Çocukların görsel algı becerilerine görsel-motor entegrasyon eğitim programının etkisi
The effect of visual-motor integration education program on children's visual perception skills
Yazar: MEHMET AKİF İNCİ
Danışman: PROF. DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitim programları = Education programs ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel motor entegrasyonu = Visual-motor integration ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırma, çocukların görsel algı becerilerine görsel-motor entegrasyon eğitim programının etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem desenlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Öntest - sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desenin yanı sıra gözlem ve görüşmeler de araştırmada yer almıştır. Araştırmanın nicel aşamasında iki ayrı çalışma grubu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, "Erken Çocukluk Görsel Algı Testi (EÇ-GAT) geliştirilmiş ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmıştır. Bu amaçla çalışma grubunu, Ankara ili Altındağ, Çankaya, Keçiören, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulları/anasınıflarına devam eden 45-76 ay arasındaki 620 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın yarı deneysel desenin yürütülmesindeki çalışma grubunu, Muş il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir anaokuluna devam eden 48-72 ay arası çocuklardan deney grubunda 19 ve kontrol grubunda 17 olmak üzere toplam 36 çocuk oluşturmuştur. Deney grubundaki çocuklara sekiz hafta süre ile haftada üç gün "Görsel-Motor Entegrasyon Eğitim Programı" uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunun çalışma grubunu ise, deney grubu çocuklarının ebeveynleri ve öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında çocukların ve ebeveynlerin kişisel bilgilerini toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" , çocukların görsel algı becerilerini değerlendirmek amacıyla "Erken Çocukluk Görsel Algı Testi (EÇ-GAT)" kullanılmıştır. "Erken Çocukluk Görsel Algı Testi (EÇ-GAT)"nin geçerlik çalışmaları kapsamında, uzman görüşüne dayalı kapsam geçerlik oranı ve kapsam geçerlik indeksi hesaplanmıştır. Yapı geçerliliği için madde analizi ve faktör analizi (Paralel Analiz ve Doğrulayıcı Faktör Analiz) yapılmıştır. Testin güvenirlik çalışmaları kapsamında ise Ortalama Madde Güçlüğü (pij), Ortalama Nokta Çift Serili Korelasyon katsayısı, McDonald's (ω) Güvenirlik katsayısı, Standartlaştırılmış Cronbach's Alpha Güvenirlik katsayısı ve Test–Tekrar Test Güvenirliği hesaplanmıştır. Yapılan geçerlik-güvenirlik çalışmaları sonucunda "Erken Çocukluk Görsel Algı Testi (EÇ-GAT)"nin geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu ortaya konmuştur. Nitel verilerin toplanmasında ise öğretmen ve ebeveynlerin görüşlerini almak amacıyla hazırlanan "Öğretmen Görüşme Formu" ve "Ebeveyn Görüşme Formu"ndan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları ile öğretmenin uygulama sürecini gözlemlemek amacıyla "Öğretmen Gözlem Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki veriler SPSS paket programı aracılığıyla parametrik testlerden İlişkili Gruplar t Testi, İlişkisiz Gruplar t Testi ve ANOVA testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri ise, NVivo nitel veri analiz programı kullanılarak, tümevarımsal içerik analizi yaklaşımına göre analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, "Görsel-Motor Entegrasyon Eğitim Programı"nın deney grubuna uygulamasından hemen sonra yapılan deney ve kontrol grubu görsel algı becerileri sontest puan ortalamalarında deney grubu lehine anlamlı düzeyde fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Deney grubu çocukların görsel algı becerileri öntest ve sontest puan ortalamaları karşılaştırıldığında sontest lehine anlamlı fark bulunurken (p0.05), kontrol grubu çocukların öntest ve sontest puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Deney grubu çocukların görsel algı becerileri öntest, sontest ve izleme testi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Bu bulgulardan yola çıkarak, "Görsel-Motor Entegrasyon Eğitim Programı"nın çocukların görsel algı becerileri üzerinde etkili olduğu ve programın zamana dayalı ölçümlerinde üç haftalık zaman diliminde de etkisinin devam ettiği söylenebilir. Deney grubu çocuklarının ebeveynleri ve öğretmeni ile yapılan görüşmelerde, "Görsel-Motor Entegrasyon Eğitim Programı"nın çocuklarda görsel algı becerilerinin yanı sıra diğer birçok becerinin kazanımını da desteklediği ve çocukların bütüncül gelişimine katkı sunduğunu ifade ettikleri belirlenmiştir. Bu sonuçlara dayalı olarak, araştırmadan elde edilen nicel bulguların nitel bulgular ile örtüştüğü söylenebilir.

Abstract:
This research was conducted to examine the effect of visual-motor integration education program on children's visual perception skills. Intervention design, one of the mixed method designs in which quantitative and qualitative research methods are used together, was used in the study. In addition to pretest-posttest matched control group quasi-experimental design, observation and interviews were also conducted in the present study. Two separate study groups were used in the quantitative phase of the study. Within the scope of the research, "Early Childhood Visual Perception Test (EC-VPT) was developed, and validity-reliability of the test was conducted. The study group consisted of 620 children aged between 45-76 months, attending public kindergartens/nursery classes located in Altındağ, Çankaya, Keçiören, Sincan and Yenimahalle districts of Ankara. The study group in the quasi-experimental design of the research consisted of a total of 36 children aged 48-72 months old who attend public kindergartens in the city center of Muş, 19 of them were in the experimental group and 17 of them were in the control group. "Visual-Motor Integration Education Program" was implemented with the children in the experimental group three days a week for two months. The study group of the qualitative dimension of the research consisted of the parents and teacher of the children in the experimental group. "Personal Information Form" was used to collect personal information of children and parents, and "Early Childhood Visual Perception Test (EC-VPT)" was used to evaluate children's visual perception skills. Within the scope of the validity studies of the "Early Childhood Visual Perception Test (EC-VPT)", the content validity rate and content validity index were calculated based on expert opinion. For construct validity, item analysis and factor analysis (Parallel Analysis and Confirmatory Factor Analysis) were performed. Within the scope of the reliability studies of the test, Average Item Difficulty (pij), Average Point Biserial Correlation coefficient, McDonald's (ω) Reliability coefficient, Standardized Cronbach's Alpha Reliability coefficient and Test-Retest Reliability were calculated. As a result of the validity-reliability studies, it has been revealed that the "Early Childhood Visual Perception Test (EC-VPT)" is a valid and reliable assessment tool. For collecting the qualitative data, semi-structured interview forms consisting of "Teacher Interview Form" and "Parent Interview Form" were prepared to get the opinions of teachers and parents, and "Teacher Observation Form" was also used to observe the implementation process of the teacher. The quantitative data were analyzed by using the parametric tests of Paired Samples t-test, Independent Samples t-test and ANOVA tests via SPSS statistical software. The qualitative data of the research were analyzed according to the inductive content analysis approach by using the NVivo qualitative data analysis program. As a result of the research, it was investigated that there was a significant difference in favor of the experimental group in the posttest average scores of the experimental and control groups concerning visual perception skills, which were applied immediately after the application of the "Visual-Motor Integration Education Program" to the experimental group (p<0.05). When the pretest and posttest mean scores of the children in the experimental group were compared, there was a significant difference in favor of the posttest (p0.05), while there was no significant difference between the pretest and posttest mean scores of the children in the control group (p>0.05). It was observed that there was a significant difference between pretest, posttest and follow-up test scores of the children in the experimental group concerning the visual perception skills (p<0.05). Based on these findings, it can be said that the "Visual-Motor Integration Education Program" is effective on children's visual perception skills and that the effect of the program continues in the three-week period in time-based measurements. The administered interviews with the parents and teachers of the children in the experimental group revealed that "Visual-Motor Integration Education Program" supported the acquisition of many other skills in addition to visual perception skills in children and contributed to their holistic development. Based on these results, it can be said that the quantitative findings obtained from the research coincide with the qualitative findings.