Çocuklar için felsefe programının 10. sınıf öğrencilerinde eleştirel düşünme becerisine etkisi
The effect of the philosophy program for children on critical thinking skills of 10th grade students
Yazar: AYŞE KORLA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE AY
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe dersi = Philosophy lesson ; Felsefe eğitimi = Philosophy education

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı "Çocuklar İçin Felsefe" programının öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine olan etkisini incelemektir. 
2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Batı Karadeniz bölgesindeki bir devlet lisesinde gerçekleşen bu araştırmada karma yöntem araştırmalarından yakınsak paralel karma desen kullanılmıştır.  Araştırma deney grubunda 34 ve kontrol grubunda 34 olmak üzere toplam 68 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın verilerinin bir kısmı ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desenden elde edilmiştir. Araştırmanın deney ve kontrol grupları öğrencilerin 9. sınıf not ortalamaları, Felsefe dersi birinci dönem yazılı notları ve eleştirel düşünme yazılı ön test puanları dikkate alınarak belirlenmiştir. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini ölçmek için Eleştirel Düşünme Yazılı Testi 1 ön test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı; diğer deyişle deney ve kontrol grubunun birbirine eleştirel düşünme becerileri, akademik başarı ve Felsefe dersi başarısı açısından birbirine denk gruplar olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubu derslerini okulda görev yapan Felsefe öğretmeni yürütmüştür. Araştırmacının katılımcı gözlemci olduğu çalışma toplam 8 hafta sürmüştür. Araştırmacı tarafından hazırlanan Çocuklar İçin Felsefe ders planları, deney grubunda haftada bir ders saati olarak felsefe dersinde işlenmiştir. Eleştirel Düşünme Yazılı Testi 1 ön test ve Eleştirel Düşünme Yazılı Testi 2 de son test olarak deney ve kontrol grubundaki öğrencilere uygulanmıştır. Deney grubunda her hafta öğrenciler tarafından yansıtıcı günlükler doldurulmuş ve araştırmacı tarafından ders gözlem formları tutulmuştur. Araştırma sonunda öğretmen görüşme formu ve öğrenci görüşme formu kullanılarak öğrenci ve öğretmenin araştırmayla ilgili görüşleri alınmıştır. 
Araştırmadan elde edilen nicel veriler istatistik paket programıyla çözümlenmiştir.  Deney ve kontrol grupları puanları eleştirel düşünme yazılı testi son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup olmadığını analiz etmek için bağımsız gruplar t-testi; grup içi farklılığı test etmek için bağımlı gruplar t testi yapılmıştır. Deney grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme son test puanlarının ön test puanlarına göre yüksek ve etki büyüklüğünün orta üstü düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme yazılı ön test-son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç olarak Çocuklar İçin Felsefe programının öğrencilerde eleştirel düşünme becerilerini arttırdığı görülmüştür. Kontrol grubunda devam edilen mevcut eğitimin araştırmanın bağımlı değişkeni olan öğrencilerde eleştirel düşünmeyi geliştirmediği görülmüştür. 
Araştırmanın nitel verileri içerik analiziyle çözümlenmiştir. Deney grubu öğrencileriyle yapılan görüşmeler ve uygulamayı gerçekleştiren öğretmen ile yapılan görüşme verileri içerik analiziyle çözümlenmiştir. Öğrenci görüşmelerinden elde edilen veriler altı tema altında toplanmaktadır. Bu temalar; Çocuklar İçin Felsefe uygulaması, uygulamadaki hikayeler, uygulamadaki sorular, tartışma süreci, uygulamanın öğrenciye katkısı, eleştirel düşünmeye katkısıdır. Öğretmen görüşmelerinden elde edilen veriler sekiz tema altında toplanmaktadır. Bu temalar şunlardır; Çocuklar İçin Felsefe uygulaması, ders planları, uygulamadaki hikayeler, uygulamadaki sorular, tartışma süreci, uygulamanın öğrenciye katkısı, eleştirel düşünmeye katkısı ve önerilerdir. 
Sonuç olarak Çocuklar İçin Felsefe programı deneyimlerini 10. sınıf öğrencilerinin düşünme becerilerini, eleştirel düşünme becerilerini, akıl yürütme becerilerini, felsefi sorgulama becerilerini, iş birliği becerilerini, kişisel, sosyal ve duygusal becerilerini, tartışma olgunluğunu, öğrenme becerilerini, iletişim becerilerini geliştiren bir uygulama olarak anlamlandırdıkları; öğretmenin Çocuklar İçin Felsefe uygulamasını faydalı, etkili ve güzel bir uygulama olduğu, öğrenciye katkı sağladığı ve daha çok kişiye ulaşması gerektiği şeklinde anlamlandırmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Çocuklar İçin Felsefe (P4C), Eleştirel Düşünme, Lise Öğrencileri, Felsefe

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of the "Philosophy for Children" program on students' critical thinking skills.
In this research, which was carried out in a public high school in the Western Black Sea region in the second semester of the 2021-2022 academic year, a convergent parallel mixed design from mixed method research was used. The research was carried out on a total of 68 students, 34 in the experimental group and 34 in the control group. Some of the data of the study were obtained from the quasi-experimental design with pretest-posttest control group. The experimental and control groups of the research were determined by considering the students' 9th grade grade point averages, philosophy 1st semester exam grades and critical thinking written pre-test scores. There was no statistically significant difference between the Critical Thinking Written Test 1 pre-test scores; in other words, it was observed that the experimental and control groups were equivalent groups. The philosophy teacher working at the school conducted the experimental and control group lessons. The study, in which the researcher was a participant observer, lasted a total of 8 weeks. Philosophy for Children lesson plans prepared by the researcher were taught in the philosophy lesson once a week in the experimental group. Critical Thinking Written Test 1 was administered to the students in the experimental and control groups as a pre-test and Critical Thinking Written Test 2 as a post-test. In the experimental group, reflective diaries were filled by the students every week and lesson observation forms were kept by the researcher. At the end of the research, the opinions of the students and teachers about the research were obtained by using the teacher interview form and the student interview form.
The quantitative data obtained from the research were analyzed with the statistical package program. Independent groups t-test was performed to analyze whether there was a statistically significant difference between the experimental and control groups scores. It was concluded that the critical thinking post-test scores of the experimental group students were higher than the pre-test scores and the effect size was above medium. As a result, it was seen that the Philosophy for Children program increased students' critical thinking skills. No significant difference was found between the critical thinking written pre-test and post-test scores of the control group students. In the control group, the current education was continued and it was observed that the current education did not develop critical thinking in students.
The qualitative data of the research were analyzed by content analysis. The interview data from the interviews with experimental group students and the teacher who carried out the practice with reflective diaries were analyzed by content analysis. These data are collected under six themes. Philosophy Practice for Children, Stories in Practice, Questions in Practice, Discussion Process, Contribution of Practice to Students, Contribution to Critical Thinking.
As a result, Philosophy for Children program is a practice that improves 10th grade students' thinking skills, critical thinking skills, reasoning skills, philosophical inquiry skills, cooperation skills, personal, social and emotional skills, discussion maturity, learning skills, and communication skills. It is interpreted that teaching Philosophy for Children is a useful, effective and good practice, contributing to the student and that it should reach more people.

Keywords: Philosophy for Children(P4C), Critical Thinking,High School,Philosophy