Yerel diatomit topraklarının bazı depolanmış tahıl zararlarına karşı uzun süreli kalıcı etkinliği
Persistent efficacy of local diatomaceous earths against some stored grain insects
Yazar: NAYİF AĞBAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Diatomit = Diatomite ; Rhyzopertha dominica = Rhyzopertha dominica ; Sitophilus oryzae = Sitophilus oryzae ; Toprak = Soil ; Tribolium confusum = Tribolium confusum

Özet:
Bu çalışmada buğday üzerinde iki yerel diatomit toprağı (DE) formülasyonunun, Detech® ve Demite®, Sitophilus oryzae (L.), Tribolium confusum du Val. ve Rhyzopertha dominica (F.)' ya karşı insektisidal ve kalıcı etkinlikleri değerlendirilmiştir. Bu amaçla 5 kg'lık buğday DE formülasyonların iki konsantrasyonuyla (600 ve 900 ppm; mg DE/kg buğday) muamele edilmiş ve 26±1ºC sıcaklık ve %65±5 nispi nemde saklanmıştır. 360 günlük depolama süresinin tamamlanmasına kadar 0. gün, 15. gün, 1., 3., 6., 9. ve 12. ayda DE uygulanmış buğdaylardan örnekler alınmıştır. Sitophilus oryzae, T. confusum ve R. dominica erginleri bu örneklere maruz bırakılarak 26±1ºC ve %65±5 nispi nemde biyolojik testler yürütülmüştür. Bu biyolojik testlerde DE uygulamasının etkinliği 7 ve 14 gün maruz kalma sürelerinde uygulama yapılan buğday daneleri üzerindeki ergin ölüm oranları kayıt edilmiştir. On dördüncü gün sayımından sonra S. oryzae ve R. dominica erginleri elenerek danelerden uzaklaştırılmış ve uygulama yapılan daneler üzerinde yeni nesil ergin sayılarını değerlendirmek için örnekler ek 45 gün süreyle aynı koşullarda bekletilmiştir.
Buğday üzerinde yerel DE toz formülasyonlarının, Demite® ve Detech®, S. oryzae, T. confusum ve R. dominica erginlerine karşı uzun süreli kalıcı etkinlikleri test edilen böcek türüne, uygulama konsantrasyonuna ve uygulama sürelerine göre önemli farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Sitophilus oryzae ve T. confusum için hem Demite® hem de Detech®'in 900 ppm konsantrasyonu uygulanan buğdayların bekletildiği tüm sürelerde Demite® ve Detech® uygulamalarına 14 gün süreyle maruz bırakılan S. oryzae ve T. confusum erginlerinin ölüm oranları arasında önemli bir fark olmadığı bulunmuştur. Demite® ve Detech® 600 ppm 14 gün ve 900 ppm 7 gün uygulamaların tüm depolama sürelerinde elde edilen S. oryzae ve T. confusum ölüm oranları arasında istatistiki olarak önemli farklılık bulunmasına rağmen depolama sürelerinde elde edilen ölüm oranları arasındaki farkın düşük (S. oryzae ve T. confusum için sırasıyla <%10 ve <%14) olduğu görülmüştür. Genel olarak, DE uygulamasından sonra belli süreler depolanan 600 ve 900 ppm DE uygulanmış buğdaylarla yürütülen biyolojik etkinlik testlerinde depolama sürelerine bağlı olarak S. oryzae ve T. confusum erginlerinin ölüm oranlarında sistematik ve önemli azalmaların olmadığı bulunmuştur. Bunun yanında her iki diatomit toprağının R. dominica'ya karşı etkinliğinin tüm depolama sürelerinde test edilen diğer iki böcek türüne (S. oryzae ve T. confusum) göre daha düşük olduğu görülmüştür. Benzer olarak DE uygulamasından sonra belli süreler bekletilen 600 ve 900 ppm DE uygulanmış buğdaylarla yürütülen biyolojik testlerde depolama sürelerine bağlı olarak R. dominica erginlerinin ölüm oranlarında da sistematik ve yüksek azalmaların (<%12)  olmadığı bulunmuştur.
Demite® ve Detech® 600 ve 900 ppm konsantrasyonu uygulanan buğdayların depolandığı tüm sürelerde %87.9 - %99.9 arasında S. oryzae'nın yeni nesil ergin sayılarında azalma olmasına rağmen hiçbir DE uygulaması S. oryzae'nın yeni nesil ergin çıkışını tamamen engelleyemediği gözlemlenmiştir. Benzer şekilde Demite® ve Detech® 600 ve 900 ppm uygulanan buğdayların depolandığı tüm sürelerde %25 - %88.2 arasında R. dominica'nın yeni nesil ergin sayılarında azalma olmasına rağmen hiçbir DE uygulamasının R. dominica'nın yeni nesil ergin çıkışını tamamen engelleyemediği görülmüştür. Detech® 600 ppm R. dominica dışında 600 ve 900 ppm DE uygulamalarında depolama sürelerine bağlı olarak S. oryzae ve R. dominica yeni nesil ergin sayıların azalma oranlarında sistematik ve yüksek azalmaların olmadığı bulunmuştur.
Sonuç olarak bu çalışmada yerel diatomit topraklarının, Demite® ve Detech®, 900 ppm konsantrasyon ile 7 veya 14 gün süreyle muamele edilen buğdayın S. oryzae ve T. confusum'a karşı bir yıl boyunca tatmin edici şekilde korunabileceği, ancak R. dominica'ya karşı tatmin edici düzeyde kontrol elde edebilmek için daha yüksek DE kosantrasyonlarına ve uzun maruz kalma sürelerine ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The insecticidal and residual efficacy of two local diatomaceous earth (DE) formulations, Detech® and Demite®, against Sitophilus oryzae (L.), Tribolium confusum du Val. and Rhyzopertha dominica (F.), on wheat was assessed. For this purpose, 5-kg lots of wheat were treated with the above-mentioned DE formulations, in two dose rates (600 and 900 ppm; mg DE/kg grain) and stored at 26±1ºC and %65±5 relative humidity. Samples of these lots were taken at 0., and 15. day, 1., 3., 6., 9., and 12. month of storage, until the completion of a 360-day period of storage. Bioassays were conducted by exposing S. oryzae, T. confusum and R. dominica adults to these samples, at 26±1ºC and%65±5 relative humidity. In these bioassays, the DE efficacy was evaluated by recording adult mortality after 7 and 14 d days of exposure on the treated grains. After the 14-day count, all adults were removed, and the samples were left at the same conditions for an additional 45 days, to evaluate the capacity for progeny production in the treated grains.
It was observed that long term persistent efficacy of local DE powder formulations, Demite® and Detech®, against S. oryzae, T. confusum and R. dominica adults on wheat differed significantly according to the tested insect species, application concentrations and storage times. For S. oryzae and T. confusum, there was no significant difference between adult mortality rates on wheat grains exposed to 900 ppm concentration of Demite® and Detech® for 14 days during all storage periods. Although there was a statistically significant difference between the mortality rates of S. oryzae and T. confusum adults on wheat grains exposed to 600 ppm concentration of Demite® and Detech® for 14 days and 900 ppm concentration of Demite® and Detech® for 7 days during all storage periods, the differences between the mortality rates obtained at storage periods of DE-treated grains was negligible (for S. oryzae and T. confusum <10% and <14% respectively). Generally, it was found that there was no systematic and significant decrease in the mortality rates of S. oryzae and T. ocnfusum adults depending on the increase of storage periods of wheat grains exposed to 600 and 900 ppm concentration of Demite® and Detech®. Moreover, it was observed that insectidical efficacy of both DE formulations against R. dominica adults was lower than S. oryzae and T. confusum adults at storage periods of DE-treated grains. Similarly, there was no systematic and high decrease (<12%) in the mortality rates of R. dominica adults, depending on storage periods of wheat grains exposed to 600 and 900 ppm concentration of Demite® and Detech®.
Although, there was a decrease in the number of new generation adults of S. oryzae between 87.9% and 99.9% at all storage periods of wheat grains exposed to 600 and 900 ppm concentration of Demite® and Detech®.Demite® for 7 and 14 days, no DE treatments could completely prevent the emergence of new generation of S. oryzae adults. Similarly, there was a decrease in the number of new generation adults of R. dominica between 25% and 88.2% at all storage periods of wheat grains exposed to 600 and 900 ppm concentration of Demite® and Detech®.Demite® for 7 and 14 days, no DE treatments could completely prevent the emergence of new generation of R. dominica adults. Except for Detech® 600 ppm R. dominica, it was found that there were no systematic and significant decreases in the reduction rates of the new generation adult numbers of S. oryzae and R. dominica depending on storage periods of wheat grains exposed to 600 and 900 ppm concentration of Demite® and Detech®.
As a result, in this study, the wheat grains treated with Demite® and Detech®, at a concentration of 900 ppm for 7 and 14 exposure time could be satisfactorily protected against S. oryzae and T. confusum for a year, however higher DE concentrations and longer exposure times were needed to achieve a satisfactory level of control against R. dominica during longer tern storage.