Tek ebeveynli aileleri güçlendirme programının dezavantajlı ebeveynler üzerindeki etkililiğinin belirlenmesi
Determination of the effectiveness of the single-parent families strengthen program on disadvantaged parents
Yazar: ÖMER DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY DOĞAN TAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde tek ebeveynli aile yapısı gerek ülkemizde gerekse dünyada giderek yaygınlaşmaktadır. Çekirdek aile yâda geniş aile gibi geleneksel aile yapıları yerini tek ebeveynli aile yapısına bırakmaktadır. Bu değişim ile birlikte aileler çeşitli uyum sorunları ile karşılaşmaktadır. Ailelerin karşılaştıkları sorunlar kimi zaman ailelerin ebeveynlik becerilerinin zayıflamasına neden olmaktadır. Bu durumun farkında olarak bu ailelerin ihtiyaçlarına yönelik yeni politikalar geliştirilmesi oldukça önem taşımaktadır. Bu araştırma Tek Ebeveynli Aileleri Güçlendirme Programı'nın tek ebeveynli ailelerde ebeveyn çocuk ilişkisi ve ebeveyn üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırmada tek grup öntest sontest desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Kırıkkale ilindeki tek ebeveynli aileler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise 30 gönüllü ebeveynden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında Tek Ebeveynli Aileleri Güçlendirme Programı kapsamında hazırlanmış olan 11 oturumluk ebeveyn programı katılımcılara uygulanmıştır. Katılımcıları Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği ve Ebeveyn Olarak Ben Ölçeği öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde, tekrarlı (öntest-sontest) ölçümler arasında anlamlı bir farkın olup olmadığının belirlenmesi amacıyla ilişkili örneklemler t-Testinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen ilişkili örneklemler t-testi sonuçlarına göre katılımcıların hem Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği hem de Ebeveyn Olarak Ben Ölçeği öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark görülmektedir. Bu durum katılımcılara uygulanan programın ebeveyn ve çocuk arasındaki sıcaklık, ilgi ve duyarlılığı artırdığı çatışma, cezalandırma ve olumsuz duyguyu azalttığını ve ebeveynleri öz-yeterlilik, öz-etkililik, öz-yönetim ve kişisel belirleyiciler noktasında olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
Nowadays, the single-parent family structure is becoming increasingly common both in our country and in the world. Traditional family structures such as the nuclear family or extended family are being replaced by the single-parent family structure. With this change, families face various adaptation problems. The problems faced by families sometimes cause their parenting skills to weaken. Being aware of this situation, it is very important to develop new policies for the needs of these families. This research aimed to determine the effect of the Single-Parent Families Strengthening Program on the parent-child relationship and parents in single-parent families. A single group pretest posttest design was used in the study. The population of the research consists of single-parent families in Kırıkkale province. The sample of the study consists of 30 volunteer parents. Within the scope of the research, a 11-session parenting program prepared within the scope of the Single-Parent Families Strengthening Program was applied to the participants. The Parent Child Relationship Scale and the Self as a Parent Scale were administered to the participants as pretest and posttest. In the analysis of the data, the related samples t-Test was used to determine whether there was a significant difference between repeated (pretest-posttest) measurements. According to the results of the related samples t-test conducted within the scope of the research, there is a significant difference in favor of the posttest between the pretest-posttest scores of the participants on both the Parent Child Relationship Scale and the Self as a Parent Scale. This shows that the program applied to the participants increased the warmth, interest and sensitivity between the parent and the child, reduced conflict, punishment and negative emotions, and positively affected the parents in terms of self-efficacy, self-efficacy, self-management and personal determinants.