Mihrî Hatun Divanı sözlüğü (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
The glossary of Mihrî Hatun Divan (The concordance and functional glossary)
Yazar: TUĞBA BIYIK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan şiiri = Court poem ; Mihri Hatun = Mihri Hatun ; Sözlük = Dictionary ; Şiir = Poem

Özet:
Klasik Türk Edebiyatı alanında şiir ve şiirin bağlamı ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmıştır.
Bu çalışmaların genelinde amaç, şiirin söz varlığına ve şairin anlam dünyasına ulaşmaktır.
Klasik Türk Edebiyatı alanında yapılan şerh çalışmaları, Divan şiirine ışık tutmuş ve
gelecek çalışmalara yön gösterici olmuştur. Ancak bu şerh çalışmalarının sayısı, Divan
şiirinin anlam dünyasının aydınlatılması hususunda yeterli düzeye ulaşamamıştır. Bu
durum bağlamlı dizin- işlevsel sözlük çalışmalarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
Mihrî Hatun Divanı Sözlüğü (Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük), adı geçen divanın
bağlamsal olarak ele alınması ile hazırlanmış bir sözlük ve dizin çalışmasıdır. Sözlük,
alfabetik sıra ile verilmiştir. Sözlüğe ek olarak yapılan inceleme bölümünde ise Mihrî
Hatun Divanı söz varlığına değinilmiştir. Divan içerisinde kullanılmış olan deyimler,
atasözleri, deyim kaynaklı yapılar, kalıp ifadeler, birleşik fiiller, tamlamalar tablolar
halinde sunulmuştur. Bitki türleri ve çiçekler, hayvanlar, sevgilinin güzellik unsurları ile
Divan'da kullanımı açısından dikkat çeken unsurlara da inceleme kısmında yer verilmiştir.
Sözlüğün inceleme kısmının tablolar halinde sunulması, anlaşılırlığı artırmak maksadıyla
tercih edilmiştir. Ayrıca Mihrî Hatun, Klasik bir kadın şair olması yönünden de ele
alınmıştır.
Çalışmanın amacı, Mehmet Arslan tarafından hazırlanan Mihrî Hatun Divanı'nın
bağlamsal bir dizin ile işlevsel sözlüğünü oluşturmak, Divan'ın söz varlığını ortaya
çıkarmak ve Divan sahibi ilk kadın şair olan Mihrî Hatun'un anlaşılmasına katkı
sağlamaktır.

Abstract:
Various studies have been made about poetry and its context in the field of Classical
Turkish Literature. The purpose of these works in general has been to reach the vocabulary
of poetry and the poet's meaning world. The commentary studies made in the field of
Classical Turkish Literature have shed light on Divan poetry and have been a guide for
future works. However, the number of these commentary studies has not managed to reach
a sufficient level to clarify the meaning world of Divan poetry. This has led to the
emergence of the concordance and functional glossary works. The Glossary of Mihrî
Hatun Divan (The Concordance and Functional Glossary) is a dictionary and indexing
work prepared with the contextual consideration of the mentioned divan. The Glossary has
been given in alphabetical order. In the analysis section prefared along with the glossary
has been mentioned about vocabulary of Mihrî Hatun Divan. Used in the Divan, idioms,
proverbs, idiom-based constructions, pattern expressions, compound verbs, propositional
phrases have been presented in tables. In addition, plant species and flowers, animals,
beauty elements of the beloved and significant elements in terms of use in the Divan have
also been included in the analysis section. Being presented the analysis part of the glossary
in tabular form has been preferred to increase clarity. In addition, Mihrî Hatun is also taken
for in terms of a classic female poet.
The aim of the work is to create the concordance and functional glossary of the Mihrî
Hatun Divan prepared by Mehmet Arslan, to reveal the Divan's vocabulary and to
contribute to the understanding of Mihrî Hatun, the first female poet with Divan.