Kadın voleybolcuların algısal motor ve fiziksel yeterlilik yetenekleri ve voleybol becerilerini yordama gücü
Female volleyball players perceptual motor and physical proficiency abilities and predictive power of these abilities on volleyball skills
Yazar: KADİR ATLI
Danışman: PROF. DR. AYŞE DİLŞAD MİRZEOĞLU ; PROF. DR. SELÇUK AKPINAR
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada farklı liglerde oynayan kadın voleybolcuların algısal motor ve fiziksel yeterlilik yetenekleri arasındaki farklılıklar ve bu yeteneklerin voleybol becerilerini yordama gücünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 Voleybol Sezonu'nda Sultanlar Liginden üç, 1. Ligden üç ve 2. Ligden beş takım ile gerçekleştirilmiştir. Etik kuruldan ve çalışmaya katılan kulüplerden gerekli izinler alınarak voleybol takımlarında ölçümler yapılmıştır. Algısal motor yeteneklerin ölçümü için, Kinereach Test Düzeneği, Bassin Anticipation Timer Cihazı, fiziksel yeterlilik yetenekleri için Kuvvet Ölçüm Cihazı, Otur-Eriş Testi, Y Denge Testi ve Yatay Sıçrama Testi kullanılmıştır.
Katılımcıların voleybol temel becerilerinin sürece ve sonuca bağlı olarak değerlendirilmesinde voleybola özgü beceri testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde yüzde, frekans, karma model tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskall wallis testi ve regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. İstatiksel olarak anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. 
Çalışmada elde edilen bulgulara bakıldığında; reaksiyon zamanı, hedefleme ve el göz koordinasyonunda gruplar arasında istatistiksel olarak fark olmadığı, sezinleme zamanı 5 ve 7 mph hızlarda ise 1.Lig voleybolcularının, Sultanlar Ligi ve 2. Lig voleybolcularına göre pozitif ve anlamlı olarak yüksek değerlere ulaştığı belirlenmiştir. Maksimum el kavrama kuvveti ve kuvvet geliştirme-hız oranı ölçümlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak fark olmadığı, oyuncuların çoğunda baskın el olan sağ elin, sol ele oranla pozitif ve anlamlı olarak yüksek sonuçlara ulaştığı belirlenmiştir. Dinamik denge kontrolü ve esneklik bulgularına bakıldığında grupların benzer sonuçlar aldığı görülmüşken, patlayıcı kuvvet ölçümlerinde Sultanlar Ligi ve 1.Lig oyuncuları, 2.Lig oyuncularına göre pozitif ve anlamlı olarak yüksek değerler almıştır.
Voleybol temel becerileri ile ilgili sonuçlar incelendiğinde ise parmak pas ve manşette tüm testlerde gruplar benzer sonuçlar almışken smacın sürece bağlı değerlendirilmesinde 1.Lig oyuncuları, Sultanlar Ligi oyuncularına göre, sonuca bağlı değerlendirilmesinde ise hem 1.Lig hem de Sultanlar Ligi oyuncuları 2.Lig oyuncularına göre pozitif ve anlamlı olarak yüksek puanlar almıştır. Blokta ise sürece bağlı değerlendirmede Sultanlar ligi ve 1.lig arasındaki anlamlı farkın 1.lig lehine, 2.lig ve 1.lig arasındaki anlamlı farkın ise yine 1.lig lehine olduğu görülmüşken blokta sonuca bağlı değerlendirmede gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Voleybol temel becerilerinin sonuç puanları ile yapılan regresyon analizinde, smaç becerisini, patlayıcı kuvvet, maksimal kavrama kuvveti, maksimal kavrama kuvveti hız geliştirme oranının, manşet pası da sezinleme zamanının (7mpH) anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the aim was to examine the differences between perceptual-motor and physical competency abilities of female volleyball players playing in different leagues and to investigate the predictive power of these abilities on volleyball skills. The study used a correlational survey design, and measurements were conducted with three teams from the Sultanlar League, three teams from the 1st League, and five teams from the 2nd League during the 2021-2022 Volleyball Season. Necessary permissions were obtained from the ethics committee and the participating clubs to conduct measurements in volleyball teams. Kinereach Test Device, Bassin Anticipation Timer Device for measuring perceptual-motor abilities, and Strength Measurement Device, Sit-and-Reach Test, Y Balance Test, and Horizontal Jump Test for measuring physical competency abilities were utilized.
Volleyball-specific skill tests were employed for the assessment of participants' volleyball fundamental skills in terms of process and outcome. The data obtained in the study were analyzed using percentage, frequency, variance analysis in repeated measures with mixed models, one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test, Kruskall-Wallis test, and regression analysis techniques. A significance level of 0.05 was considered statistically meaningful.
Upon examination of the findings obtained in the study, it was observed that there were no statistically significant differences between groups in reaction time, targeting, and hand-eye coordination. However, in perceptual timing, at speeds of 5 and 7 mph, players from the 1st League reached significantly higher values compared to players from the Sultanlar League and the 2nd League. In measurements of maximum hand grip strength and force development-speed ratio, there were no statistically significant differences between groups. It was determined that, in most players, the dominant hand, which is usually the right hand, achieved significantly higher results compared to the non-dominant hand. While the groups showed similar results in dynamic balance control and flexibility findings, players from the Sultanlar League and the 1st League obtained significantly higher values than 2nd League players in explosive strength measurements.
When examining the results related to fundamental volleyball skills, the groups showed similar results in overhead passing and forearm passing in all tests. However, in the evaluation of the process-dependent aspect of spiking, players from the 1st League obtained significantly higher scores than Sultanlar League players, and in the outcome-dependent evaluation, both 1st League and Sultanlar League players achieved significantly higher scores than 2nd League players. In blocking, a significant difference in the process-dependent evaluation was observed in favor of the 1st League over the Sultanlar League, and a significant difference in favor of the 1st League over the 2nd League, while in the outcome-dependent evaluation, no statistically significant difference was found between groups.
In the regression analysis conducted with the result scores of fundamental volleyball skills, it was determined that the spiking skill was significantly predicted by explosive strength, maximum grip strength, and the rate of improvement in maximum grip strength. Additionally, the forearm pass was predicted by perceptual timing (7 mph).