Fen bilimleri öğretmenlerinin kaynaştırma yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrencilere yönelik özyeterliklerinin incelenmesi
An investigation of science teachers' self-efficacy towards inclusive students
Yazar: SERPİL KIRAÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KIZILASLAN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bedensel, duygusal ve zihinsel alanlarda sağlıklı bir gelişim, kendini ifade, etkili bir sosyal iletişim, karar verme, girişimcilik, analitik düşünme gibi temel yaşam becerilerinin edinilmesinde fen bilgisi dersi önemli bir role sahiptir. Normal gelişim gösteren öğrenciler için bu kadar kazanım sağlayan fen bilgisi dersinin, kaynaştırma yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrenciler için önemi çok daha fazla olacaktır. Tüm bunlar fen bilgisi öğretmenlerinin bu öğrencilere yönelik özyeterlikleri ile sağlanabilmektedir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin, kaynaştırma yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrencilere ilişkin özyeterlik düzeylerini ve özyeterliklerini etkileyen faktörleri belirlemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ağrı ili Doğubayazıt ve Diyadin ilçelerindeki okullarda görev yapan yaklaşık 161 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve öğretmenlerin kaynaştırma yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrencilere yönelik yeterlilik inançlarını belirlemek amacıyla "Kaynaştırmada Öğretmen Yeterliliği Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Fen bilimleri öğretmenleri arasındaki farklılaşmayı incelemek için bağımsız gruplar t-testi ve tek faktörlü ANOVA verilerin analizinde kullanılmıştır. Çalışma gruplarında toplanan veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analiz sonuçları incelendiğinde katılımcıların cinsiyetine göre ve sınıfında kaynaştırma öğrencisi olup olmamasına göre özyeterlik puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin üniversitede kaynaştırma veya özel eğitim ile ilgili eğitim alma durumunun özyeterlik puanlarına olumlu katkı sağladığı bulunmuştur.  Aynı zamanda katılımcıların kıdemi ile özyeterlik puanları arasında ters orantı olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların kaynaştırma ve özel eğitim ile ilgili hizmet içi eğitim veya kurs alma durumunun da özyeterliğe pozitif yönde etki ettiği saptanmıştır.

Abstract:
Science course has an important role in the acquisition of basic life skills such as healthy development in physical, emotional and mental areas, self-expression, effective social communication, decision-making, entrepreneurship and analytical thinking. The importance of the science course, which provides so many gains for students with normal development, will be much more important for students who continue their education through inclusion. All these can be achieved through science teachers' self-efficacy towards these students. In line with the above explanations, the aim of the study is to determine the self-efficacy levels of science teachers towards inclusive students and the factors affecting their self-efficacy. Relational survey model, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of 161 science teachers working in schools in Doğubayazıt and Diyadin districts of Ağrı province in 2022-2023 academic year. The data were collected using the "Personal Information Form" prepared by the researcher and the "Teacher Efficacy in Inclusion Scale" to determine the efficacy beliefs of teachers towards students who continue their education through mainstreaming. Independent samples t-test and one-factor ANOVA were used to analyze the data in order to examine the differentiation among science teachers. The data collected in the study groups were analyzed with SPSS 25.0 package program. When the results of the analysis of the data obtained in the study were examined, it was determined that there was no statistically significant difference in self-efficacy scores according to the participants' gender and whether there were inclusion students in the class. As a result of the research, it was found that the teachers' university education on mainstreaming or special education contributed positively to their self-efficacy scores.  At the same time, it was observed that there was an inverse proportion between the seniority of the participants and their self-efficacy scores. It was also found that the participants receiving in-service training or courses related to inclusion and special education positively affected self-efficacy.