Yapım işleri ihalelerinde kamu ihale mevzuatı ile FIDIC şartnamelerinin ihale öncesi istenen belgeler bağlamında karşılaştırılması
Comparison of public procurement legislation and FIDIC specifications in the context of the tender documents for the construction works
Yazar: SAMET SERKAN ÖZEK
Danışman: PROF. MÜRSEL ERDAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu (KİK)'nun çağın gereklerini yerine getirip getirmediği analiz edilerek FIDIC (Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu) şartnamelerinde yer alan olumlu uygulamaların KİK'e uygulanabilirliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, bir kamu kurumu tarafından KİK şartnamelerine göre ihalesi yapılan bir yapım işi ihalesi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) fonuyla FIDIC şartnamelerine göre ihalesi yapılan bir yapım işi ihalesinin ihale dokümanları temel alınarak iki mevzuat birbiriyle karşılaştırılmıştır. Sonuçta KİK ihalelerinde, FIDIC şartnameleriyle yapılan ihalelerde olduğu gibi ihale öncesinde saha ziyaretinin yapıldığına dair belgenin istenmesi, sahanın zorluklarını gören, anlayan ve buna göre daha tutarlı bir teklif hazırlayan isteklilerin ihaleye katılımını sağlayabilecektir. FIDIC ihalelerinde ortalama işin %30'u alt yükleniciler tarafından yapılırken, KİK ihalelerinde ise neredeyse işin tamamına yakını alt yükleniciler tarafından yapılabilmektedir. Alt yüklenicilerin yapacağı iş miktarının, yüklenicinin yaptığı işten fazla olmaması ve bunun için bir sınırlandırma getirilmesi gerekmektedir. Bu sayede işin çoğunluğunu ihaleyi kazanan yüklenicinin yapması sağlanabilecektir. Bunun yanında KİK ihalelerinde eşik değerin üstündeki büyük çaplı projelerde ya da özel ihtisas gerektiren yapım işlerinde proje tasarım belgeleri ile kalite kontrol belgeleri istenirse, ihaleye daha nitelikli firmaların katılması mümkün olabilecektir. Yine KİK ihalelerinde isteklilerden, yapım işinde kullanacakları malzeme ve ekipmanların nereden temin edildiği bilgisi istenirse, marka ve modelinin belli kalitede ürünlerin arasından seçilmesi zorunlu hale getirilirse sahada yapılan işin daha nitelikli olması sağlanabilecektir. KİK mevzuatında yapılacak düzenlemeyle, dostane yollarla çözüm yöntemlerinin kullanılması veya Uyuşmazlık Çözüm Kurulu gibi kurumların yer almasıyla, idare ve yükleniciler arasındaki anlaşmazlıkların işin feshine kadar gidebilen uzun süren mahkeme süreçlerine girmeden daha kısada çözülmesi mümkün olabilecektir. KİK ihalelerinde bu uygulamaların yapılması ihaleyi en uygun istekliye vermek adına en uygun çözüm olarak değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to analyze whether the Public Procurement Law No. 4734 (PPL) fulfills the requirements of the era and to determine the applicability of the positive practices in FIDIC specifications to the Public Procurement Law. For this purpose, the tender documents of two construction works, one of which was awarded by a public institution according to Public Procurement Law No. 4734 and the other one was awarded by the Ministry of Environment and Urbanization with the European Union Instrument for Pre-Accession Assistance (IPA) according to the FIDIC contracts were compared. As a result, in PPL tenders, requesting the site visit document as in the tenders made with the FIDIC specifications, ensures that the participants of the tender fully understand the difficulties of the field and make proposals with a more consistent bid amount. While 30% of the average work is done by subcontractors in FIDIC tenders, almost all of the work in PPL tenders can be done by subcontractors. The amount of work to be done by subcontractors should not be more than the work done by the contractor and restrictions should be imposed. By this means, the majority of the work can be done by the contractor who won the tender. In addition to this, it is possible to participate more qualified firms in the tender if the project design documents and quality control documents are requested in large-scale projects above the threshold value or in constructions works that require specialization. Again, if the information, where the materials and equipments used in the construction work, are supplied, is requested from the tenderers in PPL tenders, from where and also the brand and model of the equipments are to be selected among certain quality products, the work done in the field will be more qualified. With the regulations to be made in the Public Procurement Legislation, by using amicable solutions methods or by the establishment of institutions such as the Dispute Resolution Board, it will be possible to resolve the disputes between the administration and the contractors in a shorter period without going through the long-term court proceedings. These practices are considered as the most appropriate solution for granting the tender to the most appropriate tenderer.