Avrupa Birliği'nin Arap Baharı sonrası dönemde Orta Doğu'daki demokrasi teşviki politikalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the European Union's democracy promotion policies in the Middle East in the post-Arab Spring Period
Yazar: GİZEM MASATLI
Danışman: DOÇ. DR. İREM AŞKAR KARAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Avrupa Birliği = European Union ; Demokrasi = Democracy ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Arap Baharı(2010-2011), halkların hareketi olarak ortaya çıkarak Orta 
Doğu'yu önemli ölçüde yeniden şekillendirmiştir. Arap Baharı öncesi dönemde 
Avrupa Birliği'nin (AB) Orta Doğu'ya yönelik temel dışpolitikası bölge 
ülkelerindeki ekonomik ve siyasi reformları destekleyerek, bölge istikrarına
katkı sağlamak olmuştur. Bu bağlamda, AB liderleri, bölgedeki istikrarın; göç, 
enerji, güvenlik ve ticaret gibi konularda kendi çıkarlarını korumalarına 
yardımcı olacağını düşünmüşlerdir. Soğuk Savaş sonrası dönemde bölgede 
siyasi reformları desteklemek için belirli girişimler içerisinde bulunan AB, 
bölgedeki otoriter siyasi rejimlerle işbirliği yapmıştır. Arap ayaklanmalarının 
patlak vermesi, AB'ne bölgeye yönelik demokrasi teşviki politikalarını gözden 
geçirmesi ve çıkar temelli yaklaşımı bırakarak norm temelli bir yaklaşımı 
benimsemesi için bir fırsat sağlamıştır. Ancak, Arap Baharı sonrası rejim 
değişikliği yaşayan bölge ülkelerinde geçekleştirilen ilk seçimlerde İslamcı 
partilerin elde ettiği başarılar, iç savaş yaşayan bölge ülkelerinden AB üyesi 
ülkelere yönelik artan mülteci akımları ve bölgede faaliyetini arttıran radikal 
terör örgütlerinin Avrupa ülkelerine yönelik tehditleri, AB'nin bölgede istikrarı 
sağlamaya yönelik çıkar temelli yaklaşımı yeniden benimsemesine neden 
olmuştur.

Abstract:
Emerged as a mass movement, the Arab Spring (2010-2011) has 
reshaped the Middle East to a significant extent. In the period prior to the Arab 
Spring, the European Union's (EU) main foreign policy-making towards the 
Middle East was to support economic and political reforms in regional states, 
thereby contributing to the regional stability. In this respect, EU leaders 
thought that regional stability would help them to protect their own interests 
related with the issues including migration, energy, security and trade. 
Adopting particular initiatives to encourage political reforms in the region in 
the post-Cold War, the EU cooperated with the authoritarian regimes of the 
region. The outbreak of the Arab uprisings offered the EU an opportunity to 
reconsider its democracy promotion policies towards the region and to adopt a 
norm-based approach abandoningits interest-based approach. However, 
consequences of the Arab Spring including successes of the Islamist parties in 
the first elections after the revolutions, increasing refugee flow to EU members 
states from those Arab states experiencing civil wars and the threats of the 
radical terrorist organizations to the European states has led the EU to readopt 
an interest-based approach towards the region.