Kadınların gündelik yaşam pratiklerinde komşuluk ilişkilerinin incelenmesi: Erzurum örneği
Examination of neighborhood relations in women's daily life practices: Erzurum example
Yazar: ELİF KARAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİVAN VARGÜN
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplum, içinde çeşitli yapı ve sistemleri barındıran bir bütündür. Bu yapılardan
biri de komşu ve komşuluk sistemidir. Komşu denilince genelde ilk akla gelen, en
mahrem alanımız olarak nitelediğimiz evlerimize fiziksel anlamda yakın olan kişi ve
yapılar olmaktadır. Ancak komşu genel bir kavram olarak sadece evin fiziksel yakınında
bulunanı değil, aynı zamanda şehirlerin, bölgelerin, devletlerin fiziksel olarak
yakınlarında yer alan yapıları da kapsamaktadır. Dolayısıyla incelenmesi önem arz eden
bir yapıyı oluşturmaktadır. 'Kon-mak' kökünden türeyen komşu; ev, işyeri, arazi, köy,
şehir ve ülke bakımından yakın olanların birbirlerine göre aldıkları konum olarak
tanımlanabilir" (Yıldız ve Gündüz, 2015, s.4). Komşu sadece bir konumlanış değil, aynı
zamanda içinde geniş bir ilişkiler ağını barındıran yapıyı da ifade etmektedir. Mekânsal
yapılanmalar beraberinde toplumsal yapıyı da oluşturur. Dolayısıyla komşu mekânsal
olarak en yakındakini ifade ederken, komşuluk toplumsal bir yapıyı tanımlamaktadır.
Buradan hareketle Erzurum'da yapılmış olan alan araştırmasıyla mahalle ve
güvenlikli sitelerde ayrı ayrı komşuluk ilişkileri incelenmiş ve komşuluk ilişkilerinde
yaşanan değişimin boyutları ele alınmıştır. Komşuluk, bir toplumsallaşma aracısı olarak
toplumsal ilişkileri anlamaya yardımcı olan bir yapıyı oluşturmaktadır.
Toplumsallaşmanın diğer bir aracı olan kültürün komşuluk ve komşuluk ilişkilerine
etkisi ve komşuluğun bizzat kadınlar arasında gelişen ve değişen boyutu çalışmanın ana
konusunu oluşturmuştur. Bu süreçte özellikle geçiş ritüellerinde kadınların ve
komşuluğun yeri ve yaşadığı dönüşüm, incelenen bir diğer alan olmuştur. Geçiş
ritüelleri toplumda yaşanan değişimden etkilenen ve yapısında da bunu gösteren bir
olgu olduğundan ve özellikle kadınlar arasında gelişen bir süreci içermesinden dolayı
araştırma nesnesi olmuştur.
Anahtar Sözcükler:
Komşuluk, Kültür, Gündelik Hayat, Geçiş Ritüelleri, Mahalle, Güvenlikli Site

Abstract:
Society is a whole that includes various structures and systems. One of these
structures is the neighbor and neighborhood system. When it comes to neighbors, the
first thing that comes to mind is generally the people and buildings that are physically
close to our homes, which we define as our most private space. However, as a general
concept, neighbor includes not only those located physically close to the house, but also
structures located physically nearby cities, regions, and states. Therefore, it constitutes a
structure that is important to examine. Neighbour, derived from the root 'Kon-mak'; It
can be defined as the position of those who are close to each other in terms of home,
workplace, land, village, city and country" (Yıldız and Gündüz, 2015, p.4).
Neighborhood is not only a location, but also a structure that contains a wide network of
relationships. Spatial structures also create the social structure. Therefore, while
neighbor refers to the one that is spatially closest, neighborhood defines a social
structure.
Based on this, through the field research conducted in Erzurum, neighborhood
relations were examined separately in neighborhoods and gated communities, and the
dimensions of the change in neighborhood relations were discussed. Neighborhood, as a
means of socialization, creates a structure that helps understand social relations. The
main subject of the study is the effect of culture, which is another tool of socialization,
on neighborhood and neighborly relations and the developing and changing dimension
of neighborhood among women themselves. In this process, the place of women and the
neighborhood and the transformation they experience, especially in transition rituals,
has been another area examined. Transition rituals have become the object of research
because they are a phenomenon that is affected by the change in society and shows this
in its structure, and because it involves a process that develops especially among
women.
Keywords:
Neighbourhood, Culture, Daily Life, Rituals of Transition, Neighborhood, Gated Site