Ankara ilinde daimi birinci büyük azı dişlerinin oklüzal yüzeylerinin sağlık durumunu yansıtan bulguların sürme, plak miktarı ve fissür morfolojisi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between findings which reflects the health condition of the occlusal surface of first molars and the eruption, plaque amount and fissure morphology in ankara
Yazar: BİLGE ÇEKEMOĞLU
Danışman: PROF.DR. ŞAZİYE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalısmamızda Ankara'da 6?9 ve 10?12 yas grubu çocuklarda sürmekte olan daimi birincibüyük azı dislerinde oklüzal yüzeyin sağlık durumunu yansıtan bulguların dislerin sürmedüzeyinin yanı sıra, fissür morfolojisi ve oklüzal yüzeydeki plak miktarı ile iliskisinindeğerlendirilmesi amaçlanmıstır.Arastırmamız Ankara ?li'nin 5 merkez belediyesinde bulunan ilköğretim okullarındayürütülmüs olup 6?12 yas grubunda toplam 4719 çocuğu kapsamaktadır. Epidemiyolojikçalısmamız kesitsel olarak direk gözlem metoduyla gerçeklestirilmistir. 5 hedefe yönelikolarak planlanan çalısmamızda; daimi birinci büyük azı dislerinin sürme yası, farklı sürmeasamaları ve yas arasındaki iliski değerlendirilmistir. Daimi brinci büyük azı dislerininsürmeye baslamasından oklüzyona ulasıncaya kadar geçen süre ve bu dönemde oklüzaldüzlemin altında kalan daimi birinci büyük azı dis sayısı belirlenmistir. Ayrıca dislerinsürme asamaları ile oklüzal yüzeylerindeki plak miktarı; fissür morfolojisi ile oklüzalyüzeylerin sağlık durumunu yansıtan bulgular arasındaki iliski saptanmıstır. Elde edilenbulguların ısığında tedavi gereksinimleri değerlendirilmistir.Çalısmamızda daimi birinci büyük azı dislerinin sürmesinin 6,82 yasında baslayarak 9,85yasında tamamlandığı ve oklüzyona ulasıncaya kadar geçen sürenin ortalama 3,02 yıla kadaruzayabildiği belirlenmistir. Aynı sürme asamasında bulunan daimi birinci büyük azıdislerinin oklüzal yüzeylerinde saptanan plak değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlıbir fark olmadığı izlenmistir. Ancak dislerin oklüzal yüzeyinde görsel olarak saptanan plakmiktarının sürme düzeyi ile paralel olarak azaldığı ve aradaki iliskinin istatistiksel olarakanlamlı olduğu saptanmıstır.Dislerin oklüzal yüz morfolojilerinin değerlendirilmesiyle derin ve sığ fissür yüzdelerininbirbirine çok yakın olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığıbelirlenmistir. Dislerin oklüzal yüzeyindeki plak miktarı ile fissür morfolojileri arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir iliski bulunmadığı saptanmıstır.Dislerin oklüzal yüzeylerinin sağlık durumunun analizi sonrasında sağlıklı dis oranının yaslaberaber azaldığı ve sağlıklı daimi birinci büyük azı disi ve yas grupları arasındaki iliskinin 6,7, 8 yasları için istatistiksel olarak anlamlı olmasına karsın, 9 yasından sonra anlamlılığınıkaybettiği bulunmustur.Çalısmamızda sürmekte olan dislerin oklüzal yüzeylerinin en önemli çürüme riskinin plakbirikimi olduğu ve koruyucu yöntemlerin bu amaca yönelik olarak planlanması gerektiğisonucuna varılmıstır.Anahtar Sözcükler: Daimi birinci büyük azı, sürme, fissür morfolojisi, oklüzal çürük,oklüzal plak.

Abstract:
In our study it is aimed to evaluate the findings that determines the health condition of theocclusal surface of the erupting first molars with related to eruption stage, fissuremorphology and the amount of plaque on the occlusal surface in children aged between 6?9and 10?12 in the city of Ankara.Our study has been carried out in 4719 children aged between 6?12 years in the primaryschools in the 5 central municipals of the city of Ankara. The epidemiological study has beencarried out cross sectionally by direct observation method. In the study which was planned todestinate to 5 targets; the eruption age of the permanent first molars, the relation between thedifferent eruption stages and the age, the time passed between the starting of the eruption ofthe teeth and the occlusion and the number of the permanent first molars which remainedunder the occlusal surface were determined. In addition, the relationship has been evaluatedbetween the erupting stages of teeth and the plaque amount on the occlusal surface, fissuremorphology and findings which reflects the health condition of the occlusal surfaces.Treatment needs were discussed by the results.In our study it is determined that the eruption of the permanent first molars starts at 6,82years of age and completed at age of 9,85 and the time passes till the achievement of theocclusion can prolong to 3,02 years avarage. No statistically significant difference was seenbetween the plaque amounts of the occlusal surfaces of the permanent molars at the sameerupting phase. However it was seen that the visually determined plaque amount on theocclusal surfaces decreased parallel to the eruption surface significantly.By evaluating the occlusal face morphologies of the teeth, it was seen that the deep and theshallow fissure percentages were close to each other insignificantly. There were nostatistically significant relation between the plaque amount of the occlusal surface of the teehand fissure morphologies.By the health condition analysis of the occlusal surfaces of the teeth, it was seen that healthyteeth decreaesd with aging, the relation between the healthy permanent first molar and theage groups was statistically significant for ages of 6, 7, 8 and lost its significancy after theage of 9.In our study, we concluded that the most important risk for decay is the plaque accumulationand protective methods should be planned for this goal.Key Words: Permanent first molar, eruption, fissure morfhology, occlusal caries, occlusalplaque.