Kur'an kurslarında öğrenim gören yetişkin bayanlarda benlik saygısı ve dindarlık ilişkisi üzerine bir araştırma (Bilecik örneği)
A study on self-esteem and reli̇gi̇osi̇ty relati̇onshi̇p i̇n adult women studyi̇ng i̇n koran courses (Bi̇leci̇k example)
Yazar: EMRE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜRSES
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Din eğitimi = Religious education ; Din eğitimi kurumları = Theological schools ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Eğitim = Education ; Kadınlar = Women ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kurslar = Courses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kur'an Kurslarında öğrenim gören yetişkin bayanlarda benlik saygısı ve dindarlık ilişkisini Bilecik örnekleminde boylamsal olarak incelemek ve bu iki değişkenin bazı demografik değişkenlerle ilişkisini ortaya koymaktır.
Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Bilecik İl Müftülüğüne bağlı olarak eğitim faaliyetlerini yürüten 30 Kız Kur'an Kursu (53 sınıf) ve bu kurslarda öğrenim gören 800 yetişkin bayan oluşturmaktadır.
Saha araştırması şeklinde yürütülen, dindarlığı ve benlik saygısını iki ana değişken olarak ele alan çalışmamızda Survey metodu kullanılmış ve araştırmaya katılanların dindarlık düzeylerini ölçmek için Dindarlık Ölçeği, benlik saygısı düzeyini ölçmek için ise Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak bu değişkenlerin birbirleriyle ilişkileri incelenmiştir.
Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS v20.0 (Statiscal Package for Social Sciences) paket programı kullanılmış, verilerin çözümlenmesinde ise frekans analizi, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde gibi betimsel istatistiklerden faydalanılmıştır. Karşılaştırmalar için ise parametrik testlerden Bağımsız T testi, Bağımlı T testi ve Anova (varyans analizi) varyans analizi sonuçları anlamlı çıktığında ise post hoc analizi için LSD testi kullanılmıştır. İlişki analizinde ise Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Yapılan istatistiksel analizler sonucunda Kur'an Kursu öğrencilerinin kursa başlamadan önceki durumları ile kursta eğitim aldıktan sonraki durum arasında değişim/farklılık meydana geldiği; öğrencilerin benlik saygısı, dindarlık, dindarlık alt boyutları ve öznel dindarlık algı düzeylerinin ikinci ölçümde ilk ölçüme göre önemli ve belirgin düzeyde artış gösterdiği, Kur'an Kursu öğrencilerinin ilk ve ikinci ölçümde dindarlık boyutlarındaki puan ortalamaları bakımından en yüksek ortalamanın Dindarlık Ölçeği alt boyutlarından İnanç boyutunda olduğu, daha sonra bunu diğer boyutların takip ettiği, en düşük puan ortalamasının ise İbadet boyutuna ait olduğu tespit edilmiştir.
Dindarlık Ölçeği ile Benlik Saygısı Ölçeği puanlarının arasındaki ilişki analizine bakıldığında ise Dindarlık Ölçeği alt boyutlarından Tecrübe boyutu ile Benlik Saygısı ölçeği puanı arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve Kur'an Kurslarında öğrenim gören yetişkin bayanların Dindarlık Ölçeği alt boyutlarından Tecrübe boyutu ortalaması arttıkça Benlik Saygılarının artmakta olduğu tespit edilmiştir.
Özetle, Kur'an Kurslarında verilen eğitimin bu kurslarda öğrenim gören yetişkin bayanların benlik saygılarına, onların dini inanç ve ibadetlerine, dini algılayış ve yaşayışlarına olumlu yönde katkı sağladığı ve öğrencilerin dindarlık ve benlik saygısı düzeylerinin artış gösterdiği tespit edilmiştir.


Anahtar Sözcükler/Kelimeler: Kur'an Kursları, Benlik, Benlik Saygısı, Din, Dindarlık, Dindarlık boyutları.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship of Self-esteem and Religiosity in the sample of Bilecik in adult ladies who are studying in Quran courses and to show the relation of these two variables with some demographic variables.
The universe of the research consists of 30 female Quran courses (58 classes) carrying out training activities depending on the Bilecik Provincial Mufti in 2014-2015 academic year and 800 adult women studying in these courses.
The Survey method was used as a field study in which religiosity and self-esteem were considered as two main variables. Religiosity Scale was used to measure the religiousness level of the participants and Rosenberg Self Esteem Scale was used to measure the level of self-esteem.
SPSS v20.0 (Statiscal Package for Social Sciences) package program was used for the statistical analysis of the data obtained in the research and descriptive statistics such as frequency analysis, arithmetic mean, standard deviation, percentage were used in the analysis of the data. The LSD test was used for the post hoc analysis when the results of Independent T test, Dependent T test and Anova (variance analysis) variance analysis were meaningful for parametric tests. Pearson correlation coefficient was calculated in the relationship analysis.
As a result of the statistical analysis, it is seen that there is a change / difference between the situation of the Quran Course students before the receiving training and the situation after the receiving training has been completed; It was found that the levels of self-esteem, religiosity, religiosity and perceived religiosity of the students increased significantly and significantly with respect to the first measure in the second measure and that the highest average of the Qur'an Course students in the first and second measures were the belief dimension from the Religiosity Scale subscales Then  this was followed by other dimensions and the lowest point average was related to the dimension of worship.
It found that religiosity scale is increasing in that there is a relationship and Koran courses in studying adult female of religiosity scale of the dimensions Rep size average increases self-esteem in the Self-Esteem Scale When we look at the analysis of the relationship between the points Religiosity Scale and experience the size of the sub-dimensions Self-Esteem Scale score.
In sum, the education given in the Quran courses on self-esteem of adult women who attend these courses, their religious beliefs and worship, which contributed positively to the religious perception and way of life and the students' religiosity and self-esteem has been found to increase the level.


Key Words: Qur'an Courses, Self, Respect for Self, Religion, Religiosity, Religiosity dimensions.