Fonolojik bozukluk ve disleksi tanısı olan 6-7 yaş 11 ay arasındaki çocuklarda sözel bellek becerilerinin sözel akıcılık becerilerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of verbal memory skills on verbal fluence skills in children between 6-7 years 11 months with phonological disorder and dyslexia
Yazar: İREM BERFİN YALDUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLİM AKSU
İzmir Tınaztepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Araştırmada, 6-7 yaş 11 ay arasında fonolojik bozukluk, disleksi tanısı olan ve normal gelişim gösteren çocukların sözel bellek berilerinin, sözel akıcılık becerilerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya 15 fonolojik bozukluk, 15 disleksi ve 15 normal gelişim gösteren toplam 45 katılımcı dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde fonolojik bozukluk grubunun bozukluk derecesini ayırt atmak için Sesletim Ses Bilgisi ve çocukların dil becerilerini değerlendirebilmek için Türkçe Erken Dil Gelişim Testi uygulanmıştır. Daha sonra dahil etme kriterlerini karşılayan çocuklar araştırmaya dahil edilmiştir. Ardından çocuklara Çalışma Belleği Ölçeğinin, Sözel Bellek alt testi uygulanmış ve sözel akıcılık (semantik ve fonemik) performansları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulguların analizi için SPSS 22 programı kullanılmıştır. Dağılımın normalliğine karar vermek için Shapiro-Wilk, normal dağılımın diğer varsayımları olan basıklık ve çarpıklık değerleri ve histogram grafiğinden yararlanılmıştır. Bağımsız ikiden fazla grup karşılaştırmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmış, çoklu karşılaştırma testi olarak Tukey testi seçilmiştir.  Bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelmek için basit Regresyon analizi kullanılmıştır. Kategorik değişkenler arası ilişki Fisher's Exact Test ile incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre sözel çalışma belleği ve semantik akıcılık için gruplar arasında herhangi bir ilişki veya etki bulunamamıştır. Sözel çalışma belleğinin, fonemik akıcılığa olan etkisine ve ilişkine bakıldığında gruplar arasında farklılaşmalar görülmüştür. Fonolojik bozukluk tanısı olan çocuklarda sözel çalışma belleği ve fonemik akıcılılık istatistiksel olarak ilişkili çıkmıştır. Aynı sonuç normal gelişim gösteren gösteren çocuklar içinde bulunmuştur. Disleksi grubu için bakıldığında sözel çalışma belleği ile fonemik akıcılık arasında ilişki bulunamamıştır.
Anahtar Sözcükler: Disleksi, Fonolojik Bozukluk, Çalışma Belleği, Sözel Akıcılık

Abstract:
The study aims to examine the effect of verbal memory skills on verbal fluency skills of normally developing children diagnosed with phonological disorder and dyslexia between the ages of 6-7 years and 11 months. A total of 45 participants, 15 with phonological disorders, 15 with dyslexia and 15 with normal development, were included in the study. During the data collection process, Pronunciation Phonology Test was applied to distinguish the degree of disorder of the phonological disorder group and Turkish Early Language Development Test was applied to evaluate the language skills of the children. Children who met the inclusion criteria were then included in the study. Then, the Verbal Memory subtest of the Working Memory Scale was administered to the children and their verbal fluency (semantic and phonemic) performances were evaluated. SPSS 22 program was used to analyze the findings. To decide the normality of the distribution, Shapiro-Wilk, kurtosis and skewness values, which are other assumptions of normal distribution, and histogram graph were used. One-way analysis of variance was used for independent comparisons of more than two groups, and the Tukey test was chosen as the multiple comparison test. Simple Regression analysis was used to examine the effect of the independent variable on the dependent variable. The relationship between categorical variables was examined with Fisher's Exact Test. The results of the study did not find any relationship or effect between groups for verbal working memory and semantic fluency. When looking at the effect and relationship of verbal working memory and phonemic fluency, differences were observed between the groups. Verbal working memory and phonemic fluency were statistically related in children diagnosed with phonological disorders. The same result was found in typically developing children. When examined for the dyslexia group, no relationship was found between verbal spanning memory and phonemic fluency.
Key Words: Dyslexia, Phonological Disorder, Working Memory, Verbal Fluency