Kekemeliği olan çocuklarda üst bilişsel farkındalık ve kekemelik davranışlarının ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between WHO stutter children metacognitive awareness and stuttering behaviors
Yazar: İZEL NUR KARAGÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Kekemelik = Stuttering ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı kekemeliği olan çocuklarda üst bilişsel farkındalık ile kekemelik davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Kekemeliği olan çocukların üst bilişsel farkındalıkları ile kekemelik sıklığı, kekemelik süresi, kekemelik şiddeti, kekemelik benzeri akıcısızlıkların türü ve ikincil davranışların ilişkisi incelenmiştir. Bunların yanında üst bilişsel farkındalık ile kekemelik benzeri akıcısızlıklar ve kekemelik benzeri olmayan akıcısızlıklar ve bu iki bileşenin toplamı olan toplam akıcısızlık durumlarının ilişkisi incelenmiştir. Demografik özelliklerden, cinsiyet ve sınıf düzeyinin üst bilişsel farkındalık etkisi incelenmiştir.
Çalışma grubu 3, 4 ve 5. sınıfa devam eden kekemeliği olan 30 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde Kekemelik Davranış Analiz Formu, SSI/TR-4, Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği A formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 programı kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin incelenmesinde Pearson Korelasyon analizi, gruplar arası farklılıkların incelenmesinde ise Kruskal Wallis H testi ile Mann Whitney U testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği puanları ile kekemelik sıklığı, süre, ikincil davranışlar, kekemelik şiddeti, kekemelik benzeri akıcısızlıklar, kekemelik benzeri olmayan akıcısızlıklar ve KBA + KBOA arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir (p>.05). Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği puanlarının cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir (p>.05). Sınıf düzeyine göre ilişkisi karşılaştırıldığında Üst  Bilişsel Farkındalık Ölçeği İzleme (p<.05), Kişisel Farkındalık (p<.01) alt boyutu ve ölçek toplam (p<.01) puanlarının sınıf değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir 4. sınıfa ve 5. sınıfa devam eden katılımcıların ölçek toplam puanlarının 3. sınıfa devam eden katılımcılardan daha yüksek olduğu görülmüştür.
Üst bilişsel farkındalığın değerlendirmesinin davranışlara etkilerinin belirlenmesi, terapi sürecine etkisinin daha detaylı inceleneceği çalışmalar yapılması gerekmektedir. Yaşa bağlı değişimin görüldüğü üst bilişsel farkındalığın farklı yaş gruplarında daha detaylı değerlendirilmesinin kekemeliğin çok boyutlu yapısının anlaşılmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The general aim of this study is to examine the relationships between metacognitive awareness and stuttering behaviors in children with stuttering.The relationship between stuttering children's metacognitive awareness and stuttering frequency, stuttering duration, stuttering severity, stuttering type and secondary behaviors were investigated.In addition to these, the relationship between metacognitive awareness and stuttering-related disfluencies and non-stuttering disfluencies and total disfluencies, which is the sum of these two components, were investigated.Metacognitive awareness effects of demographic characteristics, gender and class level were examined.
The study group consists of 30 students with stuttering who are in the 3,4th and 5th grades. Data analysis Stuttering behavior form, SSI- 4/ TR, Metacognitive Awareness Scale- A form was used. SPSS 25 program was used in the analysis of the data. Kruskal Wallis H test and Mann Whitney U test were used to analyze the differences between the groups.
Findings of the study It was determined that there was no significant relationship between the Metacognitive Awareness Scale scores and the frequency of stuttering, duration, secondary behaviors, stuttering severity, stuttering-like fluidity, non-stuttering-like fluidity, and total fluency status(p>.05).When evaluated according to demographic characteristics, it was determined that the Metacognitive Awareness Scale scores did not differ significantly according to gender (p>.05).When the relation according to the class level was compared, it was determined that the Metacognitive Awareness Scale Monitoring (p<.05), Self Awareness (p<.01) sub-dimension and scale total (p<.01) scores differed statistically significantly according to the class variable.
It was observed that the scale total scores of the participants who were educated in the 4th and 5th grades were higher than the participants who were educated in the 3rd grade.
It is necessary to determine the effects of awareness assessment on behaviors and to examine the effect of the therapy process in more detail.It is thought that a more detailed evaluation of the difference in metacognitive awareness in age groups will contribute to the therapy process.