Akut lösemili hastalarda prolaktin düzeyi ile anemi arasındaki ilişki
The relationship between prolactin levels and anemia in patients with acute leukemia
Yazar: HALİDE SENA ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. FUAT ERDEM
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi = Anemia ; Lösemi = Leukemia ; Prolaktin = Prolactin

Özet:
Amaç: Akut lösemi tanısı alan ve henüz tedavi başlanılmamış olan bu hastalardan hem tedavi öncesi hem de tedavi sonrası 28. günde eş zamanlı periferik venöz kan ile kemik iliği aspirasyon kanlarında bakılan prolaktin ve hemoglobin düzeyi arasında herhangi bir ilişki olup olmadığının değerlendirilmesi.
Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı kliniklerine akut lösemi (AML ve ALL) tanısı ile yatırılan ve araştırmaya katılmayı kabul eden henüz tedavi başlanılmamış 28 hastadan hem tedavi öncesinde hem de tedavi bittikten sonraki 28. günde eş zamanlı periferik venöz kan ile kemik iliği aspirasyon kanları alınarak; tüm hastalarda prolaktin (PRL), C reaktif protein (CRP), hemogram, free T4, tiroid uyarıcı hormon (TSH), folikül uyarıcı hormon (FSH), luteinize edici hormon (LH), kortizol ile kadın hastalarda östradiol, β-human koryonik gonadotropin (β-hCG), progesteron ve erkek hastalarda testosteron, androstenedion, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS) düzeyleri bakıldı. Elde edilen veriler karşılaştırıldı. 
Bulgular: Periferik venöz kan incelemesinde sırasıyla PRL ve hemoglobin değerleri; tedavi öncesi 9,64 (4,63 – 52,07) µg/lt ve 9,20 (5,80 - 14,20) gr/dl; tedavi sonrası 28. günde ise 12,53 (5,47 – 35,63  µg/lt ve 10,50 (6,80 – 14,90) gr/dl olarak tespit edildi (sırasıyla p=0,291 ve p=0,385). Kemik iliği aspirasyon kanı incelemesinde sırasıyla PRL ve hemoglobin tedavi öncesi 9,10 (4,69 – 35,39) µg/lt ve 9,90 (5,00 – 13,00) gr/dl; tedavi sonrası 28. günde ise 11,69 (5,73 – 200,00) µg/lt ve 9,70 (4,00 – 15,20) gr/dl olarak tespit edildi ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmedi (sırasıyla p=0,180 ve p=0,762).
Sonuç: Akut lösemili hastalarda tedavi öncesi dönemde PRL yüksekliği tespit edilen hastalarda tedavi sonrası dönemde PRL yüksekliğinin devam ettiğini ve bu yüksekliğin gözlendiği tüm hastalarda eş zamanlı aneminin olduğunu tespit ettik. Aneminin varlığı bu hastalarda hipotiroidi, kullanılan ilaçlar, DHEAS düşüklüğü, minimal rezidüel hastalığın varlığı, maligniteye bağlı sitokinlerin etkisine bağlı olabileceğinden multifaktöryel etkenlerin varlığında PRL ile anemi arasında ilişkiyi gösterecek farklı çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Akut Lösemi, Anemi, Prolaktin

Abstract:
Aim: To evaluate whether there is any relationship between the levels of prolactin and hemoglobin in patients with acute leukemia and those who have not yet started treatment, both in the pre-treatment period and 28 days post-treatment, with simultaneous peripheral venous blood and bone marrow aspiration blood.
Material and Method: A total of 28 patients with acute leukemia (AML and ALL) who were admitted to the Department of Internal Medicine of Atatürk University, Faculty of Medicine, and who had not yet started treatment, were treated with simultaneous peripheral venous blood and bone marrow aspiration blood at 28 days post-treatment; prolactin (PRL), C reactive protein (CRP), hemogram, free T4, thyroid stimulating hormone (TSH), follicle stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), cortisol in all patients and estradiol, β-human chorionic gonadotropine (β-hCG), progesterone in female patients and testosterone, androstenedione, dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS) levels in male patients. The data were compared.
Results: In peripheral venous blood examination prolactin and hemoglobin values; before treatment, 9,64 (4,63 – 52,07) µg/lt and 9,20 (5,80-7,20) gr/dl; at the 28th day of treatment, 12,53 (5,47 – 35,63) µg/lt and 10,50 (6,80 – 14,90) gr / dl were determined respectively (p=0,291 and p=0,385, respectively). In bone marrow aspiration blood examination prolactin and hemoglobin values;  before treatment,  9,10 (4,69 – 35,39) µg/lt and 9,90 (5,00 – 13,00) gr/dl; at the 28th day of treatment, 11,69 (5,73 - 200,00) µg/lt and 9,70 (4,00 - 15,20) gr/dl were determined respectively and no statistically significant relationship was found between them (p=0,180 and p=0,762 respectively).
Conclusion: We found that patients with acute leukemia had elevated PRL in the post-treatment period in patients with elevated PRL levels in the pre-treatment period, and all patients with this elevation had concurrent anemia. Since the presence of anemia may be due to the effect of hypothyroidism, drugs used, low DHEAS, presence of minimal residual disease, and the effect of cytokines due to malignancy, different studies are needed to show the relationship between prolactin and anemia in the presence of multifactorial factors.
Key Words: Acute Leukemia, Anemia, Prolactin