Melankolik öznede özdeşleşme ile intihar üzerine söylemsel bir analiz: Sylvia Plath ve Nilgün Marmara örneği
A discoursive analysis on the identification and suicide in melancholic subject: The cases of Sylvia Plath and Nilgün Marmara
Yazar: ELİF NUR ELÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT ŞAH
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Lacan, Jacques = Lacan, Jacques ; Marmara, Nilgün = Marmara, Nilgün ; Melankoli = Melancholia ; Plath, Sylvia = Plath, Sylvia ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Özdeşleşme = Identification ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, intihar kavramını melankoli ve özdeşleşme kavramları üzerinden tartışmaktır. Bu amaç doğrultusunda intihar kavramının açıklandığı diğer teorilerin yanı sıra intiharın melankoli sonucu meydana gelmiş özdeşleşme kavramıyla tartışılması amaçlanmıştır. 

Çalışma, Lacan'ın özdeşleşme teorisi bağlamında intihar kavramını açıklamaktadır. Bu bağlamda ilk olarak intihar kavramının tarihsel süreci ele alınmış olup karşılaştırmalı kuramlar çerçevesinde ele alınmıştır. Bu doğrultuda ele alınan intihar kavramının ardından, melankoli kavramının tarihsel süreçlerde kendini ne şekilde inşa ettiği tartışılmıştır. Melankolik öznenin ne olduğu ve bu doğrultuda bu öznenin intiharının nasıl gerçekleştiği teorik olarak açıklanmıştır. Bunun ardından çalışmanın dayanağını aldığı Lacanyen bir bakış olan özdeşleşme kuramı üzerinden melankolik öznenin intiharının ne olduğu tartışılmıştır. Bu anlamda kayıp deneyimi yaşamış öznelerin, yaşamlarını sürdürmedeki isteksizliklerindeki temel faktörlere odaklanarak; toplumsal cinsiyet rollerinin bu deneyimi hangi derecede etkilediğini tartışılmıştır.  

Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden biri olan söylem analizi kullanılmış; çalışmanın vaka olarak seçmiş olduğu Sylvia Plath ve Nilgün Marmara'nın yaşamları ve eserleri bu yöntem ile analiz edilmiştir. Öncelikle Plath'ın Günlükler'i (2014), Sırça Fanus'u (1987), Ariel ve Seçme Şiirler'i (2016) ile ölümünün ardından eşi Ted'in yayına hazırladığı Sylvia Plath'ın Günceleri (1998) isimli eseri incelenmiştir. Ardından Nilgün Marmara'da ise Kırmızı-Kahverengi Defterler (1994), Daktiloya Çekilmiş Şiirler (2008), Metinler (2015) ve Sylvia Plath'ın Şairliğinin İntiharı Bağlamında Analizi (2016) metinleri incelenmiştir. 

Çalışmanın sonucu elde edilen veriler aracılığıyla, bir kayıp sonrası (sevilen kişinin kaybı, bir yer veya nesne kaybı, bir duygunun kaybı vb.) meydana gelen yas halinin melankoliye dönüşmesinin ve bunun ardından bu kayıp olgusuyla özdeşleşen öznenin intiharının hangi faktörler aracılığıyla gerçekleştiği analiz edilmiştir. Buradan hareketle Sylvia Plath ve Nilgün Marmara'nın intiharları da Lacan'ın özdeşleşme teorisi üzerinden açıklanarak; kayıp sonrası melankolikleşen ve bunun ardından yaşanılan özdeşleşme ile intiharın ne şekilde meydana geldiği tartışılmıştır. 
 
Anahtar Kelimeler: İntihar, Melankoli, Melankolik Özdeşleşme, Melankolik Özne

Abstract:
The main aim of this study is to discuss the suicide concept through the notions melancholy and identification.  For this purpose, besides the other theories that have been explained the concept of suicide, also the study is aimed to discuss suicide with the notion of identification which occurs as a result of melancholy.
 
The study describes the suicide concept in the context of Lacan's theory of identification. In this context, firstly, the historical process of the concept of suicide has been discussed and has been approached within the framework of comparative theories. Subsequent to the approach of the concept of suicide in that way, it is discussed how the melancholy notion built itself throughout the historical processes.  It is theoretically explained what the melancholic subject is and how this subject's suicide takes place.  Then through the identification theory which is a Lacanian view and is the basis of the study what is the suicide of the melancholic subject is discussed.  In this sense, by focusing the main factors in the unwillingness of the subjects -who had experienced loss- to survive, it is discussed what degree gender roles affects this experience. 

Discourse Analysis which is a qualitative research method is used as a method in the study and all the theories above mentioned within the theoretical framework are analyzed in this context. Furthermore, the lives and works of Sylvia Plath and Nilgün Marmara which are chosen as cases to the study are handled with this method. First of all, Plath's Diaries (2014), Jar Bell (1987), Ariel and Selected Poems (2016) and the Chronicles of Sylvia Plath (1998), which was published by her husband Ted after her death, were examined.  Then from Nilgün Marmara, Kırmızı-Kahverengi Defterler (1994), Daktiloya Çekilmiş Şiirler (2008), Metinler (2015) and Sylvia Plath'ın Şairliğinin İntiharı Bağlamında Analizi (2016) were examined.

Through the data obtained as a result of the study, it was analyzed that the mourning state was occurred after a loss (loss of a loved one, loss of a place or object, loss of an emotion, etc.). This mourning, which transformed into melancholy, resulted as the subject's suicide occuring. From this point of view, the suicide of Sylvia Plath and Nilgün Marmara were explained through Lacan's identification theory;  It was discussed how the suicide occurred with the identification, that became melanchony, after the loss and then experienced.

Keywords: Suicide, Melancholy, Melancholic Identification, Melancholic Subject