Zekâ oyunlarının kavram yanılgılarını gidermedeki rolünün incelenmesi
Investigation of the role of intelligent games in removing misconceptions
Yazar: ASLI NUR HODANCI
Danışman: DOÇ. DR. MİHRİBAN HACISALİHOĞLU KARADENİZ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematik 
kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarının giderilmesinde, matematiğe uyarlanan 
zekâ oyunlarının rolünü belirlemektir. Öğretim deneyi yönteminin kullanıldığı 
araştırma, Doğu Karadeniz'deki bir üniversitenin 3. sınıfında öğrenim görmekte olan 
25 kız, 6 erkek toplam 31 ilköğretim matematik öğretmeni adayı ile 
gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kavram Yanılgıları Teşhis Testi 1 (KYTT-1), 
matematiğe uyarlanan zekâ oyunları uygulamaları, Kavram Yanılgıları Teşhis Testi 2 
(KYTT-2), video kaydı ve yapılandırılmamış görüşme (ayaküstü görüşme) 
kullanılarak 12 haftalık süreçte toplanmıştır. Araştırmada ilk olarak öğretmen 
adaylarının matematik kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarını teşhis etmek 
amacıyla 6 adet test oluşturulmuştur. Bu testlerden KYTT1-a, Doğal Sayılar, 
Kümeler, Tam Sayılar, Çarpanlar ve Katlar; KYTT1-b, Kesirler, Ondalık Gösterim, 
Yüzdeler, Kareköklü İfadeler ve Üslü İfadeler; KYTT1-c, Temel Geometrik 
Kavramlar, Çember ve Daire ile Üçgenler ve Çokgenler; KYYT1-d, Ölçüler, 
Dönüşüm Geometrisi ve Geometrik Cisimler; KYTT1-e, Cebirsel İfade (Değişken, 
Terim, Katsayı, Sabit Terim, Benzer Terim), Örüntü ve Denklem, Özdeşlik, Eşitlik 
ve Eşitsizlik ile Doğrusal İlişkiler (Eğim); KYTT1-f, Verilerin Tablo ile Gösterimi, 
Verilerin Grafikle Gösterimi, Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri ile Olasılık
kavramlarına ilişkindir. Bu testler öğretmen adaylarına uygulanarak mevcut kavram 
yanılgıları belirlenmiştir. Sonrasında teşhis testlerinde tespit edilen kavram 
yanılgılarının giderilmesine yönelik olarak belirlenen zekâ oyunları matematiğe 
uyarlanmış ve öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Zekâ oyunu uygulamalarının 
ardından kavram yanılgısını teşhis testlerine paralel bir biçimde hazırlanan kavram 
yanılgısı teşhis testleri öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Bu testlerden elde edilen 
verilere göre, zekâ oyunlarının kavram yanılgılarını gidermedeki rolü belirlenmiştir. 
Kavram yanılgıları teşhis testlerinin analizi, betimsel analiz yöntemi bağlamında Üç 
Aşamalı Testin Kavramsal Kategorileri ile ve video kayıtlarının analizi, yedi aşamalı 
video analizi modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, 
öğretmen adaylarının matematik kavramlarına dair birçok kavram yanılgısına sahip 
oldukları ve matematiğe uyarlanan zekâ oyunları uygulamaları ile bu yanılgıların 
giderilebildiği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the role of brain teasers adapted to 
mathematics in eliminating the misconceptions of primary school mathematics 
teacher candidates regarding mathematical concepts. The study, which employed the 
teaching experiment method, was conducted with a total of 31 primary school 
mathematics teacher candidates, 25 females and 6 males, who are third-year students 
at a university in the Eastern Black Sea region. The data were collected over a 12-
week period using the Misconceptions Diagnostic Test 1 (MDT-1), applications of 
brain teasers adapted to mathematics, Misconceptions Diagnostic Test 2 (MDT-2), 
video recordings, and unstructured interviews (informal interviews). Initially, six 
tests were developed to diagnose the misconceptions of teacher candidates about 
mathematical concepts. These tests are categorized as follows: MDT1-a covers 
Counting Numbers, Sets, Integers, Factors, and Multiples; MDT1-b includes 
Fractions, Decimal Representations, Percentages, Radicals, and Exponents; MDT1-c 
encompasses Basic Geometric Concepts, Circle and Sphere, Triangles, and 
Polygons; MDT1-d involves Measurements, Transformation Geometry, and 
Geometric Solids; MDT1-e comprises Algebraic Expressions (Variable, Term, 
Coefficient, Constant Term, Similar Term), Pattern and Equation, Identity, Equality
and Inequality, and Linear Relationships (Slope); MDT1-f pertains to Data 
Representation in Tables, Data Representation in Graphs, Measures of Central 
Tendency and Dispersion, and Probability concepts. These tests were administered to 
the teacher candidates to identify existing misconceptions. Subsequently, brain 
teasers adapted to mathematics were implemented to address the misconceptions
identified in the diagnostic tests. Following the application of the brain teasers, 
misconceptions diagnostic tests, prepared parallel to the initial tests, were 
administered to the teacher candidates. Based on the data obtained from these tests, 
the role of brain teasers in eliminating misconceptions was determined. The analysis 
of the misconceptions diagnostic tests was conducted using the Three-Phase Test 
Conceptual Categories within the context of descriptive analysis, and the video 
recordings were analyzed using the seven-phase video analysis model. As a result of 
the research, it was found that teacher candidates had many misconceptions about 
mathematical concepts and that these misconceptions could be addressed through the 
application of brain teasers adapted to mathematics.