Vergi kaçakçılığı fiili ve cezalarının ölçülülük ve non bis in idem ilkeleri çerçevesinde incelenmesi
Examination of tax evasion acts and penalties within the framework of propotionality and non bis in idem principles
Yazar: VAKKAS YURTLU
Danışman: PROF. DR. BURÇİN BOZDOĞANOĞLU
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Caydırıcılık = Deterrence ; Ne Bis In Idem = Ne Bis In Idem ; Vergi ceza hukuku = Tax penal law ; Vergi cezaları = Tax penalty ; Vergi kaçakçılığı = Tax evasion ; Vergiler = Taxes ; Ölçülülük ilkesi = Principle of proportionality

Özet:
Devlet toplumsal düzenin ve hukukun getirdiği düzenin sağlanması hususunda bu düzeni bozanlara çeşitli yaptırımlar uygulamaktadır. Bu yaptırımlar hukukun bütün alanlarında düzenlenmektedir. Yaptırımların vergisel boyutunu oluşturan alanlardan biri de vergi ceza hukukudur. Kanun koyucu kanunlara aykırı davranış sergileyen vergi mükelleflerine idari ve adli olmak üzere iki tür yaptırım uygulamaktadır. Doktrinde tartışmaya en müsait olan vergi ceza uygulamasının başında vergi ziyaı cezası ile vergi kaçakçılığı suçu cezasının birleşemeyeceği ve iki yaptırımın ayrı ayrı kesilmesi gelmektedir.
Çalışmada literatür tarama yöntemi kullanılarak vergi kaçakçılığı suçunun vergi ziyaına sebebiyet verilerek işlenmesi durumunda uygulanan iki yaptırımın ölçülülük ve non bis in idem ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi ele alınmıştır. Ölçülülük ilkesi, bir hakkın veya özgürlüğün sınırlandırılması aşamasında, sınırlandırma aracının amaca ulaşmada elverişli, gerekli ve araç ile amaç arasında bir orantının olması gerektiğini ifade etmektedir. Non bis in idem ilkesi ise fail hakkında aynı suçtan dolayı iki defa yargılanma ve cezalandırma yasağını ifade etmektedir.  Çalışmada esas itibariyle vergi ceza hukuku kapsamında uygulanan ceza politikasının hukuk devleti ilkesinin gereği olan ölçülülük ilkesi ve non bis in idem ilkesine uygunluğu değerlendirilmektedir. Ölçülülük analizi, uygulanan her iki yaptırımın soyut düzenlemedeki hali ile somut olaydaki caydırıcılığı ve etkinliği dikkate alınarak yapılmaya çalışılmış ve her iki yaptırımın ölçülülük ilkesi ile non bis in idem ilkesi açısından bağlantısı kurularak bu iki ilkeye uygunluğun sağlanması hususunda önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The state imposes various sanctions on those who disrupt this order in order to ensure the social order and the order brought by the law. These sanctions sre regulated in all areas of law. One of te areas thet make up is tax criminal law. The legislator imposes two types of sanctions, administrative and judical, on taxpayers who acts ageinst the law. At the beginning of the tax penalty application, which is most suitable for discussion in the doctrine, comes the tax loss penalty and the penalty for tax evasion, and the two sanctions are cut separately.
In study using, the literature review method, the evaluation  of thr two sanctions applied in the case of tax evasion by causing tax loss in the context of propotionality non bis in idem principles is discussed. The principle of proportionality states that at the stage of limiting a right or freedom, the means of restriction must be appropriate, necessary and proportionate to the purpose. The principle of non bis in idem refers to the prohibition of being tried and punished twice for the same crime.  As the basis of the study, the penal policy applied within the scope of tax criminal law should comply with the principle of proportionality and non bis in idem which is a requirement of the rule of law. The proportionality analysis has been tired to be made by considering the state of both sanctions in abstract regulation and their deterrence and effectiveness in the concrete event, and by establishing a connection between the two sanctions in terms of the prenciple of proportioanlity and the principle of non bis in idem, suggestions have been made to ensure compliance with both principles.