Annelerin bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeyi ile okul öncesi dönem çocuklarının kaygı düzeyi ve arkadaşlık becerileri arasındaki ilişki
The relationship between mothers' mindfulness level and preschool children's anxiety level and friendship skills
Yazar: SİNEM ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Arkadaşlık = Friendship ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma okul öncesi eğitime devam eden 48 ay ve üzeri çocuğa sahip annelerin ebeveynlikte bilinçli farkındalık düzeyleri ile çocuklarının kaygı düzeyi ve arkadaşlık becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde Samsun'un Atakum ilçesinde bulunan resmi ilköğretim anasınıfları ve bağımsız anaokullarına devam eden 48 ay ve üzeri 242 çocuk ve anneleri ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Genel Bilgi Formu", "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği (MIPQ-TR)", "Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği" ve "Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeğinin (OSBED) Arkadaşlık Becerileri" alt ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında, bağımsız değişkenlerin kategori sayısına göre, bağımsız örneklemler için T testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Farklılığın anlamlı olması durumunda, farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için Bonferroni testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Yapılan istatistiklerde anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, annelerin ebeveynlikte bilinçli farkındalık düzeyleri ile annenin yaşı, öğrenim durumu, sahip olunan çocuk sayısı, aile tipi, DSM-5 tanılı bir hastalığa sahip olma durumu, çocuğuna karşı verilen tepki değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluştuğu saptanmıştır (p<0,05). Çocukların kaygı düzeylerinin; yakın çevrede ağır bir hastalık veya ölen birinin varlığı, belirli bir korkuya sahip olma durumu, teknolojik cihazlarla geçirilen süre, annelerin çocuklarıyla geçirdikleri süre, babanın yaşı, anne ve babanın öğrenim durumu ve aile tipi değişkenlerine göre
istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptanmıştır (p<0,05). Çocukların arkadaşlık becerilerinin; aile tipi ve babanın öğrenim durumu değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, annelerin ebeveynlikte bilinçli farkındalık toplam puanları ve alt boyutları ile çocukların kaygı düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde; annelerin ebeveynlikte bilinçli farkındalık toplam puanları ve alt boyutları ile çocukların arkadaşlık becerileri arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki; çocukların toplam kaygı, sosyal kaygı ve genellenmiş kaygı alt boyutları ile arkadaşlık becerileri arasında negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between the conscious awareness levels of mothers with children aged 48 months and older who continued preschool education and their children's anxiety level and friendship skills. In this context, the research was carried out with 242 children and their mothers for 48 months and older who continued their official primary kindergartens and independent kindergartens in Atakum district of Samsun during the 2021-2022 academic year. In the research, "General Information Form", "Conscious Awareness in Parenting Scale (MIPQ-TR)", "Revised Preschool Anxiety Scale" and "Friendship Skills of Preschool Social Skills Assessment Scale (OSBED)" were used as data collection tools. The data obtained were analyzed in the SPSS program by T-test and One-Way Variance Analysis (ANOVA) for independent samples according to the number of categories of arguments. If the difference is significant, the Bonferroni test was used to determine which group the difference originated from. The relationships between variables were examined with Pearson Moments Multiplication Correlation Coefficient. In the statistics, the level of signiation is determined as 0.05. As a result of the study, it was determined that there was a statistically significant difference between mothers' conscious awareness levels in parenting, mother's age, learning status, number of children possessed, family status, having a disease diagnosed with DSM-5, and the variables of reaction status towards their child (p<0.05). Children's anxiety levels; the presence of a severe disease or deceased person in the immediate vicinity, the state of having a certain fear, the time spent with technological devices, the time mothers spent with their children, the age of the father, the state of education of the parents and the family status were found to differ statistically significantly (p<0.05). Children's friendship skills; it was determined that there was a statistically significant difference between the family type and the father's learning status (p<0.05). In addition, mothers' total scores and subdivisions of conscious awareness in parenting are negatively low between children's anxiety level; moderate positive relationship between mothers' total scores and sub-dimensions of conscious awareness in parenting and children's friendship skills; children were found to have a negatively low level of association between total anxiety, social anxiety and generalized anxiety sub-dimensions and friendship skills.