İç mekanda gün ışığı kullanımının sürdürülebilir tasarım kriterleri
Design criteria for the use of sunlight in interior design
Yazar: MARYAM MOAYED
Danışman: DOÇ. DR. E. NUR ASİLTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting ; Gün ışığı = Daylight ; Işık = Light ; Işıklama tasarımı = Lighting design ; Mekan tasarımı = Space design ; Tasarım = Design ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
?Gün ışığı doğanın bir armağanıdır. Medeni insan, gün ışığı kullanımından tamamen bağımsız eden yapay aydınlatma sisteminden yararlanmayı öğrenmekle birlikte, gün ışığının değerini ve özel yararlarını daha çok fark etmiştir.? (Hopkins, 1966)Gün ışığı, insanoğlunun yaşamını etkileyen önemli bir unsurdur. Evrimleşme tarihine paralel olarak, kalıcı konutlar inşa etmeye başlayan insanoğlu doğal ışıktan mümkün olduğunca fazla faydalanabileceği şekilde bina yapısını düzenlemiştir. İnsan fizyolojisi ve psikolojisine sağladığı olumlu etkiler sebebiyle yenilenebilir enerji kullanımına yönelim dönüş yaşanmaktadır. Böylece sürdürülebilir tasarım ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir konut kendi enerjisini kendi üreten konuttur. Söz konusu enerji üretimi yapılırken temiz enerji olarak adlandıran güneş gibi doğal kaynaklar kullanılmaktadır. Sürdürülebilir tasarımda gün ışığı için çeşitli kontrol yöntemleri geliştirilerek güneşten en üst düzeyde fayda sağlanmaktadır.Bu tez çalışmasında amaç, endüstri devriminden sonra hızlı bir değişime giren dünyada, geleceğin ekolojik yapılarının iç mekan organizasyonunda, sürdürülebilir tasarım kriteri olarak gün ışığı kullanımını tüm boyutlarıyla irdelemektir. Bu amaçla, öncelikle geçmişten günümüze uygulanmakta olan doğal aydınlatma yöntemleri hakkında bilgi verilmekte, gün ışığının mekan içindeki etkisini ve dağılımını etkileyen unsurlar ortaya konmaktadır. Ankara'da tasarlanan ve yapımı devam eden Park Oran yerleşim sitesinin konutları örnek olarak ele alınıp, doğal aydınlatma sistemleri ve mekan üzerinde etkisi incelenmektedir.Anahtar Sözcükler: Doğal aydınlatma, Enerji, Gün ışığı, İç mekan, Sağlık, Sürdürülebilirlik.

Abstract:
?Daylight is a gift of nature. As civilized man learns to use artificial light sources which free him from total dependance on daylight, he also learns to appreciate the value of daylight and become aware of its special advantages.? (Hopkins, 1966)Daylight, is a major factor affecting the lives of human beings. Studying the history of people?s evolution, shows that the man who began to build permanent housing, tried to organized the structure of building in order to benefit daylight as possible as he can. Today?s application of renewable energy resources is due to provide positive impacts on physiology and psychology of human and future?s energy crisis. Thus, sustainable design has emerged. An energy-efficient house is one which produce its own energy. It means that to use natural energy resources, such as sun, which is named as clean energy resource during producing its energy. Developing of various daylight control methods make it possible to take maximum advantage of sun light in the sustainable design.The purpose of this thesis, is to study the use of daylight with all of its aspects as a sustainable design criteria in the interior design of future ecological buildings in the world which is growing rapidly after endustrial revolution. For this purpose, a lot of information is going to be given about daylighting methods, which have been used from past to present. Also the affect of daylight and element which are affecting its distribution in the interior spaces, are going to be under debate. The methods of daylighting systems and its effects on interior spaces will be analyzed in the residential complex of Park Oran which is designed in Ankara-Turkey.Keywords: Daylighting, Energy, Health, Interior space, Sun light, Sustainability.