Ağır sepsis ve septik şokta erken hedefe yönelik tedavide pulmoner arter kateterizasyon yöntemi ile konvansiyonel yöntemin karşılaştırılması
Comprasion of pulmonary artery catheterization method and conventional method with severe sepsis and septic shock patients in early goal directed therapy
Yazar: GÜLSEREN ALTUNYURT
Danışman: PROF. DR. MURAT SUNGUR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Kardiyak kateterizasyon = Cardiac catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Sepsis = Sepsis ; Tedavi = Treatment ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Sepsis; vücuttaki enfeksiyon veya hasar sonucu gelişen mortalitesi yüksek bir durumdur. Sepsisde tedavi; altta yatan enfeksiyonun eradikasyonu, doku hipoperfüzyonun düzeltilmesi, organ fonksiyon bozukluklarının önlenmesini içeren çok yönlü tedavi şeklindedir. Erken hedefe yönelik tedavi (EHYT) adı altında hipoperfüzyon gözetilerek uygulanan sıvı resusitasyon tedavisinin erken antibiyotik tedavisi ile beraber verilmesi durumunda, mortalitenin ciddi anlamda azaldığı ortaya konmuştur. Ancak EHYT'de kullanılan hemodinamik monitörizasyonda, yöntemlerden hangisinin daha etkin olduğu net bir şekilde ortaya konulamamıştır. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde yapılan bu çalışmada amaç; ağır sepsis tanısı konan ve iki ayrı EHYT protokolü uygulanan ağır sepsis hastalarında pulmoner arter kateterizasyon yöntemi ile konvansiyonel yöntemin etkinliğini karşılaştırmak, iki grup arasında mekanik ventilatörde kalma süresi, yoğun bakımda kalma süresi ve mortalite açısından fark olup olmadığını ortaya koymaktır.Hastalar ve yöntem: Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde (EÜİH YBÜ) Ağustos 2010 ile Ocak 2012 tarihleri arasında prospektif olarak yapıldı. Çalışmaya ağır sepsis tanısı ile EÜİH YBÜ'ne kabul edilen 29 hasta dahil edildi. Hastalar pulmoner arter kateteri grubu ve konvansiyonel grup olmak üzere ikiye ayrıldı. Gruplar zarf çekme yöntemi ile randomize edildi. Pulmoner arter kateteri grubuna pulmoner arter kateteri (PAK) yerleştirilirken konvansiyonel gruba santral venöz kateter (SVK) yerleştirildi. Ağır sepsis tanısı konan hastalara en geç 12 saat içerisinde, hasta hangi grupta ise o grup için belirlenen tedavi protokolü 72 saat süresince uygulandı. Belirlenen tedavi protokolü tamamlandıktan sonra; iki grup arasında organ yetmezlik düzeyi, yoğun bakım yatış gün sayısı, mekanik ventilasyon uygulanma gün sayısı ve 28 gün sonundaki mortalite oranı açısından fark olup olmadığı karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya alınan iki hasta grubu karşılaştırıldığında;ortalama yoğun bakım yatış gün sayısı, SVK yerleştirilen hasta grubunda 7 (3-65 gün) iken, PAK yerleştirilen hasta grubunda 10 (2-46 gün) olarak saptandı. İstatiksel olarak iki hasta grubu arasında anlamlı fark mevcut değildi (p=0.134). Her iki grupta mekanik ventilatör ihtiyacı olan hastalar karşılaştırıldığında, mekanik ventilatör uygulanma gün sayısı SVK yerleştirilen hasta grubunda 2 (0-65 gün) iken, PAKyerleştirilen hasta grubunda 6 (0-24 gün) olarak saptandı. İki hasta gurubu arasında mekanik ventilatör uygulanma gün sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark mevcut değildi (p=0.112).Hastaların çalışmaya dahil edildiği günden başlamak üzere, 28 gün sonundaki mortalite oranları karşılaştırıldığında; SVK yerleştirilen hasta grubunda 8 (%53) hasta kaybedilirken, PAK yerleştirilen hasta grubunda 6 (%43) hasta kaybedildi. İki grup arasında 28 gün sonundaki mortalite oranları karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p= 0.424).Sonuç: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde ağır sepsis tanısı konan ve EHYT protokolü uygulanan 29 hasta üzerinde yürütülen çalışmada PAK yöntemi ile konvansiyonel yöntemin etkinliği karşılaştırılmıştır. Mortalite, yoğun bakımda kalma süresi ve mekanik ventilatör ihtiyacı açısından; iki yöntem arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.

Abstract:
Aim: Sepsis is a condition with high mortality, caused by infection or injury of body. Treatment of sepsis is multifaceted which involves eradication of underlying infection, correction of tissue hypoperfusion, prevention of organ dysfunction. Under the name of Early Goal Directed Therapy (EGDT), in case of applying fluid resuscitation while considering hypoperfusion with early antibiotic treatment, dramatic decline in mortality has revealed. However, it could not be shown clearly that which hemodynamic monitoring method used in the EGDT is more effective. Aim of this study, which performed with two different EGDT protocol applied to 29 severe sepsis patients in Erciyes University Faculty of Medicine Internal Medicine Intensive Care Unit, is to compare effectiveness of pulmonary artery catheterization method and conventional method. Duration of mechanical ventilation, duration of intensive care unit hospitalization and mortality rates between two groups are compared.Patients and Methods: We enrolled the patients prospectively in Erciyes University Faculty of Medicine Internal Medicine Intensive Care Unit between August 2010 and January 2012. Twenty-nine hospitalized patients in Erciyes University Faculty of Medicine Internal Medicine Intensive Care Unit with diagnosis of severe sepsis were included in study. Patients were divided as pulmonary artery catheter group and conventional group. Groups were randomized by envelope method. Pulmonary artery catheter (PAC) was placed in pulmonary catheter group while central venous catheter (CVC) was placed in conventional group. Within 12 hours after the diagnosis of severe sepsis, specified protocol for patient?s group was applied for 72 hours. Then, duration of hospitalization in intensive care unit and duration of mechanical ventilation, mortality rates at the end of 28 days, organ failure were compared in both groups.Results: Patients in both groups were compared, the number of days of hospitalization in intensive care unit was 7 (3-65 days) at CVC placed group, while at PAC group was10 (2-46 days). There was no statistically significant difference (p=0.134). Duration of mechanical ventilation was determined as2 (0-65 days) at CVC placed group, while was determined as 6 (0-24 days) at PAC group, there was no statistically significant difference between two groups (p=0.112). Mortality rates of patients in study at the end of 28 days was compared, 8 (53%) patients died in CVC placed group, while 6 (43%) patients died in PAC placed group and there was no statistically significant difference between the two groups (p=0.424).Conclusion: Early Goal Directed Therapy applied 29 patients with the diagnosis of severe sepsis in Erciyes University Faculty of Medicine Internal Medicine Intensive Care Unit, effectiveness of pulmonary artery catheterization method and conventional method, mortality rates, duration of intensive care unit hospitalization and duration of mechanical ventilation were compared, no statistically significant difference determined between two methods.