Rat siyatik sinir rejenerasyonunda artesunatın etkisinin araştırılması ve deksametazon ve takrolimusun etkisiyle karşılaştırılması
Evaluation and comparison of the effects of artesunate, dexamethasone, and tacrolimus in rat sciatic nerve regeneration
Yazar: TUĞÇENUR UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ORÇUN TOPTAŞ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Artesunat = Artesunate ; Deksametazon = Dexamethasone ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Sinir rejenerasyonu = Nerve regeneration ; Siyatik sinir = Sciatic nerve ; Takrolimus = Tacrolimus

Özet:
Periferal sinir hasarı klinikte sıkça karşılaşılan bir durumdur. Hasar sonrası sinir rejenerasyonunu hızlandıracak pek çok yöntem ve ajan denenmiştir. Çalışmamızda daha önce sinir rejenerasyonundaki olumlu etkileri deneysel olarak kanıtlanmış olan deksametazon ve takrolimusun etkileri karşılaştırılmıştır. Literatürde bu iki ajanın sinir rejenerasyonu üzerine etkilerini karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Artesunat geleneksel Çin tıbbında  yüzyıllardır kullanılan bir ajandır. Günümüzde klorokin dirençli malarya tedavisinde en etkili seçenek olmasının yanında artesunatın  antikanser, antiviral ve antienflamatuar etkilerini gösteren çok sayıda çalışma mevcuttur. Literatürde artesunatın sinir rejenerasyonuna etkisini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda artesunatın sinir rejenerasyonundaki etkinliği araştırılmış, takrolimus ve deksametazonun etkisiyle karşılaştırılmıştır.
Çalışmada 36 adet Wistar tipi diş rat kullanıldı. Ketamin ve ksilazin anestezisi altında ratların sağ siyatik sinirleri künt diseksiyonla açığa çıkarılarak sinire kompresyon uygulandı. Sham grubunda  sinir açığa çıkarıldı fakat kompresyon uygulanmadı. Kompresyon uygulanan grupların her birine jelatin süngere emdirilmiş salin, vazelin, artesunat, takrolimus ve deksametazon uygulandı. 
Postoperatif dördüncü haftanın sonunda ratlara yürüme analizi ve EMG ölçümü yapıldı. Deneklerin sakrifikasyonunun ardından sinir dokuları histopatolojik olarak incelendi. Veriler Kruskal-Wallis testi ve one-way ANOVA analizi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi ve p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Siyatik fonksiyon indeksi ve EMG analizi sonuçlarına göre artesunat, takrolimus ve deksametazon grubunda, vazelin ve salin grubuna göre sinir rejenerasyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış görüldü.  Artesunat, takrolimus ve deksametazon grupları arasında istatistiksel bir fark bulunamadı. 
Çalışmamızda artesunatın sinir rejenerasyonundaki olumlu etkisi gösterilmiştir. Artesunat bu etkiyi muhtemelen antienflamatuar özelliği sayesinde göstermektedir. Çalışmamızın sonuçlarına göre takrolimus, deksametazon ve artesunat  sinir rejenerasyonu açısından  benzer etkiler göstermiştir. Artesunatın sinir rejenerasyonundaki etkisini araştıran yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Peripheral nerve injury is commonly encountered condition in clinical practice. Numerous methods and agents have been tried to accelerate nerve regeneration after injury. The effects of dexamethasone and tacrolimus, which were proven to have positive effects experimentally on nerve regeneration previously, were compared in the present study. There is no study in the literature comparing the effects of these two agents on nerve regeneration. Artesunate is an agent which has been used in traditional Chinese medicine for centuries. Today, in addition to being the most effective option for chloroquine-resistant malaria, there are also many studies demonstrating the anticancer, antiviral and anti-inflammatory effects of artesunate. In the literature, there is no study investigating the effect of artesunate on nerve regeneration. The present study investigated the efficacy of artesunate in nerve regeneration and it was compared with the effects of tacrolimus and dexamethasone.
Thirty-six Wistar female rats were used in the study. The right sciatic nerves of the rats were exposed using blunt dissection under ketamine and xylazine anesthesia and then compression was applied to the nerve. In the sham group, the nerve was exposed but no compression was applied. Saline, vaseline, artesunate, tacrolimus, and dexamethasone impregnated gelatine sponges were administered to each of compression-treated groups. 
Walking track analysis and EMG measurement were performed in the rats at the end of the fourth week postoperatively. After the sacrification of the subjects, the nerve tissues were examined histopathologically. The data were assessed statistically using the Kruskal-Wallis test and one-way ANOVA analysis, and p<0.05 considered significant. According to the results of sciatic function index and EMG analysis, a statistically significant increase was observed in terms of nerve regeneration in the artesunate, tacrolimus and dexamethasone groups compared to the vaseline and saline groups.  No statistical difference was noted among the artesunate, tacrolimus and dexamethasone groups. 
The present study revealed a positive effect of artesunate on nerve regeneration. This effect of artesunate is probably due to its anti-inflammatory characteristic. Based on the results of our study, tacrolimus, dexamethasone, and artesunate showed similar effects in terms of nerve regeneration. There is a need for new research investigating the effect of artesunate on nerve regeneration.