Acil serviste travma hastalarına bilgisayar yazılımı yardımı ile yapılan dijital triyajın güvenilirliğinin ve geçerliliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of reliability and validity of digital triage that has been applied with the help of computer software for trauma patients in the emergency
Yazar: AHMET AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. SERKAN YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Teşhis = Diagnosis ; Triyaj = Triage

Özet:
Acil servisler, hemen bakım gerektiren, akut hastalık veya yaralanmaları olan hastaları hızlıca ayırt etmek, ihtiyacı ve ciddiyeti en fazla olan hastaların gerekli kaynaklara olabildiğince hızlı ulaşılabileceğini garanti altına almak zorundadır. Bunun için sıklıkla başvurulan yöntem tirajdır. Travma hastaları için disiplinli bir triyaj yapılmalıdır. Geleneksel tirajların tıkandığı nokta insan faktörüdür. Triyajı uygulayan kişinin kararını yanlış yönde etkileyebilecek birçok etken mevcuttur. Dijital triyaj uygulaması insan faktörü en aza indirilip triyaj kararını belli bir standarda yaklaştırabilecektir. Biz de Acil serviste travmalı hastalara yapılan triaj uygulamasında kanıta dayalı skorlamaları kullanıp hastanın verilerini değerlendirebilecek bir algoritma ve yazılım geliştirdik. Böylece insan faktörünün neden olabileceği hataları engellemeyi hedefledik. Çalışmamızda amaç bu yeni oluşturulan yazılımın geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM
Çalışmamız prospektif, gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmamıza acil servisimize bir ay süre ile travma şikâyeti ile başvuran ve kriterleri karşılayan hastaların tamamı dahil edildi. Başvuran bütün hastalar Sağlık Bakanlığı zorunlu triaj sistemine göre acil servise alındı, ayrıca Travma Karar Sistemi (TravmaKS) ile triajları yapıldı. Hastalar retrospektif olarak Acil tıp uzman doktoru tarafından incelendi, kategorilerin uygunluğu değerlendirildi. Geçerlilik için hastaların hastaneye yatış oranı, tanı amaçlı kaynak kullanımı ihtiyacı, tedavi amaçlı kaynak kullanımı ihtiyaçları incelendi.
BULGULAR
Hastalar dört kategoride incelendi. Hasta sayıları Yeşil 1301 (%53,5), Sarı-2 499 (%20,5), Sarı-1 60 (%2,5), Kırmızı 6 (0.2) bulundu. TravmaKS Triaj Skorunun doğruluğu: %92,1, Over Triaj oranı: %6,1, Under Triaj oranı: %1,6 olarak hesaplandı. TravmaKS'ın uygulayıcılar arası uyumu bakıldığında Ağırlıklı Kappa Değeri: 0.862 bulundu. 
SONUÇ
Çalışmamızda TravmaKS'ın uygulanabilirliği neredeyse mükemmel bulundu. TravmaKS'a göre hastane yatış oranı, tanı amaçlı kaynak kullanım ihtiyacı, tedavi amaçlı kaynak kullanım ihtiyacı kırmızı kategoride daha yüksekti. Tarafımızca geliştirilen ve travma hastalarına uygulanabilecek Travma Karar Sistemi "TravmaKS"ın geçerli ve güvenilir bir triaj skoru olduğu düşüncesindeyiz.

Abstract:
Emergency services must differentiate the patients demanding urgent care, who has acute disease or injuries, and must guarantee that patients, who are most vulnerable and critical situation, would reach the required sources as soon as possible.
Triage is the most applied method for this. Disciplined triage must be applied for trauma patients. Human factor is a deadlock point for traditional triages. There are various factors that might affect the decision of the person who applies the triage. Application of digital triage will minimize the human factor and standardize the triage decision making. We developed an algorithm and a software, that can evaluate the patient data while using the scoring method based on evidences on the application of triage for the trauma patients in emergency services. 
Therefore, we aimed to inhibit the errors that caused by human factor. The objective of our work is to evaluate the validity and reliability of the newly created software. 
MATERIAL AND METHOD
Our study is prospective and observational. All patients presented our emergency service for 1-month period with the history of trauma and meet the criteria have been included in our study. All the included patients have been taken to emergency room according to Ministry of Health mandatory triage scale, besides triage has been applied with TravmaKS. Patients have been examined retrospectively by an emergency medicine specialist, acuty of the categories has been evaluated. Rate of hospitalization of patients, need for diognastic and therapeutic resource usage has been analyzed for validity. 
RESULTS
Patients analyzed within 4 categories. Number of patients are specified, Green 1301 (%53.5), Yellow-2 499 (%20.5), Yellow-1 60 (%2.5), Red 6 (0.2) 
Accuracy of TravmaKS Triage Score: 92.1%, rate of over triage: 6.1%, rate of under triage has been calculated as  1.6%
When the compatibility of TravmaKS is examined, weighted kappa value has been calculated as: 0.862
CONCLUSION
In our work the applicability of TravmaKS has been found nearly perfect. According to TravmaKS, rate of hospitalization of patients, need for diagnostic and therapeutic resource usage were higher in Red category. We are thinking that, Trauma Decision System "TravmaKS" that has been developed by us and can be applied to trauma patients, might be a new digital triage application and perhaps set an example for national and international triage applications.