Travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde travma odaklı bilişsel ve davranışçı terapiler, göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR) ve farmakolojik tedavilerin etkinliğine yönelik karşılaştırmalı bir meta-analiz
A comparative meta-analysis of the efficacy of trauma-focused cognitive and behavioral therapies, eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) and pharmacotherapy for posttraumatic stress disorder
Yazar: ŞULE AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ÇULHA
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Meta analizi = Meta analysis ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Tedavi = Treatment ; Travma = Trauma ; Travma sonrası hayata küsme bozukluğu = Post-traumatic embitterment disorder ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tedavisinde travma odaklı Bilişsel ve / veya Davranışçı Terapiler, Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) ve antidepresan ve antipsikotik ialaçlarla farmakolojik tedaviler sıklıkla kullanılmaktadır. Bu araştırmada, bu tedavilerin yarattıkları etkiyi belirlemek amacıyla randomize kontrollü klinik araştırmaların meta-analizi yapılmıştır. PILOTS, PsychInfo ve PubMed veri tabanlarında belirlenen, psikoterapiler için 1719 makale özeti ve 159 tam makale; ilaçlar için 205 makale özeti ve 46 tam makale incelenmiştir. İçleme kriterlerini karşılayan psikoterapiler için 70, ilaçlar için 20 randomize kontrollü klinik çalışma meta-analize dahil edilmiştir. Bu çalışmalarda sınanan psikoterapi yöntemlerinin gruplar arası ve grup içi etki boyutları hem tedavi bitirenler hem de tedavi amacı analizleri için hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar psikoterapilerin TSSB belirtilerinin azalmasında büyük etkiye sahip olduklarını ve TSSB tedavisinde etkilerinin bekleme listesi / minimal ilgi / tekrarlayıcı değerlendirmeler kontrol gruplarına ve diğer travma odağı olmayan alternatif tedavilere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir.  İlaçların etkisini inceleyen araştırmalarında antidepresan ve antipsikotik monoterapileri TSSB belirtilerinde azalmaya yol açsalar da, plasebo hapların da benzer etkiyi yarattığı ve ilaç ve plasebo arasında küçük ve klinik olarak anlamlı olmayan bir etki boyutu olduğu görüldü. Tüm bu bulgular travma odaklı psikoterapilerin TSSB tedavisinde ilk olarak tercih edilmesi gereken tedavi yaklaşımı olduklarını düşündürmektedir.  Travma odaklı psikoterapiler arasından ise bilişsel ve davranışçı terapilerin en büyük veritabanına sahip ve etkili oldukları çeşitli travma gruplarında sistematik olarak gösterilmiş yaklaşımlar olmaları dolayısıyla TSSB tedavisinde ilk sırada uygulanabilecek yaklaşımlar olabileceği düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: TSSB, BDT, EMDR, Farmakolojik Tedavi, Meta-Analiz

Abstract:
Trauma-focused psychotherapies, including Cognitive and / or Behavioral Treatments and Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), and pharmacotherapy, including antidepressant and antipsychotic medication, are widely used in treatment of Posttraumatic Stress Disorder (PTSD). In this study a meta-analysis of randomized controlled trials of trauma-focused psychotherapies and pharmacotherapy was conducted with a view to examine their comparative efficacy in PTSD. In PILOTS, PscychInfo, and PubMed databases 1719 psychotherapy trials were identified and full-text of 159 articles were reviewed, while 205 pharmacotherapy trials were identified and full-text of 46 articles were reviewed. A total of 70 psychotherapy trials and 20 pharmacotherapy trials met inclusion criteria and were analyzed. Between-groups and within-groups effect sizes were computed for completers and intent-to-treat samples. Findings showed that trauma-focused psychotherapies achieved high effect sizes from pre- to post-treatment assessments and they had superior effects to both waitlist / minimal attention / repeated assessment control groups and other non-trauma-focused placebo treatments. On the other hand, although antidepressants and antipsychotic drugs achieved high effect sizes from pre- to post-treatment, so did placebo pills and the magnitude of difference between drugs and placebo was small and clinically insignificant. These findings suggested that trauma-focused psychotherapies are the first line of choice in the treatment of PTSD. Among trauma-focused psychotherapies cognitive and / or behavioral therapies have the largest evidence base and their efficacy was systematically documented across diverse trauma populations. Therefore, the use of trauma-focused cognitive and / or behavioral therapies as first line intervention in cases with PTSD is warranted.



Keywords: PTSD, CBT, EMDR, pharmacotherapy, Meta-Analysis.