Türkçe öğrenen yabancıların kalıp sözleri kullanabilme yeterlikleri: Bosna Hersek örneği
Competencies of foreigners learning Turkish in using formulaic expressions: Bosnia and Herzegovina case
Yazar: BEYZA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Kalıp sözler = Formulaic words ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancılar = Foreigners ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Bosna Herseklilerin  kalıp sözleri kullanabilme yeterliklerini belirlemek ve kalıp sözleri kullanırken yaptıkları hataları tespit etmektir. Bu amaca ulaşabilmek için; alan araştırması yöntemiyle yapılan çalışmamızda, betimsel araştırma türlerinden olan tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada evreni yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Bosna Hersekliler, örneklemi ise Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da bulunan Yunus Emre Enstitüsü Türk Kültür Merkezinde B1 ve B2.1 düzeylerinde Türkçe öğrenen 50 yetişkin öğrenci oluşturmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Bosna Herseklilerin kalıp sözleri kullanabilme yeterliklerini tespit etmek için öğrencilere yazılı bir sınav uygulanmıştır. Bu sınavın sonucunda elde edilen nicel ve nitel veriler doğrultusunda; öğrencilerin kalıp sözleri ne kadar kullanabildikleri, hangi tür kalıp sözleri daha sık kullandıkları ve kalıp sözleri kullanırken ne tür hatalar yaptıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin kalıp sözleri kullanırken yaptıkları hataların sebeplerinin neler olabileceği üzerinde durularak sıklıkla yapılan hataların nasıl önlenebileceğiyle ilgili öneriler sunulmuştur. Çalışma kapsamında; Türkçedeki kalıp sözler, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ndeki yeterlik tanımları baz alınarak dil düzeylerine (A1, A2, B1, B2, C1) göre sınıflandırılmış ve kalıp sözlerin sözlü ve yazılı iletişime sağladığı katkılara dikkat çekilmiştir. Ayrıca yabancılara Türkçe öğretmek için yazılmış bazı ders kitaplarındaki kalıp sözler incelenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to identify the competencies of Bosnia and Herzegovina people learning Turkish in using formulaic expressions and to evaluate their mistakes while using formulaic expressions. For this purpose, as one of the descriptive research methods, the survey method has been used in this research, which has been conducted by method of field study. In this study, universe is Bosnia and Herzegovina people learning Turkish as a foreign language and sample is 50 adult students learning Turkish in B1 and B2.1 level at Turkish Cultural Centre of Yunus Emre Institute in Sarajevo, the capital of Bosnia and Herzegovina. A written exam is given to students in order to identify and evaluate the competence of Bosnia and Herzegovina people learning Turkish as a foreign language in handling formulaic expressions. How much students are able to use formulaic expressions, what kind of formulaic expressions they frequently use and what kind of mistakes they make while using formulaic expressions are determined based on quantitative and qualitative data obtained from this exam result. Considering the reasons why students make mistakes while using formulaic expressions, suggestions regarding how to prevent mistakes frequently made are put forwarded. Within the scope of the study, formulaic expressions in Turkish are classified in terms of language levels (A1, B2, B1, B2, C1) according to competence definitions in the Council of Europe, Common European Framework of Reference for Languages and contributions of formulaic expressions to oral and written communication are emphasized. In addition, formulaic expressions taken from some books written for teaching Turkish to foreigners are analyzed.