Mevlana felsefesi ve Türkiye'de yapımı tamamlanan Mevlana belgesellerinin karşılaştırmalı incelemesi
The philosophy of Rumi and the comparative analysis of the documentaries of Rumi in Turkey
Yazar: KÜRŞAT KIZBAZ
Danışman: PROF. DR. SUAT GEZGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Belgesel film = Documentary film ; Belgeseller = Documentaires ; Felsefe = Philosophy ; Film = Film ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Sinema = Cinema

Özet:
`Mevlana Felsefesi ve Türkiye'deki Mevlana Belgesellerinin Karşılaştırmalı İncelemesi' araştırması, Türkiye'de yapımı tamamlanan, ulusal veya uluslararası televizyon kanallarıyla, film festivalleriyle, DVD-VCD kopyaların ticari satışı veya dağıtımıyla kitlelere ulaşan, Mevlana ve Mevlana Felsefesi konulu belgesel filmlerin araştırılması, içerik ve teknik özellik analizlerinin yapılması ve bu analizler sonucunda Mevlana ve Felsefesi'nin ne derecede belgesel film üretimleri içerisine yansıdığı sorusunu cevaplamayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın yöntemi Mevlana ve Felsefesinin anlatıldığı belgesel filmlerin saptanması, belgesellerin metin, içerik, teknik ve yapım özelliklerinin analiz edilip, birbirleriyle karşılaştırılması, yapılan araştırma, örnekleme ve saptama sonucu `tümevarım' metodu kullanılarak oluşturulmaktadır. Türkiye'de yapımı tamamlanan Mevlana ve Mevlana Felsefesi'nin anlatıldığı veya konu edildiği belgesel filmlerin içerik analizlerinin araştırılması, yapım özelliklerinin değerlendirilmesi, teknik özelliklerinin araştırılıp, metin yapılarının değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan netice; Mevlana veya Felsefesi'nin konu edinen belgesel filmler anlatım, içerik yapısı, çekim teknikleri, metin dili ve görsel estetik anlayışı olarak farklılıklar gösterse de temel olarak Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin bir dünya insanı olduğu, İslam Medeniyeti'nin yetiştirdiği en büyük düşünürlerden biri olduğu ve Mevlana Felsefesi'nin görsel anlamda Sema ritüeli ile insanlığa aktarıldığı sonucunda birleşmişlerdir. Mevlana Celaleddin-i Rumi'yi anlama ve anlatma doğrultusunda, Mevlana'nın evrensel fikirlerini yansıtma çabası içerisinde, farklı yönetmenlerin dünya görüşleriyle oluşturulan ve tamamlanan eserler, genel olarak Sema ritüeli, aşk kavramı, ney, tasavvuf müziği, şiir ve Mevlana'nın en büyük eserlerinden biri olan Mesnevi'yi iletişim öğesi olarak kullanıp, izleyiciye bu yolla Mevlana ve Mevlana Felsefesi'ni aktarmaya ve anlatmaya çalışmıştır.

Abstract:
The study, named ?The Philosophy of Rumi and the Analysis of the Comparison of the Documentaries of RUMI in Turkey?, is trying to find out the answer of the question: How the research of the documentaries of RUMI and his philosophy are made of and how the content and technical analysis has been made and how RUMI and RUMI?s philosophy has been reflected to the documentary productions according to the analysis, that contains the films of the production which is completed in Turkey, it has reached mass through national and international TV channels, film festivals and commercial selling or distribution of DVD-VCD format. The methodology of the study is formed according to the determination of the documentaries, that represents RUMI and his philosophy, the comparison of the documentaries in scope of text, analysis of the content and technical ? production characteristic and made by according the sampling and induction method. The conclusion of the study is as follows: In the documentaries, which are defining RUMI and his philosophy are with definition, content and shooting techniques, text language and visual aesthetic conception different, even they come together on the same baseline, which describes RUMI as a mankind of the world and the greatest philosopher grown in the Moslem Civilization. The philosophy of RUMI is conveyed through the whirling ritual to the mankind in concordance with the documentary productions of RUMI, according the analysis of technical characteristic and the evaluation of the text structure, which contains the films, that production completed in Turkey. Directors who have different view about this particular subject are trying to understand to represent RUMI in scope of conveying his universal philosophy for the mankind. Their projects are using whirling ritual and the concept "LOVE", reed flute, mystical music, poetry and Masnevi - the greatest literature of RUMI- as a communication element and they are trying to convey and describe Rumi's philosophy to the audiences.