Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların gelişimsel koordinasyon bozukluğu bulgularının, vücut dengelerinin ve işlevselliklerinin karşılaştırılması
Evaluation of developmental coordination disorder findings, body balances and functioning of children with attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: BÜŞRA ECEM BAKA PAMIK
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KESKİNDEMİRCİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gelişim Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı çocuklar daha zayıf motor beceriler ve işlevsellikte bozulmalar gösterebilmektedirler. DEHB tanısı olan ve Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu (GKB) riski bulunan çocuklarda vücut denge ve işlevselliğinin daha fazla etkilenebileceği ve DEHB tanılı çocuklarda bu alanların da desteklenmesinin tedavide başarıyı daha da arttıracağı düşünülmektedir. Çalışmada, DEHB tanısı olan çocuklarda motor koordinasyon, vücut dengesi ve işlevselliğin birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmaya bir üniversite hastanesinde takip edilen 7-13 yaş arasındaki 44 DEHB tanılı çocuk ve aynı yaş ve cinsiyette bilinen sağlık sorunu olmayan çocuk sağlığı izlemleri yapılan 46 sağlıklı çocuk dâhil edildi. DEHB belirtilerinin değerlendirilmesi için Turgay Ölçeği, davranım, öğrenme, ataklık/hiperaktivite sorunların saptanması için Conners Ölçeği, işlevsellik alanlarındaki bozulmanın değerlendirilmesi için Weiss Ölçeği, motor becerilerin değerlendirilmesi için Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Anketi (Developmental Coordination Disorder Questionnaire DCDQ'07) ve denge becerilerinin değerlendirilmesi için Pediatrik Denge Ölçeği kullanıldı.
DEHB tanılı çocukların kontrol grubundaki çocuklara göre; daha fazla işlevsellik alanında bozulma ve daha zayıf denge becerileri gösterdikleri saptanmıştır. DEHB tanısı olan çocukların %45,5'inin GKB riski taşıdığı bulunmuştur. DEHB tanılı - GKB riskli çocuklarda, DEHB tanılı GKB - risksiz çocuklara göre daha zayıf denge becerileri ve yaşam becerileri işlevsellik alanında daha fazla bozulma saptanması ile birlikte GKB riskinden bağımsız DEHB tanısında görülen zayıf motor becerilerin, zayıf denge becerilerinin ve davranım, öğrenme ve ataklık/hiperaktivite sorunlarının çocuğun aile, okul- öğrenme, okul- davranış, yaşam becerileri, sosyal etkinlikler ve benlik algısı işlevselliğini etkilediği saptanmıştır. 
DEHB tanılı çocuklara bütüncül yaklaşım kapsamında; denge, motor beceri ve işlevsellikteki bozulmaların da değerlendirilmesi ve tedavide bu alanların iyileştirilmesinin DEHB tedavisine katkı sağlayabileceği düşünülebilir. 

Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, motor koordinasyon, denge, işlevsellik, gelişim

Abstract:
Children diagnosed with Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) may exhibit poorer motor skills and impairments in functionality. It is thought that body balance and functionality may be affected more in children with ADHD and who are at risk of Developmental Coordination Disorder (DCD), and supporting these areas in children with ADHD will increase the success of the treatment. In this study, it was aimed to evaluate motor coordination, body balance and functionality together in children with ADHD. 
The study included 44 children between 7-13 years diagnosed with ADHD and 46 age and sex-matched healthy children without ADHD. Turgay Scale was used to assess ADHD symptoms, the Conners Scale to detect behaviour, learning, and impulsiveness/hyperactivity problems, the Weiss Scale to assess impairment in functional areas, the Developmental Coordination Disorder Questionnaire (DCDQ'07) to evaluate motor skills and the Pediatric Balance Scale to assess balance skills.
Compared to the children in the control group with ADHD, it was determined that they had more impairment in functional areas and showed weaker balance skills. It was found that 45.5% of children with ADHD were at risk of DCD. It has been determined that children with ADHD - at risk for DCD have weaker balance skills and more impairment in life skills functionality than children without risk. It has been observed that poor motor and balance skills, behavioural, learning, and impulsiveness/hyperactivity problems seen in the diagnosis of ADHD may affect the child's functionality in family, school learning, school behaviour, life skills, social activities and self-perception areas.
Within the scope of a holistic approach to children with ADHD, it is suggested that evaluating and improving the impairments in balance, motor skills, and functionality in treatment may contribute to treating ADHD.

Key Words: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, motor coordination, balance, functionality, development