Farklı çilek çeşitlerinin kuraklık ve tuzluluk streslerine tepkilerinin belirlenmesi
Determination of responses of different strawberry varieties to drought and salinity stresses
Yazar: ŞULE HİLAL ATTAR
Danışman: PROF. DR. NESİBE EBRU KAFKAS
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal alanlardaki su kaynaklarının hızla tükenmesi, iklim değişikliği ve tuzlanma sorunu tarımsal üretimde şuanda var olan ve gelecekte de devam edeceği tahmin edilen önemli sorunlardandır. Çilek çeşitlerinin bu stres koşullarına tolerans mekanizmasının ve tolerant-hassas çilek çeşitlerin belirlenmesi üreticiler açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasında, kullanılan on farklı çilek çeşidinde kuraklık ve tuzluluk uygulamalarının bu çeşitlerdeki fizyolojik ve biyokimyasal parametrelere olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Morfolojik olarak gözleme dayalı olarak skala değerlendirilmesi, yaprak sayısı, yaprak alanı, yaprak sap ve aya uzunluğu, yaprakta kuru ağırlık değerleri; fizyolojik olarak yaprak sıcaklığı, yaprak klorofil içeriği, fotosistem II değerleri, yaprak su potansiyeli ve yaprak oransal su içeriği; biyokimyasal olarak yapılan toplam fenolik madde içeriği, toplam antioksidan kapasite, şekerler, suksunik asit ve prolin içeriklerine göre çeşitler değerlendirilmiştir. Yaprak su potansiyelinin stres koşullarında arttığı belirlenmiştir. Toplam şeker içeriklerine bakıldığında kontrol grubunun ortalaması %7, PEG grubunun %18.5, tuz grubunun ise %16.2'dir. PEG uygulamasının dokuz çeşitte tuz uygulamasının tüm çeşitlerde şeker içeriğini arttırdığı belirlenmiştir. Morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal ölçümler sonucu elde edilen veriler korelasyon analizi yapılmıştır

Abstract:
Rapid depletion of water resources in agricultural areas, climate change and soil salinization problems are among the important problems that currently exist and expected to continue in future on agricultural production. Determining the tolerance mechanism of strawberry varieties to these stress conditions and the tolerant-sensitive strawberry varieties is of great importance for producers. Therefore, in this thesis study, it was aimed to determine the effects of drought and salinity applications on the physiological and biochemical parameters of ten different strawberry varieties used. Scale evaluation based on morphological observation, number of leaves, leaf area, petiole and palm length, leaf dry weight values; physiologically, leaf temperature, leaf chlorophyll content, photosystem II values, leaf water potential and leaf relative water content; The varieties were evaluated according to their biochemically determined total phenolic substance content, total antioxidant capacity, sugars, succinic acid and proline contents. It was determined that leaf water potential increased under stress conditions. Considering the total sugar content, the average of the control group is 7%, the PEG group is 18.5%, and the salt group is 16.2%. It was determined that PEG application increased the sugar content in nine varieties and salt application in all varieties. Correlation analysis was performed on the data obtained as a result of morphological, physiological and biochemical measurements.