H.1245/1246 (M.1829-1830-1831) tarihli 64 numaralı Anadolu kazaskerliği Ruznamçe defterine göre Osmanlı ilmiye bürokrasisi
The Ottoman ulama bureaucracy according to the 64th Anatolian qadi 'Asker ruznamce registries
Yazar: BETÜL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. METİN ZİYA KÖSE
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Atamalar = Appointments ; Kadı = Kadi ; Kadıasker ruznamçesi = Kadıasker ruznamçesi ; Kazasker = Military judge ; Müderrisler = Müderrisler ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Ruznamçe Defterleri = Official transactions

Özet:
Osmanlı Devleti hüküm sürdüğü topraklarda idari sistemin düzenli bir şekilde işlemesi için gerekli gayreti göstermiştir. Bu doğrultuda alınan tüm kararlar ve yapılan
tüm faaliyetler kayıt altına alınmıştır. Kayıt altına alınan, kadı ve müderris atamalarını
içeren kazasker ruznamçe defterleri Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfına ait en önemli
kaynaklardan olmakla birlikte taşra yönetim sisteminin de nasıl işlediğini bize gösteren en temel kaynaklardandır. Osmanlı İlmiye Teşkilatı'nın mensuplarını ve işleyişini,
kararların uygulanışını ve yapılan reformların uygulanışını ruznamçe defterinde bulmak mümkündür.
Bu tez çalışmasında İstanbul Müftülüğü Şer'iyye Sicilleri Arşivinde bulunan Anadolu
Kazaskerliği'ne ait olan H.1245/1246 (M.1829-1830-1831) tarihli 64 Numaralı Ruznamçe Defteri incelenerek Osmanlı ilmiye ricalinin tayin, yer değiştirme ve azil gibi
mesleki hareketleri hakkında bilgi verilerek atama ve yer değiştirmelerin sebepleri
ortaya konulmuştur.
İncelenen ruznamçe defteri, Osmanlı Devleti'nin 30. Padişahı olan Sultan II. Mahmut
devrinin bir kısmını kapsamasından dolayı Sultan II. Mahmut'un yaptığı ıslahat çalışmalarının ilmiye bürokrasisine yansımasından da bahsedilmiştir.
Anahtar Kelimeler: kazasker ruznamçesi, kadı, müderris, atama, azil, kazasker

Abstract:
The Ottoman Empire made the necessary efforts to improve the administrative system
on a regular basis in the lands it ruled. For this reason, the Ottoman Empire registered
all the decisions it made and all the activities it performed. The qadı 'asker ruznamce
registries which includes the appointments of judges and professors, is also one of the
most important sources belonging to the class of Ulama in the Ottoman Empire, but it
is also one of the main sources that show us how the provincial management system
works. It is possible to find the operation of the Ottoman Ulama Organization, the
implementation of the decisions and the reflections of the reforms made periodically
and the officials in the ruznamce registries.
In this thesis study, the Ruznamce Book No. 64 of the Hijri 1245/1246 (c.e. 1829-1830-
1831) belonging to Anatolian Qadi'asker in the Archives of the Şeriyye Registers of
Istanbul Mufti was examined and information was given about the assignment of the
Ottoman Ulama class, such as assignment, displacement and dismissal. In addition, by
making a class study on the provisions in the books, each provision was evaluated within its own subtitle. Thus, the reasons for assignment and displacements are revealed.
The ruznamce registries were surveyed the 30th Sultan of the Ottoman Empire, Sultan
Mahmud II and ıt was also mentioned that there formation Works carried out by Sultan
Mahmut II covers a part of it, totheUlama Bureaucracy.
Keywords: The ruznamce of Qadi 'asker, Qadi, professor (mudarris), assignment,
dismissal, Qadi 'asker, Sultan Mahmud II.