Yasama sorumsuzluğu
Legislative irresponsibility
Yazar: İSMAİL ERGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKCEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
I-TANIMI :Yasama sorumsuzlugu, parlamenterlerin ?parlamenterfonksiyon? ile ilgili olarak, parlamentoda kullandıgı oy, söyledigi sözler ve ileri sürdügüdüsünceler nedeni ile bunlar soyut olarak suç niteligini tasısalar bile parlamento dısındakiherhangi bir makam tarafından takibata ugratılamaması ve sorumlu tutulamamasıdır.II-AMAÇ :A-Parlamento üyelerinin görevlerini her türlü endise ve baskıdan uzak olarak yerinegetirebilmelerini,B-Parlamento üyelerinin meclis çalısmaları esnasındaki söz ve düsünce hürriyetini koruyarakmilli iradenin tam bir serbestlik içerisinde ifade edilmesini bu suretle ulusal yararı,C-Parlamento üyelerini hükümet veya özel sahısların yasal sorusturmalarından veyabaskılarından korumayı,D-Yürütmenin etkin olarak denetlenmesini amaçlar.III-HUKUKI NITELIGI :A-Anayasa Hukuku Yönünden :Parlamento üyelerinin fonksiyonlarını geregi gibi yerinegetirebilmeleri için parlamento ve dolayısıyla parlamentonun temsilcisi oldugu milletinyararlarını korumak amacıyla kabul edilmis, objektif bir durum ortaya koyan hukuksal birkurumdur.B-Ceza Hukuku Yönünden : Yasama sorumsuzlugu suçun sadece cezalandırılabilmeunsurunu ortadan kaldırır.C-Kovusturmalar Yönünden :1-Cezai Kovusturmalar :Parlamenterlerin, parlamento çalısmaları sırasında ilerisürdükleri ve suç teskil eden söz ve düsüncelerinden ötürü meclis dısında herhangi bir organtarafından suçlanamaz ve cezai sorusturma yapılamaz. Ancak meclis tarafından disiplin cezasıile cezalandırılabilir.2-Hukuki Kovusturmalar :Meclis çalısmaları sırasında söylenen söz ve ilerisürülen düsüncelerin kisilik haklarına saldırı niteligi tasıması halinde magdur hukuk davasıaçarak manevi tazminat talebinde bulunabilir.IV-KAPSAMI :A-KISILER BAKIMINDAN :Yasama sorumsuzlugundan ancak parlamento üyeleri veAnayasa'nın 112. maddesindeki açık hüküm geregi bakanlar yararlanabilir.B-YER BAKIMINDAN :Sorumsuzluk kapsamındaki eylem ?Meclis Çalısmaları?sırasında islenmelidir.Meclis çalısmaları deyimini genis yorumlamak gerekir. Bu deyim,sadece meclisin kürsü, genel kurul toplantılarını degil, komisyon toplantılarını ve siyasipartilerin grup toplantılarını da kapsar.Parlamenterlerin meclis çalısmalarındaki söylediklerisöz ve açıkladıkları düsünceleri Meclis dısında tekrarlaması da sorumsuzlukkapsamındadır.Ancak Anayasa bunun sınırlandırmasına imkan vermistir. O oturumdakiBaskanlık divanının teklifi üzerine Meclisçe dısarıda tekrarlanması yasaklanabilir.C-FIILER SAKIMINDAN :Sorumsuzluk kapsamına giren fiiller, parlamenterfonksiyona baglı olan parlamenterin oy, söz ve düsüncelerdir. Yasama sorumsuzlugu meclisiçindeki hakaret ve sövmeleri de kapsar.V-SONUÇLARI :A-MUTLAKTIR : Yasama sorumsuzlugu Parlamento üyesini cezaitakibata karsı korur.Hukuki kovusturmaları kapsamaz.B-SÜREKLIDIR :Yasama sorumsuzlugu süreklidir. Parlamenter, hemüyelik sıfatı devam ettigi sürece hem de süre bitiminden sonra da, hiç bir zaman yasamasorumsuzlugunun kapsamına giren fiillerinden ötürü sorumlu tutulamaz.C-KAMU DÜZENINDENDIR : Sorumsuzluktan, feragat etmek mümkün degildir.Meclis tarafından kaldırılamaz.SONUÇ :1-1982 Anayasasında öngörülen yasama sorumsuzluguna getirilen sınırlamanın kaldırılmasıve Madde kenar baslıgının ?Parlamenter Bagısıklıklar?? olarak degistirilmesinin gerektigi,2-Anayasa Mahkemesi içtihatlarında parlamenterlere kurumun amacına aykırı olarak dolaylıyaptırım uygulamasının sisteme zarar verdigi,3-Demokratik kültürün gelismedigi toplumlarda sistemin saglıklı bir sekilde çalısmasınahizmet eden kurumun kabul edilis amacına uygun olarak devamlılıgının zorunlulugu

Abstract:
I-DEFINATION :The legislative irresponsibility means that themembers of the parliament are not held responsible and to be facedprosecution by any authority out of parliament because of the members? sayings,voting and any expressing in the assembly of the parliament as related with the?parliament function? of the member of the parliament. This principle is validalso for the mentioned actions are found offence abstractly.II- AIM :A- To provide the members of the parliament to carry out their duties withoutany kinds of fears and pressing,B- To protect and keep the speech and thought freedom of the members of theparliament during their assembly workings and thus to have the public desire toappear and so to protect the nation?s interest,C- To protect the members of the parliament from the government or privatebodies? legal lawsuits or pressings,D- To aim the controlling and auditing the executive authority in efficiently.III- LEGAL CHARACTERISTICS:A- From viewpoint of the Constitutional Law:The legislative irresponsibility is an objective and legal institution for themembers of the parliament in order to carry out the functions of the membersof parliament and protect the benefits of the public and parliament.B- From viewpoint of the Penal Law:The legislative irresponsibility eliminates the punishable factor of the guilt andoffence only.C-From viewpoint of the prosecution :1- Penal Prosecution : The members of the parliament cannot claimed,accused and opened a criminal prosecution by any body or entity out of theAssembly for their thoughts and speeches made during the parliament activitiesthat are accepted as the offence and guilt. Only the Assembly can punish themember with a disciplinary fine.2- Judicial Prosecution:If and when a party or body is injured because the speech and claims madeduring the Assembly works and seen as an attack an assault to the personalrights, the injured party or body can open civil lawsuit and demand compensationfor the pain and suffering.IV- SCOPE :A- FROM THE VIEWPOINT OF THE INDIVIDUALS:The legislative irresponsibility can be benefited by the members of theparliament and the ministers openly described in the item 112 of the Law ofConstitution.B- FROM THE VIEWPOINT OF THE PLACE: The actions in the framework ofthe irresponsibility must be done during the ?process or works of the Assembly?.The process or works of the Assembly must be interpreted in the wide angle ofview. This expression does not cover the session of the Assembly and meetingsof the Assembly but also covers meetings of the commissions and meetings ofthe political parties? group meetings. If the speeches and expressions made inthe Assembly are repeated outside of the Assembly, these are also in theframework and scope of the irresponsibility. But, the Constitutional Law permitsthis irresponsibility to be limited. If the chairman in a special meeting proposesthe irresponsibility limiting, the Assembly can prohibit the repeating the speechand expressing outside.C- FROM THE VIEWPOINT OF THE ACTS:The acts that accepted in the framework of the irresponsibility are the votes,speeches and thoughts of the members of the parliament in the framework ofthe function of the parliament. The legislative irresponsibility also covers anyactions like injurious language, verbal injury and cursing.V-RESULTS :A- THE LEGISLATIVE IRRESPONSIBILY IS ABSOLUTE:The legislative irresponsibility protects the members of the parliament againstthe penal prosecution. It does not cover the judicial prosecutions.B- THE LEGISLATIVE IRRESPONSIBILY IS CONTINUOUS:The legislative irresponsibility is continuous. The member of the parliamentcannot be held liable during his/her duty going on and after the duty is finishedneither in the framework of any kinds of acts under the legislativeirresponsibility principles.C- THE LEGISLATIVE IRRESPONSIBILY IS OF THE PUBLIC ORDER:It is not possible to abandon the irresponsibility. It cannot be canceled orabolished by the Assembly.CONCLUSION :1- The limitation on the legislative irresponsibility brought by the ConstitutionalLaw of 1982 must be abandoned and Item Edge heading must be changed as?Parliamentarian Exemption?,2- Indirectly imposition of sanctions to the members of the parliaments in thedecisions of the Constitutional Law gives harm to the system.3- In the societies in which the democratic culture is not developed well, anyinstitution helping to work the system in a healthy manner must follow itsestablishing purpose continue in the aim of founding scope.-------------------------------------------------------------------------------------------------------------