Türkiye'de işsizliğin Zincirleme Reaksiyon Teorisi çerçevesinde incelenmesi, 1965 - 2010
Examination of unemployment in Turkey within the frame of Chain Reaction Theory, 1965 - 2010
Yazar: ANIL ERALP
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN AKÇORAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Zincirleme reaksiyon teorisi = Chain reaction theory ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy ; İşsizlikle mücadele politikaları = Unemployment struggle policies

Özet:
Bu çalışmanın amacı, işsizliğin hareketini açıklama konusunda alternatif bir teori olan işsizliğin Zincirleme Reaksiyon Teorisi'ni (Chain Reaction Theory, CRT) incelemek ve Türkiye üzerine ampirik bir uygulamasını gerçekleştirmektir. Bu kapsamda ilk olarak hakim makro işgücü piyasası literatürünü meydana getiren Sürtünmesiz Denge Görüşü (Frictionless Equilibrium View) ile Histerisis hipotezi teorik açıdan ele alınmaktadır. Daha sonra hakim literatürün eksikliklerine karşı ortaya atılan işsizliğin Zincirleme Reaksiyon Teorisi (ZRT) incelenmektedir. ZRT, gecikmeli intibak süreçlerinin sistem içindeki işleyişi üzerine inşa edilmiş bir teoridir. Böylece, işgücü piyasasındaki dinamik yapılar ve bu dinamik yapıların karşılıklı etkileşimleri çok denklemli dinamik modeller ile incelenebilmektedir. Ayrıca, hakim literatür içerisinde yer alan bazı zorlayıcı kısıtlamalar da eleştirilmektedir. Böylece, sermaye stoku ve çalışabilir nüfus gibi birikimli artış gösteren değişkenlerin (growth variables), işsizlik üzerindeki etkileri önsel bir kısıtlama getirilmeden incelenebilmektedir. ZRT'de gecikmeli intibak süreçleri dikkate alındığı için geçici ve kalıcı şokların işgücü piyasası üzerindeki etkilerine odaklanılabilmektedir. ZRT ile ilgili ampirik çalışmalarda kullanılan tahmin yönteminin çeşitli eksiklikleri nedeniyle, tarafımızdan Pesaran, Shin ve Smith (2001) önerdiği Sınır Testi ve ADRL tahmin yöntemine dayanan alternatif bir tahmin yöntemi önerilmektedir. 1965-2010 yıllarını kapsayan bu çalışmada, Türkiye işgücü piyasası için ZRT kapsamında kurulan modelin tahmininde tarafımızdan önerilen tahmin yöntemi kullanılmaktadır. Elde edilen bulgular, Türkiye işgücü piyasasındaki intibak süreçleri kaynaklı kalıcılıkların, işsizlik üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, sermaye stokunun işsizlik oranının hareketini etkileyen önemli bir değişken olduğu görülmektedir.

Abstract:
The objective of this study is to theoretically examine the Chain Reaction Theory, an alternative theory in explaining unemployment movement, and to perform an empirical implementation over Turkey. To serve this purpose, to start with, Frictionless Equilibrium View and Hysteresis Hypothesis, which constitute the macro labour mainstream literature, have been dealt with in a theoretical manner. Subsequently, Chain Reaction Theory (CRT), proposed against the deficiencies of the mainstream literature, will be examined. CRT is a theory built upon the functioning of the lagged adjustment process within the system. Hence, dynamic structures in the labour market and the interaction of the dynamic structures will be able to be studied via multi-equation dynamic models. Besides, some stringent restrictions in the mainstream literature are criticized. Thus, the effect of such growth variables as capital stock and working-age population on unemployment could be investigated without a prior restriction. Since lagged adjustment processes are taken into consideration in CRT, the effects of temporary and permanent shocks on labour market could be concentrated on. Due to the various deficient points of estimation methods used in empirical studies with CRT, an alternative estimation method, based on Bound Test and ADRL proposed by Pesaran, Shin ve Smith (2001), has been put forward. Covering the periods of 1965-2010, this study employs the estimation method proposed by the author in estimating the model established within the scope of CRT for the labour market in Turkey. Findings obtained indicate that persistence based on adjustment processes in the labour market of Turkey has an effect on unemployment. Besides, findings reveal that capital stock is a significant variable with an effect on the rate of unemployment.