Hayat bilgisi dersi "doğada hayat" ünitesinin yaratıcı drama yöntemi ile öğretiminin öğrencilerin çevre farkındalıklarına, doğa algılarına ve hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarına etkisi
The effect of teaching the "life in nature" unit of the life sciences course using the creative drama method on students' environmental awareness, perceptions of nature and attitudes towards the life sciences course
Yazar: BEYZANUR DEDE
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN ÇELİK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada ilkokul üçüncü sınıf Hayat Bilgisi dersi kapsamında yer alan Doğada Hayat ünitesinin yaratıcı drama yöntemi kullanılarak öğretilmesinin öğrencilerin ilkokul çevre farkındalıkları, doğa algıları ve Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma, karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak tasarlanmıştır. Bu bağlamda, araştırmanın iki yönünden biri olan nicel yön, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın nitel yönünde ise nicel yönü destekleyen ve daha derinlemesine inceleme yapmayı sağlayan nitel görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Van iline bağlı Muradiye ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel verileri için deney grubunda yer alan 25 ve kontrol grubunda yer alan 25 öğrenciden sistematik örneklem yöntemi kullanılarak seçilen öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama sürecinde, nicel ve nitel veri toplama araçları aynı anda kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin ilkokul çevre farkındalığına yönelik puanlarını belirlemek amacıyla "İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği", öğrencilerin hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi için "Hayat Bilgisi Tutum Ölçeği", öğrencilerin bazı demografik özelliklerini tespit etmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Öğrencilerin doğa algılarına yönelik görüşlerinin tespit edilmesi için "Doğa Algılarına Yönelik Görüşme Formu" araştırmacı tarafından
vi
geliştirilmiştir ve kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin analizi için SPSS 25.0 programından faydalanılmıştır. Analizlerde önem düzeyi p= 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik düzeyleri iç tutarlılık yöntemiyle hesaplanmış ve Cronbach Alpha güvenilirlik ölçütünden faydalanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında ise katılımcıların demografik özelliklerinin incelenmesinde frekans ve yüzde analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin dağılımın incelenmesi için normal dağılım analizlerinden yararlanılmıştır. Katılımcıların ön test son testlerinin karşılaştırılması için bağımlı grup t-testi ve wilcoxon testi yapılırken, ölçümlerin deney ve kontrol gruplarıyla karşılaştırılması için bağımsız örneklem t-testi ve Mann Whitney u testi yapılmıştır. Bununla birlikte nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, yaratıcı drama yönteminin kullanılmasının öğrencilerin ilkokul çevre farkındalıkları ve hayat bilgisi dersi tutumları üzerinde olumlu yönde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ölçülen doğa algısı ile ilgili analiz sonucunda ise, yaratıcı drama yönteminin kullanıldığı çalışma grubundaki öğrencilerin doğa algılarının olumlu yönde arttığı, görüşme sorularına daha doğru ve daha kapsamlı yanıtlar verdikleri görülmüştür. Sonuç olarak, yaratıcı drama yönteminin Hayat Bilgisi dersi kapsamında kullanılmasının öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumları, ilkokul çevre ile ilgili farkındalıkları ve doğa algıları açısından son derece faydalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the current study, the effect of teaching the unit of Life in Nature, which is covered in the third-grade primary school Life Science curriculum, using the creative drama method on students' primary school environmental awareness, perceptions of nature and attitudes towards the Life Sciences course was investigated. The study was conducted using a convergent parallel design, one of the mixed method designs. In this context, one of the two dimensions of the study, the quantitative dimension, was structured using a pre-test-post-test control group experimental design. In the qualitative dimension of the study, qualitative interview methods were used to support the quantitative dimension and make a more in-depth examination possible. The study group consists of 3rd grade primary school students attending a public school in Muradiye district of Van province in the spring term of the 2023-2024 school year. For the qualitative data of the study, interviews were conducted with students selected out of 25 students in the experimental group and 25 students in the control group by using the systematic sampling method. In the data collection process, quantitative and qualitative data collection tools were used simultaneously. In this context, the "Primary School Environmental Awareness Scale" was used to determine the students' environmental awareness, the "Life Sciences Attitude Scale" was used to determine the students' attitudes towards the life sciences course and a "Personal Information Form" was used to determine some demographic characteristics of the students. The "Interview Form for Nature Perceptions" was developed and used by
viii
the researcher to determine the students' views on their perceptions of nature. In the analysis of the collected data, SPSS 25.0 program was used. In the analyses, the level of significance was set to be p=0.05. The reliability levels of the scales used in the study were calculated using the internal consistency method and the Cronbach Alpha reliability criterion was used. During the data analysis, frequency and percentage analyses were used to examine the demographic characteristics of the participants. Normal distribution analyses were used to examine the distribution of the data collected in the study. While dependent samples t-test and Wilcoxon test were used to compare the pre-test and post-test results of the participants, independent samples t-test and Mann Whitney U test were used to compare the measurements of the experimental and control groups. In addition, the content analysis method was used in the analysis of the qualitative data. As a result of the analyses, it was concluded that the use of the creative drama method had a positive effect on the students' environmental awareness and attitudes towards the life sciences course. As a result of the analysis regarding the perceptions of nature measured using the semi-structured interview form, it was seen that the perceptions of nature of the students in the experimental group where the creative drama method was used improved more and they gave more accurate and more comprehensive answers to the interview questions. As a result, it was concluded that the use of the creative drama method in Life Sciences classes can be extremely beneficial in terms of students' attitudes towards Life Sciences classes, their awareness of the environment and their perceptions of nature.