Trakeostomili hastaların bakım vericilerine trakeal aspirasyon uygulamasının öğretilmesinde similasyon maketi ve mobil uygulamanın etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of simulation model and mobile application in teaching tracheal suctioning to caregivers of tracheostomy patients
Yazar: YELİZ ŞAPULU ALAKAN
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKANSEL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, taburculuk öncesi dönemde mobil destekli bir uygulama ve simülasyon temelli eğitim yöntemleri ile verilen trakeostomiden aspirasyon eğitimlerinin hastaların bakım vericilerinin uygulamaya ilişkin bilgi ve becerilerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma ön test-son test kontrol gruplu tam deneysel bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın örneklemine trakeostomi ve trakeotomili hastaların primer bakım vericileri dahil edildi (toplam 66 katılımcı). Katılımcılar blok randomizasyon ile "simülasyon grubu", "mobil öğretim grubu" ve "kontrol grubu" olmak üzere gruplara atandı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgiler Formu", "Trakeostomi Aspirasyonu Bilgi Değerlendirme Formu", "Trakeostomi Aspirasyonu Beceri Değerlendirme Formu", "Verilen Eğitimi Değerlendirme Formu" ve "Sonuç Değerlendirme Formları" kullanıldı. Veriler araştırmacı tarafından eğitimlerden hemen sonra yüz yüze görüşme yöntemi ile eğitimden sonra 30. günde telefon görüşmeleri ve aspirasyon işlem videolarının değerlendirilmesi ile toplandı. Araştırmadan elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 23 programı kullanılarak analiz edildi. Gruplar arasında memnuniyet, bilgi, beceri ve sonuç değerlendirme puan ortalamalarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi(p=0,000). Katılımcıların eğitim değerlendirme puanları en yüksekten en düşük olana doğru sıralandığında, en yüksek puanın simülasyon eğitimi verilen gruba ait olduğu, bunu mobil öğretim yöntemi ile eğitim veren grubun izlediği ve en düşük değerlendirme puanının kontrol grubundaki katılımcılara ait olduğu belirlendi. Bilgi ve beceri puanlarında ölçüm zamanları arasındaki değişim analiz edildiğinde, eğitim sonrası 30. gün izlem puanlarının, eğitimden hemen sonraki ölçüm puanlarından yüksek olduğu görüldü. Trakeostomi aspirasyonu eğitiminin simülasyon maketi kullanılarak verilmesinin mobil uygulamadan daha etkili olduğu görüldü. Simülasyon eğitiminin diğer yöntemlere göre en etkili eğitim yöntemi olduğu, araştırmamız kapsamında geliştirilen mobil destekli uygulamanın trakeostomiden aspirasyon uygulamasını öğretmede hasta yakınlarının ihtiyacına cevap verebilecek nitelikte olduğu belirlendi.

Abstract:
The aim of the study is to determine effectiveness of tracheostomy suctioning training given via a mobile-supported application and simulation-based training method on the suctioning knowledge and skills of caregivers. The study was planned as a full experimental research with a pretest-posttest control group. The sample of the study included primer caregivers of the tracheostomy patients (66 participants in total). Participants were assigned to groups: "simulation group", "mobile teaching group" and "control group" by block randomization. "Introductory Information Form", "Tracheostomy Aspiration Knowledge Evaluation Form", "Tracheostomy Aspiration Skill Evaluation Form", "Evaluation Form of the Training Provided" and "Result Evaluation Forms'' were used to collect the data. Participants in the simulation group were trained by showing them with a simulation model and by installing the developed application on the phones of those in the mobile teaching group. The data were collected by the researcher via face-to-face interview immediately after the training. On the 30th day after discharge, tracheostomy suctioning videos shared by caregivers and phone interview was implemented. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 23 program. Satisfaction, knowledge, skill and outcome evaluation average scores between the groups was statistically significant (p = 0,000). Evaluation of the scores of the participants were ranked from highest to lowest, it was determined that caregivers of the simulation group obtained the highest score followed by the mobile training group, and the lowest score was obtained by caregivers of control group. When the change in knowledge scores and skill scores between two measurement times was analyzed, it was seen that the 30th day post-training follow-up scores were higher than the scores immediately obtained after the training. It was observed that giving tracheostomy suctioning training using a simulation model was more effective than the mobile application training. Training given with a simulation model is more effective compared to simulation based training. The mobile-supported application training developed within the scope of our research was capable of meeting the needs of patient relatives in teaching tracheostomy suctioning.