İlköğretim okulu binalarının fiziksel özellikler bakımından değerlendirilmesi
Assessment of primary school buildings for their physical properties
Yazar: EMEL TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAVAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İlköğretim Okulu Binalarının Fiziksel özellikler Bakımından Değerlendirilmesi, Doktora Tezi, Ankara, 2005. Bu araştırmada, 4306 sayılı yasadan önce ve sonra yapımı gerçekleştirilen yeni ve eski tip ilköğretim okulu binalarının fiziksel özellikler bakımından kullanıcılar tarafından nasıl algılandığı sorgulanmış; bu amaçla ilköğretim okulu binalarının iç mekânlarının fiziksel özellikleri, dış mekân ve donanım özellikleri, okul güvenliği ve engelli ihtiyaçlarını karşılaması konularında ne derece yeterli/uygun olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma evrenini, Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan yeni ve eski tip ilköğretim okullarının öğrenci (5. ve 8. sınıf), öğretmen ve yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde, yansız örnekleme tekniğine dayalı örnekleme formülü uygulanmış ve örneklem büyüklükleri, yeni tip okullar için 363 öğrenci, 300 öğretmen; eski tip okullar için 382 öğrenci, 376 öğretmen olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sınırlılıkları doğrultusunda, her merkez ilçeden birer yeterli sayının sağlanamadığı durumlarda öğrencisi fazla olan ilçelerden ikişer olmak üzere, 9 yeni 9 eski tip okul örnekleme seçilmiştir. Araştırma kapsamına alınan okul yöneticilerinin tamamı (35 yeni 35 eski) araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen anketlerden (öğrenci-öğretmen-yönetici anketi) elde edilen verilerin betimlenmesinde, frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma, gruplar arası karşılaştırmalarda t testi, F testi ve Tukey HSD testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre;. Okulların genel görünümü ve fiziki mekân bakımından uygunluğu, kullanıcılar tarafından eğitim-öğretimin kalitesini etkilemede önemi faktör olarak görülmektedir.. Yeni tip okullar temizlik ve hijyen bakımından eski tip okullardan daha elverişli ancak yeterli değildir.. Yeni tip okulların derslikleri fiziki açıdan daha yeterlidir.Ill. Eski tip okul kantinleri fiziki açıdan yetersizdir.. Yeni ve eski tip okulların tuvaletleri ve dış mekânları fiziki açıdan yetersizdir.. Yeni ve eski tip okullarda genellikle spor salonu bulunmamakta, varolanlar ise ihtiyacı karşılamamaktadır.. Yeni ve eski tip okulların koridor ve kapalı teneffüs alanları fiziki açıdan yeterlidir.. Eski tip okullar güvenlik bakımından ve engelli ihtiyaçlarını karşılama bakımından yetersizdir. Araştırma sonuçlan doğrultusunda, okullarda temizlik ve hijyen konulu seminerler düzenlenmesi, gerekirse temizlik hizmeti satmalımı yapılması; yöneticilerin bina (tesis) yönetimi konusunda eğitilmesi; okul dış mekânlarının daha zengin alanlar haline dönüştürülmesi önerilmektedir.Anahtar Sözcükler: Okul Binaları, Okulların Fiziksel Özellikleri, Okullarda Fiziki Çevre Planlaması ve Tasarımı, Okul Donanımları ve Ergonomisi, Okul Güvenliği

Abstract:
Assessment of Primary School Buildings for Their Physical Properties, Doctoral Thesis, Ankara, 2005. This study questions how old and new primary school buildings constructed before and after Law no 4306 are perceived by inhabitants and evaluates whether the physical properties of inner places of primary schools, outside features and the equipment, security and satisfaction of necessities of disabled people are appropriate or not. The study group consists of students attending from 5th to 8th grades, instructors and directors in old and new type of primary schools in districts of Ankara City. In determining the research sampling, a fair sampling technique has been used and the number of sampling is determined as 363 students and 300 instructors for new type of schools, and 382 students and 376 instructors for old type of schools. In accordance with the restriction of the research, including two each from the districts with excessive number of students, 9 old and 9 new type of schools are determined for sampling when the absence of sufficient number of students. All of the school directors within the research (35 new and 35 old) are included in the study. In providing data obtained from questionnaires (student-instructor-director questionnaire) conducted by the researcher, frequency, percentage, arithmetic average and standard diversion, comparison of groups, t test, F test and Turkey HSD tests are applied. Based on the results of the study;. Users see the appearance of buildings and acceptability of physical location as affecting the quality of education.. New type of schools are more versatile than old type of schools in purity and hygiene but not adequate.. Classes of new type of schools are more appropriate physically.. Canteens of old type of schools are inadequate physically.. Toilet rooms of old and new type of schools and outside locality are physically inadequate.. There are generally no gym rooms in old and new type of schools while available ones are insufficient.. Corridors and closed break areas of old and new type of schools are appropriate physically.. Old types of schools are inadequate in regard of security and satisfying the needs of the disabled. In accordance with the research results, realigning of seminars about purity and hygiene, obtaining cleaning services, if necessary, training the directors of the building (facility) management and improving outer spaces of schools are recommended.Key Words: School Buildings, Physical Properties of Schools, Physical Environment Planning and Designing of School Building, School Equipment and Ergonomy, School Security.