Patent başvurularının yüksek teknolojili ürün ihracatına etkisi: Türkiye örneği
Impact of patent applications on high-technology products: Turkey sample
Yazar: MERVE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜNSOY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Patentler = Patents ; Yenilik = Innovation ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
Küreselleşen dünyada, yüksek teknolojili ürün ihracatı büyük önem arz eden konulardan biridir. AR-GE ve inovasyon faaliyetleri de ülkelerin özellikle yüksek teknolojili ürün ihracatında üzerinde durulması gereken faktörlerdir. Beşeri sermaye olgusunun ekonomik büyüme ve kalkınma sürecindeki rolü hiç kuşkusuz ki oldukça fazladır. 

Bu çalışmada amaç, Türkiye'de beşeri sermayenin 1980-2015 yılları arasında yüksek teknolojili ürün ihracatına olan etkisini ortaya koymaktır.  Beşeri sermayeyi temsilen inovasyon kavramı kullanılmıştır. Patent başvurularının sayısı da çalışmada inovasyon değişkeni olarak alınmıştır. Patent başvurularının yüksek teknolojili ürün ihracatına olan etkisini ortaya koymak için ekonometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilerin durağanlık durumları genişletilmiş Dickey Fuller Testi (ADF) ve Phillips Perron (PP) Testiyle incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için maksimum öz değer ve iz testlerinden yararlanılarak Johansen Eşbütünleşme Testi yapılmıştır. Mevcut değişkenler arasındaki nedensellik yönünün belirlenmesi amacıyla da vektör hata düzeltme modeline dayalı (VECM) Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkiyi analiz etmek için de etki- tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırması yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan incelemede,  patent başvurularının yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde uzun dönemde olumlu yönde etkili olduğu ve değişkenler arasında nedensellik ilişkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Beşeri Sermaye, Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, İnovasyon,Patent

Abstract:
The export of high- technology products is one of the most crucial issues in global World. R&D and innovation activities have also considerable impact on the export of high-technology products. The term "human capital" has undoubtedly quite a big role in the economic growth and development

The aim of this study is to investigate the effect of human capital on the export of high-technology products between 1980 and 2015 in Turkey. The term "innovation" has been used to represent "human capital". The number of patent applications has been used as the innovation variable in the current study. The econometric analysis has been used to investigate the effect of patent applications on the export of high-technology products.  Stationarity levels of the data have been investigated by using Augmented Dickey Fuller Test (ADF) and Phillips Perron (PP) Test. Johansen Cointegration test composed of Eigen and Trace tests has been applied to investigate the relationship between variables. The Granger Causality Test based on the Vector Error Correction model (VECM) has been applied to determine causal relationship between existing variables. The impulse- response functions and variance decomposition methods have been used to analyse the short-term relationship between variables.  It has been concluded from this investigation that the number of patent applications has positive effects on the export of high-technology products for long-term and there is a causal relationship between the related variables.


Keywords: Human Capital, Export of High-Technology Products, Innovation, Patent