Egzersiz katılımcılarının psikolojik dayanıklılık, optimal performans duygu durumu ve güdülenme ilişkisi
The relationship between psychological resilience, dispositional flow and motivation in the exercise participants
Yazar: AYDIN İLHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELİH BALYAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Güdüleme =   ; Performans = Performance ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
ÖZET

EGZERSİZ KATILIMCILARININ PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK,
 OPTİMAL PERFORMANS DUYGU DURUMU VE GÜDÜLENME İLİŞKİSİ

Yapılan bu araştırmada egzersiz yapan bireylerde psikolojik dayanıklılık, sürekli optimal performans duygu durumu ve güdülenme düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında Pamukkale Üniversitesi'nin farklı fakülte ve yüksekokullarında öğrenim görmekte olan 149 kadın ve 151 erkek olmak üzere toplam 300 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin sürekli optimal performans duygu durumlarının belirlenmesinde "Sürekli Optimal Performans Duygu Durumu Ölçeği-2 Kısa Formu" katılımcıların psikolojik dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesinde "Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" ve katılımcıların egzersiz güdülenmesi düzeylerinin belirlenmesinde "Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde MANOVA, Regresyon ve Korelasyon analizi kullanılmıştır.

Araştırmanın sonunda psikolojik dayanıklılığa ilişkin bulgular değerlendirildiği zaman, katılımcıların cinsiyetlerine göre sadece sosyal kaynaklar alt boyutundaki puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve kadın katılımcıların daha yüksek puana sahip olduğu, haftalık egzersiz sıklıklarına göre yapısal stil, gelecek algısı, kendilik algısı sosyal yeterlik ve sosyal kaynaklar alt boyutları puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). Cinsiyet * haftalık egzersiz sıklıkları, cinsiyet * egzersiz türü, haftalık egzersiz sıklıkları * egzersiz türü, cinsiyet * haftalık egzersiz sıklıkları * egzersiz türü etkileşimlerinin ise psikolojik dayanıklılık ölçeği puanları üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir (p>0.05).

Güdülenme düzeyine ilişkin bulgular değerlendirildiği zaman, katılımcıların cinsiyetlerine göre sadece dışsal düzenleme alt boyutundaki puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve erkek katılımcıların daha yüksek puana sahip olduğu, haftalık egzersiz sıklığına göre sadece içeatımla düzenleme alt boyutundaki puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve haftalık 4-6 gün egzersiz yapan katılımcıların daha yüksek puana sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Cinsiyet * haftalık egzersiz sıklığı, cinsiyet * egzersiz türü, cinsiyet * haftalık egzersiz sıklığı * egzersiz türü etkileşimlerine göre ise egzersizde davranışsal düzenlemeler ölçeği puanları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (p>0.05).

Sürekli optimal performans duygu durumuna ilişkin bulgular değerlendirildiği zaman, katılımcıların haftalık egzersiz sıklıklarına göre sürekli optimal performans duygu durumunun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve 4-6 gün egzersiz yapan katılımcıların daha yüksek puana sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Psikolojik dayanıklılık, sürekli optimal performans duygu durumu ve güdülenme ölçeklerinin arasındaki ilişki değerlendirildiği zaman, ölçek alt boyutları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05).


Anahtar kelimeler: Egzersiz, psikolojik dayanıklılık, sürekli optimal performans duygu durumu, güdülenme

Abstract:
ABSTRACT

THE RELATIONSHIP BETWEEN PSYCHOLOGICAL RESILIENCE, DISPOSITIONAL FLOW AND MOTIVATION IN THE EXERCISE PARTICIPANTS

The primary motive of the current study is to gain an insight into the relationship between psychological resilience, dispositional flow state and motivation in exercise participants. The study consists of a total of 300 participants (149 females and 151 males) who studied in different faculties and vocational schools of Pamukkale University during 2015-2016 academic year. In the determination of the dispositional flow levels of the subjects, "Dispositional Flow Scale-2 Short Form", in the determination of the psychological resilience of the subjects, "Resilience Scale for Adults" and in the determination of the exercise motivation level of the subjects, "Behavioral Regulations in Exercise Questionnaire-2" was used. In the statistical analysis of the data obtained from the research, Multivariate Analysis of Variance, Regression, and Correlation Analysis were used. 

The results obtained suggest the psychological resilience were evaluated at the end of the study, it was found that only the scores of social resources subscale differed significantly according to gender of the participants and that female participants had higher score, according to weekly exercise frequency it was found that there was a statistically significant difference in dimension scores in subscale structural style, perception of self, perception of future, structured style and social resources (p>0.05). Gender * weekly exercise frequency, gender * exercise type, weekly exercise frequency * exercise type, gender * weekly exercise frequency * exercise type interaction revealed no significant effect on psychological resilience score (p> 0.05).

The level of motivation were evaluated when the findings related, it was found that only the scores of the subscale of the external regulation differed significantly according to the genders of the participants and that the male participants had a higher score, only the scores of the subscale of introjected regulation only differed according to weekly exercise frequency statistically and the participants who exercise 4-6 days a week were found to have a higher score (p <0.05). Gender * weekly exercise frequency, gender * exercise type, gender * weekly exercise frequency * according to exercise type interactions it was achieved that exercise had no significant effect on behavioral regulations in exercise questionnaire (p>0.05).

The dispositional flow scale of the participants were evaluated according to the weekly exercise frequency, had a statistically significant difference in the dispositional flow scale and participants who exercise for 4-6 days had a higher score (p<0.05). It was concluded that there was a statistically significant relationship between scale subdimensions when evaluating the relationship between psychological resilience the dispositional flow and motivation scales (p <0.05).


Keywords: Exercise, psychological resilience, dispositional flow, motivation