Prima çeşidinde gövde birim kesit alanına göre farklı göz yükü seviyelerinin asma gelişimi, üzüm verim ve kalitesine etkileri
Effects of different bud load levels by per unit trunk cross-section area on growth, yield and quality in prima grape cultivar
Yazar: HAMZA ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER KAMİLOĞLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bağcılık = Viticulture ; Budama = Pruning ; Kalite = Quality ; Üzüm = Grape

Özet:
Üzüm üretiminde verim ve kalitenin ekonomik düzeyde yeterli bir getiriye dönüşümünde ürün budaması esastır. Bu çalışmada, Prima üzüm çeşidinde gövde birim kesit alanı için bırakılan farklı sayıdaki kış gözlerinin etkileri incelenmiştir. Uygulamalar 2.0 göz.cm-2, 2.5 göz.cm-2, 3.0 göz.cm-2, 3.5 göz.cm-2 ve 4.0 göz.cm-2 olacak şekilde omcaların gövde kesit alanlarına göre belirlenmiştir. Kontrol omcalarında ilk 500 g çubuk ağırlığı için 20 göz ve sonraki her 500 g için 10 göz olacak şekilde budama yapılmıştır. Omcalarda uygulamaların bazı fenolojik ve fizyolojik özellikler ile vejetatif gelişim, üzüm verim ve kalitesine etkileri araştırılmıştır.
Omcada doğuş oranı ve göz verimliliği katsayısının, artan göz sayısı (14-32 göz)  ile azaldığı saptanmıştır. Omcada yaşlı kısımlardan ve sekonder tomurcuklardan oluşan sürgün sayısında uygulamalar arasında önemli bir farklılık olmamıştır. Omcada bırakılan göz sayısındaki artışın, belirli bir düzeye kadar sürgün sayısında artışa neden olduğu ve bu etkinin sürgün uzunluğu ile sürgün çap gelişimini azalttığı saptanmıştır. Yaprak N, P, K içerikleri ve klorofil ölçümlerinde fark saptanmamıştır. Üzüm verimi, cm2'ye 3.0 göz, 3.5 göz ve 4.0 göz uygulamalarında 3.5 ton/da üzerinde olmuştur. Çalışmada salkım özellikleri ve tane özellikleri (tane büyüklüğü hariç) ile tane rengi ve şırada SÇKM, pH içeriği yönünden uygulamalar arasında fark görülmemiştir. Kontrol uygulaması haricinde, çalışmada artan göz sayısı kalitede önemli bir kayba neden olmaksızın, verimde artışa neden olmuştur.
Gövde birim kesit alanına bırakılacak göz sayısında verim ve kalitenin yanı sıra vejetatif denge yönünden en az düzeyde yaz budamasına gerek duyularak önerilebilecek ürün budaması düzeyi 3.0 göz.cm-2 olarak saptanmıştır.

Abstract:
In grape production, crop load is essential in conversion of yield and quality into an adequate income at economic level. In this study, the effects of varying numbers of winter buds, left for trunk unit cross-section area, were observed on Prima grape variety. Applications were determined by trunk cross-section areas of vines as 2.0 bud.cm-2, 2.5 bud.cm-2, 3.0 bud.cm-2, 3.5 bud.cm-2, and 4.0 bud.cm-2. Control vines were left as 20 buds for initial 500 g of cane weight and 10 buds for every subsequent 500 g. The effects of applications on certain phenological and physiological characteristics, as well as vegetative development, grape yield, and quality were researched in vines. It was determined that bud burst percentage and coefficient of bud fertility in vines were reduced by the increasing number of buds (14-32 buds). There was no significant change between applications in the number of trunk suckers and secondary shoots. It was determined that the increase in the number of buds left on the vine caused an increase in the number of shoots up to a certain level, and this effect reduced shoot length and shoot diameter development. No difference was determined in leaf N, P, K contents and chlorophyll measurements. Grape yield was higher than 3.5 ton/da in applications of 3.0 buds, 3.5 buds, and 4.0 buds per cm2. During the study, no difference was observed between applications in terms of cluster properties, berry properties (except for berry size), and berry color, as well as TSS and pH content in juice. Increased number of buds in the study led to an increase in yield, without causing a significant loss in quality, except for the control application. 
With regard to the number of buds to be left in trunk unit cross-section area, in addition to yield and quality, crop load, which can be recommended with minimal need for summer pruning in terms of vegetative balance, is 3.0 bud.cm-2 application.