Siyaset bilimi ve planlama-kentleşme ilişkisi: Burhan Özfatura dönemi, İzmir örneği
The relationship between political science and urbanization-planning: Burhan Özfatura?s term, İzmir as a model
Yazar: BAŞAK KAVAL
Danışman: PROF. DR. ÇINAR ATAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Siyasi iktidarların başarısı tarih boyunca hep mekan üzerindeki denetim güçleriyleözdeş tutulmuş, kent ne kadar denetimli olursa iktidar ve siyasi eğilimleri de o kadarbaşarılı sayılmıştır. Bunun gerisinde yatan neden kuşkusuz siyasi iktidarın üstlendiğitoplumdaki değerin paylaşılması görevinin yaşam alanları olarak kentler üzerindenkurgulanmasıdır. Kentlerde farklı görüş ve menfaatler ve farklı sosyal ve ekonomikstatülerden doğan bir çatışma alanı oluşmaktadır. Bu çatışma alanında dengeli birçözüm üretmek ise siyasetin temelini ve iktidar olmak isteyenlerin arasında rekabetidoğurur. Bu rekabet toplumdaki değerin kimi zaman siyasi politikaların eğilimleriyleyönlendirilmesini nedenlemektedir. Siyasi iktidarın yeniden örgütlediği kentidenetlemek ise iktidar mücadelelerinin konusunu oluşturur. Liberal sistem olarakkarşımıza çıkan bu süreçte farklı sınıf ve grupların farklı çıkar ve amaçlarınınyarattığı mücadele ve çelişki, kentlerde toplumsal sınıflar, sermaye birikim süreci vedevlet temelli sosyo-mekansal değişime sebep olmuştur.Kentlerdeki siyasal mücadeleler sonucu yaşanan bu mekansal dönüşüm süreci,1980 sonrası liberal politikalar kapsamında İzmir kenti örnek alınarak, BurhanÖzfatura'nın belediye başkanı olduğu dönemlerde (1984-1989 ve 1994-1999) makrove yerel anlamda yaşanan hukuki ve siyasal yapılanmanın mekansal dönüşümeetkileri ve farklı olarak İzmir gibi yerel bir birimde bir yerel yöneticinin siyasaleğilimleri de göz önüne alınarak irdelenmiştir. Bu irdeleme yapılmadan önce,siyasetin kentler üzerindeki etkileri siyaset ve kentleşme kuramlarından yolaçıkılarak açıklanmaya çalışılmış, ardından yerel yönetim kuramlarından yolaçıkılarak da İzmir'de nasıl bir yönetim anlayışının izlendiği ve bunun mekanayansıyan izdüşümleri ortaya konulmuştur. Dönemin içinde ortaya çıkan ya dageçmişten süregelen makro projelerin karakteristik özelliklerinden de bu mekansalizdüşümler saptanmıştır. Makro projelerin karakteristik özellikleri ise kimi zamanuzun vadeli olması, kimi zaman yabancı sermaye ile yapılması kimi zaman kurulanmeşruiyet çerçeveleri gibi açılardan ele alınmıştır.

Abstract:
The success of political powers was been identical with the control powers onregion throughout the history and the tendencies are. The underlying reason for it thefact that the duty of sharing the value in the society wich the political powerundertakes is applied on the cities as living areas. In cities, a sttrugle area wichoccurs from different views and benefits and different social and economic statuescomes into being. To produce a balanced solution in this struggle area, on the otherhand, causes a rivalry between the person who wants to be the basis of politics andwho wants to be the power. The rivalry is the reason for the value in society to besometimes led with the tendencies of political policies. To control the city which thepower reorganize, on the other hand, forms the subject of the struggles of the power.The struggle and dilemma which different interests and purposes of the differentclasses and groups have created in the process when we encounter as the liberalsystem caused sociel classes, the process of accumulation of capital andsocioregional change based on state.By modeling the city of İzmir in extention of liberal politic after 1980, thisregional transformation in the period lived in the consequence of political strugglesin cities has been examined considering the effects of legal and political constructionlived as a macro and local on regional transformatin in the period when BurhanÖzfatura was the mayor and considering the political tendencies of a local director inlocal units as such as İzmir in a diffrent way. Before this exmination was made, theeffects of politics on cities was been tried to be explained with the help ofurbanization theories afterwards with the help of local administration theories, it hasbeen put forward how the understanding of administration was followed in İzmir andset forth the reflections of it over the region. From the characteristical properties ofmacro projects which emerged during the period or which date back, these regionalreflections have been determined. Macro projects characteristical properties, on theother hand, have been dealt with in terms of sometimes being long-termed,sometimes being carried out by foreign capital, and sometimes frames of theestablished legality.