Dorsolateral prefrontal korteksin farklı frekanslardaki anodal uyarımının çalışma belleği üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of modulated anodal stimulation of dorsolateral prefrontal cortex on working memory
Yazar: ZEYNEP KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. SACİT KARAMÜRSEL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Bölümü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Deneysel Tıbbi Araştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Frontal korteks = Frontal cortex ; Modülasyon = Modulation ; Sabit akım = Fixed current ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Çalışma belleği merkezi yürütücü sistem aracılığıyla kısa süreli depolamayı ve bilişsel bir davranış için bilgiyi çevrimiçi kullanmayı gerektiren iki alt bileşene sahiptir Bu çalışmada çalışma belleği (working memory) ile ilişkili sol dorsolateral prefrontal korteks (DLPFC) bölgesine uygulanan farklı frekanslardaki modüle edilmiş anodal transkraniyal sabit akım uyarımının (TSAU) çalışma belleği üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya psikiyatrik ya da nörolojik ilaç kullanmayan 12 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Çalışma belleği performansını ölçmek amacıyla 3-geri (back) testinin sessiz harflerden oluşan görsel bir versiyonu uyarım sırasında kullanılmıştır. Uygulamanın başında öğrenmeleri için katılımcılara testin deneme seti 20 dakika (dk) boyunca uygulatılmıştır. Katılımcı deneme testinde yüzde 50 başarı gösterdiğinde 4 set elektrik uyarımı uygulanmıştır. Uyarım setlerinin toplam süresi 10 dk dır. Uyarım parametreleri; offset 1.70 mA, sinüs genliği 0.35 mA (11 Hz ve 22 Hz), 2 mA sabit akım(DC) ve sham (yalancı) uyarım olarak ayarlanmıştır. Katılımcıların 3-geri görevi sırasındaki reaksiyon zamanları ve doğru yanıtları kaydedilmiştir. İstatistiksel analizde sol DLPFC bölgesinin uyarımı sonucu doğru yanıtlar arasında anlamlı bir farklılık vardır. Bu farklılık 11 Hz, 22 Hz ve sabit akım uyarımı arasındadır. Elektriksel uyarımın sham durumuna kıyasla doğru yanıtlar üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Sabit akım uyarımının 11 Hz ve 22 Hz uyarıma göre doğru yanıtlar üzerinde pozitif bir etkisi bulunmaktadır. Sonuçlar DLPFC bölgesinin 11 Hz ile uyarımının çalışma belleği üzerinde bozucu bir etkisi olabileceğini göstermektedir. Yapılan analizler çalışma belleği üzerinde modüle edilmiş akım etkisinin sabit akım etkisinden farkını ortaya koymaktadır.

Abstract:
Working memory has two components the temporary storage and manipulation of the information, necessary for cognitive behaviour through the central executive system. The aim of this study was to investigate the effects of modulated anodal transcranial direct current stimulation (mtDCS) of dorsolateral prefrontal cortex on working memory. 12 volunteers without neurological or psychiatric disorders and drug use were participated this study. In order to measure the performance of working memory, 3-back test was used during the stimulation which consists of a visual version of the consonants. In the beginning of evaluation, trial set was applied for 20 minutes to the participants for maximum learning. When participants reach 50% of success level, four sets of electrical stimulation were applied. The total duration of stimuli sets was 10 minutes. Stimuli sets include 1.70 miliamper (mA) offset, 0.35 mA peak to peak at modulated stimulation (11Hz and 22 Hz), 2 mA offset at constant current (DC) and sham stimulation. During the 3-back tasks participants' reaction times and total correct answers were recorded. Statistical analysis of the left DLPFC stimulation revealed that there was a significant difference between the mean numbers of correct responses. This differences was between 11 Hz, 22 Hz and constant current stimulation. Electrical stimulation compared to sham condition didn't show a significant effect on the correct answers. Constant current had a positive effect on correct answers compared to 11 Hz and 22 Hz stimulation. 11 Hz stimulation of the DLPFC may have a damping effect on the working memory. Analyses showed the difference between constant and modulated current stimulations.