Akıllı telefon kullanımı ve nomofobinin uyku kalitesi ve gündüz uykululuk durumuna etkisinin incelenmesi: İnönü Üniversitesi örneği
Examining the Effect of Smartphone Use and Nomophobia on Sleep Quality and Daytime Sleepiness: The Case of Inonu University
Yazar: BETÜL FIRINCI
Danışman: PROF. DR. ERKAN PEHLİVAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Cep telefonu = Mobile phone ; Malatya = Malatya ; Nomofobi = Nomophobia ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve Amaç: Akıllı telefon kullanım sıklığının artmasıyla bağımlılık ve telefondan mahrum kalma korkusu olan nomofobi kavramı gündeme gelmiştir. Bilinçsiz ve kontrolsüz kullanılan akıllı telefonlar, gençlerin uyku sorunları yaşamalarına sebebiyet vermektedir. Bu çalışmada; üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı, nomofobi düzeyi, uyku kalitesi ve gündüz aşırı uykululuk durumlarını incelemek, akıllı telefon bağımlılığı ve nomofobi düzeyinin, uyku kalitesine ve gündüz aşırı uykululuk durumuna etkisi araştırmak amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Kasım–Aralık 2019 tarihleri arasında İnönü Üniversitesinde eğitim gören birinci sınıf ve son sınıf öğrencisi olan 390 kişiye uygulanmıştır. Araştırmada Pittssburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Nomofobi Ölçeği (NÖ), Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği (ATBÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde Ki-Kare, Student T, One Way ANOVA, Spearman Korelasyon, Binomial Lojistik Regresyon Analizi testleri kullanıldı. Yanılma düzeyi p=0,05 olarak seçilmiştir. 
Bulgular: Öğrencilerin akıllı telefon kullanım süresi 5,4±2,6 yıl, günlük internete girme süresi 4,3±2,6 saat, günlük uyku süresi 7,4±1,5 saat olarak bulunmuştur. Öğrenciler; Nomofobi Ölçeğinden 78,3±25,8,  Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeğinden 90,3±29,7, Pittssburgh Uyku Kalitesi İndeksinden 7,2±2,8, Epworth Uykululuk Ölçeğinden 5,9±4,1 puan almışlardır. Öğrencilerin %54,4'ünde orta, %22,8'inde şiddetli nomofobik belirtiler gözlenmiştir. Grubun %83,6'sında kötü uyku kalitesi, %14,6'sında gündüz aşırı uykululuk hâli bulunmaktadır. Nomofobi Ölçeği puanı ile Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği puanı arasında pozitif yönde, orta şiddette, anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Uyumadan önce akıllı telefon kullanım süresi 30 dakikanın altında olanlarda nomofobinin, akıllı telefon bağımlılığının ve gündüz aşırı uykululuk hâlinin daha düşük, uyku kalitesinin ise daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Üniversite öğrencilerinde nomofobik belirtiler ve akıllı telefon bağımlılığı yüksek oranda görülmüştür. Öğrencilerin çoğunun uyku kalitesi kötüdür. Öğrencilerin bilinçli ve kontrollü akıllı telefon kullanımı ile sağlıklı uyku konusundaki farkındalıkları artırılmalıdır.

Abstract:
Introduction and Purpose: Addiction and the concept of nomophobia, which is the fear of being deprived of the telephone, have increased with the increasing frequency of smartphone use. Smartphones used unconsciously and in an uncontrolled manner make young people experience sleep problems. In this study, the purpose was to examine smartphone addiction, nomophobia level, sleep quality and daytime sleepiness status of university students, and to investigate the effect of smartphone addiction and nomophobia levels on sleep quality and daytime sleepiness status.
 
Material and Method: This study, which had a cross-sectional design, was conducted with 390 people who were first-year and senior students at Inonu University between November and December 2019. The Pittsburgh Sleep Quality Index, Epworth Sleepiness Scale, Nomophobia Scale, and Smartphone Addiction Scale were used in the present study used. For statistical analysis, the chi-squared test, the Student's t-test, one-way ANOVA, Spearman's rank correlation coefficient and binomial logistic regression analysis were used. The error level was chosen as p = 0.05.

Findings: The smartphone use time of the students was finded to be 5.4±2.6 years, daily online time was 4.3±2.6 hours, and daily sleep time was 7.4±1.5 hours. The students received 78.3±25.8 points from the Nomophobia Scale, 90.3±29.7 from the Smartphone Addiction Scale, 7.2±2.8 from the Pittsburgh Sleep Quality Index, and 5.9±4.1 points from the Epworth Sleepiness Scale. A total of 54.4% of students had moderate, and 22.8% had severe nomophobic symptoms; 83.6% of the group had poor sleep quality, and 14.6% had excessive daytime sleepiness. A positive, moderate and significant relation was detected between the mean Nomophobia score and the mean Smartphone Addiction Scale score. It was also determined that those with less than 30 minutes of smartphone use before sleeping had low nomophobia, smartphone addiction and daytime sleepiness scores, and better sleep quality.

Conclusion: Nomophobic symptoms and smartphone addiction were observed to be high in university students. Most students had poor sleep quality. The awareness of students on healthy sleep, and conscious and controlled smartphone use should be increased.