Yarı entansif koşullarda yetiştirilen kıl, saanen × kıl ve alpin × kıl melezi keçilerin bazı verim özelliklerine ait fenotipik ve genetik parametrelerin belirlenmesi
Determination of genetic and phenotypic parameters in some yield characteristics of hair, alpine × hair and saanen × hair crossbred goats raised under semi intensive conditions
Yazar: HAKAN ERDURAN
Danışman: PROF. DR. BİROL DAĞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Kıl keçisi ile Alpin × Kıl F1 (AKF1), Alpin × Kıl F2 (AKF2), Alpin × Kıl G1 (AKG1), Saanen × Kıl F1 (SKF1), Saanen × Kıl F2 (SKF2) ve Saanen × Kıl G1 (SKG1) melez keçilerin döl ve süt verimi özellikleri ile bu özelliklerin kalıtım ve tekrarlanma derecelerinin tespiti amacıyla 2014-2015 yıllarında, Konya ili Selçuklu ilçesine bağlı iki köyde yetiştirici koşullarında yetiştirilen üç keçi sürüsünde, yarı entansif şartlarda yürütülmüştür.
Araştırmada döl verimi özellikleri bakımından ilk dört laktasyondaki Kıl, AKF1 ve SKF1 melez keçilerinde, oğlaklama oranı, doğuran keçi başına doğan oğlak sayısı (DKDO)  ve doğuran keçi başına sütten kesilen oğlak sayısı (DKSO) değerlerini sırasıyla % 93.6, % 95.4 ve % 96.7; 1.15, 1.21 ve 1.32; 1.01, 1.02 ve 1.09 olarak tespit edilmiştir. İlk iki laktasyondaki Kıl, AKF1, AKF2, AKG1, SKF1, SKF2 ve SKG1 melez keçilerinde ise oğlaklama oranı, DKDO ve DKSO değerlerini sırasıyla % 90.9, % 94.2 % 94.4, % 88.7, % 95.9, % 95.2 ve % 90.0; 1.11, 1.18, 1.24, 1.38, 1.28,1.28 ve 1.42; 0.93, 0.97, 1.04, 1.06, 1.01, 1.03 ve 1.03 olarak bulunmuştur.
İlk dört laktasyondaki Kıl, AKF1 ve SKF1 melez keçilerinde laktasyon süt verimi, laktasyon süresi ve günlük ortalama süt verimi değerlerini sırasıyla 220.9 kg, 297.1 kg ve 323.2 kg; 212.1 gün, 222.3 gün ve 223.8 gün 1.039 kg, 1.334 kg ve 1.442 kg olarak belirlenmiştir. İlk iki laktasyondaki Kıl, AKF1, AKF2, AKG1, SKF1, SKF2 ve SKG1 melez keçilerinde ise laktasyon süt verimi, laktasyon süresi ve günlük ortalama süt verimi değerlerini sırasıyla 203.2 kg, 264.5 kg, 251.8 kg, 283.2 kg, 287.2 kg, 255.0 kg ve 292.3 kg olarak; 210.6 gün, 220.6 gün, 214.8 gün, 221.3 gün, 221.6 gün, 214.3 gün ve 224.5 gün olarak; 0.960 kg, 1.197 kg, 1.169 kg, 1.280 kg, 1.293 kg, 1.191 kg ve 1.301 kg olarak saptanmıştır. 
İlk dört laktasyondaki Kıl, AKF1 ve SKF1 melez keçilerin laktasyon süresince ortalama, süt yağ oranı, protein oranı, laktoz oranı, kuru madde oranı, yağ verimi ve protein verimi değerleri sırasıyla % 5.15, % 4.82 ve % 4.80; % 4.01, % 3.87 ve % 3.84; % 5.51, % 5.31 ve % 5.31; % 15.28, % 14.71 ve % 14.6 11.13 kg, 13.83 kg ve 15.13 kg; ve 8.87 kg, 11.48 kg ve 12.38 kg olarak belirlenmiştir; Aynı değerler ilk iki laktasyondaki Kıl, AKF1, AKF2, AKG1, SKF1, SKF2 ve SKG1 melez keçilerinde ise sırasıyla % 5.25, % 5.08, % 4.74, % 4.83, % 4.93, % 4.84 ve % 4.57; % 4.07, % 3.95, % 3.94, % 3.85, % 3.89, % 3.89 ve % 3.84; % 5.60, % 5.37, % 5.32, % 5.26, % 5.37, % 5.31 ve % 5.17; % 15.50, % 15.11, % 14.75, % 14.72, % 14.83, % 14.81 ve % 14.47; 10.35 kg, 13.17 kg, 11.63 kg, 13.54 kg, 13.93 kg, 12.17 kg ve 13.31 kg; 8.31 kg, 10.42 kg, 9.94 kg, 10.93 kg, 11.14 kg, 9.93 kg ve 11.22 kg olarak tespit edilmiştir.
Araştırmada DKDO ve DKSO'ya ait kalıtım ve tekrarlanma dereceleri ilk dört laktasyondaki keçilerde sırasıyla 0.08 ve 0.14; 0.35 ve 0.49 olarak; ilk iki laktasyondaki keçilerde ise sırasıyla 0.17 ve 0.22; 0.32 ve 0.41 olarak bulunmuştur. Keçi genotiplerinin süt verimlerine ilişkin kalıtım dereceleri 0.18 ile 0.32 arasında belirlenirken, laktasyon süreleri için 0.10 ile 0.16 arasında, yağ oranları için 0.24 ile 0.45 arasında, protein oranları için 0.43 ile 0.54 arasında, yağ verimleri için 0.18 ile 0.38 ve protein verimleri için 0.21 ile 0.51 arasında hesaplanmıştır. Süt verimlerine ilişkin tekrarlanma dereceleri 0.26 ile 0.51 arasında saptanırken, laktasyon süreleri için 0.12 ile 0.61 arasında, yağ oranları için 0.24 ile 0.79 arasında, protein oranları için 0.45 ile 0.62 arasında, yağ verimleri için 0.20 ile 0.63 ve protein verimleri için 0.26 ile 0.60 arasında tahmin edilmiştir. Oğlakların doğum ağırlığı, 2. ay, sütten kesim ve 6. ay canlı ağırlığına ait kalıtım dereceleri ilk dört laktasyondaki keçilerden doğan oğlaklarda sırasıyla 0.33, 0.26, 0.30 ve 0.35 olarak bulunurken, ilk iki laktasyondaki keçilerden doğan oğlaklarda sırasıyla 0.25, 0.24, 0.22 ve 0.32 olarak saptanmıştır.
Araştırmada, bakım besleme şartlarının iyileştirilmesinin yanında iyi bir seleksiyon programı ve melezleme yoluyla Kıl keçilerinin süt verimi özelliklerinin önemli ölçüde artırılabileceği sonucuna varılmıştır

Abstract:
This study was carried out to determine the reproduction and milk production characteristics and the heritability and the repeatability of these traits for Hair, Alpine × Hair F1 (AHF1), Alpine × Hair F2 (AHF2), Alpine × Hair B1 (AHB1), Saanen × Hair F1 (SHF1), Saanen × Hair F2 (SHF2) and Saanen × Hair B1 (SHB1) goats reared under semi-intensive conditions in three goat flocks, located within two villages of Selcuklu District of Konya Province in 2014 and 2015. 
Birth rates, litter size at birth and litter size at weaning were 93.6%, 95.4% and 96.7%;1.15, 1.21 and 1.32; 1.01, 1.02 and 1.09 for Hair, AHF1 and SHF1 crossbred goats at their first four lactations, respectively while birth rates, litter size at birth and litter size at weaning were   90.9%,  94.2%,  94.4%, 88.7%, 95.9%, 95.2% and 90.0%; 1.11, 1.18, 1.24, 1.38, 1.28,1.28 and 1.42; 0.93, 0.97, 1.04, 1.06, 1.01, 1.03 and 1.03 for Hair, AHF1, AHF2, AHB1, SHF1, SHF2 and SHB1 crossbred goats their first two lactations, respectively.
At the lactation milk yields, lactation lengths and average daily milk yields of Hair, AHF1 and SHF1 crossbred goats at first four lactations were 220.9 kg,  297.1 kg and 323.2 kg; 212.1 days, 222.3 days and 223.8 days; 1.039 kg, 1.334 kg and 1.442 kg respectively. The lactation milk yields, lactation lengths and average daily milk yields of Hair, AHF1, AHF2, AHB1, SHF1, SHF2 and SHB1 crossbred goats at first two lactations were 203.2 kg, 264.5 kg, 251.8 kg, 283.2 kg, 287.2 kg, 255.0 kg and 292.3 kg; 210.6 days, 220.6 days, 214.8 days, 221.3 days, 221.6 days, 214.3 days and 224.5 days; 0.960 kg, 1.197 kg, 1.169 kg, 1.280 kg, 1.293 kg, 1.191 kg and 1.301 kg respectively.
 Average milk fat, protein, lactose, milk solid percentages and total fat and protein yields of Hair, AHF1 and SHF1 crossbred goats at their first four lactations were 5.15%,  4.82%  and 4.80%;  4.01%,  3.87% and 3.84%;  5.51%, % 5.31 and 5.31%;  15.28%,  14.71% and 14.6%; 11.13 kg, 13.83 kg and 15.13 kg; and 8.87 kg, 11.48 kg and 12.38 kg respectively. The same parameters for Hair, AHF1, AHF2, AHB1, SHF1, SHF2 and SHB1 goats at their first two lactations were 5.25%,  5.08%,  4.74%,  4.83%,  4.93%,  4.84% and 4.57%;  4.07%, 3.95%,  3.94%,  3.85%,  3.89%,  3.89% and 3.84%;  5.60%,  5.37%,  5.32%, 5.26%,  5.37%,  5.31% and  5.17%;  15.50%,  15.11%,  14.75%,  14.72%,  14.83%,  14.81% and  14.47%; 10.35 kg, 13.17 kg, 11.63 kg, 13.54 kg, 13.93 kg, 12.17 kg and 13.31 kg; 8.31 kg, 10.42 kg, 9.94 kg, 10.93 kg, 11.14 kg, 9.93 kg and 11.22 kg respectively.
Heritability estimates of the litter size at birth and litter size at weaning were 0.08 and 0.14, respectively for the goats at their first four lactations, while the repeatability estimates of the litter size at birth and litter size at weaning were 0.35 and 0.49, respectively. The same parameters for the goats at their first two lactations were 0.17 and 0.22; 0.32 and 0.41, respectively. Heritability estimates ranged from 0.18 to 0.32 for the milk yields, 0.10 to 0.16 for lactation length, 0.24 to 0.45 for fat percent, 0.43 to 0.54 for protein percent, 0.18 to 0.38 for fat yield, 0.21 to 0.51 for protein yield. Repeatability estimates varied from 0.26 to 0.51 for milk yield, 0.12 to 0.61 for lactation length, 0.24 to 0.79 for fat percent, 0.45 to 0.62 for protein percent, 0.20 to 0.63 for fat yield, 0.26 to 0.60 for protein yield. The estimated heritability for birth weight, live weights at two months of age, at three months (weaning) of age and at six months of age of the kids that were born from the goats at their first four lactations were 0.33, 0.26, 0.30 and 0.35. The estimated heritability for those were born from the goats at their first two lactations were 0.25, 0.24, 0.22 and 0.32 respectively.
It is concluded that the milk yield traits of Hair goats can be improved substantially through improving the husbandry and feeding conditions by applying an appropriate selection program and crossbreeding scheme.