Histerektominin cinsel yaşam üzerine etkilerinin belirlenmesi
The determination effects of hysterectomy on sexual life
Yazar: GÜLİZ ONAT BAYRAM
Danışman: Y.DOÇ.DR. NEVİN HOTUN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
7. ÖZET Histerektominin Cinsel Yaşam Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi Araştırma histerektomi uygulanmış kadınların ameliyat sonrası cinsel yaşamlarında oluşabilecek değişiklikleri belirleyerek, histerektomi operasyonunun cinsellik üzerine etkilerini ortaya koymak amacıyla, ön test-son test karşılaştırmalı, prospektif ve tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmış ve iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Sağlık Bakanlığı İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.09.2004-31.03.2005 tarihleri arasında histerektomi uygulanmış kadınlar oluşturmuştur. Örneklem kapsamına ise evrende açıklanan grup içinden evli, 65 yaş altı, ostomi ve pelvik operasyon geçilmemiş, nörolojik bir hastalığı bulunmayan, bening durumlar nedeniyle histerektomi uygulanan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 93 kadın alınmıştır. Birinci aşamada ( pre-op görüşme) operasyondan 1-3 gün önce yüzyüze görüşme yapılmıştır. Bu görüşmede kadınlara araştırmanın amacı hakkında bilgi verilerek, katılmaya gönüllü olanlardan sözlü onam alınarak, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış " Histerektomi El Kitabı " yardımıyla danışmanlık verilmiştir. Bu görüşmede araştırmaya katılan kadınların demografik özellikleri ve cinselliğe yaklaşımları literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanmış "Tanıtıcı Bilgi Formu" ile belirlenmiştir. Ayrıca görüşmede kadınların cinsel fonksiyonlarının değerlendirilmesi için FSFI ( Kadımn Seksüel Fonksiyon İndeksi), depresyon belirtilerinin düzeyinin saptanması için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında (post-op görüşme) operasyon sonrası 3. ayda görüşülerek, danışmanlık yapılmıştır. Görüşmede, birinci aşamada kullanılan ölçekler uygulanmış ve ameliyat sonrası cinsel yaşamlarındaki olası değişiklikler, "Histerektomi Sonrası Bilgi Toplama Formu" ile belirlenmiştir. 138Veri toplamada kullanılan 19 soruluk FSFI'ın ameliyat öncesi toplam FSFI puanına ait Cronbach's alpha katsayısı r =0.9539 olarak, alt boyutlarına ilişkin Cronbach's alpha katsayılarının ise r =0.8079 ile 0.9439 arasında değişmekte olduğu, ameliyat sonrası toplam FSFI puan değerlendirmesinin Cronbach's alpha katsayısı 0.9812 olduğu, alt boyutlarına ilişkin Cronbach's alpha katsayılarının ise 0.9067 ile 0.9865 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ameliyat öncesi 21 sorudan oluşan Beck depresyon ölçeğinin Cronbach's alpha katsayısı r =0.7353 olarak, ameliyat sonrası Cronbach's alpha katsayısı ise r =0.7205 olarak saptanmıştır. Bu değerler ölçeğin çalışılan grupta geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 10.0 programı ile oran, ortalama, standart sapma, Oneway Anova testi, Tukey HDS testi, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, Wilcoxon test, Ki-Kare testi, Spearman's tekniği, Reliability analiz tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda histerektomiden 3 ay sonra cinsel fonksiyonların ve depresyon düzeyinin ameliyat öncesi döneme kıyasla azalma gösterdiği, depresyon düzeyinin artması ve yaşın ilerlemesiyle cinsel fonksiyonların azaldığı, belirlenmiştir. TAH ( Total Abdominal Histerektomi ) grubu olguların, VAH (Vaginal Histerektomi) grubu ve TAH+BSO (Total Abdominal Histerektomi+Bilateral Salfıngooferektomi ) grubuna göre cinsel fonksiyonlarının histerektomi sonrası daha az etkilendiği, VAH grubunda TAH grubuna göre histerektomi sonrası yeni cinsel problem gelişme oranının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca histerektomi sonrası cinsel fonksiyonlar cinselliğe bakış açısı, ameliyat öncesi cinsel faaliyetlerin yeterlilik algısı, rahime yüklenen anlam ve eşle evlilik ilişkisinden memnuniyet düzeyinden etkilenmektedir. Anahtar sözcükler: Histerektomi, cinsellik, cinsel fonksiyonlar, depresyon, FSFI, Beck Depresyon Skalası 139

Abstract:
8. SUMMARY The Determination Effects Of Hysterectomy On Sexual Life This research was planned as a comparative pre-post test, prospective, descriptive study and applied in two stages in order to determine effect of hysterectomy after operations on sexual life with possible differences on sexual life of women who had hysterectomy. The universe this research consist of women who were operated hysterectomy between 01.09.2004-31.03.2005 at Health Ministery İstanbul Women Obstetric Gynecology and Child Diseases Education and Research Hospital. 93 women were choosen as samples within the universe who are volunters, married, under 65 age, have hysterectomy because of bening conditions, haven't been operated ostomy and pelvic operations, don't have norologic illness. The first stage ( pre-operation interview) was face to face interview 1-3 days before the operation. At this interview women were informed about the aim of present research from the volunters taken oral permission. This volunters had been consulted by the help of " Hysterectomy Handbook" prepared according to literature. At this interview women's demografics characteristics and sexual appoaches determined by the help of " The Descriptive Information Form" prepared according to literature. In addition, to evaluate women's sexual functions with FSFI ( Female Sexual Function Index), to determine levels of depression semptoms with Beck Depression Scale were applied. The second stage ( post operative interview), 3 months after operation, women were interviewed and consulted. At the second stage FSFI and Beck Depression Scale 140were applied, and possible diffrences on sexual life after operation were determined with "The Post Hysterectomy Information Form". Before the operation the total score of FSFI on Cronbach's alpha coefficient was r =0.9539 and the domain scores changed between r =0.8079 - 0.9439. After the operation the total score of FSFI on Cronbach's alpha coefficient was r =0.9812 and the domain score changed between r =0.9067-0.9865. Before the operation the Beck Depression Scale on Cronbach's alpha coefficient was r =0.7353. After the operation the Beck Depression Scale on Cronbach's alpha coefficient was r =0.7205. These values showed that the scales are valid and reliable for the sample group. An analyzes of data was used with SPSS ( Statistical Package for Social Sciences) for windows 10.0 programme percentage, mean, standart deviation, Oneway Anova test, Tukey HDS test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, Wilcoxon test, X-Square test, Sperman' s tecniques and Reliability Analyzes tecniques. The results 3 months after hysterectomy found that sexual functions and depression levels decrease than before the operation. It's determined that sexual functions decrease with old age and an increase of depression level. TAH ( Total Abdominal Hysterectomy) subject effects less than VAH ( Vaginal Hysterectomy) and TAH+BSO ( Total Abdominal Hysterectomy+Bilateral Salfmgooferektomy) group on sexual functions after the hyterectomy. It was determined that the VAH group developed new sexual problems more than the TAH group after the hysterectomy. All of groups sexual functions 3 months after the hysterectomy were effected by sexual views, adequate perception of the sexual functions, the given meaning to uterus and the pleasure levels of the marital relationship. Key wolds: Hysterectomy, sexuality, sexual functions, depression, FSFI, Beck Depression Scale 141