Farklı liflerden üretilmiş kumaşların kullanım ve biyobozunurluk performansının incelenmesi
Investigation of usage and biodegradability performance of fabrics produced by different raw materials
Yazar: GÖKBERK DEVRİM
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN SÜLAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında, farklı hammaddelere sahip kumaşların (pamuk, viskon, Modal, Tencel, polilaktik asit (PLA), polietilen tereftalat (PET) ve poliakrilonitril (PAN)) kullanım ve biyobozunurluk davranışları incelenmiştir. Biyobozunurluk testi için toprağa gömme yöntemi seçilmiş ve üç farklı gömme periyodu (bir, dört ve sekiz ay) uygulanmıştır. Kumaş üretimi ve biyobozunurluk testleri öncesinde, bu hammaddelerden üretilmiş olan ipliklerin, numarası, iplik bükümü, iplik kopma mukavemeti ve kopma uzaması, iplik düzgünsüzlük özellikleri değerleri test edilmiştir. Yapılan örme işlemleri sonrasında üretilen kumaşların yapısal, mekanik ve hava geçirgenliği özellikleri ölçülmüş ve kumaşların kullanım performansını incelemek için birbiriyle karşılaştırılmıştır.

Biyobozunurluk konusundaki önceki çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada, hem kumaşların biyobozunurluğu hem de kumaşların gömülü olduğu toprak numuneleri eş zamanlı olarak değerlendirilmiştir. Biyolojik bozunma davranışını değerlendirmek için görsel inceleme, fotoğraflama, ağırlık kaybı değerlerini belirleme ve morfolojik inceleme gibi farklı yöntemler kullanılmıştır. Bozunma davranışı sırasında toprak içeriğini incelemek için ise toplam organik karbon miktarı, toplam bakteri sayısı ve toplam mantar sayısı tespit edilmiştir. Yapılan çalışma, selülozik kumaş örneklerinin bir ay sonra bile fiziksel ve kimyasal olarak değiştiğini ortaya koymuştur. Sekiz aylık gömme periyodundan sonra ise selülozik liflerden üretilmiş olan tüm kumaşların toprak içerisinde tamamen kaybolduğu tespit edilmiştir. İlk dört aydan sonra sentetik kumaşlardan sadece PLA kumaşta ağırlık kaybı meydana gelmiştir. Sekiz aylık gömme testi sonunda ise tüm sentetik kumaşlarda az da olsa ağırlık kaybı görülmüştür.

Abstract:
In this study, usage and biodegradability behavior of fabrics with different raw materials (cotton, viscose, Modal, Tencel, polylactic acid (PLA), polyethylene terephthalate (PET) and polyacrylonitrile (PAN)) were investigated. Burial method was selected for biodegradability test and three different burial periods (one, four and eight months) were applied. Before fabric production and biodegradability tests, yarn count, yarn twist, yarn breaking strength and breaking elongation, yarn unevenness properties of the yarns made of these raw materials were tested. After knitting, fabric  structural, mechanical and air permeability properties were measured and compared with each other to evaluate the usage performance of produced fabrics.

Unlike previous studies on biodegradability, this study simultaneously investigates both the biodegradability of fabrics and the soil samples that fabrics buried in. To evaluate the biodegradation behaviour of fabrics, different methods were used such as visual inspection, taking photographs, determination of weight loss and analysis of morphological changes. Total organic carbon content, total number of bacteria and total number of fungi were also determined to investigate the soil content during degradation behaviour. The study showed that cellulosic fabric samples changed physically and chemically even after one month burial period. After eight months of burial period, all fabrics having cellulosic fibres were completely disappeared in the soil. Weight loss occurred only in PLA fabric amongst synthetic fabrics after four months, At the end of the eight-month burial test, slightly weight loss values were obtained for all synthetic fabrics.