Ağır kombine immün yetmezlik (AKİY) tanısıyla allojenik kök hücre nakli yapılan hastalarda immün yapılanmanın değerlendirilmesi
Immunreconstruction following haematopoietic stem cell transplantation (HSCT) in severe combined immunnedeficiencies (SCİD)
Yazar: HATİCE DENİZ GÜLOĞLU
Danışman: PROF. DR. KAMİLE AYDAN İKİNCİOĞULLARI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İmmün kompleks hastalıkları = Immune complex diseases ; İmmün sistem = Immune system ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency ; İmmünite = Immunity

Özet:
Ağır Kombine İmmün Yetmezlikli (AKİY) Hastalarda Hematopoetik Kök Hücre Nakli (HKHN) Sonrası İmmün Yapılanma
AKİY, T, B ve bazen de NK hücre gelişim ve/veya fonksiyonunda rol oynayan genlerdeki kalıtsal hataların yol açtığı, immün sistemde ciddi fonksiyon bozukluğu yaratan heterojen bir grup hastalıktır. Ülkemizde görülme sıklığı 1/10 000'dir. AKİY bir pediatrik acildir, erken tanı ve allojenik HKHN yaşam kurtarıcıdır. HKHN' de temel prensip var olmayan hücrelerin yerine normal şekilde çoğalabilen, immün yeteneği bulunan hücrelerin yerleşmesidir. Bu çalışmada AKİY'li hastalarda allojenik HKHN sonrası immün yapılanmanın retrospektif ve longitudinal olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ekim1997-Ekim 2013 yılları arasında AKİY tanısı ile allojeneik HKHN yapılan 30 hasta (toplam 46 HKHN) incelendi. Bu hastalardan 2'si HKHN yapıldıktan sonra kaybedildiğinden HKHN sonrası immün yapılanma en az 3 yıl süre ile izlenmiş 28 hastanın akım sitometrisi (Beckman Coulter, Navios, USA, Soft ware Kaluza) ile ölçülen periferik kan CD3, CD4, CD8, CD16+56 ve CD19 hücre düzeyleri retrospektif olarak değerlendirildi. 15' ine tam uygun, 15'ine (%50) yarı uygun vericiden HKHN yapılan hastaların 13' ü kız, 17'si erkekti. 13 hastada (%43,3) AKİY fenotipi T-B-, 17 hastada (%56,7) T-B+ bulundu. Hastaların median tanı yaşı 3,5 ay (1 ay-9 ay), median nakil yaşı 5 ay (1 ay-12 ay)dı. Hazırlama rejimi haploidentik nakil yapılan 8 hastaya (%26,7) verildi. Verici tipinden bağımsız olarak HKHN sonrası ilk yükselen hücrelerin CD8+ T lenfositler olduğu görüldü. NK hücreleri haploidentik nakillerde ve T-B- fenotip taşıyan hastalarda ilk 6 ay yüksek, sonrasında normal ve 3 yıl boyunca kararlı seyir gösterdi. CD3+ T hücrelerin tam uygun nakillerde 1. ayda, haploidentiklerde ise 6. ayda yükseldikleri görüldü. CD4+ hücreler yarı uygun ve tam uygun nakillerde 6. ayda normal düzeye ulaşıyordu. T-B- fenotipli hastalarda CD19+ B hücrelerin 3. ayda normale ulaşıp 3 yıl kararlı seyrettiği belirlendi.
Anahtar Kelimeler: AKİY, HKHN, tam uygun, yarı uygun, retrospektif, longitudinal

Abstract:
Immunreconstruction Following Haematopoietic Stem Cell Transplantation (HSCT) in Severe Combined Immunnedeficiencies (SCID)
SCIDs, is a severe heterogeneous group of disorders caused by inherited defects in genes controlling development and/or function of T, B or NK cells. Incidence in our country is 1/10 000. SCID is a pediatric emergency, for which early diagnosis and prompt HSCT is life saving. The basic principle of HSCT is to allocate immune system cells with normal function and development capacity for the deficient cell population. The aim of this study is to analyze immunereconstitution longitudinaly following HSCT in SCID patients. Total of 30 patients (46 HSCTs) who underwent allogeneic HSCT between years October,1997-October,2013 and followed at least 3 years thereafter were evaluated retrospectively. Two patients deceased following HSCT could not be evaluated for immunereconstitution. A total of 28 patients were analyzed for immunereconstitution following HSCT with The flow cytometric analysis of CD3, CD4, CD8, CD16+56 and CD19 cell counts (BeckmanCoulter, Navios, USA, Soft ware Kaluza). Our study group of HSCT patients consisted of 13 female and 17 male. Half of the patients received stem cells from full matched donors, whereas the rest had haploidentical transplantation. SCID phenotype was T-B- in 13 patients (%43.3), T-B+ in 17 patients (%56,7). Median age of diagnosis was 3,5 months (1-9 mo), median age for transplantation was 5 months (1-12 mo). 8 of 15 patients who had haploidentical HSCT received conditraning chemotheraphy regime (%26,7). Regardless of the donor type, the first increasing cell population was CD8+ T cells. In patients with T-B- phenotypes with haploidentical transplant, NK cells were high first 6 months, and reached normal levels with stability up to 3 years thereafter.CD3+ T cell numbers increased in full matched and haploidentical transplants 1 and 6 months respectively. In both haploidentical and full matched transplants CD4+ cells reached normal levels in 6 months. In patients with T-B- phenotype CD19+ B cells reached normal levels in 3 months and remained stable for 3 years.
Key Words: SCID, HSCT, full matched, haploidentical, retrospektif, longitudinal