Teknoloji tabanlı sektörlerde çalışan endüstri ürünleri tasarımcılarının rolleri, akademik ve sektörel problemlere çözüm önerileri
The roles of industrial products designers working in technology based sectors, solution proposals for academic and sectoral problems
Yazar: GİZEM BODUR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ YAVUZCAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Tez kapsamında teknoloji tabanlı işbirlikli projelerde çalışan endüstriyel tasarımcıların rolleri araştırılmıştır. Tasarımcı rollerinin tasarım-teknoloji etkileşimi ve tasarımcı-mühendis işbirliği bağlamında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Türkiye ekseninde gerçekleştirilen araştırma için ekonomi ve ticaret raporları doğrultusunda teknoloji tabanlı 3 sektör belirlenmiştir: Türkiye ekonomisini yönlendiren Motorlu Kara Taşıtları Sektörü, gelişmekte olan Elektrikli Ev Aletleri Sektörü ve devlet desteğine ihtiyaç duyan Tıbbi Cihazlar Sektörü çalışma evrenini oluşturmuştur. Sektörler Türkiye ekonomisinde sırasıyla yüksek, orta ve düşük ihracat oranları sebebiyle seçilmiştir. Çalışma kapsamında 15 kişiye pilot anket, 42 kişiye ön anket ve 55 kişiye ana anket uygulamaları yapılmıştır. Ana anket uygulamasına Motorlu Kara Taşıtları Sektöründe ürün geliştirme projeleri yapan 7 firma, Elektrikli Ev Aletlerin Sektöründen 8 firma ve Tıbbi Cihazlar Sektöründen 8 firma katılmıştır. Ayrıca ankete katılan 15 endüstriyel tasarımcı ile yapılan derin görüşmelerde görüşme formu yaklaşımı uygulanmış ve anket sonuçları temellendirilmiştir. Görüşmelere ek olarak tasarımcı ve mühendis mesleklerinden yönetici statüsündeki 5 kişi ile yeni ürün geliştirme ekipleri değerlendirilmiştir. Anket sonuçları SPSS programı ile Ki Kare bağımsızlık testinde işlenerek çapraz tablolar oluşturulmuştur. Yapılan araştırmalar endüstriyel tasarımcıların özel sektörde üstlendikleri 3 farklı rol olduğunu göstermiştir. Süreç analizleri ile tasarımcıların ve mühendislerin yeterlilikleri ve görevleri tanımlanmış, karşılaşılan problemlere akademik eğitim ve sektörel çalışmalar üzerinden çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, the roles of industrial designers working in technology-based collaborative projects were investigated. Analyzing designer roles in the context of design-technology interaction and designer-engineer collaboration was aimed. In line with the economic and trade reports for research conducted in Turkey axis three technology based sectors were determined. Motor Vehicles Sector that directs Turkey's economy; Electrical Appliances Sector that is developing; Medical Devices Sector that need industry and government support have created the population of study. Sectors are in Turkey's economy has been chosen respectively due to high, middle and low exportation rates. Within the scope of the study, 15 pilot surveys, 42 preliminary surveys and 55 main surveys were conducted. 7 companies from Motor Vehicles Sector that have product development projects, 8 companies from Electrical Appliances Sector and 8 companies from Medical Devices Sector participated in the main survey application. The interview form approach was applied in the deep interviews with 15 industrial designers participating in the survey and the results of the survey were substantiated. In addition to the interviews, new product development teams were evaluated with 5 managers from designer and engineer professions. The results of the survey were analyzed by SPSS program in Chi-square independence test and cross-tables were created. Research has shown that industrial designers have 3 different roles in the industry. The competencies and duties of the designers and engineers have been defined with the process analyses, proposals including academic education and sectoral studies have been presented to the problems encountered.