Eirenis thospitis Schmıdtler & Lanza, 1990 (Hakkari yılanı)'in mtDNA ve nuDNA gen bölgeleri ile moleküler olarak değerlendirilmesi
Molecular evaluation of Eirenis thospitis Schmidtler & Lanza, 1990 (Hakkari snake) with mtDNA and nuDNA gene regions
Yazar: OĞUZHAN BALİ
Danışman: PROF. DR. CAN YILMAZ ; PROF. DR. AZİZ AVCI
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada, Cytb ve 16S rDNA mtDNA ve C mos nuDNA dizileri kullanılarak Eirenis thospitis Schmidtler & Lanza, 1990 (Hakkari Yılanı)'in taksonomik değerlendirilmesi için moleküler filogenisi çalışılmıştır. Eirenis thospitis thospitis ve Eirenis thospitis hakkariensis alttürlerinden 3'er birey toplamda 6 birey analiz edilmiştir. Bu bireyler ve Genbank'tan elde edilen 13 taksona ait diziler filogenetik analizlere tabi tutulmuştur. Genbank'tan elde edilen Eirenis thospitis'in alttürlerinin ve bu çalışmadaki alttürlerin toplam Cyt b + 16S rDNA + C mos gen bölgelerine ait dizilerinin hem Maksimum Likelihood (ML) hem de Bayesian Inference (BI) yaklaşımı filogenetik ağaçlarında farklılık olmadığı gözlenmiştir.   Morfolojik farklılıklara dayanarak tür seviyesine çıkarılan Eirenis hakkariensis'in Eirenis thospitis hakkariensis Schmidtler & Eieslt 1991 alttürü olarak kalması daha doğru olacaktır. Kladogenetik olayların tarihlendirilmesi işlemleri sonucunda Eirenis cinsi türlerin 0.05 milyon yıl önce farklılaşmaya başladığı tespit edilmiştir. Eirenis thospitis'in ise 0.025 milyon yıl önce Eirenis medus (Chernov 1940)'tan ayrıldığı belirlenmiştir. Bu farklılaşmaya son buzul dönemlerinden biri olan Würm (12-110 bin yıl)'daki iklim değişimlerinin etkili olduğu ortaya konulmuştur. Morfoloji ve moleküler genetik verilerin birlikte değerlendirildiği integratif taksonomik yaklaşımların, taksonların güncel durumunu belirlemek için daha kullanışlı olacağı görülmektedir.

Abstract:
In this study, the molecular phylogeny of Eirenis thospitis (Hakkari Snake) was studied for taxonomic evaluation using Cyt b and 16S rDNA mtDNA and C mos nuDNA sequences. A total of 6 individuals, 3 Eirenis thospitis thospitis and 3 Eirenis thospitis hakkariensis subspecies were analyzed. These individuals and the sequences of 13 taxa obtained from the Genbank were subjected to phylogenetic analysis. It was observed that the total Cytb + 16S rDNA + Cmos gene region sequences of the subspecies of Eirenis thospitis obtained from Genbank and the subspecies in this study were not different in both maximum likelihood (ML) and Bayesian approach (BI) phylogenetic trees. Eirenis hakkariensis, which was upgraded to species level based on morphological differences, should remain the subspecies Eirenis thospitis hakkariensis. As a result of the dating of cladogenetic events, it was determined that the species of the genus Eirenis started to differentiate 0.05 mya. Eirenis thospitis diverged from Eirenis medus (Chernov 1940) 0.025 mya. It was revealed that climate changes during the Würm (12-110 thousand years), one of the last glacial periods, were effective in this differentiation. Using morphology and DNA data together in taxonomic studies will be more appropriate for the classification of species.