Yaratici drama tekniği ile hasta güvenliği kültürü oluşturmada grup çalışması deneyimi: Bir karma yöntem çalışması
Group work experience in creating a patient safety culture with creative drama technique: A mixed method study
Yazar: SİNEM EROĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Drama = Drama ; Grup çalışması = Group work ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Araştırma, hemşirelerin hasta güvenliği kültürünü belirleyerek hasta güvenliği hakkındaki görüş, düşünce ve bilgilerini tasvir etmek, yaratıcı drama tekniği ile verilen hasta güvenliği önlemleri eğitimi ile"hasta güvenliği kültürünü oluşturmak ve hasta güvenliği kültürünün"oluşumuna etkisini nitel ve nicel verilere dayandırarak derinlemesine ortaya koymak amacıyla yapılan randomize kontrollü yarı deneysel keşfedici sıralı desende karma yöntem çalışmadır.
Araştırma, Kasım 2019-Haziran 2020 tarihleri arasında İzmir'de özel bir hastanede gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi kriter örnekleme yöntemi ile belirlenmiş ve hastane hasta güvenliği kültürü puanından düşük alan (60 puan altı) toplam 23 hemşire ile araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında; "Hemşire Tanıtım Formu", "Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi", "Hasta Güvenliği Kültürü Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve "Eğitim Sonrası Görüşme Formu" kullanılmıştır.
Karma yöntem kapsamında yapılandırılan araştırmanın süreci; ön verilerin toplanması, katılımcıların belirlenmesi, yüz yüze görüşmelerin sağlanması, eğitimlerin verilmesi ve son verilerin toplanması şeklinde beş ana bölümde ele alınmıştır. Nicel veri analizi değerlendirilmesinde SPSS"15.0 paket programı kullanılmıştır. Demografik özellikleri tanımlamak için sayı yüzde"dağılımı ve tanımlayıcı istatistikler, grupların homojenliğini değerlendirmede ki kare testi yapılmış, örneklem sayısı 30'un altında olduğundan gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalarda"Mann Whitney U testi, Wilcoxon Signed Ranks testi,"tekrarlı ölçümlerde Friedman varyans analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin içerik analizinin elde edilmesinde MAXQDA 20 programı kullanılmıştır. Elde edilen ses kayıtları deşifre edilmiş ve"değerlendirme raporları tematik içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Program üzerinde kodlar alt kodlar"oluşturulmuş ve analizin görsel içeriğinin hazırlanmasında MAXQDA 20 programının görsel araçlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için Ege"Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve araştırmanın yapıldığı özel hastaneden yazılı izin alınmıştır."Araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmanın sınırlılıklarına uyan bireylerden bilgilendirilmiş onam ve sözlü onam alınmıştır."
Araştırmaya katılan hemşirelerin %39,1'inin yoğun bakımda çalıştığı, %65,2'sinin klinik hemşire, %78,3'ünün 27 yaş ve altında, %87'sinin kadın, %60,9'unun lise mezunu ve %65,2'sinin meslekte çalışma yılının 6 yıl altında olduğu,  %87'sinin hasta güvenliği önlemleri eğitimi aldığı ve %87'sinin hata olay rapor etme süreci oluşturmadığı saptanmıştır."Deney ve kontrol grubundaki hemşirelerin gruplar arası karşılaştırmalarında birimler içinde ekip çalışması, personel sağlama ve hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt alt boyutları son test ortalama puanları arasında anlamlı fark olduğu (p<0,05),"hasta güvenliği kültürü eğitimleri ile zaman içindeki hasta güvenliği kültüründeki değişimlerde deney grubundaki hemşirelerin eğitim öncesi ve eğitimden iki ay sonrasındaki puan ortalamalarında artış olduğu, kontrol grubundaki hemşirelerde ise olumlu bir değişim olmadığı grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Hemşirelerin çalıştıkları birimlerde raporlanan olay sayısının zaman içerisindeki değişiminde ise raporlanan olay sayısında artış olduğu saptanmıştır.
Araştırmanın nitel veri analizi sonucunda 3 ana tema, 10 alt tema ve 54 alt boyut tespit edilmiş "hasta güvenliği tanımlamaları", "tıbbi hata" ve "hata raporlama" şeklinde üç ana tema ile ele alınmıştır. Hemşirelerin olay raporlama konusundaki düşüncelerinin zaman içindeki değişim sonuçları, hasta güvenliğini tehdit eden engeller, çalışanın ve yöneticinin hata raporlama konusundaki tutumu nitel ve nicel bulgularda birbirlerini destekleyen sonuçlardandır. Birimiçi ekip iletişimi, yönetici beklentileri ve hasta güvenliğini geliştirme faaliyetleri, hata raporlama süreçlerinin geliştirilmesi ve öneminin çalışanlara aktarılmasında  yaratıcı drama tekniğinin kullanılabileceği, hasta güvenliği ile ilgili yapılacak çalışmalarda hasta güvenliği önlemleri konusundaki bilgi düzeyinin de ölçülmesi, örneklem büyüklüğünün arttırılarak farklı meslek grubunda da araştırma yapılması önerilmiştir.

Abstract:
The"research was carried out in order to describe the views, thoughts and knowledge of nurses about patient safety by determining the patient safety culture, to create a patient safety culture with the patient safety precautions training given with the interactive theater technique, and to reveal the effect of the patient safety culture on the formation of the patient safety culture by basing it on qualitative and quantitative data in depth. It is a mixed method study in an experimental exploratory sequential design."
The research was carried out in a private hospital in Izmir between November 2019 and June 2020."The sample of the study was determined by the criterion sampling method and the study was completed with a total of 23 nurses who scored lower than the hospital patient safety culture score (below 60 points)."In the collection of data; "Nurse Introduction Form", "Patient Safety Culture Hospital Questionnaire", "Patient Safety Culture Semi-Structured Interview Form" and "Post-Training Interview Form" were used.
The process of the research structured within the scope of the mixed method; It is discussed in five main sections as collecting preliminary data, identifying participants, providing face-to-face interviews, providing trainings and collecting final data."SPSS 15.0 package program was used in the evaluation of quantitative data analysis. Number percentage distribution and descriptive statistics were used to define demographic characteristics, chi-square test was used to evaluate the homogeneity of the groups. Since the sample number was less than 30, Mann Whitney U test, Wilcoxon Signed Ranks test, and Friedman analysis of variance were used for repeated measurements." The MAXQDA 20 program was used to obtain the content analysis of the qualitative data. The audio recordings obtained were deciphered and the evaluation reports were analyzed with thematic content analysis method. Codes and sub-codes were created on the program and the visual tools of the MAXQDA 20 program were used in the preparation of the visual content of the analysis."Written permission was obtained from the Ege University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee and the private hospital where the study was conducted, in order to conduct the study. Informed consent and verbal consent were obtained from individuals who agreed to participate in the study and who complied with the limitations of the study."
Of the nurses participating in the study, 39.1% worked in the intensive care unit, 65.2% were clinical nurses, 78.3% were 27 years and younger, 87% were female, 60.9% were high school graduates, and 65% were It was determined that ,2% of them had less than 6 years of working years, 87% of them received training on patient safety precautions, and 87% of them did not create an error event reporting process. In the comparison of the nurses in the experimental and control groups, there was a significant difference between the post-test average scores of the sub-dimensions of teamwork, staffing and non-punitive response to mistakes (p<0.05),"and changes in patient safety culture over time with patient safety culture trainings. It was determined "that there was an increase in the mean scores of the nurses in the experimental group before and two months after the education, and that there was no positive change in the nurses in the control group, and there was no statistically significant difference in the comparisons between and within the groups (p>0.05)."It has been determined that there is an increase in the number of reported events as the number of events reported in the units where nurses work changes over time.
As a result of the qualitative data analysis of the research, 3 main themes, 10 sub-themes and 54 sub-dimensions were determined and discussed with three main themes as "patient safety definitions", "medical error" and "error reporting". The results of the change in nurses' thoughts on event reporting over time, the obstacles that threaten patient safety, the attitude of the employee and the manager about error reporting are among the results that support each other in qualitative and quantitative findings. It has been suggested that creative drama technique can be used in team communication, manager expectations and activities to improve patient safety, development of error reporting processes and conveying their importance to employees, measuring the level of knowledge on patient safety measures in studies to be carried out on patient safety, increasing the sample size and conducting research in different professions.