Aynı kayıp, performans ve özelliklere sahip, iki adet 400 kVA kuru ve yağlı tip transformatörün üretim maliyeti açısından karşılaştırılması
Comparison of two 400 kVA dry and oil type transformers with the same loss, performance and features in terms of production costs
Yazar: MOEIN ATTAR
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SUNGUR TEZCAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Dağıtım transformatörleri, elektrik dağıtım şebekesinin en önemli unsurlarından biri sayılır. Transformatörleri, kapama yöntemi, yalıtkanlık ve soğutma, güç, işlev vb. açılarından bakıldığında, farklı şekillerde sınıflandıra biliriz. Çevre koşulları, şebekedeki görev, maliyet gibi etkenler göz önünde bulundurarak transformatör seçimi yapılır. Yalıtkanlık ve soğutma sistemi açısından, transformatörler yağlı tip ve kuru tip olarak iki gruba ayrılır. Kuru tip transformatörlerde, yalıtkanlık özel epoksi reçineler ve hava ile yapılmaktadır. Bu görevi yağlı tip transformatörlerde, yağ ve hava üstlenmektedir. Kuru tip transformatörlerin bakımı ve onarımı daha kolaydır ve çalıştığı yerde yapılabilir. Çevreye daha az zararlıdır, yangına sebebiyet verme ihtimali çok düşüktür. Yağlı tip transformatörlerin ağır bakımları fabrikada yapılmalı, kullanılan yağdan dolayı çevreye daha çok zarar verir ve yangına neden olma ve patlamaya müsaittir. 
Kuru tip transformatörler, yağlı tipe göre daha pahalılar. Bu çalışmada kayıp ve performans olarak aynı özelliklere sahip 2 adet 400 kVA yağlı tip ve kuru tip transformatörü, üretim maliyeti açısından karşılaştırmaya çalıştık. Bunun için önce her iki transformatörün optimal tasarımını program ile gerçekleştirdik. Her birinin nüve, sargı ve mekanik aksam projelerini tasarım programının bize verdiği değerlere göre ürettik. Üretimi tamamlanan transformatörler rutin testlere tabi tutuldu. İki Transformatör performans olarak karşılaştırıldı. Aynı seviyede olduklarından emin olduktan sonra, İki transformatörün üretim maliyeti karşılaştırıldı. Kuru tip Transformatör, yağlı tipe göre yaklaşık %47 daha yüksek fiyata mal oldu. Kuru tip transformatörlerin üretimi daha hassastır. Kullanılan hammadde daha fazladır ve dolayısıyla, fiyatı daha yüksektir ama bir çok yerde, yağlı tip transformatörlerin yerini almaktadır. Çalışma yaptığımız fabrika Ankara'da yer almaktadır. Hammadde fiyatları konusunda buna dikkat etmemiz gerekecek ve 2021 yılının ilk yarısının ortalaması alınmıştır.

Abstract:
Distribution transformers are considered as one of the most important parts of an electrical distribution network. We can classify transformers in different ways from the perspective of production method, insulation, cooling, power, function etc. Transformer selection is made by considering different factors. In terms of insulation and cooling system, transformers are divided into two groups as oil immersed type and dry type. In dry type transformers, insulation is made with special epoxy resins and air. Oil and air undertake this task in oil type transformers. Dry type transformers are easier to maintain and repair and can be done on site. It is less harmful to the environment, the probability of causing a fire is very low.
Heavy maintenance of oil-type transformers should be done in the factory, because of the oil used, it causes more damage to the environment and is susceptible to fire and explosion. Dry type transformers are more expensive than oil type transformers.
In this paper, the authors tried to compare the production cost of two 400 kVA oil and dry type transformers with the same characteristics like input/output or losses and performance. First, the optimal design of both transformers was carried out with the program. The transformers were manufactured at the factory according to the optimal design. After production was completed, both transformers were subjected to routine tests to see the performance of the two transformers. Then production cost of the two transformers was compared. According to our calculations, Dry type Transformer cost about 47.7% higher than oil immersed type. The production of dry type transformers is more sensitive. The raw material used is more and hence the price is higher, but in many places it is replacing oil type transformers. The factory where we work is located in Ankara. We will have to pay attention to this in terms of raw material prices and the average of the first half of 2021 is taken.