Çevresel etki değerlendirme, stratejik çevresel etki değerlendirme ve planlama ilişkisi: Çanakkale örneği
Environmental impact assessment, strategic environmental impact assessment and planning relationship: Çanakkale case study
Yazar: HASAN YORULMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARZU BAŞARAN UYSAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu tezde Çevresel Etki Değerlendirme uygulamaları ile üst ölçekli fiziksel planlama kararları arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlamaktadır. Tez kapsamında, Çevre Kanununa istinaden yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi yönetmeliklerinin karşılaştırılması yapılarak, bu yönetmeliklerde planlama ile ilgili hükümler araştırılmıştır. Çevresel Etki Değerlendirme, Stratejik Çevresel Etki Değerlendirme yöntemlerinin tarihsel gelişimi ve bilimsel olarak aşamaları irdelenmiştir. Çalışma alanı olarak seçilen Çanakkale İlinde ÇED Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 1993 yılından 2011 yılına kadar yapılmış olan ÇED çalışmaları sektörel ve mekansal olarak analiz edilmiştir. ÇED kararları ile 1/25 000 ölçekli Çevre Düzeni Planları arasındaki uyum araştırılmıştır. Ayrıca, ÇED kararları ile Çevre Düzeni Planı kararlarının Bakanlık tarafından 2002 yılında hazırlanan SÇD kararlarına uyumu irdelenmiştir.Tezin sonunda, proje bazlı alınan ÇED kararları ile üst ölçekli plan kararları arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir. Alınan ÇED kararları sonrasında fiziksel planlarda revizyon ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Özellikle plansız alanlarda alınan ÇED kararlarının referans alacağı bir üst ölçekli karar bulunmamaktadır. İl bütününü kapsayacak üst ölçekli planlama çalışmasına uygulanacak SÇD yöntemi, ÇED çalışmaları ile planlama kararlarının uyumlu olmasına ve çevrenin korunmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this thesis, to reveal the relationship between the Environmental Impact Assessment (EIA) practices and the upper-scale physical planning decisions are aimed. Scope of this thesis, Environmental Impact Assessment regulations were came into force in accordance with the Environmental Law are compared and the provisions relating to planning are investigated on these regulations. Historical development of EIA and Strategic Environmental Assessment (SEA) methods and scientific stages of EIA and SEA are examined. EIA studies which have made entry into force of the Regulation on Environmental Impact Assessment from 1993 until 2011 have been analyzed as sectoral and spatial in Çanakkale Province where selected as the study area. The harmony between the EIA decisions and 1/25000 scale Environmental Structure Plans are investigated. In addition, the compliance between these decisions and Çanakkale SEA which was prepared in 2002 by the Environment Ministry are examined.At the end of the thesis, between project-based taken EIA decisions and the upper-scale planning decisions are found to be a discrepancy. There is a requirement the revision of the physical plans after the taken EIA decisions. Especially, there is no upper scale decision for the EIA decisions on unplanned areas. SEA method that will apply to upper scale planning which cover the whole province will contribute to compatible EIA studies with planning decisions and to the protection of the environment.Key words: Environmental Impact Assessment, Strategic Environmental Assessment, Planning, Çanakkale