Çokkültürcü yaklaşımlar üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative analysis on multi̇cultural approaches
Yazar: PINAR KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Siyasi hayat = Political life ; Ulus-devlet = Nation-state ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Çağdaş siyasal teori içerisindeki önemli tartışma alanlarından biri olan çokkültürcülük ilk olarak çokkültürlülüğü teşvik eden bir politika olarak 1960'ların sonlarında ortaya çıkmasına karşın özellikle 1990'larda popüler hale gelmiştir. Çokkültürcülüğün temel öznesi olan etno-kültürel grupların kimliklerinin ve kültürlerinin tanınması talepleri bu dönemde yoğunlaşmıştır. Tezin amacı bu durumun nedenlerini ortaya koymakla birlikte uygulamada çokkültürcülüğün bir ulus-devlet içerisinde gerçekleşmesinin ne kadar mümkün olduğu ve ülkelerin çokkültürcülüğü ne kadar benimsediği sorularına yanıt bulmaktır. Çokkültürcülüğün tanımı ve tarihsel gelişimine yer verildikten sonra öncelikle çokkültürcülüğün bir ulus-devlet içerisinde gerçekleşebileceğini savunan komüniteryan, liberal ve post-kolonyal şeklinde üç farklı çokkültürcülük modeli ele alınmıştır. Çokkültürcülüğün en önemli isimlerinden biri olan Will Kymlicka ulus-devlet fikri ile uyumlu bir çokkültürcülük teorisi ortaya koymuştur. Uygulamada çokkültürcülüğün incelenmesinde ihtiyaç duyulan kavramsal çerçeve ve etno-kültürel grupların sınıflandırılmasında Kymlicka'nın çokkültürcülük teorisinden yararlanılmıştır.  Farklı etno-kültürel gruplar için ülkelerdeki çokkültürcülük uygulamalarının değerlendirilmesinde ise Keith Banting ve Will Kymlicka'nın oluşturmuş olduğu Çokkültürcülük Politikası Endeksi'nden yararlanılmıştır. Kymlicka'ya göre etno-kültürel gruplar ulusal azınlıklar (ulus-altı azınlıklar ve yerli halklar), göçmen gruplar, metikler, Afro-Amerikalılar ve etno-dini azınlıklardır. Bu gruplar arasında net bir çizgi olduğunu söylemek zordur. Ancak farklı ülkelerde söz konusu azınlıklara yönelik çokkültürcülük politikalarını inceleyip bir karşılaştırma yapabilmek için böyle bir sınıflandırmaya ihtiyaç duyulmuştur. Afro-Amerikalılar, onlara yönelik uygulamalar Amerika Birleşik Devletleri özelinde olduğu için ve farklı ülkelerle karşılaştırma yapılamayacağı için bu tezin kapsamı dışında bırakılmıştır. Çokkültürcülük Politikası Endeksi aracılığıyla her gruba ilişkin uygun ülkeler seçilerek karşılaştırma yapılmış ve bunun sonucunda çokkültürcülüğün tam olarak uygulandığına dair bir model teşkil edecek ülke bulunmadığı görülmüştür. Bununla birlikte bu endeks hem çokkültürcülüğün nasıl benimseneceğine dair ülkelere bir yol göstermekte hem de uygulama örneklerine bakıldığında bir ulus-devlet içerisinde endekse bağlı kriterlerin yerine getirilebildiği görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Çağdaş Siyasal Teori, Çokkültürcülük, Kültür, Kimlik, Ulus-Devlet, Etno-Kültürel Gruplar, Çokkültürcülük Politikası Endeksi

Abstract:
Multiculturalism, one of the most important areas of debate in contemporary political theory, was firstly introduced in the late 1960s as a policy to promote multiculturalism, but since 1990s it has become popular with the politics of identity. Demands for the recognition of the identities and cultures of ethno-cultural groups, the main subject of multiculturalism, have intensified in this period. The aim of the thesis is to find out ans answer to questions of how possible the realisation of multiculturalism in a nation-state and how countries adopt multiculturalism, to find out the reasons fort his situation as well. After the definition and the historical development of multiculturalism is given to place, three different multiculturalism models as communist, liberal and post-colonialism, which assert that multiculturalism can take place within a nation-state, are discussed. Will Kymlicka, one of the most important names of multiculturalism, has put forward a theory of multiculturalism compatible with the idea of nation-state. Kymlicka's multiculturalism theory was used for the classification of ethno-cultural groups and the required conceptual framework in the examination of multiculturalism in the practice. Multicultural Policy Index created by Keith Banting and Will Kymlicka was used in the evaluation of multiculturalism practices for different ethno-cultural groups in the countries. According to Kymlicka, ethno-cultural groups are national minorities (sub-national minorities and indigenous peoples), immigrant groups, metics, African-Americans and ethno-religious minorities. It is difficult to say that there is a clear line between these groups. However, in different countries, such a classification was needed to examine and compare the multiculturalist policies towards the minorities. Since African-Americans are specific to the United States and cannot be compared to different countries, they are excluded from the scope of this thesis. Selected the appropriate countries for each group the comparison was done through Multiculturalism Index and as a result of this, there is no country to be a model for the full implementation of multiculturalism. At the same time, this index shows both a way to countries on how to adopt multiculturalism, and looking the examples of practice it is seen that the criteria belonging to the index can be fulfill within a nation-state.
Keywords: Modern Political Theory, Multiculturalism, Culture, Identity, Nation-State, Etno-Cultural Groups, Multiculturalism Policy Index