Farklı gelişen çocukların kardeşleri ve anneleri'nin suçluluk ve utanç, depresyon düzeyi ve stresle başa çıkma becerileri'nin incelenmesi
Brothers and sisters of children with various developmental and mothers of guilt and shame, and the level of depression
Yazar: NİLGÜN GİZEM GÖÇTÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Sosyal destek = Social support ; Stresle başetme = Coping with stress ; Suçluluk = Criminality ; Utanma duygusu = Shame ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk gelişme bozuklukları = Child development disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, farklı gelişim gösteren çocukların annelerinin ve kardeşlerinin suçluluk utanç, depresyon, stresle başa çıkma beceri düzeyleri ve bunları etkileyen faktörleri incelemek amacıyla oluşturulmuştur. İstanbul Kadıköy ilçesindeki rehabilitasyon merkezlerine devam eden farklı gelişim gösteren 50 çocuğun annesi ve kardeşi ile yapılmıştır. Ayrıca sağlıklı gelişim gösteren çocukların annelerinin sayısı 50 Kardeşleri 50 'dir. Katılımcılara kişisel bilgi formu, Sürekli Utanç ve Suçluluk Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Stresle Başa Çıkma Becerileri Ölçeği uygulanmıştır. Farklı gelişim gösteren çocukların annelerinin 8'i %16) 30 yaş ve altı yaş grubunda, 17'si (%34) 31-40 yaş grubunda, 25'i de (%50) 40 yaş ve üstü yaş grubunda yer almaktadır. Elde edilen bulgular, sağlıklı gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin kendine güvenli, çaresiz, boyun eğici yaklaşım, sosyal destek arama ve stresle başa çıkma genel düzeyleri, farklı gelişen çocuğa sahip olan annelerin düzeylerinden yüksek bulunmuştur. Farklı gelişime sahip çocuğu olan annelerin depresyon, suçluluk ve utanç düzeyleri, sağlıklı gelişimli çocuğa sahip annelerin depresyon düzeylerinden yüksek bulunmuştur. Sağlıklı gelişimi olan çocuk kardeşlerinin kendine güvenli yaklaşım, çaresiz, boyun eğici yaklaşım, sosyal destek arama ve stresle başa çıkma düzeyleri farklı gelişimi olan kardeşe sahip katılımcılardan yüksek olduğu şeklindedir. Ayrıca, çalışmanın. bulguları, annelerin istenmeyen depresyon, suçluluk, utanç düzeylerinin azaltılması, stresle başa çıkma düzeyinin arttırılması için en önemli faktörlerin sosyal destek, gelir, çocuk sayısı ve tanı süresine bağlı olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, ebeveynlerin farklı gelişim gösteren bir çocuğa sahip olmaları dolayısıyla yaşadıkları zorluklarla sağlıklı bir şekilde başa çıkmaları adına problem çözme becerileri ve sonuç odaklı yaklaşım nitelikleri kazandırmayı amaç edinen eğitim programları oldukça kıymetli görülmektedir.

Anahtar kelimeler: Farklı gelişim gösteren çocuk, sağlıklı kardeş, depresyon, suçluluk, sosyal destek, utanç

Abstract:
This study was made in order to analyze how well mothers and siblings of children of development abnormalities, such as guilt, shame, and depression, and the factors that affect these states of being. The study was carried out with 50 mothers and siblings of the children that attended rehabilitation centers in the Kadıköy district of İstanbul. Also, the number of mothers that had children developing healthily were 50. The participants took part in Personal Information Form, Guilt and Shame Inventory, Beck Depression Inventory (BDI), and the Coping Inventory for Stressful Situations. 8 of the mothers of children with development abnormalities (16%) are 30 years old or younger, 17 of them (34%) are between 31-40 years of age, 25 of them (%0%) are 40 years old or older. The results show that the levels of confidence, submission, searching for social support and coping with stress in mothers with healthy developing children were higher than that of mothers with children having growth abnormalities. The depression, guilt and shame levels in mothers with abnormally developing children were found higher than that of mothers having healthy children. The levels of confidence, submission, searching for social support and coping with stress in children having healthy siblings were found to be higher than that of children having siblings with development abnormalities. The findings also show that decreasing depression, guilt and shame levels, and increasing coping with stress levels depend on social support, income, number of children and diagnosis time. In this regard, it is seen that facing difficulties due to being a parent of an abnormally developing child, having training programs for gaining problem solving skills and result-oriented approaches is very important.

Keywords: Child with abnormal development, healthy sibling, depression, guilt, social support, shame