Gökadadaki seçilmiş kırmızı dev yıldızların kimyasal analizi
Chemical analysis of the selected galactic red giant stars
Yazar: GAMZE BÖCEK TOPCU
Danışman: PROF. DR. MELİKE AFŞAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu tezde NGC 752, NGC 6940 ve Hyades açık yıldız kümelerindeki kırmızı
dev yıldızlarının yüzey kimyasal bollukları, yüksek çözünürlüklü (R ≈ 60 000) ve
sinyal/gürültü (S/G ≥ 120) oranlı tayflar kullanılarak elde edilmiştir. Kırmızı dev
yıldızların küme üyelikleri dikine hız ölçümleri ile doğrulanmıştır. Kümelerin yaş
ve dönme noktası kütlesi değerleri renk-parlaklık diyagramlarına uygulanan eş yaş
eğrileri ile tespit edilmiştir.
Model atmosfer parametreleri: etkin sıcaklık, yüzeyçekimleri, metal bolluğu,
mikrotürbülans hızı (Teff, log g, [Fe/H], ξt) nötral ve iyonize demir ve titanyum
çizgilerinin eşdeğer genişlikleri kullanılarak belirlenmiştir. NGC 752, NGC 6940
ve Hyades kümelerinin metal bollukları sırasıyla [Fe/H] = −0.02 ± 0.05, [Fe/H] =
0.04 ± 0.02 ve [Fe/H] = 0.12 ± 0.04 olarak hesaplanmıştır. Eşdeğer genişlik ya da
sentetik tayf analizi yöntemleri kullanılarak hafif tek-atom numaralı (Na, Al), α
(Mg, Si, Ca), Fe-grubu (Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn), ve nötronyakalama
(Y, La, Nd, Eu) elementleri için kimyasal bolluk analizi
gerçekleştirilmiştir. LiCNO element bollukları ve 12C/13C izotop oranları da elde
edilmiştir. Lityum bolluğu Li I 6707 Å rezonans çizgisinden, Oksijen bolluğu 6300
Å'da bulunan yasaklanmış [O I] çizgisinden hesaplanmıştır. Karbon bollukları
4300 Å yöresindeki CH G-bandı ile 5165 Å ve 5635 Å'de bulunan C2 Swan
bantlarından; Nitrojen bollukları ve 12C/13C izotop oranları ise 7995–8040 Å
aralığında yer alan 12,13CN molekül bantlarından elde edilmiştir. LiCNO bollukları,
12C/13C izotop oranları ve fotometrik veriler birlikte değerlendirilerek kırmızı dev
yıldızlarının evrim durumları tahmin edilmiş ve sonuçlar yıldız evrim kuramları ile
birlikte tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, surface chemical abundances of some selected red giant
members of the NGC 752, NGC 6940 and Hyades open clusters were analyzed by
using the high resolution (R ≈ 60 000) and high signal to noise ratio (S/N ≥ 120)
spectra. Cluster memberhips were confirmed by measuring the stellar radial
velocities. By applying isochrones to the colour-magnitude diagrams, age and
turn-off mass parameters of the clusters were determined.
Model atmosphere parameters (Teff, log g, [Fe/H] and ξt) were found via
equivalent widths of the Fe I, Fe II, Ti I, and Ti II lines. Metallicities of the open
clusters NGC 752, NGC 6940 and Hyades were derived as [Fe/H]= −0.02 ± 0.05,
[Fe/H] = 0.04 ± 0.02 ve [Fe/H] = 0.12 ± 0.04, respectively. Abundances of the light
odd-Z (Na, Al), α (Mg, Si, Ca), Fe-group (Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn),
and n-capture (Y, La, Nd, Eu) elements were calculated by using the equivalent
width or synthetic spectrum analysis methods. The abundances of LiCNO and
12C/13C ratio were also determined. Lithium abundances were derived from the Li I
6707 Å resonance doublet and oxygen abundances were analyzed from the
forbidden [O I] line at 6300 Å. Carbon abundances were determined using the CH
G-band feature located near 4300 Å and the C2 Swan bandheads at 5165 and 5635
Å. Nitrogen abundances and 12C/13C were derived from 12,13CN molecular bands in
the 7995-8040 Å region. By using the LiCNO abundances and, 12C/13C ratios along
with the photometric data, evolutionary status of the red giants was estimated and
the results were discussed in terms of stellar evolution theories.