Kırsal alanda planlama ve yapılaşma sorunlarına bütüncül yaklaşım; İnegöl(Bursa) örneği
Holistic approach to planning and construction problems in rural areas; İnegol (Bursa) case study
Yazar: MUSTAFA AKIN CAN
Danışman: PROF. DR. DUYGU GÖKCE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Bursa-İnegöl = Bursa-İnegöl ; Kırsal planlama = Rural planning ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Yapılaşma = Structuring

Özet:
Kırsal alanlarda yerleşme karakterinin korunması ve mekânsal özelliklerinin sürdürülebilirliği açısından kırsala özgü planlama yaklaşımları yetersizdir. Kırsal alanlara ilişkin çevre düzeni planları (ÇDP), alt ölçekli imar planları, kırsal yerleşik alan sınırları (KYA) veya varsa köy tasarım rehberleri ile yapılaşmaya yönelik uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Kalkınma planlarında kırsal kalkınmaya yönelik geliştirilen ulusal ve yerel politikalar ile yetersiz ve niteliksiz veri altyapısı bulunması sebebiyle, üretilen bilgilerin uygulamaya aktarılmasında sorunlar oluşmakta, kanun/yönetmelik ve planlarla telafisi zor olan sonuçlar üretilmeye devam edilmektedir. 

Bu çalışmada amaç; kırsal alanlarda Çevre Düzeni Planı, İmar Planları ve Kırsal Yerleşik Alan sınırları içerisinde, doğa ve tarihsel varlıkların korunma ve kullanma dengesi sağlanarak, kentsel alanlardan farklı biçimde kırsala özgün gelişmeyi oluşturacak yapılaşma ve planlama önerileri sunmaktır. 

Kırsala özgü yaklaşımların eksikliği ve yerel yönetimlerde bütüncül değerlendirmenin olmaması sonucu oluşan durumun giderilmesi ve kırsal alanlar açısından telafisi imkânsız sonuçlar oluşmaması adına hukuki ve idari süreçler de dikkate alınarak kırsal alanda uygulama sorunlarını gidermek önem arz etmektedir.

Çalışma kapsamında kırsal alanda yapılaşma sürecini oluşturan mevzuat ve politikalar ele alınarak kırsal alana etkisi ve alan çalışması ile uygulamaya dönük kırsal planlama sorunları değerlendirilmiştir.  İnegöl İlçesi genelinde kırsal alanların değerlendirilmesi ile yapılan çalışmada kırsal yerleşme alan sınırları, parsel, yapı ölçeğinde analizler elde edilmiştir. Sorunların tespiti sonucu yapılaşma olanaklarının iyileştirilmesine yönelik öneriler ile kırsalın korunan, yaşanan ve üreten alanlar olarak önemi açıklanmıştır.

Abstract:
Rural-specific planning approaches are insufficient in terms of preserving the settlement character of rural areas and sustainability of their spatial characteristics. Environmental plans for rural areas, sub-scale zoning plans, rural-settled area boundaries or village design guides, if any, are implemented for construction. Beside the existence of national and local policies produced for rural development in development plans, problems arise in transferring the produced information into practice due to insufficient and unqualified database, and results that are difficult to compensate with laws/regulations and plans continue to be produced. 

The aim of this study is to provide building and planning proposals that will create a rural-specific development, unlike urban areas, by ensuring the balance between protection and use of natural and historical assets within the boundaries of Environmental Plan, Development Plans and Rural Settlement Areas in rural areas. It is important to eliminate the implementation problems in rural areas, taking into account the legal and administrative processes, in order to eliminate the negative situation caused by the lack of rural-specific approaches and holistic evaluation in local governments and to prevent irreparable results in terms of rural areas. 

Within the scope of the study, the legislation and policies that constitute the process of construction in the rural area were discussed, and the impact on the rural area and the field study and practical rural planning problems were evaluated. In the study, which was prepared by evaluating the rural areas within the boundaries İnegöl District, analyzes were obtained at the rural settlement area boundaries, parcel and structure scale. 

As a result of the detection of the problems, suggestions for the improvement of construction opportunities and the importance of the countryside as protected, living and producing areas are explained.