Akıllı üretim sistemleri kullanılan fabrikalarda iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in factories using smart manufacturing systems
Yazar: YAĞMUR ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERMURAT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Bilgisayar destekli otomasyon = Computer aided automation ; Endüstriyel robotlar = Industrial robots ; İleri üretim teknolojisi = Advanced production technology

Özet:
Günümüzdeki teknolojik gelişmeler endüstrinin çeşitli dallarına entegre edilmeye hızla devam etmektedir. Özellikle dijital alanda yaşanan gelişmeler ışığında, geleneksel üretim metotlarının Yapay Zeka tabanlı bilgisayar uygulamaları ile kontrol edilerek gerçekleştirilebilmesi, fabrikaların akıllı olarak adlandırılmasına yol açmıştır. Sanayinin gelişim evreleri bakımından Endüstri 4.0 devri olarak da adlandırılmasına yol açan Akıllı Fabrikalar, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramının farklı bir bakış açısı ile yeniden ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Akıllı fabrika uygulamaları ile ürünlerin bilgisayarlı makinalar tarafından otomatik olarak üretilmesi ve makinaların birbirleri ile haberleşerek üretimin otomatik olarak sevk ve idaresinin yapılabilmesi geleneksel yapıdaki İSG kurallarının yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini doğurmaktadır. İnsan sağlığını etkileyen ve iş kazalarının yaşanmasına neden olan birçok üretim şeklinde insan gerekliliğinin azalması veya hiç kalmaması çoğu İSG kurallarını geçersiz kılarken, üretimin dijital platformlarda insanlar tarafından kontrol edilmesi zorunluluğu insan sağlığını farklı şekilde etkileyebilen yeni iş kazaları ve meslek hastalıklarına neden olabilecektir.
 Bu çalışmada, fabrikaların dönüşümünün bir sonucu olarak, akıllı üretim sistemleri kullanılan fabrikalar ve akıllı fabrika konsepti çerçevesinde İSG kavramında ve politikalarında yaşanabilecek değişim, bazı örneklerle ele alınmıştır.

Abstract:
Today's technological developments continue to be integrated into various branches of the industry. Especially in the light of the developments in the digital field, the fact that traditional production methods can be controlled by Artificial Intelligence-based computer applications has led to the name of factories as smart. Smart Factories, which cause the industry to be named as the Industry 4.0 era in terms of its development stages, require the concept of Occupational Health and Safety (OHS) to be reconsidered with a different perspective. Thanks to smart factory applications, the automatic production of products by computerized machines and the automatic management of production by communicating with each other necessitate the reconsideration of the traditional OHS rules. While the decrease or absence of human need in many production types that affect human health and cause work accidents, many of OHS rules invalidate; the necessity for production to be controlled by people on digital platforms may cause new occupational accidents and occupational diseases that may affect human health differently.
In this study, as a result of the transformation of factories, the factories using smart production systems and the change that may occur in the OHS concept and policies within the framework of the smart factory concept are discussed with some examples.