Yetersizliği olan bireylerin eğitimlerine babalarının katılımını etkileyen faktörlerin babaların görüşleri açısından incelenmesi
Exploring the factors which impact father participation on the education of individuals with disabilities according to father's opinions
Yazar: ALPER KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA ATBAŞI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Baba katılımı; babaların çocuklarının eğitim süreçlerine dahil olması çocuklarıyla yakından ilgilenmesi ve eğitim etkinliklerinde aktif rol almasıdır. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarının eğitimlerine katılımını etkileyen faktörlere ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi amacıyla yapılan bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modelinde yapılmıştır.  2023-2024 eğitim yılında Antalya il merkezinde hafif ve orta-ağır düzeyde yetersizlikten etkilenmiş olan çocuk babalarından 20 baba ile amaçlı örneklem seçimiyle görüşülmüştür. Veri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşü alınan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler orta ve ağır düzeyde yetersizlikten etkilenmiş çocuğu olan babalarla birebir görüşme yapılarak toplanmıştır. Toplanan görüşlerin çözümlemesinde içerik analizi kullanılmıştır. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarıyla günlük sosyal paylaşımlarıyla ilgili olarak çocuklarıyla yaptıkları en fazla paylaşımın hafta içinde okul ve eğitim çalışmaları olduğu görülürken bunun yanında oyun oynama oynatma, yemek yeme, TV izleme ve uyuma paylaşımlarının da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hafta sonu günlük paylaşımlarının başında oyun-eğlence gelirken bunun yanında kahvaltı ve yemek yeme, eğitim çalışmaları, ev işlerine yardım, TV izleme ve uyuma paylaşımlarında da babaların aktif oldukları tespit edilmiştir. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarının eğitimleri ve akademik başarılarını büyük ölçüde iyi düzeyde görmektedirler. Akademik ve sosyal becerilerini geliştirmek için sundukları hizmetlerin başında özel dersler alma hizmeti gelirken bunu sportif faaliyetlere götürme ve birebir ilgilenme şeklinde hizmetler izlemiştir. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarıyla yaptıkları sosyal etkinliklerin başında parkta oyun oynama gelmiştir. Bunun yanı sıra piknik ve eğlence, spora götürme, alış veriş ve yemeğe götürme gibi paylaşımlarda da oldukları saptanmıştır. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarına akademik destek sağlamak için anne ile görev paylaşımlarının tamamının iyi düzeyde olduğu görülürken bir kişinin boşandığı görülmüştür. Babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarının eğitim süreçlerine katılımlarında kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı etkenlere ilişkin görüşleri kolaylaştırıcı etkenlerin başında öğretmen desteği gelirken bunu okul desteğinin olması izlemiştir. Zorlaştırıcı etkenlerin başında ise iş ve izin gelirken bunu resmi prosedür, kişisel rahatsızlıklar, özel nedenler, uzaklık-yol gibi nedenler izlemiştir. Araştırmada babaların yetersizlikten etkilenmiş çocuklarının gelişimlerinde daha etkin olabilecekleri şekilde yeterliklerinin arttırılması için gerekli çalışmaların yapılması ve desteklenmesi önerilmiştir.

Abstract:
Father involvement; Fathers are involved in their children's education processes, pay close attention to their children and take an active role in educational activities. This research, which was conducted to determine the views of fathers on the factors affecting the participation of their children affected by disability in their education, was conducted in the case study model, one of the qualitative research methods. In the 2023-2024 academic year, 20 fathers of children affected by mild and moderate-severe disabilities were interviewed through purposeful sampling in Antalya city center. A semi-structured interview form developed by the researcher and expert opinion taken was used to collect data. Data were collected by one-on-one interviews with fathers who had children affected by moderate and severe disabilities. Content analysis was used to analyze the collected opinions. Regarding the daily social sharing of fathers with their children affected by disability, it has been concluded that the most posts they share with their children are school and educational activities during the week, while they also share posts about playing games, eating, watching TV and sleeping. While games and entertainment come first in their daily posts on the weekend, it has been determined that fathers are also active in sharing breakfast and meals, educational activities, helping with housework, watching TV and sleeping. Fathers see the education and academic success of their children affected by disability as largely good. The primary services they offer to improve their academic and social skills are taking private lessons, followed by services such as taking them to sports activities and one-on-one care. Playing in the park was one of the most important social activities that fathers did with their children affected by disability. In addition, it has been determined that they share things such as picnics and entertainment, taking them to sports, shopping and eating. While it was observed that all of the fathers shared tasks with the mother to provide academic support to their children affected by disability, one of them got divorced. Fathers' views on the facilitating and complicating factors in the participation of their children affected by disability in the educational process were teacher support, followed by school support. The main complicating factors were work and leave, followed by official procedures, personal illnesses, special reasons, distance and travel. In the study, it was suggested that necessary studies be carried out and supported to increase the competencies of fathers so that they can be more effective in the development of their children affected by disability.