İntravenöz sıvıların perfüzyon indeksi ve pletismografi değişkenlik indeksi üzerine etkilerinin araştırılması
The effects of intravenous fluids on perfusion index and pleth variability index
Yazar: SEVAL EKERER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERKAN DOĞRU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kolloidler = Colloids ; Perfüzyon = Perfusion ; Pletismografi = Plethysmography ; Sıvı tedavisi = Fluid therapy

Özet:
Günümüzde gelişen cerrahi girişimler ve anestezi teknikleri sonucu ameliyathanede yapılan işlem sayısı giderek artış göstermektedir. Perioperatif dönemde hemodinamik durumun stabilitesi ve sürekli takibi gelişebilecek komplikasyonların daha az seviyeye indirilmesi açısından önemlidir. Hastaya yetersiz sıvı verilmesi veya aşırı sıvı yüklemesi hipovolemi, hipotansiyon, dolaşım bozukluğu, ciddi kanama, aritmi, tromboemboli, alerjik reaksiyonlar ve kardiyak arrest gibi komplikasyonlara neden olmaktadır. Dolayısıyla bu durum mortalite, morbidite artışına ve buna bağlı olarak hastanede kalış süresinin uzamasına ve maliyetin artışına katkı sağlamaktadır.
Hastanın sıvı hacminin değerlendirilmesi ve uygun şekilde yönetimi anestezistler için önemli bir konudur. Hemodinamik durumun yakın takibi için kullanılan konvansiyonel yöntemler girişimsel olup ciddi komplikasyonların gelişmesine neden olabilmektedir. Bu bağlamda ortaya çıkan kısıtlılık sıvı takibi alanında yeni yöntemlerin araştırılmasına yol açmıştır. Masimo SET® Radical-7 Rainbow markalı cihazlarda yazılım olarak geliştirilen pletismografi değişkenlik indeksi girişimsel olmayan, sürekli ölçüm imkanı sağlayarak sıvı tedavisi yönetiminde kullanılabilen yeni monitörizasyon yöntemlerinden biridir.
Bu çalışmamızda, %0,9 izotonik sodyum klorür, Ringer laktat ve %6 hidroksietil nişastanın perfüzyon indeksi ve pletismografi değişkenlik indeksi değerleri üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışma için spinal anestezi planlanan 93 hasta çalışma kapsamına alındı. Hastalar randomize şekilde eşit üç gruba ayrıldı (Grup S, %0,9 izotonik sodyum klorür verilen hastalar, n = 31; Grup R, ringer laktat verilen hastalar, n = 31; Grup H, %6 hidroksietil nişasta verilen hastalar, n = 31). Her gruba 30 dk' da intravenöz olarak verilecek şekilde 500 mL sıvı infüzyonu yapıldı. 0. dk bazal değer olmak üzere 5. dk, 10. dk, 15. dk, 20. dk, 25. dk ve 30. dk olmak üzere sistolik arter basıncı, diyastolik arter basıncı, ortalama arter basıncı, kalp atım hızı, perfüzyon indeksi ve pletismografi değişkenlik indeksi değerleri kaydedildi.
Bu çalışmada; Grup H, Grup S ve Grup R' de perfüzyon indeksi değerinde 0. dk ile 30. dk arasında anlamlı bir düşme görüldü. Çalışma sırasında ortalama arter
basıncı ölçüm değerleri arasında Grup S' de başlangıç değerine göre 25. dk' da anlamlı bir düşme saptanırken (p = 0,04); Grup R' de başlangıç değerine göre 25. dk' ya kadar anlamlı bir düşme saptandı (p = 0,045, p = 0,008, p = 0,009, p = 0,036). Ölçülen pletismografi değişkenlik indeksi değerleri grup R' de 15. dk, 25. dk ve 30. dk' da Grup H' ye göre (p = 0,006, p = 0,024, p = 0,004); 25. dk' da ise Grup R' de Grup H ve Grup S' ye göre anlamlı olarak yüksekti (p = 0,0025, p = 0,022).
Grup içi yapılan karşılaştırmalar sonucunda, pletismografi değişkenlik indeksi değerleri Grup R' de 15. dk ve 25. dk' da; Grup S' de 15. dk' da bazal değerlere göre yüksek bulundu. Grup H' de ise ölçülen pletismografi değişkenlik indeksi değerleri arasında değişiklik saptanmadı. Literatür incelendiğinde intravenöz sıvıların pletismografi değişkenlik indeksi, perfüzyon indeksi ve ortalama arter basıncı üzerine etkilerini gösteren herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada Grup S ve Grup R' de ortalama arter basıncı düşüş gösterdiği zaman diliminde pletismografi değişkenlik indeksi değerinde artış olduğu gözlemlendi. Ancak, gözlemlenen bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı değildi. Grup H' de ise pletismografi değişkenlik indeksi ve ortalama arter basıncı değerlerinde değişiklik olmadığı görüldü.
Sonuç olarak, bu çalışma kolloid sıvıların damar içerisindeki etki süresinin ve hacim etkisinin kristalloidlere göre daha üstün olması nedeniyle kolloid sıvıların hemodinamik parametrelerin stabilitesini, perfüzyon indeksi ve pletismografi değişkenlik indeksi değerlerinin uygun aralıkta kalmasını daha iyi sağladığını düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: İntravenöz, Sıvı tedavisi, Pletismografi değişkenlik indeksi, Perfüzyon indeksi

Abstract:
As a consequence of current developments in surgical and anesthetic techniques, interventions performed in the operating theatre have been continuously increased. It is important to stabilize the hemodynamic condition and continuously monitorize it for decreasing the level of possible complications. Inadequate or extreme fluid replacement causes complications such as hypovolemia, hypotension, circulatory disorder, severe bleeding, arrhythmia, thromboembolia, allergic reactions and cardiac arrest. Therefore, this condition may lead to increased hospital stay and cost associated with raised mortality and morbidity.
The evaluation and adequately management of the fluid volume of the patients is an important situation for anesthesiologists. The conventional methods for closely monitorize the hemodynamic conditions are invasive and may lead to severe complications. In this context, the limitations to monitorize the fluid replacement leads to development of new techniques. The pleth variability index deployed in Masimo SET® Radical-7 Rainbow devices as a software and obtains non-invasive continuously measurement providing to use in fluid management is one of the new monitorization techniques.
In the present study, we aimed to evaluate the effects of 0.9% isotonic sodium chloride, Ringer' s lactate, and 6% hydroxyethylstarch on perfusion index and pleth variability index. A total of 93 patients planned to perform spinal anesthesia were enrolled in the study. Patients were randomly divided into three groups (Group S, 0.9% isotonic sodium chloride given patients, n = 31; Group R, Ringer's lactate given patients, n = 31; Group H, 6% hydroxyethylstarch given patients, n = 31). 500 ml of fluid administration in 30 minutes was performed to all groups. The systolic arterial pressure, diastolic arterial pressure, mean arterial pressure, heart rate, perfusion index and pleth variability index in 0. min as baseline, 5. min, 10. min, 15. min, 20. min, 25. min and 30. min were recorded.
In the present study, the perfusion index value between 0. min and 30. min was significantly decreased in Group H, Group S and Group R. Since the mean arterial pressure was found to be significantly decreased in Group S compared to baseline, a significant decline was detected until 25. min in Group R (p = 0.045, p =
vii
0.008, p = 0.009, p = 0.036). The mean pleth variability index values in Group R at 15. min, 25. min and 30. min were significantly higher than in Group H (p = 0.006, p = 0.024, p = 0.004) and at 25. min in Group R compared to Group S and Group H (p = 0.0025, p = 0.022).
Intra-group comparisons revealed that pleth variability index values in Group R at 15. min and 25. min; at 15. min in Group S were found higher compared to baseline. There is no difference detected among pleth variability index values in Group H. While the literature is searched there has been no study encountered to evaluate the effects of intravenous fluids on perfusion index, pleth variability index and mean arterial pressure. In the present study, it is observed while the mean arterial pressure was decreasing, the pleth variability index increased. However, observed changes were not significant. It was shown that pleth variability index and mean arterial pressure values were not different in Group H.
In conclusion, the present study suggested that colloid fluids provide a better hemodynamic parameter stability, perfusion index and pleth variability index values due to the superiority of colloids in intravenous effect time and volume expansion ability compared to crystalloids.
Keywords: Intravenous, Fluid therapy, Pleth variability index, Perfusion index