Çocukluk çağı travmaları, bağlanma stilleri ve cinsel tutumlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between childhood traumas, attachment styles and sexual attitudes
Yazar: DİLARA GENÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜNEŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma çocukluk çağı travmaları, bağlanma stilleri ve cinsel tutumlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 yılında İstanbul'da yaşayan, yaşları 18-45 arasında değişen 412 kişi (220 kadın, 192 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcılardan veri elde etmek için Sosyodemografik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) ve Hendrick Cinsel Tutum Ölçeği-Kısa Form (HCTÖ-KF) kullanılmıştır.  Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre HCTÖ-KF-paylaşım alt boyutu ile ÇÇTÖ-minimizasyon (r=,122; p<,05) alt boyut puanları arasında pozitif bir korelasyon bulunmaktadır. İÖA-saplantılı bağlanma puanları ile HCTÖ-KF-araç olarak değerlendirme (r=-,131; p<,01) alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif bir korelasyon bulunmaktadır. İÖA-kayıtsız bağlanma puanları ile HCTÖ-KF-onaylayıcılık (r=,180; p<,01), doğum kontrolü (r=,129; p<,01), araç olarak değerlendirme (r=,105; p<,05) ve HCTÖ-KF-toplam (r=,189; p<,01) puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. İÖA-korkulu bağlanma (β =-,147, t = -2,218, p<,05) ve kayıtsız bağlanma puanlarının (β =,277, t = 4,226, p<,01) HCTÖ-KF-toplam puanlarını istatistiksel olarak anlamı şekilde yordadığı belirlenmiştir. ÇÇTÖ-minimizasyon puanlarının HCTÖ-KF- paylaşım alt boyut puanlarını istatistiksel olarak anlamı şekilde yordadığı belirlenmiştir (β = ,180, t =3,517, p<,01). ÇÇTÖ- duygusal istismar alt boyut puanlarının HCTÖ-KF-paylaşım alt boyut puanlarını istatistiksel olarak anlamı şekilde yordadığı belirlenmiştir (β = ,177, t =3,462, p<,01).
Diğer yandan katılımcıların cinsel tutumları demografik değişkenlere göre incelenmiş olup şu sonuçlar elde edilmiştir: HCTÖ-KF-onaylayıcılık alt boyutu ve toplam puanları, erkeklerde kadınlara oranla daha yüksek bulunmuştur. HCTÖ-KF-doğum kontrolü alt boyut puanları ise kadınlarda erkeklere oranla daha yüksek bulunmuştur. Ortaokul/lise mezunları, lisans ve lisansüstü eğitime sahip olanlara göre daha düşük HCTÖ-KF-onaylayıcılık alt boyut puanlarına sahiplerdir. Aylık geliri 10000 TL ve üzeri olan katılımcılar geliri 2324 TL-5000 TL aralığında olanlara göre daha yüksek HCTÖ-KF onaylayıcılık puanlarına, geliri 2324 TL ve altı olanlara göre daha yüksek HCTÖ-KF-paylaşım alt boyut puanlarına sahiplerdir. Evli olan katılımcılar, bir partneri olan ve olmayanlara göre daha düşük HCTÖ-KF-onaylayıcılık alt boyut ve HCTÖ toplam puanlarına sahiplerdir. Bir partneri olanlar, bir partneri olmayanlara göre daha yüksek HCTÖ-KF-doğum kontrolü alt boyut puanlarına sahiplerdir. İlk kez 25 yaş ve üzerinde cinsel birliktelik yaşayanlar, ilk cinsel birlikteliğini 18-24 yaş aralığında ve 17 yaş ve altında yaşayanlara göre daha düşük HCTÖ-KF-onaylayıcılık puanlarına sahiplerdir. İlk kez 18-24 yaşında cinsel birliktelik yaşayanlar, ilk cinsel birlikteliğini 17 yaş ve altında yaşayanlara göre daha düşük HCTÖ-KF-onaylayıcılık ve paylaşım alt boyut puanlarına sahiplerdir. İlk kez 18-24 yaş aralığında ve 25 yaş ve üzerinde cinsel birliktelik yaşayanların HCTÖ-KF-toplam puanları ilk cinsel birlikteliğini 17 ve altı yaşında yaşayanlara göre daha düşüktür.

Abstract:
This research was carried out to examine the relationship between childhood traumas, attachment styles and sexual attitudes.  The study included 412 participants (220 females, 192 males) aged between 18-45, living in Istanbul Province in 2020-2021.  Sociodemographic Data Form, Childhood Trauma Scale (CTS), Relationship Scales Questionnaire (RSQ), Hendrick Sexual Attitude Scale-Brief Form (HSAS-BF) were used to obtain data. According to the results of the study, there is a positive correlation between HSAS-BF-communion sub-dimension scores and CTS-minimization (r=.122; p<.05) sub-dimension scores.  There is a negative correlation between RSQ-preoccupied attachment scores and the HSAS-BF-instrumentality (r=-.131; p<.01) sub-dimension scores.  RSQ-dismissive attachment scores were positively correlated with HSAS-BF-permissiveness (r=.180; p<.01), birth control (r=.129; p<.01), instrumentality (r=.105; p<.05) subdimension scores, and HSAS-BF-total (r=.189; p<.01) scores. RSQ-fearful attachment scores (β =-.147, t = -2.218, p<.05) and dismissive attachment scores (β =.277, t = 4.226, p<.01) predicted HSAS-BF-total scores.  CTQ-minimization scores predicted HSAS-BF-communion scores (β = .180, t =3.517, p<.01).  CTS-emotional abuse sub-dimension scores predicted HSAS-BF-communion scores (β=.177,t=3.462,p<.01).
Sexual attitudes of the participants were examined according to demographic variables and the following results were obtained: HSAS-BF-permissiveness sub-dimension and HSAS-BF- total scores were higher in males. HSAS-BF-birth control sub-dimension scores were higher in females. Secondary/high school graduates scored lower in HSAS-BF-permissiveness subdimension. Those with an income level of 10000 TL/month and above scored higher in HSAS-BF-permissiveness subdimension compared to those with 2324 TL-5000 TL/month income level. Participants with 10000 TL and higher monthly income scored higher in HSAS-BF-communion subdimension compared to those with 2324 TL and lower monthly income.  Married individuals had lower HSAS-BF-permissiveness subdimension and  HSAS-BF-total scores compared to those with and without a partner.  Those with a partner had higher HSAS-BF-birth control subdimension scores than those without a partner.  Those who had sexual intercourse for the first time at the age of 25 or over had lower HSAS-BF-permissiveness scores compared to those who had first sexual intercourse between 18-24, or under 17 years of age. Those who had first sexual intercourse between 18-24 years of age had lower HSAS-BF-permissiveness and communion subdimension scores than those who had first sexual intercourse at the age of 17 or under.  Those who had first sexual intercourse between 18-24, or 25 years of age or over had lower HSAS-BF-total scores than those who had their first sexual intercourse at the age of 17 or under.