Emirgazi ve Karapınar'da koyunculuk ve çobanlık
Sheep breeding and sheepherding in Emirgazi and Karapınar
Yazar: SEVDA TUĞÇE KAHRİMAN
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN ERGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halkbilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Geleneksel yöntemler = Traditional methods ; Halk bilimi = Folklore ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Konya-Emirgazi = Konya-Emirgazi ; Konya-Karapınar = Konya-Karapınar ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Çoban = Shepherd

Özet:
Asya'nın iklimine ve coğrafyasına göre yaşam tarzı belirlenen Türklerin geçim kaynağını büyük hayvan sürüleri oluşturmuştur. Ekonomiyi şekillendiren bu hayvanlar içinde koyun ise mühim yer tutmaktadır. Koyun ve koç;  beslenme, giyim, barınma gibi temel ihtiyaçların ham maddesi olmuştur. Halk takvimi, sözlü edebiyat ürünleri, mezar taşları, dini törenlerde de bu hayvanların izler bıraktığı görülür. Sosyal, ekonomik, kültürel hayatın şekillenmesinde koyunun etkisi açıkça görülür. Etinden, sütünden, yününden, derisinden, gübresinden hatta kemiğinden faydalanılan hayvana kutsallık da verilmiştir. İslam öncesinde başlayan bu inanç; İslam'ın kabulünden sonraki yaşamda da devam etmiştir. Eti, sütü kullanılmış bunları saklama yöntemleri geliştirilmiştir. Mutfak kültürü içinde koyun eti, yağı belirleyici bir rol oynamaktadır. Deri, yün; giyim ve barınma eşyalarının biricik yapı malzemeleri olmuştur. Yün, ip haline getirilmiş ve bundan dokunan dokumalar hem ihtiyaçları karşılamış hem de büyük bir sanat kolu oluşturmuştur. Tecrübe, beceri ve idare yeteneği gerektiren sürülerle koyun çobanları ilgilenmiştir. Büyük ovalarda büyük koyun sürülerine bakabilmesi için çobanın cesur, güçlü, korkusuz olması gerekir. Bu vb. özellikleri bünyesinde barındıran çobana da kutsallık verilmiştir.  Koyunların doğumunda, beslenmesinde, hastalığında, koyunla ilgili ürünlerinin üretim dönemlerinde zaman içinde tecrübeler elde edilmiştir. Bu tecrübe Emirgazi ve Karapınar'da kendisini göstermektedir. Gelenekten alınan çoğu bilgi modern çağın imkânlarıyla birleşmiştir. Bu birleşimle koyunculuk ve çobanlık icra edilmektedir. Bu çalışmada koyunculuk ve çobanlık, Konya'nın Emirgazi ve Karapınar ilçelerinde geleneksel meslek olarak incelenmiştir.

Abstract:
The livelihood of the Turks, whose lifestyle was determined according to the climate and geography of Assia, was composed of large herds of animals. Sheep occupies an important place among these animals that shape the economy. Sheep and ram; become staff material's of the things such as nutrition, clothing and sheltering. In addition to these basic requiements, it is seen that these animals leave traces in folk calendar, oral literature products, gravestones and religious ceremonies. The influence of sheep in the shaping of social, economic and cultural life is clearly visible. It is also given holiness to the animal benefited from its flesh, wool, leather, manure an deven its bone. This belief began before Islam; continued in life the adoption of İslam. Its meat, Milk used and storage methods developed. Mutton, sheep fat play a decisive role in culinary culture. Leather, wool; become the unique materials of clothing and sheltering objects. The wool was made into rope and the weavings that weaved both met the needs and formed a great art branch. Sheep shepherds took care of the flocks that required experience, skills and adminisrative ability. The shepherds must be brave, strong, fearless to look after large flocks of sheep in large plains. Holiness is given to the shepherd who embody This and etc. features. Experience has been gained over time,in the birth, nutrition, disease and production periods of sheep related products. This expreience manifests itself in Emirgazi and Karapınar. Most of the information received from tradition is combined with the possibilities of the modern age. With this combination sheep breeding and sheepherding practiced. In this study, sheep breeding and sheepherding were examined as traditional profession in Emirgazi and Karapınar districts of Konya.