Akıllı ve yeşil bina tasarımında lokasyon bazlı verimlilik analizi
Location-based productivity analysis in smart and green building design
Yazar: YÜCEL CEYLAN SAĞIR
Danışman: PROF. DR. DENİZ TÜRSEL ELİİYİ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Akıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Akıllı Sistemler Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Akıllı binalar = Intelligent buildings ; Maliyet = Cost ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tasarım = Design ; Verimlilik = Productivity ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yeşil yapı = Green building

Özet:
Sürdürülebilirlik, nesnelerin ve süreçlerin değişebilmesi, buna bağlı olarak da 
gelişebilme özelliğinin de korunabilmesi ya da bir şeyin varlığını sürdürebilmesi anlamı 
çıkarılabilmektedir. Endüstri devriminden itibaren hızla gelişmekte olan teknolojiyle 
beraber, yapıların da çevreye duyarlı ve sürdürülebilir olması önemi kazanmaktadır. Bu 
anlamda yapılar için akıllı ve yeşil bina kavramları ortaya çıkmıştır. Bu kavramlardan 
akıllı bina sistemi, modern teknolojinin ve otomasyonun kullanıldığı, enerji verimliliği, 
güvenlik, konfor ve işlevselliği artırmak amacıyla tasarlanmış binalar için kullanılan bir 
terimdir. Bu sistemler, çeşitli sensörler, kontrol cihazları ve iletişim altyapıları aracılığıyla 
bina içi ve dışındaki verileri toplar, analiz eder ve yönetir. Yeşil bina ise, çevresel etkileri 
en aza indirmek ve sürdürülebilirlik ilkesine uygun bir şekilde tasarlanmış, inşa edilmiş 
veya işletilen yapılar olarak ifade edilebilir.
Bu çalışma sürdürülebilir bina tasarımının önemli iki bileşeni olan akıllı 
teknolojilerin ve yeşil tasarım prensiplerinin, lokasyon bazlı verimlilik analizi ile nasıl 
birleştirilebileceğini incelemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı İzmir bölgesi 
içerisinde 3 farklı lokasyon seçimi yaparak belirlenen kriterler ışığında 4 kişilik bir aileye 
yetecek müstakil yapının akıllı ve yeşil bina tasarımına uygun kriterler baz alınarak 
hazırlanmıştır. Çalışmada yapının tamamı, aynı tip ve malzemeler kullanılarak 
tasarlanmıştır. 
Çalışmada kullanılan metodoloji, farklı iklim bölgelerindeki bina performansını 
değerlendirmek için yerleşim analizleri ve enerji simülasyonları içermektedir. Elde edilen 
veriler, bina yerleşiminin özellikle yenilebilir enerji kaynakları faktörüyle enerji tüketimi, 
güneş ışığı kullanımı ve rüzgâr etkileşimleri üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu 
göstermektedir. Bu analiz, tasarımcılara ve şehir planlamacılarına, bina yerleşimi 
konusunda dikkatli kararlar alabilmeleri için rehberlik etmektedir.
Ayrıca, akıllı bina sistemleri ve enerji verimliliği teknolojilerinin bina yerleşimine 
göre optimize edilmesinin, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik hedeflerine daha etkili 
bir şekilde ulaşmada kritik bir rol oynayabileceği sonucuna varılmıştır. Bu tez, 
gelecekteki bina tasarım projeleri için akıllı ve yeşil stratejilere odaklanmanın önemini 
vurgulamakta ve sürdürülebilir bir yapı stoku oluşturulması için yönergeler sunmaktadır.
Sonuç olarak, yapıların şehrin merkezi, yüksek noktası ve sahil yerleşim noktaları 
arasındaki verimlilikleri gözlemlenerek, akıllı ve yeşil bina tasarımında lokasyon bazlı 
verimlilik analizinin önemini vurgulayan kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Tez 
yazımının başlangıcında düşünülen birtakım bölgesel avantajların konunun bütünü 
düşünüldüğünde yeterli olmadığı da görülmüştür. Elde edilen bulgular, çevresel etkilerin 
azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması amacıyla tasarım süreçlerine bilgi sağlamak 
ve gelecekteki sürdürülebilir bina projelerine ilham vermektedir.
Anahtar Sözcükler: Akıllı bina, Yeşil bina, Yenilenebilir enerji, Verimlilik, Tasarım, 
Maliyet, Sürdürülebilirlik

Abstract:
Sustainability can be defined as the ability of objects and processes to adapt and, 
consequently, to sustain the capability of improvement or existence. With the rapid 
development of technology since the Industrial Revolution, the importance of buildings being 
environmentally friendly and sustainable has gained significance. In this context, concepts like 
smart buildings and green buildings have emerged. The term 'smart building system' refers to 
buildings designed with the use of modern technology and automation to enhance energy 
efficiency, security, comfort, and functionality. These systems collect, analyze, and manage 
data both inside and outside the building through various sensors, control devices, and 
communication infrastructure. On the other hand, a green building can be described as a 
structure designed, constructed, or operated in a way that minimizes environmental impacts 
and aligns with the principles of sustainability.
This study examines how the two vital components of sustainable building design, 
namely smart technologies and green design principles, can be integrated with location-based 
efficiency analysis. In this context, the aim of the study is to design a detached house suitable 
for a family of four based on smart and green building criteria, considering three different 
locations within the Izmir region and specific criteria. The entire structure in the study is 
designed using the same type of materials.
The methodology employed in the study includes settlement analyses and energy 
simulations to evaluate building performance in different climatic regions. The obtained data indicate that building location has a significant impact, particularly on energy consumption, 
the use of sunlight, and wind interactions, mainly concerning the factor of renewable energy 
sources. This analysis guides designers and urban planners in making informed decisions 
regarding building placement.
Furthermore, it is concluded that optimizing smart building systems and energy efficient technologies based on building location can play a critical role in more effectively 
achieving energy efficiency and sustainability goals. This thesis emphasizes the importance 
of focusing on smart and green strategies for future building design projects and provides 
guidelines for creating a sustainable building stock.
In conclusion, this comprehensive review highlights the efficiency of buildings in 
central, elevated, and coastal settlement points, emphasizing the importance of location-based 
efficiency analysis in smart and green building design. The findings reveal that certain regional 
advantages initially considered at the beginning of thesis writing are insufficient when viewed 
in the broader context. The results provide information to inform design processes for reducing 
environmental impacts and increasing energy efficiency, inspiring future sustainable building 
projects.
Keywords: Smart building, Green building, Renewable energy, Efficiency, Design, Cost, 
Sustainability