Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfkelerinin ve öfke ifade tarzlarının umutsuzluk düzeylerine ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
A study  about trait anger types and the expressions of them based on hopelessness levels and some selected criteria of the  students attending industrial vocational  high schools and regular high schools
Yazar: CEREN ÇABUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYNUR EREN  GÜMÜŞ
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji, İnsan Bilimleri ve Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Endüstri meslek liseleri = Industrial vocational high schools ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada,  endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke düzeyleri ve öfke ifade tarzları (öfke kontrolü, içe yönelik öfke, dışa yönelik öfke), umutsuzluk düzeylerine ve bazı değişkenlere (cinsiyet, sınıf,  kardeş sayısı, anne-baba eğitim düzeyi, anne-baba çalışma durumu) göre incelenmiştir. Bu araştırmanın evrenini İstanbul ili Ümraniye ilçesindeki endüstri meslek lisesi ve genel liselerde okuyan sosyo-ekonomik düzeyi düşük öğrenciler oluşturmaktadır.Araştırma 9.,10.,11. sınıflarda okuyan endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinden 119'u kız 193'i erkek toplam  312 öğrenci ile yapılmıştır.Bu araştırmanın bağımlı değişkeni sürekli öfke düzeyi ve öfke ifade tarzları olan içe yönelik öfke, dışa yönelik öfke ve öfke kontrolü puanlarıdır. Bağımsız değişkenleri ise umutsuzluk, cinsiyet, sınıf, kardeş sayısı, anne baba eğitim düzeyi, anne baba çalışma durumudur. Araştırmanın bağımlı değişkeni için veri toplama aracı olarak Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), bağımsız değişken olan umutsuzluk düzeyleri için Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve diğer değişkenler için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.Ergenlerin sürekli öfke düzeyleri ve öfke ifade tarzlarının, umutsuzluk, cinsiyet, sınıf, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu, anne eğitim seviyesi, baba eğitim seviyesi, kardeş sayısına göre farklılık gösterip göstermediği ikili gruplarda bağımsız gruplar için Mann Whitney-U testi, ikiden fazla gruplar için Kruskal Wallis-H Testi ile farkın hangi gruplar arasında olduğunu  görmek için Mann Whitney-U Testi kullanılarak incelenmiştir. Anlamlılık kontrolü için hata payı .05 olarak alınmıştır.Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin öfke ve öfke ifade tarzı alt ölçekleri arasında anlamlı fark bulunamamıştır.Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği; anne eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Öfke kontrolü ve içe yönelik öfke puanlarında anlamlı fark olmadığı görülmüştür.Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke, öfke kontrolü ve içe yönelik öfke puanlarında baba eğitim durumuna göre farklılık olmadığı görülmüştür, sadece dışa yönelik öfke puanlarında baba eğitim durumuna göre farklılık olduğu görülmüştür.Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin anne çalışma durumuna göre dışa dönük öfke ve içe yönelik öfke puanlarında farklılık olmadığı sadece öfke kontrolü puanlarında anne çalışma durumuna göre farklılık olduğu bulunmuştur. Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının baba çalışma durumuna göre farklılık göstermediği bulunmuştur.Araştırmada, endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke, öfke kontrolü ve dışa dönük öfke puanlarında kardeş sayısına göre anlamlı fark olmadığı sadece içe yönelik öfke puanlarının kardeş sayısına göre farklılık olduğu görülmüştür.Endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke, dışa yönelik öfke ve içe yönelik öfke puanlarının umutsuzluk düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği görülmüştür.Öncelikle endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke ve öfke ifade tarzı puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuş ve her iki lise öğrencilerinin puanlarındaki değişim çeşitli değişkenlerle incelenmiştir.Araştırmanın bulgularına göre endüstri meslek lisesi ve genel lise öğrencilerinin sürekli öfke ve öfke ifade tarzı puanlarının bazılarında ya da tamamında anne ve baba eğitim durumuna; anne çalışma durumuna, kardeş sayısına ve umut düzeylerine göre anlamlı fark olduğu görülmüş; cinsiyet, sınıf ve baba çalışma durumuna göre ise anlamlı bir farklılık elde  edilmemiştir.

Abstract:
In this research,  trait anger levels and anger expressions (anger control, anger in, anger out) of industrial vocational high schools and regular high schools are examined according to hopelessness levels and other variables (sex, grade (class),  number of siblings, parent education levels, parent employment status). The universe of this research is consisted of students of industrial vocational high schools and regular high schools with lower socio-economical status in Ümraniye county in the province of Istanbul.The research is made with 119 female and 193 male, a total of 312 students of 9th, 10th, 11th grades of industrial vocational high schools and regular high schools.The dependent variables of this research are trait anger level scores and anger expression scores with anger in, anger out and anger control scores. The independent variables are hopelessness, sex, grade, number of siblings, parent education levels and parent employment status. Trait Anger and Anger Expression Scale was used for data collection instrument for the dependent variable of the research. Beck Hopelessness Scale (BHS) was used for the independent variable hopelessness levels and Personal Information Form was used for the other variables.Whether trait anger levels and anger expressions of teenagers differ according to hopelessness, sex, grade (class), mother?s employment status, father?s employment status, mother?s education level, father?s education levels, number of siblings was examined with Mann Whitney-U test for the independent groups in paired groups; and with Kruskal Wallis-H Test for groups with more than two subjects. Mann Whitney-U Test was used to see which groups differ with each other. Margin of error (deviation) was taken as .05 for significance control.No significant differences were found between the trait anger and anger expression sub-scales of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools.It was observed that trait anger and anger expression of industrial vocational high school and regular high school students do not differ according to sex and grade levels; but they differed according to mothers? educational levels. There were no significant differences in anger control and anger in scores.It was seen that there were no significant differences in trait anger, anger control and anger in scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to father?s education status. The only significant differences seen due to father?s education status were in anger out scores.There were no significant differences in anger out and anger in scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to mother?s employment status. The only significant differences seen due to mother?s employment status were in anger control scores. There were no significant differences in trait anger and anger expression scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to father?s employment status.In the research, there were no significant differences in trait anger, anger control and anger out scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to number of siblings. The only significant differences seen due to number of siblings were in anger in scores.There were significant differences in the trait anger, anger out and anger in scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to hopelessness levels.First, the differences between the trait anger and anger expression scores of industrial vocational high schools and the students of regular high schools, and the differences between both type high school students were examined with various variables.In view of the findings of the research, there were significant differences in some or all of trait anger and anger expression scores of the students of industrial vocational high schools and the students of regular high schools according to mother?s and father?s educational levels, mother?s employment status, number of siblings and hopelessness levels. There were no significant differences obtained according to sex, grade (class) and father?s employment status.