Osmanlı'da aydın kamusallığı bağlamında siyasal partilerin doğuşu
Birth of political parties within the context of intellectual punlicity in the Ottoman
Yazar: BAYRAM YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELCEN KÖK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Habermas, Jürgen = Habermas, Jürgen ; Kamusal alan = Public space ; Kamusallık = Publicity ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Siyasal çağdaşlaşma = Political modernization ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Habermas'ın kamusal alan kavramı iki temel gelişme sonucuna bağlanmıştır. Bu gelişmenin ilki onaltıncı yüzyılın sonlarından başlayarak modern devletin ortaya çıkmasıdır. İkinci gelişme ise Ticaret kapitalizminin gelişim göstermesiyle birlikte devlet ve toplum arasındaki ilişkinin giderek belirgin bir şekilde kopmaya başlamış olmasıdır. Tüm bu gelişmeler sonucu pazar ekonomisi yaygınlaşmış ve beraberinde iletişim ağını güçlendirmiştir. İletişim ağının güçlenmesine bağlı olarak gazete ve dergiler yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır.  Gazete ve dergiler toplumun bağımsızlığı düşüncesini güçlendirmiş kamusal alan ve özel alanın belirgin bir şekilde ayrılmasını sağlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu da modernleşmeye bağlı olarak bu durumdan etkilenmiştir. Yönetimde merkezileşme çabaları ile başlayan süreç sonunda Osmanlı aydın kamusallığının oluşumuna zemin hazırlamıştır.
Tüm anlatılanlardan hareketle bu çalışmada Osmanlı Modernleşmesinin Habermasçı manada benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaya çalışılmıştır. Söz konusu araştırmalar sonucu Habermasçı manada bir burjuva kamusal alanın oluşumundan söz etmek mümkün değilse de bu işlevi üstelenen aydınlar eliyle gazete ve dergilerde daha çok kendini gösteren kamusallıktan bahsedebiliriz. Konu bu eksende tartışılmış Osmanlı Aydınları eliyle oluşan bir kamusallığın olduğu kanıtlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca aydın kamusallığının siyasal partilerin doğuşu üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Abstract:
European societies met the modern state in the 16th century based on the process of capitalism they entered. This century is also the period in which bourgeoise was born as a new class. Trade capitalism which reached its peak point between the 17th and 18th centuries with mercantilist politics led to bourgeoise publicity when it merged with the mind of the enlightenment. In this period in which Jürgen Habermas claimed that publicity was transformed structurally, market economy became wide spread and the network of communication strengthened. Accordingly, newspapers and magazines became wide spread and public opinion was born. Newspapers and magazines strengthened the idea of independence in society and the public sphere and the private sphere were distinctly separated from each other. Ottoman society entered a period of political modernization as well in line with the political developments which took place in the 19th century. However, since a Western style capitalism and a bourgeoise class which was based on capitalism did not emerge, political modernization started taking place through bureaucracy and intellectuals. In this respect, we suggest in our study that the bourgeoise publicity in Europe was replaced by intellectual publicity in the Ottoman. With the concept of "intellectual publicity" put forward for the first time in this study, it is attempted to present the existence of an intellectual class which discussed common issues in the Ottoman. The newspapers, magazines and foundations which emerged in the 19th century have paved the way for the birth of political parties in the beginning of the 20th century. In this regard, this study presents the connection between "intellectual publicity" which emerged in the 19th century Ottoman society and the political parties born as a result of intellectual publicity.