Almanya Türklerinde başarı ve başarısızlığı kavramsallaştırmaya bağlı kişisel anlatımların aileye ve çevreye yansımasında geleneksel yapılar ile dünya görüşünün işlevsel analizi
Functional analysis of traditional structures and worldview in reflection of personal statements to environment and family, related to success and failure conceptualization among Turks in Germany
Yazar: MEHMET AKİF KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aile = Family ; Almanya = Germany ; Başarı = Success ; Başarı değişkenleri = Success variables ; Başarısızlık = Failure ; Gelenekler = Traditions ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyal çevre = Social environment ; Türkler = Turks ; Yurt dışı = Abroad

Özet:
Bu doktora tezinde Almanya Türklerinin sosyal ve kültürel yapıları araştırılmıştır. Aile geleneklerinin Almanya'daki yaşantıları üzerindeki etkileri, başarı ve başarısızlık deneyimlerine bağlı anlatılarından yola çıkarak incelenmiştir. Boş zamanları, eğlenceleri, ailesi ve sosyal çevreleri dünya görüşlerine bağlı olarak bu iletişim ağlarıyla biçimlenmektedir. Problemler karşısında aldıkları tutum ve onların çözümü için attıkları adımlar, içinde bulundukları geleneksel yapıların ve sahip oldukları dünya görüşlerinin etkilerini taşımaktadır. Üzerlerindeki bu etkinin belirlenmesi için onlarla yapılan konuşmalar, sohbetler ve anlatılar derlenmiştir. Toplanan malzemeler ve yerinde yapılan gözlemler, onların kendi olumlu veya olumsuz yaşam tecrübelerini yansıtmaktadır.Almanya Türkleri, elli yıl önce Türkiye'nin çeşitli yerlerinden yola çıkarak bir göç yaşamışlardır. Almanya'dan geri dönmeyerek kalıcı oldukları ülkeyi yurt edinmişlerdir. Bu yer değiştirmenin, yerleşmenin ve kültürleşmenin sonucunda Almanya'da farklı, yeni bir toplum doğmuştur. Göç kökenli toplum ile yerleşik toplum arasındaki etkileşim, her iki tarafı da değiştirmiştir. Türkiye'den Almanya'ya gelip burada yaşamaya başlamayla ortaya çıkan problemlerin çözüm biçimleri, onların Almanya Türkü olan kimliklerini oluşturmaktadır.Almancanın ve köken dilinin eğitimi, çevreyle kurduğu ilişkileri, okul ve meslek hayatı, emeklilik ve gündelik yaşamda karşılaştığı güçlükler, onların hayat tecrübeleridir. Geçici işçilikten kalıcılığa ve yurttaşlığa geçmeleri, her iki toplumun karşısına en temel problem olan kimlik meselesini ortaya çıkarmıştır. Almanya bu farklı kimliği tanımak için, demografik ihtiyaç olmasına rağmen isteksiz davranmaktadır. Göç kökenli Almanlar ile Almanyalı Almanları eşit yurttaş saymayan yasanın olması, aşılması gereken önemli bir handikaptır. Ülkenin eşitlikçi ve demokratik olmayan uygulamaları, göçmenlerin topluma uyumunu engellemektedir. Ayrıca opsiyon modeli vatandaşlık ve bitmeyen bir geçicilik, diğer göçmen gruplarınınkinden daha düşük bir statü doğurmaktadır. Oysa bu göç süreci, onların kalıcı olduklarını sosyal, kültürel, siyasî ve ekonomik göstergelerle beraber açıkça ortaya koymaktadır. En başından beri ayrımcı politikalarla onların burada geçici olmalarına yönelik çaba harcanmaktadır. Bunlar, onların Almanya'da siyasal ve sosyal alanlarda varlık göstermelerini geciktirmiş ve ülkeyle bütünleşmelerine engel olmuştur.Bu göç sürecinde, Almanya'nın Türkiye ile ilişkileri, bir sorunlar yumağına dönüşmüştür. Siyasî ve ekonomik gelişmeler, geçmişte yaşanan problemlere rağmen Türkiye'yle olan bağların güçlü bir biçimde sürdürülmesini gerektirmektedir. Farklılıklar ve kimliklere saygıya dayalı bir anlayış üzerine kurulacak güçlü ilişkiler, Almanya Türkleri dikkate alınarak yapılmalıdır. Almanya ve Türkiye, bu hassas noktaları göz önüne alarak tutumlarını belirlemelidir. Almanya Türkleri de kendi başlarına tüm problemlerin altından kalkmanın mümkün olmadığını bilmelidir. Bugünkü problemlere geçmişin yaklaşımlarıyla çareler üretmek mümkün değildir. Almanya ile Türkiye, onlara rehberlik edip bu yeni yapılanmada destek vermelidir. Almanya Türkleri kimliğine uymayan hazır reçeteler yüzünden çalkantılar yaşamıştır. Kendi çözüm yollarının öne çıkması, son yıllardaki en önemli gelişmedir.Türkiye'den Avrupa'ya birkaç yıllığına geçici işçi olarak giden insanların çoğu geri dönmemiştir. Bu geri dönmeyen işçilerin, çocuk ve eşlerini yanlarına almaları neticesinde çeşitli Avrupa ülkelerinde bir yeni yaşam başlamıştır. Bu olguya bağlı olarak önceden beri kullanılan gurbetçi, yurtdışı adıyla birleşerek yurtdışı gurbetçileri olmuştur. Yurt içindekinden tamamen farklı olan bu gurbetçilik, zamanla Almancılık, bu gurbetçiler de Almancı olarak adlandırılmıştır. Bu onların yeni yeni oluşan kimliğine dair bir adlandırmadır. Bu kavramla onların içerdeki gurbetçilere benzemediklerine, bunun yanında yer ve yurt farklılıklarına işaret edilmiştir. Göçmenlerdeki değişimler, yurda geri dönmemeleri ve öte yandan yarım asırdan beri fizikî ve sosyal anlamda Türkiye ile bağlarını koparmamaları, Almancı kavramı yerine bu süreci daha net bir şekilde anlatan Almanya Türkleri kavramını doğurmuştur. Yabancılar, misafir-konuk işçiler, göçmen işçiler, göçmenler, göç kökenliler, Almanya Türkleri gibi elli yıllık süreçte anılmış tüm bu kavramlar, onların kimlik oluşumu problemlerini yansıtmaktadır. Yurtdışı gurbetçiliğinden Almancılığa, oradan Almanya Türklüğüne doğru gelişen, bu yeni kimliğin ağır sancıları henüz geçmiş değildir. Göç sonrası göçmenlerden oluşan sosyal tabaka, ne onlara biçilen elbiseye ne de biçme zamanına bağlıdır. Bu kimlik, başka bir yeri, yurt benimseyip belli bir süreden beri o coğrafyada hayatını sürdüren ve bu yolda şekillenen bir oluştur.

Abstract:
In this PhD thesis, the social and cultural structures of Turks in Germany have been investigated. The impact of family traditions on their life styles in Germany has been analyzed from the narratives based on the experiences of success and failure. Their leisure, sense of entertainments, families and social circles are formed by communication networks as depending on their worldviews. Their attitudes towards problems and steps taken for their solutions are shaped by traditional structures which they belong to and their worldviews. In order to identify this impact, conversations, chats and narratives have been collected. Subject materials and observations done on site reflect their own positive or negative life experiences.Turks in Germany emigrated from various parts of Turkey fifty years before. They made this new country their homeland and did not return. As a result of immigration, settlement and acculturation a new society, different from that of the first immigrants society, was formed in Germany. The interaction between immigrant origin and resident community has changed both sides. Their solution approaches for the problems that have emerged as a result of immigration construct their new ?Germany Turks? identity.Education in German and in their mother tongue, their relations with social environment, school and career, retirement life and difficulties which they encounter in daily life comprise all together their life experiences. Transitions from temporary labor to permanent and from immigrant to citizenship confront both communities with the basic problem of identity. In spite of a demographic need, Germany is reluctant to recognize this different identity. The laws discriminating against ?immigrant-origin Germans? are the most important handicap to be overcome. The non-egalitarian and anti-democratic applications prevent immigrants from integrating to German society. Moreover, ?option-model citizenship? and a never-ending-temporariness cause a lower statue than that of the other immigrant groups. However, the evolution of the immigration process clearly demonstrates with social, cultural, political and economic indicators that they are permanent. From the very beginning, discriminatory politics have aimed to make them temporary in Germany. This has postponed their feeling of acceptance in social and political areas and prevented integration with the country.During this immigration process, the relationship of Germany with Turkey has become a mass of problems. In spite of problems in past, political and economic developments require to continue with strong ties. The strong relations based on differences and mutual respect to identities should be realized by taking into account the presence of ?Germany Turks?. Germany and Turkey should determine their stance by considering those sensitive points. Moreover, ?Germany Turks? should be aware that it is impossible to overcome all problems on their own efforts alone. Producing remedies for today?s problems with approaches of the past is not the solution. Germany and Turkey should give them support and guidance on the steps of this new re-organization. ?Germany Turks? have experienced turmoil because of the ?prepared? prescriptions not complying with their identity. The indicator of the most important development in recent years is their unique solutions.The most of the people who have gone to Europe from Turkey as temporary labor for a few years have not returned. Those workers later on had brought their children and wife, and as a result of this, a new life has begun in various European countries. Due to this reality, the concept of ?gurbetçi (expatriate)?, which has been used for a very long time for people who move to another city to live or work in Turkey, has been used as ?yurtdışı gurbetçi (abroad expatriate)? for Turks in Germany. Over time in Turkey, this new expatriation is mentioned as ?Almancılık (at a first glance, it can be translated as German-ist-ness, but its meaning in Turkish is completely different)? and this new expatriate type is called as ?Almancı (again, it can be translated as German-ist, but its meaning in Turkish is completely different)?, since the new concept is completely different from the previous one. This is a nickname of their new identity. With this concept, it is emphasized that they are not similar to homeland expatriates and, moreover, that place and country are different than their original homeland. Changes they went through, staying in Germany for good and yet keeping their physical and social bounds with Turkey for half a century have led to an emergence of a new concept of ?Germany Turks? instead of ?Almancı?. Concepts such as foreigners, guest workers, migrant workers, immigrants, ?Germany Turks? reflect of the problems of identity formation. The heavy pain of new identity, which transforms to ?yurtdışı gurbetçisi?, ?Almancı?, ?Germany Turks? and ?European Turks (or Euro-Turks in short), has not cured yet. The social layer formed by those immigrants does not adhere to the suit cut out for them and to the cutting out time. This identity is a formation by selecting a different country and by continuing the effort of adoption to this new country for a while as a new homeland for them.