Hakkari bölgesinde (Çukurca, Yüksekova, Şemdinli ve Merkez) ticari işletmelerde üretilen alabalık türlerinin yağ asit profilinin saptanması
Determination of fatty acid profile of trout species produced in commercial enterprises in Hakkari region (Çukurca, Yüksekova, Şemdinli and Centre)
Yazar: HİKMET BAYTAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYHAN GÜLER
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Gaz kromatografisi = Gas chromatography ; Hakkari = Hakkari ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Türkeye'de Dünyada besin zincirinin önemli bir bölümünü oluşturun balık ve balık ürünleri giderek artan dünya nüfusunun besin ve besin kaynaklarına ulaşması ve özellikle doğal besin kaynaklarına ucuz ve kolay ulaşması açısından da çok yüksek bir öneme sahiptir. İşte bu yüzden bizde çalışmamızda Hakkari bölgesindeki Ticari alabalık üretim tesislerinde yetiştirilen balıkların yağ asit profillerini çalıştık. Araştırma sonuçlarımız ise hemen hemen tüm bölge alabalıklarında incelenen kas, deri ve iskelet yapısında Oleik asit (C18:1c)'nin  oranı %30 üzerinde ilk sırada çıkmış, sadece Çukurca bölgesinde bu oranın altında kalmıştır. 
Bunu yine doymamış yağ asitlerinden Linoleik asit (C18;2c) % 15'ler seviyesinde izlemiştir. ˂0,05'in altında çıkan gerek doymuş gerek doymamış yağ asitleri bölgelere göre farklılıklar göstermiştir. Tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) tüm bölge alabalıklarıda ilk sırada ve %40'ın üzerinde, çoklu doymamış yağ asitleri ise (PUFA) %30'lar civarında saptanırken, doymuş yağ asitleri (SAFA) ise %25-30 bandında tespit edilmiştir. Sadece Çukurca bölgesin alabalıklarında deri ve iskelet yağ asit total profilinde doymuş yağ asitleri (SAFA) sırasıyala;  % 30,6±4,8 ve 30,3±4,8'lik oranları ile  sıralamada 2.sırayı almıştır. 
Bu sonuçlarda Hakkari bölgesi alabalıklarının insan sağlığı açısından besin değerine baktığımıda, essensial yağ asiti bakımından özellikle  doymamış yağ asit oranlarının oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Alabalık, Yağ Asiti, GC, Hakkari bölgesi

Abstract:
Fish and fish products, which form an important part of the world's food chain in Turkey, have a very high importance in terms of reaching the food and food sources of the increasing world population and especially in terms of cheap and easy access to natural food sources. That's why we studied the fatty acid profiles of fish grown in commercial trout production facilities in the Hakkari region. In our research results, the ratio of Oleic acid (C18:1c) in the muscle, skin and skeletal structure examined in almost all regional trout was in the first place, above 30%, and remained below this rate only in the Çukurca region.
Linoleic acid (C18;2c), one of the unsaturated fatty acids, followed this at the level of 15%. Both saturated and unsaturated fatty acids below ˂0.05 showed differences according to regions. Monounsaturated fatty acids (MUFA) were found in the first place and above 40% in all region trout, while polyunsaturated fatty acids (PUFA) were found around 30%, while saturated fatty acids (SAFA) were detected in the 25-30% band. In order of saturated fatty acids (SAFA) in skin and skeletal fatty acid total profile only in trout of Çukurca region; It took the second place in the ranking with the ratios of 30.6±4.8% and 30.3±4.8%.
In these results, when I look at the nutritional value of Hakkari region trout in terms of human health, it has been determined that the ratio of unsaturated fatty acids is quite high in terms of essential fatty acids.

Keywords: Trout, Fatty Acid, GC, Hakkari region