İstihbarat hukuku çerçevesinde suçun işlenmesini önlemek amacıyla iletişimin denetlenmesi
The monitoring of communications to prevent crimes in the framework of intelligence law
Yazar: MAŞALLAH MARAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SİNAN ALTUNÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Suçun önlenmesi = Crime prevention ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İletişim = Communication ; İletişim yönetimi = Communication management ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Tarih boyunca devletler güvenliklerini ve devamlılıklarını sağlamak için istihbarat yöntemleri kullanmışlardır. Temel kaynağı insan olan istihbarat teşkilatı zamanın ve teknolojinin gelişimiyle birlikte yapısal ve şekli yeni formatlar geliştirmiştir. Bu gelişime bağlı olarak toplanan istihbarat daha çok insanın hayatını etkilemiştir. Bu etki zamanla genişleyerek insanların özel hayatına direkt etki etmeye başlamıştır.
Bu noktada istihbarat toplayıcıların kötü niyetli faaliyetlerini engellemek için kanun koyucular toplanan istihbaratın niteliği ve kullanım alanını kanunla belirlemeye çalışmışlardır. Oluşan hukuki ve kanun boşlukları yüksek mahkemelerin içtihatlarıyla giderilmiştir.
Hukuk mevzuatımızda iletişimin denetlenmesi tedbiri adli ve önleme amaçlı iletişimin denetlenmesi olmak üzere iki farklı denetim yapılmaktadır. Kanun koyucu adli amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbirinde kesin hükümler koyarken önleme amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbirinde kanuni boşlukları bırakmışlardır. Bu nedenle Ceza Muhakemesi Kanunu, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, Jandarma Teşkilatı Görev ve Yetkileri Kanunu, Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı yönetmeliği bakımından hukuki sorunlar yaşanmıştır. Var olan bu kanuni boşluklardan dolayı yaşanan aksaklıklar ya yüksek mahkemelerimizde ya da AİHM'den dönmüştür. Bu nedenle önleme amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbirinde yaşanan hukuki sıkıntılar ve çözüm yolları ile ilgili çalışmalar yapılmalıdır.
Bu çalışmamızda ilgili kanun maddeleri ve yetkili kurumların mevzuatı ışığında Yargıtay ve AİHM kararlarıyla bu hukuki mevzu değerlendirilmiştir.

Abstract:
Throughout history, states have used intelligence methods to ensure their security and continuity. The intelligence organization, whose basic source is human, has developed new structural and modal formats with the development of time and technology. The intelligence gathered due to this development affected more people's lives. This effect expanded over the time and started to have a direct impact on private life of the people.
         At this point, in order to prevent the malicious activities of intelligence collectors, the legislators tried to determine and regulate the nature and usage of the intelligence in laws. The legal and legislative gaps that have arisen are resolved by the case law of the high courts.
          In Turkish legislation two different types of monitoring of communications, judicial and preventive, are regulated. While the legislator put definite provisions on of judicial type of monitoring of communications, there are some legal gaps in terms of preventive type. Due to this reason, some legal problems arise in terms of the application of Criminal Procedure Law, the Law on Duties and Authorities of the Police, the Law on Duties and Authorities of the Gendarmerie, the Law on State Intelligence Services and the National Intelligence Organization, and the Directorate of Information Technologies and Communication Authority. The problems experienced due to these legal gaps have caused critical decisions rendered by either in our high courts or by the ECtHR. For this reason, some legal studies should be carried to find solutions to the legal problems especially related to preventive monitoring of communications.
          In this study, in the light of the relevant articles of codes and the legislation of the competent authorities, this legal issue shall be evaluated in accordance with the decisions of Turkish Court of Cassation and European Court of Human Rights.