Primipar annelere öğrendiğini anlat yöntemi ile verilen emzirme eğitiminin emzirme öz-yeterlilik algısına ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of breastfeeding education given to primiparous mothers by telling what you've learned method on breastfeeding self-efficacy perception and anxiety level
Yazar: GÜLHAN AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KARABULUTLU
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Evli kadınlar = Married women ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety

Özet:
Bu çalışmanın amacı, primipar annelere öğrendiğini anlat yöntemiyle verilen emzirme eğitiminin emzirme öz-yeterlilik algısına ve anksiyete düzeyine etkisini araştırmaktır. Emzirme eğitiminde öğrendiğini anlat yönteminin kullanılmasına  yönelik literatürde çalışmaların kısıtlı olması  nedeniyle  yöntemin literatüre kazandırılması,  ülkemize tanıtılması  ve sağlık profesyonellerine  yol göstermesi hedeflenmektedir.  Randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirilen araştırma Iğdır Dr. Nevruz EREZ  Devlet Hastanesi'nde ve Iğdır iline bağlı Aile Sağlığı Merkezlerinde  18.10.2023-26.06.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya deney (n:35) ve kontrol  (n:35)  grubu olmak üzere toplam 70 primipar kadın dâhil edilmiştir. Deney grubuna öğrendiğini anlat yöntemi ile,  kontrol grubuna düz anlatım tekniği ile emzirme eğitimi verilmiştir.  Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Pospartum Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği" ve  "Beck Anksiyete Ölçeği" kullanarak doğum sonu İlk 1-2 gün,  2-5 gün,  13-17 gün  ve 30-42 gün aralığında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Tekrarlı Ölçümlerde Çok Yönlü Varyans Analizi, Tekrarlı Ölçümlerde Tek Yönlü Varyans Analizi, Bonferroni Düzeltmeli Bağımlı Gruplarda T-Testi, Bağımsız Gruplarda T Testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun Pospartum Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık olduğu saptanmıştır (p=0,00).  Deney ve kontrol grubunun Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık olduğu saptanmıştır (p=0,00). Öğrendiğini anlat yöntemi emzirme öz-yeterlilik algısını  arttırmakta,  anksiyete düzeyini düşürmektedir. Öğrendiğini anlat yönteminin  rutin emzirme eğitiminde kullanılması önerilmektedir. 
Anahtar sözcükler: Anksiyete, emzirme eğitimi, emzirme öz-yeterliliği, hemşirelik, öğrendiğini anlat

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of breastfeeding education given to primiparous mothers through the tell-what-you-learned method on breastfeeding self-efficacy perception and anxiety level. Since there are limited studies in the literature on the use of the tell-what-you-learned method in breastfeeding education, it is aimed to introduce the method to the literature, introduce it to our country and guide health professionals. The research was conducted in a randomized controlled experimental design by Iğdır Dr. It was held at Nevruz EREZ State Hospital and Family Health Centers in Iğdır province between 18.10.2023-26.06.2024. A total of 70 primiparous women, including experimental (n: 35) and control (n: 35) groups, were included in the study. Breastfeeding education was given to the experimental group using the explain-what-you-learned method, and to the control group using the direct explanation technique. Data were collected using the Personal Information Form, Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale and Beck Anxiety Scale in the first 1-2 days, 2-5 days, 13-17 days and 30-42 days after birth. In the evaluation of the data, Multi-Way Variance Analysis in Repeated Measurements, One-Way Variance Analysis in Repeated Measurements, T-Test in Dependent Groups with Bonferroni Correction, and T-Test in Independent Groups were used. It was determined that there was a statistically significant difference between the Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale score averages of the experimental and control groups in terms of group, time and group*time interaction (p=0.00). It was determined that there was a statistically significant difference between the Beck Anxiety Scale mean scores of the experimental and control groups in terms of group, time and group*time interaction (p=0.00). The tell-what-you-learned method increases the perception of breastfeeding self-efficacy and reduces the level of anxiety. It is recommended that the tell-what-you-learned method be used in routine breastfeeding education.
Key words: Anxiety, breastfeeding education, breastfeeding self-efficacy, nursing, tell us what you learned