Türkiye'de yayılış gösteren Cistus L. (Cistaceae) cinsinin tavuk koronavirüsüne karşı antiviral etkilerinin araştırılması
Investigation of the antiviral effects of the Cistus LK(cistaceae) genus, which is spread in Turkey against the chicken corona virus
Yazar: FEYRUZ BOZOĞLAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NALBANTSOY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antiviral etki = Antiviral effect ; Cistus = Cistus ; Enfeksiyöz bronşit virüsü = Infectious bronchitis virus ; Korona virüsler = Coronaviridae

Özet:
Cistaceae (ladengiller) familyası ılıman bölge olarak özellikle kuzey yarım kürede, Akdeniz ikliminde dağılışı olan toplam 8 cins 180 tür bulunduran bir familyadır. En önemli üyesi ise Cistus L. cinsi dünyada 21 Türkiye'de ise 5 tür ile temsil edilmektedir. Bu türler Cistus creticus L., Cistus monspeliensis L., Cistus laurifolius L., Cistus parviflorus L. ve Cistus salviifolius L.'dur. 
Enfeksiyöz Bronşit (EB), kanatlılar arasında oldukça bulaşıcı, akut solunum yolu hastalığıdır. IB sadece kanatlılarda beliren bir hastalık olarak bildirilmiştir. Hastalık etkeni Coronaviridae familyasına ait enfeksiyöz bronşit virüsü (EBV) olduğu bilinmektedir. IBV, insan patojeni olmayan bir coronavirus olması sebebiyle günümüzde insanlarda etkin olan SARS‑CoV‑2 gibi diğer coronavirüs hastalıklarında uygulamaya yönelik model sistemlerin oluşturulması için uygundur.
Bu çalışmada, Türkiye'de yayılış gösteren, 5 Cistus türünün toprak üstü kısımlarının farklı solventlerle ekstraksiyonu yapılarak en yüksek fenolik bileşik içeren ekstrelerinin IBV üzerindeki antiviral potansiyelleri araştırılmıştır. 
Bu amaçla, elde edilen ekstrelerin farklı konsantrasyonları (1 mg/kg ve 0,1 mg /kg ) 1:1 oranda 1000EID50 IBV D274 ile 1 saat boyunca oda sıcaklığında inkube edilip yumurtalara inokule edildi,  inokule edildikten sonra 48 saat 37 0C %55 nem altında inkube edildi. İnkübasyon sonrasında antiviral etkileri değerlendirilmiştir. Antiviral etki embriyo canlılığı ve tavuk kırmızı kan hücrelerini aglutine etme özelliğini ölçen hemaglutinasyon testi kullanılarak ölçülmüştür. 
Bu tez kapsamında da SARS‑CoV‑2 gibi pandemi durumlarında antiviral ajanlara olan ihtiyacın çevreyi daha az kirletecek bitkisel kaynaklardan elde edilmesi ve kullanılmasına öncülük etmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda Cistus L (Cistaceae) cinsinin genel olarak antiviral potansiyeli yüksek bulunmakla beraber C. parviflorus ve C. monspeliensis türlerine ait ekstrelerin diğer türelere göre daha güçlü antiviral özellik gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Cistaceae (Ladengiller) family is a family with 8 genera and 180 species, distributed in the Mediterranean climate, especially in the northern hemisphere as a temperate region.The most important member, Cistus L., is represented by 21 species in the world and 5 species in Turkey. These species are Cistus creticus L., Cistus monspeliensis L., Cistus laurifolius L., Cistus parviflorus L. and Cistus salviifolius L.
Infectious Bronchitis (IB) is a highly contagious acute respiratory disease among poultry. IB has only been reported as a disease occurring in poultry. It is known that the causative agent of the disease is the infectious bronchitis virus (IBV) belonging to the Coronaviridae family. Since IBV is a non-human pathogen coronavirus, it is suitable for the creation of model systems for application in other coronavirus diseases such as SARS‑CoV‑2, which are active in humans today.
In this study, the above-ground parts of 5 Cistus species distributed in Turkey were extracted with different solvents and the antiviral potentials of the extracts containing the highest phenolic compounds on IBV were investigated.
For this purpose, different concentrations of the obtained extracts (1 mg/kg and 0.1 mg/kg) were incubated with 1000EID50 IBV D274 in a 1: 1 ratio at room temperature for 1 hour and inoculated into eggs, after inoculation at 37 0C 55% humidity for 48 hours. under incubated. After incubation, its antiviral effects were evaluated. The antiviral effect was measured using the hemagglutination test, which measures embryo viability and agglutination of chicken red blood cells.
Within the scope of this thesis, it is aimed to lead the need for antiviral agents in pandemic situations such as SARS‑CoV‑2 to be obtained and used from plant sources that will pollute the environment less. As a result of the studies, it was determined that the extracts of C. parviflorus and C. monspeliensis species showed stronger antiviral properties than other species, although the antiviral potential of the genus Cistus L (Cistaceae) was generally high.