İslâm tarihi kaynaklarına göre ilk dönem Abbâsî halifelerinin kişilikleri (132-232/749-847)
The personalities of first period Abbasid caliphs according to Islamic historical sources (132-232/749-847)
Yazar: KÜBRA YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ DADAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Abbasi Devleti = Abbasid State ; Abbasiler = Abbasids ; Abbasiler Dönemi = Abbasid Periods ; Halifeler = Caliphs ; Halifelik = Caliphate ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Abbâsîler, ismini Hz. Peygamber (s.a.v)'in amcası Abbâs b. Abdülmüttalib'ten almıştır. Abbâsîler yaklaşık 30 yıl süren faaliyetler sonucunda iktidarda bulunan Emevî ailesini siyaset sahnesinden silerek 5 asır boyunca devam edecek olan Abbâsî hilafetini başlatmışlardır. Abbâsîler'in yaptığı bu ihtilal birçok gelişmeyi peşinden getirmiştir. Özellikle Abbâsîler'in ilk asrı devletin temellerinin inşa edilmesi ve gelişmesi açısından oldukça önemlidir.
Abbâsîler döneminin ilk asrının gelecek dönemlerde ki etkisine bakıldığı zaman bu dönemde hâkimiyeti elinde bulunduran halifeler hem bulundukları dönemi etkilemişler hem de kendilerinden sonraki süreç için siyasi bir zemin hazırlamışlardır. Halifelerin karakterleri incelendiği zaman dönemlerinin daha iyi analiz edileceği düşünülmüştür. Halifelerin nasıl bir ortamda yetiştikleri, aldıkları eğitim veya dönemlerindeki olaylara karşı takındıkları tavırlar, onları iyi tanımak ve onlara karşı yapılan yıkıcı veya yapıcı eleştirilerin daha tutarlı olması açısından önemlidir. Çalışmamız bu minvalde ilerlemiş, gerekli ve yeterli verilerle halifelerin kişiliklerine dair bilgilere ulaşılmıştır.
İlk olarak halifelerin tüm bilgileri birinci bölümde toplu şekilde ele alınmış, ikinci bölümde ise önemli başlıklar altında ilk dönem halifelerinin özellikleri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada İslâm tarihi kaynaklarında halifelerin kişilikleri ile ilgili olumlu veya olumsuz tüm bilgileri ele alması açısından önem arz etmektedir. 
Anahtar Kelimeler: İslâm Tarihi, Abbâsîler, Halife, Hilafet, Kişilik

Abstract:
The Abbasid took their name after prophet Muhammed (saw) uncle Abbas bin Abdulmutib. The Abbasids started their ruling by getting rid of the politics that was followed by the ummayad family who were in ruling for 5 centuries, this took them almost 30 years. The rising of the Abbasids has brought many developments. In particular in the first century of the Abbasids ruling the whole country has been rebuilt which was very important in terms of development.
When the effects of the Abbasids ruling period were reviewed, it was found that the rulers "Caliph" who dominated that period, affected both the period they were in and prepared a political basis for the next period. The characteristic traits of the rulers were looked into in order to have a better understanding of that period. The rulers background, what kind of environment they grew up in, their attitudes towards the events they faced and their education background played a very important role in getting to know them well in order to be able to judge them. Our study progressed in this way, and information about the personalities of the rulers was obtained with sufficient data.
Firstly, all the information of the rulers was discussed and secondly, the characteristics of the first rulers were evaluated under important titles. This study is important in terms of addressing all positive or negative information about the personalities of the rulers in the sources of Islamic History.
Keywords: Islam history, Abbasids, Caliph, Ruling, Character