Sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir tüketimdavranışları ile çevre okur yazarlığı arasındakiilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sustainableconsumption behavior and environmental literacy of classroomteacher candidates
Yazar: KAMİLE ÇÖL
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE GAMZE HASTÜRK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışları ile çevre okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışları ile çevre okuryazarlığı cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu,  baba eğitim durumuna göre incelenmiştir. Araştırma, 2022-2023 akademik yılı bahar döneminde Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinin sınıf öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 144 (103 kadın, 41 erkek) öğretmen adayı ile yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerde hem betimsel hem de çıkarımsal istatistiki analizler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışları ile çevre duyarlılığı, ihtiyaç dışı satın alma, tasarruf ve yeniden kullanılabilirlik düzeyleri arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Öğretmen adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışları ile çevre duyarlılığı ve tasarruf alt boyutları arasında güçlü, ihtiyaç dışı satın alma ve yeniden kullanılabilirlik alt boyutları arasında ise orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Yeniden kullanılabilirlik alt boyutu ile tasarruf ve ihtiyaç dışı satın alma alt boyutları arasında düşük seviyede anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur. Fakat çevre duyarlılığı ile yeniden kullanılabilirlik alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık ile çevre bilinci, çevre kaygısı ve çevre farkındalığı alt boyutları arasında güçlü, Ayrıca çevre bilinci alt boyutu ile çevre kaygısı alt boyutu arasında, orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeyleri ile sürdürülebilir tüketim davranışları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir tüketim davranışı, çevre duyarlılığı, tasarruf, ihtiyaç dışı satın alma, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmen adaylarının ters madde olarak kodlanan ihtiyaç dışı satın almaları da cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Öğretmen adaylarının annelerinin eğitim durumlarına göre sürdürülebilir tüketim davranışları arasında anlamlı fark bulunmaktadır. Çevre duyarlılığı, yeniden kullanılabilirlik, tasarruf, ihtiyaç dışı satın almada annelerin eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının babalarının eğitim durumlarına göre sürdürülebilir tüketim davranışı, çevre duyarlılığı, tasarruf, ihtiyaç dışı satın alma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının çevre okuryazarlıkları cinsiyete ve anne baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir tüketim ile çevre okuryazarlık algılarını geliştirecek eğitim etkinlikleri yapılması, öğretmen adaylarının bu konuda bilinçlendirilmesi yükseköğretimde çevre ile ilgili derslerin müfredatına sürdürülebilir tüketim ve çevre okuryazarlığı konularını içeren içerikler eklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study investigates the connection between classroom teacher candidates' environmental literacy and sustainable consumption. The amount of sustainable consumerism and environmental literacy among teacher candidates varies based on factors such as gender, grade level, mother's and father's educational backgrounds. There are 144 (103 female, 41 male) teacher candidates in the classroom teaching departments of a state university in the Central Black Sea Region's college of education as of the spring semester of the 2022–2023 academic year. One of the better research techniques, the relational scanning model, was applied in this study. With the data gathered for the study, both descriptive and inferential statistical analyses were performed. Positive link changes between teacher candidates' sustainable consumption and access to the environment, unnecessary purchases, savings, and degrees of reusability, according to freedom of study. The environmental conservation and frugal sub-dimensions of teacher candidates' spending are strongly correlated with each other, but the reusability and needless purchase sub-dimensions are only somewhat correlated. The reusability sub-dimension and the non-cost purchasing and savings sub-dimensions have a low significant positive association. Nonetheless, a lasting and noteworthy correlation between the reusability sub-dimensions and environmental changes was not discovered. Moderate relationships exist between the environmental awareness sub-dimension and the environmental anxiety sub-dimension, and strong relationships exist between teacher candidates' environmental literacy and environmental awareness, environmental concern, and sub-dimensions of environmental awareness. It is observed that the development of sustainable consumption and the environmental literacy of teacher candidates have a somewhat strong, favorable link. Savings on sustainable consumerism, the environment, and unnecessary purchases made by aspiring instructors. There are no appreciable differences based on gender. Gender differences are also evident in the non-item-coded needs purchases made by teacher applicants. Depending on their educational background, teacher candidates' and their moms' sustainable consumption lifespans varied significantly. Based on the moms' educational background, it was found that there was no discernible difference in terms of the benefits to the environment, reusability, savings, and purchase costs.  According to their educational standing, the dads of the teacher candidates did not significantly differ in terms of sustainable consumption efficiency, environmental savings, savings, or unnecessary purchasing transactions. There is no discernible variation in the environmental literacy of aspiring classroom teachers based on parental education or gender. Therefore, in order to increase teacher candidates' awareness of sustainable consumption and environmental literacy, educational activities should be conducted to improve their perceptions of these concepts. Additionally, content related to these concepts should be added to the curricula of environmental courses in higher education.