Bireyselleştirilmiş eğitime ilişkin öğretmen görüşleri: Karma bir çalışma
Teacher's views on individualized education: A mixed study
Yazar: TAŞKIN ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. SİBEL CENGİZHAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına yönelik öz yeterlik algı düzeylerini tespit edilmesi ve bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkında görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma hem nicel hem de nitel verilerin toplandığı karma yöntem desenlerinden açıklayıcı ardışık desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin evrenini İstanbul ili Ümraniye ilçesinde yer alan 36 ilkokulda görev yapan 1138 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda 386 sınıf öğretmeninin verileri değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutu için ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçüt örnekleme yöntemi ile tespit edilen 22 sınıf öğretmeninin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkındaki görüşlerini tespit etmek amacıyla görüşülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak Karakurt (2020) tarafından geliştirilmiş olan "Öğretmen Adaylarının BEP'e Yönelik Öz Yeterlik Belirleme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programları hakkındaki görüşlerini tespit edebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler betimsel istatistik yöntemleri ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesi ise içerik analizi türlerinden tümevarımcı analiz yöntemi kullanılmıştır.
Bu araştırmanın sonuçlarına bakıldığında sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına yönelik öz yeterlik algılarının ölçeğin toplam puanında, hazırlık ve uygulama değerlendirme alt boyutlarında ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin bir diğer alt boyutu olan bilgi alt boyutunda ise sınıf öğretmenlerinin ortalamanın altında bir öz yeterliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına ilişkin görüşleri sonucunda öğretmenlerin yeterlik, hedef yazma ve ölçme değerlendirme süreçlerinde güçlük yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yeterliklerini etkileyen etkenlerin sınıf mevcutlarının kalabalık olması, bilgi eksiklikleri, sürece ilişkin diğer paydaşlar ve ailelerden yeterli desteğin alınamaması olduğu tespit edilmiştir. Hedef yazma ana temasında ise öğrencinin konuyu genelleme süresinin uzaması, öğrenciyi yeterli sürede tanıyamama, uzun dönemli hedefleri belirlemekte yaşanılan güçlüklerin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarına yönelik bilgi eksikliklerinin giderilebilmesi için varolan hizmetiçi eğitim programları güncellemeler yapılması ve uygulamaya yönelik eğitimlere ağırlık verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the self-efficacy perception levels as well as their opinions of classroom teachers towards individualized education programs. The research was carried out with the sequential explanatory mixed design, one of the mixed method designs in which both quantitative and qualitative data were collected. The population of the research regarding the quantitative dimension consists of 1138 classroom teachers working in 36 primary schools in Ümraniye district of Istanbul. In the quantitative part of the study, the data of 386 classroom teachers were evaluated. For the qualitative part of the research, criterion sampling method was used. The data obtained from 22 classroom teachers with a semi-structured interview form were evaluated with qualitative analysis. In the quantitative part of the research, the "Self-Efficacy Scale of Pre-service Teachers for IEP" developed by Karakurt (2020) was used as a data collection tool. In the qualitative part of the study, a semi-structured interview form developed by the researcher was used to determine the opinions of classroom teachers about individualized education programs. Quantitative data were analyzed with descriptive statistical methods. In the analysis of qualitative data, inductive analysis method, which is one of the content analysis types, was used.
It was concluded that the self-efficacy perceptions of classroom teachers towards individualized education programs were above the average in the whole scale and in the preparation and application evaluation sub-dimensions. In the knowledge sub-dimension, which is another sub-dimension of the scale, it was determined that the classroom teachers had a self-efficacy below the average. As a result of the opinions of the classroom teachers about the individualized education programs, it was determined that the teachers had difficulties in the proficiency, goal writing, assessment and evaluation processes. The crowded classrooms, lack of information, insufficient support from other stakeholders and families regarding the process are found to be the factors affecting teachers' competencies. In the theme of goal writing, difficulties experienced in the prolongation of the student's generalization period, the inability to get to know the student in sufficient time, and the difficulties in determining long-term goals are found to be the factors affecting teacher competencies. It is recommended to update existing in-service training programs and to focus on practical training in order to eliminate the lack of knowledge of classroom teachers about individualized education programs.