Rotator manşet yırtığı olan hastalarda artan yaş ve yırtık büyüklüğünün cerrahi sonrası iyileşme seyrine olan etkisinin klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi
Clinical and radiologic evaluation of the effect of increasing age and tear size on postoperative recovery in patients with rotator cuff tears
Yazar: İSMAİL TÜTER
Danışman: PROF. DR. OSMAN TUĞRUL EREN ; DR. RODİ ERTOĞRUL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda rotator manşet yırtığı tespit edilen, cerrahi onarım uygulanan ve iyileşme gelişen hastalarda artan yaş ve yırtık büyüklüğünün iyileşme seyrine olan etkisinin klinik ve radyolojik olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu şekilde rotator manşet yırtık tanısı ile cerrahi tamir uygulanan hastalardaki sonuçları ve belirleyici faktörleri gözler önüne sermek, cerrahi tamirin etkinliğini değerlendirmek, avantajları ve zorlukları konusunda literatüre katkıda bulunmak istenmektedir. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Ocak 2019 ile Ocak 2022 arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde radyolojik tetkikler (direkt grafi, MRG) sonucunda, omuzda rotator manşet yırtığı teyit edilen, konservatif tedavi uygulamalarına yeterli düzeyde yanıt alınamayan ve sonrasında cerrahi onarım yapılan 218 hasta incelenmiştir. Bu hastalar içerisinden çalışmamızın dahil edilme kriterlerine uygun, yeterli takibi olan 65 hastanın omuz fonksiyonları ameliyat öncesi ve sonrası durumlarına göre değerlendirildi. 
Hastaların demografik bilgileri, geçmiş tedavi ve sağlık kayıtları incelendi. Klinik, radyolojik ve fonksiyonel durumları, ameliyat öncesi ve sonrası dönemlerde detaylı bir şekilde değerlendirildi. Ameliyat öncesi ve sonrası dönemlere ait tüm radyolojik değerlendirmeler, bir radyoloji uzmanı eşliğinde yapıldı. Yaş ve yırtık büyüklüğünün rotator manşet yırtıklarının tanı ve tedavisindeki önemini ve etkilerini ortaya koymak için hastalar; 60 yaş altı ve üstü olmak üzere, küçük ve büyük yırtık büyüklüklerine göre dört gruba ayrılarak istatistiksel olarak karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmamızda, ameliyat öncesi ve sonrası VAS, ASES, CMS, omuz ROM ve AHD değerlerindeki değişiklikler tüm hasta gruplarında istatistiksel olarak anlamlıdır. Ayrıca, Sugaya sınıflarında istatistiksel olarak önemli farklar tespit edilmiştir; 60 yaş altı ve küçük yırtık grubu hastalar, 60 yaş üstü ve büyük yırtık grubu hastalardan daha iyi Sugaya sınıfı değerlerine sahiptir. Büyük yırtığı olan 60 yaş üstü hastalarda, yırtık büyüklüğü arttıkça Sugaya sınıfı değerlerine göre iyileşme azalmaktadır. Korelasyon analizi yaş, yırtık büyüklüğü ve Sugaya sınıfının birbiriyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Yaşın Sugaya sınıflamasındaki değişikliğe %10 (R²: 0,099) oranında katkıda bulunduğu; yırtık büyüklüğünün ise %35 (R²: 0,352) oranında etkili olduğu bulunmuştur. Regresyon modeline göre, yaş ve yırtık büyüklüğü birlikte dikkate alındığında, yırtık büyüklüğünün daha baskın bir faktör olduğu anlaşılmıştır (p<0,01). Çalışmamız, gruplar arası ameliyat sonrası atrofi evrelerinde ve ameliyat öncesi Goutallier evrelemesi değerlerinde anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. 60 yaş altındaki ve küçük yırtığı olan hastalar, 60 yaş üstü ve büyük yırtığı olan hastalara göre ameliyat sonrası daha düşük atrofi değerlerine sahiptir. Ayrıca, 60 yaş üstü hastalarda yırtık büyüklüğü arttıkça ameliyat sonrası atrofinin arttığı belirlenmiştir. Ameliyat öncesi atrofi evreleri ile ameliyat sonrası atrofi değerlerindeki değişim karşılaştırıldığında, küçük yırtıklı hastalarda ameliyat öncesi ile sonrası atrofi artışı istatistiksel olarak anlamsızken, büyük yırtıklı hastalarda bu artış anlamlı bulunmuştur. 60 yaş altı ve küçük yırtıklı hastalar, 60 yaş üstü ve büyük yırtıklı hastalara kıyasla ameliyat öncesinde daha düşük yağlı dejenerasyona sahiptir. Yaş arttıkça ve yırtık büyüklüğü arttıkça, büyük yırtıklı hastalarda yağlı dejenerasyonun daha fazla olduğu gözlenmiştir. Goutallier değerlerinde ise, sadece 60 yaş üstü küçük yırtıkları olan hastalarda, ameliyat öncesi evrelere kıyasla ameliyat sonrası Goutallier değerlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Diğer gruplardaki artış ise anlamlı olarak tespit edildi.

Sonuç: Çalışmamız tendon iyileşmesinde yaş, yırtık büyüklüğü ve Sugaya sınıflaması arasında bir ilişki göstermiştir. Yapılan regresyon analizinde; yaş ve yırtık büyüklüğünün artmasının her ikisinin de tendon iyileşmesi üzerine olumsuz etkileri olmasına rağmen birlikte değerlendirildiğinde iyileşmeme yönünde yırtık büyüklüğü daha belirgin risk faktörüdür. Atrofi ve yağlı dejenerasyon açısından sürecin birbirine paralel ve ilerleyici olarak seyrettiği görülmüştür. Çalışmamız, dört farklı hasta grubunda cerrahi onarımın rotator manşet yırtıkları tedavisindeki etkinliğini klinik fonksiyonel skorlar, muayene bulguları ve radyolojik değerlendirmelerle destekleyerek literatürle uyumlu sonuçlar bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Omuz, Rotator manşet yırtığı, Yaş, Yırtık büyüklüğü, Sugaya sınıflaması, Kas atrofisi, Yağlı dejenerasyon, Fonksiyonel sonuç

Abstract:
Aim: Our study aims to investigate the impact of increasing age and tear size on recovery by clinically and radiologically assessing the postoperative clinical improvement in patients with rotator cuff tears. Thus, it intends to present the outcomes and determining factors in patients who have undergone surgical repair for diagnosed rotator cuff tears, evaluate the efficacy of surgical repair, and contribute to the literature on its advantages and challenges.

Materials and Method: In our study, between January 2019 and January 2022, 218 patients who were confirmed to have rotator cuff tears in the shoulder via radiological examinations (direct radiography, MRI) at the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Orthopedics and Traumatology Clinic, did not sufficiently respond to conservative treatment approaches, and subsequently underwent surgical repair, were examined. Out of these patients, the shoulder functions of 65 patients, who met our inclusion criteria, and had adequate follow-up, were evaluated based on their preoperative and postoperative conditions.
The demographic information, past treatment, and health records of the patients were reviewed. Their clinical, radiological, and functional statuses were thoroughly assessed in the preoperative and postoperative periods. All radiological evaluations for the preoperative and postoperative periods were conducted in the presence of a radiology specialist. To reveal the significance and effects of age and tear size in the diagnosis and treatment of rotator cuff tears, patients were statistically compared by dividing them into four groups based on age (below and above 60) and tear sizes (small and large).

Results: In our study, intra-group evaluations across four patient groups revealed statistically significant changes in postoperative values compared to preoperative VAS, ASES, CMS, and shoulder ROM values, as well as AHD measurement values for all groups. There was a statistically significant difference in terms of Sugaya classification values within our study. It was observed that patients under 60 years of age and in the small tear group had better Sugaya values compared to those over 60 years of age and in the large tear group. Additionally, in patients over 60, the improvement according to Sugaya classification values decreased as the tear size increased. Correlation analysis showed that age, tear size, and Sugaya classification were interrelated. The age factor accounted for 10% of the variation in Sugaya classification (R²: 0.099), while tear size was attributed to 35% of the variation in Sugaya classification (R²: 0.352). When examining age and tear size factors together in the regression model, tear size was found to be the dominant factor (p<0.01).Statistically significant differences were found between groups in terms of postoperative atrophy stage values. Patients under 60 years of age and in the small tear group exhibited lower postoperative atrophy values compared to those over 60 years of age and in the large tear group. In patients over 60, higher atrophy was observed postoperatively as the tear size increased. When the change in postoperative values according to preoperative atrophy stages within each group was examined, the increase in postoperative atrophy values for small tears was not statistically significant compared to preoperative atrophy stages, whereas the increase for large tears was significant. A statistically significant difference was found between groups in terms of preoperative Goutallier staging values. Patients under 60 years of age and in the small tear group had less fatty degeneration preoperatively compared to those over 60 years of age and in the large tear group. In large tears, fatty degeneration was higher preoperatively as age increased. Additionally, in patients over 60, higher fatty degeneration was observed preoperatively as the tear size increased. When analyzing the change in postoperative values according to preoperative Goutallier stages within each group, only in patients over 60 with small tears was the increase in postoperative Goutallier values compared to preoperative stages not statistically significant, whereas the increase in other groups was significant.

Conclusion: In rotator cuff repair surgery, it was observed that increasing age and tear size are significant factors in prognosis and treatment planning. We believe that tear size, rather than age, will serve as a more significant indicator for prognosis in tendon healing. Moreover, the processes of atrophy and fatty degeneration were observed to run parallel and progressive in nature. Considering post-surgical clinical function scores, examination findings, and radiological assessments, our study demonstrates that surgical repair of rotator cuff tears is an effective and successful method across four different patient groups classified by age and tear size. These findings are consistent with the literature and underscore the importance of surgical repair in the treatment of rotator cuff tears.

Keywords: Shoulder, Rotator cuff tear, Age, Cuff tear size, Tendon healing, Sugaya classification, Muscle atrophy, Fatty infiltration, Functional outcome