Alexandria Troas antik kenti limanı ve liman yapıları /
Yazar: HARUN ÖZDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÖZGEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Alexandria Troas = Alexandria Troas ; Alexandria Troas = Alexandria Troas ; Antik limanlar = Ancient harbours ; Limanlar = Ports

Özet:
Gemiler ile paralel bir gelişim içinde olan limanlar çoğunlukla birer ticaret merkezi olmuşlardır. Limanların ilk örneklerine nehir kenarlarında rastlanmaktadır. Bununla birlikte en gelişmiş örnekler deniz kıyılarında bulunmaktadır. Alexandria Troas kentinin limanı ise döneminde çok önemli bir ticaret merkezidir. Coğrafi konumundan ötürü gelinmiş bir ticarete sahip kent Roma imparatorluk tarihi içinde önemli bir yere sahip olmuş ve imparatorluğun başkentliğine aday gösterilmiştir, îç ve dış olmak üzere iki bölümden oluşan limanın, diş bölümü daha sonraki bir dönemde eklenmiştir» Burada yer alan büyük bir dalgakıran ise limanı korumaktadır. Limanın iç, tarafında ise kuzey-güney yönünde tretuvarlarla sınırlanmış sütunlu bir caddenin varlığı tespit edilmiştir. Bu caddenin doğudaki şehir surlarıyla bağlantısının- olduğu ve buradaki bir kapıya doğru yöneldiği gözlenmiştir. Ayrıca kuzeydoğu-güneybatı yönünde bir grup yapı kalıntısına rastlanmıştır. Sütunlu caddenin kuzey ucunda bir rıhtım olduğunu düşündüğümüz platform yer almaktadır. Bunun dışında limanın kuzey tarafında liman yapılarıyla ilgili duvar sıraları tespit edilmiştir. Şehir surunun batısında ise depo olarak kullanıldığını düşündüğümüz iki adet tonozlu yapı saptanmıştır.IX Limanda, kuzey mendireğinde tespit edilen antik beton blokların, döneminde limanın bu bölümünde bir tür kalıp sistemiyle sualtında harç kullanılarak men direk temelleri oluşturulduğunu anlamaktayız. Bu yapım tarzının benzerlerini ise diğer bir takım antik limanlarda görmekteyiz. Bütün bunların dışında arazi çalışması sırasında yüzey araştırmasında toplanan ve sınıflandırılan seramikler ile yapılan mimari incelemede tespit edilen kalıntıların büyük çoğunluğunun Roma dönemine ait olduğu anlaşılmıştır. Geç Roma döneminde eklenen kuzey men direği ile dalgakıran limanın dolmasını önlemiş ve kullanım süresini uzatmıştır. Roma döneminden sonra da önemini koruyan kent Osmanlı döneminde büyük bir tahribata maruz kaldığından bir çok yapı kalıntısı günü müze kadar gelememiştir.

Abstract:
Harbours have always been trade centers atid as such have shown parallel development along with merchant ships. While l3 harbours were established along river banks, the more advanced versions can be found in coastal areas. Early harbours were constructed simply, but those built later were progressively more complex, comprising many specific structural components. The harbour of Alexandria Troas was an important trading center of its time. The city, which flourished as a direct consequence of this maritime trade, became one of the more important cities within the Roman Empire and even a candidate for the Empire's capitol. The harbour complex comprises inner and outer har bours, of which the outer harbour affords protection for the inner section. Where a colonnaded sidewalk extends in a north - to - south direction, possibly leading to the eastern gate of the city wall. A group of structural foundations are found on the northeast - southwest side of the street and opposite end is a platform thought to be a quay. Additional foundations of bufLdings associated with the harbour complex are situated to its north while two vaulted structures to the west of the city wall could be storage buildings.IV The examination of existing structures, and the study and classification of ceramic finds collected during surveys, reveal that the harbour of Alexandria Troas was repaired during the 1-3 centuries A.D., when the city witnessed a flourishing trade. The site, therefore. was an important conduit for foreign trada in northwestern Anatolia.