Yeni bazı indol türevi bileşiklerin sentezi ve biyolojik etkilerinin değerlendirilmesi
Synthesis and evaluation of biological activities of some novel i̇ndole derivatives
Yazar: HANIFA FATULLAYEV
Danışman: PROF. DR. PERVİN BETÜL TEKİNER GÜLBAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışma kapsamında hepsi ilk defa bu çalışmada olmak üzere tamami orjjinal 23 adet 3-sübstitüe-5-floro-1H-indol türevi ve 23 adet 3-sübstitüe-5-floro-1-metil-1H-indol türevi melatonin analoğu bileşiklerin sentezi gerçekleştirilmiştir. 
Bu amaçla önce ticari olarak elde edilen 5-floro-1H-indolden hareketle uygun reaksiyon koşullarında indol-3-karboksaldehitler oluşturulmuş, sonra farklı fenil hidrazin türevleri ile indol-3-karboksaldehitlerin reaksiyonu ile hidrazon türevleri olan seri bileşikler elde edilmiştir. 
Sentezi gerçekleştirilen tüm bileşikler saflaştırıldıktan sonra, erime noktaları belirlenmiş ve yapıları 1H-NMR, 13C-NMR, LC-MS ve HR-MS yöntemleri ile kanıtlanmıştır.
Elde edilen bileşiklerin in vitro antioksidan aktiviteleri hücre dışı 2,2-Difenil-1-Pikril-Hidrazil (DPPH) Radikal Süpürücü Aktivite Tayini ve hücre içi 2,7-dikloroflorossein (DCFH) yöntemleri kullanarak tayin edilmiştir. Hücre içi antioksidan aktivite için Çin hamsterı over (CHO-K1) hücre hattı kullanılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin sitotoksisiteleri ise 3-(4,5-dimetiltiyazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromit (MTT) deneyi ile gerçekleştirilmiştir. 
Sentezlenmiş bileşiklerin MT1 ve MT2 reseprörleriyle docking çalışmaları yapılmış, ADME/Tox özellikleri hesaplanmıştır. Bileşiklerin bazıları docking çalışmalarında referans bileşiklere yakın skor vermiştir.
Bileşiklerin tamamında antioksidan aktivite gözlemlenmiştir. Bazı bileşikler melatoninle benzer aktivite göstermiştir. Antioksidan etki tayininde kullanılan DPPH deney sonuçlarına göre uygulanan en düşük konsantrasyonda 5-fluoro-1H-indol türevi bileşiklerden 10a, 17a, 18a, 19a ve 24a moleküller, 5-fluoro-1-metil-1H-indol türevi bileşiklerden ise 10b, 19b ve 24b maddeleri en yüksek antioksidan aktivite göstermiştir.
DCFH-DA deneyi sonuçlarına göre 5-fluoro-1H-indol türevi bileşiklerden 3a, 6a, 14a, 15a ve 19a maddeleri, 5-fluoro-1-metil-1H-indol türevi bileşiklerden 10b, 12b, 19b ve 21b bileşikleri en yüksek antioksidan aktivite göstermiştir.
Bileşiklerin sitotoksik etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen MTT deney sonuçlarına göre sentezlenen bileşikler uygulandıkları konsantrasyonda hücre canlılığını %50'nin altına düşürmemiştir. 5-fluoro-1H-indol türevi bileşiklerden 16a, 18a ve 24a bileşikleri, 5-fluoro-1-metil-1H-indol türevi bileşiklerden 18b bileşiği diğer bileşiklerle kıyaslandığında hücre canlılığı üzerinde daha fazla etki göstermiştir. Docking çalışmalarında bazı türevlerin melatonin reseptörünün aktif bölgesine bağlanma pozu melatoninle benzerlik göstermiştir ve benzer docking skorları vermiştir.
Sonuçlar incelendinde fenilhidrazon gurubunda orto konumunda, orto ve meta konumunda flor ve klor taşıyan bileşikler, para konumunda siyano ve metoksi substituenti taşıyan bileşikler daha yüksek antioksidan aktivite göstermiştir

Abstract:
Within the scope of this study, Synthesis of melatonin analog 23 3-substituted-5-fluoro-1H-indole derivatives and 23 3-substituted-5-fluoro-1-methyl-1H-indole derivatives, all of which are original, all for the first time in this study, was carried out. For this purpose, the indole-3-carboxaldehydes were first formed from the commercially obtained 5-Fluoro-indole under appropriate reaction conditions, followed by the reaction of indole-3-carboxaldehydes with different phenyl hydrazine derivatives to yield the hydrazone derivatives. 
After all the compounds were synthesized and purified, their melting poin were determined and their structures were elucidated by instrumental analysis methods, such as 1H-NMR, 13C-NMR, LC-MS ve HR-MS.
In vitro antioxidant activities were determined by using 2,2-Diphenyl-1-Picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging and intracellular reactive oxygen species scavenging activity 2,7-dichlorofluorescin DCFH methods. Chinese Hamster Ovary CHO-K1 cell line were used for intracellular reactive oxygen species scavenging activity. The cytotoxicity of the synthesized compounds was investigated by 3-(4,5-Dimethylthiazol-2-yl)-2,5-Diphenyltetrazolium Bromide (MTT) assay. 
Docking studies of compounds with MT1 and MT2 receptors were done, ADME / Tox properties were calculated. Some of the compounds scored close to reference compounds in docking studies.
Antioxidant activity has been observed in all compounds. Some compounds showed similar activity to melatonin. According to the results of DPPH test used in the determination of antioxidant effect, the lowest concentration of 5-fluoro-1H-indole derivative compounds 10a, 17a, 18a, 19a and 24a, and 5-fluoro-1-methyl-1H-indole derivative compounds 10b, 19b and 24b substances showed the highest antioxidant activity. 
According to the results of the DCFH-DA test, 3a, 6a, 14a, 15a and 19a from 5-fluoro-1H-indole derivative compounds and 10b, 12b, 19b and 21b compounds from 5-fluoro-1-methyl-1H-indole derivatives showed activity the highest antioxidant activity. 
According to the results of the MTT test performed to determine the cytotoxic effect, none of the synthesized compounds reduced the cell viability below 50% at the concentration applied. 16a, 18a and 24a (5-fluoro-1H-indole derivative compounds) and 18b (5-fluoro-1-methyl-1H-indole derivative compound), showed more effects on cell viability compared to other compounds.
In docking studies, the exposure of some derivatives to the active site of the melatonin receptor was similar to melatonin and gave similar docking scores.
When the results were examined, compounds carrying fluorine and chlorine in the ortho position, ortho and meta position in the phenylhydrazone group, and the compounds carrying cyano and methoxy substituents in the para position showed higher antioxidant activity.