Bebek semptom kontrol listesi'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the infant toddler symptom checklist
Yazar: ESRA AKMAN AYİDAĞA
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YÜRÜMEZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Ülkemizde ebeveynlerin, küçük bebeklerde dil becerilerini ve iletişim davranışlarını bildirme becerisini dikkate alan az sayıda tarama aracı bulunmaktadır. Bebek Semptom Kontrol Listesi (BSKL), 6-24 ay arası çocuklar için iletişim değerlendirmesinin gerekip gerekmediğine karar vermek amacıyla oluşturulmuş rutin gelişimsel taramanın ilk adımıdır. Dil becerilerini ve iletişim davranışlarını belirleme amacı ile geliştirilmiş; 7 faktörden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu ölçek duygu ve göz teması kullanımı, iletişim kullanımı, jestlerin kullanımı, seslerin kullanımı, kelimelerin kullanımı, sözcükleri anlamak ve nesnelerin kullanımı olmak üzere daha erken dönemde ve doğru tanımlama vaat eden dil belirleyicilerini ölçmektedir. Birçok dilde iyi psikometrik özelliklere sahip olan BSKL bebeklerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BSKL'nin Türkçe formatının iç tutarlılığını, test tekrar test güvenirliğini, yapı geçerliğini ve ölçüt geçerliğini değerlendirerek Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Ayrıca hem 'risk altındaki' bebeklerin belirlenmesi hem de dil ve iletişim gecikmesi tanısını desteklemek için kullanılması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Kesitsel nitelikteki çalışmamızın örneklemini 8-16 ay aralığındaki 350 bebek oluşturdu. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri Formu, Türkçe İletişim Gelişimi Envanteri-I (TİGE-I) ve BSKL kullanıldı. BSKL'nin test tekrar test tutarlılığı ölçümü için ölçeklerin doldurulmasından 30 (±10) gün sonra rastgele 30 bebek aynı ebeveyn tarafından yeniden BSKL ile değerlendirildi. BSKL'nin geçerliği ve güvenilirliğinin değerlendirilmesinde, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach alfa, madde silindiğinde Cronbach alfa ve madde toplam korelasyon değerleri ile, yapı geçerliliği doğrulayıcı faktör analiz yöntemi ile, ölçüt geçerliği ve test tekrar test güvenirliği Pearson korelasyon yöntemi ile hesaplandı.
Bulgular: Güvenirlik bulguları incelendiğinde Cronbach alfa değeri 0.917 olarak bulundu. İletişim, ifade edici dil ve sembolik alt ölçekleri için Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0.864, 0.693 ve 0.820 olarak saptandı. Test tekrar test tutarlılığı ölçümü amacı ile 30 bebek 30 (±10) gün ara ile değerlendirildi. İletişim, ifade edici dil ve sembolik alt ölçek puanlarının Pearson korelasyon katsayıları sırasıyla 0.600, 0.656 ve 0.734 olarak saptandı. Geçerlik kapsamı içinde, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği incelendi. Yapı geçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapısal eşitlik modellemesi yoluyla doğrulayıcı faktör analizi yapıldı. Ölçüt geçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile BSKL iletişim, ifade edici dil ve sembolik alt ölçek puanları TİGE-I puanları ile karşılaştırıldı, genellikle anlamlı ve yüksek düzeyde korelasyon bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular BSKL'nin geçerli ve güvenilir olduğu konusunda açık kanıtlar sağlamıştır. BSKL standardize ölçüm aracı özelliklerini taşımaktadır. BSKL'nin dil ve iletişim gelişimi bozuklukları alanında yapılan çalışmalara ve klinik uygulamaya katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Few screening tools in Turkey take into account parents' ability to report language skills and communication behaviours in young infants. Infant Toddler Symptom Checklist (ITC) is the first step of routine developmental screening to decide whether a communication assessment is needed for children aged 6-24 months. It is a valid and reliable scale consisting of 7 factors developed to determine language skills and communication behaviours. This scale measures language markers that promise early and accurate identification, including use of emotion and eye contact, use of communication, use of gestures, use of sounds, use of words, comprehension of words, and use of objects. ITC, which has good psychometric properties in many languages, is widely used in infants. The aim of this study was to conduct a Turkish validity and reliability study of the Turkish version of the ITC by evaluating its internal consistency, test-retest reliability, construct validity and criterion validity. In addition, it is aimed to identify infants' 'at risk' in the early years and to use it to support the diagnosis of language and communication delay.
Method: The sample of our cross-sectional study consisted of 350 infants aged 8-16 months in Turkey. Sociodemographic Data Form, MacArthur Bates Communicative Development Inventory (MB-CDI) and ITC were used as data collection tools. For test-retest consistency measurement, 30 (±10) days after applying the scales, 30 randomly selected infants were re-evaluated by the same parents using the ITC. In the evaluation of the validity and reliability of the ITC, the internal consistency of the scale was calculated by Cronbach's alpha, Cronbach's alpha when items were deleted and item-total correlation values, construct validity was calculated by confirmatory factor analysis method, criterion validity and test-retest reliability were calculated by Pearson correlation method.
Results: When the reliability findings were analysed, Cronbach's alpha value was found to be 0.917. Cronbach alpha values for communication, expressive language and symbolic subscales were 0.864, 0.693 and 0.820, respectively. To measure test-retest consistency, 30 infants were evaluated at 30 (±10) day intervals. Pearson correlation coefficients of communication, expressive language and symbolic subscale scores were calculated as 0.600, 0.656 and 0.734, respectively. Within the scope of validity, construct validity and criterion validity were analysed. Confirmatory factor analysis was performed through structural equation modelling to assess construct validity. To evaluate criterion validity, the communication, expressive language and symbolic subscale scores of the ITC were compared with the scores of the MB-CDI. Generally, significant and high correlations were found.
Conclusion: The findings of our study provided clear evidence that the ITC is valid and reliable. ITC has the characteristics of a standardised measurement tool. It is thought that the ITC will contribute to studies in the field of language and communication development disorders and clinical practice.