Birinci basamak hekimlerinde stresle başa çıkma tarzları ve yaşam doyumu ilişkisi
The relationship between stress coping styles and life satisfaction in primary care physicians
Yazar: AYKUT DENİZ
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Birinci Basamak Hekimlerinde Stresle Başa Çıkma Tarzları ve Yaşam Doyumu İlişkisi
	Amaç: Çalışmamızın amacı birinci basamakta çalışan hekimlerde stresle başa çıkma tarzları, yaşam doyumu, bunların birbirleri ve diğer bazı değişkenler ile olan ilişkilerini araştırmak idi. 

	Gereç ve yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte olup 02.07.2022 ile 30.09.2022 tarihleri arasında Adana il merkezinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde (ASM) çalışan 188 aile hekimi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra katılımcılara özgeçmiş, yaşam tarzı, çalışma koşulları, aile yaşantısı, sosyal yaşantısı ile ilgili özellikleri sorgulayan anket uygulandı. Ardından tüm katılımcılara Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) uygulandı. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi.

	Bulgular: Çalışmaya katılan 188 kişinin ortanca yaş değeri 46 (min:28-maks:65) idi. Çalışma popülasyonunun %55,3'ü (n=104) erkek, %83'ü (n=156) evli, %22,3'ü (n=42) fiziksel hastalığı olan, %11,2'si (n=21) ruhsal hastalığı olan kişilerden oluşmaktaydı. Tüm katılımcılar arasında en çok kullanılan stresle başa çıkma yönteminin kendine güvenli yaklaşım olduğu bulunmuştur. Evli olmayan katılımcılarda çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşımın, kadınlarda çaresiz yaklaşımın daha çok kullanıldığı bulunmuştur. Yaş ile iyimser yaklaşım arasında pozitif, boyun eğici yaklaşım arasında negatif ilişki olduğu bulunmuştur. Ruhsal hastalığı olanların yaşam doyumu düşük bulunmuştur. Yaşam doyumu ile stresle başa çıkma tarzlarından kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım arasında pozitif, çaresiz yaklaşım arasında negatif ilişki bulunmuştur.

	Sonuç: Birinci basamak hekimlerinde yaşam doyumunun artırılmasına, stresle aktif başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesine, ruhsal hastalık belirtilerinin azaltılmasına yönelik müdahaleler hem hekimin psikososyal durumunu hem de verdiği sağlık hizmetinin kalitesini olumlu yönde etkileyecektir.

Anahtar kelimeler: Birinci basamak, hekim, stres, stresle başa çıkma, yaşam doyumu

Abstract:
The Relationship Between Stress Coping Styles and Life Satisfaction in Primary Care Physicians
	Aim: The aim of our study was to investigate the ways of coping with stress, life satisfaction, and their relations with each other and some other variables in primary care physicians.

	Materials and methods: Our study is cross-sectional and was carried out with 188 family physicians working in family health centers (FHC) in Adana city center between 02.07.2022 and 30.09.2022. After recording the sociodemographic data of the participants, a questionnaire was administered to the participants, questioning the characteristics of their background, lifestyle, working conditions, family life, and social life. Afterwards, the Ways of Coping Inventory (WCI) and Life Satisfaction Scale (LSS) were administered to all participants. The significance value was accepted as p<0.05.

	Results: The median age of 188 people participating in the study was 46 (min:28-max:65). Of the study population, 55.3% (n=104) were male, 83% (n=156) were married, 22.3% (n=42) had physical illness, 11.2% (n= 21) consisted of people with mental illness. It was found that the most used method of coping with stress among all participants was the self-confident approach. It was found that the helpless approach and submissive approach were used more in unmarried participants, and the helpless approach was used more in women. It was found that there was a positive relationship between age and optimistic approach, and a negative relationship between submissive approach. Life satisfaction of those with mental illness was found to be low. A positive relationship was found between life satisfaction and self-confident approach and optimistic approach, and a negative relationship was found between helpless approach.

	Conclusion: Interventions to increase life satisfaction in primary care physicians, to develop active coping strategies with stress, and to reduce the symptoms of mental illness will positively affect both the psychosocial status of the physician and the quality of the health service provided.

Keywords: Primary care, physician, stress, coping with stress, life satisfaction