Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran NSAİİ kullanan hastaların bu ilaçlar hakkında bilgi düzeyi ve tutumlarının araştırılması
Investigation of knowledge levels and attitudes of patients using NSAİD about those medications who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Practice Polyclinics
Yazar: AFRA HAFİZE BALABANLI
Danışman: UZMAN İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Antiinflamatuar ajanlar-nonsteroid = Anti inflammatory agents-nonsteroidal ; Tutumlar = Attitudes ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) dünyada ve Türkiye'de en sık tüketilen ilaç grupları arasındadır. Bu ilaçların hastalar tarafından kendi kendine tedavi yöntemiyle sık tüketilmesi ve reçetesiz eczanelerden temin edilebilme imkanının olmasıyla birlikte NSAİİ'lerin akılcı kullanımının önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma ile polikliniklerimize başvuran hastaların NSAİİ'lerle ilgili bilgi düzeylerini, bu ilaçların kullanımı konusundaki tutumlarını ve akılcı ilaç kullanım durumlarını araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 13.09.2019-13.11.2019 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran, NSAİİ kullanmış veya halen kullanmakta olan, 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Çalışmamız hakkında bilgi verildikten sonra ankete katılmayı kabul eden 253 kişiye anket ve akılcı ilaç kullanım ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı.
Bulgular: Araştırmamızda katılımcıların en sık NSAİİ kullandıkları durum baş ağrısı olarak bulundu. En çok kullanılan NSAİİ grubunun flurbiprofen (%51,0) olduğu görüldü. Katılımcıların %42,7'si NSAİİ'leri eczaneden reçetesiz olarak almaktaydı. Akılcı ilaç kullanım ölçeğinden aldıkları puanlara göre katılımcıların %29,6'sı akılcı ilaç kullanmıyordu. Akılcı ilaç kullananların bilgi düzeyi ve tutum düzeyi puan ortalaması akılcı ilaç kullanmayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001). Katılımcıların eğitim düzeyi arttıkça bilgi sorularından aldıkları puan ortalamalarının anlamlı olarak arttığı görüldü (p<0,001). NSAİİ'lerin sadece ağrı kesici olarak kullanıldığını düşünenlerin oranı %87 saptandı. NSAİİ'lerin yan etkileri hakkında bilgi sahibi olanlar %69,2 oranındaydı. Katılımcıların çoğu doktor önerisi olmadan da NSAİİ kullanmaktaydı. Fayda gördüğü ilacı çevresine tavsiye edenlerin oranı %45,5 bulundu.
Sonuç: Aile Hekimliği polikliniklerinde NSAİİ kullanımıyla ilgili yanlış tutum ve davranış gösteren hastalarla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Hastaların bu ilaçların kullanımıyla ilgili yanlış tutumlar göstermelerine sebep olan durumlar hakkında araştırma yapılmalıdır. Toplumun NSAİİ'lerle ilgili risk farkındalığını ve bu ilaçların akılcı kullanımını artırmak için topluma yönelik eğitimsel müdahaleler gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: NSAİİ, akılcı ilaç kullanımı, tutum

Abstract:
Aim: Non-steroid anti-inflammatory drugs (NSAID) are among the most consumable medication group in Turkey. The significance of rational usage of NSAID emerges from frequent usage of those drugs with self treatment method by patients and supplying them without any prescription from pharmacies. By means of this study, we plan to investigate that the knowledge level of the patients who applied to our polyclinics about NSAID and their attitudes about usage of those drugs and rational usage of medicine. 
Materials and Methods: Patients who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Practice Polyclinics between 13.09.2019-13.11.2019 for any reason, who are still using NSAID or used before and at the age of 18 or above are included in this study. Questionnaire and rational medicine usage scale is applied by face to face interview method to the 253 people who accept participating in this study, after informing about our study. 
	Findings: The most common use of NSAID is for headache among the participants of our study. The most used type of NSAID is observed as flurbiprofen (%51,0). 42,7% of the participants were receiving NSAID from pharmacies without any prescription. 29,6% of the participants were not using medications rationally according to their scores from rational medication usage scale. Knowledge level and attitude level score averages of patients who are rationally using medicines are found to be significantly higher then the ones not using medicines rationally (p<0,001). It is observed that, together with the rise of educational level of the participants, their score averages from knowledge questions are also increased significantly (p<0,001). The rate of the ones who are considering NSAIDs as only pain killers is determined as 87%. Patients who are beware of the complications of NSAID are 69,2%. Most of the participants are using NSAID without any recommendation from a doctor. The ratio of the ones who are recommending the medication that they have some benefit is found to be 45,5%.
Result: Patients having incorrect attitudes and behaviors about NSAID usage are frequently observed in Family Practice polyclinics. Researches should be done about the causes of those incorrect attitudes related with usage of those medications. Educational interventions are required in terms of increasing rational usage of those medications and awareness about the risks of NSAIDs. 
Key Words: NSAID, rational drug usage, attitude