Bir sorun olarak insan onuruna aykırı muamelelerin derecelendirilmesi
Grading the violations of human dignity treatments as a problem
Yazar: MERT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. IOANA KUÇURADİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İnsan Hakları Ana Bilim Dalı  / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law

Özet:
Eski dönemlerde yargılamanın ve cezalandırmanın bir parçası olan işkence, günümüzde temel haklara ilişkin uluslararası metinler ve ulusal ilgili mevzuatlarla yasaklanmış olan bir muameledir. Öyle ki, işkence uluslararası teamüller ve pekçok yasal düzenleme gereği mutlak olarak yasaklanmış ve hiçbir istisna getirilmemiştir. Savaş halinde dahi geçerli olan işkence yasağına, üst başlık olarak işkence adı verilmişse de, bu yasağın içerisine giren farklı muamele tipleri de bulunmaktadır.
İşkence yasağı kapsamında değerlendirilen işkence dışındaki diğer iki muamele tipi kötü muamele ve insanlık dışı muameledir. İşkenceyle beraber mutlak olarak yasaklanmış bu muamelelerin resmî bir tanımı bulunmamaktadır. Resmî bir tanımının olmamasının ötesinde hukuk da bu iki muamele tipi için bir tanımlama konusunda hemfikir değildir. Bu üç muamele tipi arasında bir yoğunluk farkının olduğu kabul edilse de, bu yoğunluğun ne şekilde ve ne miktarda olduğu kolayca ifade edilememekte, her olayın koşulları içerisinde değerlendirilmektedir.
Bu çalışmada insan onuruna aykırı olan bu üç muamele tipi arasında yoğunluk farkı ve bu yoğunluk farkına neden olan koşullar incelenmektedir. Çalışma, işkence, kötü muamele ve insanlık dışı muamele ayırımında insan haklarının felsefî temellerinin esas alınarak, insan onuru ve gurur ayırımının yapılması gerektiğine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.  
Bu ayrım sonrasında insan onuruna aykırı muamelelerin derecelendirilmesinde ortaya çıkabilecek sorunlar karşısında, işkencenin öne çıkarılması gereken hususlarının ne olduğu tartışılmaktadır. Bu hususları esas alan bir değerlendirmeyle, cezasızlığın önlenebilmesi için işkencenin değerlendirilmesinde mağdurun konumu ve iradesinin kırılmasını öne çıkartmak gerekmektedir.

Abstract:
Torture that was a part of judgement and punishment in the past, nowadays is a treatment prohibited by international texts on fundamental rights and relevant National legislation. Then torture is absolutely prohibited in accordance with international practices and many legal regulations, and no exceptions have been made. Although the prohibition of torture, which is valid even in case of war, has taken the name of torture as its subheading, there are also different types of treatment included in this prohibition. These are ill-treatment and inhumane treatment. 
There is no official definition of these treatments, which are absolutely prohibited along with torture. Beyond the lack of an official definition, the law does not agree on a definition for these two types of treatment. Although it is accepted that there is a difference in intensity between these three types of treatment, it cannot be easily expressed in what way and what amount this intensity is, it is evaluated within the circumstances of the case. 
In this study, the difference in intensity between these three types of treatment contrary to human dignity and the conditions that cause this difference in intensity are examined. The study aims to draw attention to the need to distinguish between 'torture, ill-treatment and inhuman treatment', based on the philosophical foundations of human rights and a distinction between human dignity and pride.
After this distinction, it is discussed what aspects of torture should be highlighted in the face of problems that may arise in grading treatments contrary to human dignity, and highlights two issues in evaluating torture in order to prevent impunity.