İnfertil kadın hastalarda ovaryen arter doppler'inin serum AMH düzeyi ile ilişkisi
The relationship between ovarian artery doppler and serum AMH levels in infertile female patients
Yazar: NAHİT SABRİ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ŞAFAK ÖZDEMİRCİ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone

Özet:
Amaç: İnfertilite, sosyal ve psikolojik etkileriyle bir halk sağlığı sorunudur. İnfertilitenin değerlendirilmesinde stromal damarlarda yapılan Doppler ölçümü rezerv konusunda bilgi verir. Over rezervinin biyokimyasal olarak değerlendirilmesini sağlayan, siklustan bağımsız olarak çalışılabilen anti-Müllerian Hormon, infertil hastaların değerlendirilmesinde yerini almıştır. Literatürde hormonal rezerv belirteçlerinin ve ultrasonografik değerlendirilmenin hangisinin daha yararlı olduğunu gösteren bir sonuç yoktur ve aralarındaki ilişkiyi araştıran çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu çalışmada infertil kadın hastalarda serum AMH düzeyleri ile ovaryen arter Doppler'i arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmamız infertilite nedeniyle başvuran 84 kadın hasta ile tamamlanmıştır. Kontrol grubu kullanılmamıştır. Başvuru sırasında infertil hastaların yaş, VKİ, gravida, parite, infertilite süresi, jinekolojik öyküsü olgu rapor formuna kaydedilerek saklanmıştır. Hasta grubu infertilite nedeniyle kliniğimizce takip edilen ve rutin tetkikleri endikasyon dahilinde çalışılmış, HSG'si çekilmiş, çalışmaya gönüllü katılımı kabul eden hastalardan oluşmaktadır. Serum AMH, FSH, LH ve E2 düzeyleri hastaların aynı siklus içerisinde daha önceki poliklinik muayenelerinde menstürasyonun 3. gününde çalışılmış değerleri olgu rapor formuna kaydedildi. GE Voluson E8 marka renkli ultrasonografi cihazı (General Electric United States of America) ile transvajinal GE RIC5-9-D 4–9 MHz prob kullanılarak litotomi pozisyonunda menstüral siklusun 3. gününde ovaryen arter Doppler ile görüntülendi ve insonasyon açısı ayarlandıktan sonra Doppler ölçümü yapıldı. 

Bulgular: Çalışmaya 84 infertil hasta dahil edilmiştir. Hastalar yaş, AMH düzeyi, HOMA-IR ve BMI değerlerine göre gruplara ayrılmıştır. Bağımsız gruplarda normal dağılıma sahip verilerin karşılaştırılmasında Student-t Testi, bağımsız gruplarda normal dağılıma sahip olmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi yapıldı. Anlamlı ilişki saptanan değişkenlerin korelasyonunda Spearman testi uygulandı. AMH ile yaş, FSH, sol S/D sol RI arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Yaş ile HOMA-IR arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. BMI ve prolaktin arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 
 
Sonuç: Menstrürasyonun 3. gününde değerlendirdiğimiz ovaryen arter doppler parametrelerinden sol S/D ve sol RI değerlerinin AMH ile negatif yönde anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmüş, ancak over rezervinin tespitini tek başına predikte etmekte yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: Infertility, with its social and psychological impacts, is a public health issue. Doppler measurements of stromal vessels provide insights into ovarian reserve during infertility evaluation. The Anti-Müllerian Hormone (AMH), which can be measured independently of the menstrual cycle and allows for biochemical assessment of ovarian reserve, has become a key marker in evaluating infertile patients. The literature does not provide conclusive evidence on whether hormonal reserve markers or ultrasonographic assessments are more beneficial, and studies investigating the relationship between them are limited. This study explores the relationship between serum AMH levels and ovarian artery Doppler in infertile women.

Materials and Methods: Our study was completed with 84 female patients who presented with infertility. A control group was not used. At the time of admission, the patients' age, BMI, gravidity, parity, duration of infertility, and gynecological history were recorded and stored in case report forms. The patient group consisted of those who were followed up in our clinic for infertility, underwent routine tests as indicated, had hysterosalpingography (HSG) performed, and agreed to participate in the study voluntarily. Serum AMH, FSH, LH, and E2 levels were recorded from values measured on the third day of menstruation during previous clinic visits within the same cycle. Ovarian artery Doppler imaging was performed using a GE Voluson E8 color ultrasonography device (General Electric, United States of America) with a transvaginal GE RIC5-9-D 4–9 MHz probe on the third day of the menstrual cycle in the lithotomy position. After adjusting the insonation angle, Doppler measurements were taken.

Findings: The study included 84 infertile patients who were grouped based on age, AMH level, HOMA-IR, and BMI values. The Student's t-test was used to compare normally distributed data in independent groups, while the Mann-Whitney U test was used for comparing non-normally distributed data in independent groups. The Spearman test was applied for the correlation of variables with significant relationships. A statistically significant negative correlation was found between AMH and age, FSH, left S/D, and left RI. Additionally, a statistically significant negative correlation was observed between age and HOMA-IR, as well as between BMI and prolactin.

Results: It was observed that the left S/D and left RI values of the ovarian artery Doppler parameters, which were evaluated on the third day of menstruation, had a significant negative correlation with AMH. However, these parameters were found to be insufficient on their own in predicting ovarian reserve.