Çocukların gözünden trafik
Traffic through the eyes of children
Yazar: GAMZE BARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE İNAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırma, 60-72 aylık çocukların trafik konusundaki farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, karma yöntem tasarımlarından ilk aşamada nicel yöntem, ikinci aşamada nitel yöntemle araştırma yaklaşımını benimseyen açımlayıcı sıralı desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemini; 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Aydın ili Efeler ilçesindeki özel ve resmi anaokulları ve anasınıflarında öğrenim gören 60-72 aylık çocuklar arasından sosyoekonomik düzeye göre tabakalı seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olan 300 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunun çalışma grubunu ise ilk aşamanın örnekleminde yer alan okul öncesi dönemdeki 60-72 aylık çocuklar arasından amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme ile belirlenmiş olan 30 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Genel Bilgi Formu", "Trafik Bilinci Değerlendirme Ölçeği-Çocuk Formu (TBDÖ) " ve "Çocuk Görüşme Formu" kullanılmıştır. Çocukların trafik farkındalığına ilişkin nicel verilerin analizi betimsel istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak yapılmıştır. Çocuk görüşme formu ile elde edilen nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile incelenmiştir. Nicel verilerden edinilen sonuçlara göre 60-72 aylık çocukların trafik farkındalık düzeyi ortalamanın üzerinde bulunmuş, bu düzeyde cinsiyet değişkeninin etkisinin olmadığı, ancak ailenin sosyoekonomik durumu, araç sahibi olma durumu, çocuğun okula devam süresi, çocuğun okula ulaşım şekli ve ebeveynlerin eğitim düzeyinin anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Nitel bulguların sonuçlarına göre çocukların büyük çoğunluğunun trafiği "trafik kazası " şeklinde tanımladığı, trafik ışıklarının renklerini ve araç içinde arka koltukta oturması gerektiğini bildiği ancak okul geçidi ve yaya geçidinin ne olduğunu bilmedikleri belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the level of traffic awareness of 60-72 month-old children. The research was carried out with an exploratory sequential design that adopts a quantitative method in the first stage and a qualitative method in the second stage from mixed method designs. The sample of the quantitative dimension of the research consists of 300 children who were determined by stratified random sampling method according to socioeconomic level among 60-72 month-old children studying in private and public kindergartens and preschools in Efeler district of Aydın province in the fall semester of 2023-2024 academic year. The study group of the qualitative dimension of the research consists of 30 children who were determined by criterion sampling from the purposeful sampling method among the 60-72 month-old children in the preschool period in the sample of the first stage. In the study, "General Information Form", "Traffic Awareness Assessment Scale-Child Form (TAAS)" and "Child Interview Form" were used as data collection tools. Quantitative data on children's traffic awareness were analyzed using descriptive statistics, t-test in independent groups and one-way analysis of variance. Qualitative data obtained with the child interview form were analyzed using descriptive analysis and content analysis. According to the results obtained from the quantitative data, the traffic awareness level of 60-72 month-old children was found to be above average, and it was determined that the gender variable had no effect on this level, but the socioeconomic status of the family, car ownership status, the duration of the child's school attendance, the child's mode of transportation to school and the educational level of the parents had a significant effect. According to the results of the qualitative findings, it was determined that the majority of children defined traffic as "traffic accident", knew the colors of traffic lights and that they should sit in the back seat in the vehicle, but did not know what a school crossing and pedestrian crossing were.