Karaman ili ve çevresinde kurulabilecek bir optik gözlemevi için uygun yer seçimi
Choosing a suitable location for optical observatory in Karaman and its surroundings
Yazar: REHA ONUR KÖK
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN DEMİREL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Gözlemevi = Observatory ; Meteorolojik parametreler = Meteorological parameters ; Optik = Optic ; Yer seçimi = Location selection

Özet:
Bu çalışmada Karaman ili ve çevresinde kurulabilecek bir optik gözlemevi için uygun aday bölgelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Aday bölgeleri belirlemek için ilk olarak yerleşim yerlerinden uzaktaki yüksek rakımlı bölgeler tespit edilmiştir. Bu aday bölgeler Mersin ili Sertavul Bölgesi, Karaman ili Ayrancı ilçesi, Karaman ili Ermenek İlçesi ve Karaman-Mersin sınırında bulunan Özboynuinceli Bölgesi tespit edilmiştir. Tespit edilen bölgelerden belirlenen zamanlarda ışık kirliliği ölçümleri alınmış ve kaydedilmiştir. Işık kirliliği ölçümleri için Ay'ın Yeniay evresinde ve gök yüzünün bulutsuz olma kriterleri ele alınmıştır. Daha sonra bu aday bölgeler için iklim tanı arşivlerinden elde edilen uzun dönemli meteorolojik veriler elde edilmiştir. 1985-2020 yılları arasını kapsayan bu simülasyon verileri İsviçre Basel merkezli Meteoblue şirketinden temin edilmiştir. Elde edilen bu veriler işlenerek tablo ve grafiklere dökülmüş ve hem aday bölgelerin kendi içinde hem de aday bölgelerin kendi aralarında 1985-2020 yılları arasındaki meteorolojik ölçümlerin kıyaslamaları yapılmıştır. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü'nden alınan sismik hareketlilik verileri incelenerek aday bölgelerin sismik aktivitesi de raporlaştırılmıştır. Ayrıca belirlenen bu aday bölgelerin ulaşım imkanları da değerlendirilmiştir. Çalışmanın nihayetinde belirlenen aday bölgelerden elde edilen tüm veriler Çok Kriterli Karar Verme Analizi ile optik gözlemevi kurulumu için en uygun bölge tayin edilmiştir.

Abstract:
In this research, we aim to identify the appropriate places for establishing an observatory house around Karaman city and its surroundings. Firstly, high places from the isolated from the city center are determined by the researchers so as to specify the candidate places for the observatory house. These candidate regions are Mersin province Sertavul Region, Karaman province Ayrancı district, Karaman province Ermenek District and Ozboynuinceli Region`; all these places are located on the border of Karaman-Mersin. Light pollution measurements were taken from the determined areas at the determined times and all these data were recorded. For light pollution measurements, the criteria include the New Moon phase of the Moon and the sky without clouds. After that, long-term meteorological data obtained from climate diagnosis archives for these candidate regions were gathered during the research. These data, covering the time period between 1985-2020 years. Were collected from the Swiss Basel-based company Meteoblue. These obtained simulation data were processed and taken into tables and graphics, including the comparisons of meteorological measurements between 1985 and 2020 of candidate regions and all the regions, too. The seismic activity of the candidate regions was also reported by examining the seismic activity data from Bogazici University Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute. In addition, the transportation possibilities of these candidate regions were also evaluated. At the end of the study, all the data obtained from the candidate regions were used for the evaluation process that the most suitable region for optical observatory installation was determined by Multi-Criteria Decision Analysis.