level of
interaction of spouses constitues their individual sexist attitudes and values.
A total of 90 people, 45 (50%) female and 45 (50%) male, of 100 married
individuals who reside in Istanbul were taken into consideration in the research. For
data collection; The Demographic Information Form including the qualitative
questions developed by the researcher was used together with the Portrait Values
Questionnaire, the Conflicting Sense of Sexuality Scale and the Marital Harmony
Questionnaire. In the findings; According to the marital status of the married
couples, the values of the married couples did not differ in sex, age and educational
status but they were observed in the value of openness.
The gender role attitudes of married couples did not differ in terms of other
demographic variables, but attitudes of the participants differed in the importance 
level of sex, education and income. Participants' level of marriage harmony differed
significantly only in terms of the duration of marriage.
According to qualitative findings, it was determined that the evaluations of
men and women on marriage differed before and after marriage. It was observed that
the views of the participants' marriage relations regarding the roles of women and
men were expressed in different themes. The findigs were discussed in the context of
related topic.

Keywords: Values, Conflicting Sense of Sexism, Marriage Harmony.