İlköğretim çağındaki obez çocuklara somatotip yapılarına göre uygulanan egzersizin etkileri
The effects of appropriate exercise programs to their somatotype characters in obese primary school children
Yazar: OZAN ESMER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YONCA SÜREYYA SEZER
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Diyet = Diet ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Obezite = Obesity ; Prepubertal dönem = Prepubertal period ; Somatotipler = Somatotypes ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Obezite ile ilgili değişik kaynaklarda, çeşitli tanımlar yapılmıştır. Obezite, vücudun yağ hacminin yağsız bölüme oranının yüksek seviyelerde artışı sonucunda boya göre kilonun istenen seviyenin üstünde olmasıdır. Obezitenin oluşumunda; genetik, yaş, cinsiyet, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite yetersizliği gibi pek çok faktör önemli rol oynamaktadır. Çok sayıda araştırmada çocukluk çağı obezitesi yaygınlık oranının son senelerde artış gösterdiği gözlenmiştir.
Diyet+ egzersiz çalışmalarının obezite tedavisinde etkili bir yöntem olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; sadece diyet, diyet+ egzersiz ve somatotip yapıya uygun egzersiz+ diyet uygulamalarının verimliliğini karşılaştırmak, vücut tipine özgü egzersiz+ diyet uygulamasının farkını ortaya koymaktır.
Bu tez çalışması; Mardin ve Diyarbakır'da ikamet eden 45 ilköğretim çağındaki obez erkek çocuk üzerinde yapılmıştır. Yaşları 7-13 arasında olan 45 çocuğun obeziteyle ilişkili hastalık tanıları; boy ve kiloları alınarak BKi'leri; BIA ile vücut yağ yüzdeleri ve ayrıca 15 çocuğun somatotip yapıları belirlenmiştir. 45 çocuk, 15'er kişi halinde bir deney ve iki kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrılmışlardır. Deney grubuna 12 hafta boyunca somatotip yapılarına uygun egzersiz+ diyet; kontrol gruplarından birine sadece diyet; ötekine ise basketbol egzersizi+ diyet uygulanmıştır. 12 hafta sonunda ölçümler tekrarlanmış ve ilk- son ölçüm arasındaki farklar ortaya konmuştur. Veriler SPSS 24'te değerlendirilmiş ve ölçümler arasında anlamlılık bulunmuştur (p<0,05).
Araştırma sonunda; bütün grupların ilk- son ölçümleri arasında anlamlı bir değişim olduğu gözlenirken, deney grubu olan somatotip yapıya uygun egzersiz+ diyet grubunun kontrol gruplarına göre daha anlamlı bir değişim sergilediği gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Obezite, puberte öncesi, egzersiz, somatotip, diyet.

Abstract:
There are various definitions of obesity in different sources. Obesity is, in general, the undesired increase of body weight in respect to body length which is a result of an increase in the ratio of fat mass to fat-free mass in the body. In the evolution of obesity; a lot of factors such as genetics, age, gender, eating habits, insufficient physical activities play an important role. Many studies have shown that the prevalence of childhood obesity has increased in recent years.
It is known that a diet program including exercise activities is an effective method in obesity treatment. The aim of this study is to compare the effectiveness of applications of just diet, diet plus exercises and exercises plus diet program appropriate to somatotype character. Thus to put forward the distinctness of diet programs including exercise activities peculiar to body type of the person in concern.
This study conducted with 45 obese primary school aged boys who live in Mardin and Diyarbakır. Obesity-related diseases of 45 children aged 7 to 13 were diagnosed, their initial BMIs were recorded by taking their height and weight, their body fat percentage also calculated via BIA and besides somatotype characters of 15 children had been determined. 45 children, divided into three groups each including 15 kids, one experimental and two control groups. An exercise plus diet program appropriate to their somatotype characters applied to experimental group for 12 weeks. Just diet program applied to one of the control groups. And basketball plus diet program applied to the other control group. After 12 weeks the measurements were repeated and the differences between the first and last measurements were analyzed. Final data was evaluated in SPSS 24.0 statistical program and the differences between measurements were determined.
Finally; it was observed that there was a significant change between the first and last measurements of all groups. Besides the experimental group which exercise plus diet program appropriate to their somatotype characters applied, showed a more significant change than the control groups.
Keywords: Obesity, pre-puberty, exercise, somatotype, diet.