Meme kanseri tespit edilen kadınlar ve sağlıklı kadınlarda meme kanseri risk faktörlerinin ve halp skorunun karşılaştırılması
Comparison of breast cancer risk factors and halp score in women with breast cancer and healthy women
Yazar: ÖZGE SENEMLİ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR ; DR. BETÜL ÇİĞDEM YORTANLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Meme kanseri tespit edilen kadınlar ile sağlıklı kadınlar arasında HALP skorunu karşılaştırmayı ve meme kanserinin risk faktörlerinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 1 Şubat 2024 – 31 Temmuz 2024 Konya Şehir Hastanesi Meme Polikliniği'ne başvuran 18 yaş üzeri 131 vaka grubu 171 kontrol grubu olmak üzere 302 kadın ile tamamlandı. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri ve meme kanseri risk faktörleri anket formu uygulandı. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS (Statistical Packet for The Social Science) versiyon 22.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 47,90  9,62 yıl bulundu. Katılımcıların %85,8'i çalışmıyor, %87,4'ü evli, % 79,1'i kentsel alanda yaşıyordu. Katılımcıların  %13,6'sı halen sigara içmekteydi. Katılımcıların %56'sının fiziksel aktivitesi yok veya azdı. Katılımcıların %43,4'ü meme kanseri tanısı olan kadın vaka iken %56,6'sı meme kanseri tanısı olmayan kontrol grubu kadınlardan oluşuyordu. En sık bulunan kronik hastalık %23,5 ile hipertansiyondu, %61,9'unun sürekli kullandığı en az bir ilaç vardı. Kadınların ilk adet görme yaşı ortalaması 13,22  1,45 yıl bulundu. %92,4'ü doğum yapmış ve doğum sayısı ortancası 3, ilk doğum yapma yaşı ortancası 21 bulundu. Kadınların %10,3'ünün memesinde benign kitle olduğunu, %7,0'si çocukluk çağında toraks BT çektirme, %34,8'inin akrabasında meme kanseri öyküsü mevcuttu. Kadınların %52,3'ü kendi kendine meme muayenesini düzenli yapıp %89,4'ü mamografi çektirmişti. HALP skoru ortalaması 4,77 1,93 bulundu.
Meme kanseri ile kontrol grubu arasında yapılan çalışmada, ev hanımı olanlarda (p=0,011), kırsalda yaşayanlarda (p=0,002), doğum yapmamış olanlarda (p=0,028), ilk doğumda anne yaşı büyük olanlarda (p=0,015), menopoz durumundakilerde (p<0,001), düzenli ilaç kullanımı olanlarda (p<0,001) meme kanseri daha fazla saptandı. Meme kanseri olanların albümin, lenfosit ve HALP skoru değerleri daha düşük tespit edildi (p<0,001,p=0,011,p=0,013). Sigara içenlerin HALP skoru yüksek bulundu (p=0,009). 49 yaş ve altında olanlarda albümin düzeyi 50 yaş ve üzerine göre yüksek bulundu (p=0,010). 49 yaş ve altında olanlarda hemoglobin düzeyi 50 yaş ve üzerine göre düşük bulundu (p=0,009).   Diyabetes mellitusu olanların HALP skoru, olmayanlara göre düşük bulundu (p=0,035).
Sonuç: Çalışmada meme kanseri olan kadınların kontrol grubuna göre, ilk teşhis anındaki kan değerleriyle hesaplanan HALP skorunun daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Meme kanserini taramada, HALP skoru kolay uygulanabilen bir parametredir ancak örneklem büyüklüğü genişletilerek daha kapsamlı bir çalışma yapılabilir.
Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, HALP skoru, Risk faktörleri

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare the HALP score between women diagnosed with breast cancer and healthy women, and to examine the risk factors for breast cancer.
Materials and Methods: This study was conducted between February 1, 2024, and July 31, 2024, with 302 women, including 131 women diagnosed with breast cancer (case group) and 171 healthy women (control group), who attended the Breast Outpatient Clinic of Konya City Hospital. All participants completed a sociodemographic data form and a breast cancer risk factors questionnaire. Data entry and statistical analysis were performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 22.0.
Results: The mean age of the participants was 47.90 ± 9.62 years. 85.8% of the participants were not working, 87.4% were married, and 79.1% lived in urban areas. 13.6% of the participants were current smokers. 56% had little or no physical activity. 43.4% of the participants were women with a breast cancer diagnosis, while 56.6% were in the control group. The most common chronic disease was hypertension, found in 23.5%, and 61.9% of participants were taking at least one regular medication. The mean age at menarche was 13.22 ± 1.45 years. 92.4% of the participants had given birth, with the median number of births being 3 and the median age at first childbirth being 21 years. 10.3% of the women had a benign breast mass, 7.0% had undergone a chest CT scan during childhood, and 34.8% had a family history of breast cancer. 52.3% regularly performed breast self-examinations, and 89.4% had undergone mammography. The average HALP score was 4.77 ± 1.93.
In a study conducted between breast cancer patients and a control group, breast cancer was found to be more prevalent among housewives (p=0.011), women living in rural areas (p=0.002), those who had not given birth (p=0.028), women with higher maternal age at first birth (p=0.015), postmenopausal women (p<0.001), and individuals using regular medication (p<0.001). Breast cancer patients had significantly lower levels of albumin, lymphocyte count, and HALP score (p<0.001, p=0.011, p=0.013, respectively). Smokers were found to have higher HALP scores (p=0.009). Albumin levels were higher in women under 49 years compared to those aged 50 and above (p=0.010), while hemoglobin levels were lower in women under 49 compared to those aged 50 and above (p=0.009). Additionally, individuals with diabetes mellitus had lower HALP scores compared to those without diabetes (p=0.035).
Conclusion: The study observed that women with breast cancer had lower HALP scores, calculated from their blood values at the time of diagnosis, compared to the control group. The HALP score is an easily applicable parameter for breast cancer screening, though further studies with larger sample sizes are recommended for more comprehensive results.
Keywords: Breast Cancer, HALP score, Risk factors