Aromatik karbonil bileşiklerinden türeyen çok dişli tiyosemikarbazon ligandları ve geçiş metal komplekslerinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of polydentate thiosemicarbazone ligands derived from aromatic carbonyl compounds and their transition metal complexes
Yazar: QUMARS POLADIAN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KURT
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Çok dişli ligand olarak davranan tiyosemikarbazonlar ve metal komplekslerinin kimyası, umut verici biyolojik özellikleri, değişken bağlanma türleri ve yapısal çeşitlilikleri açısından birçok araştırmanın odağı haline gelmiştir. Biyolojik aktivitelerinin tiyosemikarbazon türevlerinde yer alan aldehit yada keton dışında, sübtitüenlerin yapısı ve konumuna, metal atomu ve oksidasyon sayısına bağlı olarak değiştiği bilinmektedir.
Tez kapsamında N2O2 tipinde, tetradentat N1,N4-diariliden-S-alkiltiyosemikarbazonlardan türeyen simetrik olmayan kalıp komplekslerinin sentezi, yapısal karakterizasyonu ve antioksidan özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada dört farklı karbonil bileşiği ve iki farklı alkil halojenür türevi kullanarak,
piridoksal S-metiltiyosemikarbazon,
dehidroasetik asit S-metil/krotil-tiyosemikarbazon,
2′-hidroksipropiyofenon S-
metiltiyosemikarbazon, ve salisilaldehit S-krotiltiyosemikarbazon ligandları olmak üzere beş yeni S-alkiltiyosemikarbazon başlangıç maddesi olarak sentezlenmiştir. Elde edilen S- alkiltiyosemikarbazonlar ve ikinci ligand olarak salisilaldehit türevlerinin demir(III), nikel(II) ve çinko(II) tuzları varlığında kalıp reaksiyonu ile N2O2 tipinde kompleksler sentez edildi. Yeni bileşikler, analitik ve spektroskopik yöntemler (elemental analiz, IR, UV-Vis, 1H-NMR ve ESI-MS) kullanılarak karakterize edildi. Uygun kristal formdaki komplekslerin moleküler yapıları, tek-kristal X-ışını kırınımı yöntemi ile aydınlatıldı.
Bileşiklerin toplam antioksidan kapasite ve serbest radikal süpürme aktiviteleri sırasıyla CUPRAC ve DPPH yöntemleri kullanılarak belirlendi.

Abstract:
The chemistry of thiosemicarbazones as multidentate ligands and their metal complexes have become the focus of many studies in terms of their promising biological properties, variable bonding types and structural diversity. It is known that their biological activities vary depending on the structure and position of the substituents, metal atom and oxidation number, apart from the aldehyde or ketone in thiosemicarbazone derivatives.
In the scope of the thesis, it is aimed to investigate the synthesis, structural characterization and antioxidant properties of non-symmetrical template complexes derived from tetradentate N1,N4-diarylidene-S-alkylthiosemicarbazones in N2O2 type. In the study, using four different carbonyl compounds and two different alkyl halide derivatives, five new S-alkylthiosemicarbazone, pyridoxal S-methylthiosemicarbazone ligand, dehydroacetic acid S-methyl/crotyl-thiosemicarbazone, 2′-hydroxypropiophenone S-methylthiosemicarbazone, and salicylaldehyde S-crotylthiosemicarbazone ligands, synthesized as starting material. N2O2 type complexes were synthesized by the template reaction of the obtained S-alkylthiosemicarbazones and the salicylaldehyde derivatives as the second ligand in the presence of iron(III), nickel(II) and zinc(II) salts. The new compounds were characterized using analytical and spectroscopic methods (elemental analysis, IR, UV-Vis, 1H-NMR and ESI-MS). The molecular structures of the appropriate crystalline complexes were elucidated by the single-crystal X-ray diffraction method.
Total antioxidant capacity and free radical scavenging activities of the compounds were determined by CUPRAC and DPPH methods, respectively.