Bilgisayarlı tomografi ile mezenterik pannikülit tanısı alan hastalarda epidemiyoloji, laboratuvar bulguları ve ilişkili hastalıkların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of epidemiology, laboratory findings and related diseases in patients with mesenteric panniculitis, diagnosed by computerzed tomography
Yazar: HÜSEYİN ATACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ERKUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Laboratuvar teknikleri = Laboratory techniques ; Mezenter = Mesentery ; Pannikülit = Panniculitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: KTÜ Farabi Hastanesi'nde bilgisayarlı tomografi ile mezenterik pannikülit (MP) tanısı alan olguların sıklığını saptamak, laboratuvar parametreleri, başta maligniteler olmak üzere kronik hastalıklar ile ilişkisini incelemek ve radyolojik bulguların MP tanısındaki yerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Hastanemizin otomasyon sistemi kullanılarak 1 Ocak 2015 - 31 Aralık 2018 tarihleri arasındaki tüm bilgisayarlı batın tomografisi taranarak MP saptanan 1223 hastanın dahil edildiği bu retrospektif kesitsel çalışmada, radyolojik tanı kriterleri oluşturularak MP varlığı tekrar gözden geçirildi. Bilgisayarlı tomografi ile MP saptandığı anda malignite tespit edilen veya bilinen malignite tanısı bulunan (grup-1) ve malignite ilişkisi bulunmayan (grup-2) olgular olmak üzere 2 ana grup oluşturuldu. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar tetkikleri ve tomografik görüntülerine ait veriler analiz edildi.
Bulgular: Gözden geçirilen tomografi görüntüleri ve dışlama kriterleri dikkate alınarak yapılan yeniden değerlendirilme sonrası kalan 716 MP'li olgu çalışmaya dahil edildi (MP sıklığı: % 1.09). Maligniteli olgu sayısı 354 (% 49.4) idi (grup-1); meme karsinomu, jinekolojik ve kolorektal kanserler en sık görülen malignitelerdi ve maligniteli olguların % 33.5'inde jinekolojik cerrahi öyküsü saptandı. Yaş ortalaması grup-1'de 59.49 ± 11.389 iken, grup-2'de 52.88 ± 15.503 idi ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p < 0.001). Tomografik bulgular açısından yapılan değerlendirmede; "psödokapsül" görünümü grup-1'de grup-2'ye göre, "çevre abdominal yağ dokudan yüksek dansiteli görünüm" ise grup-2'de grup-1'e göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha sık tespit edildi (sırasıyla p=0.011 ve p=0.004).
Sonuç: Bizim çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre; MP, toplumda nadir tespit edilen (% 1.09), fakat maligniteler ile birlikte görülme potansiyeli yüksek olan (% 49.4) bir bulgudur. MP'li olgularda; diğer malignitelere kıyasla meme kanseri, jinekolojik kanserler, kolorektal kanser ve lenfoma sık tespit edilmiştir. Özellikle 60 yaş üstü hastalarda anemi, lökopeni veya sedimantasyon yüksekliği gibi alarm bulgularının varlığında, malignite riski artmaktadır. Tomografik bir bulgu olarak "psödokapsül" görünümünün maligniteli olgularda daha sık görüldüğü göze çarpmaktadır. Malignite öyküsü olmayan ve rastlantısal olarak MP tespit edilen olgularda, olası malignite yönünden klinisyen ve radyolog dikkatli olmalı ve gerekli tarama tetkikleri mutlaka yapılmalıdır.


Anahtar Kelimeler: Mezenterik pannikülit, bilgisayarlı tomografi, malignite.

Abstract:
Objectives: In our study, we aimed to determine the frequency of patients diagnosed with mesenteric panniculitis (MP) with computed tomography in Karadeniz Technical University, Faculty of Medicine, Farabi Hospital, to examine the laboratory parameters and related chronic diseases, especially malignancies and to evaluate the importance of radiological findings in the diagnosis of MP.
Material and Method: In this retrospective cross-sectional study, 1223 patients with MP were detected by scanning all computerized abdominal tomography images between January 1, 2015 - December 31, 2018 by using automation system of Farabi Hospital. The diagnosis of MP was reviewed according to the established radiological diagnostic criteria in all patients. The demographic characteristics of the patients, laboratory tests and tomographic characteristics were analyzed. Patients were divided into 2 main groups, with known malignancy (group-1) and without (group-2) at the time of diagnosis.
Results: After the reassessment of reviewed tomography images and due to the exclusion criteria, 716 MP patients were included to the study (MP frequency: 1.09 %). In admission, the number of cases with history of malignancy was 354 (49.4%) (group-1); breast carcinoma, gynecological and colorectal cancers were the most common malignancies and a history of gynecological surgery was found in 33.5% of cases with malignancy. The mean age was statistically significant higher in group-1 (59.49 ± 11.389 and 52.88 ± 15.503 respectively, p<0,001). In terms of tomographic findings; "pseudocapsule" was seen statistically significantly more frequent in group-1 compared to group-2, and "hyperdensity at the surrounding abdominal adipose tissue" was seen statistically significantly more frequent in group-2 compared to group-1 (respectively p = 0.011 and p = 0.004).
Conclusion: According to the data, MP is a rare finding in the community (1.09 %), but has a high potential to be related with malignancies (49.4 %). In cases with MP; breast cancer, gynecological cancers, colorectal cancer and lymphoma are frequently detected, compared to other malignancies. Especially in patients over the age of 60, malignancy risk increases in the presence of alarm symptoms such as anemia, leukopenia or high sedimentation rate. In terms of tomographic findings, "pseudocapsule" is more common in patients with malignancy. In patients with MP is detected incidentally and without any history of malignancy, the clinician and radiologist should be careful in terms of possible malignancy and cancer screening tests should be performed to all this group of patients.


Key Words: Mesenteric panniculitis, computerized tomography, malignancy.