Parkinson hastalığında motor ve motor olmayan bulguların bakım verenin yaşam kalitesi ve külfet düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Assesstment of effects of motor and non-motor symptomsin parkinson?s disease on caregiver burden and quality of life
Yazar: F. BETÜL ÖZDİLEK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK İNCE GÜNAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Parkinson hastalığı (PH) kronik, ilerleyici bir nörodejeneratif hareket bozukluğuhastalığı olup istirahat tremoru, rijidite, bradikinezi ve postüral bozuklukla kendinigösterir. Bu motor bulgular yanında bu ilerleyici hastalıkta sıklıkla motor olmayanotonomik, uyku, affektif, kognitif ve psikiyatrik bozukluklar da görülür. Bu progresifseyir nedeniyle hastalığın ileri evrelerinde hemen her hasta hastalığın motor ve motorolmayan bulguları ve tedavide kullanılan ilaçların yan etkilerinin sebep olduğu günlükyasam aktivitelerinde kısıtlılık nedeniyle engelli duruma gelmektedir. Parkinsonhastaları bu engelliliklerinden dolayı toplum içinde yasayabilmek için bakımlarını yapanbakım vericilerin yardımına ihtiyaç duyarlar. Bakım verenler genellikle aileden olankadınlardır. Hastalık hem hastanın kendisini hem de bakım veren kisiyi pek çok yöndenolumsuz etkileyerek bakım verenin yasam kalitesini düsürür, stres ve külfetini artırır vepsikolojik durumu üzerine olumsuz etkilere neden olur. Bu çalısmada, 50 Parkinsonhastasında görülen motor ve motor olmayan bulguların onların birincil derecedebakımından sorumlu bakım verenlerinin ruhsal sağlığı, külfeti ve yasam kaliteleriüzerine etkisi çesitli ölçeklerle arastırılmaktadır. Bakım vericilerin çoğu kadındır (% 78).Bakım verenin psikolojik belirtileri üzerine anlamlı olan değiskenler; hastadakianksiyete ve depresif belirtilerdir. Bakım veren külfeti üzerinde etkili olan değiskenler;hastalığın siddeti, UPDRS skorları ve hastaların dizabilitesi, hastada anksiyete vedepresyon belirtileri, asırı gündüz uykululuk halidir. Bakım verenlerin yasam kalitesiüzerine etkili değiskenler ise; hastada diskinezi veya salivasyon olup olmaması,hastadaki anksiyete belirtileridir. Bakım verenlerin anksiyete ve depresif belirtileri,külfetleri ve yasam kalitelerinin birbirinin üzerine belirgin etkisi vardır. Sonuç olarak;viiParkinson hastaları özellikle ileri evre ve psikiyatrik bulguları olan hastalar çok farklıyönlerden bakım vereni etkilemektedir. Bu çalısmalar hastalık seyrinde ve hastalarıntedavisinde bakım vericilerin yasam kalitesini artırmak ve külfetini hafifletmek içinuygulanabilecek girisimlerde yararlı olacaktır.Anahtar kelimeler: Parkinson hastalığı, bakım vericiler, külfet, yasam kalitesi

Abstract:
Parkinson?s disease is a chronic and progressive neurodegenerative movement disorderwhich is characterized by resting tremor, rigidity, bradykinesia and postural instability.In addition to these motor symptoms, non-motor symptoms such as autonomicdysfunction, sleep problems, affective, cognitive and psychiatric disorders can beobserved frequently as well in this progressive disease. Due to this progressive nature ofthe disease, patient can suffer from the difficulties in a disabled person?s life in the latestages of the disease because of the constriction in daily life activities caused by motorand non-motor symptoms of the disease and side effects of the drugs used for treatment.Therefore, Parkinson patients need the help of caregivers who look after them in order tolive within the society due to their disabilities. Caregivers are usually women within thefamily. Disease decreases the quality of life of both of the caregiver and the patients byaffecting them, a negative way, increases stress and burden and causes negative impactson their psychological status. In this study, impacts of motor and non-motor symptomsobserved in 50 Parkinson patients on the mental health, burden and quality of life oftheir caregivers responsible of first degree at different levels are being searched. Mostof the caregivers are women (78%). Variables significant on the psychologicalsymptoms of the caregivers are the anxiety and depressive symptoms of the patients.Variables effective on the caregiver burden are the disease severity, UPDRS scores,disability of the patients, anxiety and depression symptoms of the patients and excessivedaytime sleepiness. Variables effective on the quality of life of the caregivers on theother side are the facts if there are dyskinesia and salivation in the patient and anxietysymptoms in the patient. Anxiety and depression symptoms of the caregivers and theixburden and quality of life have significant and mutual effect on each other. As a result;Parkinson patients; especially late stage patients with psychiatric symptoms affectcaregivers on various aspects. These studies can be useful in approaches that can beapplied in increasing the quality of life and relieving the caregivers burden during thecourse of the disease.Key words: Parkinson?s disease, caregivers, burden, quality of life