Konya çevresi Bizans Dönemi mimari plastiği
Architectural sculpture of Byzantine Period in the 
surroundings of Konya
Yazar: AYTUĞ ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET OĞUZ ALP
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Konya = Konya ; Lykaonia bölgesi = Lykaonia region ; Mimari plastik = Architectural plastic ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Doktora tezinin ana konusunu Antik Çağ'da Lykaonia olarak adlandırılan bölgenin sınırları içerisindeki Konya iline bağlı ilçe merkezleri ve bunlara bağlı köylerde tespit edilen Erken ve Orta Bizans Dönemi mimari ve liturjik işlevli elemanlar oluşturmaktadır. 
Konya iline bağlı ilçe merkezleri (Hüyük, Derbent, Doğanhisar, Akşehir, Tuzlukçu, Ilgın, Kadınhanı, Sarayönü, Beyşehir, Karatay, Altınekin) ve köylerde yapılan araştırmalarda dağınık ya da Türk Dönemi yapılarında devşirme olarak kullanılmış 279 parça tespit edilmiştir. Bunlar mimari ve liturjik işlevli olmak üzere iki ana grup altında değerlendirilmiştir. Mimari işlevli olanlar; 4 sütun kaidesi, 2 çifte sütun kaidesi, 2 postament, 13 sütun başlığı, 7 çifte sütun başlığı, 9 paye, 2 çifte sütun, 51 çifte sütunce, 49 lento, söve ve friz bloğu ve 1 konsol, liturjik işlevli olanlar; 16 balüster, 36 levha, 12 sütunce, 20 arşitrav, 2 ambon podyumu, 2 ambon payesi, 1 altar ve 8 altar tabanı oluşmaktadır. Kesin bir işlev önerisinde bulunmak mümkün olmayan 42 blok ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Malzeme olarak gri mermer ve kireçtaşı yoğun olmakla birlikte beyaz/Dokimeion mermeri de kullanılmıştır. İşçilik açısından çok az sayıdaki örnek başkent Konstantinopolis atölyelerinin işlenim özelliklerini yansıtırken, çoğunluğu Phrygia, Pisidia ve İsauria gibi yakın bölge örnekleriyle benzerlikler taşır.


Anahtar Kelimeler: Lykaonia, Konya/Ikonium, Bizans, Mimari Plastik, Süsleme.

Abstract:
The main theme of this PhD dissertation consists of the architectural and liturgical elements of the Early and Middle Byzantine Period which have been found in the centres of the districts of Konya (Ikonion) and the villages located in the borders of the region, named Lycaonia in Ancient Era. 
In the researches which were carried out in the centre of the districts of Konya (Hüyük, Derbent, Doğanhisar, Akşehir, Tuzlukçu, Ilgın, Kadınhanı, Sarayönü, Beyşehir, Karatay, Altınekin) and the villages, a total of 279 stone works, scatterred around or reused as spolie at the Turkish Period buildings, have been determined. These remaining samples have been evaluated in two main groups as architectural and liturgical ones. Architectural elements are composed of 4 column bases, 2 double-column bases, 2 postaments, 13 column capitals, 7 double-column capitals, 9 piers, 2 double-columns, 51 small double-columns, 49 lintel, frame and frieze blocks and 1 console; liturgical ones consist of 16 balusters, 36 slabs, 12 small columns, 20 architraves, 2 ambo podiums, 2 ambo piers, 1 altar and 8 altar bases. The other elements of which functions are not determined exactly, have been discussed under separate title. The material of sculptures was intensively made of grey marble and limestones. However, white/Dokimeion marble was also used.  While few of pieces demonstrate the features of the workshops in Capital Constantinople, most of them bear resemblance to the samples from the close regions of Phrygia, Pisidia and Isauria.



Keywords: Lycaonia, Konya/Iconium, Byzantine, Architectural Sculpture, Decoration.