COVID-19 ve kronik enfeksiyonu olan kişilerin hastalık algıları, psikososyal uyumları ve algıladıkları sosyal desteklerinin karşılaştırılması
Comparison of perceptions of ilness, psychosocial adaptations and perceived social support of people with COVID-19 and chronic infection
Yazar: ZÜMRÜT AY AKDAŞ
Danışman: PROF. DR. NAZMİYE YILDIRIM
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyonlar = Infections ; Hastalık algısı = Illness perception ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu çalışma COVID-19 ve kronik enfeksiyon (Tüberküloz, Hepatit, HIV) hastalığı olan bireylerin psikososyal uyumunu, hastalık algısını ve algıladıkları sosyal destek düzeyini belirlemek ve iki hasta grubunu incelenen değişkenler açısından karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı, kesitsel tipte yapılmıştır.
Araştırma İstanbul ilinde bulunan Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Servisinde Ocak 2021 - Ocak 2022 tarihleri arasında,  yatarak tedavi gören 100 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Hastalara Kişisel Bilgi Formu, Hastalığa Psikososyal Uyum Öz-Bildirim Ölçeği, Hastalık Algısı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare ve Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiştir.
Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 43.25±17.00 (min.-maks:19-91) yıl olup, %56'sı erkektir. Çoğunluğu evli (%53), ilkokul mezunu (%41) ve çalışıyor olduğunu (%59) bildirmiştir. Hastaların %60'ını COVID-19 tanılı olanlar, %40'ını ise kronik enfeksiyonu olanlar oluşturmuştur. İki hasta grubunun yaş ortalamaları, eğitim ve çalışma durumları anlamlı olarak farklıdır (p<0.05). Klinik açıdan, hastalık ve hastaneye yatış süresi sıra ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.0001). Kronik enfeksiyon hastalığı olanların COVID-19 tanılı hastalara göre psikososyal uyumunun daha kötü olduğu, hastalık algısının duygusal temsillerinin, hastalığın olumsuz sonuçlarının daha yüksek olduğu, hastalığı daha fazla anlayabildikleri belirlenmiştir (p<0.05). COVID-19 tanılı hastaların ise kişisel ve tedavi kontrolü hakkında inançlarının diğer gruba göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). COVID-19 tanılı hastalara göre kronik enfeksiyonu olanların daha fazla oranda damgalanma hissi yaşadığı (p<0.0001) ve algıladıkları sosyal desteğin daha az olduğu (p<0.05) saptanmıştır. İki hasta grubunun hastalığın olası nedenlerine yönelik atıflarının sıra ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05).

Abstract:
This study was conducted in a descriptive, cross-sectional type to determine the psychosocial adjustment, perception of illness and perceived social support level of individuals with COVID-19 and chronic infections (Tuberculosis, Hepatitis, HIV) and to compare the two patient groups in terms of the variables examined.
This study was carried out with 100 participants who were hospitalized between January 2021 and January 2022 in the Infection Service of Sultangazi Haseki Training and Research Hospital in Istanbul. Personal Information Form, Psychosocial Adjustment to Illness Self-Report Scale, Illness Perception Scale, and Multidimensional Perceived Social Support Scale were applied to the patients. Data were evaluated with descriptive statistics, Chi-Square, and Mann Whitney U test.
The mean age of the patients participating in the study was 43.25±17.00 (min.-max:19-91) years, and 56% were male. The majority reported that they were married (53%), primary school graduates (41%), and working (59%). Of the patients, %60 was diagnosed with COVID-19 and 40% of them were chronic infections. The mean age, education, and employment status of the two patient groups were significantly different (p<0.05). Clinically, a statistically significant difference was found between the mean rank of illness and hospitalization time (p<0.0001). It was determined that those with chronic infectious diseases had worse psychosocial adjustment, emotional representations of the perception of the disease, the negative consequences of the disease were higher, and they were able to understand the disease more than the patients with a diagnosis of COVID-19 (p<0.05). It was determined that patients with a diagnosis of COVID-19 had higher beliefs about personal and treatment control than the other group (p<0.05). It was determined that patients with chronic infection experienced more stigma (p<0.0001), and perceived social support was less (p<0.05) compared to patients with a diagnosis of COVID-19. A statistically significant difference was found between the mean ranks of the citations for the possible causes of the disease in the two patient groups (p<0.05).