Kanser hastalarında tanı alınan yaş aralığının hastalık algısı ve baş etme becerileri üzerindeki etkisi
The effect of age at diagnosis on perception of illness and coping skills in cancer patients
Yazar: FATMA MERVE AKKANAT KARAGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE HARMANCI
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Hastalık algısı = Illness perception ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Yaş faktörleri = Age factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kanser hastalığı, vücuttaki bazı hücrelerin farklı değişkenler sebebiyle kontrol dışında çoğalması ile oluşan ve genellikle tümörlerle kendini gösteren bir hastalık grubu olarak tanımlanmaktadır. İlgili hastalık türlerinden herhangi birisinin tanısı alan bireylerin, hastalığın beraberinde getirdiği sıkıntılı süreçten dolayı psikolojik anlamda farklı problemlerle karşı karşıya kaldıkları belirlenmiştir. Hastalığın belirlenen psikolojik etkilerinin ise tanı alan bireylerin, tanı aldıkları yaş aralığına göre önemli boyutta şekillendiği ve değiştiği görülmektedir. Bu doğrultuda bireylerin tanı aldıkları yaş aralıklarının, onların hastalığı anlama ve algılama noktasındaki hastalık algısı düzeyine ve hastalıkla baş çıkabilme noktasındaki başa etme tutumları üzerine olan etkisi oldukça önemli olmaktadır. İlgili araştırmada ise kanser hastalarında, tanı alınan yaş aralığının hastalık algısı ve baş etme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden olan genel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Medicana Konya Hastanesi Onkoloji Servisinde yatarak ve ayaktan tedavi olan 18-30 yaş arası ve 30 yaş üstü 108 kadın-erkek onkoloji hastası birey katılım sağlamıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ) ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE-R) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SAS Version 9.4 programında analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, çalışmaya katılım sağlayan 30 yaş ve üstü onkoloji hastalarının, hastalık algısı düzeyleri, 18-30 yaş arası onkoloji hastalarına oranla anlamlı bir şekilde daha yüksek olarak bulunmuştur. 30 yaş ve üstü onkoloji hastalarının, baş etme becerileri düzeyleri ise 18-30 yaş arası onkoloji hastalarına oranla anlamlı bir şekilde daha yüksek olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kanser, kanser tanısı almış birey, psikolojik problemler, yaş aralığı, hastalık algısı, baş etme becerileri

Abstract:
Cancer is a group of diseases caused by the uncontrolled proliferation of cells in the body due to various variables and manifested by tumours. It is observed that individuals diagnosed with any of the related types of diseases face various psychological problems due to the distressing process brought about by the disease. The psychological effects of the disease are significantly shaped according to the age of the diagnosed individuals. Therefore, the influence of the age in which individuals are diagnosed on their level of disease at the point of perceiving the disease and on their coping attitudes at the point of coping with the disease is very important. The aim of research is to investigate and evaluate the effect of age at diagnosis on illness and coping in cancer patients. The research was carried out using the general survey model, which is a quantitative research method. 108 male and female oncology patients between the ages of 18-30 and over 30 years who were inpatients and outpatients at Medicana Konya Hospital Oncology Department participated in the study. Personal Information Form, Illness Perception Scale (IPS) and Coping Attitudes Evaluation Scale (COPE-R) were used as data collection tools in the study. The data were analysed using SAS version 9.4. According to the results, the level of coping skills of oncology patients aged 30 years and older was found to be significantly higher than that of oncology patients aged 18-30 years.
Keywords
Cancer, individual diagnosed with cancer, psychological problems, age range, illness perception, coping skills