Neorealist ve neofonksiyonalist uluslararası ilişkiler teorileri bağlamında güney ortak pazarı (MERCOSUR) ve Avrupa Birliği'nin (AB) kıyaslamalı incelemesi
A comparative analysis of the Southern Common Market (MERCOSUR) and the European Union (EU) in the context of neorealist and neofunctionalist international relations theories
Yazar: YUNUS EMRE KARAN
Danışman: DOÇ. DR. MUTLU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Latin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgesel bütünleşme = Regional integrations ; MERCOSUR = Mercado Comun del Sur / Southern Common Market ; Neofonksiyonalizm = Neofunctionalism ; Ortak Pazar = Common Market ; Serbest ticaret anlaşmaları = Free trade agreement ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası ilişkiler teorileri = International relations theories ; Yapısal realizm = Structural realism ; Yeni gerçekçilik = Neorealism

Özet:
Devletler; ittifak yaparak güçlerini birleştirmek, aralarındaki bağları sıkılaştırarak çatışma ve savaşların önüne geçmek, taraflar arasındaki ticaret hacmini arttırarak vatandaşlarının refah düzeylerini geliştirmek amaçlarıyla bölgesel işbirliği ve entegrasyon mekanizmaları kurarlar. Avrupa Birliği (AB), temelleri Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun 1952 yılında kurulmasıyla atılan ve günümüzde siyasi birlik özellikleri taşıyan bir ekonomik birlik olarak işleyen yapısıyla dünya genelinde bölgesel entegrasyon girişimlerinin başarılı örneklerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Güney Ortak Pazarı (Mercosur) ise 1991 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında bir ortak pazar olarak kurgulanmıştır.  
Entegrasyon süreçlerinin dinamik yapısı düşünüldüğünde, devletler arası yapılan işbirliği her zaman başarılı ilerlemez. Devletlerin egemenliklerini uluslarüstü otoritelere devretmek istememeleri ve farklı devletlerle yetkilerini paylaşmaya kuşkulu yaklaşmaları entegrasyonlar kapsamında yapılan işbirliğinin artmasının önündeki ana engellerdir. Mercosur'un genişleme ve derinleşme süreçleri AB kadar başarılı olmamış, AB ise Birleşik Krallık'ın 2021 yılı başında üyelikten ayrılmasıyla yedi genişleme sürecinin ardından ilk kez daralmıştır. Günümüzde pandeminin ve küresel iklim değişikliklerinin olumsuz etkilerinin neden olduğu ekonomik ve ticari sorunlar da devletlerin gerek bölgesel gerekse de küresel işbirliği mekanizmalarına daha mesafeli yaklaşmasına neden olmaktadır. Mercosur ve AB arasında 2019'da müzakereleri tamamlanan serbest ticaret anlaşmasının iç onay süreçleri henüz sonuçlanmadığından, anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir. Tüm bu etmenler, her iki bloğun geleceği açısından şüphelere neden olmaktadır.
Çalışma kapsamında; Mercosur ve AB neorealist ve neofonksiyonel uluslararası ilişkiler teorileri çerçevesinde ekonomik, ticari, siyasi, jeopolitik, diplomatik, coğrafi, hukuki, mevzuatsal ve kültürel konular bağlamında kıyaslamalı olarak incelenmektedir. Bu vesileyle; iki blok arasındaki farklılıkların anlaşılması, AB'nin bugüne dek derinleşme ve genişleme süreçlerinin Mercosur'a oranla neden daha ileri seviyede olduğuna yönelik analizler yapılması, iki bloğu ilgilendiren güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunulması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Güney Ortak Pazarı (Mercosur), Avrupa Birliği (AB), Neorealizm, Neofonksiyonalizm, Entegrasyon, Serbest Ticaret Anlaşması

Abstract:
States establish regional cooperation and integration mechanisms in order to unite their forces by making alliances, to prevent conflicts and wars by tightening the ties in between, and to improve the welfare of their citizens by increasing the trade volume among the parties. The European Union (EU) is regarded as one of the most successful regional integration examples throughout the world, originating from the European Coal and Steel Community founded in 1952 and today functions as an economic union with political union characteristics. The Southern Common Market (Mercosur) was established in 1991 between Argentina, Brazil, Paraguay and Uruguay as a common market. 
Considering the dynamic nature of integration processes, cooperation among states does not always progress successfully. States' reluctance to transfer their sovereignty to supranational authorities and their skepticism of sharing their powers with different states are the main obstacles to increase cooperation within the scope of integrations. Mercosur's enlargement and deepening processes have not been as successful as the EU's, while the EU after seven enlargement processes has lost one of its members for the first time when the United Kingdom has resignated from EU membership at the beginning of 2021. Today, economical and trade related problems caused by the negative effects of pandemic and global climate change cause states to approach both regional and global cooperation mechanisms more distantly. The free trade agreement negotiations between the EU and Mercosur has successfully been completed in 2019, though the agreement has not yet come into force because of the uncompleted internal ratification processes. All these factors cause doubts on the future of both blocs.
Within the scope of this study; Mercosur and the EU are examined comparatively in the context of economic, commercial, political, geopolitical, diplomatic, geographical, legal, and cultural issues within the framework of neorealist and neofuctional international relations theories. On this occasion; it is aimed to understand the differences between the two blocs, to analyze why the EU's deepening and enlargement processes are more successful than Mercosur's, and to make assessments of current developments concerning the two blocs.
Keywords: Southern Common Market (Mercosur), European Union (EU), Neorealism, Neofunctionalism, Integration, Free Trade Agreement