Hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin geliştirilmesi: randomize kontrollü deneysel çalışma
Developing intercultural sensitivity levels of nursing students': a randomized controlled study improving intercultural sensitivity levels
Yazar: ÖNER ALTINTOP
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Duyarlık eğitimi = Sensitivity education ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin geliştirilmesi amacıyla ön test son test kontrol gruplu düzende deneysel olarak yapılmıştır. 

Gereç ve Yöntem: Araştırmanın yapıldığı Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi dördüncü sınıfında eğitim gören 303 öğrenci araştırma evreni olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise 51 deney 51 kontrol grubu olmak üzere toplam 102 öğrencinin oluşturması hedeflenmiş ancak olası vaka kayıpları da düşünülerek çalışmanın 60 deney ve 60 kontrol grubu olmak üzere toplam 120 öğrenci ile tamamlanması planlanmış olup 60 kontrol ve 57 deney grubu toplam 117 öğrenci ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırma ön test, son test ve izlem verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulama aşamasında deney grubunda olan hemşirelik öğrencilerine Leninger'in Kültürlerarası Hemşirelik Kuramı temel alınarak kültürlerarası duyarlılık geliştirme eğitimi verilmiştir. Dört haftalık online olarak verilen eğitimin başında, eğitim sonunda ve eğitimden bir ay sonra veri toplanmıştır. Kontrol grubuna araştırma kapsamında bir uygulama yapılmamış, araştırmanın tamamlanmasından sonra tüm eğitim konuları video olarak gönderilmiştir. Araştırmanın verileri Statistical Package for the Social Sciences Version 21 (PASW Inc, Chicago, IL, USA) programı ile analiz edilmiştir.  Araştırmada kişisel, ailesel ve kültürel özellikler açısından gruplar arasında fark bulunmamıştır. Araştırmada normal dağılım Gauss Eğrisi, minimum ve maksimum puan genişliği, Kolmogorov Smirnov testleri ile değerlendirilmiş ve verilerin normal dağılıma uyduğu belirlenmiştir. Araştırma verileri tanımlayıcı istatistikler, Pearson Ki-kare testi, Likelihood Ratio, Student–t Test ve Tekrarlı Ölçümlerde Varyans analizi ile analiz edilmiştir. P<0.05 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Araştırmanın uygulama aşamasından önce kurum izni, etik kurul izni, ölçek kullanım izni ve katılımcılardan yazılı onam alınmıştır.
Bulgular: Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin kişisel özellikleri karşılaştırıldığında; medeni durum, cinsiyet, ekonomik durum ve yabancı dil bilme düzeyi ve yaşlarına göre aralarında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05).
Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin aile özellikleri karşılaştırıldığında; anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu ve aile tipi durumlarına göre aralarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05).
Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin kültürel özellikleri karşılaştırıldığında; büyüdüğü coğrafi bölge, büyüdüğü yerleşim yeri, yurtdışında bulunma durumu, farklı ülkelerden/kültürlerden arkadaşa sahip olma durumu, farklı ülkelerden komşuya/tanıdığa sahip olma durumu, farklı ülkelere mensup arkadaşa sahip olma durumu, yabancı kitle iletişim araçlarını takip etme durumu, farklı kültüre sahip ülkede yaşamak isteme durumlarına göre aralarında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05).
Araştırmaya katılan öğrencilerin Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği toplam ve alt ölçek izlem puanları deney ve kontrol grubuna göre karşılaştırılmış anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).
Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği toplam ve alt ölçek puanlarının eğitim öncesi, eğitim sonrası ve izlem karşılaştırmalarında; deney grubundaki öğrencilerin eğitim sonrası Sorumluluk, Hoşlanma Alt Ölçek ve Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği puanlarının eğitim öncesine göre, izlem Saygı Alt ölçek puanının eğitim öncesine göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda verilen eğitimin kültürlerarası duyarlılığa ilişkin sorumluluk duygusunu geliştirdiği söylenebilir. Hemşirelik öğrencilerine eğitimlerinin tüm aşamalarında kültürlerarası duyarlılık düzeylerini geliştirici eğitimlerin verilmesi önemlidir. Kültürlerarası duyarlılığı geliştirmeye yönelik araştırma çalışmaları artırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Duyarlılık, Eğitim, Hemşirelik, Kültürlerarası, Öğrenci

Abstract:
Purpose: This study was conducted experimentally in a pretest-posttest control group design with the aim of enhancing the levels of intercultural sensitivity among nursing students. 
Method: A total of 303 students studying in the fourth year of the Nursing Faculty at Aydın Adnan Menderes University were considered as the population for this study. The sample of the study aimed to consist of 102 students, with 51 participants in the experimental group and 51 participants in the control group. However, considering possible dropouts, the study was planned to be completed with a total of 120 students, including 60 participants in the control group and 60 participants in the experimental group. Ultimately, the research was completed with a total of 117 students, including 60 in the control group and 57 in the experimental group. The research collected pretest, posttest, and follow-up data using the Introductory Information Form and the Intercultural Sensitivity Scale. During the implementation phase of the research, the nursing students in the experimental group were provided with intercultural sensitivity development training based on Leininger's Theory of Transcultural Nursing. At the beginning, end, and one month after the four-week online training, data were collected. o intervention was conducted for the control group within the scope of the study. After the completion of the research, all training topics were sent to the control group as videos. The data of the research were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences Version 21 (PASW Inc, Chicago, IL, USA) program. No significant differences were found among the groups in terms of personal, familial, and cultural characteristics. The normal distribution of the data was assessed using Gaussian curve, minimum and maximum score range, and Kolmogorov-Smirnov tests, confirming that the data followed a normal distribution. Descriptive statistics, Pearson's chi-square test, likelihood ratio, independent t-test, and repeated measures analysis of variance were used to analyze the research data. Values with p<0.05 were considered statistically significant. Institutional permission, ethical committee approval, permission for scale usage, and written consent from the participants were obtained before the implementation phase of the research.
Results: Findings: When comparing the personal characteristics of the experimental and control group students, no significant differences were found based on marital status, gender, economic status, proficiency in foreign languages, and age (p>0.05).
When comparing the family characteristics of the experimental and control group students, no significant differences were found based on mother's education level, father's education level, mother's employment status, father's employment status, and family type (p>0.05).
When comparing the cultural characteristics of the experimental and control group students, no significant differences were found based on the geographical region where they grew up, place of residence during childhood, experience of being abroad, having friends from different countries/cultures, having neighbors/acquaintances from different countries, having friends from different nationalities, following foreign mass media, and willingness to live in a different culture (p>0.05).
There was no significant difference in the total and subscale follow-up scores of the Intercultural Sensitivity Scale between the students in the experimental and control groups (p>0.05).
In the comparisons of total and subscale scores of the Intercultural Sensitivity Scale before the training, after the training, and during the follow-up period for the experimental and control groups, it was found that after the training, the experimental group students had significantly higher scores in the Responsibility, Enjoyment subscales, and the total score of the Intercultural Sensitivity Scale compared to before the training, and the follow-up Respect subscale score was significantly higher compared to before the training (p<0.05).
Conclusion: Based on the research findings, it can be said that the provided training enhanced the sense of responsibility regarding intercultural sensitivity. It is important to provide nursing students with educational interventions throughout their training that enhance their levels of intercultural sensitivity. Research studies focusing on developing intercultural sensitivity should be increased.
Keywords: Education, Intercultural, Nursing, Sensitivity, Student