Kısıtlı konut mekanlarının tasarımı üzerine bir inceleme : Fonksiyonların erimesi
A study on the design of constrained residential spaces:Insolvency of functions
Yazar: BEYZA MERCAN
Danışman: PROF. ÖZKAL BARIŞ ÖZTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Konut mekanları, kullanıcının barınma ihtiyacına cevap verebilmek için tarih
boyunca var olmuş ve kullanıcı ihtiyaçlarının değişime uğramasıyla zaman içerisinde
farklı biçimler kazanmıştır. Özellikle son yıllarda toplumsal yaşantının büyük ölçüde
değişime uğramasıyla aile topluluklarına karşı bireyselliğin ön plana çıkması, iş ve
eğitim için büyük şehirlere yapılan göçler, öğrenci evi gibi özelleştirilmiş
kullanımların gelişmesi ve büyük şehir merkezlerindeki alan kısıtlılığı sebebiyle
artan metrekare fiyatları, alışılagelmiş geleneksel konutların tekrar
değerlendirilmesini gerektirmiş ve daha sürdürülebilir, değişen ihtiyaçlara cevap
verebilen kısıtlı konut mekanlarını akla getirmiştir. Kısıtlı konut mekanlarının
alternatif bir çözüm olarak değerlendirilmesi öncelikle sürdürülebilir, kolay
erişilebilir ve maliyet açısından uygun olması nedeniyle olsa da son yıllarda
yükselişe geçen küçük yaşam tarzı için iyi bir model olması sebebiyle popüler hale
gelmiştir. Küçük yaşam tarzını benimseyen minimalizm etkisindeki kullanıcılar, 'ne
kadar büyük o kadar iyi' yaklaşımının aksine 'az çoktur' yaklaşımını temel alarak,
özgürleşme ve ağırlıklardan kurtulma kapsamında öne sürülen yaşam biçimine uygun
olan kısıtlı konut mekanlarını 21.yüzyılda sıklıkla tercih etmektedir. Alışılmışın
dışındaki standartlarda yaşam deneyimi sunan kısıtlı konut mekanlarında, tüm
yaşamsal faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için iyi bir planlama gerekmektedir.
Kısıtlı konut mekanının kullanıcı ihtiyaçlarına cevap verebilmesi, iç mekan
kurgusunun yeniden yapılandırılmasıyla mümkün olmaktadır. Yeniden planlama ile
tasarımcılar, yükseklik faktörünün etkili bir şekilde kullanılarak zemin alanına dahil
edildiği, çeşitli fonksiyonları içerisinde barındırabilen esnek mekanların sıklıkla
tercih edildiği, depolama için farklı alanların değerlendirildiği, çok fonksiyonlu
mobilya ve yapı elemanlarının kullanıldığı konutlarda farklı bir yaşam deneyimini
kullanıcılara sunmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında 'fonksiyonların erimesi'
şeklinde ifade edilen, sınırlı alanda birbiri içine geçmiş veya birbiriyle yakın ilişkide
olan fonksiyonlarıyla kısıtlı konut mekanları, erişilebilir, sürdürülebilir, popüler ve
güncel olmasının yanı sıra özellikle iç mekan tasarımları ve plan çözümlemeleri
bakımından da iç mimari alanda önem arz etmektedir. Bu bağlamda tez içerisinde
verilen örnekler üzerinden incelenen fonksiyon erimesi olgusu, planlar üzerinden
oluşturulan diyagramlar ile açıklanmıştır. Ele alınan örnekler, öncelikle plan ve iç
mekan görselleri üzerinden açıklanmış, sonrasında oluşturulan diyagramlar ile
fonksiyonların iç içe olma durumuna vurgu yapılmıştır. Fonksiyonların iç içe olma
durumunun, kısıtlı konut mekanlarının sınırlarından doğduğu ve tasarım kararlarının
bir sonucu olarak karşımıza çıkan kaçınılmaz bir olgu olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kısıtlı Konut Mekanları, Mekan Organizasyonu, Fonksiyonellik, İç Tasarım, Küçük Ev

Abstract:
Residential spaces have existed throughout history to meet the shelter needs of the
user and have gained different forms over time as user needs have changed.
Especially in recent years, as social life has changed greatly, individualism has come
to the fore over family communities, migrations to big cities for work and education,
the development of privatized uses such as student houses, and increasing square
meter prices due to space constraints in big city centers have required the reevaluation of conventional traditional houses. It brings to mind limited housing
spaces that are more sustainable and can respond to changing needs. Although
limited housing spaces are considered as an alternative solution primarily because
they are sustainable, easily accessible and cost-effective, they have become popular
because they are a good model for the small lifestyle that has been on the rise in
recent years. Users under the influence of minimalism, who adopt a small lifestyle,
often prefer limited housing spaces in the 21st century, which are suitable for the
lifestyle put forward within the scope of liberation and getting rid of weights, based
on the 'less is more' approach, as opposed to the 'bigger the better' approach. Good
planning is required to carry out all vital activities in these limited residential spaces
that offer a living experience of unusual standards. The ability of limited residential
space to meet user needs is possible by restructuring the interior space. With replanning, designers offer users a different living experience in residences where the
height factor is effectively used and included in the floor area, flexible spaces that
can accommodate various functions are frequently preferred, different areas are used
for storage, and multi-functional furniture and building elements are used. Within the
scope of this thesis study, residential spaces, which are expressed as 'melting of
functions', with functions that are intertwined or closely related to each other in a
limited area, are not only accessible, sustainable, popular and up-to-date, but also
important in the field of interior architecture, especially in terms of interior designs
and plan analysis. It offers. In this context, the phenomenon of function meltdown,
which is examined through the examples given in the thesis, is explained with
diagrams created on plans. The examples discussed were first explained through
plans and interior visuals, and then the interconnectedness of the functions was
emphasized with the diagrams created. It has been determined that the intertwining
of functions arises from the boundaries of limited residential spaces and is an
inevitable phenomenon that emerges as a result of design decisions.

Key Words: Constrained Residential Spaces, Space Organization, Functionality, Interior Design, Tiny House