Tüketici sinizminin tüketici boykot davranışı üzerindeki etkisinde tüketici boykot katılım güdülerinin aracılık rolünün incelenmesi
The mediating role of consumer boycott participation motives in the effect of consumer cynicism on consumer boycott behaviour
Yazar: RABİA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN KESER
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Boykot = Boycott ; Güvensizlik = Insecurity ; Katılım = Participation ; Sinizm = Cynicism ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Tüketici sinizmi, tüketicilerin işletmelere karşı hissettikleri güvensizlik, memnuniyetsizlik ve karşılanmamış beklentiler ile açıklanmaktadır. Tüketici boykot davranışı, pazarlama biliminde tüketici davranışlarının bir formu olarak değerlendirilmektedir. Tüketici boykot katılım güdüleri ise, tüketicilerin boykota katılmasını sağlayan motivasyonlar olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, tüketici sinizminin tüketici boykot davranışı üzerindeki etkisinde tüketici boykot katılım güdülerinin anlamlı bir aracılık etkisinin olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın kapsamını, Erzurum ilinde ikamet eden tüketiciler oluşturmaktadır. Dolayısıyla araştırma Erzurum ili ile sınırlandırılmıştır. Araştırma, Erzurum ilinde yaşayan 401 tüketici ile anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, frekans dağılımı, güvenilirlik analizi, varyans analizi, doğrulayıcı faktör analizi, açımlayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik analizinden yararlanılmıştır. Analizlerin yapılmasında Lisrel 8.51 ve SPSS 22.0 paket istatistik programlarından yararlanılmıştır. Çalışmada uygulanan güvenilirlik ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda araştırma değişkenlerinin yüksek derecede güvenilirliğe sahip olduğu ve yapılan modifikasyonlar sonucu uyum iyiliği değerlerinin de kabul edilebilir sınırlar içerisinde bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmada tüketicilerin tüketici sinizmi düzeylerinin 3.34, tüketici boykot davranışı düzeylerinin 3.78 ve tüketici boykot katılım güdüleri düzeylerinin ise 3.30 olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen yapısal eşitlik analizi sonucunda tüketici sinizminin tüketici boykot davranışı üzerindeki etkisinde tüketici boykot katılım güdülerinden fark yaratma ve kendini geliştirme değişkenlerinin anlamlı bir aracılık etkisinin olduğu; karşı argümanların ise anlamlı bir aracılık etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Consumer cynism, ıt is explained by the distrust, dissatisfaction and unmet expectations that consumers feel towards businesses. Consumer boycott behavior is evaluated as a form of consumer behavior in marketing science. Consumer boycott participation motives are expressed as the motivations that enable consumers to participate in the boycott. The purpose of this study is to examine whether a significant mediating effect of consumer boycott participation motives in the effect of consumer cynicism on consumer boycott behavior. The scope of the research consists of the residents of Erzurum province. Therefore, the research was limited to Erzurum province. The research was carried out by using the questionnaire method with 401 consumers living in Erzurum. Arithmetic average, standard deviation, frequency distribution, reliability analysis, variance analysis, confirmatory factor analysis, exploratory factor analysis and structural equation analysis were used in the analysis of the data obtained in this research. Lisrel 8.51 and SPSS 22.0 package statistics programs were used in the analysis. As a result of the reliability and confirmatory factor analyzes applied in the study, it was determined that the research variables had a high degree of reliability and the goodness of fit values were also within acceptable limits as a result of the modifications made. In the study, it was determined that the consumer cynism level of the consumers was 3.34, their consumer boycott behaviour level was 3.78 and their consumer boycott participation motives level was 3.30. As a result of the structural equation analysis performed in the study, it was found that the variables of making a difference and self-enhancement among the consumer boycott participation motives has a significant mediating effect on the effect of consumer cynicism on consumer boycott behavior; on the other hand, it was determined that the counter-arguments did not have a significant mediating effect.