Genogram  temelli yürütülen psikolojik danışma sürecinin çiftlerde evlilik uyumu, duygusal bağlılık, evlilikte problem çözme ve benliğin ayrımlaşma düzeylerine etkisi
The effect of genogram - based counseling on couples' marital adjustment, marital problem - solving, and differentiation of self
Yazar: RANA VAROL
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN IŞIK
Mevlana Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik arayışı = Self-search ; Benlik kavramı = Self concept ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Terapi = Therapy ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, araştırmacı tarafından geliştirilen 5 oturumluk genogram temelli yürütülen psikolojik danışma sürecinin çiftlerde evlilik uyumu, duygusal bağlılık, evlilikte problem çözme ve benliğin ayrımlaşma düzeylerine etkisini incelemektir.  Genogram temelli yürütülen psikolojik danışma seansları yoluyla,  çiftlerin köken ailelerinden getirdikleri davranış kalıplarının kendi evlilik yaşantılarını nasıl etkilediği araştırılmaktadır.
Araştırmanın çalışma grubunu, İzmir ili merkezinde ve ilçelerinde ikamet eden, yaşları 20 - 55 arasında olan ve "çift sorunları" yakınmalarıyla başvuran çiftlerden yansız olarak seçilen 15 çift oluşturmaktadır.  Araştırmanın kontrol grubunu ise gönüllü olarak çalışmaya katılmayı isteyen 15 çift oluşturmaktadır.  Deney grubuna, araştırmacı tarafından "genogram tekniği" temelinde geliştirilen bir danışmanlık programı beş hafta süresince haftada bir defa olmak üzere uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ), Duygusal Bağlılık Ölçeği (DBÖ), Evlilikte Problem Çözme Ölçeği (EPÇÖ) ve Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği (BAÖ) seanslara başlanmadan önce ve son seanstan sonra uygulanmıştır.  Kontrol grubuna da araştırmada kullanılan ölçeklerin ön-test uygulamasından sonra araştırmacı tarafından " Evlilik uyumu ve sağlıklı iletişim" konulu 60 dakikalık bir seminer verilmiştir. Seminer tarihinden 5 hafta sonra kontrol grubundaki katılımcılara son-testler uygulanmıştır.
Bu araştırmada ön test-son test kontrol gruplu 2x2'lik karışık (split plot) deneysel model kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen ön-test ve son-test puanlarının karşılaştırılmasında Kovaryans Analizi (ANCOVA) tekniği kullanılmıştır.  
Sonuç olarak yapılan araştırmada, kontrol grubunda anlamlı bir farklılaşma gözlenmezken genogram temelli danışmanlık sürecinin uygulandığı deney grubundaki çiftlerin evlilik uyumu, ilişkide ben pozisyonunu koruyabilme ve başkalarına bağımlılığa yönelik benliğin ayrımlaşması ve toplam benliğin ayrımlaşması puanlarında anlamlı bir  yükselme olduğu gözlenmiştir. Ancak uygulanan çalışmanın, deney grubundaki çiftlerin duygusal bağlılık, evlilikte problem çözme, duygusal kopma ve duygusal tepkiselliğe yönelik benliğin ayrımlaşma puanları üzerinde anlamlı bir farka sebep olmadığı belirlenmiştir.  
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda  sonuçlar tartışılmış olup aile danışmanlığı ve çift terapisi alanında görev yapan ruh sağlığı çalışanlarına ayrıca gelecekte yapılacak olan araştırmalara yön verebilecek önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: 
Genogram, psikolojik danışma, evlilik uyumu, duygusal bağlılık, problem çözme, benliğin ayrımlaşması.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of couples' counseling process based on five genogram sessions in terms of emotional commitment, problem solving in marriage and level of self-differentiation. Through Genogram-based counseling sessions, the researchers investigated how the couples' normative behavior and social mores internalized during their upbringings affected their current marriages.
The study group consists of 15 randomly selected  couples who were experiencing specific issues with their partners. The participants reside in a coastal city in Western Turkey and ages varied between 20-55. The control group is consisted of 15 volunteered pairs and the experimental group, a counselling program based on " genogram technique" was developed and administered once a week for five weeks by the researchers. In this study, The Marital Adjustment Test, Emotional  Dependency Scale, Marital Problem Solving Scale and Differentiation Scale of Self was applied before the start of the sessions and after the last session. After the control group was administered the pre-test, they were given a seminar for 60 minutes on "Healthy communication and harmony in marriages". After 5 weeks from the date of the seminar, post-tests were administered to the participants in the control group 
In this study, experimental model control group mixed 2x2 (split plot) pre-test and post-test is used. Analysis of Covariance (ANCOVA) technique was used to compare pre-test and post-test scores obtained from experimental and control groups
As a result, a significant difference was not observed in the control group, ; however, data indicated an increase in terms of marital harmony, differentiation of self for addiction to be able to maintain its position and others, and the total ego differentiation points in the experimental group. On the other hand, it is observed that the methods applied to couples in the experimental group did not play an effective role in the emotional commitment of the couples, problem solving in marriage, the self for emotional detachment and emotional responsiveness in the differentiation points.
The results are discussed in the light of the results obtained and to give direction to future research, suggestions have been made to family counselors and mental health staff in the field of couples therapy. 

Key words : 
Genogram , counseling , marital harmony, emotional commitment , problem solving, differentiation of self.