Polikistik over sendromu olan kadınların diyet glisemik yük ve indeksleri ile yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the dietary glycemic load and index, and quality of life in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: ECEM YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. BERİL KÖSE
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma polikistik over sendromu (PKOS) olan kadınların diyet glisemik yük ve indekslerinin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Çalışma Edirne ilinde Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 18-40 yaş arası 64 PKOS tanısı almış ve 64 sağlıklı yetişkin kadın ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi), beslenme durumunun saptanması için 3 günlük besin tüketim kaydı, fiziksel aktivitenin sorgulanması için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla Polikistik Over Sendromu Yaşam Kalitesi (PCOSQ-50) Ölçeği'ni içeren çoktan seçmeli veya kısa cevaplı bir anket kullanılmıştır. Bireylerin günlük diyet glisemik indeksi ve glisemik yükü ''International table of glycemic index and glycemic load values 2021 edition'' tablosuna göre değerlendirilmiştir. Polikistik over sendromlu bireylerin kontrol grubundaki bireylere kıyasla vücut ağırlığı, beden kitle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, bel/boy oranı değerleri anlamlı şekilde daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Polikistik over sendromlu bireylerin diyet glisemik indeksinin ve toplam glisemik yükünün kontrol grubundaki bireylere kıyasla anlamlı bir şekilde daha fazla olduğu görülmüştür (p<0.05). Polikistik over sendromlu bireylerle kontrol grubundaki bireyler karşılaştırıldığında; günlük karbonhidrat alımı, günlük alınan enerjinin karbonhidrattan gelen yüzdesi (%), çoklu doymamış yağ asitleri ve B_6 vitamini alımı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). 
Polikistik over sendromlu bireylerin diyetleri düşük, orta, yüksek glisemik indeksli olarak sınıflandırıldığında bu gruplar arasında toplam yaşam kalitesi puanı ve psikososyal, doğurganlık, cinsel fonksiyon, obezite ve menstrüal bozukluklar ve başa çıkma alt kategori puanlarında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05). Polikistik over sendromlu bireylerin diyetleri düşük, orta, yüksek glisemik yüklü olarak sınıflandırıldığında bu gruplar arasında toplam yaşam kalitesi puanı ve doğurganlık, cinsel fonksiyon, obezite ve menstrüal bozukluklar ve başa çıkma alt kategori puanlarında anlamlı bir fark görülmemiş iken (p>0.05); diyet glisemik yükü düşük kategoride olan bireylerin diyet glisemik yükü orta kategoride olan bireylere kıyasla psikososyal alt kategori puanlarının anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). 
Bu çalışma ile PKOS'lu bireyler ve PKOS'u olmayan bireylerin diyetleri ele alınıp, PKOS'luların yüksek glisemik indeksli ve yüksek glisemik yüklü beslenmeye eğilimlerinin olduğu görülmüştür. Polikistik over sendromu olan bireylerin diyetlerinin glisemik indeks ve glisemik yüklerinin yaşam kalitesi üzerinde etkisinin olmadığı görülmekle birlikte diyetleri yüksek glisemik indeks ve yüksek glisemik yük kategorisinde olan PKOS'lu bireylerin yüksek BKİ ve yüksek bel çevresi ölçümüne sahip olmaları sağlık açısından bir risk faktörüdür. Bu bulgular doğrultusunda PKOS'lu bireylere diyetisyenler tarafından diyetin glisemik indeks ve glisemik yükün önemi hakkında eğitim verip, düşük glisemik indeksli ve glisemik yüklü beslenmek teşvik edilebilir. 
Anahtar kelimeler: PKOS, glisemik indeks, glisemik yük, yaşam kalitesi

Abstract:
This study was conducted to determine the impact of dietary glycemic load and indices on the quality of life of women with polycystic ovary syndrome (PCOS). The research was carried out with 64 individuals diagnosed with PCOS, aged 18-40, who applied to the Women's Health and Obstetrics Outpatient Clinic at Sultan 1st Murat State Hospital in Edirne, along with 64 healthy adult women. A multiple-choice or short-answer questionnaire including anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference, hip circumference), a 3-day food consumption record to determine nutritional status, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) to question physical activity, and the Polycystic Ovary Syndrome Quality of Life (PCOSQ-50) Scale to assess quality of life was used. The daily dietary glycemic index and glycemic load of the individuals were evaluated according to the "International table of glycemic index and glycemic load values 2021 edition". 
In comparison of individuals with PCOS and individuals in the control group, a significant difference was observed between the groups in terms of daily carbohydrate intake, percentage of daily energy intake from carbohydrate (%), polyunsaturated fatty acids and vitamin B_6 intake (p<0.05). A significant difference was not observed in total quality of life score and psychosocial, fertility, sexual function, obesity and menstrual disorders and coping subcategory scores when the diets of individuals with PCOS were classified as low, medium, high glycemic index (p>0.05). There was no significant difference in total quality of life score and subcategory scores for fertility, sexual function, obesity and menstrual disorders and coping when the diets of individuals with PCOS were classified as low, medium and high glycemic load (p>0.05); however, individuals with low dietary glycemic load had significantly higher psychosocial subcategory scores compared to individuals with medium dietary glycemic load (p<0.05).
In this study, the diets of individuals with PCOS and individuals without PCOS were examined and it was observed that individuals with PCOS tended to eat high glycemic index and high glycemic load diets. Although it was observed that the glycemic index and glycemic load of the diets of individuals with polycystic ovary syndrome had no effect on quality of life, the fact that individuals with PCOS whose diets are in the high glycemic index and high glycemic load category have high BMI and high waist circumference measurements is a risk factor for health. In line with these findings, individuals with PCOS may be educated by dietitians about the importance of dietary glycemic index and glycemic load and encouraged to eat a low glycemic index and glycemic load diet.
Keywords: PCOS, glycemic index, glycemic load, quality of life