Annelerin yansıtıcı işleyişleri ve aleksitimik özellikleri arasında bilinçli farkındalığın aracı rolü
The intermediory role of mindful attention awareness between mother's reflective functioning and alexithymia charecteristics
Yazar: CEREN DEMİRKAZIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ŞEN DEMİRDÖĞEN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Anne davranışı = Mother behavior ; Anne yanıtlayıcılığı = Maternal responsiveness ; Annelik = Motherhood ; Farkındalık = Awareness ; Toronto Aleksitimi Skalası = Toronto Alexithymia Scale ; Yansıtıcı işlev = Reflective functioning ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihinsel imgeleme = Mental imagery ; Zihinselleştirme = Mentalization

Özet:
Bu çalışmada, annelerin yansıtıcı işleyişleri ve aleksitimik özellikleri arasında bilinçli farkındalığın aracı rolüne bakmak amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini çocuk sahibi olan 506 anne oluşturmuştur. Yapılan tez çalışmasında, nicel araştırma yönteminden ilişkisel tarama modeli ile çalışılmıştır. Örneklemin evreni temsil etme gücünün yüksek olması için örneklem seçilirken yalnızca çocuk sahibi olan kadınlar/ anneler ölçüt alınmış belli yaştaki çocuğa sahip olma, belli bir ilde yaşama, belli bir eğitim seviyesine sahip olma gibi kriterler belirlenmemiştir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Reflectıve Functıonıng (Yansıtıcı İşleyiş) Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (Mindful Attention Awareness Scale) ve Türkçe TAÖ- 20 Toronto Aleksitimi Ölçeği (The 20-Item Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, annelerin yansıtıcı işleyişleri ve aleksitimik özellikleri arasında bilinçli farkındalığın aracı rolü olduğu saptanmıştır. Araştırmada yansıtıcı işlevler (zihinselleştirme becerisi), aleksitimik özellikler ve bilinçli farkındalık değişkenlerinin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bulgular neticesinde katılımcıların yansıtıcı işlevsellik, aleksitimi ve bilinçli farkındalık düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Alan yazında anneler ile yapılan bu değişkenlerin bir arada kullanıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebeple bu çalışma anneler ile yapılacak çalışmaların önünü açacak dolayısıyla çocuk ruh sağlığı alanına ve koruyucu, önleyici, destekleyici çalışmalara hizmet edecektir.

Anahtar Kelimeler: Yansıtıcı işlev, zihinselleştirme, anne, bilinçli farkındalık, aleksitimi

Abstract:
In this study, it was aimed to look at the intermediary role of mindfulness between mothers' reflective functioning and alexithymic characteristics. The sample of the study consisted of 506 mothers who had children.In the thesis study, relational screening model which is one of the quantitative research methods, was used.In order for the sample to be representative of the universe, only women/mothers who have children were taken as the criteria when choosing the sample, and criteria such as having a child of a certain age, living in a certain province, having a certain education level were not determined. Personal Information Form, Reflective Functioning Scale, Mindful Attention Awareness Scale and Turkish TAS-20 Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) were used as data collection tools. As a result of the study, it was determined that mindfulness has a intermediary role between reflective peeing and alexithymic characteristics of mothers. In the study, it was investigated whether the variables of reflective functions (mentalization skills), alexithymic characteristics and mindfulness differ according to the demographic characteristics of the participants. As a result of the findings, it was found that the reflective functionality, alexithymia and mindfulness levels of the participants differed according to demographic variables. In the literature, no study was found in which these variables were used together with mothers. For this reason, this study will pave the way for the work to be done with mothers, so it will serve the field of child mental health and protective, preventive and supportive studies.

Key Words: Reflective function, mentalization, mother, mindfulness, alexithymia