Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahalelerinin riskli gebelerin ruhsal sağlık parametrelerine etkisi
The effect of mindfulness-based structured nursing interventions on mental health parameters of high-risk pregnant women
Yazar: ELÇİN ALAÇAM
Danışman: PROF. DR. MUALLA YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma üç aşamalı olup; birinci aşamada riskli gebelerin riskli gebelik tanısı alarak hastanede tedavi olmalarına ilişkin görüşlerinin belirlenmiştir. İkinci aşamada Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahalelerinin riskli gebelerin ruhsal sağlık parametrelerine etkisi belirlenmiştir. Üçüncü aşamada ise, riskli gebelerin uygulanan müdahale ve minnettarlık günlüğü hakkında görüş ve deneyimleri belirlenmiştir. Araştırmanın birinci ve üçüncü aşaması, tanımlayıcı, bireysel derinlemesine görüşme yöntemini içeren kalitatif (fenomenolojik) tasarımındadır. Araştırmanın ikinci aşaması, ön test-son test, iki kollu (1:1), randomize kontrollü deneysel tasarımında olup, araştırmanın örneklemini 15 Mart 2022-15 Eylül 2023 tarihleri arasında riskli gebelik tanısıyla bir devlet hastanesinde tedavi gören 40 riskli gebe (çalışma grubu=19, kontrol grubu=21) oluşturmuştur. Araştırmada çalışma grubuna sekiz gün, sekiz oturum Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahaleleri uygulandı. Riskli gebelere ön test-son test olarak Algılanan Stres Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, Durumluk Süreklilik Kaygı Ölçeği ve Ateş Nabız Tansiyon Solunum Formu uygulandı. Elde edilen bulguların analizinde kalitatif verilerde içerik analizi kullanıldı. Kantitatif verilerin analizinde frekans, yüzde değerleri, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, Wilcoxon Sing rank testi, Friedman testleri kullanıldı. Sonuç olarak, riskli gebelik tanısı alarak hastanede tedavi görmelerinin riskli gebelerde olumsuz duygulara, sosyal ve aile yaşam örüntülerinde bozulmalara neden olduğu belirlendi. Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahaleleri sonrasında riskli gebelerin anksiyete, depresyon ve süreklilik kaygı düzeylerinin düştüğü saptandı (p<0.05). Riskli gebelerin uygulanan Bilinçli farkındalık temelli yapılandırılmış hemşirelik müdahalelerinden memnun oldukları ve programı faydalı buldukları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar kapsamında, bilinçli farkındalık temelli müdahalelerin ruhsal sağlık parametrelerinin yükseltilmesi adına riskli gebelere düzenli aralıklarla uygulanması, farklı örneklem grupları ve daha uzun yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This reserach was carried out in three stages; In the first stage, the opinions of risky pregnant women about being diagnosed with risky pregnancy and being treated in the hospital were determined. In the second stage, the effect of mindfulness-based structured nursing interventions on the mental health parameters of risky pregnant women was determined. In the third stage, the opinions and experiences of risky pregnant women about the intervention and gratitude diary were determined. The first and third phases of the study were of a qualitative (phenomenological) desing involving descriptive, individual in-depth interviews. The second phase of the study was a pretest-posttest, two-arm (1:1), randomized controlled experimental design. The sample of the study consisted of 40 risky pregnant women (experimental group=19, control group=21) who were treated in a state hospital between March 15, 2022 and September 15, 2023. In the study, eight days and eight sessions of mindfulness-based structured nursing interventions were applied to the experimental group. Perceived Stress Scale, Edinburgh Postpartum Depression Scale, State-Trait Anxiety Scale and Fever Pulse Blood Pressure Respiration Form were administered to the at-risk pregnant women as pretest-posttest. Content analysis was used to analyze the qualitative data. Frequency, percentage values, mean, standard deviation, Mann Whitney U test, Wilcoxon Sing rank test and Friedman tests were used to analyze quantitative data. As a result, it was determined that being diagnosed with risky pregnancy and being treated in hospital caused negative emotions and disruptions in social and family life patterns in risky pregnant women. Anxiety, depression and trait anxiety levels of high-risk pregnant women decreased after mindfulness-based structured nursing interventions (p<0.05). It was determined that risky pregnant women were satisfied with the mindfulness-based structured nursing interventions and found the program useful. Within the scope of the results obtained from the study, it is recommended that mindfulness-based interventions should be applied to risky pregnant women at regular intervals in order to increase mental health parameters, different sample groups and longer new studies should be conducted.