Üniversite öğrencilerinin ekolojik ayak izi azaltılması ile ilgili eğilimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the tendecy of the university students to reduce ecological footprint
Yazar: NAZLI GÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL GAMZE YÜCEL IŞILDAR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Ekolojik ayak izi, insan aktivitelerinin ekosistemler üzerindeki etkisini ölçmek için geliştirilen bir kavram ve metodolojidir. Doğal kaynak arzı ile talep arasındaki ilişkileri ortaya koyduğundan; dengesizliklerin fark edilmesi ve çözüm üretilebilmesi için bilimsel bir temel oluşturmaktadır. Bu nedenle ekolojik ayak izi azaltılması ile ilgili eğilim giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin ekolojik ayak izi azaltılması ile ilgili eğilimlerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Üniversite eğitiminin, ekolojik ayak izi azaltılmasına yönelik eğilimleri üzerindeki etkilerini irdelemek üzere 'mühendislik' ve 'biyoloji' bölümü öğrencileri hedef grup olarak seçilmiştir. Araştırmanın değişkenleri; cinsiyet, en uzun süre yaşanılan yerleşim birimi, aylık gider, anne-babanın eğitim durumu ve alınan üniversite eğitimidir. Araştırmada nicel veriler "Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği" ile toplanmış ve SPSS (Statictical Package for Social Sciences Program) 19.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; üniversite öğrencilerinin bölümlerinden bağımsız olarak; ekolojik ayak izi azaltılmasına yönelik eğilimleri ortalamanın üstündedir (3.71). Alt boyutlar düzeyinde bakıldığında; eğilim düzeyinin en fazla olduğu alt boyut "enerji", en düşük olduğu alt boyut ise 'gıda' olarak bulunmuştur. Cinsiyetin etkisi irdelendiğinde; bayan öğrencilerin ekolojik ayak izi azaltılmasına yönelik eğilimi, erkek öğrencilere göre anlamlı bir şekilde yüksek olduğunu söylemek mümkündür.  Üniversite öğrencilerinin ekolojik ayak izi azaltılmasına yönelik eğilimleri düzeylerinde en uzun süre yaşanılan birim, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve aylık gider değişkenleri bakımından ölçek genelinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Çalışmamızın en önemli noktalarından birisi olan; "biyoloji" ve "mühendislik" alanlarında öğrenim gören katılımcıların ekolojik ayak izi azaltılmasına yönelik eğilimleri, öğrenim gördükleri bölüme göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelendiğinde; biyoloji bölümünde öğrenim gören öğrencilerin eğilimi, mühendislik bölümünde öğrenim gören öğrencilerin eğiliminden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Ecological footprint is developed to measure the impact of human activities on ecosystems. It reveals the mutual relationship supply and demand for natural resources, thus constructs a scientific basis for recognizing imbalances and helps generating solutions to environmental problems.  Therefore nowadays tendency for ecological footprint reduction is becoming increasingly important. Along this line, in this study, it was aimed to measure and evaluate the tendency for ecological footprint reduction of university students. Students in the 'engineering' and 'biology' departments were selected as target groups to investigate the effects of university education upon tendency to reduce ecological footprint. The variables of this research are sex, the longest place of residence unit, monthly expenditure, education status of parents and difference of university education. The quantitative data were collected with "Ecological Footprint Awareness Scale" and analyzed with SPSS (Statictical Package for Social Sciences Program) 19.0 statistical analysis program. According to research findings, independent from the departments; ecological footprints are higher than the average (3.71). When viewed at the sub-dimension level, the sub-dimension with the highest level of tendency was found as "energy", and the sub-dimension with the lowest level was found as "food". When the effect of sex is examined; it is possible to say that female students' tendency for ecological footprint reduction is significantly higher than male students. There were no significant differences in the tendency for ecological footprint reduction levels of university students in terms of the longest place of residence, paternal education status and monthly expenditure variables. When it is examined whether or not the tendency for reduction of ecological footprint of the students in the "biology" and "engineering" areas differed significantly according to department they are studying; the tendency for ecological footprints of the students studying in the biology department was found to be significantly higher than the students in the engineering departments. This is one of the most important aims of this thesis study.