Kentsel dönüşüm sürecinde imar planı ölçeğinde tasarımın önemi: İstanbul Fikirtepe örneği
The importance of design at master plan scale in urban regeneration process: Istanbul Fikirtepe case
Yazar: TOLGA ŞENTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR BİNGÖL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Tarih boyunca yaşanan birçok gelişme, kentleşme sürecini etkilemiştir. Dünya savaşları, sanayileşme, petrol krizleri, teknolojinin gelişimi vb. gelişmelerin etkisiyle değişim ve dönüşüm süreçleri geçiren kentler, günümüzdeki şekillerini almışlardır. Dönemin koşullarına göre, kentlere yapılan müdahale biçimi de bu doğrultuda evrilmiş ve çeşitlenmiştir.
Türkiye'ye bakıldığında, dünya ile aynı dinamiklerin etkisinde olmasına rağmen kentsel dönüşümü tetikleyen en önemli etkenlerden biri, yakın tarihte yaşanan Marmara Depremi olmuştur. Bunun yanında, plansız ve programsız kentleşme, gecekondu alanları, donatı ve yeşil alan eksikliği, altyapı eksiklikleri gibi nedenlerde özellikle büyük kentlerde dönüşümü tetiklemiştir.
Türkiye'de kentleşme süreçleri incelendiğinde, yapılan stratejik planlama hataları, karar vericilerin süreci sağlıklı yönetememesi ve rant odaklı yaklaşımlar nedeniyle nitelikli dönüşüm süreçleri geçirilmediği görülmektedir. Bu duruma yerel katılımcıların ve sivil toplum kuruluşlarının rolünün yok denecek kadar az olması da eklenecek olursa, sadece kent dokusunun değil, sosyal dokunun da zaman içerisinde dönüşüme uğradığı görülebilmektedir.
Bu tez çalışmasında, Türkiye'nin kentleşme süreçlerine yaklaşımıyla oluşan Fikirtepe dokusunun, yeni yasal düzenlemeler ve ayrıcalıklı yapılaşmalar sonucunda özel sektör tarafından "konsept" projelerle nasıl değişebileceği ve imar planı ölçeğinde tasarımın önemi vurgulanmaktadır.

Abstract:
Many developments which are throughout history have affected the process of urbanization.Cities have flourished and evolved from the effects of world wars, industrialization, oil crisis, development of technology etc. and took their present shapes. İnterventions methods for cities have evolved and diversified according to the circumstances of era.
Referring to Turkey, although it is under the effect of same dynamics, one of the most important effect which triggered the urban transformation is Marmara Earthquake. In addition, the reasons of unplanned and unscheduled urbanization, slum areas, reinforcement and lack of green space, lack of infrastructure have triggered transformation for big cities.
Considering the urbanization process in Turkey, it observed that cities don't have qualified conversion process because of strategic planning mistakes, decision-makers aren't capable of managing the process healthy and annuity-based approaches. Also because of the role of local actors and civil society organizations is negligibly small, not only the urban texture but also the social texture transformed in time.
In this thesis, it is explained that how the texture of Fikirtepe which is formed by Turkey's approach to the process of urbanization can be change in the light of new regulations and privileged structuring with "concept" projects by private sector and emphasized the importance of desing on scale of development.