Sağlıklı okul öncesi çocukta ailenin çocuk besleme davranışları ile çocuk yeme alışkanlıkları ve VKI arasındaki ilişki
The relationship between parental feeding behaviors and child eating behaviors and BMI in healthy pre-school children
Yazar: NİLÜFER KIDIŞ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition

Özet:
Amaç: Okul öncesi çocukta ebeveyn çocuk besleme davranışları ile çocuk yeme davranışı arasındaki ilişkiyi ve VKI'ne etki eden faktörleri araştırmak, ebeveynin davranışları ile çocuk yeme davranışının çocuk VKI'ne etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel analitik olarak planlanan çalışmamız, İzmir ili merkezilçelerinde Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 2-5 yaş arası 800 sağlıklı çocuğun demografik özelliklerini sorgulayan anket formu ile 'Çocuk Yeme Davranışı Anketi(ÇYDA)' ve 'Çocuk Besleme Anketi (ÇBA) yüz yüze görüşme yöntemi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Veri analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak Ki-Kare, Fisher's Exact test, Spearman Korelasyon Analizi yapılmış, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çocukların %8,8'i zayıf ve %11,5'u obezdir. Çocukların %94,3'ünün anne sütü aldığı, %47,4'ünün mamayla beslendiği, %68,9'unun 4-6 ay arasında ek besine geçtiği belirlenmiştir. Çocukların çoğunluğunun (%80,1) atıştırdığı, %51,8'inde yeme problemi olduğu ve yeme problemi olanlarda %62,2 ileen sık "iştahı az" olma probleminin olduğu bulunmuştur.Çocuk zayıftan obeze doğru gittikçe anne ve baba VKI'nin arttığı, babanın eğitim durumu arttıkça zayıf, fazla kilolu, obez çocuk oranlarının azaldığı (p=0,031),mamayla beslenmenin fazla kilolu ve obezite oranlarını artırdığı belirlenmiştir.Çocukta yeme problemi olduğu belirtilen çocukların daha zayıf, yeme problemi olmadığı belirtilenlerin ise daha fazla kilolu ve obez olduğu bulunmuştur. Yapılan korelasyon incelemesinde ÇBA alt faktörlerinden algılanan çocuk (β=0.137; p<0.01)ve ebeveyn vücut ağırlığı (β=0.237; p<0.05) ile VKI arasında düşük derecede; ÇYDA alt faktörlerinden gıda heveslisi (β=0.191; p<0.01), gıdadan keyif alma (β=0.175;p<0.01) ile VKI arasında düşük derecede ve ÇYDA ile ÇBA arasında orta ve düşük derecede olmak üzere anlamlı ilişki görülmüştür.
Sonuç: Obezitenin genetik rolü yadsınamamakla birlikte çocukların sağlıklı olabilmeleri ve ileriki yaşamlarında sağlıklı yetişkinler olabilmelerinin temel koşulunun sağlıklı beslenme ortamında büyümelerine bağlı olduğu söylenebilir. Bu temel çocukluk yıllarında atılmaktadır ve okul öncesi dönem yetişkinlik için temel oluşturan pek çok alışkanlığın geliştirildiği, çocuk beslenmesine özellikle dikkat edilmesi gereken bir dönemdir.

Abstract:
Objective: It was aimed to investigate the relationship between parent child feeding behaviors and child eating behavior in preschool children and the factors
affecting VKI, and to determine the effect of parent's behavior and child eating
behavior on child VKI.
Methods: Our study, which was planned as a cross-sectional analytical study, was carried out by applying the 'Child Eating Behavior Questionnaire (CEBQ)' and'Child Feeding Questionnaire (CFQ) face-to-face interviews with a questionnaire questioning the demographic characteristics of 800 healthy children aged 2-5 who are registered to Family Health Centers in the central districts of Izmir. Data analysis were performed using the SPSS 22.0 program, Chi-Square, Fisher's Exact test, Spearman Correlation Analysis and p <0.05 was considered significant. 
Results: 8.8% of the children participating in the study are thin and 11.5% are obese. It was determined that 94.3% of the children received breast milk, 47.4% were fed with formula, 68.9% of them switched to supplementary food between 4-6 months. It was found that most of the children (80.1%) had a snack, 51.8% had eating problems, and those with eating problems had the most frequent "low appetite" problem with 62.2%. It has been determined that as the child progresses from thin to obese, the BMI of mothers and fathers increases; as the educational status of the father increases, the ratio of underweight, overweight and obese children decreases (p = 0.031); formula feeding increases the rates of overweight and obesity. It was found that children who were reported to have eating problems were thinner, and those who were reported to have no eating problems were more
overweight and obese. In the correlation analysis; for CFQ the perceived child (=0.137; p <0.01) and parent weight (= 0.237; p <0.05) and BMI were in low degree of significant associations and for CEBQ food responsiveness (β = 0.191; p <0.01), enjoyment of food (= 0.175; p <0.01) and BMI were in low degree of significant associations and also CEBQ-CFQ factors were in moderate and low degree of
significant associations.
Conclusion: Although the genetic role of obesity cannot be denied, it can be said that children's health and being healthy adults depend on growing up in a healthy eating environment. This foundation is laid in childhood, and the preschool period is a period when many habits that form the basis for adulthood are developed and special attention should be paid to child nutrition