İnme sonrası ayna tedavisinin üst ekstremitede motor iyileşme ve motor fonksiyon üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
The effect of mirror therapy on upper extremity motor function and motor ımproves in poststroke patients,
Yazar: NERCİVAN BULMUŞ DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY ÖZDOLAP
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Kol = Arm ; Motor aktivite = Motor activity ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Tedavi = Treatment

Özet:
İnme, dünyada en sık karşılaşılan nörolojik sorun olup, kalp hastalıkları ve kanserden sonra ölüm nedeni olarak üçüncü sırada yer almaktadır. İnme rehabilitasyonunda hedef, mevcut motor yetersizliklere rağmen bireye günlük yaşam aktivitelerinde en yüksek bağımsızlık düzeyinin sağlanmasıdır. İnmeli hastalarda rehabilitasyon programı sonucunda kazanılan fonksiyonel bağımsızlık düzeyinin üst ekstremite ve el motor fonksiyonu ile büyük oranda ilişkili olduğu gösterilmiştir. İnsanların beslenme, giyinme, hijyen başta olmak üzere kendine bakım aktivitelerinde ve hatta kendini yeterince ifade etmesinde bile üst ekstremite ve elde yeterli kas gücü ve koordinasyon gereklidir. Ayna tedavisinde amaç, etkilenmemiş ekstremite hareketinin ayna yansımasını izleyerek, etkilenmiş ekstremitenin hareket kabiliyetinin vizüel illüzyonunu yaratmaktır.Bu çalışmada, 01.01.2010-30.08.2011 tarihleri arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğinde rehabilite edilmek üzere belirlenen 53 inme hastası yatırılarak takip edildi. Hastaların 30'u çalışma ve 23'ü ise kontrol olarak iki gruba ayrıldı. Bütün hastalar 4 hafta boyunca, günde 60-120 dakika süre ile haftada 5 gün geleneksel rehabilitasyon programı aldı. Çalışma grubu hastalarına bu rehabilitasyon programına ek olarak günde 30 dakika ayna tedavisi verildi. Hastalar rehabilitasyon programının başında (tedavi öncesi), 4 hafta sonra (tedavi sonrası) ve 12 hafta sonra (takip) değerlendirildi.Üst ekstremite motor iyileşmesi Brunnstrom yöntemi ile değerlendirildi. Spastisite değerlendirimi için Modifiye Ashworth Skalası, el becerilerini değerlendirmek için Dokuz Delikli Tahta testi kullanıldı. Hastaların engellilik düzeyleri Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü ile değerlendirildi. Çalışma ve kontrol gruplarında tedavi sonrası ve takip dönemlerinde Brunnstrom üst ekstremite ve el motor evresi, FBÖ (motor), FBÖ (total) değerlerinde anlamlı derecede artış olduğu tespit edildi ( p<0.001, p<0.001,p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.002, p<0.001, p<0.001,p=0.002). Grupların zaman içerisindeki artışı birbiri ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilemedi (sırasıyla; p=0.607, p=0.790, p=0.146, p=0.123).Sonuç olarak, inmeli hastalarda üst ekstremite rehabilitasyonunda konvansiyonel rehabilitasyon yöntemleri ile elde edilen motor iyileşme ve motor fonksiyonu geliştirmede ayna tedavisinin olumlu katkıları gözlenememiştir.Anahtar Kelimeler: İnme, ayna tedavisi, üst ekstremite, motor fonksiyon

Abstract:
The stroke is the most common neurological problem in the world and is the third reason of the mortality after the heart diseases and cancers. The goal of the stroke rehabilitation is to provide the highest independence to the person in daily life in spite of the existing motor disabilities. It is shown that; the improved level of independence of stroke patients after the rehabilitation program is substantially related to the motor function of upper extremity including hand. It is necessary to have the muscle force and coordination on the upper extremity and hand for the taking care activities of the humans especially the nutrition, dressing, hygiene and even for the sufficient expression of themselves. The aim of the mirror therapy is to create the visual illusion of the affected extremities? movement capability by watching the mirror reflection of the unaffected extremities? movement.In this study, 53 stroke patients which are defined to be rehabilitated were followed with the hospitalization in Zonguldak Karaelmas University Hospital Physical Medicine and Rehabilitation Clinic between the dates of 01.01.2010-30.08.2011. 30 patients were assigned as the study group and 23 patients as the control group. All patients received a conventional rehabilitation program 60 to 120 minutes a day, 5 days a week, for a 4-week period. Patients in the study group, in addition to this rehabilitation program, received a mirror therapy, 30 minutes a day. The patients were evaluated in the beginning of the rehabilitation program (before the treatment), 4 weeks later (after the treatment) and 12 weeks later (the following).The upper extremity motor recovery was evaluated with Brunnstrom method. The Modified Ashworth Scale was used to evaluate the spasticity and The Nine-Hole Peg Test was used to evaluate the hand skills. The disability levels of the patients were evaluated with The Functional Independence Measure. The values of Brunnstrom upper extremity and hand motor stage, FIM (motor), FIM (total) were found to be highly increased in study and control groups in the post-treatment and following periods (p<0.001, p<0.001,p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.002, p<0.001, p<0.001, p=0.002). When the groups? augmentation in the course of time compared the statistically significant difference could not be obtained (respectively; p=0.607, p=0.790, p=0.146, p=0.123).In conclusion, the positive contributions of the mirror therapy, in the improving of the motor recovery and the motor function which were obtained by the conventional rehabilitation methods in the upper extremity rehabilitation of the patients with stroke, are not observed.Key Words: The stroke, the mirror therapy, the upper extremity, the motor function.