Tıp 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda nefropati, retinopati, abdominal obezite ile arteriyel sertlik arasındaki ilişki
The relationship between nephropathy, retinopathy, abdominal obesity and arterial stiffness in patients with type-2 diabetes mellitus
Yazar: BİLGİN DEMİR
Danışman: UZMAN SİBEL DEMİRAL SEZER
Sağlık Bakanlığı / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Tip 2 diyabet gerek yaygınlığı gerekse neden olduğu akut ve kronik komplikasyonlardan dolayı günümüzde hala en önemli mortalite ve morbidite nedenlerinden biridir.  İlk tanı konulduğunda kronik komplikasyonlar çoğu zaman vardır. Diyabetes mellitus, koroner arter hastalığı eşdeğeri olarak kabul edilmektedir. Arteriyel sertlik güncel olarak koroner arter hastalığı için öngörücü bir parametre olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada  koroner arter hastalık öyküsü olmayan Tip 2 DM tanılı hastalarda arteriyel sertlik parametrelerinin belirlenmesi ve arteriyel sertliğin; abdominal obezite, retinopati, nefropati gibi diabetes mellitus komplikasyonları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.

      Çalışmaya; Tip 2 Diyabetes Mellitus tanılı, koroner arter hastalık öyküsü olmayan, glomerüler filtrasyon hızı (eGFR):30 mL/min/1,73m2'nin üzerinde olan, 30-80 yaş arasında bulunan 110 hasta dahil edildi. Hastaların vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, konisite indeksi (CI), bel çevresi, labaratuvar tetkikleri, diyabet süresi, sigara kullanımı, göz dibi bakısı,hipertansiyon ve hiperlipidemi öyküsü kaydedildi. Nefropati varlığı için albüminüri bakıldı. Hastaların nabız dalga hızı (NDH), augmentasyon indeksi (Alx) ve arteriyel kan basıncı parametreleri, ''Mobil-O-Graph® ARCsolver algorithm'' cihazı ile tek elden ölçüldü.

      NDH ile CI değeri, Tip 2 DM hastalığı süresi, HDL değeri, sistolik kan basıncı değeri ve ortalama arter basıncı değeri arasında istatistiksel anlamlı pozitif yönlü; trigliserid değeri ve eGFR değeri arasında ise istatistiksel anlamlı negatif yönlü bir ilişki vardı (sırasıyla p=0,001, p=0,002, p=0,001, p<0,001, p=0,001, p=0,025, p<0,001). Alx ile vücut kitle indeksi değeri, sistolik kan basıncı değeri değeri ve kalp hızı değeri arasında istatistiksel anlamlı pozitif yönlü; Hemoglobin değeri arasında ise istatistiksel anlamlı negatif yönlü bir ilişki vardı (sırasıyla p=0,025, p=0,019, p<0,001, p=0,024). Hipertansiyonu olan hastaların olmayanlara göre NDH değeri istatistiksel anlamlı yüksek, sigara kullananların kullanmayanlara göre Alx ortalamaları istatistiksel anlamlı düşük bulundu (sırasıyla p<0,001,p=0,018). Hastaların diyabet komplikasyonları (nefropati ve retinopati) ile NDH ve Alx arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.

      Tip 2 DM'li hastaların CI, eGFR, hemoglobin, diyabet süresi ve arteriyel kan basıncı; arteriyel sertlik ile ilşikiliyidi. Nefropati ve retinopati ile arteriyel sertlik arasında ilşki saptanmadı. Arteriyel sertliğin obezite, anemi, esansiyel hipertansiyon ve tip 2 DM hasta grubu gibi birkaç populasyonda kardiyovasküler olaylar için bağımsız bir risk faktörü olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Type-2 diabetes mellitus (type-2 DM) is still one of the most important causes of mortality and morbidity as it is often complicated. When diagnosed, usually type-2 DM had caused chronic complications already. Diabetes mellitus is accepted as an equivalent of coronary heart disease. Arterial stiffness has started to be used as an early predictor of coronary heart disease recently. In this study, we aimed to define arterial stiffness parameters in pateints with type-2 DM without any coronary heart disease background and compare our results with the incidence of complications of type-2 DM like abdominal obesity, nephropathy and retinopathy in our research population. 

      We included 110 type-2 DM diagnosed patients to our study. Their ages were between 30-80. Their glomerular filtration rate (eGFR) was above 30 mL/min/1,73m2. We registered patients' weight, body mass indexes, conisity indexes (CI), waist circumferences, blood biochemical results, onset of diabetes, smoking, fundus evaluation, hypertension and hyperlipidemia background. To identify diabetic nephropathy, we used as a marker of microalbuminuria. We measured the pulse wave velocity (PWV), augmentation index (AI), arterial blood pressure of patients by using ''Mobil-O-Graph® ARCsolver algorithm'' device from one arm. 

      PWV values were positively associated with CI, onset of type-2 DM, sistolic blood pressure, mean arterial blood pressure.(in order:p=0,001, p=0,002,, p<0,001, p=0,001,). PWV values were negatively associated with eGFR (p<0,001). AI values were positively associated with body mass index, systolic blood pressure, heart rate (in order :p=0,025, p=0,019, p<0,001) AI values were negatively associated with hemoglobin (p=0,024). Hypertension was positively associted with PWV (p<0,001) Smoking was negatively associated with AI (p=0,018) There was no statistically association between complication of diabetes such as nephropaty and retinopathy and PWV and AI values. 
      
      There were associations between arterial stiffness and CI, eGFR, hemoglobin level, duration of diabetes, arterial blood pressure values of type-2 DM patients. There were no association between arterial stiffness and nephropathy, retinopathy rates of type-2 DM patients. We assume that arterial stiffness is an independent cardiovascular risk factor for several disease like obesity, anemia, hypertension and type-2 DM.