Dânî'nin "et-Tahdîd fi'l-İtkân ve't-Tecvîd" adlı eserinin tecvîd ilmindeki yeri
The place of al-Dānī's book named al-Taḥdīd fī al-ʾItqān wa-l-Tajwīd in ilm al-tajweed
Yazar: FATİH ALVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TETİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu Amr ed-Dani = Ebu Amr ed-Dani ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tecvid = Tecvid ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tecvîd ilmi menşei itibariyle rivayet ilmi olmanın yanında dirâyeti de bünyesinde barındırmaktadır. Tecvîd, fem-i muhsinden eğitim alınması kaydıyla Kur'ân tilâvetinin hata ve noksanlardan arındırılarak güzel okunmasını amaçlar. Tecvîd alanında öncü isimlerden birisi olan Dânî eserlerinde ağırlıklı olarak buna değinmiş, hoca-talabe ilişkisini dikkate almıştır.
Dânî, İslamî ilimlerin hemen her alanında bilgi ve tecrübesiyle temayüz etmiş çok yönlü bir şahsiyet olması yanında eserlerinin benzerlerinden farklılık arz ettiği aşikârdır. Nitekim et-Tahdîd adlı eseriyle tecvîd ilmine farklı bir boyut ve ivme kazandırmış, kıraat ve tecvîd alanında kendisinden sonra gelen ilim erbabına kaynaklık etmiştir. Kıraat âlimlerinin çoğu Dânî'nin sözlerini ve görüşlerini sadece nakletmekle kalmamış, görüşlerine itimat etmişlerdir.
Dânî'nin et-Tahdîd adlı eserini tecvîd ilmi açısından tahlil etmeye gayret ettiğimiz çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve kaynaklarından bahsedilmiştir. Birinci bölümde Endülüs'teki siyasi ve ilmî durum incelenip, Dânî'nin hayatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümünde ise tecvîdin tanımı ve tarihsel gelişimi incelenerek Dânî'nin et-Tahdîd fî'l-itkân ve't-tecvîd adlı eseri tecvîd ilmi açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
In terms of its origin, Ilm al-Tajweed is a scholarship of narration, but at the same time it embodies capacity. With the condition of being educated by a good example (fam al-mohsen), it aims to provide a good recitation of Qur'an by purifying the performance from mistakes and lacks. Al-Dānī, who is one of the pioneers of the field of Tajweed, mostly mentions this in his works, and takes the relation of teachers and students into consideration.
As well as being a versatile figure that comes to the fore in almost all fields of Islamic sciences with his knowledge and experience, al-Dānī has books which obviously differ from their equivalents. As a matter of fact he gave acceleration to Ilm al-Tajweed with his book called Al-Taḥdīd, and he also served as a source for successor scholars in the fields of Qiraat (reciting) and Tajweed. Most Qiraat scholars not only narrated al-Dānī's views and words, but at the same time they trusted in him.
This study, in which we will try to analyse al-Dānī's work called Al-Taḥdīd, consists of an introduction and two chapters. In the introductory part, information is given about the aim, scope and the sources of the study. In the first chapter, after examining the political and scientific circumstances of Andalus, al-Dānī's life and works are mentioned. In the second chapter the definition and historical development of Tajweed is examined, and al-Dānī's book named Al-Taḥdīd fī al-ʾItqān wa-l-Tajwīd is analysed in terms of Ilm al-Tajweed.