Türkçe öğretiminde diksiyonun önemi
Importance of diction in Turkish language education
Yazar: AFSANEH SOLTANİRAD
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Soltanirad, Afsaneh Türkçe Öğretiminde Diksiyonun Önemi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012.
Diksiyon güzel konuşma sanatıdır. Bunun küçük yaşlarda kazandırılması gereken bir eğitimdir. İlkokul, ortaokul, lise çağlarında verilmesi gereken bir eğitimdir. Hatta Üniversitelerde bile diksiyon eğitimi sürdürülebilir. Türkçe derslerinde verilmesi gereken, ayrı bir ders saati olarak uygulamalı olarak verilmelidir, okullarda yaygınlaştırılmalıdır. Konuşma ve yazma kusurlarının giderilmesinde, öğrencilerin Türkçe derslerinde başarılı ve diğer derslerde de olmalarında çok büyük etkisi vardır. Diksiyon hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır.
Diksiyon çalışmalarında söylenen sözler, sözün yardımcısı olan mimik, jest ve tavırlar da (beden dili) ile birlikte verilmelidir. Bunlar hiçbir zaman birbirinden ayrılmayan temel ögelerdir. Günümüzde de diksiyon bozuklukları anlaşmazlıklara, iletişim bozukluklarına yol açmakta, istenmeyen sonuçlara doğru gitmektedir. 
BİRİNCİ BÖLÜM
GİRİŞ
1. Problem Durumu
2. Araştırmanın Amacı
3. Araştırmanın Hipotezleri
4. Araştırmanın Önemi
5. Varsayımlar
6. Sınırlılıklar
7. Tanımlar
Diksiyonun tanımı ve kelime anlamı üzerinde durulmuş, bütün dünya dizilerinde olduğu gibi diksiyon etkili konuşma teknikleri ve eğitiminin okullarımızda (ilk, orta, lise, üniversite) uygulamalı verilmesi gerektiği inancını taşımaktayız. Diksiyon tarihsel gelişimi çerçevesinde dönem dönem üzerinde durulmuş, iletişimin her evresinde, kurulmasında ne denli önemli olduğu belirtilmiştir. Konuşmanın doğuşu, gelişimi ve gelişim evreleri belirlenmiş; düşüncenin de konuşma ile başlamış olmasının önemi dile getirilmiştir.
Konuşmanın gelişim evreleri çerçevesinde doyumsuzluk evresi, jest evresi, dil öncesi sesleme evresi, telaffuz dilen (boğumlu) dil evresi gibi aşamalardan geçtiği anlaşılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Bu bölümde konuşmanın temel elkeleri, nitelikleri, konuşmacının nitelikleri, güzel konuşmada dikkatin rolü, sözlü anlatımda beden dili iletişim, dil yanlışları, ses eğitimi, nefes çalışması, sesini kullanmama nedenleri, kelime vurgusu, cümle vurgusu gibi konularda açıklamalar yapılmıştır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bu bölümde seslerin özellikleri, söyleyiş kusurları, kekemelik ve kekemeliğin giderilme yöntemleri, iyi bir konuşmacı olabilmek için neler yapılması gerektiği, şiir okuma tekniği, sesler üzerinde alıştırmalar, sesteki genel kusurları gidermeme yolları üzerinde inceleme yapılmıştır.
Türkçe konuşmalarda diksiyonun çok önemi vardır. Madem ki dil kaynaktan kaynağa bilgi, kültür aktarmasını sağlayan bir sosyal olgudur, o halde dilin etkili doğru kullanılmasında gerekli özenin gösterilmesini, eğitim programında yer almasını sağlamaya yetkililerin duyarlı olmasını dilemekteyiz. 
Anahtar Kelimeler
Diksiyon
Ses
Konuşma
İletişim
Örnek
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
      Dördüncü bölümde konuşmacı ve konuşmacının seçeceği konu üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Konuşmacının topluluk karşısında konuşmasının nasıl olacağı, konuşmada hangi evrelerden geçeceği belirtilmiştir. Ayrıca konuşma süresinin şeması verilmiştir. Konuşmacının özellikleri ve konuşmanın insan kişiliğini yansıttığı açıklanmıştır. Ses ve diyafram çalışmalarından söz edilmiştir. Anlatım bozukluklarının, yazım ve noktalama yanlışlarının anlatımı çok etkilediği belirtilmiştir.
BEŞİNCİ  BÖLÜM
            Beşinci bölümde yöntem özellikleri üzerinde durulmuş; araştırma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması gibi ayrıntılar açıklanmıştır.

Abstract:
Diction is an art of perfect speech. It is originating from French. Perfect speech has been very important for mankind for many years.
4. There is no diction lesson for tones, words, emphasizing the words, meaning and pausing in exciting moments in grammar syllabus.(B.Felek)
5. To study carefully a spoken language.
6. Lucid, implementing and complete speech.
There is a strong bound between nation feeling and the language. A rich and national language is a cause for growing national feeling.(Mustafa Kemal Ataturk) 
Boxes are inside each other. The big box has the small box inside it. When you open each big box the smaller boxes are in mystery and faded away. Same thing has happened to our language. From hundreds and thousands words only 300-500 words are remaining in our language.
Oh my weak language, came to what condition by not using it.
From the above words "mankind grows by living, but the language grows by using it. Mankind finally dies but rich languages live forever.
People have learned how to speak and impress the public for many years.
The radio and TV have an impact to public culture and changing their languages. Even the adage from old school has been changed from"who knows better, the very educated or the one who travels to different places often "to the radio listener or the TV watcher. Technology has certainly helped the mankind to live more comfortably. But when is not used in a right way it can jeopardize the life. It's a fact that today the TV and internet have been very useful in life but on the other hand due to misusing by our children have shows their deleterious effects as well.
In this study; we are emphasizing the tones, pronunciation and using the words in the right place in learning a language. We think this can have a big impact in our nation language. For many years our language has been studied but no emphasis on learning diction. Even artists (Singers, theater stars, showman, politicians) are having difficulty in speaking because they did not have a diction education before. Especially the teachers should take the diction education in order to teach more effectively. In the countries with a rich culture and language the art of diction has been practicing. For this reason the diction education should be given throughout elementary, middle school and high school before it's too late.
 We are emphasizing that the art of Turkish diction should start in elementary school like any other country.
An evaluation on speaker and the issue to be chosen by the speaker was made in the fourth section. How a speech of the speaker in front of a society shall be and which phases are to be passed were discussed. Moreover, a schema for speech duration was presented. It was stated that speaker's characteristics and the speech reflect one's personality. Voice and diaphragm exercises were noted. It was highlighted that expression disorders, editorial and punctual mistakes have much effect. 
In the fifth section, methodological features were stressed; details like research model, population and sample, and data collection were explained.