Okul öncesi öğretmen adaylarının empati yönelimlerinin öz-yeterliliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of empathy orientation of pre-school teacher candidates on self-efficacy
Yazar: İREM ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİÇEK DİLEK BAKANAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
İnsan yaşamının en değerli ve kritik yılları olan erken çocukluk eğitimi alanında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin kendi mesleki gelişimlerini tamamlamış olmaları son derece önemlidir. Öğretmen öz yeterliliği her öğretmenlik branşında olduğu gibi mesleki anlamda okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin de hem okuldaki öğretimsel yetkinliklerinin önemini etkileyebilecek hem de öğretmenin kendi öz yeterliliği hakkında öznel yaşamında temel teşkil edecek etkiye sahip bir faktördür. Öz yeterlilik kavramının tek başına alınması bütün öğretmenlik branşlarında olduğu gibi okul öncesi eğitiminde de yeterli değildir. Kişi kendi yeterliliğini karşı tarafla kurduğu ilişkilerine göre yapılandırır. Bu ilişkiler üzerinden karşı tarafı anlamlandırması kişiyi mesleki anlamda ya da gündelik hayatında empati kurabilme düzeyine göre değişiklik gösterir.
Alanyazın taraması yapıldığında ilgili çalışmalarda öğretmenin empati kurabilme yönelimlerinin altının çizildiği bilinen bir gerçektir aynı zamanda öz yeterliliğinde farklı düzeylerde olduğu durumlarda farklı öğretimsel yetkinliklere sahip bir öğretmen olduğu bilinmektedir. Buradan yola çıkarak her öğretmenlik alanında olduğu gibi özellikle duygusal gelişimle ilgili temellerin atıldığı okul öncesi dönemde okul öncesi öğretmenlerinin empatik yönelimleri ve öz yeterliliklerinin arasında bulunan etkileşimi ve ilişkisine dayalı bir biçimde çalışma oluşturularak okul öncesi öğretmen adaylarının empatik yönelimleri ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek amacıyla oluşturulmuştur. Okul öncesi öğretmenlerinin çocuklar için ailelerden sonra gelen birincil modellerden biri olduğu bilinmektedir. Bu modelde öğretmende var olan pek çok becerinin çocuklara geçtiğini düşünüldüğünde, bunların içerisinde empatik yönelim ve öz yeterlilik düzeyi çok önemli iki faktör olmaktadır.
Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre yapılmıştır. Araştırma da kolay ulaşılabilen örneklem modeli kullanılmıştır. 2019-2020 eğitim öğretim yılında iki özel bir devlet olmak üzere üç üniversiteye devam eden Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Eğitimi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 291 öğretmen adayı bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın yapılabilmesi için bu çalışmada; demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile araştırmacılar tarafından geliştirilen öğretmen adaylarının empatik yönelimlerini ölçmek amacıyla "Empatik Yönelimler Ölçeği" ve öğretmen adaylarının öz yeterlilik düzeylerini incelemek amacıyla "Öğretmen Özyeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veri grubundan araştırmanın alt problemleri doğrultusunda uygun istatistiki analiz gerçekleştirilmiş ve veri grubunun yapısal özellikleri belirlenmiştir. Çalışmanın veri analizinde betimsel istatistiklerden yararlanılırken SPSS 24 paket programı kullanılmıştır.
Analizlerin sonrasında veri grubunda bulunan öğretmen adaylarının empatik yönelimleri ve öz yeterlilikleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bu bulgu doğrultusunda, okul öncesi öğretmen adaylarının öz-yeterlilik düzeylerinin artması empatik yönelimlerini de arttırmaktadır denilebilir. Öğretmenlerin veya öğretmen adaylarının okul öncesi eğitime dair çocuklara belirli kazanımları verebilmelerinin yanı sıra çocuklarla duygusal yönden sağlıklı bir iletişim kurabilmeleri için empati kavramına ve buna bağlı olarak öz yeterlilik düzeylerinin yükseltilmesine yönelik akademik olarak belirlenmiş olan derslere eklemeler yapılabilmesi önerilmiştir.

Abstract:
It is extremely important that preschool teachers, who are working in the field of early childhood education, which is the most valuable and critical years of human life, have completed their professional development. Teacher self-efficacy, as in every branch of teaching, is a factor that can affect the importance of the educational competencies of pre-school education teachers in the vocational sense and also constitute a basis in the subjective life of the teacher's own self-efficacy. Taking the concept of self-efficacy alone is not sufficient in pre-school education as in all teaching branches. The person configures his own competence according to the relationships with the other people.
It is a known fact that when the literature review is conducted, the orientation of the teacher to empathize in the relevant studies is underlined, and it is known that there is a teacher with different instructional competencies in cases of different levels of self-efficacy. From this point of view, as in every teaching field, especially in the preschool period in which the foundations related to emotional development were laid, a study was created based on the interaction and relationship between teachers 'empathic orientations and self-efficacy, and it was created in order to determine the relationship between pre-school teachers' empathic orientation and self-efficacy. . It is known that preschool teachers are one of the primary models for children after families. Considering that many of the skills that exist in the teacher are passed on to children in this model, empathic orientation and self-efficacy level are two important factors.
This research was conducted according to the relational screening model. Easily accessible sampling model was used in the research. 291 pre-school teachers from three universities constitute the sample of this research in 2019-2020 academic year. These pre-school teachers study at the Faculty of Education, Preschool Education Department of universities. In order to conduct the research, in this study; The "Personal Information Form" developed by the researcher with the aim of obtaining demographic information and the "Empathic Orientations Scale" and "Teacher Self-Efficacy Scale" were used to examine the teacher candidates' self-efficacy levels to measure the empathic orientation of the teacher candidates developed by the researchers. Appropriate statistical analysis was carried out from the data group obtained in line with the sub-problems of the research and the structural features of the data group were determined. SPSS 24 package program was used while descriptive statistics were used in the data analysis of the study.
After the analyzes, a positive medium correlation was found between the empathic tendencies and self-efficacy of prospective teachers in the data group. In line with this finding, it can be said that the increase of self-efficacy levels of pre-school pre-service teachers increases their empathic orientation. It has been suggested that teachers or prospective teachers be able to make additions to the academically determined courses aimed at empathy and raising self-efficacy levels in order to be able to provide children with certain achievements in preschool education, as well as to establish a healthy emotional communication with children.