Dini ve ahlaki değerlerin aktarımında Karagöz gölge tiyatrosunun rolü
The role of Karagöz shadow theater in the transfer process of religious and moral values
Yazar: SEYFULLAH GÜNANA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH AKIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değerler = Values ; Dini değerler = Religious values ; Gölge oyunu = Shadow play ; Karagöz = Karagöz ; Kukla = Puppet ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Bu çalışmamızda genelde Tiyatro, özelde ise Karagöz Gölge Tiyatrosunun dinle olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bu ilişkiden yola çıkılarak, dinî ve ahlâkî değerlerin aktarımı için Karagöz Gölge Tiyatrosu aracı yapılmış ve böylece bir boşluğun doldurulması hedeflenmiştir. 
Bu araştırma dört ana başlıktan oluşmakta olup birinci başlık, giriş niteliği taşımaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, kapsam ve sınırlılıkları, araştırmanın problemi, amacı ve önemi, araştırmanın iddiası (Hipotez), yöntem ve tekniği ele alınmıştır.
Birinci bölümde din tiyatro ilişkisi ele alınmıştır. Bu bölümde tiyatronun doğuşundan gelişimine, dünya tiyatrosundan Türk tiyatrosuna kadar geçen tarihi süreçte, tiyatronun dinî ve ahlâkî değerlerle olan münasebetine değinilmiştir. 
İkinci bölümde, dinîn Karagöz tiyatrosu ile olan ilişkisi daha etraflıca incelenmiştir. Karagöz öncesi gölge tiyatrosundaki dinî izler takip edilmiş, Anadolu'da Karagözleşen gölgenin, din-saray ilişkisine vurgular yapılmıştır. Ayrıca Karagöz Tasvir sanatının dinle olan irtibatı, Karagöz Gösteri Sanatının dinî ve ahlâkî değeri ile ilgili bilgi ve bulgular detaylıca ele alınmıştır. 
EK 1 kısmında ise, temel dinî ve ahlâkî değerleri içeren, örnek Karagöz oyunlarına yer verilmiştir.
Anahtar kelimeler: Taklit, Maske, Büyü, Tiyatro, Temaşa, Seyirlik, Meddah (Öven, Metheden), Kukla, Ortaoyunu, Tuluat (Doğaçlama), Din, Değer, Tasavvuf, Gölge, Hayal, Hayali, Karagöz, Tasvir, Gazel, Nareke, Hiciv.

Abstract:
This work is dedicated to Theater, but specificly focused on Karagöz Shadow Theater's relation with religion. This relation leads Karagöz Shadow Theater turn into an instrument for the transfer of the religious and moral values and thus, filling a gap is aimed.
This research based on four part. The first part is introduction and this section explains the framework, scope and limitations, problematic of the research, purpose and importance and hipothesis, method and technique.
The first section is about religion-theater relation. In this section; emergence and evolution of theater, world theater's and Turkish theater's historical process and theater's relation with religious and moral values are argued.
In the second part, religion's relation with the Karagöz Theater is analyzed comprehensively. Religious influence at the Shadow Theater in the pre-Karagöz era were traced. The shadow (which was turned into Karagöz), religion, palace relation at Anatolia is marked. Beside this, findings and knowledge which are related with Karagöz handcraft and performance art's relation with religious and moral values are examined comprehensively.
Annex-1 consist of Karagöz  Plays which are including fundamental religious and moral values.
Key words: Storyteller, Improvisation, Mimic, Mask, Magic, Theater,  Puppet, Ortaoyunu tuluat (Improvisation), Religion, Values, Sufism, Shadow, Dream, Karagöz, Hacivat, Illustration, Poem, Nareke, Satire.