COVID-19'lu evde izlenen hastaların kullandıkları geleneksel yöntemlerin belirlenmesi
Determination of traditional methods used by patients with COVID-19 monitored at home
Yazar: ZEYNEP İBAER USLU
Danışman: DOÇ. DR. SELMA KAHRAMAN
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tedavi = Treatment ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu çalışmada amaç, tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 hastalığı ile evinde karantinaya giren hastaların karantina süresince kullandıkları geleneksel yöntemlerin belirlenmesidir. Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırmanın evreni Ocak-Nisan 2021 tarihleri arasında Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran ve RT-PCR test sonucu pozitif gelen ve filyasyonda çalışan araştırmacının hasta takibinden sorumlu olduğu 480 hasta oluşturmaktadır. Çalışmaya örnekleme yöntemine gidilmeden, katılmaya gönüllü tüm bireyler dahil edilmiştir. Araştırma 300 katılımcı ile tamamlanmış ve evrenin %88,2'sine ulaşıldığı saptanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu ile yüz- yüze toplanmıştır. Verilerin istatiksel analizi SPSS 20.0 paket programında tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi ile iki isimsel değişken arasındaki ilişki miktarını gösteren 2X2 tablolarda phi (Φ) katsayı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hastaların %51,3'ü erkek, %45,7' si 30 yaşında veya daha küçük ((x̅±ss:35,1±13,08), %54,0'ı üniversite veya üstü eğitim düzeyine sahiptir. Covid-19'lu hastaların %28,0'ına doktor tarafından bir kronik hastalık tanısı konulmuştur. Hastaların %59,0'ı karantina süresi boyunca Covid-19 hastalığı için geleneksel yöntem kullanmıştır. Geleneksel yöntem kullanan hastaların %30,6'sı limon-narenciye çayı, %16,3'ü kekik çayı, %10,2'si soğan-sarımsak kürü, %8,4'ü zencefil çayı, %1,1'i sumak çayı kullanmıştır. Geleneksel yöntem kullanan hastaların %61,0'ı geleneksel yöntemi akraba veya komşusundan aldığını ve %40,4'ü geleneksel yöntemi düzensiz kullandığını belirtmiştir. Hastaların hepsi kullandığı geleneksel yöntemden fayda görmüştür. 30 yaş ve daha küçük hastaların %51,1'i geleneksel yöntem kullanırken 30 yaş üstü hastaların %65,6'sı geleneksel yöntem kullanılmıştır. Bu iki değişken arasında negatif çok zayıf bir ilişki olduğu hesaplanmıştır (p<0,05, Φ=-0,14). Temel eğitim seviyesinde öğrenim gören hastaların %66,7'si geleneksel yöntem kullanırken üniversite veya üstü seviyesindeki hastaların %52,5'i geleneksel yöntem kullanmıştır. Eğitim seviyesi ile geleneksel yöntem kullanma arasında negatif çok zayıf bir ilişki olduğu hesaplanmıştır (p<0,05, Φ=-0,14). Sonuç olarak Covid-19 hastalığı için kişilerin geleneksel yöntemlere başvurduğu ve bu yöntemlerin daha çok bitkisel yöntemler olduğu saptanmıştır. Yaş ve eğitim geleneksel yöntemleri etkileyen faktörler olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the traditional methods used by patients during quarantine who were quarantined with Covid-19 disease, which affects the whole world, The population of this descriptive study consists of 480 patients who applied to Siirt Training and Research Hospital between January-April 2021 and whose RT-PCR test results were positive and whom the researcher working in the filiation was responsible for patient follow-up. All individuals who volunteered to participate were included in the study without using the sampling method. The study was completed with 300 participants and it was determined that 88.2% of the population was reached. The data were collected face-to-face with the questionnaire form prepared by the researcher. Statistical analysis of the data was evaluated in SPSS 20.0 package program using descriptive statistics, chi-square test and phi (Φ) coefficient in 2X2 tables showing the amount of relationship between two nominal variables. 51.3% of the patients were male, 45.7% were 30 years of age or younger ((x̅±ss:35,1±13,08), 54.0% had university or higher education level. 28.0% of patients with Covid-19 have been diagnosed with a chronic disease by the physician. 59.0% of the patients used the traditional method for Covid-19 disease during the quarantine period. 30.6% of the patients using the traditional method, used lemon- citrus tea, 16.3% used thyme tea, 10.2% used onion garlic cure, 8.4% used ginger tea, and 1.1% used sumac tea. 61.0% of the patients using the traditional method stated that they learned the traditional method from their relatives or neighbors and 40.4% stated that they used the traditional method irregularly. All patients benefited from the traditional method they used. While 51.1% of the patients aged 30 and younger used the traditional method, 65.6% of the patients over 30 used the traditional method. A very weak negative relationship was found between these two variables (p<0.05, Φ = -0.14). While 66.7% of the patients studying at the primary education level used the

traditional method, 52.5% of the patients at the university or above used the traditional method. It was calculated that there was a very weak negative relationship between education level and using traditional methods (p<0.05, Φ=-0.14). As a result, it was determined that people resorted to traditional methods for Covid-19 disease and these methods were mostly herbal methods. Age and education were found to be factors affecting traditional methods.