Mersin kıyı şeridinde dağılım gösteren Patellidae (Archeogastropoda) türlerinin zonasyonunda yumuşak doku mikroplastik düzeyinin etkisi
The effect of soft tissue microplastic level on the zonation of Patellidae (Archeogastropoda) species distributed in Mersin coastline
Yazar: EZGİ DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ÇİFTÇİ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Kabuklu deniz ürünleri = Shellfish ; Mersin = Mersin ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Yumuşak doku = Soft tissue ; Yumuşakçalar = Molluscs ; Zonlaşma = Zonation

Özet:
Araştırmada Mersin kıyı şeridinde dağılım gösteren Archaeogastopoda (Thiele, 1925) takımının Patellidae ailesine ait Patella rustica (Linnaeus, 1758), Patella caerulea (Linnaeus, 1758) ve Patella ulyssiponensis (Gmelin, 1791) türlerinin zonasyonunda yumuşak doku mikroplastik düzeylerinin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sahasını Mersin Viranşehir kıyılarından belirlenen deniz suyu seviyesinde supralittoral ve deniz suyu seviyesi altında bulunan mediolittoral ve infralittoral zonu kapsayan 4 m2'lik üç bölge oluşturmaktadır. Çalışma sahasında 12 m2'lik alandan toplam 80 birey örneklenmiştir. Laboratuvara getirilen örneklerin tür tanımlaması radula dişlerinin morfolojik görünümü dikkate alınarak yapılmıştır. Tür tanımlaması yapılan toplam 80 bireyin kabuk morfolojisi belirlenmiş ve yumuşak doku mikroplastik düzeyleri saptanmıştır. Verilerin istatistik analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve değişkenler arasındaki ilişki Pearson lineer korelasyon katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir.
Araştırmada 4 m2'lik her üç bölgenin supralittoral zonunda Patella genusuna ait bireye rastlanmamıştır. Mediolittoral ve infralittoral zondan toplanan tüm bireylerin P. caerulea türüne ait olduğu saptanmıştır. Morfometrik olarak P. caerulea'nın infralittoral zonda dağılım gösteren bireylerinin mediolittoral zonda dağılım gösteren bireylerden daha büyük oldukları belirlenmiştir (p<0,01). Kabuk şekil analizi bulgularına göre mediolittoral zondan örneklenen bireylerde kabuk daha dar, eliptik, tepe noktası merkeze daha yakın iken, infralittoral zondan örneklenen bireyler daha geniş, ovül, tepe noktası ise anteriör uca yakın asimetrik bulunmuştur. Her iki zondan örneklenen bireylerde koniklik bakımından farklılık bulunamamıştır (p>0,01). Infralittoral zondan örneklenen bireylerin kabuk yüzey alanı ve kabuk hacmi mediolittoral zondan örneklenen bireylerden büyüktür.
P. caerulea'nın yumuşak doku mikroplastik düzeyleri mediolittoral zonda 17,05 ± 16,84 MP/birey, infralittoral zonda 10,88 ± 8,02 MP/birey olarak belirlenmiştir. Yumuşak dokunun gramı başına ortalama mikroplastik sayısı; granül 10,64±1,97, fragment 31,85±6,39, filament 8,59±1,15 ve film 4,46±0,91 MP/g olarak belirlenmiştir. Filament dışında MP sayılarının mediolittoral zonda infralittoral zondan daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Mediolittoral ve İnfralittoral zonda belirlenen MPler arasında fragment olarak sınıflandırılan MP'ler en yüksek, film olarak sınıflandırılan MP'ler ise en düşük sayıda bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of soft tissue microplastic levels on the zonation of Patella rustica (Linnaeus, 1758), Patella caerulea (Linnaeus, 1758) and Patella ulyssiponensis (Gmelin, 1791) belonging to the Patellidae family of the Archaeogastopoda (Thiele, 1925), which are distributed along the Mersin coastline. The research area consists of three regions of 4 m2 covering the supralittoral at sea level and the mediolittoral and infralittoral zones below the sea water level determined from the Mersin Viranşehir coast. A total of 80 individuals were sampled from an area of 12 m2 in the study area. Species identification of the samples brought to the laboratory was made by considering the morphological appearance of the radula teeth. Shell morphology and soft tissue microplastic levels of 80 individuals were determined. In the statistical analysis of the data, were evaluated by one-way analysis of variance (ANOVA) and the relationship between the variables by calculating the Pearson linear correlation coefficient.
In the study, no individuals belonging to the Patella genus were found in the supralittoral zone of all three areas of 4 m2. It was determined that all individuals collected from the mediolittoral and infralittoral zone belonged to the P. caerulea species. Morphometrically, individuals of P. caerulea distributed in the infralittoral zone were found to be larger than individuals distributed in the mediolittoral zone (p<0.01). According to the shell shape analysis findings, individuals sampled from the mediolittoral zone had a narrower, elliptical shell, with the apex closer to the centre, while individuals sampled from the infralittoral zone had a wider, ovule, and the apex was asymmetrical near the anterior end. Individuals sampled from both zones did not differ in terms of conicity (p>0.01). The shell surface area and shell volume of individuals sampled from the infralittoral zone are larger than those sampled from the mediolittoral zone.
Soft tissue microplastic levels of P. caerulea were determined as 17.05 ± 16.84 MP/ind. in the mediolittoral zone and 10.88 ± 8.02 MPs/ind. in the infralittoral zone. Average number of microplastics per gram of soft tissue; granule 10.64±1.97, fragment 31.85±6.39, filament 8.59±1.15 and flat 4.46±0.91 MPs/g. Except for filament, MP counts were found to be higher in the mediolittoral zone than in the infralittoral zone (p<0.05). Among MPs determined in the mediolittoral and infralittoral zones, MPs classified as fragments were found in the highest number, while MPs classified as flat were found in the lowest number.