Tarımda sürdürülebilir üretim için genç çiftçilerin yaşam memnuniyeti ve göç etme eğilimini etkileyen faktörler: TRA2 VE TR61 bölgesi araştırması
Factors affecting life satisfaction and migration tendency of young farmers for sustainable production in agriculture: TRA2 VE TR61 regions research
Yazar: ZEYNEP ÇELİK KAYSİM
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜLÇUBUK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada TRA2 ve TR61 bölgelerinde genç çiftçilerin yaşam memnuniyeti ve göç etme eğilimini etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu çalışmayla genç çiftçilerin yaşam koşulları ile yaşam memnuniyeti ilişkisinin incelenmesi, iş doyumu ve yaşam memnuniyeti ilişkisinin incelenmesi, kırsal alan algısının  ve göç etme eğilimlerinin incelenmesi, çiftçiliği sürdürme tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve karşılaştıkları dezavantajların incelenmesi amaçlanmıştır. Sosyoekonomik gelişmişlik endeksine göre en gelişmiş ve en az gelişmiş alt bölgeler olan TR61 ve TRA2 bölgelerinden tarımsal nüfus ve tarımsal üretim potansiyeli dikkate alınarak bölgeyi temsil gücü kuvvetli olan Antalya ve Iğdır illeri Gayeli Örnekleme Yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma kapsamında tabakalı örnekleme yoluyla hesaplanan Antalya'da 142, Iğdır'da 130 genç çiftçiyle yüz yüze yapılan anketlerle veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi ve ki-kare bağımsızlık testlerinden yararlanılmıştır. Bulgulara göre yapılan iş karşılığında takdir edilme ve yapılan iş karşılığında alınan ücret düşük iş doyumuna, çiftçiliğin daima meşgul etmesi ve işini yaparken kendi yöntemlerini kullanabilme ise yüksek iş doyumuna yol açmaktadır. Kırsal yaşam tarzının istek ve beklentilerle uyuşması ile çiftçiliğin bireye uygunluğu yaşam memnuniyetini etkileyen önemli değişkenlerdir. Bulgular Iğdır'daki çiftçilerde göç etme isteğinin Antalya'ya göre 1,7 kat daha fazla olduğunu, özellikle 34 yaş ve altındaki gençler arasında eğitim olanaklarından ve sosyal olanaklardan, çiftçilikten ve çiftçiliğin sağladığı olanaklardan, köyde yaşamaktan memnun olmayan, güvende hissetmeyen, çiftçiliği severek ve isteyerek yapmayan ve kırsal yaşamın istek ve beklentilerine uymadığını belirten gençlerin göç etme isteği fazla olduğunu göstermektedir. Kırsal göçün negatif etkilerini önlemeye yönelik oluşturulacak politikalarda, bölgeler arası farklılıkları dikkate alan, merkezi bir yaklaşım yerine gençleri sürece dahil eden bir yaklaşım önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the factors influencing the life satisfaction and migration tendencies of young farmers in the TRA2 and TR61 regions were examined. The objectives of this research include investigating the relationship between the living conditions of young farmers and their life satisfaction, exploring the relationship between job satisfaction and life satisfaction, examining perceptions of rural areas and migration tendencies, identifying factors influencing the preference to continue farming, and analyzing the disadvantages faced by young farmers. Considering the agricultural population and production potential, the provinces of Antalya and Iğdır, which strongly represent their regions, were selected through Purposive Sampling from the TR61 and TRA2 regions, the most and least developed subregions according to the socioeconomic development index. Data were collected through face-to-face surveys with 142 young farmers in Antalya and 130 in Iğdır, calculated via Stratified Sampling. Descriptive statistics, factor analysis, and chi-square independence tests were employed in data analysis. According to the findings, low job satisfaction is associated with the lack of appreciation and low wages for the work done, whereas high job satisfaction is linked to being constantly engaged of farming and being able to use one's own methods in their work. The compatibility of the rural lifestyle with desires and expectations, and the suitability of farming to the individual, are significant variables affecting life satisfaction. The research findings indicate that the desire to migrate among farmers in Iğdır is 1.7 times higher compared to those in Antalya. This is particularly true among young people aged 34 and under who are dissatisfied with educational and social opportunities, farming and its benefits, living in the village, who do not feel safe, do not enjoy farming, and who find that rural life does not meet their desires and expectations. In policies designed to mitigate the negative impacts of rural migration, an approach that incorporates young people into the process, rather than a centralized strategy, and takes into account regional differences is recommended.