Habbâzî'nin Hâşiyetü'l-hidâye adlı eserinin tahkik ve tahlili(Kitâbu't-tahâre'den kitâbu'ş-şerike'ye kadar)
Edition critique and evaluation of Khabbzi's work named sharh al-hi̇daye(Between kitâbu't-tahâre-kitâbu'ş-şerike)
Yazar: SHAKHAWAN SHABAN MOHAMMED MOHAMMED
Danışman: DOÇ. DR. MENDERES GÜRKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
HABBÂZÎ'NİN HÂŞİYETÜ'L-HİDÂYE ADLI ESERİNİN TAHKİK ve TAHLİLİ
(Kitâbu't-Tahâre'den Kitâbu'ş- Şerike'ye Kadar)

Shakhawan Shaban Mohammed MOHAMMED

Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Doktora Tezi, Ekim 2024
Danışman: Doç. Dr. Menderes GÜRKAN
ÖZET
Bu çalışma, bir değerlendirme ve Hanefî fıkhına dair İmâm Merginânî (ö. 593/1197) tarafından yazılan meşhur el-Hidâye isimli eser üzerine yazılan önemli şerhlerden biri olan Habbâzî'nin (ö. 691/1292) Hâşiyetü'l-Hidâye isimli eserinin Kitâbu't-Tahâre'den Kitâbu'ş-Şerike'ye kadar olan kısmının tahkikini içermektedir. Bu eserde Habbâzî, el-Hidâye'nin problemli yerlerini şerh etmiş, kapalı olan yerleri açıklamış ve bu sebeple de Hanefî mezhebinde hüsn-ü kabul görmüş ve şöhret kazanmıştır. Bu çalışmanın önemi, Hanefî mezhebine ait yazma olarak bulunan fıkıh kitaplarından birinin tahkik edilmesinde ve Hanefî fukahası içerisinde fakih ve usulcü yönüyle tanınan İmâm Habbâzî'nin fıkhî yönünü ortaya koymasında yatmaktadır. Çalışma; bir giriş, üç bölüm ve tahkik kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında ele alınan konunun önemi, hedefi, araştırmada izlenen yöntem üzerinde durulmuş ve araştırmanın planına yer verilmiştir. Ardından birinci bölümde kısaca İmâm Merğinânî'nin hayatından ve Hidâye adlı eserinden bahsedilmiş, ikinci bölümde Habbâzî ve Hidâye üzerine yazdığı haşiye hakkında daha detaylı bir bilgi verilmiş, üçüncü bölümde ise tahkikte izlediğimiz yöntem hakkında bilgi verilmiş ve tahkikte yararlandığımız 4 nüsha tanıtılmıştır. Bundan sonra da söz konusu eserin tahkik kısmı yer almaktatır. Çalışmada 4 nüsha esas alınmış olup tahkik kurallarına uygun olarak mümkün olduğunca doğru ve hatadan uzak bir metin oluşturulmasına özen gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Merginânî, Hidâye, Habbâzî, Şerhu'l-Hidâye.

Abstract:
EDITION CRITIQUE AND EVALUATION OF KHABBZI'S WORK NAMED SHARH AL-HİDAYE
(Between Kitâbu't-Tahâre-Kitâbu'ş-Şerike)

Shakhawan Shaban Mohammed MOHAMMED

Erciyes University, Graduate School of Social Sciences
PhD Thesis, October 2024
Supervisor: Assoc. Prof. Menderes GÜRKAN
ABSTRACT
This study includes an evaluation and the edition critique of Habbâzî's (d. 691/1292) work named Sharh al-Hidâye, which is one of the important commentaries written on the famous work named al-Hidâye written by Merginânî (d. 593/1197) on Hanefi jurisprudence and it includes the part from Kitâbu't-Tahare to Kitâbu'ş-Şerike. In this work, Habbâzî commented on the problematic parts of al-Hidâye and explained the closed parts, and for this reason, it was well accepted and gained fame in the Hanafi sect. The importance of this study lies in the fact that it examines one of the manuscripts of fiqh books belonging to the Hanafi sect and reveals the fiqh side of Habbâzî, who is known as a jurist and Methodist within the Hanafi sect. The study includes an introduction and evaluation. In the introduction part, the importance of the subject discussed, its goal the method followed in the research are emphasized and the plan of the research is included. Then, in the evatuation part, the life of Merginani was briefly mentioned and Habbâzî and his work were discussed in more detail. In addition, information is given about the manuscripts used in the edition critique and this section is concluded with the method followed in the edition critique and examples of the copies used. After the evaluation part, there is the edition critique part of the work in question, and the edition critique covers the part of the work from Kitâbu't-Tahâre to Kitabu'ş-Şerike. 4 copies were used as basis in the study, and care was taken to produce a text that was as accurete error-free as possible in accordance with the rules of edition critique.
Keywords: Fiqh, Merginani, Hidâye, Khabbazi, Sharh al-Hidâye.