Türk ve İsveçli annelerin çocukları için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejilerinin karşılaştırılması
Comparison of subjective well-being increasing strategies that Turkish and Swedish mothers use for their children
Yazar: KÜBRA BALTACI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Kültür = Culture ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Mutluluk = Happiness ; Türkiye = Turkey ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; İsveç = Sweden

Özet:
Erken çocukluk dönemi olarak adlandırılan çocuğun doğumundan sekiz yaşına kadar olan dönem insan hayatının en önemli dönemlerinden biridir. Çocuğun doğumundan itibaren başlayan bu dönemde aile hayati bir önem taşımaktadır. Çocuk ilk eğitimini ailede alır ve anne-babalar çocukların ilk öğretmenleridirler. Kişilik gelişiminin temellerinin atıldığı erken çocukluk döneminde anne ve babaların tutum ve davranışları çocuğun gelişimi üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Ebeveynlik tutum ve davranışları pek çok değişkenden etkilenmektedir. Bunlardan birisi de ebeveynlerin sosyo-ekonomik ve kültürel özellikleridir. Literatür incelendiğinde Türk ve İsveçli annelerin çocukları için uyguladığı mutluluk artırıcı stratejiler üzerine bir çalışmanın daha önce yapılmadığı ve iki kültür arasındaki farklılıkları inceleyen çalışmaların az olduğu görülmektedir. Bu çalışmada da Türk ve İsveçli annelerin çocuklarına karşı kullandıkları mutluluk stratejileri üzerine bir karşılaştırma yapılmaktadır. Bu çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi ile yapılmış olup Türk ve İsveçli annelerin çocuklarına uyguladıkları mutluluk artırıcı strateji düzeylerinin incelenmesi, iki alt örneklem bakımından farkların incelenmesi, alt örneklemlerde ve toplam örneklemde çocuklara uygulanan mutluluk artırıcı strateji düzeylerinin belirleyicilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemine uygun olarak ve Betimsel Araştırma deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın grubunu 1-5 yaş arası çocuğu olan 100 Türk ve 100 İsveçli anne oluşturmaktadır. Çalışma İsveç'in Sundsvall şehrinde bulunan İsveçli ve gönüllü 100 anne ile İstanbul'da yaşayan Türk ve gönüllü 100 anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında "Development of Subjective Well-Being Increasing Strategies Scale for Children (1-5 Ages)" adlı ölçek kullanılmıştır. Ölçek, önce İngilizce'ye, ardından anneler için İsveç diline çevrilmiştir. Ölçek, İsveç diline çevrildikten sonra üç uzman görüşü alınarak ölçeğin yapı geçerliliği test edilmiş, İsveçli 50 anne ile pilot çalışma yapılmış ve beş anneye ölçek uygulanarak maddelerin anlaşılırlığı test edilmiştir. Pilot uygulama yapılan 50 anne, İsveç örnekleminde yer alan çalışma grubuna dâhil edilmemiştir. Uzman görüşü ve pilot uygulama çıktıları doğrultusunda ölçeğin İsveç diline çevrilmiş son hali oluşturulmuş ardından ölçek İsveç'te yaşayan ve çalışma grubunda yer alan annelere uygulanmıştır. Veri analiz sürecinde, verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını ortaya koymak amacıyla Kolmogorov-Simirnov normallik testi uygulanmıştır. Normallik testi sonucunda veri setinin normal dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Normallik testi sonuçları doğrultusunda parametrik olmayan test tekniklerinden faydalanılmasına karar verilmiştir. Annelerin çocukları için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejileri ölçeğinin değişkenlerinden tüm örneklem için olan kültür, çalışma durumu, medeni durum değişkenlerinin karşılaştırılmasında, ilişkisiz t testinin sayıltılarının karşılanmadığı durumda başvurulabilecek non-parametrik bir analiz olan Mann Whitney U testi ve yaş, eğitim durumu değişkenlerinin karşılaştırılmasında ise varyans analizinin sayıltılarını karşılamadığı durumlarda yararlanılan non-parametrik bir analiz olan Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda Türk annelerin mutluluk artırıcı stratejileri İsveçli annelere göre daha fazla kullandıkları görülmüştür. Çalışmayan annelerin mutluluk artırıcı stratejileri çalışan annelere göre daha yüksek düzeyde kullandıkları görülürken lise ve altı eğitim seviyesindeki annelerin mutluluk artırıcı stratejileri lisans ve lisansüstü eğitim seviyesindeki annelere göre daha yüksek düzeyde uyguladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Lisans ve lisansüstü eğitime sahip anneler arasında bu bakımdan önemli bir fark saptanmamıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda kültürün, annelerin çocukları için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejiler üzerinde etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
The period from the birth of the child to the age of eight, which is called the early childhood period, is one of the most important periods of human life. In this period of time, the family plays a vital role. The education life of children starts in the family, and parents are the first teachers of children. When the foundations of personality development are laid, attitudes and behaviors of mothers and fathers in early childhood have a very important effect on a child's development. Parenting attitudes and behaviors are affected by several variables. One of these is the socio-economic and cultural characteristics of the parents. When the literature is analyzed, it has been seen that there has been no published research in which the happiness- enhancing strategies applied by Turkish and Swedish mothers for their children are examined extensively and it has been seen that there are few studies are examining the differences between these cultures.  In this study, a comparison is created on the happiness methods utilized by Turkish and Swedish mothers concerning their children.  This study was carried out employing the method of screening, which is one of the quantitative research methods, and it was aimed to examine the levels of happiness increasing strategy applied by Turkish and Swedish mothers to their children, to analyze the differences in terms of two sub-samples, and to determine the determinants of the levels of happiness-increasing strategies applied to children in the sub-sample and the total sample. The research was carried out by following the quantitative research method and descriptive research design. Criteria sampling method was used to determine the sample group. The sample of the study consists of 100 Turkish and 100 Swedish mothers who have children between the ages of 1 to 5. The study was carried out with volunteer Swedish mothers in Sundsvall, Sweden, and volunteer Turkish mothers in Istanbul, Turkey. The scale of "Development of Subjective Well-Being Increasing Strategies Scale for Children (1-5 Ages)" was used to collect the research data.  The scale was first translated into English and then into Swedish for mothers. After the scale was translated into the Swedish language, the construct validity of the scale was tested by taking the opinions of three experts, a pilot study was applied with 50 Swedish mothers and the comprehensibility of the items was tested by applying scale to five Swedish mothers. 50 mothers who were piloted were not included in the study group in the Swedish sample. The final version of the scale was translated into Swedish in line with expert opinion and pilot application outcomes, and then the scale was applied to the mothers who live in Sweden and the working group. The data gathered for this study violates the normality assumption; therefore, the Mann Whitney U test was used with the purpose of the comparison in culture and working status variables of the happiness-enhancing strategies scale used by mothers for their children. In order to examine the comparison of the variables of age and education level of the scale of happiness-increasing strategies used by mothers for their children, the Kruskal Wallis H test was employed as a non-parametric test. As a result of the findings, significant data were concluded that Turkish mothers applied higher levels of happiness-enhancing strategies to their children. When the average values were examined, it was concluded that mothers who did not work applied higher levels of happiness-enhancing strategies to their children compared to working mothers. While the happiness-increasing strategies applied by the mothers that hold high school and lower degrees are higher than that of the mothers with undergraduate and graduate education levels. There is no significant difference in this regard between mothers with undergraduate and graduate educational background. In line with the results of the research, it can be said that culture is effective in the happiness- increasing strategies that mothers use for their children.