Otizm spektum bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin COVİD-19 salgın sürecinde yaşadıkları güçlüklerin belirlenmesi
Determining the difficulties experienced by parents with children diagnosed with autism spectrum disorder during the COVID-19 outbreak
Yazar: EDA GÖKLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; COVID 19 = COVID 19 ; Ebeveynler = Parents ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Bu araştırma, dünya ve ülkemizi etkileyen Covid-19 salgın sürecinde Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin yaşadıkları güçlükleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden ''durum çalışması'' olarak yürütülen araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin çeşitli illerinden katılan Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocuğa sahip olan 10 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler ebeveynler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilere içerik analizi yapılarak ana tema ve alt temalar oluşturulup bulgulara ulaşılmıştır.
Çalışmanın sonucunda OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin görüşleri incelendiğinde; Covid-19 salgın sürecinde çocuklarının eğitim ve sağlık hizmetlerinden uzak kaldıklarını bu durumun çocukların tüm gelişim alanlarında olumsuz etkiler bıraktığını ifade etmişlerdir. Aynı zamanda OSB tanılı çocukların bu süreçte uzaktan eğitimden yeterli düzeyde verim alamadıkları, günlük rutinlerinin değişimine bağlı olarak çeşitli davranış problemleri sergiledikleri ve bu konuda ebeveynlerin desteğe ihtiyaç duydukları vurgulanmıştır. Salgın sürecinde ebeveynler; çocuklarının uyku ve beslenme düzenlerinin bozulduğunu ve fiziksel aktivitelerden uzak kaldıkları yönünde görüş belirtmişlerdir. Covid-19 salgın sürecinin OSB tanılı çocuğa sahip ailelerde sosyal, ekonomik, psikolojik etkileri olduğu; aile içi dinamikleri değiştirdiği ve bu durumundan kaynaklı ailelerin psikolojik ve ekonomik desteğe ihtiyaç duydukları araştırmada ortaya çıkan sonuçlar arasındadır. Araştırmaya katılan ebeveynlerden bazılarının salgın sürecinde karşılaşılan güçlüklere rağmen aile içi dayanışmanın arttığını ifade etmiş olmaları araştırmanın çarpıcı bir sonucu oluşturmuştur.  
Araştırmaya katılan ebeveynler Covid-19 salgın sürecinin etkilerini azaltmaya yönelik çocuklarına yönelik sunulan eğitim saatlerinin arttırılması, alternatif destek eğitim hizmetlerinden yararlanılması, ekonomik desteğin sağlanması ve OSB tanısı olan çocuklara yönelik toplumsal hassasiyetin geliştirilmesi konusunda önerilerde bulunmuşlardır.

Abstract:
This research aims to identify the difficulties experienced by parents with children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) during the Covid-19 epidemic that affects the world and our country. The working group of the research, conducted as a 'case study' from qualitative research methods, consists of 10 parents who have children diagnosed with Autism Spectrum Disorder who participate in various provinces of Turkey. Data obtained in the study was collected through semi-structured interviews with parents. By analyzing the content of the data obtained from the interviews, the main theme and sub-themes were created and the findings were reached.
As a result of the study, the opinions of parents with children diagnosed with ASD were examined; they stated that during the Covid-19 epidemic, their children remained away from education and health services, which had negative effects on all areas of children's development. At the same time, it was emphasized that children diagnosed with ASD do not get a sufficient level of efficiency from distance education in this process, exhibit various behavioral problems depending on the change in their daily routine, and parents need support in this regard. During the outbreak, parents stated that their children's sleep and eating patterns were impaired and that they remained away from physical activities. Covid-19 epidemic process has social, economic, psychological effects in families with children diagnosed with ASD; it changes the internal dynamics and families caused by this condition need psychological and economic support among the results revealed in the study. A striking result of the study was that some of the parents who participated in the study expressed increased family solidarity despite the difficulties encountered in the epidemic process.
Parents involved in the study made recommendations on increasing the educational hours offered to their children to reduce the effects of the Covid-19 epidemic, using alternative support educational services, providing economic support, and improving social sensitivity for children diagnosed with ASD.