Urartu kemerleri üzerindeki insan tasvirleri
Portrayings of human on the belts of Urartu
Yazar: HATİCE ERGÜRER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET IŞIKLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik mimari = Antique architecture ; El sanatları = Handicrafts ; Kemerler = Belts ; Madeni eşyalar = Metalwares ; Tasvir = Description ; Urartular = Urartians ; Urartular Dönemi = Urartians Period ; İnsan = Human ; İnsan figürleri = Human figures

Özet:
Dağlık ve güçlüklerle dolu bir coğrafyaya yaklaşık 300 yıl hakim olan Urartular, merkezi bir devlet kuran ilk uygarlık olmasının yanında mimari, taş ve metal işçiliği gibi alanlarda göstermiş oldukları yetkinlikle Anadolu uygarlıkları içerisinde varlığını kanıtlamıştır. Bu medeniyetin ortaya koyduğu sayısız maddi kültür kalıntıları ve ürünleri Urartu yerleşimleri, kale ve gömütlerinde yapılan bilimsel araştırmalarla gün ışığına çıkmakta ya da çıkarılmaktadır. Bunlar arasında bronzdan üretilmiş, sayıları yaklaşık 400'ü bulan kemerler, üzerindeki zengin süsüleme ve sahneleri ile dikkat çekicidir. Bu çalışmayla Urartu Devleti'nin metal işlemeciliğindeki ustalıklarını yansıtan, Türkiye ve Dünya'nın çeşitli müzelerine dağılmış durumdaki kemerlerin üzerindeki insan tasvirlerinin ayrıntılı olarak incelenmesi; kendilerine özgü özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerden yola çıkarak bir stil gelişiminin var olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Giriş bölümünde kemerler ve bunlar üzerine yapılmış araştırmalar hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Urartu Tarihi ve Sanatı konusunda genel bir bilgi verildikten sonra, kemerlerin yapımına, tarihlendirmesinde yaşanan sıkıntılara değinilmiştir. Ardından kemerler üzerinde görülen insan tasvirleri detaylı olarak incelenip bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Katalog bölümünde kemerlerin özellikleri ve çizimlerine yer verilmiştir. Sonuç olarak kemerler üzerinde kaç tür insan tasviri ile karşılaşıldığı; bu tasvirler içerisinde yer alan askerlerden yola çıkılarak, Urartu askeri yapılanmasının nelerden oluşmuş olabileceği ve üzerindeki tasvire göre kullanımının kişilere göre değişip değişmediği; aynı zamanda da Urartu sanatında stilistik bir gelişme olup olmadığı konusunda açıklamalar yapılmıştır.

Abstract:
Urartu who dominated ruled over a geography about three-hundred yeras, which is mountainous and fulled with difficulties, proved their presence both with being the first civilization which founded a central state and with showing their perfection in such areas as architecture, stone metal workmanship. Countless material remnonts and products of culture which belong to this civilization have been come to light by scientific researches made in settlements, castles and tombs belonging to Urartu Empire. Among them, the belts made of bronze and whose number has reached about four hundreds are atractive with decorations and scenes on them. İt is aimed by this study to examine in detail the belts, which have reflected the mastery of metal workmanship of Urartu and which are found in most museums in Turkey and around the world; to determine whether there was an improvement in style considering these features.İn introduction section, a brief imformation about these belts and the researches made on them is given. After a general information about the history and art of Urartu is given, how these belts were made and the problems which are encountered when ordering their chronology have been mentioned. After ward, the portrayings of man which are seen on the belts have been examined in detail and an evaluation have been made. The catalog section has included the features and drafts of he belts. Finally, some explanations have been made about how many kinds of portrayings of the human have been seen on the belts; considering the soldiers in these portrayings what sort of things the military structure of Urartu Empire may have consist of, and whether the use them differs according to persons; and also whether a stylistic improvement occured in the art af Urartu.