Özel eğitim öğretmen adaylarının özel eğitim öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve öğretme motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: İLHAN GÖZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CAHİT NURİ
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Zihin Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma özel eğitim öğretmen adaylarının özel eğitim öğretmenlik mesleğine
yönelik tutumları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi
amaçlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim
öğretim yılı içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan altı farklı
üniversitenin ve farklı sınıf seviyesine devam eden 161 özel eğitim öğretmen adayı
çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmada Demografik Bilgi Formu", "Özel Eğitim
Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği' ve "Öğretme Motivasyonu Ölçeği"
kullanılmıştır. Veriler mail, Google formlar ve elektronik olarak toplanmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerin çözümlemeleri SPSS 26.0 paket programı
kullanılarak elde edilmiştir. Arştırmadan elde edilen bulgulara göre, özel eğitim
öğretmen adaylarının, "Özel Eğitim Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği"
nden aldıkları puanlar ile ailesinde öğretmen olma, öğretmenlik mesleğinin ne
derecede önemli olduğu ve mesleki bilgi düzeyini yeterli bulma değişkenleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Yaş, cinsiyet, aylık hane
geliri, mezuniyet sonrası kariyer planı, kendine güvenme ve öğretmenlik mesleğini
isteyerek seçme değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı
bulunmuştur. Özel eğitim öğretmen adaylarının "Öğretme Motivasyonu Ölçeği" nden
aldıkları puanlar ile mezuniyet sonrası kariyer planı, öğretmenlik mesleğinin ne
derecede önemli olduğu ve öğretmenlik mesleğini isteyerek seçme değişkenleri
arasında anlamlı yönde fark olduğu saptanmıştır. Yaş, cinsiyet, aylık hane geliri,
ailesinde öğretmen olması, mesleki bilgi düzeyi ve kendine güvenme değişkenleri
arasında anlamlı yönde fark olmadığı sonucu elde edilmiştir. Özel eğitim öğretmen
adaylarının Özel Eğitim Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği ve Öğretme
Motivasyonu Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde korelasyon olduğu görülmüştür. Özel eğitim öğretmen adaylarının İçsel
Motivasyon ve Dışsal Motivasyon puanları arttıkça, Özel Eğitim Öğretmenlik
Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği kapsamındaki Bilişsel, Duyuşsal ve Davranışsal
puanları da pozitif yönde arttırmaktadır ve bu puan artışının istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde olduğu saptanmıştır. Bulgular alanyazındaki diğer araştırmalar ile tartışılmış
ve bu doğrultuda önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Özel Eğitim Öğretmen Adayları, Öğretme
Motivasyonu, Tutum.

Abstract:
This study aims to determine the relationship between special education teacher
candidates' attitudes towards the special education teaching profession and their
motivation to teach. In the study, a correlational design survey method was used. In
the selection of the sample, 161 special education teacher candidates who attend six
different universities and different grade levels in the Turkish Republic of Northern
Cyprus in the 2021-2022 academic year were reached by snowball sampling method.
In the research, "Demographic Information Form", "Attitude Scale Towards the
Special Education Teaching Profession" and "Teaching Motivation Scale" were used.
Data were collected through electronic media, e-mails and Google forms. The analysis
of the data obtained in the research was obtained by using the SPSS 26.0 package
program. According to the findings obtained from the study, there was a statistically
significant difference between the scores of special education teacher candidates from
the " Attitude Scale Towards the Special Education Teaching Profession" and the
variables of being a teacher in their family, the degree to how important the teaching
profession is and finding the level of professional knowledge sufficient. It was
determined that there was no statistical difference between the variables of age, gender,
monthly household income, postgraduate career plan, self-confidence and willingly
choosing the teaching profession. It was determined that there was a significant
difference between the scores of special education teacher candidates from the
"Teaching Motivation Scale" and the variables of their post-graduation career plan,
the degree to how important the teaching profession is, and the variables of choosing
the teaching profession voluntarily. It was determined that there was no significant
difference between the variables of age, gender, monthly household income, being a
teacher in the family, professional knowledge level and self-confidence. It has been
concluded that there is a positive and statistically significant correlation between the
scores of The Attitude Scale Towards the Special Education Teaching Profession and
Teaching Motivation Scale of special education teacher candidates. The increase in
the Intrinsic Motivation and Extrinsic Motivation scores of the special education
teacher candidates also positively increases the Cognitive, Affective and Behavioral
scores within the scope of The Attitude Scale Towards the Special Education Teaching
Profession which was also found to be at a statistically significant level. The findings
were discussed with other studies in the literature and suggestions were made in this
direction.
Keywords: Attitude, Special Education, Special Education Teachers Cardidetes,
Motivation to Teach.