Bilgi edinme sürecinde Platon ve Farabi'nin idealar kuramının rolü
The role of Farabi?s and Plato?s theory of ideas in the process of acquiring knowledge
Yazar: TUBA KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT UYANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Farabi = Farabi ; Platon = Platon

Özet:
Birey yaşadığı müddetçe her an bilgi ile etkileşim içerisinde bulunur. Bilgi edinmek, insanın var oluş anlamı ve amacıdır. Bu bilginin nerede başlayıp nereye kadar ulaşabileceği, nelerin bilgi sayılıp nelerin sayılamayacağı bilgi edinme sürecindeki bireyin temel sorularıdır. Önemli bir soru da bilginin sınırlılığı ya da sınırsızlığı meselesidir. Felsefe tarihi, bu soruların birbirinden farklı hatta birbirine zıt yanıtlarını taşımaktadır. Sistematik olarak ilk yanıt Platon tarafından gelirken, İslam düşüncesinde İslami gelenekle bağdaştırılarak verilmiş olan ilk yanıt ise Farabi tarafından gelir. Bu nedenledir ki çalışmamız, felsefe tarihinin çok önemli iki şahsiyeti olan Platon ve Farabi kapsamında olmuştur. Platon ve Farabi'nin bilginin nihai noktasını mantığın ve aklın ötesinde tanrısal bir alana bağlamışlardır. Bundan dolayı Platon, idealar kuramını ileri sürerken, Farabi de suretler anlayışını ileri sürmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, Platon ve Farabi örneğinde, bilgi ediniminin ilk basamağı olan duyusal bilgiden başlayarak bilginin nihai noktası olan tanrısal alanı, idealar âlemini yahut tanrıdaki suretleri kavrama derecesine kadar devam eden bir süreçten bahsettik.İki ana bölümde topladığımız çalışmamızın ilk bölümünde önce, genel hatlarıyla bilginin imkânı, kaynağı ve sınırı problemine sonra da Platon ve Farabi'de bilginin kavram, dil, ahlak ile olan ilişkisine; bilgide yanlışın söz konusu olabilirliğine, bilgi sanı ilişkisine ve bilginin dereceleri ve ölçütü meselesine değindik. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise duyusal bilgiden akılsal bilgiye ve nihayetinde sezgisel bilgiye doğru bir geçiş sürecinde idealar ve suretler kuramının rolüne değindik.Anahtar sözcükler:1.Platon2.Farabi3.Duyusal bilgi4.Kesin bilgi5.İdealar kuramı

Abstract:
Person has a permanent relation with knowledge. Learning is the mean and the aim of existence of people. Where this knowledge starts and to where this knowledge can reach and what is knowledge and what isn?t knowledge is essential questions of people who want to learn and have this knowledge. An another important question is whether the knowledge is limited or unlimited. There are different answers of these questions, even contrary answers to each other in the history of the philosophy. While firstly Plato has answered these questions systematically in the history of the philosophy, Farabi has firstly answered these questions in relation to İslamic tradition in İslamic thought. Therefore ,I have studied Plato and Farabi in my thesis, who are very important persons in the history of the philosophy. Plato and Farabi have searched the final point of the knowledge external of logic and intelligence and have wanted to transport and fasten to divine area. Therefore while Plato had claimed the theory of idea, Farabi have claimed the comphrehension (understanding) of forms. For this reason ,I have told about sensory knowlodge divine knowledge the world of idea and the comprehension of forms around Plato and Farabi in my study.In my study I have banded together in two chapters. In first chapter,I have generally mentioned the problem of the possibility, resource and frontier of knowledge then knowledge relation to concept, language and ethics in Plato and Farabi; the possibility of false at knowledge, knowledge relation to assumption and the problem of the stages and the criterion of knowledge. In second part of my study, I have refered the role of the theory of ideas and forms around sensory, intellectual and intuition knowledge.Key Words:1. Plato2. Farabi3. Sensory knowledge4. Absolute knowledge5. The theory of idea