Kardiyopulmoner resüsitasyon uygulanan hastalarda spontan dolaşımın geri döndürülmesini sağlayan faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors that enable the recovery of spontane circulation in patients with cardiopulmonary resuscitation
Yazar: ERCAN NALBANT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALTUNTAŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Reanimasyon = Resuscitation

Özet:
Amaç: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisinde 
Kardiyopulmoner Resusitasyon (KPR) uygulanan hastaların spontan dolaşımının geri 
dönüşü (SDGD)'ne etki eden faktörlerin değerlendirilmesini amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma etik kurul onayı (2020/25) alınarak 01.01.2018 ile 
31.12.2019 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma 
Hastanesi Acil Servisi'nde arrest kabul edilen hastaların bilgisayar tabanlı hasta kayıtlarının 
geriye dönük incelenmesi ile yapılmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, başvuru saati, başvuru vital
değerleri, arrest yeri, arrest ritmi, ilk hava yolu, KPR süresi, laboratuvar tetkikleri, komorbid 
hastalıkları ve sonlanım şekilleri çalışmada kullanılmıştır. 
Bulgular: Bu çalışma 118 (%38,2)'i kadın ve 191 (%61,8)'i erkek olmak üzere 309 
kardiyopulmoner arrest vakasının retrospektif olarak incelenmesiyle yapılmıştır. KPR 
uygulanan hastaların yaş ortalamaları kadınlarda 80 (69-85), erkeklerde 68 (59-77)'di. KPR 
uygulanan hastaların cinsiyetlere göre yaş ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılık 
görülmüştür (p0,0001). Kan gazı parametreleri olan pH, pCO2, pO2, SatO2, HCO3, BE ve 
Laktat medyan değerleri spontan dolaşım sağlanmış hastalarda spontan dolaşım 
sağlanamamış hastalara göre anlamlı farklılık mevcuttu (p<0,05). Aynı şekilde biyokimyasal 
parametrelerden Na+
ve K+ medyan değerleri arasında da istatistiksel anlamlı farklılık 
mevcuttu (p<0,05). Hastane dışı vakaların SDGD oranları hastane içi vakalara göre daha 
düşüktü ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Hastane içi 
entübasyonların SDGD oranları ile hastane dışı entübasyonların oranları arasında 
istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttu (p=0,039). Arrest nedeni solunum sistemi 
hastalıkları düşünülen hastalarda SDGD sağlanan 40 (%42,6) kişi, SDGD sağlanamayan 55 
(%25,6) kişi olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,029). SDGD
sağlanan hastaların %17'sinde Astım-KOAH tanısı mevcutken SDGD sağlanamayan 
hastaların ise %7'sinde bu tanı mevcuttu (p=0,0069). Aynı şekilde SDGD sağlanan 
hastaların %21,5'inde KKY tanısı mevcutken SDGD sağlanamayan hastalarınsa %12,1'inde 
bu tanı mevcut olup istatistiksel anlamlı farklılık mevcutttu (p=0,0369).
Sonuç: Bu çalışmamız neticesinde çıkarılan verilerle yapılan çok değişkenli regresyon 
analizine göre spontan dolaşımın geri dönüşünde öngörü sahibi olmamızda iki belirteç rol 
almaktadır. Bu iki belirteç pH değeri ve solunum sistemi kaynaklı arrestlerdir. Buna göre vii
solunum sistemi sebepli arrestlerin solunum sebepli olmayan diğer arrest nedenlerine göre 
2,76 kat daha fazla spontan dolaşımın geri döndürülebilirliği fazladır. pH değerinin ise 0,1 
birimlik artışı spontan dolaşımın geri dönüş olasılığını 0,43 kat artırdığı görülmüştür. 
Anahtar Sözcükler: Acil Servis, KPR, SDGD

Abstract:
Objective: It aims to evaluate the factors affecting the return of spontaneous circulation 
(SDGD) of patients who undergo cardiopulmonary resuscitation (CPR) in the Emergency 
Department of Recep Tayyip Erdogan University Training and Research Hospital.
Materials and Methods: This study was conducted by retrospectively examining the 
computer-based patient records of patients who were admitted to be arrested at Recep Tayyip 
Erdogan University Training and Research Hospital Emergency Service between 
01.01.2018 and 31.12.2019 with the approval of the ethics committee (2020/25). Age, 
gender, admission time, admission vital values, arrest location, arrest rhythm, first airway, 
CPR duration, laboratory tests, comorbid diseases and outcome patterns were used in the 
study.
Results: This study was conducted by retrospectively examining 309 cardiopulmonary 
arrest cases, 118 (%38,2) of whom were women and 191 (%61,8) were men. The average 
age of patients who underwent CPR was 80 (69-85) in women and 68 (59-77) in men. A 
statistically significant difference was observed between the mean age of the patients who 
underwent CPR by gender (p0,0001). The blood gas parameters pH, pCO2, pO2, SatO2, 
HCO3, BE and Lactate median values were significantly different in patients with 
spontaneous circulation compared to patients with no spontaneous circulation (p<0,05). 
Likewise, there was a statistically significant difference between the median values of Na+
and K+
among the biochemical parameters (p<0,05). ROSC rates of out-of-hospital cases 
were lower than in-hospital cases, and this difference was found to be statistically significant 
(p<0,05). There was a statistically significant difference between the rate of spontaneous 
circulation return of in-hospital intubations and the rates of out-of-hospital intubations 
(p=0,039). In patients whose respiratory system diseases were thought to be the cause of 
arrest, 40 (%42,6) people who were provided with spontaneous circulation and 55 (%25,6) 
who could not provide spontaneous circulation, the difference was statistically significant 
(p=0,029). While there was a diagnosis of Asthma-COPD in %17 of the patients with 
spontaneous circulation, this diagnosis was present in %7 of the patients whose spontaneous 
circulation was not achieved (p=0,0069). Likewise, %21,5 of the patients with spontaneous 
circulation had a diagnosis of CHF, while %12,1 of the patients who could not provide 
spontaneous circulation had this diagnosis and there was a statistically significant difference 
(p=0,0369).ix
Conclusion: According to the multivariate regression analysis made with the data obtained 
as a result of this study, two indicators play a role in our prediction in the return of 
spontaneous circulation. These two markers are pH value and respiratory arrests. 
Accordingly, the reversibility of spontaneous circulation is 2,76 times more than the other 
arrest reasons due to respiratory system arrests. On the other hand, an increase of 0,1 in the 
pH value was found to increase the probability of returning spontaneous circulation 0,43 
times.
Keywords: Emergency Service, CPR, ROSC