Okul öncesi öğretmenlerinin müzik okuryazarlığı durumunun incelenmesi (İstanbul-Kadıköy ilçesi örneği)
Examination of music literacy status of preschool teachers (Sample of Istanbul-Kadikoy district)
Yazar: ÖZGE DENİZ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AJDA AYLİN CAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Müzik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin mevcut okuryazarlık durumunu incelemek için ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı İstanbul-Kadıköy ilçesi okul öncesi anaokulu/anasınıflarında görev yapan 143 okul öncesi öğretmeni, örneklemini ise rastgele (random) seçim yoluyla çalışmaya katılan 94 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur.
Araştırmada iki ölçme aracı kullanılmıştır. İlk ölçme aracı araştırmacı tarafından geliştirilen ve 10 sorudan oluşan "Kişisel Bilgi Formu" dur. İkinci ölçme aracı ise Afacan ve Şentürk (2016) tarafından geliştirilen 32 madde ve beş alt boyuttan oluşan "Müzik Okuryazarlığı Ölçeği" dir.
Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin müzik okuryazarlık durumlarına ait mevcut müzik okuryazarlık genel düzeylerini ortaya koymak ve ortaya konulan bu boyut ile çeşitli demografik özelliklerin arasındaki ilişkiyi incelemek için okul öncesi öğretmenlerinin müzik okuryazarlık genel düzeyleri ile yaşa, mezuniyet not ortalamalarına, görev yapma sürelerine, üniversitede aldıkları müzik derslerine, üniversite dışında müzik eğitimi alma durumlarına, üniversite dışında aldıkları müzik derslerine, müzik okuryazarlığını bilme durumlarına, müzik okuryazarlığını bilme düzeylerine, ailede müzik eğitimi alan biri/birilerinin olma durumlarına ve herhangi bir çalgı çalma durumlarına bakılarak bir farklılaşma olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Öğretmenlerin genel müzik okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılan araştırmada, öğretmenlerin demografik özelliklerine göre müzik okuryazarlığı düzeylerinin; ailede müzik eğitimi alan biri/birileri açısından küçük düzeyde olduğu, yaş, üniversite dışında müzik eğitimi alma, müzik okuryazarlığını bilme ve çalgı çalma açısından orta düzeyde olduğu, müzik okuryazarlığını bilme açısından ise yüksek düzeyde olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin mezuniyet not ortalamasına göre müzik okuryazarlık düzeylerinde sadece "Müziksel Algı ve Sesini Kullanma Becerisi" alt boyutunda anlamlı farklılaşmalar görülen araştırmada, öğretmenlerin müzik okuryazarlık düzeylerine göre de sadece "Eğitsel Müzik Dağarcığına Yönelik Bilgi" alt boyutunda anlamlı farklılaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Müzik okuryazarlığı, Okuryazarlık, Müzik Eğitimi, Okul öncesi öğretmenleri, Okul öncesi.

Abstract:
This research was undertaken to examine the current literacy status of preschool teachers. The population of the research consisted of 143 preschool teachers working in the Istanbul's Kadikoy district preschool kindergartens of the Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year and the sample consisted of 94 preschool teachers participating in the study by random selection.
Two data collection tools were used in the study. The first data collection tool is the "Personal Information Form" developed by the researcher and consists of 10 questions. The second data collection tool is the "Music Literacy Scale", which consists of 32 items and five sub-scales, developed by Afacan and Şentürk (2016).
In the study, the aim was to determine whether there is a difference in general music literacy level of preschool teachers according to their ages, graduation grade point averages, duty terms, music lessons they took at the university, their status of studying music outside the university, music lessons they took outside the university, their status of having music literacy, knowing music literacy, their level of music literacy, having someone in the family who studies music, their knowledge in playing any instrument in order to reveal the current general music literacy levels of preschool teachers and to examine the relationship between this scale and various demographic characteristics.
In the study, in which it was found that general music literacy levels of teachers is at an intermediate level, it was concluded that based on the demographic characteristics of the teachers, the level of music literacy was at a small level in terms of someone who studied music in the family, at a middle level in terms of age, receiving music training outside the university, having music literacy and being able to play instruments, and at a high level in terms of knowing music literacy. In the study, in which significant differences in teachers' music literacy levels according to their graduation grade point averages were observed only in the sub-scale of "Musical Perception and Being Able to Use One's Voice", and it was concluded that there is a significant difference only in the sub-scale of "Information for Educational Music Vocabulary" according to the music literacy levels of teachers.

Keywords: Music literacy, Literacy, Music Education, Preschool Teachers, Preschool