Regl tabularının kuşaklar arası değerlendirilmesi: Farklı kuşaklara mensup kadınlar üzerine bir çalışma
Intergenerational evaluation of menstrual taboos: A study on women from different generations
Yazar: KÜBRA GÜRGENCİ
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA KULOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Regl dönemi, her sağlıklı kadının vücudunda meydana gelen, ergenlik döneminde başlayıp menopoz döneminde son bulan aylık periyodlar halinde her ay tekrarlanan sürece verilen isimdir. Bu süreç sağlık, din, kültür, antropoloji, sosyoloji vb. alanlarda farklı açılardan çalışılmıştır. Ülkemizde ve dünyanın farklı bölgelerinde regl dönemi uzun zamandır yasaklarla ilişkili olarak ele alınmıştır, günümüzde hâlâ yasaklarla ilişkilendirilmektedir. Bu bilgiler çevresinde geliştirilen davranış kalıpları kadınlar arasında kuşaktan kuşağa aktarılmaktadır. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu yasaklar ve gizleme davranışı zamanla değişikliklere uğrasa da hâlâ varlığını sürdürmektedir. Bu bağlamda bu araştırma regl dönemi ile ilgili geleneksel inanç ve tutumların ve tabuların kuşaklar arasındaki aktarımı problemi doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniği kullanılarak regl tabularının farklı kuşaklara mensup 40 katılımcının yaşamlarında regl ile ilgili yaşadıkları deneyimler, karşılaştıkları tabular, kuşaklar arasında değişen ve değişmeyen alışkanlıklar incelenmiştir. Bu kapsamda, 2021 Ağustos-2021 Ekim aylarında Baby Boomers, X, Y ve Z kuşağına mensup gönüllü 40 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma boyunca feminist bakış açısıyla kadınların regl dönemini adlandırmaları, yaşantıları ve regl dönemine dair tabuların kuşaklar üzerinden aktarılması üzerinde önemle durulmuştur. Araştırma bulgularına göre Baby Boomers ve X kuşağı katılımcıları regl dönemi hakkında konuşmakta çekimserlik göstermekte olup regl dönemi hakkında diğer kuşaklara göre daha az bilgi sahibidirler. Y ve Z kuşağı katılımcılarının çoğu regl dönemini normal bir süreç olarak algılamakta, regl dönemi öncesinde ve sürecinde daha fazla bilgiye ulaşım sağlamaktadır. Eğitim seviyesinin artması, bilgiye ulaşımın kolaylaşması ve genellikle annelerin kız çocuklarını daha fazla bilgilendirmek istemesi sonucu tarihsel süreç içerisinde kuşaklar arasında gözle görülür değişimin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kadın, regl dönemi, feminizm, tabu, kuşaklar

Abstract:
Menstruation is the name given to the process that occurs in the body of every healthy woman and repeats every month in monthly periods, starting in adolescence and ending in menopause. This process includes health, religion, culture, anthropology, sociology, etc. It has been studied from different perspectives in different fields. In our country and in different parts of the world, menstruation has long been considered in relation to prohibitions, and today it is still associated with prohibitions. Behavior patterns developed around this information are transferred from generation to generation among women. Although these prohibitions and keeping it as a secret behavior, which are passed down from generation to generation, have changed over time, they still exist. In this context, in this research, in line with the problem of transferring traditional beliefs, attitudes and taboos about menstruation between generations, the interview technique, one of the qualitative research methods, was used to examine the experiences of 40 participants from different generations regarding menstruation, the taboos they encountered, and the changing and unchanging habits between generations. In this context, interviews were held with 40 volunteer participants from Baby Boomers, Generation X, Y and Z between August 2021 and October 2021. Throughout the research, emphasis was placed on women's naming of menstruation, their experiences, and the transmission of menstrual taboos through generations from a feminist perspective. According to research findings, Baby Boomers and Generation X participants are hesitant to talk about menstruation and have less knowledge about menstruation than other generations. Most of the Y and Z generation participants perceive menstruation as a normal process and have access to more information before and during the menstrual period. It has been concluded that there is a noticeable change between generations over the historical process due to the increase in the level of education, the ease of access to information, and generally, mothers wanting to inform their daughters more.

Keywords: Women, menstruation, feminism, taboo, generations