Türkiye'de katılım ve geleneksel bankaların performansının belirleyicileri: Dinamik GMM yaklaşımı
Determinants of performance of participation and conventional banks in Turkey: A dynamic GMM approach
Yazar: INGKAR KASSYMGALI
Danışman: DOÇ. DR. EMRE SELÇUK SARI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Genelleştirilmiş momentler yöntemi = Generalized method of moments ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Net faiz marjı = Net interest margin ; Ortalama değer = Mean value ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Özkaynak karlılığı = Return on equity

Özet:
Bu araştırma, banka karakteristiğinin yanı sıra makroekonomik belirleyicilerin Türkiye'deki faizsiz bankaların karlılığı üzerindeki etkisini incelemektedir. Türkiye'deki katılım ve geleneksel bankaların karlılığının belirleyicilerini anlamak amacıyla 2010-2018 yılları arasında Türkiye'deki 30 bankadan toplanan 5 katılım ve 25 geleneksel bankadan elde edilen verilerin analizinde tek adımlı sistem GMM (GMM) yöntemi kullanılmıştır. Karlılığı ölçmek için Ortalama Aktif Karlılığı (ROAA), Ortalama Özkaynak Karlılığı (ROAE) ve Net Faiz Marjı (NIM) belirleyicileri kullanılmıştır. Sermaye yeterliliği, varlık kalitesi, yönetim, likidite ve banka büyüklüğü gibi bankaya özgü belirleyiciler karlılığa karşı gerilemiştir. Buna ek olarak, listelenen yerli şirketlerin piyasa değeri, bankalar tarafından özel sektöre yurt içi kredi, genel devlet harcamaları, para arzı gibi makroekonomik değişkenleri de analiz edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, tüm bankaya özgü belirleyiciler arasında Yönetim Verimliliğinin Türkiye'deki tüm banka karlılığı belirleyicileri ROAA, ROAE ve NIM üzerinde olumsuz önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Sermaye yeterliliğinin katılım ve geleneksel bankaların NIM ve ROAA'sı üzerinde olumsuz, katılım bankalarının NIM'İ üzerinde olumlu ve önemli etkisi bulunmaktadır.  Aktif Kalitesinin katılım bankalarının ve geleneksel bankaların ROAA'sı üzerinde olumsuz güçlü etkisi bulunmaktadır. Piyasa kapitalizasyonunun katılım bankalarının ROAE'si ve geleneksel bankaların NIM'i üzerinde olumlu ve önemli etkisi vardır.

Abstract:
This research examines the impact of bank characteristic as well as macroeconomic determinants on the profitability of interest-free banks in Turkey. One-step system GMM (GMM) method was used to analyze the data collected from 30 banks in Turkey: 5 Participation and 25 Conventional banks between 2010 and 2018 in order to understand the determinants of interest-free and Conventional banks profitability in Turkey.  Return on Average Assets (ROAA), Return on Average Equity (ROAE) and Net Interest Margin (NIM) determinants were used to measure profitability.  Bank-specific determinants such as, capitalization, asset quality, liquidity, management efficiency and bank size were regressed against profitability. In addition, macroeconomic variables such Market Capitalization of Listed Domestic Companies, Domestic Credit to Private Sector by Banks, General Government Expenditure, Money Supply were also included in the analysis. The result of this study shows that among all bank-speciﬁc determinants Management Efficiency has negative significant effect on all bank profitability determinants ROAA, ROAE and NIM in Turkey. Capital adequacy has negative significant effect on NIM and ROAA of participation and conventional banks, and positive significant effect on NIM of participation banks.  There is negative robust effect of Asset Quality on ROAA of Participation banks and Conventional banks. Market capitalization has positive significant effect on ROAE of Participation banks and NIM of Conventional banks.