Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde işkence yasağı ve yasağın Türkiye'de uygulanması
Prohibition of torture within the framework of European Human Rights Convention and its application in Turkey
Yazar: KÜBRA KUZUCU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ ZENGİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Kamu Hukuku = Public Law ; Kötü muamele = Bad treatment ; Türkiye = Turkey ; İşkence = Torture

Özet:
Çağdaş ceza hukukunun amacı, yapılacak adil yargılama sonucunda maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Delil elde etme yöntemlerinin gelişimi, teknolojinin ilerlemesi ile birlikte maddi gerçeğe ulaşılması günümüzde geçmişe nazaran daha kolay hale gelmiştir. Bununla beraber bu gelişmelerin yaşanmadığı ve ayrıca insan hakları kavramının henüz ortaya çıkmadığı eski çağlarda ceza muhakemesinin edindiği en önemli amaç suçlunun bulunması ve cezalandırılması olmuştur. Bu amaç doğrultusunda mahkemeyi bu sonuca götürebilecek işkence ve kötü muamele dahil her yöntem meşru sayılmıştır. 
İnsanlık tarihi boyunca çeşitli amaçlarla işkence ve sair kötü muamele ve ceza, dünyanın her yerinde uygulama alanı bulmuştur. Esasen suça ilişkin ikrar veya delil elde etmek amacıyla yapılan işkence ve kötü muamele, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacına hizmet etmemekte aksine buna engel teşkil etmektedir. Zira işkence sebebiyle işkence gören yalnızca işkence uygulayıcısının duymak istediklerini ve ona söyletmek istediklerini söylemektedir. Dolayısıyla işkence ve sair kötü muamele sonucunda maddi gerçeğe ulaşılması mümkün olmamaktadır. Adalete ulaşmaya engel teşkil eden, insan haklarına ve insan onuruna aykırı olan işkence fiilinin, yasak olması yanı sıra bu yasağın ihlaline hukuki sonuç bağlanması elzem görülmüş ve ulusal ceza kanunlarında bağımsız bir suç olarak işkence suçu düzenlenmiştir. 
İşkence ve kötü muameleleri engellemeye yönelik pek çok ulusal, bölgesel ve uluslararası belge bulunmaktadır. Devletler bu sözleşmeleri imzalayarak ülkelerinde işkence ve kötü muameleyi önlemek için kanuni, idari, adli veya diğer tedbirleri alacaklarına dair yükümlülük altına girmektedirler. Bütün bunlara rağmen dünyanın hemen hemen her yerinde işkence ve sair kötü muamele günümüzde de uygulama alanı bulmaktadır. Politik yıldırma, ikrar veya sair delil elde etme, cezalandırma gibi çeşitli amaçlarla yapılan işkence hem ulusal hem de uluslararası yargı mercilerinin kararlarına konu olmaktadır. Bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.3'te düzenlenen İşkence Yasağına aykırı davranan taraf devletler hakkında ihlal kararları vermektedir. Bu çerçevede hakkında sıklıkla ihlal kararı verilen ülkelerden biri de Türkiye'dir.

Abstract:
The purpose of the contemporary criminal law is to achieve the material truth as the result of the fair trial proceedings. Development of methods of procuring evidence with the advancement of the technology has relatively made the achievement of the material truth easier today than before. Nonetheless in the old times where these progresses and the notion of human rights had not been present the most important purpose of the criminal procedural law were to find and punish the criminal. Because of this purpose every method of torture and ill treatment were considered as legitimate to achieve the material truth.
Torture and ill treatment have been found useful around the world throughout the history of the humanity because of different reasons. Essentially use of torture and ill treatment to get a confession or reach an evidence prevents to achieve the material truth. For the tortured would only say what the torturer wants to hear or wants the tortured to say. Hence achieving the material truth by the way of using torture and ill treatment becomes impossible. The act of torture, which obstructs justice and violates human rights and human dignity, is not only prohibited by morals but also this prohibition bears legal consequences and is established as a standalone crime in domestic criminal legislations.
There are many national, interregional and international documents which aim to prevent torture and ill treatment. States assume responsibility of preventing torture and ill treatment using legal, administrative, judicial and all other means by signing these agreements. Nonetheless torture and ill treatment can be seen almost everywhere on the earth today. Using torture for political deterrence, getting confessions and evidences and as punishment is considered on both national and international judicial court cases. Within this scope, the European Human Rights Court, rules against the signatory states who violate European Human Rights Convention article 3 which establishes prohibition of torture. In this context, Turkey is one of the states who gets violation rulings frequently.