Udi hindi ekstraktlarının antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activities of agarwood extracts
Yazar: BÜŞRA OKUR
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL PEKSEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry
Dizin: Agarwood = Agarwood ; Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract

Özet:
Besinlerin bileşiminde bulunan antioksidanlar; vücudun doğal seyrinde üretilen reaktif oksijen ya da reaktif azot türlerinin hücre hasarına yol açan aktivitelerini azaltmaktadır. Hücrelerde gerçekleşen metabolik olaylar sonucu serbest radikaller veya reaktif oksijen türleri optimum miktarın üstüne çıktığında hücre zarlarına saldırarak hasara yol açmaktadır. Antioksidanlar, serbest radikallerin artışına karşı radikal yakalama, radikali nötr hale getirme ve vücuttan atma fonksiyonlarına sahiptir. Antioksidanlar, yaşlanma süreciyle birlikte ilerleyen hastalıkları ve hücrelerde oluşan oksidasyon ürünlerini inhibe etme gücü sayesinde önemli bir role sahiptir.  
Agarwood olarak da bilinen udi hindi bitkisinin pek çok ismi ve adlandırması vardır. Asya Kıtası'nda popüler olan bitkinin Latince isimlerine Aquilaria malaccensis, A. agallocha; yerel adlandırmalarına ise kartal ağacı, aloe ağacı, kusti bahri, oud olarak örnek verilebilir. Agarwoodun sağlık iyileştirici bir ürün olarak kullanımı sekizinci yüzyıldan bu yana devam etmektedir. Farmakoloji çalışmalarında agarwooddan elde edilen esansiyel yağ serbest radikalleri yakalayarak enflamasyonu önler.
Bu çalışmada udi hindi bitkisinin kökünden elde edilen su ve etil asetat ekstrelerinin her biri için antioksidan aktivite analiz yöntemlerinden toplam fenolik madde, toplam flavonoid içeriği, DPPH radikali, ABTS katyon radikali ve DMPD katyon radikalleri yakalama etkisi, indirgeyici güç analizi, metal şelatlama etkisi, beta-karoten ağartma aktivitesi, antosiyanin analizi, prolin tespiti  yöntemleri çalışılarak udi hindi bitkisi ekstrelerinin antioksidan kapasitesi incelenmiştir. Ayrıca kök bitkilerin kaynatma yöntemi ile etken maddelerinin aktifleştiği bilinmektedir. Bitki kökünün çay formunu da değerlendirmek için demleme yöntemi ve kaynatma yöntemleri uygulandı. Udi hindi bitkisi kökünün sıcaklık faktörüne karşı antioksidan aktivitesindeki değişim gözlemlenerek çay formunda da antioksidan aktivite tespiti yapılmıştır.

Abstract:
Antioxidants found in the composition of foods; the activities of reactive oxygen or reactive nitrogen species produced in the natural course of the disease, which cause cell infection, decrease. When free radicals or reactive oxygen species exceed the optimum amount as a result of metabolic events taking place in cells, they attack cell membranes and cause damage. Antioxidants have radical scavenging, radical regeneration and storage breakthrough to counter the increase of free radicals. Antioxidants have an important role thanks to their power to reduce diseases and oxidation that occur with the maturation process. 
Udi hindi plant, also known as agarwood, has many names and designations. The Latin names of the plant, which is popular in the Asian continent, are Aquilaria malaccensis, A. agallocha; examples of its local names are eagle tree, aloe tree, kusti bahri, oud. The use of agarwood as a health-improving product has been around since the eighth century. In pharmacology studies, the essential oil obtained from agarwood prevents inflammation by trapping free radicals.
In this research, antioxidant activity analysis methods were applied for each of the water and ethyl acetate extracts obtained from the root of the agarwood plant. Analysis methods, total phenolic substance content, total flavonoid content, DPPH radical, ABTS cation radical and DMPD cation radicals scavenging effect, reducing power analysis, metal chelation effect, beta-carotene bleaching activity, anthocyanin analysis, proline detection methods were applied. It is also known that the active ingredients of root plants are activated by boiling. Brewing method and boiling methods were applied to evaluate the tea form of the plant root. Antioxidant activity was also determined in tea form by observing the change in antioxidant activity of agarwood plant root against the temperature factor.