Demokratik liderliğin örgütsel muhalefet ve örgütsel yaratıcılık üzerindeki etkisi: Otel işletmelerinde bir uygulama
The effect of democratic leadership on organizational dissent and organizational creativity: An application on hotel businesses
Yazar: ENGİN AYTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. RAHMAN TEMİZKAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Demokratik liderlik = Democratic leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Oteller = Hotels ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Örgütsel yaratıcılık = Organizational creativity ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Demokratik liderlik, farklı örgüt düzeyindeki insanları bir araya getirerek sorunları çözmeye veya örgütsel hedeflere ulaşmaya hizmet etmektedir. Diğer yandan, örgütsel muhalefet, örgütsel uygulamalar, politikalar ve operasyonlar hakkında anlaşmazlık veya çelişkili görüşleri ifade etmektir. Örgüt içinde muhalefetin ifade edilmesi büyük öneme ve sonuçlara sahiptir. Ayrıca, örgütsel yaratıcılık, bir örgüt bağlamında yer alan yeni ve değerli, yararlı veya uygun fikirlerin, ürünlerin, süreçlerin veya hizmetlerin üretimini ifade etmektedir. 
Bu araştırmanın amacı, demokratik liderliğin, örgütsel muhalefet ve yaratıcılık üzerindeki etkisini beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama ile ortaya koymaktır. Çalışma anket yardımıyla yürütülmüştür. Antalya ve İzmir'de toplamda 785 işgörenden veri toplanmıştır. Veriler, 05 Ağustos 2018 ile 05 Aralık 2018 tarihleri arasında tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, işgörenlerin demokratik liderlik algıları ile örgütsel muhalefet davranışları arasında neredeyse orta derecede pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, işgörenlerin demokratik liderlik algıları ile örgütsel yaratıcılık davranışları arasında orta derecede pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Dahası, işgörenlerin örgütsel muhalefet ve örgütsel yaratıcılık davranışları arasında orta derecede pozitif bir ilişki gözlemlenmiştir. Çalışma, katılımcıların örgütsel muhalefet davranışı ile yaş gurupları, medeni durumları ve turizm öğrenimi görme durumları arasında anlamlı bir farklılık olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer yandan, şehir otellerinde çalışan işgörenlerin sayfiye otellerinde çalışan işgörenlere göre demokratik liderlik algı düzeylerinin daha yüksek olduğu ve şehir otellerinde çalışan işgörenlerin sayfiye otellerinde çalışan işgörenlere göre daha fazla örgütsel muhalefet sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, şehir otellerinde çalışan işgörenlerin sayfiye otellerinde çalışan işgörenlere göre daha fazla örgütsel yaratıcılık davranışları sergiledikleri belirlenmiştir.

Abstract:
Democratic leadership serves to solve the problems or try to reach the goals by bringing people together at different levels of organization. On the other hand, organizational dissent is used to express disagreement or contradictory opinions about organizational practices, policies and operations. Expression of dissent within the organization has great importance and results. In addition, organizational creativity refers to the production of products, processes or services that are new and valuable, useful or appropriate ideas in the context of an organization.
 The aim of this study is to reveal the effect of democratic leadership on organizational dissent and organizational creativity with a research to be carried out in five-star hotels. To carry out the study a questionnaire was used. Data were collected from 785 employees working at the hotels in Antalya and Izmir. Data were collected using the stratified sampling method between 05 August 2018 and 05 December 2018.
As a result of the analyses, it was found that there is an almost moderately positive relationship between the democratic leadership perceptions of employees and their organizational dissent behaviours. In addition, it was detected that there is a moderately positive relationship between the democratic leadership perceptions of employees and their organizational creativity behaviours. Moreover, it was observed that there is a moderately positive relationship between the organizational dissent and organizational creativity behaviours of the employees. The study also reveals that there is a significant difference between the organizational dissent behaviour and age groups, marital status and the state of taking tourism education. On the other hand, it was figured out that the democratic leadership perception is higher among employees working in city hotels than those working in holiday resort hotels. It was also concluded that employees working in city hotels exhibit more organizational dissent behavior than those working in holiday resort hotels. Finally, it was observed that employees working in city hotels exhibited more organizational creativity behavior than those working in holiday resort hotels.