Okul öncesi eğitim ortamlarının kalite değişkenleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of early childhood education environments in terms of quality variables
Yazar: SİNEM GÜÇHAN ÖZGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAT UYANGÖR
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Balıkesir = Balıkesir ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Kalite = Quality ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma, Balıkesir il merkezindeki okul öncesi eğitim ortamlarını kalite değişkenleri açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini Balıkesir il merkezindeki tüm resmi bağımsız ana okulları ve ilköğretim bünyesindeki ana sınıfları ile özel ilköğretim bünyesindeki ana sınıflarından seçkisiz tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 15 okul öncesi eğitim kurumu oluşturmaktadır. Örneklemde yer alan 3 resmi bağımsız ana okulu, 1 özel ilköğretim bünyesindeki ana sınıfı, 7 resmi ilköğretim bünyesindeki ana sınıfı (şehir merkezi) ve 4 resmi ilköğretim bünyesindeki ana sınıfı (merkez köy), bu eğitim ortamlarının araştırmanın evrenindeki bulunma oranlarına göre belirlenmiştir. Bu çalışmanın veri toplama aracı, kalitenin yapısal ve fiziksel değişkenlerini değerlendirmede sıklıkla kullanılan Okul Öncesi Eğitim Ortamı Değerlendirme Ölçeği (ECERS)' dir. Harms ve Clifford' un (1980) geliştirdiği ECERS ölçeğinin Türkçe uyarlaması ve güvenirlik çalışması Tovim (1996) tarafından yapılmış, Türkçe uyarlamasının orijinaliyle benzerlik gösterdiği ve .97 Cronbach Alpha değeriyle yüksek iç tutarlığa sahip olduğu bulunmuştur. ECERS' te yer alan 7 alt ölçekte değerlendirilen yapı ve süreç değişkenleri: (1) Kişisel Bakım Rutinleri, (2) Mobilya ve Görsel Malzemeler, (3) Dil ve Mantık Deneyimleri, (4) Motor Etkinlikler, (5) Yaratıcı Etkinlikler, (6) Sosyal Gelişim ve (7) Yetişkin İhtiyaçlarıdır.Balıkesir il merkezindeki okul öncesi eğitim ortamlarının kalitesini genel bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışmada, örneklemdeki eğitim ortamları ECERS' in alt ölçeklerinde ve toplamda aldıkları puanlara göre incelenmiştir. Araştırma sonuçları, eğitim ortamlarının genelde ?çok az? ve ?iyi? seviyesinde puanlar aldıklarını göstermiştir. Alt ölçekler bazındaki sonuçlar ise Mobilya ve Görsel Malzemeler ile Motor Etkinlikler değişkenlerinde resmi ilköğretim bünyesindeki ana sınıflarınca alınan düşük puanlara ve ölçek genelinde Dil ve Mantık Deneyimleri ve Kişisel Bakım Rutinleri değişkenlerinde daha yüksek puanlar alınmış olmasına dikkat çekmiştir. Bu araştırma sonuçlarına göre Balıkesir il merkezindeki okul öncesi eğitim ortamlarında kalitenin genelde ?çok az? düzeyinde olması, eğitimde kalite arttırma çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
This study aims to evaluate early childhood education environments in Balıkesir City Centre in terms of quality variables. The sample of research consists of 15 early childhood education institutions chosen with random stratified sampling technique from public preschools, kindergartens and private preschools in Balıkesir city centre. 3 public kindergarten, 1 private preschool, 7 public preschools (urban) and 4 public preschools (rural) in the sample are determined due to the real quantity percentages of these institutions in the population. Early Childhood Environment Rating Scale- ECERS, frequently used scale for evaluation of the structural and process quality, is the data collection tool of this research. The Turkish adaptation and reliability study of ECERS scale developed by Harms and Clifford (1980) is implemented by Tovim (1996). The study results show that the Turkish adaptation version has similarities with the original form and inner consistency value of . 97. The structural and process variables evaluated in 7 subscales included in ECERS are (1) personal care routines, (2) furniture and display of works, (3) language and reasoning experiences, (4) motor activities, (5) creative activities, (6) social development, (7) adult needs.In this study which aims to evaluate early childhood education environments located in Balıkesir city centre, the educational environments were examined respect to ECERS subscales and overall points. The results of research showed that educational environments, in general, had scores indicate ?little? and ?good? levels of quality. Also, the scores of subscales pointed that public preschools have low scores in ?furniture and display of works? and ?motor activities? subscales and higher scores are recorded in ?language and reasoning experiences? and ?personal care routines? subscales by all early childhood education environments. According to the results of this study, early childhood education environments in Balıkesir city centre have ?little? level of quality. Thus, quality improvement in education should be focused.