Batı Karadeniz (Sarıyer-Şile) Bölgesinin sıkışma tektoniğinin kalsit ve illit jeokronolojisi ile araştırılması.
Investigation of compressional tectonism of Western Blacksea Region (Sarıyer-Şile) through calcite and illite geochronology.
Yazar: LEVENT KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT LAÇİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Batı Karadeniz bölgesi, Neo-Tetis okyanusunun kapanması sonucu gelişen Alp orojenik kuşağının incelenmesi için önemli bir bölgedir; çünkü bu bölge, dalma-batmadan okyanus kapanması ve çarpışmaya kadar tüm Alp orojenezinin evrimsel tarihinin kayıtlarını içerir, ancak nihai kapanmanın yaşı ve bunun Karadeniz'e etkileri halen tartışmalıdır. Karadeniz'in günümüzde açılma veya sıkışma rejimi altında olup olmadığı, Karadeniz kıyılarında ne tür bir tektonik rejimin hüküm sürdüğü ve kıyılardaki fayların geçmişten günümüze etkinliği konusunda tartışmalar halen devam etmektedir. Çalışma kapsamında Batı Karadeniz'de Sarıyer-Şile civarında yüzlek veren faylar araştırılmıştır. Çalışma alanında fayların evriminin araştırılması ve jeokronolojik yöntemlerle tarihlendirilmesi hem bölgenin tarihine hem de bölgenin aktif tektoniğine ışık tutacaktır. Gözlenen faylardan sin-tektonik kalsit ve bölgede gözlemlenen enjeksiyon damarları içerisindeki kil dolgularından örnekler toplanmıştır. Bu numunelerden, K-Ar (illit) ve U-Pb (kalsit) yaşlandırma yöntemleriyle yaş analizi yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Karadeniz'in halen genişleme sürecinde olup olmadığı ya da bazı çalışmalarda öne sürüldüğü gibi genişleme rejiminin sona erip sıkışma rejiminin başlayıp başlamadığı konusunda veri elde etmektir. Bu sorunu çözmek amacıyla bölgedeki faylar üzerinde ilk kez U-Pb yaş verileri elde edilmiştir. Elde edilen bu yaşlar 48 ila 55 My arasında değişmekte olup, Pontid İçi Okyanusu'nun kapanmasıyla ilişkili ters faylanmanın Erken Eosen zamanlarında olduğunu göstermektedir. İllit içeren enjeksiyon kili örnekleri de K-Ar yöntemiyle yaşlandırılmış ve 70-140 My arasında yaşlar vermiştir.

Abstract:
The Western Black Sea region is an important region for the study of the Alpine orogenic belt that developed as a result of the closure of the Neo-Tetis ocean, as it contains records of the evolutionary history of entire Alpine orogeny from subduction to oceanic closure and collision, however the final closure age and the effects of this to the Black sea is still disputed. Debates continue about whether the Black Sea is under an extension or compression regime nowadays, what type of tectonic regime prevails along the Black Sea coast, and the past-to-present activity of faults along its shores. In the scope of the study we investigate syn-collisional faulting events near the Sarıyer-Şile in the western Black Sea region.Within our study area, investigating the evolution of the faults and dating them using geochronological methods will shed light on both the region's history and potential recent active tectonics. We collected some samples of syn-tectonic calcites and illite-bearing fault clay from observed faults. These samples underwent age determination through K-Ar (illite) and U-Pb (calcite) dating methods. The aim is to obtain data on whether the Black Sea is still undergoing extension or, as suggested in some studies, whether the extension regime has ended and a compression regime has resumed. In order to solve this problem, U-Pb age data were obtained for the first time on faults in the region. These ages range from 48 to 55 My, indicating that the reverse faulting associated with the closure of the Intra-Pontid Ocean occurred in Early Eocene times. Samples of injection clay containing illite were also collected from the field using a K-Ar method, and ages ranging 70-140 Ma.