Üç boyutlu yazıcılarla elde edilen tekstil yüzeylerinin performans ve konfor özelliklerinin incelenmesi
Research on the performance and comfort properties of textile surfaces printed out from three-dimensional
Yazar: FATMA BULAT
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NUR BAŞARAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Konfor = Comfort ; Performans = Performance ; Performans = Performance ; Tasarım = Design ; Tekstil = Textile ; Tekstil yüzeyleri = Textile surfaces ; Tekstil ürünleri = Textile products ; Yazıcı = Printer ; Üç boyutlu yazıcı = Three dimensional printer

Özet:
18. yüzyılın sonlarında tekstil sektöründe mekanik dokuma tezgâhıyla başlayan ilk endüstrileşme çabaları, günümüzde teknolojinin ulaştığı gelişmelerle dünyayı dördüncü sanayi devriminin (Endüstri 4.0) ayak sesleri ile tanıştırmıştır. Bu yeni sanayi devrimine yol açan teknolojik gelişmelerden biri de üç boyutlu yazıcılardır.  Bu teknoloji, üç boyutlu nesnelerin kısa sürede 3B yazıcılar tarafından üretilmesine olanak sağlamaktadır. Tekstil yüzey üretiminde farklı tekniklerde baskı yapabilen üç boyutlu yazıcılar ve bu yazıcılarda kullanılabilecek katı, toz ve sıvı formda malzemeler bulunmaktadır. Çalışmada, geometrik formlardan esinlenilen tasarımlardan 3 adet ön deneme ve 16 adet prototip üretimi gerçekleştirilmiştir. Ön deneme, tasarım ve prototip çalışmalarının tez izleme komitesi tarafından değerlendirilmesi sonucunda çalışmanın ana planı oluşturulmuştur. "Üç Boyutlu Yazıcılarla Elde Edilen Tekstil Yüzeylerinin Performans ve Konfor Özelliklerinin İncelenmesi" adlı çalışmada, 3B yazıcıların tekstil yüzeyi üretimine uygunluğunu değerlendirmek amacıyla üç farklı tasarım geliştirilmiştir. Bu tasarımlar, yöntem ve malzeme farklılıklarını ortaya koymak üzere FDM, SLS ve Polyjet üretim yöntemiyle PLA, PA, Verowhite ve termoplastik malzemelerle 90 adet üretilmiştir. Üretilen tasarımların performans özellikleri, kopma dayanımı ve patlama dayanımı testlerine tabi tutularak belirlenmeye çalışılmıştır. Konfor özelliklerinin belirlenmesi amacıyla tasarımlar, geliştirilen Likert tipi ölçekle 1-5 arasında puanlanarak görsel ve dokunsal açıdan değerlendirilmiştir. Ardından tasarımlar arasındaki farkları karşılaştırmak ve bilimsel bir konumlama yaparak değerlendirmek amacıyla aritmetik ortalama  ve standart sapma değerlerinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak, geliştirilen tasarımlar belirlenen yöntem ve malzemelerle başarılı şekilde üretilmiştir. Uygulanan performans testleri sonuçlarına göre tasarımların kopma ve patlama dayanımlarının düşük olduğu ve konvansiyonel tekstillerden ağır olduğu tespit edilmiştir.  Konfor değerlendirmesi sonucunda ise Tasarım III'ün esneklik ve kavrama açısından konfor özelliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the late 18th century, the first industrialization efforts in the textile sector, which started with mechanical weaving looms, introduced the world to the footsteps of the fourth industrial revolution (Industry 4.0) with the developments reached by technology today. One of the technological developments that led to this new industrial revolution is the three-dimensional printers. This technology enables three-dimensional objects to be produced by 3D printers in a short time. There are three-dimensional printers which can print with different techniques in textile surface production and materials in solid, powder and liquid form which can be used in these printers. In this study, 3 preliminary tests and 16 prototypes production was carried out from the designs inspired by geometric forms. The main plan of the study was created upon the evaluation of the preliminary test, design and prototype studies by thesis jury. In this study – "Research on The Performance and Comfort Properties of Textile Surfaces Printed Out from Three Dimensional Printers", three different designs have been developed in order to examine the suitability of 3D printers for textile surface production. These designs have been produced 90 pieces with PLA, PA, Verowhite and thermoplastic materials by using FDM, SLS and Polyjet production methods in order to reveal method and material differences. The performance characteristics of the designs were determined by their tensile strength and burst strength tests. In order to determine the comfort characteristics, the designs were evaluated visually and tactually with five-point Likert scale. Then, arithmetic mean and satandart deviation values were used to compare the differences between designs and to evaluate them by scientific positioning. As a result, the developed designs have been successfully produced with the determined methods and materials. According to the results of the performance tests, it was found that tensile and burst strength of the designs were low and their weights were higher than the conventional textiles. Design III was found to be more comfortable in terms of comfort evaluation.