Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi ve Sağlık Meslek Yüksek Okulu öğrencilerinde sigara içme sıklığı, bunu etkileyen faktörler , öğrencilerin sigara ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Smoking frequency of students of health Sciences University Hami̇di̇ye Medical Faculty and health vocational school, the Factors Affecting this, knowledge, attitudes and behavior of students about smoking
Yazar: ÖMER FARUK ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ERSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Sigara içme = Smoking ; Tutumlar = Attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve amaç: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi ve Sağlık Meslek Yüksek Okulu öğrencilerinde sigara içme sıklığı, bunu etkileyen faktörler, öğrencilerin sigara ile ilgili bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Yöntem: Araştırmamız 01.07.2020-01.10.2020 tarihleri arasında 129'u (%38,51) erkek, 206'sı (%61,49) kadın toplam 335 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışma prospektif kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olarak internet tabanlı anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 24.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kolmogorov Smirnov testi ile verilerin dağılımı nonparametrik olarak değerlendirilmiştir. Parametrik veriler için t-testi, nonparametrik veriler için ki kare ve Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20,44±2,06 yıl (minimum 17, maksimum 35) olarak hesaplandı. Öğrencilerin 211'i (%62,99) Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi'nde, 124'ü (%37,01) Sağlık Bakanlığı Hamidiye Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim görmekteydi. Katılımcıların %28,96'sının sigara bırakma polikliniğinin işleyişi hakkında bilgisi olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %40,9'u sigara bırakma polikliniklerini başarılı gördüğü saptanmıştır. Öğrencilerin %42,99'unun hiç sigara kullanmamış olduğu, %24,78'inin sadece denemiş olduğu, %7,46'sının içip bırakmış olduğu, %14,33'ünün hala düzenli olarak kullandığı, %10,45'inin ise ara sıra (günde 1 adetten az olacak şekilde) kullandığı saptanmıştır. Sigara kullananların %77,3'ünün üniversiteden önce sigaraya başladığı tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerin sigara kullanma durumu ile annesinin sigara kullanması (p=0,039) ve yakın arkadaş sigara kullanması (p<0,001) ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Anne ve yakın arkadaşları sigara içen öğrencilerin daha fazla oranda sigara içtiği saptanmıştır. Kadın öğrencilerin sigara kullanma durumu ile babasının sigara kullanması (p=0,014), ve yakın arkadaş sigara kullanması (p<0,001) ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Baba ve yakın
VII
arkadaşları sigara içen öğrencilerin daha fazla oranda sigara içtiği saptanmıştır. Öğrencilerin sigaraya başlamasındaki en önemli faktörler arasında sosyal faktörler olduğunu belirten 45 (%13), stres veya sıkıntı olduğunu belirten 39 (%11) öğrenci bulunduğu saptanmıştır. Sigara kullananlardan sigarayı bırakmak istediğini belirtenlerin oranı %51,04 olarak, sigarayı bırakmayı denemiş olanların oranı ise %53,4 olarak saptanmıştır. Sigara kullanan öğrencilerin çoğunluğunun sigaraya üniversite çağından önce başladığı saptanmıştır.
Sonuç: Sigaranın sadece bireysel bir sorun olmadığı açıkça görülmektedir. Bu durumlar göz önüne alındığında aile hekimliği ev ziyaretleri, sürekliliğin olması ve biyopsikososyal yaklaşımla sigara bırakma konusunda ön plana çıkmaktadır. Bu durum aile ve sosyal çevreye de gerekli müdahaleleri yapacak uzaklıkta ve etkinlikte olmasından kaynaklanmaktadır. O yüzden aile hekimliği icra edilirken sigara ile çok yönlü mücadele edilebilecek ortama ve imkâna sahip hekimlerimizin hastalara daha etkin şekilde yardımcı olabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Sigara, Sigara Kullanmak, Üniversite, Bilgi Tutum ve Davranışlar

Abstract:
Introduction and Aim: Our study was carried out to evaluate the smoking frequency of the students of Health Sciences University Hamidiye Faculty of Medicine (Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi) and Health Vocational School (Sağlık Meslek Yüksek Okulu), the factors affecting this, and the knowledge, attitude and behavior of the students about smoking.
Materials and Methods: Our research was conducted between 01.07.2020 - 01.10.2020 with 129 (38.51%) male, 206 (61.49%) female, 335 students total. Our study was carried out using the online questionnaire method as a prospective cross-sectional descriptive study. The data were analyzed using the SPSS 24.0 package program. The distribution of data was evaluated nonparametrically with the Kolmogorov Smirnov test. T-test was used to evaluate parametric data, chi-square and Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test for nonparametric data.
Results: The average age of the students participating in our study was 20.44±2.06 years (minimum 17, maximum 35). 211 of the students (62.99%) were studying at the Ministry of Health University Hamidiye Medical Faculty, and 124 (37.01%) at the Ministry of Health Hamidiye Health Services Vocational School. It was found that 28.96% of the participants had knowledge about the working way of the smoking cessation clinic. It was determined that 40.9% of the participants considered smoking cessation outpatient clinics successful. It was found that 42.99% of the students had never smoked, 24.78% had only tried, 7.46% had smoked and quit, 14.33% still using it regularly, 10.45% were using it occasionally (less than 1 per day). It was found that 77.3% of smokers started smoking before university. A statistically significant relationship was found between the smoking status of male students and their mother's smoking (p = 0.039) and close friends smoking status (p <0.001). It was found that students whose mothers and close friends smoked had higher rates of smoking. A statistically significant relationship was found between the smoking status of female students and their father's smoking (p = 0.014) and close friends smoking status (p <0.001). It was found that students whose fathers and close friends smoked
IX
were more likely to smoke. It was determined that there were 45 (13%) students who stated that social factors were one of the most important factors in starting smoking, and 39 (11%) who stated that it was stress or boredom. Among smokers, the rate of those who stated that they wanted to quit smoking was 51.04%, and the rate of those who tried to quit smoking was 53.4%. It was determined that most of the students who smoke started smoking before the university.
Conclusion: It is obvious that smoking isn't just a personal problem. Considering these conditions, family medicine is one step ahead with home visits, continuity principle and biopsychosocial approach about smoking cessation. The reason of this advantages are becoming closer to the patient to make the necessary ande effective interventions in the family and social environment. Therefore, it is thought that physicians, who have the environment and the opportunity to fight against smoking in a multidimensional way, can help patients more effectively while performing family medicine.
Key Words: Cigarette, Smoking, University, Knowledge Behaviour And Attitude