Anasınıfı, hazırlık ve ilköğretim birinci sınıflarda okuyan görme engelli öğrencilerin oyunlarının değerlendirilmesi: Karşılaştırmalı bir araştırma
Evaluation of games of children with visually impaired who are enrolled at preschool, preparatory class and first class in primary school: A comparative research
Yazar: MAHİR KILIÇOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Oyun, çocukların zihin ve motor gelişimi önemlidir. Oyun, çocuklarınkendilerini saran dünyayı keşfetmelerine, bireysel biçimlerde tepkidebulunmalarına olanak sağlar (Gander ve Gardiner 1998). Yapılanaraştırmalar, herhangi bir müdahale yapılmadan okul çağına gelen görmeengelli çocuklarda öncelikle bilişsel gelişim alanı olmak üzere psikomotor,toplumsal ve duyusal gelişim alanlarında gören akranlarına göre ortalama ikiyıllık bir gerilik olduğunu belirtmektedir (Enç 1972; Kirk, Gallagher veAnastasiow 2000 ). Görme engelli çocukların oyun gelişimlerinin de buduruma benzer şekilde gören akranlarından geri kaldığı bildirilmektedir(Ferguson ve Buultjeans 1995; Kirk ve arkadaşları 2000). Dolayısı ile buaraştırmanın amacı anasınıfı, hazırlık ve ilköğretim birinci sınıflarda eğitimgören görme engelli öğrencilerin oyunlarının değerlendirilmesidir.Araştırmaya konu olan görme engelli çocukların geçmişte oyuncaklarlailgili deneyim ve bilgilere sahip olduğu görülmüştür. Görme engelliöğrencilerin oyun repertuarlarının yetersiz olduğu, hayali rol oyunlarına ya dasembolik oyunlara ilgilerinin düşük olduğu gözlenmiştir. Onların düşük motoryeteneği gerektiren oyunlara yöneldikleri ve daha çok oturarak oyunoynadıkları görülmüştür. Öğrencilerin oyun oynarken sık oyuncakdeğiştirdikleri ve birden fazla oyuncakla oynadıkları gözlenmiş ve bununonların oyuncaklara ve oyuna ilgilerinin yüksekliğini gösterdiğidüşünülmektedir.Görme engelli çocukların oyunları daha çok bireysel oynadıkları,bunun Parten'in Birlikte Oyun modeline benzediği gözlenmiştir. Beraber rol2oyunu oynayan öğrencilerin oyunlarında görsel ipuçlarını ve motor hareketlerikullanmadıkları ve oyunlarının radyo tiyatrosunu andırdığı; bu durumundiğer görme engelli çocuklarda da görüldüğü gözlenmiştir.Görme engelli çocukların soyut düşünce gerektiren oyunlar yerinesomut fiillerle ifade edilen oyunları oynamaya eğilimli oldukları görülmüştür.Her iki cins arasında yapılan karşılaştırmada, kızların kızlara özgüoyuncak ve oyunlara, erkeklerin erkeklere özgü oyuncak ve oyunlara eğilimgösterdikleri gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Görme engelli çocuklar; çocuk ve oyun, Görmeengelli çocuklarda oyun gelişimi.

Abstract:
Game is important for children?s mental and motor development.However, game makes discovering of the surrounding world possible forchildren and let them react in individual style (Gander and Gardiner 1998).Researches indicate that visually impaired children have two yearsretardation in comparison with their peers who are not visually impaired interms of cognitive, psycho-motor, social and emotional development becauseexcessive decrease of sight potency has vital impact to becoming inadequateof growing up (Enç 1972; Kirk, Gallagher and Anastasiow 2000). It has beenreported that the game development of visually impaired children lagsbehind their peers who are not visually impaired as this condition (Fergusonand Buultjeans 1995; Kirk at al. 2000). Therefore, the aim of this research isto evaluate the games of children with visually impaired who are enrolled atpreschool, preparatory class and primary school?s first class.According to the findings in this study:It was observed that the visually impaired children who are thesubjects of this study had experiences and knowledge about toys in the past.It was also observed that these children?s game repertory, their interest inimaginary role plays and symbolic games were inadequate. In addition, itwas observed that some students tended to play the games which were needlow motor abilities and they generally played while they were sitting. Theirplaying with more than one toys and frequently changing toys that made usthink that this shows their interest is high in games and toys.2It was observed that the visually impaired children playedindividually and it seemed like Parten?s ?Game Together Model?; and, somechildren who are playing role games did not use gesture and facial expressionsufficiently; and their games resembled radio theatre.Visually impaired children tended to prefer playing games which areexpressed with concrete verbs to ones require abstract thought.In comparison between genders, the girls tended to play games andtoys which are unique to girls; however, the boys tended to play games andtoys which are unique to boys.Key words: Visually impaired children, game and child, developingplay in visually impaired children.