Türkiye'deki gastronomi müzelerinin standartlaşması ve sürdürülebilirliği üzerine bir araştırma
Research on standardization and sustainability of gastronomy museums in Turkey
Yazar: KÜBRA KIRBAÇ
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY BUCAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Yerel gıda ürünleri, bir bölgenin coğrafi özelliklerini, kültürünü, tarihini ve insanlarının yaşam tarzını yansıtan değerli unsurlardır. Bu ürünler, sadece beslenme ihtiyacını karşılamakla kalmaz, aynı zamanda bir toplumun kimliğini ve kültürel mirasını da temsil etmektedirler. Son yıllarda geleneksele ve yerele olan eğilimin artmasıyla birlikte yerel gıda ürünlerinin korunması, tanıtılması ve sürdürülebilirliği konuları gündeme gelmiştir. Bu hususta birçok farklı uygulamanın yanı sıra gastronomi müzeleri de yerel gıda ürünlerinin korunması ve sürdürülebilirliği için önem arz eden kuruluşlardandır.
Bu çalışma, sayıları gün geçtikçe artan gastronomi müzelerinin kuruluş amaçları, hizmet olanakları, özellikleri gibi birçok kriterde standartlaşma ve sürdürülebilirlik durumunun mevcut analizinin yapılması; araştırma sonrası önerilerde bulunarak iyileştirme ve geliştirmenin sağlanabilmesi için yapılmıştır. Araştırma bölümü için Türkiye'de faaliyette olan gastronomi müzelerinde yetkili/görevli olan kişiler ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nden bir yetkili ile nitel araştırma yöntemlerinden olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonrası elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışma sonucunda, gastronomi müzelerinin standartlaşmasının müzenin sürdürülebilir olmasına fayda sağlayacağı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, gastronomi müzesinin sürdürülebilir olması için tanıtım ve finansal destek konularının da önem arz ettiği tespit edilmiştir. Gastronomi müzelerinin kuruldukları bölgeye sosyo ekonomik anlamda katkı sağladığı; kurulacak olan gastronomi müzelerinde atölye çalışmaları, satış alanları, tadım-ikram olanakları ve coğrafi işaretli ürünlere yer verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcı görüşlerine Türkiye'deki gastronomi müzelerinin sürdürülebilir bir özellik göstermediği; standart bir hizmet ve kaliteye sahip olmadığı ulaşılan diğer sonuçlardandır.
Anahtar Kelimeler: Standartlaşma, Sürdürülebilirlik, Gastronomi Müzeleri

Abstract:
Local food products are valuable elements that reflect the characteristics of a region, its cultures, differences and people's lifestyles. These products not only meet nutritional needs but also represent a society's methods and cultural heritage. With the increase in traditional and local ruptures in recent years, the issue of protecting and promoting local expansion and food sustainability has come to the fore. In addition to many different applications, gastronomy museums are important institutions for preserving and sustaining local foods.
This study aims to analyze the current standards of gastronomy museums, which are increasing daily, within the scope of standardization and sustainability in many criteria, such as their establishment characteristics, service facilities and features. It was made to make suggestions after the research and to ensure improvement. For the research section, authorized persons/officers in gastronomy museums operating in Türkiye and T.R. Interviews were held with an official from the General Directorate of Cultural Heritage and Museums of the Ministry of Culture and Tourism using the semi-trained interview technique, a qualitative research method. After the interview, the data obtained was analyzed using content analysis.
As a result of the study, the benefit of standardizing gastronomy museums for the museum's sustainability was determined. In addition, it has been determined that promotion and financial support issues are also crucial for the sustainability of the gastronomy museum. The establishment of gastronomy museums contributes to the region socio-economically. In the gastronomy museums to be established, workshops, sales areas, tasting-catering facilities and service signs will be accessible to update the location of the products. Participant opinions stated that gastronomy museums in Türkiye are not sustainable. Other results achieved include not having a standard service and quality.
Key Words: Standardization, Sustainability, Gastronomy Museums.