Urartu krallığı ölü gömme geleneği'nde mezar armağanları
Burial gifts i̇n the burial tradition of urartian kingdom
Yazar: DUYGU DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN SEZİN SEZER
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Armağan = Gift ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Mezarlar = Graves ; Urartular = Urartians ; Urartular Dönemi = Urartians Period ; Ölü gömme = Burying the dead ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
M.Ö. 9-6. yüzyıllar arasında çekirdek bölgesini Van Gölü ve çevresinin oluşturduğu Urartu Krallığı; Çıldır, Sevan (Gökçe) ve Urmiye göllerinin bulunduğu bölgeleri kapsamaktaydı. Urartu Krallığı'nın sınırları, kuzeyde Kafkas ötesine, doğuda Kuzeybatı İran içlerine, batıda Malatya çevresine ve güneyde de Urfa Halfeti yakınlarına kadar uzanmaktaydı. Bu tez çalışmasının konusunu "Urartu Mezar Armağanları" adlı ana başlık oluşturmaktadır. Araştırma konusunun amacı, M.Ö. 1. Bin'in ilk yarısında Van Gölü ve çevresinde kuvvetli bir uygarlık olan, Urartu Krallığı'nın ve halkının, dini inançlarının ve sosyal sınıflarının etkilediği, mezar ve gömü biçimleri araştırarak, hakkında çok az bilgi ve belge bulunan bu güçlü uygarlığın, günlük yaşamlarından kültürel yaşamlarına değin gizli kalmış yönlerine ışık tutmaktır. Araştırmanın kapsamını, Urartu dönemi mezar ve gömülerinin tipolojik sınıflandırılması, kutsal alanları, mimari bezemeleri, mezar buluntuları ve bu bilgiler doğrultusunda dönemin gömü gelenekleri gibi ana başlıklar içermektedir. Urartu'da yönetici kesim büyük kale ve merkezler yakınındaki çok odalı kaya mezarlarına birlikte gömülürken, diğer insanlar ise sosyal statülerine göre toprak altına inşa edilen oda ve basit toprak mezarlara veya yakılarak urne adı verilen küplere gömülmekteydiler. Örneğin; Van Kalesi'nde (Tuşpa) kayalıklar içine oyularak yapılan düzgün planlı çok sayıda kral mezar odası bulunurken, bu bölgeye çok yakın olan Altıntepe halk mezarında ise halkın statüsüne göre daha basit tarzda mezar tipolojileri ve mezar armağanlarını görebilmekteyiz.

Abstract:
B.C. 9-6. The Urartian Kingdom, which consisted of the Van Lake and its environs, covered the core region during the 18th century. It included the Çıldır Sevan (Gökçe) and Urmiye Lakes. The boundaries of the Urartian Kingdom extended to the north along the Caucasus, to the northwestern Iranian Inland, to the Malatya area to the west, and to the south to the Urfa Halfeti. The main topic of this thesis is Arma Urartu Grave Gifts u. The aim of the research subject was BC. The first half of the 1st millennium is a strong civilization in and around Van Lake, the Urartu State and its people, religious beliefs and social classes affected by the grave and burial forms of research, with little information and documents about this powerful civilization, from their daily life to cultural life To keep light on the hidden aspects. The scope of the research includes the main topics such as the typological classification of the burials and burials of the Urartu Period, their sacred areas, architectural decorations, grave finds and the burial traditions of the period. In Urartu, the ruling group was buried together with the multi-chambered rock tombs near the great castles and centers, while the other people were buried in the chamber tombs, simple earth graves built under the ground according to their social status or in the cubes called urne. For example, there are a number of well planned royal burial chambers carved into the rocks at the Van Castle (Tapspa). The tombs of Urartu show monumental features with an enormous exterior. These tombs are composed of various rooms. Various gifts were revealed from the tombs.