Sinemada geçmişin anlatısı: İkinci Dünya Savaşı filmlerinde çocuk karakterlerin tanık olma deneyimleri
Historical narration in cinema: Experiences of witnessing child characters in the Second World War films
Yazar: İPEK GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dünya Savaşı II = World War II ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Film = Film ; Geçmiş = Past ; Sinema = Cinema ; Tanıklık = Testimony ; Çocuklar = Children

Özet:
Tez, imgesel filmlerde çocukların savaşa tanıklıklarını incelemektedir. Tanıklık sorunu belgesel filmlerde, söz ve dil ile temsilin sınırlarını zorlamıştır. Kurmaca ya da imgesel filmlerde bu sorun, savaşın sinemada temsiline kaymaktadır. Geçmişin temsili ise, belleğin toplumsal ve kültürel inşasını incelemeyi gerektirmektedir. Geçmiş temsil edilirken, hakikat sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır. Bunun yanında, geçmişin imgesel olarak yeniden kurgulanması, tarihin sinemada ne ölçüde "gerçekçi ve doğru" temsil edildiği sorununu doğurmaktadır. Savaşın ve sinemanın her ikisinin de birer deneyim olması, bu çalışmada çocukluk döneminin "saf bir deneyim" olarak algılandığı noktada birleşmektedirler. İkinci Dünya Savaşı sonrası sinemada anlatı, zamana dayalı olarak gelişmiştir. Zaman-imge sinemasının, çocuğun günlük deneyim ve gözlemiyle zamansal olarak örtüşmesi nedeniyle çocuk imgesine sıklıkla başvurmakta olduğu gözlemlenmektedir. Bu nedenle çocukların, filmlerde tanıklık imgesini doğrudan veya dolaylı olarak etkili bir şekilde yaratabildikleri görülmektedir. Bu nedenle araştırmada; savaştaki çocuk imgesine değil, bir varlık olarak çocuktaki tanıklığa odaklanılmaktadır. Tezde; "Filmlerde yaşanılan deneyim, gerçek deneyimden farklı mıdır?" ve "Çocuk olarak bu deneyim nasıl kurulmaktadır?" sorularına cevap aranmaktadır.  Bu doğrultuda, çocuk karakterlerin başrolde olduğu Kapo (1960) ve Almanya Sıfır Yılı (1948) filmleri eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelenmiş ve filmlerin anlatılarındaki farklılıkların, çocukların savaşa tanıklık deneyimlerini belirlediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The thesis examines children's testimony to the war in imaginary films. The problem of testimony forces the limits of representation and language and representation in documentary films. In fiction or imaginary films, this problem is the representation of war in the cinema. The representation of the past requires examining the social and cultural construction of the memory. While the past is being represented, it faces the question of truth. In addition, the reconstruction of the past imaginatively leads to the question of the extent to which history is represented in cinema as "realistic and correct". The fact that both the war and the cinema are experiences is combined in this work where childhood is perceived as a "pure experience". In the post- Second World War films the narrative has developed on time. It is observed that time-image cinema is frequently applied to children's images because of the temporal overlap of the child's daily experience and observation. For this reason, it is seen that children can create images of the testimony directly or indirectly in films. For this reason, it focuses on the childhood tragedy as an entity, not the image of the child in the war. In the thesis; "Are the experiences in films different from real experiences?" and "How is this experience as a child?" questions search for answers. In this direction, Kapo (1960) and Germany's Year Zero (1948), in which children's characters dominate, were studied by critical discourse analysis, and the differences in the way the films were set out gave the children the experience of witnessing the war.