Deneysel şizofreni modelinde vortioksetinin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of vortioxetine on cognitive functions in an experimental model of schizophrenia
Yazar: ABDULLAH ATLİ
Danışman: PROF. DR. MERAL ERDİNÇ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
1.1.	Türkçe Özet

Deneysel Şizofreni Modelinde Vortioksetinin Bilişsel Fonksiyonlar Üzerine Etkilerinin Araştırılması 

Öğrencinin Adı ve Soyadı: Abdullah ATLİ
Danışmanı: Prof. Dr. Meral ERDİNÇ
Anabilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji


Amaç:
Bu çalışmada ketaminle oluşturduğumuz deneysel şizofreni modelinde Vortioksetin'in bilişsel fonksiyonlar üzerine etkileri araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmada  erkek BALB/c fareler 8 gruba (n:6-9) ayrıldı. Kontrol-1 grubuna; 7 gün salin çözeltisi, Ketamin-1 grubuna: 7 gün ketamin, Vortioksetin grubuna 7 gün vortioksetin, Fluoksetin grubuna 7 gün fluoksetin uygulandı. Kontrol-2 grubuna; 14 gün salin çözeltisi, Ketamin-2 grubuna: 0-7 gün ketamin+8-14 gün salin, Ketamin+Vortioksetin grubuna; 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde vortioksetin, Ketamin+Fluoksetin grubuna 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde fluoksetin uygulandı. 
Çalışmanın 7. ve 8. günleri ile 14. ve 15. günlerinde açık alan, yeni obje tanıma, pasif sakınma, modifiye artı labirent testi, zorunlu yüzme testi ve hot plate testi yapıldı. 

Bulgular:
 Açık alan testinde; ketamin grubunda ortalama hız, mesafe, açık alan periferik frekans değerlerinin anlamlı olarak yükseldiği bulunmuştur. Yeni obje tanıma testinde ketamin grubunda istatistiksel olarak anlamlı bozulma, vortioksetin ve fluoksetinle ketaminle bozulmada düzelme görülmüştür. Pasif sakınma testlerinde geçiş süresi ketamin grubunda anlamlı olarak düşük çıkarken, vortioksetin ve fluoksetinle geçiş sürelerinde yükselme olmuştur. Modifiye artı T testinde geçiş süresi istatistiksel olarak ketamin grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuş; vortioksetinle ketamin grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır, fluoksetinle de azalma görülmüş ancak  istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Zorunlu yüzme testinde ketamin grubunda anlamlı bir azalma görülmezken, vortioksetin ve fluoksetin gruplarında hareketsiz geçirilen sürelerde azalmalar gözlenmiştir. Hot plate testlerinde grupların reaksiyon süreleri arasında fark tespit edilememiş ancak vortioksetin grubunun kısmen hiperaljeziye neden olduğu görülmüştür.

Sonuç:
Sonuç olarak; şizofreni benzeri deneysel hayvan modeli çalışmamızda vortioksetinin uzamsal bellek başta olmak üzere bilişsel belirtileri düzeltebileceği gösterilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Vortioksetin, Ketamin, Fluoksetin, Şizofreni, Bilişsel fonksiyonlar

Abstract:
1. ÖZET

1.1.	Türkçe Özet

Deneysel Şizofreni Modelinde Vortioksetinin Bilişsel Fonksiyonlar Üzerine Etkilerinin Araştırılması 

Öğrencinin Adı ve Soyadı: Abdullah ATLİ
Danışmanı: Prof. Dr. Meral ERDİNÇ
Anabilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji


Amaç:
Bu çalışmada ketaminle oluşturduğumuz deneysel şizofreni modelinde Vortioksetin'in bilişsel fonksiyonlar üzerine etkileri araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmada  erkek BALB/c fareler 8 gruba (n:6-9) ayrıldı. Kontrol-1 grubuna; 7 gün salin çözeltisi, Ketamin-1 grubuna: 7 gün ketamin, Vortioksetin grubuna 7 gün vortioksetin, Fluoksetin grubuna 7 gün fluoksetin uygulandı. Kontrol-2 grubuna; 14 gün salin çözeltisi, Ketamin-2 grubuna: 0-7 gün ketamin+8-14 gün salin, Ketamin+Vortioksetin grubuna; 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde vortioksetin, Ketamin+Fluoksetin grubuna 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde fluoksetin uygulandı. 
Çalışmanın 7. ve 8. günleri ile 14. ve 15. günlerinde açık alan, yeni obje tanıma, pasif sakınma, modifiye artı labirent testi, zorunlu yüzme testi ve hot plate testi yapıldı. 

Bulgular:
 Açık alan testinde; ketamin grubunda ortalama hız, mesafe, açık alan periferik frekans değerlerinin anlamlı olarak yükseldiği bulunmuştur. Yeni obje tanıma testinde ketamin grubunda istatistiksel olarak anlamlı bozulma, vortioksetin ve fluoksetinle ketaminle bozulmada düzelme görülmüştür. Pasif sakınma testlerinde geçiş süresi ketamin grubunda anlamlı olarak düşük çıkarken, vortioksetin ve fluoksetinle geçiş sürelerinde yükselme olmuştur. Modifiye artı T testinde geçiş süresi istatistiksel olarak ketamin grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuş; vortioksetinle ketamin grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır, fluoksetinle de azalma görülmüş ancak  istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Zorunlu yüzme testinde ketamin grubunda anlamlı bir azalma görülmezken, vortioksetin ve fluoksetin gruplarında hareketsiz geçirilen sürelerde azalmalar gözlenmiştir. Hot plate testlerinde grupların reaksiyon süreleri arasında fark tespit edilememiş ancak vortioksetin grubunun kısmen hiperaljeziye neden olduğu görülmüştür.

Sonuç:
Sonuç olarak; şizofreni benzeri deneysel hayvan modeli çalışmamızda vortioksetinin uzamsal bellek başta olmak üzere bilişsel belirtileri düzeltebileceği gösterilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Vortioksetin, Ketamin, Fluoksetin, Şizofreni, Bilişsel fonksiyonlar
































1.2. Abstract

Investigation Of The Effects Of Vortioxetine On Cognitive Functions In An Experimental Model Of Schizophrenia 

Student's Surname and Name: ATLİ Abdullah
Adviser of Thesis: Prof. Meral ERDİNÇ
Department: Medical Pharmacology

Aim: The aim of this study is to investigate the effects of vortioxetine on cognitive functions in an experimental Ketamine model Schizophrenia.

Material and Method: In this study, male mice were divided into six groups. Control-1 group; For 7 days saline solution was administered. Ketamine-1 group: For 7 days, ketamine was administered. Vortioxetine group; vortioxetine was administered for first 7 days. Fluoxetine group; fluoxetine was administered for first 7 days. Control-2 group; 14 days saline solution was administered. Ketamine-2 group: For first 7 days, ketamine and 8-14 days saline was administered. Ketamine+Vortioxetine group; For the first 7 days, ketamine was applied and vortioxetine daily for 8-14 days as a single dose. Ketamine+Fluoxetine group; for the first 7 days, ketamine was applied daily and fluoxetine for 8-14 days as a single dose.
On the 7th/8th and 14th/15th days of the study, open area, foreign object recognition, passive avoidance, modified plus maze tests, forced swimming tests and hot plate tests  were performed. 

Results: In the open area test; the mean speed, distance and open area peripheral frequency values were significantly increased in the ketamine group compared to the control group.  In the new object recognition test, the values in the control group, Ketamine+Vortioxetine group, Ketamine+Fluoxetine group were significantly higher than the ketamine group. This result means that there was a significant deterioration in the ketamine group compared to the control group, and an improvement in ketamine-related impairment was observed with vortioxetine and fluoxetine. In passive avoidance tests, the transition time was significantly lower in the ketamine group compared to the control group, and the test transition times increased with the addition of vortioxetine and fluoxetine. In modified plus t test; the transition time was significantly higher in the ketamine group compared to the control group. Vortioxetine were statistically significantly improved transition times compared to the ketamine group, similarly fluoxetine were improved transition times compared to the ketamine group but it was found to be statistically insignificant. In forced swimming test, no significant decrease was observed in the ketamine group, while significant decreases were observed in the immovable times in the vortioxetine and fluoxetine groups. In hot plate test, no difference was found between the reaction times of the groups, but it was observed that the vortioxetine group partially caused hyperalgesia.

Conclusion: As a result, it is shown that vortioxetine improves the cognitive symptoms, especially spatial memory by using experimental Ketamine model Schizophrenia.  

Key Words: Vortioxetine, Ketamine, Fluoxetine, Schizophrenia, Cognitive Functions