Belgrad ormanında meşe ağaçlarında görülen kurumaların nedenleri üzerine araştırmalar
Investigations on the causes of oak tree decline in Belgrad forest
Yazar: CEYDA YURDABAK MAKİNECİ
Danışman: PROF.DR. ERDAL SELMİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Toprak = Soil

Özet:
Son yüzyılda özellikle 80'li yılların başında bir çok ülkede Meşe meşcerelerinde artan zararlar gözlenmektedir. Bu zararların sebebinin biyotik ve abiyotik faktörlerce meydana gelen çeşitli hastalıkların bir kompleksi olduğu ifade edilmektedir. Benzer zararlar günümüzde Türkiye Meşe ormanlarında da görülmeye başlanmıştır.Bu çalışmada, İstanbul-Belgrad Ormanı'nda, benzer yetişme ortamı özelliklerine sahip bir sağlıklı ve bir de kuruyan Sapsız Meşe (Quercus petraea (Mattuschka) Liebl.) meşceresinden toprak ve ölü örtü örnekleri alınarak sağlıklı ve kuruyan alanlar karşılaştırılmıştır. Toprak örnekleri dört farklı toprak derinliğinden (0-10 cm, 10-30 cm, 30-60 cm ve 60-100 cm) alınmıştır. Toprak özelliklerinden sıkışma, pH, elektriki iletkenlik, organik karbon (Corg), toplam azot (Nt) ile kum, toz ve kil oranları belirlenmiştir. Ölü örtü örneklerinde ise birim alandaki ölü örtü miktarı, organik madde ve toplam azot (Nt) oranı, pH ve elektriki iletkenlik araştırılmıştır. Böylece bu özellikler bakımından Meşe kuruma nedenleri araştırılmaya çalışılmıştır.Araştıma sonucunda, bazı ölü örtü özellikleri açısından (birim alandaki ölü örtü miktarı-ölü örtü ağırlığı (kg/ha) ölü örtü reaksiyonu (pH) ve ölü örtü organik madde oranları) sağlıklı ve kuruyan alanlar arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Diğer ölü örtü özelliklerindeki (elektriki iletkenlik ve toplam azot (Nt)) bulgular ise kuru ve sağlıklı alanlar arasında önemli fark olmadığını göstermektedir. Toprakta kum, toz ve kil oranları, azot, ve sıkışma her derinlik kademesinde sağlıklı ve kuruyan alanlar arasında önemli fark göstermemektedir. Elektriki iletkenlik değerleri sadece 30-60 cm toprak derinliğinde sağlıklı ve kuruyan alanlar arasında önemli fark göstermiştir. Toprak organik karbon değerleri ise sadece 0-10 cm toprak derinliğinde sağlıklı ve kuruyan alanlar arasında önemli farklılık göstermektedir. Toprak reaksiyonu 60-100 cm toprak derinliği dışındaki tüm derinlik kademelerinde (0-10 cm, 10-30 cm ve 30-60 cm) önemli farklılık göstermekte ve kuruyan alanda daha yüksek çıkmaktadır.Sonuç olarak, Belgrad Ormanı'nda Sapsız Meşe kuruma alanı ile sağlıklı alan arasında bazı ölü örtü ve toprak özellikleri farklıdır. Bununla birlikte, kuruma olaylarının ve Meşe ölümlerinin bir çok faktörün kombine etkisi ile gerçekleştiği bilinmektedir. Bu nedenle, daha farklı biyotik (böcek, mantar gibi) ve abiyotik (kuraklık, don, iklim değişimi, hava kirliliği vb.) etkenlerin araştırılacağı ileri araştırmalar daha detaylı sonuçlara ulaşmayı sağlayabilecektir.

Abstract:
In this century, in the beginning of the eighties, increased damages in oak stands occurred in several countries and were ascribed to a complex of different diseases caused by biotic and abiotic factors. Similar damages symptoms have also been appeared in Turkish oak forests.In this study, healthy and declined sessile oak (Quercus petrea (Mattuscha) Liebl.) stands were compared by taking forest floor and soil samples in Belgrad Forest-Istanbul. Soil samples were taken from four different soil depths (0-10 cm, 10-30 cm, 30-60 cm and 60-100 cm). Penetration, soil acidity (pH), electrical conductivity, organic carbon (Corg), total nitrogen (Nt) and sand, silt and clay rates were determined on soils of each stand. Unit weight (kg/ha), electrical conductivity, organic matter and total nitrogen content were investigated on forest floor samples. Thus, possible causes of oak decline were tried to search regarding these characteristics.As a result, some forest floor properties (unit weight (kg/ha), pH and organic matter content) show significant difference between healthy and declined stands. Other forest floor properties (electrical conductivity and total nitrogen(Nt)) did not show significance in comparision. Sand, silt and clay rates, total nitrogen and penetration were not significantly different in all soil depths. Electrical conductivity only in 30-60 cm depth, and organic carbon content only in 0-10 cm depth differ significantly between healthy and declined stands. Except 60-100 cm soil depth, soil acidity was significantly different in all soil depths up to 60 cm (0-10 cm, 10-30 cm and 30-60 cm), and declined stand have significantly higher soil pH than healthy stand.In conclusion, it was estimated that some investigated soil and forest floor properties were significatly different between healthy and declined stands.. However, oak decline is ascribed to a complex of different damages caused by biotic and abiotic factors. For this reason, further researches on several biotic (insect, fungi, etc.) and abiotic (drought, frost, possible climate fluctuations, air pollution, etc.) factors will be able to reach satisfied results.