Finansal raporlama kalitesini etkileyen faktörler ve finansal raporların kalitesinin ölçümüne ilişkin yaklaşımlar: BİST imalat sektöründe bir uygulama
The factors affecting financial reporting quality and approaches to measure the quality of financial reports: An application in the BIST manufacturing sector
Yazar: GÜLŞEN ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. SAİME ÖNCE
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Kalite = Quality ; Kalite ölçme = Quality measuring ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe kalitesi = Accounting quality ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Üretim sektörü = Production sector ; İhtiyari tahakkuklar = Discretionary accruals

Özet:
Finansal raporlama kalitesi çok boyutlu bir kavram olduğu için literatürde farklı bakış açılarıyla tanımlanmış ve farklı ölçütlerle değerlendirilmiştir. Bu çalışmada finansal raporlama kalitesini etkileyen faktörler ve ölçüm yaklaşımlarına ilişkin bir çerçeve oluşturulmuştur. Finansal raporlama kalitesi, finansal raporları hazırlayan kişiden, işin doğasından kaynaklanan özelliklerden ve raporlama sürecinde çevre
 
Türkçe Özet
nin özelliklerinden etkilenebilir. Dolayısıyla bu çalışmada finansal raporlama kalitesini etkileyen faktörler kişi, görev ve çevre boyutunda sınıflandırılmıştır. Bir işletmenin yüksek kaliteli finansal raporlara sahip olması işletme ve yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisini azaltarak yatırım verimliliğinin artmasını ve sermaye maliyetinin düşmesini sağlar. Bu faydaları sağlayabilmek için raporların kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Bu nedenle araştırmamızda 2009-2017 yılları arasında BİST İmalat Sektöründe yer alan işletmelerin finansal raporlama kalitesini etkileyen faktörler kişi ve çevre boyutunda belirlenerek finansal raporların kalitesi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Finansal raporlama kalitesinin ölçümünde kazanç kalitesi esaslı yaklaşımlardan iki farklı yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemlerden ilki finansal raporlama kalitesinin "tarafsızlık ve hatasızlık" boyutuna odaklanan kazanç yönetimidir. Kazanç yönetimi bağlamında Larker-Richardson Modeli aracılığıyla değerlendirilen raporların kalitesine etki eden kişi ve çevre faktörleri; yönetim kurulu büyüklüğü, yönetim kurulunda yer alan bağımsız üyelerin oranı, denetim komitesinde yer alan bağımsız üyelerin oranı, halka açıklık oranı, kaldıraç oranı ve işletme büyüklüğüdür. Raporların kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan diğer yöntem ise finansal raporlama kalitesinin "tahmin edici ve doğrulayıcı","tarafsızlık ve hatasızlık" ve "tamlık" boyutuna odaklanan değer ilişkisidir. Türk Ticaret Kanunu'nun değişmesi ve işletmenin kurumsal yönetim endeksinde yer alması değer ilişkisi bağlamında Ohlson Modeli aracılığıyla ölçülen algılanan finansal raporlama kalitesinde farklılık yaratmaktadır.

Abstract:
Since the quality of financial reporting is a multidimensional concept, it is defined in the literature with different perspectives and evaluated with different measurement methods. In this study, a framework for the factors affecting the quality of financial reporting and measurement approaches was established. The quality of financial reporting can be affected by the person who prepares the financial reports, the nature of the work and the characteristics of the environment in the reporting process. In this study, therefore, the factors affecting the quality of financial reporting are classified as person, task and environment. The high-quality financial reports of a business reduce the asymmetry of information between business and investors, resulting in increased investment efficiency and reduced cost of capital. In order to achieve these benefits, it is important to identify the factors that affect the quality of the reports. Therefore, the factors affecting the quality of financial reporting of enterprises in the BIST Manufacturing Sector between 2009 and 2017 have determined in terms of person (preparers of financial statements) and environment aspects and then the effects on the quality of financial reports have been examined. Two different methods of earnings quality based approaches are used to evaluate the quality of financial reporting. The first of these methods is earnings management, which focuses on "neutrality and freedom from error" dimension of financial reporting quality. Person and environmental factors affecting the quality of reports evaluated through Larker-Richardson Model in the context of earnings management are the size of the board of directors, the independency of board of directors, the independent members of the audit committee, the free float ratio, the leverage ratio and the size of the enterprise. The other method used to assess the quality of the reports is the value relevance that focuses on "the predictive value and confirmatory value", "neutrality and freedom from error" and "completeness" dimension of financial reporting quality. The change in the Turkish Commercial Code and the involvement of the enterprise in the corporate governance index make a difference in the perceived financial reporting quality measured through the Ohlson Model in the context of value relevance.