Hemşirelikte mesleki etik değerler ölçeği geliştirilmesi
Development of the professional ethical values in nursing scale
Yazar: NALAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLNUR AKKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma "Hemşirelikte Mesleki Etik Değerler Ölçeği" geliştirilmesi amacıyla metodolojik yöntemle gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde bulunan iki hastanede ve Çanakkale ilinde bulunan iki hastanede çalışan hemşireler (N=4681), örneklemi ise araştırmayı kabul eden 985 hemşire oluşturdu (n=985). Araştırma verileri, Ocak 2023-Nisan 2023 tarihleri arasında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Hemşirelikte Mesleki Etik Değerler Ölçeği Taslağı" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Science, free trial versiyon) ve AMOS 22 (free trial versiyon)  programları kullanılarak 44 maddelik  "Hemşirelikte Mesleki Etik Değerler Ölçeği Taslağı"nın geçerlik-güvenirlik analizleri yapıldı. Uzman görüşü sonrasında Kapsam Geçerlik İndeksi 0,97 olarak belirlendi ve analize 36 madde ile devam edildi.

Ölçeğin yapı geçerliğine ve doğrulanmasına ilişkin analizleri, aynı örneklem grubu rastgele ikiye bölündü ve AFA veri seti n=500, DFA veri seti n=485 olarak belirlendi. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 26 maddeden oluştuğu ve toplam varyansın %60,498'ını açıklayan 4 faktörlü bir yapıya sahip olduğu, AFA veri setinde ölçeğin genel Cronbach Alpha değeri 0,926, Spearman-Brown güvenirlik katsayısının 0,937 ve Guttman Split-Half güvenirlik katsayısının 0,935 olduğu belirlendi.

Doğrulayıcı faktör analizinde uyum iyiliği değerleri kabul edilebilir düzeylerde olduğu belirlendi. Uyumu doğrulayıcı faktör analiziyle test edilen ölçeğin tüm madde-toplam korelasyon katsayılarının 0,459–0,789 arasında pozitif yönde anlamlı (p<0,001) olduğu, DFA veri setinde ölçeğin genel Cronbach Alpha değeri 0,930,  Spearman-Brown güvenirlik katsayısının 0,930 ve Guttman Split-Half güvenirlik katsayısının 0,927 olduğu belirlendi. Ölçeğin zamana karşı test-tekrar test analizinde iki ölçümün puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde fark olmadığı (p>0,05) belirlendi.

Sonuç olarak "Hemşirelikte Mesleki Etik Değerler Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği saptandı.

Abstract:
This study was conducted to develop the "Professional Ethical Values in Nursing Scale" using a methodological approach. The study population consisted of nurses working in two hospitals in Istanbul province and two hospitals in Çanakkale province (N=4681), and the sample consisted of 985 nurses who agreed to participate in the research (n=985). The research data were collected between January 2023 and April 2023 using the "Personal Variables Form" and the "Professional Ethical Values in Nursing Scale Draft". In the data analysis, validity and reliability analyses of the "Draft Professional Ethical Values in Nursing Scale" were conducted using SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Science, free trial versiyon) and AMOS 22 (free trial versiyon) software. According to the expert opinions, the content validity index was calculated to be 0,97, and the analysis continued with 36 items.

For the construct validity analysis, the sample group was randomly divided into two groups: the exploratory factor analysis (EFA) data set (n=500) and the confirmatory factor analysis (CFA) data set (n=485). As a result of the exploratory factor analysis, it was found that the scale consisted of 26 items and had a four-factor structure with 60,498% of the total variance explained, the total Cronbach's alpha value of the scale in the EFA data set was 0,926, the Spearman-Brown reliability coefficient was 0,937, and the Guttman split-half reliability coefficient was 0,935.

In the confirmatory factor analysis, the goodness of fit indices were found to be at acceptable levels. All item-total correlation coefficients of the scale whose fit was tested by confirmatory factor analysis were positively significant (p<0,001) between 0,459-0,789, the Cronbach's alpha value of the total scale was 0,930, the Spearman-Brown reliability coefficient was 0,930, and the Guttman split-half reliability coefficient was 0,927 in the CFA data set. In the test-retest analysis of the scale over time, no significant difference was found between the means of the two measurements (p>0.05).

In conclusion, the "Professional Ethical Values in Nursing Scale" was found to be a valid and reliable measurement instrument