Seçilmiş dil odaklı erken ikidillilikte düzenek değiştirme
Code-switching in nonnative bilinguals
Yazar: MELODİ YARKIN
Danışman: PROF. DR. SEDA GÜLSÜM GÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil edinimi = Language acquisition ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğretimi = Language teaching ; Düzenek değiştirimi = Code switching ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Türkçe = Turkish ; İki dilli = Bilungualism ; İngilizce = English

Özet:
Bu çalışma, seçilmiş dil odaklı erken ikidillilik hedeflenerek yetiştirilmiş 4;6 – 7,7 yaş aralığında Türkçe-İngilizce konuşucusu 4 çocuğun, sözlü dilde düzenek değiştirme (DD) görünümlerini inceleyen bir durum çalışması niteliğindedir. Çalışmanın veri tabanını, katılımcı çocukların doğal iletişim ortamlarından toplanan ses ve video kayıtları oluşturmaktadır. Nicel sonuçlar da içeren nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada, çocukların sözlü dil verisinde DD'ye rastlanılan bağlamlar, DD'nin bağlamlardaki sıklıkları, kullanımsal tetikleyicileri, türleri, yapısal görünüm ve dağılımları araştırılmıştır. Toplanan verinin çözümlenmesiyle DD örüntüsü, yüzde oranları ile sunulmuş ve betimlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda, DD varlığının bağlama göre değişkenlik gösterdiği, tekdillilerle yapılan ikili konuşmalarda bir istisna dışında hiç DD'ye rastlanmadığı, ikidillilerle yapılan ikili konuşmalarda ise DD'ye sık rastlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, DD'yi tetiklediği düşünülen durumlar ortaya konulmuştur. İkidillilerle yapılan ikili konuşmalarda DD'nin tüm türleri gözlemlenmiştir ve en sık tümcelerarası DD'ye rastlanmıştır. Karşılaşılan tümceiçi DD'ler ise Türkçe (D1) ve İngilizce (D2) içinde ayrı ayrı ele alınmış, kategorisel dağılımları ve biçimbirimsel görünümleri incelenmiştir. Tümceiçi DD'lere D1 tümceler içinde daha çok rastlanmış ve D2'den getirilen sözcük ve söz öbeklerinin biçimbirimsel olarak D1'e uyarlandığı gözlemlenmiştir. Daha az rastlanan D2 içinde tümceiçi DD'lerde ise hiç biçimbirimsel uyarlanma gözlemlenmemiştir.

Abstract:
The current study examined code-switching (CS) in 4 Turkish- English bilingual children (ages 4;6 – 7;7) who have been raised to achieve nonnative bilingualism. The database of the study consisted of audio and video recordings collected from the natural communication environments of the child participants. Using qualitative research methods which also involve quantitative results, the contexts where CS was observed in children's verbal communication, the frequency of CS as well as their types, and situations triggering CS were investigated. With the analysis of the collected data, the CS pattern was described and presented with percentages. In the light of the findings, it was confirmed that CS varied in accordance with context and no CS was observed, except for one, in children's dialogues with monolinguals. On the other hand, frequent CS was observed in the dialogues with bilinguals and the situations which were thought to be the triggers of CS were presented. Moreover, all types of CS were observed in dialogues with bilinguals and the intersentential CS was found as the most frequent type. The observed intrasentential CSs were approached separately within Turkish (L1) and English (L2) and the morphological structures were investigated accordingly. Intrasentential CSs were mostly encountered in L1, and the words and phrases from L2 were morphologically adapted within L1, while intrasentential CSs in L2 were rarely found and no morphological adaptation was observed.