Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların oyun davranışları ile çocukların problem davranışları ve akademik benlik saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between the play behaviors and problem behaviors of the children attending preschool educational institutions and their academic self-esteem
Yazar: ZEHRA KOCABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SAİDE ÖZBEY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik benlik = Academic self ; Benlik saygısı = Self esteem ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Problem davranış = Problem behavior

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocukların oyun
davranışları ile çocukların problem davranışları ve akademik benlik saygıları arasındaki
ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili
Kahramankazan İlçesinde bulunan MEB'e bağlı olan anasınıfları ile bağımsız okulöncesi
kurumlarda eğitim gören 220 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada, veri toplama araçları
olarak "Kişisel Bilgi Formu", Merrill (1995) tarafından geliştirilen ve Özbey (2009)
tarafından Türk çocukları için uyarlama ve geçerlik-güvenirlik çalışmaları yapılan
"Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği'nin Problem Davranış Ölçeği", Fantuzzo,
Mendez & Tighe (1998) tarafından geliştirilen Şahin Tezel & Camgöz (2010) tarafından
Türkçeye uyarlaması gerçekleştirilen "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği" ile
Coopersmith ve Gilbert (1982) tarafından geliştirilen Davranışsal Akademik Benlik
Saygısı Ölçeği ve Hamachek'in (1995) geliştirdiği Değerlendirme Envanteri'nden
yararlanılarak Cevher Kalburan & Buluş (2006) tarafından Türkçeye uyarlaması
gerçekleştirilen "Akademik Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma nicel
araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde düzenlenmiştir. Araştırmada elde
edilen veriler SPSS 20.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın
sonucunda; "Penn Etkileşimli Akran Oyunu Ölçeği"nin madde ortalaması incelendiğinde
de çocukların oyun etkileşimlerinin genel olarak orta, oyun aksaması davranışlarının ve
oyun kopukluğu davranışlarının düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırma 
kapsamında okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocukların oyun
etkileşimi ile akademik benlik düzeyleri arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde, oyun
aksaması davranışları ile akademik benlik düzeyleri arasında negatif yönde ancak düşük
düzeyde ve oyun kopukluğu davranışları ile akademik benlik düzeyleri arasında negatif
yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırma kapsamında elde edinilen
bilgilere göre, çocukların oyun etkileşimleri davranışları ile dışa ve içe yönelim problem
davranışları ve problem davranışı arasında da düşük düzeyde ve negatif yönde bir ilişki
olduğu saptanmıştır. Oyun aksaması davranışları ile dışa yönelimli problem davranışları
arasında pozitif yönde ve oyun kopukluğu davranışı ile dışa yönelimli ve içe yönelimli
problem davranışları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişkiler olduğu tespit
edilmiştir. Araştırma kapsamında çocukların akademik benlik düzeyleri ile dışa yönelimli
problem davranışı arasında negatif yönde ancak düşük, akademik benlik düzeyleri ile içe
yönelimli problem davranışları arasında da negatif yönde ve orta düzeyde ilişkiler olduğu
tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims at determining the relationships between the play behaviors of children
aged 48 to 72 months attending preschool educational institutions and their problem
behaviors and their academic self-esteem. The study group consists of 220 children
attending nursery class under the Ministry of National Education and independent
preschool institutions in Ankara city Kahramankazan district. The study uses "Personal
Particulars Form", "Problem Behavior Scale" of the "Pre-School and Early Childhood
Behavior Scale" developed by Merrill (1995) and adapted for Turkish children and
subjected to validity-reliability tests by Özbey (2009), and "Penn Interactive Peer Play
Scale" developed by Fantuzzo, Mendez & Tighe (1998) and adapted to Turkish by Şahin
Tezel & Camgöz (2010) and Behavioral Academic Self-Esteem Scale developed by
Coopersmith and Gilbert (1982) and "Academic Self-Esteem Scale" adapted to Turkish by
Cevher Kalburan & Buluş (2006) with reference to Assessment Inventory developed by
Hamachek (1995) as the tools for gathering data. The study is organized in relational
screening model, a quantitative research method. The data obtained in the study are
analyzed using the SPSS 20.0 program pack. The study concludes that, when the item
average is examined for "Penn Interactive Peer Play Scale", the play interactions of the
children are generally on an average level and play disruption behaviors and play
disconnection behaviors are on a low level. Within the scope of the study, it is found that
there is a positive relationship of a high level between the play interactions and academic 
self-esteem levels, a negative relationship of a low level between play disruption behaviors
and academic self-esteem levels and a negative relationship of a medium level between
play disconnection behaviors and academic self-esteem levels of the children aged 48 to 72
months attending preschool educational institutions. According to the information obtained
within the scope of the study, it is found that there is a negative relationship of a low level
between the play interaction behaviors and internal orientation and external orientation
behaviors and problem behaviors of the children. It is found that there is a positive
relationship between the play disruption behaviors and external orientation behaviors and
positive relationships of a medium level between the play disconnection behaviors and
externally orientated and internally orientated problem behaviors. Within the scope of the
study, it is found that there is a negative relationship of a low level between the academic
self-esteem levels and externally orientated problem behaviors of the children, and a
negative relationship of a medium level between the academic self-esteem levels and
internally orientated problem behaviors.