Apelin'in iskemi/reperfüzyon hasarına karşı mide mukozasını koruyucu etkisinde kapsaisin'e duyarlı duysal liflerin ve N. vagus'un rolü
The role of capsaicin sensitive sensory nerves and N. vagus in the protective effect of apelin against to ischemia/reperfusion injury
Yazar: İLKNUR BİRSEN
Danışman: PROF. DR. VECİHE NİMET UYSAL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Apelin = Apelin ; Gastrik mukoza = Gastric mucosa ; Kapsaisin = Capsaicin ; Mide = Stomach ; Mide hastalıkları = Stomach diseases ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Reperfüzyon = Reperfusion ; Reperfüzyon lezyonu = Reperfusion injury ; Vagus siniri = Vagus nerve ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Apelin, pek çok dokuda üretilen ve anjiyogenez, apoptozis ve proliferasyon gibi fizyolojik olaylarda rolü olduğu tespit edilen bir peptittir. Bu çalışmanın amacı, apelinin iskemi/reperfüzyona (I/R)'a bağlı mide hasarına karşı koruyucu etkisinde vagus sinirinin ve kapsaisine duyarlı duysal liflerin rolünü araştırmaktır.
Yöntem: 108 adet Wistar erkek sıçan ile gerçekleştirilen çalışma; 1) Kontrol; 2) I/R; 3) Vagotomi+I/R; 4) Kapsaisin+I/R; 5) Lorglumide+I/R; 6) Apelin+I/R; 7) Vagotomi+ Apelin+I/R; 8) Kapsaisin+Apelin+I/R ve 9) Lorglumide+Apelin+I/R gruplarından oluşmaktadır. I/R hasarı, çölyak arterin 30 dk kapatılması ve 3 saat reperfüzyonun sağlanmasıyla oluşturulmuştur. Apelin gruplarında, apelin-13 (2 mg/kg, i.v.)  I/R'nin hemen öncesinde uygulanırken; vagotomi gruplarında, vagotomi I/R'den 1 hafta önce; kapsaisin gruplarında, kapsaisin (125 mg/kg, s.c.) I/R'den 2 hafta önce ve lorglumide gruplarında lorglumide (5 mg/kg, i.p.) I/R'den 30 dk önce uygulanmıştır. I/R'den sonra midede mukozal kan akımı ve lezyon alanları belirlenmiştir. Mide örnekleri mukus, MPO aktivitesi, LPO, TNF-α, PGE2, NO ve CGRP ölçümü için kullanılırken; beyin sapı örnekleri DMN ve NTS'de cfos ekspresyonu için kullanılmıştır. 
Bulgular: I/R grubunda lezyon indeksi, MPO aktivitesi, LPO ve TNF-α artmış, mukozal kan akımı, PGE2, NO, CGRP ve mukus azalmıştır. Apelin, I/R hasarının etkilerini önlemiş, DMN ve NTS'de cfos ekspresyonunu artırmıştır. Vagotomi, kapsaisin ve lorglumide  apelinin I/R'ye  karşı koruyucu etkilerini büyük oranda ortadan kaldırmış ve apelinin duysal nöronlar üzerinden olan etkisinde CCK'nın rolü olduğu gösterilmiştir. 
Sonuç: Apelin, I/R hasarına karşı mide mukozasını koruyucu etkisini lezyon indeksini, MPO aktivitesini, LPO ve TNF-α miktarını azaltarak; mukozal kan akımını, CGRP, NO ve PGE2 miktarını arttırarak göstermektedir. Apelinin mide koruyucu etkisinde, kapsaisine duyarlı duysal nöronlar ve n.vagus rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler: apelin, n.vagus, kapsaisine duyarlı duysal lifler, mide, I/R

Abstract:
Objective: Apelin is a peptide produced in many tissues and found to play a role in physiological events such as angiogenesis, apoptosis and proliferation. The aim of this study is to investigate the role of capsaicin sensitive afferent nerves and n. vagus in the protective effect of apelin against ischemia/reperfusion (I/R) mediated gastric injury.
Method: The study with 108 Wistar male rats consisted of, 1) Control; 2) I/R; 3) Vagotomy+I/R; 4) Capsaicin+I/R; 5) Lorglumide+I/R; 6) Apelin+I/R; 7) Vagotomy+Apelin+I/R; 8) Capsaicin+Apelin+I/R and 9) Lorglumide+Apelin+I/R groups. I/R injury in the gastric mucosa was induced by clamping celiac artery for 30 min and followed by to obtain reperfusion for 3 hours.  While in the apelin-treated groups, apelin-13 (2 mg/kg, i.v.) was administered immediately before I/R, in the vagotomy-treated groups, vagotomy was performed 1 week before I/R; in the capsaicin-treated groups, capsaicin (125 mg/kg, s.c.) was administrated 2 weeks before and in the lorglumide-treated group, lorglumide (5 mg/kg, i.p.) was administered 30 min before I/R. After the I/R, GMBF was measured and area of mucosal lesions were determined. Gastric specimens were used to measure for mucus, MPO activity, LPO, TNF-α, PGE2, NO and CGRP; brainstem samples were used for cfos expression in DMN and NTS. 
Results: In the I/R group, lesion index, MPO activity, LPO, NO, TNF-α and mucus increased; mucosal blood flow, PGE2 and CGRP were significantly decreased. Pretreatment with apelin prevented the effects of I/R injury and increased cfos expression in DMN and NTS. Vagotomy, capsaicin and lorglumide have largely eliminated the protective effect of apelin against I/R injury and has been shown to have a role of CCK in the effect of apelin through sensory neurons. 
Conclusion: Apelin demonstrates the gastroprotective effects in I/R injury by decreasing lesion index, MPO activity, LPO and TNF-α; increasing blood flow, CGRP, NO, and PGE2. The capsaicin sensitive sensory nerves and n. vagus play roles in the protective effect of apelin.

Key words: apelin, n.vagus, capsaicin-sensitive afferent nerves, gastric, I/R