Modern siyaset felsefesinde sözleşme teorisi
The contract theory in modern political philosophy
Yazar: MEHMET FATİH DENİZ
Danışman: PROF. DR. AYHAN BIÇAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Modernizm = Modernism ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Siyasi iktidar = Political power ; Sosyal sözleşme = Social agreement ; Sözleşmeler = Contracts ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışma, sözleşme teorisini siyaset felsefesinin bir problemi olarak ele
almaktadır. Bu bağlamda sözleşme teorisi Thomas Hobbes, John Locke ve JeanJacques
Rousseau'nun genel terminolojisini belirlemiş oldukları şekliyle modern
siyaset felsefesinde bir kırılma eşiği olarak tartışılmaktadır. Bu düşünüş kırılması,
sözleşme teorisinin Antik ve Ortaçağ siyaset anlayışlarına karşı göstermiş olduğu
reaksiyona ve modern siyaset felsefesine sunmuş olduğu alternatif düzleme gönderme
yapmaktadır.
İlk bölümde Antik ve Ortaçağ siyaset felsefesinin metafizik, patriarkal ve
teolojik hükümranlık argümanları, sözleşme teorisi açısından ele alınmaktadır. İkinci
bölüm sözleşme teorisinin doğa durumu tasarımını betimlemektedir. Üçüncü bölüm,
sözleşme teorisinin siyasal iktidar tasarımlarını analiz etmektedir. Dördüncü bölüm,
siyasal iktidar tasarımının hukuk ilkesi, ortak kamu yararı, siyasal iş bölümü ve
iktidarın sınırı gibi bazı niteliklerini incelemektedir. Son bölümde ise sözleşme
teorisinin siyasal iktidar tasarımı "fazla iktidar" ve bireyin özgürlük sorunu örneğinde
tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal sözleşme, sözleşme teorisi, siyasal meşruiyet,
düşünsel kırılma, doğa durumu, doğa yasası, birey, doğal eşitlik, doğal özgürlük,
sözleşme, toplum sözleşmesi, rıza ilkesi, sivil durum, siyasal iktidar, yurttaş, ortak
kamu yararı, hukuk ilkesi, siyasal iktidarın sınırı, kitle, fazla iktidar.

Abstract:
This study examines Contract Theory as a problematic of political philosophy.
In this context, Contract Theory, whose terminology was generally determined by
Thomas Hobbes, John Locke, and Jean-Jacques Rousseau, is discussed as a breaking
threshold in Modern political philosophy. This idea of a breakthrough refers to
Contract Theory as a reaction against the Ancient and Medieval understanding of
politics and to its proposing an alternative base to modern political philosophy.
The first part of this study deals with the metaphysical, patriarchal and
theological arguments of Ancient and Medieval political philosophy from the
perspective of Contract Theory. The second part describes the natural condition design
of Contract Theory. The third part analyses the political power design of Contract
Theory. The fourth part focuses on the principle of law, common public good, the
division of political labour, and the limit of political power as some of the qualities of
political power design. In the last part, the political power design of the contract theory
is discussed in the context of "surplus power" and the problem of individual liberty.

Keywords: Social contract, contract theory, political legitimacy, intellectual
refraction, natural state, natural law, individual, natural equality, natural freedom,
contract, social contract, consent principle, civil situation, political power, citizen,
mass, common public good, legal principle, limit of the political power, mass, surplus
power.