Anne sütünde bulunan pestisid düzeyinin belirlenmesi
Investigated the kinds and levels of pestisids found in mother milk in Afyonkarahisar region
Yazar: OSMAN ÖZTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. REŞİT KÖKEN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ: Afyonkarahisar bölgesinde anne sütünde bulunan pestisidlerin çeşitleri ve düzeylerini; bununla birlikte annenin yaşı, gebelik sayısı, yaşadığı yer, ekonomik durum, önceki gebelikte emzirme süresi, annenin vücut kitle oranı, sigara içme durumu ve beslenme durumu yanında bebeğin cinsiyeti, doğum ağırlığı, doğum şekli, doğum haftası gibi faktörlerden etkilenme durumu araştırıldı.GEREÇ ve YÖNTEM: Yeni doğum yapmış sağlıklı annelerden elde edilen 80 adet süt örneği çalışıldı. Annelerden süt örneği alınmadan önce bilgi verilerek anne ve bebek hakkında sorular içeren anket formu doldurmaları istendi. Alınan örneklerden ülkemiz genelinde genelinde sık kullanılan 24 tür pestisid çalışıldı.BULGULAR: Afyonkarahisar bölgesinde anne sütünde en sık izlenen pestisidler olarak 77 örnekte (% 96) 4.4 DDE, 68 örnekte (% 85) gama HCH, 51 örnekte (% 63) hexachlorobenzen, 50 örnekte (% 62) 4.4 DDD, 41 örnekte (% 51) ise beta HCH bulundu. Anne sütünde bulunan ortalama pestisid düzeylerine bakıldığında ise en yüksek düzeyde ortalama olarak Beta- HCH (218,46 ng/g lw ), Chloraxynil (139,67 ng/g lw) ve 4.4 DDE (55,99 ng/g lw) olduğu görüldü. En az düzeyde belirlenebilen pestisidler ise alfa HCH (0,26 ng/g lw), Hexachlorobenzen (0,43 ng/g lw ) ve dieldrin (0,43 ng/g lw ) idi.Çalışmamızda annenin yaşı, doğum sayısı, vücut kitle oranındaki değişim, ailenin aylık geliri ve bebeğin cinsiyetinin anne sütünde bulunan pestisid düzeylerini etkilemediği görülmüştür.Dieldrin, aldrin ve 4',4' DDT nin anne sütündeki düzeyleri bebeğin 38 haftanın üzerinde olması ile 38 haftanın altında olmasına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı, 4',4'-DDT'in anne sütünde bulunma düzeyinin sezeryan ile doğum yapan annelerde istatistiksel olarak anlamlı oranda artmış olduğu, delta- HCH ve heptaclor-endo-epoxide (trans-isomer) gibi pestisidlerin özellikle çalışan annelerin sütlerinde istatistiksel olarak anlamlı oranda artmış olduğu, Hexachlorobenzen (HCB'in anne sütünde bulunma oranı sigara içmeyen annelerde, Heptaclor-endo-epoxide (trans-isomer) ve Beta Endosülfan'ın ise sigara içen annelerde istatistiksel olarak anlamlı oranda arttığı, baklagilleri yiyen annelerin sütünde bulunan alfa HCH düzeylerinin baklagilleri yemeyen annelerin sütünde bulunan alfa HCH düzeylerinden istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek olduğu görülmüştür.SONUÇ: Afyonkarahisar bölgesindeki annelerin sütlerinde en sık olarak bulunan pestisid 4.4 DDE olarak görülmüştür. Ülkemizde ve dünyada yapılan çalışmaların birçoğunun sonucunda anne sütünde en sık olarak bulunan pestisid olarak DDT belirtilmiştir. Anne sütünde bulunan bazı pestisidlerin çevre, annenin ve bebeğin kişisel özellikleri ile ilgili olarak etkilendiği görülmüştür. Bu etkilenmenin sebebi olarak epidemiyolojik özellikler yanında kişisel metabolizmanında rolü olabileğini düşünmekle birlikte Afyonkarahisar bölgesinde hangi pestisidlerin hangi bölgelerde ne sıklıkla kullanıldığına dair il tarım müdürlüğünde veri bulunamamış olması bu konuda sağlıklı yorum yapılmasını olanaksız kılmıştır.

Abstract:
INTRODUCTION: We investigated the kinds and levels of pestisids found in mother milk in Afyonkarahisar region. We also determined the association of some factors related to mother; age of mother, the number of gestations, the place of living, economical status, the breast feeding period of previous gestation, the body mass index of mother, the status of feeding and smoking and also some factors related to the baby; gender, birth weight, the way of labour and the gestation week to the pestisids found in mother milk.MATERIAL AND METHODS: Eighty milk samples acquired from the mothers who were healthy and newly delivered a baby were studied. Before taking milk sample the mothers were informed about the study and also wanted to fill a questionare form about the baby and herself. Twenty four kinds of peptisids widely used in our country were analysed.RESULTS: At the end of the analysis, the most common peptisids found in mother milk in Afyonkarahisar region were 4.4 DDE in 77 samples (96%), gamma HCH in 68 samples (85%), hexachlorobenzen in 51 samples (63%), 4.4 DDD in 50 samples (62%), beta HCH in 41 samples (51%). If we calculate the mean levels of peptisids in mother milk, the highest levels were beta-HCH (218,46 ng/g lw), Chloraxynil (139,67 ng/g lw) and 4.4 DDE (55,99 ng/g lw), and the lowest levels were ?-HCH (0,26 ng/g lw), Hexachlorobenzen (0,43 ng/g lw) and Dieldrin (0,43 ng/g lw).In our study, age of the mother, number of the births, variation of the body mass index, level of the monthly income and gender of the baby were seen not effective on pestisid levels found in mother milk.The levels of dieldrin, aldrin and 4?,4? DDT were found statistically lower in mother milk whose belonged to the women had babies after than 38 gestational weeks. 4?,4?-DDT was found higher in mothers had cesarean sections. Delta-HCH and heptaclor-endo-epoxide (trans-isomer) were determined statistically high in working mothers? milk. Hexaclorobenzen (HCB) was high in not smiking mothers, but heptaclor-endo-epoxide (trans-isomer) and beta-endosulfan were statistically high in smoking mothers. If the mother had eaten some kinds of bean, we found statitically higher level of ?-HCH than mothers who had not eaten beans.CONCLUSION: The most common seen pestisid in mother milk was determined 4.4 DDE in Afyonkarahisar region. According to most of the studies in our country and worldwide, the DDT was seen the most common peptisid in mother milk. Some peptisids found in mother milk are influenced by environment and personal features of baby and mother. We thought that the reason of this influence was epidemiological features and the role of personal metabolism. Because of not getting any data from Afyonkarahisar Agriculture Directorship about what kinds of pestisid used in which regions, it is impossible to make good interpretation about this subject.