Avrupa Birliği`ne uyum sürecinde 1982 Anayasası`nda yapılan değişiklikler
The modifications made in the 1982 Constitution during the adaptation period to the European Union
Yazar: TUNA POLAT
Danışman: Y.DOÇ.DR. ABDURRAHMAN EREN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın konusu Avrupa Birliği (AB)'ne uyum sürecinde 1982 Anayasası'nda yapılan değişikliklerin değerlendirilmesine ilişkindir. Çalışmanın amacı; 1982 Anayasası ve Anayasa' da yapılan değişikliklerin AB müktesebatı karşısındaki durumunu saptamak, Türkiye'nin AB'ye tam üyelik hedefi ışığında, Türk anayasal gelişmelerini incelemek, Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB) ve Ulusal Programda (UP) yer alan hususlar ile AB'nin esas aldığı uluslarüstü insan haklan belgelerinin yaklaşım ve hükümleri doğrultusunda, Anayasa' da yapılan değişikliklere ilişkin düzenlemeleri değerlendirmektir. 1 Ocak 1952 tarihinde Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ve ardından 1958 yılında Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (EURATOM) ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)'nun kurulmasıyla başlayan Avrupa entegrasyon süreci, ekonomik birlikten sosyal ve siyasal birliğe doğru bir gelişme göstererek 1990'lı yıllarda önemli bir sürece girmiştir. Bu gelişme sırasında AB'nin dayandığı temel değerler ve hedefler; ekonomik olarak, optimum serbest piyasa ve rekabetçi ekonomi düzeninin sağlandığı, üretim faktörlerinin üye ülkeler arasında tam ve sınırsız bir şekilde hareket ettiği ve bunu yaparken bölgeler ve toplumsal kesimler arasındaki dengelerin mümkün olduğunca dikkate alındığı bir ekonomik düzen; siyasi olarak, demokrasi ve çoğulculuğun hâkim olduğu, insan haklarına saygının ön plana çıktığı bir siyasi düzen; sosyo-kültürel olarak, değişik kültürel ve sosyal gruplara yaşama hakkının tanındığı, çok kültürlü bir Avrupa toplumu ve nihayetinde hukuksal olarak da, hukukun üstünlüğünün diğer tüm kriterlerin üstünde yer aldığı bir adalet sistemi olarak biçimlenmiştir. Avrupa bu yolda ilerlerken, kendisine katılmak isteyen toplumların da bu kriterlere uymasını talep etmektedir. Bu bağlamda AB'ye tam üye adayları arasında yer almış olan Türkiye'nin, başta Anayasası olmak üzere ulusal hukukunu AB'nin standartlarına uygun hale getirmesi yani müktesebatını uyumlaştırma sürecine girmesi gerekmiştir. Nitekim Türkiye için hazırlanan KOB'da siyasi kriterler ile ilgili anayasa değişikliklerininII "siyasal diyalog ve siyasi ölçütler" başlığı altında kısa vadede gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. 1982 Anayasası'nda yapılan değişikliklerin büyük bir bölümünü bu kapsamda değerlendirmek mümkün olup, AB'ye tam üyelik sürecinde yapılan değişiklikleri uygulamada hayata geçirmeye dönük çalışmalara taviz verilmeden devam edilmesi gereği her zeminde vurgulanmaktadır.

Abstract:
Ill ABSTRACT This study deals with the evaluation of the modifications made in the 1982 constitution during the adaptation period to the European Union (EU). The objective of this study is; to determine the situation of the 1982 constitution and the modifications made in the 1982 constitution compared to EU competence, on the light of a full membership of Turkey to EU, to investigate the Turkish constitutional improvements, to evaluate the arrangements related to the modifications made in the constitution on the direction and judgement of the subjects included in the Accession Partnership (AP) and the National Program (NP), and the overnational human rights documents based by EU. An integration period to Europe has started with the European Coal and Steel Community (ECSC) on January 1st, 1952 and then, the European Atomic Energy Community (EAEC) on 1958 and the establishment of the European Economic Community (EEC), and it has improved from economic unity to social and political unity, and moved into a crucial period on 1990's. During this improvement, the fundamental values and targets that EU is based on; in terms of economy, a provided optimum free market and a challanging economic order; an economic order in which manufacturing factors move thoroughly and unlimitedly among member countries and during this, an equilibrium is carefully set between regional and social parts; politically, democracy and pluralism dominated, a political order leaded by respect for human rights; for socio-cultural viewpoint, various cultural and social groups having the right for a living, a multi-cultural European community and eventually considering justice, it is shaped as such a justice system, in which laws are prior than all other criteria. Europe proceeding on this way, requests the joining communities to obey these criteria. Accordingly, Turkey being among candidates for full membership to EU, there has been a necessity to make first its constitution and national justice appropriate for EU standards, that is to say, to go into a period to make its competence in accord. As a matter of fact, in AP prepared for Turkey, constitutionalIV modifications related to political criteria have been put forward under the title "political dialog and political criteria" to be realized for short term it is possible to evaluate most of the modifications made in the 1982 constitution in this context, the need to last the efforts for the modifications made in the period of a full membership to EU to come to life without any concession is emphasized on all grounds.