Arazi toplulaştırma projelerinde bilgisayarlarda yararlanma olanakları ve Çayırköy uygulaması
Possibilities of computers using in landreclamation project and practice of Çakırköy
Yazar: GÜRSEL KÜSEK
Danışman: PROF. DR. BAHRİ ÇEVİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arazi toplulaştırması = Land consolidation ; Bilgisayar destekli denetim = Computer aided control ; Malatya-Çakırköy = Malatya-Çakırköy

Özet:
Bu çalışmada, geleneksel yöntemlerle bir arazi toplulaştırması uygulaması yapılırken, uygulamanın her aşamasında bilgisayarlardan hangi oranlarda yararlanılabileceği araştırılmıştır. Çalışma Malatya Yeşilyurt Çayırköy köyü arazilerinde uygulanmıştır. Çalışmada bilgisayarlardan iki farklı biçimde yararlanılmıştır. Birincisi, çiftçilerle ve parsellerle ilgili bilgilerin depolandığı ve işlenebildiği veri tabanlarının oluşturulmasıdır. Bu bilgiler, çiftçilerin, ad, soyad gibi kimlik bilgileri, parsel alanları, hisse oranlan, parsel dereceleri gibi sayısal-alfasayısal bilgiler ve haritaların sayısallaştırılarak saklandığı coğrafî bilgilerdir. Sayısal ve alfasayısal bilgiler Basıc programlama dili kullanılarak hazırlanan uygun bir yazılımla doğrudan erişimli kütüklere kaydedilerek kolay bir şekilde kullanılmıştır.. Hazırlanan veri tabam ile projenin her aşamasında bilgilere ulaşım ve gerekli değişiklikler kolaylıkla yapılabilmiştir. Bu sayede olumlu bulunan değişiklikler uygulamanın her aşamasında gerçekleştirilmiştir. Projede kullanılan haritalar bir CAD program aracılığı ile sayısallaştırılmıştır. Böylelikle, blokların oluşturulması, tasarlanan yeni parsel deseninin bloklara yerleştirilmesi gibi işlemler bilgisayar ortamında kolaylıkla ve son derece duyarlı olarak yapılabilmiştir.. Ayrıca eski mülkiyet ve toprak haritası bilgisayar ortamında çakıştırılarak her bir parselin hangi toprak gurubunda ne kadar alana sahip olduğu belirlenmiştir.. Bu işlev parsel dağıtım esnasında da kullanılmıştır.Yine aynı yöntemle eski mülkiyet haritası ile blok haritası ilişkilendirilerek parsellerin eski durumda hangi bloklarda oldukları belirlenmiştir.93 Aynca CAD programının çıktısı veri tabanlarının oluşturulması için hazırlanan program tarafından, bu programın çıktısı da CAD tarafından okunabilmektedir. Bu sayede CAD ile, anılan program ardışık çalışan bir gurup oluşturmaktadır. Toplulaştırma uygulamalarında yeni parsel deseninin belirlenmesi en önemli aşamalardan birini oluşturmaktadır. Çalışmada bilgisayar ikinci olarak yeni parsel deseninin belirlenmesi amacı ile kullanılmıştır. Bu amaçla bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan model çiftçi istekleri doğrultusunda, parsel taşınmasını minimize ederek çözüme ulaşmaktadır. Bu amaçla katılımcı istekleri değerlendirilerek her bir bloğa olan talepler toplamı hesaplanmakta ve bu sayılara "Blok Talep Öncelik Sayısı" denilmektedir. İkinci olarak blok haritası ile eski mülkiyet haritası çakıştnılarak her işletmenin sahip olduğu her bir parsel alanı, işletmenin toplam alanına bölünerek eski durumda parselin bulunduğu blok için "Blok Öncelik Sayılan" hesaplanmaktadır. Dağıtıma, "Blok Talep Öncelik Sayısı" en büyük olan bloktan başlanmakta ve blok alanının talep olunan alandan küçük olması durumunda, dağıtıma "Blok Öncelik Sayısı" büyük olan kişilerden başlanılmakta ve büyükten küçüğe doğru sıra ile devam edilmektedir. Böylelikle parsel taşınmaları daha çok işletmenin büyük parselinin yanma doğru olmakta ve taşınma en aza indirilmektedir. Bu model Çayırköy Köyü arazilerinde uygulanmış ve oluşturulan veri tabanlarının yeterli olduğu gözlenmiştir. Dağıtan algoritması, toplam blok alanlarının, toplam talep olunan alanlardan büyük olması durumunda çok rahat kullanılabilmekte ancak anılan alanların eşit olması durumunda katılımcı isteklerine bağlı olarak model zorlanabilmektedir. Bu durumda,94 çözüm tekrarlanarak her defasında kesinleşen çözümler ayıklanmakta ve böylece problemin çözümü basitieştirilmektedir. Sonuç olarak hazırlanan model Çayırköy uygulamasında kabul edilebilir bir çözüm ortaya koyabilmiştir. Ancak ulaşılan her çözüm çiftçiler tarafından değerlendirildiğinde bir takım katkılarla çözümün daha kabul edilebilir bir duruma geldiği gözlenmiştir. Projenin uygulanmasıyla önce 943 olan parsel sayısı toplulaştırma ile 381'e inerken, ortalama parsel büyüklüğü de 1,7 hektardan 4,2 hektara çıkartılmıştır. Sulama projesinde toplulaştırma uygulamalarıyla devlet yatırımlarında yaklaşık %25 oranında bir ekonomi sağlanırken sabit tesisler için kamulaştırma bedeli ödenmemiştir. Parsellerin tümü yol ve kanallara doğrudan bağlanmıştır. Projeden elde edilen en önemli yararlardan birisi de büyük ölçüde hisseli olan parsellerin bu durumlarına bir çözüm getirilmiş olmasıdır. Bütün bu elde edilen yararlar için ek bir yatanı gerekmediği gibi toplulaştırma ile ayrıca yatırımlardan tasarruf sağlanarak, tanın işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden tarım yapılabilir en uygun duruma getirilmesi mümkün olmuştur.

Abstract:
in this project, applicability ratios of computers in every step of a conventional land consolidation project are searched. Computers are used in two different ways. in the first way; the data bases are fonned. in these data bases, the information about the fanners and parcels are stored and processed. This information is composed of three main groups. First group includes the names, surnames and simılar things about the villagers. Second group includes numerical and alpha-numerical information like the areas of the parcels, ownership percentages and soü indexes of the parcels. Third group includes geographical information that is obtaiııed by the digitalization of the maps. Numerical and alpha-numerical information is stored onto computer discs by using BASIC programming language. So that, this information is used very easily in later studies. By using the data bases, necessary revisions and usage of the stored information are done very easily in every step of the project. By means of mis ability, every required change is done in every step of the application. Maps used in the project are digitized by using a CAD program. That's why, some processes like forming the blocks and placing the newly designed parcel texture into the blocks are done easily and very accurately. in addition to this, former ovmership map and soü map are fit into öne another by the computer. By mis study, amount of each soil group in each parcel is determined. This ranction is also used in parcel delivery. Again, by the same method, former ownership map and block map are compared and places of the newly fonned parcels are determined in the blocks that were present before the project. And, output of the CAD program can be read by96 the program which is prepared for the formation of data bases and vice versa. That's why, the CAD program and the mentioned program form a respectively working group. Determination of the new parcel texture form one of the most important processes in land consolidation applications. The second way in which computers are used is the determination of the new parcel texture. For this, a model is formed. This model reaches the solution by minimizing parcel transfer in accordance with the wishes of the villagers. In order to reach this solution, wishes of the villagers for each block are evaluated. Numbers of villagers that want to get land in a block are summed up. This sum is called "Block Demand Priority Number". Secondly, the block map and the former ownership map are fit into one another in order to calculate the "Block Priority Numbers" by dividing the area of land of each villager into the total area of each parcel for the old block of that parcel. Delivery of the blocks starts with the block with the highest "Block Demand Priority Number". If the total area of the block is smaller than the total area demanded by the villagers, delivery starts with the persons with highest "Block Priority Numbers" and continues in decreasing order. At the end of these, various parcels belonging to a person are carried towards his biggest land. Here, parcel transfer is minimized. This model is applied in the lands of Çayırköy Village and it is observed mat newly formed data bases were sufficient. Delivery algorithm is used very easily if total areas of the blocks are bigger than the total area demanded by the villagers. But if the areas are the same, the model works hardly in accordance with the wishes of the villagers. In this case, process is97 repeated and resulted calculations are eliminated. So that, solution of the problem is simplified. As a result, the model put forward an acceptable solution in Çayırköy application. And, when the obtained results are evaluated by the villagers, some revisions were made. At the end, it is observed that the result was being more acceptable after each revision.