Hipertansif hastalarda sigara kullanımının kan basıncı regülasyonu ve MONOSİT/HDL oranına etkisi
Effect of smoking on blood pressure regulation and MONOSİT/HDL ratio in hypertensive patients
Yazar: ŞEYDA ÖZDEN ÇALIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KORKUT ; DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
Sağlık Bakanlığı / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Tekrarlanan ofis ölçümlerinde sistolik kan basıncının (SKB) ≥140 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncının (DKB) ≥90 mmHg olması hipertansiyon (HT) olarak tanımlanır. HT ile birlikte sigara kullanımı morbidite ve mortaliteyi arttırmaktadır. Kronik sigara içiminin olumsuz sonuçlarının çoğu immün-inflammatuar sistem üzerindeki etkilerinden dolayı meydana gelmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar Monosit (MONO)/Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) oranının inflamasyon belirteci olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Çalışmamızdaki birinci amacımız hipertansif hastalarda sigara kullanımının kan basıncı regülasyonu üzerindeki etkisini araştırmaktır. İkinci amacımız ise MONO/HDL oranının inflamasyon belirteci olarak esansiyel hipertansiyon etiyolojisindeki rolünü değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel özellikteki bu çalışmaya 01.12.2021-01.12.2022 tarihleri arasında Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvurmuş 18 yaş ve üzeri, en az 6 aydır HT tanısı olan ve antihipertansif ilaç kullanan hastalar dahil edildi. HT dışında kronik hastalığı olan tüm bireyler çalışma dışı bırakıldı. Toplamda taranan 2165 hastadan dışlama kriterlerine uyan hastalar çalışma dışı bırakılmış olup sigara kullanan 135 ve kullanmayan 116 olmak üzere toplam 251 hasta çalışmaya dahil edildi. HT tanılı hastalar için polikliniğimizde uygulanan hasta değerlendirme formları retrospektif olarak taranarak yaş, cinsiyet, kullanılan antihipertansif ilaç grubu ve sayısı, sigara kullanım öyküsü (paket/yıl), tuz tüketimi miktarı, aile öyküsü bilgileri ve kan basıncı değerleri kaydedildi. İlaveten hastane otomasyon sisteminden retrospektif olarak taranan hemogram, lipit paneli değerleri ve MONO/HDL oranları hesaplanarak kayıt altına alındı. Çalışmada elde edilen bulguların istatistiksel analizleri yapıldı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi.

Bulgular: Sigara kullanan grubun (60 kadın, 75 erkek) yaş ortanca değeri 50 (30-80) yıl, kullanmayanların (58 kadın, 58 erkek) yaş ortancası 53 (28-79) yıl olarak saptanmıştır. Sigara tüketim miktarı ortanca değeri 20 (1-100) paket/yıl olarak bulunmuştur. Sigara kullanan grupta %64,9 oranında ailede HT öyküsü varken kullanmayan grupta bu oran %59,5'tir. Hastaların %45,1'i monoterapi, %54,9'u kombine tedavi almaktadır. Her iki grupta da en fazla anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörlerinin kullanıldığı saptanmıştır. Sigara kullanan grupta SKB ortanca değeri 140 (110-190) mmHg, DKB ortancası 85 (60-110) mmHg ve ortalama arter basıncı (OAB) ortancası 112,5 (92,5-142,5) mmHg, sigara kullanmayan grupta SKB ortanca değeri 140 (90-180) mmHg, DKB ortancası 80 (50-121) mmHg ve OAB ortanca değeri 110 (70-150) mmHg olarak bulunmuştur. Sigara kullanan grupta ortanca ortalama trombosit hacmi (MPV) değeri 10,4 (7,1-13,0) fL, kullanmayanlarda 9,9 (7,7-14,7) fL olarak bulunmuştur. Sigara kullanan grupta ortanca MONO değeri 0,48 (0,2-3,8) 109/L, kullanmayanlarda 0,43 (0,2-3,8) 109/L olarak tespit edilmiştir. Sigara kullanan grupta ortanca MONO/HDL değeri 0,01 (0,0-0,4), kullanmayanlarda 0,008 (0,0-0,8) olarak bulunmuştur. MPV, MONO ve MONO/HDL değerlerinin sigara kullanan grupta kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (sırasıyla; p=0.007, p=0.049, p=0.020). MONO/HDL için kesim (cut-off) değeri ≥ 0,009, sensitivite %62,2 spesifite %53,4, PPD %60,9, NPD %54,9, ROC eğrisi altındaki alan ± standart hata = 0.585 ± 0.036 olarak saptanmıştır (p=0.021)

Sonuç: HT ile birlikte sigara kullanımı da inflamatuar süreçleri tetiklediği için MONO/HDL oranı sigara kullanan grupta daha yüksek saptanmıştır ve bu oranının kümülatif inflamatuar etkiyi gösterdiği, kardiyovasküler hastalıklar başta olmak üzere inflamatuar süreçlerde prognostik bir gösterge olarak kullanılabileceği düşünülmüştür. Özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde ve sağlık kuruluşlarının tamamında MONO/HDL değeri inflamasyon varlığını desteklemek için kullanılabilecek maliyet etkin ve güvenilir bir parametredir.

Abstract:
Introduction and objective: Hypertension is defined as systolic blood pressure being ≥140 mmHg and/or diastolic blood pressure being ≥90 mmHg on multiple in-office measurements. Smoking in conjunction with hypertension increases morbidity and mortality. Most of the adverse consequences of chronic smoking occur stem from its effects on the immune-inflammatory system. Recent studies have shown that Monocyte/High Density Lipoprotein (HDL) ratio can be used as a marker of inflammation. The first aim of our study is to investigate the effect of smoking on blood pressure regulation in hypertensive patients. Our second aim is to evaluate the role of Monocyte/HDL ratio as a marker of inflammation in the etiology of essential hypertension. 

Materials and Methods: In this cross-sectional study, patients aged 18 years and over who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Karabük Training and Research Hospital between 01.12.2021-01.12.2022, who had a diagnosis of HT for at least 6 months and have been using antihypertensive drugs were included. All individuals with chronic diseases other than HT were excluded from the study. 2165 patients examined in total who of which met the exclusion criteria were excluded from the study. A total of 251 patients consisting of 135 smokers and 116 non-smokers, were included in the study. By analyzing the data obtained from the patient evaluation-follow-up form applied in our clinic for patients diagnosed with HT were analyzed retrospectively, the findings such as age, gender, number and group of antihypertensive drug used, smoking history (pack/year), amount of salt consumption, family history information and blood pressure values were recorded. Additionally, the data such as hemogram, lipid panel values, and calculated MONO/HDL ratio which are investigated retrospectively from the hospital automation system were recorded. The findings obtained in the study were statistically analyzed. Statistical significance level was accepted as p<0.05.

Results: The median age of the smokers (60 women, 75 men) was 50 (30-80) years and the median age of the non-smokers (58 women, 58 men) was 53 (28-79) years. The median value of cigarette consumption is found to be 20 (1-100) pack/year. While 64.9% of smokers have a family history of HT, this rate was 59.5% in the non-smoker group. 45.1% of the patients have received monotherapy and 54.9% have received combination therapy. In both groups, it has been found that ACE inhibitors were used the most. In the smoker group, the median SBP was 140 (110-190) mmHg, the median DBP was 85 (60-110) mmHg and the median MAP was 112.5 (92.5-142.5) mmHg, while in the non-smoker group, the median SBP was 140 (90-180) mmHg, the median DBP was 80 (50-121) mmHg and the median MAP was 110 (70-150) mmHg. The median MPV value was 10.4 (7.1-13.0) fL in smokers and 9.9 (7.7-14.7) fL in non-smokers. The median MONO value was 0.48 (0.2-3.8) 109/L in smokers and 0.43 (0.2-3.8) 109/L in non-smokers. The median MONO/HDL value was 0.01 (0.0-0.4) in smokers and 0.008 (0.0-0.8) in non-smokers. MPV, MONO and MONO/HDL values were statistically significantly higher in smokers compared to non-smokers (p=0.007, p=0.049, p=0.020, respectively). The cut-off value for MONO/HDL was ≥ 0.009, sensitivity 62.2%, specificity 53.4%, PPD 60.9%, NPD 54.9%, area under the ROC curve ± standard error = 0.585 ± 0.036 (p=0.021)

Conclusion: The ratio of MONO/HDL was found to be higher in the group of smokers because smoking with HT also triggers inflammatory processes, and it was concluded that this ratio shows the cumulative inflammatory effect and can be used as a prognostic indicator in inflammatory processes, especially in cardiovascular diseases. The MONO/HDL value is a cost-effective and reliable parameter that can be used to prove the presence of inflammation in all health institutions, especially in primary health care services.