Travma sonrası bilişler, travma sonrası stres ve affetme arasındaki ilişki
The relationship of post-traumatic cognitions, post-traumatic stress and forgiveness
Yazar: BÜŞRA KARALALI
Danışman: DOÇ. DR. MERAL SERT AĞIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Travma sonrası biliş = Posttraumatic cognitions ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, travma sonrası bilişler, travma sonrası stres ve affetme arasındaki ilişkiyi 
incelemektir. Ayrıca, araştırmada doğrudan ya da dolaylı olarak travma geçmişi bulunan bireylerin 
travma bilişlerini, travma sonrası stresini ve affetme puanlarını cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu ve gelir düzeyi değişkenlerine göre incelenmiştir.
Araştırma genel ilişkisel tarama modeliyle yapılandırılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 
İstanbul ilinde yaşayan, yaşamının herhangi bir döneminde en az bir kere doğrudan ya da dolaylı 
olarak travma olayı yaşamış 18-35 yaş arasındaki 447 yetişkin birey oluşturmaktadır. Veri toplama 
aracı olarak, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Yaşam Olayları Kontrol Listesi, Travma Sonrası Stres 
Bozukluğu Kontrol Listesi, Travma Sonrası Bilişler Envanteri ve Heartland Affetme Ölçeği 
kullanılmıştır.
Travma sonrası bilişler, travma sonrası stres ve affetme puanlarının demografik değişkenlere göre 
farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla bağımsız gruplar için t-test ve tek yönlü varyans 
analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bu analizlere ek olarak değişkenler arasındaki ilişkiyi -inceleyebilmek amacıyla Pearson Momentler çarpım katsayısı analizi uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda travma sonrası bilişler, travma sonrası stres ve affetme arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca travma sonrası bilişler yaşa, medeni duruma, eğitim durumu ve gelir düzeyine göre farklılaşırken cinsiyete göre farklılaşmamakta; travma sonrası stres cinsiyete göre farklılaşırken yaşa, medeni duruma, eğitim durumuna ve gelir düzeyine göre farklılaşmamakta; 
affetme ise yaşa, eğitim durumuna ve gelir düzeyine göre farklılaşırken cinsiyet ve medeni duruma 
göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between post-traumatic cognitions, post-traumatic stress and forgiveness. In the study, individuals with a direct or indirect history of trauma have been examined post-traumatic cognitions, post-traumatic stress and forgiveness level according to gender, age, marital status, education level and income as well.
The research has been designed in the relational screening model. The sample group of the study consists of 447 adult individuals between the ages of 18-35 who live in Istanbul and have experienced at least one trauma directly or indirectly in any period of their lives. Socio-demographic Information Form, Life Events Checklist, Post Traumatic Stress Disorder Checklist, Post Traumatic Cognitions Inventory, and Heartland Forgiveness Scale were used as data collection tools.
In order to, examine differences the post-traumatic cognitions, post-traumatic stress and forgiveness scores according to demographic variables, independent groups t-test and one-way ANOVA analysis have been used. In addition to these analyses, Pearson Moments correlation coefficient analysis was applied in order to examine the relationship between the variables.
As a result of the research, significant relationship was found between post-traumatic cognitions, posttraumatic stress and forgiveness. In addition, the post-traumatic cognitions are significantly different according to age, marital status, education level and income, however they are not significantly different to gender. Also, pos-traumatic stress is significantly different according to gender, but it is not significantly different to age, marital status, educational level, and income. Otherwise, forgiveness is significantly different according to age, educational level, and income, however it is not significantly different to gender and marital status.