İnşaat sektöründe kadın profesyoneller
Woman professionals in the construction sector
Yazar: SEDEF ÖZÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALMULA KÖKSAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kadın mimarlar = Women architects ; İnşa = Construction ; İnşaat sektörü = Construction sector

Özet:
Mimarlık eğitimi alan kadınların erkeklere oranı artarken, inşaat sektörü erkek-egemen yapısını korumaktadır. Türkiye'de yüksek öğrenimini mimarlık dalında yapmış kadınlar meslek hayatına etkin katılamamakta ve bu kadın işgücünden insan kaynakları açısından etkin şekilde yararlanılamamaktadır. Kadının ücretli ve ücretsiz işgücü oluşturması endüstri öncesi süreçlere uzanmaktadır. Kadınlar inşaat gibi erkek-egemen işlere erkek işgücünün azaldığı savaş dönemlerinde kısa süreli olarak katılsalar da, sektörde teknik çalışan olarak görev almaları 1970'lerde gerçekleşmiştir. İnşaat sektörünün maço imajı doğrultusunda kadının sektöre girişinin az oranda görülmesi hukuki, kültürel ve sosyal öngörülerle ilişkilendirilmektedir. Ayrıca, inşaat sektörünün karakterinin ve istihdam yapısının da kadın mimarların sektörde çalışmayı tercih etmemesinde ya da kısa süreli bulunmasında etken olduğu kabul edilmektedir. Özellikle inşaat sektöründe işe alınma koşulları, düşük ve adaletsiz ücret politikaları, annelik-çocuk bakımı, iş ortamında cinsiyetçi tavırlar, üst kademe terfilerde kadın mimarların karşılaştığı cam tavan, yaratıcılığı engelleyici tavırlar, erkek-egemen çalışma ortamı, uzun-düzensiz çalışma saatleri, esnek olmayan çalışma biçimleri, kayıt-dışı çalışma, meslek kurumları ve hukuki düzenlemeler kadınlar için zorlayıcı olmaktadır. Türkiye'deki kadın mimarların işgücüne katılım şartlarını belirleyebilmek amacıyla kadın mimarların inşaat sektörüne bakışı, çalıştıkları kurumda şartları ve sektörde birey olarak şartları nicel ve nitel olarak araştırılmıştır. Nicel araştırmada İstanbul il sınırında bulunan 5 farklı faaliyet alanında görevli kadın ve erkek mimarlara anketler gönderilmiştir. Nitel araştırmada ise bu alt-sektörlerde görevli kadınlarla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu iki çalışma anlamlı sonuçlar elde etmek amacıyla birleştirilmiştir. Bulgular kadınların sektörde yaşadığı zorlukların başında düzensiz çalışma saatlerinin geldiğini, şantiyede çalışmayı kadın mimarların çok azının tercih ettiğini, eşitlik kavramının kadın mimarlar için önemini koruduğunu ve annelik durumunun kadınların mesleki ilerlemesine engel olduğunu göstermektedir.Anahtar kelimeler: İnşaat sektörü, mimarların faaliyet alanları, kadın mimarlar, İstanbul, cam tavan

Abstract:
As the number women studying architecture increases, the construction sector keeps its male-dominated nature. The women architects are not active enough in the profession and the human resources of these women are not used efficiently. The history of women in either paid or un-paid work had begun long before industrial times. Nevertheless; even though women have been deployed in the men jobs during the war periods, they have been taking part in the sector as technical workers since the 1970s. Due to the macho image of the construction sector; the entrance of the women to the sector has been related to legal, cultural and social prejudices. Furthermore, it is said that the character and deploy nature of the construction sector might be a factor to cause reluctance to work in the field or to take part temporarily for women. Especially the employment conditions, low and unequal pay, maternity-childcare issues, sexist attitudes, glass ceiling, creativity obstructing attitudes, male-dominated work environment, long and irregular working hours, inflexible working patterns, informal work, professional bodies and legislations in the construction sector have been compelling for women. The participation conditions of women architects in the construction sector are examined in three main bases both in the quantitative and qualitative methods: the point of view of women for the sector, the conditions in the organisation they work in and their personal conditions within the sector. In the quantitative research part, the men and women architects employed in the 5 main sub-sectors of the construction sector in the Istanbul region are asked to answer surveys. In the qualitative research part, interviews are made with women architects within these sub-sectors. Then these two research work has been combined in order to achieve meaningful inference. The findings show that the most compelling conditions for women architects are related to irregular working hours, working on the construction site other than in-office duties, the equity issues and maternity.Key words: Construction sector, construction sub-sectors, women architects, Istanbul, glass ceiling