Yüksek öğretim kurumlarında örgütsel çatışma ve yönetimi ( Ankara ili örneği)
Organizational conflict and its management in universities
Yazar: HÜSEYİN MURAT GÜZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ŞEREN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara = Ankara ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict ; Öğretim üyeleri = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Yüksek Öğretim Kurumlarında yöneticiler ve öğretim üyelerinin hangi davranışları ve özelliklerinin örgütsel çatışmaları doğurduğu ve bu çatışmaların örgütsel yapıya etkilerinin belirlenmesidir.Araştırmanın evrenini, Ankara ilindeki Yüksek Ögretim Kurumlarında çalışan öğretim üyelerinin tamamı oluşturmaktadır.Araştırmada küme örneklem yaklaşımı izlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ankara ilindeki Yüksek Öğretim Kurumlarından Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Başkent Üniversitesi'nden tesadüfi seçim yöntemi ile seçilen 121 ögretim üyesi oluşturmuştur.Veri toplama aracı olarak kullanılacak anketin oluşturulmasından önce konuyla ilgili yurtiçinde ve yurtdışında yapılmış olan araştırmalar incelenmiş ve bu araştırmalar ışığında iki bölümden oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Anketin birinci bölümü cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, eğitim düzeyi ve görev yapılan fakülte ile ilgili soruları kapsamaktadır.İkinci bölümde ise; çatışmayı doğuran nedenler ve çatışmanın yönetilmesiyle ilgili 33 soru bulunmaktadır.Araştırma verileri frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, T-Testi, Cronbach's Alpha Testi, Tukey Testi istatistiksel yöntemleri kullanarak analiz edilmiştir.Verilerin analizinde SSPS for Windows paket programı kullanılmıştır.Araştırmanın bulguları ve sonuçları özetle şunlardır.1 Genel olarak ankete katılan bireylerde tüm alt boyutlarda (kişisel ve duygusal etkenler, mesleki özellikler ve denetim etkeni) büyük oranda çatışma yaşandığı görülmüştür.Cinsiyete göre;2 kadınların kişisel ve duygusal etkenlere ait çatışmalarının erkeklere göre daha fazla,3 kadınlarda ve erkeklerde mesleki özellikler bakımından yaşanan çatışmaların aynı düzeyde,4 kadınlarda ve erkeklerde denetim etkeni bakımından yaşanan çatışmaların aynı düzeydegörülmüştür.Mesleki kıdeme göre;5 genel olarak kıdem artıkça kişisel ve duygusal etkenler düzeylerinde azalma olduğu,6 genel olarak kıdem arttıkça mesleki özelliklere ait düzeylerde artma olduğu,7 5-10 yıl kıdeme sahip olan bireylerde denetim etkenine ait çatışmanın en fazla olduğu, 21 ve daha üstünde kıdeme sahip olanlar da ise denetim etkenine sahip çatışmanın en az görüldüğü,görülmüştür.Akademik ünvana göre;8 akademik ünvani yükseldikçe kişisel ve duygusal etkenlere ait çatışmaların azaldığı,9 akademik ünvani yükseldikçe mesleki özelliklere ait çatışmaların arttığı,10 akademik ünvani yükseldikçe denetim özelliklerine ait çatışmaların azaldığıgörülmüştür.Araştırmanın sonucunda getirilen öneriler özetle şunlarıdır:1. Araştırmanın sonuçları, ögretim üyelerinin yüksek oranda örgütsel çatışma yaratan durumlarla karşılaştıklarını ve bu durumların çok çeşitli etkenlere dayandığını göstermektedir. Yüksek ögretim kurumlarının denetim mekanizmalarında yeni düzenlemelere gidilmeli ve ögretim üyeleri de bireysel etkenlerle ilgili çatışmaları konusunda gerekli psikolojik destek ve hizmet içi yardım ve destekleri alabilmelidirler.2. Yüksek öğretim kurumlarının bürokratik yapısında aksayan yönlerinin saptanması ve düzeltilmesi için gerekli önlemler alınmalı ve örgütsel performansın arttırılması için bürokratik yapılanmada iyileştirmelere gidilmelidir.3. Çatışmanın sosyal süreçlerin bir parçası olduğu gerçeğinin ve doğru yönetilen bir çatışmanın örgütlere katkılarda dahi bulunabileceğinin , yüksek ögretim kurumlarındaki yönetici ve öğretim üyelerine seminerler, konferanslar veya hizmet içi eğitim faaliyetleriyle anlatılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to find out the behaviors and features of administrators and academicians that result in the establishment of organizational conflicts and the effects of these conflicts to the organizational bodies.The universe of this study is all of the administrators and academicians that work in the higher educational in Ankara.Set example approach has been implemented in this study. The example set of this study includes 121 administrators that are randomly selected from Gazi University, Middle East Technical University, Başkent University in Ankara.Before preparing the data collection survey, the related literature in Turkey and foreign countries has been searched and a survey with two parts has been prepared. The first section of the survey includes questions about gender, age, job experience, academic status and the faculty. In the second section, 33 questions on the reasons and the possible conflicting areas and the administration of the conflicts have been included.In the data analysis of this research the statistical methods of frequency, percentage, standart cohesion, T-Test, Cronbach?s Alpha Test and Tukey test have been implemented.SPSS for Windows program has been used to analyze the datas.The finding and results of this research are:1. According to the results of the research, academicians highly experience organizational conflicts and these conflicts arise from many different areas. The control mechanisms of the higher education institutions have to be improved to decrease personal conflicts. Moreover, academicians should benefit psychological cares.2. The over bureaucracized sides of the higher education institutions have to be redesigned and the establishment of better bureaucratic bodies will contribute a higher degree of performance in organizations.3. The conflicts are parts of social life and a well administrated conflict will even contribute to the organization positively. This realty have to be explained to the academicians with seminars, conferences and internal educational events