Göçmen Ahıska Türklerinde obezite sıklığı, beslenme alışkanlıkları ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi: Bitlis ili Ahlat ilçesi örneği
Evaluation of obesity prevalence, nutrional habits and quality of life of immigrant Meskhetian Turks: The case of Ahlat districtof Bitlis province
Yazar: DENİZ KARABALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA AKSOY KENDİLCİ
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Araştırmamız Bitlis İli Ahlat İlçesine yerleştirilen Göçmen Ahıska Türklerinin obezite sıklığı, beslenme alışkanlıkları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmış nicel bir araştırmadır. Çalışmaya 62 erkek, 58 kadın olmak üzere 120 kişi katılmıştır. Katılımcılar 18-72 yaş arasında olup, yaş ortalaması 41,32'dir. Katılımcıların BKİ değerleri %25,0'i normal, %60,8'i hafif şişman ve %14,2'si obez olduğu tespit edilmiş olup obez erkeklerin oranı (%20,7) kadınlardan(%8,1) daha yüksektir. Vücut ağırlığından memnun olanların oranı %73,3'dür. Araştırmaya katılan göçmenlerin %75,8'i hiç spor yapmadığı, %82,5'inin günde 3 öğün yemek yediği ve %60,0'ının günde 6-8 bardak su içtiği belirlenmiştir. %74,2'si yemeklerde ayçiçek yağı kullanılmaktadır. Yağ tüketim şekilleri katılımcıların %33,1'i doğrudan, %34,9'u yakmadan %32,0'ı ise yakarak kullanmaktadır. Katılımcıların %80,8'i obeziteyi bir sağlık sorunu olarak görmektedir. Kadınların yaşam kalitesi ölçeği fiziksel işlev alt boyut ortalaması (80 ± 29,27) erkeklerden (68,30 ± 29,69) daha yüksektir. Genel sağlık alt boyut ortalaması erkeklerde (55,69 ± 12,92) kadınlardan (49,51 ± 9,39) daha yüksektir. Yaşamsallık alt boyut ortalamaları erkekler (55,34 ± 7,48) ve kadınların(54,67 ± 8,95) benzer olduğu, sosyal işlev alt boyutunda erkekler (57,97 ± 20,50) kadınlardan (52,62 ± 15,86) daha aktif iken benzer şekilde mental rol alt boyutunda da erkekler (70,69 ± 43,29) kadınlardan (58,06 ± 46,72) daha güçlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mental sağlık alt boyutunda ise erkeklerin ortalaması daha yüksektir.
Ahlat'a yerleştirilen Ahıskalıların BKİ değerleri ortalama olarak yapılan ölçümlerin sonucuna göre yüksek çıkmıştır. BKİ değerleri ortalamanın üstünde olan toplumların sağlıklı beslenmediği, kronik hastalıklara karşı savunmasız olduğu bu nedenlerden dolayı yaşam kalitelerinin de düşük olması yaptığımız çalışmanın analizler sonucu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlara göre göçmenlerin olası afetlere karşı dirençsiz bir toplum olduğu söylenebilmektedir. Göçmenlerin afetlere karşı dirençli bir toplum olabilmesi için; ekonomik olarak desteklenmeli, günlük sosyal faaliyetlere katılımları teşvik edici programlar arttırılmalı, doğru beslenme konusunda bilinçlendirilmeli, spora teşvik sağlanmalı eğitim kursları başta okuma yazma olmak üzere mesleki eğitimlere katılımların daha çok olması için yönlendirme bilinçlendirmeler yapılmalıdır.

Abstract:
Our research is a quantitative study conducted to evaluate the obesity prevalence, eating habits and quality of life of Migrant Meskhetian Turks settled in Ahlat District of Bitlis Province. 120 people, 62 men and 58 women, participated in the study. Participants are between the ages of 18-72, with an average age of 41.32. The BMI values of the participants were found to be normal in 25.0%, slightly obese in 60.8% and obese in 14.2%, with the rate of obese men (20.7%) higher than women (8.1%). The rate of those who are satisfied with their body weight is 73.3%. It was determined that 75.8% of the immigrants participating in the research did not do any sports, 82.5% ate 3 meals a day and 60.0% drank 6-8 glasses of water a day. Sunflower oil is used in 74.2% of meals. Fat consumption patterns 33.1% of the participants use it directly, 34.9% use it without burning, and 32.0% use it by burning. 80.8% of the participants consider obesity as a health problem. Women's quality of life scale physical function sub-dimension mean (80 ± 29.27) was higher than men's (68.30 ± 29.69). The mean general health sub-dimension was higher in men (55.69 ± 12.92) than in women (49.51 ± 9.39). In the sub-dimension of vitality, men (55.34 ± 7.48) and women (54.67 ± 8.95) were similar, and in the social function sub-dimension, men (57.97 ± 20.50) were more similar than women (52.62 ± 15. 86) were more active, similarly, men (70.69 ± 43.29) were stronger than women (58.06 ± 46.72) in the mental role sub-dimension. In the mental health sub-dimension, the average of men is higher.
BMI values of Ahıska people settled in Ahlat were higher than the results of the measurements made on average. The analyzes of our study revealed that societies with BMI values above the average do not have a healthy diet and are vulnerable to chronic diseases and therefore have low quality of life. According to these results, it can be said that immigrants are a society that is not resistant to possible disasters. In order for immigrants to be a resilient society against disasters; should be supported economically, programs that encourage participation in daily social activities should be increased, awareness should be raised about proper nutrition, sports incentives should be provided, training courses should be guided and awareness should be made to increase participation in vocational training, especially literacy.