Web tabanlı otomatik GPS veri işleme sistemi tasarımı
Design of web-based automatic GPS data processing system
Yazar: SÜLEYMAN SIRRI MARAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL ŞANLIOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Jeodezi = Geodesy ; Jeodezik ağlar = Geodetic networks

Özet:
GPS gözlem ve çözüm tekniklerinde yeni yaklaşım ve yöntemlerin geliştirilmesi ile hassas sonradan hesaplama yöntemi kullanılarak nokta konum bileşenlerini elde etmek birçok disiplin için önemli hale gelmiştir. Deprem mühendisliği, jeofizik ve sismoloji çalışmaları, depremlerin önceden tahmini ve erken uyarı sistem tasarımları, Deformasyon ve plaka hareketlerinin izlenmesi, jeodezik noktaların hassas konumlarının belirlenmesi gibi alanlarda GPS (Global Positioning System) teknolojilerinin yoğun olarak kullanılması gerekmektedir. Son yıllarda küresel veya ulusal alanda sürekli ölçen referans istasyonları (SÖRİ) ağlarının kurulması ve gerçek zamanlı kinematik GPS ağı çözüm metodu ile birkaç cm duyarlı konum belirleme pratik hale gelmiştir. Gerçek zamanlı kinematik GPS ağı yardımı ile konum belirlemede cm mertebesinde alınacak sonuçlar bir çok alanda yeterli olmaktadır. Ancak Küresel veya ulusal alanda yapılacak yüksek duyarlık gerektiren konum belirleme çalışmalarında gerçek zamanlı kinematik GPS ağı çözüm yöntemi yeterli olmayacaktır. Kullanıcı hassas konum bileşenlerini elde etmek için referans ağlarındaki istasyonların gözlem verisi ile kendi verisini güncel ve gelişmiş bilimsel yazılımlarla sonradan hesaplamak zorundadır.Bilimsel amaçlı yazılımlar için kullanıcının GPS ve yazılım konusunda bilgi ve deneyimli olması gereklidir. Bu yazılımlar kullanılarak yapılacak değerlendirmelerde değiştirilecek her bir parametre ya da kullanılacak yanlış stratejiler elde edilecek sonuçlarda önemli farklılıklar meydana gelmesine neden olacaktır. Bununla beraber farklı disiplinlerde çalışıp sadece hassas konum bileşenlerine ihtiyacı olan araştırmacıların GPS ve/veya proses konusunda bilgisi de olmayabilir. Bu durumda yapılacak hesaplamalarda ve oluşturulacak veri tabanlarında farklı datumların ve koordinatların ortaya çıkması kaçınılmaz olacaktır. Küresel veya ulusal ağlardan sorumlu merkez kurum tarafından gerçek zamanlı hesap hizmetinin kullanıcılara sunulmasında yarar vardır.Yukarıda bahsedilen fayda ve gereklilikler düşünülerek küresel veya ulusal bazda hassas post proses ve analiz yapabilen web-tabanlı otomatik GPS veri işleme sistemi oluşturulmuştur. Sistem geri planda (sunucuda) popüler bilimsel yazılımlardan Gamit/GlobK'yi kullanmaktadır. Sadece Linux komut ortamında çalışan yazılımın web ortamında kullanıcıların hizmetine sunulabilmesi için Gamit/GlobK'nin birçok betiğinde değişiklik yapılmış, ilave birçok yazılım ve betikler gerçekleştirilip sistem aktif hale getirilmiştir. Sonuç olarak web tabanlı otomatik GPS veri işleme sistemi, kullanıcının internet üzerinden gönderdiği RINEX formatlı statik ölçü verisini, sürekli çalışan referans istasyonları ile birlikte otomatik prosese tabi tutup, sonuç ve analizleri kullanıcıya göndermektedir. Tez kapsamında hazırlanıp web-tabanlı olarak çalışan sistemin diğer benzer sistemlerle sonuçları karşılaştırılmış proses süresi ölçülmüştür.

Abstract:
It has been important for many disciplines to obtain position components through high precision post-processing techniques with the development of new approaches and methods and approaches. Today, it is necessary to employ Global Positioning System (GPS) intensively in areas such as earthquake engineering, geophysics and seismological studies, early warning and earthquake predictions systems, monitoring the deformation and plate tectonics, high precision determination of geodetic point coordinates. Establishment of national continuous networks (CORS) and cm level Network-RTK positioning has become a practical method. The centimeter level precision provided by Network-RTK is sufficient in many areas. However, for global and nation-wide applications demanding much higher precision, Network-RTK will not be sufficient. The users will still post-process their data with the up-to-date and improved scientific software along with the static data collected at reference stations to produce precise coordinate components.Using academic-level scientific software requires a higher level of knowledge and experience. The wrong parameters and strategies to be used during the processing will seriously bias the obtained solutions. On the other hand, many users of various disciplines do not have to have a deeper understanding of the GPS and data processing. In this respect, it is inevitable to have different datums and coordinates in the solutions and databases to be formed. It is useful to provide an online processing service to the users by the institutions responsible for the global or national networks.In this study, a web-based GPS data processing system capable of functioning at global or national scale was formed by considering the aforementioned uses and necessities. The system employees one of most popular scientific software, Gamit/GlobK, in the background. Since Gamit/GlobK is developed to work a stand alone application in Linux platform, many built-in scripts were modified, additional software and scripts were added to run it in web environment.Consequently, web-based automatic GPS data processing system takes the RINEX formatted static observation data as input, processes them automatically with the data of reference stations and send the result and analyses to the user back. The web-based system prepared during the thesis study was also compared with the other similar systems and processing times were measured.