Kamu görevlileri sendikalarının hesap verebilirliği
Accountability of public servants unions
Yazar: LÜTFİ ALPER ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. ÖMER KESKİNSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Kalkınma planlarında 2000'li yıllardan itibaren önemli bir öge olarak sıklıkla belirtilen hesap verebilirlik kavramı, Türk Kamu Yönetiminde önemli bir anlayış değişikliğinin göstergesi olarak kabul edilebilir. Bu anlayış değişikliğinin kamu görevlileri sendikalarını etkilemesi de kaçınılmaz bir durumdur. Bu tezin amacı kamu görevlileri sendikalarının hesap verebilirlik olgusunun incelenmesi ve Türk sendikacılığında yaşanan sorunlar (üyelerin sendikal bilince ne kadar sahip olduğu, sendikaların ve sendika yöneticilerinin hesap verebilir bir yapı içerisinde olup olmadıkları, sendika siyaset ilişkisi vd.) hakkında sendika üyesi olan kamu görevlilerinin görüşlerinin saptanmasıdır. Bir diğer amacı da sendikanın ve hesap verebilirliğin kavramsal olarak açıklanması, sendikaların ve sendikacılığın tarihsel gelişiminin incelenmesi, ülke uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmesinin yanı sıra sendikacılıkta işçi ve memur ayrımının incelenmesi ile ilgili yapılacak çalışmalara ışık tutmaktır. Günümüzde pek çok ülkenin mevzuatında yer alan sendika hakkı, temel bir insan hakkı olarak değerlendirilmekte, demokratikleşmenin vazgeçilmez bir unsuru olarak kabul görmekte ve uluslararası sözleşmeler ile koruma altına alınmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda güvence altına alınan çalışanların sendika hakkı, işçiler için 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda, memurlar içinde 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda düzenlenmektedir. Çalışmada sendikalarda aktif görevi olsun ya da olmasın sendika üyesi kamu görevlilerinin görüşleri ve onların görüşlerini saptamaya yönelik olarak hazırlanan anket sorularıyla deneysel model kullanılmıştır. Bu anket sorularının kapsamına göre bağımlılık hipotezleri oluşturulmuş ve bunlar test edilmiştir. Elde edilen hipotez sonuçlarına göre anket sorularında belirtilen hususların birbirleri ile ilişki durumlarına bakılmıştır. Sonuç olarak 4688 sayılı Kanunun yeniden yazılması, kamu görevlilerine grev hakkının verilmesi, sendika siyaset ilişkisinin katı kurallarla engellenmesi ve sendikalar ile sendika yöneticileri için hesap verebilir bir yapının kurularak iç ve dış denetimlerin sendika dışından yapılması gerekliliğine ulaşılmıştır.

Abstract:
The concept of accountability, which has been frequently mentioned as an important concept in development plans since the 2000s, can be considered as an indicator of an important change of understanding in Turkish Public Administration. It is inevitable that this change in understanding affects public servants unions. The aim of this thesis is to examine the accountability phenomenon of public servants unions and to determine the opinions of public servants who are union members about the problems in Turkish unionism (how much the members have union consciousness, whether the unions and union managers are in an accountable structure, the relationship between unions and politics, etc.). Another aim is to shed light on the conceptual explanation of unions and accountability, to examine the historical development of unions and unionism, to evaluate them within the framework of national practices, as well as to shed light on the studies to be carried out on the distinction between workers and civil servants in unionism. Today, the right to union, which is included in the legislation of many countries, is considered as a fundamental human right, accepted as an essential element of democratisation and protected by international conventions. The right of employees to unionise, guaranteed by the Constitution of the Republic of Türkiye, is regulated in the Law No. 6356 on Unions and Collective Bargaining Agreement for workers and the Law No. 4688 on Public Officials Unions and Collective Bargaining for civil servants. In the study, an experimental model has been used with the opinions of public servants who are members of unions, whether or not they have active duties in unions, and questionnaire questions prepared to determine their opinions. Dependency hypotheses have been formed and tested according to the scope of these survey questions. The relationship between the issues stated in the questionnaire questions and each other has been analysed according to the hypothesis results obtained. As a result, it is concluded that the Law No. 4688 should be rewritten, public servants should be given the right to strike, the relationship between unions and politics should be prevented with strict rules, and an accountable structure should be established for unions and union executives and internal and external audits should be carried out from outside the union.