Yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn kabul-reddinin ve öfke ifade tarzının çevre duyarlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between parental acceptance-rejection and anger expression styles and environmental sensitivity in adults
Yazar: EZGİ BEYZA TOPRAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN ÖZDENİZ VARAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çevre duyarlılığı ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkiyi incelemek ve çevre yanlısı bireyler yetiştirmeye dair yapılabilecek terapötik ve psiko-eğitimsel çalışmalar konusunda kullanılabilir çıktılar elde etmektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmanın örneklemi 18-60 yaş arası 200 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların 103'ü erkek 97'si kadındır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Çevresel Duyarlılık Ölçeği, Öfke İfade Tarzı Ölçeği, ve Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği katılımcılara sunulmuştur.
Bulgular: Analiz sonuçlarına göre algılanan ebeveyn reddi ile çevre duyarlılığı arasında negatif yönde düşük güçte istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çevre duyarlılığı ile sürekli öfke düzeyi arasında negatif yönde, çevre duyarlılılığı ile öfke kontrol düzeyi arasında pozitif yönde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olduğu bulgulanmıştır. Çevre duyarlılığı ile öfke ifade tarzları arasındaki ilişki incelendiğinde öfkeyi dışa vurma düzeyi ile istatistiksel açıdan ilişki bulunmazken, öfkeyi içe vurma düzeyi ile negatif yönde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırma değişkenlerini kapsayan çoklu regresyon analizinde yer alan tüm değişkenler çevre duyarlılığı puanlarındaki varyansın %10'undan daha azını açıklamaktadır. 
Sonuç: Çalışma sonucunda, çevre duyarlılığı ile ebeveyn reddi ve öfke ifade tarzları arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Bireylerin ebeveynlerinden algıladıkları red ve hissettikleri öfke çevre ile ilişkilerinin belirleyicisi olabilir. Araştırma sonuçlarının literatürde ilk defa araştırılıyor olması göz önüne alınarak gelecek araştırmalara katkı sağlamak açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çevre Duyarlılığı, Ebeveyn Reddi, Öfke İfade Tarzı

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine the relationship between environmental sensitivity and perceived parental acceptance-rejection level and anger expression styles and to obtain usable outputs for therapeutic and psycho-educational studies on raising pro-environmental individuals.
Materials and Methods: The sample of this study consisted of 200 people aged 18-60 years. 103 of the participants were male and 97 were female. Demographic Information Form, Environmental Sensitivity Scale, Anger Expression Style Scale, and Adult Parental Acceptance-Rejection Scale were presented to the participants as data collection tools.
Results: According to the results of the analyses, it was determined that there was a statistically significant relationship between perceived parental rejection and environmental sensitivity in the negative direction with low power. It was found that there was a statistically significant relationship between environmental sensitivity and trait anger level in the negative direction and between anger control level in the positive direction. When the relationship between environmental sensitivity and anger expression styles was examined, no statistically significant relationship was found with the level of expressing anger, while a statistically significant relationship was found in the negative direction with the level of internalising anger. All variables in the multiple regression analysis including the research variables explain less than 10% of the variance in environmental sensitivity scores. 
Conclusion: As a result of the study, a statistically significant relationship was found between environmental sensitivity and parental rejection and anger expression styles. The rejection perceived by individuals from their parents and the anger they feel may be determinants of their relations with the environment. Considering that the results of the research are being investigated for the first time in the literature, it is thought to be important in terms of contributing to future research.
Key Words: Anger Expression Style, Environmental Sensitivity, Parental Rejection