Hz. Ömer Dönemi fetihlerinin İslam'ın yayılışına etkisi /
Yazar: NAİM ERYİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA POLAT
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Devlet idaresi = State administration ; Fetihler = Conquest ; Siyaset = Politics ; Sünnetullah = Sünnetullah ; Ömer bin Hattab =

Özet:
İslam çok kısa bir sürede hayret uyandıracak  bir şekilde yayılmış ve genllikle gittiği yerlerde hâkimiyet sahibi olmuştur. İslam'ın yayılışını siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel birçok açıdan olmuştur. Sadece fetihlerle değil fetihlerle birlikte az önce sayılan alanları da içine alan bir bütünlük içinde gerçekleştirmiştir. Hz. Peygamber'in Mekke'de başlattığı İslam'ın yayılış süreci aslı hüviyetini Medine'de İslam devletinin kurmasıyla gerçekleştirmiştir. Bu süreç günümüze kadar devam etmiştir. Bu sürecin en hızlı olduğu dönem ise Hz. Ömer'in halifeliği sürecidir. İlk dönem İslam'ın yayılışı incelendiğinde altında yatan en önemli sebeb Sünnetullah'a uygun hareket edilmiş olmasıdır. 
Fetihlerin İslam'ın yayılışında nasıl bir etkisi olduğu araştırılmış ve fetihlerin öncesinde, fetihler esnasında ve fetihlerden sonra yapılan faaliyetler ele alınmıştır. Fetihlerle aslında toprakları ele geçirmekten daha önemli olanın siyasi hâkimiyetin teşekkülü olduğu gözlemlenmiştir. Akabinde binlerce yıllık devletlerle ve medeniyetlerle karşı karşıya gelen İslam toplumu fetihlerle ilerleyişini Hz. Ömer'in Halifeliği ile sağlamış ve gerçekleştirmiştir. Fetihlerde Hz. Ömer'in etkisi ve faktörü incelenmiş yaptığı şeyler sistematiğe oturtulmaya çalışılmıştır. Son bölümde fetihlerin ardında İslam devletinin gittiği topraklardaki uygulamaları incelenmiş ve İslam'ın yayılışına katkısı araştırılmıştır. Hz. Ömer'in İslam devletinin başkanı olarak yaptıkları neticesinde İslam'ın Sünnetullah'ın bir gereği olarak yayıldığı neticesine varılmıştır.
Toplumların yükseliş ve çöküşlerinin belirli kural ve sebeplere göre olduğu kanısı Hz. Ömer dönemi fetihleri ile daha da bir ortaya konmaya çalışılmıştır. İslam, yayılışını tarihsel açıdan olsun, toplumsal ve insani açısından olsun Sünnetullah'a uygun bir şekilde yapmış ve korumuştur. Tüm bu araştırmanın neticesinde fetihlerin değil fetihlerin oluşmasını ve devamını sağlayan kanunların olduğu ve İslam'ın da bu kanunlara göre yayıldığını müşahede edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sünnetullah, Siyaset, Devlet, Hz. Ömer, Fetihler

Abstract:
In a very short period of time, Islam has spread out in an astonishing way and has dominated its places. Islamic religion has spread in many aspects of politikal, social, economic and cultural aspects. Not only conquests, but olsa conquests, including the areas that have just received a span. The process of dissemination of Islam, which Hz. Muhammed initiated in Mecca, was orginally realized by the establishment of the Islamic State in Medina. This process has continued until today. This period is the fastest period Hz. Ömer the caliphate period. When the dissemination of Islam in the first period is examined, the most important reason behind it is that it acts in accordance with Sunnetullah.
It was searched how conquests affected spreation of Islam and the activities which were mode before, during and after conquests, were handlend. It was observed that with conquests political domination was more important than capturing lands. After that the Islamic community which was confronted with thousands of years' states and civilizotion, provided and executed its furtherance of conquests with Hz. Ömer's caliphate. Hz. Ömer's affects and factors were examined and ıt was tryed to understand his doings. In last part the practises were examined after conquests in the countries which was conquested. With the conclusion of Hz. Ömer's doing as a president of Islamic community it was understood that Islamic religion has spreed according to Sunnetullah.
It was tryed to explained one more the again with the conquests of Hz. Ömer and foll of communities were because of some rules and resons. Islamic religion has done what it has to do and provided its spreation with aspects of history, humanity and community. According to the results of this survey it has been understood that there are some rules that make and provide continuance.

Keywords: Sunnetullah, Politics, State, Hz. Ömer, Conquests