İstanbul'da yasal yetkinliği olan müzik terapi kurum ve kuruluşların incelenmesi
A research of music therapy institutions and organizations with legal competence in Istanbul
Yazar: DOĞUKAN ÇAVLU
Danışman: PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Geleneksel yaklaşım = Traditional approach ; Geleneksel yöntemler = Traditional methods ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Sanat terapisi = Art therapy ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Ses Hareket Terapisi = The Last Unicorn ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Terapi = Therapy ; Terapist = Therapist ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Son yıllarda Müzik Terapi alanında yapılmış birçok araştırma ve klinik uygulamanın yanı sıra Müzik Terapi eğitiminde de çeşitli gelişmeler olmuştur. Bu alan hem tıp hem de müzik eğitim temellerine ve disiplinlerine bağlı olduğundan dolayı her iki bilim dalından yararlanılarak oluşturulan bir eğitim sistemine ihtiyaç duyulmuştur.1976 yılına kadar olan süreçte Türkiye'de Müzikle Terapi alanı, Geleneksel Makam Müziği altyapıları ve bu alanlarda geçmişten günümüze eserler bırakan İbn-i Sina ve Farabi gibi birçok bilim insanının bizlere aktardığı bilgilere dayanarak ilerlemiş ve bu birikimlerin nesiller boyu aktarımı ile günümüze kadar gelmiştir. Uluslararası eğitim camiasında da Geleneksel Makam Müziği unsurları içeriği ile destekli olmayan, çeşitli Müzik Terapi uygulama yöntemleri de özellikle 21. Yüzyıldaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin teknolojik unsurlar ile kolaylaşması sayesinde çoğalmış ve bilgi paylaşımlarının aktarılması neticesinde bu alanda eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunan kişi ve kurumların Müzik Terapi eğitimi için diğer bilim dallarında olduğu gibi bir eğitim süreci planlaması zorunlu hale gelmiştir. Bu planlama her ülkede farklı bir şekilde planlanmaya Devam etmekte olduğu için bu eğitim sisteminin gereksinimleri de her ülke de farklılık göstermektedir. Her ülkenin Sağlık ve Eğitiminden sorumlu yönetim merkezleri bulunmakta olup, bu merkezler planlamalarını hem kendi içlerindeki yasal içerikler ile hem de dünya genelinde diğer merkezlerin yaptığı şekillerden faydalanarak düzenlemeye devam etmektedir. Müzik Terapi eğitiminin son yüz yılda akademisyenler tarafından yapılmış çalışmaları, bu planlamaya büyük katkı sağlamasına rağmen, bir yandan da bu sistemin henüz yeni oluşan bir disiplin içerisinde olması çeşitli problemleri de beraberinde getirmektedir. Bu problemlerin en başında yasal zemin, yetkinlik, sertifikasyon ve denetleme mekanizmaları unsurları olmasının yanı sıra; bu problemlerin çözümlerinin araştırılması, bulunan eksikliklerin tespit edilmesi ve tespit edilen eksikliklerin nasıl giderilebileceği ile ilgili çözüm önerilerinin geliştirilmesi de birçok araştırma konusunu ortaya çıkarmaktadır. Türkiye'de bu konu ile ilgili 2014 yılında yayınlanan Resmi gazete yayını ve 2017 yılında kurulan Sağlık Bakanlığına bağlı GETAT (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığı),  Müzik Terapi alanında yapılan ve yapılacak olan tüm faaliyetlerin yasal zeminini, eğitim içeriklerini, sertifikasyon süreçlerini, klinik uygulamalar ile ilgili detayları ve bunun gibi birçok önemli unsuru belirli genelgeler ve talimatnameler ile çözüme kavuşturmaya başlamıştır. Türkiye'de birçok Üniversite, Özel Eğitim Kurumu, İnteraktif eğitim olarak tabir edilen ve bilişim teknolojileri alt unsurları (bilgisayar, cep Telefonu vb.) ile çalışan özel web siteleri gibi Müzik Terapi eğitimi veren oluşumlar bulunmaktadır. Yasal zeminin ve kanunların henüz birkaç yıl önce düzenlenmeye başlamasının ardından, bu eğitim sürecinin en yoğun olduğu kentlerden biri de İstanbul olmasından kaynaklı olarak, bu bölgede Müzik Terapi eğitimi veren kurum ve kuruluşlar üzerinde inceleme yapılması ve içerikleri hakkında detaylı bir inceleme ve değerlendirme yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu oluşumların yetkinliği, eğitim içerikleri, eğitim veren personellerinin akademik etkinliği, verilen kurs bitirme belgeleri veya sertifikaların etkin olduğu veya olmadığı durumlar gibi birçok tartışmalı konu ortaya çıkmıştır.

Bu çalışma İstanbul'da Müzik Terapi eğitimi veren, Sağlık Bakanlığınca belirlenen resmi prosedürlere uygun faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların, ortak kullandıkları temel eğitim sistemini, bu sistemin alt unsurlarını, faaliyetlerini, benzerliklerini ve farklılıklarını anlatmak  ve bu unsurlar dışında kalan tüm yapılanmaların yetkinliklerinin olmadığını ortaya çıkarmak  amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ayrıca Dünya genelinde aktif olarak faaliyet gösteren ve eğitimleri sonunda verdiği belgelerin niteliği büyük oranda geçerliliği olan saygın kurum ve kuruluşlara da yer verilmiştir. Ayrıca Müzik Terapinin tarihsel gelişim sürecine kısaca değinerek Türkiye'deki Müzik Terapi gibi Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları olarak nitelendirilen diğer uygulamalardan da bahsedilmektedir. Bu araştırmada bakanlık tarafından onaylanmayan ve yasal süreçlerde resmi olarak tanınmayan kurum ve kuruluşlara yer verilmediği gibi bu alanda üniversiteler dışında köklü bir altyapıya sahip ve bakanlıkça tanınan tek bir özel kuruluşa yer verilmiştir. Diğer özel kuruluşlara yer verilmemesinin asıl nedeni, bu kuruluşların faaliyetleri, içerikleri, eğitici kadrosu, yasal olarak tanınıp tanınmadığının belirsiz olması gibi birçok unsur göz önünde bulundurularak elenmiş olmasıdır. Ayrıca eğitimlerini web siteleri üzerinden veya video gibi görsel teknolojik iletişim araçlarının da kullanıldığı çeşitli merkezlere de bu eğitimlerin etik ilkelere uygun olmayan şartlarla ve yasal denetimden uzak olması nedeniyle yer verilmemiştir.

Anahtar Kelimeler : Klinik, Geleneksel Makam Müziği, Tamamlayıcı Tıp, Sertifika, Genelge, Talimatname, Müzik Terapi

Abstract:
In recent years, in addition to many researches and clinical practices in the field of Music Therapy, we have experienced various developments in the education for Music Therapy. Since this field relies on the foundations of both medicine and music disciplines, an education system established by use of both disciplines was needed. In the period until 1976, Turkish Music Therapy developed based on the Traditional Modal Music infrastructures and the information and important works handed over by many historical scientists including Avicenna and Farabi. The advances in the field have reached the modern day through the transfer of such knowledge from one generation to other. In the international education community, various Music Therapy practice methods not supported by the elements of Traditional Modal Music has become widespread in the 21st century, in particular due to the convenience provided by technological advances for research and development studies, and through the transfer of knowledge, persons and institutions providing education in the field of Music Therapy have been forced to plan an educational process as is the case in other fields of science. Since different countries continue to plan these efforts in their own way, requirements of such education systems differ from one country to the other. Every country has administrative centres responsible for Health and Education, which try to regulate their programs based on both their own legal requirements and the practices of other centres around the world. While the Music Therapy education studies conducted by the academic community in the last one hundred years have made great contribution to these efforts of planning, several problems are encountered as a result of the relative immaturity of the discipline embodying this system. While legal infrastructure, qualification, certification and control mechanisms are the most prominent among these problems, researches for the solution of such problems, determination of inadequacies and development of suggestions for the elimination of problems reveal many research topics. In Turkey, details regarding the legal infrastructure, educational content, certification processes, clinical practices and many other important elements were started to be settled through circulars and bylaws, after the publication of the legal background in the Official Gazette in 2014 and foundation of the Traditional and Complementary Medical Practices Department (GETAT) under the roof of the Ministry of Health in 2017. Today, many Universities, Private Educational Institutions and special interactive education websites serving through information technologies (computers, cell Phones, etc.) provide Music Therapy education. After the legal infrastructure and related laws were started to be regulated a few years ago, Istanbul has become one of the most prominent Turkish cities in Music Therapy education and it has become necessary to audit institutions providing Music Therapy education in the region and evaluate in detail the content they offer. In relation to such institutions, there have been various debates over the level of competency, educational content, academic qualification of instructors, course completion certificates granted and validity of certificates.

This study was conducted to present the common education system applied by institutions providing Music Therapy in Istanbul in accordance with the legal procedures of the Ministry of Health, and the secondary elements, activities, similarities and differences of the system. Another aim of the study was to reveal that establishments out of this infrastructure do not have required qualifications. The study also introduces reputable institutions that provide Music Therapy and grant valid certificates around the world, and shortly addresses the historical development of Music Therapy and provides some information about other Complementary Medicine practices in Turkey. The study did not address institutions that were been certified by the ministry and legally recognised in the legal procedures, as a result of which, other than universities, only one certain private institution was mentioned based on its deep-rooted infrastructure and ministry certification. The main reason for not addressing other private institutions was the uncertainties about their activities, content, educational staff and legal recognition. Similarly, various centres that provide Music Therapy education through websites by use of visual technologic communication tools such as videos were not included in the scope of this study, since the educational activities they perform were out of ethical principles and regulatory control.

Key words : Clinic, Traditional Modal Music, Complementary Medicine, Certificate, Circular, Bylaw, Website