Hükümlü kadınların stresle başetme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
The Analysis of some variables related to incarcerated women's coping strategies with stress
Yazar: ZEYNEP DENİZ YÖNDEM
Danışman: PROF. DR. YADİGAR KILIÇCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hükümlüler = Convicts ; Kadın suçlular = Female criminals ; Kadınlar = Women ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
ÖZET Bu araştırmada hükümlü kadınların stresle baş etme stratejilerinin bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın evreni 1997 yılı Temmuz-Ağustos aylarında Türkiye genelinde adli suçtan cezaevlerinde bulunan yaklaşık 598, örneklem ise 13 ayrı cezaevinden olmak üzere toplam 145 hükümlü kadından oluşmaktadır. Araştırmada verilerin toplanmasında "Stresle Başetme Stratejileri Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde "t-testi", "tek yönlü varyans analizi " ve "Tukey-B testi" uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda yaş düzeyi yükseldikçe planlı davranma, kadercilik, duygu kontrolü ve kabullenme stratejilerinin kullanımının arttığı, büyüme-olgunlaşma stratejisinin yetişkinlik, çaresizlik-yardım arama stratejisinin ise yetişkinlik döneminin sonlarına doğru daha fazla kullanıldığı bulunmuştur. Evli olan hükümlülerin kadercilik, kabullenme ve çaresizlik- yardım arama, evlilik süresi uzun ve çocuğu olan hükümlülerin ise bu stratejilerle birlikte planlı davranma ve büyüme-olgunlaşma gibi daha olumlu stratejileri de kullandıkları bulunmuştur. Gelir düzeyi ve öğrenim düzeyi düşük, küçük yerleşim birimlerinde yaşayan, hükümlülük öncesi çalışmayan kadınların kadercilik, duygu kontrolü, gizleme-saklama, kabullenme ve çaresizlik-yardım arama gibi duygu odaklı pasif stratejileri daha fazla kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Hükümlülükle ilgili değişkenlerden ceza süresi az olanların kabullenme ve büyüme-olgunlaşma stratejilerini daha fazla kullandıkları, ancak işlenen suç türü, cezaevinde kalma süresi ve yakınları ile görüşüp görüşmeme değişkenlerine göre başetme stratejilerinin hiçbirinin farklılık göstermediği bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda cezaevlerinde verilebilecek psikolojik yardım hizmetlerine ve benzer konularda yapılacak araştırmalara yönelik birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
SUMMARY The purpose of this study was to determine whether the coping strategies with stress used by the incarcerated women were differentiated in relation to certain variables or not. The population of the study were 598 women who were incarcerated to judicial crime in the prisons of all over Turkey during the months of July and August in 1997. The total number of the sample of this study was 145 incarcerated women from 13 various prisons. In order to collect the data, "The Coping Strategies with Stress Scale" and "The Personal Information Form" were used. For the analysis of the data "t-test", "One-Way ANOVA" and "Tukey-B test" were utilized. When the results of the study were analized; as the age increased, the use of planned behaviours, fatalism, acceptance and controlling of the emotions strategies were highly observed. During the adulthood, the strategy called being experienced, and towards the end of the adulthood the strategies called helplessness-looking for help were mostly observed. Fatalism, acceptance and helplessness-looking for help were mostly used by the married inmates. At the same time it was observed that the inmates who have been married for many years and who had children were mostly used not only fatalism, acceptance and helplessness-looking for help but also planned behaviours and being experienced strategies. It was also observed that inmates who had low income levels, low educational backgrounds, who were from rural areas and who had not been employed before incarceration were using mostly the strategies related to the emotions called fatalism, controlling of the emotions, hiding, acceptance and helplessness-looking for help. In relation to the length of sentence variable it was noticed that the strategies called acceptance and being experienced were mostly used by the inmates who had less length of sentence. However; the nature of the crime, the time of incarceration and meeting the close relatives made no differences on the use of coping strategies.Based on the findings of the study, some recommendations were made about the psychological counselling services that would be given in the prisons and about the similar studies that would be done in the future.