Ahşap strüktürel elemanların malzeme, form ve açıklık geçme olanakları açısından incelenmesi
Investigation of structural timber elements in terms of the material, form and span lenghts facilities
Yazar: MEHMET CEYHUN BULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLHAN VURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Ahşap yapılar = Wood structures ; Eğri kirişler = Curved beams ; Geniş açıklıklı yapılar = Wide span buildings ; Kafes kirişler = Truss ; Kompozit yapılar = Composite structures ; Konsol kirişler = Cantilever beams ; Mühendislik yapıları = Engineering structure ; Tabakalı ahşap = Laminated timber ; Tabakalı kirişler = Laminated beams ; Tutkallı tabakalı ahşap = Glulam

Özet:
Ahşap, ham maddesi doğada kolay bulunabilen, dayanıklı ve taşıyıcılık kapasitesi yüksek bir malzemedir.  Ahşabın günümüz teknolojisiyle birleştirilerek kullanılması doğal ahşabın hem mekanik, hem dayanım, hem de boyutsal sınırlandırmalarını ortadan kaldırmaktadır. Bu nedenle yapılar, özellikleri geliştirilen masif ahşap ve yapısal kompozit keresteler kullanılarak inşa edilebilmektedir. Bu malzemeler istenilen formun uygulanabilmesi ve geniş açıklık geçilmesi için tasarım ve uygulama kolaylığı sağlamaktadır.  Özellikle yapısal kompozit keresteler, pek çok avantajı bünyesinde barındıran ahşap esaslı malzemelerdir ve yük taşıma kapasitelerinin yüksek olmasından dolayı geniş açıklı yapılarda kullanımları tercih nedenidir. Bu tercihte yapısal kompozit kerestelerin üretiminde küçük ahşap parçaların değerlendirilmesi ve ahşap malzemelerin bünyesinde karbon depolaması yoluyla sürdürülebilirliğe katkı sağlaması da önemli bir etkendir.
Yapılan bu çalışmada, geniş açıklıklı ahşap strüktürel elemanların kullanıldığı yapı örnekleri yük dağılım yönlerine göre sınıflandırılmış ve analiz edilmiştir. Çalışmanın amaçları; ahşap strüktürel elemanları ve ahşap strüktürel sistemleri malzeme, form ve açıklık geçme olanakları açısından incelemek; bu konuda bilimsel araştırmalara katkı sağlamak ve ülkemizde ahşap malzemenin yapı strüktüründe kullanımı ile ilgili farkındalık yaratmaktır.
Toplam dört bölümden oluşan bu çalışmada, yük dağılım yönlerine göre on metreden iki yüz metreye kadar açıklıkların farklı formlarda ahşap strüktürler ile geçilebileceği; yüksek dinamik ve statik yük altındaki strüktürlerde ahşabın kullanılabileceği; yangın, salınım ve deformasyon açısından yapısal kompozit kerestelerin diğer malzemelere göre üstünlükleri olduğu ve bu üstünlüğün geniş açıklıklı strüktür oluşturmakta bir avantaj olduğu; ahşabın yapı oluşturmada kullanımının artmasının sürdürülebilirliğe katkı yaptığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Timber, which can be easily as a raw material in the nature, is a material that have durable and high bearing capacity. The production of timber with different techniques by combining with connectors in today's technology eliminates the limits of mechanical, durability and dimensions of timber. For this reason, buildings can be construct by using improved solid woods and structural composite lumbers. These materials provide ease of design and application in order to apply the desired form and to achieve wide span. Especially, structural composite lumber, are wood based materials which carry lots of advantages and are used in this concept. Because of their high capacity of carrying loads, they are the reason of choice in wide span building. The evaluation of small pieces of wood parts or timber disposal in the production of structural composite lumbers in addition to carbon storage in the body of timber materials can also be a factor in turns of sustainable contribution.
In this study the structure examples where these wide span timber structural elements are used are grouped and analyzed according to their load directions The aims of the study; to investigation structural timber elements and structural timber systems in terms of the material, form and span lengths facilities; to contribute to scientific researches and to create awareness about the use of timber materials in the building structures in our country.
In this study, which consist of four parts, have reached the conclusion such as: according to load distribution direction, span of ten meters up to two hundred meters wide can be passed through timber structures indifferent forms; timber can be used in structure under high dynamic and static load; fire, swing and deformation of structural composite lumbers in terms of superiority compared to other materials is an advantage; the use of timber in building construction contributes to sustainability.