Otoimmün hepatit, primer biliyer kolanjiyopati (PBS) ve örtüşme (overlap) tanılı hastalarda fibrozisin progresyonunun takip ve değerlendirilmesinde transient elastografinin yeri /
Yazar: İBRAHİM BÜNYAMİN USLUKAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÖKTUĞ ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
ÖZET

Giriş ve Amaç: Otoimmün hepatit, primer biliyer kolanjit ve örtüşme (overlap) sendromu gibi otoimmün karaciğer hastalıkları fibrozisle seyreden, tanı almadığı ve uygun tedavi edilmediği takdirde son evre karaciğer hastalığına ilerleyebilen hastalıklardır. Her iki hastalığın da kesin tanısında, fibrozis düzeyi belirlenmesinde ve prognoz öngörmede karaciğer biyopsisi kullanılabilmektedir. Fibrozis öngörmede non-invaziv biyokimyasal belirteçler ve son yıllarda klinik kullanımı yaygınlaşan transient elastografi de kullanılabilmektedir. Çalışmamızda retrospektif olarak, transient elastografinin fibrozis belirleme ve progresyon göstermedeki etkinliğini araştırmayı hedefledik.

Yöntem: Bu çalışma, gözlemsel, retrospektif bir kohort çalışmasıdır. Çalışmamızda 2018-2023 yılları arasında Kocaeli Üniversite Hastanesi Gastroenteroloji ve Dahiliye kliniklerinde tetkik edilmiş hastaların verileri retrospektif olarak taranmıştır. OİH, PBK ve Örtüşme (Overlap) tanılı 127 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Gruplar arasındaki farklılık normal dağılım varsayımı sağlanmadığı için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile belirlenmiştir. Çoklu karşılaştırmalarda Dunn testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare analizi ile belirlenmiştir. Nümerik değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Eşik değer (cut-off), AUC (area under the curve), sensitivite ve spesifite değerleri ROC (Receiver Operating Characteristics) analizi ile hesaplanmıştır.

Bulgular: Yapılan çalışmada fibrozis gelişimi ile transient elastografi kPa ölçüm değeri, FIB-4 ve APRI düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca hastalarda non-invaziv biyokimyasal fibrozis belirteçleri ile transient elastografi arasında yapılan korelasyon analizinde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tolduğu espit edilmiştir.

Sonuç: Yapılan çalışma sonucunda, OİH, PBK ve Overlap tanılı hastalarda fibrozis göstergesi olarak transient elastografinin kullanılabileceği belirlenmiş, ancak fibrozis göstermede transient elastografinin, FIB-4, APRI gibi non-invaziv biyokimyasal belirteçlere göre bir üstünlüğü bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Otoimmün Hepatit, Primer Biliyer Kolanjit, Overlap, Fibrozis, Transient Elastografi

Abstract:
ABSTRACT

İntroduction and Objective: Autoimmune liver diseases such as autoimmune hepatitis, primary biliary cholangitis and overlap syndrome are diseases that progress with fibrosis and can progress to end-stage liver disease if not diagnosed and treated appropriately. Liver biopsy can be used in the definitive diagnosis of both diseases, determining the level of fibrosis and predicting prognosis. Non-invasive biochemical markers and transient elastography, whose clinical use has become widespread in recent years, can also be used to predict fibrosis. In our study, we aimed to retrospectively investigate the effectiveness of transient elastography in detecting fibrosis and showing progression.

Method: This study is an observational, retrospective cohort study. In our study, the data of patients examined in Kocaeli University Hospital Gastroenterology and Internal Medicine clinics between 2018 and 2023 were retrospectively scanned. 127 patients diagnosed with AIH, PBC and Overlap were included in the study. The difference between the groups was determined by Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests, since the assumption of normal distribution was not met. Dunn's test was used for multiple comparisons. Relationships between categorical variables were determined by Chi-square analysis. Relationships between numerical variables were examined with Spearman correlation analysis. Threshold value (cut-off), AUC (area under the curve), sensitivity and specificity values were calculated by ROC (Receiver Operating Characteristics) analysis.

Results: In the study, a statistically significant relationship was detected between the development of fibrosis and transient elastography kPa measurement value, FIB-4 and APRI levels. In addition, a statistically significant relationship was detected in the correlation analysis between non-invasive biochemical fibrosis markers and transient elastography in patients.

Conclusions: As a result of the study, it was determined that transient elastography can be used as an indicator of fibrosis in patients diagnosed with OIH, PBK and Overlap. But transient elastography which can be used to show fibrosis has been no superiority found over non-invasive biochemical markers such as FIB-4 and APRI.

Key Words: Autoimmune Hepatitis, Primary Biliary Cholangitis, Overlap, Fibrosis, Transient Elastography