KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2003-2014 yılları arasında gastrointestinal stromal tümör tanılı olguların retrospektif değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of gastrointestinal stromal tumor cases diagnosed between 2003-2014 at KTU of Medicine Department of Pathology
Yazar: SÜMEYRA HAS
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ÇOBANOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Cajal hücreleri = Cajal cells ; Gastrointestinal neoplazmlar = Gastrointestinal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Patoloji = Pathology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Stroma = Stroma

Özet:
Gastrointestinal stromal tümör (GİST) interstisyel Cajal hücrelerinden köken alan, gastrointestinal sistemin en sık görülen mezenkimal tümörüdür. 
Çalışmamızda 2003-2014 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda tanı almış 71 GİST olgusu demografik, histomorfolojik, immünhistokimyasal bulgular, risk gruplandırması (Miettinen sınıflaması) ve metastaz özellikleri dikkate alınarak retrospektif olarak değerlendirilmiştir
Yetmiş bir vakanın 41'i (%57,7) kadın, 30'u (%42,3) erkek hasta olup yaş aralığı 23-85 yaş arasında değişmektedir. Ortalama yaş 62'dir. Tümör çapı ≤ 2cm olan 6 vaka (%9), ˃ 2cm- ≤ 5cm olan 23 vaka (%33), ˃ 5cm- ≤ 10cm olan 23 vaka (%33) ve  ˃ 10cm olan 18 vaka (%25) saptanmıştır. Olguların 34 tanesinde (%47,9) olmak üzere en sık mide lokalizasyonu görülmüştür. Vakaların 43'ünde (%60,6) tümör hücrelerinin tipi iğsi, 7'sinde (%9,9) epiteloid ve 21'inde (%29,6) ise mikst tiptedir. Otuz vakada (%42,3) ülser, 29'unda (%41) nekroz izlenmiştir. Kırkbeş (%63,4) vakada 50 BBA'da mitoz sayısı 5 ve 5'ten az, 26 (%36,6) vakada ise 5'ten fazla saptanmıştır. Altmış altı vaka (%96) CD117 ile, 59 vaka (%83) CD34 ile, 6 vaka (%8,4) desmin ile, 14 vaka (%19,7) SMA ile, 6 vaka (%8,4) S-100 ile pozitif boyanmıştır.  Otuz dokuz vakada  (%54,9)  Ki-67 indeksi  ≤ %10, 8 vakada (%11,3) ˃ %10 olarak hesaplanmıştır. On dokuz olguda (%26,8) metastaz saptanmıştır. Bir vaka (%1,4) 'yetersiz data', 2 vaka (%2,8) 'risk yok', 3 vaka (%4,2) 'çok düşük risk', 18 vaka (%25,4) 'düşük risk', 15 vaka (%21,1) 'orta risk', 31 vaka (%43,7) ise 'yüksek risk' grubunda yer almıştır. Ülserasyon, nekroz ve mitoz sayısı ile risk grupları arasında, Ki-67 indeksi ile mitoz arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilmiştir. Cinsiyet, yaş, lokalizasyon, tümör çapı, hücre tipi, sitolojik atipi, ve immünhistokimyasal belirteçler (CD117, CD34, desmin, SMA, S-100, Ki-67) ile risk grupları arasında anlamlı sonuç elde edilmemiştir
Sonuç olarak, ülserasyon, nekroz ve mitoz aktivite GİST risk gruplarının belirlenmesinde önemli mikroskopik bulgulardır. Yüksek risk grubu ile metastaz arasında kuvvetli ilişki bulunması risk gruplamasının malignite potansiyelini belirlemedeki önemini göstermektedir.

Abstract:
Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST) stems from the interstitial cajal cells and is the most frequently observed mesenchymal tumor of the gastrointestinal system. 
In our study, 71 GIST cases that were diagnosed in KTU, Faculty of Medicine, Medical Pathology Department between 2003-2014 were assessed retrospectively by considering their demographic, histomorphological, immunohistochemical findings, risk grouping (Miettinen Classification) and Metastasis Characteristics. 
41 of the seventy-one cases (57,7%) were female, and 30 (42,3%) were male patients; and the age range was 23-85. The mean age was 62. The tumor diameters were  ≤ 2cm in 6 cases (9%); ˃ 2cm- ≤ 5cm in 23 cases (33%);  ˃ 5cm-  ≤ 10cm in 23 cases (%33) and ˃ 10cm in 18 cases (25%). The most frequent stomach localization was observed in 34 (47,9%) of the cases. In 43 of the cases (60,6%) the type of the tumors was fusiform; in 7 of them (9,9%) it was epithelioid; and in 21 (29,6%) the mixed type were observed. Ulcer was observed in 30 cases (42,3%), and necrosis was observed in 29 (41%) of them. The number of the mitosis in 50BBA was 5, and below 5 in 45 cases (63,4); and over 5 in 26 cases (36,6%). 66 cases  (96%) were stained positively with CD117; 59 cases (83%) with CD34; 6 cases (8,4%) with desmine; and 14 cases (19,7%) with SMA; and 6 cases (8,4%) with S-100. The Ki-67 index was calculated as  ≤ 10% in 39 cases (54,9%); and as  ˃ 10% in 8 cases (11,3%). Metastasis was detected in 19 cases (26,8%). One (1,4%) case was considered in the "Insufficient Data" Group; 2 cases (2,8%) in "No Risks"; 3 cases (4,2%) in "Very Low Risk"; 18 cases in (25,4%) "Low Risk"; 15 cases (21,1%) in "Medium Risk"; and 31 cases (43,7%) in "High Risk" group. 
Statistically significant results were obtained between the number of the ulceration, necrosis, mitosis, risk groups, Ki-67 index and mitosis. No significant results were obtained between gender, age, localization, tumor diameter, cell type, cytological atypia, immunohistochemical markers (CD117, CD34, desmine, SMA, S-100, Ki-67) and the risk groups.
As a conclusion, ulceration, necrosis and mitosis activity are important microscopic findings in defining the GIST risk groups. The strong relation between the high risk group and metastasis shows the importance of risk grouping in determining the malignity potential.