Resim sanatında figür-yerel ilişkisinin anı-bellek bağlamında incelenmesi
Examination of figure-local relationship in painting art in the context of memory-memory
Yazar: EMEL DOĞANAY BALKI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT ENGİN
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Duyularımızın kişilerle olduğu kadar, mekânlarla da bağ kurduğunu, bu kurulan duygusal
algılamanın da belleğimizde yer ederken vücudumuzda da bazı değişimleri oluşturduğunu
hatırlamakta fayda vardır. Hafıza depomuz pek çok disiplini de içine katan geniş bir
kavramdır. Bu disiplinler, "bireysel", "toplumsal", "kültürel" ve "kolektif" bellek çalışmalarıyla
geniş bir yelpazede geçmişin incelenmesi ve değerlendirilmesini sağlamakta bireyin duygu
haritasını ortaya çıkarmaktadır. Bellekten beslendiğini ifade eden Sarkis, Anılarımızın
belleğimiz, belleğimizin de mekânımız olduğunu, mekânın, belleğin güçlü bir taşıyıcısı ve
bireysel hikâyesinin köklendiği yer olduğunu vurgulamıştır. An ve anılar bellek mekânı
üzerinden hafıza metaforlarına göndermeler yaparak izler ve kalıntıları imgelerle nesneye
dönüştürüp kendi gerçekliğini bulmaktadır.
Anı - bellek bağlamında sanatsal çalışmaların disiplinler arası mecrada edinilen birikimleri yıllar sonra gelecek kuşaklara üretim yapabilecekleri, arkeolojik bir kazı alanı bırakacaktır. Avrupa'da yaşanan Dünya savaşları özellikle de II. Dünya Savaşı'nın arkasından gelen ekonomik problemler, sömürge düzeni ve kimlik savaşları, "1930-1950" yıllarını kapsayan süreç sanatçılar açısından toplumsal, kültürel, kolektif ve bireysel bellek çalışmaları için bolca malzeme vermiş zaman dilimidir. Bellek çalışmaları yapan sanatçılar, geleneksel ve yerel unsurları, mekân, eşya ve kültür üzerinden sosyolojik olarak, toplumsal olaylar, kimliksel karmaşalar ve travmaları psikolojik olarak da incelemiştir.
Figür - yerel ilişkisinin anı-bellek bağlamında incelenmesi başlıklı araştırmanın giriş bölümünde, tarihsel süreç içinde, bellek, anı, figür ve yerel ile ilgili tanımlamalar yapılmıştır. Bellek metaforları üzerinden mitse anlatılar ve hatırlama-unutma arasındaki diyalektiğin sanata yansımaları incelenmiştir. İkinci bölümde modernizm öncesi bellek ve modernizmde bellek başlıklarıyla modern sanat hareketleri içerisindeki akımlar ve sanatçılar, kontekst bakış açışıyla incelenip, sanatçıların anı ve belleğindeki süreçler incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise anılarından beslenen sanatçının, yerel unsurları Anı-bellek bağlamında ele alışı uygulamalar yoluyla, kişisel bellek aktarımı olarak pratiğe dökülmüştür. Bu bağlamda aile albümünün önemi, kişinin hayatına katılan figürlerin bellek sürecine dâhil oluşu, sözlü sanatın sanatsal yansımaları incelenmiş, kimlik anlatıları ile bellek metaforları olarak, farklı anlayışlarda çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kavramlar: Bellek, Figür, Yerel, Anı, Mekân, Zaman

Abstract:
There are those who use humans as the basis of our senses, which are used with people as
well as with systems and this emotional perception is used in the placement in their systems.
Our memory storage is a broad concept that includes many disciplines. These disciplines
reflect a comprehensive examination and evaluation of language studies of ''individual'',
''social' 'cultural an ''collective'', but not in-dept. evaluation. Feeding on memory, Sarkis
emphasizes that where our memory is located is the place where the story of a product of the
World is rooted, in which we also reside, is design by references to metaphors and
transformed into objects with objects.
In the context of memory-memory, the accumulation of artistic studies in interdisciplinary media will leave an archaeological excavation area where they can produce for future generations after years. World wars in Europe, especially World War II. The economic problems that followed the World WarII, the Colonial order and identity wars, the period covering the years''1930-1950'' is a time period that gave plenty of material for social,
cultural, collective and individual memory studies for artists. Artists who work on memory
have analyzed traditional and local elements sociologically through space, goods and culture,
as well as social events, identity confusions and traumas psychologically.
In the introductory part of the research titled '' Examination of the figure-local relationship in the context of memory-memory, definitions about memory, memory, figure and local were made in the historical process. Through the metaphors of memory, the reflections of the dialectic between mythical narratives and remembering and forgetting on art were examined. In the second part, the currents and artists in the modern art movements with the titles of memory before modernism and memory in modernism are examined with a contextual point of view, and the processes in the memory and memory of the artists are examined.
In the last part of the study, the artist's handling of local elements in the context of the study; the artist's handling of local elements in the context of memory- memory was put into practice as personal memory transfer through practices. In the context, the importance of the family album, the involvement of the figures participating in the person's life in the memory process, the artistic reflections of oral art were examined, and studies were carried out in different understandings as identity narratives and memory metaphors.

Key Terms: Memory, Figure, Local, Memory, Space, Time