Değişen tüketici ve mimari tercihleri: Z kuşağı için nakliye konteyner çözümünün sorgulanması
Changing consumer and architectural preferences: Questioning the shipping container solution for Z generation
Yazar: BURCU ERDAL
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM TEKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
1970'li yıllar ve sonrasında başlayan küresel çevre problemleri ile ulusal ve uluslararası boyutta iş birlikleri, düzenlemeler, yapılanmalar ile çözüm yolları bulunmaya çalışılmıştır/maktadır. Bu çözümler zengin bir içeriğe sahiptir; inşaat sektörü adına öncelik, birincil kaynak kullanımını ve enerji tüketimini azaltmak ve bunu besleyecek şekilde mimari üretim yaklaşımını değiştirmektir; geri dönüşüm, yeniden kullanım, yeniden işlevlendirme gibi.
Mevcut bir binanın yeniden işlevlendirilmesi dışında, farklı bir amaç için üretilmiş olan sistemlerin de mimari üretime dahil edilmesi farklı bir yeniden işlevlendirme kaynağı sunmaktadır. Söz konusu yeniden kullanım kaynaklarının değerlendirilmesinde özellikle değişen kullanıcı/tüketici oldukça etkindir. Sanayileşme ve sonrasında teknoloji yaşamı kolaylaştırabilecek birçok alanda fayda sağlarken, kullanıcı/tüketici de bulunduğu dönem koşulları içinde önemli bir değişim geçirmiştir. Bu değişim tüketicinin mimari ihtiyaç ve isteklerini de değişime uğratmıştır.
Her ülkenin; sosyal, kültürel, siyasi ortamı içinde gelişen teknoloji ve yaşayan kullanıcı/tüketicisi ile farklı ulusal özelliklere sahiptir. Teknoloji, mimarlık ortamı ve tüketici her ülkenin kendi koşulları içinde farklı yaklaşım ve gelişmişlik ölçeklerine sahiptir. Diğer taraftan bugün dünyanın yaşadığı küresel çevre problemini de her ülke kendi şartları içinde farklı yorumlamakta farklı önlemler almaktadır. Bu önlemler içinde inşaat sektörü de ayrı yaklaşımlara sahiptir. 
Yakın gelecek yakın geçmişten çok farklı özelliklere sahip olacaktır. İletişim, ulaşım araçlarının değişimi kolay yer değiştirebilme, kolay iletişim kurabilme olanakları yere ait olan birçok kavramı, geleneksel olanı değişime uğratmıştır. Bu değişim mekân kullanımını, mekân ölçeğini değiştirecektir. Mimarlık, endüstri 4.0 ile birlikte önemli bir değişimin içindedir. Bunu talep edecek yakın gelecek tüketicisi ise Z kuşağıdır. Bunun paralelinde mimarlık ortamı birçok çevre problemini de miras almıştır. Bu hızlı değişim içinde çevre problemlerinin çözümü de gelişen teknolojinin aksine çok daha doğal olan doğa ile uyumlu olacak çözümler gerektirmektedir. 
Bu çalışmanın temelini sürdürülebilir bir çözüm olarak nakliye konteyner kullanımı ve değişen tüketici olarak Z kuşağının bu çözüm için yaklaşımını belirlemek oluşturmaktadır. Türkiye koşullarında yaşayan Z kuşağının, konut çözümüne bir seçenek sunan konteyner kullanımını nasıl değerlendirdiği tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Kuşak özellikleri ile hareketli, hızlı, çabuk sıkılan ve ev hayatını önemseyen Z kuşağı için uygun bir çözüm olduğu düşünülen konteyner kullanımı konusundaki eğilimlerini belirleyebilmek konut üretim yaklaşımına dair fikirler verecektir. 
Çevre konularına da duyarlı olan bu kuşağın mimari tercihi sorgulanırken sürdürülebilirlik duyarlılığı da nakliye konteynerleri üzerinden belirlenmeye çalışılmıştır. Nakliye konteynerleri hız, hareket, ekonomi, doğa içinde olabilme ve geri dönüşebilir özellikleri ile Z kuşağı için konut seçiminde önemli avantajlara sahiptir.
Çalışmanın hipotezi; hareketli, duyarlı, çevreci özelliklere sahip olan Z kuşağı için; nakliye konteynerlerinin konut olarak kullanımı hareketli ve sürdürülebilir bir seçenek oluşturmaktadır. 
Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın gerekliliği, amaç ve yöntem hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Türkiye'de mimari tüketim ortamı değişimindeki etkenler ve mimari üst ölçekte literatür desteği ile açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; değişen tüketici ve tercihleri, kuşaklar, özellikleri, tüketim alışkanlıkları açıklanmıştır. Burada dönem koşulları içinde kuşak/tüketici davranışının farklılıkları aktarılmıştır. 
Dördüncü bölümde; küresel problemlerin çözümüne sürdürülebilir bir çözüm olarak nakliye konteynerleri ile ilgili teknik bilgi, avantaj ve dezavantajlar açıklanmış, mimaride kullanım örnekleri ile yapılabilirliği ifade edilmiştir. Beşinci bölümde; yakın gelecekte mimari üretim ortamının şekillenmesinde önemli bir nüfusa sahip olan Z kuşağının mimari tercihleri üzerine literatür destekli tahminler aktarılmıştır.
Altıncı bölümde; Z kuşağının nakliye konteyner ev tercih edebilme durumu anket ile sorgulanmıştır. Anket için Mimarlık Bölümü öğrencileri tercih edilmiştir. Hem mimar hem Z kuşağı olmasının yakın gelecekte mimarlık üretim ortamı için önemli veriler içerebileceği düşünülmüştür. Çalışmada amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yedinci bölümde; araştırma sorusunu doğrular nitelikte elde edilen sonuçlar ve öneriler paylaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: nakliye konteyner, tüketici, kuşaklar, Z kuşağı, sürdürülebilirlik.

Abstract:
According to the global environmental problems that have started in the 1970s, people try to find national and international collaborations, regulations, structures and solutions. These solutions have a rich content: priority on behalf of the construction industry; reduce of primary resource usage and energy consumption and changes of the architectural production approach, such as recycling and reusage.
In addition to the re-functioning of an existing building, the inclusion of systems produced for a different purpose in architectural production offers a different source of re-functioning. Especially the changing user/consumer is very active in the evaluation of these reuse resources. While industrialization and modern technology provide benefits in many areas to make life easier, the user/consumer has also undergone a significant change in the conditions of the period. This change has also influenced the architectural needs and demands of the consumer.
Every country has its different national characteristics with its developing technology and living user/consumer in its social, cultural and political environment. Technology, architectural environment and consumers have different approaches and scales of development within the conditions of each country. On the other hand, every country faces the global environmental problems that the world is experiencing nowadays differently within its own conditions and takes different measures. Among these measures, the construction industry also has different approaches.
The near future will be absolutely different from the near past. Communication, the change of transportation means, easy relocation, easy communication opportunities have changed many concepts of belonging to the place, the traditional ones. This will also change the use of space, the meaning of space. Architecture is in a significant change with industry. The near future consumer who will demand this is the Z generation. In parallel with this, the architectural environment has inherited many environmental problems. In this rapid change, the solution of environmental problems requires solutions that will be in harmony with nature, which is much more natural, unlike the developing technology.
The basis of this study is the use of shipping containers as a sustainable solution and determining the approach of the Z generation as a changing consumer for this solution. It has been tried to determine how the Z generation, living in the conditions of Turkey, evaluates the use of containers, which offers an alternative to the housing solution.
Identifying the trends in the use of containers, which is considered to be a suitable solution for the Z generation, who is mobile, fast, bored and cares about home life with its generation characteristics, will give ideas about the housing production approach.
While the architectural preference of this generation, who is also sensitive to environmental issues, is questioned, sustainability sensitivity has also been tried to be determined through shipping containers. Shipping containers have important advantages in the selection of housing for the Z generation with their speed, movement, economy, being eco friendly and recyclable.
The hypothesis of the study is the residential use of shipping containers creates a vibrant and sustainable option for the Z generation which is active, sensitive and ecologically friendly.
The study consists of seven chapters. In the first chapter, the information about the necessity, purpose and methods of the study are given. In the second part the factors in the change of the architectural consumption environment in Turkey are explained with the support of literature sources. In the third part, changing consumers and their preferences; generations, their characteristics, consumption habits are given. Here, the differences in generation/consumer behavior within the conditions of the period are conveyed.
In the fourth chapter, a sustainable solution of global problems, technical knowledge, advantages and disadvantages of shipping containers are explained, and its feasibility is expressed with the examples of usage in architecture. In the fifth part, literature-based estimates on the architectural preferences of the Z generation, which has an important population in shaping the architectural production environment in the near future, are given.
In the sixth chapter, there is a questionmaire if the Z generation prefers to dwell in shipping container homes. The students of the Department of Architecture were chosen for the survey. It is believed that being both an architect and a Z generation may contain important data for the architectural production environment in the near future. Purposive sampling method was used in the study. In the seventh chapter the results and suggestions confirming the research were shared.
Keywords: shipping container, consumer, generations, Z generation, Gen Z, sustainability.