Bazı yazlık kolza (kanola) çeşit ve hatlarının Bornova koşullarında kışlık ve yazlık olarak performanslarının belirlenmesi
Determination of winter and  summer potentials of some summer rapeseed (canola) cultivars and types in Bornova conditions
Yazar: ELİF SEZAY ÖZ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ÇAYLAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma;Bornova-İzmir koşullarında,bazı yazlık kolza çeşit ve hatlarının kışlık ve yazlık olarak performanslarını belirlemek amacı ile 2010-2011 yetiştirme sezonunda Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünün Bornovadaki deneme tarlalarında yürütülmüştür.Denemeler kışlık ve yazlık olmak üzere,tesadüf blokları deneme desenine uygun 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur.Materyal olarak 4 yazlık kolza çeşidi (Gladiator,Heros,Licosmos,Sary) ile 9 adet hat/çeşit adayı (ETAE-K-1.1,ETAE-K-2.1,ETAE-K-3.3,ETAE-K-4.1,ETAE-K-5.1,ETAE-K-5-.2-1,ETAE-K-19.1,ETAE-K-23.1,ETAE-K-25.2) kullanılmıştır.Denemede,tane verimi,bin tane ağırlığı,çiçeklenme ve fizyolojik olum gün sayıları,bitki boyu,yan dal sayısı,harnup sayısı,harnupta tane sayısı,yağ verimi,ham yağ oranı,ham protein oranı,glikosinolat oranı ve yağ asitleri (Oleik,Linoleik,Linolenik,Palmitik,Stearik,Erusik) özellikleri incelenmiştir.Araştırmada;yazlık çeşitlerin kışlık olarak ekilmesi durumunda minimum ve maksimum tane verimi (385,2-161,1 kg/da),BTA (3,8-3,2 g),yan dal sayısı (10,0-7,5 adet),harnup sayısı (803-462 adet),yağ verimi (161-64 kg/da),yağ oranı (% 47,6-43,46),protein oranı (% 25,6-22,3),glikosinolat oranı (40,1-21,3 mmol/gram),oleik asit (% 67,1-52,3),linoleik asit (% 23,5-19,7),linoleik asit (% 8,5-7,4) ve erusik asit (% 0,337-0,047) değerleri bulunmuştur.Araştırma sonuçları;erkenci veya yazlık çeşitlerin kışlık çeşitlere göre yaklaşık olarak 2-3 hafta erken hasat olgunluğuna ulaştığını ortaya koymuştur.Buna ek olarak,birim alandan elde edilen yüksek tane ve yağ verimi kolzanın yağ açığımızın kapatılmasında önemli bir potansiyele sahip olduğunu açık olarak ortaya koymaktadır.

Abstract:
This research was conducted to determine of winter and summer potentials of some summer rapeseed cultivars and types for Bornova,İzmir conditions in 2010/2011 growing season on the experiment field of Ege Univerity Faculty of Agriculture.The experiments were conducted for winter and summer in randomized complete block design with three replications.As materials were used that 4 summer rapeseed cultivars  (Gladiator,Heros,Licosmos,Sary) and 9 types (ETAE-K-1.1,ETAE-K-2.1,ETAE-K-3.3,ETAE-K-4.1,ETAE-K-5.1,ETAE-K-5-.2-1,ETAE-K-19.1,ETAE-K-23.1,ETAE-K-25.2).The examinate specification were seed yield,1000 seed weight,flowering and phisological mature date,plant height,branch number,capsule number per plant,seed number per capsule,oil yield,seed oil content,protein content,glikosinolat content;oleic,linoleic,linolenic,palmitic,stearic and erusic acid content.Min-max.seed yield (385.2-161.1 kg/da),1000 seed weight (3.8-3.2 g),branch number (10.0-7.5 per plant),capsule number (803-462 per plant),oil yield (161-64 kg/da),seed oil content (% 47.6-43.4),protein content (% 25.6-22.3),glikosinolat content (40.1-21.3 mmol/gram),oleic acid (% 67.1-52.3),linoleic acid (% 23.5-19.7),linolenic acid (% 8.5-7.4) ve erusic acid (% 0.337-0.047) were obtained in the experiments.Research results indicated that the earlies or summer type of the varieties could rich the harvest date approximately 2-3 weeks earlier than the winter types.It is very clear that rapeseed with high seed and oil yield per unit area could have an important role to decrease oil gap in Turkey.