Sorun çözme ve karar verme eğitiminin hemşire yöneticilerin sorun çözme ve karar verme becerilerine etkisi
The effect of problem solving and decision making education on problem solving and decision making skills of nurse managers
Yazar: BERRA YILMAZ KUŞAKLI
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL SÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma alt, orta ve üst düzey hemşire yöneticilerin sorun çözme ve karar verme
becerilerini geliştirmek amacıyla oluşturulan Sorun Çözme ve Karar Verme Eğitim
programının hemşire yöneticilerin sorun çözme ve karar verme becerilerine etkisinin öz ve
astları tarafından değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Hemşire yöneticilerin sorun
çözme ve karar verme becerilerinin astları tarafından değerlendirilebilmesi için uyarlanan
Problem Çözme Envanteri-Yönetici Versiyonu (PÇE-YV) ve Karar Verme Stilleri ÖlçeğiYönetici Versiyonu (KVSÖ-YV)'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması alt
amacını oluşturdu. Araştırma metodolojik ve randomize kontrollü, ön test-son test, deney ve
kontrol gruplu tasarım ile gerçekleştirildi. Araştırmanın ilk bölümde, çalışmanın evrenini
İstanbul ilindeki bir şehir hastanesinde çalışan 2108 hemşire ve örneklemini ise 328 hemşire
oluşturdu. PÇE-YV ile KVSÖ-YV'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütüldü. Ölçek
analizlerinde, psikolinguistik ve psikometrik özellikler incelendi. Araştırmanın ikinci
bölümde, örneklem hesaplamasında G*Power analizi kullanılarak 30 deney ve 30 kontrol
olmak üzere 60 hemşire yönetici ve astı konumunda çalışan 300 hemşire dahil edildi.
Araştırma, randomizasyon ile belirlenen ilk bölümden farklı bir örneklem grubunda, ön testson test, deney ve kontrol gruplu tasarımda yürütüldü. Verilerin analizinde araştırmanın
birinci bölümünde DFA ve AFA analizleri, madde korelasyon analizi, Cronbach alfa, testtekrar test, ikinci bölümünde ise tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, puanların
karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi, bağımlı örneklem t testi ve eğitim programının
etkililiği tekrarlı ölçümlerde varyans analizi vb. testler ile IBM SPSS (Statistical Package for
Social Sciences) for Windows 22.0 programı ve LISREL 8.80 programları ile değerlendirildi.
xvi
Araştırmanın birinci bölümünde PÇE-YV ve KVSÖ-YV ölçeklerinin toplam ve alt
boyutlarının iç tutarlık açısından Cronbach alfa katsayıları iyi düzeyde (>0,70), madde toplam
korelasyon değerleri kabul edilebilir düzeyde (>0,30) ve tutarlık açısından zamana göre
değişmezliği iyi düzeyde (>0,82) saptandı. DFA sonucunda, model uyumlarının kabul
edilebilir düzeyde olduğu belirlendi. PÇE-YV ve KVSÖ-YV geçerli ve güvenilir ölçekler
olduğu saptandı. Deney grubu hemşire yöneticilerin PÇE toplam puanı eğitim öncesi
80,10±15,97, eğitim sonrası 58,00±12,16 ve 3. ay ölçümünde 57,03±11,34 olarak, KVSÖ en
yüksek puan ortalamasının rasyonel karar verme stili alt boyutu olduğu ve eğitimden önce
19,96±2,19, eğitimden sonra 22,13±2,09 ve 3. ay ölçümünde 22,43±3,94 olarak bulundu.
Deney grubu hemşire yöneticilerin PÇE ve KVSÖ puan ortalamaları eğitim öncesi, eğitim
sonrası ve 3 ay. değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0,05).
Deney grubu hemşire yöneticileri astları tarafından yapılan değerlendirmede PÇE-YV toplam
puanı eğitimden önce 73,72±29,26 ve 3. ay ölçümünde 64,67±28,60 olarak, KVSÖ-YV en
yüksek puan ortalamasının rasyonel karar verme stili alt boyutunun eğitim öncesi 19,89±4,63
ve 3. ay değerlendirmesinde 21,13±3,92 olarak bulundu. Deney grubu hemşire yöneticilerin
astları tarafından yapılan analizde PÇE-YV ve KVSÖ-YV puan ortalamaları eğitim
sonrasında ve 3. ay ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05).
Ayrıca deney grubu hemşire yöneticilerin Vaka Değerlendirme Formu ve Sorun Çözme ve
Karar Verme Bilgi Formu ön test-son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulundu
(p<0,05).
PÇE-YV ve KVSÖ-YV ölçeklerinin Türkiye'deki hemşire örneklemi için geçerli ve
güvenilir olduğu sonucuna ulaşıldı. Hemşire yöneticilerin sorun çözme ve karar verme
becerilerinin geliştirilmesinde hem öz değerlendirmeleri hem de astı konumundaki hemşireler
tarafından yapılan değerlendirmeleri açısından sorun çözme ve karar verme eğitim
programının etkili olduğu görüldü. Gelecek araştırmalarda, hemşire yöneticilerin sorun çözme
ve karar verme becerilerini, düzeylerini ve süreçlerini etkileyebilecek değişkenlerin farklı
metodolojik araştırma yöntemlerinden meta analiz, nitel araştırma türleri kullanılarak
konunun derinlemesine incelenmesi önerilir.
Temmuz 2023 , 170 sayfa.
Anahtar kelimeler: Sorun Çözme, Karar Verme Stili, Eğitim, Hemşire Yönetici

Abstract:
This research was conducted with the aim of evaluating the impact of the Problem
Solving and Decision Making Training program, which was developed to enhance the
problem-solving and decision-making skills of nurse managers at the lower, middle, and
upper levels, by the subordinates and superiors of nurse managers. To assess the problemsolving and decision-making skills of nurse managers as perceived by their subordinates, the
Problem-Solving Inventory-Managerial Version (PSI-MV) and Decision-Making Styles
Scale-Managerial Version (DMSS-MV) underwent adaptation, validity, and reliability
studies. These studies aimed to enable the evaluation of nurse managers' problem-solving and
decision-making abilities from the perspective of their subordinates. The study was carried
out using a systematic and randomized controlled design, incorporating elements such as pretest-post-test, experimental, and control groups. In the initial phase of the research, the target
population comprised 2,108 nurses employed at a city hospital in Istanbul, while the actual
sample included 328 nurses.The validity and reliability studies of PSI-MV and DMSS-MV
were carried out. In the scale analyses, psycholinguistic and psychometric properties were
examined. In the second part of the research, a sample of 300 nurses, including 60 nurse
managers and their subordinates (30 in the experimental group and 30 in the control group),
was included using G*Power analysis for sample calculation. The study employed a modified
sample group selected through randomisation, utilising a design incorporating pre-test-post-
xviii
test, experimental, and control groups. The data analysis comprised two distinct parts: In the
first part, the research utilised DFA and AFA analyses, along with item correlation analysis,
Cronbach's alpha, and test-retest measures. In the second part, descriptive statistical methods,
independent samples t-test, dependent samples t-test, and analysis of variance (ANOVA) for
repeated measures were used to assess the efficacy of the training program.The data analysis
was performed utilizing two software programs, namely IBM SPSS (Statistical Package for
Social Sciences) for Windows version 22.0 and LISREL version 8.80.
During the initial phase of the investigation, satisfactory levels were observed in the
Cronbach's alpha coefficients for both the overall and sub-dimensions of the PSI-MV and
DMSS scales (>0.70). The item-total correlation values were deemed acceptable (>0.30),
indicating a reasonable relationship between the items and the total scores. Moreover, the
consistency over time was found to be excellent (>0.82). The results of the DFA indicated
that the model fit reached an acceptable level. Furthermore, the PSI-MV and DMSS-MV
scales were confirmed to be valid and reliable measures. The experimental group of nurse
managers had a mean total score of 80.10±15.97 on the PSI before the training, 58.00±12.16
immediately after the training, and 57.03±11.34 at the 3-month follow-up. The highest
average score on the DMSS was observed in the rational decision-making style subscale, with
scores of 19.96±2.19 before the training, 22.13±2.09 after the training, and 22.43±3.94 at the
3-month measurement. Statistically significant differences were found in the mean scores of
PSI and DMSS for the experimental group of nurse managers between pre-training, posttraining, and the 3-month evaluation (p<0.05).
As evaluated by their subordinates, the nurse managers in the experimental group
attained an average total score of 73.72±29.26 on the PSI-MV prior to the training, which
decreased to 64.67±28.60 at the 3-month evaluation. The subscale related to the rational
decision-making style in the DMSS-MV exhibited the highest mean score, measuring
19.89±4.63 before the training and increasing to 21.13±3.92 during the 3-month assessment.
Significant statistical differences were observed in the average scores of PSI-MV and DMSSMV for the experimental group of nurse managers as assessed by their subordinates, both
immediately after the training and at the 3-month follow-up (p<0.05). Additionally, a notable
difference was noted in the average scores of the Case Evaluation Form and the Problem
Solving and Decision-Making Knowledge Form when comparing the initial and final
assessments for the experimental group of nurse managers.
The findings indicated that the PSI-MV and DMSS-MV scales demonstrate validity
and reliability when applied to the sample of nurses in Turkey. It was observed that the
problem-solving and decision-making training program was effective in enhancing the
problem-solving and decision-making skills of nurse managers, as evident from both their
self-assessments and evaluations conducted by their subordinates. In future research, it is
recommended to investigate the variables that may influence the problem-solving and
decision-making skills, levels, and processes of nurse managers using different
methodological research approaches.
July 2023, 170 pages.
Keywords: Problem-Solving, Decision-Making Style, Education, Nurse Manager