Küreselleşme ile enerji ithalatı arasındaki ilişki: Panel veri analizi
The relationship between globalization and energy import: Panel data analysis
Yazar: MUSTAFA KARA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZDAMAR GIOVANIS
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji ekonomisi = Energy economy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Kentleşme = Urbanization ; Küreselleşme = Globalization ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Uluslararası ticaret = International trade ; İthalat = Import

Özet:
Enerji ülkelerin kalkınması ve sürdürülebilir büyümesi için vazgeçilmez bir kaynaktır. Bazı ülkeler coğrafi anlamda enerji rezervleri açısından şanslıyken diğerleri yüksek oranda enerji ithalatına bağımlıdır. Tez çalışması küreselleşmenin enerji ithalatı üzerindeki rolünü incelerken, ülkelerin gelir düzeyleri ve enerji bağımlılık derecesini dikkate alarak enerji ithalat seviyelerinin küreselleşmeden nasıl etkilendiğini araştırmaktadır. Küreselleşme ve enerji ithalatı arasındaki ilişki, ülkelerin enerjiye olan bağımlılık derecesine ve gelişmişlik düzeyine göre sınıflandırılmış 69 ülkede 1991-2014 dönemi için panel veri analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Analizlerde, Dirençli Standart Hatalı Sabit Etkiler ve Driscoll-Kraay Standart Hatalı Sabit Etkiler Yöntemleri kullanılmıştır. İlgili analizler öncesi yatay kesit bağımlılığının tespiti için Pesaran CD testi uygulanmış ve ülkeler arasında yatay kesit bağımlılığının olduğu görülmüştür. Değişkenlerin durağan olup olmadığını test etmek için yatay kesit bağımlılığının varlığında kullanılan ikinci nesil birim kök testlerinden olan Pesaran CIPS birim kök testi uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre değişkenler düzeyde durağan olmadığından birinci dereceden farkları alınarak analizler gerçekleştirilmiştir. Yatırım ve ekonomik büyümenin temel kontrol değişkenler, istihdam oranı ve kentleşmenin doğruluk sınaması için ilave kontrol değişkenler olarak yer aldığı modellerde küreselleşmenin enerji ithalatını iki ülke grubunda etkilediği görülmüştür. Sonuçlar, küreselleşmenin üretimi artırdığını ayrıca gelişmiş ve enerjiye az bağımlı ülkelerde bu üretim faaliyetlerinin alternatif enerji kaynaklarıyla yapıldığını göstermektedir. Enerji bağımlılığı yüksek olan gelişmiş ülkelerde ise küreselleşmenin enerji ithalatını artırması da önemli bulgular arasında yer almaktadır. Enerji ithalatına az ya da çok bağımlı olan orta ve düşük gelir grubu ülkelerde ise küreselleşmenin enerji ithalatı üzerine etkisi bulunamamıştır.

Abstract:
Energy is an indispensible source for development and sustainable growth of countries. While some countries are lucky as they have energy reserves due to geographical advantage, others are highly dependent on energy import. This study investigates the role of globalisation on energy import and examines how globalisation affects energy import levels by taking into account countries income levels and energy dependence degree. The relationship between globalization and energy import is examined using panel data analysis methods for 69 different countries classified according to their income and energy dependency level between 1991-2014. Robust Standard Errors Fixed Effects and Driscoll-Kraay Standard Errors Fixed Effects Models are used in the analyses. Before the entire analysis, cross-section dependence of countries was checked using Pesaran CD test and it was found that there is cross-section dependence between countries. In order to test whether the variables are stationary or not, Pesaran CIPS unit root test, which is one of the second generation unit root tests used in the presence of cross-section dependence, was applied. Since the variables were not stationary in the level, analysis was conducted using the first differences of variables. In the models where investment and economic growth are control variables, and where employment rate and urbanization are additional control variables for robustness check, it was found that globalisation affects energy import in two different groups of country. The results show that globalisation increases production and that these production activities are carried out with alternative energy sources in developed and less energy dependent countries. On the other hand, it was found that developed but highly energy dependent countries increase their energy import with globalisation. Moreover, in the middle and low income countries which are less dependent or more dependent on energy imports, globalisation has no effect on energy imports.