Bursa ve Yenişehir çek-ayır havzalarını biçen faylar üzerinde elde edilen sismik yansıma kesitlerinin yapısal yorumu
Structural interpretation of the seismic reflection sections obtained from cross basin faults in the Bursa and Yenişehir pull-apart basins
Yazar: DELAL ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜROL SEYİTOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Bursa-Yenişehir = Bursa-Yenişehir ; Havzalar = Basins ; Kuzey Anadolu fay zonu = North Anatolian fault zone ; Sismik yansıma = Seismic reflection

Özet:
Bursa şehri yakın çevresinde 28.02.1855'de ve 11.04.1855'de büyük hasar yaratan iki deprem meydana gelmiştir. Tarihsel kayıtlarda bu depremin neden olduğu can kayıpları ve hasar ayrıntılı olarak bulunmaktadır. 1985 tarihli deprem zararlarının azaltılmasına yönelik uluslararası bir raporda depremlerin yarattığı etkilerden ve kayıtlardan yola çıkılarak Susurluk-Kestel arasında depremleri üreten muhtemel fay hattı önerilmiştir. İlerleyen yıllarda yapılan jeolojik çalışmalarda her ne kadar Bursa ve Yenişehir havzalarının, çek-ayır karakteri tanımlanmış olsa da 1855 depremlerini üretebilecek karakter ve uzunlukta faylar haritalanamamıştır. Bu iki olgu ışığında, çek-ayır havzalarını biçen fayların gelişme modeli, morfolojik verilerden yola çıkılarak Bursa ve Yenişehir için test edilmesi gereken bir hipotez oluşturulmuş ve AFAD projesi olarak uygulanmıştır. Projenin bir bölümünü oluşturan sismik yansıma yönteminden elde edilen veriler, bu tez içerisinde projeden bağımsız olarak işlenmiş ve yorumlanmıştır. Burada amaç sismik yansıma yöntemi ile elde edilen verileri farklı veri-işlem sonucunda benzer sonuçlar verip vermediğini test etmektir. Tez kapsamında elde edilen sismik yansıma kesitleri ve yorumları ile proje kapsamında elde edilen ve yorumlanan sismik yansıma kesitleri karşılaştırılmıştır. Proje kapsamında saptanan ve güncel odak mekanizma çözümleriyle de (2003.06.09/M=4.6, 2004.01.04/M=2.7) desteklenen faylar tez içerisindeki fay yorumları ile örtüşmüştür.

Abstract:
Two earthquakes on 28.02.1855 and on 11.04.1855 occurred in Bursa and surroundings, causing major damage. The loss of life and damage caused by this earthquake are detailed in the historical records. In an international report regarding earthquake damage reduction dated 1985, a possible fault line was proposed between Susurluk and Kestel based on the effects of earthquakes and damage records. Although the pull-apart character of the Bursa and Yenişehir basins was defined in the geological studies performed in the following years, the fault character and length that could produce the 1855 earthquakes could not be mapped. In the light of these two facts, the development model of the faults that cut the pull-apart basins was created based on the morphological data, a hypothesis that should be tested for Bursa and Yenişehir and implemented as an AFAD project. The data obtained from the seismic reflection method, which is a part of the project, has been processed and interpreted independently of the project in this thesis. The aim here is to test whether the data obtained by the seismic reflection method gives similar results as a result of different data-processing. The seismic reflection sections and interpretations obtained within the scope of the thesis were compared with the seismic reflection sections obtained and interpreted in the project. The faults identified under the project and supported by the current focal mechanism solutions (2003.06.09/M=4.6, 2004.01.04/M=2.7) also match the fault interpretations within the thesis.