Finansal raporlardaki hata ve hilelerin önlenmesinde ve ortaya çıkarılmasında etkili olan faktörler: TRC ile TR1 bölgelerinde bir araştırma
Effective factors in the prevention and revealing of errors and frauds in financial reports: A research in TRC and TR1 regions
Yazar: CAHİT ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. CUMA ERCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, TRC ve TR1 bölgelerinde faaliyet gösteren bağımsız denetçilerin, finansal raporlardaki hata ve hileye karşı "Sorumluluk Algısı" düzeylerini ölçmek, düzenleyici kuruluşlar tarafından alınan önlemler kapsamında "Rotasyon Algılarını" ölçmek ve bağımsız denetçilerin hata ve hileye karşı "Meslek Etiği Algılarını" ölçerek bölgesel farklılıkları ortaya çıkarmaktır. Bu kapsamda, TRC ve TR1 bölgelerinin demografik, kültürel, toplumsal ve ekonomik faktörlerinin finansal raporlardaki hata ve hileyi etkileyip etkilemediği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bölgelerde faaliyet gösteren bağımsız denetçilerin, en çok tespit ettikleri hata ve hile türlerinin belirlenmesi, hata ve hileyi ortaya çıkarmada en çok kullandıkları denetim tekniklerinin ve en önemli denetim araçlarının belirlenmesi, işletmelerde üst yönetimi ve çalışanları hileye sevk eden faktörlerin belirlenmesi ve bu konuda bölgesel farklılıkları ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. İstatistiki bölge birimleri sınıflandırması (İBBS) kapsamında bağımsız denetçilerin karşılaştırılması, denetim farklılıklarını ve denetçilerin bölgesel olarak denetim riskini ortaya çıkararak, denetçilerin bu kapsamda bölgeleri değerlendirmelerine, hata ve hileleri ortaya çıkarmada daha kullanışlı araçlar ve denetim tekniklerini kullanmalarına yardımcı olacaktır. Çalışma kapsamında kullanılan veriler haziran ve aralık 2021 tarihleri arasında anket formu ile 567 kişiden elde edilmiştir. Elde edilen veri setleri t testi, mann whitney u testi ve tek yönlü varyans analizi ANOVA ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, bölgeler (TRC – TR1) kapsamında, bağımsız denetçilerin rotasyon algıları arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca fiili denetim yapan ve fiili denetim yapmayan bağımsız denetçilerin sorumluluk algıları arasında anlamlı farklılık olduğu ve demografik özellikler kapsamında bağımsız denetçilerin Sorumluluk, Rotasyon ve Meslek Etiği Algılarının değiştiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to measure the "Perception of Responsibility" against error and fraud in financial reports of independent auditors operating in TRC and TR1 regions, to measure "Rotation Perceptions" within the scope of measures taken by regulatory institutions, and by measuring "Professional Ethics Perceptions" of independent auditors against error and fraud. revealing regional differences. In this context, it will be tried to reveal whether the demographic, cultural, social and economic factors in the TRC and TR1 regions affect the error and fraud in financial reports. In addition, determining the types of error and fraud that the independent auditors operating in the regions most detect, determining the most important audit techniques and the most important audit tools in revealing the error and fraud, determining the factors that lead the senior management and employees to cheat in the enterprises and revealing the regional differences in this regard. is intended to be removed. Comparing the independent auditors within the scope of NUTS will reveal the audit differences and the audit risk of the auditors regionally, helping the auditors to evaluate the regions in this context and to use more useful tools and audit techniques in detecting errors and frauds. The data used in the study were obtained from 567 people with a questionnaire between June and December 2021. Obtained data sets were analyzed with t test, Mann Whitney U test and one-way analysis of variance ANOVA. As a result of the analysis, it was determined that there is a significant difference between the rotation perceptions of the independent auditors within the scope of the regions (TRC – TR1). In addition, it has been determined that there is a significant difference between the responsibility perceptions of the independent auditors who actively audit and those who do not, and that the Responsibility, Rotation and Professional Ethics Perceptions of the independent auditors change within the scope of demographic characteristics.