İmam hatip liselerinde  Arapça öğretmenlerinin yöntem bilgisi yeterlikleri (İstanbul örneği)
Methodological competencies of Arabic teachers at imam hatip high schools (İstanbul example)
Yazar: AYŞEGÜL DONDURMACI
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ELMALI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arapça = Arabic ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Dil öğretimi = Language teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools

Özet:
Bu araştırma, imam hatip liselerinde görev yapmakta olan Arapça öğretmenlerinin yöntem bilgilerinin yeterlilik düzeyini tespit edebilmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, tarama modelinde bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu, İstanbul ilindeki imam hatip liselerinde görev yapmakta olan 75 Arapça öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada imam hatip liselerinde görev yapmakta olan Arapça öğretmenlerinin yöntem bilgilerini tespit edebilmek için veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen, 26 maddeyi kapsayıp 5 bölümden oluşan Arapça Öğretmenlerinin Yöntem Bilgisi Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçek geliştirilirken Talim Terbiye Kurulu tarafından yayınlanan Arapça Öğretim Programı dikkate alınmıştır. Araştırma sürecinde toplanan veriler, normal dağılım gösterdiği için parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu doğrultuda araştırma problemlerine; frekans ve yüzde analizi, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (anova) ve ki-kare analizi kullanılarak yanıt aranmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; Arapça öğretmenlerinin en sık kullandığı yöntem, iletişimsel dil öğretim yöntemidir. Ayrıca Arapça öğretmenlerinin yöntem seçimi esnasında en çok dikkat ettikleri unsur, 4 temel dil becerisi (dinleme, konuşma, okuma, yazma) yönündedir.  Buna ek olarak Arapça öğretmenlerinin ders esnasında en sık kullandıkları eğitim materyali ders kitaplarıdır.
Araştırmanın ulaştığı bir başka sonuç ise, imam hatip liselerinde görev yapmakta olan Arapça öğretmenlerinin demografik bilgileri ile kullandıkları yöntemler arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olmamasıdır. Ayrıca Arapça öğretmenlerinin demografik bilgileri ile kelime öğretimleri arasındaki ilişki karşılaştırıldığında, mesleki kıdem boyutunda anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.
Arapça öğretmenlerinin yöntem bilgileri demografik özelliklerine göre kıyaslandığında cinsiyet, mezuniyet, mesleki kıdem, haftalık ders saati, katılım sağlanan kurs ve seminer sayısı ve hizmet içi eğitime ihtiyaç düzeyi gibi değişkenler kapsamında anlamlı düzeyde bir farklılaşma göstermemektedir. Fakat Arapça öğretmenlerinin diyalog/metin öğretimleri, hizmet içi eğitime ihtiyaç duyan öğretmenler lehine anlamlı düzeyde farklılaşma gösterirken alıştırma ve aktivite puanları kadın öğretmenler lehine anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır.
Araştırmanın ulaştığı nitel sonuçlar incelendiğinde, imam hatip liselerinde görev yapmakta olan Arapça öğretmenleri büyük oranda ders kitaplarının geliştirilmesi gerektiğini düşünmektedir. Ayrıca bu derse yönelik materyal ve kaynak sıkıntısı ve öğretmenlerin hizmet içi eğitime duydukları ihtiyaç düzeyi de sıkça belirtilen görüşler arasındadır.

Abstract:
This research aims to determine the adequacy level of the method knowledge of Arabic teachers working in imam hatip high schools. For this purpose, the research is designed as a research in the scanning model. The sample group of the study consisted of 75 Arabic teachers working in imam hatip high schools in Istanbul. In order to identify the method information of Arabic teachers, the Method Information Scale of Arabic Teachers, which covers 26 items and consists of 5 sections, was used by the researcher as a data collection tool. While this scale is being developed, the Arabic Curriculum published by the Training Training Board is taken into account.
Since the data collected during the research process showed normal distribution, they were analyzed using parametric tests. Accordingly, to research problems; Response was sought using frequency and percentage analysis, independent groups t test, one way variance analysis (anova) and chi-square analysis.
According to the research results; The most common method used by Arabic teachers is the communicative language teaching method. In addition, the most important element of Arabic teachers during the method selection is 4 basic language skills (listening, speaking, reading, writing). In addition, the most frequently used educational materials of Arabic teachers during the lesson are textbooks.
Another result of the research is that there is no significant relationship between the demographic information and methods used by Arabic teachers working in imam hatip high schools. Also, when the relationship between the Arabic teachers' demographic information and vocabulary teaching was compared, a significant level of professional seniority was found.
When the method information of Arabic teachers is compared according to their demographic characteristics, it does not differ significantly in terms of variables such as gender, graduation, professional seniority, weekly course hours, number of courses and seminars attended, and the level of need for in-service training. However, while the dialogue / text teaching of the Arabic teachers varies significantly in favor of the teachers who need in-service training, the exercise and activity points differ significantly in favor of the female teachers.
When the qualitative results of the research are examined, Arabic teachers working in imam hatip high schools think that the textbooks should be developed to a great extent. In addition, the shortage of materials and resources for this course and the level of teachers' need for in-service training are among the frequently stated opinions.