Hepatik vasküler(Hepatik arteryal,venöz ve portal venöz) varyasyonların çok kesitli BT ile değerlendirilmesi
Evaluation of hepatic vascular (Hepatic arterial and venous, portal venous) variations by means of multislice computed tomographic scanning
Yazar: ESİN CIBIROĞLU
Danışman: PROF. DR. DAVUT TÜNEY
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Zootekni Bölümü / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı / Resim Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hepatik arter = Hepatic artery ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer dolaşımı = Liver circulation ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Venler = Veins

Özet:
ÖZET
HEPATİK VASKÜLER (HEPATİK ARTERYAL VE VENÖZ, PORTAL VENÖZ) VARYASYONLARIN ÇOK KESİTLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Dr.   Esin CIBIROĞLU


AMAÇ:  Hepatik vasküler ( hepatik arteryal ve venöz, portal venöz ) varyasyonların özellikle karaciğer cerrahi girişimleri, transplantasyon ve girişimsel işlemler öncesi değerlendirme esnasında bilinmesi kritik öneme sahiptir. Varyasyonların bilinmemesi bu işlemler esnasında tehlikeli olabilmekte, bilinmesi komplikasyonların azaltılmasını sağlamaktadır. Noninvazif kesitsel görüntüleme yöntemlerinin gelişmesiyle hepatik vasküler varyasyon ve anomaliler rutin incelemelerde de daha sık görülmektedir. Çok kesitli  bilgisayarlı tomografi sistemlerinin geliştirilmesi, beraberinde bilgisayar ve görüntüleme teknolojisindeki ilerlemeler sayesinde üç boyutlu görüntüleme mümkün olmuştur. Maksimum intensite projeksiyon (MIP), multiplanar rekonstrüksiyon (MPR), ve 'volume rendering' (VR) gibi üç boyutlu görüntüleme yöntemleriyle ÇKBT hepatik vasküler yapıların ayrıntılı bir şekilde görüntülenmesini sağlayabilmektedir. Bizim çalışmamızdaki amacımız mevcut geniş hasta serimizde hepatik vasküler  ( arteryal, venöz, portal venöz)  varyasyonlarının dağılımını ortaya koymak, ÇKBT'nin bu alanda kullanımını değerlendirmektir. 

YÖNTEM: Nisan 2012 ve Mart 2013 tarihleri arasında hastanemizde standart protokolle rutin abdomen ÇKBT incelemeleri yapılan ardışık 860 hastanın görüntüleri geriye dönük olarak hepatik vasküler varyasyonlar yönünden araştırıldı. Bu hastalardan 50'si hepatik vasküler dallanmanın net değerlendirilememesi, karaciğerde yaygın tümör oluşumu, parsiyel hepatik rezeksiyon, yaygın kollateral vasküler oluşumlar nedeniyle çıkarıldı. Yaşları 5 ile 85 arasında değişen 403'ü erkek, 407'si kadın toplam 810 hasta çalışmaya alındı. Tüm BT incelemeleri 256 kesitli BT cihazı ile gerçekleştirildi. Tetkiklerde rutin olarak 1500 cc su ile 50ml suda çözünen iyotlu kontrast  madde ( iyonik monomerik) karışımının çekim süresine kadar aralıklı olarak içilmesi istenmiştir. Ayrıca vasküler yapılarda pozitif kontrast oluşturmak için 2 ml/kg dozunda noniyonik monomerik kontrast madde  otomatik enjektör  kullanılarak 2,5-4,5 ml/sn (ortalama 3,5 ml/sn) hızında intravenöz yolla verilmiştir. Çekimde İV kontrast madde verilmesini takiben 30.sn'de arterial faz görüntüler, 50.sn'de portal venöz faz ve 85.sn'de  venöz faz görüntüler alınmıştır. Elde edilen veriler maksimum intensite projeksiyon görüntüleri (MIP), multiplanar rekonstrüksiyon (MPR) ve volume rendering (VR) gibi gelişmiş görüntü işleme yöntemleri kullanılarak değerlendirildi.

BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 810 hastanın tamamında portal venöz sistem varyasyonları değerlendirilebilmiştir. 810 hastanın 12'sinde hepatik arter, 17'sinde venöz sistem dallanmasını değerlendirmek için intravenöz kontrast madde enjeksiyonundan sonra uygun saniyede görüntüler elde edilemediği için;  toplam 798 hastada hepatik arter varyasyonları ve 793 hastada hepatik ven varyasyonları incelenmiştir. Normal PV (portal venöz) dallanma paterni 810 hastanın  656'sında  (%81) gözlendi. PV varyasyon ve anomaliler 154(%19) hastada saptandı. Normal HV (hepatik venöz) dallanma paterni 793 hastanın 562'sinde  (%70.9)  gözlendi. HV varyasyon ve anomalileri saptanan hasta sayısı 231(%29.1)'idi. Normal HA (hepatik arter)  dallanma paterni 798 hastanın  708'inde(%88.7) saptandı. HA varyasyon ve anomalileri 90 (%11.3) hastada gözlendi.

SONUÇ:  Abdomen ÇKBT incelemesi yapılan olgularda portal ven varyasyon prevelansı oldukça yüksektir ve rutin abdominal ÇKBT incelemeleri bu varyasyonları iyi bir şekilde göstermektedir. Klinik önemi bulunan hepatik vasküler varyasyonlar rutin ÇKBT raporlarında belirtilmelidir

Abstract:
Evaluation of Hepatic Vascular (hepatic arterial and venous, portal venous) Variations by means of Multislice Computed Tomographic Scanning
                                    Dr.  Esin CIBIROĞLU
AIM: Hepatic vascular (hepatic arterial and venous, portal venous) variations play a critical role in evaluations before surgical interventions, transplantation, and interventional procedures of the liver. Lack of knowledge of these variations might prove to be dangerous during these procedures, whereas awareness of them might help in reducing complications. Hepatic vascular variations are commonly detected in routine examinations as a result of advances in noninvasive, cross-sectional imaging techniques. Three-dimensional (3D) imaging has been made possible with improvements in multidetector computed tomography (MDCT) systems, along with developments in computer and imaging techniques. 3D imaging techniques, such as maximum intensity projection (MIP), multiplanar reconstruction (MPR), and volume rendering (VR), enable detailed imaging of vascular structures with MDCT. Our aim in our study is to reveal the distrubition of hepatic vascular (arterial, venous, portal venous) variations in our large series of patients and to evaluate the use of MDCT in this field.
METHOD: Images of routine abdominal MDCT examinations, performed with standard protocol, of 860 consecutive patients examined between April 2012 and March 2013 were retrospectively evaluated for hepatic vascular variations. 50 of these patients were removed due to inability to assess hepatic vascular branching, common tumor formation in liver, partial hepatic resection and extensive collateral vascular generation. 403 of the total 810 patients enrolled in the study were female and 407 were male. Patients' ages ranged from 5 to 85. All of the CT examinations were performed with a 256-detector MDCT device. A mixture of 1500 ml water and 50 ml contrast material water-soluble iodinated contrast media (ionic monomeric) was used for bowel opacification. In addition, to create a positive contrast in the vascular structure of 2 ml / kg dose auto-injectors using non-ionic monomeric contrast medium from 2.5 to 4.5 mL / sec (mean 3.5 mL / sec) was given intravenously at a rate of. After 30 seconds Following intravenous administration of contrast material, the arterial phase images, after 50 seconds the portal venous phase and after 85 seconds venous phase images were taken . Maximum intensity projection images (MIP), multiplanar reconstruction (MPR) and volume rendering (VR) was evaluated using such advanced image processing methods.
FINDINGS: Portal venous system variations were able to be evaluated in all of the 810 patients that were included in the study. Because of hepatic artery in 12 patients and images to assess veneous system branching were not obtained in the appropriate seconds after injection of contrast material in 17 patients; a total of 798 hepatic artery variations and 793 hepatic vein variations were investigated. Normal PV (portal venous) branching patterns were observed in 656 (81%) of the 810 patients. PV variants and anomalies were identified in 154 patients (19%). Normal HV (hepatic venous) branching patterns were observed in 562 (70.9%) of the 793 patients. HV variants and anomalies were identified in 231 patients (29.1%). Normal HA (hepatic artery) branching patterns were observed in 708 patients (%88.7) of the 798 patients. HA variants and anomalies were identified in 90 patients (11.3%).
CONCLUSION: The prevalence of hepatic vascular variations was high in patients that underwent abdominal CT, and routine abdominal MDCT demonstrated these abnormalities very well. Clinically relevant hepatic vascular variants should be reported in routine CT evaluations.