Küresel krizin (2008-09) Türkiye'de istihdam ve ücretler üzerine etkileri
Effects of global crisis (2008-09) on employment and wages in Turkey
Yazar: RANA GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Ücret = Wage ; İstihdam = Employment

Özet:
Bu çalışmada, 2008 yılında ABD finans piyasasında başlayarak 2009 yılında küresel bir nitelik kazanan ve genel olarak Türkiye?de reel sektör üzerinde etkili olan krizin, işgücü-istihdam yapı ve bileşenleri ile çalışanların reel ücretleri üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. 
Türkiye gibi, döviz biçiminde sermaye ve üretim için nitelikli ithal girdiye bağımlı, cari açık ve dış borç göstergeleri açısından son derece duyarlı bir ülkenin, ekonomik yapı-ilişkiler üzerinde dünya ölçeğinde etkili olan 2008-09 krizinden etkilenmediği düşünülemez. Bu yapısal özelliklerden dolayı Türkiye?de, krizin esas etkisi üretim sektörü üzerinde ortaya çıkmış; emek piyasaları üzerindeki olumsuz etki ise çok daha şiddetli olmuştur. Bu çalışmada, üretimde gerileme ile birlikte artan istihdam kayıpları, yaygınlaşan işsizlik ve düşen reel ücretlerle birlikte Türkiye?de geniş toplumsal kesimler üzerinde etkili olan küresel krizin, i) tüm istihdam, ii) ücretli emek ve iii) reel ücretler üzerindeki etkileri araştırılmakta, bu etkilerin işgücü-istihdamı oluşturan kesimler ve sektörler arasında nasıl farklılaştığı, çeşitli boyutlarıyla ortaya konulmaktadır.
Çalışmanın sonucundan, krizin Türkiye?de işgücü-istihdam yapı ve kompozisyonunda önemli değişimleri beraberinde getirdiği ya da kriz öncesinde başlayan kimi eğilimleri şiddetlendirdiği görülmektedir. Krizle birlikte, işsizlikte ortaya çıkan yüksek artışın, krizin esas etkilerine maruz kalan ücretli emek kompozisyonunda önemli bir yeniden yapılandırmayı mümkün kıldığını ve Türkiye emek piyasasının bu noktada oldukça esnek bir yapıya sahip olduğunu söyleyebiliriz. Krizin, reel ücretler üzerindeki etkilerinin araştırılması ise, tüm sektörlerde, ücretli emek kesiminin reel ücret değişimi üzerinde, krizin etkisinin negatif olduğunu ve bu etkinin istatistiki olarak anlamlı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study investigates the effects of the financial crisis of 2008 on structure and components of laborforce-employment as well as real wages. Starting in the US financial market and becoming global wide in 2009, the crisis generally affected the real sector in Turkey.
It is unthinkable that a country like Turkey, which is dependent on capital as foreign currency and which is sensitive to current deficit and foreign debt indicators, was not affected by the 2008-09 crises which have global effects on economic structure-relations. Due to these characteristics, the real effect of the crises in Turkey was on production sector; the effect on the labor market was much more severe. In this study, the effects of the global crises which affected large segments of society on i) all employment ii) wage labor iii) real wages are investigated, along with the loss of employment which became more with the decline in production, unemployment which became wider and declining real wages. This study will present how these effects differ between segments of society that makes up employment-labor and sectors.
In the conclusion of this study, it is observed that the crises bring important changes in employment-labor structure and composition along with it or it intensify the tendencies before crises. We can articulate that with the crises, increase in unemployment made it possible to reconstruct the wage labor composition which was exposed to the real effects of the crises and Turkey?s labor market is very flexible in this sense. Investigating effects of the crises on real wages shows that the crises has had a negative effect on all sectors and changes in real wages of wage-laborer and these effects are more meaningful in statistical form.