Translarda benlik saygısının sosyal destek algısı ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of relationship between self-esteem and social support perception in transgender populations
Yazar: SİBEL YAMAN
Danışman: PROF. DR. MAHİRE OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Konsultasyon ve Liyezon Psikiyatrisi Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, translarda benlik saygısının algılanan sosyal destek ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür.

Yöntem: Araştırma çalışmaya katılmaya kabul eden 18 yaş üzeri 111 trans ile yürütülmüştür. Araştırma 29.11.2023 – 20.04.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Benlik Saygısı Değerlendirme Ölçeği- Kısa Formu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik parametrelerinden sayı, yüzde, standart sapma vb. kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkileri saptamak için Pearson korelasyon tekniği kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki etkileri belirlemek için regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar, %95 güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya katılan transların tanımlayıcı özellikleri ile benlik saygısı düzeyleri incelenmiş; BSDÖ-KF'nin Olumsuz benlik alt boyutunda fiziksel hastalığı olan transların puan ortalaması, olmayanlara göre istatiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (t= 2,141, p= 0,017). RBSÖ puan ortalamasında ruhsal hastalığı olmayan transların puan ortalamasının, ruhsal hastalığı olanlara göre istatiksel olarak daha yüksek olarak bulunmuştur (t= -2,834, p= 0,003). Cerrahi operasyon geçiren transların RBSÖ puan ortalamasının, geçirmeyenlere göre istatiksel olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (t= 2,108, p= 0,019).

Çalışmaya katılan transların tanımlayıcı özellikleri ile algılanan sosyal destek düzeyleri incelenmiş; ÇBASDÖ'nün toplam puan ortalamalarında (t= -2,320, p= 0,011); aileden (t= -2,329, p= 0,011) ve özel bir kişiden (t= -2,465, p= 0,008) algılanan sosyal destek alt boyutlarında fiziksel hastalığı olmayan transların puan ortalamasının, fiziksel hastalığı olanlara göre istatiksel olarak daha yüksek olarak bulunmuştur. 
ÇBASDÖ'nin aileden algılanan sosyal destek alt boyutunda ruhsal hastalığı olmayan transların puan ortalamasının , ruhsal hastalığı olanlara göre istatiksel olarak daha yüksek olarak bulunmuştur (t= -1,914, p= 0,029).
ÇBASDÖ toplam puan ortalamasında  (t= 2,979, p= 0,002); aileden (t= 1,973, p= 0,026); arkadaştan (t= 2,350, p= 0,010) ve  özel bir kişiden  (t= 2,309, p= 0,011) algılanan sosyal destek alt boyutunda, cerrahi operasyon geçiren transların puan ortalamasının, geçirmeyenlere göre istatiksel olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur. (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda transların RBSÖ den alınan 26,37 ± 6,06 puan ortalaması  ile orta derecede bulunmuştur. Transların BSDÖ-KF'nin olumlu benlik alt boyut puan ortalaması 44,35±10,66 olarak orta derecenin üzerinde bulunmuştur. Buna karşılık, tranşların BSDÖ-KF'nin olumsuz benlik alt boyutundan alınan ortalama puanı 36,11±12,86 olarak orta derecede bulunmuştur. ÇBASDÖ incelendiğinde toplam puan ortalaması 49,40±12,92 olarak ortalama puanın üzerinde bir değer bulunmuş olup; en yüksek puan ortalaması arkadaştan algılanan sosyal destek alt boyutunda (17,94±5,16); en düşük ise aileden algılanan sosyal destek (15,70±5,76) alt boyutundan aldıkları bulunmuştur. Translarda benlik saygısının algılanan sosyal destek ile pozitif yönde orta düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0,01).

Benlik saygısı düzeyinin algılanan sosyal desteği yordayıp yordamadığını test etmek için yapılan basit regresyon analizi sonuçlarına göre, benlik saygısı (β= 0,262, p<0,05) algılanan sosyal desteği pozitif olarak yordamaktadır. Benlik saygısının, algılanan sosyal destek üzerindeki varyansın %25,6'sını açıkladığı bulunmuştur. 

Hemşirelik uygulamaları için çıkarımlar: Konsültasyon liyezon psikiyatrisi hemşireleri, özellikle cerrahi süreçte transların fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumalarına yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler; trans; benlik saygısı; algılanan sosyal destek.

Abstract:
Examination of the Relationship between Self-Esteem and Social Support Perception in Transgender Populations

Aim: This study will be conducted to examine the relationship between self-esteem and perceived social support in transgender people.

Method: The research was conducted with 111 transgender people over the age of 18 who agreed to participate in the study. The research was conducted between 29.11.2023 and 20.04.2024. Introductory Information Form, Rosenberg Self-Esteem Scale, Self-Esteem Evaluation Scale-Short Form and Multidimensional Perceived Social Support Scale were used as data collection tools. In the analysis of data, descriptive statistics parameters such as number, percentage, standard deviation, etc. are used.  Pearson correlation technique was used to determine relationships between scales. Additionally, regression analysis was used to determine the effects between variables. The results were evaluated at the 95% confidence interval and significance level of p<0.05.

Result: The descriptive characteristics and self-esteem levels of the trans people participating in the study were examined; The mean score of trans people with physical illnesses in the Negative self subscale of BSDS-CF was found to be statistically higher than those without (t= 2.141, p= 0.017). The mean score of trans people without mental illness was found to be statistically higher than that of trans people with mental illness (t= -2.834, p= 0.003). It was found that the mean RBSS score of trans people who underwent surgery was statistically higher than that of those who did not undergo surgery (t = 2.108, p = 0.019).

The descriptive characteristics and perceived social support levels of the trans people participating in the study were examined; In the total score averages of MSPSS (t= -2.320, p= 0.011); In the sub-dimensions of perceived social support from family (t= -2.329, p= 0.011) and a special person (t= -2.465, p= 0.008), the mean score of trans people without physical illness was found to be statistically higher than that of those with physical illness.
The mean score of trans people without mental illness in the sub-dimension of perceived social support from family of MSPSS was found to be statistically higher than that of those with mental illness (t= -1.914, p= 0.029).

In the MSPSS total score average (t= 2.979, p= 0.002); from family (t= 1.973, p= 0.026); In the sub-dimension of perceived social support from a friend (t= 2.350, p= 0.010) and a special person (t= 2.309, p= 0.011), the mean score of trans people who had surgery was found to be statistically higher than those who did not (p<0.05).

Conclusion: In our study, the mean score of trans people on the RBSS was 26.37 ± 6.06, which was found to be moderate. The mean score of trans people on the positive self subscale of the BSDS-CF was found to be above the moderate level, at 44.35±10.66. On the other hand, the mean score of the transgender people from the negative self sub-dimension of BSDS-CF was found to be moderate, at 36.11±12.86. When MSPSS was examined, the total score average was found to be 49.40±12.92, a value above the average score; The highest mean score was in the sub-dimension of perceived social support from friends (17.94±5.16); It was found that they received the lowest from the sub-dimension of perceived social support from family (15.70±5.76). It was found that self-esteem was positively and moderately related to perceived social support in trans people (p<0.01).

According to the results of the simple regression analysis conducted to test whether the level of self-esteem predicts perceived social support, self-esteem (β= 0.262, p<0.05) positively predicts perceived social support. It was found that self-esteem explained 25.6% of the variance in perceived social support.

Implications for nursing practice: Consultation-liaison psychiatric nurses can help transgender people protect their physical and mental health, especially during the surgical process.

Keywords; trans; self-esteem; perceived social support.