Dönüşümsel liderlik ile duygusal zeka arasındaki ilişki: Kar amacı gütmeyen bir hizmet örgütünde çalışma
The relationship between transformational leadership and emotional intelligence: An exploratory study in a non-profit organization
Yazar: FUNDA ELMAS KELSAY
Danışman: PROF. DR. AZİZE ERGENELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Liderlik = Leadership

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, dönüşümsel liderlik boyutları ile genel duygusal zeka ve duygusal zeka boyutları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir.Dönüşümsel liderlik, izleyenlerin motivasyon ve başarılarının derecesini hiç kimsenin beklemediği düzeylere taşıyıp, onları sahip oldukları potansiyelin en üst sınırlarına götürme süreci olarak tanımlanabilmektedir. Bu çalışmada dönüşümsel liderlik Kouzes ve Posner tarafından tanımlanmış olan 5 alt boyut altında incelenmiştir. Bu boyutlar; model olma, ilham verme, mücadeleye davet, muktedir kılmak ve cesaret vermek' dir. Dönüşümsel liderliği etkileyen faktörlerden biri olan duygusal zeka, etkili ve yüksek performans seviyelerine ulaşmak için, kişinin kendi ve diğerleri hakkındaki duygusal bilgileri tanıyabilme, anlayabilme ve kullanabilme yeteneğidir. Bu çalışmada duygusal zeka Wong ve Law tarafından tanımlanmış olan 4 alt boyut altında incelenmiştir.Bunlar; kendi duygularının değerlendirilmesi, diğerlerinin duygularının değerlendirilmesi, duyguların kullanılması ve duyguların düzenlenmesi ` dir.Dönüşümsel liderlik ile duygusal zeka arasında daha önceden yapılan çalışmaların bir kısmı işletme öğrencilerine, bir kısmı liderlik deneyimi olmayan genç bireylere, bir kısmı ise homojen özelliklere sahip küçük örneklemlere uygulanmıştır. Bu çalışmada ise deneyimi yüksek, farklı liderlerle, farklı ekonomik koşullarda çalışmış ve hatta zaman zaman kendisi liderlik yapmış olan bireyler örneklem olarak seçilmiştir.Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla, A.B.D.'de kar amacı gütmeyen bir hizmet örgütünün üyeleri örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmada 158 kişiye Wong ve Law' un WLEIS duygusal zeka ölçeği ve Kouzes ve Posner'ın LPI liderlik ölçeği uygulanmış, veriler korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir.Bulgulara göre dönüşümsel liderliğin genelde duygusal zeka ile ilişkili olduğu hatta dönüşümsel liderliğin cesaret verme alt boyutu haricindeki boyutların duygusal zekanın duyguların kullanılması alt boyutu ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar dönüşümsel liderliğin cesaret verme alt boyutu çalışmaya katılan bireylerin genel duygusal zeka düzeyleri ile ilişkili bulunmasa da, bu boyutun duygusal zekanın diğerlerinin duygularının değerlendirilmesi alt boyutu ile ilişkili olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmanın sonuçları ayrıca, ?muktedir kılmak? davranışının en sık kullanılan dönüşümsel liderlik davranışı; ?duyguların kullanılması? nın ise en önemli duygusal zeka alt boyutu olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between transformational leadership aspects and overall emotional intelligence and its subscales.Transformational leadership can be described as a process whereby an individual?s greatest potential is achieved through maximizing motivation and successful outcomes. For this reason, it is widely accepted as a successful leadership style which can be applied to the realization of fundamental changes in organizations and societies. In this study, transformational leadership has been examined under the five aspects identified by Kouzes and Posner: modeling the way, inspiring a shared vision, challenging the process, enabling others to act and encouraging the heart. Emotional Intelligence is one of the factors affecting transformational leadership and can be described as the ability of recognizing, understanding and utilizing emotions about self and others, in order to achieve effective and maximized performance levels. Emotional Intelligence has been examined in this study under four subscales identified by Wong and Law: self- emotion appraisal, others? emotion appraisal, use of emotions, regulation of emotions.Studies have been conducted on transformational leadership and emotional intelligence but these were primarily conducted on undergraduate students or people with little or no job experience. The sample that was used for this study consisted of individuals with many years of work experience under different management styles and different economic conditions.To determine the relationships between transformational leadership and emotional intelligence, members of an American non-profit service organization were used for the sample. Out of 250 questionnaires that were distributed, 158 usable questionnaires were returned and the response rate was 63.2 %.The Wong and Law Emotional Intelligence Scale (WLEIS) developed by Wong and Law and Leadership Practices Inventory-Self-3rd edition (LPI) developed by Kouzes and Posner were used to gather data from the participants and correlation and hierarchical regression analyses were conducted to determine the relationships between the variables.The results of the analyses revealed that transformational leadership is significantly related to overall emotional intelligence and all the transformational leadership aspects except the encouraging the heart aspect is related to the use of emotion subscale of emotional intelligence. Although there is no relationship between encouraging the heart and overall emotional intelligence, others? emotion appraisal was found to be related to the encouraging the heart aspect of transformational leadership. The results of this study also suggested that enabling others to act was the most utilized transformational leadership style and use of emotion was the most important emotional intelligence subscale.