Mimari tasarımda mimesis; Archiprix projeleri üzerinden mimetik bir çözümleme denemesi
The mimesis in architectural design; A mimetic analysis on the projects of international archiprix competiton
Yazar: ÖZGÜR HASANÇEBİ DEMİRKAN
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN USTA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kopyalama = Copy ; Mimari form = Architectural form ; Mimari imaj = Architectural image ; Mimari tasarım = Architectural design ; Taklid = Imitate

Özet:
Son dönem mimari tasarlama pratiğinin genel çerçevesi irdelendiğinde; tasarlanan projeleri kritik etmenin, ona değer biçme ya da anlamlandırmanın bu işlerin sadece görsel değerleri ya da mimari imgeleri üzerinden yapıldığı görülmektedir. Özellikle medya ve internet aracılığıyla geliştirilen yaklaşımlar beraberinde mimari imgelerin benzerlikleri üzerinden tartışmayı ve projelere değer biçmeyi getirmektedir. Örneğin; balık figürüne benzer bir mimari imge, balığa analojik yaklaşımlı bir tasarlama pratiği olarak kabul edilirken, balığa benzer iki yapı bu bağlam ve içerikten kopartılarak benzerlikleri üzerinden tartışılmaktadır. Bu nedenlerle doktora çalışması mimari imgelerin etiketlendiği taklit, kopya, benzerlik, farklılık gibi pek çok kavramı kapsayan `mimesis' kavramı üzerinden şöyle şekillendirilmektedir;1-Genel bilgiler; felsefe ve mimarlık disiplininde mimesis kavramına ilişkin literatür araştırması yapılmıştır. Mimesis kavramı üzerine düşünce üreten ya da çalışmalarında bir şekilde mimesise değinen düşünürlerin metinlerinden yola çıkarak felsefi söylemlerde mimesisin özetlendiği `mimetik dizgeler' hazırlanmıştır. Dizgelerin genel çerçevesi; araştırmacıların, mimesisin, objesinin ve yöntemlerinin ne olduğu? gibi sorulara verdikleri cevapların derlenerek, mimesis kavramlarından oluşan bütünsel bir sistem elde edilmesidir.2-Yapılan çalışmalar; çalışmanın sorunsalı ve çözümlenebileceği matematiksel bir yöntem geliştirilmiştir. Belirlenen yöntem çerçevesinde, mimetik dizgeler ile öğrenci projelerinin karşılaştırıldığı döngüsel bir algoritma mantığı şekilde çalışan analiz tabloları hazırlanmıştır.3-Bulgular; analizlerinden elde edilen bulgular ışığında mimari imgelerin benzerikleri, öğrenci projelerinin mimesis ile kurduğu ilişki üzerinden taklit ve kopya bağlamında tartışmaya açılmıştır. Bu kavramların eleman ve bileşenleri, mimari tasarlama pratiğinin görsel, kavramsal ve yaratıcı değerleri bağlamında değerlendirilmiş ve anlamsal çıkarımları yapılmıştır.4-Sonuçlar ve öneriler; mimari tasarlama pratiğinin mimesis ve mimesis kavramları olan taklit-kopya ile kurduğu ilişki öğrenci projeleri bağlamında olumlu ve olumsuz tüm yönleriyle tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler mimarlık eğitimi bağlamında değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

Abstract:
An analysis of the general framework of the recent architectural design practice reveals that criticizing, valuation or interpretation of designed projects are based on only the visual values or architectural images of these works. These kinds of approaches bring about discussing architectural images and valuation of the projects over their similarities. For example: an architectural image resembled to the figure of fish is considered as a design practice with analogical approach to fish; however, two buildings resembling fish are forced to be discussed over the similarities. For these reasons, this study is labeled like following;1-General information; the literature of the mimesis in architecture discipline was reviewed. Based on the texts of the philosophers who built their views on the concept of mimesis or who mentioned mimesis in their studies, ?mimetic systems? summarizing mimesis in philosophical expressions were prepared. The mimetic system is to obtain a system comprised of the answers of the researchers to the questions: what is mimesis, object and methods?2-Conducted studies; the problem of the study was identified and a mathematical method to solve this problem was developed. Within the framework of the last determined method, analysis tables operating with cyclic algorithms were prepared.3-Findings; under light of the findings obtained from the analyses comparing mimetic systems and student projects, similarities of architectural images were discussed over the relationship students? project established with mimesis, within the context of imitation and copy. The elements and components of these concepts were evaluated within the context of visual, conceptual and creative values of architectural design practice.4-Results and suggestions; the relationship between architectural design practice and mimesis; and imitation and copy which are mimesis concepts, were tried to be determined with all positive and negative aspects within the context of students? projects.