Havayolu sektöründe teşvikler: Türkiye'deki teşvikli hatlar uygulamasına yönelik nitel bir araştırma
Subsidies in airline sector: A qualitative research on subsidized routes scheme in Turkey
Yazar: MUSTAFA UZGÖR
Danışman: DOÇ. DR. FERHAN ŞENGÜR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Teşvikler = Incentives ; Ticari havacılık = Commercial aviation

Özet:
Türkiye'de hava taşımacılığının gelişimi ve kullanımı, 1983'de atılan serbestleşme adımlarıyla artmıştır. Ancak asıl artış, 2003 yılında iç hatların serbestleştirilmesiyle yaşanmıştır. Bu dönemde serbestleşmenin etkisiyle sektörde olumlu gelişmeler yaşanmış, devlet, uçak biletinde kamu payının azaltılması, az gelişmiş bölgelerde havaalanlarının yapılması ve teşvikli hatların açılması gibi uygulamalarla hava taşımacılığını desteklemiştir. Bu destekler arasında teşvikli hatlar uygulaması, tüm dünyada havayolu serbestleşmesinin olumsuz bir sonucu olan talebi düşük yerlerde havayolu hizmetinin yeterli seviyede sağlanamaması sorununu çözmek için geliştirilmiştir. Şimdiye dek Türkiye'de havayolu sektörüne yönelik teşvikli hatlarla ilgili bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye havayolu sektöründeki teşvikli hat uygulamasının mevcut durumunu ortaya koymak, uygulamada karşılaşılan sorunları ve çözüm önerilerini belirlemektir. 
Bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla SHGM ve havayolu işletmelerinin konuyla ilgili yönetici ve uzmanlarından elde edilen nitel veriler tümevarımcı şekilde analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'deki teşvikli hat uygulamasındaki sorunlar; mevzuatın yapısıyla ilgili sorunlar, sektörün genel durumuyla ilgili olan ve teşvik uygulamasını etkileyen sorunlar, paydaşlara özgü sorunlar ve havaalanlarıyla ilgili sorunlar temaları altında toplanmıştır. Öneriler ise; mevzuatın yapısı ve uygulanmasıyla ilgili öneriler, daha kapsayıcı politika önerileri, havayolu işletmelerini doğrudan etkileyen öneriler ve paydaşlarla ilgili öneriler temaları altında değerlendirilmiştir.

Abstract:
Development and use of air transport in Turkey has increased with the liberalization steps taken in 1983. However, the major increase was achieved with the liberalization of domestic routes in 2003. In this period, positive developments were experienced in the sector with the effect of deregulation and the state subsidized air transport with implications such as lowering the public share on the ticket price, building airports in underdeveloped regions and opening subsidized routes. Among these subsidies, the introduction of subsidized routes has been introduced to solve the problem of lack of airline service not being sufficiently available at remote regions, which is a negative consequence of airline deregulation all over the world. To date, there is no academic study related to the subsidized routes towards airline sector in Turkey. The aim of the study is to reveal the current status of subsidized routes in airline sector in Turkey, to determine problems and suggestions in the subsidy scheme.
In this study, qualitative data obtained from the relevant directors and experts of DGCA and airline operators through semi-structured interviews were analyzed inductively. As a result of the study, problems in subsidized route scheme of Turkey are grouped under themes of; problems related to the general situation of the sector and affecting the subsidy application, problems with the structure of the regulation, stakeholder-specific problems and problems related to airports. Suggestion themes are; suggestions on the structure and implementation of the regulation, more inclusive policy recommendations, proposals directly affecting airline operators, and proposals on stakeholders.