İbn Rüşd'ün Cevâmi'u'l-Kevn ve'l-Fesâd'ı temelinde Oluş ve Bozuluş Teorisi
Averroes' Coming-to-be and Passing-away Theory in terms of epitome of de generatione et corruptione
Yazar: NESİBE BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TEKİN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Doğa felsefesi = Nature philosophy ; Oluş ve Bozuluş Teorisi = Passing-away Theory ; İbn Rüşd = İbn Rüşd ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bu tez, İbn Rüşd'ün oluş ve bozuluş teorisini Cevâmi'u'l-Kevn ve'l-Fesâd'ı (Oluş ve Bozuluş
Küçük Şerhi) temelinde, konu hakkında Aristoteles başta olmak üzere belli başlı görüşler göz
önünde bulundurularak felsefî bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Konumuzun temel amacı;
İbn Rüşd'ün Cevâmi'u'l-Kevn ve'l-Fesâd'ı temelinde oluş ve bozuluş teorisini nasıl anladığını
ortaya koymaktır. İbn Rüşd'ün oluş ve bozuluş teorisi "kevn ve fesâd" başlığında incelenmektedir.
Doğa felsefesinin üçüncü kitabı olan Kevn ve Fesâd ay altıâlemdeki varlıkları incelemektedir.
Aristotelesçi çizgiyi takip eden İbn Rüşd, Oluş ve Bozuluş'a farklı türlerde şerhler yazmıştır.
Çalışmamızın birinci bölümünde İbn Rüşd'ün oluş ve bozuluş teorisini anlamanın zeminini
oluşturması bakımından genel olarak Yunan ve İslam filozoflarının oluş ve bozuluş teorisi
hakkında görüşlerine yer verilmiştir. İbn Rüşd'ün oluş hakkında yapmış olduğu çalışma genel
olarak tanıtılmıştır. İkinci bölümünde İbn Rüşd'ün Cevâmi'u'l-Kevn ve'l-Fesâd'ı bağlamında oluş
teorisi tasvir edilmektedir. Maddî âlemdeki basit cisimler temelinde meydana gelen hareketlilikler
ve zatî, arazî olması bakımından değişimler açıklanmaktadır. Bu bağlamda ilgili filozoflara ve
eserlere atıf yapılmaktadır. Üçüncü bölümünde Aristoteles'in Oluş ve Bozuluş'u ile İbn Rüşd'ün
Cevâmi'u'l-Kevn ve'l-Fesâd'ı özetlenerek karşılaştırılmaktadır. İki eser mukayese edilerek İbn
Rüşd'ün oluş ve bozuluş teorisine katkıları ortaya koyulmaktadır.
Oluş ve bozuluş teorisi kuramsal olarak değişime uğrayan doğal cisimleri konu etmektedir.
İbn Rüşd, maddi varlık ve varlıkların deviniminden ortaya çıkanmaddî cisimleri açıklamaktadır.
Cisimlerin meydana gelmesinde etkin, zatî ve arazî farklılığı olan, üç tür değişimi ele almaktadır.
Ona göre her varlığın dayandığı nedenleri vardır. Oluş ve bozuluşa tâbi olan varlıklar dört nedene
dayandırılmaktadır. Varlığın şansa dayalı ya da tesadüfî olarak açıklanması mümkün
görülmemektedir. İbn Rüşd, Aristotelesçi teoriyi devam ettirerek geleneğin anlaşılmasına, yer yer
farklılıklar olsa da konunun özünün burhanî olarak özetlenmesine ve aktarılmasına katkı
sağlamıştır.
Anahtar kelimeler: İbn Rüşd, Oluş, Bozuluş, Cevâmi, Doğa Felsefesi

Abstract:
This thesis, philosophical analyze method used and basically Aristotle's views evaluated,
aims to analyze the Averroes' "coming-to-be and passing-away" theory according to his book
Epitome of De Generatione et Corruptione. The main aim of this study is to reveal Averroes' views
about "coming-to-be and passing-away" theory in terms of Epitome of De Generatione et
Corruptione. Averroes examines "coming-to-be and passing-away" theory entitled "kevn and
fesâd". Following the Aristotelian path, Averroes writes different commantaries about Aristotle's
De Generatione et Corruptione.
The first section of this paper examines the views of the Greek and Islamic philosophers
about "coming-to-be and passing-away" theory. The work of the Islamic philosopher Averroes
about the coming-to-be is introduced in general. The second section, giving a brief synopsis of the
relevant literature, the theory of "coming-to-be" is defined in terms of Averroes'Epitome of De
Generatione et Corruptione book. The movements that occur on the basis of simple objects at the
nature and the personal and symptomatic changes are explained. Third section, comparing
Aristotle's De Generatione et Corruptione and Averroes'Epitome of De Generatione et
Corruptione, reveals the contributions of Averreos to "coming-to-be and passing-away" theory.
"Coming-to-be and passing-away" theory deals with natural bodies that have changed.
Averroes explains the objects emerging from the being or the movement of the being. He evaluates
three types of personal and symptomatic changement are effective at the being of objects.
According to him, there are reasons for which every being is based. Beings subject to generation
and corruption are based on four reasons. It does not seem possible to explain the being as chance
or coincidence. Ibn Rushd continued the Aristotelian theory, contributed to the understanding of
the tradition and in spite of some different comments, he succeed to summarize and narrate the
subject.
Keywords: Averroes, Coming-to-be, Passing-away, Epitome, Natural Philosophy