Sepsis şüpheli hastalarda laktat ve prokalsitonin yüksekliği ile kültür üremelerinin karşılaştırılması
Comparison of lactate and procalcitonin elevations with blood culture growth in patients with suspected sepsis in emergency department
Yazar: ANDAÇ ÖZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ALTINBİLEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Kan kültürü = Blood culture ; Kültür teknikleri = Culture techniques ; Laktatlar = Lactates ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Giriş ve Amaç: Hem sepsis hem de septik şok için tanı konulduktan sonra mümkün olan en kısa sürede intravenöz yolla antimikrobiyal tedavi başlanmalıdır. Antimikrobiyal tedavi başlanmadan önce uygun teknikle bakteriyemi tanısında altın standart olan kan kültürleri alınmalıdır. Patojenin belirlenip duyarlılığının gösterilmesinin ardından veya klinik düzelme sağlandığında antimikrobiyal tedavinin daraltılması da başka bir güçlü öneridir. Bu çalışmamızda acil serviste sepsis ön tanısı nedeniyle kan kültürü alınan ve hastaneye yatırılan hastaların laboratuvar bulguları ve vital parametreleri sayesinde kan kültüründeki üremeyi öngörmek ve kültür sonuçlarının hasta prognozuna etkisini göstermek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu tez çalışmasına, acil servise 01 Kasım 2020 - 01 Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran, 18 yaşından büyük, qSOFA skoru 2 ve üzeri olan, kan kültürü alınmış ve hospitalizasyonu yapılmış olan hastalar dahil edildi.
Bulgular: İki yıllık kan kültürü alınan 1165 hasta mevcuttu. Bu hastalar içerisinde qSOFA skoru 2≥ olan, dışlama ve dahil edilme kriterlerine uyan 87 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların 45'i (%51,7) erkek, yaş ortalaması 75,1±15,1 idi. Kültürlerin %55,2'sinde üreme görüldü. Kültürde üreme olan ve olmayan gruplar arasında yaş, cinsiyet ve ek hastalık yönünden anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05).Bu iki grup arasında laboratuvar parametrelerinden prokalsitonin ve laktat değerleri kültür üreme olan grupta anlamlı olarak daha yüksekti. Kültür sonuçlarında en sık %21,7 ile E. Coli ürediği gösterildi. Bakteri türü Gr (+) ve Gr (-) olan gruplar arasında demografik özellikler, laboratuvar bulguları ve vital bulgular açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Hastaların %59.8'inin YBÜ'ye yatırıldığı görüldü. Kültür üreme olan grupta hastaların yatış süresi kültür üreme olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Çalışmaya dahil edilen hastaların %35,6'sı eksitus oldu. Kültür üreme olan ve olmayan grupta eksitus oranları açısından anlamlı farklılık gösterilmedi. Gr (+) ve Gr (-) olan gruplar arasında da eksitus oranları açısından anlamlı farklılık gösterilmedi.
Sonuç: Kan kültürü sonuçları uzun zaman aldığından, sepsiste etkeni tahmin etmek ve uygun antimikrobiyal tedaviyi en erken sürede başlatmak önemlidir. Çalışmamızda prokalsitonin ve serum laktat düzeylerinin kan kültürü pozitifliğini ve Gr (-) bakteri üremesini öngörmede faydalı olduğunu ancak demografik bulguların, vital parametrelerin ve bazı laboratuvar bulgularının kan kültürü sonucunu önceden tahmin etme konusunda başarılı olmadığını tespit ettik.
Anahtar Kelimeler: Kan Kültürü, qSOFA, Sepsis, Laktat, Prokalsitonin

Abstract:
Introduction and Purpose: For both sepsis and septic shock, intravenously antimicrobial therapy should be initiated as soon as possible after the diagnosis. Blood cultures, which are the gold standard in the diagnosis of bacteremia, should be obtained with the appropriate technique before antimicrobial treatment is initiated. Another strong recommendation is to taper antimicrobial therapy once the pathogen has been identified and sensitized or when clinical improvement is achieved. In this study, we aimed to predict the growth in blood cultures with the help of laboratory findings and vital parameters of patients hospitalized with a prediagnosis of sepsis in the emergency department and to show the effect of culture results on patient prognosis.
Methods: This retrospective thesis study included patients who presented to the emergency department between November 01, 2020 and November 01, 2022, were older than 18 years of age, had a qSOFA score of 2 or higher, had blood cultures taken and were hospitalized.
Results: There were 1165 patients who had blood cultures taken within two years, 87 patients with qSOFA score of 2≥ who met the exclusion and inclusion criteria were included in the study. Of these patients, 45 (51.7%) were male and the mean age was 75.1±15.1 years. Growth was observed in 55.2% of the cultures. There was no significant difference between the groups with and without culture growth in terms of age, gender and comorbidities. Among these two groups, procalcitonin and lactate values among laboratory parameters were significantly higher in the group with culture growth. Culture results showed that E. Coli was the most common organism with 21.7%. No significant difference was found between the Gr (+) and Gr (-) groups in terms of demographic characteristics, laboratory findings and vital signs (p>0.05). 59.8% of the patients were hospitalized in the ICU. The duration of hospitalization was significantly higher in the group with culture growth compared to the group without culture growth. Of the patients included in the study, 35.6% died. There was no significant difference in the rates of excitus in the group with and without culture growth. There was no significant difference between Gr (+) and Gr (-) groups in terms of excitation rates.
Conclusions: Since blood culture results take a long time, it is important to predict the causative agent in sepsis and initiate appropriate antimicrobial treatment. In our study, we found that procalcitonin and serum lactate levels were useful in predicting blood culture positivity and Gr (-) bacterial growth, but demographic findings, vital parameters and laboratory findings were not successful in predicting blood culture results.
Keywords: Blood Culture, qSOFA, Sepsis, Lactate, Procalcitonin