STZ ile diyabet oluşturulan sıçanlardan elde edilen dişeti bağ dokusu ve kuyruk tendon kollagenlerinin nonenzimatik stikozilasyonunun incelenmesi ve glikozillenmiş hemoglobin ile karşılaştırılması /
Yazar: AYŞEN YARAT
Danışman: DOÇ.DR. NESRİN EMEKLİ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1988
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Bağ doku = Connective tissue ; Gingiva = Gingiva ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kollajen = Collagen ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada toplam 48 sıçandan 24 tanesine 80 mg/kg'- lık STZ verilerek diyabet oluşturuldu. Diğer 24 tanesi ise kontrol grubu olarak muhafaza edildi. STZ enjeksiyondan 8 gün ve 17 gün sonra sıçanların kanları, kuyruk ve dişeti dokuları alındı. 8 gün sonrakilerden kan alınamadı. Dişeti bağ dokusu kollageni ve kuyruk tendon kollageninin nonenzimatik glikozi- lasyonu, glikozillenmiş hemoglobin ve kan parametreleri kont rol grubu ile mukayeseli olarak değerlendirildi. STZ verilmesinden önce kan şekeri % 115.25 ±26. 64 mg, hematokrit % 44.70+2.05, ağırlıkları 184.62±18.9 gr iken 17 gün sonra sırası ile % 547.60+39.91 mg, % 43±2.66 ve 152. 3± 7.15 gr olarak bulundu (Şekil 23,24). Kontrol grubunun fruktoz indeksi 3.03±0.55 umol F/l gr Hb (HbAlc % 9.71Ü.76) iken diyabet grubununki 4.50±0.67 Umol F/l gr Hb (HbAlc % 14.41±2. 16) ' ya yükselmiştir (Şekil 24). Kontrol grubuna ait kuyruk tendon kollageninin nonen zimatik glikozilasyonu 3.08±0.71 nmol F/l mg Kollagen iken diyabetlilerde 5.38±1.37 nmol F/l mg Kollagen'e yükselmiştir. 8 günlük diyabetlilerde ise 2.65±0.47 nmol F/l mg Kolla- gen'dir (Şekil 25). Kuyruk tendon kollageninin nonenzimatik glikozilasyonu ile hemoglobinin nonenzimatik glikozilasyonunun korrelasyonlu olup olmadığına bakılmış ve aralarında zayıf bir korrelasyon bulunmuştur (r=0.735). Kontrol grubuna ait dişeti kollageninin nonenzimatik glikozilasyonu 23.92±0.60 nmol F/l mg Kollagen iken diyabet lilerde bu değer 20.48±2.71 nmol F/l mg Kollagen'e düşmüştür. 8 günlük diyabetlilerde ise 24.19±0.32 nmol F/l mg Kollagen'- dir (Şekil 36). Kontrol ve diyabet gruplarından elde edilen kollagen ile trombosit agregasyonu oluşturuldu. Kuyruk tendon kollageni ile elde edilen agregasyon eğrilerinin lag periyodu ve maksi mum amplitüdü ölçüldü. Kontrol grubunun lag periyodu 2.92± 0.53 cm ve maksimum amplitüdü 5.77±0.24 cm iken diyabetliler de sırası ile 2.51±0.53 cm ve 5.7±0.33 cm olarak bulunmuş tur (Şekil 27). Kuyruk ve dişeti kollageninin SDS-poliakrilamid jel elektrof orezinde tip I kollagene ait ou, a, ve 3 bantları el de edilmiş, dişetinde kuyruktan farklı olarak daha düşük mo lekül ağırlıklığma tekabül iki bant daha görülmüştür (Şe kil 31,32). ou ve cl zincirlerinin molekül ağırlıkları sırası ile yaklaşık 102.000 ve 97.380 civarında hesaplanmıştır. Di- yabetik ve kontrol grubu arasında a~, a., f3 bantlarının yoğun luğu açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca gliko- protein boyası ile boyanan j ellerde her iki grup arasında fark izlenmemiştir. Sonuç olarak 17 gün gibi kısa sürede oluşturulan kont rolsuz diyabet de farklı dokuları farklı şekilde etkileyerek kollagen yapısında değişikliklere sebep olmaktadır. Hemoglo bin ve kuyruk kollageninin nonenzimatik glikoz ü asyonu artar ken, dişeti kollageninin nonenzimatik glikozilasyonu azalmış tır.

Abstract:
In this study, twenty-four female wistar Albino rats were made diabetic by one intraperitonal injection of 80 mg/kg STZ. The other twenty-four rats were used as a non- diabetic control group. Eight and seventeen days after STZ injection, samples of.cardiac blood were taken, gingival samples and tails were excised. Blood samples could not be taken from those rats which were killed eight days after STZ injection. Collagen was extracted from rat tail tendons and connective tissue of the gingiva. Nonenzymatic glycosylation of collagen and glycosylated hemoglobin were measured using the TBA method. The nonenzymatic - glycosylated collagen, glycosylated hemoglobin and the blood parameters were compared with the results obtained from the control group. Prior to induction of diabetes, the blood glucose, the hematocrite and the weight of the rats were 115. 25*24.64% mg, 44.70±2.05% and 184.62±18.9 gr respectively. At the end of seventeen days, they were found as 547,6±39.91% mg, 43* 2.66% and 152.3±7.15 gr (Figure 23,24). While the fructose index in the control group was 3.03*0.55 umol Fructose/1 gr Hemoglobin (HBA.., 9.71±1.76%), it was observed to increase to a level of 4.50±0.67 umol Fructose/ 1 gr Hemoglobin (HbA^^, 14.41+2.16%) in the diabetics (Figure 24). :.The nonenzymatic glycosylation of rat tail tendon collagen was 3.08+-0.71 nmol Fructose/1 mg Collagen in the control group and 5". 38 ±1.38 nmol Fructose/1 mg Collagen in the diabetics. In eight days diabetics it was found to be 2.65±0.47 nmol Fructose/1 mg Collagen (Figure 25). The nonenzymatic glycosylation of collagen was weakly correlated with glycosylated hemoglobin (r 0.735). While the nonenzymatic glycosylation of collagen from rat gingiva was 23.92±0.60 nmol Fructose/1 mg Collagen, it was observed to drop to a level 20.48±2.71 nmol Fructose/1 mg Collagen. In eight days diabetics it was found to be 24.19± 0.32 nmol Fructose/ 1 mg Collagen (Figure 36). The platelet aggregation was induced by collagen obtained from control and diabetic rats. The lag periods and the maximum amplitudes of the aggregation curve obtained with tail tendon collagen were measured. The lag period in the control group was 2.92±0.53 cm and the maximum amplitude was 5.77+0.24 cm. These were 2.51+0.53 cm and 5.7+0.33 cm respectively for the diabetics (Figure 27). In the SÜS-polyacryamide gel electrophoretic pattern of rat tail tendon and gingiva collagen, a~, a., and 6 bands belonged to type I collagen î can be seen in Fig. 31,32. The position of a_, a- and, 8 bands were identical in control and diabetic animals. We found two more bands with low molecular weight for gingiva collagen compered with tendon collagen (Figure 31,32). Molecular weights of a~ and a, chains were calculated to be about 97.380 and 102.000 respectively. Control and diabetic gels stained with glycoprotein stain showed no differences also. No significant differences were found between the density of a., a~, B bands of the control group and the diabetics.As a conclusion, we can say that uncontrolled diabetes induced for such short periods as seventeen days, while affecting different tissues differently, can cause changes in collagen structure. We found an increase of nonenzymatic glycosylation of hemoglobin and tendon collagen, while the nonenzymatic glycosylation of gingival collagen was observed to decrease.