İstanbul'daki tarihi parkların günümüz kullanım işlevleri açısından irdelenmesi
An evaluation about İstanbul?s historical parks from the viewpoint of nowadays usage functions
Yazar: EMEL OCAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İstanbul önemli bir tarihi geçmişe sahip olması nedeniyle birçok tarihi yapı ve alanları içindebarındırmaktadır. Bu alanlarda yer alan tarihi park ve bahçelerin de değişen sosyal ve fizikselkoşullardan etkilenmesi ve bu etkilerin bir sonucu olarak değişime uğraması söz konusudur.Bu tezin amacı; İstanbul'daki tarihi parkların günümüze kadar ulaşırken nasıl bir değişimsüreci geçirdiğinin, bu süreçten nasıl, ne şekilde etkilendiğinin ve günümüzdeki kullanımişlevlerinin belirlenmesidir. Bu belirleme yapılırken tarihi parklar; saray ve kasır bahçeleri,mesire alanları ve korular olarak sınıflandırılmıştır. Bu sınıflara ait üç farklı örnek, tarihigelişim süreci açısından ve yapılan düzenleme çalışmaları günümüzdeki kullanım işlevleriaçısından incelenmiştir. Bu örneklerden birincisi, saray bahçeleri sınıfında yer alan,İstanbul'un tarihi mekanları denilince ilk aklımıza gelen Topkapı Sarayı ve Gülhane Parkı'dır.İkinci olarak hem kasır bahçeleri sınıfına hem de mesire alanları sınıfına giren; SadabadKasrı, üçüncü olarak ise korular sınıfında; Büyük ve Küçük Çamlıca Korusu'na incelenmiştir.Araştırmanın son bölümünde ise, İstanbul'daki tarihi park ve bahçeler için elde edilen kaynakbilgiler ışığında Topkapı Sarayı ve Gülhane Parkı, Sadabad Kasrı, Büyük ve Küçük ÇamlıcaKoruları için hazırlanan proje çalışmaları günümüz kullanım işlevleri açısından irdelenip?tarihi mekanlarda peyzaj düzenleme ilkeleri? doğrultusunda düzenlenip düzenlenmediğideğerlendirilerek söz konusu tarihi parklar için sonuçlar ve öneriler ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Tarihi Parklar, Kullanım İşlevleri, Topkapı Sarayı ve Gülhane Parkı,Sadabad Kasrı, Büyük ve Küçük Çamlıca Korusu.

Abstract:
As a city with a huge historical past, the city of Istanbul contains such historicalbuildings and places. These historical parks and gardens have inevitably been affectedby the changes of social and physical conditions and they have changed as a result ofthese effects.The aim of this thesis is to determine the evolution process of these historical parks; howdid they change under such different circumstances in time and to identify the nowadaysusage functions. While determining these, historical parks have been classified as`palace garden?, `grassland garden? and `the meadow?. Three different examples fromthese classes have been analyzed from the view of historical development process anddesign works analyzed from the view of present-day?s usage functions. The First one ofthese examples is Topkapı Palace and Gülhane Park, which is classified as palacegarden and it occurs as the first palace to think of in the history of Istanbul. Secondly,Sadabad Grassland, which is both in grassland gardens and recreational areas classand thirdly in meadow class: Large and Small Çamlıca Meadow has been analyzed.In the last part of the study, under the light of the knowledge about the historical parksand gardens of Istanbul; the study that prepared for The Topkapı Palace and GülhanePark, Sadabad Grassland, Large and Small Çamlıca Meadows, scrutinized if theanalyze works have been made under the rules of nowadays Landscape Designprinciples or not and then results put forward and the proposals have been made.Keywords: Historical Park, Usage Function, The Topkapı Palace and Gülhane Park,Sadabad Grassland, Large and Small Çamlıca Meadows.