Ekolojik yapı malzemesi olarak saman balyasının bep-tr programına göre soğuk iklim bölgelerinde kullanımının araştırılması: Van Gevaş örneği
Investi̇gati̇on of the use of straw bale as an ecological constructi̇on material i̇n cold climate regi̇ons according to the bep-tr program: the example of Van Gevaş
Yazar: KÜBRA KANTAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR SUBAŞI DİREK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu tez çalışması, enerji tüketiminin ve karbon salınımının azaltılmasına yönelik sürdürülebilir bir çözüm için saman balyasının yapı malzemesi olarak kullanımını incelemektedir. Çalışmanın odak noktası saman balyasının, soğuk ve kuru iklimlerde, özellikle Van ili Gevaş ilçesi koşullarında ısı yalıtımı ve enerji verimliliği açısından performansının BEP-TR yöntemi ile değerlendirmesini içermektedir. Tezde, yapı sektörünün enerji tüketiminin neden olduğu çevresel sorunlara dikkat çekilmiş ve saman balyasının bu sorunlara ekolojik, ekonomik ve pratik bir çözüm sunduğu hipotezi ele alınmıştır.
Saman balyasının, ısı yalıtımı, yangın ve nem dayanımı, sismik mukavemet gibi alanlarda etkili bir malzeme olduğu literatürde birçok çalışmada açıklanmaktadır. Çevre dostu ve ekonomik avantajlarıyla sürdürülebilirlik yönü öne çıkmaktadır. Saman balyasının, geri dönüşüm potansiyeli de dikkate alındığında, yapı sektöründe önemli bir alternatif olarak görülmesi mümkündür.
Bu nedenle, çalışmada saman balyasının enerji tasarrufu, maliyet etkinliği ve çevresel sürdürülebilirlik konularında farkındalık yaratması amaçlanmaktadır. Ayrıca, Türkiye'de saman balyasının yapı malzemesi olarak daha yaygın bir şekilde kullanılması için gerekli olan mevzuat değişikliklerine katkı sağlanabileceği vurgulanmaktadır. Saman balyası, modern mimaride de uygulanabilir bir seçenek olarak değerlendirilmelidir ve kırsal alanların ötesine taşınmalıdır. Bu doğrultuda, yurtdışı örnekleri ışığında Türkiye'de de yatay mimaride bu tür yenilikçi malzemelerin kullanımının yaygınlaşabileceği görülmektedir.
Bu araştırmada, tasarlanan bir konut yapısının BEP-TR simülasyon yazılımı kullanılarak; enerji sınıfı, karbon salınımı ve ısıtma yükü gibi parametreleri analiz edilmiştir. Bu kapsamda tasarlanan projenin, ahşap çerçeveli saman balyası dolgu duvarlı ve betonarme taşıyıcılı bims blok dolgu duvarlı olacak şekilde iki farklı senaryo ile teknik çizimleri yapılmıştır. Bu doğrultuda, BEP-TR yazılımı ile elde edilen EKB'de, ahşap çerçeveli saman balyası dolgu duvarlarının enerji performansının, betonarme bims blok dolgu duvarlarından yaklaşık üç katı daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, saman balyasının soğuk iklim koşullarında tipik yapı malzemelerine kıyasla daha etkili bir ısıl koruma sağladığını göstermektedir.

Abstract:
This thesis examines the use of straw bale as a building material for a sustainable solution to reduce energy consumption and carbon emissions. The focus of the study includes the evaluation of the performance of straw bale in terms of thermal insulation and energy efficiency in cold and dry climates, especially in the conditions of Gevaş district of Van province, using the BEP-TR method. The thesis draws attention to the environmental problems caused by the energy consumption of the construction sector and the hypothesis that straw bale offers an ecological, economic and practical solution to these problems is discussed.
It is explained in many studies in the literature that straw bale is an effective material in areas such as heat insulation, fire and moisture resistance, and seismic resistance. Its sustainability aspect stands out with its environmentally friendly and economic advantages. Considering the recycling potential of straw bale, it is possible to see it as an important alternative in the construction sector.
Therefore, the aim of the study is to raise awareness about the energy saving, cost-effectiveness and environmental sustainability of straw bales. It is also emphasized that it can contribute to the necessary legislative changes for the more widespread use of straw bales as a building material in Turkey. Straw bales should also be considered as a viable option in modern architecture and should be moved beyond rural areas. In this direction, it is seen that the use of such innovative materials in horizontal architecture in Turkey can become widespread in the light of foreign examples.
In this research, parameters such as energy class, carbon emission and heating load of a designed residential building were analyzed using BEP-TR simulation software. In this context, technical drawings of the designed project were made with two different scenarios, such as straw bale infill wall with wooden frame and pumice block infill wall with reinforced concrete carrier. In this direction, in the EKB obtained with BEP-TR software, it was determined that the energy performance of straw bale infill walls with wooden frame was approximately three times better than reinforced concrete pumice block infill walls. These findings show that straw bale provides more effective ther