Ahmet Ziyauddin Gümüşhanevi'nin (K. S.) Camiu'l - Usül adlı eserinde tasavvufi eğitimin merhaleleri
Phases of sufistic discipline in the work of Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi (K. S.) (1813 - 1893) called Camiu'l Usül
Yazar: TURAL LATİFOV
Danışman: DOÇ. DR. M. MUSTAFA ÇAKMAKLIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmet Ziyaüddin Gümüşhanevi = Ahmet Ziyaüddin Gümüşhanevi ; Camiu'l-Usül = Camiu'l-Usül ; Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements

Özet:
Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi XIX. Yüzyılın en önemli mutasavvıflarındandır. Bu çalışmamızda onun Camiu'l-Usül adlı eserindeki tasavvufi eğitimin merhalelerini araştırmayı amaçladık. O bu eserinde ideal bir insanın nasıl olması gerektiğini ortaya koymaya çalışmıştır. Bu amacı gerçekleştirirken insanın sadece yetkin yönlerini değil, yeri geldiğinde eksik yönlerini de ele almıştır. Araştırmamızda Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi'nin insanı gerçekçi bir anlayışla ele aldığı söylenebilir. 
Bu çalışmanın konusu, XIX. yüzyılda yaşamış Nakşibendiyyey-i Halidiyye kolunun pirlerinden olan Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi'nin Camiu'l-Usül adlı eserinde Tasavvufi Eğitimin merhaleleri üzerinde durulmuştur. Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi hakkında daha önce yapılmış çalışmalar göz önüne alınarak hayatı, ilmi kişiliği ve yaşadığı dönem konularının ayrıntılarına girilmemiştir. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde araştırmanın konusu, araştırmanın kaynakları, araştırmanın metodu, Nakşibendiyye Tarikatı, Halidiyye, Müceddidiyye kollarının tarihi gelişimi ve Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevini Hayatı incelenmiştir. Birinci bölüm de Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi'ye göre Tasavvufi Eğitimin Temel unsurları ele alınmıştır. İkinci bölümde Camiu'l-Usül'deki Tasavvufi Eğitimin merhaleleri incelenmiştir. Sonuç olarak, tasavvufun ana konusu insandır. Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi tasavvuf geleneğine bağlı olarak gerçek insan tasavvurunu ortaya koymuştur.  Ayrıca Camiu'l-Usül'deki Tasavvufi Eğitimin merhaleleri bilim dünyasına kazandırılmış olup, Tasavvuf Tarihine sınırlı da olsa bir katkı sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Gümüşhanevi, Nakşibendiyye, Halidiyye, Müceddidiyye, Camiu'l-Usül.

Abstract:
Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi is one of the most outstanding sufis of the 19th century.  We aimed at searching the phases of sufistic discipline in his work called Camiu'l Usül. He tried to explain how an ideal person should be in his work. He handled not only competent aspects but also shortcomings of the human being while realizing this goal. It can be said in our research that Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi handled the man in a realistic approach.
Phases of Sufistic Discipline in the work, Camiu'l-Usül, by of Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi, who lived in the 19th century, and who was one of the patriarchs of Naqshbandi Halidiyye, was studied. Details of his life, scientific personality and the period he lived in were not studied by taking the studies previously done about Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi into consideration. The study consists of an introduction and two chapters. Subject of the study, resources of the study, method of the search, Nakshbandi Tariqa, historical development of the branches of Halidiyye, Müceddidiyye, and the life of Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi were studied in the introduction part of our study. Basic Elements of the Sufistic Training according to Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi were handled in the first chapter. Phases of the Sufistic Training were reviewed in Camiu'l-Usul. Consequently, main issue of the Sufism is the human being. Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi put the genuine human envisagement forward depending upon the sufi tradition. Additionally, phases of the Sufistic Training in Camiu'l-Usül were acquired by the world of science, and some contribution though limited was tried to provide for the History of Sufism.

Key Words: 
Gümüşhanevi, Naqshbandi, Halidiyye, Müceddidiyye, Camiu'l-Usül.