Muhtasar Ta'Rîfât-ı Sarfiye ve Nahviye-i Arabiye isimli eserin Türkiye Türkçesine aktarılması ve incelenmesi
An adapting the book called Mukhtasar Ta'rîfât-ı Sarfiya wa Nahwiya-i Arabiya into contemporary Turkish and its study
Yazar: ABULIKEMU SALAMU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN YILMAZ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil öğretimi = Language teaching ; Muhtasar Ta'rifat-ı Sarfiye ve Nahviye-i Arabiye = Mukhtasar Ta'rifat-ı Sarfiya wa Nahwiya-i Arabiya ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Söz dizim = Syntax ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Yemek tarifleri = Recipes

Özet:
İslam dinin temel kaynağı olan Kuran-ı Kerim'i ve hadis-i şerifi doğru anlamak için önemli şartlardan biri hiç şüphesiz Arap dilidir. İslam'ın doğuşu ve yayılışının ardından Arap dili bir bölge ya da bir milletin dili olmanın ötesine geçmiştir.  Farklı kültür ve dillerle karşılaşan Arap dilinde meydana gelen birtakım lahnler ile hataları düzeltmek ve önlemek için dil üzerinde çalışmalar yapılmış ve birtakım kaideler geliştirilmiştir. Bunun sonucunda da Arap dilini muhtemel hatalardan koruyacak sarf, nahiv ve belagat gibi ilimler meydana gelmiştir. Tanzimat sonrası dönemde ise Arap dilinin öğretilmesinde Osmanlı Türkçesinden istifade edilemeye başlandığından türlü eserler kaleme alınmıştır. Böylece Arap dili öğretilirken konuyu Osmanlı Türkçesi ile anlatan çeşitli eserler eğitim alanında yerini almıştır. Bu tez çalışmasının amacı, Osmanlının son döneminde Arap dili eğitiminde dili Osmanlı Türkçesi olan eserlerden istifade etme gayesi ile kaleme alınan eserler arasında yer alan Muhtasar Ta'rîfât-ı Sarfiye ve Nahviye-i Arabiye'nin Türkiye Türkçesine aktarılmasıdır. Bu çalışmada literatür taramasından ve söz konusu eserin Türkiye Türkçesi'ne aktarımından edinilen bilgiler ışığınsa sarf ve nahiv konularının inceleme ve değerlendirmesi, karşılaştırmalı metin analizi yöntemi kullanılarak yapılacaktır. Çalışma, biçim bilgisi ve söz dizimi üzerinde deskriptif ve karşılaştırmalı nitel bir araştırma özelliği taşıyacaktır.

Abstract:
One of the essential conditions for understanding the Quran and hadith, which is the primary source of Islam, is undoubtedly the Arabic language. After the birth and spread of Islam, the Arabic language went beyond being the language of a region or a nation. To correct and prevent some solecism and mistakes that occur in the Arabic language, which encounters different cultures and languages, studies have been made on the language, and some rules have been developed. As a result of this, sciences such as sarf, nahiw, and rhetoric have emerged that will protect the Arabic language from possible mistakes. Various works were written in the post-Tanzimat period since Ottoman Turkish began to be used in teaching the Arabic language. Thus, while teaching the Arabic language, various works describing the subject in Ottoman Turkish took their place in the field of education. This thesis study aims to adapt Muhtasar Ta'rîfât-ı Sarfiye and Nahviye-i Arabiya, which are among the works written to benefit from the works whose language is Ottoman Turkish in Arabic language education in the last period of the Ottoman Empire, into today's Turkish. In this study, if the information obtained from the literature review and the adapt of the aforementioned work to today's Turkish is light, the examination and evaluation of the subject of suffixes and syntax will be made using the comparative text analysis method. The study will feature descriptive and comparative qualitative research on morphology and syntax.