Enis Behiç Koryürek'in Varidat-ı Süleyman adlı eserinin tasavvuf ögeleri çevresinde değerlendirilmesi
Evaluation of "Varidat-i Süleyman" by Enis Behiç Koryürek within the frame of Islamic sufism elements
Yazar: ENGİN KEFLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Koryürek, Enis Behiç = Koryürek, Enis Behiç ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Türk tasavvuf edebiyatı = Turkish mysticism literature

Özet:
Enis Behiç Koryürek'in edebiyatımızdaki şöhreti hecenin beş şairinden biri  olmasından ileri gelmektedir. Ancak  hayatının son dönemi diye adlandırabileceğimiz  bir safhada  ortaya koyduğu bir eserle  günümüzde bile  tartışmaların odağı olmuştur. "Varidat-ı Süleyman "adını verdiği  bu eser, sadece  üslup ve  konu açısından değil, nasıl oluştuğu sorusuna cevap aranmasından dolayı merak ve ilgiyi üzerinde toplamıştır. Çalışmamızın merkezini de oluşturan bu soruya, tasavvuf ögelerini  ve  tasavvuf kültürünü de esas alarak, tarikat- hakikat olgusu üzerinden cevap aranmaya çalışılmıştır. Çalışmamız,  seçtiğimiz  on adet tasavvuf kavramının etrafında şekillendirilmeye çalışılmış, bu kavramlar ışığında, eserin ortaya çıkma serüveni incelenmiştir. İlk bölümde "Türklerde Tasavvuf"  kavramının tarihi ve Türkler açısından önemi vurgulanırken;  İslamın,  Anadolu coğrafyasına gelişi ve yorumlanmasına da değinilmiştir. İkinci bölümde tasavvufi kavramlar ışığında (on kavram) eserin oluşumu incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Çedikçi Süleyman Çelebi, Enis Behiç Koryürek ve Varidat-ı Süleyman arasındaki bağı, hayatlarının içinde araştırılmaya çalışılmıştır. Tüm  bunların sonucunda ise eserin ilahi bir nakil ile oluşabileceği;  yalnızca  göze ve kulağa değil, gönle de  hitap eden bir eser olarak ortaya çıkmış olabileceği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler:	Enis Behiç Koryürek, Çedikçi Süleyman Çelebi, Tasavvuf, Hakikat ve Öz

Abstract:
The reputation of Enis Behiç Koryürek in our literature comes from his being one of the five-syllable poets. However, he has become a focus of debates, even today, with his work that he created at a stage which can be said the last period of his life. The work that he named as "Varidat-ı Süleyman" drew attention and interest on itself in terms of not only its wording and topic, but also being sought an answer about how it was formed. An answer to this question which was the center of our study was sought over the fact of tarikat (religious sect)– truth, based on the elements of Sufism and Sufistic culture. Our study was tried to be formed around ten sufistic concepts we chose and in the light of these concepts, the adventure of the emergence of the work was analyzed. In the first part, the history of the concept of "Sufism in Turks" and its importance in the sense of Turks was emphasized. The arrival and of Islam to Anatolia and its interpretation there were also mentioned. In the second part, in the consideration of sufistic concepts, formation of the work (ten concepts) was analyzed. In the third part, the connection between Çedikçi Süleyman Çelebi, Enis Behiç Koryürek and Varidat-ı Süleyman was tried to be analyzed in their lives. A a result of all of these, it was reached a conclusion that the work might have been formed by a divine narration and might have emerged as a work that appealed not only to the eyes and the ears but also to the heart and the soul.

Keywords:	Enis Behiç Koryürek, Çedikçi Süleyman Çelebi, Sufism, Truth and Substance