İntramüsküler enjeksiyon uygulamalarında ekstremitelerin internal rotasyonunun ve ?z yolu tekniği? nin ağrı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect on pain of internal rotation and ?z way technique? in intramuscular injection administrations
Yazar: DİLEK KARA
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ YAPUCU GÜNEŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ekstremiteler = Extremities ; Enjeksiyonlar = Injections ; Enjeksiyonlar-intramusküler = Injections-intramuscular

Özet:
Bu araştırma, intramüsküler enjeksiyon uygulaması sırasında ekstremitelerin internal rotasyonunun ve ?Z diklofenak sodyum istemi yapılmış yetişkin hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise olasılıksız yolu tekniği? nin ağrı üzerine etkisini incelemek amacıyla yarı deneysel olarak planlanmıştır.Araştırmanın evrenini, 1 Eylül 2010 ? 8 Kasım 2010 tarihleri arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi, Ortopedi ve Travmatoloji, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi ve Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları Kliniklerinde yatan, intramüsküler olarak en az üç doz örnekleme yöntemi ile seçilen, intramüsküler enjeksiyon bölgesinde herhangi bir komplikasyon olmayan, ekstremitelerde istenilen pozisyonu almasına engel olacak bir rahatsızlığı bulunmayan, 18-65 yaş arasında olan ve araştırmayı katılmayı kabul eden 75 hasta oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında ?Hasta Tanıtım Formu? ve ?Görsel Kıyaslama Ölçeği? kullanılmıştır. İntramüsküler enjeksiyonlar dorsogluteal bölgeye uygulanmıştır. Her bir hastaya; prone pozisyonunda iken ekstremiteler düz pozisyonda tutularak, ekstremiteler internal rotasyona getirilerek ve ekstremiteler düz pozisyonda iken Z yolu tekniği kullanılarak üç farklı yöntemle enjeksiyon uygulanmıştır. Enjeksiyon yönteminin seçiminde blok randomizasyon yöntemi kullanılmıştır. Enjeksiyon işlemi bittikten sonra hastaların hissettiği ağrı düzeyi GKÖ ile değerlendirilerek kaydedilmiştir.Hastaların yaş ortalaması 46.49±15.15 yıl, %61.3'ünün erkek, beden kitle indeksi ortalaması 27.12±6.08 olarak saptanmıştır. Ekstremitelerin internal rotasyonuyla uygulanan enjeksiyon sonrasında ağrı puan ortalaması 0.95±0.91, Z yolu tekniğiyle uygulanan enjeksiyon sonrasında ağrı puan ortalaması 1.25±1.44, ekstremitelerin düz pozisyonuyla uygulanan enjeksiyon sonrasında ağrı puan ortalaması ise 1.49±1.28 olarak bulunmuştur. Üç farklı yöntemle yapılan enjeksiyon uygulamaları sonrasındaki ağrı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), bu farkın sadece ekstremitelerin düz pozisyonu ve ektremitelerin internal rotasyonu ile yapılan enjeksiyon sonrasındaki ağrı puan ortalamalarından kaynaklandığı saptanmıştır. Ekstremitelerin internal rotasyonu ve ?Z yolu tekniği? intramüsküler enjeksiyon uygulamaları sırasında oluşan ağrıyı azaltmada etkili yöntemlerdir.Anahtar Kelimeler: İntramüsküler Enjeksiyon, Ekstremitelerin İnternal Rotasyonu, Z Yolu Tekniği, Ağrı

Abstract:
This study is a quasi-experimental study which aims to investigate the effect of internal rotation of extremities and Z way technique during intramuscular ınjection applications.Target population of the study is composed of adult patients who were in Zonguldak Karaelmas University Practice and Research Hospital Chest Surgery, Orthopedics and Traumatology, Plastique and Reconstructive Surgery and Otolaryngology cliniques between 1st September 2010 and 8th November 2010, and who underwent at least three dose diclofenac sodium request intramuscularly. The sample of the study is composed of 75 patients, who are selected by random sampling, and who are between the ages of 18-65, who have not any kind of complications in intramuscular injection area, who have not disorders that prevent them from having desirable positions in extremities and who agreed to participate in the study.In data collection, ?Patient Identification Form? (PIF) and ?Visual Anolog Scale? (VAS) were used. The intramuscular injections have been applied to dorsogluteal area. Each patient have been injected in three different ways; in prone position holding the extremities straightly, putting extremities internal rotation, and using Z way technique when extremities are in straight position. When deciding the injection way, block randomisation method has been used. After the injection process, the pain level of the patients has been recorded by using VAS.It has been found that the average age of the patients are 46.49±15.15 years, and 61.3 % of them are male, their average of body mass index is 27.12±6.08. After the injections by internal rotations of extremeties, the average point of pain has been found out as 0.95±0.91, after the injections by Z way technique the average point of pain has been found out as 1.25±1.44, and after the injections by straight position of extremities the average point has been found out as 1.49±1.28. It has been found out that there is a statistically meaningful difference (p<0.05) among averages of pain points after the three different injection ways, and it has been determined that this difference arose from only the average pain point after the injections of straight position and internal rotation of extremeties. Internal rotation and Z way technique are efective in decreasing the pain occuring during the intramuscular injection applications.Key Words: Intramuscular injection, internal rotation of extremeties, Z way technique, pain