Farklı kaynaklardan üretilmiş sayısal yükseklik modeli kullanılarak oyuntu erozyonumun topografik karakteristiklerinin belirlenmesi
Determination of topographical characteristics of gully erosion by using digital elevation model obtained from different sources
Yazar: MİRWAİS AZAMİ
Danışman: DOÇ. DR. TUĞRUL YAKUPOĞLU ; PROF. DR. RECEP GÜNDOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Topoğrafya toprak erozyonu süreçlerinde temel rol oynar. Topoğrafik karakteristiklerin elde edilmesinde arazi ölçümleri esastır.  Fakat bu yöntem çok zaman alıcı ve maliyetlidir. Hâlbuki topoğrafik karakteristikler sayısal yükseklik modellerinden (SYM) kolayca üretilebilir.  Fakat sayısal yükseklik modellerinin kalitesi büyük önem taşır.  Bu çalışmada Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Topçu deresi Mikro havzasında, yükseklik, eğim, bakı, bileşik topoğrafik indeks gibi topoğrafik karakteristiklerin üretilmesi için ASTER-GDEM, SRTM ve eş yükseltilerden üretilen sayısal yükseklik modellerinin kalitesi incelenmiştir. Sayısal yükseklik modellerinin kalitesini belirlemek için sayısal yükseklik modellerinin yükseklik değerleri, GPS ile ölçülen yer kontrol noktaları ile karşılaştırılmıştır. Eş yükseklik eğrileri, ASTER-GDEM ve SRTM verilerinden üretilen modellerin doğruluğunu test etmede RMSE terimi kullanılmıştır. Adı geçen her bir modelin RMSE değerleri sırasıyla 3.5, 4.6 ve 14.6 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar eş yükselti eğrilerinden üretilen SYM'lerin erozyon çalışmalarında kullanılacak topoğrafik karakteristiklerinin elde edilmesinde diğer kaynaklara göre daha başarılı olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla Türkiye'nin tamamına ait eş yükselti eğrilerinden üretilen 10 m çözünürlüklü sayısal yükseklik modelleri erzoyon çalışmaları için önemli bir kaynaktır. Ancak her üç SYM'nin de oyuntu erozyonu çalışmaları için yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle özellikle oyuntu erozyonu çalışmalarında daha hassas DEM üretmek için insansız hava araçları gibi araçlara gerek vardır.

Abstract:
Topography plays basic role in soil erosion processes. field mesurment is important to undrestand the crictristic of soil topographic but it costs high and consum time, Despite the topographical characteristics can be derived from digital elevation model easily.  In this research we investigated the quality of DEM which obtained from ASTER GDM, SRTM and contours to produce topographical characteristics such as elevation, slope, aspect and compound topographical index in micro catchment of Topçu villages creek in Mediterranean region of Turkey. We compared the elevation values in DEM's with those  GPS-based ground observation data. we computed the RMSE to test  the accuracy of DEM of counter based, ASTER-GDEM and SRTM .The  RMSE values were 3.5 ,4.6 and 14.6 meter for DEM's of counter based, SRTM and ASTER GDEM respectively. The results revealated that DEM obtained from contours was more successful than SRTM and ASTER GDEM ones to  produce  topographical data in soil erosion studies. Thus, the DEM by 10 meter derived from contours which covers all Turkey, is important resource for soil erosion studies, Therefore, But we can not use this data in gully erosion studies.  Therefore we need more sensitive tools such as unmanned aerial vehicle for generate  DEM for gully erosion, especially ephemeral gully erosion.