Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık ve temel teknoloji yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneği
Investigation of the relationship between digitalcitizenship and basic technology competence levels of social studies teachers: Example of Afyonkarahisar province
Yazar: EMRE HAKDAR
Danışman: PROF. DR. HAKKI YAZICI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Dijital vatandaşlık = Digital citizenship ; Sayısal yeterlikler = Digital competences ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik yetkinlik = Technological competency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık ve temel teknoloji yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenerek, dijital vatandaşlık ve temel teknoloji yeterlilik düzeyinin  birbirinin yordayıcısı olup olmadığını tespit etmektir. Çalışmanın evreni 2021-2022 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili Merkez ilçesindeki devlet okullarında çalışmakta olan 94 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama yönteminden faydalanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; sosyal bilgiler öğretmenlerinin kişisel bilgilerine ulaşmak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", dijital vatandaşlık düzeylerini belirlemek için Ribble ve Bailey (2007) tarafından literatüre kazandırılan ve İşman ve Canan-Güngören (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan ve 34 maddeden oluşan "Dijital Vatandaşlık" ölçeği ve temel teknoloji yeterlilik düzeylerinin saptanması için Flowers ve Algozzine (2000) tarafından literatüre kazandıırlan ve Tekinarslan (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ve 48 maddeden oluşan "Eğitimciler İçin Temel Teknoloji Yeterlikleri" ölçeğinden yararlanılmıştır.
Veriler incelendiğinde, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin orta düzey olduğu tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile cinsiyet, sosyal ağ kullanma  durumu değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilirken, yaş değişkeni ile dijital vatandaşlık düzeyi arasında ise anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. 
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin temel teknoloji yeterlilik düzeylerinin ise orta düzey olduğu saptanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin temel teknoloji yeterlilik  düzeyleri cinsiyet faktörü açısından incelendiğinde, erkek öğretmenler lehine anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yaş ve sosyal ağ kullanma durumu değişkenleri ile temel teknoloji yeterlilik düzeyi arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile temel teknoloji yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamak için yapılan korelasyon analizinde, orta düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve eğitimcilerin temel teknoloji ile dijital vatandaşlık konusunda daha iyi düzeye gelebilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Dijital vatandaşlık, temel teknoloji yeterliliği, sosyal bilgiler.

Abstract:
The main purpase of this research is to determine whether digital citizenship and basic technology proficiency levels of social studies teachers are predictors of each other by examining it in terms of various variables. The research group of the study consists of 94 social studies teachers working in public schools of the central district of Afyonkarahisar province between 2021 and 2022. In the study, screening method was used among quantitative research methods. As a data collection tool, ''Personal Information Form'' developed by the researcher was used to access the personal information of social studies teachers. To determine the digital citizenship levels of teachers ''Digital Citizenship'' scale which was developed by Ribble and Bailey (2007) was used. It is adapted to Turkish by Işman and Canan-Güngören (2014) and consists of 34 items. To specify the basic technology proficiency levels '' Basic Technology Proficiency For Educators'' scale which was developed by Flowers and Algozzine (2000) and adapted to Turkish by Tekinarslan (2008) was used. It consists of 48 items.
At the end of the study, it was concluded that the digital citizenship levels of social studies teachers were intermediate. It has been observed that there is a significant difference between the digital citizenship levels of social studies teachers and the gender and social network usage variables. There has been no significant difference between age variable and digital citizenship level.  Basic technology proficiency levels of social studies teachers were determined to be intermediate. It has been concluded that there is a significant difference between the basic technology proficiency levels of social studies teachers and the gender variable. There was no significant difference between age and social network usage variables and the level of basic technology proficiency. In the correlation analysis to determine the relationship between the digital citizenship levels of social studies teachers and the basic technology proficiency levels, it was found that there was a moderate, positive and statitically significant relationship. In the last section, various recommendations have been made to improve social studies teachers and educators on basic technology knowledge and digital citizenship.
Keywords: Digital citizenship, basic technology ğroficiency, social studies.