Liseye geçiş sınavına hazırlanan öğrencilerin formal ve informal destek ağları
Formal and informal support networks for students preparing for high school transfer exam
Yazar: MAHMUT ONUR GEZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEF HAKAN TOYTOK
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Batman = Batman ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal ağ analizi = Social network analysis ; Sosyal destek ağı = Social support network

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Batman ili merkezindeki liseye giriş sınavına hazırlanan 8. sınıf öğrencilerinin sınava hazırlık sürecinde dersle ilgili destek aldığı formal ve psikolojik veya daha farklı konularda destek aldığı informal ilişkileri belirlemektir. Tarama modelinde olan çalışma nitel ve sosyal ağ analizi yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi ile sürdürülmüştür. Araştırmada ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğretmen Soru Formu" ve "Öğrenci Soru Formu" kullanılarak 10 öğretmen ve 58 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde, öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşme dökümleri içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sosyal ağ analizi bölümünde, 58 öğrenciyle görüşülmüş ve elde edilen veriler UCINET 6.0 programında analiz edilerek yoğunluk, yapısal boşluk, merkezileşme ölçümleri hesaplanıp ağ diyagramları ile görselleştirilmiştir. 
Araştırmada ulaşılan sonuçlara göre, tüm öğrenciler ailesi, öğretmenleri veya akranları tarafından desteklendiğini düşünmektedirler. Ayrıca öğrencilerin hangi akranlarından destek aldığı belirlenerek akran destek ağı oluşturulmuştur. Akran destek ağında, 1 aktör izole olmuş ve yoğunluk analizi hesaplamalarına göre ağ içinde kurulabilecekleri ilişkinin %45'i kurulmuştur. Buna göre öğrenciler, kendi içinde çok sıkı olmayan dışarıya karşı açık bir ilişki yapısı ortaya koymaktadır. Ayrıca akran destek ağının hangi sebeplerle oluştuğuna ilişkin iki tür ağ belirlenmiştir. Bunlardan ilki, birlikte ders çalışma ilişkisi, ikincisi ise birlikte eğlenme ilişkisidir. Oluşturulan ağlarda merkezileşme ölçüm sonuçlarına göre, merkezi rol üstlenen öğrencilerin farklı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, öğrencilerin ağ içindeki konumlarına (merkezi aktör, etkinlik düzeyi ve arasındalık durumu) göre destek türü ve düzeyleri arasında anlamlı farklılaşmalar bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the lesson related formal and psychological or other issues informal support relationships of the 8th grade students preparing for the high school entrance examination in Batman. The study in the screening model was carried out with a mixed research method in which qualitative and social network analysis methods were used together. In this study, 10 teachers and 58 students were interviewed using "Teacher Question Form" and "Student Questionnaire" developed by the researcher as a measurement tool in the research. In the qualitative part of the research, content analysis of interviews made with teachers and students was made. In the social network analysis part of the study, 58 students were interviewed and the data obtained were analyzed in UCINET 6.0 program and the density, structural holes, centralization measures were calculated and visualized with network diagrams.
According to the results of the research, all students think that they are supported by their parents, teachers or peers. In addition, peer support network was established by determining which peers the students received support from. In peer support network, 1 actor has been isolated and 45% of the relationship to be established in the network according to density analysis calculations has been established. Accordingly, students have a clear relationship structure that is not very strict in themselves. In addition, two types of networks have been identified for the reason for the formation of a peer support network. The first of these is the relationship of working together and the second is the relationship of having fun together. Based on the centralization of the networks, it was observed that the students who played a central role were different in each network. As a result, there were significant differences between types and levels of support according to the positions of students in the network (central actor, efficiency level and inter-state status).