Osmangazi Üniversitesi Eğitim Uygulama ve Araştırma Hastanesi!nde yatan erişkin hastaların hasta haklarından yararlanma durumları ve hemşirelerin hasta haklarına ilişkin görüşleri
Adult patient in Osmangazi University Education Practice Research Hospital benefit from patient rights and think of nurses about patient rights
Yazar: HÜLYA YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. ŞULE ECEVİT ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
1. ÖZET Bu tanımlayıcı çalışmanın amacı, Osmangazi Üniversitesi Eğitim Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde yatan erişkin hastaların hasta haklarından yararlanma durumlarını ve o hastanede çalışan hemşirelerin hasta haklarına ilişkin görüşlerini araştırmaktır. Bu araştırma, Eskişehir ilinde Osmangazi Üniversitesi Eğitim Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nin İç Hastalıkları ve Cerrahi kliniklerinde yatan, 300 erişkin hasta ve 110 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Mayıs - Ağustos 2001 tarihleri arasında veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, hasta haklarına ilişkin literatür bilgileri ışığında, hastalara ve hemşirelere yönelik olarak hazırlanan, iki ayrı anket formu kullanılmıştır. Anket formları, araştırmacı tarafından, hasta ve hemşirelerle tek tek görüşülerek doldurulmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzde dağılımları ve SPSS for Windows ki-kare test programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, hastaların %75.7'sinin (n=227) haklarını bilmediği, haklarını bilen hastaların haklarını bulundukları sağlık kuruluşundaki afişlerden, sağlık personelinden ve kitle iletişim araçlarından öğrendiği, Hastaların %94.3'ünün (n=280) ilgili ve saygılı bakım alma, %83.6'sının (n=249) bilgilendirilmiş onamın alınması, %93.3'ünün (n=278) mahremiyetin korunması, %9 1.2' sinin (n=268) kayıtların incelenmesi, %92.3'ünün (n=277) ziyaretçi kabul etme, %95.3'ünün (n=286) dini inancıyla ilgili isteklerini gerçekleştirebilme, %48.7'sinin (n=146) sağlık kuruluşunu seçme, %45.3'ünün (n=136) hekimini seçme haklarından yararlandıkları,%83.7'sinin (n=251) hemşiresini tanıma, %61.3'ünün (n=184) bulundukları sağlık kuruluşu / servisin kural ve uygulamalarını bilme hakkı gibi haklardan, hastaların bilgi talep etmemesi, sağlık personelinin de ihmal etmesi nedeniyle yararlanamadıkları belirlenmiştir. Hemşirelerin %97.3'ünün (n=107) hasta haklarının varlığını kabul ettikleri, %53.6'sının (n=59) hasta haklarına ilişkin bilgilerini yeterli bulduğu, %78.2'sinin (n=86) hastaların haklarından yeterince yararlanmadığını düşündüğü belirlenmiştir. Hemşirelerin kendilerini hastalarına tanıtması ile hastaların bakımları ile ilgilenen hemşireleri tanımaları arasında çok ileri düzeyde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Hastaların ve hemşirelerin kliniğe yatan hastalara bulundukları hastane/servisin kural ve uygulamaları hakkında bilgi verilmesi durumuna ilişkin görüşleri arasında çok ileri düzeyde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Hastaların ve hemşirelerin hastanın mahremiyetinin korunmasına ilişkin görüşleri arasında ileri düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bulgular doğrultusunda, hastaların haklarından daha iyi yararlanabilmeleri ve hemşirelerin kendilerini hasta hakları konusunda geliştirebilmelerinin sağlanması amacıyla öneriler getirilmiştir.

Abstract:
2. SUMMARY The purpose of this descriptive study was to explore how adult patients in Osmangazi University Education, Practice Research Hospital benefit from Patient Rights and what the nurses working in this hospital think about Patient Rights. This research was carried out with 110 nurses and 300 adult patients in internal and surgery clinics of Osmangazi University Education, Practice and Research Hospital in Eskişehir. Data collection was held between May and August in 2001. In this research, two different poll forms were used as data collection tools which are prepared by the researcher in the light of literature about Patient Rights. Poll forms were filled by the researcher one by one with adult patients and nurses. In the evaluation of the data, the percentage variation and chi-square test of program SPSS for Windows were used. According to the research data, it has been found out that 75.7 % of the patients did not know their rights and 24,3 % of them learned their rights from health personnel, posters on hospitals walls, and from the media; It has been also found out that patients benefit from the following rights in the given percentages; 94.3 % of the patients received considerate and respectfull care, 83.6 % of the patients received informed consent, 93.3 % of the patients' privacy were saved, 91.2 % of the patients examined their records, 92.3 % of the patients had visitors, 95.3 % of the patients could carry out religious beliefs, 48.7 % of the patients could choose the health institution they were going to be treated in, and 45.3 % of the patients could choose their doctors.It has been found out that 83,7 % of the patients did not have the right of knowing their nurses, 61,37 % of the patients did not learn the rules and practices of the health institution / service because they did not require information or health personnel neglected giving information. 97.3 % of the nurses approved Patient Rights, 53.6% of the nurses thought that they know Patient Rights sufficiently and 78.2 % of the nurses stated that patients could not benefit from Patient Rights adequately. A meaningful difference has been found out at a high level between the fact that nurses should introduce themselves to their patients, and patients should know the nurses who care them. It has been found out that there is a meaningful difference at a high level between the opinions of patients and nurses about the fact that patients in clinics should be informed about the rules and practices of the hospital / service they are being treated in. A meaningful relationship has been found out at a high level between the views of patients and nurses about the idea of saving patients' privacy. In the light of the findings, some suggestions were given in order that patients can learn their rights and benefit from Patient Rights and nurses can improve themselves about Patient Rights.