Kenevir bitkisi ekim alanında  bal arısı (Apis mellifera L.)  kolonilerinin bazı performans ve davranış karakterleri  ile varroa destructor akar etkinliğinin belirlenmesi
Determination of some performance and behavior of honey bee (Apis mellifera L.)  colonies and varroa destructor mite efficacy  in cannabi̇s plantation areas
Yazar: ÖMER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arıcılık = Beekeeping ; Ayçiçeği = Sunflower ; Kenevir = Hemp ; Performans = Performance ; Varroa = Varroa

Özet:
Bu çalışma, kenevir, ayçiçeği bitkisi ekim alanları ile poliflora alanında yetiştirilen arı kolonilerinin performans ve Varroa akar bulaşıklığı üzerine etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. 2020 yılında Samsun ili Havza ilçesinde ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arıcılık Araştırma ve Uygulama ünitesinde kontrollü olarak yürütülmüştür. Çalışmada mevcut 3 işletmede 5'er olmak üzere toplam 15 adet arı kolonisi kullanılmıştır. Bu çalışmada, arı kolonilerinde Varroa akarına karşı herhangi bir kimyasal mücadele uygulanmamıştır. Kenevir bitkisinin çiçeklenme öncesi, çiçeklenmeden 10 gün sonra, çiçek dökülmesinden 10 ve 25 gün sonra pupa ve ergin işçi arı üzerinde Varroa sayımı yapılmıştır. Muamele gruplarının ve uygulama dönemlerinin yavrulu alan miktarı, çerçeve sayısı, yavrulu çerçeve sayısı, ergin arı ve pupada Varroa destructor sayısı üzerine istatistiki anlamda önemli (P<0.001) etkileri olduğu belirlenmiştir. Kenevir ayçiçeği ve OMÜ arılığında barındırılan kolonilerde pupada Varroa akar bulaşıklığı sırasıyla ortalama (4,44 ± 0,57b ), (7,70 ± 0,88a) ve (6,70 ± 0,87ab) belirlenmiştir. En az bulaşma kenevir ekim alanında görülmüştür. Ergin arıda Varroa akarı miktarı, kenevir bitkisi ayçiçeği ve OMÜ arılığında ortalama sırasıyla (3,08 ± 0,34b), (5,31 ± 1,12ab), ve (6,18 ± 0,91a) belirlenmiştir. En düşük bulaşma kenevir ekim alanında ki koloniler de tespit edilmiştir. Ayçiçeği bitkisi koloni gelişimi üzerine daha pozitif etkide bulunmuştur. Kenevir bitkisinin ise arı için çok önemli bir polen kaynağı olduğu belirlenmiştir. Nitekim bu pozitif etki arılar için çok kritik bir dönem olan yaz sonunda kuluçka üretimini arttırdığı görülmüştür. Dolayısı ile yaz sonlarında çiçeklenmeye başlayan kenevir ve yaz başlarında çiçeklenmeye başlayan ayçiçeği gibi kültür bitkileri arıların kış öncesi yavru yetiştirmek için önemli destek kaynağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study has been conducted for the purpose of determining whether keeping the bee colonies in the cultivation areas of cannabis and sunflower along with the polyflora areas on the performance of the bees and the Varroa mite disease. The study was conducted in a controlled manner in the Havza sub province of the province of Samsun and in the Ondokuz Mayıs University Apiculture Research and Application Unit. In the study, a total of 15 bee colonies were used which are composed of 5 colonies in each one of the 3 establishments. In this study no fight against the Varroa mite was given in the bee colonies. The Varroa mite count was made on the pupa and mature worker bees before the flowering of the cannabis plant, 10 days after the flowering and after 10 and 25 days of the falling off of the flowers. It was determined that the application groups and application periods had significant impact statistically (P<0.001) on the amount of the areas with broods, number of frames, number of frames with broods, mature bees and the pupa. The Varroa mite infection in the pupa in the colonies kept in the apiary of the cannabis plant and sunflower plant, and the OMÜ apiary was respectively determined as (4,44 ± 0,57b ), (7,70 ± 0,88a) and (6,70 ± 0,87ab) on average. The lowest level of infection was observed in the cannabis cultivation area. The amount of Varroa mite in the adult bees in the apiary of the cannabis plant, sunflower plant and the OMÜ apiary was determined on average as (3,08 ± 0,34b), (5,31 ± 1,12ab), and (6,18 ± 0,91a) respectively. The least amount of infection was determined in the colonies at the cannabis cultivation area. The sunflower plant displayed a more positive impact on the growth of the colony. It has also been determined that the cannabis plant was a very significant source of pollen for the bees. In fact, it was observed that this positive impact had increased the production of broods at the end of the summer which is a very critical period for the bees. Therefore, it has been concluded that the cultivated plants such as the cannabis which starts flowering at the end of the summer and sunflower which starts flowering at the beginning of the summer are significant sources of support for the bees to grow their broods before winter.