Yöresel ürünlerle işlenmiş gıdalara yönelik lezzet algısının tüketici tutumları üzerine etkisi: Yeni ürün geliştirmede dolgulu çikolata örneği
The effect of the perception of flavor of food processed with local products on consumer attitudes: The sample of filled chocolate in new product development
Yazar: CEVAT ERCİK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÇOBAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Satın alma niyeti = Purchase intention ; Tat = Taste ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Yöresel ürün = Local product ; Çikolata = Chocolate ; Ölçekler = Scales ; Ürün geliştirme = Product development ; İşlenmiş gıdalar = Processed foods

Özet:
Son yıllarda sağlıklı ürün tüketim bilincinin artmasıyla birlikte tüketicilerin yöresel gıda ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşturdukları görülmektedir. Bu bilinçteki tüketiciler için gıda işletmeleri sahip oldukları menşe, mahreç veya bölge tescilli ürünlerini bir avantaja çevirme, bu durumu onları ikna etme aracı olarak kullanma gayreti içerisine girmektedir. Bu bağlamda işletmeler, ürünlerini pazarlarken "yerli üretim" ifadelerini kullanarak, tüketicileri geliştirmiş oldukları kendi ürünlerine yönelik satın alma niyeti oluşturmaya çabalamaktadır. Bu genel yaklaşımdan hareketle araştırmada deneysel bir tasarım tercih edilmiş olup, Mersin iline ait yöresel ürünler kullanılarak geliştirilen 3 farklı dolgulu çikolata 162 katılımcıya tattırılmıştır. Katılımcılardan veriler deney sonrası duyusal analizlerini ölçmek amacıyla tasarlanmış bir ölçek kullanılarak anket tekniği ile elde edilmiş, daha sonra istatistik paket programından yararlanılarak elde edilen analiz sonuçları yorumlanmıştır. Analizlerde yöresel ürünler arasındaki farklılıklar incelenmiş olup cinsiyetin satın alma ve tavsiye etme niyetini tespit etmeye yönelik olarak bağımsız iki değişkenli t testi ve eşleştirilmiş örneklem t testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre menşe adı tescilli ürünlerle (yöresel ürünlerle) elde edilen çikolataları satın alma ve tavsiye etme niyetlerine pozitif bir etki oluşturduğu ve duyusal kriterlerde de çikolatalar arasında anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yöresel Ürün, Çikolata, Ürün Geliştirme, Duyusal Analiz

Abstract:
In recent years, with the increase in awareness of healthy product consumption, it has been observed that consumers have developed a purchasing intention for local food products. Food businesses are trying to turn their origin, provenance or regionally registered products into an advantage and use it as a means of persuading consumers who are conscious of this. In this context, an experimental design was preferred in the study, and three different chocolate varieties with fillings developed using local products from Mersin province were tasted by 162 participants. Data from the participants were obtained using a questionnaire technique with a scale designed to measure their sensory analysis after the experiment, and then the analysis results obtained using statistical software were interpreted. The differences between local products were examined in the analyses, and independent two-variable t-tests and paired sample t-tests were used to determine the purchasing and recommending intentions of gender. According to the results of the research, the registered origin name (local product) had a positive effect on the purchasing and recommending intentions of the chocolates, and significant differences were found between the chocolates in sensory criteria.

Keywords: Local Product, Chocolate, Product Development, Sensory Analysis