Maksiller sinüs hacminin farklı cinsiyet ve yaş gruplarına göre üç boyutlu olarak değerlendirilmesi
Three dimensional evaluation of maxillary sinus volume in different age and gender groups
Yazar: CEREN AKTUNA BELGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÇOLAK
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaş faktörleri = Age factors ; Üç boyutlu modelleme = Three dimensional modelling

Özet:
Maksiller sinüs, diş hekimliğinin birçok branşında yapılan tedavilerde çalışma sahasına giren önemli bir anatomik oluşumdur.
Maksiller sinüs hacminin ölçülmesi için kadavralar, stereolojik yöntemler, iki boyutlu konvansiyonel radyografiler, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme gibi çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Biyomedikal teknolojinin ilerlemesiyle karmaşık yapıdaki doku ve organların çevredeki anatomik oluşumlardan ayrılarak tek başına incelenmesini sağlayan, incelenen her bir alanı ayrı ayrı renklendirerek hacim–alan ölçümlerinin yapılmasına olanak veren, üç boyutlu modelleme yaparak preoperatif tedavi planlamasında hekimlere kolaylık sağlayan yazılımlar geliştirilmiştir. Çalışmamızın amacı, maksiller sinüs hacminin yaşa ve cinsiyete göre değişiminin bu üç boyutlu modelleme yapan yazılımlardan biri olan MIMICS 19.0 (Materialise's Interactive Medical Image Control System), (Materialise HQ Technologielaan, Leuven, Belçika)  ile  değerlendirilmesidir.
Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı arşivinin retrospektif incelenmesiyle belirlenen 200 hasta ile çalışma grubu oluşturulmuştur. Hastalar 18-24, 25-34, 35-44, 45-54, 55 yaş ve üstü olmak üzere beş gruba ve cinsiyete göre iki gruba ayrılmıştır. Hastaların konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri MIMICS programına aktarılarak maksiller sinüs hacminin ölçümü yapılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS (Statistical Package for Social Sciences, versiyon 21) kullanılmıştır.
Çalışmamızdan elde edilen bulgulara göre sağ ve sol maksiller sinüs hacmi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı, erkeklerdeki maksiller sinüs hacminin ise kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmamızın bir diğer bulgusu ise yaş artışı ile birlikte maksiller sinüs hacminde azalma meydana gelmesidir. Özellikle 18-24 yaş grubundaki bireylerde erkeklerdeki sinüs hacminin kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek olduğu görülmüştür.
Son yıllarda geliştirilen MIMICS programı ile maksiller sinüs yapısının etkin bir şekilde değerlendirilebildiği ve sinüs hacminin gerçeğe yakın bir değerde ölçülebildiği görülmüştür.

Abstract:
Sinus maxillaris is an important anatomical formation in many branches of dentistry due to its proximity to the field of work.
Various methods such as cadavers, stereological methods, two dimensional conventional radiographs, computed tomography, magnetic resonance imaging have been used to measure the maxillary sinus volume. Due to the development of biomedical technologies, software has been developed that facilitates physicians in preoperative treatment planning by making three-dimensional modeling allowing volume-area measurements by coloring each examined formation individually, allowing the tissues and organs in the complex structure to be separated from the surrounding anatomical formations and examined individually. The aim of our study is to evaluate the change of maxillary sinus volume according to age and gender with MIMICS 19.0 (Materialise HQ Technologielaan, Leuven, Belgium) which is one of these three dimensional modeling software.
This study was performed in 200 patients selected by a retrospective review of the archives of the Dicle University, Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Radiology. The patient were grouped into five age categories (18-24, 25-34, 35-44, 45-54, 55 and over years) and were divided by gender. Cone-beam computed tomography (CBCT) images of the patients were transferred to the MIMICS software and the maxillary sinus volume was measured. All statistical analyses were performed using the SSPS (Statistical Package for Social Sciences, version 21) software.
There was no statistically significant difference between the right and left maxillary sinus volume according to the findings obtained from our study, and maxillary sinus volume in males was found to be significantly higher than that of females. Another finding of our study is that the maxillary sinus volume decreases with age increase. Especially it was also found that the sinus volume in males in the 18-24 age group was statistically significantly higher than females.
It has been seen that the maxillary sinus structure can be evaluated effectively with the MIMICS program developed in recent years and the maxillary sinus volume can be measured at close to the exact value.