Yeni veriler ışığında Minua (Şamram) Kanalı ve kanala yönelik koruma önerileri
In the light of new data, Minua (Shamram) Channel and protection recommendations for the channel
Yazar: MURAT ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABAHATTİN ERDOĞAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Minua = Minua ; Su kanalları = Water channels ; Sulama kanalları = Irrigation channels ; Urartular = Urartians ; Urartular Dönemi = Urartians Period

Özet:
MÖ 9-7 yüzyıllar arasında Van ve çevresinde kurulmuş olan Urartular, bölgedeki yaşam tarzını önemli ölçüde değiştirmiş, daha önce dağınık topluluklar halinde yaşayan halkları bir krallık çatısı altında birleştirmeyi başarmışlardır. Yaşam şeklinin önemli oranda değişmesi, zincirleme bir etki yaratarak, beraberinde daha büyük ölçekli tarım, bağ ve bahçe faaliyetlerini gerekli kılmıştır. Bahsi geçen faaliyetlerin daha büyük ölçekte uygulanabilmesi ve kurumsallaşabilmesi için suyun devamlılığı olmazsa olmaz bir husustur. Bu gereklilik için Urartular, dönemin en önemli hidrolik sistemlerini geliştirmiştir. Barajlar, göletler, sulama kanalları bu hidrolik sistemin en önemli uygulamaları olmuşlardır. 
Minua (Şamram) Kanalı, Urartuların Van ve çevresinde kurduğu yeni yaşamın en önemli sembollerinden biridir. Gerek uzunluğu gerekse de mimarisi ile dünyanın önemli sulama kanalları arasında olan Minua (Şamram) Kanalı, Urartuların hidrolik sisteminin gerek tarımda gerekse de bağ-bahçecilikte etkili olabilmesinin temel taşı niteliğindedir. Van'ın Gürpınar İlçesi'nden başlayan ve Edremit İlçesi'ne kadar devam eden kanal, kaynaktan çıkan suyu alıp, güzergahı boyunca birçok faaliyet için kullanılabilir hale getirmektedir.
Minua (Şamram) Kanalı'nın, ne yazık ki oldukça az bir bölümü günümüzde orijinal halini koruyabilmiştir. Bu nedenle kanal ile ilgili en önemli hususların başında kanalın nasıl korunacağı gelmektedir. Bir yandan kanalın tarihi dokusu korunurken bir yandan da kanalı önemli bir turizm bileşeni haline getirecek projelerin hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Established in and around Van between the 9th and 7th centuries B.C., the Urartians significantly changed the way of life in the region and managed to unite the peoples who previously lived as dispersed communities under a kingdom. İmportant change in the way of life has necessitated larger-scale agriculture, vineyard and viticulture activities. Continuity of water is indispensable for the aforementioned activities to be implemented on a larger scale and to be institutionalized. For this requirement, Urartians developed the most important hydraulic systems of the period. Dams, ponds, irrigation channels are the most important components of this hydraulic system.	
The Minua (Shamram) Canal is one of the most important symbols of the new life established by the Urartians in and around Van. The Minua (Shamram) Canal, which is among the important irrigation channels in the world with its length and architectural configuration, is the cornerstone of the Urartu hydraulic system to be effective both in agriculture and in vineyard-gardening. The canal, which starts from Gürpınar District of Van and continues to Edremit District, takes the water from the spring and makes it available for many activities along its route.
Unfortunately, a very small part of the Minua (Shamram) Channel has survived until today, preserving its original form. For this reason, one of the most important issues about the channel is how to protect the channel. While preserving the canal's historical texture, it is of great importance to implement projects that will make the canal an important tourism component.