Ruminant rasyonlarında kullanılan bazı kaba yemlere yem katkı maddesi olarak Tarhun (Artemisia dracunculus) ilavesinin In Vitro gaz ve metan üretimi ile bazı rumen parametreleri üzerine etkisi
The effect of Tarhun (Artemisia dracunculus)supplementation as a feed additive to some forage used in ruminant rations on In Vitro gas and methane production and some rumen parameters.
Yazar: CİHAT BAY
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KAYA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Artemisia = Artemisia ; Kaba yemler = Forages ; Metan = Methane ; Tarhun = Tarragon ; Yem değeri = Feed value ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ruminant hayvan beslemede kaba yem olarak kullanılan yonca, mısır silajı ve kuru çayır otuna yem katkı maddesi olarak Tarhun (Artemisia dracunculu) ilavesinin in vitro gaz ve metan üretimi, yem değeri ile bazı rumen parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada, Bayburt ilinde kültürü yapılan Tarhun (Artemisia dracunculus) tıbbi aromatik bitkisi yem katkı maddesi olarak kullanılmıştır. Ruminant hayvanların beslenmesinde kaba yem kaynağı olarak en fazla kullanılan yonca otu, mısır silajı ve kuru çayır otuna %0, 2 ve 4 düzeylerinde olacak şekilde Tarhun (Artemisia dracunculus) bitkisi ilave edilerek gruplar oluşturulmuştur. Deneme gruplarına ait kuru madde (KM), ham protein (HP), ham yağ (HY), ham kül (HK), ADF, NDF, ADL içerikleri, in vitro gaz ve metan üretim değerleri ile sindirilebilirlik özellikleri belirlenmiştir.
Bulgular: Tarhun (Artemisia dracunculus) bitkisinin kaba yemlere farklı seviyelerde ilavesiyle oluşturulan gruplar arasında in vitro gaz (ml), metan (ml, %), metabolik enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL), organik madde sindirilebilirliği (OMS), gerçek sindirilebilir kuru madde (GSKM), taksimat faktörü (PF), mikrobiyal kazanım (MK), mikrobiyal protein sentezlenme etkinliği (MPSE) ve gerçek sindirilebilirlik değeri (GSD) gibi parametreler bakımından önemli farklılıklar gözlenmiştir. Diğer taraftan, toplam uçucu yağ asidi (TUYA) ve pH içerikleri bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı, yoncaya artan seviyede tarhun ilavesinin NH3-N değerini önemli derecede ve linear olarak azalttığı tespit edilmiştir.   
Sonuç: Araştımada kullanılan kaba yemlerden özellikle yonca otuna Tarhun (Artemisia dracunculus) ilavesi in vitro gaz üretimi ile ME, NEL ve OMS düzeylerini düşürmüştür. Ancak,  yoncaya göre daha düşük kaliteli bir kaba yem olan kuru çayır otuna tarhun ilavesi in vitro metan üretimi üzerine anti özellik göstermemesine rağmen yem değeri ve sindirim parametrelerini iyileştirmiştir. Bu veriler dikkate alındığında ruminant hayvaların beslenmesinde kullanılan özellikle yem değeri ve kalitesi düşük olan kaba yem kaynaklarına tarhun ilavesinin metan üretimini azaltıcı, in vitro sindirim parametrelerini olumlu yönde etkilemek süretiyle yem değerini artırıcı etki gösterebileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to determine the effect of adding Tarragon (Artemisia dracunculu) as a feed additive to alfalfa, corn silage and dry meadow grass used as roughage in ruminant rations on in vitro gas and methane production, feed value and some rumen parameters. 
Method: In the study, Tarragon (Artemisia dracunculus) medicinal aromatic plant, which is cultivated naturally or cultivated in Bayburt province, was used as a feed additive. Tarragon (Artemisia dracunculus) was added at 0, 2 and 4% levels to alfalfa grass, corn silage and meadow grass, which are mostly used as roughage sources in the feeding of ruminant animals. Dry matter (DM), crude protein (CP), ether extract (EE), crude ash (CA), ADF, NDF, ADL contents, in vitro gas and methane production values and digestibility properties of the experimental groups were determined.
Results: In general, significant differences were observed between the groups formed by the addition of tarragon (Artemisia dracunculus) to the roughages in the parameters of in vitro gas (ml), methane (ml, %),  ME, NEL, organic matter digestibility (OMD), true digested dry matter (TDDM), partition factor (PF), microbial yield (MY), microbial protein synthesis efficiency (MPSE) and true digestibility (TD). On the other hand, it was determined that there was no significant difference between the groups in terms of total volatile fatty acid (TUFA) and pH contents, and increasing tarragon addition to alfalfa significantly and linearly reduced the NH3-N value.  
Conclusion: The addition of Tarragon (Artemisia dracunculus) to alfalfa grass, one of the roughage used in the research, decreased the in vitro gas production and ME, NEL and OMD levels However, the addition of tarragon to dry meadow grass, which is a lower quality forage than alfalfa, improved the feed value and digestion parameters. As a result; it was concluded that the addition of tarragon to the roughage sources used in the nutrition of ruminant animals, especially with low feed value and quality, may have an effect on reducing methane production and increasing the feed value by positively affecting in vitro digestion parameters.