Toplumsal hareketler bağlamında Mısır-Türkiye karşılaştırması: Tahrir Olayları – Gezi Olayları örneği
Egypt-Turkey comparison in the context of social movements: Examples of Tahrir Revolution - Gezi Protests
Yazar: İREM YILDIZER SARIMAHMUT
Danışman: DOÇ. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dünya sistemleri analizi = World systems analysis ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Mısır = Egypt ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal olaylar = Social events ; Türkiye = Turkey ; Özgürlük meydanı = Özgürlük square

Özet:
25 Ocak 2011 tarihinde gerçekleşen Tahrir Olayları ve 27 Mayıs 2013 tarihinde gerçekleşen Gezi Olayları, tarihsel olarak yakınlığı itibarı ile karşılaştırılabilir görülmektedir. Her iki hareket için de sosyal medyanın aktif bir şekilde kullanılması, meydanlarda bulunan katılımcıların benzer profillere sahip olması ve olayların nedenlerine dair yapılan açıklamalarda birçok ortak noktanın bulunması (özellikle benimsenen neo-liberal politikalar) ile bu ihtimal daha da güçlenmektedir. Bu çalışmada amaç, Gezi ve Tahrir Olaylarının karşılaştırmasını yaparken, iki olay için de önemli bulunan noktaları ortaya koyabilmektir. İki toplumsal hareketin karşılaştırmasının yapılması ve tarihsel temelli sorulara yanıt vermesi açısından tarihsel sosyoloji yöntemi faydalı görülmektedir. Bu yöntemin birçok sosyal bilimci tarafından kullanıldığı düşünüldüğünde ise benimsediğimiz yaklaşım, Wallerstein'ın Dünya Sistemi Analizidir. Wallerstein'ın, 16. yy sonrası yaşanan tüm toplumsal hareketleri, birbirine benzer yanları ile aldığı gerçeğinin yanı sıra, hareketlerin gerçekten benzer olup olmadıklarının sorgulanması amaçlanmaktadır. Çalışma esnasında, toplum yapıları ve toplumsal formasyonları farklı olan iki ülkenin farklılıklarının, o ülkelerde yaşanan toplumsal hareketlere de yansıdığı görülmüştür. Bu açıdan gerek Gezi Olayları gerekse Tahrir Olayları'nda yaşanan hareketlenmeleri yorumlarken, olaylara bir analist gibi yaklaşmaktan ziyade, olayları kendi itici güçleri ile ele alabilmek ve bu yorumlamaları yaparken dünya konjonktürünü ihmal etmemek çalışmanın önemsediği konulardandır.



ANAHTAR KELİMELER: Toplumsal Hareket, Tahrir Olayları, Gezi Olayları, Dünya Sistemi Analizi, Tarihsel Sosyoloji

Abstract:
Gezi Protest which was realized at 27th of May 2013 is comparable to the Tahrir Revolution started at 25th January 2011 due to the proximity of the dates. The active use of social media, similar participant profile and presence of numerous common points (especially adoption of neoliberal policies) with regard to the explanations for the causes of protests strengthens this idea. The aim of this study is to put forward the important points for both Gezi Protests and Tahrir Revolution while also performing a comparison between them. Historical sociology method is advantageous in the sense that it allows to make comparisons and answers the essentially historical questions. Considering the fact that this method is used by many social scientists, Wallerstein's World-Systems Analysis is the adopted approach. Apart from Wallerstein's approach that handles all social movements after the 16th century with their similarities, it was investigated as if these movements were similar indeed. During the study, it was seen that the differences arising from distinct social structure and social formation reflected to the social movements in these countries. In this respect, instead of an analyst approach throughout contemplating the Gezi Protest and Tahrir Revolution, it is important to evaluate these movements according to their own driving powers and not to disregard the global conjuncture during interpretation of these movements.


KEYWORDS: Social Movement, Tahrir Revolution, Gezi Protests, WorldSystems Analysis, Historical Sociology