Antalya ilinde alabalık yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal durumlarının belirlenmesi
Determation of structural situation of rainbow trout farming enterprises operating in Antalya province
Yazar: NECİP MURAT ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN GÜMÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalık üretme çiftlikleri = Trout propagation farms ; Antalya = Antalya ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmada, Antalya ilinde karada kurulu gökkuşağı alabalığı işletmelerinin yapısal durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Faal olan 82 adet işletmenin 61 adedinde anket yoluyla elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Antalya ili genelinde alabalık işletmelerinin kuruluşu 1991-1995 yılları arasında yoğunlaşmaktadır. İşletmelerin %88,3'ü tam kapasite üretim yapmaktadır. Aktif olarak üretim yapan işletmelerin %50'nde proje kapasite artışı yapılabilir. Proje kapasite artışını engelleyen en önemli nedenler arasında su ve arazi yetersizliği ön plana çıkmaktadır. Antalya ilindeki işletmelerin %32,2'si 10-29 ton, %32,2'si 30-49 ton, %30,5'i 10 tondan az, %3,4'ü 50-99 ton ve 1,7'si ise 100 ton/yılın üzerindedir. İşletmelerin %62,3'ü aile işletmesi olup, işletmelerin kuruluşunda öz kaynak kullanım oranı %74,6'dır. Antalya'da faaliyet gösteren işletmelerin %45,8'i arazi mülkiyetine sahiptir.İşletmelerin %18'inin su ürünleri mühendisi çalıştırmamasına karşın, %57,9'u yetiştiricilikte danışman desteği almaktadır. Danışmanların %48,5'ini sektörde tecrübeli su ürünleri mühendisleri oluşturmaktadır. Özellikle %97,1 oranında balık hastalıkları konusunda danışman desteği almaktadırlar. İşletmelerin %83,9'u sigortasızdır.İşletmelerin %52,4'ünün kuluçkahanesi olmasına karşın, %52,3'ü yumurta ve yavru balık üretimi kendisine yeterli durumdadır. Kuluçkahanede kullanılan suyun %91,6'sı kaynak suyudur. Anaç balıkların sağımı en fazla kasım ayında gerçekleşirken, şubat ayında da sona ermektedir. Kuluçkahane sahibi işletmelerin yumurta açılım başarısı %45,7'sinin %70,0-80,0 ve yavru balık yaşama oranı %35,9'unun %70,0-80,0 arasındadır. İşletmelerin %17,1'i sadece yumurta, %46,2'si sadece yavru balık satışı gerçekleştirmektedir.Antalya'da faaliyet gösteren işletmelerin %70,5'i beton havuzda, %9,8'i de nehirde kafes balıkçılığı gerçekleştirmektedir. İşletmelerin %50,8'i kombine, %21,3'ü porsiyonluk, %21,3'ü yavru-porsiyonluk, %6,9'u yumurta-yavru ve %1,6'sı ise yavru üreten işletmelerdir. Yetiştiricilikte kullanılan suyun %62,3'ü kaynak suyu olup, işletmelerin %44,3'ünde su sıcaklığı 13-15 oC arasındadır. Ancak, gerek kaynak suyu gerekse akarsuların debileri %40,7 oranında 10-50 L/sn arsındadır. İşletmelerin %64,4'ü su ile ilgili hiçbir fiziksel ve %93,4'ü ise kimyasal ölçüm gerçekleştirmemektedir.İşletmelerde en fazla balık kayıpları hastalıklarından kaynaklanmakta olup, 0,3-5 g ağırlığındaki yavru balıklarda bu oran %70'tir. İşletme sahipleri büyük oranda hastalık problemini kendisi çözümlemeye çalışmakta ancak kendisi bir çözüm bulamaz ise farklı kaynaklardan destek almaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Antalya İli, gökkuşağı alabalığı, işletme, yapısal durum.

Abstract:
This study mainly investigates to determine structural situations of Rainbow Trout Farms installed on the land in Antalya Province. 61 of 82 active enterprises were evaluated by data obtained through questionnaire. According to the results, establishment of rainbow trout enterprises in Antalya province concentrates in the 1991-1995. 88.3% of those enterprises are currently running at full production capacity. 50% of active enterprises are suitable for capacity building projects. Lack of water and land come to the fore among the most important reasons for preventing capacity building projects. The current output of 32.2% of enterprises in Antalya province are 10-20 tons/year, 2.2% 30-49 tons/year, 30.5% less than 10 tons/year, 3.4% 50-99 tons/year and 1.7% over 100 tons/year. 62.3% of enterprises are family-owned businesses and equity capital ratio is 74.6% for the establishment of business. 45.8% of enterprises operating in Antalya have land ownership.Although 18% of enterprises do not employ fisheries and aquaculture engineer, 57.9% provide consultancy service. Fisheries and aquaculture engineers experienced in the sector compose 48.5% of consultants. Enterprises provide 97.1% of consultancy service for fish diseases. 83.9% of the enterprises are uninsured.Considering the occurrence of hatcheries in 52.4% of the enterprises, 52.3% of the enterprises are self-sufficient for egg and fry production. 91.6% of the water used in the hatcheries is spring water. Milking broodstocks commences mostly in November and terminates in February. For the enterprises having hatcheries, success rate for hatching is between 45.7%-70-80% and survival rate for fries is between 35.9% -70-80%. 17.1% of the businesses sell only egg and 46.2% sell merely fry fish.70.5% of the enterprises operating in Antalya in concrete ponds and 9.8% in the rivers through cage culture. 50.8% of the enterprises? product range are combined, 21.3% portioned, 21.3% fry-portioned and 1.6% fry fish. 62.3% of the water used in aquaculture is spring water and water temperature is 13-15 C in 44.3% of the enterprises. However, the flow of both spring waters and rivers is approximately 40.7% and 10-50 L/s. 64.4% of the enterprises do not perform any physical and 93.4% any chemical measurements. In enterprises, mortality mostly arises from fish diseases and this rate for fish fry of 0.3 to 5 g in weight is 70%. Enterprises owners mostly try to overcome the disease problem by their own efforts. However, they provide support through different sources unless they find a solution.KEYWORDS: Antalya province, rainbow trout, enterprises, structural situation.