Diş hekimlerinde doğal kraniyofasiyal ve dental değişikliklerin longitüdinal olarak değerlendirilmesi
Evaluation of natural craniofacial and dental, changes in dentists – longitudinal study
Yazar: ABDELRAHMAN SAWAFTA
Danışman: PROF. DR. TÜLİN UFUK TOYGAR MEMİKOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Dentoalveolar yapı = Dentoalveolar structure ; Diş hekimleri = Dentists ; Dişler = Teeth ; Kraniyofasiyal yapı = Craniofacial morphology ; Uzun vadeli çalışmalar = Longitudinal studies ; Yetişkinler = Adults ; Çene = Jaw

Özet:
Bu çalışmanın amacı longitudinal olarak kraniofasial ve dentoalveolar bölgelerdeki değişmeleri yaşamın üçüncü ve dördüncü on yıllarında incelemektir. Araştırmanın verilerini, 1985 - 1989, 1998-2000 ve 2016-2017 yıllarında 3 kez materyal toplanan Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi bünyesindeki 8 kadın ve 8 erkek diş hekimliği öğrencisi ve diş hekimine ait sefalometrik filmleri ve alçı modelleri oluşturmaktadır. Bireylerin erken erişkinlik (T1), orta- erişkinlik (T2), ve geç erişkinlik (T3), alınan sefalometrik kayıtları ve dental modelleri değerlendirilmiştir. 
Bu çalışmada, genellikle orta fasiyal bölge uzunluğu artmıştır. Mandibulada, her iki cinsiyette de toplam uzunluk bakımından anlamlı olmasa da artış gözlenmiştir. Alt yüz yüksekliği, kadınlarda önemli miktarda artmıştır ve iki cinsiyet arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Burun her iki cinsiyette hafifçe ileri ve aşağı hareket etmektedir. Üst dudak yüksekliği kadınlarda belirgin olarak artarken, her iki cinsiyet için de üst dudak kalınlığında veya dudağın geri çekilmesinde belirgin bir azalma olmuştur. Yumuşak doku Pogoniyon erkeklerde çenenin anterior haraketi, kadınlarda ise aşağı haraketi göstermektedir.
Overjet kadınlarda önemli bir artış gösterirken, erkeklerdeki artış anlamlı değildir, ve overbite, hafif derecede önemli olmayan bir artış göstermektedir. Maksiller birinci moların vertikal dentoalveoler gelişimi, üst ve alt birinci moların mesiyal hareketi anlamlı bulunmaktadır. Mandibular ark uzunluğu, her iki grup için önemli şekilde azalmış ve erkeklerde bu azalmalar daha belirgin görülmüştür.  Her iki cinsiyette, genellikle artan çapraşıklık ile sonuçlanan üst ve alt arklarda, ön segmentlerdeki yer kaybı gözlenmiştir. 
Yaşamının üçüncü ve dördüncü on yıllarında olan bu çalışmadaki bireylerde T1, T2 ve T3 zamanları arasında değişim gözlendi. Bu çalışma süresi boyunca birçok değişikliğin meydana gelmesi, değişimin devam eden bir süreç olduğunu açık bir şekilde göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Erişkinlik, Kraniyofasiyal, Dental, Longitüdinal çalışma.

Abstract:
The purpose of this study is to longitudinally examine the changes in craniofacial and dentoalveolar regions during the third and fourth decades of life. The data of the study constitute of the cephalometric films and plaster models of 8 female and 8 male dental students and dentists within the Faculty of Dentistry of Ankara University. Material was collected three times in 1985 - 1989, 1998-2000 and 2016-2017 years. Acquired cephalometric recordings and dental models of individuals were assessed for early adulthood (T1), moderate-adulthood (T2), and late adulthood (T3).
According to this study, generally, the length of the midfacial region increase with age. Mandibula in terms of total length increases in non-significant way in both genders. The height of the lower face increases significantly in women and there were significant differences between the two sexes. The nose moves slightly forward and downward in both sexes. While the upper lip height was significantly increased in women, there was a significant reduction in upper lip thickness or in the withdrawal of the mouth for both sexes. Soft tissue Pogonion shows anterior movement of the jaw in males and downward movement in females.
Overjet shows a significant increase in women, and overbite showed a slight non-significant increase. Vertical dentoalveolar development of the maxillary first molar and mesial movement of the maxillary and mandibular first molars are significant. The mandibular arch length was significantly reduced for both groups and these reductions were more prominent in males. In both genders, loss of space in the anterior segments was observed in the upper and lower arches, which usually resulted in increased crowding.
Changes in the T1, T2, and T3 times were observed in the individuals in this study who were in the third and fourth decades of life. The fact that many changes have taken place throughout the course of this study clearly demonstrates that the process of growth is an ongoing process.
Key words: Adult, craniofacial, dental, longitudinal study.