Adana, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş bölgesi halk oyunlarının yapısal özellikleri ve karşılaştırmalı analizi
Structural characteristics of regional folk dances: A comparetive analysis of Adana, Gaziantep, Hatay and Kahramanmaraş distincts
Yazar: MUZAFFER SÜMBÜL
Danışman: PROF.DR. NEVZAT GÖZAYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Bölgesel halk oyunlarının yapısal özellikleri: Adana,Gaziantep-Hatay- Kahramanmaraş halk oyunlarının karşılaştırmalı analizi adlı bu çalışmamızda, yerel oyunlar çok yönlü olarak incelenmiştir. Bu analiz gerçekleştirilirken Halk oyunlarının yapısal özellikleri adlı model rehber olarak berıimsenmiştir. Halk oyunlarının yapısal özellikleri, düşünsel boyut, bedensel devinim ve biçim alış ile oyun kuruluşunda yardımcı öğelerden oluşmuştur. Bütün araştırma verileri bu yaklaşıma göre analiz edilmiştir. Bu model yerel oyunların tüm yapısal özelliklerini içerdiğinden araştırmamız açısından önemli bir kolaylık sağlamıştır. Böylece alan araştırması verileri ile kuramsal tartışmalara bir bütünlük içerisinde bakılmıştır. Bölgesel kültür özellilerinin halk oyunlarında ifade buluşu, modernite, gelenek: ve yeni halk oyunları geleneği modelin düşünsel boyutunu oluşturmuştur. Modelin Bedensel biçim alış özelliklerinde ise halk oyunlarında oyun kuruluşunu oluşturan öğeler bir araya getirilmiştir. Bu öğeler bedensel devinimlerin oyunlaşması, hareket, figür, motif ve tavır, oyunların bölümleri (ağırlama-yanlama-hoplatma) ile doğaçlama ve oyun liderliğinden oluşmaktadır. Bedensel biçim alış özellikleri bunlarla kalmayıp, bireysel becerilerin toplumsal benimsenme süreci ve kadın, yerel ve okullu oyun ustalanyla eşlik sesleri ve yerel seslenişler de bu kapsamda yer almıştır. Bedensel biçim alış özellikleri kapsamında, araştırmanın temel bölümlerinden birini oluşturan bir başka sınıflandırma ise oyunların kümelendirilmesi, halk oyunları dağarı ve dağarcığından oluşmuştur. Yapısal özellikler modeli, oyun kuruluşunda yardımcı öğeler olan müziksel veriler ve giyim-kuşam elementlerinin incelenmesiyle tamamlanmıştır. Araştırmamızın uygulama sonuçlan ise, Adana, Gaziantep, Hatay ve Kahramanmaraş halk oyunları karşılaştırmaları yapılarak raporlaştırılmıştır.

Abstract:
In this study, titled as "structural characteristics of regional folk dances: A comparative analysis of folk dances of Adana - Gaziantep - Hatay and Kahramanmaraş districts" local folk dances were analysed from different perspectives. In this analysis, the model called "structural characteristics of folk dances" is accepted as guide. The structural characteristics of folk dance consist of two main parts as intellectual dimension and body movement as well as supporting parts in structuring the dance. All first hand and secondary data's in this study were analysed depending on this model. Since this model covers all structural characteristics of local folk dances, it did help us to analysis the survey data in connection with the theoretical arguments. Existence of local cultural characteristics, modernity, and tradition in the folk dances of that region constituted intellectual damnation of the model. Body movement characteristic of the model covers conversion of ordinary body movement into dances. These characteristics also cover the period of acceptability of personal ability by public; male, female and local dance experts and common shouting at the performing the dances. The other section covered under the body movement characteristic is the classification and grouping the folk dances. Analysing supporting elements of folk dances, i.e. music and costume, completed assessment of structural characteristics. In empirical section of this research, a survey on folk dances of Adana, Gaziantep, Hatay and Kahramanmaraş were undertaken and findings in the said four cities were analysed and reported comparatively. Survey results were reported in 119 different tables and analysed descriptively. In this study, particular attention was paid to assess the survey findings in connection with the theoretical arguments.