Yapay zeka teknikleri kullanılarak proje üretim sistemlerinin kurumlarda tasarımı ve geliştirilmesi
Design and development of project production systems via artificial intelligence in organizations
Yazar: AHMET SELÇUK ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM TARHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Proje yönetimi yazılımları, hayata geçirilmesi düşünülen projenin, planlama ya da devam etme sürecinde, proje bileşenlerinin takibi noktalarında proje yürütücüsüne destek vermektedir. Proje planlama noktasında kurum veya kuruluşun sahip olduğu insan kaynağı özellikleri uyarınca görev ve personel atamasının yapılması, ilgili personelin verilen görevi yerine getirip, söz konusu projenin başarıya ulaşma durumunu doğrudan etkilemektedir. Kurum ve kuruluşlar, sahip oldukları yeterlilikler doğrultusunda genellikle benzer türde projeler yürütmektedirler. Böylelikle, projenin yürütülmesi ve planlanması noktasında karar vericiler, geçmiş projelerde elde ettikleri deneyimler doğrultusunda proje sürecine katkı sunmaktadır. Geçmiş proje deneyimleri gözetilerek sunulan katkı, proje yürütücüsünün bireysel öngörümleme yeteneği doğrultusunda şekillenmektedir. 
Proje yönetimi yazılımlarının yapay zeka tekniklerinden faydalanarak ve bünyesinde barındırdığı geçmiş proje verilerini işleyerek, oluşturulacak benzer projelerde proje yürütücüsünün daha etkili planlama yapabilmesini sağlaması, etkili karar destek sistemin oluşmasına büyük ölçüde katkı sağlayacaktır. Günümüzde her alanda gelişimi devam eden, süreç ve sonuç iyileştirmesi için kullanılan yapay zeka tekniklerinin proje üretim sürecinde uygun işe uygun personelin atanması konusunda kullanılması, ayrıca proje planlanama sürecinin ardından projenin yürütülmeye başlamadan, başarısının bileşenleri ve görev alan personel doğrultusunda öngörümlenmesi karar vericilere büyük destek sunacaktır.
Bahsedilen problemin çözümü için ortaya koyulan araştırma kapsamında, ilk olarak; Türkiye'de bulunan bir üniversitenin yürüttüğü bilimsel araştırma projesi kapsamında, proje yürütücüsü görevini üstlenen öğretim üyesi tarafından proje verisi, geliştirilen web sayfası kullanılarak oluşturulmuştur. Öznitelik ve veri önişleme adımlarının ardından proje verisi makine öğrenmesi temelli uygulamanın geliştirilmesi için hazır hale getirilmiştir. Bir sonraki adımda elde edilen veri doğrultusunda, tanımlanan projenin farklı iş paketleri bünyesinde görev alan personel başarısı ve proje başarı durumu, makine öğrenmesi tahmin modelleri doğrultusunda öngörümlenmiştir. Son olarak işletilen tahmin modelleri içerisinden başarısı en yüksek olanı tespit edilmiş ve makine öğrenmesi tabanlı web sayfası geliştirilmiştir. Böylelikle etkileşimin sağlandığı yapı ile karar vericilerin karmaşık veri tanımlama ve analiz işlemleri ile zaman kaybetmesini engelleyerek, iş zekası çerçevesince proje başarısının farklı bileşenleri doğrultusunda personel atamasının gerçekleştirilmesi ve proje başarısının tahmin edilmesi noktalarında alacakları kararlara destek sunan sistem modeli geliştirilmiştir.

Abstract:
Project management software supports the project coordinator in the planning or continuation process of the project that is planned to be implemented, in the follow-up process of the project components. Assignment of duties and personnel at the project planning process in accordance with the human resources characteristics of the institution or organization directly affects the success of the project in question through fulfilling the given task by the relevant personnel. Institutions and organizations generally carry out similar types of projects in line with their qualifications, so decision makers contribute to the project process in line with their experiences in previous projects at the point of execution and planning of the project. The contribution presented by considering previous project experiences is shaped in line with the individual foresight ability of the project coordinator. 
Enabling the project manager to make more effective planning in similar projects to be created will greatly contribute to the formation of an effective decision support system, through making use of artificial intelligence techniques of project management software and processing the historical project data it contains. The use of artificial intelligence techniques, which are developed in every field today and used for process and result improvement in the project production process regarding to appointment of suitable personnel for the appropriate job, as well as the prediction of the success of the project in line with the components of the project and the personnel involved, before the project starts to be carried out after the project planning process, will provide great support to the decision makers. 
Within the scope of the scientific research project carried out by a university in Turkey, firstly, the project data was created by the faculty member who assumed the task of project coordinator, using the developed web page in name of solving the mentioned problem the scope of the research put forward. Following the feature and data preprocessing steps, the project data is made ready for the development of the machine learning-based application. In line with the data obtained in the next step, the success of the personnel involved in the different work packages of the defined project and the project success status were predicted subject to the machine learning prediction models. Finally, the most successful one among the operated prediction models was determined and a machine learning-based web page was developed. Hereby, a system model that prevents decision makers from wasting time with complex data definition and analysis processes, and that supports the decisions they will take in terms of personnel assignment in line with the different components of project success within the framework of business intelligence and estimating project success has been developed with the structure in which the interaction is provided.