Türkçe`nin ikinci dil olarak ediniminde adıl-düşürme değiştirgeni
The aquisition of the pro-drop parameter in Turkish as a second language
Yazar: KERİMAN KIRKICI
Danışman: DOÇ.DR. LEYLA UZUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Kırkıcı, Keriman, Türkçenin kinci Dil Olarak Ediniminde Adıl-Düşürme Değiştirgeni,Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç.Dr.Leyla Uzun, 103 s.ÖzetD2 olarak Türkçenin ediniminin, adıl-düşürme değiştirgeni üzerinden araştırıldığı bu tezdeanadilleri adıl-düşüren Türkçe-türü diller (Afganca, Farsça, Moğolca, Romence, Rusça,Ukraynaca, Arapça, spanyolca) ve Çince-türü diller (Çince, Japonca, Korece) olmak üzere ikiayrı katılımcı sınıfıyla çalışılmıştır. Katılımcılar, Ankara Üniversitesi TÖMER'de (Türkçe veYabancı Dil Araştırma ve Uygulama Merkezi) D2 olarak Türkçe öğrenen ve temel, orta veyüksek olmak üzere üç ayrı düzeyde Türkçe sınıflarına devam eden gruplardan oluşmaktadır.Katılımcılara biri 35 tümcenin bulunduğu ve Türkçenin bir özelliği olan sıfır adıl, özne-eylemyerdeğiştirmesi ve that-izi durumlarına ne tür tepkiler verecekleri ölçülen bir dilbilgisel yargıtesti ile 18 tümcenin bulunduğu ve her bir tümce ile bağlantılı sorulara üç seçenekten doğruolanını seçmeleri istenen sıfır adıl ile adılsılların gönderimsel özelliklerine ilişkin bilgiyiölçen ikinci bir dilbilgisel yargı testi uygulanmıştır.Adıl-düşürme değiştirgeninin ayarlanmasında Çince-türü dilleri konuşan bireylerin D2olarak Türkçeyi edinimlerinde, D1 olarak Türkçe-türü dilleri konuşan katılımcılara kıyasladaha başarılı oldukları gözlenmiştir. Bunun sonucunda da, D1in etkisinin olmadığı görülmüşve alanyazında kimi görüşlere koşut biçimde dolaylı erişim varsayımının desteklenmediğisonucuna varılmıştır.Gerek Türkçe-türü adıl-düşüren dilleri konuşan Grup 1'in, gerekse Çince-türü adıl-düşüren dilleri konuşan Grup 2'nin adıl-düşürmeye yönelik sorularda, düzeylerine bağlıbaşarımlarının hemen hiçbirinde düzenli bir artış ya da azalma göstermedikleri gözlenmiştir.Bundan dolayı da D2 ediniminin, ED ve D2 verileri arasındaki doğrudan etkileşim ileoluştuğu düşünülmektedir ve en azından adıl-düşürme değiştirgeni bakımından EDye erişimkonusunda tek bir sonuca varılamayacağını görülmüştür.Katılımcıların hiçbiri özne-eylem yerdeğiştirmesi ile adıl-düşürme arasında ve that-izisüzgeci ile adıl-düşürme arasında bir ilişki kurmamıştır. Bu sonuca göre de, D2 edinimindeadıl-düşürme değiştirgenin ayarlanmasının, that-izi süzgeci ya da özne eylem yerdeğiştirmesigibi sözdizimsel özelliklerden bağımsız olduğu düşünülmüş ve erişimsizlik varsayımıdesteklenmişir. Yani adıl-düşürme değiştirgeninin ayarlanmasının, ED-temelligerçekleşmediği sonucuna varılmıştır. D2 ediniminde D1in aktarımının olmadığı bu tezdeayrıca UYUM özelliği ile de desteklenmektedir. Zira D1lerinde UYUM olan konuşucular,yine güçlü UYUM sergileyen Türkçeyi D2 olarak edinimlerine, D1lerinede UYUMsergilemeyen Çince-türü dillerin konuşucularından çok daha başarısız olmuşlardır ve busonuç da bizleri yine erişimsizlik varsayımına götürmüştür.Hem Türkçe-türü dilleri konuşan katılımcıların, hem D1 olarak Çince-türü dillerikonuşan katılımcıların D2 olarak Türkçeyi edinimlerinde, özne konumunda adılıngönderimine ilişkin sorulardaki başarım oranının düzeylere göre düzenli bir artış sergilediklerigörülmüştür. Ancak D1 aktarımı da göz önünde bulundurulduğunda, Türkçe-türü dillerinkonuşucularının Çince-türü dilleri konuşanlara oranla daha başarılı oldukları fark edilmiş veÇince-türü dillerin konuşucularının başka bir AÖyü öncül olarak seçme eğiliminde olduklarıgözlenmiştir. Bunun sebebi olarak da Çince-türü dillerde adılın söylem gönderimli olmasıdüşünülmüştür. Zira Çince-türü dillerin tersine Türkçede böylesi bir bağlamanıngerçekleşmesi olanaklı değildir. Bu bulgular, D2 olarak Türkçeyi edinen konuşucularınıngönderim ilişkilerinde D1e başvurduklarını göstermektedir ve bir D2 öğrenicisinin EDyeerişiminin, D1in değiştirgenlerinin D2 verisini işleme aracılığıyla gerçekleştiğini savunandolaylı erişim varsayımını desteklemektedir.Çalışmada Türkçe-türü dillerin konuşucuları, özne konumunda adılsılın gönderiminedüzeylere göre düzenli başarım artışı sergilerken, Çince-türü dillerin konuşucuları bu türsorularda düzeylere göre düzenli bir başarım artışı sergilememiş ve yüksek oranda başka birAÖyü seçme eğiliminde bulunmuşlardır. Bu sonuç bizleri D1 olarak Türkçe-türü dillerikonuşan katılımcıların, Çince-türü dilleri konuşan katılımcılardan doğru öncülü seçmede dahabaşarılı olduklarını ve Çince-türü dillerin yüksek oranda D1 aktarımında bulunduklarınıgöstermektedir.D2 ediniminin adıl-düşürme değiştirgeni üzerinden araştırıldığı bu tezde, D1 olarakTürkçe-türü dilleri ve Çince-türü dilleri konuşan katılımcıların, D2 olarak Türkçeyiedinimlerine yönelik uygulanan her iki testin farklı erişim varsayımlarını desteklediğigörülmüştür. Değiştirgen türüne göre erişim varsayımları farklılığının literatürde degörülebilmesi (Cook, 1995; Hawkins,2001), adıl-düşürme değiştirgeni üzerinden D2edinimine yönelik tek bir yargıya varmanın, var olan yaklaşımlar ile mümkün olamayacağınıdestekleyen bir sonuç olmuştur.

Abstract:
Kırkıcı, Keriman, The Acquisition of the Pro-Drop Parameter in Turkish as a SecondLanguage, Master?s Thesis, Advisor: Assoc.Prof. Leyla Uzun, 103 p.AbstractIn this study, which is mainly concerned with the pro-drop parameter in L2 acquisition,subjects were chosen exclusively from pro-drop languages like Turkish (Afganian, Persian,Mongolian, Romanian, Russian, Ukrainian, Arabic, Spanish) and like Chinese (Chinese,Japanese, Korean). All of the subjects were attending TÖMER (Centre for the Teaching ofTurkish) and were learning Turkish as an L2 at 3 different proficiency levels (elementary,intermediate and upper-intermediate). The subjects were given a grammatical judgment testwhich included 35 sentences related with pro-drop, subject-verb inversion and that-tracefeatures and another grammatical judgment test which included 18 questions referring to nullsubjects and referential features of pronominals.When comparing the data of the subjects from Turkish-type languages (Group 1) with thedata of the subjects from Chinese-type languages (Group 2), it was found that Group 2?schoices related with pro-drop questions were much more successful. This does not support theclaim of the indirect access hypothesis, according to which it is possible to reset parametersonly before the critical period. It provides support for the claim that there is no L1 transfer inL2 acquisiton.It was also found that there was no difference in the success of both groups? choicesrelated with pro-drop questions in accordance with their levels. These results show that UGand L2 have a direct connection in L2 acquisition and there is no unique explanation for thetheories of access, at least related with the pro-drop parameter.When comparing both the scores of the subject-verb inversion questions with the ones ofthe pro-dropping questions and the that-trace questions again with the ones of pro-dropping, itcan clearly be seen that there is no relation between subject-verb inversion and pro-dropping;just like there is no relation between that-trace and pro-dropping. These results support theclaim of resetting the pro-drop parameter without any effect of syntactic features such assubject-verb inversion and that-trace and the idea of no-access in L2 acquisiton. Agreement isanother important syntactic feature supporting the idea that there is no L1 transfer in L2acquisition. Those speakers who have strong agreement in their L1 (Group 1) , are much lesssuccesful than the speakers who have no agreement in their L1?s (Group 2), in acquiring anL2 which has strong agreement, too. This result again indicates that there is no acces to UG inL2 acquisiton.Both L1 speakers of Group 1 and speakers of Group 2 showed a regular increase of thereference of pronouns as subjects in accordance with their L2 acquisition levels of Turkish.But it can also be seen that speakers of Group 1 were much more successful than those ofGroup 2, who also showed a tendency to choose another NP as an antecedent The reason forthis is thought as the possibility of a referential discourse of a pronoun in Chinese-typelanguages and such a binding feature can not be seen in Turkic-type languages. These resultsshow that people learning Turkish as an L2 make use of their L1?s in accordance withreferential features and, thus, support the idea of the indirect access theory.Speakers of Group 1 also showed a regular increase of the reference of pronominals asa subject in accordance with their L2 acquisiton levels of Turkish. Speakers of Group 2,however, did not show any increase in such questions related with their L2 levels and showedagain a tendency to choose another NP. This result again supports the idea that L1 speakers ofGroup 1 are much more successful in choosing the correct antecedent than speakers of GroupL2 and that speakers of Chinese-type languages transfer from their L1?s.The results of the tests in this study, mainly concerned with the pro-drop parameter inL2 acquisition, showed that L1 speakers of both Group 1 and Group 2 supported differentaccess theories in the acqusition of Turkish as an L2. As it is possible to reach differentaccess theories according to the kind of the parameter studied (Cook, 1995; Hawkins, 2001),it can clearly be seen that is still not possible to have a unique judgement for the pro-droppingparameter in L2 acquisition with the existing theories.