Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür aktarımı: Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti örneği (A1-A2 düzeyi)
Transmission of culture on textbooks of teaching Turkish as a foreign language: A sample of teaching Turkish Set of Yedi İklim (Level A1-A2)
Yazar: OYA ÖZGAT TATAN
Danışman: PROF. DR. ADEM İŞCAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kültür = Culture ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil öğrenme sürecinde dört temel dil becerisinin geliştirilmesinin yanı
sıra hedef kültürü öğrenmek, hangi yapıyı veya sözcüğü nerede ve nasıl kullanıldığını
bilmek doğru ve etkin iletişim için önemlidir.
Kültür aktarımı birçok materyalle gerçekleşmektedir. Yabancı dil öğretiminde
ders materyali olarak en çok tercih edilen ders kitaplarında metinler aracılığıyla hem
dilsel yapıya ve sözcük bilgisine hem de kültürel ögelere yer verilmektedir. Tez
çalışmamızın konusu yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür
aktarımı olarak seçilmiş ve bu kapsamda örneklem olarak Yunus Emre Enstitüsü
tarafından hazırlanan "Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti (A1 ve A2 Düzeyi)" seçilmiştir.
Buradan hareketle tez çalışmasında yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
alanındaki gelişmelere katkı sunma ve yeni hazırlanacak ders materyalleri için veri
imkânı sağlama amacı güdülmüştür.
Bu çalışma tarama modelinde nitel bir araştırma olarak desenlenmiştir. Veriler
nitel araştırmalarda veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği
kullanılarak toplanmıştır.
Çalışmada Okur ve Keskin (2013) tarafından kullanılan "Metinlere Yansıyan
Kültürel Öge ve Alt Ögeler" ölçeği esas alınmıştır. Daha sonra bu ölçek Türkçe Eğitimi
bölümünde görev yapan alan uzmanı dört öğretim üyesi tarafından incelenmiş ve ölçüte
son hali verilmiştir.
Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti'nin A1 düzeyindeki ders kitabında toplam 345
kültür ögesine rastlanmıştır. Bunlardan 50 tanesi günlük yaşam, 79 tanesi kişilerarası
ilişkiler, 14 tanesi değerler ve eğitim, 24 tanesi edebiyat-sanat ve müzik, 15 tanesi
gelenekler ve folklor, 1 tanesi sosyal yaşam, 69 tanesi coğrafya ve mekân ve 93 tanesi
farklı kültürler ( kültürlerarası etkileşim) kategorisi altındadır.
Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti'nin A2 düzeyindeki ders kitabında toplam 398
kültür ögesine rastlanmıştır. Bunlardan 83 tanesi günlük yaşam, 67 tanesi kişilerarası
ilişkiler, 18 tanesi değerler ve eğitim, 72 tanesi edebiyat-sanat ve müzik, 14 tanesi
gelenekler ve folklor ile sosyal yaşam, 82 tanesi coğrafya ve mekân ile 47 tanesi farklı
kültürler (kültürlerarası etkileşim) başlığı altında yer almaktadır.
Her iki ders kitabı karşılaştırıldığında kültürel ögelerin dengeli dağılmadığı, sayı
bakımından hedef kültür ögesine çok fazla yer verildiği görülmüştür. Ayrıca kültürler
arası etkileşimin gerçekleşmesine ve öğrenicilerin hedef kültür ile kaynak kültürleri
karşılaştırma yapmalarına yeterli imkân sağlanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu çalışma aracılığıyla bundan sonra hazırlanacak yeni öğretim materyalleri için
veri imkânı sunulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, ders kitabı, kültür,
kültür aktarımı.

Abstract:
In a process of learning a foreign language, it is important to learn a target
culture and how and where to use a structure or word for accurate and effective
communication besides improving four basic language skills.
Transmission of culture takes place with many materials. Both linguistic
structure, vocabulary and cultural elements are included via texts in textbooks which is
the most preferred for foreign language teaching as a course material. The subject of our
thesis study has been selected as transmission of culture on textbooks of teaching
Turkish as a foreign language and in this context "Teaching Turkish Set of Yedi İklim "
prepared by Yunus Emre Institute has been selected as a sample.
In this thesis, it is aimed to contribute to the development of teaching Turkish as
a foreign language and provide data for new course materials.
This study has been designed as a qualitative research in the screening model.
The data has been collected by document analysis technique.
The scale "Cultural and Subconscious Items Reflected in Texts" used by Okur
and Keskin (2013) has been taken as a basis in the study. Then this scale has been
examined by four specialist lecturers in the department of Turkish Education and the
final version of scale has been designed.
345 cultural items have been found in the textbook of Teaching Turkish Set of
Yedi İklim (Level A1). From these items, 50 of them belong to daily life category, 79 of
them belong to interpersonal relations category, 14 of them belong to values and
education category, 24 of them literatüre, arts and music category, 15 of them belong to
traditions and folklore category, 1 of them belongs to social life category, 69 of them
belong to geography and space category and 93 of them belong to different cultures
(intercultural interaction) category.
398 cultural items have been found in the textbook of Teaching Turkish Set of
Yedi İklim (Level A2). From these items, 83 of them belong to daily life category, 67 of
them belong to interpersonal relations category, 18 of them belong to values and
education category, 72 of them belong to literatüre, arts and music category, 14 of them
belong to traditions and folklore and social life categories, 82 of them belong to
geography and space category and 47 of them belong to different cultures (intercultural
interaction) category.
When two textbooks are compared, it is seen that cultural items are not balanced
and there are too many target cultural items in terms of quantity. Furthermore, it has
been concluded that there are not enough possibilities to carry out intercultural
interaction and compare the target culture with their source cultures for learners.
In this study, it is aimed to provide data facilities for new teaching materials that
will be prepared in the future.
Key Words: Teaching Turkish as a foreign language, textbook, culture, cultural
transmission.