Kapadokya bölgesi'ndeki konvansiyonel ve organik chardonnay üzüm üretiminin çevresel etkileri ve bu etkileri azaltacak çözüm önerileri
The environmental impacts of conventional and organic chardonnay grape production in cappadocia region and proposed solutions to mitigate them
Yazar: KÜBRANUR BİRTEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM KARAÇETİN BELL
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Üzüm, yüzlerce yıldır Kapadokya ve çevresinde geleneksel olarak yetiştirilen ana tarım ürünüdür. Ancak üzüm üretim yöntemleri son yıllarda değişmiş, yoğunlaşmış ve çevresel etkilere neden olmuştur. Bu çalışmada Kapadokya Bölgesi'nde üretilen şaraplık chardonnay üzümü üretim süreçlerinin çevresel etkilerinin belirlenmesi ve çevre sorunlarına çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada Kapadokya Bölgesi'ndeki organik ve konvansiyonel chardonnay üzümü üretimi yapan iki üretici belirlenmiş ve yaşam döngüsü analizi ile tarladaki üretim sürecinin çevresel etkileri belirlenmiştir. Enerji kullanımı, küresel ısınma potansiyeli, asidifikasyon, ötrofikasyon, erozyon ve su tüketimi başlıkları altında incelenen etki kategorilerine göre toprak kalitesini iyileştirilen tarımsal faaliyetlerin uygulanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. 
İkinci aşamada toprak kalitesini artıran faaliyetlerden olan malçlamanın bitkiler ve toprak üzerindeki kısa vadeli etkisi incelenmiştir. Organik üreticinin tarlasında deneme sahaları kurularak farklı malçlama yöntemleri kıyaslamış, toprak kalitesine, bitki büyümesine üzüm kalitesine kısa vadede anlamlı bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Çalışmanın üçüncü aşamasında örtü bitkisi ve malçlamanın farklı oranlarda uygulandığı senaryolar oluşturulmuş ve etkileri incelenmiştir. %80 örtü bitki ve %20 malçlamanın en uygulanabilir ve çevresel etkiyi azaltan yöntem olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma ile bölgede üzüm üretiminin etkileri ortaya konulmuş ve toprak sağlığının çevresel etkileri azaltmada ana unsur olduğu vurgulanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Yaşam Döngüsü Analizi, Çevresel Etki, Organik Üretim, Konvansiyonel Üretim, Chardonnay, Malçlama, Örtü Bitkisi.

Abstract:
Grapes are the main agricultural product that has been traditionally grown in Cappadocia and its surroundings for hundreds of years. However, grape production methods have changed and intensified in recent years, causing various negative environmental effects. This study aims to determine the environmental effects of the wine chardonnay grape production processes in the Cappadocia Region and to develop solutions to the environmental problems. The study was carried out in three stages. In the first stage, two producers engaged in organic and conventional production were selected and the environmental impacts were determined through life cycle analysis. The necessity of implementing agricultural activities that improve soil quality has emerged according to the impact categories of energy use, global warming potential, acidification, eutrophication, erosion and water consumption.
In the second stage, the short-term impacts of mulching on plants and soil were examined.  In the organic producer's field, experimental plots were established to assess different mulching methods. These methods did not yield a significant short-term impact on soil quality, plant growth, or grape quality. In the third stage of the study, scenarios in which cover crop and mulch were applied at different rates were modelled. It has been determined that 80% cover crop and 20% mulch is the most applicable method that reduces environmental impact. With this study, the effects of grape production in the region were revealed and it was emphasized that soil health is the main factor in reducing environmental impacts. This study highlights the effects of grape production in the region and emphasizes that soil health is a key factor in reducing environmental impacts.
Keywords: Life Cycle Analysis, Carbon Footprint, Environmental Impact, Organic Farming, Conventional Farming, Chardonnay, Mulching, Cover Crop.