Hemodiyaliz ve periton diyalizi yapılan son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda EKO bulguları ile zihinsel fonksiyonlar ve depresyon arasındaki ilişki
The relationship between the ECO findings and mental functions and depression in patients with hemodialysis and peritone dialysis
Yazar: MUAMMER AVCI
Danışman: PROF. DR. BARIŞ AFŞAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Depresyon = Depression ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mental durum ölçeği = Mental status schedule ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Hemodiyaliz Ve Periton Diyalizi Yapılan Son Dönem Böbrek Yetmezliği Olan
Hastalarda Eko Bulguları İle Zihinsel Fonksiyonlar Ve Depresyon Arasındaki İlişki
Kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği ülkemizde ve dünyada insidansı ve
prevalansı giderek artmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği geliştikten sonra hastanın hayatını
baştan başa değiştiren diyaliz tedavi yöntemleri olan, hemodiyaliz ve periton diyalizi
uygulanmaktadır. Diyaliz tedavilerine göre daha üstün olan böbrek nakli diğer bir renal
replasman tedavi seçeneğidir. Fakat hastalar ülkemizde ve dünyada organ bağışının sınırlı
olması nedeniyle böbrek nakli tedavisine her zaman ulaşamamaktadır. Diyaliz tedavileri
hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde değiştirmektedir. Yaşam kalitesi diğer sebeplerden
bağımsız olarak morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Bundan dolayı diyaliz hastalarında yaşam
kalite değerlendirilmesinin rutin olarak yapılması önerilir. Diyaliz hastasında yaşam kalitesini
en çok etkileyen faktör depresyon ve bilişsel fonksiyon bozukluğudur. Diğer taraftan diyaliz
hastalarında morbidite ve mortalitenin en sık nedeni kardiyovasküler olaylardır. Hastaların
kardiyak fonksiyonları ile depresyon arasındaki ilişki bilinmektedir. Fakat diyaliz hastalarında
kardiyak fonksiyonlar ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir ilişki varlığı net bilinmemektedir.
Çalışmamıza ortalama 57,2±38,1 aydır hemodiyaliz tedavisi alan 37 hasta ve 50,3±50,5
aydır periton diyalizi tedavisi alan 18 hasta, toplamda 55 diyaliz hastası dahil edildi.
Hemodiyaliz hastaları diyaliz çıkışı, periton diyalizi hastaları batındaki diyaliz sıvısı
boşaltıldıktan sonra kardiyoloji anabilim dalında ekokardiyografileri aynı öğretim üyesi
tarafından yapıldı. Ekokardiyografi sonrası hastaların depresif semptomları Beck depresyon
ölçeği skoru ile ve bilişsel fonksiyonları mini mental test ile değerlendirildi. Hastaların
sosyodemografik özellikleri hastalardan birebir öğrenildi. Beck depresyon ölçeği skoru ile
hastalar karşılaştırıldığında sadece hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda Beck depresyon skoru
ile ekokardiyografik parametrelerden sol ventrikül diyastol sonu volüm ve atım hacmi arasında
pozitif yönlü düşük bir korelasyon ilişkisi tesbit edildi (sırasıyla r: 0,328, P: 0,047 ve r: 0,371,
P: 0,024). Mini mental test skoru ile ekokardiyografik parametreler arasında hiçbir hasta
grubunda anlamlı bir ilişki bulunamadı. Hastalarda depresyon ile hastaların laboratuvar
parametreleri ve demografik verileri karşılaştırıldığında sadece periton diyaliz tedavisi
alanlarda hemoglobin ile depresyon arasında negatif yönde bir korelasyon tesbit edildi (rho: -
0,524 P: 0,026). Periton diyaliz tedavisi alan hastalarda aritmik hastaların depresyon skoru
daha yüksekti (P: 0,035). Bilişsel fonksiyonlar ile laboratuvar ve demografik veriler karşılaştırıldığında yaş ile bilişsel fonksiyonlar arasında her hasta grubunda negatif yönde bir
korelasyon vardı (r:-0,410 P: 0,002). Cinsiyet ile bilişsel fonksiyonlar karşılaştırıldığında
erkeklerin bilişsel fonksiyonları kadınlara göre anlamlı olarak yüksekti (P: 0,006). Mini mental
test skoru ile laboratuvar parametrelerinden hemoglobin arasında pozitif yönde orta kuvvetli
bir korelasyon vardı (rho: 0,547, P: 0,019). Mini mental test skoru ile albümin (rho: 0,493, P:
0,037) arasında pozitif yönde düşük kuvvetli bir korelasyon vardı. Çalışmamızda tüm hasta
gruplarında Beck depresyon skoru ile bilişsel fonksiyonlar arasında bir korelasyon tespit
edilemedi. Sonuç olarak hastaların hayat kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan depresyon
ve bilişsel fonksiyonlar göz önüne alındığında kardiyak fonksiyon bozukluğu depresyonu
artırmakta ve kendisinden bağımsız olarak hastaların morbidite ve mortalitesini artırmaktadır.
Bilişsel fonksiyonları etkileyen yaş, anemi ve beslenme durumu diyaliz hekimleri ve diyaliz
çalışanları tarafından akılda tutulmalıdır.

Anahtar kelimeler: Beck depresyon skoru diyaliz ve ekokardiyogarfik parametreler,
hemodiyaliz, periton diyalizi, hayat kalitesi, mini mental test

Abstract:
The Relationship Between The Eco Findings And Mental Functions And Depression In
Patients With Hemodialysis And Peritone Dialysis
The incidence and prevalence of chronic kidney disease and renal failure in our country
and in the world is increasing steadily. After the development of chronic renal failure,
hemodialysis and peritoneal dialysis, which are methods of dialysis treatment which change the
whole life of the patient, are applied. Renal transplantation, which is superior to dialysis
treatments, is another option of renal replacement therapy. However, due to limited organ
donation in our country and in the world, patients do not always have access to kidney
transplantation. Dialysis treatments alter the quality of life of the patient in a negative way. The
quality of life is related to morbidity and mortality independently of other causes. Therefore, it
is recommended that routine evaluation of quality of life in dialysis patients be performed. The
most important factor affecting quality of life in patients with dialysis is depression and
cognitive dysfunction. On the other hand, morbidity and mortality in dialysis patients are the
most common cardiovascular events. The relationship between cardiac functions and
depression is known. However, the relationship between cardiac functions and cognitive
functions in dialysis patients is unclear.
In our study 37 patients who had an average of 57.2 ± 38.1 months of hemodialysis
treatment and 18 patients who received 50.3 ± 50.5 months of peritoneal dialysis treatment
included a total of 55 dialysis patients. Hemodialysis patients after the dialysis was removed
and the dialysis fluid in the peritoneal dialysis patients was drained were followed by
echocardiography in the cardiology department by the same cardiologist. After
echocardiography, depressive symptoms of the patients were assessed by Beck depression scale
score and cognitive functions by mini mental test. The sociodemographic characteristics of the
patients were learned individually from the patients. There was a positive correlation between
left ventricular end-diastolic volume and stroke volume in patients receiving only hemodialysis
treatment when the Beck depression scale score was compared with patients. (respectively r:
0,328, P: 0,047 and r: 0,371, P: 0,024). There was no significant relationship between the mini
mental test score and echocardiographic parameters in any patient groups. When the depression
and the laboratory parameters and demographic data of the patients were compared there was a
negative correlation between hemoglobin and depression only in those receiving peritoneal
dialysis therapy (rho: -0,524, P: 0,026). Patients receiving peritoneal dialysis treatment had higher depression scores in arrhythmic patients (P: 0,035). When cognitive functions were
compared with laboratory and demographic data there was a correlation between age and
cognitive function in each patient group in the negative direction (r:-0,410 P: 0,002). Compared
with gender and cognitive functions, cognitive functions of males were significantly higher than
females (P: 0,006). There was a moderately strong correlation between the mini mental test
score and hemoglobin in the positive direction from the laboratory parameters (rho: 0,547, P:
0,019). There was a low correlation between the mini mental test score and albumin (rho: 0,493,
P: 0,037) in a positive direction. In our study, there was no correlation between Beck depression
score and cognitive functions in all patient groups. As a result, the most important factors
determining the quality of life of the patients are depression and cognitive functions cardiac
dysfunction increases depression and increases the morbidity and mortality of patients
independently of itself age, anemia and nutritional status that affect cognitive function should
be kept in mind by dialysis physicians and dialysis workers.

Key words: Beck depression score in dialysis and echocardiographic parameters
 Hemodialysis, hemodialysis,mini mental test, peritoneal dialysis, quality of life