Farklı yem bitkileri ekili meralara serbest erişimin yavaş gelişen etlik piliçlerde performans ve et kalitesi üzerine etkisi
Effects of access to pasture cultivated with leguminous forage crops on performance and meat quality in slow-growing broilers
Yazar: GAMZE YİGİT
Danışman: DOÇ. DR. CANAN KOP BOZBAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada farklı baklagil yem bitkileri ekili olan gezinti alanına erişimin, yavaş gelişen etlik piliçlerde performans (canlı ağırlık, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, ot tüketimi), et kalitesi (renk, pH, STK, besin madde içeriği, TBARS), sindirim sistemi, karkas özellikleri, duyusal analiz ve bazı kan parametreleri (AST, ALT, total trigliserit, glikoz, protein)  üzerine etkisi incelenmiştir. Denemede toplam 216 adet karışık cinsiyette yavaş gelişen etlik piliç (Hubbard Red Bro) 4 tekerrürlü (tekerrür başına 9 dişi-9 erkek) 3 muamele (Yonca, Ak üçgül veya Gazal boynuzu ekili olan serbest gezinme alanı) grubuna ayrılmıştır. Etlik piliçler 21. günden itibaren deneme sonuna kadar (72. gün) serbest gezinme alanına erişim sağlamışlardır. Canlı ağırlık, yem tüketimi ve YYO (yemden yararlanma oranı) muamelelerden etkilenmezken ot tüketimi en yüksek Ak üçgül grubunda bulunmuştur (P<0.05). Yonca ve Ak üçgül gruplarından elde edilen hayvanların göğüs eti kuru madde (KM) ve ham protein (HP) değeri ile but eti HP değeri Gazal boynuzu grubundan daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). Ak üçgül grubu hayvanların göğüs eti pH değerleri diğer gruplardan yüksek tespit edilmiştir (P<0.05). Toplam sindirim sistemi uzunluğunun toplam sindirim sistemi ağırlığına oranında en yüksek değer Gazal boynuzu grubunda bulunurken, en düşük değer Ak üçgül grubunda tespit edilmiştir (P<0.05). Yonca grubu hayvanlarının mutlak ve oransal duodenum uzunlukları en yüksek değere sahipken, Gazal boynuzu grubu en düşük değere sahip olmuştur (P<0.05). Oransal kalın bağırsak uzunluklarında da en yüksek değer Yonca grubunda iken en düşük değer Gazal boynuzu grubunda bulunmuştur (P<0.05). Yonca grubu hayvanların karaciğer ağırlıkları diğer gruplardan daha yüksek değerlere sahip olmuştur (P<0.05). Karkas parçalarının mutlak ağırlıklarında, but spesiyal değerinde Gazal boynuzu muamelesinin diğer muamelelerden daha yüksek bir değere sahip olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). Yonca ve Ak üçgül grubunu kan analizlerindeki ALP değerleri Gazal boynuzu grubundan daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). Tüm sonuçlar beraber ele alındığında, Yonca, Ak üçgül veya Gazal boynuzunun yavaş gelişen etlik piliç yetiştiriciliğinde incelenen özellikler üzerinde herhangi bir olumsuz bir etkisi olmaksızın mera bitkisi olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Bunun yanında Yonca ve Ak üçgül bitkilerinin daha kolay bulunabilmesi, etin ham protein değerinde artış sağlaması ve besleyici değerini artırmasından dolayı daha uygulanabilir oldukları sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
In this study, access to the free-range area cultivated with different leguminous forage crops was determined by the performance (live weight, feed consumption, feed conversion ratio, grass consumption), meat quality (color, pH, STK, nutrient content, TBARS), digestive system in slow-growing broilers. The effects on carcass characteristics, sensory analysis and some blood parameters (AST, ALT, total triglyceride, glucose, protein) were investigated. In the experiment, a total of 216 mixed sex slow-growing broilers (Hubbard Red Bro) were divided into four replications (9 females-9 males per replication) and three treatments (free roaming area planted with Alfalfa, White clover or Gazal horn). Broilers had access to the free-range area from day 21 until the end of the trial (day 72). While the treatments did not affect body weight, feed consumption and feed conversion ratio, the highest grass consumption was found in the White clover group (P<0.05). Except for the performance the data, all the data obtained were analyzed by considering gender as a factor. Breast meat KM and HP values and thigh meat HP values of the animals obtained from the Alfalfa and the White clover groups were higher than the Gazal horn group (P<0.05). Breast meat pH values of White clover group animals were higher than other groups (P<0.05). The highest value in the total digestive system length ratio to total digestive system weight was found in the Gazal horn group, while the lowest value was found in the White clover group (P<0.05). While the absolute and proportional duodenum lengths of the Alfalfa group animals had the highest value, the Gazal horn group had the lowest value (P<0.05). In the proportional large intestine lengths, the highest value was found in the Alfalfa group, while the lowest value was found in the Gazal horn group (P<0.05). Liver weights of the Alfalfa group animals had higher values than the other groups (P<0.05). It was determined that the Gazal horn treatment had a higher value in the absolute weight of the carcass pieces than the other treatments (P<0.05). ALP values in the blood analysis of the Alfalfa and White clover groups were higher than those of the Gazal horn group (P<0.05). Broiler chickens can consider Alfalfa, White clover or Gazal horn as pasture plants when all the results are considered together. In addition, it is concluded that Alfalfa and White clover plants are more usable because they are easier to find, increase the crude protein value of the meat and increase the nutritional value.