Asya'daki güç mücadelesi bağlamında gelişen Rusya-Çin ilişkileri
Improving Russia-China relations in the context of the power struggle in Asia
Yazar: EYLÜL BEYZA ATEŞ ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET LUTFULLAH KARAMAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu araştırma, Rusya ve Çin arasında tarihten bu yana süregelen çok boyutlu ilişkilerin, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından sonraki dönemde kazandığı hız ve geçirdiği değişimler nezdinde iki ülke üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Soğuk Savaşın akabinde güçsüz bir konumda kalan Rusya ve Çin'in, uluslararası ortamda mevcut güçlü pozisyonlarını elde ederken, ikili ilişkilerinin de en güçlü olduğu döneme ulaşması, karşılıklı bağımlılık kuramı ile ilişkilendirilerek analiz edilmiştir. Tezde, ulusal ve bölgesel çıkarların sağlanması noktasında iki ülkenin işbirliğine duyduğu ihtiyaç hali ve işbirliği kuramadıkları konularda ise gücün devamlılığını sağlayamama kaynaklı bir karşılıklı bağımlılık döngüsüne girdikleri öne sürülmüştür. İki ülke arasında gelişen işbirlikleri ve stratejik ortaklıklara ek olarak, süreç içerisinde ortaya çıkan rekabet alanları da taraflar arası karşılıklı bağımlılığın seviyesinde yaşanan değişim çerçevesinde ayrıca yeniden yorumlanarak değerlendirilmiştir. Karşılıklı bağımlılık seviyeleri incelendiğinde iki ülke arasında savunmasızlıktan duyarlılığa, simetrikten ise asimetriğe doğru bir kayma olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan analizler ışığında, her iki ülkenin de uluslararası anlamda çok-kutuplu düzen arayışı sonucu başlayan ikili ilişkilerinin ve etkileşimlerinin, güncel durumda halen ciddi bir rekabetten kaçınacak derecede devam ettiği, karşılıklı bağımlılık düzeyinde yaşanan değişimlere rağmen, güç eksikliği hissettikleri meselelerde kendi çıkarları için karşılıklı bağımlılık eksenli ilişkilerini geliştirerek sürdürecekleri yönünde bir sonuca varılmıştır.

Abstract:
This research was carried out in order to determine the effects of the multidimensional relations between Russia and China in terms of the speed and changes that have taken place in the period after the collapse of the Soviet Union. The fact that Russia and China achieved their current strong positions in the international environment while their bilateral relations were at their strongest, which remained in a weak position after the cold war, were analyzed by associating them with the theory of interdependence. In the thesis, it is argued that the two countries need cooperation in terms of providing national and regional interests, and they enter a cycle of interdependence due to the inability to maintain the continuity of power in matters where they cannot cooperate. In addition to the cooperation and strategic partnerships that developed between the two countries, the areas of competition that emerged during the process were also reinterpreted and evaluated within the framework of the change in the level of interdependence between the parties. When the levels of interdependence were examined, it was determined that there is a shift from vulnerability to sensivity and from symmetry to asymmetry between two countries.
In the light of the analyses which was made, the bilateral relations and interactions of both countries, which started as a result of the search for a multi-polar order in the international area, still continue to avoid serious competition in the current situation, and, they are based on mutual dependence for their own interests in matters where they feel lack of power. It was concluded that despite the negative changes in the level of interdependence, they would continue and even improve their interdependency relationship.