Doğal kaynaklı ürünlerin oral patojenler üzerinde antimikrobiyal etkinliklerinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of antimicrobial effects of natural sourced products on oral pathogens
Yazar: İLAYDA HÜNLER DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ HALUK BODUR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Doğal maddeler = Natural materials ; Enterococcus faecalis = Enterococcus faecalis ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Patojenler = Pathogens ; Streptococcus mutans = Streptococcus mutans ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Çay ağacı = Tea tree

Özet:
Yapılan tez çalışmasında; taş suyu (Kale Natural, Balıkesir, Türkiye), çam terebentin esansı (Ali Ünyazıcı, Ankara, Türkiye), zeytin yaprağı ekstraktı (Kale Natural, Balıkesir, Türkiye), üzüm çekirdeği yağı (Ali Ünyazıcı, Ankara, Türkiye), Hindistan cevizi yağı (Ali Ünyazıcı, Ankara, Türkiye), propolis (Bee'o Up, İstanbul, Türkiye), çay ağacı yağı (Ali Ünyazıcı, Ankara, Türkiye), çam kabuğu ekstraktı (Kale Natural, Balıkesir, Türkiye), %2'lik klorheksidin (Drogsan, Ankara, Türkiye), gliserol ve distile suyun, Enterococcus faecalis (E. faecalis, ATCC#29212), Streptococcus mutans (S. mutans ATCC#25175), Lactobacillus acidophylus (L. acidophylus ATCC#4356) ve Candida albicans (C. albicans ATCC#10231) üzerindeki antimikrobiyal etkinlikleri araştırıldı. Disk difüzyon ve kuyucuk difüzyon antimikrobiyal aktivite düzeyi saptama yöntemleri üçer kez tekrarlandı, sonucunda etkinlik gösteren doğal ürünlerle mikrodilüsyon testi çalışıldı. Doğal ürünlerin oluşturduğu gruplar arasında antimikrobiyal etki gösteren doğal kaynaklı ürünler ile klorheksidin diglukonat grubu istatistiksel analize dahil edildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ve homojenlik varsayımına uygunluğu Levene testi ile incelendi, analiz yöntemi olarak Kruskal Wallis testi kullanıldı. Farklılığın bulunduğu grupları ortaya koymak adına ileri aşama testi olarak Dunn testi uygulandı. Bahsi geçen istatistiksel yöntemlerin değerlendirilmesinde p<0.05 kriteri esas alındı ve testlerin uygulanmasında SPSS 26 ve R Studio paket programlarından yararlanıldı. Çalışmanın sonucunda, çam terebentin, propolis, çay ağacı yağı ve kızılçam kabuğu ekstraktı; kullanılan oral patojenlere karşı antimikrobiyal etkinlik gösterdi. Çay ağacı yağının C. albicans'a karşı en yüksek antimikrobiyal etkinliği gösterdiği ve %2'lik klorheksidin diglukonattan anlamlı derece daha antikandidal bulunduğu, çam terebentin, propolis, çay ağacı yağı ve kızılçam kabuğu ekstraktı L. acidophylus'a karşı etkinlik gösterse de %2'lik klorheksidin diglukonat kadar yüksek antibakteriyel özellik göstermediği, S. mutans ve E. faecalis'e karşı ise en az klorheksidin kadar antimikrobiyal oldukları sonucuna varıldı.

Abstract:
In this thesis; antimicrobial efficiency of stone water (Kale Natural, Balıkesir, Turkey), pine turpentine essence (Ali Ünyazıcı, Ankara, Turkey), olive leaf extract (Kale Natural, Balıkesir, Turkey), grape seed oil (Ali Ünyazıcı, Ankara, Turkey), coconut oil (Ali Ünyazıcı, Ankara, Turkey), propolis (Bee'o Up, Istanbul, Turkey), tea tree oil (Ali Ünyazıcı, Ankara, Turkey), pine bark extract (Kale Natural, Balıkesir, Turkey), 2% chlorhexidine (Drogsan, Ankara, Turkey), glycerol and distilled water on Enterococcus faecalis (E. faecalis, ATCC#29212), Streptococcus mutans (S. mutans ATCC#25175), Lactobacillus acidophylus (L. acidophylus ATCC#4356) and Candida albicans (C. albicans ATCC#10231) were investigated. Disc diffusion and well diffusion methods were repeated three times, and microdilution test was studied with natural products that showed efficacy. Among the groups formed by natural products, preparations with antimicrobial effect and chlorhexidine digluconate group were included in the statistical analysis. The conformity of the data to the normal distribution was examined by the Shapiro-Wilk test and the compatibility to the homogeneity assumption with the Levene test, the Kruskal Wallis test was used as the analysis method. Dunn's test was used as an advanced test in order to reveal the groups with differences. The p<0.05 criterion was taken as a basis in the evaluation of the mentioned statistical methods, and SPSS 26 and R Studio package programs were used in the application of the tests. As a result of the study, pine turpentine, propolis, tea tree oil and red pine bark extract; showed antimicrobial activity against oral pathogens used. Tea tree oil showed the highest antimicrobial activity against C. albicans and was significantly more anticandidal than 2% chlorhexidine digluconate. Although pine turpentine, propolis, tea tree oil and red pine bark extract showed activity against L. acidophylus, it did not show antibacterial properties as high as 2% chlorhexidine digluconate. It was concluded that natural products are as antimicrobial as chlorhexidine against S. mutans and E. faecalis.