Mülkiyet haklarının çevresel performans üzerine etkileri: AB ülkeleri ve Türkiye üzerine bir inceleme
Effects of property rights on environmental performance: A study on EU countries and Turkey
Yazar: DİLEK TUĞLU DUR
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ ATA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Mülkiyet hakları ve çevresel performans ilişkisi, son yıllarda çevre kirliliğinin ciddi boyutlara ulaşmasıyla birlikte çevreyi koruma politikaları kapsamında küresel olarak önemli hale gelmeye başlamıştır. Bu çalışmada 2009-2022 yılları arasında Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye için mülkiyet haklarının çevresel performans üzerindeki etkisi, Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezi yardımı ile araştırılmıştır. Çalışmada, kişi başı karbondioksit emisyonu, mülkiyet hakları endeksi, kişi başı gelir, kişi başı gelirin karesi, kişi başı enerji tüketimi, ticari serbestleşme, nüfus ve kentleşme verileri kullanılmış, değişkenler arasındaki ilişki panel veri yöntemiyle tahmin edilmiştir. Türkiye'nin durum değerlendirmesini yapabilmek için mülkiyet haklarının karbondioksit emisyonu üzerindeki etkisi ülke bazlı ayrıca incelenmiştir.
Analizler sonucu elde edilen bulgulara göre, mülkiyet haklarının CO2 emisyonu üzerindeki etkisi tüm ülke grubunda pozitif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Türkiye'de ise mülkiyet haklarının CO2 emisyonu üzerindeki etkisi negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ayrıca AB ülkeleri ve Türkiye'den oluşan panel grubunda ÇKE hipotezi geçerli değildir. Enerji tüketiminin CO2 emisyonu üzerindeki etkisi tüm ülke grubunda pozitif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Nüfusun CO2 emisyonu üzerindeki etkisi negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ticari serbestleşmenin CO2 emisyonu üzerindeki etkisi negatif ancak istatistiksel olarak anlamsızdır. Kentleşmenin ise CO2 emisyonu üzerine etkisi pozitif yönlü olmasına rağmen bu etki istatistiksel olarak anlamsızdır.

Abstract:
The relationship between property rights and environmental performance has become globally important within the scope of environmental protection policies, as environmental pollution has reached serious levels in recent years. In this study, the impact of property rights on environmental performance for European Union countries and Turkey between 2009 and 2022 was investigated with the help of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis. In the study, per capita carbon dioxide emissions, property rights index, per capita income, square of per capita income, per capita energy consumption, trade liberalization, population and urbanization data were used, and the relationship between the variables was estimated by the panel data method. In order to make an assessment of Turkey's situation, the impact of property rights on carbon dioxide emissions was also examined on a country basis.
According to the findings obtained from the analysis, the effect of property rights on CO2 emissions is positive and statistically significant in the entire country group. In Turkey, the effect of property rights on CO2 emissions is negative and statistically significant. In addition, the ECI hypothesis is not valid in the panel group consisting of EU countries and Turkey. The impact of energy consumption on CO2 emissions is positive and statistically significant in the entire country group. The impact of population on CO2 emissions is negative and statistically significant. The effect of trade liberalization on CO2 emissions is negative but statistically insignificant. Although the effect of urbanization on CO2 emissions is positive, this effect is statistically insignificant.