Remisyondaki bipolar bozukluk hastalarında çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin klinik sürece etkisi ve psikolojik dayanıklılığın bu etkideki aracı rolü
Impact  of childhood trauma and attachment styles on clinical course in remitted patients with bipolar disorder and mediating role of resilience of that impact
Yazar: CİHAD ÇITAK
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM ERTEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Remisyon = Remission ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran ve bipolar bozukluk tanısı ile takip edilen ötimik hastalarda çocukluk çağı travması ve bağlanma stillerinin klinik sürece etkileri ve bu süreçte psikolojik dayanıklılığın aracı rolünün ve çocukluk çağı travması, bağlanma stilleri ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran DSM-5'e göre bipolar bozukluk tanısı ile takip edilen 110 hasta dahil edilmiştir. Sosyodemografik ve klinik özelliklerini değerlendirmek amacıyla Sosyodemografik Veri  ve Duygudurum Bozukluğu Klinik Süreç Özellikleri formu klinik görüşme ile doldurulmuştur. Hastaların ötimik olduğunun doğrulanması amacıyla Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği(HAM-D) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği(YMRS) ölçekleri uygulanmıştır. Hastalara çocukluk çağı travmalarını saptamak amacıyla Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği(CTQ), kaçınmacı ve kaygılı bağlanma puanlarını saptamak amacıyla Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II) ve psikolojik dayanıklılığı ölçmek amacıyla Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır.
BULGULAR: Bipolar bozukluk hastalarında, toplam CTQ puanına göre travması olanların oranı %59.1 olarak saptanmıştır. Fiziksel istismar ile hastalık süresi, manik dönem sayısı ve yatış sayısı arasında anlamlı pozitif  ilişki saptanmıştır (p<0.05). Yine duygusal ihmal ile manik dönem sayısı arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır (p<0.05). CTQ toplam puanı, duygusal istismar puanı ve kaygılı bağlanma puanı ile ötimik dönemdeki HAM-D puanları arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır (sırasıyla p<0.05, p<0.01 ve p<0.01). Psikolojik dayanıklılık puanı ile HAM-D puanı arasında anlamlı negatif ilişki saptanmıştır (p<0.01). Psikolojik dayanıklılık puanları ile kaygılı ve kaçınmacı bağlanma puanları arasında negatif anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.01). Travması olan grupta, ilk atakta psikotik özelliklerin varlığı(p<0.05) ve hastalık süresince mevsimsellik özelliğinin varlığı(p<0.05) travma olmayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Travması olan grupta, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma puanları (sırasıyla p<0.01 ve p<0.05) travması olmayan gruba göre anlamlı olarak yüksek, psikolojik dayanıklılık puanları (p<0.01) ise anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Çocukluk çağı travmasının psikolojik dayanıklılığa olan olumsuz etkisinde kaygılı ve kaçınmacı bağlanmanın aracı rol oynadığı saptanmıştır. 
SONUÇ: Çocukluk çağı travması bipolar bozukluk hastalarının yarısından fazlasında görülmektedir. Çocukluk çağı travması, psikolojik dayanıklılık üzerine olumsuz etki etmektedir ve bu etkide güvensiz bağlanma stillerinin aracı rolü vardır.

Abstract:
AIM: We aimed to examine impact of childhood trauma and attachment styles on clinical features and mediating role of resilience on this impact in patients who has been diagnosed with bipolar disorder according to DSM-5. We also aimed to examine possible relations between childhood trauma, attachment styles and resilience. 
METHOD: The study group comprised of 110 patients with bipolar disorder who have been followed up by Bakırköy Mental and Nervous Diseases Education and Research Hospital outpatient unit. All were diagnosed according to DSM-5. Sociodemogarphic and clinical features assessed by Sociodemographic Data form and Clinical Features of Affective Disorders form. Hamilton Depression Rating Scale(HAM-D) and Young Mani Rating Scale(YMRS) are administered to verify remission. Childhood trauma questionnaire (CTQ), Experiences in Close Relationships-revised(ECR-R) and Resilience for Adults scales administered to all patients.
RESULTS: %59.1 of  our bipolar disorder sample reported childhood trauma based on CTQ total scores. Physical abuse was related to longer duration of disease and greater number of manic episodes and psychiatric hospitalizations (p<0.05). Emotional neglect was related to greater number of manic episodes. CTQ total scores (p<0.05), emotional abuse score (p<0.01) and attachment-related anxiety scores (p<0.01) were related to higher HAM-D scores in remitted patients. Resilience scores were negatively associated with HAM-D scores (p<0.01) and positively associated with attachment-related anxiety (p<0.01) and avoidance (p<0.05).  Patients who have been reported childhood trauma had more psychotic features in first episode (p<0.05) and more seasonality (p<0.05) than non-traumatized patients. Patients with history of childhood trauma had significantly higher scores of attachment-related anxiety (p<0.01) and avoidance (p<0.05) and lower scores of resilience. History of childhood trauma was negatively associated with resilience scores, and attachment-related anxiety and avoidance partly mediated this association.
CONCLUSION: History of childhood trauma in patients with bipolar disorder are frequent. Childhood traumas are associated with lower resilience and higher attachment-related anxiety and avoidance. Impact of childhood trauma on resilience was partly mediated by attachment-related anxiety and avoidance.