Isophya sikorai (Orthoptera:Phaneropterinae)'de zamana bağlı olarak erkeğin spermatofor içeriğinin değişimi üzerine bir çalışma
A study on male?s spermatophore contents changing depens on time at Isophya sikorai (Orthoptera:Phaneropterinae)
Yazar: RİHAN OKTAY
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SEVGİLİ ; DOÇ. DR. SEYİT AHMET OYMAK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Birçok çalıçekirgesi türlerinde erkek bireyler çiftleşme boyunca dişiye yenilebilir bir düğün hediyesi sunmaktadırlar. Bu hediye çeşitlerinden birisi de spermatofordur. Bu düğün hediyesi, sperm içermeyen spermatoflaks ve sperm içeren ampulla olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Dişi çiftleşme sonrasında spermatoforu spermatoflakstan başlayarak yer. Erkek tarafından meydana getirilen spermatoforun neden yapıldığına dair iki farklı hipotez bulunmaktadır. Bunlardan birincisi; sperm transferini korumaya yönelik bir hipotez olduğu, ikincisi ise; ebeveyn yatırımı hipotezidir. Çalıçekirgelerinde dişiler genellikle birden fazla erkekle çiftleşirler ve bu durum dişinin spermatekasında birden fazla erkeğe ait sperm olmasına neden olur, bu da sperm rekabetini meydana getirmektedir. Erkek çalıçekirgelerinde bu durum birçok stratejik davranışın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Artan spermatoflaks ve ampulla yatırımı bunun bir göstergesidir. Spermatoflaks ve ampulla arasındaki pozitif ilişki spermatoforun birincil görevinin sperm transferini garantiye almak olduğunu desteklemektedir. Bu çalışmada Isophya sikorai türüne ait erkeklerde aynı bireyin 6 kere çiftleşmesi sağlanarak, her bir çiftleşmede erkek ve dişi ağırlıklarının zamanla değişimi ve bu ağırlıkların spermatofor yapımına olan etkileri belirlenmiştir. Ayrıca erkeğin ürettiği spermatoforun 6 çiftleşme boyunca ağırlığının ve içeriğinin değişimi incelenmiştir. Erkek ağırlığı ile spermatofor ağırlığı arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Spermatofor, spermatoflaks ve ampulla ağırlığının ve sperm sayısının zamanla ve çiftleşme sayısına bağlı olarak beşinci çiftleşmeye kadar arttığı, altıncı çiftleşmede azaldığı belirlenmiştir. Spermatoflaks ve ampulla arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak yaptığımız bu çalışma, spermatoflaks ve ampulla arasında saptadığımız pozitif ilişki nedeniyle, spermatoforun asıl görevinin sperm transferini korumaya yönelik olduğu hipotezini desteklemektedir.ANAHTAR KELİMELER: Orthoptera, Isophya sikorai, spermatofor, ampulla, sperm sayısı

Abstract:
At many bushcrickets have submitting species, males a wedding gift to females during mating. One of these gift types is spermatophore. This wedding present is formed from two parts; one spermatophylax which do not consist sperm and ampulla which consists sperm. After mating, female eats spermatophore starting from spermatophylax. There are two hypothesis concerning spermatophore, which is formed by male, that it is made from what. One of these hypothesises are related with protection of sperm transfer, and second one is parent investment hypothesis. At bushcrickets, females generally mate with more than one male and this causes existing of sperm at female`s spermatheca to be more than one male`s sperm and this effectuate sperm competition. This has caused many strategic behaviors at male bushcrickets. Increasing spermatophylax and ampulla investment is an indicator of this condition. Positive relation between spermatophylax and ampulla supports that spermatophore`s initial main duty is insuring transfer of sperm. In this study, weight changing of male and female and effects of this change onto producing of spermatophore has been determined by providing males belonging to Isophya sikorai genus to mate 6 times. Besides, weight and content changes of spermatophore, which have been produced by male, have been examined during 6 matings. It has been determined a positive relation between male weight and spermatophore weight. It has been determined that weight and quantity of spermatophore, spermatophylax and ampulla is increasing in time and by depending on quantity of mating till fifth mating and it has decreased at sixth mating. A positive relation between spermatophylax and ampulla has been stated. As a result, our detection of positive relation between spermatophylax and ampulla are supporting the hypothesis that the main duty of spermatophore is for protection transfer of sperm.KEY WORDS: Orthoptera, Isophya sikorai, spermatophore, ampulla, sperm quantity