Isparta koşullarında yetiştirilen kırmızı mercimek çeşitlerinin verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of red lentil types grown in Isparta conditions
Yazar: AYŞEGÜL BEŞOK KÜÇÜKAY
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mercimek = Lentil

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de tescilli farklı kırmızı mercimek çeşitlerinin Isparta koşullarında verim ve verim öğelerinin belirlenmesi amacıyla 2016-2017 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Bu amaçla, 11 adet tescilli kırmızı mercimek çeşidinde bitki boyu, ilk bakla bağlama yüksekliği, bitkide bakla ve tane sayısı, bitki verimi, biomas verimi, birim alan tane verimi, hasat indeksi, yüz tane ağırlığı, su alma kapasitesi ve tane protein oranı özellikleri incelenmiştir. 
 
Varyans analiz sonuçlarına göre, incelenen tüm özelliklerde çeşitler arasında önemli varyasyonlar gözlenmiş olup, bu farklılıklar istatistiki yönden önemli bulunmuştur. 
According to research results, plant height 27.50-32.80 cm, fruit height 9.23-20.20 cm, number of plant pods 30.13-50.73 pieces, number of seeds per plant 40.96-64.70, plant grain yield 0.49-2.07 g, biological yield 223.8-506.9 kg / , grain yield per unit area of 66.0-195.8 kg / ha, harvest index 24.91-41.45%, a hundred grain weight 2.91-3.64 g, water intake capacity of 0.027-0.033 g / grain and protein content ranged between 27.68-32.27%.

Materyal olarak kullanılan kırmızı mercimek çeşitleri arasında en yüksek birim alan tane verimi ortalamasına Çiftçi çeşidi sahip olmuştur. Kafkas çeşidi ikinci sırada yer almakla birlikte; bu çeşidin ilk bakla bağlama yüksekliği ortalamasının makineli hasat için önerilen 12 cm sınırında olması önemli bir dezavantaj olarak görülmektedir. 

Sonuç olarak, elde edilen verilere göre Isparta ili ve benzer ekolojik koşullara sahip yörelerde kırmızı mercimek tarımının yapılabileceği, kırmızı mercimek tarımında tane ve protein verimini arttırmak için incelenen özellikler bakımından Çiftçi kırmızı mercimek çeşidinin önerilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research Isparta in Turkey in terms of the different registered varieties of red lentils were carried out to determine the yield and yield components in the 2016-2017 growing season. For this purpose, the plant height, first pod linkage height, number of pods and grains in the plant, plant yield, biomass yield, unit area grain yield, harvest index, hundred grain weight, water intake capacity and grain protein ratio were investigated in 11 registered red lentil varieties.

According to the variance analysis results, significant variations were observed among the varieties in all traits examined and these differences were found to be statistically significant. According to the results of the research, plant height 27.50-32.80 cm, first pod height 9.23-20.20 cm, number of pods per plant 30.13-50.73, number of seeds per plant 40.96-64.70, plant grain yield 0.49-2.07 g, biological yield 223.8- 506.9 kg / ha, grain yield per unit area of 66.0-195.8 kg / ha, harvest index 24.91-41.45%, one hundred grain weight 2.91-3.64 g, water intake capacity of 0.027-0.033 g / grain and protein content ranged between 27.68-32.27% .

Among the varieties of red lentils used as materials, the farmer variety had the highest grain yield per unit area.  Although the Caucasus variety ranks second; it is seen as a significant disadvantage that the first pod tie height of this variety is within the 12 cm limit recommended for machine harvesting.

As a result, according to the data obtained, Isparta province and red lentil cultivation with similar ecological conditions can be done, In order to increase the grain and protein yield in red lentil cultivation, it was concluded that Farmer red lentil cultivar could be recommended in terms of investigated properties.