Okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan felsefe eğitimi etkinliklerinin çocukların felsefi tutum ve davranışlarına etkisinin incelenmesi
The examination of the impact of philosophy education activities applied on pre-school term children on philosophical attitude and behaviors of children
Yazar: RABİA DİRİCAN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefe eğitimi = Philosophy education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan felsefe eğitimi etkinliklerinin çocukların felsefi tutum ve davranışlarına etkisini incelemek amacıyla yapılan araştırmada ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmaya, Ankara İli Keçiören İlçesi'nin orta sosyoekonomik bölgesindeki ilkokulların anasınıfına devam eden 20 deney ve 22 kontrol grubu olmak üzere 42 çocuk ve öğretmenleri dahil edilmiştir. Deney ve kontrol grubunun birbirlerini etkilememesi için çocuklar farklı okullardan seçilmiştir. Veri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Felsefi Tutum ve Davranışlarını Belirleme Kontrol Listesi, Demografik Bilgi Toplama Formu ve yarı yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara, araştırmacı tarafından 12 hafta boyunca haftada iki gün Çocuklarla Felsefe Eğitimi Etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocukların ise rutin programlarına öğretmenleri tarafından devam edilmiş, herhangi bir felsefe etkinliği yapılmamış, ancak araştırma verileri toplandıktan sonra etik gerekçelerle 3 oturum yapılmıştır. Deney ve kontrol grubuna uygulanan ön test ve son testler arasındaki farklılığı belirlemek amacıyla Mann-Whitney U Testi, deney ve kontrol grubunun ön test ve son testi arasındaki farklılığı belirlemek amacı ile Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Deney grubundaki çocukların son testten aldıkları puanların yaş ve cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek için Mann-Whitney U; kardeş sayısı, doğum sırası, annenin yaşı, babanın yaşı, annenin öğrenim durumu, babanın öğrenim durumu ve aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre ise her bir faktör için Kruskal Wallis H Testi yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre deney ve kontrol grubundaki çocukların felsefi tutum ve davranışları açısından ön test puanlarında anlamlı bir farklılık olmadığı; son test puanları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Çocukların felsefi tutumlarının çocuğun yaşı, cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, annenin yaşı, babanın yaşı, annenin öğrenim durumu, babanın öğrenim durumu ve aylık gelir düzeyi değişkenlerinden ise etkilenmediği saptanmıştır. Bu bulgulara göre, araştırma kapsamında yapılan felsefe eğitimi etkinliklerinin deney grubundaki çocukların felsefi tutum ve davranışlarını geliştirmede katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, felsefe eğitimi etkinliklerinin, çocukların özellikle tahminde bulunma, düşüncelerini gerekçelendirme, farklı görüşlerini söyleyebilme, hoşgörülü davranma, çevresinde olup bitenlere meraklı olma ve soru sorma becerileri üzerinde pozitif yönde etki ettiğini söylemek mümkündür. Ancak, felsefe etkinliklerinin, duygu ve düşüncelerinin nedenlerini söyleme ve dinledikleri ile ilgili sorular sorma becerileri üzerinde etkili olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In the research that is made to examine the impact of philosophy education activities applied to preschool term children on philosophical attitude and behaviors of children, pre-test – last test control group semi-examinational model is used. 42 children and their teachers, being 20 experiments and 22 control groups continuing to kindergartens of elementary schools in middle socio – economic region of Keçiören District of Ankara Province, are included in the research. Children are selected from different schools in order to prevent experiment and control groups getting affected from each other. In order to collect data, Control List to Determine Philosophical Attitude and Behaviors of Children in Pre-School Term developed by the researcher, Demographic Information Form and semi-structured Teacher Interview Form are used. For two days a week for 12 weeks, Philosophy with Children Education Activities are applied to children in experiment group by the researcher. Routine programs of children in control group are continued by their teachers, no philosophy activity is made, however 3 sessions are made with ethical reasons after research data are collected. In order to determine the difference between pre-test and last tests applied to experiment and control groups, Mann-Whitney U Test is applied, while Wilcoxon Signed Rank Test is applied in order to determine the difference between pre-test and last test of experiment and control groups. In order to examine whether the scores obtained by children in experiment group from last test show meaningful difference according to age and gender variable, Mann-Whitney U is realized, while Kruskal Wallis H Test is realized for each factor according to number of siblings, birth order, mother's age, father's age, education level of mother, education level of father and monthly income level variables. It is determined that there is no meaningful difference in pre-test scores of children in experiment and control groups in terms of philosophical attitude and behaviors according to findings obtained as a result of the analysis of data, while there is a meaningful difference in advantage of experiment group between the last test scores. It is found out that philosophical attitudes of children are not affected from the age, gender, number of siblings, birth order of the child, mother's age, father's age, education level of mother, education level of father and monthly income level variables. According to these findings, it can be said that philosophy education activities made with the scope of the research provide contribution to the development of philosophical attitude and behaviors of children in experiment group. As a result of the research, it is possible to say that philosophy education activities have a positive impact on the talents of children especially to make prediction, to justify opinions, to be able to say different ideas, to be tolerant, to be courageous to incidents happening around and to ask questions. However, it is confirmed that philosophical events are not efficient on talents to say the reasons of emotions and thoughts and to ask questions related with what they listen.