Bireylerin hekim sahiplenme tutumu: Bir ölçek geliştirme çalışması
Individuals' physician ownership attitude: A scale development study
Yazar: KEVSER HÜSNA ÖZYILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALKAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Doktor-hasta etkileşimi = Doctor-patient interaction ; Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Doktorlar = Physicians ; Hastalar = Patients ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Sahiplik = Ownership ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sahiplenme bireylerin sahiplenecekleri şeyi kendilerine ait hissetmelerini, o 
şey için geliştirdikleri psikolojik bir bağlılık olgusunu ifade etmektedir. Bireyler 
genellikle çevreleriyle yakın ilişkiler geliştirmekte ve bu yakın ilişkilerde sahiplenme 
tutumunu gerçekleştirmektedir. Bireylerin çevresiyle yakın ilişki geliştirdiği bir ilişki 
türü de hekim ve hasta arasındaki ilişkidir. Hasta ve hekim arasındaki ilişkinin varlığı 
bireyin sağlığına kavuşması gibi hayati bir önemi barındırdığı için bu ilişkide 
bireylerin hekimlerine karşı sahiplenme tutumları gösterecekleri düşünülmektedir. 
Bu araştırmada da bireylerin, hekimlerini sahiplenme düzeylerinin hangi boyutlarda 
gerçekleştiğini ortaya koymak ve hekimlerini sahiplenme düzeylerini ölçen geçerli 
ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Isparta ve Ankara 
illerinde ikamet eden bireyler ve Süleyman Demirel Üniversitesinde lisansüstü 
eğitim gören öğrenciler ve akademisyenler olmak üzere toplam 1157 birey üzerinden 
yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından ilgili alanyazın 
taraması yapılarak, konuyla ilgili ölçekler incelenerek ve nitel görüşmelerden elde 
edilen veriler ile oluşturulan taslak ölçek formu kullanılmıştır. 
Araştırmada ölçeğin kapsam geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, 
yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve birinci ve ikinci düzey 
Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış, maddelerin birbirleriyle, bulundukları 
faktörlerle ve diğer faktörlerle ilişkili olduğunu tespit etmek için yakınsak ve ıraksak 
geçerlilik değerleri test edilmiş, ölçüt geçerliliği için ise Hekim Sahiplenme Ölçeği 
ile Hekim Bağlılığı Ölçeği, Doktora Güven Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık 
Ölçeği arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Güvenilirlik çalışması için cronbach alpha 
katsayısı, CR değeri ve test tekrar test katsayısı incelenmiştir. Yapılan analizler 
sonucunda ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiş ve beş faktörlü 
(bağlılık, korumacılık, öz kimlik, güven ve uyum) bir hekim sahiplenme modeli 
ortaya konmuştur.

Abstract:
Possession is a psychological attachment phenomenon that individuals develop for 
the thing they will own, to feel that they belong. Individuals realize the attitude of 
ownership in their close relationships. Another type of relationship in which 
individuals develop a close relationship with their environment is the relationship 
between the physician and the patient. Since the existence of the relationship 
between the patient and the physician is of vital importance such as the individual's 
recovery, it is thought that individuals will show ownership attitudes towards their 
physicians in this relationship. In this study, it was aimed to reveal the dimensions of 
individuals' level of ownership of their physicians and to develop a valid and reliable 
scale that measures the level of ownership of their physicians. The research was 
carried out on a total of 1157 individuals, including individuals residing in the 
provinces of Isparta and Ankara, postgraduate students and academicians. The draft 
scale form created by the researcher was used as data collection tool.
In the study, expert opinions were sought for the scope validity of the scale, 
Exploratory and Confirmatory Factor Analysis was performed for the construct 
validity, convergent and divergent validity values were tested, and the relationship 
between the Physician Ownership Scale and similar scales was examined for the 
criterion validity. Cronbach alpha coefficient, CR value and test-retest coefficient 
were examined for reliability study. As a result of the analysis, it was determined that 
the scale is a valid and reliable scale and a five-factor scale emerged.