Orman yollarının teknik yeterliliklerinin tespiti ve haritalanması üzerine bir araştırma: Karacaören İşletme Şefliği örneği
A methodological survey to the determination and mapping of forest roads' technical competence: Example of Karacaören Forest Management Unit
Yazar: ÇİĞDEM ÖZER GENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURAK ARICAK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Haritalama = Mapping ; Orman yolları = Forest roads

Özet:
Orman yollarının işlevlerini en iyi şekilde ve uzun süre yerine getirebilmesi için Orman yol ağını oluşturan yolların teknik yeterlilik değişkenleri ve bu değişkenlerin belirteçleri belirlenerek CBS veri tabanında haritalandırılarak her bir orman yol geçkisinin teknik yeterlilik durumunun belirlenmesi ve topografik faktörlerle olan ilişkisi bu çalışma ile ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında orman yol ağını oluşturan yolların teknik yeterliliklerinin belirlenmesi için incelenen 11 farklı değişken; platform genişliği, hendek, kurp ve laselerde yol genişleme, üstyapı, hidrolojik yapı, yol gölgelenme, kazı-dolduru şevi stabilizasyonu, platformda bozulma, düşey eğim ve yol platformunda bitki yetişmesi durumlarıdır. Her bir orman yolu parçasının teknik yeterlilik durumunun konumsal olarak belirlenmesiyle orman yol ağının teknik yeterlilik düzeyinin haritalanması sağlanmıştır. Yine topografik faktörlerden eğim, bakı, toprak özelliklerin orman yollarının teknik standart durumu üzerine olan etkisi GIS ve SPSS yazılımı kullanılarak  ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak orman yollarına ait 11 adet teknik yeterlilik değişkenin her birinin yeterli durumda olmayan miktarları ve konumları belirlenmiş olup, platform genişliğinin ve hendek genişliğinin standartlara uygun düzeyde yapılmadığı tespit edilmiştir. Çalışma ile; yol bakım-onarım önceliklerinin tespiti ve öncelik noktalarının konumlarının belirlenmesi sağlanmıştır. Topografik faktörlerden eğimin platform genişliğine, bakının hendek durumu, platform bozulma durumu, yol platformunda bitki yetişmesi üzerinde, toprak özelliklerinden; toprak derinliğinin platform genişliği, hendek durumu, kazı şevi stabilizasyonu, yol platformunda bitki yetişmesi üzerinde, diğer toprak özelliklerinin platform genişliği, kazı şevi stabilizasyonu, yol platformunda bitki yetişmesi üzerinde, erozyonun platform genişliği, kazı şevi stabilizasyonu, yol platformunda bitki yetişmesi üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Böylece topografik faktörlerin değerlendirilmesiyle uygun yol güzergahlarının tespit edilmesi de sağlanabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Orman yolu, orman yolu değişkenleri, CBS,topoğrafik faktörler

Abstract:
Abstract: Taking the necessary precautions are required to serve functions of forest roads best for a long time, determining statuses of their technical competences. With this study, determining technical competence variables of forest roads and markers of this variables, retaining status of technical competence of each forest road according to each variable and mapping in CBS database and relationship between technical competence and topographic factors  was introduced. Within the scope of the study, 11 variables that were used in the assessment of the technical competence of roads that constitute forest road network; platform width, ditch, expansion in curves and hairpin curves, superstructure, hydrological structure, road-shadow condition, excavation-fill  side slope, deformation in platform, vertical slopes, plant growth in platform. with determining of the technical competence status part of each forest road, also mapping level of the technical competence of a forest road network was made in GIS. Also impacts of topographic factors, namely slope, aspect and soil characteristics, to technical sufficiency variables were manifested using SPSS and GIS software.
As a result, quantities and locations of 11 variables, length of roads that lack technical standards quality in the study area are determined. Thus, forest roads had non-standard platform width measurements and did not have ditches or had ditches that lacked usable quality. The results of this study were be useful in the decision making of road maintenance priorities. Topographic factors, namely land slope had an impact on platform width; areas' being shady/sunny had impacts on ditch condition, platform degretation condition, and plant growth on road platform; soil depth, one of soil characteristics, had impacts on platform width, cut slope stability, and plant growth on road platform; other soil characteristics, one of soil characteristics, had impacts on platform width, cut slope stability, and plant growth on road platform; erosion, one of soil characteristics, had impacts on platform width, cut slope stability, and plant growth on road platform. Thus, it will be provided that determining of appropriate alignment through the evaluation of topographic factors. 

Key Words: Forest road, forest road variables, GIS, topographic factors