Şizofrenide sosyal bilişin oksitosin ve vazopressin düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the level of vasopressi̇n and oxytoci̇n on soci̇al cogni̇ti̇on i̇n schi̇zophreni̇a
Yazar: KUZEYMEN BALIKÇI
Danışman: PROF. DR. AYŞEN ESEN DANACI
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Oksitosin = Oxytocin ; Sosyal biliş = Social cognition ; Vazopressinler = Vasopressins ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Giriş: Şizofreni hastalarında sosyal bilişsel kapasitenin yetersiz olduğu bilinmektedir. Oksitosinin ve vazopressinin sosyal bilişsel kapasite üzerine etkilerini araştıran birçok çalışma mevcuttur. Ancak çalışmalardan elde edilen sonuçlar çelişkilidir. Ayrıca çalışmalarda sosyal biliş ve hastalık ilişkisi üzerine durulmuş ancak hastalıkta ailenin sosyal bilişsel kapasite üzerine etkisi üzerinde durulmamıştır. Ayrıca aynı genetik yapıya sahip olan ve aynı çevresel şartlarda büyüyen sağlıklı kardeşlerin sosyal bilişsel kapasitesinin nasıl etkilendiği üzerine durulmamıştır. 
Amaç: Bu çalışma ile şizofreni hastalarındaki sosyal biliş düzeyini belirlemek, kardeşleri ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırmak ve aynı zamanda kan oksitosin ve vazopressin düzeyinin sosyal bilişsel kapasiteyi nasıl etkilediğini incelemek hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: 35 şizofreni tanılı hasta ve hasta kardeşi ile yaş, cinsiyet açısından eşlenmiş 35 kişilik sağlıklı kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya katılan tüm deneklere sosyodemografik veri formu, gözler testi, WAIS-R sözcük dağarcığı alt testi, WCST, hastalara ise ek olarak PANSS, BİÖ uygulanmıştır. Tüm katılımcılardan ölçek doldurmadan önce 10 ml venöz kan alınmış ve elisa yöntemiyle analiz edilmiştir. Biyokimyasal analizlerden elde edilen verilerden ± 2 SD üstü ve altındaki veriler uç değer kabul edilmiş ve dışlanmıştır. Kalan verilerle istatistiksel analizler yapılmıştır.
Bulgular ve tartışma: Sosyal bilişsel performansın ve sosyal bilişi etkileyen nörobilişsel kapasitenin hasta ve hasta kardeşlerinde sağlıklı kontrollerden daha kötü olduğu gözlemlendi. Ancak hasta kardeşi grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Sağlıklı kontrol grubunda sosyal bilişsel performans ile kan oksitosin düzeyi arasında korelasyon olduğu belirlendi. Şizofreni hastalarında sosyal bilişsel kapasitenin sağlıklı kontrollerden daha düşük çıkması literatürle uyumluydu. Hasta kardeşlerinin sosyal bilişsel kapasitelerinin de sağlıklı kontrollerden düşük bulunması sosyal bilişsel kapasitenin genetik ve çevresel faktörlerden etkilendiğini ve hasta kardeşlerinin de nörogelişimsel süreçlerinin etkilenmiş olduğunu düşündürmektedir. Kan vazopresin düzeyinin gruplar arasında farklılık göstermemiş olması ve sosyal bilişsel kapasiteyle korelasyon saptanmaması vazopressinin sosyal bilişi etkilediği yönündeki literatürle çelişmektedir. Vazopressinin şizofreni hastalarında sosyal biliş üzerine etkisinin olup olmadığının ortaya konulabilmesi için ek çalışmalar gerekmektedir.
Sonuç: Şizofreni hastalarında sosyal bilişsel kapasite sağlıklı kardeşlerine ve sağlıklı kontrol grubuna göre daha kötü saptanmıştır, sosyal bilişsel kapasite ile kan oksitosin düzeyi arasında korelasyon saptanmıştır. Oksitosinin sosyal bilişsel kapasitenin gelişmesinde önemli bir rolünün olduğu ve davranışın modellenmesinde ve anlaşılmasında işe yarayabileceği düşünülebilir. Kan vazopressin düzeyi ile sosyal bilişsel kapasite arasında korelasyon saptanmaması vazopressinin rolünün şüpheli olduğunu düşündürmektedir. Sosyal bilişsel kapasiteyi etkileyen faktörlerin bilinmesi, sosyal bilişsel kapasitenin arttırılmasına yönelik girişimlerin hangi alanlarda olacağına yön verecek ve bu hastaların tedavi uyumundan sosyal yaşama adapte olmasına kadar birçok alanda işlerlik kazanmasına öncülük edecektir.

Abstract:
Background: The social cognitive capacity in schizophrenia patients are known to be inadequate. There are many studies investigating the effects of oxytocin and vasopressin on social cognitive capacity. However, the results obtained from the studies are conflicting. In addition, studies have focused on the relationship between social cognition and disease, but not the family effect on social cognitive capacity. Also, there is no focus on the changes of the healthy siblings' social cognitive capacity who have same genetics and grow in the same environment with schizophrenia patients.
Aim: In this study, our aim was to determine the level of social cognition in schizophrenia patients, and to compare them with their healthy siblings and healthy controls and also to investigate how blood oxytocin and vasopressin levels effect the social cognitive capacity.
Materials and Methods: 35 schizophrenic patients and their siblings age, gender matched control group of 35 healthy people were included in the study. Sociodemographic data form, The Eyes test, WAIS-R vocabulary subtest, WCST have been applied to all subjects; in addition PANSS, BIS scale have  been applied to the patients participating in the study. Before applying tests 10 mL of venous blood were taken from all participants and analyzed by ELISA. In the data obtained from biochemical analysis, above and below  ± 2 SD values were excluded. Statistical analyzes were performed with the remaining data.
Results: In patients and their healthy siblings social cognitive performance and neurocognitive capacity that affects social cognition were observed to be worse than healthy controls. But the difference between healthy siblings and healthy controls did not reach statistical significance. In healthy controls the social cognitive performance was found to be correlated with the blood levels of oxytocin. The finding about the worst social cognitive capacity in schizophrenia patients was consistent with the literature. The social cognitive capacity of the siblings was lower than the healthy controls and we empathized that the genetic and enviromental factors affect the social cognitive capacity and the neurodevelopmental process of the siblings were affected by these factors. There was no difference between the blood vasopressin levels of the participants and we did not find any correlation between social cognition and blood vasopressin levels and these findings were not consistent with the literature that declares the vasopressin effect on social cognition.  The additional studies that investigate vasopressin effect on social cognition in schizophrenia patients are required.
Conclusion: The social cognitive capacity of the schizophrenia patients was found worse than their helathy siblings and the healthy control. The correlation between the social cognitive capacity and blood oxytocin level was observed. The important role of the oxytocin in the development of the social cognitive capacity was considered and the oxytocin will be useful for modeling and understanding the behaviour. The blood vasopressin levels were not correlated with social cognitive capacity and this finding suggest that the role of vasopressin was suspicious. The knowledge of the factors affecting the social cognitive capacity gives direction to initiatives that aimed at increasing the social cognitive capacity and will benefit in many functional areas such as treatment compliance, social life adaptation of the patients.