Dinamik yeteneklerin inşasında örgüt içi güç ilişkilerinin rolü
The role of power relations within the organization in the building of dynamic capabilities
Yazar: HASAN SADIK TATLI
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HIZIROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmada çevresel dinamizm bağlamında üst yönetim ekiplerinin güç kaynakları ve bilişsel özelliklerinin dinamik yetenekleri nasıl etkiledikleri araştırılmaktadır.  Dinamik yetenekleri etkileyen faktörlerin tespit edilmesine yönelik geniş bir araştırma gündemi bulunmaktadır. Son yıllarda ilgili alanyazın üst düzeydeki yöneticilerin firmanın dinamik yeteneklerini olumlu ya da olumsuz şekilde etkilediği hakkında kanıtlar sunmaya başlamıştır. Araştırmaların çoğunlukla üst düzeydeki tekil yöneticilere odaklandığı görülmektedir. Bu eğilim üst yönetim ekiplerinin karar mekanizmasındaki rollerini göz ardı etmektedir. Az sayıdaki çalışma ise üst yönetim ekiplerinin demografik ve bilişsel özelliklerinin firmanın dinamik yeteneklerinden faydalanmayı nasıl etkilediğine odaklanmıştır. 
Üst yönetim ekiplerinin karar mekanizması hakkındaki alanyazın güç konusuna vurgu yapar ve kararların alınmasında ve uygulanmasında güç kaynaklarına önem verir. Ancak, firmalara rekabet avantajı kazandıran faktörlerden olan dinamik yeteneklerin üst yönetim ekibinin güç kaynaklarından nasıl etkilendiğini açıklayan bir araştırma gündemi oluşmamıştır. 
Bu araştırmanın amacı üst yönetim ekibinin güç kaynaklarının firmanın dinamik yeteneklerinden faydalanmaya etkisinde üst yönetim ekibinin düzenleyici odağının aracılık rolünün, çevresel dinamizminin ise düzenleyici rolünün tespit edilmesidir.  Araştırma sonucunda elde edilecek bulgular firma üst yönetiminin güç kaynaklarının ve risk eğilimlerinin firmanın dinamik yeteneklerinden faydalanma düzeyine etkisinin anlaşılmasında faydalı olacaktır. 
Araştırma kapsamında 30 ve daha fazla çalışanı olan firmalardaki 446 üst kademe yöneticiden veri toplanmıştır. Verilerin analizinde, keşfedici faktör analizi (SPSS 25 Paket Programı), polikorik faktör analizi (FACTOR) ve kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi  (SmartPLS 3) kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda çevresel dinamizminin ve üst yönetim ekiplerinin düzenleyici odaklarının firmanın dinamik yeteneklerinden faydalanma düzeyini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Diğer yandan üst yönetim ekibinin yapısal gücünün dinamik yeteneklerden faydalanma düzeyini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yöneticilerin risk alma ve riskten kaçınma odaklarının üst yönetim ekibinin güç kaynaklarına etkisinde aracılık rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Son olarak çevresel dinamizmin moderatör rolünün anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular üst yönetim ekiplerinin hangi özelliklerinin dinamik yeteneklerden faydalanma düzeyini arttırdığını göstermek açısından alanyazına katkılar sunmaktadır.

Abstract:
The study investigates how power sources and cognitive characteristics of top management teams affect dynamic abilities in the context of environmental dynamism. There is a broad research agenda to identify the factors influencing dynamic capabilities. In recent years, the relevant literature has started to provide evidence that top managers affect the firm's dynamic capabilities positively or negatively. It is seen that researches mostly focus on single executives at the top level. This trend ignores the role of top management teams in decision-making. Few studies have focused on how top management teams' demographic and cognitive characteristics affect the exploitation of the firm's dynamic capabilities.
The literature on the decision-making mechanism of top management teams emphasizes the power issue and gives importance to power sources in making and implementing decisions. However, there has not been a research agenda that explains how dynamic talents, which are among the factors that give companies a competitive advantage, are affected by the power resources of the top management team.
The purpose of this research is to determine the mediating role of the regulatory focus of the top management team and the mediator role of the environmental dynamism in the effect of the top management team's power resources on benefiting from the company's dynamic capabilities. The findings to be obtained as a result of the research will be useful in understanding the effect of company's top management's power sources and risk tendencies on the level of deployment of dynamic capabilities.
Within the scope of the research, data were collected from 446 top managers in companies with 30 or more employees. In the analysis of the data, exploratory factor analysis (SPSS 25 Package Program), polychoric factor analysis (FACTOR), and partial least squares structural equation modeling (Smart PLS 3) were employed.
As a result of the research, it has been determined that the environmental dynamism and the regulatory focus of the top management teams positively affect the level of benefit from the company's dynamic capabilities. On the other hand, it was concluded that the structural strength of the top management team increased the level of benefit from dynamic capabilities. In addition, it has been determined that the managers' focus on risk-taking and risk avoidance has a mediating role in the effect of the top management team on the power resources. Finally, it has been determined that environmental dynamism's moderator role is insignificant. The findings obtained contribute to the literature in terms of showing which features of the top management teams increase the level of benefiting from dynamic capabilities.