Akut lösemi tedavisi gören port kateterli çocuklarda bakım verici annelerin deneyimleri
Experiences of caregiving mothers in port catheterized children treated with acute leukemia
Yazar: HAZAL ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. SELMİN ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Kateterizasyon = Catheterization ; Lösemi = Leukemia ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma, akut lösemili 2-18 yaş aralığında, port kateter kullanımı olan çocukların bakım vericilerinin(annelerinin) katetere ilişkin deneyimlerini derinlemesine incelemek amacı ile yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, akut lösemi tanılı port kateter kullanımı olan çocukların bakımvericilerinin deneyimlerini derinlemesine incelemek amacı ile nitel araştırma desenlerinden "Durum Çalışması" türünün, "Açıklayıcı/Tanımlayıcı tipi kullanılarak yapılmıştır. Görüşmeler, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Hematoloji Servisi'nde görüşmeye hazırlanmış bir odada(görüşme odası) dokuz katılımcı ile gerçekleştirilmişir. Veriler, bakımvericilerin sosyo-demografik özelliklerini içeren bir soru formu ve bakımvericilerin kateter deneyimlerine ilişkin hazırlanan görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilerek çözümlenmiş; sonrasında MAXQDA Nitel Veri Analizi Programı(2018)'nda kodlanarak analiz. edilmiştir.
Bulgular: Araştırma dokuz bakımverici anne ile görüşülerek tamamlanmıştır. İki çocuk relaps dönemi içerisinde yer almaktadır. Anneler ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonrası beş ana tema ortaya çıkmıştır. Bunlar: tanı alma süreci, hastalık sürecinin aileye etkisi, annenin baş etme yöntemleri, port kateter kullanımına ilişkin düşüncelerdir. Bakımvericiler başta olmak üzere tüm ailenin bu süreçten etkilendiği görülmüştür. 
Sonuç: Akut lenfoblastik lösemi tanılı çocukların bakımvericilerinin tanı ve tedavi sürecinde psikolojik ve sosyal bağlamda etkilendikleri görülmüştür. Bakımvericilerin hastalık sürecinde çocuğa odaklı yaşam sürdükleri; port kateter kullanımı ile ilgili deneyimlerinin çoğunlukla olumlu olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Sözcükler: Akut Lenfoblastik Lösemi;  Bakımverici; Lösemi tanılı çocuk; Nitel Araştırma;  Port kateter

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate the catheter experiences of caregivers (mothers) of children with port leukemia between 2-18 years of age with acute leukemia.
Mehtod: The study was conducted by using Descriptive / Descriptive type of Case Study type, which is one of the qualitative research designs, in order to examine in depth the experiences of caregivers of children with port leukemia diagnosed with acute leukemia. Interviews were conducted with nine participants in a room (interview room) prepared for interview at Ege University Faculty of Medicine Children's Hospital Hematology Service. Data were collected by using a questionnaire containing socio-demographic characteristics of caregivers and interview form about catheter experiences of caregivers. Interviews were recorded and analyzed by voice recorder. Then, it was coded and analyzed in MAXQDA Qualitative Data Analysis Program (2018).
Results: The research was completed by interviewing nine nursing mothers. Two children are in relapse period. After the in-depth interviews with mothers, four main themes emerged These include: the process of diagnosis, treatment of illness, effects on the family, coping methods of the mother, thoughts about the use of port catheters. The whole family, especially the caregivers, was affected by this process.
Conclusion: The caregivers of children with acute lymphoblastic leukemia were affected in the psychological and social context during the diagnosis and treatment process. It was found that the caregivers lived a child-oriented life during the disease process and their experiences with port catheter use were mostly positive.
Key Words: Acute Lymphoblastic Leukemia; Caregiver; Children with leukemia; Qualitative research; Port catheter