Ankara ili Ayaş ilçesinde kiraz yetiştiriciliği yapan tarım işletmelerinde ürün maliyetinin ve karlılık düzeyinin belirlenmesi
Determination of the production cost and the profitability in farm holdings produced cherry in Ayas district of Ankara province
Yazar: MUHAMMED İŞLEYEN
Danışman: PROF. DR. FATMA FÜSUN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kiraz = Cherry ; Maliyet = Cost ; Üretim maliyeti = Production cost

Özet:
Bu çalışma ile Ankara ili Ayaş ilçesinde kiraz yetiştiriciliğinde kullanılan fiziki girdi miktarları ve maliyetleri belirlenerek kiraz maliyeti ve karlılığı ortaya konulmuştur. Araştırmanın ana materyalini, Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemi ile tespit edilen 5 dekar ve üstü kapama kiraz bahçesine sahip 45 işletmeden anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Veriler 2017-2018 üretim dönemine aittir. 
İncelenen işletmelerde ortalama kiraz bahçe büyüklüğü 11,83 dekar, ağaçların yaşı 16,8 yıl, ağaç başına verim 85 kg, dekara verim 1785 kg ve dekar başına ağaç sayısı 21 olarak saptanmıştır. Bir dekar kiraz bahçesi tesis döneminde 57,91 saat işgücü, 29,60 saat çekigücü kullanılmıştır. Üretim döneminde ise dekara ihtiyaç duyulan işgücü 208,61 saat, çekigücü 9,48 saat olarak hesaplanmıştır. Tesis döneminde 5381,88TL/da olan toplam masrafın %38,6'sı değişen ve %61,4'ü ise sabit masraflardan oluşmaktadır. Üretim döneminde dekara ortalama masraf 4289,55 TL olarak saptanmıştır. Bu masrafın %72,5'i değişen, %27,5'i sabit masraflardan oluşmaktadır. Dört yıllık tesis masraflarında %44,41 ile çıplak arazi değerinin faizi, üretim döneminde ise %60,79 ile işgücü masrafları ilk sırada yer almaktadır. Bölgede tarım arazisinin arsa olarak değer görmesi çıplak arazi değerini ve dolayısı ile faizini, meyve özelliği ve ağaçların yüksek boyundan dolayı hasatın işgücü talebi işgücü masraflarının yüksek çıkmasına neden olmaktadır.
Çalışmada; bir kilogram kirazın maliyeti 2,4 TL, gayrisafi üretim değeri 7907,55 TL/da, brüt kar 4797,23TL/da, net kar 3617,7 TL/da ve nispi kar 1,84 olarak hesaplanmıştır. Bölgede kiraz tarımında, üretim maliyetinin düşük olması, büyük bir pazara yakın olması, yüksek verim, ürünün kaliteli ve marka değerinin olması karlılık düzeyinin yüksek çıkmasını sağlamıştır.

Abstract:
In this study, determining the amount and costs of physical input used in cherry cultivation Ayaş district in Ankara, the cost and profitability of the cherries were determined. The main material of the research consists of data obtained from 45 holdings with 5 decares and over cherry orchards determined by Simple Random Sampling Method through surveys. The data is obtained for the 2017-2018 production period.

Examined enterprises was determined as the average size of cherry orchards was 11.83 decare, the age of the trees was 16.8 years, yield per tree 85 kg, yield per decare 1785 kg, and the number of trees per decare was 21. One decare of cherry orchard was used during the establishment period, 57.91 hours of labor, 29.60 hours machine power. used In the production period, the required labor per decare was calculated as 208.61 hours and the required machine power per decare was calculated as 9.48 hours. The total cost of decare was determined as 5381,88 TL at establishment period of cherry orchard. 38,6% of total cost is variable and 61,4% consists of fixed costs. The average cost of decare was determined as 4289,55 TL at production period. 72.5% of this cost is variable and 27,5% consists of fixed costs. In the four-year esatblishment costs, the interest of the naked land value is 44,41% and In the production period, labor costs take the first place with 60,79%. In the region; The fact that agricultural land is valued as a land causes the naked land value and thus the interest rate to be high and Due to the fruit feature and the high height of the trees, the labor costs of the labor force are high together with the demand for labor.

Study; The cost of one kilogram cherry is calculated as 2.4 TL, gross production value 7907,55 TL, Gross profit 4797,23, net profit 3617,70, and relative profit 1,84. In the cherry cultivation in the region, the low production cost, Being close to a large market, high efficiency, product quality and brand value ensure high profitability.