Egzersiz bağımlılığı ile kas görünüm memnuniyet ilişkisi: Sağlıklı yaşam ve spor merkezleri örneği
The relationship between exercise addiction and muscle appearance satisfaction: The example of healthy life and   sports centers
Yazar: MUHAMMED YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ARIKAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Görünüş = Appearance ; Kaslar = Muscles ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Spor merkezi = Sport center ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, düzenli olarak sağlıklı yaşam ve spor merkezlerine giden erkek bireylerin egzersiz bağımlılığı ve kas görünüm memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkinin bazı demografik değişkenlere göre belirlenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Konya ilinde en az 1 yıldır düzenli olarak sağlıklı yaşam ve spor merkezlerine giden 18 yaş üstü, 400 erkek katılımcı gönüllü olarak katılmıştır. Bu çalışma için Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan etik kurul kararı alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgiler içeren kişisel bilgi formu,  Hausenblas ve Downs (2002a) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlik güvenirliği Gürbüz ve Aşçı (2006) tarafından yapılan "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21" ve Mayville ve ark (2002) tarafından geliştirilen Selvi ve Boza (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan Kas Görünüm Memnuniyet Ölçeği  yüz yüze görüşme yoluyla ile uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 24.0 (SPSS Inc. Chicago II. USA) istatistik paket programı kullanılmıştır. İkiden fazla küme karşılaştırmaları için Tek Yönlü Varyans Analizi,  kategoriler arası farka bakmak için Post-Hoc testlerinden Scheffe , egzsersiz bağımlılığı ölçeği ve kas görünüm memnuniyet ölçeği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi için ise Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi p< 0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Yapılan analiz sonucunda; Egzersiz bağımlılığı ölçeği (zaman ve egzersiz tercihi, kontrol eksikliği, geri çekilme etkileri, tolerans ve devamlılık) alt boyutları ile kas görünüm memnuniyeti ölçeği (vücut geliştirme, kas kontrolü, madde kullanımı, sakatlık / yaralanma) alt boyutları arasında düşük ve orta düzeyli pozitif yönlü, kas memnuniyetsizliği alt boyutu ile düşük ve orta düzeyde negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Çalışmamıza katılan bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeyleri % 66,8'i semptomatik, % 29,5'i asemptomatik ve % 3,8'i egzersiz bağımlısı olarak tespit edilmiş olup semptomatik sınırlar içinde yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak; Bu bulgulara dayanarak araştırmaya katılan erkek bireylerin egzersiz bağımlılığı ve kas görünüm memnuniyeti arasında bir  ilişki olduğu, egzersiz bağımlılığının yaygın olmadığı, sağlık amaçlı düzenli egzersiz yapmanın bağımlılık yaratacak düzeyde olumsuz bir psikolojik sorun yaratmadığı ifade edilebilir.

Abstract:
This research was carried out with the aim of determining the relationship between exercise addiction and muscle appearance satisfaction levels of male individuals who regularly go to healthy living and sports centers according to some demographic variables. 400 male participants over the age of 18, who have been regularly going to healthy living and sports centers in Konya for at least 1 year, voluntarily participated in the study. Selcuk University Faculty of Sport Sciences Non-Invasive Ethics Committee decision was taken for this study. Questionnaire method was used as data collection tool in the research. Personal information form containing demographic information was prepared for the participants by the researcher, "Exercise Addiction Scale-21" developed by Hausenblas and Downs (2002a) and validity and reliability in Turkish was made by Gürbüz and Aşçı (2006), and Selvi and Boza developed by Mayville et al (2002). (2020). One-Way Analysis of Variance for comparisons of more than two clusters, Scheffe from Post-Hoc tests to look at difference between categories, exercise dependence scale and muscle appearance Pearson Correlation Analysis was used to evaluate the relationship between satisfaction scale. The significance level in the study was accepted as p< 0.05. 
As a result of the analysis; There is a low and moderate positive correlation between the sub-dimensions of the exercise addiction scale (time and exercise preference, lack of control, withdrawal effects, tolerance and continuity) and the sub-dimensions of the muscle appearance satisfaction scale (bodybuilding, muscle control, substance use, disability / injury). A low and moderate negative correlation was found with the muscle dissatisfaction sub-dimension. The exercise addiction levels of the individuals participating in our study were determined as 66.8% symptomatic, 29.5% asymptomatic and 3.8% exercise dependent, and it was concluded that they were within the symptomatic limits.
As a result; Based on these findings, it can be stated that there is a relationship between exercise addiction and muscle appearance satisfaction of male individuals participating in the study, that exercise addiction is not common, and that regular exercise for health purposes does not cause a negative psychological problem that may cause addiction.