Ebü'l-Muîn en-Nesefî'nin Hüsün-Kubuh anlayışı
Abu al-Mu'in al-Nasafi's understanding of Husn-Qubh
Yazar: İKRA GÜVENKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ÇAĞLAYAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Akıl = Reason ; Ebu`l-Muin en-Nesefi = Ebu`l-Muin en-Nesefi ; Hikmet = Wisdom ; Hüsnü Kubuh = Good and evil ; Kelam = Islamic theology ; Maturidi = Maturidi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Mâtürîdîliğin önde gelen isimlerinden Ebü'l-Muîn en-Nesefî, geliştirmiş olduğu kelâmî yöntemler ile gerek yaşadığı devir ve gerekse sonraki dönemlerin Müslüman düşüncesi üzerinde etkili olan bir kelâm bilginidir. Kendisi, Mâtürîdîliği sistemleştiren kişi olarak kabul edilmesinin yanı sıra yönteminin özgünlüğü onu ekol içerisinde önemli bir konuma ulaştırmıştır. 
Nesefî'nin metot ve bilgi birikimini sergilediği konulardan biri hüsün-kubuh meselesi hakkındaki görüşleridir. Hüsün-kubuh (iyi-kötü) konusu, insanın Allah ve evrenle olan ilişkisini belirleyen meselelerden biri olarak kelâmın önemli konularındandır. İyi ve kötünün mahiyetine ilişkin tartışmalar, temelde kaynağının ne olduğu ve bilgisine nasıl ulaşılacağı bağlamında ele alınmıştır. Kötülüğün evrende bizâtihi var olduğunu, Allah'ın adaleti gereği kötülüğü yaratmayacağını ve kötü fiillerin insana ait olduğunu savunan Mu'tezile'ye göre bu kötülükleri bilmenin yolu akıldır. Bu görüşün tam karşısında kötülüğün göreceli bir kavram olduğunu, Allah'ın her şeyi hüsün kapsamında yarattığını ve insana ait fiil olamayacağını savunan Eş'arîler'e göre ise kötülükler sadece nakil yoluyla bilinebilir. Nesefî, iyi-kötü tüm fiillerin Allah tarafından yaratıldığı görüşünde olmakla beraber fiillerin insan irade ve sorumluluğu dışında olmadığını savunur. Bu konuda onun Mu'tezilî ve Eş'arî bilginlerin aksine aklı ve nakli buluşturan mutedil bir yol izlediği söylenebilir. 
Hüsün-kubuh, güncel tartışmalardan kötülük problemiyle yakından ilgilidir. Bu bağlamda Nesefî'nin kurduğu akıl-nakil dengesi ve hikmet kavramına getirdiği yeni yaklaşımlar düşünüldüğünde meselenin onun perspektifinden incelenmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
Abu'l-Muin en-Nesafi, one of the leading figures of Maturidism, is a Kalam scholar who has influenced the Muslim thought of both the periods in which he lived and the later periods with the Kalami methods he developed. In addition to being considered as the systemizer of Maturidism, the originality of his method has brought him to an important position in the school.
One of the issues in which nesefi demonstrates his method and knowledge is his views on the husn-qubh issue. Husn-qubh (good-bad) is one of the important issues of the word as one of the issues that determine man's relationship with Allah and the universe. Discussions about the nature of good and evil are mainly addressed in the context of what its source is and how to access its knowledge. According to Mu'tazila, who argues that evil exists in the universe bizatihi, that Allah will not create evil according to his Justice, and that evil acts belong to man, the way to know these evils is the mind. According to the Asharites, who argue that evil is a relative concept, that Allah created everything within the scope of husun, and that it cannot be a human verb, evil can only be known through transmission. Although Nesafi believes that all good and bad verbs are created by Allah, he argues that verbs are not outside of human will and responsibility. In this regard, it can be said that he, unlike the Mu'tazila and Ashari scholars, followed a mutedil path that brought together the mind and the transplant.
Husn-qubh is closely related to the problem of evil from current debates. In this context, it is important to examine the issue from his perspective when considering the new approaches that Nesefi has brought to the concept of mind-transfer balance and wisdom.