Kripto para birimleri ile fiat para birimlerinin finansal krizler karşısındaki dayanıklılığı
The durability of cryptocurrencies and fiat currencies against financial crises
Yazar: ALPEREN TEKİN
Danışman: PROF. DR. NURDAN ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Değerler = Values ; Fiat = Fiat ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Merkeziyetçilik = Centralism ; Para sistemi = Monetary system

Özet:
Kripto para birimleri ile gelişim hâlinde bulunan eşler arası merkeziyetsiz para düzeni; ülkeler, kurumlar ve kuruluşlar güdümündeki fiat para düzenine bir tezat ve bir alternatif teşkil etmektedir. Çalışmanın ele aldığı sorun ise söz konusu iki para düzeni arasında yapılmış olan karşılaştırmaların ekseriyetle araçların nitelikleri ile kısıtlı kalmış olmaları ve bağlamlarını pek dikkate almamış bulunmalarıdır. Çalışmanın amacı, bu boşluğun doldurulabilmesi ve böylelikle de kripto para birimlerinin dayanıklılıkları hakkında daha net yorumların getirilebileceği bir atmosferin tesis edilebilmesi olmuştur. 

Türkiye'nin ihtiva ettiği azımsanamayacak kripto hacminin ışığında böylesi yorumların mevcut olmaları daha da önemli birer hâle gelmektedir. Konuyla ilgili olanların gerek yatırım, gerek akademik çalışma ve gerek ise yalnızca bilgi edinmenin hazzı çerçevelerinde çalışmadan istifade edebilmeleri arzulanmıştır. Çalışmaya ait yapı ise çalışmanın yöntemini meydana getirmiş konumdadır. Tümevarım yaklaşımı doğrultusunda bizzat para ile söz konusu bu kavrama ilişkin olan olgular ele alınmış, olası paralellerin tespitleri ışığında güncel fiat para düzeni ile öncülü konumundaki altın standartları dönemleri irdelenmiş, takriben ise bu düzenlerin niteliklerine yer verilmiştir. 

Bu bağlamda rezerv olarak kullanılan ve mevzubahis kapsam dahilinde en fazla hacmi arz eden para birimlerine sahip beş ülkenin ekonomileri incelemelere tabi tutulmuş, sonrasında da kısaca merkeziyetsiz para düzenine değinilmiştir. Bir yandan iki sistem arasında karşılaştırmalar meydana getirilmiş ve bir diğer yandan da devamlılıklarının veya bir başka deyişle finansal krizler karşısındaki dayanıklılıklarının temelleri saptanmaya çalışılmıştır. Bulgular söz konusu birimlerin devamlılıklarını muhafaza edeceklerine işaret etmekle birlikte alanda daha fazla çalışmanın yürütülmesi ise hiçbir araştırmacının zararına olacak türden birer faaliyet konumunda yer almamaktadır.

Abstract:
Cryptocurrencies and the emergent decentralized peer-to-peer monetary system in their exurgent states represent an alternative and an antilogy to the fiat monetary system which remains under the guidance of states, institutions and organizations alike. The problem this study tries to address is that the comparisons between the two monetary systems have been limited in their scope to the functionality of said mediums while disregarding their contextual factors. The aim, therefore, has been to fill said void and thusly attempting to create an environment wherein comments on the durability related aspects of cryptocurrencies would be able to gain more lucid qualities. 

The fact that Türkiye is a country wherein cryptocurrencies have a considerable amount of volume renders the availability of such commentaries ever more significant. To assist those with an interest in this pertinent subject regarding matters of investments, academic contributions and even only for the sake of the zest consequent to intellectual development has been a point of aspiration throughout the study. Meanwhile the structural qualities of the work have been the determinants of its preferred method. Adopting the epagogical approach, currency itself, along with its related phenomena have been reviewed and the current system of fiat money, in conjunction with the gold standard as its progenitor, have been put to analysis in light of the detection of possible parallels which have then been followed by the inclusion of the features of aforementioned systems. In this context, five currencies which collectively constitute the largest portions in regards to their use as reserve currencies have been subjected to examinations along with the economies of their respective countries. 

This was then followed by a brief scrutinization of the decentralized monetary system. Comparisons and inspections have been put forth regarding said monetary systems and their continuity, or in other words, the foundations of their durabilities against financial crises have been analyzed. While the resultant findings implicated and affirmed the sustainable assiduousness of these currencies, further inquisition into the field would not engender redundant activities of any sort with regards to those who decide to undertake them.