Kültürel etkileşim bağlamında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ana dilinin etkisi
Influence of mother tongue in teaching Turkish as a foreign language in the context of cultural interaction
Yazar: MUHAMMED HASAN ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YİĞİT
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Dil-kültür = Language-culture ; Kültürel etkileşim = Cultural interaction ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Son zamanlardaki gelişimlere bağlı olarak küreselleşen dünyada farklı kültürler arasındaki etkileşimler artmış ve kültürel etkileşim gerçekliğinde yabancı dil öğrenimi çok önemli bir hâle gelmiştir. Bu bağlamda yabancı dil öğrenme sürecinde öğrenmeyi etkileyen değişkenlerin başında; kaynak dil gerçekliği içinde edinilmiş ana dili olgusu gelmektedir. Ana dili bireyin ilk dilsel tecrübesi olması bakımından; sonradan öğrenilen yabancı dili/dilleri çeşitli açılardan etkileme gücüne sahiptir. Doğal süreçte edinilmesi yönüyle ana dili kişinin her zaman ilk tercihi ve en güçlü
iletişim aracı durumundadır. Bireyin sahip olduğu ana dilinin yapısı, söz dizimi, fonetiği, söz varlığı sonradan öğrenilen yabancı dili etkileyeceği gibi; yabancı bir dilin söz dizimi, yapısı fonetiği ve söz varlığı da ana dilinin kullanımını olumlu ya da olumsuz seviyede etkileyebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; kültürel etkileşim bağlamında yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sahip olduğu ana dillerinin Türkçe öğrenme sürecine etkisini incelemektir. Araştırmada bu amaca yönelik nitel araştırma yöntemleri arasında bulunan, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 yılında Ankara Üniversitesi TÖMER, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi DİLMER ve Karabük Üniversitesi TÖMER bünyesinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen 97 öğrenci ve yabancı dil olarak Türkçe öğreten 20 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak adına araştırmacılar tarafından oluşturulan, öğrenci ve öğretmenlere yönelik hazırlanan iki farklı yarı yapılandırılmış görüşme formu, internet üzerinden uygulanmış, veriler yazılı olarak kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve araştırmanın amacına ulaşması adına çeşitli değişkenler dikkate alınarak incelenmiştir. Bu bağlamda Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ana dilinin etkisi; cinsiyet, demografik özellikler, fonetik, telaffuz, söz dizimi, alfabe öğretimi, dört temel dil becerisi, söz varlığı dil bilgisi ve kültürel etkileşim değişkenlerine göre analiz edilmiştir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin ana dilinin, Türkçe öğrenme sürecini olumlu ve olumsuz olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Yabancı dil öğretimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kültürel etkileşim, ana dili, ana dili etkisi.

Abstract:
In the globazing world due to recent developments, interecations between different cultures have increased and foreign language learning has become very important in the reality of cultural interaction. In this context, at the beginning of the variables affecting learning in the foreign language learning process; sources language reality comes from the phenomenon of acquired mother tongue. In the terms of the mother tongue being the first linguistic experience of the invidiual; ıt has the power to affect the foreign languages (s) learned later in various aspects. In terms of being acquired in the natural process, the mother tongue is always the first choice of the person and the most powerful communication tool. The structure, syntax, phonetics and vocabulary of the native language of the invidiual will affect the foreign language learned later; the syntax, structure, phonetics and vocabulary of a foreign language can also affect the use of the mother tongue positively or negatively. In this context, the aim of the research is; the aim of this study is to examine the effect of the mother tongue of the learners of Turkish as a foreign language on the Turkish learning procesess in the context of cultural interaction. In the research, semi structured interview technique, which is among the qualitative research mothods, was used for
this purpose. The study group of the research consist of 97 students learning Turkish as a foreign language and 20 teachers teaching Turkish as a foreign language at Ankara University TÖMER, Ankara Yıldırım Beyazıt University DİLMER and Karabük University TÖMER in 2020-2021. In order to collect research data, two different semi structured interview forms prepared by the researchers and prepared for students and teachers were applied over the internet, and the data were recorded in writing. The data obtained were analyzed by content analysis method and examined by considering various variables in order to reach the aim of the research. In this context, the effect of mother tongue in teaching Turkish as a foreign language; gender, demographic characteristic, phonetics, pronunciation, syntax, alphabet teaching, four basic language skills, vocabulary, gramer and cultural interaction variables were analyzed. It has been concluded that the mother tongue of the students learning Turkish as a foreign language affects the Turkish learning process positively
and negatively.

Key Words: Foreign language teaching, Turkish as a foreign language, cultural interaction, mother tongue, mother tongue effect.