Cendere Vadisi'nin ekolojik planlama çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of the Valley Cendere within the framework of ecological planning
Yazar: CANAN KOCA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DORUK ÖZÜGÜL ; PROF. DR. SEMRA ATABAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Şehircilik = Urbanization

Özet:
Doğal ve kültürel özellikleri ile eşsiz öneme sahip olan İstanbul tarihsel süreç içinde farklı sektörler ve onlara bağlı fonksiyonlar yüklenmiştir. 1950'li yıllardan bu yana legal ve illegal girişimlerle İstanbul'un fiziki mekanının jeomorfolojik özellikleri göz ardı edilerek eşik alanları yerleşime açılmıştır. İstanbul'un önemli eşiklerinden biri olan Cendere (Kağıthane) Vadisi, Osmanlı Döneminde mesire alanı olarak kullanılmış ve Cumhuriyet Dönemi'nden sonraki süreçte; askeri ve kamu kuruluşlarına tahsis edilmiştir. 1950'lerden sonra sanayi sektörüne özgü arazi kullanımına gidilmiştir. 1995 sonrasında ise kirletilen ve bozulan vadi çevresi Haliç Projeleri ile geri kazanılmaya çalışılmıştır. Tarihsel süreç içinde farklı kullanımlara ev sahipliği yapan havzanın gelecekteki kullanımına yönelik imar projeleri ile ekolojik değerler göz ardıl edilmiştir. 
Cendere Havzası hidrolojik, jeolojik, topoğrafik vb özelliklerinin yanı sıra konumu sebebi ile de yatırımcılar için çekim noktası olmuş ve İstanbul'da yaşanan mekansal değişimler arasında yer almıştır. Yaşanan gelişmelerin çoğu havza geneli ve vadi özelinde ekolojik tahribatlara yol açmıştır. Günümüzdeki uygulamalar ile vadide yer alan sanayinin desantralizasyonu çalışmalarına başlansa da sanayi yerine getirilen fonksiyonlar ile ekolojik yapının korunamayacak olması önemli bir sorundur.
Tez çalışmasında, İstanbul'un batı yakası geneli, Cendere Havzası ve Cendere Vadisi özelinde mevcut durum analiz edilerek, sorun ve potansiyeller ile mevcut özellikler doğrultusunda ekolojik yapının korunması amacıyla ekolojik planlamaya ilişkin değerlendirme yapılmaktadır.
Dolayısıyla, Havza ve Vadi'nin ekolojik özelliklerine uygun Ekolojik Master Plan Önerisi geliştirilmektedir. Bu bağlamda, Havza "korunacak alanlar, rekultive edilecek alanlar, korunup kullanılacak alanlar ve sıhhileştirilecek alanlar" olmak üzere dört ana başlıkta ele alınmakta,  Vadi ise rekreasyon ve günübirlik turizm tesis alanı ağırlıklı fonksiyonlar için uygun görülmektedir.

Abstract:
Istanbul has unique importance with natural and cultural characteristics and also in historical process different sectors and functions have been loaded. Sınce 1950s threshold areas were opened to settlement with legal and illegal interventions while ignoring geomorphological characteristics of the physical spaces in Istanbul. Valley Cendere (Kağıthane) is an important threshold area of Istanbul, used as a promenade area during the Ottoman Period and after Republic Period it was allocated to the military and government agencies. After 1950s industry-specific land use in Valley Cendere were made. After 1995, polluted and degraded environment of valley have been tried to recover with the Golden Horn Projects. In historical process the basin has different uses but ecological values are ignored with the reconstruction projects for future use.
The Basin Cendere has became a point of attraction for investors due to the location as well as features of hydrological, geological, topographical etc. and it  has taken place in spatial changes lived in Istanbul. Many of the developments has led to ecological destruction in general of basin and in particular of valley.  Although works on decentralization of industry has been started with the present application in the valley, the ecological structure can not be protected with the functions performed instead of industry that is a major problem .
In this thesis study,  evaluation of ecological planning is done ın order to protect the ecological structure ın line with the existing features, potentials and problems by analyzing the present situation in generally west of Istanbul and in particular of basin and valley.
Thus,  a proposal Ecological Master Plan represent the ecological characteristics of the Basin and the Valley, is being developed. In this context, the Basin is tackled in four main categories as "areas to be protected, areas to be renovate,  areas to be protected and used, and areas to be gentrfy" , also the Valley is seen appropriate for functions as recreation and daily tourism facilities.