Zihinsel engelli ve üstün yetenekli çocuğa sahip ailelerin yaşam doyumları, yaşam kaliteleri ve sosyal destek algılarının karşılaştırılması
Comparison of families with mentally disabled children and with gifted children's life satisfaction, quality of life and perception of social support
Yazar: FERİT TOPRAK
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇOPUR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal politika = Social policy ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırma üstün yetenekli ve zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam doyumları, yaşam kaliteleri ve sosyal destek algılarının karşılaştırılması amacı ile planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara İlinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hizmet veren Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) devam eden çocuğa sahip aileler ile zihinsel engelli çocuğa sahip olup çocuklarının eğitsel değerlendirme ve tanılanmasını Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) yapan aileler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini belirlemek için aykırı durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır.  Zekâ gelişim eğrisinin iki ucunda bulunan iki grubun (üstün yetenekli ve zihinsel engelli) ebeveynleri araştırmanın evrenini oluşturmakta ve çalışmanın örneklemi 137 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Verileri analiz etmede Bağımsız Gruplar için t Testi, Kruskal Wallis H testi, Mann Whitney U testi analizleri yapılmıştır. Araştırmaya katılanların 64'ü (%46.7) üstün yetenekli, 73'ü (%53.3) zihinsel engelli çocuğun velisidir. Çocuğa yakınlık bakımından katılımcıların %62.8' inin çocuğun annesi, %37.2'sinin ise babası olduğu belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda yaşam doyumu, yaşam kalitesi ve sosyal destek algı düzeyi bakımından üstün yetenekli çocuğa sahip ailelerin daha yüksek ortalama puanlara sahip oldukları bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre özellikle zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam doyumu, yaşam kalitesi ve sosyal destek algı düzeylerinin arttırılmasına yönelik Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın işbirliği içerisinde iyileştirici sosyal politikalar geliştirmeleri gerektiği önerilebilir.

Abstract:
The main aim of this study is to compare life satisfaction, quality of life and social support perception of parents who have mentally disabled or gifted children. The population of this study consists of parents who have children attending Science and Art Centers in Ankara, which are government institutions under the Ministry of National Education and parents who have mentally disabled children and have their children evaluated and diagnosed in terms of education in Counseling and Research Centers. Deviant case sampling method was used to determine the sample of the study. Parents of the two groups at opposite ends of intelligence (gifted and mentally disabled) are the population of the study and the sample of the study is composed of 137 people. While 64 participants (46.7%) of the study are parents of gifted children, 73 participants (53.3%) of the study are parents of mentally disabled children. In terms of relationship with the child, it can be stated that 62.8% participants are mother of the child and 37.2% of the participants are father of the child. Question form was used as a data collection tool. Data was analyzed using Independent Samples t Test, Kruskal Wallis H Test and Mann Whitney U Test. As a consequence of the analysis, it was found that parents of gifted children have higher point average with regard to life satisfaction, quality of life and social support perception. At the end of the study, it can be recommended that responsive social policies should be developed in order to increase satisfaction with life, quality of life and social support perceptions of parents having mentally disabled children with collaboration between the Ministry of National Education and the Ministry of Family and Social Policies.