Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü öğrencilerinin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeylerinin belirlenmesi: Amasya ili örneği
Determining the level of perception of occupational health and safety among Nursing students at the Faculty of Health Sciences: The case of Amasya province
Yazar: AYDIN OKUR
Danışman: PROF. DR. BAHAT COMBA
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği, çalışanların çalışma ortamındaki görevlerini yerine getirirken maruz kaldıkları riskleri en aza indirmeyi amaçlayan bir disiplindir. Sağlık sektöründe hizmet veren hemşireler için bu riskler fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal ve ergonomik risk faktörleri olarak sıralanabilmektedir. Söz konusu risk faktörleri iş kazalarının oluşmasına ve çalışanların meslek hastalıklarına yakalanmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile riskleri ortadan kaldırmaya ya da en aza indirmeye yönelik sistematik çabalar önem kazanmaktadır. Sağlık çalışanlarının tehlike ve risklerin ne derece farkında oldukları ve bu risklere maruz kaldıklarında söz konusu sorunla başa çıkabilme becerileri bu çabalar içerisinde kilit rol oynamaktadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı hemşirelik öğrencilerinin iş sağlığı ve güvenliği algılarının ne düzeyde olduğunu belirlemektir. Bu amaçla Amasya ili bağlamında 347 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeğin geçerliliğini test etmek için faktör analizi güvenirliği test etmek için ise Cronbach's Alpha kullanılmıştır. Araştırmada, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği algılarının çeşitli kategorik değişkenlere göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testlerinden yararlanılmıştır. Bununla birlikte, öğrencilerin demografik özellikleri ile aldıkları eğitim arasındaki ilişkilerin değerlendirilebilmesi için Ki-Kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, yaş grubu daha yüksek olan katılımcıların İş Sağlığı ve Güvenliği Yeterlilik Algıları ortalamalarının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Cinsiyet değişkenine göre ise kadınlar ve erkeklerin ortalamalarının benzer olduğu ortaya çıkmıştır. Sınıf değişkenine bakıldığında, 3. sınıf öğrencilerinin Koruyucu Önlem ve Kurallar boyutu ile genel ortalamalarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Ek olarak, öğrencilerin aile eğitim durumları ve eğitim alma durumlarına göre tüm boyutlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ayrıca, tüm boyutlarda hemşirelik bölümü öğrencilerinin İş Sağlığı ve Güvenliği dersini ve sertifika kurslarını yeterli bulduğu belirlenmiştir. Son olarak iş sağlığı ve güvenliği dersinin hemşirelik öğrencilerinin İSG bilincinin oluşmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sayede öğrenciler iş hayatına başlamadan önce iş kazası ve meslek hastalıklarını öğrenmiş ve iş kazası ve meslek hastalıklarındaki rolünün büyük olduğunun farkına varmıştır.

Abstract:
Occupational health and safety is a discipline that aims to minimise the risks that employees are exposed to while performing their duties in the work environment. For nurses working in the healthcare sector, these risks can be listed as physical, chemical, biological, psychosocial and ergonomic risk factors. These risk factors can cause occupational accidents and diseases. Therefore, systematic efforts to eliminate or minimise risks through occupational health and safety practices are becoming increasingly important. The extent to which health care workers are aware of the hazards and risks, and their ability to cope with the problem when exposed to these risks, play a key role in these efforts. In this context, the aim of this study is to determine the level of awareness of occupational health and safety among nursing students. To this end, data were collected from 347 university students in the context of Amasya province. Factor analysis was used to test the validity of the scale used in the study and Cronbach's alpha was used to test reliability. Correlational analyses were used in the study to determine the relationships between variables. Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were used to determine whether students' perceptions of OSH differed significantly according to various categorical variables. In addition, the Chi-square test was used to assess the relationship between the demographic characteristics of the students and the education they received. The results of the research show that the mean OSH competence perceptions of the participants with higher age group are higher. According to the gender variable, the mean scores of women and men were similar. When analysing the grade variable, it was observed that the 3rd grade students had higher mean scores in the Protective measures and rules dimension compared to the other groups. In addition, no significant difference was found between all dimensions according to the educational status of the family and the educational status of the students. It was also found that nursing students found the OSH course and certificate courses sufficient in all dimensions. It was ultimately determined that the occupational health and safety course was efficacious in fostering occupational health and safety (OHS) awareness among nursing students. This was achieved by providing students with knowledge about occupational accidents and occupational diseases prior to embarking on their professional careers, thereby fostering an understanding of their significant role in preventing such incidents.