Taekwondo antrenörlerinin karar verme ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi
Investigation of decision making and coping with stress styles of taekwondo coaches
Yazar: VEHBİ ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALTIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma ile taekwondo antrenörlerinin karar verme ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma evrenini Taekwondo antrenörleri oluştururken örneklem grubunu Türkiye Taekwondo federasyonuna bağlı 141 kadın, 412 erkek toplam 553 aktif antrenör oluşturmaktadır. Karar verme becerilerin belirlenmesinde Mann ve ark  (1998) tarafından geliştirilen, Deniz (2004)'in Türkçe'ye uyarlayarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaptığı Melbourne Karar Verme Ölçeği, Stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesinde ise Lazarus ve Folkman (1980) tarafından geliştirilen Şahin ve Durak (1995) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Stresle baça çıkma tarzları ölçeği kullanılmıştır.  Taekwondo antrenörlerinin stresle başa çıkma ve karar verme ölçek boyutlarında yaşa, cinsiyete, antrenörlük hizmet yılına, antrenörlük kademesine bağlı olarak istatistiki değişimler gözlenirken (p<0.05), medeni durum ve eğitim düzeylerine bağlı istatistiki bir değişim tespit edilmemiştir. 

	40 yaş ve üzeri antrenörlerin karar verirken diğer yaş gruplarına nazaran daha güvenli ve iyimser, 19-25 yaş grubu antrenörlerin ise daha kaçıngan ve panik olduğu tespit edilmiştir. Kadın antrenörlerin daha iyimser, erkek antrenörlerin kendilerine güvenli ve dikkatli karar veren bir yapıda oldukları, antrenörlük kademesi arttıkça güvenli yaklaşım ve iyimserliğin arttığı, dikkatli karar vermenin arttığı panik karar verme düzeyinin azaldığı görülmüştür. 21 yıl ve üzeri çalışma süresine sahip antrenörlerin kendine güven ve iyimserlik düzeylerinin yüksek, 1-5 yıl çalışma süresine sahip antrenörlerin diğer gruplara nazaran  düşük, yine 21 yıl ve üzeri antrenörlerin panik karar verme düzeylerinin diğer kademelerden düşük olduğu gözlenmiştir. Antrenörlerin medeni durum ve eğitim faktörlerinin ise stresle başa çıkma ve karar verme boyutlarında herhangi bir değişime neden olmadığı görülmektedir. Antrenörlerin yaş, deneyim ve tecrübelerinin olumlu duygu ve davranımları desteklediği, antrenörlük anlayışlarını daha pozitif seviyeye taşıdığı söylenilebilir.

Abstract:
This study aims to examine the decision-making and stress coping styles of taekwondo coaches. While the research population consists of Taekwondo coaches, the sample group consists of 553 active coaches (141 female and 412 male) affiliated to the Turkish Taekwondo Federation. Melbourne Decision Making Scale developed by Mann et al. (1998) and adapted into Turkish by Deniz (2004) for validity and reliability, and Stress Coping Styles Scale developed by Lazarus and Folkman (1980) and validity and reliability study conducted by Şahin and Durak (1995) were used to determine the coping styles with stress. While statistical changes were observed in the scale dimensions of coping with stress and decision making of taekwondo coaches depending on age, gender, years of service as a coach and coaching level (p<0.05), no statistical change was found depending on marital status and education level. While statistical changes were observed in the scale dimensions of coping with stress and decision making of taekwondo coaches depending on age, gender, years of service as a coach and coaching level (p<0.05), no statistical change was found depending on marital status and education level.

Coaches aged 40 years and above were found to be more confident and optimistic in decision making compared to other age groups, while coaches aged 19-25 years were found to be more avoidant and panic. It was seen that female coaches were more optimistic, male coaches were more confident and careful decision makers, as the coaching level increased, confidence and optimism increased, careful decision making increased and panic decision making level decreased. Coaches with 21 years and more working experience had higher levels of self-confidence and optimism, coaches with 1-5 years working experience had lower levels than other groups, and coaches with 21 years and more working experience had lower levels of panic decision making than other levels. The marital status and education factors of the coaches did not cause any change in the dimensions of coping with stress and decision making. It can be said that the age, experience and experience of the coaches support positive emotions and behaviors and carry their understanding of coaching to a more positive level.