Konya ilinde nohut antraknozu (Ascochyta rabiei (Pass) Labr.)'nun durumu ve mücadele olanakları
Situation of chickpea blight (Ascochyta rabiei (Pass) Labr.) and control possibilities in Konya province
Yazar: MUHİTDİN ATASAGUN
Danışman: DOÇ. DR. NUH BOYRAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Konya ilinde nohut antraknoz (Ascochyta rabiei) hastalığının yaygınlığını, oranını ve şiddetini belirlemek ve hastalık çıkışında etkili bazı faktörleri araştırmak amacıyla 2006 ve 2007 yıllarında, yoğun olarak nohut ekimi yapılan 9 ilçede surveyler yapılmıştır. Elde edilen ortalama verilere göre; il genelinde hastalığın yaygınlığı % 61.94, hastalık oranı % 54 ve hastalık şiddeti % 32.66 olarak tespit edilmiştir.Farklı ekim zamanlarının, nohut antraknozu hastalığına etkisini belirlemek için doğal inokulasyon ve tarla koşullarında yürütülen çalışmada, ekim zamanının hastalığın çıkışında istatistiksel olarak önemli etkiye sahip olduğu bulunmuştur (p<0.01). İç Anadolu Bölgesi koşullarında erken ekimde (16 nisan) hastalık şiddeti % 59.35 olarak bulunurken, geç ekimde (16 mayıs) ise %47.21 olarak belirlenmiştir.On farklı nohut çeşidinde, Ascochyta rabiei ` nin çıkışı ve şiddetindeki değişkenliğinin araştırıldığı denemede % 25.10 ile % 82.4 arasında değişen oranlarda hastalık şiddetleri elde edilmiş ve hastalığın çıkışında çeşit faktörünün de önemli etkiye sahip olduğu görülmüştür (p<0.01). Belirlenen hastalık şiddetlerine göre en yüksek değerler sırasıyla; Canıtez-87 (% 82.4), Meksika (% 76.13), İspanyol (% 72.83), Sarı-98 (% 66.36), Uzunlu- 99 (% 60.36), Küsmen-99 (% 56.26) ve Akçin-91 (% 53.36) ve en düşük değerler Er-99 (% 46.06), Gökçe (% 36.40) ve Kara nohut (% 25.10) çeşitlerinde saptanmıştır.Üç farklı fungusidin (Thiram, Benomyl, Tebucanozole) ve kombinasyonlarının (Thiram+Benomyl, Thiram+Tebucanozole) nohut antraknoz hastalığına etkilerinin incelendiği denemelerde en yüksek etkinlik %77.77'lik oranla Thiram+Benomyl kombinasyonundan elde edilmiştir. Bunu sırası ile Thiram+Tebucanozole (% 65.52), Thiram (% 60.41) ve Benomyl (% 48.53) takip etmiştir. En düşük etki ise % 6.62'lik etkillik ile Tebucanozole uygulaması ile saptanmıştır.Anahtar Kelimeler : Nohut, Konya, Antraknoz hastalığı, Ascochyta rabiei

Abstract:
In this study, with the aim of determination province prevalence, ratio and severity of chickpea blight (Ascochyta rabiei) disease and effective factors on occurrence of disease, it was conducted surveys in extensively chickpea sowing area in 2006 and 2007 years in 9 district of Konya Province. According to obtaining average data of the two years, the prevalence of the disease, the disease ratio, and the disease severity was determined in province as 61.94%, 54% and 32.66%, respectively.It was found important effects statistically (p<0.01) on disease occurrence carrying out experiments in natural inoculation and field conditions to determine the effects of different sowing times on chickpea blight disease. While it was found disease severity as 59.35% in early sowing (16th April), also it was determined as 47.21% in late sowing (16th May) in conditions of Central Anatolia Region.In the searching experiments of occurrence and severity of Ascochyta rabiei on ten various chickpea varieties, it was obtained disease severities at chancing rates between 25.10% and 82.4% and appeared having important effects of variety factor on the occurrence of disease (p<0.01). According to determining disease severities, the highest values were obtained on chickpea varieties, Canıtez-87 (82.4%), Mexico (76.13%), Espanola (72.83%), Sarı-98 (66.36%), Uzunlu- 99 (60.36%), Küsmen-99 (56.26%) and Akçin-91 (53.36%) and the lowest; Er-99 (46.06%), Gökçe (36.40%) and Black chickpea (25.10%), respectively.In the investigating experiments of effects on checkpea blight disease of active ingredients of the three different fungucides (Thiram, Benomyl and Tebucanozole) and their combinations (Thiram+Benomyl, Thiram+Tebucanozole), it was obtained the highest effectiveness from Thiram+Benomyl combination (77.77%) and followed by Thiram+Tebucanozole (65.52%), Thiram (60.41%) and Benomyl (48.53%), respectively. The lowest effectiveness was determined by application of Tebucanozole (6.62%).Key Words: Chickpea, Konya, Chickpea blight, Ascochyta rabiei