Yeni Ahit apokrif metinlerinde İsa'nın hayatı ve tebliği
The life and teachings of Jesus in the New Testament apocrypha
Yazar: HACER GERGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KATAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Apokrif = Apocryph ; Hristiyanlık = Christianity ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Nag Hammadi = Nag Hammadi ; Tebliğ = Communique ; Yeni Ahit = New Testament

Özet:
Hristiyanlık dini ve kutsal metinleri açısından İsa'nın hayatı kritik bir önem taşımaktadır. İsa'nın bugün gerek Hristiyan inananlar gerekse diğer insanlar tarafından yaygın olarak bilinen hayatını ve öğretilerini aktaran dini metinler, Hristiyan geleneği tarafından sahih kabul edilen kanonik metinlerden meydana gelmektedir. Ancak çoğunluğuna geçtiğimiz yüzyılda Nag Hammadi'de gerçekleştirilen keşif sonucunda ulaşılan apokrif metinler, erken dönemde Hristiyan cemaatlerin İsa'ya dair farklı yaklaşımlara sahip olduklarını ortaya koymuştur. Bu nedenle, çalışmamızın konusunu oluşturan, İsa'nın Yeni Ahit apokrif metinlerinde anlatılan hayatı ve öğretileri, bugün ona dair genel kabul gören yaklaşımlardan farklı olarak erken dönemdeki çeşitli Hristiyan cemaatlerinin inançlarını da yansıtmaları açısından önem taşımaktadır. 
Çalışmamızda, Yeni Ahit apokrif metinleri ışığında, İsa'nın erken çocukluk yıllarına ve tebliğine başlamadan önceki on sekiz yılını nerede ve nasıl geçirdiğine dair anlatımların yanında, tebliğinin kanonik metinlerde karşılaşılmayan yönlerini tespit ettik. Bu bağlamda İsa'nın hayatına, öğretilerine ve kendisine inanan insanların yaklaşımlarına değinen apokrif metinleri incelediğimiz bu tez çalışması, erken dönemde henüz kilise tarafından sapkın ilan edilmemişken varlığını sürdüren Hristiyan cemaatlerin, o gün ellerinde bulundurdukları kutsal metinlerinde, bugün Hristiyan geleneğince inanılandan farklı İsa ve Hristiyanlık algılarının mevcut olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The life of Jesus is of critical importance in terms of Christian religion and its scriptures. Religious texts that convey the life and teachings of Jesus, which are widely known today by both Christian believers and other people, consist of canonical texts accepted as authentic by the Christian tradition. However, the apocryphal texts, most of which were found as a result of the discovery made in Nag Hammadi in the last century, revealed that early Christian communities had different approaches to Jesus. For this reason, the life and teachings of Jesus, which are the subject of our study, described in the New Testament apocryphal texts, are important in terms of reflecting the beliefs of various early Christian communities, unlike the generally accepted approaches to him today.
In our study, in the light of the New Testament apocryphal texts, besides the narratives about Jesus' early childhood years, and where and how he spent the eighteen years of his life before he started his preaching, we identified aspects of his preaching that are not encountered in canonical texts. In this context; this thesis study, in which we examine the apocryphal texts that refer to the life of Jesus, his teachings and the approaches of the people who believe in him, showed that there were different perceptions of Jesus and Christianity in the sacred texts of the Christian communities that existed at that time, before they were declared heretical by the church in the early period.