Deproteinizasyonun çürükten etkilenmiş dentin yüzeyine adezyona etkisinin değerlendirilmesi
Effect of deproteinization on adhesion on the caries affected dentin
Yazar: BEGÜM BERKMEN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ARHUN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Dentin = Dentin ; Diş çürükleri = Dental caries ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Bu in-vitro çalışmanın amacı çürükten etkilenmiş dentinin NaOCl ile deproteinizasyonunun, farklı adeziv sistemler kullanılarak yerleştirilen rezin kompozit ile çürükten etkilenmiş dentin arayüzünün mikro-BT ile değerlendirilmesidir. Bu çalışmada yakın zamanda çekilmiş 96 adet çürüklü insan molar dişi kullanılmıştır ve dişler oda sıcaklığında salin solüsyonunda bekletilmiştir. Dişler, 10 mm x 10 mm x 10 mm silikon ölçü materyalinden  hazırlanan kalıplar içerisine mine-sement sınırına kadar soğuk akril (Meliodent, Heraeus Kulzer, Almanya) dökülerek yerleştirilmiştir. Çürük dentine ulaşabilmek için dişlerin mine dokusu uzaklaştırılarak çürük dentin ekskavatör ve çelik rond frez yardımıyla temizlenmiştir. Çürükten etkilenmiş dentin sond ile muayene, renk değerlendirmesi ve gözle muayene sonucu sert, parlak ve koyu renkli tespit edilmiştir. Çürükten etkilenmiş dentin yüzey sertlikleri mikrosertlik testiyle mikrosertlik cihazında, her örnek için minimum uzaklık 40 μm olacak şekilde 3 farklı noktadan 15 sn süre ile 1 Newton kuvvet uygulanarak kontrol edilmiştir. Hazırlanan örnekler rastgele deproteinizasyon işlemi uygulanmayan (Grup A; n =48; kontrol grubu) ve deproteinizasyon işlemi uygulanan (Grup B; n =48; deneysel grup) örnekler olacak şekilde iki ana gruba ayrılmıştır. Bu ana gruplar, uygulanan adeziv sistemlere göre 4 alt gruba ayrılmıştır: Grup ASB ve BSB örneklerine iki aşamalı etch and rinse adeziv sistem  uygulanmış; Grup ASE ve BSE örneklerine iki aşamalı self-etch adeziv sistem  uygulanmış; Grup AQER ve BQER örneklerine universal adeziv sistem  etch and rinse modunda uygulanmış; Grup AQSE ve BQSE örneklerine üniversal adeziv sistem self-etch modunda uygulanmıştır. Grup ASB, ASE, AQER ve AQSE örneklerine üreticinin talimatlarına göre adeziv sistemler uygulanmıştır.  Grup BSB örnekleri 15 sn %37'lik fosforik asit ile pürüzlendirilip su ile yıkandıktan sonra aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile durulanmış ve adeziv sistem uygulanıp 10 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BSE örneklerine aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile yıkanmış ve adeziv sistem uygulanıp 10 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BQER örneklerine 10 sn K-etchant uygulanıp yıkandıktan sonra aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile durulanmış ve adeziv sistem uygulanıp 5 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BQSE örneklerine aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile yıkanmış ve adeziv sistem uygulanıp 5 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Adeziv uygulanan örneklere plastik kalıplar kullanılarak 4 mm çap ve 4 mm yükseklik olacak şekilde IV A renginde bulk fill rezin kompozit bulk tekniği ile yerleştirilerek üreticinin talimatlarına göre 20 sn LED ışık cihazıyla  polimerize edilmiştir. Hazırlanan tüm örnekler mikro-BT analizinden önce 37°C' de distile su içerisinde bekletilmiştir. Mikroboşluk oluşumunun değerlendirmesi, mikrotomografi Skyscan 1174® cihazı ile yapılmıştır. Mikroboşluklar mm3 cinsinden değerlendirilmiştir ve taramalar TIFF formatında kaydedilmiştir. Sonuçlar istatistiksel olarak Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri ile belirlendi.. Buna göre, deproteinizasyon uygulanmayan kontrol ve deproteinizasyon uygulanan deneysel gruplar arasında sadece Grup A Kontrol 1(ASB) ile Grup B Deneysel 1(BSB) örnekleri arasında mikroboşluk hacmi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur(p=0,043) . Test edilen adeziv sistemlere göre mikroboşluk hacimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.

Abstract:
The aim of this in-vitro study was to evaluate the effect of NaOCl deproteinization of the caries affected dentine on the gap formation at the adhesive interface treated with different adhesive systems with the use of micro-ct. In this study, 96 human molars with carious lesions were collected and stored in saline solution at room temperature. Teeth were placed into molds with cold acrylic made of 10mm x 10mm x 10mm silicone impression material up to cemento-enamel junction. Enamel portion of the teeth was trimmed to reach the carious dentine. The carious dentine was removed with the excavator and steel rond burs. Caries affected dentin was determined as hard, bright and dark colored as a result of visual inspection, color and dentin resistance to excavation. In the microhardness tester (HMV-2, Microhardness Tester Shimadzu, Japan), the hardness of the caries affected dentin surface was checked by applying 1 Newton force from 3 different points for 15 seconds at a minimum distance of 40 μm for each sample. Prepared samples were randomly divided into two main groups: samples that were not deproteinized (Group A; n = 48; control group) and samples that were deproteinized (Group B; n = 48; experimental group). These main groups are divided into 4 subgroups (n=12) according to the adhesive systems tested: Two-step etch and rinse system was applied to the Group ASB and BSB samples; Two-step self etching system was applied to the Group ASE and BSE samples; Universal adhesive sysem  was applied in etch and rinse mode to the Group AQER and BQER samples; Universal adhesive system (was used in self etching mode to the Group AQSE and BQSE samples. Adhesive systems were applied to the Group ASB, ASE, AQER and AQSE samples according to the manufacturers' instructions. Group BSB samples were  etched with 37% phosphoric acid for 15 s and washed by water, then deproteinized by application of 6% sodium hypochlorite (NaOCl) for 15 s with microbrush, rinsed with water and light cured for 10 s. Group BSE samples were deproteinized by application of 6% sodium hypochlorite (NaOCl) for 15 s with microbrush, rinsed with water, then adhesive system was applied and light cured for 10 s. Group BQER samples were  etched with K-etchant for 10 s and washed by water, then deproteinized by application of 6% sodium hypochlorite (NaOCl) for 15 s with microbrush, rinsed with water and light cured for 5 s. Group BQSE samples were deproteinized by application of 6% sodium hypochlorite (NaOCl) for 15 s with microbrush, rinsed with water, then adhesive system was applied and light cured for 5s. The teeth were restored with bulk-fill composite resin with the help of molds of 4 mm diameter and 4 mm height according the manufacturer's direction and light cured with LED for 20 s. All restored samples were stored in distilled water at 37°C prior to micro-CT analysis. The evaluation of microgap formation was done with the microtomography Skyscan 1174® device. Microgap formations are evaluated in mm3 and scans are recorded in TIFF format. Statistical analysis were done according to Kruskal Wallis and Mann Whitney U tests. In terms of micro-gap formation, the only statistically significant difference was found between Group A Control 1(ASB) and Group B Experimental 1(BSB) samples (p=0,043). There was no statistically difference about micro-gap formation between tested adhesive systems.