Toplu taşımada raylı sistemlerin önemi ve kentiçi uygulamalarının sağladığı kazanımların Akçaray üzerinden değerlendirilmesi
The importance of railway systems and the Akçaray's evaluation about benefits of urban railway system practises
Yazar: CEBRAİL SİNA BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. KASIM BAYNAL
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Günümüzün modern şehircilik anlayışında, özellikle nüfusun kentlerde yoğunlaşması dolayısıyla ulaşım büyük bir problem olmaya başlamıştır ve çözüm yolları aranmaktadır. Merkezi ve Yerel yönetimler yeni ulaşım planları düzenleyerek toplu taşımayı teşvik etmektedirler. Toplu taşıma denilince akla ilk gelen otobüsler, minibüsler modern şehircilik anlayışıyla yerini daha konforlu, verimli, ekonomik ve entegre olan Raylı Sistemlere bırakmıştır. Raylı sistemler, en güvenilir ve sürdürülebilir toplu taşıma sistemleridir. Metropollerde kent içi raylı sistemler hız, konfor ve çevre dostu oluşlarıyla büyük şehirlerin vazgeçilmezi olmalarıyla birlikte, sundukları yüksek kapasite ile de ön plana çıkmaktadırlar. Raylı sistemlerin önemi günden güne artmaktadır. Otomobile dayalı ulaşım politikalarında ne kadar fazla yol, köprü, viyadük yapılırsa yapılsın, uzun vadede başarının elde edilmesinin mümkün olmadığını deneyimler göstermiştir. 
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2016 verilerine göre Kocaeli'nde 1830772 kişi yaşamaktadır; nüfus bakımından Kocaeli, Türkiye'nin onuncu büyük şehridir. Kocaeli'nin nüfusu bir önceki yıla göre 50717 kişi artmıştır. Bu sayı da yüzde olarak 2,85'e denk gelmektedir. Araç sayısı da buna bağlı olarak her geçen gün artmaktadır. TÜİK Kocaeli Bölge Müdürlüğü verilerine göre; Kocaeli'nde trafiğe kayıtlı araç sayısı 2015 yılında 328709 iken 2016 yılında bu sayı 357826 olmuştur.  Bu da bir önceki yıla göre 29117 yeni aracın trafiğe çıktığı anlamına gelmektedir. Bu rakam %8,8'e karşılık gelmektedir. Yani nüfus bir artıyorsa araç üç misli artıyor gibi bir durum söz konusu olmaktadır. Verilere bakılırsa toplumun gelirinin artması, hane başına düşen araç sayısının artması ayrıca toplu taşımada gerek planlamada gerekse teşvikte eksikler olduğu ve buna bağlı olarak ta vatandaşın kendi kişisel aracıyla seyahat etmeyi tercih ettiği görülmektedir.  Bu kadar yoğun nüfus ve buna bağlı olarak trafiğe çıkan araç sayısındaki artışların olduğu toplumlarda, yerleşim birimlerinde önemli ulaşım problemleri ortaya çıkmaktadır. Ulaşım problemleri için optimum çözümler ararken vatandaşın konforu, ekonomik gücü, ulaşımın güvenliği, güvenilirliği faktörleri göz önünde bulundurulmalı ve kamu kaynaklarının da en etkili bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
Bu çalışmada Dünyada ve Türkiye'deki Raylı Sistemlerin durumu ve gelişimi, bu sistemlerin toplu ulaşımdaki rolü ve Kocaeli'ndeki uygulaması açıklanmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
In today's modern urbanism concept, transportation has become a big problem and authorities try to find best solutions. Traffic problems are caused by concentration of population in the city. Central and local governments are encouraging public transport by organizing new transportation plans. The first buses and minibuses that came to mind in terms of public transportation have left their place with more comfortable, efficient, economical and integrated Rail Systems with modern urbanism. Rail systems are the most reliable and sustainable public transport systems. In metropolitan cities, with their speed, comfort and environment friendliness, big citys are indispensable, and they are at the forefront with their high capacity. The importance of rail systems increases day by day. Experiences have shown that it is not possible to achieve success in the long run, no matter how many roads, bridges, viaducts are built in automobile-based transportation policies. 
According to the statistics of the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT) 2016, 1830772 people live in Kocaeli; In terms of population, Kocaeli is the tenth largest city of Turkey. Kocaeli's population increased by 50717 compared to the previous year. This number is equivalent to 2.85 percent. The number of vehicles increases with each passing day. According to the data of TURKSTAT Kocaeli Regional Directorate; While the number of vehicles registered in traffic in Kocaeli was 328709 in 2015, this number was 357826 in 2016. This means that 29117 new vehicles were trafficked compared to the previous year. This figure corresponds to 8.8%. In other words, if the population is increasing, the situation is such that the vehicle is increasing by three times. Looking at the data, it is seen that the income of the society increases, the number of the vehicles per household increases and also the incentive is lacking in planning and transportation in public transportation and it is seen that the citizens prefer to travel with their personal vehicle. Significant transportation problems arise in communities and settlements where there is such a dense population and the corresponding increase in the number of vehicles on the road.When searching for optimum solutions for transportation problems, the comfort of the citizen, economic strength, safety, reliability factors of transportation should be taken into consideration and public resources should be used in the most effective way.
In this study, the status and development of rail systems in the world and Turkey, the role of these systems in public transportation and its application in Kocaeli are tried to be explained.