Maternal yüksek yağlı diyetin yavru ratların vücut bileşimi ve lipogenik gen expresyonu üzerine etkisi
The effect of maternal high fat diet on body composition and lipogenic gene expression of offspring rats
Yazar: SABRİYE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Beslenme = Nutrition ; Diyet yağları = Dietary fats ; Gebelik = Pregnancy ; Gen ifadesi = Gene expression ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Laktasyon = Lactation ; Sıçanlar = Rats ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışma, gebelik ve laktasyon dönemlerinde uygulanan yüksek yağlı diyetin (YYD) yavru ratların vücut ağırlığına, biyokimyasal parametrelerine, yağ dokusu morfolojisi ile gen ekspresyonlarına (FAS, PPAR-γ ve SREBP-1c) etkilerini saptamak amacıyla Gazi Üniversitesi Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi'nde yürütülmüştür. Daha önce çiftleşmemiş 12 dişi Wistar rat adaptasyon döneminden sonra çiftleştirilmiştir. Gebe ratların yarısı (n:6) gebelik döneminde YYD ile (enerjinin yağdan gelen oranı %45) yarısı (n:6) ise standart yemle (Kontrol diyeti:KD) beslenmiştir. Laktasyon döneminde ise her iki gruptaki anneler tekrar iki gruba ayrılmış, yarısı KD ile yarısıysa YYD ile beslenmiştir. Böylece KD-KD grubu, KD-YYD grubu, YYD-KD grubu, YYD-YYD grubu olmak üzere dört grup elde edilmiştir. Laktasyon sonunda (3 hafta sonunda) tüm anne ratlar ile yavruların yarısı sakrifiye edilmiştir. Yavru ratların diğer yarısıysa sütten kesildikten sonraki beş hafta boyunca standart yemle beslenip sekizinci haftanın sonunda sakrifiye edilmiştir. KD grubu yavru ratların ortalama doğum ağırlığı YYD grubundan daha az bulunmuştur (p<0,05). Erkek yavru ratlarda üçüncü haftada en düşük vücut ağırlığı KD-KD grubunda iken en yüksek vücut ağırlığı YYD-YYD grubunda belirlenmiştir (p<0,05). Üç haftalık ratlar arasında serum glukoz ve trigliserit düzeyleri gruplar arasında farklı iken (p<0,05), sekiz haftalık ratlarda bu farklılık görülmemiştir. Üç haftalık yavru ratlarda adipoz doku miktarı en yüksek KD-YYD grubunda, en düşük ise YYD-KD grubunda belirlenmiştir. Gen ekspresyon düzeyleri gruplar arasında benzerdir (p>0,05). Histolojik bulgulara göre en dejeneratif değişimler sekiz haftalık YYD-YYD grubu yavrularda belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda laktasyon döneminde maternal YYD ile beslenmenin yavru ratlarda özellikle sütten kesme döneminde adipoziteyi artırabileceği ve bununla ilişkili değişikliklere yol açabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
This study was carried out in Gazi University Experimental Animal Production and Research Center to determine the effects of maternal high fat diet (HFD) on body weight, biochemical parameters, adipose tissue, gene expressions (FAS, PPAR-γ and SREBP-1c) of offspring. 12 female Wistar rats that were not mated before were mated after the adaptation period. Half of pregnant rats were fed with HFD and half with standard chow (Control diet:CD). During lactation period, dams in both groups were again divided into two groups, half of whom were fed with CD and other with HFD. Four groups were obtained:CD-CD, CD-HFD, HFD-CD, HFD-HFD. At end of lactation, all dams and half of the puppies were euthanized. The other half of rats were fed with CD for five weeks after weaning and euthanized at end of the eighth week. The mean birth weight of the CD rats was found to be lower than the HFD(p<0.05). In male rats at third week, the lowest body weight was found in the CD-CD, while the highest body weight was found in the HFD-HFD(p<0.05). While glucose and triglyceride levels were different between the groups(p<0.05) among the three-week-old rats, this difference was not observed in eight-week-old rats. In three-week-old rats, the highest amount of adipose tissue was observed in CD-HFD, the lowest in HFD-CD. Gene expression levels were similar between groups(p>0.05). As a result of this study, it is thought that feeding with maternal HFD during the lactation may increase adiposity and related changes in offspring, especially during weaning period.