Acentelik sözleşmesi
Agency agreement
Yazar: SELCAN ÜNAL GÖKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAT GÖKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Acente sözleşmesi = Agency contract ; Acenteler = Agents ; Sözleşmeler = Contracts ; Ticari işletmeler = Commercial institutes ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Ticari işletmeler gelişen ekonomik pazar neticesinde ticari işletmenin bulunduğu merkez dışında daha geniş bir ekonomik pazara ulaşabilmesi bağımlı tacir yardımcısı pazarlamacı ve/veya şube açmasıyla mümkündür. Her iki durumda mali bakımdan külfetlidir. Bunun yerine ticari işletmelerin uygun maliyetli tacir yardımcılarına ihtiyacı vardır; işte ticari işletmeler bu ihtiyaçlarını acente aracılığıyla sağlarlar.
Acentelik sözleşmesinin tanımı Türk Ticaret Kanunu'nda yapılmamıştır; ancak acentenin tanımı, acentelik sözleşmesinde tarafların hak ve borçlarına yer verilmiştir. Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir. TTK dışında başka kanunlarda da acente türleri ile ilgili düzenlemelere yer almaktadır. Ayrıca 6762 sayılı TTK farklı olarak yeni TTK'da daha önce kanunda düzenlenmeyen ve fakat içtihat ve doktrinle gelişen 'denkleştirme istemi' ve 'rekabet yasağı' düzenleme kapsamına alınmıştır.
Tezimizin konusunu oluşturan "acentelik sözleşmesi" dört bölüm başlığı altında ele alınmış olup; birinci bölümde acente kavramı, unsurları ve türleri; ikinci bölümde acentelik sözleşmesi kavramı, hukuki niteliği ve benzer sözleşmelerden farkları; üçüncü bölümde acentelik sözleşmesinin hükümleri ve son olarak dördüncü bölümde ise acentelik sözleşmesinin sona erme sebepleri ve sonuçları anlatılmıştır.

Abstract:
It is possible for the business firms to reach a broader economic market located out of its center in which commercial enterprise exists as a result of growing economic market by opening an agency office or/and dependent assistant trader marketing expert. In both cases, it is financially burdensome. Instead of it, business firms need cost-effective merchant assistants; therefore, they meet their needs through agencies.
The definition of the agency agreement has not been made in the Turkish Commercial Code; however, the definition of agent, the rights and debt of the parties are given in the agency agreement.
The agent is a person that mediates in the contracts regarding the commercial enterprise in a particular place on behalf of the merchant without having a legal position such as the commercial agents, representative or sales officer. Apart from TCC, other legislative acts also include regulations about agency types. Moreover, unlike TCC 6762, the new TCC includes the regulation of "equalization claim" and "restraint of trade" which has not been regulated but improved with jurisprudence and doctrine.
In this study, "agency agreement" is dealt with under four section headings; The concept of agency, its elements and types in the first part; The concept of the agency agreement, its legal characteristic and the difference of it from similar contracts in the second part; The provisions of the agency agreement in the third part, and finally the reasons and the results of the termination of the agency agreement are discussed in the fourth part.