Hypericum salsugineum N. Robson & Hub.-Mor. türünde morfolojik, mikromorfolojik, anatomik çalışmalar ve ekolojik özelliklerinin belirlenmesi
Hypericum salsugineum N. Robson & Hub.-Purple. morphological, micromorphological, anatomical studies and determination of ecological characteristics of the species
Yazar: SEMA ACAR
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TEKŞEN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Hypericum salsugineum N. Robson & Hub.-Mor. (Tuzkantaronu), önemli tıbbi aromatik türleri içeren bir familya olan Hypericaceae'ye ait Türkiye'de tek cins olan Hypericum'un endemik bir türüdür. Aksaray ve Konya illerinin Tuz Gölü çevresindeki tuzcul bataklık ve steplerinde doğal olarak yetişir. Bu çalışmada, H. salsugineum türünde morfolojik, mikromorfolojik, anatomik çalışmalar ve ekolojik özelliklerinin belirlenmesi ile ilgili araştırmalar yapılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda beş adet sarı renkli petal ile beş adet sepalinin bulunduğu, çok sayıda stamen içerdiği, pistilin üç parçalı stilus içerdiği; bununla birlikte tohumlarının retikulat-striat ornamentasyona sahip olduğu; yapraklarda trikom bulunmadığı, yaprağın üst yüzeyinde kütikulada çok yoğun mumsu laminer pul birikintileri ile çapraz bağlı karışık kütiküler süslemeli hücrelerin bulunduğu, stoma hücrelerinin boyutunun fazla ışık ve sıcaklığa adaptasyondan dolayı küçüldüğü, stoma indeksinin su stresine bağlı olarak yüksek olduğu, stoma yönünden yaprağın amfistomatik olduğu, kseromorf özellik gösterdiği, anizositik stoma tipine sahip olduğu, tuzcul ve kurak alanda yetişen türün yapraklarında tamamen palizat parankiması bulunmasından dolayı unifasiyal mezofile sahip olduğu; poleninin küçük boyutlu, izopolar, subprolat, trizonokolporat, polen ornamentasyonun perforat-mikroretikulat özellik gösterdiği; kök anatamisinde öz bölgesinin tamamen ksilemden oluştuğu ve salgı bezine rastlanmadığı; gövde anatomisinde köke yakın bölgede öz bölgesinin kökten uzak gövdeye göre küçük ve dar olduğu, bununla birlikte burada salgı bezine rastlandığı tespit edilmiştir. Türün, Türkiye florasında yer almayan karakterleri eklenip farklılık gösteren karakterleri belirtilmiştir.

Abstract:
Hypericum salsugineum N. Robson & Hub.-Mor. (Tuzkantaron) is an endemic species of Hypericum, which is the only genus in Turkey, belonging to Hypericaceae, a family containing important medicinal aromatic species. It grows naturally in salt marshes and steppes around Salt Lake of Aksaray and Konya provinces. In this study, morphological, micromorphological, anatomical studies and the determination of ecological characteristics of H. salsugineum were carried out. As a result of the researches, it was found that there are five yellow petals and five sepals, it contains many stamens, and the pistil contains a three-part stylus; however, its seeds have reticulate-striate ornamentation; There are no trichomes in the leaves, there are very dense waxy laminar scale deposits in the cuticle on the upper surface of the leaf and cells with cross-linked mixed cuticular ornamentation, the size of the stomatal cells is reduced due to adaptation to high light and temperature, the stomatal index is high due to water stress, the leaf is emphystomatic in terms of stomata, xeromorph it has an anisocytic stoma type, it has a unifacial mesophyll due to the presence of palisade parenchyma in the leaves of the species that grows in salty and arid areas; pollen is small in size, isopolar, subprolate, trizonocolporate, pollen ornamentation shows perforate-microreticulate characteristics; in root anatomy, the pith is completely composed of xylem and no gland is encountered; In the trunk anatomy, it has been determined that the pith region near the root is smaller and narrower than the trunk away from the root, however, a gland is found here. Characters of the species that are not included in the flora of Turkey are added and the characters that differ are indicated.