Uluslararası kurumlarda iş birliği: Dünya Ticaret Örgütü ve ABD-Çin ticaret savaşları örneği
Cooperation in international institutions: The case of the World Trade Organization and the US-China trade wars
Yazar: RUKİYE BETÜL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. TAYLAN ÖZGÜR KAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; Ticaret savaşları = Trade war ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Uluslararası örgütler = International organizations ; Çin = China ; İş birliği = Cooperation

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan küresel ticari düzen GATT rejiminin kuralları ile
düzenlenmiştir. Uluslararası ticari iş birliği sağlamak amacıyla kurulan bu rejim küresel ticaretin
değişen şartlarına uyarlanarak yerini Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) bırakmıştır. Bu
çalışmanın amacı da iş birliği kavramı ve kurumsalcılık teorisi varsayımlarını test etmek için
ABD-Çin ticaret savaşlarındaDTÖ'nün konumunu analiz etmektir. Araştırmanın kapsamını
ABD Başkanı Donald Trump dönemi ticaret savaşları ve DTÖ oluşturmaktadır. Çalışmada vaka
analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu bakımdan önce uluslararası alanda iş birliğini kolaylaştıran ve
kısıtlayan unsurlar tartışılmıştır. İş birliğini kolaylaştırıcı etkilerinin olabileceği düşünülen
uluslararası rejimler ve örgütler teorik olarak incelenmiştir. Son olarak kurumsalcılık teorisinin
varsayımları ABD-Çin ticaret savaşları bağlamında DTÖ özelinde test edilmiştir. İlgili vakada
ABD'nin DTÖ'yü etkisiz hale getirmesi nedeniyle anlaşmazlıkları çözme kapasitesini yitirdiği
gözlemlenmiştir. Ayrıca ABD'nin ticaret savaşlarını örgüt bünyesinde çözmek istememesi
neticesinde ilgili vakada DTÖ'nün müzakere sağlama işlevi de yetersiz kalmıştır. Tüm bu
sorunlara rağmen uluslararası sistemde başat güçlerinin DTÖ düzenini sürdürme istekleri
örgütün güncellenerek devam ettirilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: İş Birliği, Kurumsalcılık Teorisi, DTÖ, ABD-Çin Ticaret Savaşları

Abstract:
The global commercial order established after the Second World War was regulated by
the rules of the GATT regime. This regime, which was established to provide international trade
cooperation, was adapted to the changing conditions of global trade and left its place to the World
Trade Organization (WTO). The purpose of this study is to analyze the position of the WTO in
the US-China trade wars to test the assumptions of the concept of cooperation and institutionalism
theory.The scope of the research consists of the US President Donald Trump-era trade wars and
the World Trade Organization. Case analysis method was used in the study. In this respect, firstly,
the factors that facilitate and constrain cooperation in the international arena were discussed.
The international regimes and organizations that are thought to have the effect of facilitating
cooperation are examined theoretically. Finally, the assumptions of Institutionalism Theory have
been tested in the context of the US-China trade wars in the WTO. In the relevant case, it has
been observed that the USA has lost its capacity to resolve disputes due to the ineffectiveness of
the WTO. In addition, as a result of the USA's unwillingness to resolve trade wars within the
organization, the negotiation function of the WTO in the relevant case was also insufficient.
Despite all these problems, the desire of the dominant powers of the international system to
maintain the WTO order shows that the organization can be maintained by updating it.

Keywords: Cooperation, Institutionalism Theory, WTO, USA-China Trade Wars