Yapay zekâ uygulamalarının gazetecilik pratiklerinin dönüşümüne etkisi /
Yazar: HÜLYA GÖKBEL
Danışman: PROF. DR. CELALETTİN AKTAŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesi ve kullanım alanlarının artmasıyla birlikte gazetecilik de bu gelişimden etkilenmektedir. Gazetecilikte enformasyon üretimi, dağıtımı, sunumu ve tüketimi süreçlerinin her bir noktasına dokunan bu teknolojinin etki alanları gittikçe artmaktadır. Bu bağlamda, yapay zekânın gazetecilikteki kullanımının artmasıyla birlikte, gazetecilik mesleğinin bu yeni teknolojik dönüşüme nasıl uyum sağlayacağı, etik standartları nasıl koruyacağı ve haberin doğruluğunu ve tarafsızlığını nasıl güvence altına alacağı konuları, tezin problematiğini oluşturmaktadır. Çalışmanın problematiği kapsamında, yapay zekânın gazetecilik alanında kullanımının gazetecilik pratikleri üzerindeki etkilerini belirlemek, bu teknolojik dönüşümün gazetecilik mesleğine olan potansiyel etki ve değişimlerini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, gazetecilik etik ilkeleri ve mesleki standartlar açısından ortaya çıkabilecek zorlukları ve fırsatları ortaya koymak çalışmanın temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda literatür taramasıyla elde edilen kavramsal ve teorik sonuçlarla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler sonucu nitel içerik analizi ile elde edilmiş bulgular bir araya getirilerek sonuç ve önerilere ulaşılmıştır. Derinlemesine görüşmeler 8 gazeteci, 7 teknoloji danışmanı ve 5 akademisyen katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda yapay zekâ uygulamalarının gazetecilik alanında kullanımıyla beraber getirdiği fırsatlar ve riskler ortaya konulmuş, risklerin ve etik kaygıların yönetilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak ortaya çıkan yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik için kullanımının kaçınılmaz olduğu ve bu teknolojik entegrasyonun gazetecilik mesleğinde köklü bir değişim ve dönüşüme sebep olacağı gerçeği, teorik çalışmanın sunduğu perspektifle de uyum içindedir.

Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Gazetecilik, Medya, İletişim Teknolojileri, Etik

Abstract:
With the development of artificial intelligence (AI) technologies and the expansion of their application areas, journalism is also being influenced by this progress. The impact of AI on journalism, touching every point in the processes of information production, distribution, presentation, and consumption, continues to grow. In this context, the increasing use of AI in journalism raises significant questions regarding how the profession will adapt to this new technological transformation, how it will maintain ethical standards, and how it will ensure the accuracy and impartiality of news. These questions form the core of the thesis. The primary aim of the study is to determine the effects of AI usage in journalism on journalistic practices and to comprehensively analyze the potential impacts and changes that this technological transformation may bring to the profession, while identifying the challenges and opportunities from the perspective of journalistic ethics and professional standards. To achieve this aim, the conceptual and theoretical findings obtained from a literature review are combined with the results of qualitative content analysis derived from semi-structured, in-depth interviews. These interviews were conducted with 8 journalists, 7 technology consultants, and 5 academic participants. The study's findings highlight the opportunities and risks associated with the use of AI in journalism and propose solutions for managing these risks and ethical concerns. Ultimately, the conclusion reached is that the use of AI technologies in journalism is inevitable, and this technological integration will lead to a fundamental change and transformation in the profession, which aligns with the theoretical perspectives presented in the study.

Keywords: Artificial Intelligence, Journalism, Media, Communication Technologies, Ethics