Hasta güvenliği kültürünün hasta bakım kalitesine etkisinde yansıtıcılığın aracılık rolü
The mediating role of reflection on the effect of patient safety culture on quality of patient care
Yazar: HAKAN GÜVENER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AYTEKİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Kalite = Quality ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking

Özet:
Günümüzde sağlık kuruluşlarının hizmet verdiği çevresel koşullar, teknoloji, hastalıkların türleri, yayılma hızları ile beşerî, sosyal ve ekonomik etkileri, baş döndürücü bir hızla değişerek daha karmaşık ve daha belirsiz bir hal almaktadır. Bu değişim ve belirsizlik hali, geçmiştekilerden daha hızlı ve etkileri daha yıkıcı olabilmektedir. Bu durum, sağlık kuruluşlarını çalışma koşullarını ve sistemlerini gözden geçirmeye, değişime ve yeniliğe zorlamaktadır. Sağlık kuruluşlarının gelişim ve adaptasyon çabaları arasında hasta güvenliği kültürü ve hasta bakım kalitesini sürekli geliştirmek, artık bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu araştırmada genel olarak hasta güvenliği kültürünün değişkenleri olan; takım iklimi, güvenlik iklimi, iş tatmini, stres algısı, yönetim algıları ve çalışma koşullarının hasta bakım kalitesi değişkenleri; bireylerarası kalite, teknik kalite, yönetsel kalite ve çevresel kalite düzeylerine etkisinde yansıtıcılık boyutunun aracılık rolünün olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada hasta güvenliği kültürünün hasta bakım kalitesine ve yansıtıcılığa etkisi ile sağlık çalışanlarının demografik özelliklere göre hasta güvenliği kültürü, hasta bakım kalitesi ve yansıtıcılığa yönelik algılarının farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Türkiye genelinde kamu ve özel sağlık kuruluşlarında görev yapan 718 sağlık çalışanı katılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek amacıyla Hayes tarafından geliştirilen model 4 aracılık yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; hasta güvenliği kültürünün hasta bakım kalitesini ve yansıtıcılığı olumlu düzeyde etkilediği görülmüştür. Yansıtıcılık hasta bakım kalitesini etkilemektedir. Hasta güvenliği kültürünün hasta bakım kalitesine etkisinde yansıtıcılığın aracılık rolü tespit edilmiştir. Ayrıca sağlık çalışanlarının hasta güvenliği kültürü, hasta bakım kalitesi ve yansıtıcılık algı düzeylerinde cinsiyet, coğrafi bölge, çalışma sektörü, meslek, çalışılan pozisyon ve mesleki kıdem değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür.

Abstract:
Today, the environmental conditions, technology, types of diseases, spreading rates and human, social and economic effects of health institutions are changing at a dizzying pace and becoming more complex and more uncertain. This state of change and uncertainty can be faster and more devastating than in the past. This situation forces health institutions to review their working conditions and systems, change and innovate. It has become a necessity to continuously improve the patient safety culture and patient care quality among the development and adaptation efforts of health institutions.In this study, the variables of patient safety culture in general; patient care quality variables of team climate, safety climate, job satisfaction, stress perception, management perceptions and working conditions; It is aimed to determine whether the reflectivity dimension has a mediating role in the effect of interpersonal quality, technical quality, managerial quality and environmental quality. In the study, it was aimed to determine whether the effect of patient safety culture on patient care quality and reflectivity and the perceptions of healthcare professionals regarding patient safety culture, patient care quality and reflectivity differ according to demographic characteristics. 718 healthcare professionals working in public and private healthcare institutions across Turkey participated in the research. Model 4 mediation method developed by Hayes was used to test the research hypotheses. As a result of the research; It has been seen that patient safety culture has a positive effect on patient care quality and reflectivity. Reflectivity affects the quality of patient care. The mediating role of reflectivity in the effect of patient safety culture on patient care quality has been determined. In addition, it has been observed that there are statistically significant differences in patient safety culture, patient care quality and reflectivity perception levels of healthcare professionals according to the variables of gender, geographical region, work sector, profession, position and professional seniority.