Karma belirtili olan ve olmayan majör depresif bozukluk hastalarında erken dönem uyum bozucu şemalar, duygu düzenleme güçlüğü ve çocukluk çağı travmaları  arasındaki ilişki
The relationship between early maladaptive schemas, emotion regulation difficulties and childhood trauma in major depressive disorder patients with and without mixed features
Yazar: MELİKE ÖZAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SİNAY ÖNEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Karma belirtili depresyon bipolar bozukluğa dönüşme riski taşıyan, sık ve şiddetli ataklarla seyreden, eş tanılarının sık eşlik ettiği, artmış intihar riski ve tedavide çeşitli zorluklara neden olabilen bir depresyon alt tipi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple tanı ve tedavi süreçleri için karma olmayan depresyon hastalarından ayrımı önem taşımaktadır. Erken dönem uyum bozucu şemalar, duygu düzenleme güçlükleri ve çocukluk çağı travmalarının depresyon dahil çeşitli psikopatolojilerle ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada çocukluk çağı travmalarının, erken dönem uyum bozucu şemaların ve duygu düzenleme güçlüğünün karma belirtiler ile ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmamıza DSM-5 kriterlerine göre unipolar MDB tanılı 116 hasta dahil edilmiştir. Hastalar Hipomani Soru Listesi-32 (HSL-32) ölçeği uygulanarak karma belirtili olan ve olmayan şeklinde gruplandırılmıştır. Her iki gruba da Hamilton Depresyon Derecelendirme ölçeği (HAM-D), Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Karma belirtili depresyon hastalarında intihar amaçlı olmayan kendine zarar verici davranış oranının karma belirti göstermeyen depresyon grubundan daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,001). Depresyon atak sayısı, intihar girişimi sayısı ve yöntemi, suça karışma öyküsü ve birinci derece yakınlarında intihar girişimi öyküsü açısından gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05). YŞÖ alt ölçeklerinden karamsarlık (p=0,011), onay arayıcılık (p=0,041), ayrıcalık/yetersiz özdenetim (p=0,032) ve yüksek standartlar (p=0,005) alt ölçek puanlarının karma belirtili depresyonda daha yüksek olduğu saptanmıştır. İki grup DDGÖ ve HAM-D toplam puanları açısından benzer bulunmuştur (p>0,05). ÇÇTÖ toplam ve tüm alt ölçek puanlarının karma belirtili depresyon grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). HSL-32 puanları ile YŞÖ karamsarlık (r=0,24; p=0,009), ayrıcalık/yetersiz özdenetim (r=0,26; p=0,005), yüksek standartlar (r=0,28; p=0,003), ÇÇTÖ toplam (r=0,24; p=0,011), ÇÇTÖ duygusal istismar (r=0,19; p=0,047), ÇÇTÖ fiziksel ihmal (r=0,24; p=0,011) alt ölçek puanları arasında pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur.
Ayrıca HAM-D toplam puanı ile YŞÖ toplam puanı (r=0,32; p<0,001) ve DDGÖ toplam puanı ile ÇÇTÖ toplam puanı (r=0,52; p<0,001) arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde cinsiyet, eğitim düzeyi, depresyon atak sayısı, intihar girişimi sayısı, intihar amaçlı olmayan kendine zarar verici davranış varlığı, YŞÖ, DDGÖ ve ÇÇTÖ toplam puanlarının karma belirtili depresyon gelişimi için yordayıcı etkenler olmadıkları görülmüştür (p>0,05)
Sonuç: Çalışmamızda karma belirtili depresyon hastalarında intihar amaçlı olmayan kendine zarar verici davranışların, karamsarlık, onay arayıcılık, ayrıcalık/yetersiz özdenetim ve yüksek standartlar şemalarının ve çocukluk çağı travmalarının karma belirtili olmayan depresyon hastalarına göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Depresyonda karma belirtilerin özellikle karamsarlık, ayrıcalık/yetersiz özdenetim, yüksek standartlar şemaları ile çocukluk çağı travmalarından duygusal istismar ve fiziksel ihmal ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Karma belirtili depresyonun, bipolar
bozukluğa daha yakın bir bozukluk olduğu göz önüne alındığında karamsarlık, onay arayıcılık, ayrıcalık/yetersiz özdenetim ve yüksek standartlar şemaları ile çocukluk çağı travmalarının bipolarite riski ile daha fazla bağlantılı olduğu düşünülebilir. Karma belirtili depresyonun tanınmasında ve tedavisinde intihar amaçlı olmayan kendine zarar verici davranışlar, erken dönem uyum bozucu şemalar ve çocukluk çağı travmaları tedavide odaklanılması gereken yeni hedefler olarak öne çıkabilir.
Anahtar Kelimeler : majör depresyon, karma belirtiler, erken dönem uyum bozucu şemalar, duygu düzenleme güçlüğü, çocukluk çağı travmaları

Abstract:
Aim: Depression with mixed features is a subtype of depression that carries the risk of turning into bipolar disorder, has frequent and severe attacks, is frequently accompanied by comorbidities and can cause an increased risk of suicide and various difficulties in treatment. For this reason, it is important to differentiate this disorder from depression with mixed features for diagnosis and treatment processes. It is known that early maladaptive schemas, emotional regulation difficulties and childhood traumas are associated with various psychopathologies including depression. This study aimed to investigate the relationship between childhood traumas, early maladaptive schemas and difficulty in emotion regulation with mixed features.
Materials and Methods: 116 patients diagnosed with unipolar MDD according to the DSM-5 criteria were included in our study. The patients were grouped as those with and without mixed features according to the Hypomania Checklist-32 (HCL-32). Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Young Schema Questionnaire Short Form 3 (YSQ-SF3), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Difficulties Emotion Regulation Scale (DERS) were administered to both groups.
Results: It was found that the rate of non-suicidal self injury behaviors in depression with mixed features patients was higher than in the depression without mixed features group (p=0.001). It was observed that there was no significant difference between the groups in terms of the number of depression attacks, number and method of suicide attempts, history of involvement in crime and history of suicide attempt in first-degree relatives (p>0.05). Pessimism (p=0.011), approval seeking (p=0.041), entitlement/insufficient self-control (p=0.032) and unrelenting standards (p=0.005)
subscale scores of YSQ were found to be higher in depression with mixed features. The two groups were found to be similar in terms of DERS and HAM-D total scores (p>0.05). CTQ total and all subscale scores were found to be higher in the depression with mixed features group (p<0.05). A positive correlation was found between HCL-32 scores and YSQ pessimism (r=0.24; p=0.009), entitlement/insufficient self-control (r=0.26; p=0.005), unrelenting standards (r=0.28; p=0.003), CTQ total (r=0.24; p=0.11), emotional abuse (r=0.19; p=0.047) and physical neglect (r=0.24; p=0.011) scale scores. In addition, a positive correlation was found between the HAM-D total score and the YSQ total score (r=0.32; p<0.001), and between the DERS total score and the CTQ total score (r=0.52; p<0.001). In multivariate logistic regression analysis, it was seen that gender, education level, number of depression attacks, number of suicide attempts, presence of non-suicidal self injury behavior and total scores of YSQ, DERS and CTQ were not predictive factors for the development of depression with mixed features (p>0.05).
Conclusion: In our study, it was found that patients with depression with mixed features had more non-suicidal self injury behaviors, pessimism, approval-seeking, entitlement/insufficient self control, unrelenting standards schemas and childhood traumas than depression patients without mixed features. It has been found thatdepression with mixed features is associated with pessimism, entitlement/insufficient self-control, unrelenting standards schemas and childhood traumas such as emotional abuse and physical neglect. Considering that depression with mixed features is a disorder closer to bipolar disorder, it can be thought that pessimism, approval-seeking, entitlement/insufficient self-control and unrelenting standards schemas and childhood traumas are more related to the risk of bipolarity. In the diagnosis and treatment of depression with mixed features, non-suicidal self injury behaviors, early maladaptive schemas and childhood traumas may stand out as new targets to focus on in treatment.
Keywords: major depression, mixed features, early maladaptive schemas, emotion regulation difficulties, childhood trauma