Çocukluk çağı obezitesinde speksinin metabolik sendromdaki rolü
The role of spexin in metabolic syndrome in childhood obesity
Yazar: DUYGU YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF SAĞSAK
Yeditepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı obezitesi, küresel bir halk sağlığı sorunudur ve birçok önemli sağlık sorununa neden olabilir. Son yıllarda dramatik bir artış gösteren obezite, etkili önleme ve tedavi stratejileri gerektirmektedir. Bu çalışmada fazla kilolu ve obez çocuklarla obez olmayan çocuklar arasındaki speksin düzeyini karşılaştırmak, obez çocuklardaki hiperfajiyi değerlendirmek, metabolik sendrom özellikleri ve speksin düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: 2023-2024 yılları arasında Yeditepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Pediatrik Endokrinoloji Bölümü'ne başvuran, sendromik olmayan, bilinen akut ve kronik bir hastalığı olmayan vücut kitle indeksi (VKİ) 85 persentil ve üzerindeki fazla kilolu ve obez 50 çocuk çalışma grubu, VKİ 85 persentil altındaki rutin çocuk sağlığı muayenesi için başvuran 80 çocuk ise kontrol grubunu oluşturdu.  Olgulardan demografik bilgiler alındı, antropometrik ölçümler ve fizik muayeneleri yapıldı. Çalışma grubundaki olgulara hiperfaji anketi uygulandı, obezite ile ilişkili kan tetkikleri, speksin düzeyi ve abdomen ultrasonografisi istendi. Kontrol grubundaki, rutin çocuk sağlığı muayenesi için tarafımıza başvuran ve kontrol kan tetkikleri istenecek hastalardan kan alınırken speksin çalışılması için de serum ayrıldı.
Bulgular: Speksin düzeyi ile cinsiyet, ailede obezite öyküsü, hiperfaji anketi skoru, akantozis varlığı, arteriyal kan basıncı yüksekliği, lipit paneli, plazma aterojenik indeksi (PAİ), açlık kan şekeri,  insülin düzeyi ve hepatosteatoz arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunamadı. Speksin düzeyi ile vücut kitle indeksi persentili (p=0,002), ağırlık persentili (p=0,025), yaş (p=0,02) ve bel çevresi (p=0,043) arasında da negatif korelasyon saptandı. Obezite için speksin kesme değeri %78 duyarlılık, %50 özgüllükle ≤1048,25 ng/L olarak hesaplandı. Metabolik sendrom (MS) ile speksin arasında negatif korelasyon (p=0,01) mevcuttu. MS için speksin kesme değeri %100 duyarlılık, %63 özgüllükle ≤721,45 ng/L olarak hesaplandı. Fazla kilolu ve obez olgulara uygulanan hiperfaji anketinin VKİ standart deviasyon skoru, ailede obezite öyküsü, total kolesterol ve düşük yoğunluklu lipoprotein düzeyiyle pozitif korelasyon gösterdiği saptandı. PAİ'nin insülin (p=0,008), yaş (p=0,035), bel çevresi (p=0,002), puberte evresi (p=0,026), stria varlığı (p=0,001) ve total kolesterol (p<0,001) ile pozitif korelasyon gösterdiği saptandı.
Sonuç: Fazla kilolu ve obez çocuklarda serum speksin seviyelerinin düşük olduğu ve bu düşüşün metabolik sendromu olan obez bireylerde daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, bu bulguların doğrulanması ve olası nedensel ilişkilerin belirlenmesi için daha fazla ileri çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu çalışma, speksin düzeylerinin obezite ve metabolik sendrom gelişimi üzerindeki etkisinin daha iyi anlaşılmasına ve bu hastalıkların tedavisinde sğeksin molekülü ile yeni stratejiler geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

Abstract:
Aim: Childhood obesity is a global health issue linked to significant problems. Given the rising obesity rates, effective strategies are crucial. This study compares spexin levels in overweight/obese vs. non-obese children, assesses hyperphagia in obese children, and explores the link between metabolic syndrome features and spexin levels.
Materials and Methods: Between 2023-2024, Yeditepe University included children without syndromic, acute, or chronic diseases. The study had 50 overweight/obese (body mass index (BMI) >85th percentile) and 80 control children (BMI <85th percentile). Demographics, anthropometrics, and physical exams were collected. The study group completed a hyperphagia questionnaire, underwent obesity-related tests, spexin assessments, and abdominal ultrasonography. Spexin levels were measured in control group blood samples.
Results: The statistical analysis revealed no significant relationship between the level of speksin and gender, family history of obesity, hyperphagia questionnaire score, presence of acanthosis, high arterial blood pressure, lipid panel, plasma atherogenic index (PAI), fasting blood sugar, insulin level, and hepatosteatosis. A negative correlation was found between the level of speksin and body mass index percentile (p=0.002), weight percentile (p=0.025), age (p=0.02), and waist circumference (p=0.043). For obesity, the cutoff value of speksin was calculated as ≤1048.25 ng/L with 78% sensitivity and 50% specificity. There was a negative correlation between metabolic syndrome (MS) and speksin (p=0.01). The cutoff value of speksin for MS was calculated as ≤721.45 ng/L with 100% sensitivity and 63% specificity. The hyperphagia questionnaire applied to overweight and obese cases showed a positive correlation with BMI standard deviation score, family history of obesity, total cholesterol, and low-density lipoprotein level. PAI showed a positive correlation with insulin (p=0.008), age (p=0.035), waist circumference (p=0.002), pubertal stage (p=0.026), striae (p=0.001), and total cholesterol (p<0.001).
Conclusion: Serum speksin levels are lower in overweight and obese children, particularly more so in obese individuals with metabolic syndrome. However, further advanced studies are needed to confirm these findings and determine possible causal relationships. This study may contribute to a better understanding of the impact of speksin levels on the development of obesity and metabolic syndrome, as well as assist in the development of new strategies involving the speksin molecule for the treatment of these diseases.