Türkçe öğretmenlerinin iş doyumu ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between work satisfaction and organizational commitments of Turkish language teachers
Yazar: ÇAĞATAY ÖCAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KASIM KOYUNCU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin iş doyumunun örgütsel bağlılıklarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmada, Türkçe öğretmenlerinin yaş, cinsiyet, medeni durum, okul türü, mesleki çalışma yılı ve okulda çalışma yılına göre iş doyumu ve örgütsel bağlılık düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmektedir. Araştırma 15 Haziran-15 Temmuz 2020 tarihleri arasında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde devlet okullarında çalışan basit tesadüfi örneklem yöntemine göre seçilen 157 Türkçe öğretmenine uygulanan iş doyumu ve örgütsel bağlılık ölçeği ile yapılan ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür.
Araştırma sonuçlarına göre; Türkçe öğretmenlerinin içsel doyumunun düzeyinin "çok yüksek", dışsal doyum düzeyi "orta" ve genel iş doyum düzeyinin ise "yüksek" olduğu belirlenmiştir. Türkçe öğretmenlerinin zoraki bağlılık düzeyinin "düşük", çıkarcı bağlılık düzeyinin ve ahlaki bağlılık düzeyinin ise "yüksek"  olduğu belirlenmiştir. Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin cinsiyet, medeni durum ve okulda çalışma yılı değişkenlerine göre iş doyum düzeylerinin farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada 41-50 yaş arası Türkçe öğretmenlerinin içsel doyum ve genel iş doyumu düzeyinin 22-30 yaş  ve 51 yaş ve üstü öğretmenlerden düşük, lisede görev yapan Türkçe öğretmenlerinin dışsal doyum düzeylerinin ortaokulda görev yapan Türkçe öğretmenlerinden yüksek, 16-20 yıl arası mesleki çalışma yılı olan Türkçe öğretmenlerinin içsel doyum ve genel iş doyumu düzeylerinin 1-5 yıl arası ve 21 yıl ve üzeri çalışma yılı olan Türkçe  öğretmenlerinden düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin medeni durum, okul türü, okulda çalışma yılı değişkenlerine göre örgütsel bağlılıklarında farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada 50 yaş ve üstü Türkçe öğretmenlerinin ahlaki bağlılık düzeyinin 31-40 yaş arası Türkçe öğretmenlerinden düşük olduğu, kadın Türkçe öğretmenlerinin ahlaki bağlılık düzeyinin erkek Türkçe öğretmenlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Türkçe öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler belirlenmiş, Türkçe öğretmenlerinin zoraki bağlılık düzeyindeki  değişimin % 27,5'ni içsel ve dışsal doyum düzeyleri negatif yönlü ve ahlaki bağlılık düzeyindeki değişimin % 30.7'sini içsel ve dışsal doyum düzeyleri pozitif yönlü açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırma ile elde edilen bulgulara ilişkin olarak öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretmeni, İş Doyumu, Örgütsel Bağlılık

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between job satisfaction and organizational commitment of Turkish teachers. In the study, it is also examined whether the job satisfaction and organizational commitment levels of Turkish teachers differ according to age, gender, marital status, school type, professional working year and working year at school. The research was conducted according to the relational screening method with the job satisfaction and organizational commitment scale applied to 157 Turkish teachers who were selected according to the simple random sampling method working in the state schools in Küçükçekmece district of Istanbul province between 15 June and 15 July 2020.
According to the research results; It has been determined that the level of internal satisfaction of Turkish teachers is "very high", the level of external satisfaction is "medium" and the level of general job satisfaction is "high". It was determined that the level of forced commitment of Turkish teachers was "low", and the level of self-interested commitment and moral commitment was "high". In the study, it was determined that the job satisfaction levels of Turkish teachers did not differ according to the variables of gender, marital status and working years at school. In the study, the level of internal satisfaction and general job satisfaction of Turkish teachers between the ages of 41-50 is lower than those of those aged 22-30 and 51 and above, the external satisfaction levels of Turkish teachers working in high schools are higher than those of Turkish teachers working in secondary schools, It has been determined that the internal satisfaction and general job satisfaction levels of Turkish teachers who are working between 1-5 years and who have worked for 21 years or more are lower than those of Turkish teachers. In the study, it was determined that there was no difference in organizational commitment of Turkish teachers according to the variables of marital status, school type and working year at school. In the study, it was determined that the moral commitment level of Turkish teachers aged 50 and over is lower than Turkish teachers between the ages of 31-40, and the moral commitment level of female Turkish teachers is higher than male Turkish teachers. Significant relationships were determined between the job satisfaction levels and organizational commitment levels of Turkish teachers, 27.5% of the change in the level of forced commitment of Turkish teachers was negative, and 30.7% of the change in the level of moral commitment was positively explained by the internal and external satisfaction levels. has been determined. Suggestions have been developed regarding the findings of the research.

Key Words: Turkish Teacher, Job Satisfaction, Organizational Commitment