Premature over yetersizliği ve D vitamini reseptör polimorfizmleri arasındaki ilişki
The relati̇onshi̇p between Premature ovarian failure and vitamin D receptor polymorphisms
Yazar: NİDA GÖKHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP NİL ÜNAL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Menopoz = Menopause ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Premature over yetersizliği (POY) kadınlarda 40 yaş öncesi görülen; amenore, hipoöstrojenizm, artmış gonadotropin seviyeleri, anovülasyon, cinsiyet hormon yetersizliği ve infertilite ile karakterize bir durumdur. 
D vitamini streoid yapıda olan, yağda eriyen ve vücutda uzun süre depolanabilen bir hormon olup; kemik metabolizması, immün sistemin düzenlenmesi, hücre çoğalması, düzenlenmesi ve apopitoz gibi olaylarda rol almaktadır. D vitamininin, AMH salgısı ve steroidogenez üzerine etki ettiği yapılan çalışmalarla açıkça ortaya konulmuştur.
 D vitamini düzeylerindeki değişiklikler FSH ve AMH düzeylerini doğrudan etkileyerek başta POY olmak üzere birçok hastalığın oluşumuna yol açacaktır. Özellikle D vitamini reseptöründe görülecek herhangi bir polimorfizmin dişi üreme sistemi üzerine doğrudan etki edeceği düşünülmektedir. Bu noktadan hareketle; bu çalışmada D vitamin reseptöründe meydana gelen bir polimorfizmin Premature Over Yetersizliği üzerine etkisi araştırılmıştır.
Çalışmaya POY tanısı konulmuş hasta grubu, menopoz görülen kontrol grubu ve menarşi devam eden kontrol grubu dahil edilmiştir. Kalsiyum, fosfor, D vitamini düzeyleri hasta grubunda 14 örnekte ve kontrol gruplarında 50' şer örnekte ölçülmüştür. Bununla beraber çalışmaya katılan bireylerden alınan kan örneklerinden DNA izolasyonu yapılıp TaqI ve Apa polimorfizleri araştırılmıştır. Polimorfizm çalışması Real-Time PCR yöntemiyle yapılmıştır. Polimorfizm araştırması yapılan çalışmamızda dahil edilen gruplarımızın hepsinde D vitamini düzeyinde eksiklik/yetersizlik gözlenmiştir. Hasta grubumuzda ve kontrol gruplarımızda hem Apa hem de TaqI polimorfizmleri gözlenmiştir.  TaqI polimorfizmi menarşı devam eden grupta en yüksek oranda görülmüştür. Tüm gruplarda TaqI ve ApaI polimorfizminin gözlenmesi D vitamini eksikliğiyle reseptör polimorfizmi arasında pozitif ilişki olduğunu düşündürebilir. POY tanısı konulmuş bireylerde her iki polimorfizmin görülmesi bu polimorfizmlerin hastalığın gelişmesinde rol oynayabileceğini düşündürsede daha geniş katılımlı ve farklı vitamin D reseptör polimorfizmlerinin araştırıldığı çalışmaya ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Premature ovarian failure (POI) is seen in women before the age of 40; It is characterized by amenorrhea, hypoestrogenism, elevated gonadotropin levels, anovulation, sex hormone deficiency and infertility.
Vitamin D is a steroid, which dissolves in fat and can be stored in the body for a long time. bone metabolism, immune system regulation, cell proliferation, regulation and apoptosis. Vitamin D has been shown to have an effect on AMH secretion and steroidogenesis.
 Changes in vitamin D levels will directly affect FSH and AMH levels, leading to the occurrence of many diseases, especially POY. In particular, any polymorphism seen at the vitamin D receptor is thought to have a direct effect on the female reproductive system. From this point; In this study, the effect of a polymorphism at vitamin D receptor on Premature Ovarian Failure was investigated.
The study included patients with POI, menopausal control group and menarche control group. Calcium, phosphorus, vitamin D levels were measured in 14 samples in the patient group and 50 samples in the control group. In addition, TaqI and Apa polymorphisms were investigated by DNA isolation from the samples. Polymorphism study was performed by Real-Time PCR method. In addition to the polymorphism study, vitamin D deficiency /insufficiency was observed in all of the groups included in our study. Both ApaI and TaqI polymorphisms were observed in our patient group and control groups diagnosed as POI. TaqI polymorphism was highest in menarche. As a result of TaqI and ApaIpolymorphism in all groups, it may suggest a positive relationship between vitamin D deficiency and polymorphism. Although the presence of both polymorphisms in individuals diagnosed with POI suggests that these polymorphisms may play a role in the development of the disease, it is considered that there is a need for a study with broader participation and different vitamin D receptor polymorphisms.