Obezite farkındalığı ile beden algısının yetişkin kadınlarda saptanması
Detection of obesity awareness and body image in adult women
Yazar: SİBEL SAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. AYDAN ERCAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropolojik analiz = Anthropological analysis ; Beden algısı = Body image ; Beden imajı = Body image ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Obezite = Obesity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma, yetişkin kadınların obezite farkındalığını ve beden algılarını saptamak amacıyla yürütülmüştür. 18-64 yaş arasında 202 kadın bu araştırmaya katılmıştır. Kadınların yaş ortalaması 38,51±12,72 yıldır. Araştırmanın verileri anket formu kullanılarak toplanmıştır.
Anket formunda sosyo-demografik özellikler,  beslenme bilgi ve alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri içeren bilglere bulunmaktadır. Ayrıca,  Obezite Farkındalık Ölçeği  (OFÖ) ve görsel beden algı skalası kadınlara araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanmıştır. Kendi beden algıları normal olan kadınların Obezite Farkındalık ölçeğinin fiziksel aktivite alt boyut ortalama puanları diğer gruplara göre daha yüksek düzeyde bulunmuştur (p<0,05). Geliri 1500 TL veya altında olan ve görsel beden algısı normal olan kadınların kendi beden algısı hafif kilolu ve obez olan kadınlara göre daha yüksek düzeyde saptanmıştır (p<0,05). Lisans veya önlisans düzeyinde eğitim almış olan kadınlar incelendiğinde, görsel beden algı skalasına göre kendini normal olarak algılayan kadınların OFÖ'nin beslenme alt boyut ortalama puanlarının, skalaya göre kendini kilolu ve hafif kilolu algılayan kadınlara göre daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bunun yanında kendini obez olarak algılayan kadınların kalça çevresi ile OFÖ ortalama puanları arasında negatif yönde ve çok güçlü derecede anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,955; p<0,05). Kendini zayıf olarak algılayan kadınların bel/kalça oranı ile Obezite Farkındalık Ölçeğinin beslenme alt boyutu puan ortalamaları arasında pozitif yönde ve güçlü derecede anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,647; p<0,05). Obezitenin yavaş yavaş ve farkında olmadan oluştuğu düşünüldüğünde bu durumun kaygı verici verici olduğu görülmektedir. Obezitenin oluşmadan önlenmesi için obezite farkındalığı ve etkileyen faktörler hakkında daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir. Obezitenin oluşmadan önlenmesi için obezite  farkındalığı ve etkileyen faktörler hakkında daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the obesity awareness and body perceptions of adult women. 202 women between the ages of 18-64 participated in this study. The mean age of women was 38.51±12.72 years. The data of the research were collected via using a questionnaire form. In the questionnaire form, there is information including sociodemographic characteristics, nutritional knowledge and habits, anthropometric measurements. In addition, the Obesity Awareness Scale (OAS) and the visual body perception scale were applied face-to-face to the women by the researcher. The physical activity sub-dimension average scores of the OAS of the women with normal self-perceptions were found to be higher than the other groups (p<0.05). Self-perception of women with an income of 1500 TL or less and with normal visual body perception was found to be higher than women with slightly overweight and obese women (p<0.05). When the women who had undergraduate or associate degree education were examined, it was determined that the obesity sub-dimension average scores of the OAS of the women who perceived themselves as normal according to the visual body perception scale were higher than the women who perceived themselves as overweight or slightly overweight (p<0, 05).
In addition, a negative and very strong significant correlation was found between hip circumference and the OAS mean scores of women who perceive themselves as obese (r=-0.955; p<0.05). A positive and strongly significant correlation was found between the waist/hip ratio of women who perceive themselves as thin and the mean scores of the nutrition sub-dimension of the Obesity Awareness Scale (r=0.647; p<0.05).
Considering that obesity occurs gradually and unconsciously, this situation seems to be worrying. In order to prevent obesity before it occurs, more comprehensive studies on obesity awareness and affecting factors are required.