Türkiye'de sol düşünce ve yerlilik sorunsalı: Birikim dergisi örneği
The problematique of nativism in Turkish leftist thought: The example of Birikim review
Yazar: YILDIRIM ERBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY ÖNDER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Birikim dergisi = Birikim magazine ; Dergiler = Magazines ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyalizm = Socialism ; Yerlilik = Indigenousness

Özet:
Bu çalışmanın temel konusu yerlilik sorunsalı olarak belirlenmiştir. Yerliliği bir sorunsal olarak tanımlamak, Batı-dışı toplumlarda, bu sorunsalın, içerdiği iddialarla bütün ideolojileri etkileme gücüne sahip olduğu savını öne sürmek anlamına gelir. Yerlilik sorunsalı başlıca üç iddiayı bünyesinde barındırıyor. Bunlar, bir toplumun diğer toplumlardan kültürel veya yapısal kimi özsel/özselleşmiş veya tarihsel farklılıklar taşıdığı; bu özgüllüklerin toplumlar arasındaki eşölçülemezliklerin kaynağı olduğu; ve herhangi bir politik hareketin bu özgül toplumsal formasyonun gereklerini (ihtiyaçlarını, önceliklerini, değerlerini, belirleyiciliklerini, sınırlılıklarını) dikkate alması veya esas alması gerektiği iddialarıdır. Herhangi bir yerlilik iddiasının, bu üç iddiayı birden ve tüm içerimleriyle bünyesinde taşıması gerekmez. Ancak özellikle Batı dışı toplumlarda, bir siyasi ideolojinin, iddiaların tamamına cevap üreten bir içeriğe sahip olmasını beklemek mümkündür. Çünkü yerlilik sorunsalı, kendini evrensel bir ideoloji ya da teori olarak sunan düşünsel ve siyasal hareketleri, evrensellik iddialarını yeniden gerekçelendirmek zorunda bırakır. Bu çalışma, yerlilik sorunsalına, özellikle Türk solu içerisinde nasıl cevap verildiğini tespit etmeyi deniyor. Bu çerçevede, Türkiye'deki sol entelektüellerin konu hakkındaki düşünceleri incelenecektir. Ancak çalışma ağırlıklı olarak, yayın hayatına hâlihazırda devam eden bir sosyalist düşünce dergisi olan Birikim üzerinde odaklanacaktır. Türkiye'de sol, "yerli olmama" ve "kökü dışarıda olma" ithamına en çok muhatap olan bir ideoloji ve siyasi pratiktir. Milliyetçilik ve muhafazakârlık gibi sağ ideolojilerin de "dışarıdan" geliyor olmalarına rağmen yerli olanla eklemlenmeleri, iddialarının içeriği gereği daha kolay gözükürken; yalnızca bir ulusun değil, insanlığın kurtuluşunu esas aldığını iddia eden ve ulusal kültürü dışlamasa bile evrensel bir kültür ve dayanışma yaratmayı amaçlayan solun, yerli olanla eklemlenmesinin önüne, kendi iddialarından da kaynaklanan bazı engellerin çıkabileceği/çıkartılabileceği tahmin edilebilir. Türkiye'de yerli olanla kurulacak ilişki sorununun solun temel meselelerinden biri olması bu nedenle beklenebilirdir.  Yerliliği solla birlikte tartışmak, evrenselliğin yeniden nasıl kurulacağına yönelik bir cevabı örneklemek açısından da önemli olacaktır.

Abstract:
The main subject of this study is the problematique of nativism. Pronouncing nativism as a problematique in non-Western societies means arguing that this problematique, with all its claims, is potent to affect all ideologies. This problematique consists firstly of three arguments. First, a society bears cultural, structural, or historical differences some of which are essential/ized with regards to other societies.  Second, these specificities are the sources of incommensurability among the different societies.  Third, the needs of a specific social formation (priorities, values, limits) must be taken as a ground or into consideration by any political act. A nativist claim does not necessarily include all three of these arguments and with all their implications. Especially in non-Western societies however, it is more probable that a political movement enjoys a content responding to these arguments all at once. This is because the problematique of nativism compels the philosophical and political movements, which present themselves as universal ideologies or theories, to re-justify their claims of universality. This study tries to determine the way this problematique is dealt within Turkish Left. Within this scope, the ideas of Turkish left-wing intellectuals are to be analysed. But this study is mostly to bear on a socialist Birikim Review which keeps published today. Turkish Left as an ideology and political practice is the most frequent addressee of the accusations of "non-nativism" and "unfoundedness." Although being "outsiders" too, right-wing ideologies such as nationalism and conservatism, find it more feasible to integrate with the native owing to the content of their arguments. The Left however, which does not exclude the national culture but bases itself on the salvation of all humanity rather than one sole nation, seems to be prevented from integrating with the native thrugh some obstacles springing from the Left's own arguments.  It is therefore quite normal that the relation with the native is one of the essential problems of Turkish Left. Discussing the nativism through the Left is of importance in order to exemplify the way universality could be reconstructed.