Kurumsal sosyal sorumluluk raporlarında sektör - STK iş birliklerinin analizi
Analysis of sector - NGO collaborations in corporate social responsibility reports
Yazar: HATİCE YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SİBEL HOŞTUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Entegre raporlama = Integrated reporting ; Eğitim dernekleri = Education associations ; Gönüllü raporlama = Voluntary reporting ; Kamu-sivil toplum kuruluşu iş birliği = Public-non-governmental organization cooperation ; Kurumsal raporlama = Corporate reporting ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Sektörel dernekler = Sectoral associations ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
ÖZET
Günümüzde şeffaflık ve hesap verilebilirliğin gündeme girmesiyle şirketlerin sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk çalışmaları büyük bir önem kazanmıştır. Sosyal sorumluluk çalışmaları gönüllülük esasına dayansa da, şirketlerin bu çalışmaları ve iş birliklerini açıklamaları kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmaları yayınlamak için ise kurumsal sosyal sorumluluk raporları önemli bir araç haline gelmiştir.
Bu tezin amacı, şirketlerin yürüttükleri sosyal sorumluluk projelerindeki STK iş birliklerini tespit ederek, sektör - STK iş birliklerine açıklık getirmektir.  Bunun için BİST 100'de listelenen şirketlerin kendi resmi web sitelerindeki yayınladıkları kurumsal sosyal sorumluluk raporları içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. 
Çalışmada 61 şirket 15 sektörde gruplanmış ve STK iş birlikleri sektörel farklılıklara göre analiz edilmiştir. Yayınlanan raporların %39'u entegre faaliyet raporu, %61 ise sürdürülebilirlik raporu adı altında yayınlanırken, bankacılık sektörü ve holdingler/yatırım şirketleri rapor yayınlama konusunda öne çıkan sektörler olmuştur. Düşük rapor temsilleriyle ise elektrik, gaz ve su sektörü, imalat sektörü ve gıda, içecek ve tütün sektörleri bulgulanmıştır. 
Ulusal dernekler, global/yabancı STK'lar ile vakıflarla yapılan iş birlikleri, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk projelerinin önemli aktörleridir. Raporlarda ifade edilen 695 STK ile toplam 1597 iş birliği tespit edilmiştir. En fazla iş birliği yapılan STK'lar arasında ulusal dernekler (%32), global/yabancı STK'lar (%24), ulusal vakıflar (%13) ve ticari odalar (%10) bulgulanmıştır. En az iş birlikleri ise federasyon, komiteler, sendikalar (%3) ile araştırma kuruluşlarıyla (%2) yapılmıştır. Ulusal derneklerle iş birliklerinde Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, Türkiye Yatırımcı İlişkileri Derneği ile Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği önde gelen dernekler olmuştur. 
Raporlamanın elektrik, gaz ve su sektörü gibi yetersiz olduğu sektörlerde, sürdürülebilirlik raporlaması için standartlar belirlenmeli ve eğitim programlarıyla rehberlik sağlanmalıdır. Bu uygulamalar, şirketlerin rapor yayınlama durumlarını artırabilir, konuya daha sistematik ve kapsamlı bir şekilde hazırlanmalarına yardımcı olabilir. Sürdürülebilirlik raporlamasının zorunlu hale getirilmesi ve yasal düzenlemelerle desteklenmesi, raporların daha düzenli ve erişilebilir olmasını sağlayabilir. 
Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Kurumsal Sosyal Sorumluluk Raporları, Sürdürülebilirlik Raporları, İçerik Analizi, Sivil Toplum Kuruluşları.

Abstract:
Today, with transparency and accountability on the agenda,  sustainability and social responsibility activities of companies have gained significant importance. Although social responsibility initiatives are based on voluntarism, it has become inevitable for companies to disclose these activities and collaborations. Corporate social responsibility reports have thus become an important tool for publishing these efforts.
The aim of this thesis is to identify the NGO collaborations in social responsibility projects carried out by companies and to provide clarity on sector-NGO collaborations. To achieve this, the corporate social responsibility reports published on the official websites of companies listed in the BIST 100 were analyzed using content analysis techniques.
In the study, 61 companies were grouped into 15 sectors, and NGO collaborations were analyzed according to sectoral differences. 39% of the published reports were issued as integrated reports, while 61% were published under the name of sustainability reports. The banking sector and holding/investment companies have emerged as prominent sectors in report publication. Sectors with low reporting representation include the electricity, gas, and water sectors, the manufacturing sector, and the food, beverage, and tobacco sectors. 
Collaborations with national associations, global/foreign NGOs and foundations are important actors in sustainability and social responsibility projects. A total of 1597 collaborations were identified with 695 NGOs expressed in the reports. The most collaborated NGOs were national associations (32%), global/foreign NGOs (24%), national foundations (13%), and chambers of commerce (10%). The least collaborations were made with federations, committees, unions (3%), and research institutions (2%). The leading associations in collaborations with national associations were the Turkish Industry and Business Association, the Investor Relations Association of Turkey and the Corporate Governance Association of Turkey.
In sectors like the electricity, gas, and water where reporting is insufficient, standards should be established for sustainability reporting, and guidance should be provided through training programs. These practices can increase the frequency of companies publishing reports and help them prepare for the issue more systematically and comprehensively. Making sustainability reporting mandatory and supporting it with legal regulations can make the reports more regular and accessible.
Keywords: Corporate Social Responsibility, Corporate Social Responsibility Reporting, Sustainability Reports, Content Analysis, Non-Governmental Organizations.