Sigara bırakma tedavisi sürecinde beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
During the smoking quitting treatment processevaluation of nutritional habits
Yazar: ATACAN KARDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR ; DR. MUHAMMED FATİH BARAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Sigara bırakma tedavi süreci yeni alışkanlıklar kazandırır ve yaşam tarzı değişikliklerine sebep olur. Sigara bırakma tedavisi sürecinde beslenme alışkanlıkları da değişime uğramaktadır. Biz de bu çalışma ile sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların sigara bırakma sürecindeki beslenme davranışındaki değişimleri ortaya koymayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Sigara Bırakma Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arasındaki 143 hasta dahil edildi. Tüm katılımcılara tedavi başlangıcında 12 soruluk sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, 9 sorudan oluşan yeme alışkanlıkları formu, 21 sorudan oluşan Sigarayı Bırakmaya Yönelik Zorluklar Ölçeği Formu ve 15 sorudan Oluşan Yeme Arzusu Ölçeği (YAÖ) Kısa Formu doldurtuldu. Tedavinin 1. ayında katılımcılara yeme alışkanlıkları formu ve YAÖ Kısa Formu tekrar doldurtuldu. İstatistiksel analizler Statistical Packetfor The Social Science 22.0 bilgisayar programında yapıldı.
Bulgular: Kadınların YAÖ toplam puanı erkeklerden daha yüksekti (p=0,024). Gönüllülerin günlük öğün sayısı tedavi süresince artmış bulundu (p=0,003). Öğün atlama oranları da tedavi süresince azalmıştı (p=0,020). Tedavi süresince katılımcıların YAÖ puanları artmıştı (p<0,001). Gönüllülerin tedavi süresince su tüketiminde anlamlı bir artış vardı (p<0,001). Bupropion kullananların tedavi sürecinde NRT kullananlara göre daha az atıştırmalık tükettiği gözlendi (p<0,001). Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Sigarayı Bırakmaya Yönelik Zorluklar Ölçeği puanları arasında pozitif yönde bir ilişki vardı (p<0,001).  Sigara bırakma zorluğu ve yeme puanları arasında pozitif korelasyon tespit edildi (p<0,001). Tedavi başındaki yeme arzusu puanları ile tedavinin 1. ayındaki yeme puanları arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda hastaların antropometrik parametreleri üzerinde bir değişim gözlenmemiştir. Tedavinin uzun vadeli etkilerini değerlendirmek için daha uzun bir süreç içinde gerçekleştirilen çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Sigara bırakma sürecinde kişilerin yeme alışkanlıklarının değiştiği görülmüştür. Bu nedenle sigara bırakma polikliniklerinde hastalara bu konuda bilgi verilmeli ve riskli olduğu düşünülen hastalar daha yakından takip edilmelidir. 
Anahtar kelimeler: Yeme arzusu, Sigara bırakma, Beslenme

Abstract:
Aim : Smoking cessation treatment process creates new habits and lifestyle changes. During the smoking cessation treatment process, eating habits also change. With this study, we aimed to reveal the changes in the nutritional behavior of patients who applied to the smoking cessation clinic during the smoking cessation process
Material and Methods: 143 patients between the ages of 18 and 65 who applied to Konya City Hospital Family Medicine Clinic Smoking Cessation Polyclinics were included in this study. At the beginning of the treatment, all participants filled out a 12-question survey containing sociodemographic characteristics, eating habits form consisting of 9 questions, the Difficulties to Quit Smoking Scale Form consisting of 21 questions, and the Desire to Eat Scale Short Form consisting of 15 questions. In the first month of treatment, the participants filled out the eating habits form and the Desire to Eat Scale Short Form again. Statistical analyzes were performed in the Statistical Packet for The Social Science 22.0 computer program.
Results: Women's Desire to Eat Scale total score was higher than men (p=0.024). The number of daily meals of the volunteers was found to increase during the treatment (p = 0.003). Participants desire to eat scale scores increased during the treatment (p<0.001). There was a significant increase in the volunteers' water consumption during the treatment (p<0.001). It was observed that those using bupropion consumed fewer snacks during the treatment period than those using NRT (p <0.001). There was a positive correlation between Fagerström Nicotine Dependence Test and Difficulties to Quit Smoking Scale scores (p<0.001). 
A positive correlation was detected between difficulty quitting smoking and eating scores (p<0.001). A positive correlation was detected between desire to eat scores at the beginning of treatment and eating scores in the 1st month of treatment (p<0.001).
Conclusion: In our study, no change was observed in the anthropometric parameters of the patients. Studies conducted over a longer period of time are needed to evaluate the long-term effects of the treatment. It has been clearly seen that smoking cessation treatment changes people's eating habits. For this reason, patients should be informed about this issue in smoking cessation clinics and patients who are considered to be at risk should be followed more closely.
Key words: Desire eat, Cessation, Nutrition