1974 Kıbrıs Barış Harekatından Annan Planına Türkiye Cumhuriyeti'nin Kıbrıs politikası ve Türkiye AB ilişkilerinde Kıbrıs'ın etkisi (1974-2004)
Cyprus policy of the Republic of Turkey from the 1974 Cyprus Peace Operation to the Annan Plan and the impact of Cyprus on Turkey's EU relations (1974-2004)
Yazar: İLKER ÇELEBİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VASFİYE ÇELİK
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Diplomasi = Diplomacy ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Müzakere = Agontiation ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kıbrıs, çevresinde bulunduğu alandaki jeostratejik konumu nedeniyle dünya siyasetinde daima önemli bir yer tutmuştur. Çok eski çağlardan beri ada üzerinde siyasi rekabet yaşanmıştır. 1571 yılında Osmanlı Devleti'nin egemenliğine geçen ada 1878 yılından itibaren geçici, 1914 yılından itibaren de tek yanlı ilhak nedeniyle 82 yıl İngiltere'nin idaresinde kalmıştır. 1960 yılında Kıbrıs Türkleri ve Rumlarının ortak kurucu olarak kurduğu Kıbrıs Cumhuriyeti ile İngiltere'nin egemenliği de son bulmuştur. Kıbrıs Cumhuriyeti kendine has özel bir yapıdadır. 1960'lı yıllarda Kıbrıslı Rumların anlaşmalara aykırı hareket etmesi ile siyasi sorunlarda belirginliğini artırmaya başlamıştır. 1974 yılında Garanti Antlaşmasına dayanan hakkını kullanan Türkiye, Kıbrıs Barış Harekatını icra etmiştir ve adada ki Türklerin can ve mal güvenliğini sağlama almıştır. Daha sonra yapılan görüşmelerde bir sonuç alınamayınca Kıbrıslı Türkler Self Determinasyon hakkını kullanarak KKTC'yi ilan etmişlerdir. Bundan sonra yapılan toplumlararası görüşmeler ve BM planları da hiçbir netice vermemiştir. 1990 yılından sonra AB'nin de Kıbrıs meselesine müdahil olmasıyla mesele çok boyutlu bir hal almıştır.
Bu tezde 1974 Kıbrıs Barış Harekatından 2004 Annan Planına kadar yaşanan süreç öncesi ve sonrası ile birlikte detaylıca incelenmiş ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Kıbrıs politikası anlatılmıştır. Bu çalışma da amaç Kıbrıs'ta yaşananlara tarihsel perspektiften bakarak konuyu geniş açıdan ele almak ve meselenin çıkış noktası ve özünü kavramaktır. Tezde birincil kaynaklardan, dönemin siyasilerinin, büyükelçilerinin, diplomatların, gazetecilerin, danışmanların ve akademisyenlerin kitapları ile makalelerinden faydalanılarak konu detaylıca incelenmiş ve sonuç bölümünde de yeni bir politika izlenmesi üzerine bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Kıbrıs, KKTC, AB, Diplomasi, Müzakere

Abstract:
Cyprus has always held an important place in world politics due to its geostrategic position in the area around it. There has been political rivalry on the island since very  ancient times. The island, which came under the rule of the Ottoman Empire in 1571, remained under the direction of Britain for 82 years due to temporary annexation from 1878 and unilateral annexation from 1914. In 1960, with  the Republic of Cyprus, founded by the Turkish Cypriots and Greek Cypriots as a co-founder  the sovereignty of Britain also ended. The Republic of Cyprus has its own special structure. In the 1960s the Republic of Cyprus began to increase their prominence in political problems with the violation of the agreements by Greek Cypriots. In 1974, Turkey, exercising its right based on the guarantee Treaty, carried out the Cyprus peace operation and ensured the security of the lives and property of Turks on the island. Later, when no results were obtained in the negotiations, the Turkish Cypriots declared the TRNC using the right to self-determination. The inter-communal negotiations which held later and the UN plans also did not yield any results. After 1990, the issue became multidimensional with the EU's involvement in the Cyprus issue.
In this thesis, the Cyprus policy of the Republic of Turkey has been examined in detail together with the process before and after the Cyprus peace operation of 1974 until the Annan Plan of 2004. The aim of this study is to look at the events in Cyprus from a historical perspective and to look at the issue from a wide perspective and to understand the origin point and essence of the issue. In the thesis, the books and articles of the politicians, ambassadors, diplomats, journalists, consultants and academics of the period has been examined in detail and an assessment of the follow-up of a new policy has been made in the results section.

Keywords: Turkey, Cyprus, TRNC, EU, Diplomacy, Negotiation