Genellenebilirlik kuramının doldurma kavram haritası değerlendirme çalışmasına uygulanması
Application of generalizability theory to fill-in concept map assessment
Yazar: GÜLDEN KAYA
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Genellenebilirlik = Generalizability ; Kavram haritaları = Concept maps ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmada genellenebilirlik kuramı iki farklı teknikle hazırlanmış doldurma kavram haritası değerlendirmesine uygulanmıştır.Araştırmada kullanılan veriler ilişkiler yaratılarak (C tekniği) ve ilişki kümesinden seçilerek (S tekniği) oluşturulan, madde konulu iki farklı doldurma kavram haritasının, 2010-2011 öğretim yıllarında Sakarya Üniversitesi Fen Bilgisi Eğitimi Bölümü 3. Sınıf'ta okuyan 65'i (%70,6) kız 27'si (%29,4) erkek toplam 92 öğrenciye uygulanması ile elde edilmiştir.Uygulamalarda 92 kişiden oluşan grup rastgele olarak 4'e ayrılmıştır. İlk uygulamada sırasıyla 23 ve 24 kişiden oluşan ilk ve ikinci gruba C tekniği ile hazırlanmış doldurma kavram haritaları, sırasıyla 22 ve 23 kişiden oluşan üçüncü ve dördüncü gruba S tekniği ile hazırlanmış doldurma kavram haritaları uygulanmıştır. İkinci uygulamada ise 23'er kişiden oluşan ilk ve dördüncü gruba C tekniği ile hazırlanmış doldurma kavram haritası sırasıyla 24 ve 23 kişiden oluşan ikinci ve üçüncü gruba ise S tekniği ile hazırlanmış doldurma kavram haritası uygulanmıştır. Uygulamalar sonucunda 23 kişi önce C tekniği daha sonra tekrar C tekniği uygulaması (CC), 24 kişi önce C tekniği daha sonra S tekniği uygulaması (CS), 22 kişi önce S tekniği daha sonra tekrar S tekniği uygulaması (SS), 23 kişi önce S tekniği daha sonra C tekniği uygulaması (SC) içinde yer almıştır.Uygulamaların analizlerinde CC, CS, SS ve SC uygulamalarının genellenebilirlik kuramına göre ana ve ortak etkiler için varyans değerleri kestirilmiş, puanların güvenirliği için G ve ?(Phi) katsayılarının hesaplanmıştır. CC ve SS tekniği ile elde edilen doldurma kavram haritası değerlendirmesinde karar çalışmaları tek boyut altında yer alan 10 madde sayısına ve bu maddelerin yer aldığı 2 farklı harita tekniğine göre yapılmıştır. CS ve SC tekniği ile elde edilen doldurma kavram haritası değerlendirmesinde karar çalışmaları tekrar eden harita tekniklerinin birbirinden farklı olması sebebiyle sadece tek boyut altında yer alan 10 madde sayısına göre yapılmıştır.Bu araştırmanın sonucunda CC, CS, SS, SC teknikleri ile uygulanan doldurma kavram haritası değerlendirilmesinde yer alan 10 maddeye tümüyle çaprazlanmış b x m x h modeli uygulanarak yapılan G çalışması sonucunda tek boyut için kestirilen varyans ve toplam varyansı açıklama oranlarına göre; birey (b) ana etkisi için kestirilen varyans bileşeninin tüm uygulamalar için toplam varyansın büyük bir oranını açıkladığı görülmüştür. Tüm uygulamalar için madde (m) ana etkisi için kestirilen varyans bileşeni büyüklüğü diğer ana etkiler içinde ikinci sırada yer aldığı görülmektedir. Harita tekniği ana etkisi için kestirilen varyans bileşeninin toplam varyansın çok küçük bir oranını (sıfıra çok yakın) açıkladığı görülmüştür.Karar çalışması sonucunda doldurma kavram haritası CC ve SS uygulamaları değerlendirmesinde daha yüksek genellenebilirlik ve güvenirliğe ulaşmak için madde sayısını arttırmak yerine harita tekniği sayısını arttırmanın daha ekonomik ve kullanışlı olacağı sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra doldurma kavram haritası CS ve SC uygulamaları değerlendirmesinde daha yüksek genellenebilirlik ve güvenirliğe ulaşmak için madde sayısını arttırmanın gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre önce S daha sonra C tekniği uygulanmasından diğer uygulama yöntemlerine göre daha yüksek güvenirlik (0,738) elde edilmiştir.Araştırma ile farklı tekniklerle ve uygulama sıraları farklı olarak uygulanmış doldurma kavram haritası değerlendirmesinde yüksek güvenirlik için madde sayısı arttırılmış SC uygulamasını kullanmak uygun olacağı sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Doldurma Kavram Haritası, C Tekniği, S Tekniği, Genellenebilirlik Kuramı

Abstract:
In this study, Generalizability Theory was applied to the assessment of fill-in concept maps which were prepared with two different techniques.The data of this study were collected by using fill-in concept maps which are prepared with two different techniques; construct-a-map with created linking phrases (C) and construct-a-map with selected linking phrases. Fill-in concept maps applied to 92 students who were studied in Sakarya University in the department of science education in 2010-2011 spring semester.In the first step of this study students were randomly assigned to four groups. In the first application there were 23 students in the first group and 24 students in the second group and both groups had fill-in map with C technique. Also there were 22 students in the third group and 24 students in the fourth group and both third and fourth groups had fill-in map with S technique. In the second application first and fourth group had fill-in map with C technique and second and third group had fill-in map with S technique. At the end of the applications 23 students had first C technique then C technique again (CC), 24 students had first C technique then S technique (CS), 22 students had first S technique then S technique again (SS) and 23 students had first S technique then C technique (SC).In the analyze of the data; variance values, generalizability and dependability coefficient of CC, CS, SS and SC applications were calculated. Based on the information from G studies, for CC and SS techniques, the effects of increasing the number of items and techniques in a series of D studies were examined. On the other hand, based on the information from G studies, for CS and SC techniques, only the effects of increasing the number of items in a series of D studies were examined. Because in CS and SC techniques, continued techniques were different from each other.In the result of this study by using b x m x h ( all facet crossed with each other) design, variance component patterns in all applications were similar: variance created by students was the largest proportion of the total variance. Items were the second largest source of error and mapping techniques were the smallest source of error.In the result of D study, to have bigger generalizability and dependability coefficient for CC and SS techniques, it is better to increase number of techniques than number of items. Furthermore to have bigger generalizability and dependability coefficient for CC and SS techniques, it is necessary to increase the number of items.According to all results SC application had bigger generalizability coefficient (0,738) than other applications.With this study, it was seen that for the assessment of fill-in concept maps which were prepared with two different techniques it is better to use SC techniques with more items to have higher generalizability coefficient.Key Words: Fill-in Concept Map, C Technique, S Technique, Generalizability Theory