19. yüzyıl Rus toplumsal yapısı bağlamında Çehov oyunlarının incelenmesi
The analysis of Chekhov plays in terms of the 19th century Russian social structure
Yazar: SİMAY YILMAZ
Danışman: DOÇ. TUFAN KARABULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Tiyatro Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ruslar = Russians ; Rusya = Russia ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal yapı = Social structure ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Çehov, Anton Pavloviç = Çehov, Anton Pavloviç

Özet:
"19. Yüzyıl Rus Toplumsal Yapısı Bağlamında Çehov Oyunlarının İncelenmesi" başlıklı yüksek lisans tezi, Rus oyun ve hikâye yazarı Anton Pavloviç Çehov'un büyük oyunları olarak bilinen "İvanov", "Martı", "Vanya Dayı", "Üç Kız Kardeş" ve "Vişne Bahçesi" isimli eserlerini 19. yüzyıl Rus toplumsal yapısı bağlamında incelemektedir. Söz konusu oyunların zamansal ve mekânsal bağlamını oluşturan 19. yüzyıl Rus toplumu, 18. yüzyıldan itibaren tanık olunan modernleşme (veya Batılılaşma) girişimleri ile, etkileri yoğun olarak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hissedilmeye başlanan sanayileşme, kentleşme, kapitalistleşme ve 1861'de serfliğin kaldırılması gibi toplumsal değişim unsurlarının etkisi altındadır. Bu sebeple, söz konusu oyunlar, 19. yüzyılda Rus toplumunun içerisinde bulunduğu toplumsal değişim süreci ile; bu sürecin çevresel, toplumsal ve bireysel etkileri bağlamında değerlendirilmelidir. Bu amaçla ortaya koyulan tez çalışmasının yöntemini, detaylı bir literatür taraması, kavramsal ve kuramsal çerçevenin oluşturulması, dönem araştırması ve edinilen bilgiler ile söz konusu oyunlar arasında kurulan bağlantılar ışığında oyunların incelenmesi oluşturmuştur. Toplumsal yapının anlaşılmasında sosyal bilimlerin literatür ve kuramlarından yararlanmanın sağlayacağı disiplinlerarası katkıya inançtan hareketle, iki sosyal bilimler kuramından destek alınmıştır: Emile Durkheim'ın "anomi" kuramı ve Pierre Bourdieu'nün "sermaye" kuramı. Tez çalışması sonucunda, 19. yüzyıl Rus toplumsal dönüşümünün analizinin ve oluşturulan sosyal bilimsel yaklaşımın söz konusu oyunlarda yinelenen olay, atmosfer ve karakter örüntülerini açıklamada etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The master's thesis titled "The Analysis of Chekhov Plays in terms of the 19th Century Russian Social Structure" studies Russian playwright Anton Pavlovich Chekhov's major plays "Ivanov", "The Seagull", "Uncle Vanya", "The Three Sisters" and "The Cherry Orchard", in terms of the 19th century Russian social structure. 19th century Russian society, which forms the spatial and temporal context of the mentioned plays, was under the influence of the elements of social change, such as, modernisation (or Westernization), which began in 18th century, industrialisation, capitalisation and the Emancipation Reform 1861, which affected the Russian society mainly at the second part of the 19th century. Therefore, mentioned plays should be considered in terms of the 19th century Russian transformation process and its environmental, social and individual effects. The method of the thesis, put forward with this purpose, indicates following: A detailed literature review, forming the conceptual and theoretical framework, research on the historical era and the play analysis in the light of the discovered connections between the mentioned plays and the previous information. Upon the belief in the interdisciplinary contribution benefiting from the literature and theories of social sciences while studying social structure may provide, two social sciences theories were used during the study: the "capital" theory by Pierre Bourdieu and the "anomy" theory by Emile Durkheim. As a result of the study, it has been concluded that the analysis of the 19th the century Russian social structure and the theoretical approach of the thesis has had a profound effect in explaining the repeating plot, atmosphere and character patterns among the plays.