Ebeveynliğe geçiş dönemindeki evli bireylerin evlilik ilişkilerini geliştirme programının evlilik doyumu ve eş destek düzeylerine etkisi
Effects of "the marriage enrichment program for couples' transition to parenthood" on marital satisfaction and spousal support
Yazar: MERYEM VURAL BATIK
Danışman: PROF. DR. MELEK KALKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Eş desteği = Spousal support ; Program geliştirme = Program development ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik destek = Psychological support ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Ebeveynliğe geçiş dönemindeki çiftlerin yeni roller, koşullar ve gereksinimler içinde olmaları nedeniyle dengesizlikler yaşadıkları ve evlilik doyumlarının azaldığı görülmektedir. Bu nedenle ebeveynliğe geçiş sürecinde çiftlere psikolojik destek sunulmasının çiftlerin ebeveynliğe uyumunu kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, Ebeveynliğe Geçiş Dönemindeki Evli Bireylerin Evlilik İlişkilerini Geliştirme Programının evlilik doyumu ve eş destek düzeylerine etkisini belirlemektir.
Araştırmada, ebeveynliğe geçiş sürecindeki çiftlerin evlilik doyumlarını belirlemek amacıyla "Evlilik Doyumu Ölçeği" ve algılanan eş destek düzeylerini belirlemek amacıyla "Eş Desteği Ölçeği" kullanılmıştır. "Ön Test- Son Test Kontrol Grup Deseni" kullanılan çalışmada, 12 kişi  (6 çift)  bulunan deney grubu ve 12 kişi  (6 çift)  bulunan kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmacı tarafından hazırlanan "Ebeveynliğe Geçiş Dönemindeki Evli Bireylerin Evlilik İlişkilerini Geliştirme Programı" deney grubundaki çiftlere uygulanmıştır. 8 grup oturumu ve 2 izleme oturumu içeren programın grup oturumları, gebeliğin 6., 7. ve 8. aylarında uygulanmış ve her bir oturum yaklaşık 2,5 saat sürmüştür. İzleme oturumları ise doğumdan 1 ay ve 2 ay sonra ev ziyareti yoluyla gerçekleştirilmiş ve her bir oturum yaklaşık 1 saat sürmüştür. 
Programın sonunda deney ve kontrol gruplarının ölçeklerden aldıkları ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasında bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Mann Whitney-U testi, Friedman İki yönlü ANOVA testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre; "Ebeveynliğe Geçiş Sürecindeki Evli Bireylerin Evlilik İlişkisini Geliştirme Programı"na katılan ve katılmayan çiftlerin evlilik doyumu ve eş destek düzeylerinin anlamlı derecede farklılık gösterdiği bulunmuş; geliştirilen programın evlilik doyumunu ve algılanan eş desteğini doğum öncesinde artırmada, doğum sonrasında ise korumada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.


Anahtar Sözcükler: ebeveynliğe geçiş, evlilik doyumu, eş desteği, evlilik ilişkilerini geliştirme.

Abstract:
It is seen that couples in transition to parenthood experience imbalances due to being in the new roles, conditions and requirements. Therefore, it is thought that providing psychological support to couples will facilitate the transition to parenthood. The aim of this research is to study the effects of  "The Marriage Enrichment Program for Couples' Transition to Parenthood" on marital satisfaction and spousal support of couples. 
"The Marital Satisfaction Scale" was used to determine couples' marital satisfaction and "The Spouse Support Scale" was used to determine couples' spousal support. In this research in which pre-test – post-test control group design was used, there was an experiment group consists of 12 persons (6 couples) and a control group consists of 12 persons (6 couples). "The Marriage Enrichment Program for Couples' Transition to Parenthood"  which was developed by the researcher, was applied to the experiment group. The program consists 8 group sessions and 2 follow-up sessions. The group sessions applied to couples in the 6th, 7th and 8th month of their pregnancy, and each group session lasted about 2.5 hours. Follow-up sessions applied to couples through home visits 1 and 2 months after birth and each follow-up session lasted about 1 hour. 
Mann-Whitney U Test, Friedman's Two-Way ANOVA and Wilcoxon Signed-Rank Test were used to determine whether there was any difference between the pre-test, post-test and follow-up test results of "The Marital Satisfaction Scale" and "The Spouse Support Scale". According to findings, significant differences were detected on marital satisfaction and spousal support levels of couples who attended and unattended "The Marriage Enrichment Program for Couples' Transition to Parenthood".  The results of this research are that this program is effective in increasing marital satisfaction and spousal support before birth, and is effective in prevention marital satisfaction and spousal support after birth. The finding have been discussed in the light of the literature, and some suggestions have been made.


Key Words: transition to parenthood, marital satisfaction, spousal support, marriage enrichment.