ABD'nin Irak politikası ve Işid sorunu (2012-2017)
USA policy in Iraq and Isis issues (2012-2017)
Yazar: HOGR TALAAT SEDEEQ SEDEEQ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Irak = Iraq ; Irak Savaşı = Iraq War ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Uluslararası politika = International policy ; İşgal = Occupation

Özet:
Bu tezde ABD'nin Irak politikaları ekseninde iki ülke ilişkileri, işgal sonrası ülkede yaşanan gelişmeler, IŞİD sorununu ortaya çıkaran sebepler, örgütle mücadele konuları özellikle 2012 sonrası dönem dikkate alınarak incelenmiştir. ABD, Irak'ın sahip olduğu stratejik konumu ve doğal kaynakları kendi menfaatleri doğrultusunda yönlendirebilmek için ülke üzerinde uzun yıllar süren bir hâkimiyet mücadelesi vermiş ve Saddam'ın devrilmesiyle bu hedefine ulaşmıştır. Ancak ülkede etnik ve mezhepsel temelli bölünmüş yapı ABD'nin ülkede tam olarak kontrolü sağlamasına ve bir istikrar ortamını tesis etmesine izin vermemiştir. Bütün grupların kabul edebileceği politikalar üretmeye çalışan ABD'nin bu konuda çok da başarılı olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu durum ABD'yi etnik ve mezhepsel gruplar arasında bir denge politikası izlemeye zorlamıştır. Ülkedeki çoğunluklarından dolayı Şiiler ön plana çıkarılmış ancak Şiilerin İran'la bağları nedeniyle Kürtler Şiileri dengeleyici unsur olarak ABD desteğini almışlardır. Sünniler ise Saddam döneminin aksine eski etkinliklerini kaybetmiş özellikle Maliki'nin Başbakanlığı döneminde uygulanan politikalarla büyük baskılara maruz kalmışlardır. Bu baskılar Sünnilerin önemli bir kısmının ülkedeki otorite boşluğunu fırsat bilerek hızla büyüyen IŞİD saflarına katılmalarına ya da en azından örgütle mücadele etmemelerine neden olmuştur. ABD ise uzun süre örgütü önemsememiş ancak örgütün ülkede pek çok stratejik bölgeyi ve tesisi ele geçirmesiyle harekete geçmiştir. Obama'nın askeri güç kullanımına karşı oluşunedeniyle IŞİD'le mücadele karadan savaşan birliklere hava saldırıları ile destek olmak ve savaşan kara unsurlarına silah, eğitim ve teçhizat sağlamak ile sınırlandırılmıştır. Ancak gelinen nokta da IŞİD sorununun halen çözülememiş olması, Irak'taki istikrarsızlığın sürmesi ve ülkeyi yakın gelecekte bekleyen bir bölünme sorunun bulunması ABD'nin Irak politikalarının ülkeyi daha kötü bir noktaya taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: ABD, Irak, Şii, Sünni, Kürt, IŞİD, terör, politika

Abstract:
In this thesis, the relations between two countries in the axis of Iraq politics of the USA, the developments in the country after the invasion, the reasons for emergence of the ISIS problem, fighting against the terrorist organization have been examined by especially considering the post-2012 period. The USA has carried out a struggle of dominance in the country for many years for the purpose of directing the strategic position and natural resources Iraq has in line with its own interests and it has achieved this goal with overthrow of Saddam. However, the structure in the country, which is divided in terms of ethnicity and sectarianism, did not allow the USA to establish full control and establish an ambiance of stability. It would not be possible to say that the USA, which tries to create policies which can be accepted by all groups, is very successful in this matter. This situation has forced the USA to pursue a balance policy between ethnic and sectarian groups. The Shiites were in the forefront because of their majority in the country, however the Kurds received the support of the USA as a balancing element due to the ties of the Shiites with Iran. Sunnis, on the contrary, have lost their former effectiveness and were subjected to great pressure by the policies applied especially during the term of Maliki as the Prime Minister. Such pressures have caused a considerable part of Sunnis to join the ranks of ISIS which was then rapidly growing, by taking the opportunity of the authority gap in the country. The USA did not care about the organization for a long time but acted after the organization seized a lot of strategic regions and facilities in the country. Due to Obama's opposition to the use of military force, fighting the ISIS was limited to providing support for fighting land-based troops with air attacks and providing weapons, training and equipment to fighting land elements. However, in the present situation, still not reaching a solution regarding the ISIS problem, the ongoing instability in Iraq and a division problem expected in the country in the near future, indicate that the Iraq policies of the USA carry the country to a worse situation.

Keywords: The USA, Iraq, Shiite, Sunni, Kurd, ISIS, terror, policy