Kadın kuaförlerinde boya sonrası yıkama suyunda ağır metal tayini
Determination of heavy metals in washing water after dyeing in women's hairdressers
Yazar: SILA NEZAHAT DAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ AKPOLAT ; PROF. DR. NAZAN DEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık su = Waste water ; Ağır metaller = Heavy metals ; Boyar maddeler = Dyestuffs ; Kozmetikler = Cosmetics ; Kuaför = Hairdresser ; Saç boyaları = Hair dyes ; Saçlar = Hair ; Su kirliliği = Water pollution ; Çevre = Environment

Özet:
Bu çalışmada, Muğla ilinin Menteşe ve Ula ilçelerindeki iki farklı kadın kuaföründe yapılan boyama işlemleri sonucunda atık suya karışan ağır metal miktarı ve çeşitleri araştırılmıştır.
Yapılan literatür araştırmalarına göre saç boyaları veya saç renklendiricilerinin, yak-laşık 400 milyar dolarlık kozmetik pazarının çok önemli bir bölümünü (%33) oluş-turduğu görülmüştür. Saç boyama yaşı günümüzde yirmili yaşlara kadar düşmüştür. Kadınlar saçlarına üç haftada bir dip boya yaptırmaktadır. Bu boyalar saçlarda biri-kerek insan sağlığını hem içten hem dıştan tehdit etmektedir. İnsan vücudundan fark-lı yollarla atılan ağır metaller çevre için de sorun oluşturmaktadır. Çevremizin kir-lenmesine neden olan bu metaller toprak, su ve farklı besin kaynakları aracılığıyla tekrardan canlı vücuduna girerek hastalıklara neden olmaktadır. 
Tez kapsamında yapılan ağır metal tayinlerinde mikrodalga cihazının Hair programı kullanılmıştır. 30 farklı saç boyası numunesi mikrodalga çözme yöntemi ile çözündü-rülmüştür. Atıksu numunelerinde Pb2+, Cu2+, Fe2+, Zn2+, Mn2+ ve Cd2+ iyonlarının derişimine bakılmıştır. Ağır metal analizleri Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi (AAS) cihazı ile yapılmıştır.
Analizler sonucunda saç boyası atık sularında bazı numunelerde, Cu2+ ve Mn2+ me-talleri çok az miktarda bulunurken, Mn2+ ve Cu2+ metalleri analiz limitinin altında çıkmıştır. Analiz limitinin altında çıkan sonuçlarla ilgilenilmemiştir. Pb2+, Fe2+, Zn2+ ve Cd2+ metallerinin miktarının ise limitlerden yüksek olduğu gözlenmiştir. 
Saç boyama sonrası alınan 30 farklı atık suda yapılan AAS analizleri sonucu toplam: Pb2+ 73,918 mg/L, Cu2+ 0,109 mg/L, Fe2+ 50,809 mg/L, Zn2+ 7,900 mg/L, Mn2+ 1,031 mg/L ve Cd2+ 3,522 mg/L olduğu bulunmuştur. Atık suların litresine toplam 137,289 mg ağır metalin karıştığı tespit edilmiştir. 
Referans renk kartelası kullanılarak boyalardaki metal içerikleride karşılaştırılmıştır. En yüksek metal içeriğinin, özellikle Pb2+, Fe2+, Zn2+ ve Cd2+ metallerinin bulunduğu koyu kumral, natural kestane ve kahverengi renklerinin tonlarında olduğu tespit edilmiştir. Saç boyası atık sularının pH değerlerinin 7-10 arasında olduğu da belir-lenmiştir. 
Atık sularda bulunan ağır metal derişimleri Su Kontrol Yönetmenliğindeki yasal sınır değerleri ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
In this study, the amount and types of heavy metals mixed with wastewater as a re-sult of dyeing processes in two different women's hairdressers in Muğla, Menteşe and Ula districts were investigated.
According to the literature researches, it is seen that hair dyes or hair colorants cons-titute a very important part (33%) of the approximately 400 billion dollar cosmetic market. Today, the age of hair dyeing has decreased to the twenties. Women have their hair dyed every three weeks. These dyes accumulate in the hair and threaten human health both internally and externally. Heavy metals, which are excreted from the human body in different ways, also pose a problem for the environment. These metals, which cause pollution of our environment, enter the living body again through soil, water and different food sources and cause diseases.
The Hair program of the microwave device was used in the determination of heavy metals within the scope of the thesis. 30 different hair dye samples were dissolved by microwave dissolving method. The concentrations of Pb2+, Cu2+, Fe2+, Zn2+, Mn2+ and Cd2+ ions in wastewater samples were determined. Heavy metal analyzes were performed with Atomic Absorption Spectroscopy (AAS) device.
As a result of the analysis, Cu2+ and Mn2+ metals were found in very small amounts in some samples in hair dye wastewater, while Mn2+ and Cu2+ metals were found below the analysis limit. Results below the analysis limit were not dealt with. It was observed that the amount of Pb2+, Fe2+, Zn2+ and Cd2+ metals was high.
As a result of the AAS analyzes made in 30 different wastewaters taken after hair dyeing, the total is: Pb2+ 73,918 mg/L, Cu2+ 0.109 mg/L, Fe2+ 50.809 mg/L, Zn2+ 7,900 mg/L, Mn2+ 1.031 mg/L and Cd2+ 3,522 mg/ It was found to be L. It was de-termined that a total of 137,289 mg/L heavy metals were mixed into the wastewater.
The metal contents of the dyes were compared using the reference color chart. It was determined that the highest metal content was in shades of dark auburn, natural chestnut and brown, especially Pb2+, Fe2+, Zn2+ and Cd2+ metals. It was determined that the pH values of hair dye wastewater were between 7-10.
Heavy metal concentrations in wastewater were compared with the legal limit values in the Water Control Regulation.