Futbolda sirkadiyen ritmin denge ve pas verme performansına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of circadian rhythm on balance and passing performance in football
Yazar: MEHMET EMİN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ULVİYE HOŞGÖRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Denge = Equilibrium ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Performans = Performance ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
Amaç: Sirkadiyen ritimle ilişkili olarak insan vücudunda oluşan fizyolojik değişimlerin spor branşlarındaki bazı performans ölçümlerini etkilediği çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.  Bu çalışmada futbolda sirkadiyen ritmin, sporcuların dinamik denge düzeyleri ve pas verme performansları üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bodrum Belediyesi Bodrumspor Kulübü'nde oynayan, en az 5 yıllık deneyimi olan, 18-20 yaş arası, Türkiye Futbol Federasyonu'nun zorunlu sağlık kontrolünden geçmiş 32 sporcusu gönüllü olarak çalışmaya dahil edildi. Sporcuların antropometrik ölçümleri yapıldı.  Öğleden önce saat 10.00 ve öğleden sonra 16.00'da vücut sıcaklıkları ölçüldükten sonra Y denge testi ve  Loughborough pas isabeti testi uygulandı; pas süreleri kaydedildi. Sonuçların analizinde SPSS18 programı kullanıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk Testi ile incelendi. Normal dağılıma uyan değişkenler için Eşleştirilmiş t-Testi, uymayan değişkenler için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulandı. Değişkenler arası ilişkilerin incelenmesinde normal dağılıma uygun olan değişkenler için Pearson Korelasyon Testi, uygun olmayanlar için Spearman Korelasyon Testi kullanıldı. Sonuçlarda p<0.05 değerler anlamlı kabul edildi.
Sonuçlar: Vücut sıcaklığının öğleden sonra, öğleden önceye göre belirgin arttığı görüldü (p<0.0001). Öğleden önce, öğleden sonraya göre pas isabeti arttı ve pas süresi kısaldı (her iki değişken için de p<0.0001). Dengenin öğleden sonra değişim göstermediği saptandı (dominant ayak için p=0.65, nondominant ayak için p=0.29). Denge ile pas performansı ölçümleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Vücut sıcaklığı ile denge ölçümleri arasında düşük düzeyde pozitif korelasyon saptandı (dominant ayak için p=0.044, r=0.359; nondominant ayak için p=0.032, r=0.381).
Tartışma: Sirkadiyen ritimin bir göstergesi olan vücut sıcaklığının öğleden sonra öğleden önceye göre arttığı; vücut sıcaklık artışı ve denge arasında düşük düzeyde pozitif korelasyon olduğu tespit edildi. Dengede öğleden sonra artış saptanmadı ancak dengenin vücut sıcaklığıyla ilişkisi irdelendiğinde, vücut sıcaklığı artışı kalp hızını destekleyici etki gösterebilir; aynı zamanda öğleden sonra sempatik sinir sistemi aktivitesi artışı kaslara daha fazla kan ve oksijen sunumunu sağlayabilir.
 Ancak öğleden sonra saptamış olduğumuz vücut sıcaklığı artışı ve vücut sıcaklığının denge ile düşük düzeyde pozitif korelasyon ilişkisine rağmen denge ölçümlerinde belirgin bir fark saptanmamıştır. Bu sonuç denge üzerine etkili diğer faktörlerin varlığıyla ilişkilendirilmiştir. Öğleden önceki ölçümlerde pas performansının yüksek saptanmasının sporcuların erken saatlerde dikkat ve algılarının daha yüksek olmasıyla ilişkili olduğu düşünülmüştür. Sonuçlarımız sabah saatlerindeki egzersizlerde pas performansının artacağını destekler ancak vücut sıcaklığı erken saatlerde düşük olduğu için denge performansı en iyi düzeyde değildir. Sabah egzersizlerinde antrenman yüklenme yöntemleri ile dengeyi artırmaya yönelik genel aktif ısınma egzersizleri önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Sirkadiyen ritim; dinamik denge; Loughborough pas testi

Abstract:
ABSTRACT
Aim: It has been shown that physiological changes in the human body related to circadian rhythm affect some performance measurements in sports branches. In this study, the effect of circadian rhythm on dynamic balance levels and pass performance of soccer players was investigated.
Methods: In this study was included 32 healthy volunteer athlet, playing in the Bodrum Municipality Bodrumspor Club, age of between 18-20 and with at least 5 years experience, examinating by Turkey Football Federation regarding medical condition. Anthropometric measurements of the athletes were performed. After body temperatures were measured at 10.00 and 16.00 hours, Y balance test and Loughborough pass test were performed, and pass times were recorded. SPSS18 program was used to analyze the results. The suitability of the variables to normal distribution was examined by Shapiro-Wilk test. Paired t-test was used for variables in the normal distribution and Wilcoxon Signed Ranks Test was used for the variables not in the normal distribution. Pearson Correlation Test was used for normal distribution and Spearman Correlation Test was used for non-normal distribution. P <0.05 was considered significant.
Results: Body temperature increased significantly in the afternoon compared to the morning (p <0.0001). In the morning, the pass hit increased and the pass time was shorter (p <0.0001 for both variables). The balance did not change in the afternoon (p = 0.65 for the dominant foot, p = 0.29 for the nondominant foot). No significant correlation was found between balance and pass performance measurements. There was a positive correlation between body temperature and balance measurements (p = 0.044, r = 0.359 for the dominant foot; p = 0.032, r = 0.381 for the nondominant foot).
Discussion: Body temperature, which is an indicator of circadian rhythm, increases in the afternoon compared to the afternoon; A low positive correlation was found between body temperature increase and balance. There was no increase in balance in the afternoon, but when the relationship of balance to body temperature was examined, body temperature increase may have a supportive effect on heart rate; At the same time, increased sympathetic nervous system activity in the afternoon can provide more blood and oxygen to the muscles. However, although the body temperature increased in the afternoon, no significant difference was found in the balance measurements. This result was associated with the presence of other factors affecting balance. It was thought that better pass performance in the afternoon measurements was related to the higher attention and perception of athletes in the early hours. Our results support increased pass performance in morning exercises, but balance performance is not excellent as body temperature is low in the early hours. In morning exercises, general active warm-up exercises can be recommended to increase balance with training load methods.
Key words: Circadian rhythm; dynamic balance; Loughborough pass test