Siberkültür, bilgisayarın sosyolojik etkileri ve siberuzayda sosyal ilişkiler
Cyberculture, social effects of computer and social relationships in cyberspace
Yazar: GÖKNUR BOSTANCI EGE
Danışman: PROF. DR. ÖNAL SAYIN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilgisayar ağları = Computer networks ; Bilgisayarlar = Computers ; Kültür = Culture ; Sibernetik = Cybernetics ; Siberuzay = Cyberspace ; Sosyal iletişim = Social communication ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; İnternet = Internet

Özet:
Bilgisayar, bilgisayar ağı ve özellikle İnternet teknolojileri insan yaşamının hemen her yönünü etkilemiştir. İnternet siberuzay olarak adlandırılan yeni bir sosyal alan açmıştır. Bu sosyal alan bizim tanıdığımız reel sosyal alandan pek çok yönden farklılık gösterir. Siberuzayda kimlik, sosyal etkileşim ve sosyal ilişkiler de reel uzaydakilerden farklılık gösterir. Siberuzayda reel dünyanın coğrafi, ulusal fiziksel, sosyal sınırları gibi pek çok sınırları önemsiz ve bulanık hale gelir ya da ortadan kalkar. Siberuzay ve bilgisayar aracılığıyla iletişim (CMC) kimlik üzerinde oynamanın yeni olanaklarını sunar. Siberuzaydaki sosyal deneyimler, anonimite, pseudonimite, cisimsizlik, çoğulluk gibi reel dünyadakilerden farklı karakteristikler sergiler. Bu yeni sosyal ortamın kendine özgü özelliklerini, kaos ve karmaşıklık yaklaşımını kullanarak ortaya koymak bu çalışmanın temel amacıdır. Bu çalışmada 1041 katılımcı İnternet üzerinde yayınlanan elektronik bir anketi doldurmuş ve 100 kullanıcı üzerinde İnternet aracılığı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere katılmışlardır. Sonuçlar, sosyal ilişkilerin reel dünyanın ulusal, coğrafi, fiziksel, sosyal sınırlarından bağımsız hale geldiğini ortaya koymuştur. Reel dünyanın bazı sınırları siberuzay tarafından güçlendirilirken ya da bazıları yerlerini yeni sınırlara bırakmıştır. Araştırma bulgularına göre: Dünyanın farklı yerlerinde yaşayan farlı uluslardan insanlarla ilişkiler araştırmaya katılan kullanıcılar arasında oldukça yüksek orandadır, siberuzayın sunduğu anonimite, pseudonimite, cisimsizlik ve çoğulluk gibi olanaklar kullanıcılar tarafından yüksek oranda deneyimlenmektedir, sosyal bağlar siberuzayda da devam etmektedir ve sibergruplar ve sanal topluluklar gibi yeni sosyal oluşumlar ortaya çıkmaktadır. Siberuzay daha karmaşık bir sosyal dünyaya yol açmaktadır. 321

Abstract:
DO 1 1\#\\# I (250 words) Computer, computer networks and particularly internet technologies has impacted almost every aspect of human life, internet has opened up a new social space called cyberspace. In many aspects, this social space is different from the real social space we acquainted with. Identities, social interactions and relationships in cyberspace also differ from in those of real space. In cyberspace, like geographic, national, physical and social boundaries, many boundaries of real world become unimportant and blurred or disapear. Cyberspace and Computer Mediated Communication (CMC) offers new possibilities for playing with identity. The social experiences in cyberspace exhibit some characteristics such as anonymity, pseudonimity, disembodiment, plurality dissimilar to those of real world. To explore peculiarities of this new social medium by using chaos and complexity aproaches is the main purpose of this study. In this study 1041 participants completed an electronic questionaire published on the web and 100 users participated semi-structured interviews via internet. The results have shown that social relationships were becoming independent from some of national, georaphical, physical and social borders of the real world. While some borders of real world strengthened by cyberspace, some of them replaced by new borders. According to research findings: Relationships with people from different nations living different parts of the world is quite high among participant users, possibilities offered by cyberspace such as anonymity, pseudonimity, disembodiment, plurality experienced by users at considerable rates, social bonds exists and new social formations such as cybergroups and virtual communities arise in cyberspace. Cyberspace leads to a more complex social world. 322