Erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesinde etkileşimli kitap okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamaları
Views and practices of preschool teachers on the use of dialogic reading in supporting early literacy skills
Yazar: ERDEM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MİNE CANAN DURMUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Birlikte kitap okuma = Shared book reading ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers

Özet:
Bu araştırma erken okuryazarlık becerilerini desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yürütülen bu araştırma, amaçsal örnekleme kapsamındaki ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı anaokulları veya anasınıflarında görev yapmakta olan dokuz okul öncesi öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen nitel veriler araştırmacı tarafından alanyazın taraması yapılarak oluşturulan Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesinde Etkileşimli Kitap Okumanın Kullanımına Yönelik Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu ve Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesine Yönelik Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamaları İnceleme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizlerin ardından Okul Öncesi Öğretmenlerinin Erken Okuryazarlık Becerilerini Desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya Yönelik Görüşleri, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Etkileşimli Kitap Okuma Yöntemine ve Etkileşimli Kitap Okuma Stratejilerine Yönelik Görüşleri ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Gerçekleştirdikleri Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamalarının Özellikleri olmak üzere üç temaya ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin çoğunlukla Etkileşimli Kitap Okumanın erken okuryazarlık becerilerini desteklediğini, gelişime katkıları olduğunu ve aktif katılım sağladığını düşündükleri anlaşılmıştır. Öğretmenlerin Etkileşimli Kitap Okumaya hazırlık esnasında yapılanlara yönelik çoğunlukla kitap seçimi ve uygulama aşamalarına yönelik okuma öncesi uygulama adımı bağlamında görüş bildirdikleri, ayrıca Etkileşimli Kitap Okuma uygulamaları içeren eğitimlere ihtiyaç duydukları görülmüştür. İncelenen öğretmen uygulamalarının video kayıtlarında ise uygulamaların tamamının büyük grup ve tamamına yakınının "U" şeklindeki oturma düzeni ile yürütüldükleri, erken okuryazarlık becerilerinin alt boyutlarını desteklemeye yönelik uygulamaların ise sınırlı olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ve sonuçlar doğrultusunda öğretmenlere, alan uzmanlarına ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to examine the views and practices of preschool teachers regarding the use of Dialogic Reading in supporting early literacy skills. This study, which was conducted with phenomenology design, one of the qualitative research methods, was conducted with 9 preschool teachers working in preschools or kindergartens affiliated to Ankara Ministry of National Education in Turkey, in the 2022-2023 academic year, selected by the criterion sampling method within the scope of purposive sampling. The qualitative data obtained from the study were collected through the Semi-structured Teacher Interview Form on the Use of Dialogic Reading in Supporting Early Literacy Skills and the Dialogic Reading Practices Review Form on Supporting Early Literacy Skills, which were created by the researcher through a literature review. Inductive content analysis was used to analyze the qualitative data. After the analysis, three themes were reached: Preschool Teachers' Views on Dialogic Reading in Supporting Early Literacy Skills, Preschool Teachers' Views on Dialogic Reading Method and Dialogic Reading Strategies, and Characteristics of Dialogic Reading Practices Performed by Preschool Teachers. It was understood that the preschool teachers who participated in the study mostly thought that Dialogic Reading supports early literacy skills, contributes to child development and provides active participation. It was seen that the most frequent opinions of the teachers about what was done during the preparation for Dialogic Reading were book selection and the pre-reading practice step related to the implementation stages, and that they also needed trainings that Dialogic Reading Intervention. In the video recordings of the teacher interventions analyzed, it was determined that all of the intervention were carried out in large groups and almost all of them carried out the process with a "U" seating arrangement, and the intervention related to supporting the lower dimension of early literacy skills were limited. In line with the findings and results obtained, suggestions were presented to teachers, field experts and researchers.