Köroğlu'nun İran Türkleri anlatmaları üzerine bir inceleme
A study on The Köroğlu narratives among Iranian Turks
Yazar: FAZIL ÖZDAMAR
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Destanlar = Epics ; Greimas, Algirdas Julien = Greimas, Algirdas Julien ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Köroğlu Destanı = Köroğlu Epic ; Türk destanları = Turkish legends ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Türkler = Turks ; İran = Iran

Özet:
"Köroğlu'nun İran Türkleri Anlatmaları Üzerine Bir İnceleme" adını taşıyan bu çalışma, İran Türkleri âşık muhitlerinde âşıklar tarafından anlatılan Köroğlu Destanı'nın 11 kolunun, J. M. Adam, A. J. Greimas ve P. Larivaille tarafından ortaya konulan ve anlatının sözdizimi veya beşli şema adı verilen metot ve A. J. Greimas tarafından ortaya konulan eyleyenler metodu kullanılarak ele alınıp çözümlenmesidir. 
Çalışmamızda incelediğimiz metinlerin daha iyi tahlil edilebilmesi için öncelikle söz konusu metinlerin yaratım ve aktarım yeri olan İran'da yaşayan Türklerin tarihi, coğrafyası ve nüfusu hakkında verdiğimiz kısa bilginin yanı sıra, ilk olarak İran'da derlenen ve Köroğlu Destanı'nın bilim dünyasına tanıtılmasına vesile olan metinden başlayarak günümüze kadarki süreçte Köroğlu'nun İran Türkleri anlatmaları üzerine yapılan derleme ve inceleme çalışmaları hakkındaki bilgi ile sonrasında İran Türkleri âşık muhitlerinde destan anlatma gelenekleri ve anlattıkları Köroğlu Destanı listelendikten sonra çalışmamıza dâhil ettiğimiz metinler, yapısal olarak incelenmiştir. Bu incelemede ilgili metinler, "Kurgu Aşamaları" başlığı altında "Başlangıç durumu, Dönüştürücü öğe (Düğüm), Eylemler dizisi, Dengeleyici/Düzenleyici öğe (Çözüm) ve Bitiş durumu" olmak üzere beş alt başlıkta ve "Eyleyenler ve Oyuncular" başlığı altında ele alınmış ve kolların yapısal çözümlemesi yapılmış ve söz konusu metinlerin özetleri verilmiştir.

Abstract:
This study which named as "A Study on the Köroğlu Narratives among Iranian Turks", is an analysis based on 11 variants which were told by ashiks of Iran Turks. The method which was used in this research is "Actantial Model" of J. M. Adam, A. J. Greimas and P. Larivaille, also known as "syntax of narrative".
In our study, firstly, it has been tried to examine historical, geographical and demographic information of Iran Turks who are inhabitants of the Iran region where collected these 11 variants. Then, it has been given place to texts and studies which based on a wide range between the first Koroglu story which collected from Iran Turks and the modern Koroglu stories. In this context, it has been listed traditions of ashiks of Iran Turks, has been given their Koroglu stories, has been examined their structure. This study was examined in five subtitles as "Initial state", "Provocation", "Dynamic process", "Sanction" and "Final state" under the title of "Narrative Sequence", under the title of "Actants and Players". We also tried to examine the structures of these 11 variants and gave their abstracts.