Hizmet öncesi öğretmen eğitimi sürecinde müzakereci yaklaşım uygulamaları
Deliberative approach practices in pre-service teacher education process
Yazar: MELEK DÖNMEZ YAPUCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM YALIN UÇAR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Müzakere = Agontiation ; Müzakereci yaklaşım = Deliberative aprroach ; Müzakereci öğretim = Deliberative pedagogy ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitim uygulamalarının, öğretmen adaylarının düşünme becerileri, özgüveni, empati becerisi ve demokratik katılım düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Nicel araştırma yöntemi ile yapılandırılan bu çalışmada, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan Temel Eğitim Bölümü Sınıf Öğretmenliği ikinci sınıf öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmaya, deney (29) ve kontrol (28) gruplarına seçkisiz olarak atanan toplam 57 öğretmen adayı katılım sağlamıştır. Araştırmanın deneysel sürecinde, katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitim modülleri uygulanmıştır. Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitimin içeriği; "Göçmen Öğrencilerin Eğitimdeki Yeri", "Çocuk İşçilerin Eğitimi", "Özel Öğrencilerin Eğitimi", "Çevre Sorunları ve Eğitim", "İletişim ve Öğretmenlik", "Bir Lider Olarak Öğretmen", "Uzaktan Eğitim Uygulamaları" ve "İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi" olmak üzere sekiz modülden oluşturulmuştur. 
Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitim modülleri, deney grubu öğretmen adaylarına, 2021-2022 akademik yılı bahar döneminde, her hafta bir modül olmak üzere sekiz hafta süresince uygulanmıştır. Bu süreçte, kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarına herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Müzakereci Yaklaşım Becerileri Ölçeği" (MYBÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Grup Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın ölçme aracı ile elde edilen verileri, öntest-sontest ve kalıcılık testi olmak üzere üç ayrı aşamada elde edilmiştir. Verilerin analizi sürecinde, deney ve kontrol gruplarından elde edilen nicel veriler, iki Yönlü Tekrarlı Ölçümlü Varyans Analizi (Repeated Measure ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir.
 Ayrıca, eğitim uygulaması sonrasında, deney grubunda yer alan 20 öğretmen adayı ile yapılan grup görüşmeleri sonucunda elde edilen veriler ise sıklık çözümlemesi yoluyla analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitim uygulamasının, deney grubu öğretmen adaylarının müzakereci yaklaşım becerileri ölçeği toplam puanlarının, kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarına göre yüksek olduğu anlaşılmıştır. Bu araştırmada, müzakereci beceriler kapsamında ele alınan değişkenlerden; düşünme becerisi, özgüven, empati ve demokratik katılım düzeylerinin, deney grubunda, kontrol grubuna göre önemli ölçüde artış gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kalıcılık testlerinden elde edilen verilerin sonuçlarına göre, öğretmen adaylarının gelişim gösterdiği müzakereci yaklaşım becerilerinin kalıcı olduğu görülmüştür. Yine grup görüşmelerinden elde edilen sonuçlar; deney grubu öğretmen adaylarının; düşünme becerisi, özgüven, empati becerisi ve demokratik katılıma ilişkin müzakereci yaklaşım beceri düzeylerinin yüksek oranda olduğunu göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, Müzakereci Yaklaşıma Dayalı Eğitimin, hizmet öncesi öğretmen eğitimi sürecinde, müzakereci becerilerin kazandırılmasında etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the Deliberative Approach-Based Education application on pre-service teachers' thinking skills, self-confidence, empathy skills, and democratic participation levels. The study was structured with a quantitative research method and an experimental design with pre-test post-test control group was used as a design. The participants of the study were the second year students of a state university, Department of Basic Education, Classroom Teaching. 57 pre-service teachers, who were randomly assigned to the experimental (29) and control (28) groups, participated in the research. In the experimental process of the research, the Deliberative Approach-Based Education modules developed by the researcher were applied to the participants. The content of the Deliberative Approach-Based Education consists ol eight modules as; "The Place of Migrant Students in Education", "Education of Child Workers", "Education of Special Students", "Environmental Problems and Education", "Communication and Teaching", "Teacher as a Leader", "Distance Education Practices" and "Human Rights and Democracy". 
The Deliberative-Based Education modules were applied to the experimental group pre-service teachers for eight weeks in the spring semester of the 2021-2022 academic year, as a one module per week. In this process, no application was made to the pre-service teachers in the control group. In the data collection process of the research, the "Deliberative Approach Skills Scale" (DASS), which was developed as a measurement tool, was used. DASS was applied to the experimental and control group participants as a pre-test before the experimental application, as a post-test after the experimental application, and as a follow-up test six weeks after the experimental application. In addition, after the application, semi-structured group interviews were conducted with 20 pre-service teachers in the experimental group. During the data analysis process, the quantitative data obtained from the experimental and control groups were analyzed using Repeated Measure ANOVA for repeated measurements. The semi-structured group interview's data obtained from the experimental group participants were analyzed descriptively. 
As a result of the Deliberative-Based Education application, it was determined that the pre-service teachers' negotiation skills scale total scores increased significantly compared to the pre-service teachers in the control group. It was observed that the thinking skills, self-confidence, empathy skills and democratic participation levels of the pre-service teachers in the experimental group, which constitute deliberative skills, increased significantly compared to the control group participants. In addition, the results of the data obtained from the follow-up tests emphasized that the deliberative skills developed by the pre-service teachers were permanent. According to the results of the group interviews, it was supported that the thinking skills, self-confidence, empathy skills and democratic participation levels of the pre-service teachers in the experimental group developed in the context of their negotiating approach skills. In the light of these data, it can be said that the implementation of Deliberative-Based Education in the pre-service teacher education process can be effective in the development of pre-service teachers' thinking skills, self-confidence, empathy skills and democratic participation levels within the scope of deliberative skills.