Beyşehir ve Çavuşçu göllerindeki  toksik  ve karsinojenik organik kirliliğin bu göllerde yaşayan sazan balığı(Cyprinus carpio L.,1758) üzerine etkilerinin biyokimyasal olarak incelenmesi
Biochemical monitoring  
of the effect of toxic and carcinogenic organic pollutions of lake carp (Cyprinus carpio L.,1758) living in Beyşehi̇r and Çavuşçu lakes
Yazar: HATİCE BANU KESKİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ AKKÖZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Sitokrom P450 (CYP450) monooksijenaz enzim sistemleri faz 1 ve faz 2 enzimleri olarak ilaç biyotranformasyonunda görev alan, PAH, PCB ve dioksinler gibi kimyasal maddeleri, insektisitleri, petrol ürünleri vb. maddeleri metabolize eden sistemlerdir. Balıklarda, karaciğer sitokrom P4502E1 ve buna bağımlı anilin 4-hidroksilaz aktivitesi, sitokrom P4503A4 ve buna bağımlı eritromisin N-demetilaz aktivitesinin PAH, PCB ve dioksinlerle indüklenmesi bu tip organik kirleticilerin varlığının belirlenmesinde erken uyarı sinyali görevi yaptığından, en hassas biyolojik gösterge olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada iki ayrı göl (Çavuşçu ve Beyşehir Gölleri) belirlenerek organik kirlilikle ilgili enzim aktivitesini değerlendirmek amacıyla insanların sık tükettikleri bir balık türü olan sazan balığı seçilmiştir. Ekim 2014 ve Şubat 2015  tarihleri arasında, belirlenen lokalitelerden  alınan sazan balığı örneklerinde CYP450 enzim aktiviteleri belirlenmiştir. Kirleticiler beslenme zinciriyle doğrudan planktonlarla ya da su ortamındaki diğer tüketici organizmalarla balıklara geçmektedir ve balıktan da tekrar insana geçmektedir. Belirlenen iki göldeki kirlilik enzim aktivite analizlerine göre  yorumlanmıştır.
              CYP2E1 bağımlı Anilin 4-hidroksilaz aktiviteleri  Çavuşçu ve Beyşehir Göllerindeki sazan balığı örneklerinde  sırasıyla 101.5 ± 9.661 ,  98.17 ± 1.124 (n=6 ) pmol/ dak/mg ; CYP3A4 bağımli eritromisin N-demetilaz aktiviteleri  Çavuşçu ve Beyşehir Gölündeki sazan balığı örneklerinde sırasıyla 0,05548 ± 0,01009 ,  0,04083 ± 0,003515 (n=6) nmol/ dak/mg olarak bulunmuştur. Her iki göldeki kirliliğin anilin 4-hidroksilaz enzim aktivitesine etkisinde anlamlı bir fark görülmemişken , eritromisin N-demetilaz enzim aktivitesi **p=0.0073 olup iki göl arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Çavuşçu Gölündeki eritromisin N-demetilaz aktivitesi Beyşehir Gölündeki aktiviteye göre 1.4 kat daha fazla bulunmuştur. Eritromisin N-demetilaz  enzim aktivitesini etkileyen organik kirleticilerin Çavuşçu Gölünde daha fazla olduğu söylenebilmekte ve bu parametreler yönünden gölün ayrıntılı olarak araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
Cytochrome P450 (CYP450) monooxygenase enzyme systems, phase 1 and phase 2 enzymes as drug biyotranformasyon involved in PAH, PCBs and dioxins, such as chemicals, insecticides, petroleum products and related products metabolize the system. Hepatic cytochrome CYP2E1-dependent aniline 4-hydroxylase activity and CYP3A4-dependent erythromycin N-demethylase activity of PAH, PCBs and dioxins induction with organic pollutants assets in determining early warning signal task, making it the most sensitive biological indicators were be used in fish. Identified in two different localities (Çavuşçu  and  Beyşehir Lakes) organic pollution related enzyme activity frequently consumed by humans for the purpose of assessment of fish species such as carp tested for the study that were be studied in this study. In October 2014 and February 2015 samples of carp were brought from the designated localities and their CYP450 enzyme activities are determined. Contaminants pass through the food chain to fish with plankton directly or other consumers aquatic organisms and pass through from fish to human again. Pollution in determining  of two lakes was evaluated according to the enzyme activity assay. 
             Aniline 4-hydroxylase activity which dependent of CYP2E1 respectively was determined as 101.5 ± 9.661, 98.17 ± 1.124 (n = 6) pmol / mın / mg in Çavuşçu and Beyşehır lake carp samples. Erythromycin N-demethylase activity which dependent of CYP3A4 respectively was determined as 0,055 ± 0,010 ,  0,040 ± 0,0035 (n=6) in Çavuşçu and Beyşehir lake carp samples. Both the pollutıon ın the lake, the effect of aniline 4-hydroxylase enzyme activity, there was no significant difference but erythromycin N-demethylase enzyme activity was determined as ** p = 0.0073 and was found to be a significant difference between the two lakes. Erythromycin N-demethylase activity ın Çavuşçu Lake, compared to activity in Beysehir Lake is more than 1.4 times. It is thought that, both heavy metals and organic pollutants are lead to varıous of immune system disease in man and ıt is known this pollutants are carcinogen. It can be said to be more of organic pollutants in the Çavuşçu Lake which affect enzyme activity of eritromisin N-demetilaz and the lake must be examined in detail in terms of these parameters.