Geç preterm bebeklerin 24 aylık nörolojik gelişimlerinin agte testi ile değerlendirilmesi
Evaluation of late preterm infants for neurological by using adsi test
Yazar: SULTAN ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ALTUNHAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Neonatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Nörolojik muayene = Neurologic examination ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Geç preterm doğumlar tüm preterm doğumların ¾'ünü oluşturduğu halde yakın zamana kadar term bebekler gibi kabul görmekteydi. Fakat geç preterm bebekler fizyolojik, metabolik ve nörolojik gelişim açısından term bebeklere göre daha geridir. Geç preterm bebekler term bebeklerle karşılaştırıldığında neonatal morbidite ve mortalite açısından daha büyük bir riske sahiptirler. Yine bazı çalışmalarda geç preterm bebeklerin geç dönem nörolojik gelişimlerinin term bebeklere göre olumsuz yönde etkilendiği belirtilmektedir. 
Çalışmamızda geç preterm bebeklerde Türk çocuklarına uyarlanmış Ankara Gelişim Tarama Envanterini (AGTE) kullanarak genel gelişim, dil-bilişsel, ince ve Kaba motor, Sosyal gelişim-öz beceri gelişimlerini değerlendirmeyi ve nörogelişimsel prognoza etki eden faktörleri belirlemeyi amaçladık. Kasım 2013–Ocak 2015 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran  34 0/7- 36 6/7 gestasyon haftasında doğan 58; 37 0/7 gestasyon haftası ve üstünde doğan 102 bebek 24 aylık iken çalışmaya alındı. Geç preterm bebekler düzeltilmiş yaşına uygun olarak çalışmaya alındı. Tüm olgulara psikomotor gelişimlerini değerlendirmek amacıyla AGTE uygulandı. İstatistiksel analizde Mann-Whitney U, Ki-Kare, Kruskal-Wallis testi, Student's t test, ANOVA ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı.
Geç preterm ve term bebekler genel gelişim, dil-bilişsel, ince motor, Kaba motor ve sosyal bakım-özbeceri gelişimi açısından karşılaştırıldı. Term bebeklerin geç preterm bebeklere göre AGTE puan ortalamaları arasında dil ve Kaba motor puanları anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05, p<0,05). 
Geç preterm bebeklerde dil puanı çoğul gebelik durumunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Doğum şekline göre geç preterm bebeklerde genel ve dil puanı sezeryan doğumlarda normal doğumlara göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,05, p<0,05). Term bebeklerde ise Kaba motor puanı normal doğuma göre sezeryan ile doğan bebeklerde daha yüksekti (p<0,05). 
Fototerapi alan term ve geç preterm bebeklerin AGTE puanları karşılaştırıldığında dil puanı geç preterm bebeklerde term bebeklere göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,05). Geç preterm bebeklerde Yenidoğan Yoğun Bakım  Ünitesi'ne yatış ve hastanede yatış süresi ile AGTE puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0,05). Ancak hastaneye yatış sayısı ile sosyal gelişim puanı arasında pozitif korelasyon bulundu (p<0,05). Doğum ağırlığı ile ince motor puanı arasında pozitif korelasyon vardı (p<0,05). Ayrıca gebelik sayısı ile sosyal gelişim puanı arasında da pozitif korelesyon tespit edildi (p<0,05). Term bebeklerde AGTE puanları ile bu parametreler karşılaştırıldığında hiçbir puan türünde anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05).
Geç preterm ve term bebekler arasında geç dönem nörogelişimsel değerlendirme ile ilgili ülkemizde az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle geç pretermlerin nörogelişimsel prognozlarını ve prognoza etki eden faktörleri belirlemek için, daha geniş bir grupta ve çok merkezli daha fazla sayıda çalışmalar yapılmasının gerektiğini, böylelikle riskli grubun erken dönemde tanınması ve ilgili birimlere yönlendirilmesinin gelişimlerinde önemli olacağını düşünmekteyiz. 
Anahtar kelimeler: Geç preterm, AGTE, Nörogelişimsel değerlendirme

Abstract:
Late preterm infants was accepted as term infants just until recently although ¾ of preterm birhs constitute late preterm births. But late preterm infants are more retarded in terms of physiological, metabolic, neurological development than term ones. When compared wıth term infants, late preterm infants have greater risk with neonatal morbidity and mortality. Some studies show that late period neurologic development of late preterm infants is adversely affected than term infants. 
In our study we aımed to evaluate  the development of language–cognitive, fine and coarse motor, social development- self mastery skills using Ankara Development Screening Inventory (ADSI) that designed according to Turkish children and to define the factors that effect neurodevelopmental prognosis. Our study consists of 58 infants born at 34 0/7-36 6/7 gestational week, 102 infants born at 37 0/7 gestational week and over who admitted in 24 months age to general pediatrics, child emergency and other departments of Necmettin Erbakan University of  Meram Medical Faculty in November 2013 - January 2015. All late preterm infants are included in this study according to corrected gestational age. ADSI test applied to all cases aiming to assess psychomotor development. Mann-Whitney U, Ki-Square, Kruskal-Wallis, Student t, ANOVA and Spearman Correlation tests are used in statistical analysis.
Late preterm and term infants are compared in terms of general development and the development of language–cognitive, fine and coarse motor, social development- self mastery skills and was found that language and coarse motor points of term infants are significantly  higher than late preterm infants in avarage of ADSI points (p<0,05, p<0,05).
Language points of late preterm infants in situation of multiple pregnancy was significantly higher (p<0,05). According to way of birth, general development and language points of late preterm infants born with caesarean section was significantly higher than the ones born with spontaneous vaginal way (p<0,05, p<0,05). Also the coarse motor points of term infants born with caesarean section was significantly higher according to the ones born with spontaneous vaginal way (p<0,05). 
When compared ADSI points of late preterm infants who had phototherapy wıth term infants who had phototherapy, language points of late preterm infants was significantly lower (p<0,05). There was no significant difference according to hospitalization at Neonatal Intensive Care Unit and hospitalization duration time in late preterm infants comparing ADSI points avarage. But the number of hospitalization  and social development point positive correlated with each other (p<0,05). Birth weight and fine motor points had the same correlation (p<0,05). Also number of pregnancies and social development point corresponded to each other (p<0,05). When matching ADSI points and these parameters in term infants, significant difference wasn't detected in none of point types.
There are not enough studies in our country about late period neurodevelopmental evaluation comparing late preterm and term infants. For this reason we think that we need multicenetered and more comprohensive studies including large number of groups to determine neurodevelopmental prognosis and the factors effecting prognosis in late term infants, by this way it will be possible to detect the group that have more risks in early time and to induce this group to related departments.  
Key Words:  Late preterm, ADSI, Neurodevelopmental evaluation