Ortaöğretim kimya ders kitaplarında atom teorilerinin sunumunun bilim tarihi ve felsefesi açısından incelenmesi ve öğretmen görüşleri
Searching of atomic theories presented in high school chemstry textbooks in the point of history and philosopy of science and the ideas of teachers
Yazar: FATMA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL TUFAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü / Kimya Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim felsefesi = Science philosophy ; Bilim tarihi = History of science ; Ders kitapları = Textbooks ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kimya ders kitaplarında sunulan atom teorilerinin tarihi ve felsefesi boyutlarını araştırmak ve bu konuyla ilgili öğretmenlerin düşüncelerini öğrenmektir. Çalışmanın diğer bir amacı da ders kitaplarındaki atom teorileri verilirken alternatif teorilerin verilip verilmediğini araştırmak, atom teorilerini öğretmenler öğrencilerine sunarken teorilerin tarihi ve felsefi boyutları hakkındaki düşüncelerini öğrenmektir.Araştırma iki basamakta planlanmıştır. Çalışmanın ilk basamağında Türkiye'deki liselerde kullanılan kimya ders kitaplarının atom teorileri ile ilgili kısımları içerik analizi metoduna göre incelenmiştir. Kimya ders kitaplarındaki atom teorilerinin tarihi ve felsefi boyutlarının nasıl sunulduğunu tespit etmek amacıyla kontrol listeleri hazırlanmıştır. Bu kontrol listelerine göre kitaplar analiz edildi. Çalışmanın ikinci basamağında ise Ankara'da değişik ortaöğretim kurumlarında görev yapan beş kimya öğretmeni ile mülakat yapıldı. Mülakat sonuçları içerik analizi metodu ile analiz edildi.Çalışma sonunda elde edilen bulgular ışığında, kimya ders kitaplarında sunulan atom teorilerinin arzu edilen tarihi ve felsefi boyutlarını yeterince yansıtmadığı söylenebilir. Mülakatlardan elde edilen bilgilere göre, öğretmenlerin atom teorilerinin tarihi ve felsefi boyutlarının öğrenciler için gerekli olduğunu düşündükleri söylenebilir. Bazı öğretmenlere göre öğretim programları ve üniversite giriş sınavları nedeniyle bilim tarihi ve bilim felsefesini sunmak için yeterli zamanları yoktur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate how the historical and philosophical dimension of atom teories are presented in chemistry textbooks and also to search the ideas of teachers on these subject. Another purpose of this study is to search alternative view are given or not with atomic theories in textbooks and to learn how teachers care about these dimensions of atom theories when introducing the concept.The research has been planned in two steps. In the first step of the study, atom theories which are presented in two chemistry textbooks used in high schools in Turkey were analysed by content analysis method. To investigate how historical an philosophical dimension of atom theories are presented in chemistry textbooks, check list was prepared. By using those check lists, the book were analysed. In the second step of the study, interview were performed with 5 chemistry tecahers who work in various high schools in Ankara. The results of interviews were analysed by content analysis.Under the light of the findings of the study, it can be said that the chemistry textbooks do not reflect adequately the historical and philosophical dimensions of atom theories. The information obtained from interviews, it is possible to say the teachers believe that historical and philosophical dimensions of atomic teories are neccessary for the students. According to some teachers, they have no enough time to introduce history and philosopy of science because of cirruculum and university entrance exam limitations.