Rektal prolapsus nedeniyle ameliyat edilen hastalarda anorektal fonksiyonların ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Determination of anorectal functions and quality of life in patients operated for rectal prolapsus
Yazar: FATMA ÜMİT MALYA
Danışman: PROF. DR. ÖMER ARAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Anorektum = Anorektum ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-sindirim sistemi = Surgery-digestive system ; Manometri = Manometry ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektal prolaps = Rectal prolapse ; Rektum = Rectum ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Rektal prolapsus rektum üst bölümünün tüm katlarıyla beraber kısmen veya tamamen anatomik pozisyonundan aşağı sarkarak anal kanal içine doğru ilerlemesidir. İlk olarak tanımlandığı M.Ö 1500 yılından beri nadir görülmesine rağmen fizyopataloji ve tedavisi ile ilgili birçok tartışmaya kaynaklık etmiştir. Tedavisi esas olarak cerrahi olan rektal prolapsus için 100' den fazla ameliyat tekniği tanımlanmıştır. Tedavinin rektal prolapsusa eşlik eden fonksiyon bozukluklarına etkisi de halen tartışılmaktadır. Bu çalışmada 1999-2010 yılları arasında HÜTF Genel Cerrahi Bölümü'nde rektal prolapsus nedeniyle ameliyat edilmiş hastaların ameliyat sonrası anorektal fonksiyonlarını ve yaşam kalitelerini incelemek amaçlandı. Bu dönemde yapılmış 50 ameliyattan iletişim bilgilerine ulaşılabilen, hayatta olan ve çalışmayı kabul eden 15 hasta çalışmaya dahil edildi. Ameliyat sonrasında anorektal fonksiyonların değerlendirilmesinde anal manometri kullanıldı. Yaşam kalitesinin değerlendirilmesi Fekal İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği, Uluslararası Prostatik Semptom Skorlaması, Uluslar arası Erektil Fonksiyon İndeksi ve kadınlar için Tekkis ve arkadaşlarının Kadında Cinsel Fonksiyon İndeksi `ne dayanarak hazırladığı cinsel fonksiyon skalası temel alınarak oluşturulan anket üzerinden yapıldı. Elde edilen veriler SPSS 15 programına kaydedildi. İstatistiksel değerlendirmede Mann Whitney testi, Spearman testi ve Pearson ki-kare?testi kullanıldı.Ortalama 3,6 yıl olan izlem süresi içinde hastalarda rekürrens ve anal inkontinans olmadığı ancak kabızlık şikayetinin %60 oranında devam ettiği belirlendi. Bu sonuçlar uygulanan ameliyat tekniğinden bağımsızdı. Kadın hastalarda ameliyat sonrası disparenia önemli bir yakınma olarak göze çarptı. Erkek hastalarda ise rektopeksi yapılan grupta belirgin olan ereksiyon ve ejekulasyon problemleri olduğu görüldü. Ameliyat sonrası dinlenim ve sıkma basınçları normal sınırlardaydı. Kabızlık olan grupta bu basınçların daha düşük olduğu görüldü. Rektopeksi yapılan grupta ise ilk his ve maksimum tolere edilen hacim daha düşüktü. Fekal İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği `ne göre ameliyat grupları arasında anlamlı fark saptanmadı.Sonuç olarak rektal prolapsus nedeniyle ameliyat edilen hastalarda ameliyat sonrası dönemde inkontinans gözlenmediği ancak kabızlığın büyük ölçüde devam ettiği anlaşılmaktadır. Tolere edilebilir düzeyde olsa da anorektal fonksiyonlarda ve yaşam kalitesinde azalma da mevcuttur. Rektal prolapsus cerrahisinde anatomik bütünlüğün sağlanmasının yanında anorektal fizyoloji de göz önünde bulundurulduğunda yaşam kalitesinin de arttırılması hedeflenebilir.

Abstract:
Rectal prolapse is defined as protrusion of full thickness rectal wall through the anal canal by descending from its normal anatomic position. Despite its rare incidence, there has been many discussions about its physiopathology and treatment, since it was first described in 1500 B.C. The main treatment for rectal prolapse is surgery and there are more than 100 techniques described for its surgical repair. The effect of surgery on functional abnormalities associating rectal prolapse is contraversial. The aim of this study is to investigate the postoperative anorectal functions and quality of life of patients operated for rectal prolapse at Hacettepe University School of Medicine at Department of General Surgery between 1999 and 2010. Among 50 patients who were operated for rectal prolapsus during this time, 15 ones the communication data of which were available and who were alive were included in that study. The patients recieved anal manometry and quality of life was assesed by a questionnaire mainly based on the Fecal İncontinence Quality of Life Score(FIQOLS) and some others as; İnternational Prostatic Symptom Scor, İnternational Erectil Function Index, and Female Sexual Function Score designed by Tekkis are used for evaluation of quality of life. Data were evaluated by SPSS 15 programme; Mann Whitney Test, Spearman test and Pearson chi squarei test were used for statystical analysis.The mean follow up time was 3,6 year. There were no recurrence within the follow up period. Constipation was found in %60 of patients. These results were independent of the technique used for repair. Female patients? complaint of dispareunia and some male patients had erection and ejeculation problems. Resting and squeezing pressures were between normal range posoperativeliy in both group. Patients complaining of constipation had lower resting and squeezing pressures. First sensetion and maximıum tolareted volumes were lower in the rectopexy group. No difference was found between the surgical groups when the FİQOLS were taken into account.Finally, following rectal prolapsus surgery incontinence seem to improve completely, wheras constipation remains as an important complaint. Although they are within tolerable limits, there seems to be a disturbance in quality of life and anorectal functions. Evaluation of rectal prolapse surgery within a phsiyopatologic aspect as well as anatomic structure repair can provide an aim of increase on quality of life following surgery.