Osmanlı topraklarında bir kadın seyyah: Leydi Hester Stanhope ve Osmanlı dünyası hakkındaki gözlemleri
A woman traveller in ottoman lands: Lady Hester Stanhope and her observations on the Ottoman Empire
Yazar: HALİSE HUNUMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN SARIKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Seyyahlar = Travellers ; Stanhope, Lady Hester = Stanhope, Lady Hester ; Tarihçilik = Historiography

Özet:
Avrupalılar tarafından gizemli ve merak uyandıran bir yer olarak tanımlanan Doğu, tarihin çeşitli dönemlerinde, farklı amaçlarla gelen batılı seyyahlar tarafından ziyaret edilmiştir. Seyahatleri neticesinde müşahede ettikleri yerleri kaleme alan seyyahlar, bulundukları dönemin resmi kaynaklarında geçmeyen sosyal, siyasi, içtimai ve askeri yaşama da ışık tutmuşlardır. 
19.yy.'da Osmanlı topraklarına gelen ve burada yaklaşık otuz yıl boyunca ikamet eden Leydi Hester Stanhope de Doğu'yu ziyaret eden seyyahlardan biridir. Seyyahın kendi hayatına ve Osmanlı'daki gözlemlerine dair kaleme aldığı bir eser olmasa da yolculukları boyunca kendisine eşlik eden ve vefatına kadar birlikte olduğu şahsi doktoru Charles Meryon, leydi hakkında yazmış olduğu eserle bu boşluğu doldurmuştur.
Çalışmamız, Leydi Hester hakkında yer alan altı ciltten müteşekkil eseri temel alarak üç başlık altında ele almaktadır. İlk bölümde seyyahın ailesi, karakteri, dini ve düşünce dünyası ve vefatı ele alınırken; ikinci bölümde Osmanlı'da seyahat ettiği güzergâh kronolojik sıra gözetilerek incelenmektedir. Son bölümde ise Osmanlı halkının sosyal, kültürel, siyasi, dini yaşamına dair değerlendirmeler Lady Hester Stanhope'nin ve Doktoru Charles Meryon'un gözlemlerine dayandırılarak verilmektedir.

Abstract:
The East, which is defined as a mysterious and intriguing place by Europeans, has been visited by western travelers coming for various purposes in different periods of history. These travelers recorded and wrote their observations about places that they traveled to which shed light on their social, political and military life, which was not mentioned in the official sources of the period that they were in.
Lady Hester Stanhope, who came to the Ottoman lands in the 19th century and lived there for about thirty years, is one of the travelers who visited the East. Although there isn't any source written by the traveler about her own life and observations in the Ottoman Empire; her personal physician, Charles Meryon, who accompanied her throughout travels and with whom he was together until her death, filled this gap with the work he wrote about the lady.
In our study we discuss our findings in three sections, based on the six-volume work on Lady Hester. In the first section we discuss the traveler's family, character, the life of religion and thought and her death in the first chapter; the route she traveled in the Ottoman Empire is examined in chronological order in the second one. In the last section, evaluations of the social, cultural, political and religious life of the Ottoman people are given based on the observations of Lady Hester Stanhope and her Doctor Charles Meryon.