Videonistagmografi'de vertikal nistagmus saptanan hastaların incelenmesi
Examination of patients with vertical nystagmus in videonystagmography
Yazar: ZEYNEP AYBÜKE GÖKBULUT
Danışman: PROF. DR. LEVENT NACİ ÖZLÜOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nistagmus = Nystagmus ; Nöroloji = Neurology ; Vertigo = Vertigo ; Vestibüler fonksiyon testleri = Vestibular function tests

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, spontan nistagmus, head shake nistagmus (baş sallama), Dix-Hallpike ve supin baş çevirme (head roll) testleri uygulanmış ve bu testlere ait sonuç traselerinin herhangi birinde vertikal nistagmus saptanmış hastaların, nörolojik tanılarının ve kafa içi radyolojik görüntüleme tetkik sonuçlarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı'na, 27.11.2017 - 03.04.2022 tarihleri arasında toplam adet 13.318 videonistagmografi kaydı incelendi. Spontan nistagmus, head shake nistagmus (baş sallama), Dix-Hallpike ve supin baş çevirme (head roll) testlerinin en az birinde saf vertikal nistagmus bulunduğu saptanan, video kayıtlarında eksiklik bulunmayan, radyolojik görüntüleme tetkik sonuçlarına ulaşılabilen ve çalışma onamı vermiş olan 82 hastaya ait veriler değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların %62,2'si kadın, %37,8'i erkek, yaş ortalaması 64,2±18,0 idi. 69 kayıtta Dix-Hallpike, 19 kayıtta ise supin baş çevirme (head roll) testine ait en az bir test pozisyonunda, 16 kayıtta head shake nistagmus testinde, 5 kayıtta ise tüm testlerde vertikal nistagmus saptandı. Vertikal nistagmusun yönünün, 20 kayıtta yukarı (upbeating), 89 kayıtta ise aşağı (downbeating) olduğu tespit edildi. Başvuru sayılarına göre değerlendirildiğinde, 37 (%45,1) hastanın 1, 31 (%37,8) hastanın 2, 10 (%12,2) hastanın 3, 2 (%2,4) hastanın 4 ve 2 (%2,4) hastanın 5 başvurusu olduğu tespit edildi.  Hastalara uygulanan kafa içi radyolojik görüntüleme yöntemlerinin dağılımı incelendiğinde, 63 (%77) beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG), 29 (%35,4) internal akustik kanal (İAK) MRG, 7 (%9) beyin bilgisayarlı tomografisi (BT) uygulandığı görüldü. Radyolojik görüntüleme tetkiklerinin %29,0'ı normal sınırlarda rapor edilmişti. En sık raporlanan bulguların serebral atrofi ve mikroanjiopatik iskemik gliotik değişiklikler olduğu görüldü. 2 hastada serebellar enfarkt, 1 hastada ponsta laküner enfarkt, 1 hastada demiyelinizan plaklar, 1 hastada tek taraflı karotid arter oklüzyonu rapor edildiği anlaşıldı. 41 (%50) hastanın nöroloji bölümü başvurusu olmadığı tespit edildi. Kulak Burun Boğaz muayene kayıtları incelendiğinde 1 hastada serebellopontin köşe patolojisinden, 2 hastada ise sağ anterior kanal BPPV'sinden şüphelenildiği görüldü. Vestibüler bozukluklarla ilişkili olabilecek belirli komorbid hastalıklara ait tanı kodları incelendiğinde, hastaların %46,3'ünde hipertansiyon, %19,5'inde insüline bağımlı olmayan diabet, %46,3'ünde D vitamini eksikliği, %43,9'unda ise B12 vitamini eksikliğine ait tanı girişi yapıldığı görüldü.

Sonuç: Baş dönmesi ve dengesizlik yakınmalarıyla değerlendirilen hastaların spontan nistagmus, head shake nistagmus (baş sallama), Dix-Hallpike ve supin baş çevirme (head roll) testlerinde saf vertikal nistagmus saptanabilir. Diğer testlerle karşılaştırıldığında saf vertikal nistagmus, Dix-Hallpike testine ait pozisyonlarda daha sık ortaya çıkmaktadır.  Vertikal nistagmusun hızlı fazı daha çok aşağı yönlü (downbeating) olmaktadır. Saf vertikal nistagmus saptanan hastaların çoğunun kafa içi radyolojik görüntüleme raporlarında spesifik olmayan bulgular saptanmaktadır. Bununla birlikte, saf vertikal nistagmus, santral vestibüler bozukluğun belirtisi olabilir.  Pozisyonel vertikal nistagmusun klinik önemini ve santral vestibüler bozukluklarla ilişkisini net olarak saptayabilmek için daha fazla sayıda hasta ile yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Vertikal nistagmus, Görüntüleme yöntemleri, Vestibüler sistem.

Bu çalışma Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu ve Etik Kurulu tarafından onaylanmış (Proje no: KA21/487) ve Başkent Üniversitesi Araştırma Fonunca desteklenmiştir.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to examine the results that spontaneous nystagmus, head shake nystagmus, Dix-Hallpike and supine head roll tests were performed and vertical nystagmus was detected in any of the results of these tests, neurological diagnoses and intracranial radiological imaging examinations were performed.
Materials and Methods: A total of 13,318 videonystagmography recordings were examined between 27.11.2017 - 03.04.2022, at Başkent University Ankara Hospital, Department of Ear Nose and Throat Diseases. Datas were evaluated of 82 patients who were found to have pure vertical nystagmus in at least one of the spontaneous nystagmus, head shake nystagmus, Dix-Hallpike and supine head roll tests, there was no deficiency in the video recordings, radiological imaging results were available, and consent was given to the study.
Results: 62.2% of the patients were female, 37.8% were male, mean age was 64.2±18.0. Vertical nystagmus was detected in at least one test position of the Dix-Hallpike test in 69 records, and in the supine head roll test in 19 records, in the head shake nystagmus test in 16 records, and in all tests in 5 records. It was determined that the direction of vertical nystagmus was upbeating in 20 records and downbeating in 89 records. When evaluated according to the number of applications it was determined that 1 of 37 (45.1%) patients, 2 of 31 (37.8%) patients, 3 of 10 (12.2%) patients, 4 of 2 (2.4%) patients, 5 of 2 patients (2.4%) had 5 applications. When the distribution of intracranial radiological imaging methods applied to the patients was examined, 63 (77%) brain magnetic resonance imaging (MRI), 29 (35.4%) internal acoustic canal (IAC) MRI, 7 (9%) brain computed tomography (CT) were performed. seen. 29.0% of radiological imaging examinations were reported within normal limits. The most frequently reported findings were cerebral atrophy and microangiopathic ischemic gliotic changes. Cerebellar infarction was reported in 2 patients, lacunar infarct in the pons in 1 patient, demyelinating plaques in 1 patient, and unilateral carotid artery occlusion in 1 patient. It was determined that 41 (50%) patients did not apply to the neurology department. When the otorhinolaryngological examination records were examined, it was observed that cerebellopontine corner pathology was suspected in 1 patient and right anterior canal BPPV was suspected in 2 patients. When the diagnostic codes of certain comorbid diseases that may be associated with vestibular disorders are examined, it is observed that 46.3% of the patients had hypertension, 19.5% non-insulin dependent diabetes, 46.3% vitamin D deficiency, 43.9% B12. 

Conclusion: Spontaneous nystagmus, head shake nystagmus, Dix-Hallpike and supine head roll tests may detect pure vertical nystagmus in patients evaluated with complaints of dizziness and imbalance. Compared to other tests, pure vertical nystagmus occurs more frequently in the Dix-Hallpike test positions. The fast phase of vertical nystagmus is more downbeating. Most patients with pure vertical nystagmus have nonspecific findings in intracranial radiological imaging reports. However, pure vertical nystagmus may be a manifestation of central vestibular disorder. Prospective studies with larger numbers of patients are needed to clearly determine the clinical significance of positional vertical nystagmus and its relationship with central vestibular disorders.

Keywords: Vertical nystagmus, Imaging Methods, Vestibular system

This study was approved by Baskent University Institutional Review Board and Ethics Committee (Project no: KA21/487) and supported by Baskent University Research Fund.