Vergi uyuşmazlıkları çözümünde arabuluculuk yöntem uygulanabilirliği ve ülkemizde incelenmesi
Applicability of mediation method in resolving tax disputes and review in our country
Yazar: EDA YUMUŞAK
Danışman: PROF. DR. DOĞAN CANSIZLAR
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye-Vergi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Avrupa Birliği = European Union ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts

Özet:
Vergi, anayasanın 73. Maddesine göre "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür." ibaresine dayanarak kamu harcamalarını finanse edilmesi amacıyla kamu tarafından, egemenlik gücüne dayanarak aldığı paradır. Vergi, yüzyıllar boyunca dünya üzerindeki tüm ülkeler için önemini her zaman korumuştur. Verginin tarafları alacaklı Vergi dairesi ve vergi ödemekle yükümlü olan mükelleftir.  Vergi uyuşmazlığı, vergi konusunda mali idare ile mükelleflerin kanunları yorumlama konusunda ve davranışsal olarak farklı eylemlerde bulunmaları nedeniyle uygulamada yaşanan anlaşmazlık hali olup, farklı sebeplerle verginin taraflarının değişik düşünce ve davranışlarıdır. Başka bir ifade ile mali idare ile vergi yükümlüleri arasında ortaya çıkan hukuki ihtilaftır.
Bu ihtilafın çözümlenmesinde barışçıl yöntemler bulunmaktadır. Bunlar Uzlaşma, Hataların düzeltme, Cezalarda indirim, Pişmanlık ve ıslah, İzaha Davet, Kanun Yolundan Vazgeçme ve Kamu Denetçiliğidir. Türk Vergi Sisteminde Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan Arabuluculuk yöntemi ile ilgili bir mevzuat yoktur. Avrupa Birliği ülke uygulamaları başta Fransa olmak üzere bulunmaktadır. Bu tezde Türk Vergi Sistemine Arabuluculuk yönteminin vergi uyuşmazlıkları çözümünde olumlu olarak katkı sağlayabilir mi? Uyuşmazlıkların çözümünde Arabuluculuk yönteminin uygulanabilirliği amacı üzerine Nitel araştırma deseni kullanılarak sekiz serbest muhasebeci mali müşavir ve sekiz avukat derinlemesine mülakat yapılmış veri analizi yapılmıştır.

Abstract:
According to Article 73 of the Constitution, "Everyone is liable to pay taxes according to his or her financial strength to cover public expenditures." This is money received by the public on the basis of sovereignty for the purpose of financing public expenditures. Taxation has always been of importance to all countries in the world for centuries. The parties to the tax are the tax office and the taxpayer, who is obliged to pay the tax. A tax dispute is a dispute between the tax administration and the taxpayers over the interpretation of the laws and their behavioral differences in practice, which is the difference of opinion and behavior between the parties to the tax for different reasons. Another expression is the legal conflict arising between fiscal administration and tax liabilities.
There are peaceful methods of resolving this dispute. These are conciliation, correction of errors, reduction in punishment, regret and disobedience, invitation to appeal, abandonment of the law, and public oversight. There is no legislation in the Turkish Tax System on the mediation method, which is an alternative dispute resolution method. The European Union's country practices are about to be in France. In this thesis, can the Turkish Tax System Mediation Method contribute positively to the resolution of tax disputes? An in-depth data analysis of eight independent financial consultants and eight lawyers was conducted using the quality survey pattern to assess the applicability of the mediation method in the resolution of disputes.