Türkiye'de nehir havza yönetim planlarının plan hiyerarşisindeki yeri ve havza yönetiminde halkın katılımının hukuki analizi
Legal analyze of the river basin management plans in the plan hierarchy and public participation on the basin management in Turkey
Yazar: FERHAT TAZE
Danışman: PROF. DR. AYNUR AYDIN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre ve Orman Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Halk katılımı = Public participation ; Havza yönetimi = Basin management ; Yönetim planı = Management plan

Özet:
Bütüncül bir su yönetimi suyun havza bazında planlaması ile mümkündür ve havza planlarının iyi su durumuna etki eden diğer plan kararları ile uyumlu olmasını, aynı zamanda su yönetiminde tüm paydaşların sürece katılımını gerektirir. Bugüne kadarki birçok çalışmada, mekânsal planlarda havza yönetim planlarının dikkate alınması gerektiği ve havza yönetiminde halkın katılımına ilişkin sorunlar olduğu belirtilmiştir. Bu tez çalışmasının amacı da nehir havza yönetim planları başta olmak üzere havza yönetim planlarının plan hiyerarşisi içerisindeki yerinin tespiti ve havza yönetiminde halkın katılımının hukuki analizinin yapılmasıdır. Bu kapsamda tez çalışmasında öncelikle mekânsal planlar ve su yönetimine ilişkin özel amaçlı planlara dair hukuksal düzenlemeler incelenmiştir. Planlama ölçeğinden hareketle de, nehir havza yönetim planlarının planlama hiyerarşisindeki yerinin tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Ayrıca havza yönetiminde halkın katılımına ilişkin mevzuat analizi yapılmış, AB havza yönetiminde katılımcılığa ilişkin iyi örneklere yer verilmiştir. Türkiye'de havza yönetiminde katılımcılık açısından havza kurullarının yapısı incelenmiş, nehir havza yönetim planı hazırlanan havzaların havza yönetim heyetlerine heyetin görevleri ve halkın katılımının değerlendirmesine ilişkin 20 sorudan oluşan anket yapılmıştır. Yapılan anket çalışması havza yönetiminde halkın katılımının %49-57 aralığında yetersiz ve çok yetersiz seviyede kaldığını göstermiştir. Bu oran havza yönetim heyetlerinin görevleri arasında en düşük seviyede kalan konunun halkın katılımı olduğunu da ortaya koymuştur. Havza yönetiminde planlama hiyerarşisi ve katılımcılığa ilişkin yapılan tüm inceleme ve tespitlerden bu konularda ilave hukuki düzenlemelere ihtiyaç olduğu görülmüştür.

Abstract:
An integrated water management is possible by planning water on a basin area basis and requires the basin plans to be compatible with other plans that affect good water status, as well as the participation of all stakeholders in water management. In many studies, it has been stated that river basin management plans should be taken into account on spatial plans and that there are problems related to public participation in the basin management. The aim of this thesis is to determine the place of the basin management plans, especially the river basin management plans, in the plan hierarchy and to make a legal analysis of the public participation in the basin management. In this context, firstly, the legal regulations about spatial plans and special-purpose plans for water management were examined. And then, starting from the planning scale, it has been tried to determine the place of the river basin management plans in the planning hierarchy. In addition, the legislation on public participation in river basin management was analyzed and some good examples of public participation in the EU river basin management were presented. A survey of 20 questions was conducted among the members of the basin management committees of the basins for which the river basin management plan was prepared, regarding the duties of the committee and the evaluation of the public participation. The survey study showed that public participation in river basin management remained inadequate and very inadequate in the range of 49-57%. This ratio also revealed that the lowest level among the duties of the basin management committees is the public participation. It has been seen that there is a need of additional legal regulations on these issues from all the examinations and determinations made regarding the planning hierarchy and public participation in basin management.