Erzurumlu Necmi'nin Divanı'nda ilahi ve beşeri aşkı konu alan beyitlerin şerhi
The commetary of the couplets that are the subject of divine and human love in the Divan of Necmi from Erzurum
Yazar: HAKAN AKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN AHMADOV
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Beyitler = Couplets ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Mehmed Necmeddin = Mehmed Necmeddin ; Şerh = Commentary ; Şiir = Poem

Özet:
"Erzurumlu Necmi'nin Divanı'nda İlahi ve Beşeri Aşkı Konu Alan Beyitlerin Şerhi" adlı bu çalışmada XIX. yüzyıl şairlerinden Erzurumlu Necmi'nin Divanı'ndan seçilen elli beyitin şerhinden oluşmaktadır. Bu Çalışma Erzurumlu Necmi'nin beyitlerinin anlaşılabilmesi ve hak ettiği değeri kazanması yönünden önem arz etmektedir. Bu çalışmada girişte Erzurumlu Necmi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra birinci başlıkta şairin ilahi aşkı ve peygamber sevgisini anlatan beyitlerin şerhinden oluşmaktadır. İkinci başlıkta ise beşerî aşkı anlatan beyitlerin şerhinden oluşmaktadır.
Beyitleri şerh ederken geleneksek şerh yöntemi kullanılmıştır. Her beyitten sonra kelimelerin manalarını vererek nesre çevrilmiştir. Daha sonra beyit açıklanarak beyit içinde geçen mazmunların divan şiirinde kullanım alanları mecazi ve tasavvufi anlamları çeşitli kaynaklardan aktarılmıştır. Bu anlamlardan yola çıkılarak şairin beyitte ne demek istediği açıklanmaya çalışılmıştır. Her beyitin sonunda söz sanatları mümkün oldukça açıklanmıştır. 
Sonuç bölümünde incelenen beyitlerden yola çıkarak Erzurumlu Necmi'nin kullandığı söz sanatları, eserinde işlediği beşerî, ilahi aşkı ve kullandığı sevgili benzetme unsurları hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
This work, named "The Commetary of the Couplets that are the subject of Divine and Human Love in the Divan of Necmi from Erzurum" consist of the commentary of fifty couplets selected from the Divan of Necmi from Erzurum, one of the 19th century poets. This study is important in terms of understanding the couplets of Necmi from Erzurum and gaining the value he deserves. İn this study, information abaut the life and Works of Necmi from Erzurum was given in the introduktion. Later, in the first title, it consist of the commentary of the couplets describing the poet's divine love and love of the prophet. In the second title, it consists of the commentary of couplets describing human love.
 The traditional method of annotation has been used while annotating couplets. After each couplet, the words are translated into prose, giving their meanings. Later, by explaining the couplet, the usage areas of the mazmun in divan poetry in the couplet were conveyed from various sources. Based on these meanings, it was tried to explain what the poet meant in the couplet. At the end of each couplet, the arts of speech are explained whenever possible.
 Based on the couplets examined in the conclusion part, information was given abaut the verbal arts used by Necmi from Erzurum, the human and divine love he used in his work and the beloved metaphors he used.