Erken dönem uyumsuz şemaları ile savunma mekanizmaları arasındaki ilişkilerin çocukluk çağı travmaları açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas and defence mechanisms in the terms of childhood traumas
Yazar: ERDİ BAHADIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ASTAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms ; Travma = Trauma ; Çocuk psikolojisi = Child psychology ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Çocukluk çağı travmaları, bireylerin çoğunlukla anne-babalarından veya aile içindeki/dışındaki kişilerden gördükleri fiziksel, duygusal ve cinsel kötüye kullanım ve ihmal davranışlarını kapsamaktadır. Çocukluk çağında yaşanan travmatik deneyimler bireyin kullandıkları savunma mekanizmalarını ve erken dönem uyumsuz şemalarını etkilemektedir. Savunma mekanizmaları içsel gerilim için erteleme sağlayan, kişiyi dürtü ve isteklerden koruyan ve çatışmalarla baş etmek için kullanılan bilinçdışı işleyen mekanizmalardır. Erken dönem uyumsuz şemalar ise çocukluğun erken dönemlerinde yaşanan olumsuz durumlar ve zedeleyici deneyimler sonucu gelişen bilişsel yapılardır. Bu çalışmanın amacı savunma mekanizmaları ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkilerin çocukluk çağı travmaları açısından incelenmesidir. Bu amaçla yapılan çalışmaya, İstanbul'daki çeşitli özel üniversitelerden yaş ortalaması 21,08±2,66 olan 308 kadın ve 192 erkek öğrenci olmak üzere toplam 500 kişi katılmıştır. Katılımcılara, içerisinde demografik bilgi formu, Savunma Biçimleri Testi, Young Şema Ölçeği Kısa Formu-3 ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği'nin yer aldığı anket formu uygulanmıştır. Bulgularda; yaşa, cinsiyete, sınıfa, bölüme, anne-baba tutumuna ve psikolojik yardım alma durumuna göre katılımcıların savunma mekanizmaları, erken dönem uyumsuz şema ve travma puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Korelasyon analizi sonucunda, savunma mekanizmaları, erken dönem uyumsuz şemalar ve çocukluk çağı tavmaları arasında anlamlı korelasyon katsayıları bulunmuştur. İstismar ve ihmal deneyimi olan katılımcıların savunma mekanizmaları ve şema puanlarının anlamlı şekilde yüksek olduğu  görülmüştür. Travma deneyimi olup-olmama durumunun savunma mekanizmaları ve erken dönem uyumsuz şema puanlarından oluşan bileşen puan üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak savunma mekanizmaları ve erken dönem uyumsuz şemalar üzerinde çocukluk çağı travmalarının etkili olduğu ve bu açıyla değerlendirilmesinin önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
Chilhood traumas is involved the behaviour that pyhsical, emotional and sexual abuse and neglect is exposed from mostly their mother and father or persons who are inside or outside the family. Traumatic experiences in childhood affect the defense mechanisms and early maladaptive schemas used by the individual. Defense mechanisms are the mechanisms that act unconsciously to delay internal tension, protect the person from impulse and wishes, and deal with conflicts. Early maladaptive schemas are cognitive structures that develop as a result of negative situations and damaging experiences that experienced in early childhood. The aim of this study is to examine the relationships between defence mechanisms and early maladaptive schemas in the terms of childhood traumas. A total of 500 people, including 308 women and 192 male students, with an average age of 21,08±2,66 from various private universities in Istanbul, participated in the study. Demographic data form, Defence Style Test, Young Schema Scale Short Form-3 and Childhood Trauma Questionnaire were applied to participants. In the findings, significant differences were found between the participants' defence mechanisms, early maladaptive schema and trauma score averages according to age, gender, class, department, parents' attitude and psychological support status. As a result of correlation analysis, there was a significant correlation coefficient between defence mechanisms, early maladaptive schemas and childhood traumas. It was observed that the defence mechanisms and early maladaptive schema scores of the participants with abuse and neglect experience were significantly higher. It was found that situation of whether or not have traumatize experience has a significant effect upon component scores that consist of defence mechanism and schema scores. In conclusion, it has been observed that childhood traumas have been effective in defence mechanisms and early maladaptive schemes and that it is a subject that needs to be examined.