Palyatif bakım hastalarında rahatlatıcı müzik sesi dinlemenin yaşam bulguları ve semptom yönetimi üzerine etkisi
The effects of listening of relaxing musical sound on vital signs and symptom management in palliative care patients
Yazar: TÜRKAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. FUNDA BÜYÜKYILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, palyatif bakım hastalarında non-farmakolojik yöntemlerden olan rahatlatıcı müzik sesi dinlemenin yaşam bulguları ve semptom yönetimi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yarı-deneysel tasarım türünde planlandı. Araştırma bir devlet hastanesi palyatif bakım servisinde yatarak tedavi ve bakım alan 60 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Glaskow Koma Skalası, Yaşam Bulguları Kayıt Formu ve Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği (ESTÖ) kullanılarak toplandı. Deney ve kontrol grubundaki hastaların uygulama öncesi hasta dosyasından alınan bireysel özellikleri ve GKS skoru kaydedildi, yaşam bulguları ölçüldü ve ESTÖ'de yer alan semptomlar değerlendirildi. Deney grubunda yer alan hastalara 30 dakikalık rahatlatıcı müzik sesi hoparlör kullanılarak dinletilerek, uygulama sonrasında yaşam bulguları ve semptomları tekrar değerlendirildi. Bu girişim haftada 3 kez uygulanarak, her uygulama öncesi ve sonrası ilgili ölçekler kullanılarak değerlendirildi. Kontrol grubundaki hastalara ise, rutin tedavi ve bakım protokolü uygulanarak, haftada 3 defa girişim olmaksızın yaşam bulguları ve semptomları değerlendirildi. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. 
Hastaların, yaş ortalamasının 64,08±11,40 yıl olduğu ve 4,56±7,34 yıldır tıbbi tanısı nedeni ile tedavi ve bakım hizmeti aldığı, %58,33'ünün erkek, %51,67'sinin ilköğretim mezunu, %75'inin evli, %43,33'ünün eşi ve çocukları ile yaşadığı, %63,33'ünün çalışmadığı, %86,67'sinin sosyal güvencesinin olduğu, %70'inin orta düzey sosyo-ekonomik duruma sahip ve %60'ının kanser tanısı olduğu, ayrıca hastalara çoğunlukla nonopioid türevi ağrı kesici (%26,1) ilaçların günde 1 kez uygulandığı (%46.15) belirlendi. Deney ve kontrol gruplarının bireysel, hastalık ve tedavi türü-sıklığı özellikleri açısından eşlenik olduğu görüldü (p>0,05). Palyatif bakım hastalarında rahatlatıcı müzik sesi dinletisinin yaşam bulgularına etkisi olarak; solunum sayısı ve oksijen satürasyonu üzerinde 2 gün süreli deney grubu üzerinde etkili bir girişim olduğu görüldü (p<0,05). Rahatlatıcı müzik sesinin semptom yönetimi üzerinde ise; yorgunluk, bulantı, kendini kötü hissetme üzerinde 2-3 gün süreli deney grubu üzerinde etkili bir girişim olduğu görüldü(p<0,05). Bu bulgular doğrultusunda palyatif bakım ünitelerinde tedavi ve bakım gören hastalarda rahatlatıcı müzik sesi dinlemenin yaşam bulguları ve semptom yönetimi üzerinde olumlu etkilerinden dolayı kullanılması önerilir.

Abstract:
This quasi-experimental research was conducted to investigate the effect of listening relaxing musical sound, which is one of the non-pharmacological methods, on vital signs and symptom management in palliative care patients. The research was conducted with 60 patients who received inpatient treatment and care in a palliative care service of a state hospital. The research data were collected using the Patient Identification Form, Glasgow Coma Scale, Vital Signs Record Form and Edmonton Symptom Assessment Scale (ESAS). The individual characteristics obtained from the patient file before the application and GCS score of the patients in the experimental and control groups were recorded, their vital signs were measured, and the symptoms included in the ESAS were evaluated. The patients in the experimental group listened to relaxing musical soundfor 30 minutes by using a loudspeaker; their vital signs and symptoms were re-evaluated after the application. This procedure was applied 3 times a week and evaluated using the relevant scales before and after each application. The patients in the control group underwent routine treatment and care protocol and their vital signs and symptoms were evaluated 3 times a week without applying the method. The obtained data were analyzed by using appropriate statistical methods. 
It was determined that the mean age of the patients was 64.08±11.40 years, they received treatment and care services due to their medical diagnosis for 4.56±7.34 years, 58.33% of them were male, 51.67% were primary school graduates, 75% were married, 43.33% lived with their spouses and children, 63.33% were unemployed, 86.67% had social security, 70% had moderate socio-economic status, 60% were diagnosed with cancer, and they received non-opioid analgesic drug (26.1%) once a day (46.15%). The experimental and control groups were found to be conjugated in terms of individual, disease and treatment type-frequency characteristics (p>0.05). As an effect of listening to relaxing musical soundon vital signs in palliative care patients, it was observed that it was an effective method on respiratory rate and oxygen saturation in the 2-day experimental group (p<0.05). In addition, it was observed that it was an effective method on symptom management in the 2-3-day experimental group in terms of fatigue, nausea, and feeling bad (p<0.05). In line with these findings, it is recommended to use the method of relaxing music in patients receiving treatment and care in palliative care units thanks to its positive effects on vital signs and symptom management.