Aliya İzzetbegoviç'in eğitim, din eğitim ve öğretimi görüşleri
Aliya İzzetbegovic's views on education, religious education and teaching
Yazar: BÜLENT KOÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEREF GÖKÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din = Religion ; Din eğitimi = Religious education ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Eğitim = Education ; İzzetbegoviç, Aliya = Izetbegovic, Alija

Özet:
Aliya İzzetbegoviç bilgi ve birikimiyle, liderliği ve siyasetçi kişiliğiyle insanî ve İslamî olan evrensel değerler için halkıyla birlikte mücadele etmiş ve yirminci yüzyıla damga vurmuş önemli şahsiyetlerden biridir. Aliya İzzetbegoviç'in yapmış olduğu mücadeleyi anlamaya ve çeşitli fikirlerini kavramaya dair birçok araştırma yapılmıştır. Yapılan bu çalışma da ise eğitim, din eğitim ve öğretimi hakkındaki düşünceleri analiz edilmiştir.
Aliya İzzetbegoviç'in düşünce sistematiğini ve pratik hayatına yön veren temel dinamikleri kavrayabilmek için, düşünce dünyasının oluşumunu ve bunu şekillendiren sebepleri anlamaya çalışmak gerekmektedir. Bunun için araştırılacak ilk alan Bosna'nın coğrafi konumu, nüfus yapısı, eski ve yakın tarihidir. İkinci olarak hayatını konumuz itibariyle, ancak tüm evreleriyle ele almamız zorunluluk arz etmektedir.
Aliya İzzetbegoviç'in eserlerinde teorik olarak eğitim, din eğitim ve öğretimi konularına çokça yer verildiği görülmese de pratik olarak ilk bölümde ele alınan hayatının tüm kademelerinde eğitim ve öğretime dair mesajlarının çokluğu dikkatleri çeker. Ona göre insanlığın içinde bulunduğu ahlaki çöküntünün temelinde eğitimsiz veya yanlış eğitimli olmak yatmaktadır. Batı ile Doğu arasındaki farklılıklara ve benzerliklere işaret etmekle birlikte onun asıl amacı İslam dünyasında yaşanan çöküntüden kurtulabilmektir. Eğitim, okul, kadın, aile, birey, toplum, ekonomi, siyaset gibi hayatın merkezinde yer alan gerçeklikler yeniden ve İslamî olarak yorumlanmalıdır. Din, bilim, sanat, edebiyat, tarih, ahlak gibi kavramların yanı sıra "sorumluluk ve özgürlük" şuuru yeni bir anlayışla ele alınmalı ve Batı kompleksinden sıyrılarak yeni bir neslin inşasında kullanılmalıdır.

Abstract:
Alija Izzetbegovic with his knowledge, leadership and politic personality is one of the most important personalities who have struggled with his people for the universal values which are human and Islamic. Many researches have been done to understand the struggle of Alija Izetbegovich and his ideas and thoughts. In this study, his thoughts about education, religious education and teaching were analyzed.
	In order to understand the fundamental dynamics that guide Alija Izetbegovich's thought systematics and practical life, it is necessary to try to understand the formation of the world of thoughts and the reasons that shape it. The first area to be investigated is the geographical location, the population structure, the old and the recent history of Bosnia. Secondly, it is imperative that we should focus on his life with all its stages.
	Alija Izetbegovich's works show theoretically not a great deal of education, religious education and teaching, but the majority of his messages about education and training are practically attracted by all levels of his life. According to him, the root of the moral collapse of humanity lies in being uneducated or mis-educated. While he points to the differences and similarities between the West and the East, his main purpose is to get rid of the collapse of the Islamic world. The realities in the center of life, such as education, school, women, family, individual, society, economy, politics should be re-interpreted and interpreted in the lights of Islam. In addition to the concepts such as religion, science, art, literature, history and morality, the consciousness of responsibility and freedom should be handled with a new understanding and should be used in the construction of a new generation by taking off from the western complex.