Havacılıkta emniyet yönetim sistemi ve emniyet kültürü, havayolu işletmeleri üzerine bir uygulama
Safety management system and safety culture in aviation, an application on airline operations
Yazar: HİLMİ SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA MUMLU KARANFİL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmelerinde uçucu
ekip olarak yer alanların emniyet kültürüne karşı algı düzeylerini ölçmek
amaçlanmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılıkların var
olup olmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada Uluslarası Sivil Havacılık Örgütü
tarafından AAPA, AACO ve ACI gibi otoritelerin katkılarıyla emniyet kültür
seviyesini tespit etmek amacıyla hazırlanan "Havacılıkta Emniyet Kültürü Ölçme
Anketi" kullanılmıştır. Toplamda havayolu işletmelerinde çalışan 514 kişi çevrimiçi
ve yüz yüze olarak araştırmaya katılmıştır. Veriler SPSS aracılığı ile analiz edilmiş ve
literatür açısından önemli kabul edilecek bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmada ulaşılan
sonuçlardan bazıları şu şekildedir. Emniyet kültürü genel değerlendirme algısıyla
alakalı firmalar arasındaki farklılıklara bakıldığında Z havayolu işletmesinin diğer
firmalardan emniyet kültür algı düzeyinin ortalama olarak daha yüksek olduğu
sonucuna varılmıştır. Araştırmada demografik özellikler bağlamında yapılan farklılık
testleri sonucunda kadın çalışanların erkeklere göre emniyet politikası algısının daha
yüksek olduğu anlaşılmıştır. Çalışma yılına göre boyutlar açısından yapılan analiz
sonucunda 21 yıl ve üzeri çalışma süresine sahip olanların emniyet iletişimi ve emniyet
eğitimi algıları 0-5 yıl ve 11-15 yıl arası çalışanlardan daha yüksek olduğu
anlaşılmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular değerlendirildiğinde havayolu işletmeleri
arasında farklılıklar olduğu anlaşılmaktadır. Katılımcıların demografik özellikleri ile
boyutlar üzerinde yapılan analizler sonucunda farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmada ulaşılan diğer bulgulara sonuçlar bölümünde detaylı bir şekilde yer
verilmiş, yorumlanmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to measure the perception levels of flight crew members
towards the safety culture of airline companies operating in Turkey. Additionally, it
was tried to understand whether there were differences according to the demographic
characteristics of the participants. In the study, the "Safety Culture Measurement
Survey in Aviation", prepared by the International Civil Aviation Organization with
the contributions of authorities such as AAPA, AACO and ACI, was used to determine
the level of safety culture. A total of 514 people working in airline companies
participated in the research online and face to face. The data were analyzed via SPSS
and findings that could be considered important in terms of the literature were
obtained. Some of the results obtained in the research are as follows. When looking at
the differences between companies regarding the general evaluation perception of
safety culture, it was concluded that the safety culture perception level of Z airline is
higher on average than other companies. As a result of the difference tests conducted
in the context of demographic characteristics in the research, it was understood that
female employees had a higher perception of safety policy than men. As a result of the
analysis made in terms of dimensions according to the working year, it was understood
that the perceptions of safety communication and safety training of those who have
worked for 21 years or more are higher than those who work for 0-5 years and 11-15
years. When the findings obtained in the study are evaluated, it is understood that there
are differences between airline companies. As a result of the analyzes made on the
demographic characteristics of the participants and the dimensions, it was determined
that there were differences. Other findings obtained in the research were included in
detail in the results section, interpreted and some suggestions were made.