Hamzanâme'nin Otuzuncu cildi (inceleme-metin)
The Thirtieth volume of Hamzanâme (study-narrative)
Yazar: DERYA KÖKYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEREF BOYRAZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türkçe metinler = Turkish texts

Özet:
Mevcut olan 69. cildinden sonrası günümüze ulaşamayan Hamzanâme'nin 113 nüshası tespit edilebilmiştir. Bizim de otuzuncu cildini incelediğimiz Hamzanâme, Araplara ait bir kahraman olan Hz. Hamza'nın sözlü gelenek içersinde anlatılan dinî-destanî hayatının hikâyesidir ama eserdeki Hamza'nın Arap olması dışında Hz. Hamza ile bir benzerliği bulunmamaktadır. İranlıların yaptığı eklemelerle genişleyen Hamzanâme gerek kahramanlar gerekse olaylar bakımından gerçek dışı bir boyut kazanmış ve İranlılardan da Türklere geçmiştir. Böylece Hamzanâme Türklerin İslâmiyet'i kabul ettikten sonraki destanları arasında yer almıştır. Metinde Hamza'nın Müslüman olması için mücadele ettiği millet Türklerdir yani Hamzanâme'nin otuzuncu cildi Türklerin nasıl Müslüman olduğunu anlatan bir metindir.Hamzanâme'nin kahramanları ve olayların geçtiği mekânlar tarihe uygunluk gösterse de Hamzanâme'de gerçek dışı olaylar hikâye edilmiştir. Hamzanâme, destan özellikleri ağır basan bir metin olmasına rağmen masal, efsane, halk hikâyesi, menkıbe gibi halk edebiyatı ürünlerinin özelliklerini de taşır.İncelediğimiz eser ise muharriri belli olmamakla beraber sözlü gelenekte anlatılmasından dolayı anonim Türk halk edebiyatı içersinde değerlendirilebilir. Dinî bir yönü bulunmasından dolayı çok yazılıp okunan eserin yaptığımız incelemelere göre kahramanları ve konusu bakımından da anonim bir tür olan destana daha yakın olduğunu söyleyebiliriz.Anahtar Sözcükler: halk edebiyatı, destan, sözlü anlatım türü, Hamzanâme

Abstract:
There have been 113 volumes of Hamzanâme dedected. The 69th and the volumes after have hot reached to our time. We have studied the thirtieth volume of Hamzanâme. It is the epical-religious life story of Arapian hero Hamza told within the boundaries of oral tradition, but apart from Hamza?s being an Arap in the work has nothing to do with genuine Hamza. Extending with the additions of Persians. Hamzanâme, gained an unreal dimension in terms of events and the chararcters and it was adopted by Turks after Iranians. Thus Hamzanâme took place as one of the epics after the Turks converted into Islam. Who Hamza struggles to convert Islam are the Turks in the text, mektuply the thritieth volume of Hamzanâme tells about how Turks become muslim.Althought the heroes and the places where the event took place accord with the history, the fictitious events are described in Hamzanâme. Though it has been considered as a genre which has the fetures of epic, it also bears the fetures of tales, myths, folk tales and sagas.Despite the fact that its writer is not obvious and since it has been passed through oral literature, the work we have already studied here can be considered in the branch of Anonymous Turkish Folk Literature. Because of the fact that it has a religious aspect the work is written and read constantly, our studies showed that the work is much closer to epic which has more anonymous in terms of its topic and characters.Key Words: folk literature, epic, the expression type oral, Hamzanâme