Ameliyathane ekibinin tıbbi hata tutumları ve hasta güvenliği kültürlerinin belirlenmesi
Determination of medical errors and patient safety cultures of the operating room team
Yazar: MERYEM AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma ameliyathane ekibinin tıbbi hata tutumları ve hasta güvenliği kültürlerinin belirlenmesi amacıyla ilişki arayıcı türde yapıldı. 
Araştırmanın evrenini İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan bir üniversite hastanesinin monoblok ameliyathanelerinde çalışan ameliyathane ekibi, örneklemini ise aynı hastanede 25.11.2022–15.03.2023 tarihleri arasında çalışan 209 kişi oluşturdu. Araştırma verilerinin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından elde edilmiş "Kişisel Tanıtım Formu", "Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği", "Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi" kullanıldı. İstatistiksel analizler için SPSS for windows 22.0 paket programı kullanıldı. Demografik değişkenler için tanımlayıcı istatistikler, normal dağılım için Shapiro-Wilk testi, Mann Whitney U, Kruskall Wallis testi, Spearman's Rho korelasyon katsayısı kullanıldı. İstatistiksel olarak p<0,05 anlamlı kabul edildi. 
Ameliyathane ekibinin yaş ortalamasının 31,39±7,33 yıl, meslekte çalışma süresinin ortalama 8,35±7,70 yıl, ameliyathanede çalışma süresinin ortalama 6,68±6,64 yıl, haftalık çalışma süresinin ortalama 48,2±13,83 saat, %58,9'unun kadın, %51,7'sinin bekâr, %61,7'sinin lisans mezunu, %60,2'sinin hemşire olduğu, %56,3'ünün gündüz çalıştığı, %50,7'sinin hasta güvenliği ile ilgili eğitim aldığı, %49,5'inin bu eğitimi tıp fakültesinde aldığı, %57,7'sinin tıbbi hata ile ilgili eğitim aldığı bulundu.  Ameliyathane ekibinin Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği'nden ortalama 2,21±0,37 puan, Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi'nden ortalama 138,01±25,00 puan aldığı belirlendi. Hekim ve hemşirelerin Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi toplam puanı ile "Tıbbi Hata Algısı" arasında (r=-0,01; p=0,84) istatistiksel olarak anlamlı ilişki olmadığı, "Tıbbi Hataya Yaklaşım" arasında (r=-0,29; p=0,01) negatif ve "Tıbbi Hata Nedenleri" arasında (r=0,19; p=0,01) pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Bununla birlikte Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi toplam puan ile Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05).
Bu araştırma sonucunda Ameliyathane ekibinin tıbbi hata tutumlarının olumsuz, hasta güvenliği kültürünün orta düzeyde olduğu, hasta güvenliği kültürü arttıkça tıbbi hata yaklaşımı azalırken, tıbbi hata nedenlerinin artmakta olduğu ve tıbbi hatalarda tutumun hasta güvenliği kültürünü etkilemediği bulundu. Araştırmanın daha büyük örneklemde tekrar edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a correlational study to determine the medical error attitudes and patient safety cultures of the operating room team. 
The population of the study consisted of the operating room team working in the monoblock operating rooms of a university hospital located on the European side of Istanbul, and the sample consisted of 209 people working in the same hospital between 25.11.2022-15.03.2023. "Personal Introduction Form", 'Attitude Scale on Medical Errors', 'Patient Safety Culture Hospital Questionnaire' obtained by the researchers were used to obtain the research data. SPSS for windows 22.0 package program was used for statistical analysis. Descriptive statistics for demographic variables, Shapiro-Wilk test for normal distribution, Mann Whitney U, Kruskall Wallis test, Spearman's Rho correlation coefficient were used. Statistically, p<0.05 was considered statistically significant. 
The mean age of the operating room team was 31.39±7.33 years, the mean duration of employment was 8.35±7.70 years, the mean duration of employment in the operating room was 6.68±6.64 years, the mean weekly working time was 48.2±13.83 hours, 58.9% were female, 51.7% were single, It was found that 61.7% were undergraduate graduates, 60.2% were nurses, 56.3% worked daytime, 50.7% received training on patient safety, 49.5% received this training at the medical faculty, and 57.7% received training on medical errors.  It was determined that the operating room team scored an average of 2.21±0.37 points on the Attitude Scale on Medical Errors and 138.01±25.00 points on the Patient Safety Culture Hospital Questionnaire. There was no statistically significant relationship between the total score of the Patient Safety Culture Hospital Questionnaire and "Perception of Medical Errors" (r=-0.01; p=0.84), a negative relationship between "Approach to Medical Errors" (r=-0.29; p=0.01) and a positive and statistically significant relationship between "Reasons for Medical Errors" (r=0.19; p=0.01) (p<0.05). However, no statistically significant correlation was found between the total score of the Patient Safety Culture Hospital Questionnaire and the mean score of the Attitude Toward Medical Errors Scale (p>0.05).
As a result of this study, it was found that the medical error attitudes of the operating room team were negative, patient safety culture was at a moderate level, while the medical error approach decreased as the patient safety culture increased, the causes of medical errors increased, and the attitude towards medical errors did not affect the patient safety culture. It is recommended that the study be repeated in a larger sample.