Uzaktan eğitimde öğrenme performansının modellenmesi
Modeling learning performance in distance education
Yazar: MELİH KARASU
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin öğrenme performanslarını yaşantısal uzaklık, özdüzenleyici öğrenme becerisi, çevrimiçi öğrenme hazır bulunuşluğu, uzaktan eğitime yönelik tutum değişkenleri ve öğrenme yönetim sisteminde yer alan hareket kayıtları üzerinden açıklayan bir model ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Katılımcı grubunda bir devlet üniversitesinde uzaktan eğitim yoluyla yabancı dil hazırlık eğitimi alan 499 öğrenci yer almıştır. Veriler öğrenme yönetim sistemi üzerinden uygulanan ölçek formları ve veri tabanı kayıtları aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde yapısal eşitlik modeli analizi kullanılmıştır. Analiz sürecinde öncelikle araştırmanın ölçüm modeli değerlendirilmiş, gerekli düzenlemeler yapılarak kabul edilebilir uyum indeksleri elde edilen model ile yapısal eşitlik modeli analizine geçilmiştir. Yapısal eşitlik modeline ilişkin uyum iyiliği indeksleri detaylı olarak incelenmiş; RMSEA, AGFI ve ꭓ2/sd indekslerine ait değerlerin mükemmel uyum, SRMR, GFI, PGFI ve PNFI indekslerine ait değerlerin ise kabul edilebilir uyum düzeyine ulaşması neticesinde araştırma kapsamında kuramsal olarak kurulan model doğrulanmıştır. Araştırma bulguları katılımcıların yaşantısal uzaklık algılarının, özdüzenleyici öğrenme becerilerinin ve çevrimiçi öğrenme hazır bulunuşluklarının yüksek düzeyde, uzaktan eğitime yönelik tutumlarının ise orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Katılımcıların öğrenme yönetim sisteminde en çok ders görüntüleme, canlı ders katılımı, canlı ders kayıt izleme davranışlarını gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında doğrulanan modele göre yaşantısal uzaklık algısı, özdüzenleyici öğrenme becerisi, çevrimiçi öğrenme hazır bulunuşluğu, uzaktan eğitime yönelik tutum, ders takip aktivitesi ve ödev aktivitesi değişkenleri katılımcıların öğrenme performansı üzerinde oldukça büyük etkiye sahiptir. Araştırma sonuçlarının, incelenen değişkenler bağlamında, uzaktan eğitim yoluyla ders yürüten veya gelecekte yürütmeyi planlayan eğitimcilere öğretim tasarımı aşamasında rehberlik edeceği, uzaktan eğitim alanındaki araştırmacılara ve bu alandaki lisansüstü öğrencilerine araştırma konusu seçiminde yol gösterebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The main goal of this research is to propose a model which explains the learning performance of university students by examining variables such as transactional distance, self-regulated learning skills, online learning readiness, attitudes towards distance education and user logs in the learning management system. The study employed a correlational survey research design. The participants included 499 university students studying in foreign language preparatory program through distance education at a state university. Research data were collected through database records and scale forms applied on the learning management system. Structural equation modeling was used to analyze the data. When evaluating the data, the measurement model of the study was evaluated first. Modifications were applied to the measurement model to obtain acceptable fit indices for the structural equation model analysis. The fit indices related to the structural equation model, including RMSEA, AGFI, and ꭓ2/SD, indicated perfect fit while SRMR, GFI, PGFI and PNFI indices indicated adequate fit levels, thereby confirming the theoretical model established in the study. The research findings revealed that transactional distance, self-regulated learning skills and online learning readiness of the participants were at high level while their attitudes towards distance education were at moderate level. Viewing course materials, participating in live sessions and viewing session records were the most frequent behaviors observed in the learning management system. The model confirmed within the scope of the study indicated that the variables such as transactional distance, self-regulated learning skills, online learning readiness, attitudes towards distance education, course follow-up activities and homework activities have a significant impact on participants' learning performance. It is anticipated that the research outcomes, within the framework of the examined variables, will serve as a guiding resource during the instructional design phase for educators currently implementing or intending to implement courses through distance education. Additionally, it is expected that these findings will offer insights to researchers and graduate students in the field of distance education for selecting research topics.