Malzeme kullanımıyla akıllanan binalar
Buildings that are getting smart with material usage
Yazar: AYKUT AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET VEFA ORHON
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akıllı malzemeler = Intelligent materials

Özet:
İnsanoğlunun evrimleşmesiyle değişen ve çeşitlenen ihtiyaçlar, bunların karşılanmasında faydalanılan malzemelerin de gelişmesine yol açmıştır. Bu dinamik süreç birçok bilim dalında olduğu gibi malzeme biliminde de sürekli gelişmenin itici gücü olmuştur.
Günümüzde, klasik 'çevre koşullarına direnen malzeme' yaklaşımı yerine, daha çağdaş olan 'çevre koşullarına kendini uyarlayabilen malzeme' yaklaşımı önem kazanmaktadır.
Akıllı malzeme; sürdürülebilirlik, nano teknoloji, biyomimetik gibi popüler kavramlardan biridir ve cephelerde alg kullanımının sürdürülebilirlikle, kabukta titanyum dioksit pigment kullanımının nano teknoloji ile ilişkili olması gibi, birçok zaman bu kavramlarla arasında sıkı bir bağ bulunur. 
Akıllı malzemelerin, yeni gelişen ve hala araştırılan bir alan olması sınıflandırılmasını güçleştirmekle birlikte,  bu sınıflandırmalarda en yaygın kullanılan, Etki – Tepki parametreleridir. Ayrıca malzemenin kullanım yerine (cephe, strüktür, kabuk vb.) veya algılayıcı (sensör) ya da hareket ettirici (aktüatör) olup – olmamasına göre de sınıflandırmak mümkündür. 
Bu tezde; akıllı malzeme kullanılan yapılar, yapının türü, malzemenin kullanıldığı yapı elemanı, malzemenin işlevi ve matristeki yeri açısından incelenmiş, farklı sınıflandırma yöntemleri kıyaslanarak Ghandi ve Thompson' un akıllı malzeme matrisi tercih edilmiştir. 'Etki – Tepki' parametrelerinin altıya altı bir matriste konumlandırıldığı bu sınıflandırmanın mevcut malzemelere yönelik kapsayıcılığı ve gelecekteki malzemelere yönelik esnekliği de tercih edilmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Sonuç olarak, ilerleyen teknolojiyle artan akıllı malzemelerin mimari uygulamalarda daha çok yer bulması, güvenilirlik, konfor, sürdürülebilirlik ve daha yaşanabilir mekânlar yaratma olanaklarımızın giderek ve hızla yükselmesine yol açmaktadır.

Anahtar kelimeler: Akıllı malzemeler, sürdürülebilir mimarlık, nano teknoloji, biyomimetik

Abstract:
Changing and diversifying needs through evolution also led to improvement of materials used to resolve those needs. Like in all other scientific areas, this dynamism also led to improvements in material science.
Nowadays, instead of "materials durable against environmental conditions", more contemporary approach supporting "materials which can adopt to environmental conditions" became more important.
Smart material is another popular concept like sustainability, nano technology, biomimicry, and similar to the relationship of nano technology with the use of algie and titenium dioxide pigments, all these concepts show tight relationships.
Although the concept of intelligent materials being new and evolving is making the classification difficult, the use the action-reaction parameters is a more common approach in its classification. One can also classify according to the location where it is used, based on its sensory properties, or being an activator or not.
In this thesis, buildings utilizing intelligent materials are analysed based on the type of materials used, functionality of the materials, and its place within the matrix, and by comparing different classification methods Ghandi and Thompson's intelligent material matrix is chosen. Being inclusive to existing materials and being flexible to accept future materials also played an inportant role to choose this method, which collects "action-reaction" parameters within six-by-six matrix.
In conclusion, intelligent materials supported by ever improving technological advancements are taking more and more roles in today's architectures, and leading to more opportunities to create safe, comfortable, durable, and more livable places.

Keywords: Intelligent materials,  sustainable architecture, nano technology, biomimicry