Boşaltım amaçlı bağırsak stomalarında hasta sonuçlarına ilişkin fenomenolojik bir çalışma
A phenomenological study of patient-reported outcomes in intestinal ostomies
Yazar: GÖZDE TÜRKMENOĞLU KÜÇÜKAKÇA
Danışman: PROF. DR. AYİŞE KARADAĞ
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Amaç: Boşaltım amaçlı bağırsak stoması olan bireylerde, Stoma ve Yara Bakım Hemşireleri, cerrahlar, stomalı birey ve bakım vereni tarafından bildirilen hasta sonuçlarını belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma, niteliksel fenomoloji araştırma deseni kullanılarak Türkiye'de 9 Stomaterapi Ünitesi'nde çalışan Stoma ve Yara Bakım Hemşireleri (n=9) ve bu ünitelerde takip edilen stomalı bireyler (n=9), stomalı bireyin bakım verenleri (n=9) ve cerrahları (n=9) ile yapılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurulu'ndan yazılı izin, katılımcılardan ise sözlü izin alınmıştır. Görüşmeler 19 Haziran 2020 ve 23 Haziran 2021 tarihleri arasında araştımracı tarafından, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, internet üzerinden çevrimiçi ve bireysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri için tanımlayıcı istatistikler, nitel verileri ise içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Hemşirelerin Stoma ve Yara Bakım Hemşiresi olarak çalışma süre ortalamaları 9,6 ± 5,7 yıl, cerrahların kolorektal kanser ameliyatı yapma yılı ortalaması 14,6 ± 8,7 yıldır. Stomalı bireylerin %66,7'si geçici ileostomiye sahip olup, stomalı yaşam süreleri ortalaması 32,1 (ortanca:8) aydır. Stomalı bireylerin sadece %22,2'si stoma bakımını kendisi yapmaktadır. Bakım verenlerin %33,4'ü stomalı bireyin eşidir, tamamı stoma bakımına ilişkin bir eğitim almış ve bunların %66,7'si eğitimini SYBH'den almıştır. Bireyselleştirilmiş derinlemesine görüşmelerin analizi sonucunda stomalı bireylerin iyileşme göstergeleri; "genel sağlık durumuna ilişkin göstergeler", "yaşam aktivitelerine ilişkin göstergeler", "sosyal yaşam ve uyum ilişkilerine yönelik göstergeler", "psikolojik iyilik hali göstergeleri", "stoma yönetimi" ve "bireyi güçlendirme" temaları altında gruplandırılmıştır. 
Sonuçlar: Bakım hizmeti alan ve bakım hizmeti sunan tüm tarafların ortak görüşlerine dayalı olarak geliştirilen hasta sonuçları, birey merkezli bakım sunmada, stomalı bireyin ameliyat öncesi döneminden başlanarak verilecek eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin planlanmasına kurumların bakım stratejilerini ve algoritmalarını geliştirmelerine ve literatürde ilgili rehberlerin oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. 

Anahtar kelimeler: Bağırsak stoması, hasta sonuçları, bireyselleştirilmiş bakım, stoma ve yara bakım hemşireliği

Abstract:
Purpose: To determine patient outcomes reported by Wound, Ostomy and Continence Nurse, surgeons, individuals with stoma and caregiver in individuals with an intestinal ostomy purposes.
Materials and Methods: The research was conducted using a qualitative phenomenology model to examine nurses (n=9) working in 9 Stomatherapy Units in Turkey and individuals with stoma followed in this unit (n=9), caregivers (n=9) and surgeons (n=9) of the individual with stoma. n=9). Written permission from Koç University Social Sciences Ethics Committee and verbal permission from the participants were obtained in order to conduct the research. Interviews were conducted online by the researcher using a semi-structured interview form between 19 June 2020 and 23 June 2021. Descriptive statistics were used for the quantitative data of the research, and content analysis method was used for the qualitative data.
Results: The mean working time of nurses as Wound, Ostomy and Continence Nurse were 9.6 ± 5.7 years, and the mean years of surgeons performing colorectal cancer surgery were 14.6 ± 8.7 years. 66.7% of individuals with stoma have temporary ileostomy, and the average life expectancy with stoma is 32.1 (median: 8) months. Only 22.2% of individuals with stoma care for their stoma themselves. 33.4% of caregivers are spouses of the individual with stoma, all of them received training on stoma care and 66.7% of them received their training from WOCN. As a result of the analysis of individualized in-depth interviews, recovery indicators of individuals with stoma; They are grouped under the themes of "Indicators of General Health Status", "Indicators of Living Activities", "Indicators of Social Life and Adaptation Relationships", "Indicators of Psychological Well-being", "Stoma Management" and "Empowering the Individual".

Conclusions: The patient outcomes, developed based on the common opinions of all parties receiving and providing care, will contribute to the development of care strategies and algorithms of institutions, and to the creation of relevant guides in the literature, in providing individual-centered care, in planning the training and counseling services to be given starting from the preoperative period of the individual with stoma.

Keywords: Intestinal stoma, patient outcomes, individualized care, stoma and wound care nursing