Evli bireylerde ilişki doyumu ile telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between relationship satisfaction and telephone addiction in married couples
Yazar: YASEMİN SALİHOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada evli çiftlerde ilişki doyumu ile telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında, ilişki doyumu, telefon bağımlılığı ve bilişsel esneklik seviyesinin katılımcıların demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır.
İlişkisel tarama modelinde tasarlanan çalışma, 18 yaş üstü bireyler arasından kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 426 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmada demografik soruların yanı sıra İlişki Doyumu Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeğinin Kısa Formu ve Bilişsel Esneklik Ölçeğini içeren bir anket formu kullanılarak birincil veri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS v27 yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında frekans analizi, güvenilirlik analizi, normal dağılım analizi, tanımlayıcı istatistiksel analiz, korelasyon analizi, regresyon analizi, t-testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada gerçekleştirilen regresyon analizleri sonucunda; ilişki doyumu ile telefon bağımlılığı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu, ayrıca ilişki doyumu ile telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünün bulunduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, çalışmada gerçekleştirilen fark analizleri sonucunda; ilişki doyumunun cinsiyete göre ve bilişsel esnekliğin cinsiyet, eğitim düzeyi ve evlenme biçimine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bu tespitler haricinde; katılımcıların ilişki doyumu, telefon bağımlılığı ve bilişsel esneklik düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve evlenme biçimine göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to examine the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between relationship satisfaction and smartphone addiction in married couples. In addition, it was also aimed to examine whether relationship satisfaction, smartphone addiction and cognitive flexibility level differ significantly according to the demographic characteristics of the participants.
The study, which was designed in the relational survey model, was conducted with 426 participants who were reached by convenience sampling method among individuals over the age of 18. In addition to demographic questions, primary data were collected using a questionnaire including the Relationship Satisfaction Scale, the Short Form of the Smartphone Addiction Scale and the Cognitive Flexibility Scale. The data obtained were analyzed using SPSS v27. Within the scope of the research, frequency analysis, reliability analysis, normal distribution analysis, descriptive statistical analysis, correlation analysis, regression analysis, t-test and ANOVA analyses were performed.
As a result of the regression analyses performed in the study, it was determined that there was a negative and significant relationship between relationship satisfaction and smartphone addiction, and that cognitive flexibility played a mediating role in the relationship between relationship satisfaction and smartphone addiction. On the other hand, as a result of the difference analyses conducted in the study, it was determined that relationship satisfaction differed significantly according to gender and cognitive flexibility differed significantly according to gender, education level and marriage type. Apart from these findings, it was observed that the participants' relationship satisfaction, smartphone addiction and cognitive flexibility levels did not differ significantly according to gender, age, education level and marriage type.