Sanat tarihi öğretiminde yaratıcı dramanın öğretim yöntemi olarak kullanılması
Using creative drama as a teaching method in art history teaching
Yazar: İSMAİL SÜNGER
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH AYAYDIN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Sanat tarihi = Art history ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Yaratıcılık = Creativity ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bir bilim dalı olarak kabul gören sanat tarihine temel eğitim programımızdaki sanat eğitimi derslerinde kazanım temelli olarak yer verilirken, ortaöğretim programlarımızda sanat tarihi ayrı bir disiplin olarak yer almaktadır. Bununla birlikte sanat tarihi; günümüz sanat eğitimi programlarını biçimlendiren çağdaş bir sanat eğitimi yaklaşımı olan Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yaklaşımı'nın (ÇASEY) kapsamını oluşturan alanların biri olarak sanat eğitimi sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Sanat tarihinin nasıl öğretileceği konusunda alan uzmanlarının çeşitli görüşleri bulunmaktadır. Bilinen ve eğitim tarihimiz boyunca kanıksanmış öğretim yöntemlerinin yanında, sanat tarihinin nasıl daha etkili öğretilebileceğine dair çağdaş öğretim yöntemleri üzerine çalışmalar sürmektedir.
Bu araştırmanın temel amacı; öğrencinin öğrenme sürecinde yeterince etkin olmadığı anlatıma ve ezbere dayalı yöntemlerin aksine, öğrencinin öğrenme sürecine etkin biçimde katıldığı ve öğrenme sürecinin önemli bir paydaşı olduğu, bilgiyi keşfettiği, çağdaş bir yöntem olan yaratıcı drama yöntemi ile sanat tarihi öğretimine ilişkin örnek bir süreç hazırlayarak uygulamasını gerçekleştirmektir. Sanat tarihi öğretiminde yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanıldığı süreçler ile gerçekleşen öğrenmenin miktarını, sanat eserleri ve sanatçılar ile duygudaşlık (empati) ilişkisi geliştirilip geliştirilmediği ve Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Güzel Sanatlar Lisesi Drama Dersi Öğretim Programında yer verilen hedef beceri ve davranışların kazandırılıp kazandırılmadığı, araştırmanın temel amacı doğrultusunda belirlenen alt amaçlar olarak araştırmaya konu edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan başarı testi, öz değerlendirme formu, açık uçlu sorulardan oluşan değerlendirme formu gibi araçlar ile mektup, günlük, duvar gazetesi, resim gibi yazınsal ve görsel sanat etkinliklerinden yararlanılmıştır. Veri toplama araçları, araştırma grubunda yer alan İstanbul Başakşehir İstanbul Teknik Üniversitesi İsmail Dede Efendi Güzel Sanatlar Lisesi Görsel Sanatlar Bölümünde öğrenim gören on ikinci sınıf öğrencisi 30 bireye on üç hafta süren bir program dâhilinde uygulanmıştır. On üç haftalık yaratıcı drama uygulamalarının ilk beşi katılımcılarda yaratıcı drama deneyimi oluşturma için planlanmış ve uygulanmış, geri kalan 8 haftalık süreçte yer alan uygulamalar, araştırmanın amaçlarına yönelik olarak yapılandırılmış ve uygulanmıştır.
Araştırmada uygulanan başarı testine ait nicel bulgular, sanat tarihi öğretiminde yaratıcı drama yöntemi kullanılması ile gerçekleşen öğrenme düzeyinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma süresince katılımcılara uygulanan açık uçlu sorulardan oluşan değerlendirme formlarına verilen yanıtların doğruluk miktarı ve mektup, günlük, duvar gazetesi gibi etkinliklerin içerik analizi ile incelenmesi ile tespit edilen doğru ifadelerin miktarı, son testin ortaya koyduğu nicel bulguları desteklemektedir. Yürütülen yaratıcı drama uygulamalarında katılımcıların sanatçı ve sanat eserleri ile duygudaşlık ilişkisi geliştirdiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırma ile katılımcıların Güzel Sanatlar Lisesi Drama Dersi Öğretim Programında yer alan hedef beceri ve davranışları kazanıp kazanmadığını tespit etmeye yönelik uygulanan öz değerlendirme formuna göre; katılımcıların programda yer verilen hedef beceri ve davranışları yüksek oranda edindiklerini görülmektedir. Araştırmacı tarafından araştırma süresince katılımcılara uygulanan yapılandırılmamış gözlemin ortaya koyduğu bulguların öz değerlendirme formunun ortaya koyduğu nicel bulguları desteklediği görülmektedir.
Araştırmanın ortaya koyduğu olumlu bulgular doğrultusunda, yaratıcı drama yönteminin sanat tarihi öğretiminde yaygın biçimde kullanılmasına yönelik olarak, sanat tarihi kapsamındaki dersleri yürüten öğretmenlere hizmet içinde, öğretmen adaylarına ise hizmet öncesinde yaratıcı drama yöntemini kullanabilmelerine yönelik eğitimler verilmesi önerilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Sanat Tarihi, Yaratıcı Drama, Yöntem, Güzel Sanatlar Lisesi

Abstract:
While art history, which is accepted as a branch of science, is included in the art education courses in our basic education program on a learning basis, art history is included as a separate discipline in our secondary education programs. However, art history; It is an integral part of the art education process as one of the fields that form the scope of the Multi-Disciplinary Art Education Method (MDAEM), which is a contemporary art education approach that shapes today's art education programs. Experts in the field have various views on how to teach art history. In addition to the teaching methods known and used throughout our education history, studies on contemporary teaching methods on how to teach art history more effectively continue.
The main purpose of this research is to prepare an exemplary process for teaching art history with the creative drama method, which is a contemporary method in which the student actively participates in the learning process and is an important stakeholder in the learning process, discovers knowledge, unlike the methods based on narration and rote where the student is not sufficiently active in the learning process. To implement its application. The amount of learning that takes place with the processes in which creative drama is used as a method in art history teaching, whether the relationship empathy with artworks and artists is developed, and whether the target skills and behaviors included in the Ministry of National Education Fine Arts High School Drama Lesson Curriculum are gained. It has been the subject of the research as sub-objectives determined in line with its main purpose. In the research, tools such as achievement test, self-evaluation form, evaluation form consisting of open-ended questions prepared by the researcher in line with expert opinions, and literary and visual art activities such as letters, diaries,  ork newspapers, and pictures were used as data collection tools in the research. Data collection tools were applied to 30 individuals who were 12th grade students studying at Istanbul Başakşehir Istanbul Technical University İsmail Dede Efendi Fine Arts High School Visual Arts Department in the research group, within a thirteen-week program. The first five of the thirteen-week creative drama practices were planned and applied to create a creative drama experience  orks e participants, and the practices in the remaining 8-week period were structured and applied  orks e purposes of the research.
The quantitative findings of the achievement test applied in the research reveal that the level of learning realized with the use of creative drama method in art history teaching is high. The amount of correctness of the answers given to the evaluation forms consisting of open-ended questions applied to the participants during the research and the amount of correct statements determined by the content analysis of activities such as letters, diaries and wall newspapers support the quantitative findings of the post-test. In the creative drama practices carried out, it was determined that the participants developed a sympathetic relationship with the artist and the works of art. According to the self-evaluation form applied to determine whether the participants have acquired the target skills and behaviors in the Fine Arts High School Drama Curriculum; It is seen that the participants acquired the target skills and behaviors included in the program at a high rate. It is seen that the findings revealed by the unstructured observation applied to the participants during the research by the researcher support the quantitative findings revealed by the self-evaluation form.
In line with the positive findings of the research, it has been suggested that in order to use the creative drama method widely in art history teaching, it has been suggested that the teachers who carry out the courses within the scope of art history should be given in-service training, and the prospective teachers should be trained to use the creative drama method before the service.


Keywords: Art History, Creative Drama, Method, Fine Arts High School