Domateslerde pestisit tayini için GC-MS/MS ile çoklu kalıntı analiz yönteminin geliştirilmesi ve validasyonu
Development and validation of a multi-residue method for pesticide determination in tomatoes by GC-MS/MS
Yazar: TANER ERKAYMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KÜÇÜKÇETİN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Kimya = Chemistry

Özet:
Pestisit kalıntıları; gıda güvenliği, çevre kirliliği, toksikoloji ve iş sağlığı gibi çeşitli uygulama alanları için analiz edilmektedir. Modern tarımın gelişmesiyle birlikte özellikle meyve ve sebzelerin üretiminde yoğun bir şekilde kullanılan pestisitlerin kalıntı analizleri oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Pestisit kalıntılarının ayrıntılı ve hassas şekilde analiz edilerek izlenmesi, insanların gıda tüketimleriyle pestisitlere hangi seviyede maruz kaldıklarının değerlendirilebilmesi için gereklidir.
Gıda güvenliğini sağlamak amacıyla pestisit kalıntılarının belirlenmesinde doğru ve güvenilir metotların kullanılması çok önemlidir. Bu nedenle, nicel ve nitel analizler için uygun, verimli, hızlı ve aynı zamanda doğru çalışan metotların geliştirilmesi önem arz etmektedir.
Bu tez çalışmasında, Gaz Kromatografisi Tandem Kütle Spektrometresi cihazı (GC-MS/MS) kullanarak tek bir analitik çalışma ile olabildiği kadar çok sayıda pestisit etken maddesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece analiz maliyetlerini azaltmak, analiz süresini kısaltmak ve pestisit kalıntılarının belirlenmesine yönelik çalışmalara katkı sağlamak mümkün olacaktır. 
Bu araştırma, standart etken maddesi temin edilebilen ve gaz kromatografisi ile tespit edilebilen tüm pestisitleri analiz etmeye yöneliktir. Çalışma sonucunda gıdalarda 266 adet pestisitin tespiti için doğru ve güvenilir sonuçlar veren bir analiz metodu geliştirilmiştir. Konu ile ilgili literatür incelendiğinde, gaz kromatografisi ile tespit edilebilen pestisitlerin bir kısmını analiz etmeye yönelik bazı çalışmaların yapıldığı belirlenmiştir. Bu çalışmalarda analiz edilebilen pestisit sayısı 212 adettir. Gıdalarda pestisit tespitine yönelik bu çalışmada geliştirilen analiz metodunun, etken madde sayısının 266 adet ve analiz süresinin önceki çalışmalardan çok daha kısa oluşu bakımından mevcut analiz metotları arasında en iyilerden biri olarak kabul edilebilecek niteliklere sahip olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
Pesticide residues are analyzed for various application areas such as food safety, environmental pollution, toxicology and occupational health. With the development of modern agriculture, residue analyses of pesticides, which are used extensively in the production of fruits and vegetables, have become a very important issue. Detailed and sensitive analysis and monitoring of pesticide residues are necessary for people to assess their level of exposure to pesticides by food consumption.
It is very important to use accurate and reliable methods to determine pesticide residues to ensure food safety. For this reason, it is important to develop appropriate, efficient, fast and accurate methods for quantitative and qualitative analysis. 
In this thesis study, it is aimed to determine as many pesticide agents as possible by a single analytical study using Gas Chromatography Tandem Mass Spectrometer (GC-MS/MS). Thus, it will be possible to reduce the analysis costs, shorten the analysis period and contribute to the studies to determine the pesticide residues.
This research is intended to analyze all the pesticides that can be detected by gas chromatography, which theirs standards of are available. With the method obtained in the study, an analytical method has been developed which gives accurate and reliable results for the determination residues of 266 pesticides in foods. When the relevant literature is examined, it has been determined that some studies have been carried out to analyze some of the pesticides that can be detected by gas chromatography. The numbers of pesticides which can be analyzed in these studies were 212. The method developed in this study was assessed to have qualities that could be regarded as one of the best methods among the previous studies in terms of the number of active substances, has the number of active substances are 266  and has the short duration of the analysis.