Vitamin D seviyelerinin hematolojik neoplazilerle ilişkisi
The relationship of vitamin D levels with hematological neoplasia
Yazar: FATIMA BETÜL TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT YAVUZ MALKAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-lenfoid = Leukemia-lymphoid ; Lösemi-lenfositik-kronik-B hücreli = Leukemia-lymphocytic-chronic-B-Cell ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: D vitamini yağda çözülen prohormonlardan oluşan bir gruptur, kolekalsiferol 
ve ergokalsiferol olmak üzere iki ana izoformu bulunur. D vitamini vücutta esas olarak Ca2 
ve P transportu ve kemik mineralizasyonunun düzenlenmesinde rol alır. Yapılan çalışmalar 
sonucunda yüksek D vitamini düzeyine bağlı birçok kanser riskinin oluşumunun azaldığı 
gösterilmiştir. D vitamin düzeyinin hematolojik hastalığı olanlarda normal topluma göre daha 
düşük seviyede olduğu bulunmuştur. Biz yaptığımız bu çalışma ile, D vitamini seviyeleri ile 
lösemi, lenfoma ve multiple miyelom hastalığı arasındaki tedavi yanıt oranları, sağ kalım ve 
diğer klinik özellikler bağlamındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2013 ve 2022 yılları arasında Ankara Dışkapı Yıldırım 
Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi hematoloji kliniğine tanı, takip ve tedavi amacı ile 
başvuran toplamda 250 hasta dahil edildi. Hasta verileri geriye dönük olarak incelendi. 
İstatistiksel analizler SPSS V.25 ile yapıldı. Hastalar ile ilgili öncelikle tanımlayıcı istatistikler yapıldı. Kategorik veriler öncelikle "ki kare" ya da "fisher kesin" testi ile analiz edildi. Sürekli veriler için öncelikle dağılım analizi yapıldı. "Kolmogorov-smirnov" testi ile sürekli verilerin dağılımı analiz edildi. Normal dağılan sürekli veriler "t-test" ya da "anova" testi ile incelendi. Normal dağılmayan veriler "mann-whitney u" testi ya da "kruskal Wallis" testi ile incelendi. Sağkalım analizleri için "kaplan meier" testi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık sınır p<0,05 kabul edildi. Aksi belirtilmedikçe bütün değerler ortanca, minimum ve maksimum olarak belirtildi. * olarak belirtilen tablolarda değerler ortanca değer ± standart hata olarak belirtildi. D vitamini düzeylerinin mortalite üzerine etkisi lojistik regresyon analizi kullanılarak araştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya 250 hasta dahil edildi. Hastaların 10 tanesi akut lenfoblastik 
lösemi (ALL), 39 tanesi akut myeloid lösemi (AML), 49 tanesi diffüz büyük b hücreli lenfoma 
(DBBHL), 32 tanesi hodgkin lenfoma (HL), 51 tanesi kronik lenfositer lösemi (KLL), 63 
tanesi multpl myelom (MM) ve 6 tanesi mantle hücreli lenfoma (MCL) idi. ALL hastalarında 
D vitamini seviyeleri ile kreatinin arasında ilişki bulunmuştur(p=0,021). AML hastalarında D 
vitamini düşük olan hastalarda hemoglobin seviyeleri daha yüksek görülmüştür(p=0,012). 
AML hastalarında D vitamini düşük olan hastalarda ECOG performansının daha kötü 
seyrettiği görülmüştür (p=0,05). DBBHL hastalarında D vitamini seviyeleri ile AST arasında 
ilişki saptanmıştır(p=0,043). DBBHL hastalarında D vitamini düşük olan hastalarda beta 2 
mikroglobulin seviyelerinin daha yüksek bulunmuştur(p=0,036). HL hastalarında D vitamini 
seviyeleri düşük olanlarda IPS-3 skoru düşük olan hasta sayısının daha fazla olduğu 
görülmüştür(p=0,007). KLL hastalarında D vitamini düşük olan grupta beyaz küre sayılarının 
(p=0,026), mutlak lenfosit sayısının (p=0,008), lenfosit oranlarının (p=0,003) ve BUN 
seviyelerinin (p=0,029) daha yüksek seyrettiği görülmüştür. KLL hastalarında D vitamini 
düşük seyreden hastalarda B semptomlarının daha az bulunduğu saptanmıştır(p=0,031). MM 
hastalarında D vitamini ile osteolitik lezyon varlığı (p=0,049), otolog kemik iliği 
transplantasyonu sonrası hastalık durumu (p=0,028) ve BUN seviyeleri (p=0,05) arasında 
ilişki olduğu bulunmuştur. MM hastalarında D vitamini düşük olan hastalarda CRAB 
bulgularının daha fazla bulunduğu (p=0,045); albümin (p=0,044) ve kalsiyum(p=0,033) 
seviyelerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Regresyon analizinde sınırda anlamlılık 
saptansa da, D vitamini düzeyleriyle vefat eden multiple myelom hastaları oranı arasında bir 
ilişki saptanmıştır.

Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları D vitamini seviyelerinin hastaların prognozu ve 
tedavi yanıtlarını olumsuz etkileyebileceğini düşündürmektedir. Çalışmamız hematolojik 
malignite gelişiminde vitamin D seviyelerinin önemli bir rol oynayabileceğini ortaya 
koymuştur. Hematolojik malignitesi olan hastalarda D vitamini seviyesi dikkatli bir şekilde 
araştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: D vitamini seviyesi, hematolojik maligniteler, akut lenfoblastik lösemi, 
akut myeloid lösemi, diffüz büyük b hücreli lenfoma, hodgkin lenfoma, kronik lenfositer 
lösemi, multipl myelom, mantle hücreli lenfoma

Abstract:
AIM: Vitamin D is a group of fat-soluble pro-hormones,with two main 
isoforms,cholecalciferol and ergocalciferol. Vitamin D is mainly involved in the regulation of 
Ca2 and P transport and bone mineralization in the body. As a result of studies, it has been 
shown that the risk of many cancer is reduced with a high vitamin D levels. Vitamin D level 
was found to be lower in those with hematological disease then in normal population. In this 
study we aimed to investigate the relationship with vitamin D levels leukemia,lymphoma and 
multiple myeloma disease in terms of treatment response rates, survival and other clinical 
features.

MATERIAL AND METHOD: A total of 250 patients who applied to Ankara 
Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital hematology clinic for diagnosis, 
follow-up and treatment between 2013 and 2022 were included in the study. Patient data were 
analyzed retrospectively. Statistical analyzes were done with SPSS V.25. First of all, 
descriptive statistics were made about the patients. Categorical data were first analyzed with 
the chi-square or fisher exact test. For continuous data, distribution analysis was first 
performed. The distribution of continuous data was analyzed with the "Kolmogorov-Smirnov" 
test. Normally distributed continuous data were analyzed with the "t-test" or "anova" test. Data 
that were not normally distributed were analyzed with the "mann-whitney u" test or the
"kruskal Wallis" test. Kaplan Meier test was used for survival analysis. The statistical 
significance limit was accepted as p<0.05. Unless otherwise stated all values are stated as 
median, minumum and maximum. In tables marked *,values are expressed as median value ± 
strandart error. The effect of vitamin D levels on mortality was investigated using logistic 
regression analysis.

RESULTS: 250 patients were included in the study. 10 of the patients had acute 
lymphoblastic leukemia (ALL), 39 of them acute myeloid leukemia (AML), 49 of them diffuse 
large b-cell lymphoma (DLBCL),32 of them Hodgkin lymphoma (HL), 51 of them chronic 
lymphocytic leukemia (CLL), 63 had multiple myeloma (MM) and 6 had mantle cell 
lymphoma (MCL). A correlation was found between vitamin D levels and creatinine in ALL 
patients (p=0,021). Hemoglobin levels were higher in the patients with low vitamin D levels 
in AML patients (p=0,012). It was also observed that ECOG performance was worse in the 
patients with low vitamin D levels in AML patients(p=0,05). A correlation was found between 
vitamin D levels and AST in DLBCL patients(p=0,043). In DLBCL patients, beta 2 
microglobulin levels were found to be higher in patients with low vitamin D (p=0,036). It was 
observed that the number of patients with low IPS-3 score was higher in HL patients with low 
vitamin D levels (p=0,007). It was observed that white blood cell counts (p=0,026), absolute 
lymphocyte count (p=0,008), lymphocyte ratios (p=0,003) and BUN levels (p=0,029) were 
higher in the grpup with low vitamin D in CLL patients. It was found that B symptoms were 
less common in patients with CLL who had a low vitamin D levels (p=0,031). A correlation 
was found between vitamin D and the presence of osteolytic lesions (p=0,049), disease status 
after autologous bone marrow transplantation (p=0,028) and BUN levels (p=0,05) in MM 
patients. It was observed that CRAB findings were higher in the patients with low vitamin D 
in MM patients (p=0,045). It was observed that albümin (p=0,044) and calcium (p=0,033) 
were lower in patients with low vitamin D levels in MM patients. Altough borderline 
significance was found in the regression analysis,a correlation was found between vitamin D 
levels and the rate of decreased multiple myeloma patients.

CONCLUSION: The result of the study suggest that vitamin D levels may adversely 
affect the prognosis and treatment responses on patients. Our study revealed that vitamin D 
levels may play an important role in the development of hematological malignancies. Vitamin 
D levels should be carefully investigated in patients with hematological malignancies.

Key Words: Vitamin D levels, hematological malignancies, acute lymphoblastic leukemia, 
acute myeloid leukemia, diffuse large b-cell lymphoma, hodgkin lymphoma, chronic 
lymphocytic leukemia, mantle cell lymphoma, multiple myeloma