UV-C ışın uygulamalarının taze fasulyenin derim sonrası fizyolojisi üzerine etkileri
Effect of UV-C illumination on storage life and postharvest quality of green beans
Yazar: MUJTABA BALKHI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERKAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; MAP = MAP ; Morötesi ışınlar = Ultraviolet rays ; Phaseolus vulgaris = Phaseolus vulgaris

Özet:
Farklı dozlarda UV-C ışın uygulamalarının taze fasulyelerin hasat sonrası kalite korunumu üzerine etkilerinin araştırıldığı bu çalışmada, ticari olgunlukta hasat edilen 'Bourgondia' çeşidi fasulyelere 0.1, 0.3 ve 0.5 kJ/m2 dozunda UV-C ışını uygulandıktan sonra modifiye atmosferli paketler (MAP) içerisinde 8 °C sıcaklık ve %90-95 oransal nem koşullarında 25 gün depolanmıştır. Muhafaza süresi boyunca 5'er gün aralıklarla alınan örneklerde bazı kalite ve fizyolojik parametrelerde oluşan değişimler izlenmiştir. Çalışmada ayrıca her örnekleme zamanında alınan ve 20 °C sıcaklık ve %60-65 oransal nem koşullarında 3 gün süreyle bekletilen fasulyelerin manav koşullarındaki durumları da araştırılmıştır. 
Çalışma sonunda, muhafaza süresince artan ağırlık kayıplarını UV-C uygulamaları etkilememiştir. Muhafaza süresince örneklerin titre edilebilir asit (TEA) miktarı artmış, suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) miktarı düşmüş ancak artan UV-C dozları TEA miktarındaki artışı yavaşlatmıştır. Muhafaza süresince parlaklık (L*) değerleri artmış, kroma (C*) ile hue açı (hº) değerleri düşmüş ve UV-C uygulamaları daha düşük renk değerlerine yol açmıştır. Muhafaza süresince düşüş gösteren toplam şeker miktarı, UV-C uygulamaları ile daha iyi korunmuştur. Ancak UV-C ışın uygulamaları toplam klorofil miktarını etkilememiştir. Çalışmada, muhafaza süresi uzadıkça ve UV-C dozundaki artış, fasulyelerin toplam fenolik madde miktarını artırmışır. Depolama başlangıcında artan sonra düşüş eğilimi gösteren ürünün toplam flavonoid miktarını, raf ömrü koşullarında UV-C uygulamaları ve muhafaza süreleri etkilememiştir. UV-C uygulamaları dozdaki artışa bağlı olarak ürünün solunum hızını düşürmüştür. Çalışmamızda orta (0.3 kJ/m2) ve yüksek (0.5 kJ/m2) ışın dozları, 10. günden itibaren ürün yüzeyinde UV-C zararına yol açmıştır. Soğuk depolama süresince gözlenmeyen mantarsal bozulmalar, raf ömrü koşullarında orta ve yüksek doz uygulanan gruplarda, kontrol ve düşük doz uygulananlara göre daha yüksek olmuştur. 
Sonuç olarak, 0.1 kJ/m2 UV-C ışın dozu taze fasulyelerde kalitenin korunumu ve ürün dayanımı açısından etkili bulunmuş ve 25 gün süren muhafaza süresince güvenle kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to find out the effects of different UV-C doses on the green beans stored under modified atmosphere packages (MAP). For that purpose, "Bourgondia" cultivar of green beans were used as plant material. Harvested green beans were treated with 0.1, 0.3, and 0.5 kJ/m2 UV-C doses and stored in MAP at 8 °C for 25 days. Furthermore, the produces were removed at interval of 5 days and kept at 20 °C for 3 days to determine shelf-life performance. The sampling from the cold storage and shelf-life storage was taken on every 5th and 3rd day of storage, respectively. At the end of study, increases in weight loss were found and UV-C illumination had no effects on weight losses. Furthermore, increases in TA and decreases in TSS contents were determined during the storage and UV-C treatments slow down increase trend in TA.  During the storage, L* values were increased and C* and h° values were decreased. The total sugar contents were decreased during the storage and UV-C treatments showed a better prevented effect in reduced total sugar. UV-C treatments had no effects on total chlorophyll contents. UV-C illumination application showed effects on total phenolic contents with extension in storage and increased with increase in UV-C illumination dose. Total flavonoid contents exhibited increase initially and later recorded the close value to the initial value. At the same time UV-C illumination and storage duration had no effects on total flavonoid contents during shelf-life conditions. UV-C illumination decreased respiration rate and this decrease were determined to increase with increase in dose. In our study, medium and high doses of UV-C illumination determined damages on 10th day of storage. In our study, it was determined that medium and high doses of UV-C cause radiation damage from the 10th day of storage. No fungal-related deterioration was observed in the storage of green beans under cold storage conditions. However, it was determined higher rate in medium and high doses of UV-C under shelf-life conditions.  
As a result, 0.1 kJ/m2 UV-C illumination dose in green beans have been found to maintain the quality and it has been determined that it can be used safely for 25 days.