Bakteri endotoksinlerinin viral aşı üretiminde kullanılan devamlı hücre hatlarına etkisinin araştırılması
Effects of bacterial endotoxins on continious cell lines used in viral vaccine production
Yazar: ZÜLEYHA ERGÜN
Danışman: PROF. DR. HAKAN YARDIMCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Aşılar = Vaccines ; Bakteriler = Bacteria ; Endotoksinler = Endotoxins ; Escherichia coli = Escherichia coli ; Hücre dizisi = Cell line ; Pseudomonas aeruginosa = Pseudomonas aeruginosa ; Vero hücreleri = Vero cells ; Virüsler = Viruses

Özet:
Bu çalışmada, bakteri endotoksinlerinin aşı üretiminde kullanılan devamlı hücre hatlarına etkisi deneysel olarak araştırılmıştır. Bu amaçla, çalışma süresince hücre hatlarında meydana gelen sayısal ve morfolojik değişiklikler belirlenmiş ve hücre hatları arasındaki farklar kıyaslanmıştır.
Devamlı hücre hatları olarak Vero, MDBK ve BHK-21 hücre hatları tercih edilmiştir. Aynı zamanda endotoksin elde edilecek bakteriler olarak, doğada yaygın bulunması sebebiyle P. aeruginosa ve E. coli tercih edilmiştir.
Araştırmada kullanılan P. aeruginosa ve E. coli'ye ait endotoksinlerin varlıkları tüm stok solüsynlarında ve dilüsyon oranlarında jel klot LAL testi ile teyid edilmiştir.
Endotoksinlerin bu hücre hatları üzerine morfolojik etkisini incelemek amacıyla Vero, MDBK ve BHK-21 hücreleri doku mikroskobunda hergün incelendi. Vero hücresinde vakuol ve granülasyon oluşumları tespit edildi.
Endotoksine maruz kalan hücrelerin hücre canlılığını tespit etmek amacıyla yapılan ELISA testi sonucunda Vero, MDBK ve BHK-21 hücrelerinin değişen miktarlarda endotoksinden etkilendiği tespit edilmiştir. En fazla etkilenen hücre hattının da Vero hücre hattı olduğu tespit edilmiştir.
Endotoksinlerin hücre hatlarında hücre sayısına etkisinin belirlenmesi için yapılan trypan blue boyama yönteminde ise hücre hatlarında farklı veriler elde edilmiştir. En belirgin olarak Vero hücre hattında canlı hücre sayısı endotoksin miktarı ile ters orantılı olarak azalış göstermiştir. Diğer hücre hatlarında ise canlı hücre oranı değişkenlik göstermiştir.
Elde edilen verilere göre bu üç hücre hattı içerisinde endotoksine en fazla duyarlı hücre hattının Vero hücre hattı olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bunun yanı sıra diğer hücre hatları belirli endotoksin yoğunluklarına maruz kaldıklarında verilen cevabın yoğunluk oranı ile ilişkili olmaksızın değişken olması endotoksinlere karşı daha dirençli olduğunu düşündürmektedir.  Ayrıca hücre hatlarında endotoksinlerin hücre ölüm oranına etki etmediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: BHK-21, Endotoksin, Escherichia coli, Jel klot LAL testi, MDBK, Pseudomonas aeruginosa, Vero.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of bacterial endotoxins on various cell lines used in vaccine production and other biyological products. For this purpose quantitative and morphlogical changes at various cell lines had been determined and compared.
Vero, MDBK and BHK-21 cell lines was prefered as continous cell lines. On the other hand, P. aeruginosa and E. coli was prefered as bacteria to derive endotoxins since they have been found abundantly in nature.
Existance of P. aeruginosa and E. coli endotoxins used in this research were confirmed by gel clot LAL test in all stock solutions and dilutions.
Vero, MDBK and BHK-21 cell cultures were daily examined microscopically in order to detect the morphological effects of endotoxins on cell cultures. Granulation and vacuolisation had been detected on Vero cell line.
The results of the ELISA technique which was used for detection of cell viabiliy on cell lines objected to bacterial endotoxines revealed that, all the cell lines were effected from endotoxines at varying levels. The most effected cell line was found to be the Vero among others.
In order to determine the effect of endotoxins on over all cell number in culture enviroment, trypan blue staining method was performed. Although data achieved from these studies exhibit inconsistancy, live cell numbers in Vero cell line had declined as endotoxin concentration increased. On the contrary, in other cell lines, live cell ratio exhibit inconsistancy.
According to these data achieved, it is concluded that the most susceptible cell line against endotoxins among tested was Vero. On the other hand, it seems that, other cell lines were more resistant to endotoxins since they exhibit various response regardless the concentration of endotoxin. Furthermore it is concluded that endotoxins do not effect the overall cell death ratio in these cell lines.

Key Words: BHK-21, Endotoksin, Escherichia coli, Gel clot LAL test, MDBK, Pseudomonas aeruginosa, Vero.