Katılım bankacılığının Türkiye örneği üzerinden dünya ekonomisine katkıları
The participation banking's contributions to the world economy via the case of Turkey
Yazar: MERT ÖDEŞ
Danışman: PROF. DR. NURAY ERGÜL
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Ekonomi Politiği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Uluslararası ekonomi = International economy ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
Faiz, bütün semavi dinlerde yasaklanmış bir olgudur. Buna bağlı olarak inançlı
insanlar, ekonomik düzende faizli işlemlere alternatif sistem arayışına girmişlerdir. Modern
anlamda faizsiz bankacılık fikri 1960'larda Mısır ve Pakistan'da ortaya çıkmıştır. 1970'li
yıllardan itibaren faizsiz bankacılık adımları atılmaya başlamıştır. Dünyada İslami bankacılık
veya faizsiz bankacılık olarak nitelendirilen sisteme ülkemizde katılım bankacılığı
denmektedir.
Bu bankalar, 1984 yılında ülkemizde Özel Finans Kurumları adı altında faaliyet
göstermeye başlamışlar ve 2005 yılından itibaren katılım bankaları adını almışlardır. Katılım
bankaları, faizsiz çalışma esaslarına dayalı olarak kar ve zarara katılma esasına göre fon
toplama ve kullandırma yöntemleri geliştirmişlerdir. Başlangıçta sadece Müslüman nüfusun
yüksek olduğu ülkelerde faaliyete geçen faizsiz bankacılık uygulamaları, günümüzde dünya
genelinde birçok ülkede önemini artırmış ve faaliyete başlamıştır.
Bu çalışmada, katılım bankacılığının dünyada ve Türkiye'de nasıl bir gelişim
gösterdiği incelenmiş, bu bankaların faizsiz çerçevede hangi fon toplama ve kullandırma
yöntemlerini kullanarak faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir. Buna bağlı olarak ülkemizde her
geçen gün adından daha fazla söz ettiren katılım bankacılığının, ülke ekonomimize hangi
konularda ne derece katkı sunduğu incelenmiştir. Katılım bankacılığının diğer ülkelerdeki
faizsiz bankacılık çalışmalarıyla mukayesesi grafiklerle gösterilmiş, dünya ekonomisine neler
vadettiği irdelenmiştir.

Abstract:
Interest is a forbidden phenomenon in all Abrahamic religions. Accordingly, religious
people started to be in search of alternative system for interest bearing transactions in the
economic order. The idea of interest-free banking in modern sense has emerged in Egypt and
Pakistan in the 1960s. Since 1970's, steps have been taken for interest-free banking. The
system, which is described as Islamic banking or interest-free banking in the world, is called
participation banking in our country.
These banks started to operate under the name of Private Finance Institutions in our
country in 1984 and they have been named as participation banks since 2005. Participation
banks have developed fund raising and disbursement methods, which are based on
participation in profit and loss, on the basis of interest-free working principles. Today,
interest-free banking practices, which started operating only in countries with a high Muslim
population at the beginning, have grown in importance, and they are in service in many
countries around the world.
In this study, how participation banking made progress in both in Turkey and the
world is analysed, and which fund raising and disbursement methods they are using within an
interest-free framework are explained. Accordingly, it has been examined that in which
subjects and to what extent participation banking that is becoming more and more popular in
our country contributes to our economy. The comparison of participation banking with other
interest-free banking systems is shown in graphics, and what this system promises to the
world economy is questioned