Taktik, strateji ve temsil bağlamında kentsel iç mekanın üretiminde işgal ve çelişki durumları: 2016 İmiad Nicosia çalıştayı değerlendirmesi
Occupation and contradiction in the production of urban interior within the context of tactic, strategy and representation: Evaluation of İmiad Nicosia, 2016 workshop
Yazar: FATİH MEHMET ALHAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. BAHADIR NUMAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimari Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mekan temsilleri = Representations of space ; Mimari temsil = Architectural representation ; Sosyal temsiller = Social representations ; Üretim stratejileri = Production strategies ; İç mekan = Interior space

Özet:
Ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal pratiklere bağlı olarak sokakları dolduran gündelik alışkanlık, aktivite ve tutumların ortaya çıkardığı mekansal ürünler, biçimler ve eylemler; kentsel mekanda çelişkili görünümler yaratarak kentsel iç mekan pratikleri ortaya çıkarabilmektedir. Mekanın üretiminde ve tasarlanmasında farklı ölçeklerde inşa, işgal/iskan biçimlerinin yarattığı üretimin mekan algısı; birey-toplum-mekan ilişkisinde farklı ölçeklerde ve düzlemlerde anlamsal kaymalar ve zihinsel görünümler yaratarak çelişkiye dönüşebilmektedir. Mekansal çelişkileri kentsel ölçekten, kentsel iç mekan ölçeğine geçişte eleştirel bir okuma ile deşifre etmek mümkündür. Mekanın çelişkisinde toplumsal kullanım ve kullanım değerine bağlı tasarlanma pratikleri ile meydana gelen mekansal üretimler/ürünler, kamusal alandan çelişkili mekana geçişte keskin ya da geçişken bir görünüm sergiler. 
Kentsel hacimlerin oluşum süreçleri özel-kamusal ayrımı ile başlayarak iç-dış sınırlılıklarını tanımlar. Fiziksel oluşumlar ve algısal durumlar, mekansal işgaller ile kentsel boşluğa taşma biçimleri, hem iç hem de dış mekanlardaki sınırları muğlaklaştırır ve kentsel mekanı, gündelik yaşamın parçası haline getirir. Kentsel iç mekanlar; gündelik yaşamın mekansal pratikleri ve kentsel pratikler çerçevesinde, "mekan-insan" ve "mekan-mekan" etkileşimi ile oluşan üretimlerdir. Her bir üretim biçimi, kendine özgü mekanların oluşumuna imkan sağlar.
"Yaşantı ve yaşanmışlık", kentsel iç mekanın kimliğini oluşturur ve temsil eder. Buradaki yaşantı; mekansal ve algısal işgaller ile ilişkilendirilebilir. Bu bağlamda, mekanın temsiliyeti - ve kimliği – ise, bu işgaller ile ilişkili olan ekonomik, sosyal, kültürel ve politik yapılara göre farklılık gösterir. Bunun yanı sıra, kentsel iç mekanların tarihte ve günümüzde toplumsal üretim için artı ürün haline geldiği de görülmektedir. Kentsel mekan, mekan üreticileri ve sermaye kaynakları tarafından da fiziksel, zihinsel, stratejik anlamda işgal edilir.
Kentin sosyal, kültürel, siyasal, ekonomik değişkenlere bağıntılı çelişkili üretimleri, kentsel mekanın gündelik mekan pratiklerini de üretmektedir. Kullanıcıların alışkanlık, tutum ve uygulamalarının ortaya çıkardığı çelişkili mekansal durumlar, küçük ölçekli iç mekan görünümleri yaratırken, kapitalist üretimin mekansal pratikleri çerçevesinde çelişkili kentsel iç mekan üretimlerinden/ürünlerinden söz etmek mümkündür. Üretim biçimi olarak kentsel iç mekan; mekanın toplumsal kullanım durumu, kullanım değeri ve değişim değerine göre taktiksel ve stratejik işgaller ile çelişkili mekansal görünümlere evrilebilmektedir. Meydana gelen örüntülerin mekansal çelişkisi ise zihinsel anlamda temsili kırılmalar yaratabilmektedir. Kentsel mekanda gerçekleşen taktiksel ve stratejik işgallerin ortaya çıkardığı iç mekan algısı ise algılanan-tasarlanan-yaşanan düzlemde çatışmaya dönüşebilmektedir.
Bireyselden toplumsala, kamusal olandan özele geçişteki çelişkiler ve çatışmalar; işgal etme/ iskan etme eylemleri üzerinden diyalektik olarak sorgulamak, kentsel mekan üzerindeki içsel pratikleri ve kentsel iç mekan biçimlerini görünür kılmayı mümkün hale getirir. Kentsel iç mekan tanımı, tasarımda yeni yaklaşımlar yaratırken ve kentsel mekanı disiplinlerarası meslek pratiği düzlemine taşımaktadır. Bu bağlamda yapılacak eleştirel okumalar ve yaklaşımlar, siyasal sürdürülebilirlik ve demokratik kent kültürü bakımından elzemdir. 
Tez kapsamında, kentsel iç mekan üretimi kentsel dokuda ortaya çıkan farklı ölçeklerde ve düzeylerde inşa, işgal/iskan biçimleri üzerinden diyalektik olarak sorgulanmıştır. Mekanın çelişkisi ve üretimi, De Certeau'nun ortaya koyduğu gündelik alışkanlık, tutum ve uygulamalarında taktik ve strateji eylemleri üzerinden görünür kılınarak, Lefebvre'in algılanan, yaşanan, tasarlanan trialektiği üzerinden anlamsal kırılmaları ve çatışmalı zemini irdelenmiştir. 
Tezin alan çalışması, sekreteryası olarak görev aldığım '2016 IMIAD Nicosia, Inhabiting Nicosia: Interior Strategies For Public Realm Çalıştayı'na taşınmıştır.   Yürütücü olarak katıldığım 'Urban Corridors As Interiors: Inhabiting Public Space' çalışma grubunda deneysel olarak ele alınarak kentsel koridorda tasarımcının, tasarlama pratikleri ve tekniklerini sorgulayarak kamusal mekana katkısının neler olabileceği tartışılmıştır. Çalışmada, Lefkoşa tarihi sur içi bölgesinde inşa, işgal/iskan biçimleri analiz edilmiştir. Bu bağlamda kentsel çevrede gerçekleşen taktiksel ve stratejik işgal biçimleri ve kentsel iç mekanlar tespit edilmiştir. Arabahmet mahallesinde ortaya konulan yeni bir sınır kapısı senaryosuna göre ise seçilen bölge bir kentsel oda olarak tanımlanarak kentsel koridor üzerinde iç mekan stratejileri ortaya konulmuştur.

Abstract:
Spatial products, forms and actions that revealed by daily habits, activities and attitudes filling the streets depending upon the economic, social, cultural and political practices may make out interior practices via creating contradictive perspectives at the urban interior. The space perception of production that the forms of construction, occupation/inhabiting on different scales at the production and designing of space brought into open may transform to contradiction by creating semantic shifts and cognitive perspectives on the different scales and levels at person-society-space relation. It is possible to decipher the spatial contradictions via a critical reading at the transition from urban scale to interior architectural scale. The social use in the contradiction of space and spatial productions/products revealed by the designing practices depending on the using value display a sharp or degraded perspective on the transition from public to private.
Formation processes of urban contents describe interior-exterior limitations starting with the separation of public-private.  The outbursts of physical formations and perceptual situations via spatial occupations ambiguate the boundaries between both interiors and exteriors and turn the urban space into parts of daily living. Urban interiors are productions comprised of the interaction of "space-human" pursuant to urban practices, daily living and spatial practices. Each production form provides an opportunity to form unique spaces. 
"Life and life experience" represent and form the identity of urban interior. The life here can be associated with the spatial and perceptional occupations. In this context, the representation of the space as to, –and its identity- varies according to economic, social, cultural and political structures related with these occupations. Besides, it is seen today and in the history that the urban interiors become a plus product for social production. Urban space is also occupied by Space Makers and capital sources in physical, cognitive and strategic meaning. 
The contradictive productions of the city relevant to social, cultural, political and economic variables produce the daily space practices of urban space. While the contradictive spatial situations which users' habits, attitudes and applications reveal are creating small scaled interior perspectives, it's possible to mention contradictive urban interior productions/products within the scope of spatial practices of capitalist production in large scaled wider perspective. The urban interior as a production form may evolve to contradictive spatial perspective conflictive with tactical and strategic patterns according to social use status of space, usage value and conversion value. Spatial contradiction of resultant patterns may create figurative fractions in mental sense. The perception of interior revealed by tactical and strategic occupations appeared in urban space may uncover conflicting situations on perceived-designed-lived platform.
To query all contradiction forms and conflicting grounds at the transition from individual to social, from public to private dialectically through occupation/inhabiting actions enable the interior practices on the urban space  and interior forms visible. Definition of Urban Interior creates new approaches in design and brings the urban space to interdisciplinary professional practice ground. In this context the readings and approaches to do are essential in respect to political sustainability and democratic urban culture. 
In the content of thesis, construction, occupation/inhabiting situations appeared in urban texture at different scales on the production of urban interior are questioned dialectically. The contradiction and production of space being made visible through the tactics and strategic actions at the daily habits, attitudes and applications De Certeau presented, Lefebvre's semantic fractions through perceived, lived and designed trialectic and conflicting ground is examined.
The subject of thesis is brought to '2016 IMIAD Nicosia, Inhabiting Nicosia: Interior Strategies for Public Realm' workshop. Interior architect's designing practices and techniques in urban passage came up experimentally being examined in 'Urban Corridors as Interiors: Inhabiting Public Space' the study group I took place as coordinator, it is discussed that what contribution he/she can introduce to public space. In the study interior strategies on the urban passage are developed according to a new border gate scenario made up in Arabahmed Quarter by questioning construction, occupation/inhabiting forms in Nicosia historical walled city area and realizing analyses.