Erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarının ve görüşlerinin oyundaki öğretmen rolü çerçevesinde incelenmesi
An examination of early childhood education teachers' practices and opinions on mature play within the framework of the teacher's role in the play
Yazar: SELİN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MENEKŞE BOZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Olgun Oyun Gözlem Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama çalışmasını yapmaktır ve erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarını ve görüşlerini incelemektir. Araştırmada karma yöntemler araştırmasının açımlayıcı sıralı deseni kullanılmıştır. Nicel aşamada, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 72 erken çocukluk eğitimi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıfları ile çalışılmıştır. AFA ve DFA analizi sonucunda ölçeğin, çocuk ve öğretmen olmak üzere iki boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve öğretmen boyutunun çocuk boyutunu yordadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel aşamasında bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Nitel araştırmanın çalışma grubunu, uygun ve aşırı durum örneklemesi ile belirlenen 6 erken çocukluk eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış gözlem formu, görsel dokümanlar ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. İçerik analizi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada çoklu durum analizi yapılmıştır. Birleştirme aşamasında nicel, nitel ve birleştirilmiş bulgular, birleştirilmiş görseller aracılığıyla sunulmuş ve meta çıkarımlarda bulunulmuştur. Gözlem bulgularına göre, ölçekten düşük puan alan Durum 1'deki öğretmenler oyuna aktif katılım göstermemiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar sergilememiştir. Buna karşın ölçekten yüksek puan alan Durum 2'deki öğretmenler oyunda yardımcı oyuncu ve oyun lideri rollerini üstlenmiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar göstermiştir. Görüşme bulgularına göre, her iki durumdaki öğretmenler güvenliği sağlayıcı, izleyici ve oyuncu rollerini üstlenmiş ve olgun oyun destekleyici davranışlar sergilemiştir. Birleştirilmiş bulgulara göre ise Durum 2'deki öğretmenler, Durum 1'deki öğretmenlere göre çocukların oyunlarına daha aktif katılım sağlayarak olgun oyunu desteklemektedir. Bununla birlikte her iki durumdaki öğretmenlerin olgun oyunu ileri düzeyde desteklemedikleri göz önünde bulundurularak, öğretmenlerin olgun oyunu destekleyici öğretmen müdahalesine ilişkin teorik ve uygulamalı eğitimlere ihtiyaçlarının olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: olgun oyun, öğretmenlerin rolleri, öğretmenlerin görüşleri, karma yöntemler araştırması

Abstract:
The purpose of this study is to conduct an adaptation study of the Mature Play Observation Scale into Turkish and to examine early childhood education teachers' practices and opinions on mature play. Exploratory sequential design of mixed methods research was used in the study. In the quantitative phase, 72 early childhood education teachers and their classrooms, who were determined by convenience sampling method, were studied. As a result of EFA and CFA analysis, it was determined that the scale had a two-dimensional structure as child and teacher and that the teacher dimension predicted the child dimension. In the qualitative phase of the study, a holistic multiple case design was used. The study group of the qualitative research consisted of 6 early childhood education teachers who were determined by convenience and extreme case sampling. Data were collected using a semi-structured observation form, visual documents and a semi-structured interview form. In this research, where the content analysis method was used, multiple case analysis was conducted. In the integration phase, quantitative, qualitative and integrated findings were presented through joint display and meta-inferences were made. According to the observation findings, the teachers in Case 1, who scored low on the scale, did not actively participate in the play and did not exhibit behaviors that supported mature play. On the other hand, the teachers in Case 2, who scored high on the scale, assumed the roles of co-player and play leader in the play and showed behaviors that supported mature play. According to the interview findings, teachers in both cases assumed the roles of safety provider, onlooker and player and exhibited mature play supportive behaviors. According to the integrated findings, teachers in Case 2 support mature play by providing more active participating in children's play than teachers in Case 1. However, considering that teachers in both cases did not support mature play at an advanced level, it was concluded that teachers need theoretical and practical trainings on teacher intervention to support mature play.

Keywords: mature play, teachers' roles, teachers' views, mixed methods research