Ondokuz Mayıs Mniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılık düzeyi ve uyku kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smart phone addiction level and sleep quality in Ondokuz Mayis University Faculty of medicine students
Yazar: MELİKE BALTACI ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılık düzeyi ve uyku kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Bu çalışma 1 Ağustos 2023 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 423 öğrenci ile gerçekleştirilmiş, kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir anket çalışmasıdır. Anket formunun ilk bölümünde, öğrencilerin sosyodemografik özellikleri ile çalışmanın amacına yönelik akıllı telefon kullanım özellikleri ve uyku alışkanlığı ile ilgili 28 soru bulunmaktadır. İkinci bölümde 10 sorudan oluşan Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu (ATBÖ-KF), üçüncü bölümde ise 18 soruluk Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) yer almaktadır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS sürüm 25.0 paket programında değerlendirilmiştir. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %60,3'ü (n=255) kadın, %39,7'si (n=168) erkek olup ortanca yaşları 21 (18-42) dir. Öğrencilerin %90,8'i internet ağına akıllı telefonları üzerinden erişim sağlamaktadır. Katılımcıların %32,9'u akıllı telefonlarını günde 20-30 kez kontrol etmekte ve %60,5'i akıllı telefonlarını gece uyumadan önce yatağın hemen yakınında bir yere bırakmaktadır. Uykuya dalmadan önce öğrencilerin %35,2'si 20-40 dakika akıllı telefonlarıyla ilgilenmekte olup %40,7'si akıllı telefonlarını sabah uyandıktan sonra ilk 1- 5 dakika içinde kontrol etmektedir. Kendisini akıllı telefon bağımlısı olarak gören öğrencilerin oranı ise %28,8'dir. Öğrencilerin Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu'ndan aldıkları toplam puan ortalaması 29,73 olup, ölçeğin kesim noktaları (erkekler için 31, kadınlar için ise 33 puanın üzeri) dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre öğrencilerin %37,4'ünde akıllı telefon bağımlılığı riski saptanmaktadır. Akıllı telefon bağımlılığı riski; kadınlarda, uykuya dalmadan önce akıllı telefonunu ortalama 40 dakikadan fazla kullananlarda, sabah uyanır uyanmaz akıllı telefonunu 1 dakika içerisinde kontrol edenlerde, kendisini akıllı telefon bağımlısı olarak düşünen ve kararsız olanlarda yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin PUKİ ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 6 olup, %52'sinin kötü uyku kalitesine sahip olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların ATBÖ-KF puanı ile PUKİ toplam puanı arasında düşük düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmaya dahil edilen tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık üçte birinde akıllı telefon bağımlılığı riski olduğu ve bu kişilerde uyku kalitesinin daha kötü olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bireylerin gün içinde akıllı telefonlarını daha işlevsel, bilinçli ve doğru bir şekilde kullanmaları uykularını olumlu yönde etkileyebilir. Bu sebeple öğrencilerde akıllı telefon bağımlılığı, uyku kalitesi ve bu iki durumun birbiriyle olan ilişkisi ile ilgili konularda farkındalık oluşturulmasının ve bu kişilere psikolojik danışmanlık hizmeti verilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate the relationship between smartphone addiction level and sleep quality in Ondokuz Mayıs University medical faculty students.
Materials and methods: This study is a cross-sectional and descriptive type survey study conducted with 423 students studying at Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine between 1 August 2023 and 31 December 2023. In the first part of the survey form, there are 28 questions about the students' sociodemographic characteristics, frequency of smartphone use and sleep habits for the purpose of the study. The second part includes the Smartphone Addiction Scale-Short Form (ATBÖ-SF), which consists of 10 questions, and the third part includes the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), which consists of 18 questions. All statistical analyzes were evaluated in the IBM SPSS version 25.0 package program. Statistical significance level was accepted as p<0.05
Results: We included 423 students in the study and 60.3% (n=255) were female and 39.7% (n=168) were male with a median age of 21 (18-42). 90.8% of the students access the internet network via their smartphones. 32.9% of the participants check their smartphones 20-30 times a day and 60.5% leave their smartphones somewhere near the bed at night before going to sleep. Before falling asleep, 35.2% of the students check their smartphones for 20-40 minutes and 40.7% check their smartphones within the first 1-5 minutes after waking up in the morning. The rate of students who consider themselves as smartphone addicts is 28.8%. The average total score of the students on the Smartphone Addiction Scale-Short Form was 29.73, and according to the calculation made by taking into account the cut-off points of the scale (above 31 points for males and above 33 points for females), 37.4% of the students were at risk of smartphone addiction. The risk of smartphone addiction was found to be higher in females, those who used their smartphones for more than 40 minutes on average before going to sleep, those who checked their smartphones within 1 minute after waking up in the morning, those who considered themselves as smartphone addicts and those who were undecided. The mean score of the students on the PDQI scale was 6 and 52% of them were found to have poor sleep quality. A low level of positive correlation was found between the participants' ATBI-KF score and PDQI total score.
Conclusion: It was found that approximately one third of the medical students included in the study were at risk of smartphone addiction and that sleep quality was worse in these individuals. Therefore, individuals using their smartphones more functionally, consciously and correctly during the day may positively affect their sleep. For this reason, it is thought that it would be useful to raise awareness about smartphone addiction, sleep quality and the relationship between these two conditions and to provide psychological counseling services to these individuals.