Konya ilinde süt sığırcılığı yapan aile işletmelerinde yeniliklerin benimsenmesi ve yayılmasına etki eden faktörler
Factors affecting the adoption and diffusion of innovations in dairy family farming in Konya
Yazar: AYSUN YENER
Danışman: PROF. DR. CENNET OĞUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmanın amacı, Konya İl'inde süt sığırcılığı yapan aile işletmelerinde yeniliklerin benimsenmesi ve yayılmasına etki eden faktörlerin belirlenmesidir. Konya ilinde faaliyet gösteren süt sığırcılığı yapan işletmeler çalışmanın ana popülasyonunu oluşturmuştur. Popülasyonun tespitinde Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği kayıtlarından yararlanılmıştır. Çalışmada, sağılan hayvan sayısının %51'ini oluşturan Ereğli, Çumra, Karapınar, Karatay ve Ilgın ilçeleri gayeli örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre %95 güven sınırında %5 hata ile belirlenen 128 süt sığırcılığı işletmesinden anket yöntemi ile elde edilmiştir. 
Araştırma alanında incelenen işletmelerin sermaye yapısı fonksiyonlarına göre sınıflandırılmış ve işletmeler ortalaması aktif sermaye, 1.704.417,56 TL hesaplanmıştır. Aktif sermayenin %75,22'sini arazi sermayesi, %24,11'ini sabit işletme sermayesi ve %0,67'sini döner işletme sermayesi oluşturmaktadır. Pasif sermayenin ise, %93,20'sini öz sermaye, %6,80'ini yabancı sermaye oluşturmaktadır. Süt sığırcılığı işletmelerinin ekonomik faaliyetleri içerisinde, ortalama işletme başına; gayrisafi üretim değeri 435.992,28 TL, gayrisafi hasıla 443.737,72 TL, saf hasıla 107.124,24 TL, tarımsal gelir 128.961,34 TL ve toplam aile geliri 151.804,62 TL hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerin ekonomik karlılık düzeyi (ER) %6,29, işletmecinin başarısını gösteren mali karlılık düzeyi (MR) ise %7,97 olarak hesaplanmıştır.  
Yeniliklerin benimsenme süreçlerine etki eden faktörlerin belirlenmesinde AHP yöntemi kullanılmıştır. AHP analiz sonuçlarına göre yenilikleri benimseme süreçlerini etkileyen faktörlerin etki düzeyleri birbirine yakındır. Süt sağım ünitesinde (%22,98) ve soğutma tankında (%22,97) kalite, yem karma makinasında (%20,86) ise işgücü maliyeti ilk sıradadır.  
Araştırma alanında, süt sığırcılığı işletmelerinin yenilikleri benimseme düzeylerini etkileyen faktörlerin analizi yapılmıştır. Analiz için öncelikle, üreticilerin yenilikleri benimsemelerinde etkili olduğu var sayılan 24 bağımsız değişkene faktör analizi yapılarak 7 değişken tespit edilmiş ve bu faktörler çoklu doğrusal regresyon modeline göre analiz edilmiştir. 7 değişkenden 5'i istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuçta, araştırma alanında üreticilerin yeni teknikleri benimsemelerinde etkili olan faktörlerden; işletmecinin eğitimi ve yeniliklerin takibi %1, diğer üreticilerden etkilenme durumu ve işletme geliri %10 önem düzeyinde pozitif yönde, görsel medya ve  il/ilçe merkezine gitme durumu %1 önem düzeyinde negatif yönde anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine factors which have effect in adoption and spread of innovations in dairy farms in Konya. Dairy farming which carry out in Konya province is the main population of study. Records of Cattle Breeders' Association were used in the determination of population. In the study, districts of Ereğli, Çumra, Karapınar, Karatay and Ilgın which compose 51% of milked cattle were chosen according to sampling method. Data used in the study were obtained through survey method from 128 dairy farms determined at 95% confidence limit and 5% error according to stratified sampling method which is one of random of sampling method.
Dairy farms analyzed in the study area were classified according to capital structure functions and active capital on average was calculated as 1.704.417,56 TL. 75.22% of active capital was composed of land capital, 24,11% was operating fixed capital and 0,67% was operating variable capital. 93,20% of passive capital was composed of domestic capital, 6,80% was foreign capital. Within economic activities of dairy farms; gross production value was calculated as 435.992,28 TL, gross production was 443.737,72 TL, net production was 107.124,24 TL, agricultural income was 128.961,34 TL and total family income was 151.804,62 TL on average per dairy farm. The level of economic profitability of farms which were analyzed was calculated as 6,29% and financial profitability which shows the success of farm operator  was 7,97%. 
AHP method was used in determination of factors which have effect on process of adopting innovations. According to AHP analysis results, effect levels of factors which have effect on process of adopting innovations are close to each other. Quality is at the top rank in milking unit (22,98%) and cooling tank (22,97%), labour cost is at the top rank in feeder mixing machine (20,86%).
In the study, factors which have effect on the level of dairy farms' adopting innovations were analyzed. For the analysis, first of all factor analysis was done on 24 independent variables which were assumed to be effective on manufacturers in adopting innovations and 7 variables were detected and these factors were analyzed according to multi-linear regression model. 5 out of these 7 variables were found to be statistically significant. As a result, of all the factors which were effective in adopting new techniques in production field; it was found that education of the owner and innovation tracking were at 1%, being influenced by other manufacturers was at and income of the business was at 10% significance level in positive direction, visual media and city/country visit were at 1% significance level in negative direction.