Üniversite öğrencilerinde Tanrı tasavvuru ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
The image of god among university students and difference between early incompatible schemas  examining the relationship
Yazar: FATMA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEMA YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, Tanrı tasavvurları ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Din psikolojisi alanında Tanrı tasavvurları üzerine birçok çalışma yapılmış olmakla birlikte, Tanrı tasavvurunun erken dönem uyumsuz şemalarla birlikte incelendiği çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu durum, alandaki önemli bir eksikliği işaret etmektedir. Yapılan araştırma, bu eksikliği gidermeye yönelik bir adım olarak görülmektedir ve gelecekte bu ilişkiyi daha ayrıntılı inceleyen araştırmalara öncülük etmesi beklenmektedir. Bu araştırmanın konusu üniversite öğrencilerinin Tanrı tasavvurları, erken dönem uyumsuz şemaları ve bunlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini Cumhuriyet Üniversitesi'nin Eğitim, İlahiyat ve Mühendislik ve Sağlık Bilimleri Fakültelerinde öğrenim görmekte olan 171'i erkek, 313 'ü kadın olmak üzere toplamda 484 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmış, veri toplama aşamasında, Google Forms kullanılarak tasarlanmış olan anket formu uygulanmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek için "Kişisel Bilgi Formu", Tanrı tasavvurlarını incelemek için "Tanrı Algısı Ölçeği ", erken dönem uyumsuz şemalarını tespit etmek için, "Young Şema Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Veriler, frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi istatistiksel ölçütlerle tanımlanmış, ayrıca verilerin güvenirlik ve normallik testleri yapılmıştır. Araştırmada iki bağımsız grup için t testi, üç bağımsız grup için anova testi farklı olan gruplar için post- hoc testi uygulanmıştır. Araştırma sonucu ulaşılan bulgulara göre, Tanrı tasavvurlarının cinsiyet, yaş, bölüm, dini eğitimin veriliş şekli ve öznel dindarlık algısı değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı, anne baba tutumuna göre değişmediği; erken dönem uyumsuz şemaların yaş, cinsiyet, bölüm, anne baba tutumu ve öznel dindarlık algısı değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmektedir. Araştırmada ulaşılan diğer bir bulgu olumlu Tanrı tasavvurlarının zedelenmiş otonomi, kopukluk ve reddedilme, zedelenmiş sınırlar şema alanlarıyla pozitif yönde anlamlı ilişkilerinin olduğu; olumsuz Tanrı tasavvurlarının, zedelenmiş otonomi, kopukluk ve reddedilme, zedelenmiş sınırlar şema alanları ile tehditler ve hastalıklar karşısında dayanıksızlık, cezalandırılma şemalarıyla pozitif yönlü anlamlı ilişkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları literatür ışığında gözden geçirilerek değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Tanrı Tasavvurları, Tanrı Algısı, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Nicel Yöntem, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between perceptions of God and early maladaptive schemas. Although many studies have been conducted on perceptions of God in the field of religious psychology, research examining perceptions of God in conjunction with early maladaptive schemas is quite limited. This indicates a significant gap in the field. This study is seen as a step towards addressing this gap and is expected to pave the way for future research that examines this relationship in more detail.The focus of this study is to explore the perceptions of God, early maladaptive schemas, and the relationship between them among university students. The sample of the study consists of a total of 484 university students, including 171 males and 313 females, who are studying in the Faculties of Education, Theology, Engineering, and Health Sciences at Cumhuriyet University. The study employs the relational screening model from quantitative research methods. Data were collected using a survey form designed through Google Forms. The "Personal Information Form" was used to determine participants' socio-demographic characteristics, the "God Perception Scale" was used to examine perceptions of God, and the "Young Schema Questionnaire" was used to identify early maladaptive schemas. Data were analyzed using SPSS 22.0 software. The data were described using statistical measures such as frequency, percentage, mean, and standard deviation, and reliability and normality tests were conducted. Independent samples t-tests were used for two groups, ANOVA for three groups, and post-hoc tests were applied for different groups.According to the findings of the study, perceptions of God significantly varied according to gender, age, department, the method of religious education, and subjective religiosity, but did not vary according to parental attitudes. Early maladaptive schemas, on the other hand, significantly varied according to age, gender, department, parental attitudes, and subjective religiosity. Another finding of the study is that positive perceptions of God have significant positive relationships with the schema domains of impaired autonomy, disconnection and rejection, and impaired limits; whereas negative perceptions of God have significant positive relationships with the schema domains of impaired autonomy, disconnection and rejection, impaired limits, vulnerability to harm and illness, and punishment. The findings of the study have been reviewed and evaluated in light of the literature.
Keywords: Psychology of Religion, Concepts of God, Perception of God, Early Maladaptive Schemas, Quantitative Methods, University Students.