Teşhir toplumu ve din
Society of exhibition and religion
Yazar: TÜRKAN BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FİDAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada dindar bireylerin görme, gösterme ve görünme uğruna dinî inanç, değer ve pratiklerini, teşhir toplumunun önemli faktörleri bağlamında, maddi kültür çizgisinde şekillendirmeleri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacını, dinî teşhirin nasıl yapıldığının tüketim, ekonomi, televizyon, meşhur olma, internet, sosyal medya, beden ve moda üzerinden örneklendirilerek yorumlanması oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen dokümanlar, araştırmanın amacına göre kapsamlı bir içerik analizine tabi tutulmuştur. 
Çalışmada ilk olarak "teşhir toplumu"nun tarihsel arka planına ve tanımlarına yer verilmekte ardından sosyolojinin postmodern düşünürlerinin bazı kuram ve yaklaşımlarına atıfta bulunularak içinde yaşadığımız dönemin yeni insanlık durumları analiz edilmekte ve böylece teşhir toplumunun kuramsal inşası gerçekleştirilmektedir. Ayrıca bu çalışmada, dinî hassasiyetleri olan ve kendini dindar olarak tanımlayan kitlenin dinî normlarını teşhir toplumunun pratiklerine göre şekillendirip şekillendirmediği analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında ilk olarak modern tüketimciliğin sunmuş olduğu gereksiz, lüks ve gösterişçi tüketime karşı ahlaki şüpheler barındıran İslam dinine tabi bireylerin orta yol bularak, söylem düzeyinde karşı çıktıkları fakat davranış düzeyinde tüketim kültürüyle benzeştikleri durumlar örneklendirilmiştir. İkinci olarak televizyon anlatımına sunulan dinin, şov dünyasına dâhil edilmiş olmasına değinilmiştir. Üçüncü olarak yeni iletişim ortamlarına gönüllü katılan dindar bireylerin geleneksel yaşantılardan ve bu yaşantılara ait kalıplardan hızla uzaklaşmalarına ve zamanla bu bireylerin merak, gözetleme ve teşhir etme duygularıyla mahremiyet algılarını değiştirebildiklerine değinilmiştir. Nihayetinde ise sürekli değişime maruz kalan beden algısının moda ve tesettür ikilemi arasında teşhir edilmesine değinilmiştir.

Abstract:
This study examines how material culture influences the shaping of religious individuals' beliefs, values, and practices in relation to their desire to be seen, shown, and perceived in society. The study aims to interpret how religious display is achieved through various means such as consumption, the economy, television, fame, the internet, social media, the body, and fashion. The study employed document analysis, a qualitative research method. The obtained documents underwent a thorough content analysis in line with the research objectives. 
The study begins by providing the historical background and definitions of the 'exhibition society'. It then analyses the new human situations of the current period by referring to theories and approaches of postmodern thinkers in sociology. This leads to the theoretical construction of the exhibition society. The language used is clear, concise, and objective, with a formal register and precise word choice. The text adheres to conventional structure and formatting features, with consistent citation and footnote style. The sentences and paragraphs create a logical flow of information with causal connections between statements. The text is free from grammatical errors, spelling mistakes, and punctuation errors. No changes in content have been made. In addition, in this study, it is analysed whether the masses who have religious sensitivities and define themselves as religious have shaped their religious norms according to the practices of the exhibition society. The study exemplifies cases where individuals who follow Islam and have moral doubts about unnecessary, luxurious, and ostentatious consumption offered by modern consumerism find a middle ground. They oppose it at the level of discourse but resemble the consumption culture at the level of behaviour. Additionally, the study mentions the inclusion of religion in the television narrative within the show world. Thirdly, it is noted that religious individuals who voluntarily engage in new communication environments may quickly depart from traditional lifestyles and their associated patterns. Over time, these individuals may alter their perception of privacy due to feelings of curiosity, surveillance, and exposure. Finally, the text discusses the challenge of balancing fashion and hijab in the context of the perseption of the body, which is constantly subject to change.