Madde kullanım bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ya da her iki bozukluğa birden sahip olan ergenlerde madde kullanım özellikleri, çocukluk çağı travmaları ve algılanan sosyal desteğin değerlendirilmesi
Evaluating substance use characteristics, childhood trauma and perceived social support among the adolescents with substance use disorder, attention deficit hyperactivity disorder or the adolescents who have both disorders
Yazar: İ. ETHEM OVALI
Danışman: DR. ARZU ÇİFTÇİ DEMİRCİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Sosyal destek = Social support ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Uyuşturucu maddeler =

Özet:
Amaç: Madde kullanım bozukluğu (MKB) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocuk/ergende fiziksel, ruhsal, sosyal kayıplara yol açar, aile ve sosyal ilişkilerini bozar, akademik performansta düşüşe neden olur. Çalışmamızın amacı, MKB olan erkek ergenlerde DEHB?nun sıklığını, madde kullanım özelliklerini araştırmak, DEHB olan ergenler ile çocukluk çağı travmaları ve algıladıkları sosyal desteklerini karşılaştırmaktır. 
Yöntem: Çalışma Bakırköy Ruh Sağlığı Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk-Ergen Madde-Alkol Tedavi Merkezi (ÇEMATEM) polikliniğine başvuran 100 hasta ve ebeveynleri, çocuk-ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran madde kullanımı olmayan 50 hasta ve ebeveynleri ile gerçekleştirildi. Çalışmayı kabul eden hastalara Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Soru Listesi, Algılanan Aile-Arkadaş Desteği Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, ÇEMATEM?de ek olarak Sigara-Alkol-Madde Kullanım Yaygınlığı Anketi ve Madde Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi, ebeveynlerine Çocuk ve Ergenlerde Davranış Bozuklukları için DSM-IV?e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği uygulandı. 
Bulgular: ÇEMATEM?de 100 MKB olan hastanın 48?inde DEHB saptandı. 52 MKB, 48 MKB+DEHB, 50 DEHB olan hastadan MKB, MKB+DEHB gruplarının daha fazla eğitimlerini terk ettiği, evden kaçma, intihar girişimi, gasp-hırsızlık suçunun daha fazla olduğu, ebeveyn eğitim seviyesinin DEHB grubunda yüksek olduğu, en düşük gelir düzeyinin MKB grubunda olduğu, MKB+DEHB, MKB gruplarının kardeş sayısının fazla olduğu bulundu. MKB+DEHB grubunun sigara ve madde kullanımına daha erken yaşta başladığı, kokain maddesini daha çok sayıda denedikleri, madde ile ilişkili daha ciddi problemler yaşadıkları, bağımlılık şiddetlerinin fazla olduğu, MKB+DEHB grubunda uçucu maddelerin, MKB grubunda eroinin düzenli kullanıldığı saptandı. MKB grubunun duygusal ihmale, MKB+DEHB grubunun fiziksel ve cinsel istismara, madde kullanan grupların daha fazla travmaya maruz kaldıkları, algılanan aile/sosyal destekte gruplar arasında algılanan arkadaş desteği dışında fark olmadığı, DEHB grubunun algıladığı arkadaş desteğinin daha fazla olduğu saptandı.
Sonuç: MKB?nda DEHB sık bulunmuştur. Madde kullanan çocuklarda okul kaybı, suç işleme, kendine zarar verme sık saptanmıştır. DEHB ile birlikte kardeş sayısının çokluğu, ebeveyn eğitim seviyesinin düşüklüğü, duygusal ihmale uğramak MKB için risk etkenleridir. DEHB olanlar erken yaşta maddeye başlamıştır, madde kullanımı ile ilgili sorunları fazla ve şiddetlidir. DEHB?nun erken tanınması-tedavisi, aile eğitimi-desteklenmesi MKB gelişmesinin önlenmesinde önemlidir.

Abstract:
Aim: Substance use disorder (SUD) and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) leads physical, mental, social losses, damage to social and family relationships, decline in academic performance on children/adolescents. The purpose of this study is to investigate characteristics of substance use and the prevalence of ADHD in male adolescents with SUD and to compare the adolescents with ADHD and without SUD to childhood traumas and their perceived social support.
Method: The study was performed on 100 male patients who administered to Bakırköy Psychiatric and Neurological Diseases Training and Research Hospital, Child and Adolescent Substance-Alcohol Treatment Center (ÇEMATEM) outpatient clinic with their parents and on 50 male patients, who administered to Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic with their parents, with no history of substance use. ?Sociodemographic Information Form?, ?Childhood Trauma Questionnaire?, ?Perceived Support Scale from Family-Friends? and ?The Multidimensional Scale of Perceived Social Support? were performed to the patients, ?Tobacco, Alcohol and Substance Use Prevalence Survey? and ?Drug Use Disorders Identification Test? were also performed to the patients who administered to ÇEMATEM and ?DSM-IV Based Child and Adolescent Behavior Disorders Screening and Rating Scale? was performed to the parents of patients who agreed to participate in the study.
Findings: Among 100 SUD patients at ÇEMATEM, 48 were diagnosed with ADHD.  Patients of 52 SUD, 48 SUD+ADHD, 50 ADHD,  SUD, SUD+ADHD has higher rates of dropping out of school, leaving home, higher number of suicide attempts and crime of robbery and burglary, the parents of ADHD group had a higher level of education, SUD group has the lowest income level, SUD+ADHD and SUD groups has higher number of siblings. SUD+ADHD group began to use tobacco and substance at an earlier age, tried cocain more times, had more serious problems related to substance use and the severity of their addiction was higher, SUD+ADHD was using inhalants, SUD was using heroin regularly. SUD exposed to more emotional neglect, SUD+ADHD exposed to more physical abuse and sexual abuse, substance user groups experienced more traumas, as for the perceived family and social support there was no difference between the groups but ADHD has more perceived friend support.
Conclusion: ADHD found in a high rate with SUD. School dropout, crime, self mutilative behaviours are common among substance abuser children. ADHD with increased number of siblings, the lack of education of parents and emotional neglect are the risk factors for SUD. Individuals with ADHD has started using substance at an earlier age, they have more and severe problems related to substance use. Early diagnosis-treatment of ADHD, giving education-supporting family are important in the prevention of the development of SUD.