Makrolit grubu bazı antibakteriyel ilaçların kromatografik davranışlarının incelenmesi ve geliştirilen analiz yöntemlerinin valide edilmesi ve uygulamaları
Investigation of the chromatographic behavior of some macrolide group antibacterial drugs and validation and application of the developed analytical methods
Yazar: ŞEYDA DEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. SEDEF KIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antibiyotikler-makrolid = Antibiotics-macrolide ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Azitromisin = Azithromycin ; Clarithromycin = Clarithromycin ; Kromatografi = Chromatography ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışmada, yüksek bakteriostatik etkinliğe ve olumlu yan etki profiline sahip makrolit grubu antibakteriyellerden Klaritromisin, Azitromisin veya Spiramisin içeren farmasötik preparatlardan etken madde ve safsızlık analizleri için HPLC ve UPLC yöntemleri geliştirilmiş ve valide edilmiştir. İlacın stres koşullarına maruziyeti ile oluşan bozunma ürünleri ve miktarları geliştirilen kromatografik yöntemlerle tespit edilmiştir. Geliştirilen HPLC yönteminde en iyi koşullar; Klaritromisin ve safsızlıklarının analizi için ACE C18, 250 x 4.6 mm i.ç., 5 µm kolon, pH = 3.0, 5 mM fosfat tamponu / metanol (70 : 30, h/h) hareketli faz, 1.2 mL/dak akış hızı ve UV dedektör ile (219 nm); Azitromisin ve safsızlıklarının analizi için ACE C18, 150 x 4.6 mm i.ç., 5 µm kolon, pH = 6.0, 5 mM fosfat tamponu / asetonitril (65 : 35, h/h) hareketli faz, 1.0 mL/dak akış hızı ve UV dedektör ile (240 nm); Spiramisin ve safsızlıklarının analizi için Inertsil ODS 250 x 4.6 mm i.ç., 5 µm kolon, pH = 2.5, 10 mM asetat tamponu / asetonitrilin (70 : 30, h/h) hareketli faz, 1.2 mL/dak akış hızı ve UV dedektör ile (240 nm) elde edilmiştir. Geliştirilen UPLC yönteminde Klaritromisin, Azitromisin, Spiramisin ve safsızlıklarının analizi için HPLC yönteminde kullanılan hareketli fazlar ve UV dedektör kullanılmış olup analizler 1.7 µm partikül çapına sahip Acquity BEH C18, 50 x 2.1 mm kolon ile gerçekleştirilmiştir. UPLC sisteminde akış hızı Klaritromisin, Spiramisin ve safsızlıklarının analizi için 0.3 mL/dak, Azitromisin ve safsızlıkları için 0.4 mL/dak'dır. Validasyon çalışmaları ile seçici, doğru, kesin, hassas, sağlam ve tutarlı olduğu ispatlanan yöntemler karşılaştırılarak, yüksek ayırıcılık, kısa analiz süresi ve düşük analiz maliyetinin sağlandığı UPLC yöntemleri kalite kontrol numunelerinin safsızlık analizleri için önerilmiştir.Anahtar kelimeler: Makrolitler, HPLC, UPLC, safsızlık, stres testi

Abstract:
In this study, HPLC and UPLC methods were developed and validated to analyse the active ingredient and impurities from the pharmaceutical preparations containing the macrolide group antibacterials with a high bacteriostatic activity and a favorable side effect profile, Clarithromycin, Azithromycin and Spiramycin. The amounts of degradation products formed by the exposure of drug to the stress conditions analysed by the developed chromatographic methods. The optimized conditions for Clarithromycin and its impurities are; ACE C18, 250 x 4.6 mm i.d., 5 µm column, pH = 3.0, 5 mM phospate buffer / methanol (70 : 30, v/v) mobile phase with 1.2 mL/min flow rate and performed with UV detector (219 nm) for HPLC. The HPLC anaysis of Azithromycin and its impurities has performed by ACE C18, 150 x 4.6 mm i.d., 5 µm column, pH = 6.0, 5 mM phospate buffer / acetonitrile (65 : 35, v/v) mobile phase with 1.0 mL/min flow rate and performed with UV detector (240 nm). The HPLC analysis of Spiramycin and its impurities has been performed by Inertsil ODS 250 x 4.6 mm i.d., 5 µm column, pH = 2.5, 10 mM acetate buffer / acetonitrile (70 : 30, v/v) mobile phase with 1.2 mL/min flow rate and performed with UV detector (240 nm). The same mobile phase mixture and UV detector were used for UPLC method to analyse the amount of Clarithromycin, Azithromycin, Spiramycin and their impurities and the analysis has been performed by Acquity BEH C18, 50 x 2.1 mm column with 1.7 µm partical size. The flow rate was 0.3 mL/min for Clarithromycin and Spiramycin, 0.4 mL/min for Azithromycin at UPLC system. The validated methods that are selective, precise, accurate, sensitive, rubbest and rugged have been compaired and the UPLC methods with high resolution, short retention time and low analyse cost have been proposed for the analysis of imputies in quality control samples.Keywords: Macrolides, HPLC, UPLC, impurity, stress test