İlköğretim okullarında uygulanan madde kullanımını önleme programlarının bilgi ve beceri düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of knowledge and skills levels of school-based substance use prevention program applied to the elementary school
Yazar: EDA ERMAĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Eğitim = Education ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Madde kullanımı ve bağımlılığı, gittikçe ciddiyeti artan toplumsal sağlık sorunu olma özelliğini korumaktadır. Kullanımına başlama yaşının çocukluk ve ergenlik dönemine kadar düşmüş olması da durumun ciddiyetini arttırmaktadır.Madde kullanımının beraberinde getirdiği bireysel, toplumsal ve psikolojik sorunları azaltmak ya da ortaya çıkmasını önlemek için madde kullanımına başlamada risk teşkil edene faktörlerin bilinmesi, risk grubunun tespit edilmesi önemlidir. Koruyucu faktörleri destekleyen önleme çalışmalarının yapılması ise bu amaca hizmet edecek en önemli çalışmalardır.Madde kullanımını önleme programları, birkaç aşamada gerçekleşebilen, çeşitli kurum ve kuruluşlarca yürütülebilecek programlardır. Madde kullanımını önlemek, kullanım söz konusu ise madde kullanımını azaltmak ve/veya bağımlılığa geçişini engellemek ve beraberinde getirdiği zararları minimum düzeye indirmek amaçlanmaktadır.Günümüz dünyasında ise, çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireyleri madde kullanımına başlamada başlıca risk kitlesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, madde kullanımını önlemede belirtilen kitleye ulaşımı kolaylaştıracak en sistemli önleme programları okullarda yapılmalıdır. Okul temelli madde kullanımını önleme programları madde kullanımını önlemede en etkili çalışmalar olarak değerlendirilmektedir. Ancak yapılacak olan çalışmaların amaçlarına ne kadar ulaştığının belirlenmesi, etkililik düzeylerinin değerlendirilmesi en az uygulamalar kadar önem arz etmektedir.Bu araştırmada, Günebakan Madde Bağımlılığını Önleme Eğimi Programı, Kulaktan Kulağa Madde Bağımlılığını Önleme Programı, Bilgili Ol Bağımlı Olma (BOBO) Veli Eğitim Programı'nın ele alınmasıyla İstanbul ilinde ilköğretim kurumlarında uygulanan okul temelli madde kullanımını önleme programlarının etkililik düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Elde edilen bulgular doğrultusunda, ele alınan programların öğrencilerin ve velilerin madde ve madde bağımlılığı hakkındaki bilgi düzeylerinin arttığı; öğrencilerin yanlış inanışlarının azaldığı ve hayır deme becerilerinde artış olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin madde kullanım sıklığı ve madde kullanım eğilimlerinde de azalma olduğu, ancak azalmanın anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Deney grubundaki öğrencilerin program uygulamaları öncesinde yoğun madde kullanımlarının olmaması bu bulgu için göz önünde bulundurulması gereken bir sınırlılıktır. Bunun da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.Bulgular doğrultusunda, Günebakan Madde Bağımlılığını Önleme Eğimi Programı, Kulaktan Kulağa Madde Bağımlılığını Önleme Programı, Bilgili Ol Bağımlı Olma (BOBO) Veli Eğitim Programı'nın madde kullanımını önleme doğrultusunda etkililik düzeyi yüksek olan programlar olduğunu ve araştırma için belirlediğimiz ana hipotezimizin kabul edildiğini söylemekteyiz.Araştırma sonucu saptanan ve kanaat getirilen, okul temelli önleme programlarının etkililiğini arttıracak özelliklerin geliştirilecek diğer önleme programları için dikkate alınması, araştırmamızda ele aldığımız programların da yine bu bilgiler ışığında geliştirilmesinin madde kullanımını önlemede istenen en etkili düzeye gelmek için gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Substance use and abuse, increasing public health problem of increasing seriousness of being selected. Start to use up to the age of childhood and adolescence have decreased the severity of the situation improves.Bring an individual of substance use, social and psychological problems, to reduce or prevent the emergence in the initiation of drug use constitute risk factors known until, it is important to identify risk groups. Protective factors that support the prevention efforts be made to serve this purpose are the most important work.Substance abuse prevention programs, can be carried out in several stages, by various organizations and institutions to carry out programs. To prevent substance abuse, the use of such substances to reduce the use and / or addiction and to prevent the passage brings aims to minimize the damage.In today's world, childhood and adolescence in the initiation of drug use in individuals constitute the main risk group. In this context, substance abuse prevention to facilitate access to the system laid down in the mass prevention programs in schools should be doing. School-based substance abuse prevention programs in preventing drug use is considered as the most effective work. The aim of the work to be done, but how to reach that determination, evaluation of effectiveness is at least as important as practice.In this study, Günebakan Madde Bağımlılığını Önleme Eğimi Programı, Kulaktan Kulağa Madde Bağımlılığını Önleme Programı, Bilgili Ol Bağımlı Olma (BOBO) Veli Eğitim Programı addressed receipt of Istanbul in the primary schools implemented in school-based substance abuse prevention programs effectiveness are determined to be intended.In line with the findings, discussed the substance of the program, students and parents about substance abuse and increase the knowledge level of the students and the reduction of false belief was found to be increasing their ability to say no. The incidence of student drug use and drug use also tend to be reduced, but the decline was not significant. In the experimental group students' intensive substance abuse program, the lack of applications for these findings should be considered for a limited only. It also needs to be taken into consideration.Results in line, that Günebakan Madde Bağımlılığını Önleme Eğimi Programı, Kulaktan Kulağa Madde Bağımlılığını Önleme Programı, Bilgili Ol Bağımlı Olma (BOBO) Veli Eğitim Programı are substance abuse prevention programs that according to the efficiency levels and that the research identified for the main hypothesis are accepted.Research results identified and convictions brought the school-based prevention programs the effectiveness of enhancing features to be developed other prevention programs to be taken into account, our research examines the program again this information in light of developing substance abuse prevention required the most effective level to come to the necessary conclusions could be drawn.