Üniversite öğrencilerinin genel ve alan-odaklı epistemolojik inançlarının incelenmesi
Examining the general and domain-specific epistemological beliefs of undergraduates
Yazar: ALTAY EREN
Danışman: PROF.DR. ALİ GÜLER
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu arastırmanın amacı, fen, sosyal ve eğitim bilim alanlarında öğrenim görenüniversite öğrencilerinin genel epistemolojik inançlarıyla alan-odaklı epistemolojikinançları arasındaki farklılıklarla birlikte iliskilerin öğrenim görülen alan, cinsiyet vesınıf düzeyi değiskenlerine göre incelenmesidir. Arastırmanın örneklemini altı yüz üçüniversite öğrencisi olusturmustur. Öğrencilerin genel epistemolojik inançlarınailiskin veriler, Schommer (1998)'in epistemolojik inanç ölçeği temelinde Deryakuluve Büyüköztürk (2002) tarafından gelistirilen epistemolojik inanç ölçeği aracılığıylaelde edilmistir. Diğer taraftan, öğrencilerin alan-odaklı epistemolojik inançlarınailiskin veriler için fizik, kimya, kamu yönetimi, iktisat, zihin engelliler eğitimi veTürkçe eğitimi alanlarına yönelik, arastırmacı tarafından gelistirilen alan-odaklıepistemolojik inanç ölçekleri veri toplama araçları olarak kullanılmıstır. Söz konusuölçeklerin gelistirilmesi için gerçeklestirilen pilot çalısmada 808 üniversite öğrencisiyer almıstır.Arastırmada gerçeklestirilen istatistiksel analizler aracılığıyla, öğrencilerinhem alan-odaklı hem de genel epistemolojik inançları bağlamında öğrenim gördüklerialanlara, cinsiyetlerine ve sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılıklarla birlikte iliskilerolduğuna yönelik önemli bulgular elde edilmistir. Bununla birlikte, hem cinsiyet hemde sınıf düzeyi değiskenleri daha ayrıntılı bulgular elde edilebilmesi amacıylaöğrenim görülen alanlar temelinde incelenmis ve bazı bulgulara iliskin varsayımlarıntest edilmesi için ilave analizler de gerçeklestirilmistir. Çalısmanın bulguları literatüreatıfla tartısılmıstır.Arastırmanın sonuçları genel olarak, genel ve alan-odaklı epistemolojikinançlar ayrımının anlamlı olduğunu; öğrencilerin genel ve alan-odaklı epistemolojikinançlarını farklı referans noktalarından hareketle olusturduğunu; epistemolojikinançlarda alan bağımlılığının desteklenmekte olduğunu; hem genel hem de alanodaklıepistemolojik inançlar arasındaki iliskilerin sistem yaklasımlarının temelvarsayımıyla uyumlu olduğunu ve genel-odaklı yaklasıma kıyasla alan-odaklıyaklasımın öğrenim görülen alanlara daha hassas olduğunu göstermektedir.Çalısmanın sonuçları bağlamında, hem eğitimsel uygulamalar hem de gelecektegerçeklestirilebilecek arastırmalar açısından önemli olduğu düsünülen bazı önerilerdebulunulmustur.

Abstract:
The aim of this research is to examine differences and relations betweengeneral and domain specific epistemological beliefs of undergraduates who study inscience, social science and educational science majors with respect to their fields ofstudy, gender and class level. Six hundred and three undergraduates from Abant ?zzetBaysal University participated in the study. The data about undergraduates? generalepistemological beliefs was obtained by the Epistemological Belief Questionnairewhich was developed and adapted by Deryakulu and Büyüköztürk (2002) on the basisof Schommer?s (1998) Epistemological Belief Questionnaire. On the other hand,Domain-Specific Epistemological Belief Questionnaires, which were developed bythe researcher regarding physics, chemistry, public management, economy, mindhandicappededucation and Turkish education fields, were used as data obtaininginstruments for undergraduates? domain-specific epistemological beliefs. A pilotstudy, in which eight hundred and eight undergraduates participated, was conductedto develop Domain-Specific Epistemological Belief Questionnaires.Crucial findings were obtained regarding the differences and relations incontexts of both undergraduates? general and domain specific epistemological beliefsaccording to their fields of study, gender and class level. In addition, both gender andclass level variables were investigated on the basis of fields of study to obtain morespecific findings. Additional analyses were also carried out to test some assumptions.Nevertheless, findings of the present study were discussed with reference to theliterature.Overall, the results of the study demonstrated that general and domain-specificepistemological belief differentiation do sense; undergraduates constitute theirgeneral and domain-specific epistemological beliefs from different reference points;notion of domain specificity in undergraduates? epistemological beliefs is supported;the relations within general and domain specific epistemological belief dimensionsare all accord with the basic assumption of system approaches; and comparing withthe domain general approach, domain-specific approach is more sensitive to the fieldsof study. In line with the results of the present study, educational implications anddirections for future research were discussed.