Black diamond ve myrobolan 29 C eriklerinde rejenerasyon ve kardeşlenme çalışmaları
Regeneration and multiplication of black diamond and myrobolan 29 C plums
Yazar: NİHAL PAKSU
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ALİ CANLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erik = Plum ; Prunus =   ; Çoğaltma = Propagation

Özet:
Prunus bitkileri arasında iki önemli meyve türü olan Avrupa erikleri (Prunus domestica) ve Japon erikleri (Prunus salicina) dünya çapında gittikçe artan öneme sahip olan bitkilerdir. Bu çalışmada hem Japon grubuna dahil olan Black Diamond erik çeşidi için, hem de Avrupa grubuna dahil olan Myrobolan 29 C erik anacı için sürgün ve yapraklar kullanılarak rejenerasyon çalışması yapılırken, Myrobolan 29 C anacı için ayrıca kardeşlenme çalışması yapılmıştır.
Myrobolan 29 C için yapılan kardeşlenme çalışmasında WPM ortamında BA ile TDZ büyüme düzenleyicilerinin farklı dozlarının in vitro sürgün çoğaltımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Farklı BA dozlarındaki kardeşlenme çalışmasında en iyi değerler 1,25 μM BA (% 94,2 ) ve 2,5 μM BA (% 94,2 ) dozlarında elde edilmiş olup, bunu 5,0 μM BA (% 85,7) izlemiştir. Farklı TDZ dozlarında ise kardeşlenme en iyi 1 mgl-1 TDZ içeren ortamda % 85 oranında elde edilmiştir
Rejenerasyon denemelerinde bitki büyüme düzenleyicilerinin, ışık rejimlerinin ve ön muamelerinin yaprak rejenerasyonuna olan etkisi araştırılmıştır. Black Diamond çeşidinin BA ve TDZ ile yapılan uygulamalarında hem aydınlık, hem de karanlık ortamlarda rejenerasyon elde edilememiştir. Myrobolan 29 C anacının ise BA ve TDZ ile yapılan uygulamalarında: aydınlık ortamda 2,5 μM BA (% 2,5) ve 1 mgl-1 TDZ (% 2,5) ve 2 mgl-1 TDZ (% 2,5) içeren ortamlarda rejenerasyon gözlemlenmiştir. Karanlık ortamda ise 2,5 μM BA (% 2,5) ve 5 μM BA (% 2,5) ile 0.5 mgl-1 TDZ ve 0.25 mgl-1 TDZ içeren ortamlarda rejenerasyon gözlemlenmiştir. Rejenerasyondan elde edilen bitkiler 2 mgl-1 IBA ortamında köklenmeye alınmış daha sonra toprağa aktarılarak dış ortam koşullarına alıştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Erik, Prunus domestica, Prunus salicina, P. cerasifera Rejenerasyon, Kardeşlenme, BA, TDZ.

Abstract:
Two important fruit species among Prunus plants, European Plums (Prunus domestica) and Japanese Plums (Prunus salicina) are gradually becoming important plants worldwide. In this thesis, both Black Diamond plum species which belong to Japanese group and Myrobolan 29 C plum rootstocks which are a part of European group are studied for regeneration using shoots and leafs, while a multiplication study is carried out only for Myrobolan 29 C.
In the multiplication studies for Myrobolan 29 C in WPM medium, the effects of different doses of BA and TDZ growth regulators on shoot multiplication are observed. The best results of multiplication with different concentrations of BA were obtained from 1,25μM BA (% 94,2) and 2,5 μM BA (% 94,2), followed by 5,0 μM BA (% 85,7). Multiplication with different doses of TDZ gave its best result from the medium containing 1 mgl-1 TDZ with the ratio of % 85.
In the regeneration experiments, the effects of plant growth regulators, light regimes and pretreatments on leaf regeneration are investigated. Regeneration couldn't be achieved from Black Diamond with BA and TDZ applied in both dark and light environments. However, applications of TDZ and BA to Myrobalan 29C rootstock, regeneration is observed from mediums containing 2,5 μM BA (% 2,5), 1 mgl-1 TDZ (% 2,5) and 2 mgl-1 TDZ (% 2,5) in light environment. In dark environment, regeneration is observed from mediums containing 2,5 μM BA (% 2,5), 5 μM BA (% 2,5), 0,5 mgl-1 TDZ and 0.25 mgl-1 TDZ. The plants obtained from regeneration are left rooting in an 2 mgl-1 IBA medium, All rooted plantes were acclimatized and then transferred to the pots.

Keywords: Plum, Prunus domestica, Prunus salicina P. cerasifera, regeneration, multiplication, BA, TDZ.