Temporomandibular eklemin internal düzensizliğinde artrosentez ve intra-artiküler hylan G-F 20 enjeksiyonunun ağrı ve ağız açıklığı üzerine etkisinin belirlenmesi
determination of effects of arthrocentesis and intra-articular hylan G-F 20 injection on pain and maximum mouth opening for internal derangement of temporomandibular joint
Yazar: DEMET SARIALTIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL ŞENÇİFT
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağız = Mouth ; Hyalüronik asit = Hyaluronic acid ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Artrosentez tekniği ile üst eklem boşluğu lokal anestezi altında basitçe yıkanarak fossaya yapışan diskin serbestleştirilmesi, diskin kayması ve böylece normal maksimal ağız açıklığının oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla primer olarak eklem bölgesinde ağrı ve enflamatuar mediatörlerinin bölgeden uzaklaştırılmasının geçici bir etki olabileceği ileri sürülmektedir. Bu amaçla eklemin mikroyapısının rehabilitasyonunda; sinerjik etkiye sahip eklemin ana maddesi olan hyaluronik asitin eksojen olarak ekleme enjekte edilmesi ve böylece mikroyapının restore edilmesinde kalıcı bir role sahip olabileceği savunulmaktadır. Bu çalışma redüksiyonsuz anterior disk deplasmanlı (Rsuz ADD) ve/veya osteoartritli (OA) temporomandibular eklem rahatsızlığı olan hastalarda artrosentez ve yüksek molekül ağırlıklı HA'nın (Hylan G-F 20) ağız açıklığına ve eklem ağrısına etkisini belirlemek amacıyla planlandı. Çalışma yaşları 17 ve 65 arasında ve yaş ortalaması 36.85 ± 15.23 olan konservatif tedaviye cevap vermeyen sınırlı ağız açıklığı, ağrı şikayeti olan 21 hastanın 23 Rsuz ADD'li ekleminde yürütüldü. Ağrı ve fonksiyon bozukluk seviyesi visual analog skala (VAS) ile belirlendi. Tedavi öncesinde hastaların MR görüntüleri elde edildi. Tüm objektif ve subjektif değerlendirmeler tedavi öncesi, tedavi sonrası ve 1., 3., 6., 12. aylarda yapıldı. Tedavi öncesi MAA 30.38 ± 4.70 (20 ile 36 mm)'den, post-operatif 32.66 ± 4.66 (23 ile 41 mm)'ye, 1 yıl sonunda 40.0 ± 3.65 (35 ile 45 mm)'ye kadar artış elde edildi. VAS değerleri sırasıyla 6.42 ± 2.46, 4.80 ± 2.71, 0.70 ± 1.05' e azalma kaydedildi. Zaman içerisinde VAS değerinde oluşan fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.01). Tedavi öncesi ile artrosentez ve intra-artiküler Hylan G-F 20 enjeksiyonu sonrasında VAS ortalamalarının birbirinden anlamlı derecede farklı olmadığı bulundu (p>0.05). Takip dönemlerinde VAS değerlerinde önemli bir azalma izlendi (p<0.01). Çalışmaya dahil edilen 21 hastanın 14'ünden MR görüntüleri elde edildi. Kondilde dejeneratif kemik değişiklikleri 3 eklemde izlenmezken, 3 eklemde erozyon, 6 eklemde osteofit ve 2 eklemde skleroz belirlendi. 7 eklemde T2 ağırlıklı MRG'de efüzyon belirlenirken, efüzyon olan eklemlerin 5'inde dejeneratif kemik değişiklikleri izlendi. Çalışmaya dahil olan hastaların hiçbirinde major komplikasyon izlenmedi. Artrosentez ve intra-artiküler Hylan G-F 20 enjeksiyonu sonrasında tüm hastalarda enjeksiyon sonrasında enjeksiyon yapılan eklem tarafında, okluzyonda open-bite olduğu ve işlem sonrasında 1-2 gün süresince kulak önünde dolgunluk ve sıvı hareketi hissi gibi şikayetler izlendi. Ağız açıklığının tedavi sonrasındaki belirgin artışı, lateral ve protrusiv hareketlerdeki artış ile ağrı değerlerindeki azalmanın 3. ayda belirgin olmasının, takip dönemlerinde değişimin yavaş iyileşmeden ve HA'nın mekanik etkilerinden kaynaklanabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The arthrocentesis is a simple irrigation of the superior joint space under local anesthesia which provides by releasing the stuck disc from the fossa, improving disc mobility and gaining normal maximal mouth opening. However reducing the pain by removing inflammation mediators form the joint might be a temporary effect of arthrocentesis. Therefore, it is considered that injection of hyaluronic acid exogenously may lead permanent role in the restoration of microstructure. The aim of this study was to evaluate the effects of arthrocentesis and high molecular weight hyaluronic acid on the mouth opening and joint pain in patient with anterior disc deplacement without reduction and/or osteoarthritis of temporomandibular joint disorder. This study involved 23 joints with ID in 21 female patients (mean age 36.85 ± 15.23 years, ranging 17 years to 65 years) complaint of pain and limited mouth opening and did not respond to conservative treatment. Pain and function disturbance intensity was measured by the visual analog scale (VAS). Before treatment, patient?s MR images were obtained. All objective and subjetive evaluations were performed before and after treatment, 1., 3., 6., and 12. mouths. The mean pre-treatment maximum mouth opening was 30.38 ± 4.70, after the first injection was 32.66 ± 4.66 and 1 year follow-up was 40.0 ± 3.65. VAS scores were 6.42 ± 2.46, 4.80 ± 2.71, 0.70 ± 1.05 respectively. The main pain intensity statistically significant decreased with time. (p<0.01). There was no significant difference between the pre-treatment and post-treatment VAS (p>0.05). MR images were obtained from 14 patient. While 3 joints showed erosion, 6 joints showed osteophyte and 2 joints had sclerosis, the remaining 3 joints showed no degenerative changes in the condyle. In our study any major complications did not observe after the treatment. At the injection side of all patients open-bite was observed in centric occlusion. Fullness and fluid movement sense on ear region were observed during 1?2 days. Significant increase of mouth opening, lateral and protrusive movement range and significant decrease of pain dysfunction were found at 3 months follow up. In conclusion, all patients showed slow recovery tendency and satisfaction results, which may be attributed to mechanical effects of HA.