Modern öğretim stratejilerinin öğretim-öğrenim süreçlerine yansıması
The Reflection of modern (prescriptive) instructional strategies on teaching-learning procedures
Yazar: CEM BABADOĞAN
Danışman: PROF. DR. TANJU GÜRKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
204 dan sonra açıklayıcı kuramlardan kuralcı kuramlara geçiş kısaca özetlenmiş ve kuralcı öğretim kuramları içinde değerlendirilen, Bilgi İşlem, Güdüsel Tasarım, Sorgulayıcı Öğretim, Aşamalı Bulduru, Öge Sunum ve Açımlama kuramları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bununla bağlantılı olarak öğretim stratejisi kavramı irdelenmiş ve öğrenme stra tejileri öğretim stratejileri etkileşimi vurgulanmıştır. Kuramsal çerçevede son olarak konuyla ilgili araştırmalardan kısaca sözedilmiş, araştırmanın amacı, önemi, sayıltı, sınırlılık ile tanım ve kısaltmaların belirlenmesiyle bağlanmıştır. Yöntem bölümünde, araştırma modeli ve üzerinde çalışılan evren den sözedilmiştir. Ayrıca araştırma verilerini toplamada kullanılan araçlar ve kullanılan teknikler ile toplanan verilerin nasıl işleneceği ve çözümleneceği üzerinde durulan bu bölümde, araştırmada sıklıkla kul lanılan kavramların araştırmada geçerli tanımlarına ve kısaltmalarına yer verilmiş, son olarak da araştırmanın zamanlamasından sözedilmiştir. Araştırmanın temel amacı, Ankara il sınırları içinden belirlenen altı lisenin dördüncü dönemine denk gelen 10. sınıflarında verilen sosyal branş derslerinde, öğretmenlerin öğrenme stratejilerine sahip olma ve öğretim stratejilerini kullanma düzeyleri yönündeki görüşleri ve modern öğretim stratejilerini öğrenim yaşantıları, cinsiyet, okul, okul grubu, öğrenci sayısı, ders, mezun olunan okul ve mesleki kıdem değişkenlerine göre öğretim-öğrenim süreçlerine ne düzeyde yansıttıklarını belirlemektir. Tekil ve ilişkisel tarama modeliyle bir çalışma evreni üzerinde yürütülen bu araştırmada görüşme ve gözlem teknikleri uygulanmış, gruplar arasında gözlenen farkları test etmek için, ilişkisiz iki grup için MWU, üç ya da daha fazla grup için KW, ilişki aramak için PÇMKK ve frekans ve yüzde hesaplamaları kullanılmıştır203 yapı görünümü vermektedir. Her öğretmenin, sınıf içinde kullandığı bir öğretim yaklaşımı vardır. Asıl önemli olan, öğretmenlerin kuralcı öğretim kuramlarını, modern öğretim stratejileri kapsamı içinde öğretim-öğrenim sürecine ne düzeyde yansıtabildiğidir. Bu yönden bakıldığında öğretimde kuram ve uygulama arasında tutarlılık ve denge nin sağlanması gerekmektedir. Bu durumu aydınlatmak amacıyla gerçekleştirilen araştırmanın ana- hatlan aşağıda özetlenmiştir: Araştırmanın temel dayanaklarını oluşturan giriş bölümünde, eğitim ve öğretim kavramları tartışılmış; eğitim, öğretim ve ders programla rının işlevleri irdelendikten sonra; program hazırlama, düzenleme, de ğiştirme ve geliştirme etkinlikleri arasındaki farklılıklar açımlanmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar bölümünde, önceki bölümde genel çizgileriyle ortaya konan kavramsal çerçeve doğrultusunda öğrenme-öğretme sürecine temel oluşturan, bu alanda sıkça kullanılan ve birbirleriyle karıştırılan; kuram, kural, yasa, ilke, yöntem, teknik, model, strateji, taktik ve stil kavramlarının tanımlarına ve aralarındaki ilişkilere yer verilmiştir. Ardından öğrenme-öğretme sürecine kısaca değinilerek öğrenme kuramlarına duyulan gereksinim vurgulanmıştır. Bu doğrultuda; bağlaşım, biliş ile güdülenme, kişilik, sosyal psikoloji grubu kuram ve ekollerinin ana çizgileriyle irdelendiği bu bölümde öğrenme ilke, strate ji ve stillerinden sözedilmiştir. Bu bölümde yoğunlukla işlenen konu öğretimde kuram gereksinimi ve literatürde yer alan açıklayıcı ve kuralcı öğretim kuramlarıdır. Araştırmada sözü edilen anlamlı öğrenme, buluş, okulda öğrenme ve temel öğretim kuramları, açıklayıcı öğretim kuramlarıdır. Bu saptama-204 dan sonra açıklayıcı kuramlardan kuralcı kuramlara geçiş kısaca özetlenmiş ve kuralcı öğretim kuramları içinde değerlendirilen, Bilgi İşlem, Güdüsel Tasarım, Sorgulayıcı Öğretim, Aşamalı Bulduru, Öge Sunum ve Açımlama kuramları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bununla bağlantılı olarak öğretim stratejisi kavramı irdelenmiş ve öğrenme stra tejileri öğretim stratejileri etkileşimi vurgulanmıştır. Kuramsal çerçevede son olarak konuyla ilgili araştırmalardan kısaca sözedilmiş, araştırmanın amacı, önemi, sayıltı, sınırlılık ile tanım ve kısaltmaların belirlenmesiyle bağlanmıştır. Yöntem bölümünde, araştırma modeli ve üzerinde çalışılan evren den sözedilmiştir. Ayrıca araştırma verilerini toplamada kullanılan araçlar ve kullanılan teknikler ile toplanan verilerin nasıl işleneceği ve çözümleneceği üzerinde durulan bu bölümde, araştırmada sıklıkla kul lanılan kavramların araştırmada geçerli tanımlarına ve kısaltmalarına yer verilmiş, son olarak da araştırmanın zamanlamasından sözedilmiştir. Araştırmanın temel amacı, Ankara il sınırları içinden belirlenen altı lisenin dördüncü dönemine denk gelen 10. sınıflarında verilen sosyal branş derslerinde, öğretmenlerin öğrenme stratejilerine sahip olma ve öğretim stratejilerini kullanma düzeyleri yönündeki görüşleri ve modern öğretim stratejilerini öğrenim yaşantıları, cinsiyet, okul, okul grubu, öğrenci sayısı, ders, mezun olunan okul ve mesleki kıdem değişkenlerine göre öğretim-öğrenim süreçlerine ne düzeyde yansıttıklarını belirlemektir. Tekil ve ilişkisel tarama modeliyle bir çalışma evreni üzerinde yürütülen bu araştırmada görüşme ve gözlem teknikleri uygulanmış, gruplar arasında gözlenen farkları test etmek için, ilişkisiz iki grup için MWU, üç ya da daha fazla grup için KW, ilişki aramak için PÇMKK ve frekans ve yüzde hesaplamaları kullanılmıştır

Abstract:
SUMMARY Instructional theories have an effect in focus of instructional strategies and methods. Without considering their impact, instructional strategies have a wide reflections on instructional methods and principles. All teachers have a teaching approach. The important thing is to what degree the teachers apply instructional theories to the learning and teaching procedures in the modern (prescriptive) instructional strategies framework from this point of view in to providing consistency and balance should be provided in teaching. To contribute the problem, this research has been carried at. The main features of the study is summarized below. In the introduction section, education and teaching concepts are discussed; education, teaching and functions of curriculum are mentioned, preparing, design, change and development of the curriculum are explained. In the theoritical perspecives and related research section, in the direction of conceptual framework, the main, frequently used and sometimes confused concepts (namely theory, rule, principal, method, technic, model, strategy, tactic, style), are discussed in focus of definitions and relations among then. 218219 Then learning and teaching procedure is discussed briefly. In this direction correction, cognition and motivation, personality, social psychological theories and approaches are mentioned and learning principles, strategy and style are explained briefly. In this section the need for theories in learning and instruction theories in the literature are mainly discussed. Expository learning, discovery, learning at school and basic teaching theories and descriptive instructional theories are considered in this research. The transition from descriptive theories to prescriptive theories is explained briefly and information and processing, motivational design, inquiry instructional, algoheuristic, component display and elaboration which are evaluated in the prescriptive instructional theories framework. In relation to this, the concept of instructional strategy is discussed and the interaction of learning and instructional strategies are mentioned. The section ends up with the related research purpose, assumptions, limitations and descriptions for this research. In the method section the research design and work population are mentioned. The instruments and methods used, data analysis and descriptions adopted by the research are explained. The main purpose of the research is to determine to what extent teachers' instructional strategies and having learning strategies affect their teaching and learning procedures in a group of six high school 10th grade grow social science courses in Ankara. Sex, school, type of school, number of student, course, undergraduate school of teachers and years of experience are the variables that are considered in the research.220 In this research which is carried out a descriptive are, interview and observation methods are used and to test the differences MWU, KW and PPMCC and frequency and ratio calculations are used. In findings and discussion section findings are presented and discussed as 11 categories which are namely personal documents, learning experiences, sex, school, type of school, course, number of students, undergraduate school of teachers, years of experience, learning and instructional strategies relationship and relationships among instruction strategies. As a summary, in the years of their training, teachers were taught their field cources, they used to prefer to study by textbooks after course hours, although study time was not systematic, mostly they used to prefer to study during sleep hours in the night. It is also found out that they have never been taught any course about instructional theories and strategies, and in their vocational experiences they don't have a tendency to read publication about teachers and teaching their courses. Sex, group of school, number of students are found to have significant differences on teacher's level of applying instructional strategies, school, course, undergraduate school of teachers, years of vocational experience were not found to have significant differences. The correlation between learning-instructional strategies and relations among instructional strategies were found highly significant. In the section of Summary, Result and Suggestions, theoritical base of the research; problem, method, findings and discussions are