Vergi mahremiyeti hakkı
The tax privacy right
Yazar: MERVE KOCABIÇAK
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ÜSTÜN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Vergi ceza hukuku = Tax penal law ; Vergi mahremiyeti = Tax confidence ; Özel hayat = Private life ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection

Özet:
Vergi mahremiyeti hakkı, vergi borcunun doğumu ile başlayıp, borçlunun kendiliğinden ifasıyla veya cebren tahsili ile sona eren vergilendirme sürecinde, mükellef haklarının korunmasını sağlayan bir koruma kalkanıdır. Bu hakkın, özel hayatın kapsamında yer alan haberleşmenin gizliliği, kişiler verilerin korunması ve konut dokunulmazlığı gibi birçok hakla doğrudan ilişkisi olduğu için,  vergi mahremiyeti hakkı özel hayatın gizliliğinin korunması hakkının vergi hukukundaki görünümüdür, denilebilir. Ayrıca vergi mahremiyetinin özel hayatın gizliliği ile olan bu ilişkisi sebebiyle, vergi mahremiyeti hakkının  temel bir hak olduğu sonucuna da varılır. Dolayısıyla özel hayatın gizliliği hakkı bakımından öngörülen sınırlamalar ile sınırlamaların sınırı vergi mahremiyeti hakkı açısından da geçerlidir.
Vergi Usul Kanunu'nun 362.  maddesinde vergi mahremiyetini ihlal edenlerin Türk Ceza Kanunu'nun 239. maddesi hükümlerine göre cezalandırılacakları öngörülmektedir. Vergi Usul Kanunu'nun 362. maddesinde öngörülen vergi mahremiyetinin ihlaline ilişkin düzenlemeden hareketle bu suçun unsurları ve unsurlar dışında kalan birtakım hususlar ile uygulanacak olan yaptırımın saptanmasında Vergi Usul Kanunu'nun 5. maddesiyle Türk Ceza Kanunu hükümleri esas alınır.
Vergi mahremiyetinin kapsamı açısından 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu önemlidir. "Vergi mahremiyeti kapsamındaki bilgiler Bilgi Edinme Kanunu'na dayanılarak talep edilebilir mi?" tartışması yoğun olarak yaşanmaktadır. Bilgi Edinme Kanunu'nda "özel hayatın gizliliği" ve "ticari sır" kapsamında yer alan bilgilerin Bilgi Edinme Kanunu'na dayanılarak talep edilemeyeceği açık bir şekilde düzenlendiği için vergi mahremiyetine giren bilgiler Bilgi Edinme Kanunu'na dayanılarak devletten hiçbir şekilde talep edilememesi gerekmektedir.

Abstract:
Tax privacy right is a protective shield for taxpayer rights that arises during taxation process with tax obligation and ends with its voluntary or involuntary payment. The tax privacy right is closely related with privacy of communication, protection of personal data and inviolability of domicile, and may therefore be considered a reflection of the right to protection of privacy in tax law. Also, due to its relationship with privacy, we may also deduce that the tax privacy right is a fundamental right. Therefore, limitations envisaged for privacy and the extent of these limitations also apply to tax privacy right.
Article 362 of the Tax Procedure Code  stipulates that those who violate privacy of taxes are punishable in accordance with article 239 of the Turkish Penal Code. Based on the provision of article 362 of the Tax Procedure Code regarding violation of tax privacy, elements of this crime and some other points in addition thereto and the sanction applicable shall be determined pursuant to the provisions of article 5 of the Tax Procedure Code and the Turkish Penal Code.
The Law of Right of Information Acquirement 4982 is important for the scope of the tax privacy. "Can information in the scope of tax privacy be requested based on the Law of Right of Information Acquirement?" This question is the subject of several discussions. Since the Law of Right of Information Acquirement expressly stipulates that information in the scope of "privacy" and "trade secret" cannot be requested based on the Law of Right of Information Acquirement, information in the scope of tax privacy can by no means be requested from the State based on the Law of Right of Information Acquirement.