İstanbul'da ileri yaş gruplarında ulaşım engellerinin ve alternatif   ulaşım çözümlerinin değerlendirilmesi
Evaluaton of transportation barriers and alternative transportation solutions for senior age groups in Istanbul
Yazar: MUHAMMED İKBAL UÇAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METE BAŞAR BAYPINAR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Büyükşehir Planlaması ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Hareketlilik = Mobility ; Sarkaç sistemi = Pendulum system ; Sürdürülebilir ulaşım = Sustainable transport ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Erişilebilirliğin kentliler bağlamında doğru ve fayda sağlayıcı bir şekilde iyi bir sistem aracılığıyla sağlanması işi elbette ki günümüz büyükşehirlerinde çözülmesi gereken başlıca meselelerden biridir. Kentliler içerisinden erişilebilirlik anlamında hem sosyal hem fiziksel açıdan bazı engellere ve kısıtlamalara daha fazla maruz kalarak sorunların üstesinden gelmeye çalışmak suretiyle yaşamını devam ettirme çabası süren ileri yaş gruplarındaki kent sakinleri, belki de bu konuda en fazla görmezden gelinen gruplardır. Bu tezde halihazırda gündemde olan, İstanbul Sürdürülebilir Hareketlilik Planı'nın bu konuya ilişkin bakış açısının ve üretilen çözümlemelerin sınırlılığı tartışılmıştır. Bu çalışma, bahsedilen dezavantajlara yaş alma ile birlikte birtakım fiziksel kısıtlamalara maruz kalma durumu da artmış olan, ileri yaş gruplarının seyahat türlerinin incelendiği bir keşfedici araştırmadır. Bu bağlamda kent içi hareketliliğin yoğun olduğu, nüfusu her yıl yaşlanan ve hareketliliğin çeşitliliğin de yüksek düzeyde olduğu bir alan olarak, İstanbul Kenti çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmadaki odak grup 50 yaş ve üzeri kentlilerdir. Kullanılan seyahat türleri içerisinden sarkaç ve kişisel hareketlilikler incelenmiştir. Bu anlamda İstanbul örneği değerlendirilirken, bilimsel araştırmada literatür taraması yapılmış ve anket kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan anket, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmıştır. Ayrıca bu anket verileri ulaşım planlarında halen kullanılmakta olan, geçerli bir ankettir. Anket verileri çapraz sorgu mantığıyla derlenip, çalışma konusuna ışık tutan veriler elde edilmiştir. Bahse konu verilerin analizi aşamasında ANOVA analizi kullanılmıştır. ANOVA analizi sonucunda: Hareketlilik düzeyi anlamında ilçe grupları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca buna bağlı olarak, ulaşımda belirtilen sorunların oranında da ilçe grupları aralarında anlamlı bir fark bulunmaktadır. Bu tezde ulaşım engelleri konusunda, alternatif ulaşım önerilerinin ne gibi olanaklar sunabileceğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Ayrıca tezin, gelecek çalışmalara yol göstermesi ve bir altlık oluşturması beklenmektedir.

Abstract:
Providing accessibility in the context of urban residents in a correct and beneficial way through a good system is, of course, one of the main issues to be resolved in today's metropolitan cities. Urban residents in the senior age groups, who try to survive by trying to overcome the problems by being more exposed to some obstacles and restrictions both socially and physically in terms of accessibility, are perhaps the most ignored groups in this regard. In this thesis, the perspective of the Istanbul Sustainable Urban Mobility Plan, which is currently on the agenda, and the limitations of the solutions produced are discussed. This study is an exploratory research examining the travel types of senior age groups, whose exposure to certain physical restrictions has increased with aging. In this context, the city of Istanbul has been determined as the study area, as an area with intense urban mobility, aging population every year and where the diversity of mobility is at a high level. The focus group in the study is urban residents aged 50 and over. Pendulum and personal mobility are examined among the travel types used. In this sense, while evaluating the example of Istanbul, a literature review was made and a survey was used in the scientific research. The survey used in the study was made by the Istanbul Metropolitan Municipality. In addition, this survey data is a valid survey that is still used in transportation plans. Survey data were compiled with the cross-examination logic and data that shed light on the study were obtained. In the analysis of the aforementioned data, the descriptive statistical analysis method, which is a quantitative analysis method, was used. As a result of the analysis study: A significant difference was found between the district groups in terms of mobility level. In addition, there is a significant difference between the district groups in the ratio of the problems stated in transportation. ANOVA analysis was used in the analysis of the mentioned data. As a result of the ANOVA analysis: A significant difference was found between the district groups in terms of mobility level. In addition, there is a significant difference between the district groups in the ratio of the problems stated in transportation. In this thesis, it is aimed to reveal what kind of opportunities alternative transportation proposals can offer regarding transportation barriers. In addition it is expected that the thesis will guide and form a base for future studies.