Samsun ili örtü altı sebze yetiştirilen alanlarda Rhizoctonia spp.'ne ait fungusların anastomosis gruplarının, karakteristik özelliklerinin ve patojenitelerinin belirlenmesi
Characterization, anastomosis groups and pathogenicity of Rhizoctonia spp. isolated from vegetable crops grown in greenhouses in Samsun province, Turkey
Yazar: ELİF YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ERPER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2011-2012 yılları arasında Karadeniz Bölgesi'nin Samsun ilinde örtüaltı yetiştiriciliği yapılan fasulye, hıyar, patlıcan, biber ve domates bitkilerinin hastalıklı kökleri ve rizosfer topraklarından 7 adet anastomosis grubuna (AG) ait 105 Rhizoctonia izolatı elde edilmiştir. Rhizoctonia spp.'ye ait izolatlar kültürel özellikleri, anastomosis grupları ve patojeniteleri  bakımından incelenmiştir. Bunların %83.8'i multinükleat (MN) Rhizoctonia solani (AG 2, AG 4, AG 5 ve AG 6) ve %16.2'si binükleat (BN) Rhizoctonia (AG-A, AG-E ve AG-F) olarak tespit edilmiştir. İnceleme yapılan tüm seralarda 65 izolat ile AG 4 (%61.9) en sık rastlanan AG olarak bulunmuştur. Diğer MN R. solani'ye ait izolatlar 8 izolat AG 2 (%7.6), 7 izolat AG 5 (%6.7) ve 8 izolat AG 6 (%7.6) olarak belirlenmiştir. BN Rhizoctonia'ya ait 17 izolat bulunmuştur. Bunlar; AG-A (%1.9), AG-E (%6.7) ve AG-F (%7.6) olarak tanımlanmıştır. Günlük gelişme hızlarını tespit etmek amacıyla Rhizoctonia spp.'ye ait tüm izolatların içinden seçilen izolatlar; 10, 15, 20, 25 ve 30°C'de gelişme göstermiş, 5°C'de gelişme görülmemiştir. Patojenite testlerinin sonuçlarına göre, Rhizoctonia spp.'ye ait izolatlar arasında virülenslik bakımından istatistiksel olarak önemli derecede farklılık tespit edilmiştir (P<0,05). Fasülye ve hıyar bitkileri üzerinde yapılan patojenite testlerinin sonucunda, AG 4 izolatlarının en virülent olduğu tespit edilmiştir. R. solani AG 4 izolatlarının hastalık şiddeti skalası (HŞS) 3.2 ile 3.8 arasında bulunmuştur. Bunlara ek olarak BN Rhizoctonia'ya ait izolatlar genellikle orta derecede virülent (HŞS 1.0-2.8) olarak bulunmuştur.

Abstract:
A total of one hundred and five isolates of Rhizoctonia belonging to 7 anastomosis groups (AGs) were obtained from the diseased roots and rhizosphere soils of bean, cucumber, eggplant, pepper and tomato plants grown in greenhouses in Samsun province in Black Sea region during the period 2011–2012. The isolates of Rhizoctonia spp. were examined for their cultural characteristics, anastomosis groups and pathogenicity. Of these, 83.8% were multinucleate (MN) Rhizoctonia solani (AG 2, AG 4, AG 5 and AG 6) and 16.2% were binucleate (BN) Rhizoctonia (AG-A, AG-E and AG-F). Sixty five of the isolates belonged to AG 4 which was the most frequent group (61.9%) in all greenhouses surveyed. Numbers of the isolates belonging to AG 2 (7.6%), AG 5 (6.7%) and AG 6 (7.6%) were 8, 7 and 8, respectively. Seventeen isolates recovered from greenhouses surveyed were identified as binucleate Rhizoctonia AG-A (1.9%), AG-E (6.7%) and AG-F (7.6%). All isolates of Rhizoctonia spp. tested for growth rates grew at temperatures of 10, 15, 20, 25 and 30°C, whereas they were completely inhibited at 5°C. The results of pathogenicity tests showed that the differences in virulence among isolates of Rhizoctonia spp. were statistically significant (P < 0,05). The tests on bean seedlings showed that the highest disease severity was caused by AG 4 isolates. The disease severity index (DSI) of the R. solani AG-4 isolates ranged from 3.2 to 3.8. In addition, the isolates of three AGs belonging to BN Rhizoctonia spp. were generally found to be moderately virulent (DSI 1.0–2.8).