Çocuklardaki davranış problemlerinin, bağlanma stilleri, aile işlevleri ve anne kabul algıları açısından incelenmesi
Examining the behavior problems in children in terms of attachment security, family functions and perceptions of acceptance/rejection of the mother
Yazar: ZEHRA SÖZÜGEÇER
Danışman: DOÇ. DR. GÜL ŞENDİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Ana-çocuk bağlılığı = mother-child attachment ; Ana-çocuk iletişimi = Mother-child communication ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Davranış = Behavior ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Kabul düzeyi = Acceptance level ; Kabullenme = Acceptance ; Problem davranış = Problem behavior ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 11-12 yaş çocuklarının bağlanma güvenliği, aile işlevleri ve davranış problemleri arasındaki ilişkide anne kabul-red algılarının aracı rolünü incelemektir. Araştırmada ayrıca, çocukların bağlanma güvenliği, davranış problemleri ve anne kabul-red algılarının cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini ilköğretim 5. ve 6. sınıflarında eğitim gören ve yaş ortalamaları 11.55 (S= .498) olan 281 çocuk ve anneleri oluşturmaktadır. Çocuklara Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği (Anne Formu) ve Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği (Anne Formu); annelerine ise 4-18 Yaş Çocuk ve Gençlerde Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır.Araştırmanın bulgularına bakıldığında, çocukların bağlanma güvenliklerinin, cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmadığı gözlenmiştir. Anneden algılanan sıcaklık-duygulanım, düşmanlık-saldırganlık ve umursamazlık-ihmal boyutlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Sadece erkeklerin algıladıkları farklılaşmamış reddin, kızlardan yüksek olduğu gözlenmiştir. Kız öğrencilere kıyasla erkeklerin, daha fazla dışsallaştırılmış davranış problemleri gösterdikleri bulunmuştur.Bağlanma güvenliği ile içselleştirilmiş ve dışsallaştırılmış davranış problemleri arasındaki ilişkide anne kabul-red algısının aracı rolüne ilişkin yapılan analizde, anneden algılanan sıcaklık-duygulanım, düşmanlık-saldırganlık, umursamazlık-ihmal ve farklılaşmamış reddin aracı değişken olmadığı bulunmuştur. Aile işlevleri ile davranış problemleri arasındaki ilişkide anne kabul-red algılarının aracı rolü incelendiğinde, problem çözme ile içselleştirilmiş davranış problemleri arasındaki ilişkide sıcaklık-duygulanımın; duygusal tepki verebilme ile dışsallaştırılmış davranış problemleri arasındaki ilişkide farklılaşmamış reddin; gereken ilgiyi gösterme ile dışsallaştırılmış davranış problemleri arasındaki farklılaşmamış reddin ve son olarak davranış kontrolü ile dışsallaştırılmış davranış problemleri arasındaki ilişkide sıcaklık duygulanımın kısmi aracı değişken olduğuna dair bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the mediator role of perceptions of acceptance/rejection of the mother between the relationship of attachment security of 11-12 year old children, their family functions and behavior problems. Furthermore attachment security of children, behavior problems and perceptions of acceptance/rejection of the mother were examined based on gender.The sample of research consist of 281 primary school students at 5th and 6th grades, whose average age is 11.55, and their mothers. Kerns Security Scale and Parental Acceptance Rejection Questionnaire Short Form were implemented to the children and 4-18 aged Child Behavior Checklist and Family Assessment Device were put in practice into the children?s mothers.Based on the findings of the research it has been observed that attachment security of children do not differ significantly due to gender difference. The dimension of warmth/affection, hostility/aggression and indifference/neglect perceptions which are received from mothers do not change among gender groups. In comparison with girls? findings only the ratio of undifferentiated rejection in male students was found higher. Again male students did not show more externalized behavior problems than girls.In the analysis regarding the mediator role of mother acceptance-rejection perception in relationship between attachment security and internalized and externalized behavior problems, it is found that warmth-affection, hostility-aggression, indifference-neglect and undifferentiated rejection percepted from mother are not mediator variables. While the mediator role of mother acceptance-rejection perceptions in relationship between family functions and behavior problems is examined, the findings are held as the following: warmth-affection in relationship between problem solving and internalized behavior; undifferentiated rejection in relationship between affective responsiveness and externalized behavior problems; undifferentiated rejection between showing the affective involvement and externalized behavior problems; and finally warmth-affection as a partial variable in relationship between behavior control and externalized behavior problems.