Hemşirelerin duygusal okuryazarlık, bakım davranışları ve aile rol performansı düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between nurses' emotional literacy, care behaviors and family role performance levels
Yazar: BERRE ÇAN
Danışman: PROF. DR. ÖZEN KULAKAÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile içi roller = Family roles ; Duygu = Emotion ; Duygusal okuryazarlık = Emotional literacy ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care

Özet:
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin duygusal okuryazarlık becerileri, bakım davranışları ve aile içindeki rol performansları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Materyal ve Metot: Bu çalışma kesitsel ve ilişkisel araştırma ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Ordu Ünye Devlet Hastanesi'nde çalışan 205 hemşire oluşturmuş olup, örneklem seçimine gidilmemiş, evrenin ise tamamına ulaşılmıştır. Veriler istatistiksel ölçüm araçları ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Hemşirelerin Aile Rol Performans Ölçeği (33.26), Bakım Davranışları Ölçeği-24 (124.67) puan ortalamaları yüksek, Duygusal Okuryazarlık Ölçeği puan ortalaması (124.07) ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Aile Rol Performans Ölçeği (ARPÖ)'nde medeni durum; Bakım Davranışları Ölçeği (BDÖ-24)'nde yaş, medeni durum, çalışma yılı, aile tipi; Duygusal Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ)'nde ise medeni durum ile ölçek genel ve/veya alt gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. ARPÖ genel puan, ilişki ve görev performansı alt boyut puanları ile BDÖ-24 genel ve alt boyutu olan güvence, saygılı olma bağlılık puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmaktadır (sırasıyla p<0.001, p<0.001, p<0.001). DOYÖ, öz düzenleme alt boyutuyla ARPÖ genel ve görev performansı alt boyutu puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmaktadır (sırasıyla p=0.042, p=0.040). DOYÖ ile BDÖ-24 puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif yönlü zayıf bir ilişki saptanmıştır (p<0.001).

Sonuç: Hemşirelerin aile rol performansları ve algılanan bakım davranışları yüksek, duygusal okuryazarlıkları ise ortalamanın üzerinde olarak bulunmuştur. Bakım davranışları ve duygusal okuryazarlık arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmaktadır. ARPÖ genel puan ile DOYÖ'nin alt boyutu öz düzenleme puanları arasında pozitif yönlü çok zayıf bir ilişkisi bulunmasına rağmen DOYÖ genel puanı ile ARPÖ genel puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Sonuçlara göre bu araştırmanın daha büyük kapsamlı örneklemli çalışmalarda tekrar yapılması önerilmiştir.

Abstract:
Aim: This study was carried out to evaluate the relationship between nurses' emotional literacy skills, caring behaviors and role performances in the family.
 
Materials and Methods: This study was carried out in accordance with cross-sectional and relational research principles. The universe of the study consisted of 205 nurses working in Ordu Unye State Hospital, no sample selection was made, but the entire population was reached. The data were evaluated using statistical measurement tools.
 
Results: The mean scores of the Nurses' Family Role Performance Scale (33.26), Care Behaviors Scale-24 (124.67) were high, and the mean score of the Emotional Literacy Scale (124.07) was higher than the average. Marital status in Family Role Performance Scale (ARPÖ); In the Care Behaviors Scale-24 (BDÖ-24), age, marital status, working year, family type; A statistically significant relationship was found with marital status in the general and/or subgroups of the scale in the Emotional Literacy Scale (DOYÖ). There is a statistically significant positive weak correlation between the scores of ARPÖ general score, relationship and task performance sub-dimension and the general and sub-dimension of BDÖ-24, assurance and respectfulness commitment scores (p<0.001, p<0.001, p<0.001, respectively). There is a statistically significant positive weak correlation between the scores of the DOYÖ, self-regulation sub-dimension and the general and task performance sub-dimensions of ARPÖ (p=0.042, p=0.040, respectively). A weak statistically significant positive correlation was found between the DOYÖ and the BDÖ-24 score (p<0.001).
 
Conclusion: Nurses' family role performances and perceived care behaviors were found to be high, and their emotional literacy was found to be above average. There is a statistically significant positive weak relationship between caregiving behaviors and emotional literacy. Although there is a very weak positive relationship between the general score of ARPÖ and the self-regulation scores of the sub-dimension of ARPÖ, there is no statistically significant relationship between the general score of ARPÖ and the general score of ARPÖ. According to the results, it was recommended to repeat this study in studies with larger samples.