Endülüslü Hafsa er-Rekûniyye ve şiirleri
Andalusian Hafsa bint al-Hajj al-Rakuniyya and his poetries
Yazar: MERVE NUR ÇABUK TURĞUT
Danışman: PROF. DR. YAHYA SUZAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Endülüs edebiyatı = Andalusian literature ; Şiir = Poem

Özet:
Müslümanların İspanya'yı fethinden sonra kurulan Endülüs Devleti, yaklaşık sekiz asır ayakta kalan bir devlettir. Bu devlet, doğu ve batı medeniyetlerinin harmanlandığı zengin bir kültürel miras bırakmıştır. Endülüs'ün, sosyal ve siyasi yapısı, farklı etnik grupları bünyesinde barındırması sebebiyle burada pek çok alim, edebiyatçı, filozof ve şair yetişmiştir. Böylece Endülüs, bilim, sanat, mimari ve edebi alanlarda büyük bir medeniyete sahip olmuştur. Ancak, Endülüs Arap edebiyatı Doğu'da geç bir dönemde araştırıldığı gibi ülkemizde de erken sayılamayacak bir dönemde incelenmiştir. Türkiye'de hala Endülüs Arap edebiyatı ile ilgili yeterince çalışma bulunmamaktadır. Endülüs'te yaşamış kadın şairlerin ve şiirlerinin literatürdeki azlığı, Endülüslü kadın şair Hafsa er-Rekûniyye'yi (ö. 586/1190) araştırmamıza vesile olmuştur. Hafsa, hicri 6. yüzyıl şairlerinden olup, şiirsel yetkinliğiyle ve hattatlığıyla kendini geliştirmiş bir şairdir. Hafsa, Gırnata'daki diğer kadın şairler arasından güzelliğiyle, asaletiyle, cesaretiyle, kültürel ve edebi birikimiyle sivrilmiştir. Soylu, varlıklı ve diplomat bir aileden geldiği için şiirlerini yazarken cüretkar davranmıştır. Nitekim o, toplumsal normların dışına çıkan karakteriyle ve yazdığı şiirleriyle kendine has bir kişiliktir. Bu sebeple çalışmamızın ana hatlarını Hafsa er-Rekûniyye ve şiirleri oluşturmuştur.  Hafsa er-Rekûniyye'nin hayatı, edebi ve siyasi kişiliği ile şiirleri belli bir tasnife tabii tutulmuştur. Şiirleri türlere ayrılmış ve incelenmiştir.

Abstract:
The Andalusian State, founded after the Muslim conquest of Spain, is a state that survived for approximately eight centuries. This state has left a rich cultural heritage that blends eastern and western civilizations. Due to the social and political structure of Andalusia and the fact that it includes different ethnic groups, many scholars, men of letters, philosophers and poets were raised here. Thus, Andalusia had a great civilization in the fields of science, art, architecture and literature. However, just as Andalusian Arabic literature was studied in a late period in the East, it was also studied in a period that cannot be considered early in our country. There are still not enough studies on Andalusian Arabic literature in Turkey. The scarcity of female poets who lived in Andalusia and their poems in the literature led us to research the Andalusian female poet Hafsa er-Rekûniyye (d. 586/1190). Hafsa is one of the poets of the 6th century Hijri and is a poet who improved herself with her poetic competence and penmanship. Hafsa stood out among other female poets in Granada with her beauty, nobility, courage, and cultural and literary knowledge. Because he came from a noble, wealthy and diplomatic family, he was bold in writing his poems. As a matter of fact, he is a unique personality with his character that goes beyond social norms and the poems he writes. For this reason, Hafsa er-Rekûniyye and her poems formed the outlines of our study. Hafsa er-Rekûniyye's life, literary and political personality and her poems have been classified in a certain way. His poems were divided into genres and examined.