Romantik ilişkideki bireylerin bağlanma stillerinin duygu durumları ve birbirlerine bağlanma stilleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining of the effect of attachment styles of individuals in a romantic relationship on their mood and attachment styles of each other
Yazar: TUĞÇE İNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ABDİ GÜNGÖR
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı romantik ilişkilerde, kişinin partnerinin bağlanma stili ile kendi duygu durumu arasındaki ilişkide kişinin bağlanma stillerinin aracı rolünü incelemektir. Buna ek olarak çiftlerin bağlanma stilleri ve duygu durumları demografik değişkenler açısından da incelenmiştir. Araştırmanın kapsamını 6 ay ve daha uzun süredir romantik ilişkisi olan 231 çift (231 kadın ve 231 erkek) oluşturmaktadır. Veriler amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler Kişisel Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II) ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS.25 ve M-Plus sürüm 7 programı kullanılmıştır. Romantik ilişkilerde partnerlerden birisinin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri üzerinde diğer partnerin bağlanma stilinin yordayıcı etkisine bakabilmek ve kişinin kendi bağlanma stilinin aracı rolünü test edebilmek amacıyla yol (path) analizi yapılmıştır.  Bağlanma stilleri (kaygılı ve kaçınan) ve duygu durumun (depresyon, anksiyete ve stres) demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit edebilmek amacıyla da tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Kadın katılımcıların duygu durumunu yordayan modelde, erkek kaygılı bağlanma puanları kadın kaygılı ve kadın kaçınan bağlanma puanlarını pozitif yönde yordamıştır. Kadın kaygılı bağlanma puanları kadın depresyon, kadın anksiyete ve kadın stres puanlarını pozitif yönde yordamıştır. Kadın kaçınan bağlanma puanları ise kadın depresyon ve kadın anksiyete puanlarını pozitif yönde yordamıştır. Erkek kaygılı bağlanma puanları kadın depresyon puanlarını doğrudan pozitif yönde yordamıştır. Ayrıca kadın kaygılı bağlanma puanları, erkek kaygılı bağlanma puanları ile kadın anksiyete ve kadın stres puanları üzerinde tam aracı, kadın depresyon puanları üzerinde ise kısmi aracı rol oynamıştır. Erkek katılımcıların duygu durumunu yordayan modelde, ise kadın kaygılı bağlanma puanları erkek kaygılı ve erkek kaçınan bağlanma puanlarını pozitif yönde yordamıştır. Erkek kaygılı ve erkek kaçınan bağlanma puanları erkek depresyon, erkek anksiyete ve erkek stres puanlarını pozitif yönde yordamıştır. Ayrıca erkek kaygılı bağlanma puanları, kadın kaygılı bağlanma ile erkek anksiyete, erkek depresyon ve erkek stres puanları üzerinde tam aracı rol oynamıştır. Erkek kaçınan bağlanma puanları da kadın kaygılı bağlanma ile erkek depresyon puanları üzerinde tam aracı rol oynamıştır. 
Anahtar Kelimeler: Bağlanma stilleri, Duygu durum, İkili (dyadic) analiz, Romantik ilişkiler.

Abstract:
This study aimed to examine the mediating role of one's attachment styles in the relationship between one's partner's attachment style and one's mood in romantic relationships. In addition, couples' attachment styles and moods were also examined in terms of demographic variables. The participants consisted of 231 couples (231 women and 231 men) who had been in a romantic relationship for six months or more. Data were collected using a purposive sampling method. The data were collected through the Personal Information Form, Inventory of Experiences in Close Relationships-II (YİYE-II), and Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21). SPSS.25 and M-Plus version 7 software were used to analyze the data. Path analysis was conducted to examine the predictive effects of the partner's attachment styles on the depression, anxiety, and stress levels of the person in romantic relationships and to test the mediator role of one's own attachment style. To determine whether attachment styles (anxious and avoidant) and mood (depression, anxiety, and stress) differed according to demographic variables, one-way analysis of variance (ANOVA) and independent sample t-test were used. In the model predicting the emotional state of female participants, male anxious attachment scores positively predicted female anxious and avoidant attachment scores. Female anxious attachment scores positively predicted female depression, anxiety, and stress scores. Female avoidant attachment scores positively predicted female depression and anxiety scores. Male anxious attachment scores directly positively predicted female depression scores. In addition, female anxious attachment scores played a full mediator role on the association between male anxious attachment and female anxiety and stress scores, and a partial mediator role on female depression scores. In the male-based model, female anxious attachment scores positively predicted male anxious and avoidant attachment scores. Male anxious and avoidant attachment positively predicted male depression, anxiety, and stress scores. In addition, male anxious attachment played a full mediator role on the associations between female anxious attachment and male anxiety, depression, and stress scores. Male avoidant attachment also fully mediated the relationships between female anxious attachment and male depression scores.
Keywords: Attachment styles, Dyadic analysis, Mood, Romantic relationships.