Matematik eğitimine yönelik etkinlik kitaplarının güncellenmiş Bloom Taksonomisine ve NCTM standartlarına göre incelenmesi
Evaluation of activity books for mathematics education according to the updated Bloom Taxonomy and NCTM standards
Yazar: CEYDA ERKAN
Danışman: PROF. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim programları = Education programs ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Standartlar = Standards

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi eğitimde kullanılan matematik etkinlik kitaplarını 2013 Okul Öncesi Eğitim Programının kazanım ve göstergelerine, güncellenmiş Bloom Taksonomisine ve NCTM standartlarına göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelenmesi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını oluşturan etkinlik kitapları amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme temel alınarak belirlenmiştir. Araştırmada veri kaynağını oluşturan kitapların seçiminde; etkinlik kitaplarının 2016-2020 yılları arasında yayımlanmış olması, kitapların yaş aralığı etiketi olarak 60 ay üstü çocuklara yönelik olması ve kitaplar içerisinde matematik etkinlikleri için ayrı bir kitap hazırlanmış olması belirlenen ölçüt olarak belirlenmiştir. Belirlenen ölçütlere uygun olan farklı yayınevlerinden çıkan 10 matematik etkinlik kitabında yer alan toplam 532 etkinlik araştırmanın veri kaynağını oluşturmuştur. Araştırma kapsamında etkinlik kitaplarını incelemek üzere araştırmacı tarafından 'Matematik Etkinliklerini Değerlendirme Formu' oluşturulmuştur. Araştırma kapsamındaki etkinlikler güncellenmiş Bloom Taksonomisinde yer alan bilişsel süreçlere ilişkin basamaklar; MEB Okul Öncesi Eğitim Programında yer alan kazanım ve göstergeler ve NCTM standartlarında yer alan içerik ve süreç standartları temel alınarak içerik analizi yapılmış ve sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına yukarıda belirtilen kriterler doğrultusunda kodlanarak aktarılmıştır. İncelenen etkinliklerin en fazla bilişsel gelişim alanına yönelik olduğu ve bilişsel gelişim alanına yönelik en çok 'Nesneleri sayar.' kazanımına yer verildiği belirlenmiştir. Etkinlik kitaplarındaki yönergelerin büyük bir kısmının güncellenmiş Bloom Taksonomisinin anlama ve uygulama basamağına ilişkin unsurlar barındırdıkları ve sırasıyla en çok eşleştirme, karşılaştırma ve gruplama kavramlarına ilişkin etkinliklere yer verildiği görülmüştür. Kitaplarda yer alan matematik etkinlikleri NCTM içerik standartları açısından incelendiğinde, ağırlıklı olarak sayı ve işlem, cebir ve geometri; süreç standartları açısından incelendiğinde ise ağırlıklı olarak bağlantı kurma ile ilgili etkinliklerin yer aldığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kitaplarda matematik etkinliklerinin diğer etkinliklerle çok fazla bütünleştirilmediği, etkinlikler için seçilen kazanımların sınırlı sayıda olduğu ve genel olarak etkinliklerde aynı kazanım ve göstergelere yer verdiği belirlenmiştir. Etkinliklerde belirtilen yönergelerdeki eylemlerin, kazanım ve göstergelerinin büyük bir kısmının güncellenmiş Bloom Taksonomisi'nin uygulama ve anlama basamağına yönelik olduğu bulunurken NCTM standartları açısından durum ele alındığında içerik ve süreç standartlarına bir arada yer verilmediği belirlenmiştir.  Bu sonuçlar ışığında; etkinliklerde kazanım ve göstergelerin dengeli bir şekilde yer almadığı, etkinliklerin çocuğun gelişimini bir bütün olarak destekleme açısından yetersiz kaldığı ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik olmadığı söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the mathematics activity books used in preschool education according to the updated Bloom Taxonomy and NCTM standards. In the research, document analysis, which is one of the qualitative research methods, was used. The activity books, which constitute the data source of the research, were determined on the basis of criterion sampling from purposive sampling methods. The fact that the activity books were published between 2016-2020, that the books were aimed at children over 60 months as the age range label, and that a separate book was prepared for math activities within the books were determined as the criteria for the selection of the books that constitute the data source in the research. A total of 532 activities in 10 mathematics activity books published by different publishers that comply with the determined criteria constituted the data source of the research. A 'Mathematics Activities Evaluation Form' was created by the researcher to examine the activity books within the scope of the research. The activities within the scope of the research were analyzed and classified based on the steps related to cognitive processes in the updated Bloom Taxonomy, the achievements and indicators in the MEB Preschool Education Program, and the content and process standards in the NCTM standards. The data obtained were transferred to the SPSS program in accordance with the above-mentioned criteria. It was determined that the activities examined were mostly focused on the cognitive development area and the acquisition of 'Counts the objects' was mostly included in the cognitive development area. It has been observed that most of the instructions in the activity books contain elements related to the comprehension and application of the updated Bloom Taxonomy, and activities related to the concepts of matching, comparison and grouping, respectively. When the mathematics activities in the books are examined in terms of NCTM content standards, there are mainly activities related to numbers and operations, algebra and geometry; when examined in terms of process standards, it was determined that activities related to connection took place predominantly. As a result of the research, it has been determined that the mathematics activities in the books are not integrated with other activities frequently, the achievements selected for the activities are limited in number and generally the same achievements and indicators are included in the activities. While it was found that most of the actions, achievements and indicators in the instructions specified in the activities were for the application and understanding steps of the updated Bloom Taxonomy, when the situation was considered in terms of NCTM standards, it was determined that the content and process standards were not included together. In the light of these results; It can be said that the achievements and indicators are not included in a balanced way in the activities, the activities are insufficient in terms of supporting the development of the child as a whole, and they are not aimed at developing high-level thinking skills.