Ayçiçek yağı içeren rasyonlarla beslenen yumurta tavuklarında farklı selenyum kaynağı ilavesinin performans, yumurta selenyum konsantrasyonu, yağ asidi kompozisyonu ve lipid oksidasyon parametreleri üzerine etkileri
Effects of different selenium source supplementation on performance, EGG selenium concentration,  fatty acid   composition and lipid oxidation prameters in laying hens  fed on diets containing sunflower oil
Yazar: ÇAĞRI KALE
Danışman: PROF. DR. NURİYE TUĞBA BİNGÖL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ayçiçek yağı = Sunflower oil ; Besi performansı = Fattening performance ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Kümes hayvanları yemleri = Poultry feed ; Oksitlenme = Oxidation ; Tavuklar = Chickens ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Yumurta tavukları = Laying hens

Özet:
Bu çalışma, yumurta tavuğu rasyonlarına ayçiçek yağı, inorganik veya organik selenyum ilavelerinin; performans ve yumurta kalite kriterleri, yumurta yağ asitleri profili, yumurta selenyum konsantrasyonu ve lipid oksidasyon parametrelerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Denemede 42 haftalık yaşta 252 adet Lohmann LSL-Classic beyaz yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Tavuklar, her bir muamele grubunda 7 tekerrür ve her tekerrürde 6 hayvan olacak şekilde 6 gruba (6x7x6) tesadüfi olarak dağıtılmıştır. 12 haftalık deneme buyunca kullanılan rasyonlar, izonitrojenik ve izokalorik olarak, ayçiçek yağlı ve yağsız olmak üzere iki farklı şekilde hazırlanmıştır. Hem yağsız hem de yağlı rasyona organik ve inorganik selenyum (Se) katkıları, total rasyonda selenyum miktarı 0.3 mg/kg olacak şekilde ilave edilmiştir. Yumurta ağırlığı, şekil indeksi, kabuk oranı, kabuk kalınlığı, renk skalası, ak indeksi ve sarı indeksi gibi yumurta kalite kriterlerine, muamelelerin etkileri ve interaksiyonları önemli olarak belirlenmiştir (p˂0.05). Selenyum ilave edilen gruplardaki yumurta selenyum konsantrasyonu, selenyum ilave edilmeyen gruplardan daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Organik selenyum ilave edilen gruplarda yumurta selenyum konsantrasyonu, inorganik selenyum ilave edilen gruplardan daha yüksek olarak tespit edilmiştir (p<0.05). Yumurta sarısı yağ asidi kompozisyonuna yağ ilavesinin etkisi önemli bulunmuştur (p˂0.01). Yağlı rasyonla beslenen gruplarda, özellikle yumurta sarısı çoklu doymamış yağ asitleri, yağsız rasyonla beslenen gruplara kıyasla daha yüksek değerlerde tespit edilmiştir (p<0.05). Yağlı rasyonla beslenen gruplarda yumurta malondialdehit (MDA) konsantrasyonu (TBARS, thiobarbituric acid reactive substances), yağsız rasyonla beslenen gruplara kıyasla daha yüksek tespit edilmiş (p<0.05) ve selenyum ilavesinin yağlı rasyonla beslenen gruplarda yumurta TBARS değerini düşürdüğü belirlenmiştir (p<0.05). Muamelelerin kan parametreleri (Catalase (CAT), Superoxide dismutase (SOD), Glutathione peroxidase (GSH-Px) ve MDA) üzerine etkileri ve interaksiyonları da önemli bulunmuştur (p˂0.01). Sonuç olarak; ayçiçek yağının yumurta tavuğu rasyonlarına katılmasının genel olarak performans ve yumurta kalite kriterlerini etkilemediği, ancak yumurtadaki n-6 yağ asitlerinden linoleik asit miktarını ve yumurta ağırlığını artırdığı gözlenmiştir. Yağlı ve yağsız rasyonlara her iki selenyum ilavesinin, özellikle de organik selenyum ilavesinin, yumurta Se konsantrasyonunu artırarak, yumurta raf ömrünün uzaması üzerinde pozitif etkileri olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted, in order to determine the effects of adding sunflower oil, inorganic or organic selenium to rations of laying hens on performance and egg quality criteria, egg fatty acid profile, egg selenium concentration and lipid oxidation parameters. In the experiment, 252 Lohmann LSL-Classic white laying hens at 42 weeks of age were used. The chickens were randomly distributed to 6 groups to be 7 replications in each treatment group and 6 animals per replication (6x7x6). The rations used in the 12-week trial were prepared in two different ways as isonitrogenic and isokaloric, sunflower oil and oil-free. Organic and inorgnic selenium additives were added to both oil-free and oily rations at the amount of selenium to be 0.3 mg / kg in total ration. The effects and interactions of treatments, on egg quality criteria such as egg weight, shape index, shell ratio, shell thickness, color scale, egg albumen index and egg yolk index, were determined as important. The concentration of selenium in eggs in selenium added groups was found to be higher than those without selenium (p˂0.05). Egg selenium concentration was higher in the groups added to organic selenium than in the groups added with inorganic selenium (p<0.05). The effect of addition of fat to the yolk fatty acid composition was found as significant (p˂0.01). Fatty ration-fed groups, especially egg yolk polyunsaturated fatty acids, were found to be higher values than the groups fed with oil-free rations (p˂0.05). In the groups fed with oily rations, the egg malondialdehyde (MDA) concentration (TBARS, thiobarbituric acid reactive substances) were found to be higher than the groups fed with oil-free rations (p˂0.05) and it was determined, the addition of selenium decreased the egg TBARS value in groups fed with oily rations (p˂0.05). The effects and interactions of the treatments on blood parameters (Catalase (CAT), Superoxide dismutase (SOD), Glutathione peroxidase (GSH-Px) and MDA) were also found to be statistically significant (p˂0.01). As a result; It was observed that the addition of sunflower oil to the laying hens rations did not affect performance and egg quality criteria, but increased the amount of linoleic acid in n-6 fatty acids in the egg and egg weight. The addition of both selenium to the oily and oil-free rations, in particular the addition of organic selenium, has been shown to increase the egg Se concentration and have a positive effect on egg shelf life.