Paclobutrazol ve atonik uygulamalarının cevizlerde aşı tutma üzerine etkileri /
Yazar: ZEYNEL DALKILIÇ
Danışman: PROF.DR. ARİF SOYLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Atonik = Atonic ; Aşılama-bitki = Grafting ; Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Ceviz = Walnut ; Paclobutrazol = Paclobutrazol

Özet:
46 6.ÖZET Bu araştırma, 1991-1992 yıllarında U.Ü.Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ve özel bir üretici bahçesinde yapılmıştır. Araştırmanın bitkisel materyalini Juglans re.g.i.a L. türüne giren bir ve iki yaslı ceviz çöğürleri ve Yalava-3 çeşidi oluşturmuştur. Kimyasal madde olarak çöğürlere Cultar (Paclobutrazol, PP333)'ın O, 1500 ve 3000 ppm'lik dozları; kalemlik ağaçlara Atonik'in O ve 1000 ppm'lik dozları uygulanmıştır. Çöğür yası ve aşı uygulama dönemine göre bir kıyaslama yapıldığında en yüksek ası tutma oranını ortalama X 98.0 ile bir yaşlı çöğürlerdeki durgun I göz asısı vermiştir. Bunu ortalama % 83.3 ası tutma oranı ile iki yaslı çöğürlerdek i durgun I göz asısı uygulaması izlemiştir. Bir yaslı çögürlerdeki sürgün I göz asısı ortalama 7. 66.2 ası tutma oranı ile en düşük değeri vermiştir. Ası sürme oranlarındaki en yüksek değeri % 85.6 ortalama ile yine bir yaslı çögürlerdeki durgun I göz asısı vermiştir. Bunu % 48.3 ası sürme ortalaması ile iki yaslı çögürlerdeki durgun I göz asısı izlemiş, en düşük aşı sürme oranı ise 7. 34.8 ile bir yaslı çögürlerdeki sürgün asıdan elde edilmist ir. I göz aşısında, aşı tutma ve sürme yönünden iki yaşlı çöğürler kullanıldığında Ağustos ayı ortasında, bir yaşlı çöğürler kullanıldığında Ağustos sonu-Eylül başında yapılan durgun aşılar veya Mayıs ayı başındaki sürgün aşılar iyi sonuç vermektedir, Bu bakımdan en iyi zamanlardaki ortalama tutma oranları sırasıyla Y. 94.4, % 99.5, % 83.6 ve sürme47 oranları sırasıyla % 57.8, "/. 90.O, % 58.9 olmuştur. Paclobutrazol uygulamaları en iyi sonuçları durgun asılarda uygulama zamanından sonraki i, ve 14. günlerde vermiş,, uygulamadan 7 gün sonra özellikle 1500 ppm dozda ı önemli azalmalar görülmüştür. Sürgün asılarda ise 7» günde en iyi sonucu vermiştir. Atani k, iki yaşlı çöğürlerde uygulamadan sonra 1., 7. ve 14. günlerdeki dört ası kombinasyonunda tutma oranını, 7. ve 14. günlerdeki tüm aşılarda sürme oranını kısmen arttırmış, bir yaşlı çöğürlere uygulanan durgun ve sürgün aşıların bazı kombinasyonlarında tutma oranını kısmen,, sürme oranını ise üç uygulama kombinasyonunda önemli derecede arttırmış, ancak etkileri kararlı ve belirgin olmamıştır. Çöğür yaşı, aşı zamanı, Paclobutrazol ve Atani k uygulamaları birlikte dikkate alındığı saman aşı tutma ve sürmesi bakımından en iyi aşı kombinasyonları, aşağıdaki gibi veri lebi l ir s iki yaşlı çöğürlerdeki durgun aşılarda: Çöğürlere 3OOO ppm Paclobutrazol,, aşı kalemi alınacak ağaçlara 1000 ppm Atani k uygulamasından sonraki 14. günde (16.8.1991) yapılan aşılar ("'. 90.0 tutma, 7. 80.0 sürme). Bir yaşlı çögürlerdeki durgun aşılarda! 21.8.1991 tarihinde Paclobutrazol veya Atorıik uygulanmadan yapılan aşılar (% 10O.O tutma, % 100.0 sürme). Bir yaşlı çöğürlerdeki sürgün aşılardas Mayıs başında (6.5.1992), 30OO ppm Paclobutrazol uygulamasından 7 gün sonra Atonik uygulanmadan yapılan aşılar <% 96.7 tutma,, 7» 90.0 sürme)48 iki yaslı çöğürlere uygulanan durgun I göz asısında çap ve boy değerleri genellikle Paclobutrazal dozu artısına bağlı olarak azalmış, kontrol -fidanları ise en yüksek değerleri vermişlerdir. Çap yönünden tüm fidanlar II. ve III. boyda yer alırken, boy yönünden kontrol fidanları II. boy, 1500 ppm uygulaması görenler III. boy olmuş ve 3000 ppm'den elde edilen fidanlar standart dışı kalmışlardır. Paclobutrazol'un bir yaslı çöğürlere uygulanan durgun asıdaki etkisi de benzer olmuş-, çap ve boy yönünden 1500 ppm ve 3000 ppm'den II. ve III. boy ve kontroldan boy yönünden I. ve II.boy, çap yönünden II. ve 111.boy fidan elde edilmiştir. Bir yaslı çöğürlere uygulanan sürgün î göz asısında Paclobutrazol fidanların ortalama çap değerlerini azaltmış, uygulamaların çoğunda fidanlar standart dışı kalmıştır. Boy yönünden de kontrol fidanları genellikle III. boyda yer alırken, diğer doslardaki fidanlardan bazıları III. boyda yer almış, bazıları da standart dışı kalmıştır. Atoni k'in etkisi boy ve çap değerleri yönünden tek basına dikkate alındığında uygulama kombinasyonlarına göre kısmen değişmiş, bir ve iki yaslı çöğürlere uygulanan durgun asılarda kısmen azalma görülürken, bir yaslı çöğürlere uygulanan sürgün asılarda ise taazan arttırıp bazan azaltmış? düz e nl i bir etki saptanmamıstır.

Abstract:
49 7.SUMMARY Effects of Paclobutrazol and Atonik Applicationa on the Bud Take in Walnuta This study was conducted in Uludağ University., Faculty o-f Agriculture Department af Horticulture and in a private nursery between the year of 1991 and 1992. Plant materials consisted of l and 2-year old walnut seedlings as rootstocks and ev» Yalova-3 as scion material which belong to the species of Jug l an s r eğ i a L. Cultar (Paclobutrazol,, PP333) at the rates of O» 1500,, 3000 ppm on seedling rootstocks and Atonik at rates of O, 1OOO ppm on scion trees were used as the chemicals. When a comparison was made according to the seedling age and budding time,, the highest bud take was obtained from dormant I budding on 1-year old seedlings with an average of 98=0 /i. This was followed by dormant I budding on 2-year old seedlings with an average of 83.3 %. Spring time I budding on 1-year old seedlings gave the lowest value with an average of 66.2 % bud take. Dormant I budding on l~year old seedlings gave also the highest bud burst with an average of 85.6 %. This was followed by dormant I budding on 2-year old seedlings with an average bud burst of 48.3 "Â and the lowest bud burst value was obtained from spring time I budding on 1-year old seedl i ngs as 34.8 %» Dormant I budding in mi d August gave good results with respect to bud take and bud burst when 2-year old seedlings were used as rootstock and dormant I budding in late August-50 early September ar spring time budding in early May gave the best results when 1-year ol d seedlings were used as rootstock. The average bud take percentages were 94.4, 99.5, 83.6 7. and bud burst percentage were 57.8, 90.0, 58.9 7. respectively» in this respect. Paclobutrazol applications gave the best results an the ist and 14th days after the applicatian time, but an the 7th day caused a decrease especially at the 1500 ppm döşe in the darmant budding. The best result obtained on the 7th day after applicatian in the spring time buddings. Atanik increased the bud take ratios on the ist, 7th and \ 14th days af ter the applicatian time in four cambinatians, partially increased the bud burst in ali af the buddings an 2-year ol d rootstock on the 7th and 14th days af ter the appl icat ions» Atanik partially increased the bud take rat ias in same cambinatians af the darmant and spring time buddings an 1-year ald seedlings. Atanik significantly increased the bud burst ratios in three cambinatians but its effects generally were not definite and significant. When the seedling age, time of budding, Paclabutrazol and Atanik applicatians are taken into consideration the best results with respect ta the bud take and the bud burst ratios can be g iven as fallowess Darmant buddings on 2-year ol d seedlingss Budding conducted an August 16,1991, 14 days after 3000 ppm Paclabutrazol appl icationson seedling raotstock and 1000 ppm Atanik applicatians an sclanwaad trees (90.0 % bud take, 80.0% bud burst). Dormant buddings on 1-year old seedlingss Buddings conducted without Pac 1 abut r azal and Atan i k applications on August 21, 1991 and < 100.0 7. bud take and 100.0 Y. bud burst). Spring time buddings on 1-year old seedlings? Buddings conducted on May 5,1992, 7 days after Paclobutrazal applications on rootstock and without Atonik applications on scionwood trees (96.7 % bud take, 90.0 7. bud burst). The diameter and height values in dormant I budding applied on the 2-year old seedlings, generally decreased in connection with the increase of Paclobutrazal concentrations, the control nursery trees gave the highest values in this respect. All nursery trees were the Ilnd and Illrd size by their diameter values whereas the control nursery trees were the Ilnd size by their lenth and those treated with 1500 3000 ppm of Paclobutrazal were the Illrd size, and discarded respectively in this respect. The effect of Paclobutrazal on the dormant buddings on 1-year old seedlings was similar, 1500 ppm and 3000 ppm applications gave Ilnd and Illrd size nursery trees by- diameter and height, and control gave the 1st and Ilnd size nursery trees by height, the Ilnd and Illrd size by diameter- nursery trees. With the spring time budding applied on l--year old seedlings, Paclobutrazal decreased their diameter values and a lot of nursery trees were out of standard by the -average diameter values in Paclobutrazal applications. With respectto height, control nursery trees generally were the Illrd size and some of the nursery trees obtained -from Paclobutrazol treated rootstocks were the Illrd size, and the others were out of standards. When Atonik e-ffect is considered individually, in respect to the diameter and height values partial changes were seen according to the applications. Diameter and height values were partially decreased in dormant buddings on 1 and 2-year old seedlings rootstocks, however they fluctuated in the spring buddings on 1-year old seedlings, and the ef-fects were not regular.