Gebelerde bilinçli farkındalık temelli doğuma hazırlık eğitiminin psikososyal sonuçlara etkisi
The effect of mindfulness-based childbirth education on psyshosocial outcomes in pregnant women
Yazar: SİBEL OCAK AKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY YILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Araştırma, Bilinçli Farkındalık Temelli Doğuma Hazırlık Eğitimi'nin psikosoyal sonuçlar üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla prospektif, randomize kontrollü olarak yürütülmüştür. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniği'ne ve Öğretim Üyesi Polikliniği'ne, 15.09.2021-28.06.2022 tarihleri arasında başvuran gebeler ile web tabanlı bir uygulama olan Zoom programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Girişim ve kontrol gruplarına toplam 82 gebe alınmıştır. Girişim grubuna sekiz hafta boyunca Bilinçli Farkındalık Temelli Doğuma Hazırlık Eğitimi, kontrol grubuna ise dört hafta boyunca Bilgi Temelli Doğuma Hazırlık Eğitimi verilmiştir. Eğitim öncesinde, eğitim sonrasında ve doğum sonu dördüncü haftanın sonunda her iki grup için değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonu Depresyon Ölçeği, Doğum Eyleminde Öz- Yeterlilik Ölçeği ve City Doğum Travması Ölçeği kullanılmıştır.
Hem girişim hem de kontrol grubunda; algılanan stres ölçeği ve alt boyut puan ortalamalarında zaman içinde görülen düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Doğum eyleminde öz yeterlilik ve alt boyutlarında zaman içinde görülen artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Edinburgh depresyon ölçeği puanlarında zaman içinde görülen düşmenin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Gruplar arasında doğum sonrası travma sonrası stres bozukluğu belirtileri görülme durumu açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç olarak, Bilinçli Farkındalık Temelli Doğuma Hazırlık Eğitimi, gebelikte ve doğum sonu dönemde algılanan stres düzeyini ve depresyon belirtileri görülme riskini azaltmakta, doğum eyleminde öz-yeterlilik düzeyini arttırmakta, doğum sonu travma sonrası stres bozukluğu belirtileri görülme durumunu etkilememektedir.

Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, doğuma hazırlık eğitimi, öz-yeterlilik, depresyon, doğum sonu travma.

Abstract:
The research, was conducted as a prospective, randomized controlled study in order to determine the effect of Mindfulness-Based Childbirth Education on psychosocial outcomes in pregnant women.It was carried out using the Zoom program, a web-based application, with pregnant women who applied to Istanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology, Pregnancy Outpatient Clinic and Faculty Member Outpatient Clinic, between the dates 15.09.2021-28.06.2022. A total of 82 pregnant women were taken into intervention and control groups. The intervention group received Mindfulness- Based Childbirth Education for eight weeks, and the control group received Information-Based Chıldbırth Educatıon for four weeks. The Evaluation was carried out for both groups before the education, after the education and at the end of the fourth postpartum week. Research data were collected using the Introductory Information Form, Perceived Stress Scale, the Edinburgh Postpartum Depression Scale, Childbirth Self-Efficacy Scale and the City Birth Trauma Scale.
In both the intervention and control groups; The decrease in Perceived Stress Scale and sub-dimension mean scores over time was found to be statistically significant (p<0.05). The increase observed in Childbirth Self-Efficacy Scale and sub-dimensions over time was found to be statistically significant (p<0.05). The decrease observed in Edinburgh Postpartum Depression Scale scores over time was found to be statistically significant (p<0.05). There was no significant difference between the groups in terms of postpartum post-traumatic stress disorder symptoms (p>0.05).
As a result, Mindfulness-Based Childbirth Education reduces the perceived stress level and the risk of depression symptoms during pregnancy and postpartum period, increases the level of self-efficacy in childbirth, and does not affect the occurrence of postpartum post-traumatic stress disorder symptoms.

Keywords:  Mindfulness, childbirth education, self-efficacy, depression, pospartum trauma.