Tasarım kavramı ve tasarım değerlemesi
The concept of design and design valuation
Yazar: REYYAN PINAR SÖZBİLEN
Danışman: PROF. DR. HÜDAYİM BAŞAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Tasarım değerleme kavramı, tasarımın girmiş olduğu her alanda, söz konusu tasarıma ait bir maddi değer belirlenmesine olanak sağlamaktadır. Dünyada yeni yeni yaygınlaşmaya başlamış ve her geçen gün önemi artmaktadır. Genel olarak fikri mülkiyet değerleme ana başlığı altında işlendiği kaynaklarda yer almaktadır. Tasarım değerleme, ürünlerin dış görünüşlerinde yer alan şekil, desen, çizgi ve renk gibi özelliklerin nasıl bir değer yarattığı ile ilgilenmektedir. Hazırlanan değerleme raporunda kullanılan yöntem, veriler ve değerlemenin sonucu detaylı bir şekilde işlenir. Üç temel değerleme yöntemi mevcuttur: maliyet tabanlı değerleme yöntemi, pazar tabanlı değerleme yöntemi, gelir tabanlı değerleme yöntemi. Bu ana başlıklar altında alt yöntemler de bulunmaktadır. Her yöntemin avantaj ve dezavantajları bulunur. Hangi yöntemin uygulanarak değerlemenin yapılacağına mevcut veriler göz önünde bulundurularak karar verilmekte ve bu veriler tasarımın değerini etkilediğinden farklı yöntemler farklı sonuçlar verebilmektedir. Bu yöntemler arasında en çok tercih edilen yöntem gelir tabanlı değerleme yöntemi olup, gelir tabanlı değerleme yönteminde kullanılan tüm veriler açıklanırken gelecek riskler de göz önünde bulundurulur. Bu çalışmada, tasarım değerlemesi, değerleme yöntemleri incelenmiş; değerleme raporunun nasıl olabileceğinden bahsedilmiş, örnek değerleme raporu oluşturulmuştur. Gelecek yapılacak çalışmalar ve tasarım değerleme işlemleri için bir örnek olması amaçlanmıştır.

Abstract:
The concept of design valuation allows the determination of a financial value of the design every field in which the design has entered. It has just started to become widespread in the world and its importance is increasing day by day. In general, it is included in the sources where it is processed under the main title of intellectual property valuation. Design valuation is concerned with how features such as shape, pattern, line and colour in the external appearance of products create value. The method, data and the result of the valuation used in the prepared valuation report are processed in detail. There are three basic valuation methods: cost-based valuation method, market-based valuation method, income-based valuation method. There are also sub-methods under these main headings. Each method has advantages and disadvantages. Which method will be used for valuation is decided by taking into account the available data, and different methods may yield different results as these data affect the value of the design. Among these methods, the most preferred method is the income-based valuation method, and future risks are also taken into account while explaining all the data used in the income-based valuation method. In this study, design valuation and valuation methods are examined; It was mentioned how the valuation report could be, and a sample valuation report was created. It is intended to be an example for future studies and design valuation processes.