Mehmed Zihnî Keşânî`nin 97 Gazeli inceleme-metin
The 97 Gazels oh Mehmed Zihnî Keşânî analysis-text
Yazar: ZELİHA ÇELEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEZİNE SEYHAN
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZETMehmed Zihnû Keşânû'nin 97 Gazeliİnceleme-MetinZeliha ÇelenBu çalışmada hakkında çok az bilgi bulunan Mehmed Zihnû Keşanû'nin divanındayer alan dibace ve 97 gazel tespit edilip incelenmiştir. Kaynaklar onun hakkındasadece Keşanlı bir mahkeme kâtibi olduğunu ve III. Selim döneminde vefatettiğini söylemektedir. III. Selim 1789-1808 tarihleri arasında tahtta bulunmuştur.Dibacesinde divanını 1782'de tertiplediğini söylediğine göre Zihnû, 18. yüzyılınşairidir.Çalışmamız Zihnû Divanı'nın incelenmesi ve divanın metni olmak üzere iki anabölüme ayrılmıştır. İnceleme bölümünde Zihnû hakkında kaynaklarda nelersöylendiği, edebi kişiliği, üslubu ve gazellerin içerik ve şekil özellikleri üzerindedurulmuştur. Edebi Kişiliği ve Üslup Özellikleri bölümünde şairin ne tarz şiirleryazdığı örnek beyitlerle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Zihnû gazellerindetasavvufa ve dinû-ahlakû öğütlere geniş yer verir. İçerik Özellikleri bölümündeZihnû'nin gazellerinin bu özelliği üzerinde durulmuştur. Biçim Özellikleribölümünde ise gazellerin vezin, kafiye ve redifleri incelenmiştir.Nüsha Tavsifi bölümü ve metin tespitinde nasıl bir yol izlendiğini anlatanbölümden sonra divanın metni verilmiştir. Elimizde divanın tek nüshasıbulunmaktadır. Bu nüshanın müstensihi ve istinsah tarihi bilinmemektedir.ivMüstensih dikkatsiz veya bilgisiz olması sebebiyle pek çok imla hatası yapmıştır.Vezin, kafiye ve diğer yardımcı unsurlarla müstensihin yanlışları düzeltilmeyeçalışılmış, düzeltilemeyen beyitler ise dipnotta belirtilmiştir. Çalışma metninaslıyla sona ermektedir.v

Abstract:
ABSTRACTThe 97 Gazels of Mehmed Zihnû KeşânûAnalysis-TextbyZeliha ÇelenIn this study, the dibace and 97 gazels of the divan of Zihnû, about whom theinformation is very limited in resources, are established and analyzed. From theresources it is found out that Zihnû is from Keşan and he died during the era ofSelim the third. He worked as a kâtib in the court. Selim the third governedbetween the years 1789-1808. Apart, in the dibace of his divan he mentioned thathe established his work in 1782, so it is understood that he is a 18th century poet.This research can be divided into two main sections: analysis and the text of thedivan. In the analysis part: the resources about Zihnû, his literary personality, styleand the contents of his gazels are examined. Under the heading of Edebi Kişiliği(Literary Personality) and Üslup Özellikleri (Style Features), the style of the poetis tried to be analyzed with the sample beyits. In his gazels Zihnû mostly dwells onsufism and religious-ethical recommendations. In İçerik Özellikleri (ContentFeatures) part, this feature of Zihnû?s poems is mentioned. In Şekil Özellikleri(Form Features) part Zihnû?s gazels are examined in terms of characteristics of itsform such as meter and rhyme.iiAfter describing the copy and methods for establishing of the text, the text ofZihnû?s divan is given. Only one copy of the divan exists today. The copier and thedate of copying is unkown. Since the copier is illeterate and careless he did a lot ofmistakes. With the help of rhyme, meter and other auxilary items the mistakes ofthe copier are corrected and the ones which couldn?t be corrected are mentioned inthe footnotes. The work ends with the facsimile of the text.iii