Kültürel mirasın sanal ortamda tanıtılması: Göbeklitepe Ören yeri etkileşimli uygulama örneği
Promoting cultural heritage in a virtual environment: An interactive application example of the Göbeklitepe archaeological site
Yazar: EVREN TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜVEN MERAL ; DOÇ. DR. BEKİR KESKİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeolojik miras = Archaeological heritage ; Etkileşimli tasarım = Interactive design ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Müze mimarisi = Museum architecture ; Teknoloji = Technology ; Web tasarımı = Web design ; Üç boyutlu teknoloji = Three dimensional technology

Özet:
Süreklilik arz eden ve gelişen teknoloji bir ülkenin kültürel ve tarihi mirasının korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli rol oynar. Birçok ülke, dijital teknolojileri kullanarak kültürel ve tarihi eserlerini dijital ortama aktarma ve erişilebilir hale getirme çabası içindedir. Bu girişimler eserlerin zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın bütün sanatseverler tarafından ziyaret edilebilmesi için de bir fırsat sunmaktadır. Ayrıca, kültürel ve tarihi eserlerin dijital ortama aktarılması, eserlerin sergilenmeleri sırasında oluşabilecek çevresel etkilerden korunmasını, fiziksel koruma altına alınmalarını ve böylece daha uzun süre yaşayabilir hale gelmelerini sağlar. Sanal müzeler, kültürel mirasın dünya genelinde daha geniş bir kitle tarafından erişilebilir hale gelmesine yardımcı olur. Bu da kültürel zenginliğin daha geniş bir kitle tarafından keşfedilmesine, turistik ve kültürel zenginliklerin tanıtılmasına, bölge ve ülke ve ekonomisinin gelişmesine yardımcı olabilir. Göbeklitepe Ören yeri ülkemizin ve hatta dünyanın günümüze kadar ortaya çıkan en önemli kültürel miras keşifleri arasında gösterilmektedir. Göbeklitepe ören yerinin sanal müze olarak tasarlanmasının ülkemizin ve kültürel zenginliğimizin dünya genelinde tanıtılmasına büyük katkı sunacağı gerçeği bu çalışmanın ana gerekçesi olmuştur. Çalışma bir sanal müze oluşturma aşamalarını, süreç yönetimini, yaşanabilecek problemleri ve önemle üzerinde durulması gereken konuları ele almaktadır. Bu çalışmada Göbeklitepe Ören Yerinin sanal müze olarak tasarlanma aşamaları teorik olarak anlatılmış ve uygulamalı olarak gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Continuous and evolving technology plays an important role in preserving, promoting, and transmitting a country's cultural and historical heritage to future generations. Many countries are making efforts to digitize and make their cultural and historical artifacts accessible by using digital technologies. These initiatives also provide an opportunity for the artworks to be visited by art enthusiasts without the limitations of time and space. Furthermore, the digitization of cultural and historical artifacts ensures their protection from environmental impacts during display, their physical preservation, and thus, their longevity. Virtual museums help to make cultural heritage more accessible to a wider audience worldwide. This can contribute to the discovery of cultural richness by a broader audience, the promotion of tourist attractions and cultural richness, and the development of the region's and country's economy. The Göbeklitepe archaeological site is considered one of the most significant cultural heritage discoveries in our country and even in the world to date. The fact that designing the Göbeklitepe archaeological site as a virtual museum will greatly contribute to the promotion of our country's and our cultural richness worldwide has been the main rationale for this work. The study covers the stages of creating a virtual museum, process management, potential issues, and the crucial topics that need to be emphasized. In this study, the theoretical stages of designing the Göbeklitepe archaeological site as a virtual museum are explained and implemented practically.