Bir modernite eleştirisi: Hans Bellmer'de beden, bakış, cinsellik
A cri̇ti̇que of moderni̇ty: Body, vi̇ew, sexuali̇ty in Hans Bellmer
Yazar: PINAR KÜSKÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR KUTAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Beden = Body ; Bellmer, Hans = Bellmer, Hans ; Cinsellik = Sexuality ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Modernite = Modernity ; Sürrealizm = Surrealism

Özet:
Bu çalışma, Hans Bellmer'in fotoğraf ve heykel disiplinlerini bir arada deneyimlediği eserlerini, modernitenin bakış, beden ve cinselliğin inşasındaki kurucu etkileri üzerinden analiz etmektedir. Bir yapı olarak beden, üzerinde kadınlığın, erkekliğin, milliyetin, sosyal sınıfın, ekonominin okunabileceği bir yüzeydir. Modernitenin, toplumsal olanı parçalayan ve yeniden düzenleyen sosyal, ekonomik, politik uygulamaların egemen paradigması olarak, Bellmer'in çalışmalarına ne türden içerikler kazandırdığı ve eleştirilere tabi tutulduğunun izi sürülecektir. Hans Bellmer, bir "denetim" alanı olan bedeni, "serbestleştiren" ve "özgürleştiren" formlar içinde dönüştürmüş ve bedenin bu denetim altında oluşuna Gerçeküstücü akım içinde karşı çıkmıştır. Birçok bağlamda olduğu gibi sanatta da beden imgesinin temsil ediliş biçimi her zaman iktidara göre belirlenmiştir. Bellmer'in ise bedeni parçalanmış bir şekilde tasarlaması bu iktidarın bedeni kurma biçimlerine eleştirel bir bakış niteliğindedir. Bellmer'in parçalanmış beden tasarımları hem modernitenin toplumsal ve bireysel olanı dağıtma ve kurma biçimlerinin bir temsili hem de bir eleştirisi olarak karşımıza çıkar. Nazi Almanyası, Bellmer'in çalışmalarına en az kendi geçmiş deneyimleri kadar etki etmiştir. Nazi iktidarının baskıcı tutumu, çocukluğunda maruz kaldığı baba baskısının yarattığı öfkeyi arttırmaktadır. Bellmer'in kendine özgü üslubuyla ürettiği eserleri ise bu iki meselenin çakıştığı yerde ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, Bellmer'in yapıtlarının, sadece yaşadığı döneme ve kişisel geçmişine özgülenecek çalışmalar değil, aynı zamanda güçlü bir modernite eleştirisi olduğu görülmektedir.

Abstract:
This study analyzes the works of Hans Bellmer, which he has experienced together with his photography and sculpture disciplines, on the founding effects of modernity in the construction of view, body and sexuality. As a structure, the body is a surface on which womanhood, masculinity, nationality, social class and economy can be read. As the dominant paradigm of social, economic and political practices that modernity is breaking and reorganizing the societal, it will be seen what kind of content that modernity contributed to Bellmer's works and how these works were subject to critism. Hans Bellmer transformed the body, which is a field of "control", in the "liberalizing" and "liberating" forms and he opposed this control in the Surrealist movement. Bellmer's fragmented body designs emerge both as a representation and a critique of the ways in which modernity breaks and establishes the societal and the individual. Nazi Germany influenced Bellmer's works as much as his own past experiences. The repressive attitude of Nazi power increases the anger created by the pressure of the father in his childhood. Bellmer's original critical works emerged where these two issues coincided. As a result, Bellmer's works appear not only to be the work to be allocated to his time and personal history but also to be a strong critique of modernity.