Lilium candidum'un fitokimyasal özellikleri ve antioksidan kapasitesinin incelenmesi
Phytochemical constituents and antioxidant capacity of lilium candidum
Yazar: HAZAN AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHIRIN TARBIAT ; DOÇ. DR. BURCU ERBAYKENT
Üsküdar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Lilium candidum L (Akzambak), etnik tıp alanında diyabet, kanser, ülser ve enflamatuar hastalıkların tedavisi amacıyla kullanılan tıbbi özelliklere sahip yenilebilir otsu bir bitkidir. Bu tez çalışmasında, Akzambak bitkisinin "polen, yaprak, petal, gövde ve soğan" gibi bitki organlarının kimyasal bileşimi, biyoaktif bileşikleri ve antioksidan aktivitesi incelenmiştir. Bu kapsamda kimyasal bileşim olarak toplam kurumadde, kül, protein ve yağ içeriği; spektrofotometrik olarak toplam fenolik ve flavonoid içeriği, antioksidan aktivite ve biyoerişilebilirlik özellikleri ile fenolik ve flavonoidlerin HPLC ile karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bitki bölümlerinde en yüksek biyoaktif bileşen ve antioksidan özelliğe ulaşmak için en uygun ekstraksiyon metodunu belirlemek amacıyla farklı konsantrasyonlarda etanol:su çözeltisi (EtOH:su, %70, 50 ve 30) kullanılmıştır. Sonuçlara göre en yüksek fenolik madde değerleri polen için %30 etanol ekstraktında bulunurken, yaprak, taç yaprak ve gövde bölümlerinde %70 etanol ekstraktı ile soğan için %50 etanol ekstraktında saptanmıştır. En yüksek toplam flavonoid madde değerleri ise polen ve soğan için %30 etanol ekstraktında bulunurken, yaprak, taç yaprak ve gövde bölümlerinde ise %70 etanol ekstraktında saptanmıştır. DPPH ile ölçülen en yüksek antioksidan kapasite %50 etanol ekstraksiyonlarında sırasıyla polen için 1110.34 mg TE 100g kurumadde-1, yaprak için 1002.32 mg TE 100g kurumadde-1, taç yaprak için 473.86 mg TE 100g kurumadde-1, gövde için 521.51 mg TE 100g kurumadde-1 ve soğan için 213.34 mg TE 100g kurumadde-1 olarak bulunmuştur. CUPRAC metoduyla ölçülen en yüksek antioksidan kapasite değerleri polende 3934.87 mg TE 100g kurumadde-1, yaprakda 5008.10 mg TE 100g kurumadde-1, taç yaprakda 2653.04 mg TE 100g kurumadde-1, gövdede 1557.91 mg TE 100g kurumadde-1 ve soğanda 573.37 mg TE 100g kurumadde-1 olarak belirlenmiştir. FRAP metoduyla en yüksek antioksidan aktivite değeri %70 etanol ekstraksiyonu ile polen örneklerinde 1539.95 mg TE 100g kurumadde-1, yaprak örneklerinde 2161.47 mg TE 100g kurumadde-1, taç yaprak örneklerinde 741.84 mg TE 100g kurumadde-1, gövde örneklerinde 551.64 mg TE 100g kurumadde-1 ve soğan örneklerinde 160.96 mg TE 100g kurumadde-1 olarak tespit edilmiştir. Yapılan çalışma ile Akzambak bitki bölümlerinin en yüksek biyoaktif bileşen ve antioksidan kapasiteye sahip etanollü ekstraksiyon polariteleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler L. candidum'un farklı bitki bölümlerinin etanol ekstraktlarının, gıda, ilaç ve kozmetik sanayisinde antioksidan kaynağı olarak kullanılabilirliğini göstermiştir.

Abstract:
Lilium candidum L (White Lily) is an edible herbaceous plant with medicinal properties and used to treat diabetes, cancer, ulcer, and inflammatory diseases in ethnic medicine. In the present study, chemical composition, bioactive compounds and antioxidant activity of the plant organs of White Lily, namely "pollen, leaf, petals, stem and bulb" were determined. In this context, total dry matter, ash, protein and fat content as chemical composition; spectrophotometric total phenolic and flavonoid content, antioxidant activity and bioaccessability; and characterisation of phenolics and flavonoids with HPLC were carried out. The appropriate extraction method for the highest bioactive content and antioxidant activity of different plant organs with ethanol at different concentrations (EtOH:water, 70,50,30%) was also evaluated. According to results, the highest phenolic content values were found in the 30% ethanol extract for the pollen, while the 70% ethanol extract for the leaf, petal and stem parts and 50% ethanol extract for the bulb part. While the flavonoid substance values were highest with 30% ethanol extract for pollen and bulbs, it was high with 70% ethanol extract in the leaves, petal and stem parts. The highest antioxidant activity evaluated by DPPH method was obtained with 50% ethanol extraction, which were 1110.34 mg 100g dry matter-1 in pollen, 1002.32 mg TE 100g dry matter-1 in leaves, 473.86 mg TE 100g dry matter-1 in petals, 521.51 mg TE 100g dry matter-1 in stems, and 213.34 mg TE 100g dry matter-1 in bulbs. By CUPRAC method the highest antioxidant activity values were 3934.87 mg 100g dry matter-1 in pollens, 5008.1 mg TE 100g dry matter-1 in leaves, 2653.04 mg TE 100g dry matter-1 in petals, 1557.91 mg TE 100g dry matter-1 in stems, and 573.37 mg TE 100g dry matter-1 in bulbs. By FRAP method the highest antioxidant activity values were obtained with 70% ethanol extraction. In pollens it was 1539.95 mg TE 100g dry matter-1, in leaves 2161.47 mg TE 100g dry matter-1, in petals 741.84 mg TE 100g dry matter-1, in stems 551.64 mg TE 100g dry matter-1, and in bulbs160.96 mg TE 100g dry matter-1. Based on the results of the present study the suitable extraction polarities of EtOH:water to obtain highest yield of bioactive components and antioxidant capacity in plant parts of White Lily was determined. The informsation obtained from the study showed that ethanol extracts of different plant parts of Lilium candidum can be used as a good source of antioxidants in the food, pharmaceutical and cosmetic industries.