Türkiye'nin organik üretimdeki yeri ve Avrupa Birliği ile Türkiye'deki sertifikasyon sistemlerinin karşılaştırılması
The place of turkey in organic production and comparison of certification systems in Turkey and European Union
Yazar: CEVDET AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN CANKURT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Organik Üretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Meslek sertifikasyonu = Occupational cerftification ; Organik tarım = Organic farming ; Organik ürünler = Organic products ; Sertifikalandırma = Certification ; Sertifikasyon kriterleri = Certification criteria ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Organik tarım, üretim aşamalarında kimyasal girdi kullanımı olmayan, üretimin başlangıcından tüketime kadar bütün süreçleri kontrol edilen sertifikalı üretim biçimidir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de organik üretim konusunda yetkili otorite olan Tarım ve Orman Bakanlığının kaynaklarından elde edilen verilerle Türkiye'nin organik üretim potansiyelini ortaya çıkartmak, Organik Tarım Araştırma Enstitüsünün (FIBL) 2021 yılı verileri ile Türkiye'nin dünyadaki yerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Türkiye dış ticaretinin %80'inin yapıldığı Avrupa Birliği ile Türkiye'deki sertifikasyon sistemleri karşılaştırılarak incelenmiştir. Türkiye'de bitkisel organik üretim alanları incelendiğinde 2014 yılında 660.807 hektar olan organik bitkisel üretim alanları son 6 yılda 267.819 hektara düşerek % 60 azalma göstermiştir.  2018 yılında 54.666 olan organik üretim yapan çiftçi sayısı iki yılda 40.984'e düşerek % 25 azalma göstermiştir. Organik bitkisel ürün miktarı 2018 yılında 1.714.769 ton ile en yüksek değere ulaşmış olup son iki yıllık süreç sonunda  % 35'lik bir azalma gerçekleştiği görülmektedir. FIBL verilerine göre 2019 yılında Türkiye organik üretim alanlarında dünyada 18. sırada, organik üretici sayısı bakımından dünyada 7.sırada olmasına rağmen 106 milyar Euroluk pazarda 46 milyon Euro pazar payı olduğu görülmüştür. Türkiye'nin güçlü yönlerine rağmen düşük olan pazar payı hakkında daha kapsamlı araştırmaların yapılmasının gerekli ve faydalı olabileceği kanaatine varılmıştır. AB ve Türkiye'de uygulanan organik üretim mevzuatlarının etiketleme, kontrol ve sertifikasyon kriterleri açısından yapılan karşılaştırmada; ürünlerin organik olarak etiketlenebilmesi için en az % 95 organik girdi içermesi,  kontrol sıklıklarının yılda en az 1 kez olarak uygulanması, organik üretime geçiş sürecinin tek yıllık bitkilerde 2 yıl, çok yıllık bitkiler ve doğal toplama alanları için 3 yıl olarak uygulanması gibi temel konularda uyum gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kontrol; Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşu; Organik Üretim; Sertifikasyon Sistemleri.

Abstract:
Organic agriculture is a certified production method that does not use chemical inputs in the production stages, and all processes are controlled from the beginning of production to consumption. In this thesis, it is aimed to reveal the organic production potential of Turkey with the data obtained from the sources of the Ministry of Agriculture and Forestry, which is the authorized authority on organic production in Turkey, and to reveal the place of Turkey in the world with the year 2021 data of the Organic Agriculture Research Institute (FIBL). The certification systems in Turkey and the European Union, where 80% of Turkey's foreign trade is made, have been compared and examined. When the plant organic production areas in Turkey are examined, the organic plant production areas, which were 660,807 hectares in 2014, decreased to 267,819 hectares in the last 6 years and showed a 60% decrease. The number of organic farmers, which was 54,666 in 2018, decreased to 40,984 in two years and decreased by 25%. The amount of organic herbal products reached the highest value with 1,714,769 tons in 2018, and it is seen that there was a decrease of 35% at the end of the last two years. According to FIBL data, in 2019, although Turkey ranks 18th in the world in organic production areas and 7th in the world in terms of the number of organic producers, it has been observed that it has a market share of 46 million Euros in the 106 billion Euro market. It was concluded that it would be necessary and beneficial to conduct more comprehensive research on Turkey's low market share despite its strengths. In the comparison made in terms of labeling, control and certification criteria of organic production legislation applied in the EU and Turkey; Compliance has been observed on basic issues such as the fact that products contain at least 95% organic input in order to be labeled as organic, control frequencies are applied at least once a year, the transition to organic production is applied as 2 years for annual plants and 3 years for perennial plants and natural collection areas.
Keywords: Control; Control and Certification Body; Organic Production; System of Certification.