Yetişkin bireylerin romantik ilişkilerinde erken dönem uyumsuz şemalar ve ruminasyonun ilişki doyumunu yordayıcılığının incelenmesi
Examination of the prediction of early maladaptive schemas and rumination on relationship satisfaction in romantic relationships of adult individuals
Yazar: İREM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. PERVİN NEDİM BAL
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, yetişkin bireylerin romantik ilişkilerinde erken dönem uyumsuz şemalar ve ruminasyonun ilişki doyumunu yordayıcılığının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.  Diğer yandan romantik ilişkilerde erken dönem uyumsuz şemalar, ruminasyon ve ilişki doyumunun demografik değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, ilişki türü, ilişki süresi, doğum sırası, kardeş sayısı, psikolojik yardım alma) anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın evrenini romantik ilişkisi bulunan 18 yaş üstü bireyler, örneklemini ise rastlantısal olarak ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 18 yaş üstü romantik ilişkisi bulunan 436 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, İlişki Doyum Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T Testi, Pearson Korelasyon Analizi, ANOVA Analizi, Kruskal Wallis H Testi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, erken dönem uyumsuz şemalar, ruminasyon ve ilişki doyumu arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalar ve ruminasyonun ilişki doyumunu yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlişki doyumu üzerindeki en anlamlı yordayıcının duygusal yoksunluk şeması olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre erken dönem uyum bozucu şemalarda erkekler lehine, ruminasyonda ise kadınlar lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. İlişki türü değişkenine göre erken dönem uyum bozucu şemalar ve ilişki doyumunda anlamlı farklılık belirlenmiştir.  İlişki süresi değişkenine göre erken dönem uyum bozucu şemalar, ruminasyon ve ilişki doyumunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Elde edilen bulgular literatür kapsamında tartışılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine the predictive power of early maladaptive schemas and rumination on relationship satisfactionin in romantic relationships of adult individuals. On the other hand, it was examined whether early maladaptive schemas, rumination and relationship satisfaction in romantic relationships differ significantly with demographic variables such as gender, age, education level, relation type, relationship duration, birth order, number of siblings, receiving psychological help or not. The population of the research included individuals over the age of 18 who had a romantic relationship. The sample of the study consisted of 436 people who had a romantic relationship over the age of 18 who participated randomly and voluntarily in the study. Ruminative Thinking Style Scale, Young Schema Scale Short Form-3, Relationship Satisfaction Scale and Demographic Information Form were used as data collection tools. Independent Sample T Test, Pearson Correlation Analysis, ANOVA Analysis, Kruskal Wallis H test and Multiple Linear Regression Analysis were used to analyze the data. According to the research findings, there was a significant relationship between early maladaptive schemas, rumination and relatiınship satisfaction. It was concluded that early maladaptive schemas and rumination were predictive of relationship satisfaction. The most significant predictor of relationship satisfaction was emotional deprivation schema. According to the gender variable, a significant difference was found in favor of men in early maladaptive schemas and in favor of women in rumination. A significant difference was found in early maladaptive schemas and relationship satisfaction according to the relationship type variable. A significant difference was found in early maladaptive schemas, rumination and relationship satisfaction according to the relationship duration variable. The findings were discussed within the scope of the literature