Lise öğrencilerinde sportmenlik, öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between sportsmanship, self-efficacy and psychological resilience of high school students
Yazar: HAMZA NAS
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP KOÇ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Spor = Sports ; Sportmenlik = Sportsmanship ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı; lise öğrencilerinde sportmenlik, öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Materyal ve Metot: Araştırma grubu 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili Merkez ilçelerindeki iki devlet lisesinde okuyan 605 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada "Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Ölçeği", "Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği", "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Öğrencilerin ölçeklerden aldığı puanlar normallik sınamasına uygun olarak bağımsız değişkenlere göre incelenmiş (t-testi, ANOVA) ve öğrencilerin sportmenlik değerleriyle öz-yeterlikleri ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkiye (Pearson) bakılmıştır. 
Bulgular: Öğrencilerin sportmenlik davranışlarının öğrencilerin cinsiyetlerine, yaptıkları sporun temas durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür.  Öğrencilerin genel öz-yeterliklerinin cinsiyetlerine, sınıflarına, okul takımlarında yer alma durumlarına, okul başarı durumlarına, aile ekonomik düzeylerine ve yaptıkları spor türlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Öğrencilerin psikolojik sağlamlıklarının sınıflarına, okul takımlarında yer alma durumlarına, okul başarı durumlarına, aile ekonomik düzeylerine ve yaptıkları spor türlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür.  Öğrencilerin toplam sportmenlik puanları ile genel öz-yeterlikleri (r=.12, p<0.05) ve psikolojik sağlamlıkları  (r=.08, p<0.05) arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. 
Sonuç: Sonuç olarak öğrencilerin öz-yeterlik algılarının ve psikolojik sağlamlıklarının sportmenlik davranışları ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Öğrencilerin öz-yeterliklerinin geliştirilmesine ve psikolojik sağlamlıklarının arttırılmasına yönelik etkinlikler uygulamanın öğrencilerin sportmenlik davranışlarını geliştirmede yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of the research is to examine the relationship between sportsmanship, self-efficacy and Psychological resilience in high school students.
Material and method: The study group consisted of 605 students studying in two state secondary schools in the central districts of Gaziantep province in 2016-2017 academic year. In the study "Physical Education Course Sportsmanship Behavior Scale", "Self-efficacy Scale for Children", "Child and Youth Resilience Measure" and personal information form created by the researcher were used. The scores obtained by the students from the scales were examined according to the independent variables according to the normality test (t-test, ANOVA) and the relationship between sportsmanship values and self-efficacy and psychological resilience of students (Pearson) was examined. 
Results: It was found that sportsmanship behaviors of students differ significantly by gender, by sports contact status. It was found that self-efficacy of students differ significantly by gender, by grade,  joining in school sports teams, by school achievement,  by family economic level and by  type of sport. It was found that psychological resilience of students differ significantly by grade, by joining in school sports teams, by school achievement, by sports contact status, by playing in school sports teams, by school achievement, by family economic level. It was found that there was a weak significant positive correlation between the total sportsmanship scores of the students with the general self-efficacy (r=.12, p<0.05) and psychological resilience (r=.08, p<0.05) of the students.
Conclusion: Consequently, it was understood that students' self-efficacy perceptions and psychological resilience were found to be related to their sportsmanship behaviors. It is believed that implementing activities to improve students' self-efficacy and psychological resilience will be beneficial in improving sportsmanship behaviors of students.