Hâkim iktisadi sistem - İşletme ilişkileri bağlamında organizasyon yapılarının otokratikleşme ve demokratikleşme eğilimleri
Autocratization and democratization tendencies of organizational structures in the context of relationships between sovereign economic system and business
Yazar: CELAL CAHİT AĞAR
Danışman: PROF. DR. TAHİR AKGEMCİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Demokratikleşme = Democratization ; Kapitalizm = Capitalism ; Otokrasi = Autocracy ; Sermaye = Capital ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Teorik bir muhtevaya sahip olan mevcut tez çalışması, hâkim iktisadi sistem ile işletme arasındaki ilişkilerden hareket ederek, genel olarak organizasyon olgusunu, özel olarak ise organizasyon yapısını açıklamaktadır.Bu bağlamda hâkim iktisadi sistemin temel ilişkisinin sermaye, temel işleyiş biçiminin sermayenin dairesel hareketi, temel ekonomik organizasyonunun işletme olduğu saptanmış ve bunların arasındaki ilişkilerden hareketle hâkim iktisadi sistem ile işletme arasındaki sistematik ilişkiler ortaya çıkarılmıştır. Ardından, söz konusu sistematik ilişkilerin büyüklük, teknoloji, çevre ve strateji gibi yapı-düzenleyicilerinin üzerindeki etkileri çözümlenmiştir. Bu çözümlemeyi müteakiben ise geliştirilen organizasyon yapısı bileşenleri sınıflandırması aracılığıyla, yapı-düzenleyicilerinin organizasyon yapısı bileşenleri üzerine etkileri açıklığa kavuşturularak, organizasyon yapılarında otokratikleşme ve demokratikleşme biçiminde birbiriyle çatışma halindeki iki yapısal-eğilimin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Sistematik ilişkiler, yapı-düzenleyicileri, yapısal bileşenler ve yapısal-eğilimlerin uzun erimdeki sonuçlarından hareketle organizasyon yapılarının geleceğe ilişkin yönelimleri tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar vasıtasıyla organizasyon yapısına dair yeni bir model geliştirilmiştir.

Abstract:
This thesis study, which has a theoretical content explains organization phenomenon in general terms, and organizational structure in specific terms with reference to relationships between sovereign economic system and business.In this context, it has been determined that sovereign economic system?s basic relationship is capital, basic modus operandi is the circular movement of capital, and basic economic organization is business; and with regard to relationships among these, systematic relationships between sovereign economic system and business have been revealed. Following this, effects of these systematic relationships on structure-regulators such as size, technology, environment and strategy have been construed. In the wake of this assay, via a developed organizational structure components classification, effects of structure-regulators on organizational structure components have been clarified; and it has been searched out that there are two structural tendencies named as autocratization and democratization in organizational structures, which inter-conflicted within each other. With reference to long range results of systematic relationships, structural components, and structural tendencies, inclinations of organizational structures toward the future have been predicted. Through obtained results, a new model has been developed in relation to organizational structure.