Türk kültüründe bereket ve ilgili inanışlar
Fertility and related beliefs in turkish culture
Yazar: SADİYE ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Din ve Felsefe Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Bereket = Abundance ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Hıdırellez = Hıdırellez ; Türk kültürü = Turkish culture ; İnanışlar =

Özet:
DBolluk, süreklilik, verimlilik gibi anlamlara gelen bereket kavramı, eski çağlardan itibaren her toplumda yaygın bir şekilde yer almaktadır. Bereketin varlığı, geçimini sağlamak isteyen halk için önem kazanmaktadır. Bu sebeple geçmişten günümüze kadar yaşamış medeniyetlerin mitolojilerinde ve hikayelerinde bereket olgusu yer almaktadır. İslamiyet öncesi Türk toplumlarında yer alan bereket olgusu ve ilgili inanışlar, İslamiyet'in kabulünden sonra da varlığını korumaya devam etmektedir. 
Türk toplumlarında bereket olgusu sürekliliği ve verimliliği ifade etmektedir. Bu sebeple çekirdekli veya taneli olan yiyecekler, bazı içecek ve hayvanlar, halk tarafından bereketli kabul edilirken; bereketin devamını sağlama isteği de insanların çeşitli inanışlara sahip olmasını ve uygulamaları yerine getirmesini gerekli kılmıştır. Mekanların ve sahip olunan imkanların bereketlenmesi için yapılan bu uygulamalar daha çok gelenek ve göreneklere göre şekillenen düğünlerde, törenlerde, milli bayram olan Hıdırellez ve Nevruz şenliklerinde görülmektedir.
Bu çalışmamızda Türk toplumlarının, geleneksel Türk dini ve halk inanışları çerçevesinde bereket olgusuna bakış açısı, bereket ile ilgili inanış ve uygulamalar incelenmiştir. Ayrıca, İslamiyet sonrası Türk toplumlarında bereket olgusunun, İslamiyet'e aykırı olmadan günlük yaşantıda, milli bayramlarda, geleneklerde ve sanat eserlerinde varlığını sürdürmeye devam etmesi de ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bereket, Türk Kültürü, Geleneksel Türk Dini, Gelenek, Sanat, İnanış.

Abstract:
The concept of barakah (fertility), which means abundance, continuity, productivity, has been common in every society since ancient times. The existence of abundance gains importance for the people who want to make a living. For this reason, the phenomenon of fertility takes place in the mythologies and stories of civilizations that have lived from the past to the present. The phenomenon of fertility and related beliefs in pre-Islamic Turkish societies continue to exist even after the adoption of Islam.
The phenomenon of fertility in Turkish societies expresses continuity and efficiency. For this reason, while foods with seeds or grains, some drinks, and animals are considered fertile by the people, the desire to ensure the continuation of fertility has also made it necessary for people to have various beliefs and practices. These practices for the blessing of places and facilities are mostly observed at weddings, ceremonies, national holidays, Hidirellez and Nowruz festivals, shaped according to traditions and customs.
In this study, beliefs, practices and the perspective of Turkish societies on the phenomenon of abundance have been examined within the framework of traditional Turkish religion. In addition, it was also discussed that the phenomenon of fertility continues to exist in daily life, national holidays, traditions and works of art in Turkish post-Islamic societies, without contradicting Islam.
Keywords: Fertility, Turkish Culture, Traditional Turkish Religion, Tradition, Art, Belief.