Psoriasis (sedef) hastalığında tek nükleotid polimorfizmleri ile hastalık şiddeti, kardiyovasküler ve metabolik tutulum arasındaki bağlantının belirlenmesi
Determination of the link between single nucleotide polymorphisms and disease severity, cardiovascular and metabolic involvement in psoriasis
Yazar: MELİHA MERVE HIZ
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT AKI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology ; Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Araştırmamızda psoriasis komorbiditeleri olan obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar gibi sistemik hastalık ve komplikasyonlarının bağlantılı olabilecek tek nükleotid polimorfizmleri araştırılmıştır.
Doktora tezimiz kapsamında, sedef hastalığı tanısı konulan hastalarda, Apolipoprotein E(ApoE), Sinyal Dönüştürücü ve Transkripsiyon Aktivatörü(STAT), Yağ Kütlesi ve obezite ilişkili protein(FTO), Fatty-acid binding protein 5(FAB5) genlerindeki tek nükleotid polimorfizmlerinin(SNP) saptanması ve bu polimorfizmlerin sedef hastalığının şiddeti,  kardiyovasküler ve metabolik hastalıklarla ilişkisi belirlenmiştir.
Tez kapsamında, psoriasis tanısı konmuş 145 hasta ve 130 sağlıklı birey çalışmaya alınmıştır. DNA örnekleri, periferal kan dokusundan izole edilmiştir. Allellerin sıklıklarının belirlenmesi için Gerçek Zamanlı PCR yöntemi uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen veriler ?odds oranı? kullanılarak hesaplanmıştır.
Tez kapsamında psoriasisli bireyler içerisinde yapılan karşılaştırmada ApoE2 alleline sahip bireylerin ApoE3 allel taşıyıcılarına göre obezite için 3,5; hipertansiyon için 2,76 kat; artmış riske sahip olduğu gözlendi. ApoE2 taşıyıcıları aynı zamanda ApoE4 taşıyıcılarına göre de hipertansiyon için 5,36 kat artmış riske sahipti. Psoriasisli bireylerde FTO geninin ilk intronunda gerçekleşen polimorfizm ile T allellinin risk alleli olan A?ya dönüşümünün, obezite riskini 2,36 kat; diyabet riskini 2,34 kat; metabolik sendrom riskini ise 2,02 kat arttırdığı saptanmıştır. FABP2 genindeki T55A polimorfizmi ile oluşan genotip ve allel profillerine bağlı olarak psoriasis, psoriasis alt grupları ile metabolik ve kardiyovasküler hastalıklarla ilgili bir risk artışı yada azalışı bulunamamıştır. STAT4 geninde G allelinin T risk alleline dönüşmesi ailesel psoriasisli olgularda hastalığın ortaya çıkma riskini 9,5 kat arttırmaktadır.
Kontrol grubunda bulunan bireylerde ApoE, FTO ve STAT genlerinde araştırılan polimorfizmler obezite, diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler tutulum ve metabolik sendrom ile ilişkilendirilememiştir. Fakat kontrol grubunda, FABP2 genindeki T55A polimorfizmi için GG mutant genotipe sahip bireylerde hipertansiyon riskinin heterozigot bireylere göre 5,28 kat arttığı bulunmuştur.
Araştırma sonuçlarımız psoriazis tanısı konmuş hastalara genetik yatkınlık panelleri uygulayarak psoriazise eşlik eden diğer hastalıkları preklinik evrede yakalayarak hekimlere yardımcı olunması ve hastaların Psoriasis ile birlikte yatkınlık gösterdikleri diğer hastalıklar için tedaviye yönlendirilmesi açısından önemlidir.

Anahtar sözcükler: Psoriasis, Sedef, ApoE, FTO, FABP2, STAT4

Abstract:
The purpose of this research was to evaluate the genetic association between cardiovascular disease and metabolic syndrome within the psoriatic patients. Thus, we were focused on the genetic variation within the ApoE, FTO, STAT, FABP genes. The original value of the project finding the genetic association between psoriasis and psoriasis related diseases. 
In our research, 145 psoriatic patients  and 130 healthy individuals with no prior history of psoriasis were enroll in the study. The DNA samples were obtained from the venous blood samples of patients The molecular analyses performed using the DNA extracted from peripheral blood leukocytes, then Real-Time PCR methods was applied to determine the frequency of the allels. At the end of the study, all data evaluated to determine the link between psoriasis and cardiovascular and metabolic diseases via odds ratio calculation.
Our results suggest that psoriatic patients with Apo- ?2 carriers increases their risk of developing obesity and hypertension 3,5 and 2,76 times more than ApoE-?3 carriers. Also Apo- ?2 carriers may have their risk of developing hypertension 5,36 times mores then ApoE-?4 carriers. Our results suggest that conversion of the T allele to A allele increased risk for development of obesity 2.36 times; diabetes 2.34 times and metabolic syndrome 2.02 times respectively. Due to the data gained from that study, FABP2 Ala54Thr genotype is not associated with psoriasis, psoriasis related sub groups or cardiovascular and metabolic involvement. Interestingly, FABP2 Ala54Thr genotype is associated with hypertension among the control groups, and compared to the carrier of GG genotype, the likelihood of hypertension was 5.28 for the carrier of AG genotype. The risk allele ?rs7574865 (T)? in the third intron of the STAT4 gene is associated with psoriasis inheritance and increased risk for psoriasis with familiar history 9,5 times more than non-risk carriers.

Keywords : Psoriasis, ApoE, FTO, FABP2, STAT4.