Fiziksel engelli çocuğa sahip annelerde muskuloskeletal ağrıya neden olan faktörlerin belirlenmesi
Determi̇nati̇on of factors causi̇ng musculo-skeletal pai̇n in mothers who have physi̇cal di̇sabled chi̇ldren
Yazar: FATMAGÜL ÇAYIR
Danışman: DOÇ. DR. FERDİ BAŞKURT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anneler = Mothers ; Ağrı = Pain ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; fiziksel engeli olan çocukların annelerinde, muskuloskeletal ağrıya neden olan psikososyal ve fiziksel risk faktörlerini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya; alınma kriterlerine uygun 3-17 yaş arası 120 fiziksel engelli çocuğa sahip anne ile 100 sağlıklı çocuğa sahip anne olmak üzere toplamda 220 anne dahil edilmiştir. Değerlendirme kapsamında annelere ve çocuklara ait demografik bilgiler karşılıklı görüşme sonrası kaydedilmiştir. Annelerde farklı vücut bölgelerine ait kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (ağrı, acı ya da rahatsızlık hissi) ile ilgili veri toplamak için standardize Nordic Anketi'nin genel bölümü kullanılmıştır. Ağrı değerlendirmesinde Visuel Analog Skalası (VAS),  yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde Short Form-36 (SF-36) kullanılmıştır. Ergonomik faktörler Ergonomik Risk Faktörleri Değerlendirmesi ile değerlendirilmiştir. Psikososyal risk faktörlerinin değerlendirilmesi için ise; Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ), Aile Destek Ölçeği (ADÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve annelerdeki stres düzeyinin değerlendirilmesi için Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği (ASDÖ) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan engelli çocukların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık seviyelerini belirlemek için Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (WeeFIM) kullanılmıştır.
Bulgular: Fiziksel engelli çocuğa sahip annelerde, sağlıklı çocuğa sahip annelere göre SF-36, YDÖ, ADÖ, MTÖ, ASDÖ skorları gruplar arası karşılaştırmada istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Her iki grupta da ergonomik risk faktörleri açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Fiziksel engelli çocuğa sahip olmak, annelerde iş yükünün artması ve aşırı fiziksel yüklenme sonucu muskuloskeletal ağrının daha sık yaşanmasına neden olmaktadır. Fiziksel yüklenme ile birlikte psikososyal ve biomekaniksel faktörlerin annelerde muskuloskeletal ağrıyı artıran sebepler arasında olduğu bulunmuştur. Gelecekteki çalışmalarda fiziksel engelli çocuğa sahip annelerde muskuloskelatal yüklenmeler konusundaki farkındalığın erken dönemden başlayarak sağlanması ve uzun dönemde uygun fizyoterapi yaklaşımlarının yapılması ile daha az yaralanma görülebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: The aim of the study was to determine the psychosocial and physical risk factors that cause musculoskeletal pain in mothers of children with physical disabilities.
Material and Methods: This study was carried out on 220 mothers who suitable for the criterias of the study, from mothers of children with physical disabilities between the ages of 3-17 and  mothers of healthy children.  In the evaluation process the demographic data of the mothers and children were interviewed. Standardized Nordic Questionnaire (NMQ-general section) was used to collect data on musculoskeletal symptoms (ache, pain, or discomfort) from different regions of the body in mothers. Visual Analog Scala (VAS) was used for the pain evaluation. Mothers' quality of life was assessed with Short Form-36 (SF-36) scale and Ergonomic Risk Factors Evaluation were used. Satisfaction with Life Scale (SWLS), Family Support Scale (FSS) and Maslach Burnout Inventory (MBI) for determining psychosocial risk factors. The stress level of the mothers was assessed with Questionnaire on Resources and Stres-F (QRS-F) . The functional independence measure for children (Wee FIM) evaluated levels of independence of physical disabled children in activities of daily living.
Results: There were differences between in both groups. Sf-36, SWLS, FSS, MBI, QRS-F scores were lower in pyhsical disabled children's mothers than healthy children's mothers (p<0.05). Ergonomic risk factors between groups were compared no statistically differences was determined (p>0.05).
Conclusion: Having a child with physical disabilities, mothers and the increase in workload as a result of excessive physical stress causes musculoskeletal pain is experienced more often. Psychosocial and biomechanical factors along with physical stress in mothers causes of musculoskeletal pain was found that the increase. In mothers of children with physical disabilities in future studies muskuloskelatal loads starting from the early stages of awareness and long-term provision of appropriate physiotherapy approach is expected to be seen to be done with fewer injuries.