Zeytinyağı üretim tesislerinde gürültü düzeylerinin belirlenmesi ve çalışanlar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Determination of noise levels in oli̇ve oil production facilities and evaluation of the effects on the employees
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SARP KORKUT SÜMER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Son yıllarda zeytinyağı üretiminde, nitelik ve niceliğin artırılması, işçiye bağımlılığın azaltılması, zamanın verimli kullanımı gibi gereksinimler nedeniyle, klasik sistemler yerini gelişen teknolojik yenilikler içeren modern (kontinü) sistemlere bırakılmaktadır. Kontinü sistemler, iş gücü, zaman ve üretim miktarında klasik sistemlere üstünlükler sağlamasına karşın bazı olumsuz koşullara da neden olabilmektedir. Çalışanın sağlığını ve iş verimini etkileyen olumsuz koşulları oluşturan tehlikelerden birisi gürültüdür. Bu çalışmada, kontinü zeytinyağı fabrikalarında gürültü düzeylerinin belirlenmesi, çalışan sağlığı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Marmara ve Ege Bölgelerinde faaliyet gösteren 17 farklı kontinü zeytinyağı fabrikalarında yürütülmüştür. Ses düzeyi ölçümleri, zeytinyağının eldesinde kullanılan yükleme, temizleme, kırma-yoğurma, santrifüj ve ayırma ünitelerinde, çalışanların kulak seviyelerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçümlerde, IEC 61672-1:2002'ye uygun Tip-2 sınıfında ses düzeyi ölçer kullanılmıştır. TS EN ISO 9612 standardı dikkate alınarak, üç tekerrürlü olarak beşer dakikalık sürelerde yapılan ölçümlerde elde edilen veriler, standartta belirtilen eşitlikler kullanılarak A ağırlıklı eşdeğer ses basınç düzeyleri belirlenmiş ve sonuçlar ilgili yönetmeliklere göre değerlendirilmiştir. Çalışmada, fabrikanın dışında bulunan yükleme ünitelerinde günlük gürültü maruziyet seviyelerinin, 65-85 dB(A) arasında değiştiği, diğer kapalı alanda bulunan tüm ünitelerde bu değerlerin 72-99 dB(A) arasında olduğu belirlenmiştir. İlgili yönetmeliklerde belirtilen en yüksek maruziyet eylem değeri olan 85 dB(A)'dan yüksekte ki işletme ortamlarında çalışanların kulak koruyucu kullanmaları gerekmektedir.

Abstract:
In recent years, due to the requirements such as increasing the quality and quantity of olive oil production, decreasing the dependence on the worker and using the time efficiently, the classical systems are being replaced by modern (continuous) systems with developing technological innovations. Continuous systems, while superior to classical systems in terms of labor, time and production amount, can cause some adverse conditions. One of the dangers that create negative conditions affecting the health and work efficiency of the employee is noise. In this study, it was aimed to determine noise levels in continuous olive oil plants and to evaluate their effects on employee health. The study was conducted in 17 different continuous olive oil factories operating in Marmara and Aegean Regions. Sound level measurements were carried out in loading, cleaning, crushing-kneading, centrifugal and separation units used in the production of olive oil, at the ear levels of the employees. Type-2 sound level meter in accordance with IEC 61672-1: 2002 was used for the measurements. Taking into consideration the TS EN ISO 9612 standard, the data obtained in the measurements performed in three replications for five minutes, A-weighted equivalent sound pressure levels were determined using the equations specified in the standard and the results were evaluated according to the related regulations. In the study, it was determined that daily noise exposure levels in the loading units outside the factory varied between 65-85 dB (A), and that these values were between 72-99 dB (A) in all other indoor areas. Employees who are operating in an operating environment higher than 85 dB (A), the highest exposure action value specified in the relevant regulations, are required to wear ear protection.