Örgüt kültürü, örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisi
The relationship between organizational culture, organizational learning, management innovation and new product development performance
Yazar: DİLEK KARACA
Danışman: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Yeni ürünler = New products ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Ürün geliştirme = Product development ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Kültür, insan bilincinin en derinlerindeki değer, inanç ve düşünce biçimleri olarak ifade edilen, insanın çevreyle girdiği etkileşimde ona yön veren ve girdi sağlayan geniş kapsamlı öngörüler şeklinde tezahür etmektedir. Kültürün örgütsel seviyedeki yapılanması da örgütün her türlü davranışını etkileyen, ona yön veren inanç, değer ve ideolojik düşünce şemalarını içine alan örgüt kültürünü oluşturur. Örgütün sahip olduğu kültür, yönetim literatüründe kaynak tabanlı anlayış kapsamında çevrenin dinamik doğasına uyum sağlamak ve rekabet avantajı kazanmak için sürekli öğrenen, bu örgütsel öğrenme eylemi sonucunda inovasyonu gerçekleştirerek, yeni ürün geliştirme performasını arttırmayı hedefleyen örgütler için oldukça önemli stratejik bir araç olarak görülmektedir. Bununla birlikte etkili bir öğrenmenin ancak güçlü bir öğrenme yönelimli kültüre ve yenilikçi yönetim anlayışına sahip örgütlerde gerçekleşmesi, kültürün örgütler için önemini ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda, bu araştırmada örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisi irdelenerek, örgütün örgütsel öğrenme faaliyetine, yönetim inovasyonuna ve yeni ürün geliştirme performansına temel teşkil eden örgüt kültürü türlerinin rekabetçi model analizi ve moderatör etkisi ele alınmaktadır.
Araştırma, belirli bir kültüre sahip, yeni ürün geliştirmeyi hedefleyen 234 işletme örgütünden anket yöntemi ile toplanan verilerin istatistikî analizine dayanmaktadır. Araştırmanın varsayılan hipotezleri Yapısal Eşitlik Modellemesi ile test edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre; a) örgütsel öğrenmenin yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ile pozitif ilişkili olduğu, b) örgütsel öğrenme ile yeni ürün geliştirme ilişkisinde yönetim inovasyonunun aracı etkiye sahip olduğu, c) örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisinin örgüt kültürü türüne göre değişiklik gösterdiği, d) pazar ve adokrasi kültürünün klan ve hiyerarşi kültürüne göre örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirme performansı ilişkisinde daha fazla destekleyici etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
Culture manifests in the form of detailed predictions which are articulated in the deepest parts of human consciousness as principles, beliefs and ways of thinking that direct and provide input into human interaction with the environment. It forms the organizational culture in the structuring of culture at the organizational level which includes the beliefs, values and ideological thinking schemes which affect and guide the organization's behavior of all kinds. Organizational culture is seen as a very valuable strategic tool for organizations that are continuously learning to adapt to the changing nature of the market and gain competitive advantage within the framework of resource-based understanding in management literature, and seek to enhance their new product development performance efficiency by recognizing creativity as a result of this organization. At the same time, the fact that effective learning occurs only in organizations that have a strong learning-oriented culture and an innovative management approach demonstrates the importance of culture for organizations. In this context, this study first examines the relationship between organizational learning, management innovation and new product development performance, and the moderator effect of the organizational culture, which is the basis for the organizational learning activity, management innovation and new product development performance of the organization.
The research is based on the statistical analysis of data collected by survey method from 234 organizations that have a specific culture and aim to develop new products. The assumed hypotheses of the research were tested by Structural Equation Modeling.
The results show that; a) organizational learning is positively related to management innovation and new product development performance b) management innovation mediated the relationship between organizational learning and new product development performance c) new product development performance show diffences according to the type of organizational culture d) in the relationship between organizational learning, management innovation and new product development performance, it has been observed that the market and adhocracy culture has a more supportive harmonious effect than the culture of clan and hierarchy.