Mineral trioksit agregatın ve metilsülfonilmetanın RUNX2 ve OPG/RANKL yolakları ile pulpa ekspozuna bağlı pulpa hasarı üzerindeki terapötik etkileri
Therapeutic effects of mineral trioxide aggregate and methyl sulfonyl methane on RUNX2 and opg/RANKL pathways and pulp damage due to pulp exposure
Yazar: ALTAR ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA KURT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Metil sülfonil metan = Methyl sulfonyl methane ; Mineral trioksit agregat = Mineral trioxide aggregate ; Pulpotomi = Pulpotomy ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Mineral Trioksit Agregat (MTA) ve Metil Sülfonil Metanın
(MSM), ile pulpa ekspozuna bağlı pulpa hasarı üzerindeki terapötik etkilerini RUNX2 ve OPG/RANKL
yolakları ile belirlemektir.
Kapsam: Çalışma için 72 adet ağırlıkları 250-300 gram arasında değişen 4-6 aylık erkek
Sprague Dawley cinsi ratlar kullanıldı. Ratlar, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıbbi Deneysel
Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden temin edildi
Gereç ve Yöntem: Ratlar, sağlıklı çalışma grubu, kontrol grubu, MTA grubu ve MSM grubu
olarak 4 gruba ayrıldı. Sağlıklı çalışma grubuna hiçbir işlem yapılmadı. Kontrol grubundaki ratlarda sağ
ve sol maksiller 1. azı dişlerinin pulpası ekspoze edildi ve cam iyonomer siman (CİS) ile kapatıldı. MTA
ve MSM gruplarında ise ratların maksiller azı dişlerine pulpa ekspozu yapıldıktan sonra materyaller
yerleştirildi ve CİS ile kapatıldı. Ratlar 2, 4 ve 8. hafta olmak üzere 3 farklı zamanda sakrifiye edildi ve
histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeye alındı. Semi-kantitatif analizler sonucu elde edilen
veriler SPSS 20 (IBM, USA) istatistik programı kullanılarak Shapiro-Wilk test, Q-Q plot, Skewness-
Kurtoisis değerleri ve Levene testleri yapılarak değerlendirildi. Parametrik olmayan veriler ortanca-
25% ve %75'lik çeyrekler açıklığı şeklinde hesaplanarak Kruskal Wallis ve bunu takiben Tamhane T2
test ile değerlendirildi. p değeri <0.05 anlamlı olarak seçildi.
Bulgular: Yapılan çalışmamızda kontrol 4. hafta grubunda ve kontrol 2.hafta grubunda benzer
olarak odontoblastlarda nekrozis, pulpada ödem, polimorfnükleuslu lökositler (PMNL) ve vasküler
konjesyonlar izlendi. Bunun aksine, kontrol 8. hafta grubunda nekrotik odontoblastlarda azalma, diş
pulpasında ödematöz alanlarda PMNL ve vasküler konjesyonlarda azalma olduğunu saptandı. MTA
tedavi grupları ve MSM tedavi grupları arasında odontoblastlarda gözlemlenen nekrozis, diş pulpasında
gözlemlenen ödem, inflamasyon ve vasküler konjesyon bulguları göz önüne alınıp histolojik hasar
skoru (HHS) hesaplandığında, MTA 2. ve 4. hafta gruplarının benzer olduğu HHS skorları bakımından
sadece MSM 8. hafta grubunda azalma olduğu izlendi. Odontoblastik aktivitenin RANKL ve Runx2
pozitivitesini artırarak çene kemiği dokusunun kendisini rejenere ettiği gözlemlendi. MTA ve MSM
tedavilerinin ise pulpotomi sonrası gelişen çene kemiği dokusu hasarını RANKL ve Runx2
pozitivitesini artırarak sekizinci haftadan dördüncü haftaya kadar hızlandırdığı saptandı. Bunun yanında
MSM tedavisinin sekizinci hafta MTA tedavisine kıyasla çene kemiği doku hasarını daha iyi rejenere
ettiği saptandı.
Sonuç: Çalışmanın limitasyonları dahilinde elde edilen bulgulardan yola çıkarak pulpa
ekspozu sonrası pulpa kapaklamasında kullanılan MSM materyalinin pulpa üzerindeki anti-inflamatuar
özellik ve pulpa hasarındaki rejenerasyon yeteneği açısından MTA materyaline göre daha başarılı
sonuçlar gösterdiği elde edildi. Konu ile ilgili daha farklı histopatolojik ve immünohistokimyasal
analizler ve deney ortamları ile daha ileri çalışmalar yapılmasının daha kapsamlı sonuçlar doğuracağı
öngörülmektedir.
Anahtar kelimeler: Dental pulp, Methyl Sulfonyl Methane, Mineral Trioxide Aggregate, RUNX2,
OPG/RANKL

Abstract:
Purpose: The aim of this study; To determine the therapeutic effects of Mineral Trioxide
Aggregate (MTA) and Methyl Sulfonyl Methane (MSM) on pulp damage due to pulp exposure by
RUNX2 and OPG/RANKL pathways.
Scope: For the study, 72 male Sprague Dawley rats weighing between 250-300 grams, 4-6
months old, were used. Rats were obtained from Recep Tayyip Erdogan University Medical
Experimental Application and Research Center.
Materials and Methods: The rats immobile with intraperitoneal anesthesia were divided into
4 groups as the healthy study group, control group, MTA group and MSM group. No procedure was
applied to the healthy study group, and the pulp of the right and left maxillary first molars in the control
group was exposed and sealed with glass ionomer cement (CIS). In MTA and MSM groups, after pulp
exposure was performed on the maxillary molars of the rats, appropriate materials were placed and
closed with CIS. Rats were sacrificed at 3 different times, at 2nd, 4th and 8th weeks, and were taken
into histopathological and immunohistochemical examinations. Shapiro-Wilk test, Q-Q plot, Skewness-
Kurtoisis values and Levene tests were applied to the data obtained as a result of semi-quantitative
analyzes using SPSS 20 (IBM, USA) statistical program, and the conformity of the data to the normal
distribution was evaluated. Non-parametric data will be calculated as median-25% and %75
interquartile range and evaluated with Kruskal Wallis followed by Tamhane T2 test. p value <0.05 was
chosen as significant.
Results: Based on the findings obtained within the limitations of our study, it was found that
MSM material used in pulp capping after pulp exposure showed more successful results than MTA
material in terms of anti-inflammatory properties on the pulp and regeneration ability in jaw bone
damage. It is anticipated that further studies with different histopathological and immunohistochemical
analyzes and experimental environments on the subject will yield more comprehensive results.
Conclusion: Based on the findings obtained within the limitations of our study, it was found
that MSM material used in pulp capping after pulp exposure showed more successful results than MTA
material in terms of anti-inflammatory properties on the pulp and regeneration ability in jaw bone
damage. It is anticipated that further studies with different histopathological and immunohistochemical
analyzes and experimental environments on the subject will yield more comprehensive results.
Keywords: Mineral Trioxide Aggregate, Concentrated Growth Factor, pulpotomy,
inflammatory response