Asimetrik bilgi sorunu kapsamında gıda güvenliğinin analizi: Kırıkkale ili örneği
An analysis of food safety under the asymmetric information problem: A case study of Kırıkkale province
Yazar: DUYGU CENGİZ
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN UĞUR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Tüketilen gıda ürününün niteliğinde, kalitesinde ve içeriğinde yeterli düzeyde bilgi sahibi olmaması tüketici için asimetrik bilgi sorununu ortaya çıkarmaktadır. Piyasada ise üretilen mal ve hizmetlerde tam bilgiye sahip olunduğu varsayılır. Ancak tüketiciler, malın özellikleri hakkında tam bilgiye sahip olmayabilir. Üreticiler, tüketicilere tam bilgiyi aktarmadığında piyasa toplum sağlığı açısından başarısız olacaktır. Bu durumda üretici ile tüketici arasında gerçekleşen bilgi belirsizliği asimetrik bilgi sorununu ortaya koymaktadır. Bilginin taraflar arasında tam olarak aktarılmaması çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Tüketilen gıdaların sağlıksız olması çeşitli hastalıkları meydana getirir. Özellikle çocuklar, kanser hastaları, çölyak hastaları gibi özel tüketime gereksinim duyan bireyler için özel tüketimin sağlanması gerekir. Günümüzde tam rekabet koşullarının olmaması ise üretici ile tüketici arasındaki bu bilgi kirliliğini artırmaktadır. İnsanlar ne yedikleri konusunda bilgi sahibi olmadıkları için karşılaştıkları olumsuz sonuçlar karşısında mağdur olabilmektedirler. Çalışmanın amacı, gıda sektöründe üreticinin gıdalar hakkında tüketiciye yeterli düzeyde bilgi aktarmaması veya aktaramaması sonucu oluşan asimetrik bilgi sorununun oluşmasını önlemek ve kamunun gıda güvenliği kapsamındaki denetim ve düzenlemelerinin boyutunu değerlendirmektir. Bu nedenle Kırıkkale ilinde ikamet edenlere gıda güvenliği bilincini ölçmek için anket çalışması uygulanmıştır. Toplamda 786 kişi ankete katılım sağlamıştır. Anket soruları hazırlanırken demografik sorularda dikkate alınarak kısa ve anlaşılır olacak şekilde sorular hazırlanmıştır. Katılımcılara yöneltilen 28 soruyla, gıda güvenliği konusunda bilgi düzeyleri tespit edilmek istenmiştir. Aynı zamanda kamunun denetimlerinin de yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı da ölçülmek istenmiştir. SPSS 23.0 programı kullanılmış, yapılan anket çalışmasında tüm sorulara frekans testi uygulanmış ve cevapların ağırlıklı dağılımları incelenmiştir. Ayrıca yapılan Chi-Square (Ki-kare) analiziyle katılımcıların verdikleri yanıtları kendi içerisinde ilişkili olup olmadığı tespit edilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Asimetrik Bilgi Sorunu, Gıda Güvenliği, Piyasa Başarısızlığı.

Abstract:
Insufficient knowledge about the nature, quality, and content of consumed food products leads to an asymmetric information problem for consumers. In the market, it is assumed that full information is available about the goods and services produced. However, consumers may not have full information about the characteristics of the product. When producers do not convey full information to consumers, the market fails in terms of public health. The information asymmetry between producers and consumers reveals the problem of asymmetric information. Failure to fully transfer information between the parties can lead to various problems. Unhealthy foods can cause various illnesses. Especially for individuals with special dietary needs such as children, cancer patients, and celiac patients, special consumption needs to be ensured. The lack of perfect competition conditions today exacerbates this information pollution between producers and consumers. People can suffer from being unaware of what they eat and the negative consequences they face. The aim of the study is to prevent the emergence of the asymmetric information problem resulting from the producer's failure to provide consumers with sufficient information about foods or not being able to provide information, and to evaluate the extent of public control and regulations in the context of food safety. Therefore, a survey was conducted to measure food safety awareness among residents of Kırıkkale province. A total of 786 people participated in the survey. When preparing the survey questions, demographic questions were taken into consideration, and the questions were prepared to be short and understandable. With 28 questions directed at the participants, it aimed to determine their level of knowledge about food safety. At the same time, it aimed to measure whether public inspections are adequately provided. SPSS 23.0 program was used, frequency tests were applied to all survey questions, and the weighted distributions of responses were examined. In addition, with the Chi-Square analysis, it was determined whether the responses given by the participants were related to each other.
Keywords: Asymmetric Information Problem, Food Safety, Market Failure.