Ergen-ebeveyn çatışmalarına yönelik gerçeklik terapisi temelli program geliştirilmesi
Development of reality therapy based program for adolescent-parent conflicts
Yazar: ŞENOL DURAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ebeveyn-çocuk çatışması = Parents-child conflict ; Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Ergenler = Adolescents ; Gerçeklik terapisi = Reality therapy ; Program geliştirme = Program development ; Çatışma = Conflict

Özet:
Bu araştırmada ergenlerin ebeveyn çatışmasının azaltılmasında ve iyi-oluşlarının artırılmasında 7 oturumdan oluşan Gerçeklik Terapisi Ebeveyn-Ergen İlişki Geliştirme Programı'nın (GEİP) etkisi incelenmektedir. Araştırma deney ve kontrol grubu ile ön test, son test ve izleme testi olarak 3 tekrarlı ölçüme sahip, 2×3' lük karışık desen (split plot) kullanılmıştır. Araştırmada nicel verileri açıklamada nitel verilerde kullanılmıştır. Deney grubunda 11 (6 erkek, 5 kız), kontrol grubunda 11 (6 erkek, 5 kız) ergen yer almıştır. Araştırmada veriler Ergen-Ebeveyn Çatışma Ölçeği ve EPOCH Ergen İyi-Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre GEİP'nın ergen-ebeveyn çatışmalarını azaltmada etkili olduğu ve bu etkinin kalıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ergenlerin iyi-oluşunda son test ölçümlerine göre farklılık bulunmuştur. Bu farkın kontrol grubundaki ergenlerin iyi-oluş düzeylerindeki azalmadan kaynakladığı görülmüştür. Ergenlerin iyi-oluşunda izleme ölçümde ise, deney ve kontrol grubu arasında bir fark bulunamamıştır. Bu sonuçlara göre GEİP'nın ergen iyi-oluşunu artırmada etkili olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın bu sonuçlarına yönelik tartışmalar yapılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effectiveness of 7 session Reality Therapy Parent-Adolescent Relationship Development Program (GEIP) which was developed reducing parent-adolescent conflict and increasing adolescents well-being. The research is a 2×3 split plot desing. Qualitative data was used to explain the quantitative data in the research. The study was completed with 11 adolescents in the experimental group 11 (6 male, 5 female) and control group11 (6 male, 5 female). In the study data were collected with Adolescent-Parent Conflict Scale and EPOCH Adolescent Well-Being Scale and Personal Information Questionnaire. According to the results of the research, it has been determined that GEIP is effective in reducing adolescent-parent conflicts and this effect is continued. In the study, a difference was found in adolescent well-being according to post-test measurements. It was observed that this difference resulted from the decrease in adolescent well-being levels of the control group. There was no difference between the experimental and control groups in the follow-up measure of adolescent well-being. According to these results, it has been determined that GEIP is not effective in increasing adolescent well-being. These results of research were discussed.