Filial terapinin çocuk ebeveyn ilişkisi üzerine etkisinin incelenmesi
The examination of the effectiveness of filial therapy on child-parent relationship
Yazar: NİHAL ASLAN TOPÇU
Danışman: PROF. DR. FATİH BAYRAM
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı (Disiplinlerarası)
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Filial terapi = Filial therapy

Özet:
Araştırmanın amacı; Çocuk Ebeveyn İlişkisi Terapisi (ÇEİT)'nin 3-10 yaş arası çocuğa sahip olan ebeveynlerin çocuğuyla iletişimine, empatik eğilim ve duygu düzenleme düzeylerine etkisini incelemektir. Bu araştırma hem nicel hem de nitel verilerin ve analizlerin kullanıldığı karma desen bir araştırma olarak yürütülmüştür. Nicel verilerin elde edilmesi adına ön test-son test-izlem ölçümlü kontrol grupsuz deneysel desen oluşturulmuştur. Nitel verilerin elde edilmesi adına da son test ölçümlerinin ardından katılımcıların her biriyle derinlemesine görüşme yapılmıştır. Deney grubunu gönüllü katılım sağlayan 7 anne oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında Ebeveynin Çocuğuyla İletişimi Ölçeği, Anne-Baba Duygu Düzenleme Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Deney grubuna 10 haftalık Çocuk Ebeveyn İlişkisi Terapisi müdahalesinin öncesinde ve sonrasında belirtilen ölçeklerle veriler toplanmış, son test verilerinin alınmasından 3 ay sonra etkililiği ölçmek amacıyla aynı ölçekler uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda; Çocuk Ebeveyn İlişkisi Terapisi'ne katılan annelerin ebeveynin çocuğuyla iletişimi puanları ile paylaşıma açık olma, engelsiz dinleme, saygı-kabul, duyarlılık ve problem çözme alt boyutlarında son test puanlarının ön test puanlarına göre arttığı bulunmuştur. Ebeveynin çocuğuyla iletişimi toplam puanı ile engelsiz dinleme, saygı-kabul, duyarlılık alt boyutlarında izlem-ön test karşılaştırmalarında anlamlı düzeyde yükselme olduğu bulunmuştur. ÇEİT'e katılan annelerin Anne Baba Duygu Düzenleme Ölçeği, anne-babanın çocuğun duygularından kaçınması alt boyutunda son test puanlarının ön test puanlarına göre azaldığı, bu azalmanın izlem testinde de devam ettiği; anne-babanın çocuğun duygularına yönelimi alt boyutunda son test puanlarının ön test puanlarına göre arttığı, izlem ölçümünde ön test puanlarına yakın puanlara gerilediği; anne-babanın çocuğun ve kendinin duygularını kabul etmesi alt boyutunda son test puanlarının ön test puanlarına göre arttığı, izlem testinde de son test puanlarına göre arttığı, müdahalenin etkisinin artarak sürdüğü görülmüştür. ÇEİT'e katılan annelerin Empatik Eğilim düzeyinde son test puanlarının ön test puanlarına göre arttığı, bu artışın anlamlı olduğu; izlem test puanlarının da ön test puanlarına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde içeriz ve tema analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; annelerin Filial Terapi hakkındaki görüşleri, kendilerinde, çocuklarında ve ilişkilerinde elde ettikleri kazanımlar, iletişim ve duygu düzenleme açısından kazanımlar temel temalar olarak belirlenmiştir. Anneler Filial Terapi sonrasında kendilerinin daha sakin, sabırlı, dikkatli, anlayışlı, empatik ve kabul edici olduklarını belirtirken, çocuklarının da daha sakin, anlaşılmış, inatlaşmayan ve sınır alabilen, seçenekler konusunda karar alabilen çocuklar olduklarını aktarmışlardır. Ayrıca Filial Terapi'nin hayatlarını kolaylaştırdığını, çocuklarıyla iletişimlerinin daha iyi olduğunu, aralarındaki bağın güçlendiğini, hem kendilerinin hem de çocuklarının duygular konusunda farkındalık kazandıklarını ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of Child Parent Relationship Therapy (CPRT) on the communication with children, empathic tendency and emotion regulation levels of parents with children aged 3-10 years. This study was conducted as a mixed design research in which both quantitative and qualitative data and analyzes were used. In order to obtain quantitative data, an experimental design without control group with pre-test-post-test-follow-up measurement was created. In order to obtain qualitative data, in-depth interviews were conducted with each of the participants after the post-test measurements. The experimental group consisted of 7 mothers who participated voluntarily. The Parent-child Communication Scale, Parent Emotion Regulation Scale, and Empathic Tendency Scale were used to collect the quantitative data of the study. The data was collected before and after the 10-week Child-Parent Relationship Therapy intervention, and the same scales were applied 3 months after the post-test data were collected to measure the effectiveness. As a result of the analysis, it was found that the post-test scores of the mothers who participated in the Child-Parent Relationship Therapy and the post-test scores in the sub-dimensions of open to share, unobstructed listening, respect-acceptance, sensitivity and problem solving increased compared to the pre-test scores. It was found that there was a significant increase in the total score of the parent's communication with his/her child and in the sub-dimensions of unobstructed listening, respect-acceptance, and sensitivity in the follow-up-pre-test comparisons. It was observed that the post-test scores of the mothers who participated in the CPRT intervention decreased in the sub-dimension of the Parental Emotion Regulation Scale, parental avoidance of the child's emotions compared to the pre-test scores, and this decrease continued in the follow-up test; in the sub-dimension of parental orientation towards the child's emotions, the post-test scores increased compared to the pre-test scores, and decreased to scores close to the pre-test scores in the follow-up measurement; In the sub-dimension of parents' acceptance of the child's and their own emotions, the post-test scores increased compared to the pre-test scores and increased compared to the post-test scores in the follow-up test, and the effect of the intervention continued to increase. It was observed that the post-test scores of the mothers who participated in CPRT in the Empathic Tendency level increased compared to the pre-test scores, and this increase was significant; the follow-up test scores were also higher than the pre-test scores. Content and theme analysis were used to analyze the qualitative data of the study. As a result of these analysis, the main themes were determined as the mothers' views on Filial Therapy, the gains they achieved in themselves, their children and their relationships, and gains in terms of communication and emotion regulation. The mothers stated that after Filial Therapy, they became calmer, patient, attentive, understanding, empathetic and accepting, while their children became calmer, understood, non-stubborn and able to take limits and make decisions about options. They also stated that Filial Therapy made their lives easier, their communication with their children was better, the bond between them was strengthened, and both they and their children gained awareness about emotions.