Fenpiroksimat akarisitinin lepistes balıkları (Poecilia reticulata PETERS, 1859) üzerine akut toksik etkileri
Acute toxic effects of fenpyroxımate acaricide on guppies (Poecilia reticulata PETERS, 1859)
Yazar: NESLİ DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGAY ŞİŞMAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Histopatoloji = Histopathology

Özet:
Fenpiroksimat (FP) meyve bahçelerinde akarlara karşı sıklıkla kullanılan bir akarisittir. Bu çalışmada FP'nin farklı konsantrasyonlarının akut toksik etkileri ergin lepistes balıkları (Poecilia reticulata PETERS, 1859) kullanılarak araştırılmıştır. Ergin lepistes balıkları 48 saat süreyle FP'nin farklı dozlarına (25, 50, 75, 100, 125 ve 150 µgl-1) maruz bırakıldı (n:10). Deneylerde akut toksisite tayini için statik yöntem kullanıldı. FP'nin 26oC'deki 48 saatlik LC50 değerleri probit analizine göre 72.821 µgl-1, Behrens Karber metoduna göre ise 73.75 µgl-1 olarak tespit edildi. Subletal maruziyetler ise 48 saatlik LC50 değerine uygun olarak gerçekleştirildi. Buna göre lepistes balıkları farklı konsantrasyonlarda (15, 25 ve 50 µgl-1) FP'ye 48 saat süreyle maruz bırakıldı. Canlı ve ölen bireylerde, felç belirtileri ve davranış anormallikleri 12 saat arayla gözlendi. FP'nin düşük konsantrasyonlarda bile düzensiz yüzme, denge kaybı ve uyuşukluk gibi anormalliklere yol açtığı tespit edildi. Karaciğer histolojisinde ise kanlanma, piknotik çekirdek, sinuzoidal dilatasyon, melanomakrofajik birikimler ve endotel dejenerasyonu gibi çeşitli patolojik hasarlar gözlendi. Histopatolojik gözlemlere ilaveten FP'nin oksidatif etkilerini belirlemek için karaciğer dokusunda biyokimyasal parametreler (Toplam Antioksidan Kapasite [TAK] ve Toplam Oksidatif Durum [TOD]) değerlendirildi. Uygulanan subletal FP dozları antioksidan aktivitede herhangi bir değişikliğe yol açmadı. Diğer taraftan, 25 ve 50 µgl-1 FP'nin oksidatif strese neden olduğu tespit edildi. Sonuç olarak, bu çalışmada FP'nin lepistes balıklarındaki balığın davranışı, karaciğer histolojisi ve biyokimyası üzerine olan olumsuz etkileri ile LC50 değerleri tespit edildi.Anahtar Kelimeler: Lepistes, fenpiroksimat, LC50, histopatoloji, antioksidan aktivite, oksidatif stres

Abstract:
Fenpyroximate (FP), an acaricide, is widely used in the prevention of acarids (mites) in fruit plant gardens. In this study, the acute toxic effects of different concentrations of FP were investigated using adult guppy (Poecilia reticulata PETERS, 1859). Guppy adults were exposed to a range of FP concentrations (25, 50, 75, 100, 125 ve 150 µgl-1) during 48 hours (n:10). Static method which is one of the acute toxicity experiments has been used in this study. The 48-h LC50 values of FP at 26oC were found as 72.821 µgl-1 and 73.75 µgl-1 according to probit anlysis and Behrens Karber method, respectively. Sublethal exposures were predetermined based on 48-h LC50 value. Fish were exposed to three concentrations (15, 25 and 50 µgl-1) of FP for 48-h consecutive hours. Signs of paralysis, and behavior deformations were monitored every 12-h in numbers of live and dead adults. Low concentrations of FP were also responsible for erratic swimming, loss of equilibrium and lethargic. Liver histology revealed several pathological damages including congestion, picnotic nucleus, sinusoidal dilatation, melanomacrophagic centers and endotel degeneration. In addition to histopthological observations, biochemical parameters (Total Antioxidant Capacity [TAC] and Total Oxidative Status [TOS]) were examined to determine the oxidative effects of FP in liver tissue. Sublethal FP doses did not cause any change in antioxidant activity. On the other hand, FP caused oxidative stress at 25 and 50 µgl-1 doses. Finally, it was observed that LC50 values and adverse effects of FP on behavioral, liver histology and biochemistry of guppy in the current study.Keywords: Guppy, fenpyroximate, LC50, histopathology, antioxidant activity, oxidative stress