İran nükleer programı ve Orta Doğu siyasetine güvenlik yansımaları
Iranian nuclear policy and securityimplications for the politics of the Middle East
Yazar: HASAN AKARSU
Danışman: PROF. DR. CAFER TAYYAR ARI
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Küreselleşme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Nükleer güç = Nuclear power ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Nükleer çalışmalar = Nuclear woks ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Ortadoğu = Middle East ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada nükleer stratejilerden ve onların küresel siyasete etkilerinden başlamak üzere, İran nükleer politikasının tarihsel ekseni ve Orta doğu ülkelerinde yarattığı güvenlik eksenli politikalar ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır.
İran'ın nükleer programı Birinci ve İkinci dünya savaşlarında görmüş olduğu işgallerin bir neticesi olarak, Şah Rıza Pehlevi tarafından milliyetçi duygular ile başlatılmıştır. 1979 İran devrimi sonrasında Humeyni Nükleer programı sürdürebilmek için Batıya tavizler verileceğini iddia ederek nükleer programı sonlandırmıştır. Ancak, İran-Irak savaşı, sürerken Irak'ın kullandığı kimyasal silahlar ve füzelerin savaşa etkisinin görülmesi ile tekrar nükleer faaliyetler başlatılmıştır.
2002 yılında İran Nükleer tesislerin ortaya çıkmış ve 2015 yılında imzalanacak nükleer anlaşmaya kadar sürecek olan İran'ın nükleer krizi süreci başlamıştır. Kriz süresince, AB ülkelerinin arabulucu, Obama dönemine, kadar ABD ve İsrail'in müdahaleci, Rusya ve Çin'in ise korumacı politikalar izlediğini görülmektedir. UAEA denetimlerinde, İran'ın şüpheleri gideremediği görülmüş ve BM güvenlik konseyine sevk edilmiştir. BM güvenlik konseyinde Rusya ve Çin'in veto etmesi nedeni ile İran'ı caydırabilecek bir karar çıkarılamamıştır. Ancak, 2010 yılından itibaren AB ülkelerinin BM'den bağımsız olarak uyguladıkları ekonomik önlemler İran'ı nükleer programından taviz vermeye mecbur bırakmıştır. Bu süreçte İran'ın ekonomik sorunlar yaşamaya başlamış, petrol ihracatı, % 56 azalmıştır. 
14 Temmuz 2015 yılında P 5+1 ülkeleri ve İran arasında imzalanan nükleer anlaşma ile İran'ın Uranyum zenginleştirmesi önlenmiş karşılığında ise yaptırımlar kaldırılmıştır. İran nükleer programı Orta doğu ülkeleri içinde tehdit unsurudur. 1979 devrimi sonrası Orta doğu'da azınlıkta olan Şiiler üzerinde etkili olmuştur. Bu durumu kullanan İran Şiileri kullanarak Orta doğu'da, vekâlet savaşları yürütmektedir. İzlediği politikalar devletleri İran'a karşı önlem almaya mecbur bırakmaktadır

Abstract:
In this study, the effects of nuclear strategy and their global politics, starting from the historical axis and in Middle Eastern countries, Iran's nuclear policy, which has created security-oriented policies were attempted to be examined in detail.
Of Iran's nuclear programme as a result of the occupation that is seen in the first and Second World Wars, with Shah Reza Pahlavi was initiated by nationalist feelings. Khomeini after the 1979 Iranian revolution the nuclear programme is to be given concessions to the West in order to sustain by claiming that its nuclear program is ended. However, the Iran-Iraq war, Iraq's use of chemical weapons and missiles while it is in progress again with the examination of the impact of war on nuclear activities have been initiated.
In 2002, Iran's nuclear facilities have emerged, and will continue into 2015 to be signed in the Iranian nuclear crisis to nuclear deal which the process has started. The mediator of the EU countries during the crisis, protectionist policies of Russia and China followed the United States and Israel the Obama era, the intrusive is observed. IAEA controls, it was seen that Iran's suspicions will not be able to and have been referred to the UN Security Council. Russia and China's veto in the UN Security Council has not been issued due to a decision that could deter Iran. However, since 2010, EU countries apply economic measures that independently of the UN has been forced to compromise on Iran's nuclear program. In this process, began to experience economic problems Iran's oil exports, 56% of decreased.
July 14 2015 P5+1 Nuclear deal between Iran and the countries with the sanctions prevented Iran's uranium enrichment and in return have been removed. In the countries of the Middle East, Iran's nuclear program is a threat. After the 1979 revolution, the minority Shi'ites in the Middle East has been effective on. He is conducting a proxy war in the Middle East, the Iranian Shiites are using this situation uses. It is being forced to take action against Iran's policies.