Azerbaycanda bütçeleme sistemleri ve modelleri ile bütçe giderlerinin belirlenmesi üzerine inceleme
An examination on budgeting systems and models and determination of budget expenditures in Azerbaijan
Yazar: TOFİQ BAĞIROV
Danışman: PROF. DR. CEM SAATCİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Azerbaycan'da ve modern dünyada bütçe giderlerinin belirlenmesi ve verimli bir şekilde kullanılması, ekonomik istikrarın ve sürdürülebilir büyümenin temel unsurlarından biridir. Bu süreç, doğru bütçe planlaması yapılmasını, bütçe kalemlerinin dengeli dağıtılmasını ve harcamaların etkin bir şekilde kontrol altında tutulmasını gerektirir. Azerbaycan gibi ülkelerde, bütçe giderlerinin belirlenmesinde ekonomik önceliklerin ve hedeflerin belirlenmesi, vergi gelirlerinin tahmin edilmesi, kamu harcamalarının etkin bir şekilde yönetilmesi ve denetlenmesi gibi faktörler önemlidir. Modern dünyada teknolojinin sağladığı veri analizi ve bütçe yönetim araçları sayesinde daha detaylı bütçe planlaması yapılabilir, kaynakların daha verimli kullanılması sağlanabilir ve harcamaların izlenmesi ve değerlendirilmesi kolaylaşabilir. Bu sayede bütçe giderlerinin belirlenmesi ve verimli kullanılması, ekonomik istikrarın korunmasına ve ulusal kalkınmanın desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Son yüzyılda küreselleşmenin artması, kamu maliyesinde yeni konseptlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durum, devletin rol ve sorumluluklarıyla ilgili tartışmaları tetiklemiştir. Dünya çapındaki bu değişikliklere ayak uydurabilmek için çeşitli ülkeler reformlar yapmıştır. Devletin gelir ve giderlerini düzenleyen bütçe, kamu maliyesinde kritik bir yer tutmaktadır. Bu sebeple, kamu maliyesi düzenlemelerinde devlet bütçesinin etkin bir şekilde yönetilmesi ve verimliliğin artırılması hedeflenmiştir. Türkiye ve Azerbaycan'ın bütçe sistemlerini inceledikten sonra ortak ve farklı yönlerini belirleyerek, Azerbaycan'ın bütçe sistemine çağdaş uygulamaların entegre edilmesi, bütçe kapsamının genişletilmesi, uzun vadeli bütçeleme süreçlerine geçilmesi, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, hazine sistemlerinin daha etkin hale getirilmesi ve bütçe süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi gerekliliği üzerinde durulabilir.

Abstract:
Determination and efficient use of budget expenses in Azerbaijan and in the modern world is one of the basic elements of economic stability and sustainable growth. This process requires accurate budget planning, balanced distribution of budget items and effective control of expenses. In countries such as Azerbaijan, factors such as determining economic priorities and targets, estimating tax revenues, and effectively managing and controlling public expenditures are important in determining budget expenses. In the modern world, thanks to data analysis and budget management tools provided by technology, more detailed budget planning can be made, resources can be used more efficiently, and monitoring and evaluation of expenses can be easier. In this way, determining budget expenses and using them efficiently can contribute to maintaining economic stability and supporting national development.
The increase in globalization in the last century has led to the emergence of new concepts in public finance. This situation triggered discussions about the role and responsibilities of the state. To keep up with these changes around the world, various countries have made reforms. The budget, which regulates the state's income and expenses, has a critical place in public finance. For this reason, public finance regulations aim to effectively manage the state budget and increase efficiency. This study aims to evaluate the Determination and Efficient Use of Budget Expenses in Azerbaijan and the Modern World. After examining the budget systems of Turkey and Azerbaijan, determining their common and different aspects, integrating modern practices into Azerbaijan's budget system, expanding the budget scope, switching to long-term budgeting processes, strengthening audit mechanisms, making treasury systems more effective and making budget processes more transparent. The need to be made can be emphasized.