Muhammed İhsan Oğuz'un din ve toplum anlayışı
Muhammed Ihsan Oğuz's understanding of religion and society
Yazar: ELİF MARAZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM YENEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Modern = Modern ; Oğuz, Muhammed İhsan = Oğuz, Muhammed İhsan ; Sosyal ahlak = Social ethics ; Tasavvuf = Mystic ; Toplum = Society

Özet:
Bu teorik çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak metin taraması tekniğiyle özellikle din sosyolojisi açısından bakılarak disiplinler arası bir yaklaşım sergilenmiştir. Ve genel anlamda Türkiye'deki toplumsal değişim süreçlerinin
etkilerinin M. İhsan Oğuz'un din ve toplum anlayışı üzerindeki yansımalarına odaklanılmıştır. Nakşibendi-Halidi koluna bağlı olduğu ve yoğun ilmi faaliyetlerde bulunduğu bilinen M. İhsan Oğuz'un din ve toplum anlayışını araştırmak değişen
Türkiye'de din ve toplum ilişkisinin konumunu anlamlandırmaya yeni bir katkı sağlayacaktır. Türk modernleşme çabalarında dini grupların modernleşmeye etkileri olduğu kadar etkilendikleri de açıkça gözlemlenmektedir. M. İhsan Oğuz'un din ve toplum anlayışı geleneksel unsurlar barındırmakla birlikte modern unsurlar da içermektedir. O, sosyal değişimi reddetmemiş ve uyum sağlayabilmiştir. "Ahseniyye Yolu" öğretisiyle içinde bulunduğu tasavvufi geleneğe reformcu kimliğiyle yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. M. İhsan Oğuz'un toplumsal kurumlara yaptığı yorumlar "ahlak, sosyal ahlak, adalet, sosyal adalet" esasları çerçevesindedir. Özellikle siyaset kurumuna dair görüşünün "demokrasi" etrafında şekillenmesi ve demokrasinin "cumhuriyet" ile yakıştığını ifade etmesi dikkatleri çekmektedir. Bu anlamda O'nun siyasi düşüncesinde
"demokratik cumhuriyet" modelinin etkileri görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Muhammed İhsan Oğuz, din anlayışı, toplum anlayışı, geleneksel, modern, tasavvuf, sosyal ahlak

Abstract:
In this theoretical study, by using qualitative research method, an interdisciplinary approach was displayed through the technique of text scanning especially by looking at it from the perspective of sociology of religion. And, in general terms, the impacts of social change processes in Turkey on reflections of M. İhsan Oğuz' s understanding of religion and society were focused. Investigating M. İhsan Oğuz' s understanding of religion and society will make new contribution to making sense of the place of religion and society relationship in changing Turkey in view of the fact that M. İhsan Oğuz belonged to the branch of Nakşibendi – Halidi and he was well known with his intense learning activities. In Turkish modernization attempts, it is clearly seen that not only religious groups affected modernization but also they were affected by modernization processes. M. İhsan Oğuz' s religious and social understanding consists of both traditional and
modern elements. He did not reject social change and he could adapt himself to it. Through his doctrine of "Ahseniyye Yolu", he brought a new perspective to the sufistic tradition that he belongs to with his reformist identity. M.İhsan Oğuz' s comments to social institutions are within the frame of the vundamentals of "morals, social morals, justice and social justice". Especially, the fact that his idea about the institution of politics is built around "democracy" and his
explanation which is "democracy" goes with republic draw attention. In this sense, it is seen that "democratic republic" model has impacts on his political opinion.
Key Words: Muhammed İhsan Oğuz, understand