Ortaokul öğrencilerinin teleskop kavramına ilişkin sahip oldukları kavram yanılgılarının tespiti
Determining the misconceptions of secondary school students regarding the concept of telescop
Yazar: MERVE KOCA
Danışman: PROF. DR. SEDAT KARAÇAM
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin teleskop kavramına yönelik sahip oldukları kavram yanılgılarını tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilirlik örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmaya, pilot uygulama için Türkiye'nin farklı Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencileri, asıl uygulama için Düzce ili merkez ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir devlet okulunda 6. sınıf öğrencileri katılmıştır. Asıl uygulamaya 2021-2022 eğitim öğretim yılında 6. sınıfta öğrenim gören 14 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve alan notları kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışmada içerik analizi kısaca şu şekilde yapılmıştır: i) Veriler yazılı doküman haline getirilmiş, ii) Her öğrencinin teleskoba yönelik kavram yanılgıları ayrı ayrı tespit edilerek kodlama yapılmış, iii) Benzer kodlar bir araya getirilerek temalar belirlenmiş, iv) Kod ve temaların tutarlılığını ölçmek için alan uzmanına gönderilmiştir. Veri analizi sonucunda, teleskop kavramına yönelik 16 farklı kavram yanılgısı ortaya çıkarılmıştır. Bu kavram yanılgıları "Teleskobun yapısı", "Teleskobun çalışma prensibi", "Teleskopta görülebilecek gök cisimleri" ve "Teleskoptaki mercek" olarak 4 farklı tema altında toplanmıştır. Bu kavram yanılgıların temelinde günlük hayattaki mercek ve mercek içeren optik teknolojiler ile deneyimleri ve toplumsal söylemler, ders kitapları dahil olmak üzere yazılı ve görsel medyanın etkisinin fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to identify the conceptual misconceptions of sixth-grade students regarding the concept of telescope. The research was utilized a qualitative research method and employed a case study design. The study group was determined through convenience sampling, and for the pilot application, students from the Department of Science Education at various faculties of education in Turkey who were in their third and fourth years of study were selected. For the main application, sixth-grade students from a public school affiliated with the central district of the Düzce province in Turkey participated in this study. A total of 14 students from the sixth grade in the 2021-2022 academic year took part in the main application. Semi-structured interview forms and field notes were used as data collection tools. The data were analyzed through content analysis, which involved the following steps: i) The data were transcribed into written documents, ii) Conceptual misconceptions regarding the telescope were identified and coded separately for each students, iii) Similar codes were grouped together to determine themes, and iv) The codes and themes were sent to a subject expert to assess their consistency. As a result of data analysis, 16 different conceptual misconceptions regarding the telescope concept were identified. These misconceptions were grouped under four different themes: "Structure of the telescope," "Working principle of the telescope," "Celestial objects observable through a telescope," and "Lens in the telescope." These misconceptions are primarily influenced by everyday experiences with lenses and optical technologies, as well as societal discourse, including the influence of written and visual media, including textbooks.