Sağlık kurumlarında tedarik zinciri yönetimi kapsamında stok yönetiminin incelenmesi: Bir alan araştırması
Investigation of inventory management within the scope of supply chain management in health institutions: A field study
Yazar: TUĞŞAH ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. COŞKUN İKİZLER
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık sektörü = Health sector ; Stok = Stock ; Stok yönetimi = Stock management ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Tedarik zinciri; mal ve hizmet üretimi ve dağıtımı için ihtiyaç duyulan tüm girdilerin organize edildiği bir ağdır. Aslında tedarik zinciri içerisine üretim için az ya da çok değer teşkil eden her şey girecektir. Bu sebeple değer zinciri olarak da görülebilir ve buradaki her bir değerin bir halka olduğu düşünülebilir. Profesör Weele bu halkalardan en önemlisinin alım ve tedarik işlemleri olduğunu düşünmektedir.

Pek çok işletmemede kullanılan dış kaynaklar ürün maliyetlerini çok önemli bir kısmını oluşturuyor. Bu sebeple bu ağı etkin bir şekilde kullanmak işletme varlıklarının çok daha verimli bir şekilde işlenmesini ve üretilen mal ve hizmetlerin kalitesine katkı sağlayacaktır. Bu halkaların etkili organize edilememesi ise istenilen sonuçlara ulaşmayı engelleyecek ya da daha hayati sorunlar doğurabilecektir.

Sağlık işletmelerini sadece sağlık ocakları ve çeşitli büyülükteki hastaneler olarak görmemek gerekir. Çok daha kompleks bir sektör olan sağlık sektöründe bu ağın doğru organize edilmesi çok daha önemlidir. Çünkü bu sektörde olumsuz durumlar dolaylı olarak değil, doğrudan insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu sebeple tedarik zinciri yönetim süreçleri dikkatle izlenmeli ve dezavantajlarını ortadan kaldırabilecek önlemler alınmalıdır.

Sağlık sektöründe kullanılan girdiler ise çoğu zaman çok pahalıdır ve kalite bakımından çok dikkatli bir takibe muhtaçtır. Yine bu sektörde kullanılan mal ve hizmetlerin bir kısımı piyasa şartlarında hemen bulunamayabilen malzemelerdir. Özellikle spesifik konularda yurt ya da kıta çapında bazı malzemelerin üretimi çok sınırlı olabilmektedir, hatta bazı malzemeler için tek bir tedarikçi bulunmaktadır. Yine bu malzemelerin kullanılması yasa ve yönetmeliklerle sınırlandırılmıştır. (Bazı sertifikalar, kalibrasyonlar gerekli olabiliyor, özel takip altında kullanılması gerekiyor, ya da özel depolarda, özel şartlar altında stoklanması istenebilir.) Bu durumlar uygun malzemelerin sürekliliğin sağlanmasını, elde edilmesini ve bu malzemelerin temin edilebileceği tedarik noktalarının bulunmasını zorlaştırabiliyor. Önlem olarak günlük, aylık ve yıllık malzeme ihtiyaçları tahmin edilmelidir. Ve ihtiyaç planlaması buna göre yapılmalıdır.

Sağlık işletmelerinde kullanılan malzemeler oldukça geniş bir yelpazededir. Bu sebeple takibi yapılırken sınıflandırılması gereklidir. Malzemelerin bu kadar çeşitli sınıflarda bulunması, temin edilme sırasında farklı politika izlenmesini gerektirecektir. Temelde açık ihale ve doğrudan serbest piyasan temin gibi iki farklı yöntem olduğu söylenebilir. Hem kamu hem de özel teşebbüsler için durum böyledir. İhale yöntemi daha güvenli ve daha uzun sürerken doğrudan temin çok daha çabuk ancak daha pahalıdır.

İşletmenin stok mevcudu dikkatli bir şekilde ve sürdürülebilir metotla takip altında bulundurulmalıdır. Bu takip için pek çok yöntem (ABC, VED vd..) mevcuttur.

İşletme ortakları, herhangi bir zamanda şirket mali durumunu merak edebilirler. Onlara daha sağlıklı ve gerçek bilgiler sunmak için iyi bir bilançoya ihtiyacımız vardır. Stok mevcudu pek çok işletmenin önemli bilanço kalemlerinden biridir. Gerçek değerinden yüksek ya da düşük bulduğumuz stok değeri bilançonun makyajlanmasına sebep olabilir. Bu durum işletme sahiplerinin ve kamuoyunun yanlış yönlenmesine sebep olabileceği gibi hatalı mali bildirimler yaratabilir. Bu sebeple stok mevcudumuzu güncel ve gerçekçi bir şekilde analiz edebileceğimiz yöntemlere de ihtiyacımız vardır. Bunun içinde geliştirilmiş (Has Maliyet, Piyasa Fiyatı vd) yöntemler vardır.

Stok Yönetiminin en önemli başlıklarından birisi de "Depo Yönetimidir".

İyi işleyen bir depo yönetimi, bir depo planı ve depo prosedürü olmadan depo yönetiminin etkin olması mümkün değildir. Ayrıca depo çalışanları da görev sorumluluklarının bilincinde olmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Tedarik, tedarik zinciri, tedarik zinciri yönetimi, stok, stok yönetimi

Abstract:
Supply chain is a network where all the inputs required for goods and service production and distribution are organized. Indeed, anything that has any kind of value for production shall be included in supply chain. Therefore, it can also be seen as a value chain and each value in it can be considered as a link. Professor Weele believes that the most important of these links are purchase and procurement transactions.

Being used in many enterprises, external resources make-up the majority of product costs. Therefore, an effective use of this network will help to have a more productive use of enterprise assets and it will contribute to the quality of the produced goods and services. But an ineffective arrangement of these links will either prevent reaching the desired results or even create more vital issues.

Health institutions should not be merely considered as health centres and hospitals in various sizes. Health industry is highly complicated and therefore it is even more important in this industry to have a correct organization of this network. Because any mistakes in this industry are directly life threatening. Therefore supply chain management processes need to be monitored closely and measures must be taken to remove disadvantages.

Outputs used in the health industry are very expensive most of the time and they require a very careful monitoring in terms of quality. Some of the goods and sectors used in this industry are not always easily available in the market. Particularly on some specific issues, the national or continental production of some materials can be very limited and some materials can have a single supplier. The use of these materials are restricted through laws and regulations (Sometimes certificates, calibrations are needed, some are required to be used under special monitoring or may be asked to be stored in special warehouses under special conditions). All these conditions can make it difficult to ensure sustainability and availability of suitable materials. As a measure, daily, monthly and annual material needs should be estimated. And the requirement planning must be made accordingly.

Materials used in health institutions have a wide range. Therefore, they need to be categorized when being monitored. Having materials in so many different categories will make it compulsory to adopt a different policy during procurement. It is possible to say that basically there are two different methods, namely open procurement and direct procurement from free market. This applies to both public and private institutions. While tender or procurement method is safer and takes longer, direct procurement is much quicker but at the same time it is very expensive. Stock availability of an enterprise must be monitored with a careful and sustainable method. There are several different methods for such a monitoring (such as ABC, VED etc.).

Company partners may want to learn about the financial condition of the company art any time. There is a need for a sound financial balance sheet in order to provide the partners with complete and correct information. Stock content is one of the most important balance sheet items of many enterprises. A suggested stock value that is lower or higher than the actual value can lead to an edited balance sheet. This will not only misguide the enterprise owners and public but it can also cause wrong financial notifications. Therefore, we need methods that can help us to analyse our stock content in an updated and realistic manner. There are methods developed for that purpose (such as specific identification of cost, Quotation etc.).

One of the most important headlines in Stock Management is "Depot Management". It is impossible to have an effective depot management without having a well-operated depot management, a depot plan and depot procedure. In addition, depot staff must be aware of their tasks and responsibilities.

Keywords: supply, supply chain, supply chain management, stock, stock management