Farklı kimyasal çözücü ajanlarin seramik ortodontik braketlerin debonding ve kopma bölgeleri üzerine etkilerinin in vitro olarak değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the effect of different chemical solvent agents on shear bond strenght of ceramic orthodontic brackets
Yazar: HANDE UZUNÇIBUK
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN EVREN ÖZTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Aseton = Acetone ; Dental debonding = Dental debonding ; Dental porselen = Dental porcelain ; Etanol = Ethanol ; Kimyasal çözücü = Chemical solvent ; Organik çözücüler = Organic solvents ; Ortodonti = Orthodontics ; Ortodontik braketler = Orthodontic brackets ; Ortodontik teller = Orthodontic wires ; Çözücüler = Solvents

Özet:
The aim of this study was to evaluate the effects of different chemical organic solvents
on shear bond strengths (SBS) of ceramic brackets and to find a new approach for ceramic
bracket debonding. 132 human premolar teeth extracted for orthodontic purposes were
randomly divided in 11 groups each consisting of 12 samples. 10 groups consisting of 5
different organic solvents (acetone, ethanol, dimethyl sulfoxide, peppermint oil, hot water) with
2 different durations (5 and 15 minutes) and a control group were subjected to test. SBS were
applied using universal test machine following thermocycling procedure. The amount of
residual adhesives were determined through ARI scoring. SEM images were examined to
determine the effects of solvents on enamel surface.
 In all test groups, the highest SBS values were found in ethanol 5 and 15 minutes groups
which were also found statistically significantly higher than the control group. SEM
examination showed micro-cracks in all groups while in both ethanol groups, the depth of
cracks were found to be remarkably higher causing the highest damage on enamel surface.
Increased SBS values were also found in 5 and 15 minutes groups of hot water and dimethyl
sulfoxide while both peppermint oil groups had similar SBS values as control group. SBS
values of both acetone 5 and 15 minutes groups were found statistically significantly lower than
the control and other groups. Acetone application for 5 or 15 minutes before debonding of
ceramic brackets could be an alternative clinical approach to prevent enamel damage and
facilitate debonding.
Key words: Ceramic Bracket, Shear Bond Strength, Organic Chemical Solvent, Acetone,
Ethanol

Abstract:
Bu in vitro tez çalışmasının amacı; farklı organik kimyasal çözücülerin, seramik
braketlerin debonding kuvvetlerine olan etkilerini belirlemek ve mine hasarlarını engelleyecek
yeni bir debonding yaklaşımı oluşturmaktır. Çalışmada ortodontik amaç ile çekilmiş 132 adet
insan premolar dişi kullanılmıştır. Her biri 12 dişten oluşan, kontrol grubu ile 5 farklı organik
kimyasal çözücünün (aseton, etanol, dimetil sülfoksit, nane yağı, sıcak su) iki farklı sürede (5
dakika ve 15 dakika) debonding öncesi uygulanması ile oluşturulan toplam 11 adet grup
bulunmaktadır. Termosiklus işlemini takiben örneklere evrensel test cihazı ile sıyırma
kuvvetleri uygulanmıştır. MPa cinsinden kopma değerleri ölçüldükten sonra ARI skorlaması
ile kopma bölgeleri ve artık yapıştırıcı miktarı belirlenmiştir. Solüsyonların mine yüzeyine
etkisini belirlemek amacıyla her gruptan birer örneğin SEM görüntüsü incelenmiştir.
Tüm gruplar içinde en yüksek sıyırma kuvvetleri etanol 5 dakika ve etanol 15 dakika
gruplarında görülmüş olup, bu değerler kontrol grubunun sıyırma kuvvetlerine göre de
istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. SEM görüntüleri incelendiğinde;
tüm gruplarda mikro çatlaklar izlenmesine rağmen, etanol grubunda çatlakların derinliğinin
belirgin bir şekilde fazla olduğu ve mine yüzeyine en fazla hasarı etanolün verdiği
belirlenmiştir. Sıcak suyun ve dimetil sülfoksitin kompoziti yumuşatmadığı, aksine
sertleştirerek sıyırma kuvvetlerini arttırdığı, nane yağının ise kompoziti yumuşatma veya
sertleştirme üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir. Aseton 5 dakika ve aseton 15
dakika grubunun sıyırma kuvvetleri, aynı sürelerde uygulanan diğer kimyasal solüsyonlara ve
kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Seramik
braketlerin debonding işlemi öncesinde aseton uygulanmasının, mine hasarını engelleyecek ve
seramik braketlerin debondingini kolaylaştıracak alternatif bir yöntem olarak klinikte
uygulanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Seramik Braket, Sıyırma Kuvvetleri, Organik Kimyasal Çözücü, Aseton,
Etanol