Ülkelerin ekolojik geçiş süreçlerinde etkili olan faktörlerin analizi: Kolombiya ve Türkiye karşılaştırması
Analysis of the factors affecting the ecological transition processes of countries: A comparison between Colombia and Türkiye
Yazar: LUİSA FERNANDA GONZALEZ GARZON
Danışman: DOÇ. DR. ZÜMRÜT ECEVİT SATI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Dünya genelindeki nüfus artışı, sonuçları nedeniyle günümüzde önemli bir konudur. Daha fazla insan daha fazla faaliyette bulundukça ve daha fazla alan işgal ettikçe, bu durum özellikle iklimde önemli değişikliklere neden olmaktadır. Fosil yakıtların ağırlıklı olarak kullanılması ozon tabakasına zarar vermiştir ve dünya'yı ısıtarak iklim değişikliğinin hızlanmasına yol açmıştır. Enerji kaynaklarını da tükenmekteyiz, bu durum devlet kurumlarını ve özel kurumları enerji elde etmenin başka yollarını düşünmeye ve bunların kullanımında daha dikkatli olmaya yönlendirmektedir.
Bu çalışmada, Kolombiya ve Türkiye'nin ekolojik geçiş süreçlerini etkileyen faktörler analiz edilmiştir. Kolombiya ve Türkiye'nin ekolojik geçiş süreçlerini karşılaştırmak üzere ilgili ülkelerin hükümet politikaları ile ekolojik geçişin sosyal, çevresel ve ekonomik etkileri değerlendirilmiş ve araştırmayı yürütmek için farklı çeşitli uluslararası endekslere başvurulmuştur. Bunlar arasında Sürdürülebilir Kalkınma Raporu, Küresel İnovasyon Endeksi ve Küresel Sürdürülebilir Rekabet Edebilirlik Endeksi yer almaktadır. Bu endeksler dikkate alınarak, ekolojik geçiş temasıyla ilgili göstergeler alınmış ve Kolombiya ve Türkiye için çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik konularına odaklanılmıştır. 

Sonuç olarak, bu çalışma gerçekleştirilirken Kolombiya ve Türkiye arasındaki ekolojik geçişi etkileyen faktörleri analiz etmek amacıyla 2018-2022 dönemini kapsayan 13 kriter kullanılmıştır. Entropi yöntemiyle yapılan incelemeler sonucunda, Kolombiya için en önemli kriterler şunlardır: Yenilenebilir enerjinin toplam birincil enerji arzı içindeki payı, çevresel performans ve toplam elektrik çıktısı başına yakıt yanmasından kaynaklanan CO2 emisyonları, MtCO2/TWh. Türkiye için ise en önemli kriterler şunlardır: çevresel performans, ISO 14001 çevre sertifikaları/bn PPP$ GSYİH ve kurumsal yönetim. TOPSIS sonuçlarına göre, Kolombiya ve Türkiye için ekolojik geçiş performansının en yüksek olduğu yıl 2021'dir ve  en düşük yılların ise Kolombiya'da 2020 ve Türkiye'de 2022 olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Ekolojik geçiş, sürdürülebilir kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik sürdürülebilirlik, sosyal sürdürülebilirlik, yenilenebilir enerji.

Abstract:
The increase in global population is currently a matter of great importance due to its consequences. As more people engage in activities and occupy more space, this leads to significant climate changes. The predominant use of fossil fuels has damaged the ozone layer and accelerated climate change by warming the earth. We are running out of these energy resources, which is encouraging government institutions and private companies to consider alternatives for obtaining energy and to be more careful in their use.

In this study, the factors influencing the processes of ecological transition in Colombia and Türkiye were analyzed. To compare the ecological transition processes in these two countries, government policies of the relevant nations and the social, environmental, and economic impacts of ecological transition were evaluated. Various international indices were also consulted for conducting this research, including the Sustainable Development Report, the Global Innovation Index, and the Global Sustainable Competitiveness Index. These indices were used to obtain indicators related to ecological transition and focused on environmental, economic, and social sustainability issues in both Colombia and Türkiye.

In summary, a study was conducted using 13 criteria to analyze the factors influencing ecological transition between Colombia and Türkiye during the period 2018-2022. The results of the investigations conducted using the Entropy method indicate that the most important criteria for Colombia are share of renewable energy in total primary energy supply, environmental performance, and CO2 emissions from fuel combustion per total electricity output, MtCO2/TWh. For Türkiye, the most important criteria are environmental performance, ISO 14001 environmental certifications/bn PPP$ GDP and corporate governance. According to the results of the TOPSIS method, the highest year of ecological transition performance for Colombia and Turkey is 2021 and the lowest years are 2020 in Colombia and 2022 in Türkiye.

Keywords: Ecological transition, sustainable development, environmental sustainability, economic sustainability, social sustainability, renewable energy.