Tepeoba-Havran (Balıkesir) porfiri bakır-molibden yatağında sıvı kapanımı incelemeleri
Fluid inclusi̇on studies in Tepeoba (Balıkesir-Edremit) Cu-Mo deposit
Yazar: MEHMET TUFAN
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN BOZKAYA
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Tetis Metalojenik Kuşağı içerisinde yer alan Batı Anadolu'da farklı tipte

epitermal Au-Ag-Sb, hidrotermal Pb-Zn-Cu-Au, skarn Pb-Zn-Cu-W-Mo-Fe ve

porfiri Au-Cu-Mo cevherleşme ve yatak mevcuttur. Tepeoba Cu-Mo yatağı %0.33

Cu, %0.041 Mo içermekte ve toplamda 26 milyon ton rezerve sahiptir.

Cevherleşmeler Permiyen-Triyas yaşlı metamorfik/sedimanter kayaçlar ile

Oligosen-Erken Miyosen yaşlı granitler ile ilişkili olarak gözlenmektedir.

Tepeoba yatağı dokusal, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri bakımından porfiri

sistem ile ilişkilidir. Cevherleşmeler yan kayaç içerisinde çoğunlukla breşik ve

damar/ağsı şeklinde gözlenmekte ve kalkopirit, pirit, molibdenit, sfalerit, pirotit,

limonit, malahit ve azurit içermektedir. Kuvars minerallerindeki sıvı kapanım

topluluklarının (FIA) petrografik ve mikrotermometrik farklılıkları göz önüne

alınarak sıvıca zengin (sıvı ort. %70), gazca zengin (gaz ort. >%70) ve katı faz

içeren (çoğunlukla tuz kristali ve opak mineral) sıvı kapanım toplulukları

ayırtlanmış ve cevher oluşturucu çözeltilerin NaCl+KCl+FeCl2 bakımından

zengin olduğu belirlenmiştir. Gazca zengin kapanımların homojenleşme

sıcaklıkları ort. 370ºC olup, %1 NaCl eşdeğeri tuz içermektedir. İki fazlı (L+V)

kapanımların homojenleşme sıcaklıkları ort. 300ºC olup, %9 NaCl eşdeğeri tuz

içermektedir. Tuz içeren kapanımların homojenleşme sıcaklığı değerleri 500ºC'ye

kadar çıkmakta olup (hematit içeren kapanımlarda >600ºC), ort. %35 NaCl

eşdeğeri tuz içermektedir. Cevher damarlarının katodolüminesans ve sıvı kapanım

incelemeleri ile farklı dönemlerde gelişen cevher oluşturucu çözeltiler ile ilişkili

farklı damarlar belirlenmiştir. Elde edilen homojenleşme sıcaklığı ve tuzluluk

değerleri porfiri bakır yatakları ile uyumlu olup, Batı Anadolu'daki diğer porfiri

bakır yataklarına benzerlik sunmaktadır.

Abstract:
The Tethys metallogenic belt in western Turkey has a variety of types of

mineralization such as Au-Ag, porphyry Au-Cu-Mo, Fe-skarn and epithermal Pb-

Zn-Cu-Au. The Tepeoba Cu-Mo deposit has a total reserve of 26 million tons

averaging 0.33% Cu and 0.041% Mo. Mineralization is hosted by Permo-Triassic

metamorphic/sedimentary rocks and Oligocene-Early Miocene granites. The

deposit is typical of porphyry systems in terms of mineralogical, textural and

geochemical characteristics in the nearby area. Mineralization is mainly in

breccias and veins/stockworks in the host rocks consisting of chalcopyrite, pyrite,

molybdenite, sphalerite, pyrrhotite, limonite, malachite and azurite. On the basis

of the petrographic and microthermometric behavior of fluid inclusions

assemblages (FIA) hosted in quartz, liquid-rich (liquid c.70%), vapor rich (vapor

c. >70%) and multiphase inclusions (mostly halite, sylvite, hematite) were

identified, and the results Show that the ore-forming hydrothermal fluids are

enriched in NaCl+KCl+FeCl2. Th of vapor-rich inclusions are c. 370 ºC and c. 1

wt.% NaCl equiv. Salinity, L+V inclusions have Th c. 300 ºC and c. 9 wt.% NaCl

equiv. Salinity. Halite-bearing inclusions have high Th up to c. 500 ºC (hematite?

Bearing inclusions c. >600ºC) and high salinities of c. 35 wt.% NaCl equiv.

Combining fluid inclusions with cathodoluminescence of the veins, different vein

filling events and associated fluids were identified. This allows a better time

evolution of the fluids and mineralization to be determined. The measured

homogenization temperatures and salinities are compatible with porphyry copper

deposits and consistent with the other porphyry copper deposits and prospects in

western Turkey.