Kilis ili merkez aile sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personelinin beslenme alışkanlıkları, sağlıklı beslenme durumları ve beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesi.
Determination of nutritional habits, healthy nutritional status and nutritional knowledge levels of health personnel working in Kilis province central family health centers
Yazar: HAMİYET PELİN ZENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÜNLÜ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Kilis = Kilis ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı Kilis İli Merkez Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan sağlık personellerinin beslenme alışkanlıkları, sağlıklı beslenme durumları ve beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırma Ekim 2020 – Haziran 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 72 sağlık personeli (Erkek (E) %37,5 Kadın (K) %62,5) dâhil edilmiştir. Bireylere demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi, Akdeniz Diyet Ölçeğine Uyumları (PREDİMED), antropometrik ölçümleri, besin tüketim sıklığı ve 1 günlük geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydından oluşan soru kâğıdı yöneltilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması±S 35,4±9,2 (E:40,2±9,4 K:32,6±7,9) yıldır. Sağlık çalışanlarının %44,4'ü hekim, %27,8'i hemşire, %19,4'ü ebe, %5,6'sı acil tıp teknisyeni ve %2,8'i paramediktir. Erkeklerin %44,4'ü, kadınların %55,6'sı düzenli kahvaltı yapmaktadır. Sağlık çalışanlarının öğün atlama durumu incelendiğinde öğün atlama sorusuna erkeklerin %48,1 evet, %48,1'i bazen cevabını verirken kadınların ise %46,7'si evet, %42,2'si bazen cevabını vermiştir. Öğün atlayan erkeklerin %38,5'i en çok ara öğünü,  kadınların ise %42,5'i en çok kahvaltıyı atladığı bulunmuştur. Bireylerin %54,2'sı (E:%48,1 K:%57,2) 2 ana öğün tüketmektedir. Bireylerin yeşil yapraklı sebze ve turunçgilleri her gün tüketenlerin oranı sırasıyla %18,1 (E:%14,8 K:%20,0) ve %23,6 (E:%7,4 K:%33,3)'dır. Yağ türü olarak zeytinyağını her gün tüketen bireylerin oranı %51,4 (E:%48,1 K:%53,3)'tür. Erkeklerin hafta içi 1 günlük aldıkları enerjinin ortalaması±S 1657,5±536,5 kkal iken kadınlarınki 1426,8±522,6 kkal'dir. Erkeklerin %48,1'i kadınların ise %55,6'sinin beslenme bilgi düzeyleri orta düzeydedir. PREDİMED sınıflamasına göre bireylerin %47,2'sinin orta seviyededir (E:%44,4 K:%51,9).  Toplumun sağlığına yön veren sağlık personelleri için belirli zamanlarda konferanslar ve hizmet içi seminerler düzenlenebilir. Ayrıca bireylerin beslenme durumunun iyileştirilmesi için Aile Sağlığı Merkezlerinde diyetisyen istihdamı sağlanabilir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the nutritional habits, healthy nutritional status and nutritional knowledge levels of the health personnel working in Kilis Province Central Family Health Centers. The research was conducted between October 2020 and June 2021. A total of 72 health personnel (Male (M) 37,5% Female (F) 62,5%) were included in the study. The questionnaire consisting of demographic characteristics, nutritional habits, nutritional knowledge level, Adherence to the Mediterranean Diet Scale (PREDIMED), anthropometric measurements, frequency of nutritions consumption and a 1-day retrospective 24-hour nutritions consumption record were directed to the individuals participating in the study. The mean age of the individuals participating in the study was ±S 35,4±9,2 (M:40,2±9,4 F:32,6±7,9) years. 44,4% of health workers are physicians, 27,8% nurses, 19,4% midwives, 5,6% emergency medical technicians and 2,8% paramedics. 44,4% of males and 55,6% of females have breakfast regularly. When the meal skipping status of healthcare professionals is examined, 48,1% of male answered yes, 48,1% sometimes answered the question of skipping meals, while 46,7% of female answered yes and 42,2% sometimes. It was found that 38,5% of males who skips meals skip the most snacks, and 42,5% of females skip breakfast the most. 54,2% of the individuals (M: 48,1% F: 57,2%) consume 2 main meals. The rate of individuals who consume green leafy vegetables and citrus fruits every day is 18,1% (M: 14,8% F: 20,0%) and 23.6% (M: 7,4% F: 33,3%) respectively. The rate of individuals who consume olive oil as a type of oil every day is 51,4% (M: 48,1% F: 53,3%). While the mean ±S of the energy received by males for 1 day during the week is 1657,5±536,5 kcal, it is 1426,8±522,6 kcal for females. Nutritional knowledge levels of 48,1% of males and 55,6% of females are moderate. According to the PREDIMED classification, 47,2% of the individuals are at a moderate level (M: 44,4% F: 51,9%). Conferences and in-service seminars can be organized at certain times for the health personnel who direct the health of the society. In addition, dietitians can be employed in Family Health Centers to improve the nutritional status of individuals.