Ratlarda intraoral ülserlerin iyileştirilmesinde ağız içi yara örtücülerinin etkililiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of intraoral wound dressings in the treatment of intra-oral ulcers in rats
Yazar: SİNEM COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SEMA DURAL
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Etil selüloz = Ethyle cellulose ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hyalüronik asit = Hyaluronic acid ; Karboksilik asitler = Carboxylic acids ; Oral ülser = Oral ulcer ; Sargılar = Bandages ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Oral ülserler, epidermisi ve bağ dokuyu içeren doku kaybı ile karakterize lezyonlardır. Yara iyileşmesinin hızlandırılması amacıyla üretilen yara örtücüler, yaranın dış etkenlerden korunmasına olanak veren, oluşan ülserlerin iyileştirilmesinin hızlandırılmasına yardım eden medikal materyallerdir. Çalışmanın amacı; ratlarda oluşturulan ağız içi yaraların hidroksietilselüloz, polikarboksilik asit, alfa-tokoferol ve metil parabenin bir kombinasyonundan oluşan ağız içi yara örtücü ile hyaluronik asit içeren ağız içi yara örtücüsünün yara iyileşmesi üzerine olan etkilerinin histopatolojik olarak karşılaştırılarak araştırılmasıdır. Bu çalışmada 45 adet sağlıklı Spraque-Dawley tür erkek rat kullanılmıştır. 2 çalışma grubu, 1 kontrol grubu olmak üzere 3 ana grup ve her ana grubun altında 3 alt grup olmak üzere eşit sayıda toplam 9 grup oluşturulmuştur. Standardizasyonu sağlamak için tüm ratların oral kavitesinde palatal mukozada 2 mm çapta 2 mm derinliğinde bütün epitel ve bağ dokuyu kapsayan oral ülser oluşturulmuştur. Kontrol grubu sekonder iyileşmeye bırakılmıştır. Birinci çalışma grubunda ülser yüzeyinin üzerine hyaluronik asit içeren yara örtücü jel uygulanmıştır. İkinci çalışma grubunda ise oral ülser; 3x3 mm2 ebatında hidroksietilselüloz, polikarboksilik asit, alfa-tokoferol ve metil parabenin kombinasyonunu içeren yara örtücü ile kapatılmıştır. Üçüncü günde, yedinci günde ve on dördüncü günde genel anestezi altında 2 mm ülserin etrafında 3mm sağlıklı mukoza kalacak şekilde 5 mm çapta punch ile eksizyonel biyopsi yapılmış ve çıkarılan örnekler histopatolojik incelemeye alınmıştır.  Yapılan histopatolojik incelemenin sonucunda elde edilen sonuçlara göre 3.gün ile 7 gün karşılaştırıldığında hidroksietil selüloz, polikarboksilik asit, alfa-tokoferol ve metil paraben içeren ağız içi yara örtücünün (HPAM), ülserasyonun iyileştirilmesi açısından hyaluronik asit içeren ağız içi yara örtücüden (HAYÖ) daha etkili olduğu oldukça etkili olduğu sonucuna varılmaktadır. Hem HAYÖ'nün hem de HPAM'ın ödem oluşumunu azalttığı ve ödem oluşumunu engellemede HAYÖ'den daha etkili olduğu sonucuna varılmaktadır. HAYÖ'nün demarkasyon hattı oluşumunda kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmaktadır. HPAM'ın demarkasyon hattı oluşumunda hyaluronik asitten daha etkili olduğu sonucuna varılmaktadır. Granülasyon dokusu oluşumunda 3.günde HPAM, HAYÖ'den daha etkili bulunmuşken, 7.ve 14.günlerde HPAM'ın etkililiği klinik olarak diğer yara örtücü ile anlamlı bir fark göstermemiştir. Skar oluşumu, doku içi fibrin birikimi, fibroblast sayısı açısından gruplar arası bir fark görülmemiştir. 3.günde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında yara örtücülerin her ikisi de Polimorf Nükleer Lökositlerin ülser bölgesine göçünü ve sayısını arttırmışken guplar açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. 3.günde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında yara örtücülerin her ikisi de Mononükleer hücrelerin ülser bölgesine göçünü ve sayısını arttırmışken guplar açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. 7.günde de kontrol grubuyla karşılaştırıldığında bu sayının azaldığı bulunmuştur.14.günde ise gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Her iki yara örtücünün de 7. Ve 14.günlerde vaskülarizasyonu artırdığı bulunmuştur. Her iki yara örtücü için de 7 ve 14.günlerde vasküler konjesyon izlenmezken her iki grup arasında da anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmadan elde edilen bulgularla; HAYÖ ve HPAM'ın ratlarda intra-oral ülserlerin iyileştirilmesinde benzer etkiler gösterdiği ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hidroksietil selüloz, hyaluronik asit, oral bandaj, oral ülser, polikarboksilik asit, yara iyileşmesi, yara örtücüler.

Abstract:
Oral ulcers are lesions characterized by tissue loss including epidermis and connective tissue. Wound dressings produced to accelerate wound healing are medical materials that help protect the wound from external factors and help accelerate the healing of ulcers that occur. The aim of this study is to investigate and compare the effects of oral wound dressings which are consist of hyaluronic acid and a combination of hydroxyethylcellulose, polycarboxylic acid, alpha tocopherol methyl paraben, on wound healing in rats. In this study, 45 healthy Spraque-Dawley male rats were used. There were 3 main groups: 2 working groups, 1 control group and 3 sub-groups under each main group. To achieve standardization, oral ulcers of 2 mm diameter and 2-3 mm depth which cover the whole epithelium and connective tissue were formed in the palatal mucosa of the oral cavity of all rats. The control group was left to secondary healing. In the first study group, a wound dressing containing hyaluronic acid was applied on the ulcer surface. In the second study group, the oral ulcer was covered with a 3x3 mm2 wound dressing containing combination of hydroxyethylcellulose, polycarboxylic acid, alpha-tocopherol and methyl paraben. On the third day, on the seventh day and on the fourteenth day, a 5 mm diameter punch biopsy was performed under general anesthesia with a 3 mm healthy mucosa around the ulcer of 2 mm. According to the results obtained from the histopathological examination, it is concluded that the oral wound dressing containing hydroxyethyl cellulose polycarboxylic acid, alpha-tocopherol and methyl paraben (HPAM) is more effective than the hyaluronic acid containing oral dressing (HAOD) for the treatment of ulceration while 3.day with 7 days are compared. It is concluded that both HAOD and HPAM reduce edema formation and HPAM is more effective than HA in preventing edema formation. There was no significant difference in the demarcation line formation of HAOD compared with the control group and HPAM is more effective than hyaluronic acid in demarcation line formation. HPAM was found to be more effective in granulation tissue formation on day 3 than HAOD, whereas the effectiveness of HPAM on day 7 and 14 did not show a significant difference with other wound dressings. There was no difference between groups in terms of scar formation, intracellular fibrin deposition and fibroblast count. On day 3, both wound dressings increased the migration and number of Polymorph Nuclear Leukocytes to the ulcer site compared to the control group, but no significant difference was found between the groups. On day 3, both wound dressings increased the migration and number of mononuclear cells to the ulcer site compared to the control group, but no significant difference was found in terms of groups and it was found that this number decreased on the 7th day when compared with the control group. On the 14th day, there was no significant difference between the groups. Both wound dressings were found to increase vascularization on the 7th and 14th days. There was no vascular congestion on days 7 and 14 for both wound dressings, but no significant difference was found between the two groups. With the findings obtained from this study; It is concluded that HAOD and HPAM show similar effects in the treatment of intra-oral ulcers in rats and there was no statistically significant difference.

Key Words: Hyaluronic acid, hydroxyethyl cellulose, oral bandage, oral ulcer, polycarboxylic acid, wound dressings, wound healing.