Beş faktör kişilik özelliklerinin ve örgütsel adalet algısının sosyal kaytarma davranışı üzerindeki etkisi
The effect of five factor personality characteristics and perception of organizational justice on social loafing behavior
Yazar: AYLİN YAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN KANTEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal kaytarma = Social loafing ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel adalet = Organizational justice

Özet:
Tez çalışmasının temel amacı, kişilik özelliklerinin ve örgütsel adalet algısının sosyal kaytarma davranışı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini beş faktör kişilik özellikleri, örgütsel adalet algısı ve sosyal kaytarma davranışı arasındaki ilişkilerin açıklanması ve bu kavramların ortaya çıkmasına neden olan bireysel ve örgütsel faktörlerin incelenmesi oluşturmaktadır.
Literatürde; beş faktör kişilik özellikleri, örgütsel adalet algısı ve sosyal kaytarma davranışı ile ilgili birçok çalışmanın olduğu görülmektedir. Bununla birlikte işgörenlerin örgütsel adalet algıları ile sosyal kaytarma davranışı arasında etkileşim olduğu kabul edilmektedir. Diğer taraftan, işgörenlerin kişilik özellikleri ile sosyal kaytarma davranışında bulunmaları arasında da anlamlı bir ilişki olacağı varsayılmaktadır.
Tez çalışmasının metodoloji bölümünde, söz konusu değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konulması ve araştırma modeli çerçevesinde bağımsız değişkenler ve bağımlı değişkenler arasındaki ilişkilerin açıklanması esas alınmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, Çanakkale ilinde faaliyet gösteren Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastane'sinde görev yapmakta olan 200 işgörenden anket yöntemi vasıtasıyla elde edilen veriler faktör analizi, kolerasyon analizi ve regresyon analizi yardımıyla değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; beş faktör kişilik özelliklerinin alt boyutları olan uyumluluk, sorumluluk ve duygusal dengesizlik ile sosyal kaytarma davranışı; örgütsel adalet algısı ile sosyal kaytarma davranışı değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişkilerin bulunduğu kabul edilmiştir. Bununla birlikte, araştırma modelindeki bağımsız değişkenlerin (beş faktör kişilik özellikleri, örgütsel adalet algısı) bağımlı değişken (sosyal kaytarma davranışı) etkileme düzeyleri ile bağımsız ve bağımlı değişkenlerin kendi aralarındaki etkileşim düzeyleri açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Beş faktör kişilik özellikleri, örgütsel adalet, sosyal kaytarma davranışı.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to investigate the effect of personality traits and perception of organizational justice on social loafing behavior. The theoretical framework of the study consists of explaining the relationships between the five-factor personality traits, organizational justice perception and social loafing behavior and examining the individual and organizational factors leading to the emergence of these concepts.
In the literature; there are many studies on five factors personality traits, organizational justice perception and social loafing behavior. However, it is accepted that there is an interaction between employees' perceptions of organizational justice and social loafing behavior. On the other hand, it is assumed that there will be a meaningful relationship between the personality traits of the employees and their social loafing behavior.
In the methodology section of the thesis, the relationship between and independent variables and the dependent variables are explained with in the framework of the research model. For the purpose of the research, the province of Çanakkale State Hospital, Çanakkale Onsekiz March University of Mehmet Akif Ersoy operating in and from 200 employees who work in health practice and research hospital data collected through the questionnaire, factor analysis, correlation analysis and regression analysis were evaluated using.
According to the findings; the five factors are sub-dimensions of personality traits: agreeableness, conscientiousnes, neuroticism and social loafing behavior; It was accepted that there is a statistically significant relationship between the perception of organizational justice and social loafing. However, the levels of influence of independent variables (five factor personality traits, organizational justice perception) on dependent variables (social loafing behavior) and the levels of interaction between independent and dependent variables are explained in the research model.
Key words: Five-factor personality traits, organizational justice, social loafing behavior.