Görüntü rehberliğinde radyoterapi sistemlerinin kalite kontrolü ve hasta tedavisinde kullanımı
Utilization of image guided radiation therapy (IGRT) systems in patient treatment and quality assurance
Yazar: ESİN GÜNDEM
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR DİRİCAN
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Geleneksel tedavi yöntemlerinde görüntüleme teknolojisi, üç boyutlu hasta anatomisini ve tedavi edilecek bölgenin kesin yerini belirlemek için kullanılır. Bununla birlikte tedavinin verilmesi sırasında setup belirsizliklerine ve organ hareketliliğine bağlı olarak tedavi hedefinde sapmalar meydana gelmektedir. Hedef pozisyonundaki bu belirsizlik hedefe ve hedefi saran normal dokuya verilen dozda belirsizliğe neden olur. Görüntüleme teknolojisinin tedavi sırasında kullanımına olanak sağlayan ?Görüntü Rehberliğinde Radyoterapi Sistemleri? (Image Guided Radiotherapy Systems-IGRT) bu belirsizlikleri ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Bu sistemler ile yüksek hassasiyetle belirlenen hedefe radyasyon, sağlıklı organları daha iyi koruyarak ve bu sayede daha yüksek tedavi dozlarına ulaşılarak verilebilir.Bu tez çalışmasında, gantriye monte ?Görüntü Rehberliğinde Radyoterapi Sistemlerinin? kalite kontrol parametrelerini belirleyerek, bu sistemlerin klinik uygulamalarda doğru kullanımını sağlamak amaçlanmıştır. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalında bulunan Elekta Synergy ?Görüntü Rehberliğinde Radyoterapi? Sisteminin kalite kontrol çalışmaları yapılmıştır. Bu sistemin kalite kontrol testleri, çeşitli kalite kontrol fantomları, su fantomu, elektrometre ve çeşitli hacimlerde iyon odaları, iki boyutlu StarTrack dedektörü kullanılarak tespit edilmiştir. Klinik çalışmalarda ise GE marka Lightspeed model Bilgisayarlı Tomografi, hasta tedavi planlamasında Precise Planlama sistemi, Aktif Nefes Kontrol (ABC) sistemi kullanılarak hasta tedavisi uygulamaları yapılmıştır. Doz ölçümü için Scanditronix Wellhöfer 12 kanal DPD-12 elektrometre, EDP-15 diyotdan oluşan in-vivo dozimetri sistemi, Alderson Rando Fantom, Victoreen-2800 TLD okuyucu ve Termolüminesan Dozimetre TLD-100 kullanılmıştır.

Abstract:
Imaging techniques are used for determining 3-dimensional patient anatomy and precise target localization in traditional treatment techniques. However, inaccuracies in targeting may occur during treatment due to setup uncertainties and organ movements. Uncertainties in patient localization leads to uncertainties in the delivered dose to the target and surrounding normal tissues. IGRT systems allow precise target localization thereby improving normal tissue sparing and facilitating potential dose escalation.The aim of this study was determining the quality assurance parameters of IGRT systems mounted on the gantry to assure their efficient utilization in clinical applications. Quality assurance studies were conducted for Elekta Synergy IGRT System available in GMMA Radiation Oncology Department. Various quality assurance phantoms, water phantom, electrometer, 2-dimensional Startrack detector, ion chambers of different volumes were used to determine quality assurance tests of this system. Clinical applications included patient treatments by using GE Lightspeed Computed Tomography, Precise Planning System and Active Breathing Coordinator (ABC) systems. Dose measurements determined by using in-vivo system consisting Scanditronix Wellhöfer 12 chanal DPD-12 electrometer and EDP-15 diod, Alderson Rando Phantom, Victoreen-2800 TLD reader and Termolumunance Dosimetry TLD-100.