Bilmecelerin 57-66 aylık çocukların problem çözme becerilerine etkisi
The effect of riddles on problem solving skills of 57-66 months old children
Yazar: BEYZA DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. EBRU DERETARLA GÜL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilmeceler = Riddles ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, 57-66 aylık çocukların problem çözme becerileri üzerinde bilmece etkinliklerinin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 2020-2021 eğitim öğretim yılında Muş il merkezinde bulunan MEB'e bağlı özel okulun anasınıfında öğrenim gören 16 çocuk (9 kız, 7 erkek) deney grubu; yine MEB'e bağlı olan farklı bir özel okulun anasınıfında öğrenim gören 16 çocuk (11 kız, 5 erkek) ise kontrol grubu olmak üzere toplam 32 çocuk araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmada zayıf deneysel desenlerden biri olan ön test-son test denkleştirilmemiş gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmanın asıl uygulama sürecinden önce araştırmanın 2019-2020 eğitim öğretim yılının şubat-mart ayları arasında pilot uygulaması gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama sürecinde 12 etkinlik planı uygulanmış, uygulanan planlarda gerekli görülen yerler uzman görüşü doğrultusunda yeniden düzenlenip planların son hali verilmiştir.
Araştırmanın veri toplama sürecinden önce Muş Milli Eğitim Müdürlüğünden gerekli izinler alınmış daha sonra deney ve kontrol grubunun ebeveynlerine onam formu gönderilmiştir. Ebeveynlerden izin alındıktan sonra veri toplama süreci başlamıştır. Veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından oluşturulan, ebeveynler ve çocukları hakkında bilgi edinmek amacıyla kişisel bilgilerin bulunduğu "Genel Bilgi Formu" ve çocukların öğretmenleri hakkında bilgi edinmek amacıyla "Öğretmen Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada her iki gruptaki çocukların dil-bilişsel düzeyleri hakkında bilgi sahibi olmak için ebeveynler tarafından doldurulan Sezgin ve Erol (1994) tarafından geliştirilen "Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) Dil-Bilişsel Bölümü" grupların dil-bilişsel düzeylerinin normal gelişim gösterip göstermediği hakkında bilgi edinmek amacıyla kullanılmıştır. Araştırmada çocukların problem çözme becerilerini ölçmek için Oğuz ve Köksal-Akyol (2015)'un geliştirdiği "Problem Çözme Becerisi Ölçeği (PÇBÖ)" kullanılmıştır. Uygulama öncesinde ise araştırmacı tarafından deney ve kontrol grubuna ön test olarak "PÇBÖ" uygulanmış daha sonra etkinliklerin uygulanması sürecine geçilmiştir. Araştırmanın deney grubuna, araştırmacı tarafından hazırlanan 16 bilmece etkinliği haftada iki gün olmak üzere toplam sekiz hafta süresince uygulanmıştır. Araştırmanın kontrol grubu ise normal eğitim sürecine devam etmiştir. Uygulama bitiminden sonra deney ve kontrol gruplarına araştırmacı tarafından "PÇBÖ" son test olarak uygulanmıştır. Uygulama bitiminden 3 hafta sonra ise deney grubuna "PÇBÖ" kalıcılık testi olarak araştırmacı tarafından uygulanmıştır. "PÇBÖ" uygulanırken çocukların yanıtları öncelikle ses kaydı ile kayıt altına alınmış daha sonra araştırmacı tarafından ölçeğin değerlendirme formuna uygun biçimde değerlendirilmiştir.
Uygulama sonunda elde edilen veriler; ANCOVA, Tek Faktörlü Tekrarlanan Ölçümler İçin ANOVA ve İlişkili Ölçümler için T Testi ile analiz edilmiştir. Araştırma elde edilen bulgular ışığında çocukların ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test puanlarının ANCOVA testi sonucuna göre deney grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı farklılık olduğu (p<.05); deney grubunun son test ölçek puan ortalamalarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Deney grubunun ön test-son test-kalıcılık testi puanları arasındaki fark Tekrarlanan Ölçümler İçin ANOVA testi ile incelendiğinde deney grubunun ön test ve kalıcılık testi ile son test ve kalıcılık testi arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<.05). Son olarak deney grubunun son test ve kalıcılık testi puanları İlişkili Örneklemler için T Testi ile incelendiğinde puanlar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Bu sonuçtan hareketle bilmece etkinliklerinin problem çözme becerileri üzerinde etkili olduğu ve bu etkinin kalıcılık testi uygulanmasına kadar geçen sürede devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the effect of riddles on the problem solving skills of 57-66 months old children. In the 2020-2021 academic year, 16 children (9 girls, 7 boys) studying in the kindergarten of a private school affiliated to the Ministry of National Education in Muş city center; A total of 32 children, 16 children (11 girls, 5 boys) studying in the kindergarten of a different private school affiliated to the Ministry of National Education, constituted the study group of the study. In the research, one of the weak experimental designs, the pre-test-post-test unequaled group design was used. Before the actual application process of the research, the pilot implementation of the research was carried out between February and March of the 2019-2020 academic year. During the pilot implementation process, 12 activity plans were implemented, the places deemed necessary in the implemented plans were rearranged in line with the expert opinion and the plans were finalized.
Before the data collection process of the study, necessary permissions were obtained from the Muş National Education Directorate, and then consent forms were sent to the parents of the experimental and control groups. Data collection process started after parental consent was obtained. During the data collection process, the "General Information Form" created by the researcher, containing personal information about parents and their children, and the "Teacher Information Form" were used to obtain information about the children's teachers. To obtain information about whether the language-cognitive levels of the groups show normal development in the "Ankara Development Screening Inventory (AGTE) Language-Cognitive Section" developed by Sezgin and Erol (1994), which was filled out by parents to have information about the linguistic-cognitive levels of children in both groups. It was used for the purpose. The "Problem Solving Skills Scale (SPSS)" developed by Oğuz and Köksal-Akyol (2015) was used in the study to measure the problem solving skills of children. Before the application, "SPSS" was applied to the experimental and control groups by the researcher as a pre-test, and then the process of applying the activities started. 16 riddle activities prepared by the researcher were applied to the experimental group of the study, two days a week, for a total of eight weeks. The control group of the research continued their normal education process. After the application, "SPSS" was applied to the experimental and control groups by the researcher as a post-test. 3 weeks after the end of the application, "SPSS" was applied to the experimental group by the researcher as a retention test. While applying the "SPSS", the children's responses were first recorded by audio recording and then evaluated by the researcher in accordance with the assessment form of the scale.
The data obtained at the end of the application; ANCOVA was analyzed with Single Factor ANOVA for Repeated Measures and T Test for Associated Measures. In the light of the findings obtained from the study, according to the results of the ANCOVA test, there is a significant difference between the experimental group and the control group (p <.05); it was observed that the experimental group's posttest scale mean scores were higher than the control group. When the difference between the pretest-posttest-retention test scores of the experimental group was examined with the ANOVA test for Repeated Measures, a significant difference was found between the pre-test and retention test of the experimental group and the post-test and retention test (p <.05). Finally, when the posttest and retention test scores of the experimental group were examined with the T Test for the Related Samples, it was determined that there was no significant difference between the scores (p> .05). Based on this result, it was concluded that riddles were effective on problem solving skills and this effect persisted until the retention test was applied.