Obstrüktif uyku apne sendromlu olgularda pozitif hava yolu basıncı tedavisi sonrası serum insulin benzeri büyüme faktörü-1 ve kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
The evaluation of insulin like growth factor-1 and cognitive of the patients with obstructive sleep apnea syndrome positive airway pressure after the pap threpay
Yazar: NESLİHAN CERRAH DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ASİYE KANBAY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
ÖZETUykuda solunum bozuklukları önemli bir halk sağlığı problemidir.Bu grup hastalıkların çoğunu Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) oluşturmaktadır. Tanıda altın standart yöntem Polisomnografi (PSG)'dir. Sunulan bu çalışmada, OSAS tanısı konan olgularda pozitif hava yolu basıncı (PAP) tedavisinin serum insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) düzeyi ve kognitif fonksiyon üzerine etkisinin ve kognitif fonksiyonlarla IGF-I düzeyinin ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. PAP tedavisi uygulanan OSAS olgularında kognitif fonksiyonlarda düzelme ve IGF-I düzeyinde artış sağlanacağı, kognitif fonksiyonlarda düzelme ile IGF-I düzeyi arasında pozitif ilişki olacağı hipotez edilmiştir.Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Laboratuvarı'nda Mart 2011 - Ocak 2012 tarihleri arasında yapılan bu çalışmaya 67 olgu alınmış, tüm olgulara PSG yapılmıştır. PSG sonucuna göre 47 olguya OSAS tanısı konularak hasta grubuna, OSAS tanısı konulmayan 20 olgu kontrol grubuna alınmıştır. PSG öncesi tüm olgulara Epworth uykululuk skalası (EUS) uygulandı.Tüm olgulardan PSG sonunda sabah kan alınarak serum İnsülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) bakıldı, Mini Mental Test (MMT) uygulandı. Aynı işlemler, PAP tedavisinin 3. ayında OSAS tanısı konulan hastalar ve kontrol grubu olgular için tekrarlandı.Yapılan ölçümler sonucunda OSAS grubunun ortalama MMT skorları (23.34±3.37) ve ortalama IGF-I (76.55±38.78) düzeyleri sağlıklı kontrollerden (MMT 27.25±2.40, IGF-1 137.00±51.36) anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırası ile p<0.001, p<0.001). OSAS grubundaki olguların PAP öncesi MMT skorları (23.34±3.37) ve IGF-I (76.55±38.78) düzeyleri, PAP sonrası (MMT 26.43±2.48 ve IGF-1 121.98±58.46) değerlerinden anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırası ile p<0.001, p<0.001). Olguların PAP öncesi EUS skorları (13.17±3.34), PAP sonrası (0.83±0.83) (p<0.001) değerlerinden anlamlı düzeyde yüksekti. OSAS grubunda, MMT değerleri ile IGF-I (r 0.695, p<0.001), min SaO2 (r 0.397 , p<0.001) ort SaO2 (r 0.381, p<0.001) ve maks SaO2 (r 0.332, p<0.001) değerleri arasında çeşitli düzeylerde pozitif ilişkiler saptandı. MMT skorları ile EUS (r -0.303, p 0.003) skorları arasında negatif ilişki vardı. OSAS grubunda, IGF-I değerleri ile min SaO2 (r 0.251, p 0.015), ort SaO2 (r 0.276, p 0.007), maks SaO2 (r 0.238, p 0.021) değerleri arasında pozitif ilişki bulundu. IGF-I değerleri ile EUS (r -0.277, p 0.007) değerleri arasında negatif ilişki vardı. OSAS grubunda, EUS değerleri ile min SaO2 (r -0.597, p<0.001), ort SaO2 (r -0.651, p<0.001) ve maks SaO2 (r -0.538, p<0.001) değerleri arasında negatif ilişki vardı. Elde edilen bu sonuçlarla; OSAS hastalarında kognitif fonksiyonlar değişik düzeylerde etkilenmektedir. Sonuç olarak OSAS; tedavi edilmediğinde kognitif fonksiyonları olumsuz yönde etkilemektedir. OSAS'ın tedavi seçeneklerinden birisi olan PAP tedavisi ile kognitif fonksiyonları belirlemede kullanılan MMT skoru ve serum IGF-1 düzeyinde anlamlı derecede düzelmeler saptanmıştır.Anahtar Kelimeler; OSAS, PAP, IGF-1, kognitif fonksiyon

Abstract:
ABSTRACTRespiratory disorder in sleeping is an important public health problem. OSA has high ratio in this group deseases. The PSG is the main standart diagnostic method. The aim of this study is to examine the effect CPAP on IGF-I level and cognitive functions and the relationships between IGF-I and cognitive functions for the patients with OSA. It was hypothesized that CPAP is an effective on treatment of cognitive functions and increase of IGF-I level, for the patients with OSA and there is a positive correlations between them.The data collected during the date between March 2011 and January 2012 at the Erciyes Üniversity, Faculty of Medicine Department of Chest Diaseses in Sleeping Disorder Laboratory. The sample of the study consisted of 67 subjects. Before the study all subjects were applied the PSG. Based on the PSG data, 47 subjects who have OSA selected as a treatment group and other 20 subjects who were not OSA selected as control group. Epworth Sleepiness Scale (ESS) was applied to all subjects, before the PSG. All subjects serum IGF-I levels were measured in the morning and MMT was applied to them. The same procudere was carried out on 3th month of CPAP treatment for all subjects.The results show that the mean MMT scores ( 23.34±3.37) and mean IGF-I levels (76.55±38.78) of patients with OSA significantly were lower than the scores of subjects in the control group (MMT 27.25±2.40, IGF-1 137.00±51.36) ( p<0.001, p<0.001). The MMT scores (23.34±3.37) and IGF-I levels (76.55±38.78) of the subjects with OSA were meaningfuly lower before the CPAP than the scores after the CPAP treatment ( (MMT 26.43±2.48 ve IGF-1 121.98±58.46) (p<0.001, p<0.001). On the other hand the ESS scores (13.17±3.34) of the subjects were significantly higher before the CPAP than the scores (0.83±0.83) (p<0.001) after the treatment. There was a positive relation among the MMT scores and IGF-I (r 0.695, p<0.001), min SaO2 (r 0.397 , p<0.001), mean SaO2 (r 0.381, p<0.001) and max SaO2 (r 0.332, p<0.001) scores. However, there was a negative correlation between the MMT and ESS (r -0.303, p 0.003) scores. In terms of a positive correlation were seen amaong the IGF-I scores and min SaO2 (r 0.251, p 0.015), mean SaO2 (r 0.276, p 0.007), and max SaO2 (r 0.238, p 0.021) in the subjects with OSA. A negative correlation was found between the IGF-I and the ESS (r -0.277, p 0.007) scores. There was also a negative correlation among the ESS scores and min SaO2 (r -0.597, p<0.001), mean SaO2 (r -0.651, p<0.001) and max SaO2 (r -0.538, p<0.001) in the subjects with OSA. In conclussion, some cognitive functions were effected from the OSA. If it was not treated, the cognitive functions of the patients will be worse. It can be said that the CPAP, one of the treatment of OSA, has a significant improving effect on the MMT scores which is used for determination of cognitive functions and IGF-I levels.Key Words; OSA, PAP, IGF-1, Cognitive functions