Behiç Ak'ın çocuk edebiyatı yapıtlarının çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmesi
Examination of children's books of Behiç Ak in terms of principal element of children's literature
Yazar: ÖMER TURAN
Danışman: DOÇ. DR. BEYTULLAH KARAGÖZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ak, Behiç = Ak, Behiç ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bu araştırmada Behiç Ak'ın çocuk edebiyatı yapıtlarının (çocuk romanları, öykü ve resimli çocuk öykülerinin) çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Behiç Ak'ın çocuk edebiyatı alanında vermiş olduğu Günışığı Kitaplığı tarafından basılmış 27 adet çocuk romanı, öykü ve resimli öykü ve Can Çocuk Yayınları tarafından basılmış olan 6 adet resimli öykü kitabı arasından alan uzmanı tarafından önerilmiş 18 kitaplık bir seçki çalışma grubunu oluşturacaktır. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemi olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen kitapların dış yapı özellikleri (büyüklük, kağıt, sayfa düzeni, harfler, kapak(cilt), resim) ve iç yapı özellikleri (tema, konu-kurgu, karakter(kahraman), ileti, dil ve anlatım, çevre, yazınsal ve eğitsel ilkeler) açısından çocuk edebiyatının temel ögelerine uygun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında uygulanan "Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yapıtlarını Değerlendirme Ölçeği" nden elde edilen veriler doğrultusunda eserlerin bütün maddeler için yeterli ve çok iyi puan aralığında değerlere sahip olduğu görüşmüştür. Uygulanan ölçek sonucu her bir özelliğin genel ortalamaları dış yapı özellikleri; tasarım ve resim (79,3) ve iç yapı özellikleri; tema (81,3), konu-kurgu (79,5), karakter/kahraman (79,1), ileti (79,3), dil ve anlatım (79,1), çevre (81,2), yazınsal ve eğitsel ilkeler (81,2) olarak tespit edilmiştir. 

 

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Çocuk Edebiyatı, Behiç Ak, Çocuk Edebiyatı Temel Ögeleri

Abstract:
In this research, it is aimed to examine Behiç Ak's works of children's literature(children'snovels, short stories and illustrated children's stories ) in terms of the basic elements of children's literature. Within the scope of the research, a selection of 18 books selected by the field expert among 27 children's novels, short stories, picture stories published by Günışığı Kitaplığı, and 6 picture story books published by Can Child Publishing, which Behiç Ak gave in the field of children's literature, constituted the study group. In our research, the document analysis method, which is a qualitative research method, was used. As a result of there search, the external structure features (size, paper, page layout, letters, cover (volume), picture and internal structure features (theme, subject-fiction, character(hero), message, language and expression, environment, literary and educational principles)  has been determined that it is suitable for the basic elements of children's literature in terms of principles. In line with the data obtained from the "Children's and Youth's Literature Evaluation Scale" applied within the scope of there search, it has been seen that the works have sufficient and very good scores for all items. As a result of the scale applied, the general averages of each feature were determıned as, exterior structure features; design and painting (79.3), and interior structure features; theme (81.3), plot-fiction (79.5), character/hero (79.1), message (79.3), language and expression (79.1), environment (81.2), literary and educational principles (81.2) 

Keywords: Child, Children'sLiterature, Behiç Ak, Basic Prıncıples of Children'sLiterature