Farkındalık temelli psikoeğitimin şizofreni hastalarının içgörü ve ilaç uyumuna etkisi
The effect of mindfulness-based psychoeducation on insight and drug compliance of schizophrenia patients
Yazar: NURDAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. RUKUYE AYLAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Biliş = Cognition ; Farkındalık = Awareness ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hasta uyumu = Patient compliance ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Materyal Metot: Araştırma öntest- sontest kontrol gruplu gerçek deneme modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Balıkesir ve Eskişehir il merkezlerinde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 369 şizofreni hastası oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, evreni bilinen minimal örneklem büyüklüğü formülüne göre belirlenen ve randomize örnekleme yöntemiyle seçilen 55 deney, 80 kontrol grubundan olmak üzere 135 hasta oluşturmuştur. Veriler Şubat-Nisan 2016 tarihleri arasında toplanmış ve verilerin elde edilmesinde Tanıtıcı Bilgi Formu, Beck Bilişsel İç Görü Ölçeği, Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği kullanılmıştır. Deney grubundaki hastalara araştırmacı tarafından Balıkesir Toplum Ruh Sağlığı Merkez'inde 8 oturumluk psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, ki-kare, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Beck Bilişsel İç Görü Ölçeği son test puan ortalaması, deney grubundaki hastalarda 4.89±6.05, kontrol grubundaki hastalarda 1.68±5.67 tespit edildi. Beck Bilişsel İç Görü Ölçeği son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulundu (p<0.05). Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği son test puan ortalaması, deney grubundaki hastalarda 1.76±0.42, kontrol grubundaki hastalarda 1.50±0.50 olarak tespit edildi. Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulundu (p<0.05). 
Sonuç: Farkındalık temelli oluşturulan psikoeğitim programı şizofreni hastalarının bilişsel iç görü düzeyini ve tıbbi tedaviye uyumlarını artırmada etkili olmuştur.

Anahtar kelimeler: Farkındalık, psikoeğitim, şizofreni, bilişsel içgörü, tedaviye uyum.

Abstract:
The Effect of Mindfulness-Based Psychoeducation on Insight and Drug Compliance of Schizophrenia Patients
Objective: This research was conducted to determine the effect of mindfulness-based psychoeducation program on insight and drug compliance of schizophrenia patients.
Material Methods: This research was conducted in a real experimental model with pre-test and post-test control groups. The population of research consists of 369 schizophrenic patients registered to Community Mental Health Centers located in the provincial centers of Balıkesir and Eskişehir. The sample of the study consisted of 135 patients, which was determined according to the formula for minimal sample size with known population and randomized sampling method, fifty-five patients were selected from the experimental group, and 80 from the control group. Data was collected between February and April 2016 by using Descriptive Information Form, BCIS and MARS. Eight sessions of psychoeducation were applied to patients in the experimental group by researcher in the Balıkesir Community Mental Health Center. No intervention was applied to the control group. Number, percentage, average, standard deviation, chi-square, dependent-independent samples t-test were used in the analysis of the data.
Results: The mean of the post-test scores of BCIS was determined as 4.89±6.05 for the patients of the experimental group, and as 1.68±5.67 for the patients of the control group. The difference between post-test score means of BCIS was statistically significant (p<0.05). The mean of the post-test scores of MARS was determined as 1.76±0.42 for the patients of the experimental group, and 1.50±0.50 for the patients of the control group. The difference between post-test score means of MARS was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: The mindfulness-based psychoeducation program has been effective in improving the level of cognitive insight and the medical care compliance of schizophrenic patients.

Keywords: Mindfulness, psychoeducation, schizophrenia, cognitive insight, treatment compliance.