Türk resim sanatında Çallı kuşağı sanatçılarının eserlerinde İstanbul imgesi
The image of Istanbul in the works of Çallı generation artists in Turkish painting
Yazar: GÜLŞAH ÇALHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GENÇLER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İstanbul manzara resmi özelinde Çallı kuşağı sanatçılarına ait eserler incelenmiştir. Çalışmada 
Çallı kuşağı sanatçılarının İstanbul manzara resim geleneğine yeni bir boyut kazandırdıkları 
görülmüştür. Bu sanatçıların yurda getirdikleri yeni tarz gelecek kuşak sanatçılarına ışık tuttuğu 
ve resim sanatımızın özgünlük kazanmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda Çallı kuşağı 
sanatçılarının İstanbul konulu resimlerinin incelenmesi gerektiği anlaşılarak İstanbul konulu 
ilgili manzara resimlerine uygun farklı inceleme yöntemleri bir araya getirilerek inceleme 
gerçekleştirilmiştir. Tez kapsamında; Sanayi-i Nefise Mektebi, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, 
Galatasaray Sergileri, Şişli Atölyesi, Viyana Sergisi ile İnas Sanayi-i Nefise Mektebi ile ilgili 
kısa bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın konusu Çallı kuşağı döneminde üretilmiş İstanbul 
konulu manzara resimleridir. Çallı kuşağı sanatçılarından İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, 
Hikmet Onat, Avni Lifij, Sami Yetik, Nazmi Ziya Güran, Namık İsmail, Sami Boyar, Ruhi Arel, 
Hasan Vecih Bereketoğlu'nun İstanbul konulu seçilen eserleri plastik açıdan incelenmiştir. 
Çalışmanın sonucunda Çallı kuşağı sanatçılarının Türk resim sanatında önemli bir yere sahip 
oldukları görülmüştür. Çallı kuşağı sanatçıları manzara resim geleneğine yeni bir yorum 
getirerek Türk yurdunu izlenimci manzara resimleriyle tanıştırmışlardır. Türk resim sanatına 
getirdikleri yeniliklerle kendilerinden sonraki kuşak ressamlarımızın eserlerinde farklı tarzlar 
çalışabilmelerine olanak sağlamışlardır. Çallı kuşağının Türk resim sanatına etkileri dışında 
eğitim yaşamına da katkıları olmuştur. Kuşak sanatçıları Sanayi-i Nefise'de öğretmenlik 
yaparak genç sanatçıları özgün olmaları yönünde cesaretlendirmişlerdir. Osmanlı dönemi ile 
Cumhuriyet devri arasında Çallı kuşağının bir geçiş dönemi olmuştur. Kuşak sanatçılarının 
deseni göz ardı etmeden izlenimciliği geliştirerek kendilerine ait bir forma dönüştürmüşlerdir. 
Çallı kuşağı ressamlarının, Türk sanatının özgünlüğünde önemli bir basamaktır.

Anahtar kelimeler: İzlenimcilik, İstanbul, Manzara, Çallı Kuşağı, Türk Resim Sanatı

Abstract:
Works belonging to the artists of the Çallı generation were analysed in Istanbul landscape painting. In 
the study, it was seen that the artists of the Çallı generation brought a new dimension to the tradition of 
Istanbul landscape painting. The new style that these artists brought to the country shed light on the 
artists of the next generation and caused our art of painting to gain originality. In this direction, it was 
understood that the paintings of the Çallı generation artists on the subject of Istanbul should be 
examined, and the examination was carried out by bringing together different examination methods 
suitable for the relevant landscape paintings on Istanbul. Within the scope of the thesis; brief 
information about the Sanayi-i Nefise School, Ottoman Painters' Society, Galatasaray Exhibitions, Şişli 
Workshop, Vienna Exhibition and Inas Sanayi-i Nefise School is given. The subject of the study is the 
landscape paintings on Istanbul produced during the Çallı generation. Selected works of the artists of 
the Çallı generation, İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat, Avni Lifij, Sami Yetik, Nazmi Ziya 
Güran, Namık İsmail, Sami Boyar, Ruhi Arel, Hasan Vecih Bereketoğlu on the theme of Istanbul are 
analysed from a plastic point of view. As a result of the study, it was seen that the artists of the Çallı 
generation have an important place in Turkish painting. The artists of the Çallı generation brought a 
new interpretation to the tradition of landscape painting and introduced impressionist landscape 
paintings to the Turkish country. With the innovations they brought to the Turkish art of painting, they 
enabled the next generation of painters to work in different styles in their works. In addition to their 
influence on the Turkish art of painting, the Çallı generation also contributed to educational life. The 
artists of the generation encouraged young artists to be original by teaching at Sanayi-i Nefise. The 
Çallı generation was a transition period between the Ottoman period and the Republican era. The artists 
of the generation developed impressionism without ignoring the pattern and transformed it into a form 
of their own. The painters of the Çallı generation are an important step in the originality of Turkish art.

Keywords: Impressionism, Istanbul, Landscape, Çallı Generation, Turkish Painting