Tarihsel süreçte Türk köy yapılanması ve 442 sayılı Köy Kanunu
Turkish village construction in the historical process and the Village Law No 442
Yazar: KADİR PETEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER KORKMAZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Türk toplumu İslam öncesi dönemden başlayarak konargöçer ve yerleşik şekillerde hayatını sürdürmüş, bu tarihsel gelişim günümüzde var olan köy ve şehir hayatımıza değin sürmüştür. Türkiye'de gelişmekte olan şehirlerin kanuni düzenlemelere olan ihtiyaçları çeşitli dönemlerde çıkarılan ve güncellenen kanunlarla giderilmeye çalışılırken, köye yönelik mevzuatın geliştirilmesi şehirle ilgili mevzuatları oldukça geriden izlemiştir. Öyle ki bugün yürürlükte olan 442 Sayılı Köy Kanunu 1924 yılında yürürlüğe girmiş ve çok küçük çaplı bazı kısımlar hariç değişikliğe uğramadan günümüze değin varlığını sürdürmüştür. İşbu çalışma bu kanunun doğduğu sosyal ve ekonomik zemini Türk toplumunun yerleşik hayata geçişi ve bunu sürdürmesi süreçleri bağlamından araştırırken diğer yandan kanunun günümüz köy hayatının ihtiyaçlarına ne kadar cevap verebildiğini incelemektedir. Bu bağlamda tarihsel süreçte İslam öncesi Türk toplumlarından başlayarak kırsal hayat incelenmiş, özellikle Selçuklu ve Osmanlı Devletleri ile birlikte Anadolu'nun iskânı sürecinde köylerin oluşum ve gelişim esasları ortaya konmaya çalışılmış, Osmanlı Devleti'nin modernleşme döneminde ortaya çıkan yeni kanun mevzuatlar ele alınmış ve nihayetinde Türkiye Cumhuriyeti'nin 1924 yılında yürürlüğe soktuğu 442 sayılı Köy Kanununun yasalaşma süreci ilgili bilgi ve belgeler ışığında incelenmiştir. Ayrıca ilgili kanunun günümüzdeki uygulanabilirlik durumunun ne derecede kısıtlı olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The Turkish society has maintained its way of life in both nomadic and settled forms since pre-Islamic times, a historical development that has persisted to the present day in our existing village and urban life. While the evolving needs of developing cities in Turkey have been attempted to be addressed through legal regulations enacted at various times and updated, the development of legislation concerning villages has lagged considerably behind urban-related legislation. In fact, the current 442nd Village Law, which came into effect in 1924, has remained largely unchanged, except for very minor parts, up to the present day. This study explores the social and economic context in which this law emerged, tracing the transition of Turkish society to settled life and its continuity, while also examining to what extent the law meets the needs of contemporary village life. In this context, the rural life from pre-Islamic Turkish societies to the present day is examined, with particular emphasis on the principles of formation and development of villages during the settlement process of Anatolia, especially during the Seljuk and Ottoman periods. The new legal regulations emerging during the modernization period of the Ottoman Empire are discussed, and finally, the legislative process of the no 442 Village Law enacted by the Republic of Turkey in 1924 is examined in light of relevant information and documents. Additionally, an attempt is made to assess the extent to which the application of the relevant law is limited in contemporary times.