Sabahattin Kalender ve Deli Dumrul operası'nda Türk halk kültürü
Sabahatti̇n Kalender and Turkish folk culture in the opera of Deli̇ Dumrul
Yazar: AHMET UTKU
Danışman: PROF. BERRAK TARANÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bestekarlar = Composers ; Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Dede Korkut Kitabı = Dede Korkut Book ; Deli Dumrul = Deli Dumrul ; Destanlar = Epics ; Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Kalender, Sabahattin = Kalender, Sabahattin ; Müzikal = Musical ; Opera = Opera

Özet:
İtalya'da doğarak kısa sürede Avrupa'ya ve dünyaya yayılan opera sanatı, milletlerin zamanla kendi ulusal operalarını oluşturmaları sonucunda çok daha renkli bir hal almış, bu yeni oluşumlar da birçok araştırmacı için araştırma konusu olmuştur. Biz de tezimize Türkiye'deki ulusal opera çalışmalarında önemli bir yerer sahip olan Sabahattin Kalender ve bestelediği Deli Dumrul Operası'nı konu ederek sanatçının ve eserinin taşıdığı geleneksel unsurları ortaya koymaya çalıştık.Çalışmamızın `Giriş' bölümünde opera sanatının ortaya çıkışı ve Türklerin opera sanatı ile olan temasları değerlendirilmiştir.`Sabahattin Kalender'in Hayatı ve Sanat Anlayışı' adlı birinci bölümde Deli Dumrul Operası'nın bestecisi Sabahattin Kalender'in hayatı, eserleri, dünya görüşü ve sanat anlayışı ile ilgili bilgi verildikten sonra, yaşadığı dönem içerisinde görülen sanat akımlarına değinilmiştir.`Deli Dumrul ve Türk Dünyasındaki Yeri' adlı ikinci bölümde Deli Dumrul Operası'nın esin kaynağı olan Duha Koca Oğlu Deli Dumrul anlatması ile bu anlatmanın içinde bulunduğu Dede Korkut Kitabı hakkında bilgi verilmiş, Deli Dumrul karakteri ile ilgili çözümlemeler yapılmış ve Deli Dumrul üzerine yapılmış olan çalışmalar değerlendirilmiştir.`Deli Dumrul Operası Üzerine Çözümlemeler' adlı üçüncü bölümde önce Deli Dumrul Operası'nın bestelendiği dönemin siyasal ve toplumsal koşullarına değinilmiş ve eserin bestelenme süreci anlatılmıştır. Ardından Deli Dumrul Operası'nın kimlik çözümlemesi ve içerisinde yer alan Türk motiflerini belirlemek amacıyla müzikal çözümlemesi yapılmış, yine bu bölüm içerisinde Deli Dumrul Operası üzerine karşılaştırmalara yer verilmiştir.`Sonuç' bölümünde çalışmamızın genel bir değerlendirmesi yapıldıktan sonra, tezimiz `Kaynaklar' bölümü ile sonlandırılmıştır.

Abstract:
The art of opera, born in Italy and spread out in Europe and all over the world in a short period of time, has become much more colorful with the creation of national operas, and these works have brought out new subjects to be researched. The purpose of this study was to find out more about Sabahattin Kalender, one of the most important artists of Turkish National Opera, and to investigate the traditional marks in his work, the opera of Deli Dumrul.In the `Introduction? part, the birth of the art of opera and Turks? first contact with the art of opera were examined.In the first chapter `The Life of Sabahattin Kalender and His View of Art?, the life story of Sabahattin Kalender, his works, his view of art, and the art movements during his time were explained.In the second chapter `Deli Dumrul and His Place in the Turkish World?, we focused on the narrative of Duha Koca Oğlu Deli Dumrul and The Book of Dede Korkut, along with the analysis of the character of `Deli Dumrul? and the studies conducted on the opera itself.In the third chapter `Analysis on The Opera of Deli Dumrul?, political and social conditions during the composition of the opera of Deli Dumrul and the story of the composition were told, and an identification along with a musical analysis were conducted to find out the Turkish trades in the opera. This chapter also includes comparisons made on the opera of Deli Dumrul.A general overview of the thesis was carried out in the `Conclusion? section, and the thesis was concluded with `Bibliography?.