Evde sağlık hizmeti alan hastalarda tıbbi beslenme tedavisinin laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of medical nutrition therapy on laboratory parameters in patients receiving home healthcare
Yazar: SİBEL BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM ; DR. BURCU HACIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Malnütrisyon = Malnutrition

Özet:
Amaç: Evde sağlık birimi tarafından takip edilen, enteral yolla beslenen ve tıbbi beslenme tedavisi başlanan hastalarda, tıbbi beslenme tedavisinin nütrisyon takibinde kullanılan laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisini saptamayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya 01/09/2021-31/12/2023 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi'ne kayıtlı enteral yolla beslenen, tıbbi beslenme tedavisi başlanmış ve başlangıç üzerinden asgari 3 ay süre geçmiş hemoglobin, lenfosit, total protein, albümin, demir, TDBK, ferritin, total kolesterol ve CRP düzeyleri bakılmış 18 yaş ve üzeri 96 hasta dahil edildi. Hastaların tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrası laboratuvar parametreleri, beslenme süreleri, beslenme tipleri, mevcut kronik hastalıkları, bası yarası, malnütrisyon durumları kaydedildi. Laboratuvar parametrelerinin değişimi ile kaydedilen verilerin karşılaştırması yapıldı. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS (version 26) paket programı ile yapıldı. Tüm karşılaştırmalar için istatistik anlamlılık düzeyi (p) <0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan olguların yaşları 24 ile 93 arasında değişmekte olup medyan yaş 77 olarak saptanmıştır. Hastaların malnütrisyon durumu incelendiğinde %56,3'ü malnütrisyon riski altında, %43,7'sinin ise malnütrisyonlu olduğu görülmüştür. Beslenme şekillerine göre gruplandırıldığında %31,3'ünün oral yolla, %24'ünün NG ile, %44,7'sinin ise PEG aracılı beslendiği saptanmıştır. Malnütrisyon riski olanlarda hemoglobin, albümin ortalamaları ile total protein, ferritin ve total kolesterol medyanları tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrasında anlamlı fark göstermişlerdir. Hemoglobin ve albümin ortalamaları ile total protein medyanı tedavi sonrasında artış gösterirken; ferritin ve total kolesterol medyanları düşüş göstermiştir. Malnütrisyonlu hastalarda ise; hemoglobin, albümin ortalamaları ile lenfosit, total protein, ferritin ve total kolesterol medyanları tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrasında anlamlı fark göstermişlerdir. Hemoglobin ve albümin ortalamaları ile total protein, lenfosit ve total kolesterol medyanları tedavi sonrasında artış gösterirken; ferritin medyanı düşüş göstermiştir. Laboratuvar parametrelerinin değişimi beslenme tipleri arasında kıyaslandığında lenfosit dışındaki laboratuvar parametrelerinin tedavi öncesi ve tedavi sonrası farkları beslenme tiplerine göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir. Sonuç: Tıbbi beslenme tedavisinin hemoglobin, albümin, total protein, lenfosit, ferritin, total kolesterol parametreleri üzerinde iyileşme yarattığı görülürken; demir, TDBK, CRP parametreleri üzerinde anlamlı fark göstermediği görülmüştür.

Abstract:
Aim: We aimed to determine the impact of medical nutrition therapy on laboratory parameters used in nutritional monitoring in patients followed by home health care unit and receiving enteral nutrition and initiated medical nutrition therapy. Materials and Metods: Our study is a single-center, retrospective study. The study included 96 patients aged 18 years and older who were registered with the Home Health Care Unit of Haseki Training and Research Hospital and received enteral nutrition, initiated medical nutrition therapy, and had at least 3 months elapsed since the initiation. Laboratory levels of hemoglobin, lymphocyte, total protein, albumin, iron, TIBC, ferritin, total cholesterol, and CRP were examined between 01/09/2021-31/12/2023. Laboratory parameters before and after medical nutrition therapy, duration of nutrition, types of nutrition, existing chronic diseases, pressure ulcers, and malnutrition status of patients were recorded. Comparison was made between the changes in laboratory parameters and the recorded data. Statistical analyses of the data were performed using the SPSS package program (version 26). A significance level of (p) <0.05 was considered for all comparisons. Results: The ages of the participants in our study ranged from 24 to 93 years, with a median age of 77. Upon examining the nutritional status of the patients, it was observed that 56.3% were at risk of malnutrition, and 43.7% were malnourished. When categorized by feeding methods, 31.3% were orally fed, 24% were fed via nasogastric (NG) tube, and 44.7% were fed via percutaneous endoscopic gastrostomy (PEG). Among those at risk of malnutrition, median levels of hemoglobin, albumin, total protein, ferritin, and total cholesterol showed significant differences before and after medical nutrition therapy. Post-treatment, hemoglobin and albumin levels, as well as total protein median, increased, whereas ferritin and total cholesterol median levels decreased. In malnourished patients, significant differences were also observed in hemoglobin and albumin levels, as well as lymphocyte, total protein, ferritin, and total cholesterol medians before and after medical nutrition therapy. Following treatment, hemoglobin and albumin levels, as well as total protein, lymphocyte, and total cholesterol medians, increased, while ferritin median decreased. When comparing changes in laboratory parameters among different feeding types, apart from lymphocyte, differences in pre- and post-treatment values did not show statistically significant variations across feeding methods. Conclusion: While medical nutrition therapy showed improvements in hemoglobin, albumin, total protein, lymphocyte, ferritin, and total cholesterol parameters, no significant differences were observed in iron, TIBC, and CRP parameters.