Kent ormanlarında estetik potansiyelin belirlenmesi (İstanbul, Emirgan Korusu örneği)
Determination of aesthetic potential in urban forests (case of study at Emirgan Grove in Istanbul)
Yazar: ZEYNEP AVCIBAŞI KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN UZUN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışma kent ormanlarının görsel kalitesinin değerlendirilerek ortaya çıkarılmasında hem kullanıcı görüşleri hem de uzman değerlendirmelerini dikkate alan bir yöntem kullanarak kent ormanlarında estetik potansiyeli belirlemeyi amaçlamaktadır. Böylece ileride yapılacak olan tasarım ve planlamalara katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu tez çalışmasının ana materyalini Emirgan Korusu oluşturmaktadır. Çalışma alanı 18 örnek alana ayrılarak, örnek alanlara ait 60 adet fotoğraf üzerinden görsel kalite değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma 3 aşamada gerçekleştirilmiştir: Birinci aşama olan envanter analizi aşamasında çalışma alanının doğal ve kültürel peyzaj özellikleri değerlendirilmiştir. İkinci aşama anket çalışmalarının yapıldığı estetik potansiyelin belirlendiği aşamadır. Sıfat çiftlerinin belirlenmesi anketi, görsel peyzaj tercihlerinin belirlenmesi anketi ve görsel kalite parametrelerine ilişkin anket olmak üzere kullanıcı gruplarının beğenisine ve uzmanların değerlendirmesine dayalı 3 anket çalışması yapılmıştır. Üçüncü aşama anket sonuçlarının irdelendiği görsel kalite değerlendirme aşamasıdır.Görsel peyzaj tercihlerinin belirlenmesi anketi anlamsal farklılaşım tekniği ile hazırlanmıştır. 60 fotoğraf öğrenci, halk ve uzman`dan oluşan 3 kullanıcı grubu tarafından likert ölçeğinde (1-7) 10 sıfat çiftine dayalı olarak puanlandırılmıştır. Anket verileri üzerine Ki-Kare, korelasyon, varyans, frekans istatistik analizleri uygulanmıştır. Kullanıcı grubu anketleri ile uzman anketi sonuçları birleştirilerek örnek alanların estetik potansiyelleri belirlenmiştir. Son olarak alanlar görsel kalitelerine parametrelerine (tutarlılık, gizemlilik, doğallık, okunaklılık, komplekslilik) bağlı olarak değerlendirilmişlerdir. Sonuç olarak araştırmada kullanılan yöntemin analiz sonuçlarına dayanılarak, istatistiksel anlamda anlamlı ve daha önce yapılmış uluslararası literatürdeki çalışmaların sonuçlarını destekleyen veriler elde edilmiş ve kent ormanı planlama, tasarım ve yönetim çalışmalarına yönelik fayda sağlayacak öneriler getirilmiştir.Anahtar kelimeler: Görsel kalite değerlendirmesi, Estetik potansiyel, Anlamsal farklılaşım tekniği

Abstract:
This study aims to determine aesthetic potential of urban forests; within evaluation of visual quality by using a special method according to users? opinions as well as experts? evaluations. Thence, it aims to contribute to the further designs and plannings.. Main material of this thesis is Emirgan Grove. Study area had been divided into 18 plot areas, and evaluated within 60 different photos individually from each plot area visually. This study achieved in 3 phases. First phase is inventory analysis, where natural and cultural landscape properties of the study area evaluated. Second phase is to determine aesthetic potential by survey method. There were 3 types of surveys; assessment of the adjective pairs, assessment of visual landscape preferences and visual quality parameters according to user groups and experts. Last phase of this study is visual quality assessment where all the survey results examined.The survey of assessment of visual landscape preferences is prepared with Semantic Differential Technique. 60 photos have been evaluated based on 10 opposite adjective pair on Likert Scale (1-7) by the user groups. Weighted average method, Chi- square, Correlation, Variance, Frequency analysis have been applied on the survey data. The survey results of user groups have been combined with the results of expert survey and aesthetic potential of the plot areas have determinated. Finally sample fields have been evaluated depending on visual quality parameters (coherence, mystery, naturalness, legibility, complexity).Data which gathered in this study is found to be statistically significant and the results are consistent with previous studies regarding landscape preferences and has been given to be taken advantage recommendations intended to urban forest planning, design and management studies.Key words: Visual quality evaluation, Aesthetic potential, Semantic differential technique