İbn Tufeyl'in Hay bin Yakzan eserinde deneyim, öğrenme ve eğitim
Ibn Tufeyl's Hay bin Yakzan experience, learning and education
Yazar: İLYAS ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. RAŞİT ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tarihe bakıldığında eğitimin konumunun önemli olduğu açıktır. Çünkü eğitim sayesinde insanlar elde edilmiş olan bilgileri gelecek nesillere düzenli, planlı bir şekilde aktarmak ve bu bilgiler ile birlikte insanlığın gelişimi için doğrudan etkisi bulunmaktadır. Bu noktada eğitimin nasıl olması gerektiği, hangi yöntemlerin daha etkili olduğu, insanın kendi gelişiminin nasıl daha iyi sağlanabileceği ve ideal bir insanın nasıl olabileceği gibi sorular önemli olmuştur. 
Bu bağlamda bu çalışma ile 12. yy.da yaşamış olan ünlü filozof İbn Tufeyl'in Hay Bin Yakzan adlı felsefi ve edebi anlatısı temel alınarak bu anlatının ana karakteri Hay'ın gelişim süreçleri, çevrenin bilgisine ve hakikate nasıl ve hangi yöntemle ulaştığı gibi konuların İbn Tufeyl'in eğitim felsefesini anlamak açısından değerlendirmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaçla birlikte İbn Tufeyl'in bilgi anlayışı, deneyim kavramının nasıl ele alındığı, eğitim anlayışının temellendirilmesi ve öğrenmenin nasıl gerçekleştiği gibi alt amaçlara cevap aranmıştır. 
Bu çalışmada İbn Tufeyl'in Hay Bin Yakzan adlı eseri üzerinden Hay'ın gelişim süreci, deneyim ve öğrenme kavramları bağlamında eğitim görüşlerinin araştırılması için öncelikle literatür taraması yapılmış ve ulaşılmış olan dokümanlar incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu dokümanların incelenmesi nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yoluyla yapılmıştır. 
Bu araştırma ile insanın aşama aşama olan eğitiminin önemi vurgulanmıştır. Aynı zamanda insanın kendi kendine eğitimi yoluyla hakikate ulaşabileceği ancak bunun için merak duygusunun önemi ve çaba gerektirdiği sonucuna varılmıştır. Bununla beraber İbn Tufeyl'in bilgi anlayışının temellendirmesinde deneyimin, aklın ve sezginin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu üç bilgi edinme yönteminin eğitimsel açıdan ve insanın gelişimi açısından değerli olduğu bu çalışmanın sonuçları arasındadır.

Abstract:
When history is investigated carefully, it is rather obvious to see that education has always had a significant place in all societies from the past to the present time due to the fact that through education, people always have a chance to pass on the information obtained to the future generations in a regular and planned way by paving the way for the development of humanity with this information. At this point, some questions come into existence as follows: how should education be and how should be handled? which methods are more effective? how could people develop themselves, and how could an ideal person be?
In this context, the fundamental purpose of this thesis study is to delve into the famous philosopher Ibn Tufayl, who is believed to have lived in the 12th century, based on the philosophical and literary narrative, Hay Bin Yakzan along with an aim to evaluate the main character of this narrative, Hay's development processes, how and by what methods, he obtained the knowledge of the environment and the truth in terms of understanding Ibn Tufeyl's philosophy of education. Within this framework, in order to have a much better understanding of Ibn Tufayl's understanding of knowledge, how the concept of experience was handled, the main core of his understanding of education and how learning took place were the most important points that were taken into consideration carefully throughout the thesis study. 
In this study, through his work, Hay Bin Yakzan, so as to examine Ibn Tufayl's educational views in the context of his developmental process, experience and learning concepts, a literature review was carried out and the documents obtained were examined and interpreted. The examination of these documents was made through the document analysis, one of the qualitative research methods.
The educational process of human beings has been emphasized step by step during this thesis study. At the same time, it has been concluded that one could reach the truth through self-education, but for this, the sense of curiosity is of high importance, and it requires efforts. Furthermore, it has been concluded that experience, reason, and intuition are the most important determinants in grounding Ibn Tufayl 's understanding of knowledge. It is among the results of this study that these three methods of acquiring knowledge are of high value in terms of educational and human development.