Teknolojik değişimin toplumsal cinsiyet üzerindeki etkileri
The relationship between technology and gender
Yazar: ECE KOCABIÇAK
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ARIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Değişim = Change ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Üretim teknolojisi = Production technology

Özet:
oz Teknoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi konu alan bu çalışma kapsamında, teknolojinin tasarım sürecinden kadınların nasıl dışlandığı, bu dışlanmışlığın meta üretiminde ve nihai tüketim malı olarak kullanılan teknolojiler yoluyla, toplumsal cinsiyete etkileri incelenmiştir. İşgücü piyasasındaki toplumsal cinsiyet olgusunun ve tüketici kimliğinin toplumsal cinsiyet tararından da belirleniyor olmasının, teknoloji tasarımını nasıl etkilediği de bu çalışma kapsamında ele alınmaktadır. Özetle, teknoloji ile ataerkil toplumsal yapı arasında karşılıklı etkileşime dayanan ilişki, teknolojinin tasarım ve kullanım alanlarını da kapsayacak şekilde incelenmiştir. Teknolojinin bir iktidar aracı olarak sadece egemen sınıf tararından işçi sınıfina karşı değil, aynı zamanda teknolojinin tasarım süreci üzerinde etkili olan, işçi sınıfından seçkin bir grup erkeğin kontrolünde, diğer erkekler ve tüm kadınlar aleyhine de kullanılıp kullanılmadığı, tezin temel tartışma konusudur. Dolayısıyla tez kapsamında teknolojinin nasıl bir iktidar sağladığı, söz konusu iktidarın içeriği ve biçimi tartışılırken, teknolojinin gerek sermayenin, gerekse bazı erkeklerin iktidarım nasıl pekiştirdiği ve bu iktidarın neden erkeklerin elinde olduğu konulan da irdelenmiştir. Önce teknolojinin yaratım süreci olan tasarımı belirleyen etmenlerin neler olduğu tartışılmaktadır; sonra teknoloji kullanımının toplumsal cinsiyet ile ilişkisi irdelenmektedir. Teknoloji kullanımı, meta üretmek için üretimde kullanılan ve nihai tüketim malı olarak tüketilen teknolojiler olmak üzere iki başlık altında incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kadın, Teknoloji, Toplumsal Cinsiyet, Teknoloji Tasarımı, Üretimde kullanılan Teknoloji, Ev içi teknolojileri, Üreme Teknolojileri 111

Abstract:
ABSTACT This thesis aim is to analyze the complex relationship between technology and gender, and tries to explain how women are isolated from the design process of technology. In addition, the affect of this isolation on gender issues in the areas of production and consumption is discussed in this thesis. At the same time, the affects of gender-segregated labor market and the consumer identity that is determined by gender on the design process of technology are also analyzed within this study. In summary, the mutual relation between technology and patriarchal system is studied in the areas of design and usage of technology. The main focus of the study is the question of whether technology increases the power of a small group of male labor that has the capacity to affect the design process of technology over other labor and women. So the questions of what kind of power can technology provide, how technology can improve the power of preeminent class and male dominance in society and why this important tool of power is under the control of men are discussed in the study. After the discussion about the factors, which determine the design process of technology, the study examines the relation between the gender and the usage of technology. The usage of technology is analyzed under two subsections: Technology used in production and technology in consumption. Keywords: Women, Technology, Gender, Design of Technology, Technology in Production, Household Technologies, Reproduction Technologies