Sebze üretiminde kadınların iş gücüne ve kararlara katılımını etkileyen faktörlerin analizi; Ankara ili Ayaş ilçesi örneği
Analysis of factors affecting women's participation in workforce and decision-making in vegetable production; the case of Ayaş district of Ankara province
Yazar: ÇİĞDEM ÇABUK
Danışman: PROF. DR. CENNET OĞUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, Ankara İli Ayaş İlçesi kırsalında yaşayan kadınların işgücüne ve kararlara katılımını etkileyen sosyal ve ekonomik faktörlerin tespit edilerek, kadınların işgücüne ve kararlara katılımını etkileyen faktörlerin analiz edilmesi amaçlanmış, kırsaldaki kadınların işgücüne ve kararlara katılımına engel olan ya da teşvik eden unsurlar karşısında kadınların algı, tutum ve davranışları belirlenerek sorunlar tespit edilmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri getirilmiştir. Araştırma verileri Ankara İli, Ayaş İlçesinde faaliyet gösteren ve sebze üretimi yapan kadın çiftçilerden oluşmaktadır. Örnek hacmi 66 olup veriler 2021 yılına ait olup anket yoluyla elde edilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre araştırmaya katılan kadınların %54,55'i 50 yaş üstü kadınlardan oluşurken, %45,45'i ise tarımsal işletmelerde aktif nüfus olarak önemli bir yere sahip olan 20-49 yaş aralığındaki kadınlardan oluşmaktadır.  Çalışmaya katılan kadınların eğitim durumuna bakıldığında %83,3'ünün ilkokul mezunu olduğu, %7,6'sının ortaokul mezunu, %9,1'inin ise lise mezunu olduğu görülmektedir. %92,4'ünün bir sosyal güvencesi olmadığı, yalnızca %7,6'sının sosyal güvencesi olduğu görülmüştür. İncelenen işletmelerde gayri safi üretim değerinin %49,31'ini bitkisel üretim değeri oluştururken %50,69'unu hayvansal üretim değerinin oluşturduğu ve işletmeler ortalamasında brüt karın dekara 1.060,08 TL olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınlar, medeni durum, çocuk sahibi olmak, hanedeki yaşlı varlığı hane nüfus sayısı, yerleşim yeri/çevre, cinsiyet ayrımcılığı ve ataerkil düzen/anlayışın kadın işgücü kullanımını etkilediği düşüncesine katılmaktayken, eğitim düzeyi ve eşin eğitim düzeyi faktörlerine kesinlikle katılmaları dikkat çekmektedir. Bulgulara göre katılımcıların, köy işlerinin zorluğu ve köyde okul öncesi eğitiminin olmamasını, kadınların kırsalda çalışarak ekonomik bütçeye katılımını engelleyen sorunlar olarak değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca kadınların ev dışında tarımsal faaliyetlerde sosyal güvenlik kapsamında çalışması ve çalışmasının karşılığını alması düşüncesine yüksek düzeyde katıldıkları saptanmıştır. Kadının geleceğini güvende hissettiren faktörlere katılma düzeyleriyle ilgili bulgulara göre kadınlar, meslek sahibi olmak, sigortalı olmak ve eğitimli olmak faktörlerine kesinlikle katıldıkları tespit edilirken, kadının geleceğini güvende hissettiren faktörlerden evlilik faktörü için kararsız kaldıkları tespit edilmiştir. Kadınların tarımdaki rollerinin görünür hale getirilmesi, eşitlik ve adaletin sağlanması için ilk adımdır. Kadınların, tarımsal bilgi ve becerilerine yatırım yapılması, işgücüne ve kararlara katılmalarını arttırarak, üretimde verimliliğin artmasını sağlayacak, tarımsal faaliyet, işgücü ve kararlara katılımları ise daha sürdürülebilir üretim yöntemlerinin benimsenmesini destekleyecektir.
Anahtar Kelimeler: Ayaş İlçesi, Kadın İşgücü, Kararlara katılım, Sebze üretimi

Abstract:
In this research, it is aimed to analyze the factors affecting the participation of women in the workforce and decisions by identifying the social and economic factors that affect the participation of women in the workforce and decisions living in rural areas of Ayaş District of Ankara Province. By determining their attitudes and behaviors, problems were identified and solutions to these problems were suggested. The research data consists of female farmers operating and producing vegetables in Ayaş District of Ankara Province. The sample size was 66 and the data was obtained through a survey in 2021.
According to the research findings, 54.55% of the women participating in the survey are women over the age of 50, while 45.45% are women between the ages of 20-49, which has an important place as the active population in agricultural enterprises. Considering the educational status of the women participating in the study, it is seen that 83.3% are primary school graduates, 7.6% are secondary school graduates, and 9.1% are high school graduates. It was observed that 92.4% of them did not have social security, and only 7.6% had social security. In the enterprises examined, it was determined that 49.31% of the gross production value was made up of plant production value, while 50.69% was made up of animal production value, and the gross profit per decare was 1,060.08 TL on average for the enterprises. While the women participating in the study agree with the idea that marital status, having children, the presence of elderly people in the household, the number of household population, settlement/environment, gender discrimination and patriarchal order/understanding affect female labor force use, it is noteworthy that they strongly agree with the factors of education level and spouse's education level. According to the findings, it was determined that the participants considered the difficulty of village work and the lack of pre-school education in the village as problems that prevent women from working in rural areas and participating in the economic budget. In addition, it was determined that women agreed at a high level with the idea of working outside the home in agricultural activities within the scope of social security and receiving compensation for their work. According to the findings regarding the level of agreement with the factors that make a woman's future feel secure, it was determined that women definitely agreed with the factors of having a profession, being insured and being educated, while they were undecided about the marriage factor, which is one of the factors that make a woman's future feel secure.
Making women's roles in agriculture visible is the first step to ensuring equality and justice. Investing in women's agricultural knowledge and skills will increase their participation in the workforce and decisions, thus increasing productivity in production, and their participation in agricultural activities, workforce and decisions will support the adoption of more sustainable production methods.

Keywords: Ayaş District, Female Labor Force, Participation In Decisions, Vegetable Production