Sporcuların hedef yönelimleri, algılanan güdüsel iklimleri ve algılanan fiziksel yeterliklerinin cinsiyete ve deneyim düzeyine göre karşılaştırılması
Comparing goal orientations, perceived motivational climate and perceived physical competence of athletes with regard to gender and experience level
Yazar: ATAHAN ALTINTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PERİCAN BAYAR KORUÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Spor = Sports
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Motivasyon = Motivation ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sporcuların hedef yönelimleri, güdüsel iklimleri ve algılanan fiziksel yeterliklerinin cinsiyete ve deneyim düzeyine göre karşılaştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya, farklı branşlarda yer alan (futbol, voleybol, basketbol, buz hokeyi, hentbol) 181'i erkek (17.65±2.83), 106'sı kadın (17.39±2.23) olmak üzere toplamda 287 sporcu (17.55±2.62) gönüllü olarak katılmıştır. Sporcuların hedef yönelimlerini belirlemek için Sporda Görev ve Ego Yönelim Ölçeği (Task and Ego Orientation in Sport- TEOSQ), algılanan güdüsel iklim düzeylerini belirlemek için Sporda Algılanan Güdüsel İklim Ölçeği (Perceived Motivational Climate in Sport Questionnaire-PMCSQ), algılanan fiziksel yeterliklerini belirlemek için ise Kendini Fiziksel Algılama Envanteri (Physical Self Perception Profile, PSPP) kullanılmıştır. Bununla birlikte, sporcuların yaş, cinsiyet gibi demografik bilgilerinin yanı sıra ne kadar süredir bu spor dalı ile uğraştıkları araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile ölçülmüştür.Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel teknikler, Tek Yönlü Varyans Analiz (ANOVA) ve Çok Yönlü Varyans Analiz (MANOVA) tekniği kullanılmıştır. Sporcuları düşük algılanan fiziksel yeterlik ve yüksek algılanan fiziksel yeterlik grubuna ayırmak için ?Kendini Fiziksel Algılama? envanterinden elde edilen değerlerin kadın ve erkek sporcular için ayrı ayrı medyan değerleri hesaplanmıştır. Medyan değerinin altı düşük algılanan fiziksel yeterlik, medyan değerinin üstü ise yüksek algılanan fiziksel yeterlik grubu olarak sınıflandırılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, kadın sporcuların hem görev hem de ego yönelim puanları erkek sporcuların hedef yönelimi puanlarından yüksek bulunmuştur (p<0.05). Benzer bir şekilde, kadın sporcuların ustalık iklimi puanları erkek sporcuların ustalık iklimi puanlarından yüksek iken (p<0.05), kadın ve erkek sporcuların performans iklimi puanları arasında fark bulunamamıştır (p>0.05). Bunun yanı sıra, elde edilen bulgular kadın ve erkek sporcuların algılanan fiziksel yeterlik puanları arasında da bir fark olmadığını göstermektedir (p>0.05). Spor deneyimine göre yapılan analizler ise kadın ve erkek sporcuların hem hedef yönelimi hem de algılanan güdüsel iklim puanları arasında bir fark olmadığını ortaya koymuştur (p>0.05). Sonuç olarak, kadın sporcuların hem beceri öğrenimi, görevde ustalığı gösterme, sıkı çalışma kavramları hem de başarıya üstün yeteneği kanıtlayarak ve rakiplerini mağlup ederek ulaşılacağı inancı üzerine odaklandıkları söylenebilir. Buna ek olarak, spor deneyiminin hem kadın hem de erkek sporcular için hedef yönelimi ve algılanan güdüsel iklim üzerinde etkili olmadığını söyleyebiliriz.

Abstract:
The purpose of this study was to compare the perceived motivational climate, goal orientations and perceived physical competence of athletes with regard to gender and sport experiences. For this aim, 181 male (17.65±2.83), 106 female (17.39±2.23) totally 287 athletes (17.55±2.62) who involved in different sports (soccer, volleyball, basketball, ice hokey, handball) voluntarily participated in this study. ?Task and Ego Orientation in Sport Questionnaire? was used to determine goal orientations of athletes, ?Perceived Motivational Climate in Sport Questionnaire? was used to determine perceived motivational climate of athletes and ?Physical Self Perception Profile? was used to determine physical competence of athletes. In addition, a demographic questionnaire was used to obtain information about their age, gender and also lenght of sport participation.Descriptive statistics, One Way Analysis of Variance (ANOVA) and Multiple Way Analysis of Variance (MANOVA) technics were used to analyse data. Median variables were calculated to classify into two groups male and female athletes with respect to high perceived physical competence and low perceived physical competence by ?Physical Self Perception Profile?. Below the median variable were classified as low perceived physical competence, above the median variable were classified as high perceived physical competence.Results of analysis showed that, both task and ego orientation scores of female athletes were higher than male athletes? scores (p<0.05). Similarly, while mastery climate scores of female athletes were higher than mastery climate scores of male athletes (p<0.05), there was no significant differences in performance climate scores between male and female athletes (p>0.05). Besides this, findings showed no differences in perceived physical competence between female and male athletes? scores (p>0.05). According to sport experience revealed differences in both goal orientations and perceived motivational climate scores between male and female athletes (p>0.05). In conclusion, it can be said that, female athletes focused on both learning skills, demonstrate proficiency in task, hard work concepts and belief that reach to success defeated their opponents and proven ability. In addition to that, we could say, sport experiences hadn?t effective on goal orientation and perceived motivational climate for both female and male athletes.