Dianthus anatolicus Boiss. ve Dianthus tripunctatus Sm. (Caryophyllaceae) türleri üzerinde anatomik, morfolojik ve palinolojik Bir çalışma
An anatomical, morphological and palynological study on Dianthus anatolicus Boiss. and Dianthus tripunctatus Sm.(Caryophyllaceae)
Yazar: HAFİZE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CANAN ÖZDEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Botanik = Botany ; Caryophyllaceae = Caryophyllaceae ; Karanfil = Dianthus ; Morfoloji = Morphology ; Palinoloji = Palinology

Özet:
Çalışmamızda, Türkiye' de yayılış gösteren Dianthus anatolicus ve D. tripunctatus türlerinin morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikleri karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. D. anatolicus çok yıllık, D. tripunctatus ise tek yıllık otsu formda taksonlardır. Taksonların ait olduğu Caryophyllaceae güzel görünümlü çiçekleri, gıda olarak kullanımları ve tıbbi değerleri ile ekonomik açıdan önemli bir potansiyele sahip familyadır. Çalışmada her iki türün morfolojik, anatomik ve palinolojik özellikleri belirlenerek taksonlar tanıtılmaya çalışılmıştır. Türlere ait örnekler Manisa sınırları içerisinden toplanmış ve bir kısmı herbaryum örneği haline getirilmiştir. Türler, bitki boyu, kaliks ve petal uzunluğu gibi morfolojik özellikleri ile birbirlerinden kolaylıkla ayırt edilebilirler. Her iki taksona ait anatomik yapılar genellikle birbirine benzer olup Caryophyllaceae familyası anatomik yapısıyla uyum sağlamaktadırlar. Tek yıllık D. tripunctatus sklerankima hücrelerinin daha yoğun oluşundan kaynaklanan kareye yakın şekle sahip olması ile incelenen çok yıllık taksondan gövde kesitinin genel görünüşü ile ayrılmaktadır. Her iki taksonun gövde ve yaprak kesitlerinde belirgin druz kristalleri bulunmaktadır. Taksonların kök ve gövde kesitlerinde iletim dokuları oldukça geniş bir alanı kaplamaktadır. Çok yıllık olan D. anatolicus'ta tek yıllık olan diğer taksona göre oldukça gelişmiş peridermis ve ksilem yapısı bulunmaktadır. Elde edilen sonuçlar fotoğraf ve tablolar ile gösterilmiştir. Tür örneklerine ait polenler, Wodehouse yöntemiyle preparatları yapılarak, ışık mikroskobunda incelenmiştir. Her iki türe ait polenler, tektat, yüzey ornemantasyonları mikroekinat (spinüloz)- punktat, polen şekilleri sferoidaldir. Por çapı D. anatolicus'da daha geniştir. Her iki tür de yetişme ortamlarına göre erezyonu önlemek amacıyla kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Anatomi, Caryophyllaceae, Dianthus anatolicus, D. tripunctatus, Morfoloji, Polen

Abstract:
In our study, the morphological, anatomical and palynological features of Dianthus anatolicus and D. tripunctatus species distributed in Turkey were investigated comparatively. D. anatolicus is a perennial and D. tripunctatis is an herbaceous annual taxon. In the study, taxa were tried to be introduced by determining the morphological, anatomical and palynological features of both species. Samples belonging to the taxa were collected from within the borders of Manisa and some of them were turned into herbarium specimens. Species can be easily distinguished from each other by their morphological features such as plant height, calyx and petal length. The anatomical structures of both taxa are generally similar to each other and they are compatible with the anatomical structure of the Caryophyllaceae family.  D. tripunctatus differs from the studied perennial taxon with the general appearance of the stem section in that it has a nearly square shape due to the denser formation of sclerenchyma cells. There are prominent druze crystals on the stem and leaf sections of both taxa. Vascular tissues cover a very large area in root and stem sections of taxa. D. anatolicus, which is perennial, has a highly developed peridermis and xylem structure compared to other annual taxa. Obtained results are shown with photographs and tables. The pollen of the species specimens were prepared using the Wodehouse method and examined under the light microscope. Pollens of both species are tektate, surface ornamentations are microechinate (spinulose)-punctate, pollen shapes are spheroidal. The pore diameter is larger in D. anatolicus. Both types can be used to prevent erosion according to their habitat.

Keywords: Anatomy, Caryophyllaceae, Dianthus anatolicus, D. tripunctatus, Morphology, Pollen