Çevrimiçi ve yüz yüze psikoterapide terapötik ittifak ve öz yeterlik inancı arasındaki yordayıcı ilişkide mesleki deneyimin aracı rolü
The mediating role of professional experience in the predictive relationship between therapeutic alliance and self-efficacy beliefs in online and face-to-face psychotherapy
Yazar: GAMZE GÖKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN TEZER
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada çevrim içi ve yüz yüze psikoterapide psikoterapistin algıladığı terapötik ittifak üzerinde, psikoterapistin psikolojik danışma öz yeterlik inancının yordayıcı etkisi üzerinde mesleki deneyimin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda terapötik ittifak üzerinde psikolojik danışma öz yeterlik inancının yordayıcı etkisi üzerinde mesleki deneyimin ne ölçüde aracılık ettiği tespit edilmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-65 yaş aralığındaki 107 psikolog oluşturmaktadır. Çalışmanın ölçüm arası olarak Demografik Bilgi Formu, Terapötik İttifak Ölçeği Kısa Formu-Terapist Formu (TİÖ-KF-TF), Psikolojik Danışma Öz Yeterlik Ölçeği (PDÖYÖ) kullanılmıştır. Verilerin normallik analizinin ardından bağımlı gruplar arası t testi, eşli gözlem t testi, Pearson Korelasyon Analizi ve çok değişkenli adımsal regresyon analizi üzerinden incelenmiştir. Mesleki deneyimi incelemek üzere oluşturulan yapısal model yol analizi ile incelenmiştir.
Yürütülen analizler sonucunda yüz yüze ve çevrim içi psikoterapi oturumlarında terapötik ittifakın alt boyutu olan bağ ve amaç alt boyutlarında ve PDÖYÖ alt boyutları arasında içgörü becerileri dışındaki tüm alt boyutlarında gruplar arası istatistiksel düzeyde anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. Çalışma süresi değişkenine göre gruplar arasında PDÖYÖ alt boyutlarında anlamlı bir farklılık gözlemlenmiş, TİÖ alt boyutları arasında gruplar arası bir farklılık bulunmamıştır. Model kapsamında araştırma hipotezlerine uygun toplam dört (4) adet regresyon modeli oluşturulmuştur. 
Aracılık analizi çıktılarına göre mesleki deneyimin TİÖ üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu ve Psikolojik Danışma Öz Yeterlik Ölçeği (PDÖYÖ) aracılığı ile Terapötik İttifak Ölçeği üzerine dolaylı etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Çevrim içi ortamda yürütülen psikoterapilerde mesleki deneyimin PDÖYÖ aracılığı ile TİÖ üzerine dolaylı etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. Çalışmanın bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve araştırmanın katkıları belirtilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: yüz yüze psikoterapi, çevrim içi psikoterapi, mesleki deneyim

Abstract:
This study aims to examine the mediating role of professional experience on the predictive effect of the psychotherapist's counselling self-efficacy belief on the therapeutic alliance perceived by the psychotherapist in çevirimiçi and face-to-face psychotherapy. In line with the purpose of the study, it was determined to what extent professional experience mediated the predictive effect of counselling self-efficacy belief on the therapeutic alliance. The sample of the study consists of 107 psychologists between the ages of 18-65. Demographic Information Form, Therapeutic Alliance Scale Short Form-Therapist Form, and Psychological Counseling Self-Efficacy Scale were used as the measurement interval of the study. After the normality analysis of the data, intergroup t-test, paired observation t-test, Pearson Correlation Analysis and multivariate stepwise regression analysis were used. The structural model created to examine professional experience was examined by path analysis.
As a result of the analyzes carried out, a statistically significant intergroup relationship was observed in face-to-face and çevirimiçi psychotherapy sessions in the sub-dimensions of the therapeutic alliance, in the sub-dimensions of bond and purpose, and in all sub-dimensions of PBLQ, except insight skills. A significant difference was observed in the PBLQ sub-dimensions between the groups according to the working time variable, and there was no difference between the groups in the PBL sub-dimensions. Within the scope of the model, a total of four (4) regression models were created in accordance with the research hypotheses.
According to the mediation analysis outputs, it is seen that the effect of professional experience on WAI is statistically insignificant, and the indirect effect on the Therapeutic Alliance Scale via the Psychological Counseling Self-Efficacy Scale (PCSES) is statistically significant. It is seen that the indirect effect of professional experience on WAI through PBLQ in çevirimiçi psychotherapies is not statistically significant. The findings of the study were discussed within the framework of the relevant literature and the contributions of the research were stated.
KEYWORDS: face-to-face psychotherapy, çevirimiçi psychotherapy, professional experience, mediating influence