Şefkat yorgunluğu ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish validity and reliability study of compassion fatigue scale
Yazar: SEVDE UÇAR ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ADALET KUTLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geçerlilik =   ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yorgunluk = Fatigue ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales ; Şefkat = Compassion

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Dennis Portnoy tarafından geliştirilen Şefkat Yorgunluğu
Ölçeği‟nin (Compassion Fatigue Self-Test) hemşireler üzerinde Türkçe formunun dil
uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Yöntem: Metodolojik tipte olan bu araştırmanın evrenini İzmir Kâtip Çelebi
Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi‟nde görev yapan 980 hemşire,
örneklemini ise gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 416 hemşire
oluşturdu. Araştırmanın verileri Ocak-Mayıs 2016 tarihleri arasında toplandı.
Araştırmada veri toplama aracı olarak; Hemşire Bilgi Formu, Şefkat Yorgunluğu
Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanıldı. Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin
geçerliliği; kapsam geçerliliği, yapı kavram geçerliliği ve bilinen gruplar geçerliliği
güvenilirliği ise standart hata, iç tutarlılık ve zamana göre değişmezlik ile
değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ve LİSREL 8.4 programı
kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Ölçeğin geçerliliği, yapı ve kapsam geçerliliği ile sınandı. Ölçeğin dil ve
kapsam geçerliliği (KGİ) değeri 0,85 ile kabul edilebilir düzeydeydi. Şefkat
Yorgunluğu Ölçeği'nin açıklayıcı faktör analizi, varyansın %53,61'ini açıklamakta
idi. Verilerin faktör analizine uygunluğu için KMO değeri 0,86, Bartlett Küresellik
Testi χ2 değeri ise 5025,330 (p<0,001) olarak bulundu. DFA uyum iyiliği
indekslerinde; dört faktörlü yapılan DFA uyum iyiliği indekslerinin daha iyi sonuçlar
verdiği, χ2serbestlik derecesinin 2,79 (RMSA0,066, NFI 0,85 ve CFI 0,90) ile
anlamlı olduğu görüldü. Ölçeğin güvenilirlik düzeyi için Cronbach Alfa katsayısı
0,87, test-tekrar test korelasyon katsayısı 0,71 değeri ile istatistiksel olarak anlamlı
bulundu. Ölçeğin toplam maddelerinin faktör yüklerinin 0,14-0,75 arasında olması,
alt boyut sayısının çok olması ve özdeğerleri arasındaki farkların düşük olmasından
dolayı faktör sayısının dört olmasına karar verildi.
Sonuç: Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlilik-güvenilirlik
sonuçlarının kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlendi. Ölçeğin farklı gruplarda
geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılabilir.

Abstract:
Aim: This study was conducted with the objective of evaluating the validity and the
reliability of Turkish language version of The Compassion Fatigue Self-Test- Scale
developed by Dennis Portnoy.
Method: The population of this methodologic type study was composed of 980
nurses who works in Izmir Katip Celebi University Ataturk Traning and Reserch
Hospital, and sample was composed of 416 nurses who volunteered to participate in
the study. Data belongs to study was gathered between January and May, 2016. For
this study; Nurse Information Form, Compassion Fatigue Scale and Maslach Burnout
Inventory was used as data gathering instruments. The validity of Compassion
Fatigue Scale was evaluated by content validity, construct validity and known groups
validity, and reliability was evaluated by standard error, internal consistency and
time-invariance. The analysis of the data was made using the SPSS 22.0 package
program and the LISREL 8.4 program.
Findings: Validity of the scale tested by construct and content validity. Content and
lingual validty of the scale was acceptable with 0.85 value. Explanatory factor
analysis of Compassion Fatigue Scale explained 53,61% of factor analysis variance.
KMO value for suitable for factor analysis was found 0,86 and Barlett Sphericity test
χ2 was found 5025,330 (p<0,001). In goodness of fit indexes from CFA, goodness of
fit CFA analysis performed with four factors had seemed to had better results and χ2
degree of freedom found significant with 2,79 (RMSA 0,066, NFI 0,85 and CFI
0,90). For validity level of scale Cronbach Alfa Coefficient was 0,87 and test-retest
correlation coefficient of the scale was found 0,71 and statistically significant.
Because factorial loads of cumulative items of scale was between 0,14-0,75, there
were multiple subscales and differences between eigenvalues were very low it was
decided to count of factors was four.
Conclusion: Validity and reliability results of Turkish version of Compassion
Fatigue Scale was considered acceptable. The validity and reliability of the scale
might be studied in different groups.