Korumalı futbol (Amerikan futbol) sporcularının kişilik özellikleri ve psikolojik performans stratejileri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki
Investigate the relation between personality traits and psychological performance strategies and decision-making styles of players of protected football (American football)
Yazar: BURCU GÜVENDİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Amerikan futbolu = American football ; Futbolcular = Football players ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikolojik beceriler = Psychological skills ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Korumalı futbol (Amerikan futbol) sporcuların kişilik özellikleri ve psikolojik performans stratejileri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Yöntem: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini; üniversite liginde oynayan korumalı futbol (Amerikan futbolu) sporcuları oluştururken, örneklemini ise; Üniversite liginde yer alan yaş ort=21.14 (2.27) olan 41 uygulama ve yaş ort=20.48 (3.12) olan 41 kontrol grubu olmak üzere iki farklı takım oyuncularından toplamda 82 erkek sporcu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacıyla kişisel bilgi formu, Eysenck Gözden Geçirilmiş/Kısaltılmış Kişilik Anketi, Psikolojik Performans Stratejileri Ölçeği ve Karar Verme Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Antrenman ve müsabakaya yönelik psikolojik performans stratejileri eğitimi uygulama grubu sporcularına 8 hafta süresince sezon öncesinde haftada 3 gün ve antrenmanlardan 30 dk önce verilmiştir. Çalışmanın sonunda deney ve kontrol grubuna araştırma ölçekleri tekrardan uygulanmıştır. Bulgular: Amerikan futbolcularının, psikolojik performans stratejilerinin, karar verme stillerinin ve kişilik özelliklerinin birbiri ile pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. 8 haftalık psikolojik performans eğitimi sonucunda çalışma grubu sporcularının psikolojik beceri ölçeği antrenman ve müsabaka bölümü alt boyutlarında ilk ölçüme göre anlamlı düzeyde artış olduğu, negatif düşünme puanlarında ise anlamlı düzeyde azalma olduğu; karar vermede öz-saygı ve dikkatli karar verme puanlarında ise ilk ölçüme göre anlamlı düzeyde artış olduğu görülürken kaçıngan karar verme, erteleyici karar verme ve panik karar verme puanlarında ise ilk ölçüme göre anlamlı düzeyde azalma olduğu görülmüştür. Sporcuların Eysenck kişilik ölçeği alt ölçeklerinden psikotisizm puanlarında ise ilk ölçüme göre anlamlı düzeyde azalma olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Korumalı Futbol oyuncularına psikolojik performans stratejileri ile ilgili verilen 8 haftalık eğitim sonucunda, sporcuların psikolojik beceri düzeylerinde yüksek düzeyde artış görülmekle birlikte, karar verme süreçleri üzerinde de olumlu etki yarattığı görülmektedir. Sonuç itibariyle, sporculara eğitim desteği sağlandığı takdirde, doruk performans için gerekli olan psikolojik beceri düzeylerinin geliştirilebileceği bu durumun başarı üzerinde önemli etkisi olan karar verme süreçlerini etkileyerek, başarı için gerekli performansın ortaya konulmasında katkı oluşturacağı söylenebilir. Ayrıca olumsuz kişilik özelliklerinin iyileşmesinde psikolojik performans stratejileri eğitiminde yer alan kendi kendine konuşma, duygu kontrolü, negatif düşünme gibi içsel süreçlerle ilgili olan konuların yararlı olduğu söylenebilir.

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to analyze the investigate the relation between personality traits and psychological performance strategies and decision-making styles of players of protected football (American football). Method: The research was designed as a pre-test–post-test model with a controlled group. The research population is composed of the protected football (American football) players who play in the university league and the research sample is composed of 82 male athletes in total of which 41 people in the university league with a mean age of 21.14 (2.27) are in test group and 41 people with a mean age of 20.48 (3.12) are in the control group. Personal information questionnaire, Eysenck Personality Questionnaire Revised, Test of Performance Strategies and Melbourne Decision-Making Questionnaire were used as data collection tools. Training on psychological performance strategies directed to the training program and competition was provided to the test group athletes 3 times a week and 30 minutes before the training as an 8-week pre-season program. The research scales were reapplied to test and control groups following the study.  Findings: It has been determined that the psychological performance strategies, decision-making styles and personal traits of American football players are inter-related at a positive and significant level. It has been observed after the 8-week psychological performance training that there is a significant level of increase in the training and competition sub-dimensions of psychological skill inventory of the athletes in test group compared to the first measurement, there is a significant decrease in their negative thinking scores while a significant increase is observed in the scores of self-respect in decision-making and cautious decision-making compared to the first measurement and a significant level of decrease is seen in the scores of avoidant decision-making, suspensive decision-making and panic decision-making compared to the first measurement. A significant decrease has also been established in the psychoticism scores being among the Eysenck personality questionnaire sub-scales compared to the first measurement. Conclusion: It is observed that 8-week training program provided to the protected football players regarding the psychological performance strategies creates positive effect not only on the psychological skill levels of the players, but also on the decision-making processes. In conclusion, it can be stated that the psychological skill levels required for peak performance can be developed if the athletes are provided training support and this will affect the decision-making styles having an important effect on success and contribute to the exhibition of the performance necessary for success.