Yapı işlerinde yüklenici firmaların iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri
Perception of occupational health and safety by employees and application of a logistics company
Yazar: AHMET ALPEREN KAYALAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALDUN TURAN
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Yapı işleri = Constructional works ; Yüklenici firmalar = Contractor firms ; İnşaat işçileri = Construction workers ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; Şantiyeler = Worksite

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında inşaat sektörünün bir mühendislik uygulaması olarak ele alınmaması önemli sorunlardan bir tanesi olmuştur. İşçi sağlığı ve güvenliğinin olduğu inşaat sektöründe, yasal mevzuatlara uyumun ötesinde bir uygulamaya rastlanılması oldukça güç olmuştur. İnşaat sektöründe, en fazla yaşanan yönetsel krizlerin başında işçi sağlığı ve güvenliği gelmektedir. Sektörlerde yaygın şekilde hayata geçmese de inşaat sektörlerinde modern proje yönetim yaklaşımı altı temel başlıkta toplanmıştır. Bunlar; süre yönetimi, şantiye yönetimi, kalite yönetimi, maliyet yönetimi, işçi sağlığı ve güvenliği yönetimi ve sözleşme idaresi yönetimi şeklindedir. İnşaat alanlarında işçi sağlığı ve güvenliği yönetiminin etkin bir şekilde hayata geçirilebilmesi için inşaat projesinin ilk aşamasında başlanılması gerekmektedir. 
İnşaat sektörlerinde projelerin büyük bir kısmını yöneticiler, alt yüklenicilik yoluyla gerçekleşmektedir. Alt yüklenici firmaların üretmiş oldukları ürünleri ana yüklenici firmalar işverenlere birinci dereceden sorumlu bulunmaktadır. Uygulamaya göre ana yüklenici firmaların birlikte çalışacakları alt yüklenici firmaları belirlerken en düşük fiyat teklifini vereni ya da daha önce çalıştığı firmayı tercih edecektir. Alt yüklenicilerin göstermiş oldukları performans kontrollerinde gerçekçi bir yaklaşım gösterilmesi gerekmektedir. Özellikle inşaat sektörlerinin alt yüklenici firmalarının belirlenmesinde kalite, finansal ve süre yönünden tüm kontroller sıklıkla yapılmalıdır.     
Tehlikeli bir sektör olan yapı işleri iş sağlığı ve güvenliği açısından birçok riskleri de beraberinde barındırmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği kanununda yer alan yönetmelikler çerçevesinde, eğitimlerle ile ilgili uygulama ve eksikliklerin giderilmesi hayati bir öneme sahiptir. Dolayısıyla bu çalışmada, eğitimlere, yapı işlerinde yaşanan zorluklar ve uygulamalara ve çözüm önerilerine yer verilmiştir. Ayrıca çalışmada, iş kazalarına, meslek hastalıklarına, kazaların önüne geçilebilmesinin   önemi vurgulanmıştır.      
İnşaat sektörlerinde oluşabilecek iş kazalarının ve zararlı sonuçlarının en aza indirilebilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Yapı sektörlerinden olan inşaat sektörü, ülke kalkınmasına, üretim alanlarının etkilemesi ve ekonomiye önemli katkısı bulunan bir iş dalıdır. İnşaat sektörü, işçi sağlığı ve güvenliği konusunda son yıllarda ön plana çıkmış bulunmaktadır. Çalışma esnasında her yıl birçok işçi, meydana gelen iş kazası sonucunda yaralanmakta, hastalanmakta veya ölmektedir. İş sağlığı ve güvenliği konularını yeterli düzeyde uygulamayan ülkeler dolaylı olarak ekonomileri zarar görmektedir. Sonuç olarak iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılması hususunda toplumların bilinçlendirilmesi büyük önem arz etmektedir.
(Şubat / 2020), 68  sayfa
Anahtar Kelimeler: Sağlık, İş Sağlığı ve Güvenliği, Yapı Sektörü, Yüklenici Firma, Şantiye.

Abstract:
In the occupational health and safety practices, it was one of the important problems that the construction sector was not considered as an engineering practice. In the construction sector, where there is worker health and safety, it has been difficult to find an application beyond compliance with legal regulations. Workers' health and safety is one of the most common administrative crises in the construction industry. Although not widely implemented in the sectors, the modern project management approach in the construction sectors is gathered under six main headings. These; time management, site management, quality management, cost management, worker health and safety management, and contract administration management. In order to effectively implement worker health and safety management in construction areas, it is necessary to start at the first stage of the construction project.
In the construction sectors, most of the projects are realized through managers and subcontracting. The products produced by the subcontractors are the first-degree responsible to the employers. According to the application, when determining the subcontractor firms with which the main contractor companies will work together, they will prefer the bidder who offered the lowest price or the company he worked with before. A realistic approach should be shown in the performance controls of subcontractors. Especially in determining the subcontractor companies of the construction sectors, all checks should be made frequently in terms of quality, financial and time.
Construction works, which is a dangerous sector, also entails many risks in terms of occupational health and safety. Within the framework of the regulations in the occupational health and safety law, it is vital to eliminate practices and deficiencies related to trainings. Therefore, in this study, trainings, difficulties and practices in construction works and solution suggestions are included. Also in the study, the importance of preventing work accidents, occupational diseases and accidents was emphasized.
Necessary measures must be taken in order to minimize the work accidents and harmful consequences that may occur in the construction sectors. The construction sector, which is one of the building sectors, is a branch of business that has an important contribution to the country's development, production areas and economy. The construction sector has come to the fore in the field of worker health and safety in recent years. Every year, many workers are injured, ill or die as a result of work accidents. Countries that do not properly apply occupational health and safety issues suffer indirectly from their economies. As a result, it is very important to raise awareness of communities in reducing work accidents and occupational diseases.
 (February / 2020), 68 pages
Key Words: Health, Occupational Health and Safety, Building Sector, Contractor, Site.