Lupinus varius'un peyzaj performansı ve dikim nöbetinde Zinnia elegans'a katkısı üzerinde araştırmalar
A research on landscape performance of Lupinus varius and its after-effect on Zinnia elegans in planting rotation
Yazar: AYŞE DURAK
Danışman: PROF. DR. OSMAN KARAGÜZEL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Derecelendirme = Rating ; Ekim sıklığı = Seeding density ; Kalıntı etki = Residual effect ; Rhizobium = Rhizobium

Özet:
Bu çalışmada, doğal kaynaklı inokülasyon uygulaması ve ekim sıklıklarının, Lupinus varius L.'un peyzaj performansına etkileri ve L. varius ile dikim nöbeti uygulamasının Zinnia elegans Jacq.'ın büyüme ve çiçeklenme özelliklerine katkısı araştırılmıştır.
İki aşamada gerçekleştirilen bu çalışmanın ilk aşamasında doğal kaynaklı inokülasyon uygulaması (inokülasyon uygulaması yapılan ve yapılmayan) ve ekim sıklıklarının (15x15 cm normal ekim, 20x20 cm normal ekim, 20x20 cm üçgen ekim), L. varius'un büyüme ve çiçeklenme özellikleri üzerine etkileri belirlenmiş ve uygulamaların peyzaj performansları tartılı derecelendirme yöntemi kullanılarak kıyaslanmıştır. İkinci aşamada, standart gübre uygulaması ve bu uygulamaya bir alternatif olarak değerlendirilebileceği düşünülen L. varius ile dikim nöbetinin Z. elegans'ın büyüme ve çiçeklenme özellikleri üzerine etkileri belirlenmiş; ayrıca peyzaj performanslarını karşılaştırmak amacıyla tartılı derecelendirme yöntemi kullanılmıştır.
Sonuç olarak, doğal inokülasyon uygulamasının organik madde açısından fakir bir alanda yetişen L. varius'un peyzaj performansını arttırmadığı, toplam çiçek sayısının inokülasyon uygulanmayan (kontrol) bitkilerde 82.5 adet, inokülasyon uygulanan bitkilerde ise 60.4 adet olduğu saptanmıştır. L. varius'un mevsimlik çiçek olarak kullanımında en uygun ekim sıklığı, birim alana düşen çiçek sayısının da en yüksek olduğu (2255.32 çiçek/m2) 15x15 cm (normal ekim) olarak tespit edilmiştir. Dikim nöbeti ve gübre uygulamasının Z. elegans'ın peyzaj performası üzerinde önemli etkisinin (p≤0.01) olduğu tespit edilmiş ve en yüksek çiçek sayısının (60.06 adet) öncesinde inokülasyon yapılarak 15*15 cm ekim sıklığında L. varius yetiştirilmiş parsellere dikilen Z. elegans bitkilerinde görüldüğü belirlenmiştir. Ayrıca üre ile gübreleme uygulaması yapılan (20 g N/m2)  Z. elegans bitkilerinde toplam çiçek sayısının 54.46 adet olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of natural sourced inoculation and plant spacing on the landscape performance of Lupinus varius and the after-effect of planting rotation with L. varius on growth and flowering characteristics of Zinnia elegans were investigated.
The study was conducted in two stages. In the first stage, the effects of natural sourced inoculation (as in inoculated and uninoculated) and plant spacing (15x15 cm regular, 20x20 cm regular and 20x20 cm triangular sowing) on growth and flowering characteristics of L. varius were determined and the landscape performance of each treatment was compared by using the weighed ranging method. In the second stage, growth and flowering characteristics of Z. elegans were observed to determine the effects of standard fertilization and planting rotation with L. varius as a new alternative to fertilization while the landscape performances were compared by using weighed ranging method.
As a conclusion, it was determined that inoculation treatment was not effective on the growth performance of the plants growing in a medium with low organic content. Number of flowers was 82.5 in total for uninoculated plants while 60.4 for inoculated ones. The optimum planting space for L. varius as a bedding plant was determined as 15x15 cm (regular) which has the highest number of flowers per unit area (2255.32 flowers/m2). Planting rotation and fertility treatments had a significant effect (p≤0.01) on landscape performance of Z. elegans and the highest number of flowers in total (60.06) were accomplished by Z. elegans planted to the field following cultivation of L. varius with a sowing space of 15x15 cm (regular) after natural sourced inoculation. Also, the number of flowers in total of Z. elegans planted to the field applied with urea fertilizer (at a N rate of 20g/m2) was 54.46.