Benlik bilinçliliği ve kendini nesneleştirme arasındaki ilişkide beş faktör kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of five factor personelity dimensions on the relationship between self-consciousness and self-objectification
Yazar: MERVE DUYGU TÜRKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. BİROL ALVER
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, genç yetişkinlik dönemindeki bireylerin benlik bilinçliliği ile kendini nesneleştirme düzeyleri arasındaki ilişkide beş faktör kişilik özelliklerinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın katılımcı grubunu, yaşları 18-35 arasında değişen 402'si kadın 158'i erkek toplam 560 üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Benlik Bilinci Ölçeği (BBÖ), Nesneleşmiş Beden Bilinci Ölçeği (NBBÖ) ve Beş Faktör Kişilik Envanteri (BFKE) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, Bağımsız iki örneklem t testi, Tek yönlü varyans analizi (Duncan testi), Pearson korelasyon katsayısı ve PROCESS macro hesaplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda nesneleşmiş beden bilincinin "beden gözetimi" alt boyutunun benlik bilinçliliğinin "aleni benlik bilinci" ve "sosyal anksiyete" alt boyutları ile pozitif yönlü ilişkisinin olup, "özel benlik bilinçliliği" ile negatif yönlü ilişkisi bulunmuştur. Benlik bilincinin "aleni benlik bilinçliliği" ve "sosyal anksiyete" alt boyutları ile kendini nesneleştirmenin "beden utancı" alt boyutu arasında pozitif yönlü; "kontrol inancı" alt boyutu ile negatif yönlü ilişkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Ayrıca, kendini nesneleştirmenin beş faktör kişilik ölçeği alt boyutlarından nevrotiklik ile pozitif yönlü ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan aracılı model analizi sonucuna göre, benlik bilinçliliği ile kendini nesneleştirme arasında beş faktör kişilik özelliklerinden dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk, nevrotiklik ve açıklık alt boyutlarının aracı rolü bulunmamıştır.

Abstract:
The aim of the present study was to examine the mediating role of five factor personality dimensions on the relationship between self-consciousness and self-objectification. The participant group of the research consists of a total 560 collage students, 402 women and 158 men, who are between the ages of 18-35. Personal information form, Self-Consciousness Scale (SCS), Objectified Body Consciousness Scale (OBCS) and Big Five Personality Scale (BFPS) were used as data collection tool in the study. Independent two-sample t-test, one-way analysis of variance (Duncan test), Pearson correlation coefficient and PROCESS Macro calculation method were used in the analysis of the data obtained. As a result of the research, it was found that the "body surveillance" sub-dimension of self- objectification was positive associated with "public self-consciousness" and "social anxiety" sub-dimensions of self-consciousness, and it has a negative related to "private self-consciousness". There is a positive correlation between "public self-consciousness" and "social anxiety" sub-dimensions of self-consciousness and the "body shame" sub-dimension of self-objectification; It was concluded that there was a negative correlation with "control belief" sub-dimension. In Addition, it was concluded that self- objectification has a positive related to neuroticism sub-dimension of five factor personality scale. According to the results of mediated model analysis results, no mediator role was found between self-consciousness and self-objectification by the five-factor personality traits of extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness.