Aerobik egzersizin yaşam kalitesine ve menopoz semptomlarına etkisi
The effect of aerobic exercise on quality of life and menopause symptoms
Yazar: SILA RÜMEYSA ÖLÇEK
Danışman: PROF. DR. SELMA KARACAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Egzersiz = Exercise ; Menopoz = Menopause ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Spor = Sports ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalışmanın amacı, menopoz dönemindeki kadınlarda aerobik egzersiz programının yaşam kalitesine ve  menopoz semptomlarına etkisini belirlemektir.
Çalışma, doğal yollarla menopoz dönemine girmiş, tanısı konmuş toplam 118 kadının gönüllü katılımı ile gerçekleştirildi. Egzersiz programı süresince katılımcılara herhangi bir diyet programı verilmeyip günlük beslenme alışkanlıklarına devam etmeleri istendi. Çalışmaya katılan egzersiz grubuna haftada 3 gün her bir egzersiz birimi 60 dk olacak şekilde toplam 12 haftalık  aerobik egzersiz programı uygulatıldı. Egzersiz 120-130 bpm aralığındaki müzik eşliğinde; ısınma, ana bölüm ve soğuma evresinden oluşturuldu. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Elde edilen aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri ve normal dağılıma (P>0,05 normal – P<0,05 normal olmayan) uygun olup olmadığını belirlemek için One Simple Kolmogorov-Simirnov Testi uygulandı. 'Normallik Test' sonuçlarına göre ölçümlerin büyük bir bölümünde normal dağılım varsayımın bozulduğu görüldü. Bu sebeple aynı grup üzerinde iki farklı zamanda yapılan ölçümler arası karşılaştırmalar için parametrik olmayan 'Wilcoxon İşaret' testi kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkilerin yorumlanması amacıyla Spearman Korelasyon Analizi yapıldı.
Çalışma sonunda vücut ağırlığı, yağ ağırlığı, beden kütle indeksi ve yağ yüzdesi değerlerinde egzersiz sonrası azalış, yağsız vücut ağırlığı ve kas ağırlık ortalamalarında ise artış görüldü (p<0,001). Menopoz semptomlarının psikolojik ve somatik şikâyetler alt boyutlarında anlamlı azalma görüldü (p<0,001). Yaşam kalitesi ölçeği alt boyut ortalamalarında ise egzersiz sonrası artış tespit edildi (p<0,001-p<0,005). Menopoz semptomun "Psikolojik Şikâyetler" alt boyutu ile SF-36 ölçeğinin "Sosyal Fonksiyon, Ağrı, Vitalite, Rol Kısıtlılığı, Mental Sağlık ve Sağlığın Genel Olarak Algılanması" alt boyutları arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki; "Somatik Şikayetler" alt boyutu ile SF-36 ölçeği alt boyutlarından "Ağrı, Rol Kısıtlılığı ve Sağlığın Genel Olarak Algılanması" boyutları arasında da negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlendi (p<0,01- p<0,05).
 Sonuçta, menopoz dönemindeki kadınlarda 12 haftalık aerobik egzersiz programının menopoz semptom şikayetlerinde azalma, yaşam kalitelerinde ise artış yönünde pozitif etkileri gözlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Aerobik egzersiz, menopoz, menopoz semptomları değerlendirme ölçeği, SF-36 yaşam kalitesi.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of aerobic exercise program on quality of life and menopause symptoms in the women in the period of menopause.
The study was conducted with the voluntary participation of a total of  118 women who were going through the menopause period naturally and whose diagnoses were made. During the exercise program, no diet program was given to the participants and they were asked to continue their daily nutrition habits. A 12-week aerobic exercise program was applied to the exercise group participating in the study as each exercise unit was 60 minutes three days a week. The exercise was formed by warm-up, main section and cool-down phases accompanied by music in 120-130 bpm range. SPSS 22.0 package program was used for data analysis. One Simple Kolmogorov-Simirnov Test was applied to determine whether the obtained arithmetic mean and standard deviation values were appropriate for the normal distribution (P>0,05 normal – P<0,05 non-normal). According to the 'Normality Test' results, it was seen that the normal distribution assumption was disrupted in a large portion of the measurements. For this reason, non-parametric 'Wilcoxon Signed Rank' test was used for the comparisons between the measurements made at two different times on the same group. Spearman Correlation Analysis was performed to interpret the relationships between the variables.
At the end of the study, it was seen that the body weight, fat weight, body mass index and fat percentage values decreased after the exercise while the lean body weight and muscle weight averages increased (p<0,001). It was seen that there was a significant decrease in the sub-dimensions of psychological and somatic complaints of menopause symptoms (p<0,001). In the sub-dimension averages of quality of life scale, an increase was observed after exercise (p<0,001-p<0,005). A negative and significant relationship was found between the "Psychological Complaints" sub-dimension of the menopause symptom and "Social Function, Pain, Vitality, Role Restriction, Mental Health and General Perception of Health "sub-dimensions of the SF-36 scale; a negative and significant relationship was found between the "Somatic Complaints" sub-dimension and "Pain, Role Restriction and General Perception of Health" dimensions of the SF-36 scale (p<0,01- p<0,05).
 As a result, it was observed that 12-week aerobic exercise program had positive effects on menopause symptoms and increased quality of life of the women going through the menopause period.
Keywords: Aerobic exercise, menopause, menopause symptoms assessment scale, SF-36 quality of life.