Lise son sınıf öğrencilerinin ÖSS başarılarını etkileyen zihin dışı faktörler (Adapazarı örneği)
Noncognitive factors affecting high schools' senior students success in ÖSS examination (Adapazarı case)
Yazar: SUBHAN EKŞİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ESKİCUMALI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarı değerleme = Success evaluation ; Lise öğrencileri = High schools students ; ÖSS puanları = Student Selection Examination points ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
SAÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tez Özeti Tezin Başlığı: Lise Son Sınıf Öğrencilerinin ÖSS Başarılarını Etkileyen Zihin Dışı Faktörler (Adapazarı Örneği)Tezin Yazarı: Subhan EKŞIOGLUDanışman: Yrd. Doç. Dr. Ahmet ESKICUMALI Kabul Tarihi: 1 7 Haziran 2005Sayfa Sayısı: XII (ön kısım)+ 105 (tez)+ 7 (ekler) Anabilim Dalı: Eğitim BilimleriBilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen birçok faktörden söz edilebilir. Bu faktörlerden en önemlileri kuşkusuz düşünme, kavrama, muhakeme gücü ve problem çözme yeteneği gibi zekaya bağlı olan özelliklerdir. Bu gibi zihinsel faktörlerin dışında öğrencilerin akademik başarıları ve özellikle de Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) gibi sınav başarıları üzerinde etkili olan zihin dışı faktörler de söz konusudur. Bu çalışmada lise son sınıf öğrencilerinin ÖSS başarılarına etki ettiği düşünülen aile, sosyal çevre ve arkadaş grubu, kişilik özellikleri, okul ortamı, öğrenci-öğretmen ilişkisi ve dershane gibi zihin dışı faktörler incelenmiştir. Tarama modelinde yapılan bu araştırmada Adapazarı il merkezindeki toplam 10 lisede öğrenim gören 539 lise son sınıf öğrencisi ile bu okullarda görev yapan 233 öğretmene öğrencilerin ÖSS başarısını etkileyen zihin dışı faktörlerle ilgi görüşlerini belirlemeye yönelik anketler uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS ortamında T testi ve OneWay Anova analizleri kullanılarak tablolaştırılmıştır. Bu araştırmadan şu sonuçlar elde edilmiştir: Meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin aksine, genel lise öğrencilerine göre kişilik özelliklerinin ÖSS başarıları üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Meslek lisesi öğrencileri öğretmenlerinin onlara karşı tutumlarından, beklentilerinden, sınıf içindeki davranışlarından ve onları ÖSS'ye hazırlama yönündeki çabalarından etkilenmektedirler. Buna karşın genel lise öğrencilerinin başarısını okul öğretmenleri ile olan ilişkileri etkilememektedir. Genel liselerde okuyan öğrenciler için dershaneler ÖSS'yi başarmanın en önemli koşulu olarak görülmektedir. Kız öğrenciler için aileleri ile olan ilişkileri ve okul ortamı, ÖSS başarılarında oldukça etkili bir faktördür. Anne ve babalarının meslek ve eğitim düzeyi yükseldikçe öğrencilerin ÖSS başarısında sosyal çevrelerinin ve arkadaş grubunun etkisi azalmakta buna karşılık öğrencilerin kişilik özelliklerinin etkisi artmaktadır. Anne ve babalan birlikte olan, huzurlu bir aile ortamında bulunan öğrenciler ÖSS'de daha başarılı olacaklarına inanmaktadır. Düşük gelir seviyesindeki öğrencilerin aksine orta düzeyde gelir seviyesine sahip öğrenciler içinde bulundukları sosyal çevre ve arkadaş grubundan çok fazla etkilenmemekte ve ÖSS'de başarılı olabilmek için çaba göstermektedirler. Meslek lisesinde çalışan öğretmenlere göre öğrencilerin sosyal çevreleri ve arkadaş grupları, aile ortamı, öğrencilerin kişilik özellikleri başarılarını etkilememektedir. Öğretmenlerin öğrencileri ile olan ilişkileri, okul ortamı ve dershane ÖSS başarılarını etkileyen faktörlerdir. Genel liselerde çalışan öğretmenler göre ise öğrencilerin kişilik özellikleri, geldikleri aileler ve sosyal çevreleri başarılarında etkilidir. Öğretmen ve öğrenci görüşleri karşılaştırıldığında ise öğretmenlere göre sosyal çevre ve arkadaş grubunun öğrencinin ÖSS başarısı üzerinde etkisi fazladır. Öğretmenler öğrencilerin kişisel özelliklerini ÖSS'de başarıyı etkileyen bir faktör olarak görmemektedirler. Anahtar Kelimeler: ÖSS Başarısı, Lise Öğrencisi, Başarıda Zihin Dışı Faktörler xı

Abstract:
Sakarya University Institute of Social Sciences Abstract of Master's Title of the Thesis: Noncognitive Factors Affecting High Schools' Senior Students Success In Oss Examination (Adapazari Case)Author: Subhan EKŞIOGLUSupervisor: Asst. Prof. Dr. Ahmet ESKICUMALI Date: 17June2005Nu. of pages: XII (pre text)+ 105 (main body)+ 7 (appendices) Department: Educational Sciences Subfield: Curriculum and Instruction It can be mentioned that there are many factors which effect students' academic success. The main factors of those such as thinking, understanding, reasoning, and problem solving are about qualities which are related to intellegence. Beside these cognitive factors, there are also some noncognitive factors which have impact on students' academic success and especially on Students Entrance Examination (OSS). In this study, the influence of noncognitive factors such as family, social and school environment, peer group and student-teacher relations, personel qualities, and dershane (university preparation classes) on achievements have been investigated. This study is a survey which included two different questionaries applied to 539 senior students and 233 teachers in 10 high school in the Province of Adapazari in Sakarya. The results of the study are the followings: Unlike the students in Vocational and Technical High Schools, students in general High Schools mentioned that personal qualities are important in their OSS success. The students in Vocational and Technical High Schools are being influenced by their teachers attidutes behaviors expectations toward them and their teachers' efforts to prepare them for OSS. On the contrary, the students in General High Schools considered that their relations with their school teachers have not any impact on their success. For the General High School students, university preparation classes are the main factors in order for them to be successful in OSS. For female students, their relations with their families, and school environment are very important factors in their OSS success. As the students' mothers and fathers occupational and educational levels get higher, the influence of their social environment and peer groups on their success becomes less important, but personal qualifications get much higher. The students living with their mothers and fathers in a happy family environment believe that they will be successful in the exam. Unlike the students with low family income, the students of middle class are being less influenced by the social environment and peer groups they are in and put a lot of effort in order to be successful in OSS. According to teachers working in Vocational and Technical High Schools, the students' social and family environments, peer groups and personal qualities do not influence their OSS successes, but their relations with their teachers, school environment and university preparation classes influence their OSS successes. But the teachers working in General High Schools consider that the personal qualities of senior students, the families they come from and their social environments have influences on their success. As the opinions of the teachers and students about the influences of students' social environment and peer group on their academic success are compared, the teachers think that these factors are more influencial on the students' OSS success that views of students themselves. However, the teachers don't consider students personal qualities as an influencial factor affecting their OSS success. Key Words: OSS Success, High School Student, Noncognitive Factors in SchoolAchievement xn