Hepatit B enfeksiyonunun farklı evrelerinde kantitatif HBsAg düzeyindeki değişimler /
Yazar: MERVE KILIÇ TEKİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Kronik hastalık = Chronic disease

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Hepatit B enfeksiyonunun farklı evrelerinde kantitatif HBsAg (qHBsAg) düzeyindeki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır.
Hastalar ve yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 2020 yılı Temmuz-Aralık döneminde Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen, HBsAg pozitif olan ve daha önce tedavi almamış 183 hasta dahil edildi. Hastalar, EASL (Avrupa Karaciğer Araştırmaları Derneği) 2017 Hepatit Sınıflamasına göre dört gruba ayrıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 183 hastanın %54,1'i erkek olup, tüm hastaların yaş ortalaması 40 yıldı.  Toplam hasta grubunda HBsAg ortancası 2.155 IU/mL (çeyrekler arası aralık: 625-12.759) olarak bulundu. qHBsAg dört grubu da birbirinden ayırt etmede etkili ancak, HBeAg (+) hastalarda kronik enfeksiyon ve hepatiti ayırt etmede etkisiz bulundu. Korelasyon analizinde HBsAg kantitasyonu ile yaş, ALT, AST ve HBV DNA arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. qHBsAg'nin kronik hepatiti tahmin etme gücünü değerlendiren ROC (Alıcı İşletim Karakteristiği) analizinde, eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı bulundu, qHBsAg'nin en uygun kesim noktası ise 3.081 IU/mL saptandı. qHBsAg'nin kronik hepatiti tahmin etmede %95 özgüllük için sınır değeri ise 38.641 IU/mL saptandı. HBV DNA >2.000 IU/mL olan ve HBV DNA >20.000 IU/mL olan hastaları tahmin etme gücünü değerlendirmek için yapılan ROC analizinde eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı bulundu, kesim noktaları ise sırasıyla 1.924 IU/mL ve 3.081 IU/mL saptandı. HBV DNA 2.000-20.000 IU/mL arasını tahmin etme gücü ise yetersiz bulundu.
Sonuç: Kantitatif HBsAg, kronik hepatitin farklı evrelerini ayırt etmede kullanılabilecek kolay uygulanabilir ve göreceli olarak ucuz bir testtir. Böylece qHBsAg, hepatit B hastalarının progresif karaciğer hasarına gidiş açısından düşük ya da yüksek riskli olarak değerlendirilmesi ve hastalara uygun zamanda tedavi planlanmasına yardımcı olabilir. Kronik hepatit hastalarında qHBsAg >38.000 IU/mL olması halinde karaciğer biyopsisi yapılmadan tedavi başlanması düşünülebilir.
Anahtar kelimeler: HBeAg, HBV DNA, kronik hepatit B, qHBsAg

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to examine the differences in quantitative HBsAg (qHBsAg) levels in different stages of hepatitis B infection.
Patients and Method: In this cross-sectional study, 183 patients who applied to Haseki Training and Research Hospital Infectious Diseases Outpatient Clinic in July-December 2020, were positive for HBsAg and did not receive any treatment before, were included. Patients were divided into groups according to the EASL (European Association for Liver Research) 2017 Hepatitis Classification.
Results: A total of 183 patients were included. Of these, 54.1% were male, and the mean age was 40 years. The median qHBsAg level was 2,155 IU/mL (interquartile range: 625-12.759). qHBsAg was effective in distinguishing all four groups from each other, but was ineffective in distinguishing chronic infection and hepatitis in HBeAg (+) patients. In the correlation analysis, a statistically significant correlation was found between qHBsAg with age, ALT, AST and HBV DNA. In the ROC (Recipient Operating Characteristic) analysis evaluating the predictive power of qHBsAg for chronic hepatitis, the area under the curve was found to be statistically significant, and the optimal cut-off value for qHBsAg was found to be 3,081 IU/mL. The cut-off value for 95% specificity of qHBsAg in predicting chronic hepatitis was 38,641 IU/mL. In the ROC analysis performed to evaluate the predictive power of qHBsAg for patients with HBV DNA >2,000 IU/mL and HBV DNA >20,000 IU/mL, the area under the curve was found to be statistically significant, with cut-off points of 1,924 IU/mL and 3,081 IU/mL, respectively. The predictive power of qHBsAg for HBV DNA between 2,000-20,000 IU/mL was found insufficient.
Conclusion: Quantitative HBsAg is an easily applicable and relatively inexpensive test for distinguishing different stages of chronic hepatitis. Thus, qHBsAg may help to evaluate hepatitis B patients as low or high risk for progressive liver damage and to plan treatment at most appropriate time. In patients with HBV DNA >2,000 IU/mL, initiation of treatment may be considered without liver biopsy when qHBsAg is >38,000 IU/mL.
Key words: HBeAg, HBV DNA, chronic hepatitis B, qHBsAg