Kentsel dönüşüm sürecinde paydaş katılımının etkisi: Samsun örneği
The public opinion's effect on urban transformation: Samsun example
Yazar: ALPER TUNGA ŞEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Dönüşüm = Transformation ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Paydaş davranışı = Stakeholder behavior ; Samsun = Samsun ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation

Özet:
Bu çalışma esasında, Samsun'da Canik Belediyesi tarafından gerçekleştirilen, Kuzey Yıldızı Kentsel Dönüşüm Projesi olarak adlandırılan ve büyük ölçekli kentsel dönüşüm projelerinden biri olan, Belediye-TOKİ ortaklığında gerçekleştirilen proje genelinde, proje öncesinde ve sonrasında orada yaşayan halkın projeye katılımının ne derece sağlandığı, halkın karar alma süreçlerinde yer almak isteyip istemedikleri,  dönüşümün yaşandığı bölgede, proje sonrasında kişilerin yaşadığı fiziksel, sosyal ve ekonomik değişiklikler araştırılmış ayrıca halkın bu proje ile ilgili beklenti ve memnuniyet düzeyleri ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında, kentsel dönüşümün modernleşme ve kentleşme kavramından bağımsız olmadığı,  kentsel dönüşüm projeleriyle dönüşümün sağlandığı alanda sadece fiziksel değişimler değil, beraberinde ekonomik, kültürel ve sosyal değişimlerin de dikkate alınması gerekliliği ortaya konulmuştur. Çalışmada araştırma konusuna ilişkin yazılı kaynaklar taranmış olup, teorik çerçevede kentsel dönüşüm, kentleşme, yer değiştirme, katılım, katılım aşamasında hangi aktörlerin rol oynadığı, Dünya ve Türkiye üzerindeki kentsel dönüşüm projelerinin örneklerinden bahsedilmiş, kentsel dönüşümün tarihsel gelişimi hakkında literatür çalışması yapılmış ve bu kavramlar üzerindeki tartışmalar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda genel olarak kentsel dönüşüm, Dünyada ve Türkiye'de kentsel dönüşüm süreçleri, kentleşme süreci ele alınmıştır. Özelde ise Canik belediyesinde Kuzey Yıldızı Kentsel Dönüşüm Projesi incelenmiştir. Bu sürecin önemli örneklerinden olan ve proje öncesinde gecekondu bölgesi ve yoksullukla birlikte anılan alanda ciddi bir değişim yaşanmıştır. Kuzey Yıldızı Kentsel Dönüşüm Projesi adı altında gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesi'ne yönelik olarak yapılan alan çalışması, tez kapsamında ele alınan teorik tartışmaların irdelendiği bölümü oluşturulmaktadır. Tez araştırmasında kullanılan yöntem; literatür, internet araştırmaları, proje alanında yaşayan hak sahipleri, yaşanılan değişimleri incelemek adına proje öncesinde ve sonrasında burada yaşamakta bulunan katılımcılara hane bazında yapılan anket çalışmaları ve çıkan sonuçların yorumlanmalarından oluşmaktadır. Tezde projeyle birlikte mahalle'nin değişen sosyo-ekonomik durumu ve kişilerin proje sonrasında memnuniyet durumları da ele alınmaya çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler : Kentleşme, Kentsel Yenileme, Samsun, Kuzey Yıldızı Kentsel Dönüşüm Projesi

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the opinion of residents in Turkey's Black Sea province of Samsun's Canik district, on the 'North Star Urban Transformation Project', which was engineered with the cooperation of the municipality and TOKI (Housing Development Administration of Turkey). The questions were asked to the people who were inhabitants in the area before and after the project, and they were asked if they were involved in the decision-making process, if physical, social or economical changes were experienced, also the people's expectation and satisfaction. Within the scope of this thesis, it was realized that urban transformation is not an independent concept from modernizing and urbanization, and with urban transformation projects, the necessity to consider not only the physical changes, but also the economical and social changes was put forth. In the thesis, the written sources about the subject was studied and a literature search was made on urban transformation, urbanization, translocation, contribution and which actors play role in participation on the urban transformation projects. Examples of urban transformation projects around the world and in Turkey were mentioned, along with the historical evolution of urban transformation and discussions on the subject as well. Besides, urban transformation and process of urban transformation in Turkey and around the world were studied. In particular, the thesis got a closer look on 'North Star Urban Transformation Project' in Canik municipality. It was realized that the area, which is known for its shantytowns and poverty, went through a major change with the urban transformation. The field surveys that were made in the area, which the 'North Star Urban Transformation Project' was constructed, are mentioned in the theoretical discussing in the thesis. The methods used in this thesis are constructed of surveys that were made in the area, surveys made to the stakeholders of the buildings near the area and to the people who have been living in the area before and after the urban transformation project, the Internet and the literature. The thesis also studied the socio-economical structure of the neighborhood before and after the project, along with inhabitants' satisfactory levels.


Key Words : Urbanization, Urban Renewal, Samsun, North Star Urban Transformation