Performans ölçüm sistemleri ile kurumsal yönetim endeksi arasındaki ilişkinin analizi: Kurumsal yönetim endeksindeki işletmeler üzerine bir uygulama
Analysis of the relationship between performance measurement systems and corporate governance index: An application on enterprises in the corporate governance index
Yazar: BURCU SOYLU
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AYANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Finansal performans = Financial performance ; Kurumsal performans = Institutional performance ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsal yönetim endeksi = Corporate governance index ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; TOPSIS = TOPSIS ; Örgütsel performans = Organizational performance ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Son otuz yılda küreselleşmenin ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle artan rekabet baskısı, yalnızca finansal verilere dayalı performans ölçümünün yetersizliğini ortaya koymuş ve çok boyutlu performans ölçüm sistemlerinin gelişimine zemin hazırlamıştır. Öte yandan, küresel finansal krizler ve şirket iflasları kurumsal yönetimin önemini artırmış ve bu doğrultuda kurumsal yönetimi teşvik eden düzenlemeler yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, performans ölçüm sistemleri ile kurumsal yönetim uygulamalarını incelemek ve kurumsal yönetim endeksinde yer alan işletmeler özelinde finansal ve örgütsel performans ile kurumsal yönetim uyum notları arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Kurumsal yönetimin finansal performans üzerindeki etkisini inceleyen gerek ulusal gerekse de uluslararası literatürde çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak kurumsal yönetim ile örgütsel performans ilişkisini inceleyen çalışma sayısı oldukça kısıtlıdır. Araştırma kapsamında, çalışmaya katılan 18 şirketin finansal performansı, 2019 yılına ait finansal oranlar kullanılarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan TOPSIS ile tek bir puana indirgenerek hesaplanmıştır. İşletmelerin örgütsel performansı ise finansal olmayan verilerin de kullanıldığı üç farklı çok boyutlu performans ölçüm sisteminden yararlanılarak belirlenmiştir. Kurumsal yönetim endeksinde yer alan işletmelerin finansal ve örgütsel performansları ile kurumsal yönetim uyum notları arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyonu yardımıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmaya katılan şirketlerin 2019 yılı verilerinden elde edilen sonuçlara göre, firmaların finansal performans sıralamaları ile kurumsal yönetim uyum notlarının aynı yönde hareket etmediği ve aralarında bir ilişki olmadığı tespit edilirken, örgütsel performans sıralamaları ile kurumsal yönetim uyum notları arasında % 10 anlamlılık düzeyinde zayıf-orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Growing competitive pressure, due to the effects of globalization and technological developments in the last thirty years, has revealed the inadequacy of measuring performance based on financial data only, and paved the way for the development of multi-dimensional performance measurement systems. On the other hand, global financial crises and company bankruptcies have increased the importance of corporate governance and accordingly, regulations have been made to encourage corporate governance. The aim of this study is to examine performance measurement systems and corporate governance practices, and to analyze the relationship between financial and organizational performance with corporate governance compliance scores specifically for enterprises appearing in the corporate governance index. There is quite a large number of studies both in national and world literature examining the impact of corporate governance on financial performance. However, the number of studies examining the relationship between corporate governance and organizational performance is very limited. Within the scope of the research, financial performance of 18 companies participating in the study was calculated by using the financial ratios of the year 2019 and reducing it to a single score with TOPSIS, one of the multi-criteria decision-making methods. The organizational performance of the enterprises has been determined by employing three different multi-dimensional performance measurement systems, which also take into account non-financial data. Attempting to explain the relationship between the financial and organizational performance of the enterprises appearing in the Corporate Governance Index with the corporate governance compliance notes of those enterprises, the Spearman rank correlation has been used. According to the results obtained from the year 2019 data of the companies participating in the research, it is determined that the financial performance rankings of the companies and the corporate governance ratings do not move in the same direction and there is no relationship between them, while the organizational performance rankings and corporate governance compliance scores are weak-moderate positively related at 10% significance level.