Aydın ili lise öğrencilerinde asperger bozukluğu'nun yaygınlığı ve asperger bozukluğu'nda zihin kuramı
The prevalence of asperger syndrome among high school students in aydin and theory of mind in asperger syndrome
Yazar: GÖKÇEHAN AKOĞUZ
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM DEREBOY
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Nörogelişimsel bir bozukluk olan Asperger Bozukluğu, ergen ve erişkinlerde pek çok farklı tanıyla takip edilebildiğinden sıklıkla göz ardı edilmektedir ve yaygınlığıyla ilgili bilgiler sınırlıdır. Bu bozuklukta, sosyal etkileşim alanlarında, sözel ve sözel olmayan iletişim alanlarında sorunlar olabilir. Empati de bu alanlardan biridir. Yapılan çalışmalarda, Otizm benzeri özellikler gösteren bireylerde empati becerilerindeki bozulmaların daha fazla olduğu bulunmuştur. Empati sisteminin bileşenlerinden biri olan Zihin Kuramı da bir zihinsel durumun anlaşılmasına ve zihinsel durumlar arasındaki ilişkilere izin vermektedir. Bu bağlamda, Otizm benzeri özellikler gösteren bireylerde zihin kuramı gelişiminde bozukluk olabileceği düşünülmektedir. Yurtdışında bu konuyla ilgili birtakım çalışmalar bulunmakla birlikte, Türkiye'de bu konuda çok az sayıda çalışma olduğu göze çarpmış, böyle bir çalışmanın özellikle ülkemiz literatüründeki bilgi eksikliğine katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Çalışmada, lise öğrencilerinde Asperger Bozukluğu'nun yaygınlığının araştırılması ve  Asperger Bozukluğu'nda Zihin Kuramının incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında Aydın il merkezindeki liselerin 9., 10. ve 11. sınıflarına devam eden 14-18 yaşları arasındaki 525 öğrenciden oluşmuştur. Ölçme araçları olarak Genel Bilgi Formu, Otizm-Spektrum Anketi, Empati Ölçeği ve Gözlerden Zihin Okuma Testi kullanılmıştır.  Araştırma sonucunda, Türkiye örneklemi için kesme puanı belirtilmediği için yurt dışı çalışmalarında belirtilen kesme noktası dikkate alındığında, yaş ortalaması 16,05±0,91 olan lise öğrencilerinde Asperger Bozukluğu yaygınlığının %0,8 olduğu saptanmıştır. Ayrıca daha çok otistik özellikler gösteren bireylerin empati becerilerinin daha az olduğu ve yüz ifadesine dayanarak duyguları tanıma açısından daha çok zorluk çektiği, aynı zamanda empati becerileri daha az olan bireylerin zihin okuma performanslarının daha düşük olduğu bulunmuştur. Çalışmada ayrıca erkeklerde otizm benzeri özeliklerin, kadınlarda da empati becerilerinin daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: ergen, asperger bozukluğu, empati, zihin kuramı, otizm-spektrum anketi, empati ölçeği, gözlerden zihin okuma testi

Abstract:
As a neurodevelopmental disorder, Asperger Syndrome can interfere with different diagnoses in adolescents and adults, so this diagnosis might be ignored most of the time. Because of this, information about the prevalence of this disorder is limited. In this disorder, social interaction and verbal/nonverbal communication areas can be problematic. Empathy is also one of these areas. In studies, it has been found that people with autistic traits have less empathy skils. Theory of mind is a part of empathy system and it allows understanding mental states and the relationships among mental states. In this context, it has been considered that people with autistic traits have difficulties in theory of mind development.  Even though there are studies about these topics in other countries, it was seen that there is very few studies in Turkey. So this study can be important for Turkey's literature. In this study, the aim was to investigate the prevalence of Asperger Syndrome among high school students and examining theory of mind in Asperger Syndrome. The participants were 9th, 10th and 11th grade students in the high schools in Aydın. They were totally 525 students and their ages ranged from 14 to 18 years. The instruments were Autism Spectrum Quotient, Empathy Quotient and Reading the Mind in the Eyes Test. As a result of this study, the prevelance of Asperger Syndrome has been found as 0,8% for high school students when other studies' cut-point was used for the reason that there is no cut off point for Turkish sample. Additionally, it has been found that people with more autistic traits had less empathy and  theory of mind skills. Furthermore, it has been found that people with less empathy skills had less theory of mind skills. In the study, it has been concluded that males rather than females had autistic traits and females rather than males had empathy skills.


Keywords: adolescent, asperger syndrome, empathy, theory of mind, autism spectrum quotient, empathy quotient, reading the mind in the eyes test