Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölçeği'nin (The wright and ayre stuttering self-rating profile-WASSP) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Investigation of the validity and reliability of the Turkish version of the wright and ayre stuttering self-rating profile (WASSP)
Yazar: HALİL TAYYİP UYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma akıcılığı = Speech fluency ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales ; Öz değerlendirme = Self-assessment

Özet:
Kekemeliği olan yetişkin bireylerin konuşma akıcılığında yaşadıkları problemler, bireylerin davranış, biliş, duygu ve katılım alanlarını etkileyebilmektedir. Kekemeliği olan yetişkin bireylerin değerlendirmesinde öz değerlendirme araçları önem taşımaktadır. Bütüncül öz değerlendirme araçlarından ilki de The Wright and Ayre Stuttering Self-Rating Profile (WASSP) olarak bildirilmiştir. Bu çalışmada, daha önce 3 dilde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan WASSP ölçeğinin, Türkçe versiyonunun oluşturulması ve bu versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Adaptasyon sürecinde Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği prosedür temel alınmıştır. Çalışmaya kekemeliği olan yetişkin 18-54 yaş arasında 120 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar ilk değerlendirme ile birlikte Demografik Bilgi Formunu, WASSP-Türkçe Versiyon (WASSP-TR) ölçeğini ve Kısa Form-36 ölçeğini doldurmuştur. Daha sonra okuma ve konuşma esnasında üç yüz sözcük içeren ses kaydı alınmıştır. İlk görüşmeden iki hafta sonra katılımcıların %25'ine, WASSP-TR ölçeği tekrar uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliği ile puanlayıcılar arası güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. WASSP-TR ölçeğinin Cronbach Alfa değeri 0,858-0,949; test-tekrar test analizinde elde edilen değerlerin 0,765-0,992; madde-toplam korelasyon katsayılarının ise 0,352-0,825 arasında olduğu tespit edilmiştir. WASSP-TR ölçeği ile KF-36 ölçeği arasında orta düzeyde ilişki bulunmuştur. WASSP-TR ile kekemelik şiddet grupları arasında ise pozitif korelasyon saptanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, WASSP-TR ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Speech fluency problems of adults who stutter may influence individual's behavior, cognition, affect and participation areas. Self-assessment tools are important in the evaluation of adults who stutter. The first of the holistic self-assessment tools was reported as The Wright and Ayre Stuttering Self-Rating Profile (WASSP). In this study, it was aimed to establish the Turkish Version of the WASSP scale, which was previously valid and reliable in 3 languages, and to investigate the validity and reliability of this version. The adaptation of WASSP scale was carried out in accordance with the procedure recommended by the World Health Organizasiton. 120 adults who stutter (18-54 age range) were included in the study. The participants completed the Demographic Information Form, WASSP-Turkish Version (WASSP-TR) scale and Short Form-36-Turkish Version (KF-36) scale with the first assessment. Then, the speech of participants was recorded during reading and speaking tasks in three minutes. Two weeks after the first interview, the WASSP-TR scale was reapplied to 25% of the participants. In order to determine the validity and reliability of the scale, content validity, construct validity and criterion validity, internal consistency reliability, test-retest reliability and inter-rater reliability studies were conducted. Cronbach Alpha value of WASSP-TR scale is between 0,858-0,949; The values obtained in test-retest analysis are between 0,765-0,992; The item-total correlation coefficients were found to be between 0,352-0,825. There was a moderate correlation between WASSP-TR scale and KF-36. There was a positive correlation between WASSP-TR and stuttering severity groups. According to the findings obtained in the study, it was concluded that the WASSP-TR scale is a valid and reliable tool as self assesment adults who stutter.