Spondilolistezis nedeniyle opere edilen olguların uzun dönem takip ile klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi
Spondylolisthesis cases operated with long-term clinical and radiological follow-up
Yazar: HARUN MEHMET ÖZLÜ
Danışman: UZMAN ALİ ENDER OFLUOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Füzyon = Fusion ; Hasta takibi = Follow up studies ; Omurga = Spine ; Radyografi = Radiography ; Sağlık kayıtları = Health records ; Spinal füzyon = Spinal fusion ; Spinal hastalıklar = Spinal diseases ; Spondilolistezis = Spondylolisthesis

Özet:
Spondilolistezis, bel ağrısının en önemli nedenlerinden biri olup, bir vertebranın diğer bir komşu vertebra üzerinde anterior subluksasyonudur. Tanı genellikle ilk olarak direkt röntgenogram ile konur. Spondilolistezis semptomları arasında bel ağrısı, kalça ve bacaklarda ağrı, gerilme, kuvvet ve his kusurları sayılabilir. Semptomatik tedavinin ilk aşamasında, yatak istirahati, aktivite kısıtlanması, fizik egzersizler, korse ve ağrı kesici ilaçlar kullanılır. Hastaların çoğunun konservatif tedaviyle iyileşmesine rağmen, bir kısmı içinse nöral dekompresyon, füzyon ve spinal enstrümantasyon gerekir. Uzun zamandır düşük grade'li spondilolistezisin cerrahi tedavisinde in situ posterolateral füzyonun en başarılı yöntem olduğunu savunulmuştur. Ancak günümüzde biyomekaniğin daha iyi anlaşılması ve yeni cerrahi tekniklerle daha iyi tedavi sonuçları elde edilmektedir.Bu çalışmada Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroşirurji Kliniğinde çeşitli tiplerde, Grade I, II ve III spondilolistezisli 42 olguya dekompresyon ile transpediküler vida fiksasyonu ve füzyon uygulanmıştır. Klinik sonuçlar, bu çalışmadaki deneyimlerimizle birlikte analiz edilerek yayınlar eşliğinde sunulmuştur.Tüm olgular tanı ve takip amaçlı olarak direkt radyografilerin yanında, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) teknikleri ile değerlendirilmiştir. Cerrahi sonrası ortalama takip süresi 4,7 yıldır. Olguların 38'i kadın, 4'ü erkektir. Yaşları 21-72 arasında ve yaş ortalamaları 53,7'dir. Olguların 36'sı Grade I, 6'sı Grade II ve 1'i Grade III'dür. Olguların 26'sı dejeneratif, 9'u istmik, 2'si displastik, 5'i iyatrojenik tipte idi. En fazla etkilenen seviye 24 olguda L4-L5 ve 8 olguda L5-S1 idi.Operasyon öncesi siyataljisi olan 19 olgunun 18'inde, kladikasyonu olan 23 olgunun 21'inde, motor defisiti olan 30 olgunun 26'sında, duyu defisiti olan 23 olgunun 19'unda, refleks değişikliği olan 6 olgunun 4'ünde, mesane sfinkter disfonksiyonu olan 4 olgunun 3'ünde tamamen düzelme olup, hastaların klinik çıkışı çok iyi saptanmıştır. Ayrıca ameliyat sonrası hastaların hem bel, hem de bacak ağrıları belirgin azalmıştır.Komplikasyon olarak ameliyat esnasında 2 olguda dura hasarı gelişmiş ve primer olarak süture edilmiştir. Ameliyat sonrası erken dönemde 1 olgu vida malpozisyonu nedeniyle tekrar opere edilmiştir. 1 olguda motor defisit gelişmiş ve prednol tedavisiyle 1 haftada kısmen iyileşme gözlenmiştir. Ameliyat sonrası externe edilen 2 olgu yara yeri enfeksiyonu nedeniyle yeniden interne edilmiş ve parenteral antibiyotik tedavisine alınmıştır. 3 hastada vida kırılması gözlenmiş. 2'sinde füzyon geliştiği ve hastaların semptomları olmadığı için ameliyat düşünülmemiştir. Diğer vida kırığı olan hasta ise füzyon gelişmediği ve kliniği olduğu için tekrar ameliyat edilmiştir. 4 hastada postop BOS fistülü gözlenmiş, hastalara lomber drenaj uygulanmıştır. Fayda görmeyen 2 hastaya revizyon cerrahisi uygulanmıştır. Hastaların takiplerinde herhangi bir problemle karşılaşılmamış olup hastalar şifa ile taburcu edilmiştir.Ameliyat yöntemi, kullanılan greft materyali, yaş, cinsiyet, preop kayma yüzdesi, kayma açısı ve lomber lordoz açısı, bel ve bacak için vizüel analog skala (VAS) değerleri, spondilolistezis seviyesi ve spondilolistezis tipinin füzyon gelişiminde etkili olmadığı saptandı. Ayrıca hastaların VAS, Oswestry Kısıtlılık Puanı (Oswestry Disability Index ? ODI), Roland?Morris Kısıtlılık Anketi (Roland?Morris Disability Questionnaire ? RDQ) değerlerinin operasyon sonrasında hem füzyon gelişen hem de gelişmeyen gruplarda anlamlı derecede azaldığı görüldü.

Abstract:
Spondylolisthesis is defined as the anterior or posterior subluxation of a vertebra over the one below it and is considered one of the most important causes of low back pain, The diagnosis is usually confirmed by a roentgenogram. Symptoms include low back pain, pain and strain in hip and leg, sensory and/or motor disturbances. Symptomatic treatment consists of bed rest, activity restriction, physical exercises, back brace and pain relief medications. Although most patients respond to conservative treatment, neural decompression, spinal fusion and instrumentation may be required for patients whose symptoms don?t improve. In situ posterolateral fusion was considered the most successful method for the surgical treatment of low-grade spondylolisthesis for long time. However, a better understanding of spine biomechanics resulted in development of new treatment results, which have proven successful for surgical treatment of this condition.42 cases of spondylolisthesis (grade I, II and III) treated with decompression and fusion with transpedicular screw fixation in Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Research and Training Hospital were included in this study. The clinical results were evaluated with regard to our clinical experience and the literature.Besides the x-ray imaging, computerized tomography (CT) and magnetic resonance imaging (MRI) were also obtained for diagnostic and follow-up purposes. Average follow-up period was 4.7 years postoperatively. The gender distribution was 38 women and 4 men. The range of age was 21-72 with a mean of 53. 36 patients had grade I spondylolisthesis, 6 patients had grade II spondylolisthesis and 1 patient had grade III spondylolisthesis. The number of cases with degenerative, isthmic, dysplastic and iatrogenic types of spondylolisthesis were 26, 9, 2 and 5 respectively. Most involved level was L4-L5 in 24 cases, followed by L5-S1 in 8 cases.The evaluation of clinical outcomes revealed that preoperative sciatica was improved in 18 of the 19 patients. 21 of the 23 cases with neurogenic cladication, 26 of 30 patients with motor deficits, 19 of the 23 cases with sensory deficits, 4 of 6 patients with reflex changes and 3 of the 4 patients with bladder sphincter dysfunction were found to be improved as well. In addition, low back and leg pain were significantly reduced in post-operative patients.Complications include dural tear in 2 patients, which is repaired during the surgery. 1 patient had motor deficit after surgery that showed a partial recovery after 1-week metilprednisolon treatment. 2 cases had to be rehospitalised due to wound infections and put on parenteral antibiotic treatment. Fracture of the screws was observed in 3 patients. 2 of them were asymptomatic and had a successful fusion; therefore no additional surgery was planned. The remaining 1 patient, who was symptomatic and showed no signs of a successful fusion required an additional revision surgery. 4 patients presented with cerebrospinal fluid (CSF) leak and were treated with CSF diversion via lumbar drainage. CSF leak resolved for 2 of the patients; the remaining 2 patients undergone a revision surgery. All patients were discharged with no further complications.The results of our study showed that the method of surgery, graft material used, age, gender, percentage of subluxation, subluxation angle, the angle of lumbar lordosis, visual analog scale (VAS) scores for low back and leg, the level and the type of spondylolisthesis did not have any effect on development of fusion. Besides, VAS, Oswestry Disability Index (ODI) and Roland?Morris Disability Questionnaire (RDQ) values significantly reduced in groups with and without fusion.