Jacques Maritain ve John Wild'da doğal hukuk ve insan haklarıyla ilgisi
The natural law and its relation to human rights in the works of Jacques Maritain and John Wild
Yazar: GÖRKEM BİRİNCİ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYGI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Doğal hukuk = Natural law ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Maritain, Jacques = Maritain, Jacques ; Wild, John = Wild, John ; İnsan hakları = Human rights ; İnsan onuru = Human dignity

Özet:
Bu çalışma doğal hukuk kuramını ve bu kuramın insan hakları fikriyle ilgisini yirminci yüzyılın iki düşünürü olan, Jacques Maritain ve John Wild'ın doğal hukuk ve insan hakları görüşleri çerçevesinde incelemektedir.Yirminci yüzyıl, yaklaşık bir asırlık aradan sonra, doğal hukuk kuramının yeniden canlanışına tanık olmuştur. Maritain ve Wild doğal hukukun bu yüzyılda yeniden canlanışına katkı sağlayan iki düşünürdür. Her ikisinin doğal hukuk kuramlarının temel ve en dikkat çekici özelliği ortak düşünsel arka planıdır. Maritain ve Wild çağdaş düşünürler olmalarına rağmen, kuramları ağırlıklı olarak Aristotelesçi-Thomasçı felsefeye dayanır. Başka bir deyişle, doğal hukuk kuramlarının temelinde büyük oranda Aristoteles ve Thomas Aquinas'ın ?sadece teorik felsefeye değil, aynı zamanda pratik felsefeye ilişkin? görüşleri bulunur. Ancak, Wild'dan farklı olarak, Thomasçı ve Katolik bir teolog olan Maritain'in doğal hukuk kuramı, teolojik unsurları ve Katolisizmin dogmalarını yoğun bir tarzda içerir. Diğer yandan, Maritain doğal hukuku çok eski bir soruna, yani ?akıl? ve ?inanç?, ?felsefe? ve ?teoloji? ikilemlerine çözüm getirme çabasında bir araç olarak kullanır.Kendisini ?felsefi realist? olarak nitelendiren ve Aristoteles ile Thomas'ı felsefi realizmin en önemli iki temsilcisi olarak kabul eden Wild, doğal hukuk geleneğinin ilk defa bu felsefi gelenek tarafından ortaya konduğunu ve geliştirildiğini savunur. O, doğal hukuk etiğini ahlaki realizm (realist etik) olarak adlandırır ve bunu ?olgu-değer? ile ?olan-gereken? uçurumuna bir çözüm olarak sunar. Tanrıyı (ve Ebedi Hukuku) doğal hukuk kuramının olmazsa olmazı olarak gören Maritain'in aksine Wild, teolojik tartışmaları ve Tanrı fikrini doğal hukukun tali bir konusu olarak değerlendirir ve bu geleneğin merkezi bir konusu olarak görmez. Bu, her iki düşünürün doğal hukuk kuramlarındaki en temel farklılıktır.Son tahlilde, Aristoteles ve Thomas'ın felsefesi, Maritain ve Wild'ın çağdaş insan hakları fikrinin kavramlaştırmasında önemli ve temel bir rol oynar. Öte yandan, her iki düşünür tarafından pratik aklın ölçütü olarak kabul edilen doğal hukuk kuramı, aynı zamanda ahlaki relativizm ve sübjektivizmle mücadelede dayanılacak sağlam bir zemin olarak benimsenir.

Abstract:
This study investigates the natural law theory and its relationships with the idea of human rights throughout the works of two 20th Century philosophers, Jacques Maritain and John Wild, by focusing on their views on natural law and human rights.Following a century long pause, the 20th century had witnessed a revival of the theory of natural law. Maritain and Wild are two thinkers who had contributed to the revival of natural law theory in this century. The fundamental and the most striking aspect of both theories of natural law is their common intellectual background. Although Maritain and Wild are modern philosophers, their theories are predominantly based on Aristotelian-Thomistic philosophy. In other words, their understanding of natural law theory as a theoretical justification of human rights is rooted in Aristotle and Thomas Aquinas? views on not only their theoretical but also practical philosophy. However, unlike Wild, as a Thomist and Catholic theologian, Maritain?s natural law theory overwhelmingly consists of theological elements and Catholic dogmas. Besides, in Maritain?s work natural law theory is used in order to overcome some age-old problems arising from the dichotomy between ?reason? and ?faith?, ?philosophy? and ?theology? and serve as a means to solve these dilemmas.Characterizing himself as a philosophical realist, Wild acknowledges Aristotle and Thomas as the most important representatives of philosophical realism and argues that natural law theory was initiated and developed originally from this philosophical tradition. Wild defines the ethics of natural law as ethical realism (realistic ethics) and introduces it as a solution to the gap between ?is? and ?ought?, ?fact? and ?value?. In contrast to Maritain, who recognizes God (or Eternal Law) as sine qua non in natural law theory, Wild evaluates the idea of God and theological arguments as a peripheral subject of natural law tradition and does not place it to the center of this tradition. This difference is the most essential one between the theories of natural law of the two philosophers.In the final analysis, the philosophies of Aristotle and Thomas play an important and fundamental role in Maritain and Wild?s conceptualization of the modern idea of human rights. Besides this natural law theory which is considered as the criterion of practical reason, is seen by both philosophers as a firm foundation with fight against moral relativism and subjectivism.