Sosyal inovasyon: Antalya destinasyonunda faaliyet gösteren turizm işletmeleri üzerine bir araştırma
Social innovation: A research on tourism enterprises operating in Antalya destination
Yazar: YUNUS TOPSAKAL
Danışman: PROF. DR. NEDİM YÜZBAŞIOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Destinasyon = Destination ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal yenilikçilik = Social innovative ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Yenilik = Innovation

Özet:
Tezin öncelikli amacı, Antalya destinasyonunda faaliyet gösteren turizm işletmelerinde sosyal inovasyonun incelenmesidir. Ayrıca çalışmada örgütlerin sosyal inovasyona yönelik vizyonlarının ortaya çıkarılması da hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda girişimcilik bakış açısıyla sosyal inovasyon ölçeği geliştirilip test edilmiştir.
Tez çalışmasında sosyal inovasyon kavramı farklı bakış açılarıyla ele alınarak aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konmuş ve böylelikle sosyal inovasyon kapsamı ve çerçevesi oluşturulmuştur. Daha sonra tezin öncelikli amacı olan Antalya destinasyonunda faaliyet gösteren turizm işletmelerinde sosyal inovasyonu incelemek amacıyla ölçek geliştirilip test edilmiş ve veriler bu ölçek ile toplanmıştır. Ölçek Antalya destinasyonunda faaliyet gösteren turizm işletmelerinin orta veya üst düzey yöneticilerine uygulanmıştır. Ölçek ile ayrıca inovasyon uygulamalarına engel teşkil eden unsurlar ile ilgili veriler de toplanmıştır. Bunun yanı sıra uygulanan ölçek ile elde edilen veriler frekans, t-test, ANOVA gibi analizlere tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır. 
Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre katılımcı işletmeler sırasıyla hizmet kalitesini arttırma, maliyet azaltma ve rekabet avantajı sağlama amacıyla inovasyon yapmaya eğilim göstermektedir. Bunun yanı sıra, katılımcı işletmelerin inovasyon faaliyetlerine engel olan en önemli faktörün "maliyet" olduğu belirlenmiştir.
Personel uygulamaları konusunda en yüksek algıya sahip ifadenin "ücretli doğum izni vermekteyiz" ifadesi olduğu görülmektedir. Çevre uygulamaları bağlamında ifadeler değerlendirildiğinde en yüksek ortalamaya sahip ifade "atık yönetimi uygulanmaktadır" ifadesidir. Sosyal uygulamalar konusunda en çok katılımın olduğu ifadenin "işletmemiz yerel tedarikçileri desteklemektedir" ifadesi olduğu belirlenmiştir. Sosyo-ekonomik uygulamalar konusunda ise en yüksek ortalamaya sahip ifade "yerel toplum için yeni istihdam yaratan projelere destek oluruz" ifadesidir. 
Sonuç olarak turizm işletmeleri sosyal sorunları ve çevresel sorunları azaltmak amacıyla gerek verilebilecek teşvikler gerekse çıkarılan yönetmelikler ile sosyal inovasyon gerçekleştirmeye ve uygulamaya yönlendirilmelidir.

Abstract:
The primary aim of the dissertation is to investigate social innovation in tourism enterprises operating in the Antalya destination. It is also aimed to reveal the visions of the enterprises related to social innovation. For these purposes, the social innovation scale was developed and tested from the perspective of entrepreneurship. 
In the dissertation, the concept of social innovation has been taken into consideration through different perspectives and the similarities and differences between them have been revealed. Thus, the scope and framework of social innovation has been established. Then, social innovation scale was developed and tested in order to investigate social innovation in tourism enterprises operating in the Antalya destination and the data were collected with developed scale. The scale was applied to middle or upper level managers of tourism enterprises operating in Antalya destination. The data related to the obstacles to innovation application was also collected with scale. Besides, the data obtained by the applied scale were subjected to analyze such as frequency, t-test and ANOVA.
According to the analysis, enterprises tend to innovate in order to increase service quality, to reduce cost and to gain competitive advantage, respectively. Besides, it has been determined that the most important factor that impedes the innovation practices is "cost". When items are evaluated in the context of personnel practices, the item with the highest mean is "our organization provides paid maternity leave". When items are evaluated in the context of environmental practices, the item with the highest mean is "our organization implements waste management". When items are evaluated in the context of social practices, the item with the highest mean is "our organization supports local suppliers". When items are evaluated in the context of socio-economic practices, the item with the highest mean is "our organization supports projects that create new jobs for the local community".