Sosyal medya temelli anne katılım programının anne çocuk ilişkisine ve anne öğretmen işbirliği-iletişimine etkisinin incelenmesi
Study of the effect of social–media based mother participation program on mother children and mother–teacher relation and communication
Yazar: ASLI BALCI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Aile katılımı = Family participation ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Facebook = Facebook ; Okul-aile iş birliği = School-family cooperation ; Sosyal medya = Social media ; Televizyon = Television

Özet:
Araştırma annelere yönelik hazırlanan Sosyal Medya Temelli Anne Katılım Programı'nın anne çocuk ilişkisine ve anne öğretmen işbirliği-iletişimine etkisini incelemek ve anne, öğretmen ve yöneticinin programa yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada hem nicel hem de nitel verilerin toplanarak analiz edildiği karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzurum İl Merkezi Palandöken İlçesi'nde bulunan özel bir anaokuluna devam eden 33'ü deney, 33'ü kontrol olmak üzere, 4-6 yaş grubu normal gelişim gösteren çocukların anneleri oluşturmuştur. Uygulanan programa yönelik görüşlerin belirlenebilmesi için deney grubunda yer alan 2 sınıfın öğretmenleri, uygulama yapılan kurumun yöneticisi ve deney grubundaki 33 anne araştırmanın nitel boyutunun çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve annelerine ilişkin genel bilgileri toplamak amacıyla "Genel Bilgi Formu", annelerin çocuklarıyla olan ilişkilerini belirleyebilmek için uyarlama çalışması Akgün ve Yeşilyaprak (2010) tarafından yapılan "Çocuk Ana-Baba İlişki Ölçeği (Anne Formu)" ve annelerin öğretmenle olan iletişimlerini belirleyebilmek için Atabey ve Tezel Şahin (2011) tarafından geliştirilen "Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği" kullanılmıştır. Uygulanan program hakkındaki görüşleri belirleyebilmek için ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Anne Görüşme Formu", "Öğretmen Görüşme Formu" ve "Yönetici Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde deney ve kontrol grubunda yer alan annelerin ön-test puan ortalamaları arasında anlamlı farklılaşma olup olmadığını incelemek için bağımsız örneklemler için t testi, ön-test ve son-test puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığını test etmek için Tek Faktörlü Kovaryans (ANCOVA), kalıcılık testleri için bağımlı örneklemler için t-testi, nitel verilerinin analizi için betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre sosyal medya araçlarından Facebook ile yapılan 12 haftalık anne katılım programının, annelerin çocuklarıyla olan olumlu ilişkilerini arttırmada, çatışmalarını ise azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca programın annelerle öğretmenlerin işbirliği-iletişimlerini arttırmada da anlamlı etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uygulamadan bir ay sonra yapılan kalıcılık testlerinde programın etkisinin sürdüğü görülmüştür. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre ise, Facebook üzerinden yapılan programın anneler, öğretmenler ve yönetici tarafından yararlı ve kullanışlı bulunduğu görülmüştür. Anneler, programın Facebook üzerinden yapılmasına ilişkin olarak çalışmalara ulaşım-erişim kolaylığı, Facebook'un yaygın kullanılması, zaman-mekân sorununu ortadan kaldırması ve Facebook'un dikkat çekici olması gibi avantajlar bildirmişlerdir. Ayrıca annelerin, programın çocukları ile olan ilişkilerini olumlu yönde etkilediğini, program sayesinde çocuklarıyla yakınlaştıklarını, hatalı davranışlarını fark ettiklerini ve düzelttiklerini, çocuklarının sorunlu davranışlarında düzelmeler olduğunu belirttikleri görülmüştür. Programın annelere, öğretmenlere ve yöneticiye özellikle iletişim ve işbirliği kurma noktasında kolaylıklar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar kelimeler : Aile katılımı, anne çocuk ilişkisi, sosyal medya, facebook

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of the effect of social – media based mother participation program on mother – children and mother – teacher relation and communication and thoughts of mother, teacher and director towards the program. A mixed study design was applied in the study including the collection of both qualitative and quantitative data. Study group was composed of the mothers of 66 students including 33 control and 33 subjects in 4- 6 age group exhibiting normal physical development and attending in a private nursery school in the Palandöken neighbourhood of Erzurum city centre. After the implementation of the program, teachers of two classrooms, school principal and 33 mothers of subject students made up the qualitative study group in order to determine the views about the program. A General Data Form was used to be a data collection tool which includes data related to general information about children and their mothers in addition to Child – Parents Relationship Scaleadjusted by Akgün and Yeşilyaprak (2010) to determine the relationship between mothers and their children and Family Teacher Communication and Cooperation Scale adjusted by Atabey and Tezel Şahin (2011) to determine the communication between mothers and teachers. Mother Interview Form, Teacher Interview Form and Director Interview Form prepared by the researcher were used in order to determine the views about the program applied. t – test for independent samples was used to determine whether there was a significant difference between mean scores of mothers' pre-test taking place in study and control group, one – factor covariance (ANCOVA) was used to test the significance of the difference between mean scores of pre – and post – test score, t- test for permanency was used for dependent samplings and descriptive analysis technique was used to analyse qualitative data. Based on the results of the study, it was stated that 12 – week mother participation program through one of the famous social media tools, Facebook, was effective in increasing positive relationships between mother and their children and decreasing conflicts. In addition, it was stated that program had significant effect on increasing relation and communication between mothers and teachers. It was observed in the permanency tests conducted one month after the application that the program was still effective. It was found according to the qualitative results of the study that the program conducted over Facebook was useful and useable for mothers, teachers and the principal. Mothers reported some advantages for the program like easiness to access Facebook, prevalence of Facebook, removal of time and space problems and attractiveness of Facebook. It was also observed that program affected positively the relationship between mothers and their children, they had close relationship with their children through the program, they were aware about their faulty behaviours and made them correct and there were some improvements in their problematic behaviours. It was also determined that programs supplied mothers, teachers and principal easiness to construct communication and cooperation.



Keywords : Family participatipon, mother – children relationship, social media,facebook