Hemşirelik öğrencilerinin üniversiteye uyumunda problem çözmeye dayalı psikoeğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of psyco-education program activity based on problem solving on nursing students? adjustment to university
Yazar: ARZU ALTUNAY
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Problem çözme = Problem solving ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Uyum = Adaptation ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, problem çözmeye dayalı psikoeğitim programının hemşirelik I. sınıf öğrencilerinin üniversiteye uyum ve problem çözme becerilerini algılamalarındaki değişimi değerlendirmek amacı ile tek gruplu ön test-son test desenli müdahale araştırması olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Aksaray Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümüne 2009-2010 öğretim yılında yeni kayıt yaptıran 70 I. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Öğrencilere 23 Şubat 2010 tarihinde Kısa Semptom Envanteri uygulanmış, sınıf ortalamasının bir standart sapma değeri üzerinde toplam puan alan öğrenciler araştırma kapsamı dışında bırakılmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü 48 öğrenci ile 8 Mart 2010 tarihinde psikoeğitim programına başlanmıştır. Haftada bir kez yapılan ve 8 oturumdan oluşan psikoeğitim programının içeriği; tanışma, kişilerarası ilişkilerde olumlu davranışlar geliştirme, problem çözme ve uyum konularını kapsamaktadır. Her bir oturum 90 dakika süreyle 12 kişiden oluşan dört ayrı grupla gerçekleştirilmiş, araştırma 46 kişi ile tamamlanmıştır. Veriler; öğrenci bilgi formu, üniversite uyum ölçeği ve problem çözme envanteri ile her bir grupta ilk ve son oturumda toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ölçek ve envanterden alınan ön test ve son test puanları için t testi, öğrencilerin ve ailelerinin tanıtıcı özelliklerine göre ön test ve son test puan ortalamaları için Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Program sonunda öğrencilerin üniversite uyum ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselmiş, problem çözme envanterinden aldıkları puanların ortalaması ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.05). Program sonrası; cinsiyete göre üniversite uyum ölçeği ve sosyal uyum alt ölçeğinde, sosyal aktiviteye katılma durumuna göre sosyal uyum alt ölçeğinde ve baba tutumlarını algılamalarına göre de üniversite uyum ölçeği ve sosyal uyum alt ölçeğindeki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı düzeydedir (p<0.05). Aynı zamanda sosyal aktiviteye katılma durumlarına göre program öncesi üniversiteye uyum ölçeği ve sosyal uyum alt ölçeğindeki farklılıklarda da istatistiksel olarak anlamlılık saptanmıştır (p<0.05). Öğrencilerin mezun olunan okullarına göre yaklaşma/kaçınma alt ölçeği ve sosyal aktiviteye katılma durumlarına göre kişisel kontrol alt ölçeği ön testlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanırken (p<0.05), diğer değişkenlere göre ön test ve son test puan ortalamalarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05).Anahtar Kelimeler: uyum, problem çözme, hemşirelik öğrencisi, psikiyatri hemşireliği.

Abstract:
The research is carried out with one group as pretest posttest patterned intervention research on the purpose of evaluating the effects of adjustment program on nursing first grade students? alteration in their perception of adjustment to university and problem solving skills. 70 new students enrolled to Aksaray University Health Institute Nursing Department in 2009-2011 education year constitute the universe of the research. Brief Symptom Inventory is applied to those students on 23th February, and the students who get one standard deviation value above the average grade of the class are leaved out of the scope. Adjustment program is started on 8th March 2010 with 48 students who is volunteer to participate in the research. The content of psyco-education program, which is carried out once a week and consists of 8 sessions, comprises the subjects of meeting, the development of positive behaviors in interpersonal relationships, problem solving and adjustment. Each session is carried out with four separate groups consisted of 12 students for 90 minutes. The research is completed with 46 students. The data is collected in the first and the last session with problem solving inventory, adjustment to college scale and student data form. In the evaluation of the data, t test is used for pretest and posttest scores obtained by scale and inventory and Mann Whitney U, Kruskal Wallis test is used for the average of pretest posttest alteration scores according to the introductory features of families and the students. At the end of the research, the average scores students got from college adjustment scale increased statistically at significant level at the end of the program and the average grades of problem solving inventory decreased statistically at significant level (p<0.05). After the program, the differences in adjustment to university scale as to gender and social adjustment subscale, in social adjustment subscale as to the participation to the social activity and also, adjustment to university scale and social adjustment subscale according to the perception of fathers? attitude are statistically at significant level (p<0.05). At the same time, there confirmed a significance statistically at the differences between social adjustment subscale and adjustment to university scale before the program according to participation to social activity (p<0.05). While there occurred a meaningful difference statistically in pretests of approach-avoidance subscale as to the schools the students graduate and personal control subscale as to their state of participation to social activity (p<0.05), the difference between pretest and final test score averages as to other variables is not found statistically meaningful (p>0.05).Key Words: adjustment, problem solving, student of nursing department, nursing of psychiatry.