Suriyeli mültecilerin Türk medyasındaki temsili: Söylem tarihsel yaklaşım
Representation of Syrian refeguees in the Turkish media: Discourse historical approach
Yazar: ÖZGÜL BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM SONGÜL ERCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı / Genel Dilbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Haber metinleri = News texts ; Medya = Media ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal temsiller = Social representations ; Suriyeliler = Syrians ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Türk medyası = Turkish media

Özet:
Günümüzde göçün önemli sebeplerini ülkelerde yaşanan toplumsal baskılar ve çatışmalar oluşturmaktadır. 2011'de Suriye'de iç savaşın başlamasıyla birlikte çok sayıda Suriyeli Türkiye'ye sığınmıştır. Suriyeli mültecilerin Türkiye'ye sığınmasıyla birlikte Suriyeli mülteciler konusu Türkiye gündeminde önemli bir yer oluşturmuş ve Türk medyasında kapsamlı olarak tartışılmıştır. Medyada göçmenler ve mülteci temsilleri ile ilgili çalışmalar, onların medyada çoğunlukla olumsuz haberlere konu olduğunu ve genellikle suçlu, kurban ve tehdit gibi olumsuz temsillerle 'ötekiler' olarak sunulduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin en yüksek baskı sayısına sahip 4 gazetesinde (Hürriyet, Sabah, Sözcü, Posta) Suriyeli mültecilerle ilgili yayınlanan haber metinleri incelenmiştir. Veri tabanı, Suriyelilerin ilk gelişinin başladığı Mart 2011-2012 ve Suriyelilerin toplumla birleştirilmesinin görece gerçekleştiği Mart 2016-2017 dönemleri arasındaki toplam 393 haber metinini içermektedir. Bu çalışmadıki amaç, Suriyeli mültecilerin haberlerde hangi konu alanları altında temsil ediklerini incelemek ve bu konu alanlarının sıklığının söylenen dönemlerde farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır. Bu amaçla, haberleri incelerken bir Eleştirel Söylem Çözümlemesi yaklaşımı olan Söylem Tarihsel Yaklaşımın (Wodak ve Meyer, 2001) 'BİZ' 'ONLAR' temsilini incelemek için önerdiği stratejilerden biri olan 'kanıtlama stratejisi' kullanılmıştır. Kanıtlama stratejisi kapsamında veri tabanındaki konu alanları saptanmış ve çözümlenmiştir. Bulgular, belirtilen dönemlerde, Türkiye'deki Suriyeli mültecilerin 6 konu alanı ve 13 alt konu alanı altında konulaştırıldığını göstermiştir. Saptanan konu alanlarının sıklığını belirlemek için nitel veriler yüzdeliklerle ifade edilmiştir. Konu alanlarının sıklığının gazetelere ve dönemlere göre farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar ilk dönemde en sık konu alanlarının Mülteci Akışı (%26.51), Suriye'deki İç Savaş (%21.69), Yardım (%14.46), ikinci dönemde ise Yardım (%18.44), Toplumsal Tehdit/Zarar (%12.10), Suç (%12.10) ve Kurban (%10.37) olduğunu göstermiştir. 

Anahtar Sözcükler: Suriyeli mülteciler, Söylem Tarihsel Yaklaşım, konu alanı, haber metinleri söylemi

Abstract:
In this day and age, the most important reasons of migration are the social pressure and conflicts happening in the countries. In 2011, with the start of the civil war in Syria, many Syrians have taken refuge in Turkey. Syrian refugees who took refuge in Turkey has taken a great place in Turkey's agenda and the issue is discussed extensively in the Turkish media. Studies on representations of migrants and refugees in the media show that they are often presented in the media with negative representations as 'others' such as criminals, victims and threats. In this study, news stories about Syrian refugees published in 4 Turkish newspapers (Hürriyet, Sabah, Sözcü, Posta) with the highest circulation in the country were investigated. The database consists of total 393 news stories covering the news about Syrian refugees between March 2011-2012, when Syrians first arrived and between March 2016-2017, when Syrians were relatively united with the community. The aim of this study is to determine the topoi under which Syrian refugees are represented in the news and to determine whether the frequency of these topoi varies during the periods mentioned. For this purpose, the argumantation strategy, one of the strategies put forward by Discourse Historical Approach (Wodak and Meyer, 2001) in Critical Discourse Analysis to analyze 'US' and 'THEM' representation, was used while analysing the news stories. In the scope of argumentation strategy, the topoi in the database were determined and analysed. The findings in the said period show that Syrian refugees in Turkey are thematised under 6 topoi and 13 sub-topoi. To determine the frequency of the topoi, qualitative data were indicated as quantitative data by calculating the percentages. It is found out that the frequency of the topoi differs in newspapers and periods. The results obtained show that the most frequent topoi are Refugee Flow (26.51%), Syrian Civil War (21.69%), Aid (14.46%) in the first period, and Aid (18.44%) Social Threat/Damage (12.10%), Crime (12.10%) and Victim (10.37%) in the second period.
Keywords: Syrian refugees, Discourse Historical Approach, topos, news stories discourse