Orta ve ağır tıkayıcı uyku apne sendromlu hastalarda sesin akustik ve spektral özelliklerinin incelenmesi
Examination of acoustic and spectral characteristics of sound in patients with moderate and severe obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: SONER TÜRÜDÜ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH GÜL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akustik = Acoustic ; Akustik özellikler = Acoustic properties ; Odyoloji = Audiology ; Polisomnografi = Polysomnography ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Uyku esnasında tekrarlayan kısmi veya tam üst solunum yolu tıkanıklığı atakları ile karakterize olan, son yıllarda prevalansı giderek artan ve sosyal hayata katılımı önemli derecede kısıtlayan tıkayıcı uyku apne sendromu, özellikle larenks ve farenksi hedef alan birçok sebep ve semptom ile ortaya çıkmaktadır. Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu (TUAS) olan hastada üst solunum yolu yapısı ve fonksiyonu sürekli değişim içindedir; dolayısıyla ses üretimi, rezonansı olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle çalışmamızda, obezite, sigara ve alkol kullanımı, larengofarengeal reflü gibi risk faktörlerinin ekarte edilmesi ile sesin akustik ve spektral özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 18-65 yaş arası; Apne-Hipopne İndeksi (AHİ) 15'ten büyük olup orta ve ağır derecede tıkayıcı uyku apne sendromu tanısı almış; risk faktörleri dışlanan 40 birey çalışmaya dahil edilmiştir. TUAS'ın bireyler üzerinde emosyonel, fiziksel ve fonksiyonel durumlarının değerlendirilmesi amacıyla her bireye akustik ses kaydı sonrası Ses Handikap İndeksi ve Sesle İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. Orta ve ağır tıkayıcı uyku apne sendromu olan bireylerin akustik ve spektral ses özellikleri, risk faktörleri ekarte edilmeyen çalışmalara kıyasla, normatif verilere oldukça yakın bulunmuştur. Yaptığımız anketler sonucu, sadece tıkayıcı uyku apnesi sendromunun hastaların günlük yaşamda sesle ilişkili şikayete sebep olmadığı görülmüştür. Orta derecede TUAS olan bireylerde Oksijen Desatürasyon İndeksi parametre ortalama değeri, ağır derecede TUAS olanlara göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. AHİ ile sesin akustik ve spektral parametre verileri arasındaki korelasyona bakıldığında, erkek ve kadın TUAS olan bireylerde sadece /o/ foneminin f1 formant frekansı ile anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bulgularımız doğrultusunda, sadece TUAS'ın sesin akustik ve spektral özelliklerine etki etmediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The obstructive sleep apnea syndrome, which is characterized by recurrent episodes of partial or complete upper respiratory tract obstruction during sleep, has increased in recent years and has significantly restricted participation in social life, with many causes and symptoms that target larynx and pharynx, especially. In the patient with Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS), upper respiratory tract structure and function is constantly changing; therefore, sound production and resonance are negatively affected. For this reason, in our study, it was aimed to eliminate the risk factors such as obesity, smoking and alcohol use, laryngopharyngeal reflux and to examine the acoustic and spectral features of the sound. Between the ages of 18-65; 40 individuals with Apnea / Hypopnea Index (AHI) greater than 15 and diagnosed as moderate and severe OSAS and excluding risk factors were included in the study. In order to evaluate the emotional, physical and functional status of OSAS on individuals, Voice Handicap Index (VHI) and Sound-Related Quality of Life Scale were applied to each individual after acoustic sound recording. The acoustic and spectral sound characteristics of individuals with moderate and severe OSAS have been found to be quite close to normative data compared to studies without risk factors. As a result of our surveys, it was observed that only obstructive sleep apnea syndrome did not cause voice related complaints in patients' daily life, unless another symptom or risk factor was accompanied. In individuals with moderate OSAS, the mean value of the Oxygen Desaturation Index (ODI) parameter was significantly lower than those with severe OSAS. Considering the correlation between AHI and the acoustic and spectral parameter data of the voice, it was observed that only a /o/ phonemic was associated with f1 formant frequency in individuals with OSAS. In line with our findings, it was concluded that OSAS did not affect the acoustic and spectral characteristics of the sound after the risk factors were eliminated.