hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kadına yönelik şiddetin Türk basınında sunumu: Özgecan Aslan cinayeti örneği
Presentation of violence against woman in turkish press: Sample of the murder of Özgecan Aslan
Yazar: DURDU KARADEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TEMİZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aslan, Özgecan = Aslan, Özgecan ; Basın = Press ; Cinayet = Murder ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Türk basını = Turkish press ; Şiddet = Violence

Özet:
Günümüzde basın, olayları aktarmanın ötesinde toplumu biçimlendirmek gibi bir etkiye sahiptir.  Olaylar, basının ideolojileri doğrultusunda şekillenmekte ve ataerkil bakış açısıyla haber metinlerinde yeni temsiller inşa edilmektedir. Basın, kadını ya maruz kaldığı şiddet eylemlerinin sorumlusu ya da "kurban"  olarak sunmakta, basın yoluyla da kadına yönelik şiddet normalleştirilmektedir. Bu çalışmada, kadına yönelik şiddet haberlerinde kullanılan "cinsiyetçi söylem" bağlamında, kadının basında ne şekilde temsil edildiği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, haber metinlerinde temsil edilen kadınlık imgesini açığa çıkarmak amacıyla, 14 Şubat-14 Mart 2015 tarihleri arasında Cumhuriyet, Sabah ve Hürriyet gazetelerinde yer alan Özgecan Aslan cinayeti haberleri söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma sonucunda, cinsiyetçi söylemlerle üretilen kadına yönelik şiddet haberlerinde, şiddet eyleminden kadının sorumlu tutulduğu haber sunumunun Özgecan Aslan cinayeti haberlerinde kullanılmadığı tespit edilmiştir. Fakat haber metinlerinde Özgecan Aslan'ın fotoğraflarına sıkça yer verilmiş, genç kadın mağdur, güçsüz olarak sunulmuş ve kadının toplumsal yaşamdaki ikincil konumunu pekiştiren bir dil kullanılmıştır. Bu duruma paralel olarak basın, kadına yönelik şiddet olaylarının tüm ayrıntılarına yer vererek kadının gizlilik haklarını ihlal etmemeli ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin toplum içinde görünürlüğünü pekiştirmemelidir.

Abstract:
Violence against women constitutes one of the most important problems in many countries including Turkey. Almost every day newspapers and televisions report violence against women and construct the image of femininity from a patriarchal perspective. The news of violence against women produced by sexist discourses increases the visibility of the social roles of men and women and supports the discourses. The incident where the university student Özgecan Aslan was murdered and the events that followed were reported by the media for days. In this thesis, the news of the murder of Özgecan Aslan in Cumhuriyet, Sabah and Hürriyet newspapers between February 14 and March 14, 2015 were evaluated and examined within the framework of masculine language practices. It was determined that the discourse used in the news of violence against women in the media was not used in the news of the murder of Özgecan Aslan. In all three newspapers examined, no accusatory statements were made against Aslan, who was murdered; news language, news headlines and images were shaped within the framework of the ideological views of newspapers.
Ürdün sinemasında film yapımı sorunu
The problem of film production in Jordanian cinema
Yazar: MOHAMMAD AMRAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN HIDIROĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Film yapımcılığı = Film production ; Sinema = Cinema ; Ürdün = Jordan

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İngiliz filozof John Stuart Mill'in düşünceleri doğrultusunda ortaya koymaya çalıştığı birey-toplum ilişkisinin araştırmasını yapmaktadır.  Bu amaca uygun olarak çalışmamız giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Mill'in yaşadığı yüzyılın genel özelliklerine, onun biyografisine ve düşüncesinin önemine değindik. Birinci bölümde, Mill düşüncesinde ahlakın, siyasetin ve dinin temelleri, ana kavramları ve bunların birbiri ile olan ilişkisini ele alarak, Mill felsefesinin temel hatlarını yaşadığı yüzyılın genel özelliklerini de göz önüne alarak inceledik.  İkinci bölümde, Mill'in ileri sürdüğü fikirler doğrultusunda ortaya koymaya çalıştığı birey-toplum, birey-devlet ve bir birey olarak kadın ve onun toplumsal değeri hakkındaki düşüncelerini, Mill felsefesinin önemli bir kavramı olan fayda ilkesi doğrultusunda inceledik. Sonuç kısmında ise filozofun düşüncesinden hareket ederek, birey ve toplum ilişkisinde vardığı sonuçları ortaya koyduk ve Mill düşüncesinin günümüze uyarlanabilen yönlerini tartıştık. 
      Anahtar Kelimeler: John Stuart Mill, birey, toplum, ahlak, siyaset, din, faydacılık, kadın.

Abstract:
The aim of this study is to research the relationship between the individual and the society that the British philosopher John Stuart Mill tries to reveal in line with his thoughts. For this purpose, the study consists of two main chapters and a conclusion. The introduction touches upon the general characteristics of the century Mill lived in, his biography, and the importance of his thought. The first chapter deals with the basic concepts of morality, politics and religion and their relationship to each other in Mill thought, and also examines the fundamental aspects of Mill's philosophy by taking the general characteristics of his century into account. The second chapter examines the idea of the woman as an individual, her social value and the individual-society, the individual-state that develops with the ideas put forward by Mill in line with his principle of benefit. The conclusion part reveals the consequences of the relationship between individual and society from the thought of Mill, and discusses the aspects of Stuart Mill thought that can be adapted to the present.
Key Words: John Stuart Mill, individual, society, morality, politics, religion, utilitarianism, woman
Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programı kapsamında makina, ekipman hibe programının  Erzurum ili örneğinde değerlendirilmesi
Evaluation of Erzurum example for the programme in which machines equipment grant given by rural development investments supporting programme
Yazar: OLKAY ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. CİHAT YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2007-2014 yılları arasında Tarım ve Orman Bakanlığı'nca uygulanan KKYDP çerçevesinde yürütülen Makine ve Ekipman Alımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında verilen %50 hibenin Erzurum ilinin tarımsal yapısı ve mekanizasyon düzeyine katkısını değerlendirmek, tarım makinaları imalat sanayisi üzerine etkilerini görmek varsa eksiklikleri tespit ederek, bundan sonraki programlara yönelik önerilerde bulunmak amacıyla yapılmıştır.
KKYDP kapsamında 2007-2014 yılları arasında ülke genelinde 261.011 adet, Erzurum iline ise 3.992 adet makina ekipmana hibe verilerek Türk tarımına kazandırılmıştır. Çalışma kapsamında hibeden faydalanmış 3.992 işletmeden seçilen 101 işletme sahibiyle yüz yüze anket yapılmıştır.
Anketlerin değerlendirilmesi sonucu; uygulanan %50 hibelerin işletmelerin rekabet gücünü artırdığı, başarılı ve istenilen hedefe ulaşıldığını gösterir niteliktedir. Çiftçinin ekonomik refah seviyesi ile ilin sosyo-ekonomik kalkınmasında bu hibelerin faydasının olduğu ve devam etmesinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Hibelerin imalat sanayine, istihdama ve teknoloji yenilenmesinede büyük oranda faydasının olduğu sonucuna  varılmıştır.

Abstract:
This study was written to evaluate the contributions of buying farm machines-equipments and, 50% grant supports in the frame of Rural Development Investments Supporting Programme (RDISP) carried out between 2007 and 2014 by Ministry of Agriculture and Forestry on agriculture structures and mechanization level in Erzurum province and the effects on manufacturing industry of farm machinery and, to detect the deficiencies if exist and to give advices  for the next programmes. 
In the frame of RDISP between 2007 and 2014 261.011 equipment and farm machinery,3992 in Erzurum, were gained  to Turkish agriculture across the country by means of grant support. In this thesis a face to face survey was carried out with 101 of 3.992 farmers who were funded goverment grant support. 
As a result of the evaluation of the survey, it is showed up that 50% grant support have enhanced the farmers'/farms' competitive power and the programmes achieved the goal. It is believed that such supports are beneficial for the walfare of the farmers and the socio-economic development of the province, Erzurum, and  RDISP should continue. It is also concluded that the grants by RDISP have major profitable effects on manufacturing industry, employment and technological developments.
Caryl Churchill'in "Seven Jewish Children" adlı oyununda gayri-insanileştirme
Dehumanisation in Caryl Churchill's "Seven Jewish Children"
Yazar: NAZAN ERCİŞLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ BİBER VANGÖLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Churchill, Caryl = Churchill, Caryl ; Sosyal kimlik = Social identity ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Ötekileşme = Otherisation ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Eski çağlardan bu yana uygulamalarına sıkça rastlanan ve 2000'li yıllarda
kuramsallaştırılan gayri-insanileştirme, diğer insanların veya grupların daha az insan
olduklarının düşünülmesidir. Bu tez çalışmasının amacı çağdaş İngiliz tiyatrosunun önde
gelen yazarlarından Caryl Churchill'in Seven Jewish Children isimli oyununda günümüz
toplumlarında sıkça karşılaştığımız gayri-insanileştirme olgusunu incelemektir. Çalışmamız bir
giriş bölümü, iki ana bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde sosyal kimlik kuramı,
ikili karşıtlıklar, ben ve öteki karşıtlığında ötekileştirme, şarkiyatçılık ve gayri-insanileştirme
kuramları birbirleriyle bağlantılı olarak ele alınmaktadır. İkinci bölümde Filistin tarihinin kısa bir
özeti ile birlikte Filistin-İsrail çatışması ele alınarak Churchill'in Seven Jewish Children isimli
oyunu birinci bölümde aktarılan kuramlar ışığında incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Caryl Churchill, Seven Jewish Children, Filistin-İsrail
Sorunu, Gayri-insanileştirme, Sosyal Kimlik Kuramı.

Abstract:
Dehumanization, the practice of which has been common since ancient times and
theorized in the 2000s, is the idea that other people or groups are less human. The aim
of this thesis is to examine the phenomenon of dehumanization that we frequently
encounter in today's societies in one of the leading contemporary British playwrights,
Caryl Churchill's Seven Jewish Children. Our study consists of an introduction, two
main chapters and a conclusion. In the first chapter, social identity theory, binary
oppositions, otherness based on the opposition of self and other, the orientalism and
dehumanization theories are discussed in connection with each other. In the second
chapter, a brief summary of Palestinian history and the Palestinian-Israeli conflict is
presented and Churchill's Seven Jewish Children is examined in the light of the theories
presented in the first chapter.
Keywords: Caryl Churchill, Seven Jewish Children, Palestinian-Israeli,
Dehumanization, Social Identity Theory.
Misvaktan aktif karbon üretimininoptimizasyonu ve karakterizasyonu
Characterization and optimization of production activated carbon from miswak
Yazar: ÇAĞATAY SAĞIR
Danışman: PROF. DR. AYŞE VİLDAN BEŞE
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, misvak tozlarından aktif karbon üretiminin optimizasyonu Taguchi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Piroliz sıcaklığı (0-500°C), emdirme oranı (H3PO4/misvak tozu: 2:1 – 4:1), karbonizasyon sıcaklığı (600-800°C) ve karbonizasyon süresi (45, 60 ve 75 dk) parametreler olarak seçilmiştir.
Daha büyük daha iyi istatistik parametrelerine göre yapılan değerlendirme sonucunda optimum koşullar; piroliz sıcaklığı: 400°C, emdirme oranı: 4:1, karbonizasyon sıcaklığı: 700°C ve karbonizasyon süresi 45dk olarak belirlenmiştir. Bu koşullar altında üretilen aktif karbon için yüzey alanı 1186 m2/g olarak bulunmuştur.
Ayrıca üretilen aktif karbonların yüzey alanları ve gözenek boyut dağılımları BET analizi ile, yüzey morfolojisi SEM analizleriyle ve yüzey fonksiyonel grupları FT-IR analizi ile belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, optimization of activated carbon production from Miswak powders was carried out by using Taguchi method. The pyrolysis temperature (0-500°C), impregnation rate (H3PO4/Miswak powder: 2:1-4:1) carbonization temperature (600-800°C), and carbonization time (45- 75 min) were selected as parameters. 
The optimum conditions were determined as follows: pyrolysis temperature: 400°C, impregnation ratio: 4: 1, carbonization temperature: 700°C and carbonization time: 45 min. The surface area of the activated carbon produced under these conditions was found to be 1186 m2/g. 
In addition, surface area- pore size distributions, surface morphology and surface functional groups of activated carbons were determined by using BET analysis, SEM analysis FT-IR analysis, respectively.
Erzurum jeolojik oluşumları ve Muş Hamurpet Gölü Polyphaga (Helophoridae, Hydrochidae ve Hydrophilidae) familyaları üzerine faunistik araştırmalar
Faunistic studies on the families of Polyphaga (Helophoridae, Hydrochidae and Hydrophilidae) in Erzurum geological formations and Muş Hamurpet Lake
Yazar: SERHAT ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET POLAT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada, sıradışı sulak alan habitatlarına sahip Erzurum Jeolojik Oluşumları'ndan ve Muş Hamurpet (Akdoğan) Gölü'nden toplanan Helophoridae, Hydrochidae ve Hydrophilidae türleri değerlendirilmiştir. Örnekler Haziran 2016-Ağustos 2017 tarihleri arasında çeşitli lokalitelerden toplanmıştır.
Araştırma bölgesinde; Helophoridae'den 10 tür, Hydrochidae'den 1 tür ve Hydrophilidae'den 11 tür ve 1 alttür olmak üzere toplam 23 takson tespit edilmiştir. Bu türlerden Helophorus montenegrinus Kuwert, 1885 Erzurum'dan, Helophorus grandis (Illiger, 1798); H. discrepans Rey, 1885; H. lapponicus Thomson, 1853; Hydrochara dichroma (Fairmaire, 1892); Berosus guttalis (Rey, 1883); B. signaticollis (Charpentier, 1825); Laccobius bipunctatus (Fabricius, 1775); L. syriacus Guillebeau, 1896; Hydrobius fuscipes (Linnaeus, 1758); Helochares obscurus (Müller, 1776); Enochrus bicolor (Fabricius, 1792); E. quadripunctatus (Herbst, 1797); E. fuscipennis (Thomson, 1884); Hydrochus flavipennis Küster, 1852 Muş'tan, H. longitarsis (Wollaston, 1864) Erzurum ve Muş'tan ilk defa kaydedilmiştir.

Abstract:
In this study, it has been evaluated the specimens of the Helophoridae, Hydrochidae and Hydrophilidae collected from Erzurum Geological Formations which have unusual wetland habitats and Muş Hamurpet (Akdoğan) lake. The specimens have been collected from various localities between June 2016-August 2017.
Totally, 23 taxa have been determined which of them 1 species belonging to the Hydrochidae, 10 species belonging to the Helophoridae and 11 species and 1 subspecies belongig to the Hydrophilidae. Of these Helophorus montenegrinus Kuwert, 1885 has for Erzurum. Helophorus grandis (Illiger, 1798); H. discrepans Rey, 1885; H. lapponicus Thomson, 1853; Hydrochara dichroma (Fairmaire, 1892); Berosus guttalis (Rey, 1883); B. signaticollis (Charpentier, 1825); Laccobius bipunctatus (Fabricius, 1775); L. syriacus Guillebeau, 1896; Hydrobius fuscipes (Linnaeus, 1758); Helochares obscurus (Müller, 1776); Enochrus bicolor (Fabricius, 1792); E. quadripunctatus (Herbst, 1797); E. fuscipennis (Thomson, 1884); Hydrochus flavipennis Küster, 1852 for Muş and H. longitarsis (Wollaston, 1864) has been determined for Erzurum and Muş.
Yusuf Es-Sibȃ'î'nin İsnetȃ 'Aşrate İmre'e adlı mecmuasındaki hikȃyelerde kadın sorunsalı
The problemati̇k of women i̇n stori̇es of Yusuf Es-Si̇bȃ'î's Isnetȃ 'Aşrate Imre'e
Yazar: İSMAİL TİMURTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYSEL ERGÜL KESKİN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadınlar = Women ; Mısır = Egypt ; Mısır edebiyatı = Egyption literature ; Sibai, Yusuf = Sibai, Yusuf

Özet:
XX. yüzyıl Mısır ve Arap Edebiyatının ünlü yazarlarından biri olan Yusuf es-Sibâ'î aynı zamanda tarihçi, asker, siyasetçi ve gazeteci yönüyle de önemli bir konuma sahiptir. Çağdaş Mısır hikâyeciliğinde özellikle sosyal konuları işlediği hikâyeleri ve romanlarıyla ses getirmiş bir yazardır. Eserlerini kaleme alırken kimi zaman tarihçi ve askerî yönü kimi zamanda gazeteci yönü ağır basmıştır.
Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazarın yaşadığı (1917-1978) yıllar arasında Mısır'ın siyasî ve sosyal durumu hakkında özlü bilgiler sunduk. Birinci bölümde yazarın hayatı, edebî kişiliği ve eserlerinden bahsettik. İkinci bölümde ise yazarın İsnetȃ'Aşrate İmre'e adlı mecmuasındaki hikâyelere konu olan kadın sorunsalını işleyerek çalışmayı sonlandırdık.
Anahtar Kelimeler: Yusuf es-Sibâ'î, Mısır ve Arap hikâyeciliği, kadın, İsnetȃ 'Aşrate İmre'e, kadın sorunsalı.

Abstract:
Yousef Al-Sebai's who is one of the famous writers of twentieth-century Egyptian and Arabic literature, also has an important position in terms of historian, military, politician and journalist. He is a writer with stories and novels about social issues in contemporary Egyptian storytelling. While writing his works, sometimes his historian and military aspects sometimes his journalist side became dominant.
Our study consists of and introduction and two parts. In the introduction, we provided concise information about the political and social situation of Egypt between 1917-1978, when the author lived. In the first chapter, we talked about his life, his literary personality and his works. In the second chapter, we ended the study by examining the women's problematic which is the subject of the stories of the author in the journal titled as İsnetȃ'Aşrate İmre'e.
Key Words: Yousef Al-Sebai, Egypt and Arab storytelling, women, İsnetȃ 'Aşrate İmre'e, women's problematic.
Ardahan ili için iklim ve enerji analizi
Cli̇mate and energy analysis for Ardahan
Yazar: GÜRKAN AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖMEROĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Değişen ve gelişen dünya ile birlikte insanoğlunun yaşam şartları da büyük oranda değişim göstermiştir. Enerjiye olan ihtiyaç her geçen gün artış göstermektedir. Harcanan enerji, çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Tüm dünya için gittikçe önemli hale gelen sera etkisi iklimsel değişikliklere sebep olmaktadır. Bu tez çalışmasında Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden alınan 1970-2010 yılları arasındaki aylık donlu günler sayısı, aylık kar yağışlı günler sayısı, aylık ortalama 5 cm, 10 cm, 20 cm ve 50 cm toprak sıcaklığı, aylık ortalama açık günler sayısı, aylık ortalama basınç, aylık ortalama bulutluluk, aylık ortalama günlük toplam güneşlenme şiddeti ve süresi, aylık ortalama kapalı günler sayısı, aylık ortalama nisbi nem, aylık ortalama rüzgâr hızı, aylık ortalama sıcaklık, aylık toplam güneşlenme süresi ve aylık toplam yağış verileri kullanılmıştır. Bu 40 yıllık süreçte meteorolojik parametrelerde ne gibi değişimlerin meydana geldiği araştırılmıştır. Araştırma Ardahan ilini kapsamakta olup, ilde 1970-2010 yılları arasındaki meteorolojik değişikliklerin analizinin yanı sıra Derece gün yöntemiyle kapsamlı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Along with the changing and developing world, living conditions of human beings have changed to a great extent. The need for energy is increasing day by day. The energy spent brings about environmental problems. The greenhouse effect, which is becoming increasingly important for the whole world, causes climatic changes. In this thesis, the number of frosty days, monthly snowy days, average 5 cm, 10 cm, 20 cm and 50 cm soil temperature, average monthly open days, monthly average between 1970 and 2010 taken from General Directorate of State Meteorological Affairs average pressure, monthly average cloudiness, monthly average daily total sunshine intensity and duration, monthly average closed days, monthly average relative humidity, monthly average wind speed, monthly average temperature, monthly total sunshine duration and total monthly rainfall data were used. The changes in meteorological parameters have been investigated during this 40-year period. The research covers the province of Ardahan, and the analysis of meteorological changes between 1970 and 2010 has been investigated extensively by Degree day method.
Dibenzosuberenon temelli dihidropiridazin türevi yeni tip boyar maddelerin sentezi, kemosensör ve kromik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis of dibenzosuberenone based dihydropyridazine derivative new type dyes, investigation of chemosensor and chromic properties
Yazar: RAMAZAN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ARİF DAŞTAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında değişik fonksiyonel grupların bağlı olduğu tetrazinlerin dibenzosuberenon ile invers-Diels Alder siklo katılmaları sonucu dihidropiridazin türevi yeni bir boyar madde sınıfı sentezlendi. Bu boyar maddelerden bazıları flor anyonunun seçici olarak tayin edilmesinde kullanıldı. Yapılan spektroskopik çalışmalar bunların flor anyonuna karşı yüksek duyarlılık gösterdiklerini ortaya koymuştur. Ayrıca bu dihidropiridazinlerin termal şartlarda ve UV lambası altında spiro ve yükseltgenme bileşiklerine dönüşerek renk değiştirdikleri görüldü. Ek olarak dibenzosuberenon ve dibenzosuberenonun karbonil grubundan türetilen kinon moleküllerinin bazı potansiyel biyolojik aktif piridazin ve pirol analogları başarıyla elde edildi. Tez çalışmasının diğer bir kısmında ise 3-siklohekzen-1-karboksilik asite tetrazinlerin katılması ile piridazin ve pirol türevi dopamine benzer hetereosiklik aminotetralinlerin sentezi gerçekleştirildi.

Abstract:
In this study, a new class of dihydropyridazine derivative dyes were synthesized by invers-Diels Alder cycloaddition reactions between dibenzosuberenone and tetrazines which bear various substituents. Some of the dyes were used for the selective detection of fluoride and spectroscopic studies have revealed a high sensitivity toward this ion. In addition, upon heating and/or under UV-illumination were dihydropyridazines obtained by the addition of tetrazines with various substituents to dibenzosuberenone transformed into spiro compounds and related oxidation products, accompanying a colour change. Some potentially biologically active pyridazine and pyrrole analogs of dibenzosuberenone and quinone molecules derived from the carbonyl group of dibenzosuberenone were also obtained. Finally, pyridazine and pyrrole derivatives of heterocyclic aminotetralins similar to dopamine were synthesized via cycloaddition of 3-Cyclohexene-1-carboxylic acid with tetrazines.