Ortaokul dönemindeki matematikte üstün yetenekli çocuklar için aday bildirim ölçeği geliştirilmesi
Development of a candidate notification scale for mathematically gifted children in secondary school period
Yazar: DERYA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BİLDİREN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada matematikte üstün yetenekli ortaokul öğrencilerini tanılamaya yönelik geçerli ve güvenilir bir aday bildirim ölçeğinin (MUST-AB) geliştirmesi amaçlanmıştır. Amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya kuramsal dayanak olarak Renzulli'nin Üçlü Çember Modeli esas alınmıştır. Kuramsal çerçeve dahilinde madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu içerisinde matematik ve üstün yetenek alanında uzman kişilerden oluşan gruba sunulmuş, geri dönütler doğrultusunda bazı maddelerin ölçekten çıkarılmasına, bazılarının düzenlenmesine, bazılarının da olduğu gibi kalmasına karar verilmiştir. Maddelerin açık ve net olduğuna kanaat getirmek adına bir pilot çalışma yapıldıktan sonra kalan 104 maddeyle veri toplanmaya başlanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 399 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) 280 çocuk için öğretmenlere uygulanmıştır. AFA sonucunda tek faktörlü 28 maddelik bir ölçek elde edilmiştir. DFA yapıldığında ise oluşturulan yapı doğrulanmıştır. Güvenirlik çalışması kapsamında ölçeğe ait Cronbach Alpha değeri 0,99 olarak hesaplanmıştır. MUST-AB'nin öğrencilerin matematik dersi başarısı, TONI-3 puanları ve fen alanında geliştirilen aday bildirim envanteri  arasındaki ilişki incelenmiş olup her bir değişken ile MUST-AB arasında korelasyon tespit edilmiştir. Bilsem öğrencileri ile tipik gelişim gösteren öğrencilerin ölçekten aldıkları puanlar karşılaştırıldığında ise anlamlı bir farklılaşma saptanmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde geliştirilen ölçeğin güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Daha önce yapılmış çalışmalar da araştırma sonuçlarını destekler niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Matematikteki Üstün Yetenekliler, Tanılama, Ölçek Geliştirme

Abstract:
The aim of this study was to develop a valid and reliable nomination scale (MUST-AB) for identifying middle school students gifted in mathematics. A descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was employed for this purpose. Renzulli Three Ring Conception served as the theoretical framework for the study. An initial item pool was generated within this theoretical framework, which was then reviewed by a panel of experts in the fields of mathematics and giftedness. Based on their feedback, some items were removed, some were edited, and others were retained as they were. Following a pilot study to ensure clarity and precision of the items, data collection commenced with the remaining 104 items. Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted on data from 399 children, resulting in a 28-item scale with a single factor. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was then performed on data from 280 children, confirming the construct. The reliability study yielded a Cronbach's Alpha value of 0.99 for the scale. The relationship between MUST-AB and students' mathematics achievement, TONI-3 scores, and a science-related Candidate Report Inventory was examined, revealing correlations between MUST-AB and each variable. Significant differences were observed when comparing scores of students with typical development to those with Bilsem (specialized science high school) enrollment. Upon analysis of the findings, it was concluded that the developed scale is a reliable and valid measurement tool, consistent with previous studies' findings.
Key Words: Mathematically Gifted, Identification, Scale Development