Acil servise travma dışı nedenlerle başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların demografik özellikleri ve kalite indikatörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic characteristics and quality indicators of patients aged 65 and over WHO applied to the emergency department for NON-traumatic reasons
Yazar: ASLI GÖĞEBAKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Demografi = Demography ; Geriatri = Geriatrics ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Yaşlı hastalar, diğer yaş grupları ile kıyaslandığında morbidite ve mortalitesi
daha yüksek olup, acil servis yönetimi de zor bir gruptur. Biz bu çalışmada
hastanemiz acil servisine travma dışı nedenlerle başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların
demografik özellikleri ve bu hastaların bakım kalitesini etkileyebilecek faktörleri
değerlendirmeyi amaçladık.
Metod: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil
Tıp Kliniğine 1 Eylül 2021-1 Kasım 2021 tarihleri arasında travma dışı nedenlerle
başvuran 65 yaş üzeri hastalar prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Hastaların
yaş, cinsiyet, transfer yöntemi, sosyal yaşam durumu, Identification of Seniors at
Risk (ISAR) skoru, acil serviste istenen tetkikler, kan ürünü istenip istenmediği,
üriner katater kullanımı, kısıtlama yapılıp yapılmadığı, suistimal/ihmal durumu, acil
serviste konulan tanı/tanılar, istenen konsültasyonlar ve süreleri, acil servis
sonlanımları, hastanede yatış süreleri ve yetmiş iki saat sonra yeniden başvuru
oranları çalışma formuna kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya 2529 hasta dahil edildi. Hastalarının yaş ortalaması 74,4±7,5
ve %47,8'i kadındı. Çalışma hastalarının %80,8'i ayaktan başvururken, %89,4'ü
ailesiyle beraber yaşamaktaydı ve median ISAR skoru 2'ydi. En sık konulan tanı
enfeksiyonlar olup (%26,5), ikinci sırada kardiyovasküler sisteme (%20,3) ait
patolojiler gelmekteydi. Tüm tanılar ve enfeksiyonlar arasında en sık görülen idrar
yolları enfeksiyonuydu (İYE). Hastaların %70,4'ü acil servisten taburcu olurken,
%20,4'ü servise, %9'u ise yoğun bakıma yatmıştı. Yaşlı hastaların acil servise
median kalış süresi 220 dakika olup, konsültasyon için geçen median süre 119
dakikadır. Çok değişkenli analizde, hastaneye yatışı tahmin etmede konsültasyon
istemi (OR: 233; %95 GA: 144-477) ve acile geliş şekli (transfer yöntemi) (OR:
1,66; %95 GA: 1,27-2,55) istatistiksel olarak anlamlı bağımsız değişkenler olarak
saptandı. Ayrıca kan ürünü istenen, kısıtlama yapılan ve ISAR skoru yüksek olan
hastalar diğer hastalara göre anlamlı biçimde daha yüksek hastane yatış oranlarına
sahiptirler.
Sonuç: Ülkemizde ve tüm dünya da nüfusun yaşlanması ve her geçen gün acil
servislere başvuran geriatrik hastaların sayısının artması, bu yaş grubunun, fizyolojik
ve sosyoekonomik özelliklerini doğru tanımlamayı gerekli kılmaktadır. Bu
niteliklerin değerlendirilerek acil servis hizmetlerinin planlanmasının hasta bakım
kalitesini arttıracağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Emergency department (ED) management of elderly patients, with high
morbidity and mortality when compared to the other age groups, is challenging. The
present study aimed to evaluate the demographic features of elderly patients
presented with non-traumatic causes to the ED and the factors that might have an
effect on the patient care quality.
Method:
Patients presented to the Health Sciences University Antalya Education and Research
Emergency Medicine Clinic, over 65-year-old were recruited into the study
prospectively between September 2021 and November 2021. The age, gender,
dispatch type, social life status, Identification of Seniors at Risk (ISAR) Score, blood
tests, blood transfusion, urine catheter, restriction of the patient, elderly abuse,
diagnoses in ED, consultations and its spans, outcomes of patients in ED, hospital
stays and repetitive applications within 72 hours were recorded into the study form.
Results: A total of 2529 patients were included into the study. The mean age of
study patients was 74.4±7.5 and 47.8% were male. 80.8% of them presented as
outpatients to the ED and 89.4% used to live with his family. The median ISAR
score of study patients was 2. The most prevalent diagnosis was infectious diseases,
followed by cardiovascular pathologies. Urinary tract infection is the most
established pathology out of all the diagnoses and infections as well. 70.4% of
patients were discharged from the ED; 20.4% were admitted to the ward and 9% to
the intensive care unit. The median length of stay of elderly patients in the
emergency room is 220 minutes, and the median time for consultation is 119
minutes. Multivariate analysis revealed that consultation (OR: 233; %95 CI: 144 to
477) and the dispatch type of patients (OR: 1.66; %95 GA: 1.27 to 2.55) were
independent variables pertaining to admission to the hospital. In addition, patients
with blood product requested, restricted and high ISAR scores have significantly
higher hospitalization rates than other patients.
Conclusion: The aging of the population in our country and all over the world and
the increase in the number of geriatric patients who apply to the emergency services
day by day make it necessary to define the physiological and socioeconomic
characteristics of this age group correctly. We think that planning emergency
services by evaluating these qualities will increase the quality of patient care.