Non–alkolik karaciğer yağlanması olan bireylerde, yağlanma düzeyi ile bakır-fruktoz tüketimi arasındaki ilişki
The relationship between adiposity level and copper-fructose consumption in individuals with non-alcoholic fatty liver
Yazar: MERVE DOĞAN BALCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Bakır = Copper ; Bel çevresi = Waist circumference ; Fruktoz = Fructose ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver

Özet:
NAFLD (Non Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı) oluşumunda ve prognozunda beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının önemi büyüktür. NAFLD hastası bireylerde beslenme tedavisinde, ilk hedef sağlıklı bir ağırlık kontrolü sağlamaktır. Ayrıca yeterli ve dengeli bir beslenme tarzı oluşturulmalıdır. Diyette yüksek fruktoz tüketimi ve vücutta düşük düzey bakır kullanılabilirliği NAFLD hastalarında tespit edilen risk faktörleridir.
Günümüzde oldukça yaygın olan karaciğer yağlanmasının, diyetle alınan bakır-fruktoz düzeyi ile ilişkisini tespit etmenin amaçlandığı bu çalışmada, non-alkolik karaciğer yağlanması olan bireylerin, yağlanma düzeyi ile diyetteki bakır ve fruktoz tüketimi arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. 
Bu çalışma, Mayıs-Haziran 2019 süresinde İstanbul Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde dahiliye polikliniğine başvurmuş, üst batın ve tüm batın ultrasonografi tetkiklerinde farklı düzeylerde karaciğer yağlanması tespit edilen 18 yaş üzeri 130 birey dahil edilmiştir.  Bireylerin ayrıca, demografik bilgileri, antropometrik ölçümleri, 24 saatlik besin tüketim kayıtları ve besin tüketim sıklıkları değerlendirilmiştir. 
Veriler değerlendirildiğinde, tüm gruplarda antropometrik ölçümler (BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı) karaciğer yağlanma derecelerinin artışıyla birlikte istatistiksel olarak önemli düzeyde arttığı belirlenmiştir. (p<0,05). Sigara içmenin de karaciğer yağlanma derecesi üzerindeki etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışma kapsamındaki bireylerde diyetle alınan toplam enerji, karbonhidrat, yağ, protein, fruktoz ve bakır miktarları arasındaki ilişki ise karaciğer yağlanma dereceleri ile önemli bir ilişki göstermemektedir (p>0,05). Bireylerin ilave şeker tüketme durumları ve tükettikleri şeker miktarları da karaciğer yağlanma düzeyleri ile ilişki göstermemektedir (p>0,05). Ayrıca soğuk veya sıcak mevsimlerde tükettikleri ana besin grupları ile karaciğer yağlanma düzeyleri arasında bir ilişki ispatlanamamıştır (p>0,05).
Çalışmanın sonucunda, konuya ilişkin olarak daha büyük bir kohortun izlenmesi, mümkünse bakır ile ilişkili biyokimyasal parametrelerin de eklenmesi ile çalışmaların planlanması gerekliliği kanaati oluşmuştur.

Abstract:
Nutrition and lifestyle habits are of great importance in the formation and prognosis of NAFLD (Non Alcoholic Fatty Liver Disease). In the nutritional treatment of individuals with NAFLD, the first goal is to achieve a healthy weight control. In addition, an adequate and balanced diet should be established. High fructose consumption in the diet and low copper availability in the body are risk factors identified in NAFLD patients.
In this study, which aimed to determine the relationship between fatty liver, which is very common today, and dietary copper-fructose level, the relationship between the level of obesity and dietary copper and fructose consumption of individuals with non-alcoholic fatty liver disease was evaluated.
This study included 130 individuals over the age of 18 who applied to the internal medicine outpatient clinic at Istanbul Metin Sabancı Baltalimanı Bone Diseases Training and Research Hospital between May-June 2019, and who had different levels of fatty liver in the upper abdomen and all abdominal ultrasonography. In addition, demographic information, anthropometric measurements, 24-hour food consumption records and frequency of food consumption were evaluated.
When the data were evaluated, it was determined that anthropometric measurements (BMI, waist circumference, hip circumference, waist/hip ratio) in all groups increased statistically significantly with the increase in liver fattening degrees. (p<0.05). The effect of smoking on the degree of fatty liver was also found to be statistically significant (p<0.05). The relationship between dietary total energy, carbohydrate, fat, protein, fructose and copper amounts in individuals within the scope of this study does not show a significant relationship with the degree of liver fat (p>0.05). The status of individuals consuming added sugar and the amount of sugar they consume do not show a relationship with liver fat levels (p>0.05). In addition, a relationship between the main food groups consumed in cold or hot seasons and liver fat levels could not be proven (p>0.05).
As a result of the study, it was concluded that it is necessary to follow a larger cohort on the subject, and to plan studies by adding copper-related biochemical parameters if possible.