Plastikler konusunda hazırlanan GEMS tabanlı öğretim uygulamalarının öğrencilerin  bilgi düzeylerine ve informal muhakemelerine etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of GEMS-based instructional applications on students' knowledge levels and informal reasoning in plastics
Yazar: AYŞE ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET TEKBIYIK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, plastikler konusunda GEMS tabanlı öğretim uygulamalarına göre geliştirilen etkinliklerin öğrencilerin bilgi düzeylerine ve informal muhakemelerine etkisinin incelenmesidir. Bu doğrultuda Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Seçmeli Bilim Uygulamaları dersi kapsamında önerilen etkinlikler içerinde yer alan yaşamımızdaki plastikler konusu temel alınarak GEMS tabanlı öğretim uygulamalarının esaslarına dayanan etkinlikler geliştirilmiştir. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında MEB'e bağlı bir okulda yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre seçilen 16 kız ve 7 erkek olmak üzere toplam 23 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma desen kullanılmış olup, karma desen yöntemlerinden ise açıklayıcı ardışık desen yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirmiş olup, nicel veri toplama aracı olarak öğrenci bilgi düzeyi testi (ÖBDT), nitel veri toplama aracı olarak ise plastikler konusuna yönelik kavram karikatürü (PKYKK), tartışmacı metin ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veri toplama aracı olan ÖBDT'den elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 22 Programı kullanılarak bağımlı-t testi ile analiz edilmiştir. Nitel veri toplama aracı olarak kullanılan PKYKK, tartışmacı metin ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizi ise tümdengelimsel içerik analizi yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde öğrencilerin plastikler konusuna yönelik bilgi testi son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarına göre artış gösterdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin kavram karikatürü hakkındaki yorumları ve tartışmacı metindeki görüşlerinden yola çıkarak argümanlarının çoğunlukla alt düzeylerde toplandığı belirlenmiştir. Görüşme formundan elde edilen veriler incelendiğinde öğrencilerin plastiklerin kullanılabilirlik özellikleri, sağlığa ve çevreye etkilerine ve uygulamanın öğrenmeye katkısına yönelik görüş bildirdikleri belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda GEMS tabanlı öğretim uygulamalarının MEB Seçmeli Bilim Uygulamaları dersinde farklı temalarda da uygulanabileceğine yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the impact of activities developed based on GEMS instructional practices on students' knowledge levels and informal reasoning regarding plastics. In this context, activities were developed based on the principles of GEMS instructional practices, focusing on the topic of plastics in our daily lives, which is included in the elective science applications curriculum recommended by the Ministry of National Education (MNE). The research was conducted in a school affiliated with the MNE during the 2021-2022 academic year. The study group consisted of 23 students, 16 girls and 7 boys, selected using the accessible sampling method. A mixed methods design that combines quantitative and qualitative research methods was employed, and the explanatory sequential design method, a type of mixed methods design, was specifically used. The data collection tools of the study were developed by the researcher. For quantitative data collection, a student knowledge level test (SKLT) was used, and for qualitative data collection, a concept cartoon about plastics (CCAP), argumentative text, and semi-structured interview form were used. The data obtained from the SKLT were analyzed using IBM SPSS Statistics 22 Program through dependent t-tests. The data obtained from the CCAP, argumentative text, and semi-structured interview form were analyzed using inductive content analysis. Upon examining the findings of the study, it was determined that students' post-test average scores on the knowledge test about plastics increased compared to their pre-test scores. Based on students' comments on the concept cartoon and the arguments presented in the argumentative text, it was found that their arguments were mostly at lower levels. When the data from the semi-structured interview form were examined, it was determined that students expressed opinions about the usability characteristics of plastics, their impacts on health and the environment, and the contribution of the application to learning. At the end of the research, recommendations were made regarding the potential application of GEMS-based instructional practices in various themes within the MNE elective science applications curriculum.