Grafik tasarım ürünlerinden afişin bir propaganda aracı olarak kallanılması
The use of a graphics design product, the bills, as a means of propaganda
Yazar: MESUT TANRIKULU
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL YAVUZ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Afişler = Posters ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim = Visual communication ; Propaganda = Propaganda ; Reklamlar = Advertisements ; İletişim = Communication ; İletişim araçları = Communication means

Özet:
Propaganda ortaya çıktığı andan itibaren ikna, etki altına alma, dikte etme ve kandırma gibi birçok yöntem ve teknikle düşünceleri ve ideolojileri, hedef kitlesine empoze etmeye çalışmaktadır. Bu yöntem ve teknikler belirli kitle iletişim araçları kullanılarak uygulanmaktadır. Bu kitle iletişim araçları içerisinde grafik tasarım ürünleri kapsamına giren afişlerin, mesajını hedef kitlesine etkili bir şekilde ulaştırabilmesi onun sürekli hatırlatıcılık ve sosyal yaşamın içerisinde olabilme özellikleri ile yakından ilişkilidir. Araştırmada afişin bir propaganda aracı olmasında etkili olan unsurlar üzerinde durulmuştur. Afişin yalnızca reklam amaçlı kullanılmasından ziyade, onun ikna gücü yüksek görsel bir silaha dönüştürülmesini inceleyen araştırma, propaganda olgusu ve iletişim teorileri çerçevesinde propaganda amaçları doğrultusunda afişin bir araç olarak kullanılması konusunu araştırmaktadır.Kapsam olarak araştırmada kullanılan afişler belirli bir kronolojik sıra izlenmeden konuların akışına uygun olarak tartışılacaktır. Afişlerin, özellikle sadece duyuru değil, propaganda amacıyla kullanılan afişlerin iletişimsel amaçları göz önüne alındığında; konuyu belirli sosyolojik, kültürel ve politik olgulardan ve afişlerin kullanıldığı dönemlerin şartlarından ayırmak mümkün değildir. Bu sebeple, konu, bütüncül bir yaklaşımla irdelenecektir.Çalışmanın ikinci bölümünde, iletişim kavramı, iletişim süreci ve iletişim türleri üzerinde durulmuştur. Araştırmanın kapsamı sebebiyle, iletişim türleri içerisinde yalnızca görsel iletişim ve kitle iletişimi kavramları incelenmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde, grafik tasarım kavramı ele alınıp, grafik tasarımın işlevi ve grafik tasarım ürünleri konuları incelenmiştir. Grafik tasarım ürünlerinden afiş ve çeşitleri, bu bölümde ele alınmıştır.Çalışmanın dördüncü bölümünde, propaganda kavramı ve çeşitleri ele alınmıştır. Propagandada kullanılan araçlar ve propaganda afişleri yine bu bölüm altında incelenmiştir. Propaganda afişleri başlığı altında incelenen tüketim amaçlı reklam ve iletişim kısmında, reklam ve propaganda ilişkisine de değinilmiştir.Çalışmanın beşinci bölümünde, araştırmaya destek niteliğindeki afişlerin, mesajlarını iletirken hangi görsel öğeleri kullandığı ve kullanılan bu görsel öğelerin asıl anlamlarının dışında kullanılan yan anlamları ile ne anlatılmak istedikleri incelenmiştir. Bu bölümün amacı, yalnızca yazılı dilleri değil aynı zamanda görsel sanatları da inceleme konusu içerisine alan göstergebilimin (semiyoloji) belli başlı ilkelerinden yararlanarak grafik tasarım ürünlerinden afişi göstergebilimsel açıdan çözümlemektir.Bu araştırmada propaganda, bir grafik tasarım ürünü olan afiş açısından incelenmiştir. Afişin, geniş halk kitlelerini etkileme gücü ve propagandanın amaçları göz önünde bulundurulduğunda; afişin propaganda kavramına katkısı da o ölçüde anlaşılacaktır.

Abstract:
From the very early moments of its origin, propaganda has tried to impose certain ideas or ideology on different target audiences through various methods and techniques such as persuasion, dictation, and deception. These methods and techniques require the use of the vehicles of mass communication. Among these means of mass communication, posters have an important place. Their importance comes from their effectivity in conveying messages to target audiences beacuse they are a part of social life where they are seen constantly and therefore a constant reminder of the messages they include. In this thesis, posters are analyzed though the perspective of propaganda, and the reasons why posters are effective in propaganda are discussed. Beyond their use in advertising, posters can serve as powerful weapons of persuasion. Within the theories of communication and the phenomenon of propaganda, the research discusses the ways in which posters are used as tools for persuasion.The posters analyzed in this thesis are discussed in accordance with the topics and subjects, but not in a chronological order. Considering the communicative objectives of posters which are not solely used for advertising but also for propaganda, it does not seem possible to distinguish the posters from the sociological, cultural and political phenomena of their times, or the circumstances and conditions of the period the posters were used. Therefore the topic is examined from a holistic perspective.In the second chapter, the concept of communication, its types and the communication process are analyzed. Due to the scope of the research, only visual communication and mass communication are focused on among the types of communication.In the third chapter, the field of graphic design, the functions and the products of graphic design are included. Different kinds of graphic design like the posters and such discussed in this section.The fourth chapter focuses on the concept of propaganda and its types. Means of propaganda and propaganda posters are discussed. In the part titled ?Propaganda posters,? the relations between advertisement and propaganda are briefly discussed.The fifth chapter is reserved for the semiotic analyses of selected posters. The posters are examined according to the theory of semiotics, with an attention on the ways in which visual elements are used and their meanings on connotative and denotative levels. The posters are selected from different topics and different periods of time.In this thesis, propaganda is discussed from the viewpoint of posters. When the power of posters in influencing large number of audiences are considered in addition to the goals of propaganda, the role of posters in the development of the scope and the ways of propaganda will be better understood.