Batman ili koşullarında bazı yaygın fiğ (Vicia sativa L.) çeşitlerinin ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi
Determination of forage yield and quality of some common vetch (Vicia sativa L.) varieties in batman province conditions
Yazar: MEHMET TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARİF ÖZYAZICI
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Batman ekolojik koşullarında bazı yaygın fiğ (Vicia sativa L.) çeşitlerinin ot verimi
ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla 2022-2023 kışlık vejetasyon periyodunda yürütülmüştür.
Araştırmada, bitkisel materyal olarak; Zemheri-08, Alınoğlu-2001, Ankara Moru-08, Farukbey-2001,
Ayaz-08, Alper ve Görkem yaygın fiğ (V. sativa) çeşitleri kullanılmıştır. Araştırmada tarla denemesi,
tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada; doğal bitki boyu,
ana sap uzunluğu, ana sap sayısı, ana sap kalınlığı, yeşil ot verimi, kuru ot verimi gibi bitkisel özelliklerin
yanı sıra, ham protein (HP) oranı, HP verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı, nötral
deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı ve nispi yem değeri (NYD) gibi ot kalitesi özellikleri
incelenmiştir. Araştırma sonucunda ADF oranı hariç, incelenen tüm özellikler yönünden çeşitler arasında
anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, çeşitlere göre; doğal bitki boyu 34,4-47,9 cm,
ana sap uzunluğu 43,5-63,5 cm, ana sap sayısı 2,0-2,6 adet/bitki, ana sap kalınlığı 2,33-2.69 mm, yeşil ot
verimi 1443,8-2691,3 kg/da, kuru ot verimi 257,2-526,1 kg/da, HP oranı %21,26-24,32, HP verimi 62,54-
118,72 kg/da, ADF oranı %29,31-31,11, NDF oranı %32,13-36,15 ve NYD 167,9-191,6 arasında
değişkenlik göstermiştir.
Araştırmadan elde edilen bir yıllık sonuçlara göre; Batman ili iklim ve toprak şartlarında, kışlık
ara ürün olarak yaygın fiğ yetiştiriciliğinde, ot üretimi amacıyla Ankara Moru-08 çeşidinin kullanılması
önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Ham protein oranı, ham protein verimi, kuru ot verimi, nispi yem değeri
Vicia sativa

Abstract:
This study was carried out in the 2022-2023 winter vegetation period to determine the forage
yield and quality characteristics of some common vetch (Vicia sativa L.) varieties in Batman ecological
conditions. In the research, as plant material; Zemheri-08, Alınoğlu-2001, Ankara Moru-08, Farukbey2001, Ayaz-08, Alper and Görkem common vetch (V. sativa) varieties were used. In the research, the
field experiment was set up according to the randomized block trial design with 4 replications. In the
study, plant traits such as natural plant height, main stem length, main stem number, main stem thickness,
green forage yield, hay yield as well as forage quality traits such as crude protein (CP) ratio, CP yield,
acid detergent insoluble fiber (ADF) ratio, neutral detergent insoluble fiber (NDF) ratio and relative feed
value (RFV) were investigated. As a result of the research, significant differences were found among the
varieties in terms of all the traits examined, except ADF ratio. As a result of the research, according to
varieties; natural plant height 34,4-47,9 cm, main stem length 43,5-63,5 cm, number of main stems 2,0-
2,6 number/plant, main stem thickness 2,33-2,69 mm, green forage yield 1443,8-2691,3 kg/da, hay yield
257,2-526,1 kg/da, CP ratio varied between 21,26-24,32%, CP yield 62,54-118,72 kg/da, ADF ratio
29,31-31,11%, NDF ratio 32,13-36,15% and RFV 167,9-191,6.
According to the one-year results obtained from the research; under the climate and soil
conditions of Batman province, it may be recommended to use Ankara Moru-08 variety for forage
production in common vetch cultivation as a winter intermediate crop.
Keywords: Crude protein ratio, crude protein yield, hay yield, relative feed value, Vicia sativa