Hipertansiyonu olan bireylerde kardiyovasküler risk ve öz etkililik düzeyinin risk farkındalığına etkisi
The effect of cardiovascular risk and self efficiency level on risk awareness in individuals with hypertension
Yazar: ÖZGE SARIYAR
Danışman: DOÇ. DR. SAADET CAN ÇİÇEK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Hipertansiyonu olan bireylerde kardiyovasküler hastalık riski ve öz-etkililik düzeyinin kardiyovasküler risk farkındalığına etkisini incelemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Dahili Klinikleri'nde çalışmanın yapıldığı süre içerisinde yatarak tedavi alan hipertansiyon tanısı olan bireylerden oluşmaktadır. Örneklem sayısı güç analizi ile belirlenmiştir. Orta etki büyüklüğüne (w=0.28) sahip olduğu varsayıldığında %80 güç ile örnekleme hipertansiyon tanılı en az 164 kişi hipertansiyon tanılı birey alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır dahil edilme kriterlerini karşılayan 168 birey oluşturmuştur. Veriler; Birey Tanıtım Formu, Framingham Risk Modeli, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği ve Hipertansiyon Öz Etkililik Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Katılan bireylerin %60.1'i erkek, %39.9' u kadındır. Yaş ortalamaları 57.63±6.47 yıldır. Yüzde 44'ü kronik hastalığa sahip olup, en çok görülen kronik hastalık diyabettir. İlaç kullananların öz etkililik düzeyleri yüksek ve kardiyovasküler risk düzeyi düşüktür. Hipertansiyonlu bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi en düşük astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı, en yüksek ise ritim bozukluğu ve diyabet hastalıklarında olduğu görülmüştür. Bireylerin kardiyovasküler risk düzeylerine göre kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi toplam puanları arasında fark yoktur. Kardiyovasküler risk düzeyi düşük ve orta olan hipertansiyonlu bireylerin hipertansiyon öz etkililik düzeyleri, kardiyovasküler risk düzeyi yüksek olan hipertansiyonlu bireylerin hipertansiyon öz etkililik düzeylerinden yüksektir. Kardiyovasküler risk düzeyi arttıkça, kardiyovasküler risk puanları artış göstermiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Hipertansiyon, Kardiyovasküler Risk, Öz Etkililik, Farkındalık, Hemşirelik

Abstract:
This is a descriptive study conducted to examine the effect of cardiovascular disease risk and self-efficacy level on cardiovascular risk awareness in individuals with hypertension.
          The population of the study consists of individuals with a diagnosis of hypertension who received inpatient treatment at Bolu Abant İzzet Baysal University İzzet Baysal Training and Research Hospital Internal Clinics during the study period. The sample size was determined by power analysis using the G Power 3.1.9.4 program. Assuming that it has a medium effect size (w=0.28), it was concluded that at least 164 individuals with hypertension should be included in the sampling with 80% power. It was concluded that 168 individuals who met the inclusion criteria were included. Data; It was obtained by using the Individual Identification Form, Framingham Risk Model, Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level, and Hypertension Self-Efficacy Scale. 60.1% of the participants were male and 39.9% were female. The mean age is 57.63±6.47 years. 44 percent of them have chronic diseases and the most common chronic disease is diabetes. Drug users have high self-efficacy levels and low cardiovascular risk levels. It was observed that individuals with hypertension had the lowest knowledge level of cardiovascular disease risk factors in asthma and Chronic Obstructive Pulmonary Disease, and the highest in rhythm disorders and diabetes. There is no difference between the total scores of cardiovascular disease risk factors knowledge level according to the cardiovascular risk levels of the individuals. Hypertension self-efficacy levels of individuals with hypertension with low and moderate cardiovascular risk level are higher than hypertension self-efficacy levels of individuals with hypertension with high cardiovascular risk level. As the level of cardiovascular risk increased, cardiovascular risk scores increased.

KEYWORDS: Hypertension, Cardiovascular Risk, Self-Efficacy, Awareness, Nursing