1923–2018 yılları arasında uygulanan Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programlarının analizi
The analysis of Turkish language and literature curricula applied between 1923-2018
Yazar: ÇİĞDEM DEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Program geliştirme = Program development ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, 1923-2018 yılları arasında uygulanan Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programları analiz edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın birincil veri kaynağı 1923-2023 yılları arasında uygulamaya konulan ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programlarıdır. İkincil veri kaynakları ise Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programlarına yönelik hazırlanan tezler, raporlar, araştırma makalelerinden oluşmaktadır.  Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir.  Araştırmadan elde edilen bulgularda, Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programlarının 1960 yılına kadar sık sık değiştirildiği sonrasında uzun bir dönem değiştirilmediği ve 2005 sonrasında da sıklıkla değişeme uğradığı görülmüştür. 2005 yılına kadar hazırlanan programların eğitim programlarında yer alması gereken tüm öğelere sahip olmadığı görülmüştür. 2005 yılından itibaren programlar, olması gereken tüm program öğelerini barındırmıştır. Bununla birlikte, 1929, 1957 ve 2005 programları incelenen programlar içerisinde, öğeleri ve perspektifleri açısından olumlu anlamda öne çıkmıştır. 1976 programı ise özellikle hedef ve içerik boyutunda olumsuz özellikleriyle öne çıkmıştır. Son yıllarda hazırlanan programlar, tüm öğeleri içerse de detaylıca incelendiğinde, bu öğelerin olması gerektiği gibi yapılandırılmadığı görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın, ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programlarının gelişimine ışık tutacağı ve bundan sonra yapılacak program geliştirme çalışmalarına fayda sağlayacağı düşünülmektedir

Abstract:
In this study, curricula of Turkish language and literature applied between 1923-2018 were analyzed. In the research, one of the qualitative research methods document analysis design was used. The primary data source of the research is Turkish language and literature curricula which was implemented between the years 1923-2023. Secondary data sources consist of theses, reports and research articles prepared about the curricula of Turkish language and literature. The qualitative data of the research were analyzed through descriptive analysis. In the findings obtained from the research, it was seen that Turkish language and literature curricula in Turkey was changed frequently until 1960, then it was not changed for a long time and changed frequently after 2005. It was observed that the curricula prepared until 2005 did not have all the curriculum elements. Since 2005, the curricula have included all the elements. The curricula of 1929, 1957 and 2005 came to the fore in a positive sense in terms of their elements and perspectives among the curricula.  On the other hand, the curriculum of 1976 stands out with its negative features, especially in terms of aim and content. Although the curricula prepared in recent years contain all the elements, when examined in detail, it has been seen that these elements are not structured well. It is thought that this study will shed light on development of Turkish language and literature curriculum and will benefit the curriculum development studies to be carried out in the future.