İtfaiye erlerinde depresyon ve anksiyete seviyeleri ile bilişsel esneklik düzeyi arasındaki ilişki
The association between depression and anxiety levels and cognitive flexibility in firefighters
Yazar: ÖYKÜ EVCİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
İstanbul ili, Beyoğlu İtfaiye İstasyonu ve Ağrı İtfaiye Müdürlüğü'nde yapılan ve katılımın gönüllülük esasına dayandığı bu araştırmada; itfaiye erlerinin depresyon ve anksiyete seviyelerini ölçmek ve bunların bilişsel esneklik düzeyi ile ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Araştırmanın tamamı erkek olmak üzere, itfaiye erliği icra eden 120 katılımcısı bulunmaktadır. Bu katılımcılara, demografik bilgi formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Travma Sonrası Bilişler Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği aracılığıyla ulaşılmıştır. Ölçeklerin Kolmogorov-Smirnow testinin sonuçlarına göre normal dağılıma uygun olduğu tespit edildikten sonra ölçekler arasındaki anlamlı ilişkinin varlığı Pearson Korelasyon Analizi ile saptanmıştır. Araştırmada ortaya çıkan bulgular; öncelikle itfaiye erlerinin yoğun depresyon (x̄= 8,87) ve anksiyete belirtileri (x̄= 8,39) yaşamadıklarını ortaya koymuştur. Buna ek olarak, bulgular; itfaiye erlerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile depresyon (r= -0,441; p= 0,000) ve anksiyete belirtileri (r= -0,526; p= 0,000) düzeylerinin istatiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişkilendiğini, travma sonrası stres bozukluğu düzeyleri ile depresyon düzeylerinin (r=0,440; p=0,000) pozitif yönde ilişkilendiğini, bilişsel esneklik düzeyleri ile travma sonrası stres bozukluğu belirtileri (r=-0,199; p=0,029) düzeylerinin negatif yönde ilişkilendiğini ortaya koymaktadırlar. Araştırmada ulaşılan veriler ışığında ortaya çıkan bulgular literatür ile tutarlılık göstermektedir.
 
Anahtar Kelimeler: İtfaiye Erleri, Depresyon, Anksiyete, Travma Sonrası Biliş, Bilişsel Esneklik

Abstract:
The study conducted in İstanbul province, Beyoğlu Fire Statation and Ağrı Fire Department and based on voluntarily participation was aimed to measure the depression and anxiety levels of firefighters and to determine their relationship with the level of cognitive flexibility. The study has 120 participants who are firefighters, all of whom are men. These participants were reached through the demographic information form, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Posttraumatic Cognition Inventory, Cognitive Flexibility Inventory. After the inventories were detected as suitable for normal distribution according to the results of Kolmogorov- Smirnow test, the existence of a significant relationship between scales was determined by Pearson Correlation Analysis. Findings of the research primarily revealed that firefighters did not experience severe depression ( = 8,87) and anxiety symptoms ( = 8,39). In addition to this finding, it was revealed that firefighters‟ cognitive flexibility levels and depression (r= -0,441; p= 0,000) and anxiety symptoms (r= -0,526; p= 0,000) were statistically significant and negatively correlated; and their level of post-traumatic stress disorder levels and depression levels (r=0,440; p=0,000) was statistically significant and positively correlated; their level of cognitive flexibility and post-traumatic stress disorder symptoms (r=-0,199; p=0,029) was statistically significant and negatively correlated. The findings emerging in the light of the obtained data are consistent with the previous finding of the literature.

Keywords: Firefighters, Depression, Anxiety, Post-traumatic Cognition, Cognitive Flexibilty