Endometrioma varlığında düşük over rezervinin pten-AKT-FOXO3 gen ekspresyonu ile olan ilişkisi
The role of pten AKT FOXO3 signal pathway gene expression in endometriosis related diminished ovarian reserve
Yazar: HAMZA FURKAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. GÜRKAN UNCU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Gen ifadesi = Gene expression ; Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Protein kinazlar = Protein kinases

Özet:
Giriş ve Amaç: Endometriozis, patogenezi tam olarak aydınlatılamamış reprodüktif dönemdeki kadınların %5-15'ini etkileyen kronik bir hastalıktır. Endometriozis gelişiminde PTEN geninde meydana gelen mutasyonların ve gen ekspresyonundaki azalmanın etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı endometriozis ve endometrioma etyolojisinde PTEN, AKT ve FOXO3 sinyal yolağında bulunan gen ekspresyonlarının rolü ve düşük over rezervinde bu gen ekspresyonlarının etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif araştırma Mayıs 2019/Nisan 2020 tarihlerinde, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı ve Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı ile birlikte yürütüldü. Çalışmaya, ovaryan patoloji ön tanısı ile polikliniğe başvuran 18-40 yaş aralığında, endometrioma ve diğer benign over kistleri saptanarak cerrahi uygulanılan, endometrioma tanılı 20 hasta (Endo Grup), diğer kist grubuna dahil edilen 20 hasta (Non-Endo Grup) olmak üzere 40 hasta dahil edildi. Cerrahi sırasında kist duvarlarından toplanan doku örneklerinde PTEN, AKT ve FOXO3 gen ekspresyonları real-time PCR analizi ile değerlendirildi. Her iki grubun gen ekspresyonları karşılaştırıldı.
Bulgular: Endo grup ve Non-Endo grup arasında yaş açısından anlamlı fark saptanmadı. (Sırasıyla, 31.1 (5,8) – 31.2 (6,0) p=0,937) Endo grubunun AFC ortalaması Non-Endo grubunun ortalamasından düşüktü ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. (p=0,028) PTEN ekspresyon seviyeleri arasında Endo grubunda istatiksel olarak anlamlı olmasa da 1,64 katlık düşüş söz konu idi. AKT ekspresyon seviyesinde Endo grubunda 5,99 kat artış mevcuttu bu artış istatiksel olarak anlamlı idi. (p=0,046) DOR saptanan hastaların oranları, Endo ve Non-Endo grup için sırasıyla %50 ve %40'tı. DOR olanların PTEN ekspresyonu, NOR olanlardan 4,92 kat azdı bu fark istatiksel olarak anlamlı saptandı. (p=0,004) Serum AMH ile PTEN ekspresyonu arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı. (p=0,002)
iii
Sonuç: Çalışmamızda Endo grubunda AKT ekspresyonu daha yüksek saptanmıştır. Aynı zamanda DOR olanlarda PTEN ekspresyonu daha düşük saptanmıştır. Endometriozis etyolojisinde ve endometriomaya bağlı düşük over rezervinde PTEN, AKT ve FOXO3 sinyal yolağındaki değişimlerin etkisi olabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: PTEN, AKT, FOXO3, AMH, Endometrioma, Endometriozis, Düşük Over Rezervi

Abstract:
Introduction: Endometriosis a disease which pathogenesis is not totally clarified, affects %5-15 of reproductive age women. Mutations and decreased expression of PTEN gene may be related with pathogenesis of endometriosis. Aim of this research is examining the role of gene expression and influence on the diminished ovarian reserve of PTEN/AKT/FOXO3 signal pathway.
Material and methods: This prospective study was conducted at Bursa Uludag University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology, and Department of Histology and Embryology, between May 2019–April 2020. Patients prediagnosed with ovarian pathology and between 18-40 years age were included. We decided recruit 40 patients; 20 patients diagnosed as endometrioma (Endo Group) and 20 patients diagnosed with other benign ovarian cysts (Non-Endo Group) surgically were seperated as two groups. Tissue samples were obtained from the cyst wall during the surgery, and gene expression of PTEN, AKT and FOXO3 of the samples was interpreted with real-time PCR analyses. Then the gene expression rate of the two groups was compared.
Results: The mean (SD) age was 31.1 (5,8) and 31.2 (6,0) years in endometrioma and other cyst groups. (p:0,937) The mean antral follicle count of the Endo Group was lower than the Non-Endo Group significantly. (p:0,028) In the Endo Group, the PTEN expression ratio was lower 1,64-fold than the Non-Endo Group, but it did not reach statistical significance. However, AKT gene expression there was 5,99-fold increase in the endometrioma group. (p=0,046) Diminished ovarian reserve ratio within the Endo Group and Non-Endo Group were %50 and %40, respectively. When patients were divided by diminished versus normal ovarian reserve, the PTEN expression ratio of patients with
v
diminished ovarian reserve was 4,92-fold lower than the normal ovarian reserve group. (p=0.004) PTEN expression showed a positive correlation with serum AMH levels. (p=0.002)
Conclusion: In our study, AKT expression was higher in the endometrioma group. Meanwhile, PTEN expression was lower at DOR patients. These changes at PTEN, AKT and FOXO3 signal pathway may be related to the diminished ovarian reserve etiology and the endometriosis-related reduction of ovarian reserve.
Key words: PTEN, AKT, FOXO3, AMH, Endometrioma, Endometriosis, Diminished Ovarian Reserve