Küresel insan kaynakları stratejilerinde Bulanık Mantık temelli performans ölçümü: Türk finans sektörü üzerine bir analiz
Fuzzy Logic based performance measurement in global human resources strategies: An analysis on the Turkish finance sector
Yazar: OYA ALHAN
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT YÜKSEL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık DEMATEL = Fuzzy DEMATEL ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Elektronik insan kaynakları yönetimi = Electronics human resources management ; Finans sektörü = Financial sector ; Performans = Performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Performans tahmini = Performance estimation ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu çalışmada finans kurumlarının etkinliklerinin arttırılmasına yönelik olarak insan kaynakları departmanlarının performansına etki eden önemli faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, bulanık DEMATEL yöntemi dikkate alınarak bir inceleme gerçekleştirilmiştir. Dengeli Skorkart Yaklaşımı, Thor Modeli, Fitzgerald Modeli ve kapsamlı literatür taraması sonuçları dikkate alınarak performansa etki edebilecek yeni bir kriter seti önerilmiştir. Sonuç olarak, yeni teknolojiye yatırım yapılması en fazla önem ağırlığına sahip olan kriter olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, yeni teknolojiye yönelik eğitimlerin verilmesi ve kullanılan ekipman ve altyapı yeterliliği de yüksek önem ağırlığına sahip diğer faktörlerdir. Bu çerçevede, finans kurumlarının etkinliklerini arttırabilmeleri için yeni teknolojiye odaklanmaları gerekmektedir. Kullanılacak yeni programlar ile çalışanlara yönelik veriler daha kapsamlı bir şekilde analiz edilebilecektir. Ayrıca, finans kurumlarındaki çalışanların bu yeni teknolojiye hakim olması gerekmektedir. Bu çerçevede, finans kurumları yeni istihdamlarda bu hususa çok dikkat etmelidirler. Dolayısıyla, özellikle analitik yönü güçlü olan adayların tercih edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, üniversitelerin mühendislik ve matematik bölümlerinden mezun olan adaylar dikkate alınması bu sürece katkı sağlayacaktır. Daha başarılı insan kaynakları ile finans kurumlarının etkinliklerinin arttırılabilmesi de mümkün olabilecektir. Finans kurumları, insan kaynakları departmanının veri madenciliği analizi yapabilmesi için teknik altyapı yatırımlarını oluşturması gerekmektedir. Eski mantıkla bilinen insan kaynakları uygulamaları yerine, finans kurumlarındaki insan kaynakları departmanlarının veri analizleri yapması gerekmektedir. Oluşturulacak yeni modelleme sistemleri ile finans kurumlarındaki çalışanların performans analizi yapay zeka uygulamalarıyla yapılmalıdır. Bu çerçevede, yeni bir yapay zeka algoritması yazılmalı ve çalışanların performans takibi bu algoritma üzerinden anlık takip edilmelidir. Bu amaca ulaşabilmek için, çalışanların performansına etki eden anahtar faktörler bu sisteme tanımlanmalıdır. Bu faktörlere yönelik olarak çalışanların hedeflerine ulaşma durumu anlık olarak bu sisteme yansımalıdır. Ek olarak, yöneticilerinin çalışanların performansına ilişkin değerlendirmelerine bu platform üzerinde yer bulunmalıdır. Finans kurumlarının teknolojik yatırım yaparak aday arama sürecinde sosyal medyayı da dikkate alması önem arz etmektedir. Günümüzde, gençlerin önemli bir çoğunluğu sosyal medyada çok ciddi vakit geçirmektedir. Finans kurumları da yaptıkları işlerin spesifik olmasından dolayı kalifiye adaylara ulaşmak istemektedir. Bu bağlamda, bu kurumların insan kaynakları departmanları daha iyi adaylara ulaşabilmek için aday arama sürecinde sosyal medyayı kullanmalıdır. Bu amaca yönelik olarak, gerekli teknolojik altyapı sağlanmalı ve sosyal medya kanalları aday bulma sürecine entegre edilmelidir. Bu sayede daha yetkin adaylara ulaşabilmek mümkün olabilecektir. Belirtilen hususlara ek olarak, yeni teknolojik yatırımlar ayrıca finans kurumlarında yetkin olan çalışanları kaybetmeme adına kullanılmalıdır. İnsan kaynakları departmanının en önemli görevlerinden biri de şirket içerisinde performansı yüksek olan çalışanların şirket içerisinde kalmasını sağlamasıdır. Başka bir ifadeyle, performansı yüksek olan bu çalışanların şirketten ayrılmaması için gerekli olan tedbirlerin alınması gerekmektedir. Finans kurumları içerisinde çalışanların sürekli başka kurumlara transfer olduğu dikkate alındığında, finans kurumlarının insan kaynakları departmanlarının bu hususta çok da başarılı olamadıkları görülmektedir. Tezde elde edilen sonuçlar ışığında, istatistiki analizler yapılarak, çalışanların hangi durumlarda işten ayrıldığı tespit edilmelidir. Öte yandan, çok fazla çalışanı ve şubesi bulunan finans kurumlarının da istatistiki metotlara ek olarak büyük veri analizi kullanması da yerinde olacaktır. Bu bilgiler dikkate alınarak, çalışanın şirkette kalmaya daha eğilimli olduğu durumlar belirlenebilecektir. Bu amaca yönelik olarak, finans kurumlarının gerekli teknolojik altyapı yatırımlarını yapmaları yerinde olacaktır. Bu durum finans kurumlarının hem maddi hem de manevi anlamda gelişimine yardımcı olacaktır. Finans kurumlarında personelin işten çıkma ve iş değiştirme oranları oldukça yüksektir. Bu çalışmada elde edilecek sonuçlar ışığında sunulacak öneriler ile finans kurumlarının kalifiye personeli daha fazla ellerinde tutabilmesi mümkün olabilecektir. Bu durum da finans kurumlarının gelişimine önemli ölçüde katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the important factors affecting the performance of human resources departments to increase the efficiency of financial institutions. In this framework, an examination was carried out by considering the fuzzy DEMATEL method. Considering the Balanced Scorecard Approach, Thor Model, Fitzgerald Model and extensive literature review, a new set of criteria that can affect performance has been proposed. As a result, investing in new technology was determined as the criterion with the highest importance. Similarly, the provision of training on new technology and the adequacy of the equipment and infrastructure used are other factors of high importance. In this context, financial institutions need to focus on new technology to increase their efficiency. With the new programs to be used, data on personnel will be analyzed more comprehensively. In addition, the personnel working in financial institutions should be familiar with this new technology. In this context, financial institutions should pay attention to this issue while employing personnel. Therefore, personnel with strong analytical skills should be preferred. In this context, considering candidates who graduated from engineering and mathematics departments of universities will contribute to this process. It will also be possible to increase the efficiency of financial institutions with more successful human resources. Financial institutions need to create technical infrastructure investments so that the human resources department can perform data mining analysis. Instead of human resources practices known with the old logic, human resources departments in financial institutions should conduct data analysis. With the new modeling systems to be created, the performance analysis of the employees in financial institutions should be done with artificial intelligence applications. In this framework, a new artificial intelligence algorithm should be written and the performance of the personnel should be monitored instantly through this algorithm. In order to achieve this goal, the key factors affecting the performance of the personnel should be defined in this system. The situation of reaching the targets of the personnel regarding these factors should be reflected in this system instantly. In addition, there should be a place on this platform regarding the managers' evaluations of the personnel's performance. It is important for financial institutions to consider social media in the process of seeking candidates by investing in technology. Today, a significant majority of young people spend a lot of time on social media. Financial institutions also want to reach qualified personnel due to the specificity of their work. In this context, the human resources departments of these institutions should use social media in the candidate search process in order to reach better candidates. For this purpose, the necessary technological infrastructure should be provided and social media channels should be integrated into the candidate finding process. In this way, it will be possible to reach more effective candidates. In addition to the mentioned issues, new technological investments should also be used in order not to lose competent personnel in financial institutions. One of the most important duties of the human resources department is to ensure that the personnel with high performance within the company stay in the company. In other words, necessary measures should be taken to ensure that these high-performing personnel do not leave the company. Considering that personnel in financial institutions are constantly transferred to other institutions, it is seen that the human resources departments of financial institutions are not very successful in this regard. In the light of the results obtained in the thesis, statistical analyzes should be made and it should be determined in which situations the employees quit. On the other hand, it would be appropriate for financial institutions with many employees and branches to use big data analysis in addition to statistical methods. By taking this information into account, situations in which the employee is more inclined to stay with the company can be determined. For this purpose, it would be appropriate for financial institutions to make the necessary technological infrastructure investments. This will help financial institutions develop both materially and spiritually. With the suggestions to be presented in the light of the results to be obtained in this study, it will be possible for financial institutions to retain more qualified personnel. This will contribute significantly to the development of financial institutions.