Kureyş suresi ışığında Meke Dönemiiktisadi hayatı
The economic life in the period ofMecca, in the guidance of Kureyş sura
Yazar: MAHMUT TÜRK
Danışman: PROF. DR. YAKUP ÇİÇEK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
Kureys Suresi'nde Yüce Allah, Kureys kabilesi'ne verdiği ?Îlâf? nimetinden,yaz ve kıs seferlerine alıstırılmalarından, Kâbe hürmetine kendilerine verilennimetlerden bahsetmektedir. Arkasından da, bu nimetler vasıtasıyla sizi aç iken doyuran(kıtlıktan kurtaran), korkularınızdan emin kılan, bu Kâbe'nin Rabbi'ne kulluk ve ibadetedin, buyurmaktadır. Yani onları; putlara tapmayı, nankörlük yapmayı bırakıp, sadecebu nimetleri veren Allah'a kulluk etmeye, O'na tapmaya çağırmaktadır.?Îlâf? kurumunun; ?Kureys'in ?ktisadî ve Diplomatik ?liskileri? anlamınageldiğini söyleyebiliriz. Kureysliler o çorak arazide, gelip-geçen kervanlarınkorumalığını yapan, ekonomileri Mekke'den dısarı çıkamayan bir kabileydi. Bu yüzdenMekke tüccarı, ticaretlerini gelistirmek için, Yemen-Suriye karayolu üzerindeki önemlikonumlarını kullanarak komsu devletlerle anlasmalar yapmıslardır. Yol güvenliğisorununa karsı da, kabile reisleriyle güvenlik anlasmaları yapmıslar ve ekonomilerinigelistirmislerdir.Çöl ortamında bu refahı sağlayan unsurlar :1. Fil Vak'ası'nın; onların ve Kâbe'nin saygınlığını artırması.2. Saygın aylardaki Hac, Umre ve Panayırların yüksek geliri.3. Komsu topluluklarla güvenlik anlasmaları.4. ?Hums? ile milli bir ekonomi uygulanması.5. ?Hılfu'l-Fudûl? gibi bir erdemlilik hareketi.6. Çok iyi iktisâdî ve diplomatik ataklar.Bütün bunlar Kureys'i, çöl ekonomisinden bir devlet ekonomisine ulastıranunsurlar olarak karsımıza çıkmaktadır. Kureys Suresi de bu nimetlere isaret ederekonların Allah'a kulluk etmemelerini elestirmektedir.

Abstract:
In the sura of Kureys, God, is mentioning his blessings that called ?Îlâf?, andgiven, to the Kureys tribe and Kureys?s being familiar to the journeys both in summerand winter, the boons in the name of Kaaba. After that, he orders that to pray for theKaaba?s God who makes you be sure of your fears and saturates you with his blessingswhen you are greedy. It means that, He calls them to give up praying for idols and doingblack ingratitude, only praying for the god, gives them that blessings.We can say that ?Îlâf? foundation is meaning ?Kureys?s Economic andDiplomatic Relations?. Kureys tribe used to be the protector of the caravans passing byon the barren fields and their economy doesn?t go out of Mecca. Because of theirimportant location on the Yemen- Syria overland route, Mecca?s merchants madeagreements with the neighbour states. Facing the risk of route security, they madeagreements with the tribal chieftain and developed their economy.These are the factors of this prosperity on the desert surrounding;1. The Elephant Case raised their and the Kaaba?s respect.2. The Hadj, Umre and Fair?s high income in the respected mounths.3. Security Agreements with the neighbour societies.4. Their national economic application by ?Hums?.5. A virtiousness act called ?Hılf?l Fudul?.6. Extraordinary economic and diplomatic rashes.All of these are the factors of Kureys?s economic transition from desert economy tostate economy. ?n the sura of Kureys, God is pointing these blessings and criticize theirnonworshipping.