Sanal gerçeklik teknolojisinin kayak alp disiplini sporcularında sportif performansa etkisi
The effect of virtual reality technology on sports performance in ski alpine athletes
Yazar: YAKUP ÖNAL
Danışman: PROF. DR. İLHAN ŞEN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Alp disiplini, tüm motor becerilerin üst düzeyde kullanıldığı bir spor branşıdır. Yapılan araştırmalar, özellikle teknik becerilerin kazanımı ve geliştirilmesi için fiziksel uygulamaların yanı sıra psikolojik antrenmanların da fayda sağladığı üzerinde fikir birliğine varmıştır. Bu bağlamda yapılan araştırmada, alp disiplini kayakçılarının yaz ve kış sezonunda antrenmanlarına destek olmak amacıyla sanal gerçeklik (SG), imgeleme ve video modelleme (VM) yöntemlerinin sporcu performansı üzerindeki etkilerini incelemesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma, yarı deneysel bir tasarım modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Toplam 28 katılımcı, rastgele olarak dört farklı gruba atanmıştır: İmgeleme grubu (n=7), video modelleme grubu (n=7), sanal gerçeklik grubu (n=7) ve kontrol grubu (n=7). Katılımcılar, 12-14 yaş aralığında başlangıç seviyesindeki lisanslı Alp disiplini sporculardır. Çalışma, 6 haftalık bir sürede, her gruba haftada iki gün olacak şekilde antrenman programı uygulanmıştır. Performans ölçümleri, büyük slalom kayak performans süreleri baz alınarak yapılmış ve ön test-son test karşılaştırmalarıyla analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, 2x4 karma desenli ANOVA ve Scheffe çoklu karşılaştırma istatistiksel analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın sonuçlarına göre tüm grupların performanslarında anlamlı bir artış gözlenmiştir. Ancak gruplar arasında genel bir performans farkı anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte, grup*ölçüm zamanı etkileşimi anlamlıdır. İmgeleme grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. İmgeleme yöntemi sporcu performansını artırmada kontrol grubuna kıyasla daha etkili bulunmuştur. Diğer gruplar arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
Sonuç: İmgeleme yönteminin alp disiplini üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. VM ve SG yöntemlerinin performans üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, SG teknolojisinin alp disiplini sporcularının performanslarını geliştirmek amacıyla daha fazla incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Abstract:
Purpose: Alpine skiing is a sports discipline that requires the utilization of all motor skills at an advanced level. Existing research has reached a consensus that, in addition to physical practices, psychological training is also beneficial for acquiring and enhancing technical skills. Within this context, the present study aims to examine the effects of virtual reality (VR), imagery, and video modeling (VM) methods on athlete performance to support the training of alpine skiers during summer and winter seasons.
Method: The study was conducted using a quasi-experimental design. A total of 28 participants were randomly assigned to four different groups: the imagery group (n=7), the video modeling group (n=7), the virtual reality group (n=7), and the control group (n=7). The participants were licensed beginner-level alpine skiers aged between 12 and 14 years. The study implemented a six-week training program, conducted twice a week for each group. Performance measurements were based on giant slalom skiing performance times and analyzed through pre-test and post-test comparisons. The collected data were evaluated using 2x4 mixed-design ANOVA and Scheffe's multiple comparison statistical analyses.
Findings: The results of the study demonstrated significant improvements in the performances of all groups. However, no significant overall performance differences were observed between the groups. Nevertheless, the interaction between group and measurement time was found to be significant. A significant difference was identified between the imagery group and the control group, with the imagery method being more effective in enhancing athlete performance compared to the control group. No statistically significant differences were observed among the other groups.
Conclusion: The findings reveal that the imagery method has a positive impact on alpine skiing performance. In contrast, the VM and VR methods did not produce significant differences in performance. The results underline the need for further investigation into the use of VR technology to enhance the performance of alpine skiers.