Şizofreni tanılı hastalarda metakognitif eğitimin sosyal biliş üzerine etkisi
The effect of metacognitive training on social cognition in patients with schizophrenia
Yazar: ZEYNEP ÖZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Hasta eğitimi = Patient education ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyal biliş = Social cognition ; Üstbiliş = Metacognitive ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma, şizofreni tanılı hastalarda Metakognitif Eğitimin (MKE) sosyal biliş üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü deneysel bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini, bir psikiyatri hastanesine bağlı toplum ruh sağlığı merkezine kayıtlı hastalar oluşturmuştur (n=36). Veriler; hasta bilgi formu, Yüzde Dışavuran Duyguların Tanınması ve Ayırt Edilmesi Testleri, Yanlış İnanç Testleri, Gözlerden Zihin Okuma Testi (gözler testi), Yükleme Biçimi Ölçeği, katılımcı grup deneyim formu ve Metakognitif Eğitim geri bildirim formu ile Mart-Eylül 2016 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde yüzdelik, standart sapma, aritmetik ortalama, Mann-Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaret Sıra Testi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Metakognitif Eğitimin sosyal bilişin çekirdek alanlarından duygu algılama üzerinde etkisi saptanmazken, zihin kuramı alanının sosyal bilişsel ve yükleme biçimi alanında -daha işlevsel yükleme yapabilmede- etkili olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak Metakognitif Eğitim, şizofreni tanılı hastalarda sosyal biliş üzerine etkili bir programdır. Metakognitif Eğitim kullanıcı ve uygulayıcı dostu, güvenli ve etkili bir tedavi programı olduğunu sonuçlarda göstermiştir. Ayrıca Metakognitif Eğitim programının Türk toplum yapısına sosyal ve kültürel açıdan uygunluğu ve etkililiği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, metakognitif eğitim, sosyal biliş

Abstract:
This study was conducted as an experimental study with randomized control group and repetitive measurement in order to evaluate the effect of the Metacognitive Training (MCT) on social cognition in patients with schizophrenia.
The sample of this study consisted of patients (n=36) who enrolled in community mental health center affiliated to a psychiatric hospital. Data was colected between March to September 2016 by "patient information form, Facial Emotion Discrimination Test, Facial Emotion Identification Test,  Reading the Mind in the Eyes Test, Attributional Style Questionnaire, participant group experience form,  Metacognitif Training feedback form. Percentage, standard deviation, arithmetic mean, Mann-Whitney U test and Wilcoxon Signed Rank Test were used in the evaluation of research data.
Findings from the research showed that Metacognitive Training had no effect on the emotion perception which is one of the core areas of social cognition, had an effect on the social cognitive domain of the theory of mind and was effective in performing more functional attribution in the field of attributional style.
As a result, Metacognitive Training is an effective program for social cognition in patients with schizophrenia. Metacognitive Training has shown to be a user-friendly and practitioner-friendly, safe and effective treatment program. In addition, the social and cultural suitability and effectiveness of the Metacognitive Training program has been demonstrated for Turkish society structure.
Key Words: Schizophrenia, metacognitive training, social cognition