Akut koroner sendromlu hastalarda hastalık algısının incelenmesi
Examination of disease perception in patients with acute coronary syndrome
Yazar: CANAN AŞIKOĞLU ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. NURCAN UYSAL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hastalık = Disease ; Hastalık algısı = Illness perception ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kalp hastalıkları = Heart diseases

Özet:
Bu araştırma, kardiyoloji servisinde yatan Akut Koroner Sendrom (AKS) tanılı hastaların hastalık algısının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. 
       Çalışma, İstanbul ilinde bulunan eğitim ve araştırma hastanesinin kardiyoloji servislerinde uygulandı. Araştırmanın verileri "Hastaların Sosyo-Demografik ve Hastalık Özellikleri Bilgi Formu", "Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği (NHBMÖ)" ve "Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ)" ile toplandı. Çalışmanın örneklemini kardiyoloji servislerinde AKS ile takip edilen 377 hasta oluşturmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov, Kruskal Wallies, Mann Whitney U, r: Spearman Korelasyon analizleri kullanıldı. 
       Araştırmaya dahil edilen hastaların, hastalık algı ölçeğinin hastalık belirti (kimlik) boyutuna göre birinci sırada ağrı (%96,3) belirtisi yaşadıkları tespit edildi. Hastalık algı boyutlarının puan ortalamalarına göre 24,94±5,66 ile en yüksek "Duygusal Temsiller", hastalığın nedenlerine yönelik alt boyut puan ortalamalarında ise 20,29±5,22 ile en yüksek "Risk Faktörleri" olduğu belirlendi. Hastaların NHBMÖ göre puan ortalaması 80,91±17,36 olarak belirlendi. NHBMÖ ile HAÖ'nün Süre (akut/ kronik) ve Sonuçlar alt boyutları arasında pozitif yönde zayıf derecede anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edildi (p<0,001). 
       Araştırmanın sonucunda hastaların AKS'nin HAÖ'ye göre hastalık belirtilerinden 5,63'ünü bildiklerini; korku, endişe, üzgün ve çökkünlük gibi duygusal temsiller hissettiklerini; hastalığın nedenleri olarak risk faktörlerini gösterdiği sonucuna varıldı. Hastalar, AKS'nin ciddi sonuçları olan kronik bir hastalık olduğuna inandıklarını göstermektedir. Sonuçlar doğrultusunda hemşireler, hastaların hastalık algılarına yönelik bakımı geliştirici düzeyde hizmet planlamaları gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive, correlational and cross-sectional study to examine the perception of illness in patients with acute coronary syndrome (ACS) in the cardiology service.
       The study was carried out in the cardiology services of the training and research hospital in Istanbul. The data of the study were collected with the "Socio-Demographic and Disease Characteristics Information Form of the Patients", "Newcastle Nursing Care Satisfaction Scale (NNCSS)" and "Illness Perception Scale (IPS)". The sample of the study consisted of 377 patients followed up with ACS in cardiology services. Kolmogorov-Smirnov, Kruskal Wallies, Mann Whitney U, r: Spearman correlation analyzes were used to evaluate the data.
       It was determined that the patients included in the study experienced pain (96.3%) in the first rank according to the disease symptom (identity) dimension of the disease perception scale. According to the mean scores of the disease perception dimensions, "Emotional Representations" was the highest with 24.94±5.66, and the highest "Risk Factors" with 20.29±5.22 in the sub-dimension point averages for the causes of the disease. The mean score of the patients according to the NNCSS was determined as 80.91±17.36. It was determined that there was a weakly significant positive correlation between NNCSS and the Duration (acute/ chronic) and Outcomes sub-dimensions of IPS (p<0.001).
       As a result of the study, it was determined that the patients knew 5.63 of the disease symptoms of ACS according to IPS; they feel emotional representations such as fear, anxiety, sadness and depression; It was concluded that he showed risk factors as the causes of the disease. Patients demonstrate that they believe ACS is a chronic disease with serious consequences. In line with the results, it is suggested that nurses should plan service at a level that improves the care of patients' perceptions of illness.