Sınıf öğretmeni adaylarına yönelik maddenin halleri konusuyla ilgili bağlam temelli materyal geliştirlmesi ve etkililiğinin araştırılması
Developing instructional materials about the topic of "states of matter" based on the context based approach for primary students teachers and probing their effectiveness
Yazar: HÜLYA DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimya eğitimi = Chemistry education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, genel kimya dersini alan sınıf öğretmeni adaylarının ?Maddenin Halleri? ile ilgili bağlama dayalı yaklaşımın benimsendiği bir materyal geliştirmek ve bu materyalin alternatif kavramları giderme, eksik bilgileri tamamlama ve başarı açılarından etkisini değerlendirmektir.Özel durum yaklaşımının kullanıldığı bu araştırmada ?Maddenin Halleri? konusuna yönelik hem öğretmen hem de öğrenci materyallerini içeren bir öğretim materyali geliştirilmiştir. Geliştirilen materyalin pilot uygulamaları sınıf öğretmenliği programı birinci sınıfında öğrenim gören 32 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Asıl uygulama, aynı programda farklı bir şubede öğrenim gören 35 birinci sınıf öğretmeni adayı ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, Kavram Başarı Testi (KBT), klinik mülakat (KM), yarı yapılandırılmış mülakat, tutum ölçeği ve yapılandırılmamış sınıf içi gözlemlerle toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler, tekrarlı ölçümler için iki yönlü ANOVA analizi ile irdelenmiştir. Bu analiz, öğretmen adaylarının ön testten, son testten ve izleme testinden elde ettikleri sonuçlar arasında uygulama öncesinden uygulama sonrasına meydana gelen matematiksel farkın istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Mülakatlardan ve gözlemlerden elde edilen veriler ise nitel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar bağlama dayalı yaklaşım kullanılarak hazırlanan materyalin öğretmen adaylarının alternatif fikirlerini bilimsel anlamalara dönüştürmede etkili olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra, bu yaklaşımın kavramların anlamlı öğrenilmesini sağlayarak kalıcılığı arttırdığı ve öğrenilen kavramların zihinde yapılandırılma işleminin öğretimden sonra da devam etmesine önemli katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmen adaylarının hem başarılarını arttırmış (F(2;66) = 100,546; p<0,05) hem de tutumlarında pozitif etkiler (F(1;69) = 47,752; p<0,05) meydana getirmiştir. Yapılan gözlemler ve mülakatlar sonucunda da uygulamanın öğretmen adayları tarafından oldukça ilgi gördüğü, eğlenceli olarak bulunduğu ve motivasyonlarını arttırdığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Öğretmen Eğitimi, Kimya Öğretimi, Maddenin Halleri, Bağlama Dayalı Yaklaşım, Tutum, Alternatif Fikir

Abstract:
Developing Instructional Materials about the Topic of ?States of Matter? Based on the Context Based Approach for Primary Students Teachers and Probing Their EffectivenessThe aim of the study was to develop instructional materials for the primary student teachers enrolled in the course of general chemistry about the topic of ?States of Matter? based on the context based approach and to evaluate their effectiveness in terms of such variables as eliciting alternative ideas, achievement etc.A case study research method was used in this study. Student and teacher materials based on the context based approach were developed by the researcher. Pilot study was carried out with 32 first year student teachers enrolled in the primary teacher education program at Fatih Faculty of Education. The main study was carried out with 35 student teachers from the same program. The data were gathered by the Concept Achievement Test (CAT) with 35 student teachers, clinical interviews (CI) with 12 student teachers, semi-structured interviews with 14 student teachers, attitude questionnaire with 35 student teachers, and unstructured classroom observations (10 hours). So, both qualitative and quantitative data were collected. The Repeated Measurement Test was used to analyze the quantitative data and the effectiveness of the materials in terms of variables was detected. The data from the interviews and observations were analyzed qualitatively. It was found that the context based materials used in this study were not only effective in transforming student teachers? alternative ideas into scientific ideas but also in providing them with a high retention of learned concepts for a long time (4 months). Additionally, the materials also increased the level of academic achievements of the student teachers (F(2;66) = 100,546; p<.05) and helped them develop positive attitudes (F(1;69) = 47,752; p<.05). The student teachers found the treatment enjoyable and interesting. It increased their motivations towards science learning, In the light of the results, suggestions were made to researchers and teacher educators.Key Words: Teacher Education, Chemistry Teaching, States of Matter, Context-Based Approach, Attitude, Alternative Ideas