İngiltere'de Ermeni diasporası ve propaganda faaliyetleri (Garabed Tumayan ve Avetoon Pesak Hacobian örnekleri)
The Armenian diaspora and propaganda activities in England (Examples of Garabed Tumayan and Avetoon Pesak Hacobian)
Yazar: HANDE DOLUNAY
Danışman: PROF. DR. BİRSEN KARACA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kafkas Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Ermeni Dili ve Kültürü Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ermeni sorunu = Armenian question ; Propaganda = Propaganda ; İngiltere = England

Özet:
"İngiltere'de Ermeni Diasporası ve Propaganda Faaliyetleri (Garabed Tumayan ve Avetoon Pesak Hacobian Örnekleri)" başlıklı bu doktora tezinde, Garabed Tumayan tarafından kaleme alınan Doğu Sorunu Tarihi ve Ermeni Sorunu Rehberi ve Avetoon Pesak Hacobian yazılan Ermenistan ve Savaş adlı kitaplarında İngiltere'de Osmanlı Devleti'ne karşı yürütülen propaganda örnekleri incelenmiştir. Analiz yaptığımız bu iki eserin tarih konulu olması disiplinlerarası bir çalışmayı gerektirmiştir.
Tezimiz üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, propaganda ve diasporanın kavram ve tarihçelerine; kitabın propaganda aracı olarak nasıl kullanıldığına dair bilgiler sunuldu. İkinci bölümün konusu Ermeni diasporasının oluşum süreci ve tipolojisi oldu. Yine bu bölümde Ermeni diasporasının oluşumu İngiltere özelinde ele alındı: İngiltere'de Ermeni propagandasına yön veren unsurlar ve Ermenilerin hem radikal gruplar hem de İngiltere destekli gerçekleştirdiği propaganda faaliyetleri irdelendi. İngiltere'de oluşan Armenofil hareketi de ilgi alanımıza girdi.
Tezin son bölümü olan üçüncü bölümde, Ermeni diasporasında yapılan propaganda faaliyetlerine değinilmiş ve İngiltere'de Ermeni propagandasını konu aldığını tespit ettiğimiz kitapların listesi verilmiştir. Ancak tezimizin hacimsel sınırlılıkları nedeniyle, biri I. Dünya Savaşı öncesi Garabed Tumayan tarafından Batı Ermenice olarak kaleme alınmış Doğu Sorunu Tarihi ve Ermeni Sorunu Rehberi, diğeri I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru A. P. Hacobian tarafından yazıldığı iddia edilen Ermenistan ve Savaş adlı eserler Ermeni propagandası bağlamında analiz edilmiştir. 
Bu doktora tezinin sonucunda İngiltere'de üretilmiş bu iki eserin kara propaganda amacına hizmet ettiği değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
This doctoral dissertation, titled "The Armenian Diaspora and Propaganda Activities in England (Examples of Garabed Tumayan and Avetoon Pesak Hacobian)", examines examples of propaganda conducted against the Ottoman Empire in England through the works History of the Eastern Question and the Guide to the Armenian Question by Garabed Tumayan and Armenia and the War by Avetoon Pesak Hacobian. The fact that these two works we analyzed are about history necessitated an interdisciplinary study.
The dissertation is divided into three sections. The first section provides an overview of the notions and histories of propaganda and diaspora, and discusses how books have been used as tools of propaganda. The subject of the second section was the formation process and typology of the Armenian diaspora. Also in this section, the formation of the Armenian diaspora was discussed, specifically in England: the factors influencing Armenian propaganda in England, and the propaganda activities conducted by both radical groups and those supported by England are analyzed. The Armenophile movement that emerged in England is also examined.
The third and final section of the dissertation discusses the propaganda activities within the Armenian diaspora and lists books identified as addressing Armenian propaganda in England. Due to the scope limitations of the dissertation, the analysis is concentrated on two works: History of the Eastern Question and the Guide to the Armenian Question by Garabed Tumayan in Western Armenian before World War I, and Armenia and the War claimed to be written by A. P. Hacobian towards the end of World War I.
As a result of this doctoral thesis, it was evaluated that these two works produced in England served the purpose of black propaganda.