Diplejik serebral palsi tanılı çocuklarda botulinum toksin uygulamasının selektif motor kontrol ve ağrı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of botulinum toxin application on selective motor control and pain in children diagnosed with diplegic cerebral palsy
Yazar: OZAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. EBRU YILMAZ YALÇINKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç:  Bu çalışmamızın amacı; diplejik spastik Serebral Palsi (SP) tanılı olgularda, spastik kaslara uygulanan Botulinum Nörotoksin-A (BoNT-A) enjeksiyonunun ağrı duyusu ve Selektif Motor Kontrol (SMK) üzerine etkilerini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma tek kör kontrollü prospektif bir çalışma olarak planlanmıştır. SBÜ Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi FTR kliniği, Pediatrik Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran, BoNT-A enjeksiyonu yapılması planlanan spastik diplejik SP tanılı, dahil edilme kriterlerine uygun 43 hasta çalışmaya alındı. Tüm ebeveynlerden bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Polikliniğimize başvuran 4-12 yaş arası SP tanılı ve BoNT-A enjeksiyonu endikasyonu konulmuş olgular; Modifiye Ashworth Skalası (MAS), Modifiye Tardiue Skalası (MTS), Visuel Analog Skala (VAS), Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçütü, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ), Alt Ekstremite Selektif Kontrol Değerlendirme Skalası (SCALE), Boyd ve Graham'ın Selektif Motor Kontrol Testi (SMK Testi), Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası (SCUES), Çocuk ve Adölesan Katılım Ölçeği (CASP) ile değerlendirildi. BoNT-A enjeksiyonu listesinin başındaki hastalar çalışma grubunu (Grup 1) oluşturdu ve enjeksiyon uygulamasının ardından rehabilitasyon programına alındı. Listenin sonundan itibaren ise hastalar kontrol grubunu (Grup 2) oluşturdu ve rehabilitasyon programına alındı. Her iki gruba da yürüme-denge, eklem hareket açıklığı, germe, güçlendirme egzersizlerini içeren günde 1 saat, haftada 5 gün uygulanan program toplam 30 seans verildi. 6 hafta sonra kontrole çağırılan hastalarda tekrar değerlendirme yapıldı ve sonuçlar karşılaştırıldı.
Bulgular: Tüm hastaların yaş ortalaması 6,18 ± 1,90 yıl olup, 18'i (%45) erkek, 22'si (%55) kız hastadır. İki grup arasında demografik özellikler açısından istatiksel anlamlı fark yoktu (p>0,05). Her iki grupta SMK ve SCALE testlerinde istatistiksel anlamlı iyileşme olurken; Grup 1'de Grup 2 ye göre anlamlı olarak iyileşme daha fazlaydı (p<0,001). CASP ölçeğinde her iki grupta anlamlı iyileşme bulunmuş olup, Grup 1'deki iyileşme Grup 2'ye göre anlamlı olarak daha iyiydi (p=0,003). ÇİYKÖ'de iki grupta da toplam puan ile fiziksel sağlık ve psikolojik sağlık alt puanlarında anlamlı iyileşme olduğu görüldü (p<0,05). Toplam puan ve fiziksel sağlık puanındaki iyileşme Grup 1 lehine anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). VAS skorlarında iki grupta da anlamlı olarak iyileşme olurken gruplar arasında fark bulunamadı (p>0,05). Alt ekstremite MAS ve ayak bileği MTS skorlarında her iki grupta da istatistiksel anlamlı iyileşme görülürken; Grup 1 lehine anlamlı iyileşme bulundu (p<0,05). Her iki grupta da PFBÖ Total Puanı ile Transfer ve Hareketlilik alt puanlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görülken; Grup 1'de iyileşme Grup 2'ye göre tüm parametrelerde anlamlı olarak daha iyi bulundu (p<0,05). Üst ekstremite için SCUES ve MAS skorlarında iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görülürken; gruplar arası fark bulunamadı (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamız diplejik SP'li hastalarda konvansiyonel tedaviye ek olarak BoNT-A uygulamasının katılım, bağımsızlık, yaşam kalitesi ve alt ekstremitede spastisite ile SMK üzerinde anlamlı iyileşmeler sağladığını göstermektedir.
Anahtar kelimeler: serebral palsi, selektif motor kontrol,  ağrı,  botulinum nörotoksin enjeksiyonu, spastisite

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effects of Botulinum Neurotoxin-A (BoNT-A) injection applied to spastic muscles on pain sensation and Selective Motor Control (SMC) in cases diagnosed with diplegic spastic Cerebral Palsy (CP).
Materials and Methods: This study was planned as a single-blind controlled prospective study. 43 patients diagnosed with spastic diplegic CP who were scheduled to receive BoNT-A injection and who met the inclusion criteria, who applied to SBU Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital PMR clinic, Pediatric Rehabilitation Polyclinic, were included in the study.was completed with 40 patients. Informed consent forms were obtained from all parents. Cases diagnosed with CP between the ages of 4 and 12 who applied to our outpatient clinic and were indicated for BoNT-A injection; Modified Ashworth Scale (MAS), Modified Tardiue Scale (MTS), Visual Analogue Scale (VAS), Pediatric Functional Independence Measure, Quality of Life Scale for Children (PedsQL), Lower Extremity Selective Control Assessment Scale (SCALE), Boyd and Graham's Selective Motor Control Test (SMK Test), Upper Extremity Selective Control Scale (SCUES), and Child and Adolescent Participation Scale (CASP). Patients at the top of the list for BoNT-A injection formed the study group (Group 1) and were included in the rehabilitation program after the injection. From the end of the list, the patients formed the control group (Group 2) and were included in the rehabilitation program. Both groups were given a total of 30 sessions of a program that included walking-balance, range of motion (ROM), stretching and strengthening exercises, 1 hour a day, 5 days a week. After 6 weeks, patients who were called for control were re-evaluated and the results were compared.
Results: The average age of all patients was 6.18 ± 1.90 years, 18 (45%) were male and 22 (55%) were female. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of demographic characteristics (p>0.05). While there was a statistically significant improvement in SMK and SCALE tests in both groups; The improvement was significantly greater in Group 1 than in Group 2 (p<0.001). There was a significant improvement in the CASP scale in both groups, and the improvement in Group 1 was significantly better than that in Group 2 (p = 0.003). There was a significant improvement in the PedsQL total score and physical health and psychological health sub-scores in both groups (p<0.05). The improvement in total score and physical health score was found to be significantly higher in favor of Group 1 (p<0.05). While there was a significant improvement in VAS scores in both groups, no difference was found between the groups (p>0.05). While there was a statistically significant improvement in lower extremity MAS and ankle MTS scores in both groups; A significant improvement was found in favor of Group 1 (p<0.05). While there was a statistically significant improvement in the PFIM Total Score and Transfer and Mobility subscores in both groups; The recovery in Group 1 was significantly better in all parameters compared to Group 2 (p<0.05). While there was a statistically significant improvement in SCUES and MAS scores for the upper extremity in both groups; No difference was found between groups (p>0.05).
Conclusion: Our study shows that BoNT-A injection, in addition to conventional treatment, provides significant improvements in participation, independence, quality of life, lower extremity spasticity and SMC in patients with diplegic CP.
Keywords: cerebral palsy, selective motor control, pain, botulinum neurotoxin injection, spasticity