Büyük alanlarda çığ tehlike haritalarınınCBS tabanlı oluşturulması
Generating GIS-based large scale avalanche hazard maps
Yazar: YUNUS BARIŞ ODABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHİM AYDIN
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında Trabzon İli Çaykara ilçesi için çığ tehlike gösterim haritasının coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı olarak üretilmesi ve ayrıca koruyucu fonksiyona sahip orman alanlarının belirlenerek haritalanması amaçlanmıştır. Çalışmada gerçekleştirilen işlemler 4 temel aşamaya ayrılmaktadır: 1) Potansiyel başlama bölgelerinin belirlenmesi, 2) Çığ koruma fonksiyonuna sahip ormanlık alanların belirlenmesi ve haritalanması, 3) İki boyutlu çığ simülasyonları ile çığ akma sınırlarının belirlenmesi, 4) Çığ tehlike gösterim haritalarının üretilmesi. Çalışmada potansiyel çığ başlama bölgeleri, topoğrafik parametrelerden yararlanarak, CBS tabanlı olarak hem orman varlığını dikkate alarak hem de dikkate almadan belirlenmiştir. Orman varlığını dikkate alarak belirlenen potansiyel başlama bölgeleri ile iki boyutlu çığ simülasyonları gerçekleştirilerek çığ tehlike gösterim haritası üretilmiştir. Çığ önleme açısından potansiyel koruyucu fonksiyona sahip ormanlık alanlar ise orman varlığını dikkate alarak belirlenen potansiyel çığ başlama bölgeleri, orman varlığını dikkate almadan belirlenen potansiyel çığ başlama bölgeleri ve alana ait sayısal meşcere haritası kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma alanında toplam alanı 8.446 Ha olan 5.525 adet potansiyel çığ başlama bölgesi belirlenmiştir. Üretilen çığ tehlike gösterim haritasına göre ise 22.088 Ha (toplam alanın %39'u) alan çığ tehlikesi altında yer almaktadır. Çalışmada CBS tabanlı üretilen çığ tehlike gösterim haritası ile alanda daha önce meydana gelen çığ olaylarının örtüştüğü gözlenmiştir. Çalışma alanında çığ önleme açısından potansiyel koruyucu fonksiyona sahip ormanlık alanlar ise 6.628,84 Ha olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In the present study, it was aimed to create snow avalanche hazard map based geographic information systems (GIS)  and to determine forested areas providing protection function against snow avalanches, for Çaykara district of Trabzon province. All works carried out are divided into 4 main stages: 1) Determination of potential avalanche release zones, 2) Determination and mapping of forested areas providing protection function against snow avalanches, 3) two dimensional snow avalanche simulations, and 4) Creating snow avalanche hazard maps. Potential snow avalanche release zones were GIS-based determined by using topographic parameters both taking into account the existence of forest or don't. Snow avalanche hazard map was generated by carrying out two dimensional snow avalanche simulations from potential avalanche release zones obtained by taking into account the existence of the forest. The forested areas providing protection function against snow avalanches were determined by using potential snow avalanche release zones determined and digitized forest maps. In the study area, 5.525 potential avalanche release zones with a total area of 8.446 ha were determined. According to the avalanche hazard map created, 22.088 Ha (%39 of the total area) is located under the avalanche hazard. In the study, it was observed that the avalanche hazard map generated and the past avalanche events overlapped well. Forested areas providing potential protective function against snow avalanches were determined as 6.628,84 Ha.