Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde internet bağımlılığının obezite üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of internet addiction on obesity in Ondokuz Mayis University Medical Faculty students
Yazar: EBRU YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ DİKİCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Obezite = Obesity ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Amaç: Son zamanlarda; obezite   dünyadaki diğer kronik hastalıklardan daha geniş  nüfusu etkileyen kronik bozukluklardan biri haline gelmiştir.  Obezitenin gelişiminde rol oynayan risk faktörleri genetik, sosyoekonomik ve çevresel parametreleri içermektedir. Bununla birlikte,  obezitenin  oluşumunda   internet bağımlılığının rolü hakkında çok az şey bilinmektedir. Günlük hayatımızın ayrılmaz parçası haline gelen internet kullanımı; tıp fakültesi öğrencilerine eğitim alanında çok büyük yarar sağlamakta fakat  aşırı kullanımı  psikopatolojik semptomlar ve  obezite  gibi  negatif sonuçlara yol açmaktadır. Bu çalışma da  geleceğin  hekimleri olacak olan tıp fakültesi öğrencilerinde  aşırı kilo ve obezitenin yaygınlığını bulmak ve internet bağımlılığı ile olan ilişkisini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirildi.
Materyal ve Metot: Çalışma kesitsel analitik bir araştırma olarak planlanmış ve  Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim gören 1, 2, 3 ve 6. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Konuyla ilgili daha önceki çalışmalar gözden  geçirilerek  demografik verilerle birlikte obezite oluşmasına neden olan değişkenlerin sorulduğu anket formu  ve  internet bağımlılığı  değerlendirme ölçeği  olan "İnternette bilişsel durum ölçeği"(İBDÖ) veri toplama araçları olarak  kullanılmıştır. Anketler dönem 1, 2 ve 3 öğrencilerine mesleksel beceri laboratuvarı dersleri öncesinde yüz yüze uygulanmıştır. Dönem 6 öğrencileri ise Aile Hekimliği rotasyonları esnasında yine yüz yüze anketlere cevap vermişlerdir. Veriler bilgisayar ortamına girilip değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Parametrik ve parametrik olmayan koşullara göre analizler yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza OMÜ tıp fakültesinde öğrenim görmekte olan toplam 370  üniversite öğrencisi dahil edildi. Anketi dolduran öğrencilerin %52,2'si  kadın, %47.8'i  erkekti ve yaş ortalaması 21,26±2,33 (min:17-maks:34) olarak bulundu. Öğrencilerin  %29,7'si birinci, %24,9'u ikinci, %20,0'ı üçüncü ve %25,4'ü altıncı sınıfta öğrenim görüyordu. Bireylerin internet bağımlılığı ölçeğinin ortalaması 35,16±12,94 (min:20-maks:80) olarak saptanmıştır.
%85,4'ü normal internet kullanıcısı, %14,1'i  riskli internet kullanıcı ve %0,5'i bağımlı internet kullanıcısıydı. Tıp fakültesi öğrencilerinin boy uzunluğu ve vücut ağırlığı öğrenilerek hesaplanan  beden kütle indekslerine (BKİ) göre; öğrencilerin BKİ ortalaması 22,42±2,97 (min:13,85-maks:31,22) kg/m2 olup %7,0'ı zayıf, %75,7'si normal, %15,9'u fazla kilolu ve %1,4'ü obezdi. İBDÖ'ye göre riskli internet kullanıcıları ile bağımlı internet kullanıcıları birleştirildi. Buna göre öğrencilerin %85,4'ü normal internet kullanıcısı iken %14,6'sı riskli ya da bağımlı internet kullanıcısıydı. Öğrencilerin BKİ grupları arasında internet bağımlılığı durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.

Sonuç: İnternetin kontrol dışı kullanımı olarak bilinen  internet bağımlılığının   henüz diğer bağımlılık tiplerindeki gibi çerçevesi tam çizilmiş bir tanı ve değerlendirme ölçütü yoktur. İnternet bağımlılığının obezite oluşumunda etkisinin yapılacak diğer çalışmalarla da desteklenmesi, global bir sağlık problemi olan  bu hastalıkla  mücadelede hedeflerin belirlenmesi ve  Türkiye'de de   bu konuya olan ilginin arttırılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnternet bağımlılığı, obezite, tıp fakültesi öğrencileri, internette
                                   bilişsel durum ölçeği

Abstract:
Aim: In recent times, obesity has become one of the chronic disorders affecting the larger population than any other chronic diseases in the world. Risk factors that have been   implicated in the development of obesity  have included genetic, socioeconomic and environmental parameters. However, little is known about the role of internet addiction  in the improvement of obesity .The internet which its use becoming an integral  part of our daily lives; provides an enormous educational   benefits to medical students. But excessive internet  use can lead to negative outcomes such as psychopathological symptoms and obesity. This study was undertaken with the objective to find out the prevalence of overweight and obesity among medical students as future  physicians and its association  with internet addiction.
Material and Method: This study was planned as a cross-sectional analytical study and is applied to 1, 2, 3 and 6. grade students who receive education at Ondokuz Mayıs University Medical Faculty. By reviewing previous studies about the subject,  a  questionnaire form asking about the variables causing obesity along with demographic data   and the Internet cognitive status scale (ICDS), which is an internet addiction evaluation scale was used as data collection tools. Questionnaires conducted with 1, 2 and 3. grade students face to face before clinical skills laboratory classes. Sixth class students answered the questionnaires face to face during their Family Medicine rotations. Data put into computer environment and  the relation between variables were examined. Analyses were made according to parametric and nonparametric conditions. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: 370  students who receive education at OMU medical faculty were included into our study. Of the  individuals who completed the  questionnaire,   %52.2 was female and %47.8 was male and the average age was found to be 21,26±2,33 ( min: 17- max:34 )years old . %29.7 was in the first grade, %24.9 was in the second grade, %20 was in the third grade and %25.4 was in the sixth grade. The average of the individual Internet addiction scale was found to be  as 35,16±12,94 (min:20-maks:80). % 85.4 were normal internet users, %14.1 were risky  internet users   and  % 0.5 were dependent Internet users. According to body mass indexes (BMI) calculated by learning body height and body weight of medical school students; the average BMI of the students was 22,42 ± 2,97 (min: 13,85-max: 31,22) kg/m2, % 7.0 was weak, %75,7 was normal and %15,9 was overweight and %1.4 was  obese. According to ICDS ,  risky internet users and dependent internet users were combined . %85.4  was normal internet user and %14.6 was risky  or dependent internet user. There was no statistically significant difference between the BMI groups  of the students in terms of the internet addiction status.
Conclusion: Internet dependency, also known as non-controlled use of the Internet, does not yet have a well-defined diagnostic and evaluation criterion as in other addiction types. It is also necessary to support with other studies about internet addiction in obesity formation , determine targets for struggle with this disease which is a global health problem and increase interest in this issue in Turkey.

Keywords: Internet addiction, obesity, medical  students, online cognition scale