Genç yetişkinlerin duygu düzenleme güçlüklerini yordayan şema alanlarının belirlenmesi
Determining the schema domains that predict the emotion regulation difficulties of young adults
Yazar: MURAT KARAKULOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL DÜŞÜNCELİ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas

Özet:
Araştırmanın amacı; genç yetişkinlerde, şema alanlarının duygu düzenleme güçlüğü düzeylerini yordama durumunu tespit etmek ve şema alanları ile duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinin, cinsiyet ve çocukluk döneminde ailenin algılanan sosyoekonomik seviyesi gibi sosyo-demografik değişkenlere göre incelemektir. Bu araştırma ilişkisel modelin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubu 18-28 yaş arasındaki 590 kişiden oluşmaktadır. Çalışma gurubunu oluşturan katılımcıların 349'u (%59.2) kadın, 241'i (%40.8) erkektir. 
Araştırmada Young Şema Ölçeği Kısa Formundan, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formundan ve Kişisel Bilgi Formundan yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde IBM SPSS Statistics programının 23.0 versiyonu kullanılmıştır. Şema alanlarının duygu düzenleme güçlüğü düzeylerini yordama durumunu tespit etmek için regresyon analizi yapılmıştır. Duygu düzenleme güçlüğü düzeyleri ile şema alanlarının cinsiyete ve çocukluk döneminde ailenin sosyoekonomik seviyesi değişkenine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği Bağımsız Örneklemlerde t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile incelenmiştir.
Zedelenmiş otonomi, yüksek standartlar ve diğeri yönelimlilik şema alanının duygu düzenleme güçlüğü değişkenini pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Kopukluk ve zedelenmiş sınırlar şema alanının ise duygu düzenleme güçlüğü değişkeninin bir yordayıcısı olmadığı saptanmıştır. Duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği, çocukluk döneminde ailenin algılanan sosyoekonomik seviyesi değişkenine göre farklılık göstermediği görülmüştür. Zedelenmiş otonomi alanının cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği, diğer şema alanlarına göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Zedelenmiş otonomi, kopukluk ve diğeri yönelimlilik şema alanlarının çocukluk döneminde ailenin algılanan sosyoekonomik seviyesi değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, diğer şema alanlarının göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the predictive status of schema domains for levels difficulties of emotional regulation in young adults and to examine schema domains and levels difficulties of emotional regulation according to socio-demographic variables such as gender and perceived socioeconomic level of the family during childhood. This research is a descriptive research using the relational model.  The study group of the research consists of young adults aged 18-28, consisting of 590 volunteer participants. 349 (59.2%) of the participants forming the study group were female and 241 (40.8%) were male.
In the study, Young Schema Questionnaire-Short Form, Turkish Version of Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form and Personal Information Form were used. The 23.0 version of the IBM SPSS Statistics program was used in the analysis of the research data. Regression analysis was performed to determine emotional regulation difficulty levels predictive status of schema domains. Whether the levels of emotion regulation difficulties and schema domains show significant differences according to gender and the perceived socioeconomic level of the family in childhood were analyzed with T-Test in Independent Samples and One-Way Analysis of Variance.
It was found that impaired autonomy, unrelenting standards and other-directedness schema domain predicted the difficulty in emotion regulation variable positively and statistically. It was determined that the schema area of disconnection and impaired limits was not a predictor of the difficulty in emotion regulation variable. It was observed that the levels of difficulty in emotion regulation differed significantly according to gender, and did not differ according to the perceived socioeconomic level of the family during childhood. It has been determined that the area of impaired autonomy differs significantly according to gender, but does not differ from other schema areas. It was concluded that impaired autonomy, disconnection and other-directedness schema domains showed a significant difference according to the perceived socioeconomic level of the family during childhood, while other schema domains did not.