Hemşirelerin afete hazır olma durumları ve etkileyen etmenlerin karşılaştırılması
Comparison of nurses' disaster preparedness and affecting factors
Yazar: ESRA YORGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL SUNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı; hemşirelerin afete hazır olma durumları ve etkileyen etmenlerin belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da bir tıp fakültesi hastanesinde çalışan 401 hemşire oluşturmuştur. Veriler Mart – Eylül 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu ve Özcan (2013) tarafından hazırlanan Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği (HAHAÖ)'dir. Hemşirelerin afete hazırlık algısı ölçek puan ortalaması 3,86±0,59, hazırlık evresine ilişkin algının çok yüksek düzeyde (4,35±0,63), müdahale evresi (3,84±0,74) ve afet sonrası evre (3,86±0,59) için hazırlık algısının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Hemşirelerin yaş ortalaması 31,24±7,80 bulunmuş olup, katılımcıların %81'i kadın, %52,6'sı bekar, %73,3'ü lisans mezunu, %30,2'si 1-5 yıl mesleki deneyimli ve %35,7'si klinikte görev yapmaktadır. Erkek, evli, mesleki deneyimi yüksek, ameliyathane ve yönetim birimlerinde çalışan, daha önce afetzedelere bakım veren, çalıştığı birimde afet planı olan ve olası bir afet için kendisini hazır hisseden katılımcıların puanları diğerlerine oranla daha yüksek bulunmuştur. Afet yaşandığında hemşirelerin afete hazırlık ve afet yönetimi konusunda yeterli becerilere sahip olmaları gerekmektedir. Tüm dünyada yaşanan COVID-19 salgını ve 6 Şubat 2023'te ülkemizde meydana gelen depremlerde de yaşadığımız üzere hemşirelerin, özellikle halk sağlığı hemşirelerinin bu alanda çalışmalarını geliştirmesi mesleki ve toplumsal açıdan büyük öneme sahip olup, afetlere karşı donanımlı olması, halkın bilinç ve hazırlık düzeyini artırarak sonradan yaşanabilecek felaketlere karşı birey, aile ve toplum bazında afetler ile baş edebilmeyi sağlayabilmesi elzemdir.

Abstract:
The purpose of this study; determination of nurses' disaster preparedness and affecting factors. The sample of the study consisted of 401 nurses working in a medical faculty hospital in Istanbul. Data was collected between March and September 2023. Data collection tools; Personal Information Form and Nurses' Disaster Preparedness Perception Scale (HAHAÖ) prepared by Özcan (2013). Nurses' disaster preparedness perception scale score average is 3.86±0.59, the perception of the preparation phase is at a very high level (4.35±0.63), the intervention phase (3.84±0.74) and the post-disaster phase (3, 86±0.59), it was determined that the perception of preparation was at a high level (p<0.05). The average age of nurses was found to be 31.24±7.80, 81% of the participants were women, 52.6% were single, 73.3% had a bachelor's degree, 30.2% had 1-5 years of professional experience and 35.7% work in clinics. The scores of the participants who were male, married, had high professional experience, worked in operating rooms and management units, had previously cared for disaster victims, had a disaster plan in the unit they worked in, and felt prepared for a possible disaster were found to be higher than the others. When a disaster occurs, nurses need to have sufficient skills in disaster preparedness and disaster management. As we experienced with the COVID-19 epidemic all over the world and the earthquakes that occurred in our country on February 6, 2023, it is of great professional and social importance for nurses, especially public health nurses, to improve their work in this field and to be equipped against disasters by increasing the public's awareness and preparedness. It is essential for the individual, family and society to be able to cope with disasters against future disasters.