İnfraorbital foramenin lokasyonunda sonografik görüntülemenin tanı değeri
Diagnostic value of sonographic imaging in the location of the infraorbital foramen
Yazar: HATİCE GÜLLER
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED AKİF SÜMBÜLLÜ
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: İnfraorbital foramen (İOF), maksillada bulunan, lokalizasyonu ve içinden geçen nörovasküler yapılar nedeniyle anatomik ve morfolojik özelliklerinin tam olarak bilinmesi gereken önemli bir yapıdır. İnfraorbital bölgede cerrahi prosedürler veya lokal anestezi uygulamalarından önce, maksillanın anterior yüzünün anatomisi hakkında eksiksiz bilgi sahibi olmak gerekir. İnvaziv girişimlerden önce anatomik yapılar ve varyasyonların incelenmesinde radyolojik görüntülemeler çok önemli rol oynamaktadır. Ancak iyonize radyasyon riski ve yüksek maliyet gibi nedenlerle konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) her hastada uygulanamamaktadır. Çalışmamızın amacı İOF'nin lokasyonunun belirlenmesinde sonografik (ultrasonografi, USG) görüntülemenin KIBT'ye olan tanısal performansını karşılaştırmaktır.
Materyal ve Metot: Çalışmaya, Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalına herhangi bir nedenle KIBT çekilmek üzere müracaat eden hastalar dahil edildi. KIBT çekimi yapılan bu hastalara ardından USG görüntüleme yapıldı. Çalışmada 18-58 yaş aralığına sahip, 55'i erkek ve 55'i kadın toplamda 110 hastanın KIBT ve USG görüntüleri dahil edilerek değerlendirildi. Hastaların yaş ve cinsiyet verileri ile birlikte lokasyonu belirlemek üzere, morfometrik ölçümlerden İOF'nin horizontal ve vertikal çapları, İOF ile apertura piriformisin lateral duvarı arasındaki mesafe, İOF ile infraorbital marjin (İOM) arasındaki mesafe ve İOF'nin üzerindeki yumuşak doku kalınlıkları ölçülerek kaydedildi.
Bulgular: İOF'nin horizontal ve vertikal çapları, İOF ve apertura piriformisin lateral duvarı arasındaki mesafe, İOF ve İOM arasındaki mesafe ölçümlerinde KIBT ve USG arasında anlamlı bir fark bulunmazken İOF'nin üzerindeki yumuşak doku kalınlığında KIBT ve USG ölçümleri arasında anlamlı bir fark bulundu. USG ölçümlerinde; horizontal çap 3.75±0.63 mm, vertikal çap 3.27±0.38 mm, İOF ve apertura piriformisin lateral duvarı arasındaki mesafe 18.48±2.56 mm, İOF ve İOM arasındaki mesafe 8.70±1.49 mm ve İOF'nin üzerindeki yumuşak doku kalınlığı 9.90±1.96 mm iken KIBT ölçümlerinde ise horizontal çap 3.80±0.55 mm, vertikal çap 3.30±0.38 mm, İOF ve apertura piriformisin lateral duvarı arasındaki mesafe 18.53±2.37 mm, İOF ve İOM arasındaki mesafe 8.68±1.50 mm ve İOF'nin üzerindeki yumuşak doku kalınlığı 9.57±1.68 mm olarak ölçüldü.
Sonuç: İOF'nin lokasyonunun belirlenmesinde KIBT gibi başarılı sonuçlar elde ettiğimiz USG'nin, cihazlar ve kullanılan problarının ergonomi ve teknolojisinin gelecekte geliştirilmesiyle birlikte zayıf kaldığı noktalarının da elimine edileceği ve bilhassa yumuşak doku ölçümlerindeki başarı oranının da artacağı açıktır. Bu da KIBT kaynaklı iyonize radyasyon kullanımını ve radyasyonun zararlarını minimalize ederek USG'nin diş hekimliğinde ve medikal alanlarda yaygınlığını arttırmak adına umut verici olabilir.
Anahtar Kelimeler: infraorbital foramen, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi

Abstract:
Aim: The infraorbital foramen (IOF) is a crucial structure whose anatomical and morphological characteristics must be thoroughly understood due to its location in the maxilla and the neurovascular structures passing through it. Prior to surgical procedures or local anesthesia applications in the infraorbital region, comprehensive knowledge of the anterior surface anatomy of the maxilla is essential. Radiological imaging plays a critical role in examining anatomical structures and variations before invasive interventions. However, due to the risk of ionizing radiation and high costs, cone-beam computed tomography (CBCT) cannot be applied to every patient. The aim of our study is to compare the diagnostic performance of sonographic (ultrasound, USG) imaging with CBCT in determining the location of the IOF.
Material and method: Patients who applied to the Department of Oral, Dental, and Maxillofacial Radiology at the Faculty of Dentistry, Atatürk University, for CBCT imaging for any reason were included in the study. Following CBCT imaging, these patients underwent USG imaging. The study evaluated CBCT and USG images of a total of 110 patients, 55 males and 55 females, aged between 18 and 58 years. In addition to the age and gender data of the patients, morphometric measurements were taken and recorded to determine the location. These included the horizontal and vertical diameters of the IOF, the distance between the IOF and the lateral wall of the piriform aperture, the distance between the IOF and the infraorbital margin (IOM), and the soft tissue thickness above the IOF.
Results: There was no significant difference between CBCT and USG measurements in the horizontal and vertical diameters of the IOF, the distance between the IOF and the lateral wall of the piriform aperture, and the distance between the IOF and the IOM. However, a significant difference was found between CBCT and USG measurements in the soft tissue thickness above the IOF. In the USG measurements, the horizontal diameter was 3.75±0.63 mm, the vertical diameter was 3.27±0.38 mm, the distance between the IOF and the lateral wall of the piriform aperture was 18.48±2.56 mm, the distance between the IOF and the IOM was 8.70±1.49 mm, and the soft tissue thickness above the IOF was 9.90±1.96 mm. In the CBCT measurements, the horizontal diameter was 3.80±0.55 mm, the vertical diameter was 3.30±0.38 mm, the distance between the IOF and the lateral wall of the piriform aperture was 18.53±2.37 mm, the distance between the IOF and the IOM was 8.68±1.50 mm, and the soft tissue thickness above the IOF was 9.57±1.68 mm.
Conclusion: It is clear that with the future development of the ergonomics and technology of the devices and probes used in USG, from which we have obtained successful results such as CBCT in determining the location of IOF, its weak points will be eliminated and the success rate, especially in soft tissue, will increase. This may be promising for increasing the prevalence of USG in dentistry and medical fields by minimizing the use of ionizing radiation from CBCT and the damages of radiation.
Key Words: Cone beam computed tomography, infraorbital foramen, ultrasonography