Adölesan annelerin sosyo-demografik özellikleri ve doğum sonuçlarının değerlendirilmesi
Sociodemographic specialities of the adolescent mothers and the evaluation of childbirth outcomes
Yazar: FAZİLET GÖR USLU
Danışman: PROF. DR. AYDEN ÇOBAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Ebeler = Midwives ; Ergenler = Adolescents ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Araştırma 17.05.2016-17.05.2017 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde doğum yapan, adölesan dönemdeki 207 anne ile yürütülmüştür. Araştırmada örneklem gelişi güzel örnekleme yöntemi ile belirtilen tarihte hastaneye doğum yapmak için başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden tüm adölesan anneler (14-19 yaş) ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında "Anket Formu" kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede, tanımlayıcı istatistikler  (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum)  ve X2 testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. 
Yapılan istatiksel analizde, annelerin yaş ortalaması 17,90±1,16 yıl olup,  %23,3'ünün evli olmadığı ve %38,6'sının da sosyal güvencesi olmadığı bulunmuştur. Adölesan annelerin %25,2'sinin resmi nikâhının olmadığı, %59,9'u ortaokul mezunu, %98,1'inin ev hanımı, gelirin giderden az olduğu ve geniş ailede yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortalama ilk gebelik yaşı 16,7±1,11 ve ilk evlilik yaşı 16,6±1,16 olduğu, annelerin %69,6'sının ilk gebeliği ve %78,7'sinin ilk doğumu olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan adölsanların öykülerinde, 14'ünün düşük yaptığı, 10'unun küretaj olduğu ve 3'ünün ölü doğumla karşılaştığı tespit edilmiştir. Gebeliklerinde adölesan annelerin 88'i anemi, 7'si hipertansiyon, 7'si preeklempsi ve 1'i eklempsi problemlerini yaşamışlardır. Doğumlarında ise adölesan annelerin %27,1'i sezaryenla doğum yapmış olup sezaryen doğum nedenleri; %28,6'sı tekrarlayan sezaryen, %21,4'ü fetal distres, %16,1'i baş pelvis uyuşmazlığı, %16,1'i uzamış doğum eylemidir. Adölesan annelerin 13'ü doğum komplikasyonu (mekonyum aspirasyonu, hipoksi) ile karşılaşmışlardır. Adölesan annelerin bebeklerine ait özelliklerine bakıldığında ise; 12'sinin 1. dak. APGAR ve 2'sinin de 5. dak. APGAR skorları 7'nin altında, minimum 1480 gr ağırlığında bebek sahibi oldukları, doğumdan sonra ise 8 bebeğin yoğun bakım ihtiyacı olması nedeniyle anne yanında olmadığı belirlenmiştir. Annelerden 14-17 yaş grubu olanların %19,6'sı, 19 yaş grubunun da %53,6'sı sezaryenle doğum yapmıştır. Adölesan annelerin yaş gruplarına göre doğum şekillerinin dağılımı incelendiğinde bu durumun anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p=0,040, p<0,05). Adölesan annelerden 14-17 yaş grubu adölesanların %35,3'ü, 18 yaş grubunda %28,9'u ve 19 yaş adölesan annelerin de %64,7'si, AP yöntemi kullanmadıklarını belirtmiştir. Adölesan annelerin yaş gruplarına göre AP yöntemi kullanma durumlarının dağılımının anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p=0,002, p<0,05). 
Araştırmada adölesan annelerin eğitim, gelir düzeylerinin düşük ve geniş ailede yaşadıkları ve aile planlaması yöntemi kullanım oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Adölesanlar gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde ve bebeklerine yönelik birçok sorunla karşılamışlardır Adölesan annelik maternal riskleri beraberinde getirmekte olup adölesan gebeliklerin oluşmadan önce önlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The research was conducted in an analytical cross-sectional fashion to assess the socio-demographic characteristics and birth outcomes of adolescent mothers.
The study was carried out with 207 mothers in the adolescence period, who gave birth in T.C Ministry of Health Aydin Gynecology and Pediatrics Hospital between 17.05.2016 and 17.05.2017. The study sample was conducted with all adolescent mothers (aged 14-19 years) who applied to give birth to the hospital on the date specified by the sampling method and were accepted to participate in the survey. "Survey Form" was used in the collection of research data. Descriptive statistics (Mean, Standard Deviation, Median, Frequency, Rate, Minimum, Maximum) and X2 test will be used for statistical evaluation. Statistical significance was assessed at p <0.05.In statistical analysis, the average age of the mothers was 17,90 ± 1,16 years, 23,3% were not married and 38,6% were not social security. 25,2% of the adolescent mothers had no formal marriage, 59,9% were middle school graduates, 98,1% were housewives, the income was lower than the expenditure, and they lived in large families. Mean first gestational age was 16,7 ± 1,11 and first marriage age was 16,6 ± 1,16, 69,6% of the mothers were the first pregnancies and 78,7% were the first babies. In the case of adolescents participating in the study, it was determined that 14 of them were low, 10 of them were curettage and 3 of them were stillbirths. In their pregnancy, 88 of adolescent mothers experienced anemia, 7 had hypertension, 7 had preeclampsia and 1 joint problem. At birth, 27,1% of the adolescent mothers delivered by cesarean section and the causes of cesarean birth; 28,6% were recurrent cesarean, 21,4% were fetal distress, 16,1% were head pelvis incompatibility and 16,1% were prolonged labor. 13 of the adolescent mothers encountered birth complications (meconium aspiration, hypoxia). When the characteristics of adolescent mothers' babies are examined; 1 min. APGAR and 2 of them 5 min. APGAR scores were below 7, they had babies with a minimum weight of 1480 gr, and after birth 8 babies were not in maternity because of the need for intensive care. 19,6% of those who are 14-17 years old and 53,6% of 19 years old have delivered by cesarean section. When the distribution of birth patterns according to age groups of adolescent mothers were examined, this difference was found to be significant (p = 0,040, p <0,05). 35,3% of adolescents in the 14-17 age group, 28,9% in the 18 age group and 64,7% in the 19 age adolescent mothers stated that they did not use the AP method. It was found that the distribution of AP method use cases of adolescent mothers according to age groups showed significant difference (p=0,002, p <0,05).
The study found that adolescent mothers had low levels of education, income, and family planning methods. Adolescents have met many problems during pregnancy, childbirth and postnatal period and their baby. Adolescent motherhood is associated with maternal risks and it is recommended that adolescent pregnancies be prevented before they occur.