Ameliyat öncesi dönemde aromaterapi masajının anksiyete ve uyku kalitesine etkisinin incelenmesi
An analysis of the effect of preoperative aromatherapy massage on anxiety and sleep quality
Yazar: CAHİDE AYİK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÖZDEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Aromaterapi = Aromatherapy ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Masaj = Massage ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Uyku = Sleep

Özet:
Amaç: Ameliyat öncesi dönemde aromaterapi masajının anksiyete ve uyku kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir çalışmadır.   
Yöntem: Çalışma ön test ve son test modelli olup, araştırmanın örneklemini randomizasyonla belirlenmiş kolorektal cerrahi geçirecek olan 40 çalışma ve 40 kontrol grubu olmak üzere toplam 80 hasta oluşturmuştur. Çalışma grubundaki bireylere "Sırt Masajı Uygulama Rehberi" doğrultusunda ameliyattan önceki akşam %5'lik lavanta yağı (Lavandula Hybrida) ile ameliyat öncesi akşam 19.00-21.00 saatleri ve ameliyat sabahı 06.30-08.00 saatleri arasında on dakika aromaterapi masajı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki bireylere hiçbir girişim yapılmamıştır. Veriler Richard Campbell Uyku Ölçeği ve Durumluk Kaygı Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, Ki-Kare testi, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U-Testi, Kruskalwallis H testi ve Kolomogorov-Simirnov testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışma grubu ile kontrol grubu arasında ameliyat sabahı DKÖ ve RCUÖ puan ortalaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Çalışma grubunda aromaterapi masajından sonra ameliyat sabahı DKÖ puan ortalamasının (35.25 ± 6.80) ameliyat öncesi akşama (42.25 ± 9.32) göre düştüğü, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Benzer şekilde aromaterapi masajı sonrasında,  ameliyat sabahı RCUÖ puan ortalamasının (66.82 ± 17.98) arttığı, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p>0.05) saptanmıştır. 
Sonuç: Kolorektal cerrahi geçiren hastalarda ameliyat öncesi dönemde lavanta yağıyla uygulanan aromaterapi masajının anksiyete düzeyini azalttığı, uyku kalitesini artırdığı söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Aromaterapi Masajı, Anksiyete, Uyku Kalitesi, Kolorektal Cerrahi.

Abstract:
Objective: This randomized controlled trial aimed to analyze the effect of preoperative aromatherapy massage on anxiety and sleep quality.
Method: This study used a pretest-posttest model. Its sample consisted of 80 randomly selected prospective colorectal surgery patients (40 in the experimental group and 40 in the control group). The experimental group received aromatherapy massage with 5% lavender oil (Lavandula hybrida) ten minutes between 7:00 and 9:00 p.m. the day before surgery, and between 6:30 and 8:00 a.m. on the morning of surgery based on the Back Massage Practice Guide. The control group did not receive massage. Data were collected using the Richard-Campbell Sleep Questionnaire and the State Anxiety Inventory; and analyzed using percentages, chi-square test, significance test on difference between two pairs, independent samples t-test, the Mann-Whitney U-Test, the Kruskal-Wallis H test and the Kolomogorov-Simirnov test.
Findings: A statistically significant difference (p<0.05) was found between the mean SAI and RCSQ scores of the experimental group and control group on the morning of surgery. Following the aromatherapy massage, the experimental group's SAI mean score (35.25 ± 6.80) in the morning the surgery was lower than preoperative night (42.25 ± 9.32), the difference was found to be statistically significant (p<0.05). Similarly, following the aromatherapy massage, the experimental group's RCSQ mean score (66.82 ± 17.98) in the morning the surgery was higher, the difference was found to be statistically significant (p>0.05).
Result: Preoperative aromatherapy massage with lavender oil reduced colorectal surgery patients' anxiety levels and boosted their sleep quality.

Key words: Aromatherapy Massage, Sleep Quality, Anxiety, Colorectal Surgery.