Radyoterapi uygulanan kanserli hastaların beslenme durumlarının ve yaşadıkları semptomların değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and symptoms experienced by cancer recipients receiving radiotherapy
Yazar: FADİME UMANÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dahili Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma radyoterapi uygulanan kanserli hastaların beslenme durumlarının ve yaşadıkları semptomların değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma, Atatürk Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Servisinde yatmakta olan ve Ayaktan Radyasyon Ünitesine başvuran araştırmaya dâhil edilme kriterlerine uyan 192 gönüllü hasta ile gerçekleştirildi. Bu araştırmada veri toplamak amacıyla Hasta Bilgi Formu, Subjektif Global Değerlendirme (SGD) Ölçeği ve Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) kullanılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen verilerde; değişkenlerin analizi için tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, parametrik testler, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan çalışmada Hastaların Subjektif Global Değerlendirme Ölçeği ortalama puanlarının 4.83±1.15 ile hafif-orta düzeyde malnütrasyon seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği'nden alınan ortalama puanlar ise; "global distres indeksi" alt boyutunda 1.45±0.56, "fiziksel semptom" alt boyutunda 1.19±0.54, "psikolojik semptom" alt boyutunda 1.53±0.60 ve toplam semptom puanında 1.04±0.41 olarak saptanmıştır. Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği'ne göre hastaların en sık yaşadığı ilk beş semptomun kendini üzgün hissetme (%91.1), hassas olma/hissetme (%87.5), halsizlik ya da enerji kaybı (%84.4), endişelenme (%80.7) ve ağrı (%79.2) olduğu belirlenmiştir. Hastaların, Subjektif Global Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması ile Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması arasında orta düzeyde negatif ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Bu çalışmada radyoterapi uygulanan kanser hastalarında hafif-orta düzeyde malnütrisyon olduğu ve hastaların orta düzeyde semptom yaşadığı belirlenmiştir. Hastaların beslenme durumunun iyileştikçe semptomların azaldığı belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: Radiotherapy, one of the treatment methods for cancer, causes many symptoms in patients. These symptoms cause many nutritional problems in patients. This study evaluated the nutritional status and symptoms experienced by cancer patients receiving radiotherapy.
Material and Method: This study was conducted with 192 volunteer patients hospitalized in the Radiation Oncology Department of Atatürk University, who were applied to the Outpatient Radiation Unit and met the inclusion criteria. This study collected data from the Patient Information Form, Subjective Global Assessment (SGD) Scale and Memorial Symptom Assessment Scale (MSAS). In the data obtained from this study, descriptive statistical methods, parametric tests, t-tests, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and regression analysis were used to analyze the variables.
Results: The study determined that the patients' Subjective Global Assessment Scale mean score was 4.83±1.15, indicating mild-moderate malnutrition. The mean scores obtained from the Memorial Symptom Assessment Scale were 1.45±0.56 in the "global distress index" sub-dimension, 1.19±0.54 in the "physical symptom" sub-dimension, 1.53±0.60 in the "psychological symptom" sub-dimension, and 1.04±0.41 in the total symptom score. According to the Memorial Symptom Assessment Scale, the first five symptoms most frequently experienced by the patients were determined to be feeling sad (91.1%), being/feeling sensitive (87.5%), weakness or loss of energy (84.4%), worry (80.7%), and pain (79.2%). A moderately negative and statistically significant correlation was found between the patients' Subjective Global Assessment Scale mean score and the Memorial Symptom Assessment Scale mean score (p<0.05).
Conclusion: This study determined that cancer patients receiving radiotherapy had mild-moderate malnutrition and experienced moderate symptoms. It was determined that the symptoms decreased as the nutritional status of the patients improved.