18. Asır İstanbul'unda Şeriye sicillerine göre öldürme (Katl) suçu
The crime of homicide in Istanbul in the 18th century according to Court Records
Yazar: İBRAHİM ENES ONAT
Danışman: PROF. DR. FETHİ GEDİKLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Cinayet = Murder ; Kamu hukuku = Public law ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; İslam hukuku = Islamic law ; İstanbul = Istanbul ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Bu tezde, 18. asır İstanbul'unda öldürme suçu konu edilmiştir. İlk önce Hanefi/Osmanlı hukukunda muteber kabul edilen fıkıh kitapları temelinde öldürme suçunun teorisi açıklanmış daha sonra şeriye sicilleri, fetva kitapları ve öldürme suçuyla ilgili muhtelif arşiv vesikaları yardımıyla teori ve uygulama arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Bu haliyle çalışma, Hanefi hukukunun ileri bir tarihli uygulaması olan Osmanlı hukukundaki görünümünü aksettirmiştir. Çalışmada, uygulamayı göstermek için sadece şeriye sicilleriyle yetinilmemiştir. Ayrıca kısas cezasıyla ilgili olan ve Dîvân'a intikal etmiş muhtelif birçok arşiv belgesi de kullanılmıştır. Bu sayede, kısas kararlarının şeriye mahkemesinden Dîvân'a kadar uzanan yolculuğuna şahit olunmuş; teori ve uygulama arasında bazı farklılıklara rağmen büyük oranda uygun bir bütünlük gözlenmiştir.Bu tezde, 18. asır İstanbul'unda öldürme suçu konu edilmiştir. İlk önce Hanefi/Osmanlı hukukunda muteber kabul edilen fıkıh kitapları temelinde öldürme suçunun teorisi açıklanmış daha sonra şeriye sicilleri, fetva kitapları ve öldürme suçuyla ilgili muhtelif arşiv vesikaları yardımıyla teori ve uygulama arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Bu haliyle çalışma, Hanefi hukukunun ileri bir tarihli uygulaması olan Osmanlı hukukundaki görünümünü aksettirmiştir. Çalışmada, uygulamayı göstermek için sadece şeriye sicilleriyle yetinilmemiştir. Ayrıca kısas cezasıyla ilgili olan ve Dîvân'a intikal etmiş muhtelif birçok arşiv belgesi de kullanılmıştır. Bu sayede, kısas kararlarının şeriye mahkemesinden Dîvân'a kadar uzanan yolculuğuna şahit olunmuş; teori ve uygulama arasında bazı farklılıklara rağmen büyük oranda uygun bir bütünlük gözlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, crime of homicide in Istanbul 18th century is included. Firstly, the theory of the homicide is explained on the basis of the fiqh books which are respected in Hanefi / Ottoman law. Then, the relationship between theory and practice is revealed through various archive documents related to the criminal registers, fatwa books and Ottoman court records (şeriye sicilleri). This study reflects to the homicide in Ottoman law which is a late implementation of Hanafi law. This thesis does not include only the court records to show the implementation of the law. Additional to these records, several archive documents which are related to the punishment of retaliation and which became an issue at the Dîvan are also analyzed. Respectively, the process of ruling of domestic courts and Dîvan is analyzed. It is observed that there is an conformity between theory and practice in spite of some differences.