Halid Ziya'nın "Aşk-ı Memnû" ve Tolstoy'un "Anna Karenina" romanlarında kadın karakterlerin hayal-hakikat çatışması
The imagination and reality conflicts of female characters in Halid Ziya's "Aşk-ı Memnû" and Tolstoy's "Anna Karenina"
Yazar: HANDAN ÖZDEMİR DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NERGİZ GAHRAMANLI
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Anna Karenina = Anna Karenina ; Aşk-ı Memnu = Aşk-ı Memnu ; Hakikat = Truth ; Hayal = Imagination ; Kadınlar = Women ; Karakter = Character ; Roman = Novel ; Tolstoy, Lev Nikolayeviç = Tolstoy, Lev Nikolayeviç ; Uşaklıgil, Halid Ziya = Uşaklıgil, Halid Ziya ; Çatışma = Conflict

Özet:
Bu karşılaştırmalı çalışma, Halid Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnû ve Lev Nikolayeviç Tolstoy'un Anna Karenina adlı eserlerindeki odak kadın karakterlerin iç dünyasındaki gerçeklik (hayal) ile dış dünyadaki gerçeklik (hakikat) arasındaki çatışmalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde; çalışmanın amacı, bağlamı ve hayal–hakikat çatışmasına neden olan entrik unsurların analizi için yöntem olarak oluşturduğumuz çatışma evreleri şeması kısaca takdim edilmiştir. Birinci bölümde, çatışma kavramı edebi metinlerdeki hayal–hakikat çatışması izleğiyle birlikte teorik çerçevede incelenmiştir. İkinci ve üçüncü bölümler, kendi içinde üç kısma ayrılmaktadır. Bu bölümlerde, sırasıyla, yazarın öz yaşamına dair kısaca bilgi verilmiş, romanın kapsamlı bir özeti sunulmuş ve romandaki ana kadın karakterlerin yaşadıkları hayal–hakikat çatışması olay örgüsündeki yansımaları açısından ayrıntılı bir biçimde tahlil edilmiştir. Dördüncü bölümde, hayal–hakikat açmazındaki odak karakterlerin ortak yönleri ve ayrılan noktaları mukayeseli olarak irdelenmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise, karakterlerin doğru hükümde bulunma becerilerine engel olan eğilimlerinin altında yatan nedenler ortaya konulmuş ve nihayetinde yaşadıkları hayal–hakikat çatışmasının kimlikleri üzerindeki etkileri çalışma boyunca yapılan analizler ışığında özetlenmiştir.

Abstract:
This comparative study aims to probe into the novels of Halid Ziya Uşaklıgil's Aşk-ı Memnû and Lev Nikolayeviç Tolstoy's Anna Karenina in the matter of the conflicts between the inner world reality (imagined reality) and the external world reality (true reality) of the main female characters. The study opens with a brief introduction to its aim, context, and the schema of conflict stages which we developed as a method for the analysis of the intricate elements that cause imagination–reality conflict. In the first chapter, the concept of conflict with a theoretical background of the imagination–reality clash in literary works is examined. The second and third chapters are comprised of three parts. In these chapters the biography of the writer is briefly covered, a comprehensive summary of the novel is presented and the reflections of the imagination–reality conflict of the main female characters throughout the storyline are elaborately scrutinized, respectively. In the fourth chapter, the common and different aspects of the major characters faced with the imagination–reality dilemma are comparatively examined. In the conclusion part of the study, the underlying reasons of the characters' tendencies that hinder their ability to make appropriate decisions are revealed, and ultimately the effects of their imagination–reality conflicts on their identity are concluded in the light of the analyses made throughout the study.