1980-1983 askeri yönetim döneminde Türkiye Yunanistan ilişkileri bağlamında Kıbrıs sorununun incelenmesi
Examination of the Cyprus problem in the context of Turkey-Greece relations during the military administration period of 1980-1983
Yazar: BİRKAN ERKEK
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ SERTEL
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Köken bakımından tartışmalı olsa da Türk-Yunan ilişkileri Malazgirt Muharebesi öncesi döneme kadar uzanır. Osmanlı Devleti'nin kurulmasının ardından Batı, Osmanlı ve Türk topraklarına yönelik saldırılarıyla devamlı ilhaka çalışmış ve önce 1829'da Yunan Krallığı akabinde Batılı devletlerin desteği ile (Fransa-İngiltere-Rusya) 1924'te cumhuriyetin ilanı dolayısıyla Yunanistan Cumhuriyeti devletiyle komşuluğumuz yeni bir sürece evrilmiştir. Böylece l. Dünya savaşı sonrası gelişmeler Osmanlı Devleti'nin Lozan Barış Antlaşması sonucu Yunanistan ile yaşanan tüm sorunlar Türkiye Cumhuriyet Devleti'ne devredilmiştir. "Megali İdea" doğrultusunda büyüme stratejisinin hala devam ettiği var sayılırsa, Yunanistan ile sorunların da devam edeceği açıktır. Kıta sahanlığı, hava sahası, karasuları, adaların silahlanması, FIR hattı, ihtilaflı bölgeler, azınlıklar sorunu, patrikhanenin statüsü bu sorunların yalnızca birkaçıdır. Ancak bunların yanı sıra Yunanistan ile yaşadığımız önemli diğer bir sorun da Kıbrıs sorunudur. Bu bağlamda Kıbrıs sorunu tarihsel bir perspektifle ele alınırken, çalışmada 1980-1983 yılları arası dönemde yaşananlarla sınırlı tutulmuştur. Bu durumun temel nedeni Yunanistan ile yaşanan diğer sorunlar gibi Kıbrıs sorununun da köken bakımından oldukça tarihsel derinliğe sahip olması; öte yandan araştırmacının da sınırlı imkan ve olanaklara sahip olmasıdır. Literatür taraması kapsamında tarihsel kesit yaklaşımı ile ele alınan çalışmada öncelikle Türk-Yunan ilişkilerinin kısa bir özeti verilmiş, akabinde Türkiye ile Yunanistan arasındaki temel sorunlara değinilmiş ve üçüncü aşamada Kıbrıs sorunu çok boyutlu bir şekilde ele alınmıştır. Araştırma bulgularına göre askeri rejim döneminde Yunanistan ile temelde var olan Kıbrıs sorununa yönelik oluşturulan çözüm politikalarında Türkiye lehine yaşanan değişimlerin başında KKTC'nin ilanı gelmiştir.

Abstract:
Although controversial in terms of origin, Turkish-Greek relations can be traced back to before the Battle of Manzikert. After the establishment of the Ottoman Empire, annexation was constantly attempted with the attacks of the West against the Ottoman and Turkish lands, and first with the support of the Greek Kingdom in 1829 and then with the support of the Western states (France-England-Russia), with the declaration of the republic in 1924, our neighborship with a Greek Republic state was renewed. It has evolved into a process. Thus l. Developments after World War II: With the Treaty of Lausanne, all the problems of the Ottoman Empire with Greece were transferred to the Republic of Turkey. Assuming that the growth strategy with its "Megali Idea" still continues, it is clear that the problems with Greece will continue. Continental shelf, airspace, territorial waters, armament of islands, FIR line, disputed regions, minority issue, and the status of the Patriarchate are some of these problems. However, in addition to these, another important problem we have with Greece is the Cyprus problem. In this context, while the Cyprus problem is discussed from a historical perspective, the study is limited to what happened in the period between 1980 and 1983. The main reason is that, like other problems with Greece, the Cyprus problem has a very historical depth in terms of origin, and on the other hand, the researcher has limited opportunities and opportunities. In the study, which was handled with a historical cross-sectional approach within the scope of literature review, firstly a brief summary of Turkish-Greek relations was given, then the basic problems between Turkey and Greece were mentioned, and in the third stage, the Cyprus problem was discussed multidimensionally. According to the research findings, an important change in Turkey's favor regarding the solution of the Cyprus problem with Greece during the military regime period was the declaration of the TRNC.