Depresif özellikler gösteren ve göstermeyen bireylerde araya girici anıların deneyimsel özellikleri, yeniden yapılandırılma süreci ve algılanan zaman mesafesi
Phenomenological characteristics, reconsolidation update, and perceived temporal distance of intrusive memories in individuals with and wihthout depressive symptoms
Yazar: EKİN ÖZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. BANU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anılar = Memories ; Depresyon = Depression ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Zaman = Time

Özet:
Depresyonda yaygın olarak görülen araya girici anılar, bireyin geçmişte yaşadığı negatif yaşam olaylarının tekrarlayıcı ve rahatsız edici bir biçimde zihne gelmesi olarak tanımlanmaktadır. Araya girici anı kavramına ait deneyimsel özelliklerin diğer otobiyografik anılardan farklılaştığı ve duyguduruma bağlı değişimler gösterdiği bilinmektedir. Bu araştırmada literatürde çalışılmış olan tüm deneyimsel özelliklerin depresif ve depresif olmayan bireylerdeki araya girici anı görünümlerinde yol açtığı farklıların saptanması amaçlanmış; ek olarak, algılanan zaman mesafesinin ve belleğin yeniden yapılandırılma sürecinin de farklı olabileceği düşünülmüştür. Bu doğrultuda 134 katılımcıdan son bir hafta içinde deneyimledikleri araya girici anılarını aktarmaları ve deneyimsel özelliklerini puanlandırmaları beklenmiştir. Katılımcıların depresyon düzeyini saptamak için Beck Depresyon Envanteri, anıların araya giriş düzeyini belirlemek için de Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği Araya Giriş alt boyutu uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularında, depresif özellikler gösteren bireylerin anı içeriği ve deneyimledikleri duyusal modaliteler betimlenmiştir. Depresif özellikler gösteren bireylerin anıya verdiği duygusal tepkilerden olan suçluluk, çaresizlik, utanma, üzüntü duygu puanlarının depresif özellikler göstermeyen bireylerin verdiği duygusal tepki puanlarından anlamlı olarak daha yüksektir. Ayrıca, depresif özellikler gösteren bireylerin, anının araya giriciliği ve anı berraklığı puanlarıyla  birlikte anı içeriği ve anıyı hatırlıyor olma deneyimi düşünüldüğünde kendilerine  yaptığı olumsuz atıf puanları, depresif özellikler göstermeyen bireylerin puanlarından anlamlı şekilde daha yüksektir.Depresyon puanı ile belleğin yeniden yapılandırılması değişkenleri arasındaki ilişkiye araya girişin tam aracılık ettiği ve araya giriş boyutu ile algılanan zaman mesafesi arasındaki ilişkiye belleğin yeniden yapılandırılmasının tam aracılık ettiği saptanmıştır. Duygu düzenleme stratejileri, kişilik özellikleri gibi değişkenlerin dahil edildiği çalışmalar yapılması önerilmektedir.



Anahtar Sözcükler: Araya Girici Anılar, Depresyon, Otobiyografik Bellek,Yeniden Yapılandırılma, Algılanan Zaman Mesafesi

Abstract:
Intrusive memories have been seen in depression is defined as the intrusions of the negative life experiences in a distressing and repetitive way. It is known that experiential and coginitive features of intrusivememories differ from the other type of autobiographical memories. It is also known that the reflections of intrusive memories can be differ in acocordance with the certain type of psychological disorder. This investigation sought to gather all the experiential dispositions of intrusive memories in existing literature and allow making comparisons in terms of the mentioned dispositions between depressive and non-depresive participants. It is aimed to reveal the degree of perceived temporal distance and reconsolidation processes of intrusive memories. 134 participants are asked to describe narratives of their intrusive memoires experienced in preceding week. Beck Depression Inventory and Post Travmatic Stress Symptoms Inventory-Intrusion applied in order to determine depression severity and intrusions of memory. It is described the most common themes and sensory modalities seen in the narratives of depressive group in results. Secondly, it is revealed that depressive group experience more intrusive memories, feel more guilty, helpless, ashamed, sad when they remember the memoryand remember more vivid than non-depressive group, significantly. Also, depressive group make more negative attributions than non-depressive group significantly. Intrusions serve as a mediator variable in the relation between depressive symptoms and  reconsolidation processes. Finally, reconsolidation processes serve as a mediator  variable in the relation between intrusions percieved temporal distance. It is thought that personality dispositions and emotion regulation strategies could be useful to investigate.


Keywords: Intrusive Memories, Depression, Autobiographical Memory,Reconsolidation Process, Perceived Temporal Distance.