İnternet televizyonlarındaki eşcinselliğin sosyal öğrenme açısından incelenmesi
Analysing homosexuality on internet television from social learning perspective
Yazar: HALİL İBRAHİM DİZMAN
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY ŞİRİN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İnternet platformları kuruldukları günden bugüne her daim gelişmiş ve insanların ilgisini çekecek yeni formatlarla devamlı etki alanını genişletmiştir. Bu gelişimin son basamağı olan internet platformlarının artması ve özgürce yayın sayısındaki belirli artış, internet platformları ve bu platformlarda verilen iletiler üzerine bir inceleme ve değerlendirme ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu ihtiyaç doğrultusunda dizilerde verilen iletiler sosyal öğrenme kuramı bağlamında ele alınmış, en çok izlenenler arasından seçilen dizilerdeki eşcinsellik üzerine verilen iletiler tespit edilmiştir. Bu verilerin yanında derinlemesine görüşme tekniğiyle 20 kişi ile mülakat yapılıp bu dizilerdeki eşcinsellik barındıran iletilerin bireye, aileye ve topluma nasıl etki ettiği tespit edilip ilk baştaki elde edilen verilerle birleştirilip değerlendirilmiştir. 
İnternet televizyonlarında yayınlanan pek çok dizi yayın sınırlamaları olmadan, açık veya gizli istediği mesajları izleyiciye sunmaktadırlar. Bu çalışmada, İnternet platformlarının Netflix platformunda yayınlanan, La Case De Papel ve 13 Reasons Why dizilerinde verilen iletiler üzerinden ve bu dizileri izleyen bireylerin birey, aile ve toplum başlıkları altında bu iletilere nasıl baktıkları ortaya koyulup ortak bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırmayı desteklemesi hususunda söylem analizi yöntemi, Yarı Yapılandırılmış Mülakat Yöntemi ve MAXQDA 2024 programı kullanılmıştır. 
Bu iki diziye genel olarak bakıldığında, verilmek istenen düşünce, açıkça gözler önüne serilirken bir yandan da örtük olarak çokça ileti verilmiştir. Verilen bu iletilerin bireye, aileye ve topluma çokça olumsuz etkisi olduğu söylenebilir. Mülakatlardan elde ettiğimiz sonuçlar ile incelediğimiz dizilerdeki verilen ileti sayılarına ve bu iletilerin nasıl verildiğine baktığımızda; ilk başlarda dikkatini çekerken sonrasında hatırda kalmaya başlamasına ve sonrasında da davranışı onaylayıp güdülenmesine veya normalleşmesine sebep olduğu, bireysel etki olarak bu iletilere maruz kalanların bu olguya karşı düşüncelerini normalleştiği hususunda sonuca ulaşılmıştır. Aynı şekilde aile ve toplum yapısında da alışılmadık yeni bir düşünce yapısının yerleştirilmeye çalışıldığını ve çocuk, genç gibi grupları olumsuz etkileyebileceği söylenebilir.

Abstract:
Internet platforms have always developed and expanded their influence with new formats that will attract people's attention since the day they were established. The increase in internet platforms, which is the last step of this development, and the significant increase in the number of free publications, have created a need for examination and evaluation on internet platforms and the messages given on these platforms. In line with this need, the messages given in the TV series were discussed in the context of social learning theory, and the messages given about homosexuality in the TV series selected among the most watched ones were determined.. In addition to these data, 20 people were interviewed using the in-depth interview technique, and it was determined how the messages containing homosexuality in these series affected the individual, family and society, and they were combined and evaluated with the data obtained in the first place.
Many series broadcasted on internet televisions present the messages they want to the viewers in an explicit or obscure way without any broadcast restrictions. In this study, a common evaluation was made by determining the messages given in the TV series La Case De Papel and 13 Reasons Why, which are published on the Netflix platform, the most developed of the Internet platforms, and how the individuals who watch these series view these messages under the headings of individual, family and society. Discourse analysis method, Semi-Structured Interview Method and MAXQDA 2023 program were used to support the study.
When we look at these two series in general, the idea that is intended to be conveyed is clearly revealed, while at the same time, many messages are implicitly given. These messages have many negative effects on the individual, family and society. When we look at the results we obtained from the interviews and the number of messages given in the series we examined and how these messages were delivered; It was concluded that while it attracts attention at first, it later starts to be remembered, and then it causes the behavior to be approved and motivated or normalized. It was concluded that those who were exposed to these messages as an individual effect normalized their thoughts towards this phenomenon. Likewise, it has been concluded that an unusual new mindset is being tried to be placed in the family and social structure, and that it may negatively affect groups such as children and young people.