Sıçanlarda siklofosfamid ile oluşturulan böbrek ve mesane hasarına karşı klorojenik asit'in etkileri
Effects of chlorogenic acid against cyclophosphamide-induced kidney and bladder damage in rats
Yazar: SEDANUR YILMAZ DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN KERİMOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Sıçanlarda Siklofosfamid ile Oluşturulan Böbrek ve Mesane Hasarına Karşı Klorojenik Asit'in Etkileri
Amaç: Bu çalışmada; sıçanlarda siklofosfamid (CP) uygulanması ile oluşan böbrek ve mesane hasarına karşı klorojenik asit (CGA)'in profilaktik etkilerinin histolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlandı.
Metot: Araştırmada kullanılan 18 adet Sprague Dawley ırkı erkek sıçan rastgele 3 eşit gruba (kontrol (K), CP ve CP+CGA) ayrıldı. Tüm denekler; deneyin 1. günü ve sakrifikasyonun uygulandığı 8. gün tartıldı. Kontrol grubuna; deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca günlük oral 2 cc PBS ve 7. gün tek doz intraperitoneal (i.p.) 2 cc SF uygulandı. CP grubuna deneyin 7. gününde 2 cc SF içinde 150 mg/kg tek doz i.p. CP uygulandı. CP+CGA grubuna deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca günlük oral gavaj yoluyla 2 cc PBS içinde 100 mg/kg CGA ve 7.günde 2 cc SF içinde 150 mg/kg tek doz i.p. CP uygulandı. Böbrek ve mesane dokuları; ışık mikroskobik değerlendirme için hematoksilen ve eozin (H&E), periyodik asit-Schiff (PAS) ve TUNEL boyama yöntemi ile boyandı. Biyokimyasal olarak böbrek ve mesane dokularında; süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA), miyeloperoksidaz (MPO) ve tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α), total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS) seviyeleri ve oksidatif stres indeksi (OSİ) belirlendi. Böbrek fonksiyon değerlendirmesi için serum BUN ve kreatinin ölçümü yapıldı.
Bulgular: Deneyin 8. gününde; en düşük böbrek, mesane ve vücut ağırlıklarının CP+CGA grubunda olduğu görüldü. Böbrek dokusunun H&E ile boyalı kesitlerinde; CP grubunda tübüller ve glomerüllerde dejenerasyon, ödem ve hemorajide belirgin bir artış mevcuttu. PAS ile boyanan kesitlerde, Bowman kapsülü paryetal yaprağında kalınlaşma-ayrılma, tübül bazal membranlarında düzensizlikler ve proksimal tübülde fırçamsı kenar kayıpları belirgindi. Mesane dokusunun H&E ile boyalı kesitlerinde; CP grubunda mukozada ödem, hemoraji, ülserasyon, inflamatuar hücre artışı ve epitelde dökülme mevcuttu. PAS ile boyanan kesitlerde ise bunlara ilave olarak epitelde glukozaminoglikan (GAG) tabakasında bölgesel kayıp gözlendi. Böbrek ve mesaneye ait tüm bu patolojik bulgular CP+CGA grubunda anlamlı olarak azalmıştı. Böbrek ve mesanede, apoptotik indeks CP grubunda en yüksekti. Biyokimyasal parametrelerde CP grubunun böbrek dokularında MDA, TOS, OSİ, MPO ve TNF-α değerlerinde artma, ancak TAS, GSH ve SOD değerlerinde ise azalma mevcuttu. Serum BUN ve kreatinin seviyeleri de CP grubunda yüksekti. CP+CGA grubunda; CP grubunda artmış olan tüm parametrelerin azaldığı; GSH'ın ise arttığı görüldü. Mesane dokusunda ise CP grubunda MPO, MDA, TNF-α ve OSİ değerlerinde artış gözlenirken, SOD seviyesinde düşüş gözlendi. CP+CGA grubunda bu değerler normale yaklaşmıştı. 
Sonuçlar: Elde ettiğimiz bulgulara göre CP'nin; böbrek ve mesanede yapısal ve biyokimyasal olarak tespit edilebilen hasara neden olduğu ve oral yolla profilaktik CGA kullanımının bu hasarı önlediği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Böbrek, klorojenik asit, mesane, oksidatif stres, siklofosfamid

Abstract:
Effects of Chlorogenic Acid against Cyclophosphamide-Induced Kidney and Bladder Damage in Rats
Purpose: In this study; it was aimed to investigate the prophylactic effects of chlorogenic acid (CGA) against kidney and bladder damage caused by cyclophosphamide (CP) administration in rats, histologically and biochemically.
Method: 18 Sprague Dawley male rats used in the study were randomly divided into 3 equal groups (control (C), CP and CP+CGA). All subjects; were weighed on the 1st day of the experiment and the 8th day of sacrifice. To the control group; starting from the 1st day of the experiment, 2 cc of PBS was administered orally daily for 7 days, and a single dose of 2 cc of SF was administered intraperitoneally (i.p.) on the 7th day. A single dose of 150 mg/kg i.p. CP in 2 cc SF was administered to the CP group on the 7th day of the experiment. The CP+CGA group was administered 100 mg/kg CGA in 2 cc PBS via daily oral gavage for 7 days starting from the 1st day of the experiment, and a single dose of 150 mg/kg i.p. CP in 2 cc SF was administered on the 7th day. For light microscopic evaluation, kidney and bladder tissues were stained with hematoxylin and eosin (H&E), periodic acid-Schiff (PAS) and TUNEL staining methods. Superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione (GSH), malondialdehyde (MDA), myeloperoxidase (MPO) and tumor necrosis factor-alpha (TNF-α), total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS) levels and oxidative stress index (OSI) were biochemically determined in kidney and bladder tissues. Serum BUN and creatinine also were measured for renal function evaluation.
Results: On the 8th day of the experiment; the lowest kidney, bladder and body weights were observed in the CP+CGA group. In H&E stained sections of kidney tissue; there was a significant increase in degeneration, edema and hemorrhage in the tubules and glomeruli in the CP group. In the sections stained with PAS, thickening-separation of the parietal leaf of Bowman's capsule, irregularities in the tubule basement membranes, and loss of brush borders in the proximal tubule were evident. In H&E stained sections of bladder tissue; in the CP group, there were edema, hemorrhage, ulceration, increased inflammatory cells and epithelial shedding in the mucosa. In addition, regional loss in the glycosaminoglycan (GAG) layer in the epithelium was observed in the sections stained with PAS. All these pathological findings of the kidney and bladder were significantly reduced in the CP+CGA group. The apoptotic index in the kidney and bladder was highest in the CP group. In biochemical parameters, there was an increase in MDA, TOS, OSI, MPO and TNF-α values in the kidney tissues of the CP group, but a decrease in TAS, GSH and SOD values. Serum BUN and creatinine levels were also high in the CP group. In the CP+CGA group, while GSH decreased, all parameters that increased in the CP group were observed to decrease. In the bladder tissue, an increase was observed in MPO, MDA, TNF-α and OSI values in the CP group, while a decrease was observed in the SOD level. These values in the CP+CGA group were close to normal.
Conclusion: According to our findings, it may be said that CP causes structural and biochemically detectable damage in the kidney and bladder, and oral prophylactic CGA use may prevent this damage. 
Key Words: Kidney, chlorogenic acid, bladder, oxidative stress, cyclophosphamide