Batı-orta Karadenizde yüzleyleyen jura-kretase yaşlı birimlerin stratigrafisi
Strati̇graphy of jurassi̇c-cretaceous uni̇ts i̇n the western-middle Black Sea
Yazar: ÖZLEM TOPRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKYAZI
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Türkiye'nin tektonik birliklerinden olan ve Pontid Tektonik Kuşağı olarak adlandırılan Karadeniz Bölgesinin stratigrafisi incelendiğinde bir temel-örtü ayırdımının varlığı gözlenmektedir. Bu örtü birimlerinin de genellikle birincil denizel ve ikincil karasal örtü birimleri olarak ayrımlandığı gözlenmiştir.
Bu çalışmanın hedefini, Batı-Orta Karadeniz bölgesini kapsayan geniş bir alanın belirli pilot bölgelerinde, birincil denizel örtü birimlerini oluşturan ve Jura-Kretase ağırlıklı olmak üzere Mesozoyik yaşlı kırıntılı ve karbonat kayaçların karşılaştırmalı stratigrafisinin yapılması oluşturmaktadır. 
  Gölpazarı, Osmaneli (Bilecik), Gerede, Seben (Bolu), Eskipazar (Karabük), Çerkeş, Ilgaz, İsmetpaşa (Çankırı), Nallıhan, Beypazarı, Güvem (Ankara), Ladik (Samsun), Merzifon (Amasya), Zile, Turhal, Pazar, Erbaa, Niksar (Tokat) yörelerinde gerçekleştirilen bu çalışmada, jeoloji haritalama ve Jura-Kretase yaşlı birimlerin ayrıntılı stratigrafisi ve paleontolojisi yapılmıştır. 
Yapılan çalışmada 52 adet ölçülü stratigrafi kesiti alınmış, derlenen çok sayıda örneklerden elde edilen ince kesitler üzerinde mikropaleontolojik çalışmalar yapılmıştır. Tetis Provensi içerisinde özellikle de Pontidlerde çok geniş coğrafik yayılıma sahip olan calpionellidlerin Üst Titoniyen-Berriyasiyen'in güçlü göstergeleri olmalarından ve herhangi bir mikro veya nannofosil gruplarından daha kararlı olmalarından dolayı Calpionel biyostratigrafisine yönelik çalışmalara da yer verilmiştir. Jura-Kretase ye ait Tintinnopsella, Crassicollaria, Calpionella, Remaniella, Calpionellopsis, Lorenziella ve Calpionellites cinslerine ait  cinsleri ve bu cinslere ait; Tintinnopsella carpathica (Murgeanui & Filipescu), Tintinnopsella longa (Colom), Crassicollaria intermedia (Durand Delga), Crassicollaria brevis (Remane), Crassicollaria parvula (Remane), Crassicollaria massutiniana (Colom), Calpionella alpina Lorenz, Calpionella elliptica Cadisch, Remaniella ferasini (Catalano), Remaniella cadischiana (Colom), Remaniella murgeanui (Pop), Calpionellopsis simplex (Colom), Calpionellopsis oblonga (Cadisch), Lorenziella hungarica (Knauer&Naggy) ve Calpionellites darderi (Colom) türleri saptanmış ve tanımlanmıştır. Yapılan biyostratigrafik incelemelerde Crassicollaria/Crassicollaria intermedia, Calpionella alpina, Calpionella elliptica, Calpionellopsis simplex-Calpionellopsis oblonga, Calpionellites darderi calpionel biyozonları saptanmıştır. 
Kuzey Anadolu'da oldukça geniş coğrafik yayılım sunan Jura-Kretase yaşlı birimlerin, litostratigrafik kronostratigrafik ve biyostratigrafik açıdan büyük ölçüde benzer özellikler gösterdiği görülmüştür.
Pontid Kuşağında yüzeyleyen Mesozoyik-Senozoyik yaşlı örtü birimlerinin jeolojisi ve stratigrafisine yönelik çok sayıda çalışmalar yapılmıştır. Ancak yapılan çalışmaların çoğunun kapsamı ve sonuçları bakımından yerel olması dolayısıyla çok sayıda formasyon adlamasının yapılmış olduğu gözlenmektedir. Bu durum jeolojik literatürde karmaşaya yol açmaktadır.  Elde edilen sonuçlara göre aynı denizin ürünleri olan, aynı kronostratigrafik düzeye sahip, aynı lito-biyofasiyes özellikleri gösteren birimlerin aynı formasyon adı altında toplanması olanaklı olabilecektir.

Abstract:
When examined the stratigraphy of Black Sea Region which is called as Pontides Tectonic Belt and being one of tectonic units of Turkey is observed presence of a base-cover separation. These cover units generally distinguish as primary marine and secondary terrestrial units.
The objective of this study to do comparative stratigraphy of Mesozoic clastic and carbonate rocks in the particular pilot areas of a wide area from West-Middle Black Sea Region. These units are especially Jurassic-Cretaceous units and primary marine cover units.
In this study, geological mapping and detail stratigraphy and paleontology of Jurassic-Cretaceous units are realized in Gölpazarı, Osmaneli (Bilecik), Gerede, Seben (Bolu), Eskipazar (Karabük), Çerkeş, Ilgaz, İsmetpaşa (Çankırı), Nallıhan, Beypazarı, Güvem (Ankara), Ladik (Samsun), Merzifon (Amasya), Zile, Turhal, Pazar, Erbaa, Niksar (Tokat) regions. 
Calpionellids have to geographically widespread in the Pontids within Tethys Province and they are strong indicator of Upper Tithonian-Berriasian and more stable from other micro or nannofossil group. Therefore, Calpionel biostratigraphy studies are also given. 52 measured stratigraphy sections are taken from this study. Micropaleontological studies carried out on thin sections taken rock samples. The systematic descriptions were realized on calpionella genus belong to mainly Jurassic-Cretaceous such as Tintinnopsella, Crassicollaria, Calpionella, Remaniella, Calpionellopsis, Lorenziella ve Calpionellites. These species are as follow: Tintinnopsella carpathica (Murgeanui & Filipescu), Tintinnopsella longa (Colom), Crassicollaria intermedia (Durand Delga), Crassicollaria brevis (Remane), Crassicollaria parvula (Remane), Crassicollaria massutiniana (Colom), Calpionella alpina Lorenz, Calpionella elliptica Cadisch, Remaniella ferasini (Catalano), Remaniella cadischiana (Colom), Remaniella murgeanui (Pop), Calpionellopsis simplex (Colom), Calpionellopsis oblonga (Cadisch), Lorenziella hungarica (Knauer&Naggy) and Calpionellites darderi (Colom). The calpionellid biozones were described such as Crassicollaria/Crassicollaria intermedia, Calpionella alpina, Calpionella elliptica, Calpionellopsis simplex-Calpionellopsis oblonga, Calpionellites darderi. 
As lithostratigraphic, chronostratigraphic and biostratigraphic of these units which present geographically widespread in the North Anatolia was observed to be similar. 
Numerous studies have been carried out for geology and stratigraphy of Mesozoic-Senozoic cover units observed in the Pontides Belt. It is observed that numerous formation descriptions were made due to local of content and results of most studies. This situation has led to confision in the geological literature. According to these datas, units which are products of the same sea and have to the same chronostratigraphic level and the same ltho-biostratigraphic features would be possible to unite under the same formation name.