Avrupa'da devrimler çağı ve Osmanlı İmparatorluğu'na etkileri
The Age of revolutions in the Europe and its effects over the Ottoman Empire
Yazar: ŞEVKİ MERT BARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ATİLA DOĞAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devrimler = Revolutions ; Endüstri devrimi sonrası = After the industrial revolution ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Avrupa'da yaşanan Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi gibi tarihsel olaylar şüphesiz ki dünya ve insanlık tarihinde oldukça önemli bir yeri kapsamaktadır. Özellikle sınırları ve çağları aşan etkileri ve oluşturdukları gerek fikirsel gerekse de kurumsal yapılar nedeniyle birçok yorumun ve incelemenin konusu olmaktadırlar. Ancak, yine de Çin Başbakanı Çu En Lay'ın, Amerikan Dışişleri Bakanı Kissinger'in Fransız Devrimi hakkında ne düşünüyorsunuz sorusuna 70'li yılların başında ?Henüz yorum yapmak için erken? cevabı ironik olmasının ötesinde anlamlıdır. Günümüzde birçok soruna pratik ve pragmatik çözümler ararken geçmişin dinginliğinden sıyrılarak düşülen hataları ne yazık ki engelleyemiyoruz.Osmanlı İmparatorluğu da tarihsel kaçınılmazlıklar boyutunda söz konusu gelişmelerden fazlasıyla etkilenmişti. Ulusçuluk, sanayileşme, serbest ticaret, parlamento, hürriyet gibi kavramlar İmparatorluk sınırlarından içeri yavaşça girerken iç toplumsal yapı giderek çözülmüş, yönetim katında her geçen gün artarak karşılaşılan sorunlara aranan çözümler de kökten ve kalıcı olamamışlardı. Bu çerçevede Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı gibi dönüm noktaları dış dinamiklerle iç beklentiler arasında bir denge kurmayı amaçlamış olsa da arzu edilen denge çoğunlukla dış dinamikler lehine olmuş ve İmparatorluk topraklarında milliyetçi başkaldırışlar önlenememiştir. Bunlara ek olarak ekonomik ve siyasal hayatta karşılaşılan bozukluklar sıradan insanların devlete olan güvenini zedelemiş ve bu süreç de etkisini uzun yıllar boyunca gösterecek çarpıklıklara başlangıç olmuştur. Bu çalışmada Avrupa merkezli söz konusu gelişmeler ve sonuçları Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki etkileri ve bu etkilerin desteklediği ?Şark Meselesi? çerçevesinde incelenmiş, İmparatorluk'un kendi çıkarlarını korumak için kimi zaman başarılı kimi zaman da başarısız politikaları tahlil edilmiştir.

Abstract:
No doubt that the historical events such as the Industrial Revolution and French Revolution took place in the Europe encompass a greatly important position in the history of world and humanity. They particularly become the issue of numerous comment and analysis thanks to the ideational and institutional structures that were created by their fundamental effects. The response of Chinese Prime Zhou Enlai to Henry Kissinger?s question about French Revolution is, however, highly meaningful in the early of 70?s: too early to say. Ignoring the serenity of history, we, unfortunately, cannot prevent the mistakes while we are looking for practical and pragmatic solutions for the problems of today. Ottoman Empire was also strongly affected from the said developments in the dimensions of historical inevitabilities. The notions such as nationalism, industrialization, free trade, parliament, liberty slowly entered the Empire and domestic social structure gradually loosened. The solutions that found by the Ottoman Statesmen for the problems increasing day by day could not be fundamental and lasting. The thresholds denominated as Imperial Edict of Gulhane and Royal Edict of Reform aimed to establish a balance between foreign motives and domestic expectations within this framework. Nevertheless, the balance that was desired predominantly became in favour of foreign dynamics and nationalist uprisings could not be averted. In addition to these developments, the distortions in economic and political daily life harmed to the confidence of ordinary peoples toward the State. This process also became the starting point for the skews that will last throughout long years. In this study, the said Euro-centric developments and outcomes as well as their effects over the Ottoman Empire will be examined within the framework of ?the Eastern Question? supported by these effects and the policies of Ottoman Empire that were followed in order to protect its own interests will be analyzed.