Alfa-değer haritalama yöntemi kullanılarak Türkiye karbon salınım haritasının oluşturulması
Production of carbon emissions map of Turkey using the value-by-alpha mapping method
Yazar: EDA ADANUR
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE EBRU ÇOLAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Alfa-değer haritası = Value-by-alpha map ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Özellikle Sanayi Devrimi'nden sonra atmosferde biriken insan kaynaklı sera gazlarının artması sıcaklıkların yükselmesine ve dolayısıyla küresel iklim değişikliğine sebep olmaktadır. İklim değişikliği ile uyum ve mücadele kapsamında tüm ülkeler ürettikleri sera gazı miktarını tespit etmek ve bu konuda gerekli önlemleri almak için çalışmalar yapmaktadır. Bu tez çalışması ile Türkiye'de 2020 yılında illere göre elektrik, doğal gaz, katı yakıt, petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG) tüketimine bağlı olarak salınan karbondioksit (CO2) miktarının coğrafi dağılımının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve alfa-değer haritalama yöntemi kullanılarak üretilen haritalar üzerinden izlenmesi ve irdelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2020 yılı tüketim verileri belirli kaynaklardan toplanarak gerekli hesaplamalar yapılmış ve CO2 emisyon (t CO2e/Yıl) verileri elde edilmiştir. Ardından bu verilerin 2020 yılı Türkiye nüfus verisi ile birlikte değerlendirilebileceği alfa-değer haritaları, CBS yazılımı yardımıyla üretilmiştir. Ortaya çıkan haritalar analiz edilmiş ve alfa-değer haritalama yönteminin olumlu ve olumsuz yanları irdelenmiştir. Haritalar üzerinden hangi illerin nüfus miktarına göre daha fazla veya daha az karbon salınımı yaptığı tespit edilerek bunların sebepleri araştırılmıştır.

Abstract:
Especially after the Industrial Revolution, the increase in anthropogenic greenhouse gases accumulating in the atmosphere causes an increase in temperatures and therefore global climate change. Within the scope of adaptation and struggle with climate change, all countries work to determine the amount of greenhouse gas they produce and to take the necessary measures in this regard. With this thesis, it is aimed to monitor and scrutinize the geographical distribution of the amount of carbon dioxide emitted due to the consumption of electricity, natural gas, solid fuel, petroleum and liquefied petroleum gases (LPG) in Turkey in 2020, on the maps produced using Geographical Information Systems (GIS) and value-by-alpha mapping. For this purpose, the consumption data of 2020 were collected from certain sources, necessary calculations were made and CO2 (t CO2e/Year)  emission data were obtained. Then, value-by-alpha maps, where these data can be evaluated together with Turkey's population data for 2020, were produced with the help of GIS software. The resulting maps were analyzed and the positive and negative aspects of the value-by-alpha mapping method were discussed. It has been determined on the maps that which provinces have more or less carbon emissions according to the amount of population and the reasons for these have been investigated.