Auralı ve aurasız migren hastalarında karotis arter, vertebral arter ve retrobulber hemodinamik değişikliklerin doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of hemodynamic changes which are associated with karotid artery, vertebral artery and retrobulbar circulation with color doppler ultrasonography in migraineurs with and without aura
Yazar: DENİZ VAROL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM TOKGÖZ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hemodinamikler = Hemodynamics ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Ultrasonografi-renkli doppler = Ultrasonography-color doppler ; Vertebral arter = Vertebral artery

Özet:
Çalışmamızda auralı ve aurasız migren hastalarında renkli dupleks doppler ultrasonu kullanarak, migrende karotis arter, vertebral arter ve oküler arterlerde ki hemodinamik değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Bülent Ecevit Üniversitesi, Nöroloji Anabilim Dalı polikliniğinde migren hastalığı tanısı almış 64 hasta ve 36 sağlıklı kontrol grubu bu çalışmaya dahil edildi. Migren hastaları Uluslararası Baş Ağrısı Sınıflandırmasına göre auralı ve aurasız olarak iki gruba ayrıldı. Migren hastaları başağrızıs dönemde değerlendirildi. Ölçümler her bir katılımcıda her bir karotid, vertebral arter ve her iki gözde yapıldı. Karotid arterlerde intima media kalınlığı(KİMK), vertebral arterlerde çap ve volum flow bakıldı. Retrobulber alanda oftalmik arter(OA), santral retinal arter(SRA) ve posterior silier arterde(PSA) pik sistolik hız(PSV), end diastolik hız(EDV), ortalama hız(MDV), maksimum hız(TAMAX), sistolik akım hızı/ diastol sonu akım hızı(PSV / EDV), diyastol sonu akım hızı /sistolik akım hızı(EDV / PSV), rezistivite indeksi(RI), pulsatilite indeksi(PI) ölçüldü.Çalışmamızda tüm migren hasta grubunda sağ SRA'da TAMAKS, sağ OA'da PSV/EDV ve EDV/PSV, sol OA'da PSV kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Aurasız migren hastalarında sağ SRA'da PI değeri auralı migren hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Migrenli erkek hasta grubunda sol SRA'da EDV / PSV, OA'da EDV ve MDV değerleri migrenli kadın hasta grubuna göre yüksek bulundu.Migrenli kadın hasta grubunda vertebral arter çapları erkek hasta grubu ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmış bulundu.Karotis intima media kalınlığı ve vertebral arter volum flow'ları bakımından hasta grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.Migren hastalarının göz tansiyonları normal sınırlar içinde bulundu.Bizim çalışmamızın amacı migren hastalarında renkli dupleks doppler ultrasonografi ile karotis arter,vertebral arter ve oküler vasküler hemodinamik değişiklikleri değerlendirmek ve farklı migren tiplerindeki hastaların doppler bulgularını kendi aralarında ve kontrol grubuyla karşılaştırmakdı. Sonuç olarak çalışmamızda karotid sistemde anlamlı bir bulguya raslamadık. Ancak literatürde bizim çalışmamıza benzer az sayıda ki çalışmada migren hastalarında serebrovasküler hemodinamik değişiklikler olabileceği sonucu bulunmuştur. Sonuçlara göre migren ağrılarında intrakranial arterlerden çok retrobulber hemodinami tepki göstermektedir. Literatürde migren hastalarında oküler arterlerdeki hemodinamik değişiklikleri araştıran çalışma oldukça azdır. Bizde çalışmamızda karotid sistemden ziyade okuler ve vertebral sistemde anlamlı değişiklikler saptadık. Migrende oküler sistemdeki bu değişikliklerin vasküler yapı ve otonomik disfonksiyonla ilişkili olabileceğini düşünmekteyiz. Vertebral arterdeki hipoplazi arka sistem dolaşımında hipoperfüzyonuna neden olduğu için nörolojik semptomlar ortaya çıkmaktadır. Ancak bununla ilgili mevcut çalışma eksikliği nedeniyle bu alanda geniş hasta serileri ile ileri çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
In our study, we aim that evaluation of hemodynamic changes in karotid artery, vertebral artery and ocular arteries in migraineurs with and without aura with utilising color duplex doppler ultrasonography.64 patient whose diagnosis are migraine and 36 healthy control group are included to our study in policlinic of norology, Bülent Ecevit University. Migraineurs are classified with or without aura according to International Classification of Headache Disorders. Migraineurs are evaluated in term without headache. Measurements are did for each karotid, vertebral artery and eye in every participant. We search intima media thickness in karotid arteries, volum flow and diameter in vertebral arteries. We measure peak systolic velocity(PSV), enddiastolic velocity(EDV), middiastolic velocity(MDV), maxımum velocity(TAMAX), peak systolic velocity(PSV)/ enddiastolic velocity(EDV), enddiastolic velocity(EDV)/ peak systolic velocity(PSV) in ophtalmic artery (OA), central retinal artery(CRA) and posterior cilier artery which are in retrobulbar circulation.In our study, among all migraineur group, TAMAX in right CRA, PSV/EDV and EDV/PSV in right OA and PSV in left OA are statistically found significant high in control group. PI value in right CRA are statistically found significant high in migraineurs without aura than migraineurs with aura. EDV / PSV value in left CRA, EDV and MDV value in left OA statistically found significant high in male migraineurs than female migraineurs.Vertebral artery diameters are statistically found significant low in female migraineurs than male migraineurs and control group. İn control group and migraineurs, karotid intima media thickness and volum flow of vertebral artery are not statically significant.Eye pressure of migraineurs are found in normal limit.The aim of our study is to evaluate vascular hemodynamic changes of karotid, vertebral and ocular artery with color duplex doppler ultrasonography in migraineurs and to compare doppler findings among each different migraine group and control group. As a result, in our study, we did not meet with meaningful finding.Also a few resembling study in literature, cerebrovascular hemodynamic changes in migraineurs were found. According to results, at the time of migraine headache, retrobulbar hemodynamia make a response than intracranial arteries.In literature, study that research ocular hemodynamic changes are comparatively small amount.In our study, we determined meaningful changes in ocular and vertebral system rather than karotid system. We think about changes which are in ocular system are associated with vascular structure and otonomic dysfunction. Hypoplasia in vertebral artery can cause hipoperfusion of posterior circulation so neurological symptoms arise. Because of the insufficient studies, more studies are needed to perform with wide patient series.