Türk tiyatrosu çocuk oyunu metinlerinde çocuğun toplumsallaşma sürecinin tasarlanışı
Designing the socialisation process of the child in the texts of Turkish children's theatre
Yazar: SELDA UZUNKAYA
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ÜNLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Sosyalleşme = Socialization ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Çocuk oyunları = Children's games ; Çocuk tiyatrosu = Children's theatre

Özet:
Toplumsallaşma, bireyin toplumun kurallarını, ahlakını ve tutumlarını benimseyerek kişilik kazanmasıdır. Kendini oluşturma aşamasındaki çocuk toplumun kurallarını sanat aracılığıyla öğrenmeye başladığında çocuk tiyatrosu uygulayıcılarının dikkat etmesi gereken hususlar çoğalmaktadır. Hedef kitlenin potansiyeli üzerine, çocuk psikolojisi ve pedagojisini gözeterek, estetik yöntemlerle titiz bir çalışma yapması gerekmektedir. Çünkü çocuğun psikososyal gelişimi herhangi bir yetişkinden farklıdır. Çocuk sanat eserine kendi algı, deneyim ve problem çözme becerileriyle yaklaşmaktadır. O, pasif bir alıcı, toplumsal normların devamlılığını sağlayacak bir araç değil, var olan problemi değiştirmeye yönelik aktif rol oynaması gereken bir bireydir. 

Çocuk tiyatrosu oyun metinleri kimi kez didaktik niyetlerin gölgesinde kalmakta kimi kez de bu niyetleri aşarak hedef kitlesine doğru yöntemlerle ulaşmayı başarmaktadır. Geçmiş dönem çocuk oyunlarında -2000'li yıllardan önce- yetişkinlere eş bakış açısı uygulamaları göze çarpmaktadır. Çocukların duygu, düşünce ve duyumsal süreçleri göz ardı edilmektedir. Son dönem çocuk oyunu metinlerinde ise toplumsal cinsiyet, ahlak kuralları vb bazen gözden kaçsa da çocuk merkezli bir bakış açısından yola çıkıldığı gözlemlenmektedir.

Abstract:
Socialization is the individual's construction of identity by adopting the rules, ethics and attitudes of society. When the child undergoing self-construction begins to learn societal norms via art, there are a growing number of certain matters children's theatre practitioners must pay attention to. A rigorous endeavour must be carried out on the potential of the target audience with aesthetic methods, paying attention to child psychology and pedagogy. Because the child's psychosocial development is different to that of any given adult. Children approach a work of art with their own perception, experience and problem solving abilities. The child is not a passive receiver, a vehicle to ensure the continuity of societal norms, but an individual who must take a role in making a change to the current problem.

Children's theatre play texts are sometimes overshadowed by didactic intentions, and sometimes transcend these intentions to succeed in reaching its target audience using the right methods. In the children's plays of the past -before the 2000s- practices of perspectives identical to that of adults can be noticed. The feelings, thoughts and sensory processes of the child are neglected. In the recent texts of children's plays, although matters such as gender, ethical rules etc. sometimes escape the attention they deserve, it can be observed that they do set out on a child centred perspective.