Amasra kenti örneğinde tarihi peyzaj karakteri değerlendirmesi
Historical landscape characterisation: Case study of Amasra
Yazar: KEMAL ONUR ÖZMAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ GÖRMÜŞ
Bartın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Tarihi peyzaj karakteri değerlendirmesi kültürel miras alanlarının yönetilmesinde ve koruma
planlamasında etkin bir yaklaşım olarak görülmektedir. Aynı zamanda tarihi peyzajları
anlamanın ve yorumlamanın en önemli aracı olan tarihi peyzaj karakter değerlendirmesi
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ile birlikte ülkemizin gündemine giren Peyzaj Karakteri Analizi
tekniğinden tarihi ve arkeolojik boyutu detaylandırması açısından farklılık göstermektedir.
Bu özelliği nedeniyle farklı kültürlere ev sahipliği yapan ülkemizde miras alanlarının ve
tarihi çevrenin yönetilmesinde etkin bir yöntem olabileceği düşünülmektedir. Bu
gereklilikten hareketle bu yöntem turizm ve yapılaşma baskısı altında kalan ve tarihi
dokusunu tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya olan Amasra kentinde uygulanmıştır.
Çalışmada literatür taramaları, sözlü tarih/öznel haritalama ve fotoğraf analizi teknikleri
kullanılarak Amasra'nın zaman derinliği, tarihi peyzaj karakterleri ve tarihi peyzaj karakter
bileşenleri ortaya çıkartılmıştır. 1920-1960 ve 2016-2018 yılına ait iki farklı mekânsal
kullanım haritası oluşturulmuş ve bu dönemlere ait mekânsal değişimler gösterilmiştir.
Ziyaretçilerin internet ortamında paylaştığı 143 fotoğraf QGIS programı yardımıyla GPS
konumlarına göre takip edilerek ziyaretçi izleri belirlenmiş ve bu izler günümüz algısını
açığa çıkartmak için görünür durumda olan somut kültürel miras alanlarıyla
karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Historical landscape character assessment is considered as an effective approach in the
management of cultural heritage sites and conservation planning. The historical landscape
character assessment, which is also the most important tool for understanding and
interpreting historical landscapes, differs from the Landscape Character Analysis technique,
which has entered our country's agenda with the European Landscape Convention, in terms
of detailing the historical and archaeological aspects. Due to this feature, it is considered as
an effective method in managing heritage sites and historic environment in our country that
hosts different cultures. Starting from this necessity, this method was applied in the city of
Amasra that is under the pressure of tourism and housing and that faces the risk of losing its
historical texture completely. In the study, the time depth, historical landscape characters
and historical landscape character components of the city of Amasra were revealed using
literature review, oral history/subjective mapping and photo analysis techniques. Two
different spatial maps from the years of 1920-1960 and 2016-2018 were created and the
spatial changes of these periods were shown. 143 photos shared by the visitors on the internet
were traced according to their GPS locations with the help of QGIS program thus, the traces
of the visitors were determined and those traces were compared with the visible tangible
cultural heritage sites in order to reveal the current perception.