Roma dönemi dini ritüelleri
Roman religious rituals
Yazar: BUKET ASLAN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN ÇELİK
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Roma İmparatorluğu tarihte uzun dönemler ayakta kalmış bir imparatorluk
olarak belirtilmektedir. Dolayısıyla da birçok alanda hem kendisine hem de çevresine
etkili olmuştur. Roma İmparatorluğunun kuruluşu zamanın koşullarına bağlı olarak bazı
rivayetlere dayanmaktadır. Bu rivayetlere, yönetimin başına gelen kişilere ve
imparatorluğun hâkim olduğu alanlara bağlı olarak çok farklı durumların söz konusu
olduğu belirtilmektedir. Bu önemli durumlardan birisi de Roma'nın Doğu Roma ve Batı
Roma olarak ayrılması durumu olarak belirtilmektedir. Bu durumun sebebi olarak;
İmparatorluğun hâkim olduğu alanın çok geniş olması dolayısıyla yönetimin zor hale
gelmesi olarak belirtilmektedir. Roma İmparatorluğu'nu şekillendiren ve bu yerlerin
fethedilmesinde ve yönetilmesinde etkili olan birçok yönetici bulunmaktadır. Bu
yöneticilerin halk için önem verdikleri bazı konulardan söz edilmektedir. Buna bağlı
olarak da yönetimin etkilendiği söz konusu olabilmektedir.
Yapılan çalışmanın asıl konusu olarak dini ritüeller de halkı önemli ölçüde
etkileyen olaylardan birisi olarak belirtilmektedir. Bazı yöneticiler halkın sosyal yaşam,
kültür ve sanat ile olan ilişkilerine de önem vermekte ve bu konulara yönelik olarak da
çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmaların yanı sıra Roma İmparatorluğunda önemle söz
edilen bir konu da din olarak belirtilmektedir. Çalışma dahilinde gizem dinleri,
gnostisizm, imparator kültü ve yeni platonculuk olarak dini konulara yer verilmektedir.
Dönemi bu anlamda şekillendiren bir diğer din ise Hristiyanlık'tır. Hz. İsa'nın o
dönemdeki yaşadığı olaylara da çalışma dahilinde yer verilmektedir.
Bu dinler ile birlikte insanların inanç şekillerini etkileyen ya da destekleyen
tapınakların, büyücülüklerin ve kehanetlerin varlığından da söz edilmektedir. Çalışma
kapsamında bu etkenlere de yer verilmektedir.

Anahtar kelimeler: Augustus, din, Hristiyanlık, ritüel, Roma dönemi.

Abstract:
The Roman Empire has survived for long periods in the history. It was
influential both to itself and to its environment. The foundation of the Roman Empire is
based on some rumors depending on the conditions of its time. According to these
rumors, it has been stated that there are very different situations depending on the
people who head the administration and the areas where the empire dominates. One of
these important situations is mentioned as the situation of the separation of Romans into
Eastern Roman and Western Roman. The reason for this situation has been determined
as the fact that the administration has become difficult due to the fact that the area
dominated by the Empire is very large. There are many methods that shaped the Roman
Empire and were effective in conquering these places. The decisions of these
administrations of importance for the people are mentioned in some issues. Depending
on this, the impact of management may also be in question.
As the main subject of the study, religious rituals have also been mentioned as
one of the important and influential events of the people. Some administrations also
give preference to the social life of the people, their relations with culture and art, and
carry out studies on these issues. In addition to these studies, a topic that was mentioned
with importance in the Roman empire was also mentioned as religion. Within the scope
of the study, religious topics such as mystery religions, gnosticism, imperial culture and
neo-platonism are included. Another religion that shapes the era at this moment is
Christianity. The events of that period of Isa are also included in the work.
Along with these religions, it is also mentioned that there are bands, magnitudes and
prophecies that influence or support people's forms of faith. These factors are also
included in the scope of the study.

Key Words: Augustus, religion, Christianity, ritual, Roman period.