Tedarik zinciri stratejilerinin lojistik performansına etkisi: Gaziantep imalat sektöründe bir uygulama /
Yazar: EVRİM BURCU KÜLLÜK ABDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇETİNDAŞ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Lojistik = Logistics ; Performans = Performance ; Stratejik çeviklik = Strategic cycling ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Çevik üretim = Agile manufacturing ; Ölçekler = Scales ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Önceden küreselleşme olarak nitelendirdiğimiz dönemin bir üst segmenti olan dijital çağın son sürat gelişmeye devam etmesiyle, ülkeler arasındaki fiziki sınırlar ortadan kalkmış neredeyse ulusal ticaret yapılan bir hal almıştır. Tüketim döngüsünün çok fazla arttığı bu çağda, üretim yapan birçok firmanın ayakta durmakta zorlandığını bunun yanında bazılarının da bu hızlı döngüyü fırsata dönüştürerek pazar paylarını artırdığını ve hızlı şekilde büyüdüğünü görmekteyiz. Bu başarıyı elde eden firmalar incelendiğinde arka planda iyi bir tedarik zinciri koordinasyonu ve stratejisi olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı da tedarik zinciri stratejisinin iki ana parametresi olan yalın ve çevik stratejilerinin, lojistik performans boyutlarından kalite, esneklik, maliyet, hız ve güvenirlilik boyutlarına olan etkisi, işletmelerin orta ve üst düzey yöneticilerinden, anket tekniğiyle toplanıp analiz etmektir. Araştırmanın evreni Gaziantep Sanayi Odasına üye toplam 463 imalat yapan firmadan oluşmaktadır Araştırmanın örneklemi, bu firmalar arasından kolayda örnekleme yöntemi ile 211 firma hedeflenmiştir ancak Covid-19 Pandemi dönemine denk gelmesinden dolayı 154 imalat firma örneklemimizi oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS ve Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modelinin analizi neticesinde çevik tedarik zinciri stratejisinin kalite, hız ve güvenilirlik, esneklik ve maliyet performanslarını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Yalın tedarik zinciri stratejisinin ise lojistik performansı boyutlarını anlamlı olarak etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Yalın tedarik zinciri stratejisi ile ilgili hipotezlerin çalışmamızda doğrulanamamış olmasının temel sebebinin, çalışmanın döneminden kaynaklandığı ve araştırma için oluşturulan anket Covid-19 Pandemi döneminde toplandığından dolayı, beklenenin dışında sonuçlar elde edildiği düşünülmektedir. Yalın tedarik zinciri stratejisi tahminlerin doğruluğuna ve daha öngörülebilir ortamlara göre çalışmaktadır. Çevik tedarik zinciri stratejisinin kararsız ve belirsiz ortamlarda şirketlerin ortaya çıkan faktörleri yeniden yapılandırma ve uyarlama yeteneğine sahip olması yani böyle kaotik ortamlarda kendini sürekli hazır olarak tutması nedeniyle Covid-19 Pandemi süreci gibi öngörülemeyen ortamlarda çevik strateji izleyen şirketler bunu fırsata çevirebilmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Tedarik zinciri stratejisi, lojistik performansı, yapısal eşitlik modeli

Abstract:
By full speed developments of digital age which is a higher segment of previous era defined as globalization;the physical territorial borders in between the countries are almost disappeared and international  trade became like a domestic transaction only. In this age with the high rise of consumption cycle we see many companies having vital difficulties whereas many others taking great advantage of this uptrend by increasing their market share resulting in a subsequent growth. Conducting an analytical case study on such successful companies, we find out a well estabilished supply chain coordination and strategy in their background. The main objective of this study is to determine the effects of leanness and agility as the main parameters of supply chain strategy further effects on logistics performance dimensions of quality, flexibility, cost, speed and reliability is analyzed by a survey technic of questionaire from companies intermediate and top level managers. The population of this research consists of a total of 463 manufacturing companies that are members of the Gaziantep Chamber of Industry. The sample of the study was aimed at 211 companies among these companies with the convenience sampling method, The main study is concluded by the data received from 154 of 211 target compabies due to pandemic period overlapped the survey process. The obtained data is analzed by SPSS and Structural Equation Modelling. The structural equation analysis resulted in the fact that Agile Supply Chain Strategy has meaningful, positive effect on quality, speed and reliability, flexibility and cost performances. At the same time Lean Supply Chain Strategy has no meaningful effect on logistics performance dimensions. It is thought that the main reason why the hypotheses related to the lean supply chain strategy could not be confirmed in our study was due to the period of the study and because the survey created for the research was collected during the Covid-19 Pandemic period, results other than expected were obtained. The lean supply chain strategy implements according to the accuracy of the predictions and more predictable environments. Since the agile supply chain strategy has the ability to restructure and adapt the emerging factors of companies in unstable and uncertain environments, that is, they keep themselves constantly ready in such chaotic environments, companies that follow agile strategies in unpredictable environments such as the Covid-19 Pandemic process have been able to turn this into an opportunity. 

Keywords: Supply chain strategy, logistic performance, structural equation modelling