Üniversite öğrencilerinde kaygı belirtileri ve iç-dış kontrol odağı inancı ile öğrenilmiş güçlülük arasındaki ilişkiler /
Yazar: ÖZGE AKBALIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAZHAR BAĞLI
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, farklı kaygı düzeyleri (düşük-yüksek) ve farklı kontrol odağına (iç-dış) sahip bireylerin öğrenilmiş güçlülük düzeyleri arasındaki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Dicle Üniversitesi'nin değişik fakültelerinde öğrenim gören 317 öğrenci araştırmanın ömekiemini oluşturmuştur. Bu örnekleme, kaygı düzeylerinin belirlenmesi için Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ), kontrol odağının belirlenmesi için Îç-Dış Kontrol Odağı Öiçeği (RİDKOÖ) ve öğrenilmiş güçlülük düzeyinin belirlenmesi için de Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği (RÖGÖ) uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, farklı kaygı düzeyleri ve öğrenilmiş güçlülük düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Yani, kaygı düzeyi yüksek gruptakilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Bir diğer sonuca göre, kaygı düzeyi arttıkça kişilerin dış kontrol odağına; kaygı düzeyi düştükçe iç kontrol odağına sahip olma eğilimleri artmaktadır. Ayrıca, iç kontrol odağına sahip kişilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin, dış kontrol odağına sahip olanlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Diğer taraftan, kontrol odağı, öğrenilmiş güçlülük ve demografik değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde, cinsiyet faktörü açısından, kızlann erkeklere oranla daha dış kontrollü oldukları bulunmuştur. Yaş ilerledikçe ise, iç kontrol odağına yönelimin her iki cinsiyet için de arttığı bulunmuştur. Ayrıca anne babalan birlikte yaşayan kişilerin, anne babası ayn yaşayan ya da hayatta olmayan kişilere göre öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Tüm sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, kaygı düzeyi yüksek ve dış kontrol odağına sahip kişilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Aksine kaygı düzeyi düşük ve iç kontrol odağına sahip kişilerin ise öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Elde edilen tüm sonuçlar ilgili literatür bağlamında tartışılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The present study was carried out to investigate the differences between the îeveis of the learned resourcefolnes of the people who have different locus of control (intemal- extemel) and anxiety levels. Through out, this study was applied to 317 subjects from various departments of Dicle University. In this study, in order to determine anxiety levels, we use Continual Anxiety Scale and for finding locus of control, Rotter's Internal-External Locus of Control Scale is carried out. And finally the Learned Resourcefolnes was applied for investigating the learned resourcefolnes. The results showed that there is significant differences between different anxiety level and learned resourcefolnes. In other words the group who have high anxiety level, have lower learned resourcefolnes. It was also found that while the anxiety level is rising, individuals' locus of control is become external, while the individuals' anxiety level decreasing their locus of control tendency become internal. And people who have internal locus of control have high learned resourcefolnes level. On the other way, this researced has found that males tend to be more internal than females. When people get older, they tend to become more internal. Furthermore it was found out that individuals with parents living together have higher ieamead resourcefolnes levels comparing to individuals parents already seperated. Finally, ail the results showed that the individuals' learned resourcefolnes level is decreasing who have external locus of control and high anxiety level.