Güney Ege'de deniz kaplumbağalarının korunmasında balıkçıların ekolojik bilgi ve değerleri ile tutum ve davranışlarının analizi
Analysis of attitudes and behaviors with ecological knowledge and values of fishermen in the protection of sea turtles in the south Eegean
Yazar: AKİLE ESENLİOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. ZAFER TOSUNOĞLU ; PROF. DR. CİHAT GÜNDEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Avlama Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balık avcılığı = Fishing ; Balık avlama yöntemleri = Fishing methods ; Balık ağları = Fishing nets ; Balıkçı tekneleri = Fishing boats ; Balıkçılık = Fisheries ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Deniz kaplumbağası = Sea turtles ; Değerler = Values ; Ege Denizi = Aegean Sea ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Bu çalışmada, Güney Ege Denizi'nde (Kuşadası dahil Antalya sınırına kadar) yer alan su ürünleri kooperatiflerinde aktif olan balıkçıların deniz kaplumbağaları hakkındaki yerel ekolojik bilgileri, psikografik segmentasyonları (çevresel tutumları, değerleri, düşünceleri, sürdürülebilir ekosisteme yönelik tutumları ile inanç ve tabuları) ile ele alınarak araştırılmıştır. Aynı zamanda Ege Denizi'ndeki deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta ve Chelonia mydas) güncel durumu ve balıkçılar ile etkileşim düzeyleri de açıklanmaya çalışılmıştır.
Çalışma, Ekim 2020 ve Aralık 2022 tarihleri arasında Aydın ve Muğla illerindeki 30 su ürünleri kooperatif alanında yüz yüze anket çalışması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Tabakalı örnekleme yöntemi ile alanda aktif balıkçı sayısının %21'ine tekabül eden 126 balıkçı ile görüşülmüş, 16 başlık altında toplam 176 soru yöneltilmiştir. Balıkçılardan gerekli bilgiyi toplamak için açık uçlu sorular ve likert tipi ölçek kullanılmıştır.
Çalışma alanında en fazla yazın olmakla birlikte her mevsim deniz kaplumbağası ile karşılaşılmaktadır. En yaygın balıkçılık, uzatma ağı ile yapılan olmakla birlikte trol ve gırgır avcılığı yapan balıkçıkların hepsi deniz kaplumbağası yakalamıştır. Bölge balıkçıları kişisel değerleri açısından huzurlu, başarılı ve mutlu bir yaşam sürmek istemekle birlikte yaptıkları işte de heyecan aramaktadırlar. Aynı zamanda da balıkçıların %65'inin sürdürülebilirlik için korumacı politikaların gerekli olduğu görüşünde oldukları bulunmuştur. Balıkçıların meslekleri ile ilgili  
bilgi ediniminde devlet dairelerinin önemli bir rolü olduğu görülmüştür. Balıkçıların ortalama meslek deneyiminin 40 yıl olduğu ve çoğunun küçük ölçekli balıkçı oluşu ile balıkçılık alanlarını değiştirmedikleri için, balıkçıların yerel ekolojik bilgilerine bağlı olarak avlanılan alanlarda deniz kaplumbağası popülasyonun arttığını ifade etmişlerdir. Yerel ekolojik bilginin ekosisteme dayalı yönetim planlarının güçlendirilmesi ve geliştirilmesinde ve av alanları ile ilgili bilimsel araştırmalar için önemli etkileri olabilir. Dolayısıyla yerel bilginin bilimsel ekolojik modelleme sistemleriyle birleştirilmesi, güvenilir bilimsel tahminler ve doğru gelecek tahminleri geliştirmek için büyük bir potansiyele sahiptir.
Sonuç olarak bu çalışmada elde edilen bilgilerin, sucul ortamın ve deniz kaplumbağalarının korunması ve yönetimi için önemli içgörüler ve tavsiyeler sağlamasının yanı sıra gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalara ve ekosistem temelli balıkçılık politikalarının geliştirilmesine yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the local ecological knowledge of active fishermen in fisheries cooperatives located in the southern Aegean Sea (up to the Antalya border, including Kuşadası) about sea turtles was investigated by considering their psychographic segmentation (environmental attitudes, values, thoughts, attitudes towards a sustainable ecosystem, beliefs and taboos). At the same time, the current status of sea turtles (Caretta caretta and Chelonia mydas) and their interaction levels with fishermen were also tried to be explained in the Aegean Sea.
The study was conducted face-to-face with the members of 30 fisheries cooperativesin Aydın and Muğla provinces between October 2020 and December 2022. With stratified sampling method, 126 fishermen, which corresponds to 21% of the number of active fishermen in the area, were interviewed and a total of 176 questions were asked under 16 headings. Open-ended questions and Likert-type scales were used to collect the necessary information from fishermen.
In the study area, sea turtles are encountered in all seasons, although mostly in summer. Although the most common fishing is with gillnets and entangling nets, all fishermen who do trawling and purse seining have caught sea turtles. While regional fishermen want to live a peaceful, successful and happy life in terms of their personal values, they also seek excitement in their work. At the same time, it was found that  
65% of the fishermen were of the opinion that, protectionist policies were necessary for sustainability. It has been observed that government offices have an important role in obtaining information about the professions of fishermen. Since the average occupational experience of the fishermen is 40 years and most of them are small-scale fishermen and they do not change their fishing areas, they stated that the sea turtle population increased in the fished areas depending on the local ecological knowledge of the fishermen. Local ecological knowledge can have important implications for strengthening and developing ecosystem-based management plans and for scientific research on fishing areas. Therefore, combining local knowledge with scientific ecological modeling systems has great potential to develop reliable scientific forecasts and accurate future predictions.
In conclusion, it is thought that the information obtained in this study can provide important insights and recommendations for the conservation and management of the aquatic environment and sea turtles, as well as help future studies and the development of ecosystem-based fishing policies.