Korporatizm kuramı açısından Türkiye endüstri ilişkileri /
Yazar: MAHMUT ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT BİLGİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Tezimizin amacı, Türkiye'de ki endüstri ilişkilerini korparatizm kuramıaçısından incelemek ve modelin Türkiye'deki çalışma ilişkileri açısındangeçerli olup olmadığını ortaya koymaktır.Korparatist uygulamalar ilk kez iki dünya savaşı arasında faşist rejimlerdöneminde ortaya çıkmış olsalar da, ikinci dünya savaşı sonrası dönemdedemokratik rejimlerde de koorparatist model yaşam alanı bulabilmiştir.Korparatist uygulamalar genel olarak ekonomik-sosyal bunalım vedönüşüm dönemlerinde gündeme getirilmektedir. Bu model aracılığıylaçalışma ilişkilerinin çatışmacı özellikleri azaltılmak istenmektedir.Korporatizmin kurumsal ifadesi Ekonomik ve Sosyal Konsey türüörgütlenmelerdir. Gelirler Politikası ve "Toplumsal Anlaşmalar" ise önemli ikiaracı niteliğindedir.Tek parti dönemi genel olarak alt birimlerin merkezi otoriteye boyuneğdiği, parti ve seçim sisteminin zayıf olduğu, tekçi ve sınıfsal ayrımlarınbaskılandığı bir dönemdir. Koorparatist modelden ziyade paternealist modelinsözkonusu olduğu söylenebilir.1947 yılında çıkarılan 5018 sayılı Sendikalar Yasası ile devletgüdümünde, mali bakımdan güçsüz, ideolojik çerçevesi devletçe belirlenmiş,zayıf ve çok parçalı bir sendikacılık gündeme geldi. Bu dönemde varolanuygulamaları paternealist özelliklerde taşıyan bir otoriter devlet korporatizmiolarak tanımlamak olanaklıdır.Gerek iktidar blokundaki iç çatışma gerekse ve özellikle ithal ikameciKeynesyen politikalara geçiş, 1960 sonrasında otoriter sınırlamaların yanısıra demokratik teşviklere de yer veren daha esnek bir otoriter korporatizmuygulamasının gündeme gelmesine yol açmıştır.1980 sonrasında ise, devletin yönlendiriciliği ve denetimi altında,yasaklamaları teşviklerden ağır basan daha katı ve baskıcı bir otoriter devletkorporatizminin koşulları yaratılmaya çalışılmıştır.Sürece toplam olarak bakıldığında Türkiye'de gelişmiş Avrupa ülkelerindegörüldüğü türden sosyal korporatizmi ve bazı Afrika ve Latin Amerikaülkelerinde görüldüğü gibi içleyici otoriter devlet korparatizmini andırır tekdönem 1960-80 arası dönemdir.Ne var ki bu aynı dönem Türkiye gibi ülkelerde, sosyal korporatizmin bazıözelliklerini de içinde barındıran bu tür esnek bir modelin kalıcı ve istikrarlıolamayacağını da ortaya çıkarmıştır. Türkiye'deki modelin en temelözelliklerinden biri istikrarsızlığı ve güvenilmezliği olmuştur.Sosyalkorporatizmin en tipik özelliği olan 'toplumsal anlaşma' uygulamasınınTürkiye'de yalnızca bir kere, 1978 yılında gündeme gelmesi ve bunundabaşarısızlıkla sonuçlanmasıdır.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyse the industrial relations in Turkey fromthe viewpoint of the corporatism theory and to determine whether the modelis valid or not for the working relations in Turkey.Although the corporatist practices had first appeared in the term betweentwo world wars, the term of fascist regimes, they could also be observed inthe democratic regimes after Second World War.The corporatist practices are generally brought to the agenda in theeconomic-social crises and transformation periods. The conflictualcharacteristics of the working relations are wanted to be reduced by thismodel. The institutional expressions of corporatism are the organisationssuch as the Economic and Social Council. Income policy and ?SocialAgreements? are two means of it.The Single Party period is a period that the subordinated sectors of thesociety had been obeying to the central authority and that the class struggleshad been oppressed. It is possible to argue that a paternalist model was inforce rather than a corporatist model.A unionism which was under the control of the state, economically weak,and divided came up with the Trade Unions Law No. 5018 which was madein 1947. It is possible to define the practices of this period as an authoritarianstate corporatism that also had paternalist characteristics.Both the inner conflicts in the power bloc and especially the transition tothe Keynesian import substitutive policies caused a rather flexibleauthoritarian practice which also allowed democratic incentives beside theauthoritarian restrictions.After 1980, the conditions of a more rigid and suppressive authoritarianstate corporatism the prohibitions of which were carrying more weight than itsincentives were tried to be created under the control of the state.When generally considered, in Turkey, the only period resembling thesocial corporatism which was seen in the developed European countries andresembling the authoritarian state corporatism which was seen in someAfrican and Latin American countries was the period between 1960 and1980.Nevertheless, the same period has shown that such a flexible modelincluding some characteristics of social corporatism could not be permanentand stable in the countries such as Turkey. The main characteristics of themodel in Turkey were instability and nonconfidence. The practice of `socialagreement? which is the main characteristic of social corporatism came uponly in 1978 in Turkey and failed.