Çoklu gösterimlere dayalı ortaokul 6. sınıf kuvvet ve hareket ünitesi öğretiminin öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve üst bilişsel farkındalıklarına etkisi
The effect of 6th grade force and motion unit instruction based on multiple representations on students' conceptual understanding and metacognitive awareness
Yazar: SEÇİL MANDIRACI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SABRİ KOCAKÜLAH
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kavramsal anlama = Conceptual understanding ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Çoklu gösterim = Multiple representations ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada çoklu gösterimlere dayalı kuvvet ve hareket öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamalarına etkisini ve üst bilişsel farkındalıklarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılı Balıkesir ili Savaştepe ve Bandırma ilçelerindeki birer ortaokulda öğrenim gören 74 ortaokul 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın deseni için nitel ve nicel verileri bir arada bulunduran karma yöntem seçilmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları dört aşamalı kavram testi, üst biliş ölçeği, hazır bulunuşluk ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırmanın dört aşamalı kavram testi araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Dört aşamalı kavram testi ile üst biliş farkındalık testi deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Deney grubu olarak Savaştepe ilçesindeki ortaokulda çoklu gösterimlere dayalı olarak tasarlanan öğretim üç hafta sürmüştür.
Araştırma sonucunda dört aşamalı kavram testi verileri incelendiğinde alan yazın araştırmalarına ek olarak bir takım kavram yanılgıları tespit edilmiştir. Çoklu gösterimlere dayalı öğretim sonrası deney grubu öğrencilerindeki kavram yanılgılarının yüzde ve frekanslarında azalma görülmektedir. Öğrencilerin üst bilişsel farkındalıklarına iki grupta uygulanan öğretimlerin etkisi incelendiğinde deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin üst biliş ölçeği ön test ve son test puanlarından elde edilen toplam puanlarının ortalamaları arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Ancak grup ayrımı yapmaksızın çalışmaya katılan öğrencilerin konunun öğretimi öncesinden öğretim sonrasına üst biliş ölçeği puanlarının ortalamaları arasında anlamlı farkın olduğu söylenebilir.

Abstract:
In this study, the effect of force and motion teaching based on multiple representations on the conceptual understanding and metacognitive awareness of 6th grade students was examined. The sample of the study consists of 74 secondary school 6th grade students studying in two secondary schools in Savaştepe and Bandırma districts of Balıkesir province in the 2021-2022 academic year. In this study, in which a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used, a mixed research method that combines qualitative and quantitative data was chosen. While the teaching of the force and motion unit was based on multiple demonstrations for the experimental group students, the control group students were taught as recommended in the secondary science curriculum. The data collection tools of the research are the four-stage conceptual understanding test, metacognition scale, readiness scale and semi-structured interview form. The four-stage conceptual understanding test of the research was developed by the researcher. The four- stage conceptual understanding test and the metacognitive awareness scale were applied to the experimental and control groups as a pre-test and post-test.
As the four-stage concept test data were analyzed, several misconceptions about force and motion were identified, unlike the studies in the literature. After multiple representations teaching completed, the percentage of misconceptions in the experimental group decreased. When the effect of teaching based on multiple representations on students' metacognitive awareness is examined, there is no significant difference between the averages of the total scores obtained from the pre-test and post-test scores of the metacognition scale for the students in the experimental and control groups. However, it can be said that there is a significant difference between the averages of the metacognition scale scores of the students who participated in the study, without making any group distinctions, from the pre-teaching to the post-teaching.