Karşı reformasyon döneminde Meryem betimleri
The images of Virgin Mary during the counter reformation
Yazar: CİHAN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YÜZGÜLLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Dini motifler = Religious motifs ; Dini resimler = Religious paintings ; Dini semboller = Religious symbols ; Hristiyan sanatı = Christian art ; Hz. Meryem = Hz. Meryem ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat tarihi = Art history ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Bakire Meryem Hıristiyan sanatının ilk yüzyılından itibaren en önemli dini figür olarak İsa'dan sonra en çok resmedilen kişidir. Bu önemine karşın Kanonik İncillerde son derece az bahsedilmesi kaçınılmaz olarak teolojik anlaşmazlıklara yol açmıştır. Bu çalışmada Katolik Hıristiyanlığında kanlı olaylar ve derin ayrılıklara yol açmış olan Reformasyon'a bir tepki olarak ortaya çıkan Karşı Reformasyon'un, tartışmaların en fazla yoğunlaştığı figürlerden olan Bakire Meryem betimlemelerine hangi amaçla ve ne yönde bir etkide bulunduğu incelenmiştir.

Birinci bölümde Avrupa'da Reformasyon'un ortaya çıkış nedenleri ve önemli olaylar teolojik anlaşmazlıkların, tarihsel ve bölgesel etkilerinin yanı sıra Karşı Reformasyon'un özellikle sanatla bağlantılı ilkelerinin oluşumundaki en önemli olay olan Trento Konsili'nin kararları açıklanmıştır. İkinci Bölüm'de Trento Konsil kararlarının ve Karşı Reformcu düşünürlerin sanata müdahale ve yönlendirmeleri irdelenmiş, Karşı Reform sanatının hangi kutsal kavram ve kişileri hangi amaçlarla yücelttiği araştırılmıştır. Tezin ana amacını oluşturan üçüncü bölümde Karşı Reform ilkeleri ışığında türetilmiş ve dönüşüme uğramış Meryem betimleri incelenmiştir. Türetilen sahnelerin fonksiyonu ve türetilme nedenleri ile Karşı Reforma kadar varlığını sürdüren sahnelerdeki anlamlı dönüşümler evreler halinde irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Trento Konsili, Karşı Reformasyon, Bakire Meryem, Batı Sanatı, Sanat Tarihi, Hıristiyan Sanatı

Abstract:
The Virgin Mary is the most important female religious figure since the first century of Christian art, the most portrayed after Jesus Christ. In spite of this importance, she has been mentioned infrequently in the Canonical Gospels and that inevitably led to theological disputes. In this study, it was discussed one of the most controversial figure is between Reformation and Counter Reformation - which  that controversies caused bloody conflicts and deep disagreements in Catholicism - that Virgin Mary: How Counter Reformation affected Virgin Mary images; in which purpose and  direction?

In the first part, the reasons for the emergence of the Reformation in Europe and the important events, its historical and regional effects, theological disputes, and the decisions of the Trento Council - which the most important event in Catholic Christianity during Counter Reformation - and principles of the Counter Reformation are explained. In the second part, the intervention and direction of the decisions of Trento Council and the Counter Reformist's ideas on visual art are examined. It is investigated that which sacred notions and figures has chosen for glorifying. In the third part - which constitutes the main purpose of the thesis - derivations and transformations of Virgin Mary images in the light of the principles of Counter Reformation are analysed. It is studied in stages that the function of the derived scenes and the reasons for their derivation and the meaningful transformations in the scenes that survived during the Counter Reformation.

Keywords: Council of Trent, Counter Reformation, Virgin Mary, Western Art, Art History, Christian Art