Ortaöğretim öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın sosyal dışlanma ve umut düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between psychological resilience in high school students  social ostracism and hope levels
Yazar: YUSUF İPEK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KANAK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İPEK, Yusuf, Ortaöğretim Öğrencilerinde Psikolojik Sağlamlığın Sosyal Dışlanma ve Umut Düzeyleri ile İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi, Sivas, 2024.
Bu araştırma, ergenlik döneminde sosyal dışlanmanın psikolojik sağlamlık ve umut düzeyleri ile ilişkiyi ortaya çıkarmayı amaçlayan bir çalışmadır. Nicel desende tasarlanmış olan bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında, Sivas il merkezinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumları 9. 10. ve 11. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya farklı okul türlerinden 1057 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak, "Ergenler İçin Sosyal Dışlanma Yaşantısı Ölçeği (SDYÖ)", "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ)" ve "Çocuklarda Umut Ölçeği (ÇUÖ)" kullanılmıştır.
Etik kurul izni ve Milli Eğitim Bakanlığı'ndan gerekli araştırma izni alındıktan sonra araştırmacı tarafından ölçme araçları sınıf ortamında uygulanmıştır. Veri analizi sürecindeki tüm işlemler için R programı kullanılmıştır. Araştırmanın amacına göre oluşturulan modelde yer alan tüm değişkenler sürekli dağılıma sahip oldukları için boyutlar arası korelasyonda Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Ancak maddeler arasındaki korelasyonlar için Spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modeline göre tüm değişkenler arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu gözlenmiştir. Modele göre aracı değişkenler arasına bir ilişki katsayısı eklenmesi ile oluşturulmuş bu modelin uyum indekslerinde artış gözlemlenmiştir (ki-kare/sd=(1557,198/369) 4,22, RMSEA=0,055, CFI=0,907, NFI=0,889, NNFI=0,899, SRMR=0,055, GFI=0,909, AGFI=0,899, IFI=0,911). Modeldeki diğer değişkenlere ait yol katsayılarında da artışlar gözlemlenmiştir. Yani psikolojik sağlamlık üzerinde sosyal dışlanmanın alt boyutu olan dışlanma ve önemsenmeme değişkenlerinin direkt etkileri anlamsız olup, umut düzeyinin alt boyutları olan amaca ulaşma yolları ve amaca güdülenme aracı değişkenleri ile etkileri anlamlı olarak belirlenmiştir.

Abstract:
İPEK, Yusuf,  The Relationship Between Psychological Resilience in High School Students  Social Ostracism and Hope Levels, Master's Thesis, Sivas, 2024. 
This study aims to reveal the relationship between social ostracism and psychological resilience and hope levels in adolescence. Relational screening model was used in this study designed in quantitative design. The study group of the research consisted of 9th, 10th and 11th grade students of secondary education institutions affiliated to the Ministry of National Education in Sivas city center in the 2022-2023 academic year. 1057 students from different school types voluntarily participated in the study. Within the scope of the study, "Social Ostracism Experience Scale for Adolescents (SOSAS)", "Child and Youth Psychological Resilience Scale (CGPSS)" and "Hope in Children Scale (HPS)" were used as data collection tools.
After obtaining the ethics committee permission and the necessary research permission from the Ministry of National Education, the measurement tools were applied by the researcher in the classroom environment. R program was used for all operations in the data analysis process. Pearson correlation coefficient was used for the correlation between dimensions since all variables in the model created according to the purpose of the study had a continuous distribution. However, Spearman correlation coefficient was used for correlations between items. According to the structural equation model, it was observed that the relationship between all variables was significant. According to the model, an increase was observed in the fit indices of this model created by adding a relationship coefficient between the mediating variables (chi-square/sd=(1557,198/369) 4,22, RMSEA=0,055, CFI=0,907, NFI=0,889, NNFI=0,899, SRMR=0,055, GFI=0,909, AGFI=0,899, IFI=0,911). Increases were also observed in the path coefficients of other variables in the model. In other words, the direct effects of the variables of exclusion and neglect, which are the sub-dimensions of social ostracism on psychological resilience, are insignificant, while the effects of the mediating variables of ways of achieving the goal and motivation for the goal, which are the sub-dimensions of hope level, are determined to be significant.