Silindirik parabolik güneş toplayıcılarının takip sistemlerinin iyileştirilmesi
Improvement of tracking systems of cylindrical parabolic solar collectors
Yazar: ÇAĞRI YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ŞENOL
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mekatronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering
Dizin: Gerçek zamanlı benzetim = Real time simulation ; Gerçek zamanlı denetim = Real time control ; Gömülü sistemler = Embedded systems ; Mekatronik = Mechatronics ; Mekatronik sistemler = Methacronics systems

Özet:
Dünya üzerinde yaşayan insan nüfusunun tahminlerin ötesinde bir ivme ile artmaktadır. Nüfus artışı sebebiyle artarak devam eden enerji ihtiyacı sebebiyle insanoğlu enerji elde etmek için kullanılmakta olan kaynaklara ek olarak alternatif enerji kaynakları aramaya başlamıştır. Dünya üzerindeki askeri, ekonomik ve siyasi faaliyetlerin büyük bir çoğunluğunu oluşturan sorunların temel taşı olan enerji kaynağı sorunu tüm insanlığı tehdit etmektedir. 

İnsanoğlu, kısa bir süre öncesine kadar enerji kaynağı olarak sadece fosil (konvansiyonel) yakıtları kullanmaktaydı. Petrol, kömür doğalgaz vb. gibi enerji kaynağı olarak kullanılan yakıtlar, kaynak olma konusunda alternatif olmalarına karşın beraberinde birçok problemi ortaya çıkarmaktadır. Bu problemler içerisinde başı çekenler çevre kirliliği, küresel ısınma ve küresel ısınmaya bağlı olarak iklim değişikliğidir. Fosil yakıtların kullanımına bağlı olarak çevre kirliliği sebebiyle bugün pek çok insan çeşitli hastalıklardan dolayı hayatını kaybetmektedir. Yine küresel ısınma sebebiyle oluşan iklim değişikliği ile doğal yaşam formları ciddi şekilde bozulmaya başlamış, bazı canlı türlerine ait yaşam alanları tahrip olduğundan dolayı soyları tükenme tehlikesine girmiş veya tükenmiştir. Tüm bu olaylar, bütün insanlığın ortak mirası olan dünyamıza zarar vermekte, dolayısıyla üzerinde yaşayan tüm canlı yaşamını tehlikeye sokmaktadır.

Bu tez çalışmasında, samanyolu galaksisi içerisindeki en büyük enerji kaynağı olarak kabul ettiğimiz güneşten daha yüksek verimli enerji elde etmek için kullanılan yoğunlaştırıcı sistemler (güneş toplayıcılar) üzerinde uygulanabilen güneş takip sistemleri üzerine çalışılmıştır. 

Çalışmamda güneş takip sistemlerinin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajlarını belirleyebilmek için dört hücreli parabolik güneş toplayıcısının mekanik tasarımı, imalatı ve sıhhi tesisatı yapıldıktan sonra iki farklı kontrolörü karşılaştırmak için hücreler ikişerli olarak güneşi takip edecek şekilde dizayn edilmiş, böylelikle iki sistem ile özdeş olarak deney çalışmaları yapılmıştır.

Güneş takip sistemlerinden ilkinde "GPS" üzerinden alınan küresel koordinatlar (enlem ve boylam açısı), tarih ve saat bilgileri "Arduino UNO" mikrodenetleyicisi ile güneş hareket ekseni geometrisinin matematiksel formülleri hesaplanarak hücrelerin güneşi takip etmesi sağlanmıştır. 

Diğer güneş takip sisteminde ise "Waijung Blokseti" kullanarak "Matlab/Simulink" ortamında hazırlanan "Bulanık Mantık Kontrolörü" ile güneş takip sistemi tasarlanarak "STM32F4 Discovery" mikrodenetleyicisi ile hücrelerin güneşi takip etmesi sağlanmıştır. 

Her türlü hava şartlarında (tam güneşli, parçalı bulutlu, bulutlu hava) yapılan deneylerin sonucunda hücrelerin su ısıtma gücü karşılaştırılmış ve "Bulanık Mantık Kontrolörü" tabanlı güneş takip sisteminin "GPS" tabanlı güneş takip sistemine göre avantajlı olduğu deney sonuçlarına göre değerlendirilmiştir.

Abstract:
The human population living on Earth is increasing with an acceleration beyond expectations. Due to the increasing need for energy due to population growth, mankind has started to look for alternative energy sources in addition to the resources used to obtain energy. The problem of energy supply, which is the cornerstone of the problems that make up the majority of military, economic and political activities on the world, threatens all humanity.

Until recently, human beings used only fossil (conventional) fuels as energy sources. Oil, coal natural gas and so on. fuels used as energy sources, such as being an alternative to being a source of problems poses many problems. Among these problems are environmental pollution, global warming and climate change due to global warming. Due to environmental pollution due to the use of fossil fuels, many people die due to various diseases. Again, climate change caused by global warming has started to deteriorate the natural life forms seriously, and the habitats of some living species have been destroyed and endangered or extinct. All these events harm our world, which is the common heritage of all humanity, and endanger all living life on it.

In this thesis, solar tracking systems which can be applied on the concentrator systems (solar collectors) used to obtain more efficient energy than the sun which is accepted as the biggest energy source in the milky way galaxy are studied.

In my study, in order to determine the advantages and disadvantages of solar tracking systems compared to each other, after the mechanical design and manufacture of the four-cell parabolic solar collector, two different controllers were designed to compare the two controllers so that the experiments were made identical to the two systems.

In the first of the solar tracking systems, the global coordinates (latitude and longitude angle), date and time information obtained via "GPS", and the mathematical formulas of the solar motion axis geometry were calculated with the "Arduino UNO" microcontroller.

In the other solar tracking system, a solar tracking system was designed with the "Fuzzy Logic Controller" prepared in "Matlab / Simulink" environment using "Waijung Blockset" and the "STM32F4 Discovery" microcontroller enabled the cells to follow the sun.

As a result of the experiments carried out in all weather conditions (full sunny, partly cloudy, cloudy weather), the water heating power of the cells was compared and it was evaluated according to the experimental results that "Fuzzy Logic Controller" based solar tracking system is advantageous over "GPS" based solar tracking system.