Ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı ile erken dönem uyumsuz şemalar ve algılanan ebeveynlik stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relation in between self perception of parental role, eearly maldaptive schemas and perceived parental styles
Yazar: NEŞE ESEN ALTINOĞLU KARAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile otorite stilleri = Parental authority styles ; Benlik algısı = Self perception ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Young Şema Modeli = Young Schema Model ; Yönetim stilleri = Management styles ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada ebeveynlerin erken dönem uyumsuz şemaları, algılanan ebeveynlik stilleri ve ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algıları  arasındaki ilişki  incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 2019 yılında İstanbul ili  Kadıköy ilçesinde yaşayan, rastgele belirlenmiş 38 erkek, 128 kadın olmak üzere 166 ebeveyn oluşturmaktadır.  
Araştırmada ebeveynlerin ebeveynlik kendilik algıları, erken dönem uyumsuz şemaları ve algıladıkları ebeveynlik biçimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda  ebeveynlerin ebeveynlik kendilik algıları, erken dönem uyumsuz şemaları ve algıladıkları ebeveynlik biçimleri arasında ilişki belirleme, ebeveynlik kendilik algıları ile bazı demografik değişkenler arasında da karşılaştırma yapılmıştır. Araştırmada  "Kişisel Bilgi Formu", "Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği", "Young Şema Ölçeği Kısa Form-3" ve "Young Ebeveynlik Ölçeği"  kullanılarak veriler toplanmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerin yapısal özelliklerini ortaya koymak amacıyla betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veri grubunun normal bir dağılım göstermesinden dolayı yetişkin ebeveynlerin ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algıları ile demografik özellikler arasında ortaya çıkan farklılaşmayı belirlemek amacıyla t-testi ve One Way ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir  
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ebeveynlerin ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algılarının rol doyumu faktörünün yüksek, yatırım faktörünün düşük çıktığı, yaş, çocuk sayısı gibi değişkenlerin ebeveynlik rolüne ilişkin kendilik algısıyla ilişkisi olduğu anlamlı düzey farklılaştığı; cinsiyet ve birlikte yaşama durumunun ebeveynlik rolüne ilişkin kendilik algısıyla ilişkili olduğu fakat tüm alt faktörleriyle anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; ebeveynlerin cezalandırıcılık, fedakarlık, ayrıcalıklılık/ yetersiz özdenetim, duygusal yoksunluk şemalarının etkin olduğu, annelerinden ve babalarından aynı şekilde koşullu / başarı odaklı, değişime kapaı / duyguları bastıran ebeveynlik stili, farklı olarak annelerinden kuralcı/kalıplayıcı ve babalarından duygusal bakımdan yoksun bırakıcı ebeveynlik stili algıladıkları bulunmuştur. 
Ayrıca algılanan ebeveynlik stilinin ebeveynlik rolüne ilişkin kendilik algısı üzerinde etkisi olduğu da saptanmıştır.

Abstract:
In this research early maladaptive schemas ,perceived parenting styles and the relation in between self perception of parental role has been studied. The target group is consisted of 38 male and 128 female, randomly chosen participants who live in İstanbul, Kadıköy.
In this research, relational scanning model was used to analyse the relationship in between participants' early maladaptive schemas and their self perception of parental roles and perceived parental styles. In parallel with the aim of the research, comparisons were made in between the perceived parental styles, early maladaptive schemas and determining the relationship among the perceived parental styles, self perception of parental roles of hemselves and some demographic variables. In this research, data was acquired by using "Personal Information Form", "The self perception of parental role", Young Schema Scale Short Form" and "Young Parentship Inventory".
Descriptive analysis was realized to show the structural features that were obtained. Because the target group demonstrated an even dispersion, to distinguish the differentiation in between the self perception of parental role and demographic features; t-test and One way Anova analysis were done.
According to the results of the research; the satisfaction factor of self perception of parental role was found high; investment factor was found low. Variables such as age, number of children are related to the self perception of parental role become different meaningfully and sexes and situation of living together is related to the self perception of parenting role but does not differentiate from sub factors meaningfully. Parents have efficient schemas of punishment, sacrifice, priviledge /insufficient self dicipline, lack of emotion. Same way from their mothers and fathers; conditional/ success oriented, not open to changes/ style emotion supressing style of parenting. From their mothers differently primming/pattern maker, from their fathers style of parentship that causes emotional emptiness was perceived.
In addition, It has been determined that perceived parental style has effect on self perception of parental role.