Modern psikotravmatoloji ve dissoanaliz perspektifinden çocukluk çağı travması bildiren evli çiftlerin psikopatolojik dinamikleri
The psychopathological dynamics of married couples reporting childhood trauma through the perspective of modern psychotraumatology and dissoanalysis theory
Yazar: ÜMMEHAN PEKER
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Psikiyatri, klinik psikoloji, adli bilimler, psikolojik danışmanlık ve rehberlik başta olmak üzere birçok disiplin tarafından çalışılan çocukluk çağı travmaları, aile psikopatolojisi ve dissosiyatif yaşantılar, günümüzde sıkça çalışılan ve oldukça önemli olan temel bilimsel konulardandır. Bu çalışmanın amacı, evli çiftlerde çocukluk çağı travmaları ile dissosiyatif yaşantılar, kendine zarar verme davranışları ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yüksek lisans tez çalışmamızın örneklemini İstanbul'da yaşayan ve en az 1 yıllık evliliği bulunan 102 evli çift olmak üzere toplam 204 yetişkin oluşturmaktadır. Çalışmamızda Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri olmak üzere beş adet veri toplama aracı katılımcılara yüz yüze ve çevrim içi olarak uygulanmıştır. Bu çalışmada, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ile Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Çocukluk çağı travmaları, kendine zarar verme davranışları varyansının %3,35'ini açıklamakta, bağımlı değişkeni olan benlik algısında değişim ise çocukluk çağı travmaları (β = -,12) ve kendine zarar verme davranışları (β = ,07) tarafından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordanmaktadır. Çocukluk çağı travmaları ve kendine zarar verme davranışları birlikte benlik algısında değişim varyansının %4'ünü açıklamaktadır. Çocukluk çağı travmaları ve bununla ilişkili olarak ortaya çıkan savunma mekanizmalarından olan dissosiyatif yaşantıların öneminin fark edilmesi, dissosiyatif yaşantılarla baş etme yöntemi olarak kendine zarar verme davranışının ve tüm bunlarla ilişkili olarak ortaya çıkan travma sonrası büyümenin detaylı bir şekilde araştırılması öncül bir öneme sahiptir. Özellikle aile kurumunun kuşaklararası travma geçişi açısından temel bir etiyolojik faktör olduğu göz önünde bulundurularak evli çiftlerle yürütülen çalışmamızın modern psikotravmatoloji ilkeleri ve dissoanaliz kuramı açısından travmatik yaşantıların önlenmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesine hizmet edecek bilimsel araştırmaların yapılmasına olanak sağlaması öngörülmektedir.

Abstract:
Childhood traumas and dissociative experiences, which have been studied by many disciplines including psychiatry, clinical psychology, forensic sciences, psychological counseling and guidance, are among the most frequently examined and important basic scientific topics today. The aim of this study was to examine the relationship between childhood traumas, family pyschopathology and dissociative experiences, self-injurious behaviors and posttraumatic growth in married couples. Total 204 adults, including 102 married couples who have been married for at least 1 year, living in Istanbul comprised the sample of our master's thesis study. In this study, five data collection tools including Personal Information Form, Childhood Trauma Questionnaire, Dissociative Experiences Scale, Self-Injurious Behavior Assessment Inventory and Posttraumatic Growth Inventory were administered to the participants face-to-face and online. This study has found statistically significant relationships between the Childhood Trauma Questionnaire and the Dissociative Experiences Scale, the Self-Injurious Behavior Assessment Inventory and the Posttraumatic Growth Inventory. Childhood traumas explained 3.35% of the variance of self-injurious behaviors, and the effects of childhood traumas (β = -.12) and self-injurious behaviors (β = .07) were statistically significantly predicted by these variables. Childhood traumas and self-injurious behaviors together explained 4% of the dependent variance of change in self-perception. Recognizing the importance of childhood traumas and dissociative experiences, which are one of the defense mechanisms that emerge in relation to childhood traumas, self-injurious behavior as a method of coping with dissociative experiences, and a detailed investigation of posttraumatic growth that emerges in relation to all these are of primary importance. Considering that the family institution is a basic etiological factor in terms of intergenerational transmission of trauma, our study conducted with married couples is expected to enable scientific research that will serve to develop strategies for the prevention of traumatic experiences in terms of modern psychotraumatology principles and dissoanalysis theory.