Sosyoekonomik düzeye göre sözel bellek ve anlatı becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between verbal memory and narrative skills according to socioeconomic level
Yazar: ELİF KARADAYI
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇILDIR ; DOÇ. DR. MARİAM KAVAKCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy
Dizin: Anlatı becerileri = Narrative skills

Özet:
Bu çalışma, sosyoekonomik düzeye (SED) göre sözel bellek ve anlatı becerileri arasında ki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmamıza 7-9 yaş aralığında 42'si yüksek, 42'si düşük SED grubundan toplam 84 çocuk dahil edilmiştir. Çocukların dil gelişimi Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL), anlatı becerileri Anlatıda Çok Dilliği Değerlendirme Aracının Türkçe uyarlaması olan MAIN-TR, Sözel bellek (SB) becerilerini değerlendirmek için Çalışma Belleği Ölçeğinin (ÇBÖ) alt boyutu olan SB alt boyutu kullanılmıştır. SED düzeyi demografik bilgi formu aracılığı ile belirlenmiştir. Sonuçlar, yüksek SED grubunda ki çocukların SB puanları düşük SED grubunda ki çocuklara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.001). Yüksek SED grubunun MAIN-TR Kedi Öyküsü Öykü Yapısı A ve TA, Yapısal Karmaşıklık A ve TA, İçsel Durum Terimleri-A ve Anlama puanları, düşük SED grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<.05 ve p<.001). Köpek Öyküsü alt boyutlarında, yüksek SED grubunun Anlama puanı düşük SED grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuş (p<.001). SB, MAIN-TR Kedi Öyküsü alt boyutlarından Öykü Yapısı-A, Yapısal Karmaşıklık-A, Öykü Yapısı-TA ve Anlama ile pozitif ilişkili bulunmuştur (p<.01). Yaş faktörü ise hem sözel çalışma belleği hem de anlatı becerileri üzerinde anlamlı bir etki göstermemiştir (p>.05). Bu çalışma, SED'in SB ve anlatı becerileri üzerindeki etkilerini ortaya koyarak önemli sonuçlar sunmuştur. Bulgular, yüksek SED'e sahip çocukların SB puanlarının yanı sıra anlatı becerilerinde de düşük SED grubuna göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu durum, belleğin, çocukların dil ve anlatı becerilerindeki temel rolünü desteklemektedir. Çalışamız, SB ve anlatı becerileri arasındaki ilişkiyi, SED bağlamında ele alarak literatürdeki boşluğu doldurmuştur. Bu bulgular, SED'in çocukların dil ve bilişsel becerilerini nasıl etkilediğini anlamaya ve bu doğrultuda müdahale programları geliştirmeye yönelik önemli bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between verbal memory and narrative skills according to socioeconomic status (SES). A total of 84 children aged 7-9 years, 42 from high and 42 from low SES groups, were included in the study. The Turkish Early Language Development Test (TEDIL) was used to assess language development, MAIN-TR, the Turkish adaptation of the Multilingualism in Narrative Assessment Tool (MAIN-TR) was used to assess narrative skills, and the Working Memory Scale (WMS) sub-dimension of the WM sub-dimension was used to assess verbal memory (WM) skills. SES level was determined by demographic information form. The results showed that the SB scores of children in the high SES group were higher than those of children in the low SES group (p<0.001). MAIN-TR Cat Story Story Structure A and TA, Structural Complexity A and TA, Internal Situation Terms-A and Comprehension scores of the high SES group were significantly higher than those of the low SES group (p < .05 and p < .001). In the Dog Story sub-dimensions, the Comprehension score of the high SES group was significantly higher than the low SES group (p < .001). The age factor did not show a significant effect on both verbal working memory and narrative skills (p >0.05). SB was positively correlated with MAIN-TR Cat Story subscales of Story Structure-A, Structural Complexity-A, Story Structure-TA and Comprehension (p < .01). This study presented important results by revealing the effects of SES on SB and narrative skills. The findings show that children with high SES have significantly higher SB scores as well as narrative skills compared to the low SES group. This supports the fundamental role of memory in children's language and narrative skills. Our study fills the gap in the literature by addressing the relationship between SB and narrative skills in the context of SES. These findings provide important information to understand how SES affects children's language and cognitive skills and to develop intervention programmes accordingly.