Diyabetik nöropatisi olan ve olmayan diyabetes mellitus tanılı hastalarda anorektal manometri ile anal duyunun değerlendirilmesi
Evaluation of anal sensation by anorectal manometry in patients with diabetes mellitus with and without diabetic neuropathy
Yazar: AYŞE NUR MEMDUHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Kontrolsüz diyabet sinir, kalp, böbrek ve göz gibi organlar başta olmak üzere birçok organın fonksiyonunu etkilemektedir. Nöropati diyabetin sık görülen komplikasyonlarındandır. Distal simetrik sensörimotor polinöropati, diyabetik nöropatinin en yaygın türüdür ve genellikle diyabetik nöropati terimiyle eş anlamlı olarak kabul edilir. Duyusal aksonların kaybıyla ilişkili ilerleyici distal duyu kaybı ve ardından ciddi vakalarda motor zayıflığı ve motor aksonal kayıp ile karakterizedir. Diyabetik otonomik nöropati sık görülen komplikasyonlardan bir diğeridir. Çok sayıda organ ve sistem fonksiyonunu etkileyen bir tablodur. Bu sistemler kardiyovasküler, gastrointestinal, genitoüriner, sudomotor, vazomotor ve nöroendokrin sistemdir. Rektal duyu; visseral bir duyudur. Anorektal manometri rektal duyuyu tespit etmede kullanılan bir yöntemdir. Literatürde diyabetik nöropati ile rektal duyu arasındaki ilişkiyi inceleyen kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızda diyabetik nöropati ile rektal duyu arasındaki ilişkinin gösterilmesi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli prospektif tipte tasarlanmış olup Sağlık Bilimleri Üniversitesi(SBÜ) Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Dahiliye ve Gastroenteroloji polikliniklerine 1 Ekim 2023-1 Ağustos 2024 tarihleri arasında başvuran diyabetik hastalardan dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan 30 diyabetik nöropatisi olan, 31 diyabetik nöropatisi olmayan toplam 61 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan yazılı onam alındıktan sonra araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle veri toplama formu doldurulmuştur. Bu hastalara endikasyon dahilinde periferik polinöropati teşhisi için elektromiyografi(EMG) ve rektal duyu değerlendirilmesi için anorektal manometri yapılmıştır. Otonomik nöropati için ise araştırmacı tarafından istirahat taşikardisi ve ortostatik hipotansiyon bakılmıştır.
Bulgular: Rektal sensasyon ile istatiksel olarak ilişkili olan değişkenlere bakıldığında; rektal sensasyon sonucu normal bireylerin hipersensitiflere kıyasla daha çok erkeklerden oluştuğu, hipersensitif erkek sayısının normal erkek sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az olduğu saptanmıştır. Kabızlık durumu açısından bakıldığında hem hiposensitif bireylerin hem de normal bireylerin anlamlı düzeyde daha fazla kabızlık durumuna maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Hipersensitif bireylerin hem normal bireylere hem de hiposensitif bireylere kıyasla daha çok ishal oldukları ve dışkı şekillerinin daha fazla sulu oldukları saptanmıştır. Defekasyon yaparken güçlük hissi açısından incelendiğindeyse hiposensitif bireylerin; hipersensitif bireylerden anlamlı düzeyde daha çok güçlük hissi çektikleri görülmüştür. Hiposensitif bireylerin; hem hipersensitif bireylerden hem de normal bireylerden daha çok digital stimülasyonla gaita deşarjı sağladığı görülmüştür. Dışkı inkontinans ile rektal sensasyon arasındaki ilişki istatistiksel olarak incelendiğinde hipersensitif bireylerin hem hiposensitif bireylerden hem de normal bireylerden daha fazla dışkı inkontinansa sahip oldukları saptanmıştır. Dışkı inkontinansına benzer şekilde acil dışkı hissine sahip birey sayısının da hipersensitif olanlarda daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Diyastolik tansiyon farkına sahip birey sayısınınsa; hiposensitif bireylerde, hem hipersensitif bireylerden hem de normal olanlardan daha fazla olduğu görülmüştür. İlk duyum hissi açısından kıyaslandığında hiposensitif bireylerin normallerden ortalama 77,042cc, hipersensitif bireylerden ise 81,250cc daha yüksek hacimlerde olduğu saptanmıştır. Hiposensitif bireylerin defekasyon hissinin normallerden ortalama 97,317cc, hipersensitif olanlardansa 122,5cc daha yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanında normal bireylerin hipersensitif olanlardan ortalama 25,182cc daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Benzer ilişkilerin aynı şekilde maksimum his açısından da geçerli olduğu belirlenmiştir. Otonom nöropati ile rektal sensasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Buna karşın otonom nöropati bulgusu olarak bakılan diyastolik tansiyon farkı rektal hiposensitif bireylerde daha fazla saptanmıştır. Rektal sensasyonun periferik nöropati ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda hiposensitif bireylerde periferik polinöropatinin daha fazla olduğu gözlemlenmiştir.
Sonuç: Rektal hiposensasyon tanısı olan hastalarda diyabetik periferik polinöropatinin daha fazla görüldüğü sonucuna varılmıştır. Kardiyak otonom nöropati ile rektal sensasyon arasında ilişki saptanmamıştır. Herhangi bir nedenle anorektal manometri yapılıp rektal hiposensasyon saptanmış diyabetik hastalar; periferik polinöropati açısından sorgulanıp erken teşhis ve tedavi edilebilir. Benzer şekilde diyabetik periferik nöropati saptanan hastaların da rektal hiposensasyon bulguları açısından değerlendirilmesini öneriyoruz.

Abstract:
Aim: Uncontrolled diabetes affects the function of many organs, especially the nerves, heart, kidneys and eyes. Neuropathy is a common complication of diabetes. Distal symmetric sensorimotor polyneuropathy is the most common type of diabetic neuropathy and is often considered synonymous with the term diabetic neuropathy. It is characterized by progressive distal sensory loss associated with loss of sensory axons, followed by motor weakness and motor axonal loss in severe cases. Diabetic autonomic neuropathy is another common complication. It affects multiple organ system functions. These systems are cardiovascular, gastrointestinal, genitourinary, sudomotor, vasomotor and neuroendocrine. Rectal sensation is a visceral sensation. Anorectal manometry is a method used to detect rectal sensation. There are a limited number of studies in the literature examining the relationship between diabetic neuropathy and rectal sensation. In our study, we aimed to show the relationship between diabetic neuropathy and rectal sensation.
Materials and Methods: Our study was designed as a single-center prospective study and included a total of 61 patients (30 with diabetic neuropathy and 31 without diabetic neuropathy) who met the inclusion and exclusion criteria among diabetic patients who applied to the Internal Medicine and Gastroenterology outpatient clinics of Health Sciences University (SBU) Ankara Bilkent City Hospital between October 1, 2023 and August 1, 2024. After obtaining written informed consent from the patients who agreed to participate in the study, the data collection form was completed by the researcher using face-to-face interview method. These patients underwent EMG for the diagnosis of peripheral polyneuropathy and anorectal manometry for rectal sensory evaluation. Resting tachycardia and orthotatic hypotension were examined by the investigator for autonomic neuropathy.
Results: When the variables statistically associated with rectal sensation were examined, it was found that normal individuals with rectal sensation results were more likely to be male than hypersensitive individuals, and the number of hypersensitive males was statistically significantly lower than the number of normal males. In terms of constipation status, it was found that both hyposensitive individuals and normal individuals were significantly more exposed to constipation. Hypersensitive individuals were found to have more diarrhea and more watery stools compared to both normal and hyposensitive individuals. When analyzed in terms of feeling of difficulty while defecating, hyposensitive individuals had significantly more difficulty than hypersensitive individuals. It was observed that hyposensitive individuals provided stool discharge with digital stimulation more than both hypersensitive and normal individuals. When the relationship between fecal incontinence and rectal sensation was analyzed statistically, it was found that hypersensitive individuals had more fecal incontinence than both hyposensitive individuals and normal individuals. Similar to fecal incontinence, the number of individuals with urgent fecal sensation was found to be higher in hypersensitive individuals. The number of individuals with diastolic blood pressure difference was higher in hyposensitive individuals than in both hypersensitive and normal individuals. When compared in terms of initial sensation, hyposensitive individuals had an average volume of 77.042cc higher than normal individuals and 81.250cc higher than hypersensitive individuals. The average defecation sensation of hyposensitive individuals was 97.317cc higher than normal individuals and 122.5cc higher than hypersensitive individuals. In addition, normal individuals were found to be on average 25,182cc more than hypersensitive individuals. Similar relationships were also found to be valid for maximum sensation. There was no statistically significant relationship between autonomic neuropathy and rectal sensation. In contrast, diastolic blood pressure difference, which is considered as a sign of autonomic neuropathy, was found to be higher in rectal hyposensitive individuals. Rectal sensation was found to have a significant association with peripheral neuropathy. As a result of the statistical analysis, it was observed that peripheral polyneuropathy was more common in hyposensitive individuals.
Conclusion: It was concluded that diabetic peripheral polyneuropathy was more common in patients with rectal hyposensation. There was no association between cardiac autonomic neuropathy and rectal sensation. In patients with peripheral polyneuropathy detected by screening for complications, we recommend questioning for rectal hyposensation findings.