Kuzey Marmara sahilleri ve ard alanında şehirleşmenin tarihi süreci: XVI.-XVII. yüzyıllarda Tekirdağ ve yöresi
The historical process of urbanization in the Northern Marmara coast and its hinterland: Tekirdağ and its environs in the XVI-XVII th centuries
Yazar: HACER ATEŞ
Danışman: PROF. DR. FERİDUN M. EMECEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Coğrafya = Geography ; Tarih = History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Kentleşme = Urbanization ; Tahrir Defteri = Tahrir Register ; Tarihi coğrafya = Historical geography ; Tarihi mekan = Historical place ; Tekirdağ = Tekirdağ ; Tekirdağ = Tekirdağ ; Tekirdağ Limanı = Tekirdağ Port ; Tekirdağ-Hayrabolu = Tekirdağ-Hayrabolu

Özet:
Osmanlı'nın Rumeli'ye geçişiyle birlikte bölgede pek çok yeni yerleşim birimi kurulduğu gibi mevcut bazı şehir ve kasabaların da hızla geliştiği bilinmektedir. Tekirdağ, bu süreçte Rumeli'deki ilk Osmanlı yerleşimlerinden biri olarak önem taşımaktadır. Osmanlı idâri sistemi içinde Çirmen Sancağı'na bağlı olan Tekirdağ kâzası sınırları içinde kasaba özelliği gösteren üç yerleşim birimi bulunmaktadır; bunlar kazânın merkezi olan Rodosçuk, İnecik ve Banados'tur. Bu üç yerleşim içinden Rodosçuk kazânın iskelesi olarak ön plâna çıkmaktadır. Rodosçuk iskelesi sadece Tekirdağ kazâsının değil aynı zamanda Rumeli'nin dünyaya açılan kapısıdır. Rumeli'nin tarım ürünleri ve bazı hammaddeler Rodosçuk iskelesinden İstanbul ve Avrupa'ya sevk edilmektedir.İstanbul'un fethi ile birlikte sarayın ve başkentteki askeri sınıfın iaşesinin temini, Tekirdağ/Rodosçuk iskelesinin önemini daha da arttırmıştır. Rodosçuk, Rumeli'den gelen başta hubûbat olmak üzere bazı temel ihtiyaç maddelerinin düzenli olarak başkente taşınması işini üstlenmiştir. İstanbul'un istek ve beklentileri doğrultusunda organize edilen bu liman kenti, canlı bir ticarete sahne olmuş ve kısa zamanda cazibe merkezi haline gelmiştir. Ticari aktiviteler ve kasabanın sunduğu iş imkânları büyük nüfus kitlelerini buraya çekmiştir. Bu nüfus artışına bağlı olarak kasabada yeni yerleşim alanlarının kurulduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
The Ottoman conquest of the Rumelia changed and improved the urban structure of the region. Within a short period of time, new towns and cities were established while the older ones further developed. Tekirdağ has a special places, in terms of being one of the earliest examples of Ottoman settlement in the region. It was a town of the Çirmen Sancak, and had three different settlement units, namely Rodosçuk, İnecik and Banados. Rodoscuk was the most important one and served as the port town of Tekirdağ. It connected Tekirdağ to the international world as a port town. Agricultural goods and some raw materials produced in the region were transported to İstanbul and Europe.Tekirdağ/Rodosçuk played an important role in provisioning of the Ottoman palace and İstanbul. This further developed Tekirdağ/Rodosçuk. Various goods, particularly cereals were sent to the city. This important function of the port created new job opportunities, increased commercial life and attracted newcomers. The consequent population increase contributed to the urban structure of the town and establishment of new districts.