Sosyal-duygusal öğrenme programlarının sosyal duygusal öğrenme becerilerinin gelişimine, akademik başarı ve sınıf iklimi algısına etkisi
The effect of social emotional learning program on development of social emotional learning skills, academic achievement and classroom environment
Yazar: HANİFE ESEN AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ŞAHİN TAŞKIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Duygusal öğrenme = Emotional learning ; Okul iklimi = School climate ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Sosyal-duygusal beceri = Social-emotional skills ; Sınıf içi etkileşim = In-class interaction ; Sınıf kültürü = Class culture ; Öğrenen becerileri = Learning skills ; Öğrenme iklimi = Learning climate

Özet:
Sosyal-duygusal beceriler diğer insanlarla olan iletişimimizi kolaylaştırması bakımından insan hayatında önemli bir yere sahiptir. Araştırmalar, sosyal-duygusal öğrenme becerilerini geliştirmeye yönelik çabaların öğrencilerin akademik başarılarını arttırma, duygularını etkili ve uygun bir biçimde ifade edebilme, problem ve çatışmaları çözümleyebilme, farklı insanlarla etkili iletişim kurabilme ile duygu ve davranış bozukluğu, yalnızlaşma gibi birçok sorunu çözme bakımından önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, uluslararası alanyazın öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerinin geliştirilmesi amacıyla birçok sosyal-duygusal öğrenme programı geliştirildiğini göstermektedir. Ülkemizde ise öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmek amacıyla hazırlanan ilk program olan Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilerek 2012 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu program ülkemizde sosyal-duygusal öğrenmeye ilişkin çalışmalara öncülük etmesi açısından büyük önem taşımakla birlikte; üstün zekalı ve üstün yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmeye öncelik vermektedir. Bununla beraber, bugüne kadar programın normal zihinsel potansiyele sahip öğrenciler üzerindeki etkisini inceleyecek bir araştırmanın yapılmadığı görülmektedir. Bu doğrultuda, bu araştırma Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programı ile daha önce etkililiği kanıtlanmış bir sosyal-duygusal öğrenme programı olan Yapabilirsin! programının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimine, akademik başarı ve sınıf iklimi algılarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Buna ek olarak, sınıf öğretmenlerinin sosyal-duygusal öğrenmeye ilişkin bakış açıları ve deneysel uygulamaya katılan öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme deneyimleri hakkındaki görüşleri ayrıntılı olarak incelenmiştir.  
Araştırma iç içe karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Öncelikle sosyal-duygusal öğrenme konusunda sınıf öğretmenleri ile görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeleri, Yapabilirsin! programı ve Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi'nin uygulandığı sekiz haftalık deneysel uygulama izlemiştir. Deneysel uygulamadan elde edilen bulguları etraflıca açıklayabilmek amacıyla deneysel uygulama sırasında yansıtıcı günlükler tutulmuş ve gözlemler yapılmış; deneysel uygulamanın sona ermesi ile deney gruplarındaki öğrenciler ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgular görüşmeye katılan sınıf öğretmenlerin çoğunun sosyal-duygusal öğrenme kavramını daha önce duymadıklarını ve Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi'nden haberdar olmadıklarını vurgulamaktadır. Deneysel uygulamadan elde edilen bulgular ise Yapabilirsin! programının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimini, akademik başarılarını ve sınıf iklimi algılarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Bununla beraber, Duygusal ve Sosyal Gelişim Dersi öğretim programının ise öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin gelişimini, akademik başarılarını ve sınıf iklimi algılarını etkilemediği anlaşılmaktadır.
Bu araştırma ülkemizde sosyal-duygusal öğrenme programlarının ilkokul öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerileri, akademik başarı ve sınıf iklimi algıları üzerine etkilerini ilk defa ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, bu araştırmadan elde edilen bulgular hem ulusal hem de uluslar arası alanyazında yer alan sosyal-duygusal öğrenme konusundaki çalışmalara katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Social-emotional skills have an important role in our life that facilitates our communi-cation with others. Research has shown that efforts to improve social-emotional learning skills play an important role in increasing students' academic achievement, expressing their feelings effectively and appropriately, resolving problems and conflicts, communicating effectively with different people, and in solving many problems such as emotional and behavioral disorders. In this respect, international literature indicates that many social-emotional learning programs have been developed to improve students' social-emotional skills. In Turkey, Emotional and Social Development Course program, which is the first program prepared to improve the social-emotional skills of the students, has been accepted and put into practice by the Board of Education in 2012. Although this program is of great importance in pioneering the studies on social-emotional learning in Turkey, it focuses   on improving talented and gifted students' social-emotional learning skills. Besides, there  is no research carried out so far to examine the effect of the program on normal students. Consequently, this research aims to investigate the effectiveness of Emotional and Social Development Course program as well as You Can Do It! program on fourth grade students' social-emotional learning skills, aca-demic achievements and classroom climate perceptions. Furthermore, this research also ex-amines classroom teachers' and students' views of social-emotional learning. 
	A mixed method design is used in this research. First of all, interviews were conducted with classroom teachers to understand their views social-emotional learning. These interviews are followed by an eight-week experimental study. To understand and interpret the findings of the experimental study in depth reflective diaries and observations were carried out by the researcher. Apart from these studies, interviews with the students participated the experi-mental study were also carried out. 
Findings from teachers' interviews revealed that none of the teachers heard the con-cept of social-emotional learning and the Emotional and Social Development Course program so far. Findings from experiment demonstrate that You Can Do It! program has a positive effect of the fourth-graders social-emotional learning skills, their academic achievements and perceptions of classroom climate. However, findings also revealed that the Emotional and Social Development Course program does not affect students' social-emotional learning skills, their academic achievements and perceptions of classroom climate.
This research is of great importance in providing information about the effects of so-cial-emotional learning programs on primary students' the social-emotional learning skills, their academic achievements and perceptions of classroom climate for the first time in Turkey. In this respect, findings from this research contribute to the existing literature on social and emotional learning, both nationally and internationally.