TSK gıda kontrol hizmetlerinin son bilimsel gelişmeler ışığında değerlendirilmesi
The evaluation of food inspection services at the Turkish Armed Forces (TAF) in the light of recent scientific developments
Yazar: UĞUR TOPÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. MAHİR GÜLEÇ
GATA / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Besin analizi = Food analysis ; Besin kirlenmesi = Food contamination ; Besin saklanması = Food preservation ; Besinler = Foods ; Besinleri teftiş = Food inspection ; Gıda katkı maddeleri = Food additives ; Gıda mikrobiyolojisi = Food microbiology ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces

Özet:
Bu araştırmanın amacı TSK'de Gıda Kontrol Müfreze Komutanlıkları bölgelerinden seçilen mutfaklarda HACCP gıda yönetim sistemine geçişi öncesinde mevcut durumun ön gereksinim programları temelinde incelenmesi, HACCP sistemine geçişte ortaya çıkabilecek sorunların tespit edilmesi ve tespit edilen sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmesidir. Çalışmaya uygun örneklem yöntemi ile seçilen 50 birlikten ulaşılabilinen 46 mutfak alınmıştır. Çalışmaya alınan mutfaklar Mart - Mayıs 2012 tarihleri arasında yerinde, daha önceden araştırmalarda kullanılan ve güncel literatür bilgisi, ülkemizdeki yasal zorunluluklar ve kurum özellikleri dikkate alınarak araştırmacı tarafından son hali verilen veri toplama formu ile değerlendirilmiştir. Çalışma yapılan mutfakların 18'i KKK'ye, 4'ü DzKK'ye, 11'i HvKK'ye ve 13'ü de JnGK'ye bağlı olup bu mutfakların 39'unu TSK, 7'sini özel firmalar işletmektedir. Mutfakların kazan mevcudu ortancası 1050 (150-11000) olarak bulunmuştur. İnceleme yapılan mutfaklardan özel firmaların işlettiği 7 mutfağın HACCP belgesine sahip olmasına rağmen HACCP sistemini uygulamadığı tespit edilmiştir. KKK'nin işlettiği mutfakların daha iyi seviyede olmasına rağmen Kuvvet Komutanlıklarının işlettiği mutfaklar arasında ön koşul programlarından alınan puanlar açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamaktadır. Özel firmaların işlettiği mutfaklarla TSK'nin işlettiği mutfaklar karşılaştırıldığında, özel firmalar lehine olan istatistiksel farkın kazan mevcudu ?1000 olan mutfaklarda ortadan kalktığı görülmüştür. Mutfaklardaki ana eksiklikler; tesislerin fiziki şartlarının yeterli olmaması, 5596 sayılı yasada geçen tam zamanlı personelin istihdam edilmemesi ve daimi personel yerine kısa süreli görev yapan erbaş-erlerin kullanılması olarak tespit edilmiştir. Eksikliklerin giderilmesi ile TSK mutfaklarının hem 5596 sayılı yasaya uygun, hem de HACCP besin güvenliği yönetim sistemine hazır hale geleceği değerlendirilmektedir.

Abstract:
The objective of this study is to scrutinize the current situation of a sample of kitchens from TAF Food Inspection Squad Regions as per prerequisite programs prior to their shift to HACCP Food Safety Management System, to reveal the potential problems of this shift, and to propose some solutions to these problems. For the study, a sample of 50 kitchens, of which only 46 were accessible, was elected according to an convenience sampling scheme. Those accessible were studied on site between March and May 2012, with a questionnaire form that had been used in previous research and been finalized by the researcher taking into account the current body of knowledge in the literature, the legal obligations of our country, and the institutional characteristics.Of the kitchens in this study, 18 belonged to Land Forces Command; 4 to Navy Command, 11 to Air Force Command and 13 to Gendarmerie General Command; 39 of them were operated by Turkish Armed Forces versus 7 operated by private sector. The median for the roll-call of the kitchens was found as 1050 (150-11000). It was determined that the 7 kitchens of the study that were operated by private companies did not actually operate on HACCP system despite otherwise having the HACCP documentation. Although the level of the kitchens of Land Forces Command were better, there was no significant difference between the points for the prerequisite programs among the kitchens operated by different Commands. When the kitchens operated by private companies were compared to those operated by Turkish Armed Forces, there was a statistical difference in favor of the private companies which vanished in the subgroup of kitchens having a roll-call size ?1000. The main deficiencies of the kitchens were determined as insufficient physical conditions of the facilities, the absent employment of the full time staff outlined in the Law 5596 and, instead of the permanent employees, the short term employment of privates, corporals and sergeants. It is evaluated that by abolishing these deficiencies, the kitchens of the Turkish Armed Forces will both be suitable for the Law 5596 and be ready for the HACCP Food Safety Management System.