Makine emniyeti için uygulanan risk analizlerinin karşılaştırılması
Comparison of risk analysis applied for machine safety
Yazar: BAYRAM KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ASLANTAŞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Güvenlik analizi = Safety analysis ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Makineler = Machinery ; Risk analizi = Risk analysis ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Endüstrileşmenin gelişmesi ile önemi günden güne artan iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları iş yeri ortamında iş kazalarını ve meslek hastalıklarını mümkün olabilen en az sayıya indirgemeyi amaçlamaktadır. Endüstriyel faaliyetler denildiğinde ilk akla gelen ise üretimin her aşamasında kullanılan çeşitli büyüklükte ve özellikte olan makinelerdir. İş yerlerinde kullanılan makinelerin satın alımları, kurulumları ve bakımları yüksek maliyetli olduğu için işverenler bu makineleri ve donanımlarını uzun süre kullanmak üzere tedarik etmek ister. Teknolojik gelişmeler sayesinde iş sağlığı ve güvenliği açısından daha emniyetli makineler tasarlanıp üretilmekte fakat bunlar mevcut kullanımda olan makinelerle kolayca ikame edilememektedir. Bu durum makinelerin kullanım süreci için uygulanacak olan risk analizi yöntemlerinin önemini ortaya çıkarmaktadır. Makinelerin kullanımı sırasında kontrol tedbirlerini sağlayan makine emniyeti ile ilgili, sisteme emniyet hakkında bileşenler eklendiğinde varılacak Performans Seviyesi (PL) 'ni hesaplayan EN ISO 13849 standardı ve bileşenlerle birlikte meydana gelen Emniyet Bütünlüğü Seviyesi (SIL)'ni hesaplayan EN 62061 standartı olmak üzere iki adet standart bulunmaktadır. Özellikle makine emniyeti için tasarlanmış bu iki standart dışında birçok farklı endüstriyel alanda kullanılan Fine Kinney Risk Analizi, Hata Türleri ve Etkileri Analizi (FMEA), ve Hata Ağacı Analizi (FTA), yöntemleri de makine emniyeti için oldukça sık uygulanan risk analizi yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı makinelerin kullanımı sürecinde kontrol tedbirlerini arttırmak için uygulanan mühendislik önlemlerinin ve makine kullanım süreci başlamadan önce makine ve donanımlarının güvenli bir şekilde çalışmasını sağlayacak proaktif yaklaşımla gerçekleştirilen risk analiz yöntemlerinden EN ISO 13849 Gerekli Performans Seviyesi  (PL) risk analizi ve Fine Kinney risk analizi karşılaştırılması ve her iki uygulamanın güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılmasıdır.

Abstract:
Occupational health and safety studies, the importance of which is increasing day by day with the development of industrialization, aims to reduce work accidents and occupational diseases to the lowest possible number in the workplace environment. When it comes to industrial activities, the first thing that comes to mind is the machines of various sizes and features used at every stage of production. Since the purchase, installation and maintenance of the machines used in the workplaces are high cost, employers want to procure these machines and their equipment for long-term use. Thanks to technological developments, safer machines in terms of occupational health and safety are designed and produced, but these cannot be easily replaced with machines in use. This situation reveals the importance of risk analysis methods to be applied for the usage process of the machines. There are two parts, the EN ISO 13849 standard, which provides control measures during the use of machines, and the EN ISO 13849 standard, which calculates the Performance Level (PL) to be reached when components about safety are added to the system, and the EN 62061 standard, which calculates the Safety Integrity Level (SIL) that occurs with the components. There is a standard. Fine Kinney Risk Analysis, Failure Modes and Effects Analysis (FMEA), and Fault Tree Analysis (FTA) methods, which are used in many different industrial areas apart from these two standards specifically designed for machinery safety, are among the risk analysis methods that are frequently applied for machinery safety. . The aim of this study is to compare the risk analysis of EN ISO 13849 Required Performance Level (PL) risk analysis and Fine Kinney risk analysis, which is one of the risk analysis methods carried out with a proactive approach that will ensure the safe operation of the machinery and equipment before the start of the machine usage process and the engineering measures applied to increase the control measures in the process of using the machinery. and revealing the strengths and weaknesses of both applications.