Psikolojik rahatsızlıkların sanatsal yaratıcılığa etkisi: Vincent Van Gogh ve Edvard Munch örneği
The effect of psychological disorders on artistic creativity: The case of Vincent Van Gogh and Edvard Munch
Yazar: SÜMEYYE DURSUN
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÜRBÜZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Geçmişten günümüze duygular ve sanat yakın ilişki içerisinde olmuştur.
Doğaları gereği sanatçılar, sanatlarını icra ederken kültürel miraslardan ve kendi
psikolojilerini de içlerinde barındıran iç faktörlerden etkilenirken, etrafındaki
kişilerin karakterleri ve tecrübelerini de kapsayan dış faktörlerin de etkisi altında
kalmaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışma dönemin önemli ressamlarından olan
Vincent Van Gogh ve Edvard Munch isimli sanatçıların mizacını ve eserlerini ele
almıştır. Çalışmada sanatçıların psikolojik arka planının yansımalarının eserlerinde
yarattığı özgünlüğün ortaya konması hedeflenmiştir. Psikolojik rahatsızlıkların sanat
ve insan duygularını uyandırma, şekillendirme ve değiştirmedeki rolünün
vurgulanmasının amaçlandığı çalışmada, psikoloji ve onun sanatla olan ilişkisinin,
sanatçıların sembolik eserlerinde daha büyük bir rol oynadığı ortaya koyulmuştur.
Sanat var olduğu sürece sanatçılar, sanatın sağlığa olan olumlu zihinsel ve
fiziksel etkilerinden yararlanmıştır. Bu kapsamda değerlendirildiğinde, sanatın
kaygıyı azaltması, stres seviyesini düşürmesi, güven artırması ve amaç duygusu
aşılaması gibi çok sayıda terapötik ve ruh halini iyileştiren etkilerinin olduğu
belirtilmektedir. Literatür içerisinde birçok farklı klinik çalışma, sanatın TSSB,
bipolar bozukluk, felç ve kanser ağrısı çeken insanlara faydalı olduğu sonucunu
ortaya koyan bulgular elde etmiştir. Sanatla ilişkili yaratıcılığın açıkça faydalı
etkilerine rağmen, sanatçıların depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi
rahatsızlıklardan genel nüfusa göre çok daha yüksek oranda muzdarip olduğu ifade
edilmektedir. Ancak bu çalışmada literatürdeki diğer çalışmalara ek olarak
sanatçıların sanat eserlerini duygusal refahlarını artırmak için kullanmış
olabilecekleri gibi bu amaç-araç ilişkisi arasında doğan özgünlüğün ve yaratıcılığın
ürünlerin derinliğini ve etkililiğini arttırdığı yönündeki pozitif bakış açısı
benimsenmiştir. Çalışmada yöntem olarak uluslararası ve ulusal, birbiri ile paralel
yaklaşımdaki kaynaklar üzerinden literatür taramasından yararlanılmış ve mevcut
akademik yaklaşımlara ek pekiştirici bir çalışma sunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Psikoloji, Sanat, Empresyonizm, Vincent Van Gogh, Edvard Munch

Abstract:
From past to present, emotions and art have been in close relationship. By
their nature, artists, while performing their art, are influenced by cultural heritage and
internal factors that include their own psychology, while they are also under the
influence of external factors, including the characters and experiences of the people
around them. This work, which was carried out, discussed the temperament and
works of artists named Vincent Van Gogh and Edvard Munch, who were among the
important painters of the period. In the study, it is aimed to reveal the originality
created by the reflections of the psychological background of the artists in their
works. In the study, which aims to emphasize the role of psychological disorders in
arousing, shaping and changing art and human emotions, it has been revealed that
psychology and its relationship with art play a larger role in the symbolic works of
artists.
As long as art has existed, artists have benefited from the positive mental and
physical effects of art on health. When evaluated in this context, it is stated that art
has many therapeutic and mood-enhancing effects such as reducing anxiety, lowering
stress levels, increasing confidence and instilling a sense of purpose. Many different
clinical studies in the literature have found evidence that art is beneficial to people
suffering from PTSD, bipolar disorder, stroke, and cancer pain. Despite the clearly
beneficial effects of art-related creativity, artists are reported to suffer from
conditions such as depression, bipolar disorder and schizophrenia at a much higher
rate than the general population. However, in this study, in addition to other studies
in the literature, the positive point of view that the originality and creativity arising
between this goal-means relationship increases the depth and effectiveness of the
products, as well as the artists may have used the works of art to increase their
emotional well-being. As a method in the study, literature review was used on
foreign and domestic sources in parallel with each other and it was aimed to present
an additional reinforcing study to existing academic approaches.

Keywords: Psychology, Art, Impressionism, Vincent Van Gogh, Edvard Munch