Güneş enerjisinden edilgen yararlanmanın sürdürülebilir mimarideki yeri
Passive utilizing solar energy in sustainable architecture
Yazar: ECE DUMLUPINAR
Danışman: PROF. MÜJGAN ŞEREFHANOĞLU SÖZEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde çevre sorunlarının yaşanmasıyla, sürdürülebilirlik kavramı ortaya çıkmış ve etkileri mimariye de yansımıştır. Sürdürülebilir mimarinin sağlanabilmesi için, yenilenebilir ve temiz enerji kaynağı olan, güneş ışınımlarının sağladığı ısı enerjisinden yararlanılmaktadır.Bu tez çalışması kapsamında, mimaride güneş enerjisinden edilgen yararlanmanın temel ilkeleri ve sürdürülebilir mimarideki yeri ele alınmıştır. Ayrıca edilgen yararlanmanın uygulandığı bir konut örneğine ilişkin hesap bilgileri ve sonuca ait değerlendirmeler verilmiştir.Çalışma 8 bölümden oluşmaktadır.1. Bölümde; konunun, amacı ve gerekliliğine yönelik bilgiler ele alınmıştır.2. Bölümde; Sürdürülebilirliğin amacı, ortaya çıkma nedenleri, kaynakların korunması ve alternatif enerji kaynakları anlatılmıştır.3. Bölümde; Sürdürülebilir mimari ve kentsel tasarım ilkeleri belirtilerek, sürdürülebilir mimari başlığında incelenebilecek yapı çeşitlerinden bahsedilmiştir. Bu bağlamda; ekolojik yapılar, iklimle dengeli yapılar, sıfır enerjili yapılar, enerji etkin yapılar, akıllı yapılar değerlendirilmiştir.4. Bölümde; Mimaride güneş enerjisinden yararlanmayı etkileyen değişkenler ve bu yararlanmayı sağlamanın yöntemleri olan etken ve edilgen sistemler anlatılmıştır. Güneş enerjisinden yararlanma yöntemleri, ayrı başlıklar halinde ele alınmıştır.5. Bölümde; Mimaride güneş enerjisinden edilgen yararlanmanın yöntemleri olan; yerleşme ölçeği ve yapı ölçeği tasarım ilkeleri ele alınmıştır. Bu yöntemlerin mimari üzerindeki olumlu etkileri ve bazı durumlar için alınması gerekli önlemler anlatılmıştır.6. Bölümde; Güneş enerjisinden yararlanmada edilgen sistem tasarım süreci, yapının ön tasarım aşamasından uygulama aşamasına kadar anlatılmıştır.7. Bölümde; Güneş enerjisinden yararlanmada, bir örnek üzerinde bir bilgisayar programı kullanılarak iyileştirme çalışması yapılmıştır. Konu ile ilgili olarak İstanbul' da bir konuta kış bahçesi eklenmiş, bu durumda yaşanan sıcaklık artışları çizelgeler ve yapılan değerlendirmeler ile anlatılmıştır.8. Bölümde; Sonuç ve öneriler üzerine değerlendirmeler sıralanmıştır.Anahtar Kelimeler: Edilgen yararlanma, Güneş enerjisi, Güneş enerjisinden yararlanmada Edilgen sistemler, Sürdürülebilir mimarlık

Abstract:
Severe environment problems created the sustainability concept which have been appeared recently and effected the architecture. Solar energy which is one of the most important clean and renewable sources, have utilized solar rays of thermal features in providing the sustainable architecture.In the context of this research, basic principles in utilizing solar energy in passive systems and the importance of passive systems in sustainable architecture are considered. Moreover, an example building integrated with a passive system was evaluated with a computer programme.This study has eight sections.First section: The objective, problem and the necessity of the research is explained.Second section: The aim and reasons of the occurence of the sustainability; the methods of utilizing solar rays and alternative energy sources are evaluated.Third section: Design parametres of sustainable architecture, urban planning; types of the sustainable buildings as ecology, intelligent, zero energy, energy efficient building are explained.Fourth section: The methods of utilizing solar energy in architecture that are called active and passive systems and the varieties about the subject are explained. The methods of solar energy in architecture have been considered in the form of different titles.Fifth section: Passive methods of utilizing solar energy in architecture, the design parametres of building and locations are explained. The measures or steps that has to be taken into account for different cases.Six section: Passive methods of utilizing solar energy in design process has explained from primary design process to construction process.Seven section: As a simulation study, a greenhouse was integrated with a house and the efficiency of this system was evoluated by a computer programme. The variations in the indoorair temperatures were given with tables, graphs.Eight section: Conclusions and suggestions have been appraised.Key words: Passive Utilizing, Solar Energy, Utilizing Passive System Solar Energy, Sustainable Architecture,