Piyasa değeri ve işlem hacmi yüksek kripto paraların ekonometrik analizi
Econometric analysis of crypto coins with high market value and trading volume
Yazar: ARZU TOSUN ACAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Piyasa değeri = Market value ; İşlem hacmi = Trading volume

Özet:
Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve internetin hızla yayılması ile birlikte her alanda olduğu gibi finansal alanlarda da değişimler meydana gelmektedir. Tüm dünyada adını duyuran ve gün  geçtikçe kendisine olan ilgiyi artıran kripto paralar insanların hızlı ve güvenilir bir şekilde işlem yapabilme isteklerini karşılamıştır. Kripto paralar 7/24  işlem yapabilme kolaylığına sahiptirler.  İşlem maliyetlerinin minimum düzeyde olması, yapılan işlemlerin geri alınamıyor olması ile dolandırıcılık gibi olayların önüne geçilebiliyor olması, herhangi bir merkezi otoriteye bağlı olmaması ve yüksek getiriler elde edilebilmesi kripto paraların kişiler ve kurumlar tarafından yatırım aracı olarak tercih edilmesinin başlıca sebeplerindendir. Bu çalışmada piyasa değeri ve işlem hacmi yüksek beş kripto para bağımlı değişken olarak ele alınmış, Nasdaq100, Amerikan Doları, Ham petrol ve Brent petrol bağımsız değişkenleri ile aralarındaki ilişki araştırılmak istenmiştir. Veriler 31/12/2020 ile 31/12/2021 tarihleri arasında ''investing.com'' adresinden günlük olarak alınmıştır. Çalışmada ilk olarak Birim kök testi uygulaması yapılmış ve ADF birim kök testi ile serilerin durağanlıkları hesaplanmıştır. Serilerin 1. Dereceden durağan olması ile uzun dönemde aralarındaki ilişkiyi tespit edebilmek için Johansen Eş bütünleşme analizi, Nedensellik ilişkisi olup olmadığını görmek için ise Granger Nedensellik testi ile yapılmıştır.  Johansen Eş Bütünleşme sonuçlara göre Ethereum, Ripple, Binance Coin ve Polkadot' un Nasdaq100, Amerikan Doları, Ham petrol ve Brent petrol ile uzun dönemde aralarında ilişki bulunurken Bitcoin ile bağımsız değişkenler arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Nedensellik analizi göre ise  Amerikan Dolar Endeksi ile Nasdaq100 arasında çift yönlü bir ilişki bulunup birbirlerinin Granger nedeni olduğu görülmüştür. Ayrıca Brent petrolün Ham petrolün Granger nedeni, Nasdaq100' ün ise Ham petrol ve Brent petrolün Granger nedeni olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, with the development of technology and the rapid spread of the internet, changes are occurring in financial fields as well as in every field. Cryptocurrency, which has made its name known all over the world and has increased the interest in it day by day, has met the desire of people to make transactions quickly and reliably. Cryptocurrencies have the convenience of making transactions 24/7. The main reasons why cryptocurrencies are preferred as an investment tool by individuals and institutions are that the transaction costs are at a minimum level, the transactions made cannot be reversed, events such as fraud can be prevented, they are not connected to any central authority, and high returns can be obtained. In this study, five cryptocurrencies with high market value and trading volume were considered as dependent variables, and the relationship between Nasdaq100, US Dollar, Crude oil and Brent oil independent variables was sought to be investigated. The data were taken daily from the address "investing.com" between 31/12/2020 and 31/12/2021. In the study, unit root test was first applied and the stationarity of the series was calculated with the ADF unit root test. In order to determine the relationship between the series being stationary in the first order and in the long run, Johansen Co-integration analysis was performed, and to see if there is a causality relationship, the Granger Causality test was used. According to the Johansen Co-Integration results, while Ethereum, Ripple, Binance Coin and Polkadot have a long-term relationship with Nasdaq100, US Dollar, Crude oil and Brent oil, there is no relationship between Bitcoin and independent variables. According to the causality analysis, there was a bidirectional relationship between the US Dollar Index and the Nasdaq100, and it was seen that each other was the Granger cause. In addition, it has been determined that Brent oil is the Granger cause of Crude oil, and Nasdaq100 is the Granger cause of Crude oil and Brent oil.