Erken doğum tehdidinde hemşirelik bakımının stres, prenatal uyum, kontraksiyon, kortizol ve doğum haftasına etkisi
The effect of nursing care on stress, prenatal adaptation, contraction, cortisol and birth week in threat of preterm birth
Yazar: HÜLYA ÖZBERK
Danışman: PROF. DR. SAMİYE METE ; DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Doğum = Delivery ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Prenatal bakım = Prenatal care ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Erken doğum tehdidinde hemşirelik bakımının stres, prenatal uyum, kontraksiyon, kortizol ve doğum haftasına etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşama, erken doğum tehdidi tanısı ile klinikte yatan kadınların deneyim, duygu ve düşüncelerinin belirlenmesidir. Toplam 12 kişi ile görüşülmüştür. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşama, pre-post ve kontrol gruplu, tek kör, randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırma, girişim (n=33) ve kontrol grubu (n=33) olmak üzere toplam 66 erken doğum tehdidi sürecinde olan kadın ile yürütülmüştür. Girişim grubuna gevşeme odaklı hemşirelik bakımı uygulanmıştır. Veriler girişim öncesinde, erken doğum tehdidi sürecinde ve doğum sonrasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; Çok Yönlü Varyans Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Bonferroni Düzeltmeli Bağımlı Gruplarda T-Testi, Bağımsız Gruplarda T-Testi, Bağımlı Gruplarda T-Testi, Kovaryans Analizi (Ancova), Kaplan Meier Sağ Kalım Analizi-Logrank Testi ve Yapısal Eşitlik Modeli-Yol Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: İlk aşama, beş ana tema belirlenmiştir: Erken doğum tehdidinin anlamı, erken doğum tehdidinin nedenleri, erken doğum tehdidinden kaynaklanan sorunlar, baş etme ve beklentiler/önerilerdir. İkinci aşama, girişim ve kontrol grubunda yer alan kadınların durumluk kaygı ve kortizol düzeyi puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Girişim grubundaki kadınların bilgi düzeyi, uyku süresi ve aldığı sıvı miktarı, hemşirelik bakım memnuniyeti, doğum haftaları ve ikinci gün kontraksiyon şiddeti puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Erken doğum tehdidi kadınları psikolojik ve fiziksel olarak etkilemektedir. Gevşeme odaklı hemşirelik bakımı kadınların durumluk kaygılarını azalttığı, bilgi düzeyini arttırdığı, kortizol düzeyini düşürdüğü ve bu faktörlerin doğum haftalarının normal sınırlara yaklaşmasına katkı sağladığı saptanmıştır. Bu nedenle bu programın erken doğum tehdidi sürecinde kullanılması önerilir. 
Anahtar Sözcükler: Erken doğum tehdidi, Gevşeme odaklı hemşirelik bakımı, Durumluk kaygı, Kortizol düzeyi.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine stress, prenatal adaptation, contraction, cortisol and birth week of effect of nursing care in threat of preterm birth.
Method: The study was carried out in two stages. The first stage, determine the experience, feelings and thoughts of the women who are diagnosed with threatened preterm birth in the clinic. A total of 12 individuals were interviewed. The data were collected by semi-structured interview form and evaluated by content analysis. In the second stage, the research was a pre-post single-blind randomized controlled trial. The study was conducted with a total of 66 women in threat of preterm birth process; 33 in the intervention group and 33 in the control group. The intervention group was provided with relaxation oriented based nursing care. The data were collected before the intervention, in threat of preterm birth process and after the birth. In the evaluation of the data; MANOVA, One-Way ANOVA, Bonferroni Adjusted Paired T Test, İndependent Sample T Test, Dependent Sample T Test, Covariance Analysis (Ancova), Kaplan Meier Survival Analysis-Logrank Test and Structural Equation Model-Path Analysis were used.
Results: The first stage, five main themes were identified: meaning of the threatened preterm birth, causes of the threatened preterm birth, problems caused by threatened preterm birth, coping and expectations and suggestions. In the second stage, a statistically significant difference was found between the the score averages of the intervention and control groups on both state anxiety and cortisol levels in terms of group, time, and group-time interaction (p <0.05). A statistically significant difference was found in the intervention group in the level of knowledge, the duration of sleep and the amount of fluid they received, nursing care satisfaction, birth weeks and the severity of contractions at the second day (p <0.05). 
Conclusion: Threatened preterm birth influences to women by physically and psychological. Relaxation-oriented nursing care was found to reduce the state anxiety of women, to increase the level of knowledge, to decrease the level of cortisol and these factors contributed to the normal limits of birth weeks. Therefore, it is recommended to use this program in the process of threat of preterm birth.
Key Words: Threat preterm birth, Relaxation-focused nursing care, State anxiety, Cortisol level.