Statik elektriğin yaratacağı tehlikelerin tespiti ve çözümleri
Detection and solutions to the hazardous of static electric
Yazar: ŞEBNEM TONKA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Elektrostatik deşarj = Electrostatic discharge ; Elektrostatik yükleme = Electrostatic loading ; Uluslararası standartlar = International standarts

Özet:
Statik elektrik endüstride de gizli bir tehlikedir. Statik elektrikten kaynaklanan
tüm kazalar aniden ve sinsice meydana gelmiştir. Özellikle de yanıcı malzemelerle
uğraşılan sektörlerde, statik elektrik; patlamalara, yangınlara dolayısıyla can ve mal
kaybına yol açan kazalara neden olmaktadır. Dünyada meydana gelen ses getirmiş büyük
kazalar şunlardır:
Güneybatı Fransa' da bir silo, Tayland' da bir boya fabrikası, Kanada'
da fiberglas imalatı yapan bir fabrika, Des Moines' de portatif tank dolum tesisinde
dolum işlemi esnasında tankların patlaması, Norveç Vaksdal' da 500 m3 lük mısır
nişastası silosunda meydana gelen toz patlaması, Amerika Teksas' ta Barton Solüsyon
tesisinde, yakıt tanklarının patlaması örnek olarak gösterilebilir. Petrol istasyonlarında,
yakıt ikmali sırasında statik elektrikten doğan binlerce patlama olmuştur.
Avrupa Birliği üye ülkelerinde statik elektrik kazalarını önlemek amaçlı olarak
CENELEC CLC/TR 50404 ve IEC 60079, Amerika Birleşik Devletlerinde ise NFPA-77
standartları kullanılmakta ve çalışmalar esnasında bu standartlar çerçevesinde gerekli
önlemler alınmaktadır. Ancak Türkiye' de statik elektrik ile alakalı herhangi bir standart
olmadığı gibi konu ile alakalı olarak yapılmış bir çalışma da bulunmamaktadır.
Bu tez, statik elektriğin doğasını kavramak için gerekli araştırmalar yapılmış,
statik elektrikten kaynaklanacak tehlikeleri tanımlanmış, dünyada uygulanan standartlar
ışığında tehlikelerin kontrol teknikleri ve kontrol kuralları hakkında bilgi verilerek statik
elektrik tehlikelerini önlemeyi hedeflemiştir.

Abstract:
Static Electricity is a potential danger in industry. Every accident occured by
statical electricity became slily. Statical electricity causes accidents which causes loss of
life and property especially in the sectors that deal with inflammable matters. Followings
are barnburner accidents happened in the World:
Explosions in a silo in the South of France, in a paint factory in Thailand, in a fiber
glass factory in Canada, in a mobil tank factory in Des Moines, in a starch dust tank
Vaksdal, Norway, in a solvent tank farm Barton Solution facility in Texas, America can
be shown as examples. In gasoline stations there have been thousands of explosions in
fuel delivery caused by statical electricity.
European union member countries use CENELEC CLC/TR 50404 and IEC 60079
and United States use NFPA-77 as standards about statical electricity and there are many
precautions within this scope. As there is no standard about statical electricity in Turkey,
there isn't any study case about it either.
The technical documentation is recommended here, systems, methods or superior
quality, durability, fire resistance, is designed to prevent the use without. Labor standards
NFPA77 with static electricity is based on the American fire circle.