Covıd-19 salgını sırasında yakınını kaybetmiş kişilerde depresyon,  anksiyete, somatizasyon ve uzamış yas ile ilişkili faktörler
Factors associated with depression, anxiety, somatization, and prolonged grief in beloved persons during the covid-19 pandemic
Yazar: BATUHAN ŞAHİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bedenselleştirme = Somatization ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Pandemiler = Pandemics ; Uzamış yas bozukluğu = Prolonged grief disorder ; Yas = Mourning ; Ölüm = Death

Özet:
Bu araştırmanın amacı; COVID-19 salgını sırasında yakınını kaybetmiş kişilerde depresyon, anksiyete, somatizasyon ve uzamış yas arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Bu amaç doğrultusunda araştırma anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'nin çeşitli illerinden COVID-19 salgını sırasında yakınını kaybetmiş bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların depresyon, anksiyete ve somatizasyon düzeylerini belirlemek amacıyla Türkiye'de geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, Yazıcı Güleç ve arkadaşları tarafından hazırlanmış olan Hasta Sağlık Anketi-9 Depresyon (PHQ9), Hasta Sağlık Anketi-15 Somatizasyon (PHQ15) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (GAD7) ölçekleri kullanılmıştır. Uzamış yas kavramı için ise Işıklı ve Keser (2019) tarafından Türkçeye uyarlanmış Uzamış Yas Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı (SPSS) bilgisayar temelli istatistik programı ile çözümlenmiştir. 
	Araştırma bulgularında Spearman korelasyon analizine göre Uzamış yas ile somatizasyon, yaygın anksiyete ve depresyon skorları arasında pozitif yönlü zayıf ilişki tespit edilmiştir (Sırası ile r=0,391, 0,384, 0,368; p<0,001). Somatizasyon skorları ile yaygın anksiyete ve depresyon skorları arasında pozitif yönlü kuvvetli ilişki olduğu saptanmıştır (Sırası ile r=0,728, 0,706; p<0,001). Depresyon ve yaygın anksiyete skorları arasında pozitif yönlü çok kuvvetli ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,823; p<0,001) 


Anahtar Kelimeler: COVID-19, Depresyon, Anksiyete, Somatizasyon, Uzamış Yas.

Abstract:
The purpose of this research is; to examine the correlation between depression, anxiety, somatization, and prolonged grief in people who have lost a relative during the COVID-19 pandemic.

Following this purpose, the research has been carried out through the survey method. The individuals from various provinces in Turkey, who lost a loved one during the COVID-19 pandemic, constitute the sample of the research. To determine the levels of the participants' depression, anxiety, and somatization, the studies of validity and reliability in Turkey and the scales Patient Health Questionnaire-9 Depression (PHQ-9), Patient Health Questionnaire-15 Somatization (PHQ-15), and Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7) prepared by Yazıcı Güleç and her friends, have been used. For the concept of prolonged grief, the Scale of Prolonged Grief that is adapted to Turkish by Işıklı and Keser (2019) has been used. The data that has been collected is analyzed through the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS), a computer-based statistics program.

                  In the research findings, according to the Spearman correlation analysis, the positively oriented weak relation between the Prolonged Grief and the scores of somatization, generalized anxiety, and depression, has been detected (In order, r=0,391, 0,384, 0,368; p<0,001). The fact that there is a positively oriented strong relation between the scores of somatization and the scores of generalized anxiety and depression, has been determined (In order, r=0,728, 0,706; p<0,001). It has been determined that there is a positively oriented overwhelming relation between depression and the scores of generalized anxiety (r=0,823; p<0,001)



Keywords: COVID-19, Depression, Anxiety, Somatization, Prolonged Grief.