Sepsis, ağır sepsis ve septik şok tanısı alan hastalarda lökosit, TNF-alfa, IL-10, IL-4 ve prokalsitonin düzeylerinin mortalite ve morbiditeyle ilişkisinin araştırılması
To investigate the correlation of leucocyte, tnf-alpha, IL-10, IL-4 and procalcitonin levels of patients diagnosed with sepsis, severe sepsis and septic shock by mortality and morbidity
Yazar: ELİF KIZILMEŞE
Danışman: DOÇ. DR. CANAN BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Sepsis = Sepsis ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; İnterlökin 10 = Interleukin 10 ; İnterlökin 4 = Interleukin 4 ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Sepsis karmaşık patofizyolojik olayların etkili olduğu, mortalitesi yüksek,
tedavisi zor bir tablodur. Literatürde sepsisin başlattığı multimodal immünolojik
kaskadın düzenlenmesi üzerine birçok deneysel çalışma olmasına rağmen insanda
proinflamatuar ve inflamatuar sitokinler ile prokalsitonin düzeyleri arasında sepsiste
mortalite ve morbiditenin ilişkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu
çalışmada sepsis hastalarında lökosit, TNF-α, IL-10, IL-4 ve prokalsitonin düzeylerinin
ve yatış süresinin mortalite ve morbiditeyle ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Derince Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği, Yoğun Bakım Eğitim
Klinik'inde sepsis, ağır sepsis ve septik şok tanısı alan ve yoğun bakım ünitesinde 24
saatten fazla kalan toplam 45 hasta üzerinde prospektif olarak gerçekleştirildi. Kontrol
grubu olarak sepsis tanısı konmayan yoğun bakımda 24 saatten fazla kalan 20 hasta
seçilmiştir. Hastalardan sepsis tanısı alanlar Grup 2 (n:14) olarak, ağır sepsis geçirenler
Grup 3 (n:15) ve septik şok tanısı alanlar ise Grup 4 (n:16) olarak belirlendi. Bu
gruplar takip ve tedavi sonrası ölen ve yaşayan olmak üzere kendi içinde iki gruba
ayrıldı.
Hastaların yaş, cinsiyet, tanı, yatış süreleri, APACHE skorları, altta yatan
hastalıklar gibi tanımlayıcı verileri kaydedildi. Hastaların sepsis tanısı konduğu andaki,
7. gün ve klinik olarak sepsisten çıktığı veya öldüğü gün alınan kan örneklerinden;
lökosit değerleri kayıt altına alındı. Ayrıca kan örnekleri proenflamatuar sitokin
değerleri ölçülmek üzere depolandı. Çalışma sonunda tüm serum örneklerinden TNF-α,
IL-4, IL-10 ve PCT değerleri çalışıldı.
Bulgular: Çalışma sonucunda gruplar arasında demografik özellikler açısından
istatistiksel olarak anlamlı farklılıklara rastlanmadı. Mortalite oranları ve sepsisin
şiddeti ile karşılaştırılan yatış süreleri, akut böbrek hasarı, lökosit değerleri, bazı IL-10
düzeyleri ve prokalsitonin oranı açısından anlamlı farklılıklara rastlandı. Ancak
sitokinlerden TNF-α ve IL-4 düzeyleri ile mortalite arasında bir ilişki kurulamadı.
Sonuç: Bu çalışma sepsis, ağır sepsis ve septik şok hastalarında lökosit, IL-10 ve
PCT değerlerinin yüksekliğinin mortalite ve yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ile
ilişkili olduğunu göstermiştir. Ancak TNF-α ve IL-4 düzeyleri ile mortalite arasında
anlamlı bir ilişki olmaması çalışmanın kapsamının genişletilmesi gerektiğini
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Sepsis, septik şok, mortalite, sitokin, prokalsitonin

Abstract:
Aim: Sepsis is a complicated process including several pathophysiological events
with a high mortality rate and problematic therapy. Although there are many
experimental studies on multimodal immunological cascade resulting from the sepsis,
there is not any research evaluating the relation between proinflammatory and
inflammatory cytokines, procalcitonin levels and mortality and morbidity in sepsis in
human yet. This study aims to investigate the correlation between the mortality and
levels of leukocyte, TNF-α, IL-10, IL-4 and procalcitonin in sepsis.
Material and Methods: This prospective study was performed with 45 patients
diagnosed with sepsis, severe sepsis and septic shock and stayed more than 24 hours in
Intensive Care Unit of Anestesiology and Reanimation Clinic of Health Science
University Derince Education and Research Hospital. As a control group, 20 patients
who were not diagnosed with sepsis but stayed in intensive care unit for more than 24
hours were accepted. The patients with sepsis were assigned as Group 2 (n:14), severe
sepsis patients were Group 3 (n:15) and septic shock patients were Group 4 (n:16).
These groups were also divided into two groups as alive and mortal after care and
treatment.
Descriptive data as age, sex, diagnosis, hospitalization duration, APACHE II
scores, underlying diseases of the patients were recorded. Leukocyte levels of the
blood samples of patients were determined ath the moment of diagnosis for sepsis, at
7th day of hospitalization and at the discharge moment from the clinic or at time of
death. Moreover, proinflammatory cytokine levels of TNF-α, IL-4, IL-10 and PCT
levels were measured from the blood samples.
Results: The findings of study showed the demographic characteristics of patients
were statistically similar. There were significant differences when the mortality rate
and the severity of sepsis were compared with hospitalization duration, acute renal
damage, leukocyte levels, some IL-10 levels and procalcitonin amount in the patients.
However, any relation between mortality rate and levels of the cytokine levels for
TNF-α and IL-14 could not be detected.
Conclusion: This study concluded that there may be a correlation between the
mortality rate and hospitalization duration of sepsis, severe sepsis and septic shock 
patients and their levels of leukocytes, IL-10 and PCT. However, unrelated correlation
between TNF-α and IL-4 levels and the mortality rate in sepsis may indicate that the
patient range should be enlarged to a larger multicentered study.
Keywords: Sepsis, septic shock, mortality, cytokine, procalcitonin