Tüketim toplumu bağlamında mukbang videolarının sosyolojik analizi
Sociological analysis of mukbang videos in the context of consumption society
Yazar: MERVE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS SUCU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada yemek yeme yayıncılığı olarak da isimlendirilen mukbang videolarının günümüzdeki yaygınlığı, bireyselleşme, tüketim kültürü, beden algısı, gözetim kültürü ve mahremiyet algısının dönüşümü bağlamında ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca mukbang videolarının hızlı bir şekilde farklı kültürlere yayılmasında, doğduğu toplumun -Kore- etkisinin olup olmadığı da tartışmaya açılmıştır. Araştırmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın kapsamı "YouTube"de açılmış olan "Yuka Kinoshita, Dorothy, Keemi, Gongsam Table, Ceren Yılmaz, Beste Kartal, Şilan Buldak, Tuğçe&Mislina" isimli 8 ayrı mukbang kanalının en çok izlenen dörder videosunu ve her videoya yapılan ilk 100 yorumu yani 3200 yorumu içermektedir. Analize dahil edilen 32 videonun toplam süresi 10 saat 51 dakika 35 saniyeden oluşmaktadır. Mukbang videoları ve yorumlar önceden belirlenen "beden algısı", "bir tüketim endüstrisi olarak mukbang videoları", "yemeğin sergi değeri", "mahremiyet algısının dönüşümü" şeklindeki dört tema kapsamında analiz edilmiş; analiz sürecinde ise "bedene müdahale: kendi bedenine ve diğer bedenlere müdahale araçlarının aranması", "arzu ve korkunun denge(sizliği)si", "tüketimin teşhiri", "tüketim arzusunu oluşturmak", "oluşturulan tüketim arzusunu gerçekleştirmek", "abartılı paylaşım örneği olarak mukbang videoları", "kişisel yaşamın teşhiri", "itiraf kültürü" şeklindeki sekiz kategori oluşturulmuştur.  
Mukbang videolarını izleyen bireylerde yemek yeme arzusu oluşurken, ideal beden arzularında değişme olmamaktadır. Böylece beden her yönüyle tüketime dahil edilmektedir. Ayrıca yemek üzerinden tüketimin gerçekleştirilmesini sağlayan mukbang videolarının popülerleşmesiyle yeme içme kültürünün metalaşması gibi yeme anı da metalaşmıştır. Böylece mukbang videoları tüketim kültürünün devamlılığını sağlayan araçlardan biri haline gelmektedir. Mukbang videolarını izleyen bireylerce, videodaki nesneler birer canlı gibi algılanabilmekte ve yalnızlık hissini gidermek amacıyla bu videolar izlenebilmektedir. Söz konusu videoların hızlı bir şekilde yayılmasında, Kore dalgasından dolayı Kore kültürünün yakından takip edilmesi, hayranlık beslenmesi ve söz konusu kültüre ait birçok unsurun hızlı bir şekilde popülerleşebilmesinin etkisi vardır.

Abstract:
In this study, the current prevalence of mukbang videos, also called eating publishing, was considered and examined in the context of individualization, consumer culture, body perception, surveillance culture and transformation of privacy perception. Additionally, the influence of the society in which it originated, Korea, on the rapid spread of mukbang videos to different cultures has also been discussed. The research utilized the qualitative content analysis method. As part of the research, four videos with the most views from 8 different mukbang channels opened on Youtube, named Yuka Kinoshita, Dorothy, Keemi, Gongsam Table, Ceren Yilmaz, Beste Kartal, Şilan Buldak, Tuğçe& Mislina, and a total of 3200 comments from 100 comments on these videos were examined. The total duration of the 32 videos included in the analysis consists of 10 hours 51 minutes 35 seconds. Mukbang videos and comments were analyzed based on four predetermined themes: "body perception," "mukbang videos as a consumer industry," "exhibition value of food," and "transformation of privacy perception." During the analysis, eight categories were created: "intervention in the body: seeking means of intervention in one's own body and other bodies," "balance of desire and fear," "display of consumption," "creating the desire for consumption," "realizing the desire for consumption created," "mukbang videos as an example of exaggerated sharing," "display of personal life," and "culture of confession." 
While individuals who watch mukbang videos experience a desire to eat, there is no change in their ideal body desires. Thus, the body becomes incorporated into consumption in all aspects. In addition, with the popularization of mukbang videos, which enable consumption through food, the eating moment has become commodified, just as the culture of eating and drinking has become commodified. Consequently, mukbang videos have become one of the tools that sustain consumer culture. Individuals who watch mukbang videos can perceive objects as if they are alive and watch these videos to alleviate feelings of loneliness. The rapid spread of these videos can be attributed to the Korean Wave phenomenon, where Korean culture is closely followed, admired, and elements of this culture can quickly gain popularity.