Gömülü üçüncü molar diş ile ikinci molar dişin eksternal kök rezorbsiyonu arasındaki ilişkinin panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
The evaluation of relationship between external root resorption of the second molar and impacted third molar with cone beam computed tomography and panoramic radiography
Yazar: GEDİZ GEDUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP ZENGİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Kök rezorpsiyonu = Root resorption ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Diş hekimliğinde panoramik (PAN) radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) gömülü dişlerin pozisyonu ve komşu anatomik oluşumlarla ilişkisini değerlendirmede kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, gömülü üçüncü molar dişlerle onlara komşu ikinci molar dişlerin distalinde izlenen eksternal kök rezorpsiyonu (EKR) arasındaki ilişkinin, PAN radyografi ve KIBT görüntüleri üzerinde değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metod: Bu çalışmada 2013- 2015 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine başvuran hastaların KIBT ve PAN radyografi görüntüleri retrospektif olarak incelendi. İlk önce görüntülerde gömülü üçüncü molar dişlere komşu ikinci molar dişlerin distalinde izlenen EKR incelendi. İncelenen radyografilerde gömülü üçüncü molar dişler açılanmaları, komşu olduğu dişler ve alt çenedeki dişlerde ramus ile olan ilişkilerine göre sınıflandırıldı. Tanımlayıcı analizler ve Ki kare testi (χ2) yapıldı.
Bulgular: 127'si kadın (%50.8), 123'ü erkek (%49.2) 250 hastanın radyografisinde 547 adet gömülü diş değerlendirildi. PAN radyografilerde ikinci molarların 38'inde (%6.9) EKR olduğu tespit edilirken 509'unda (%93.1) tespit edilmedi. KIBT kesitlerinde ise 35 (%6.4) dişte EKR izlenirken, 512 (%93.6) dişte izlenmedi. KIBT ve PAN radyografilerde görülen EKR arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). İkinci molar dişlerde EKR tespit edildiğinde, buna komşu gömülü üçüncü molar dişlerin, 17'si (%3.1) mezioanguler, 9'u (%1.6) horizontal; komşu olduğu dişlere göre 23 (%4.2) Sınıf B, 13 (%2.39) Sınıf C; ramusa göre 24 (%7.6) Sınıf 1 olarak belirlendi.
Sonuç: Mezioanguler ve horizontal açı sınıflamasında, derinlik sınıflamasına göre alt çenede Sınıf B grubunda ve komşu ikinci molar dişlere büyük bir yüzeyde temas eden gömülü üçüncü molar dişlerde EKR görülme oranı daha yüksek bulundu. KIBT, gömülü üçüncü molar dişlere komşu olan ikinci molar dişlerin distalinde izlenen EKR'nin tespitinde oldukça yararlı bir üç boyutlu görüntüleme tekniği olarak bulunmuştur.

Abstract:
Aim: Panoramic radiography (PAN) and Cone Beam Computed Tomography (CBCT) are used to evaluate the position of the impacted tooth and the relationship between its neighbors and anatomical structures. The aim of this study is to evaluate the relationship between impacted third molars and external root resorption of the adjacent second molar on the PAN radiography and CBCT images.
Material and Methods: In this study, CBCT and then PAN radiography images of patients were retrospectively evaluated who attended to the Faculty of Dentistry, Ondokuz Mayıs University between 2013-2015. First, root resorptions of second molar teeth that adjacent to impacted third molars were noted. In radiographs, impacted third molars were classified according to their adjacent teeth, angle and relationship with ramus in the teeth of the lower jaw. Descriptive analysis and Chi-square test (χ2) was performed.
Results: In this study, 127 women (50.8%), 123 were male (49.2%) of 250 patients with radiographic images were evaluated. The second molars in PAN radiography 38 (6.9%) teeth were identified as with external root resorption. In CBCT sections 35 (6.4%) teeth are viewed as external root resorption, in 512 (93.6%) teeth was not observed resorption. External root resorptions was found statistically significant between CBCT sections and PAN radiography (p <0.001). According to the examined impacted third molar teeth in resorption areas, angulation of teeth 17 (%3.1) mezioangular, 9 (%1.6) horizontal; that neighboring teeth by 23 (%4.2) Class B, 13 (%2.3) Class C; according to the ramus 24 (%7.6) Class 1 teeth were mostly seen.
Conclusion: External root resorption possibility should be considered based on mezioangular and the horizontal angle classification, the adjacent teeth in the lower jaw in Class B and adjacent second molar that have a large surface contact with the impacted third molars. CBCT is a very useful three-dimensional imaging technique in detection of external root resorption of second molar tooth that adjacent to impacted third molar.