Güzel sanatlar liselerinde verilen bağlama çalgısına yönelik derslerde uygulama açısından karşılaşılan problemler
Problems encountered in terms of application in bağlama instrument courses given in fine arts high schools
Yazar: MESUT BARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. KORAY ÇELENK
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki Güzel Sanatlar Liselerinde verilen bağlama
derslerinde, dersin uygulanması açısından karşılaşılan problemleri ortaya koymak, bu
problemlere çözüm önerileri getirmek ve ilgili alanyazına katkı sağlamaktır.
Yöntem: Bu araştırma betimsel modele dayalı nitel destekli olup, nicel verilere bağlı betimsel
araştırma yöntemlerinden tarama (survey) modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma
grubunu, basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen ve her bölgeyi temsil yeteneği olan Güzel
Sanatlar Liseleri'nden 54 bağlama öğretmeni ve 9, 10, 11 ve 12. sınıflarda eğitim gören 201
müzik bölümü öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, geçerliği-güvenirliği sağlanan ve
araştırmacı tarafından geliştirilen öğrenci anketi (12 madde) ve öğretmen anketi (19 madde),
veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca, geçmiş yıllarda ve güncel olarak uygulanan
öğretim programları ve kaynak kitaplar incelenerek karşılaştırılmıştır. Anket verileri Google
Forms vasıtasıyla öğrenci ve öğretmenlerden toplanmıştır. Anket maddelerine verilen
cevapların dağılımları frekans (f) ve yüzde (%) analizi ile elde edilmiştir. Öğretim programları
ve kaynak kitapların analizinde ise doküman analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada, Güzel sanatlar Liselerinde bağlama dersi haftalık ders saatinin ve
öğretim programlarının kuruluşundan günümüze kadar değişim gösterdiği, yapılan
düzenlemelere rağmen ders saatinin tam olarak yeterli olmadığı ve öğretim programlarında ise
başlarda daha genel bir yaklaşım sergilenirken, 2022 öğretim programı ile birlikte bağlamaya
daha çok ağırlık verildiği, çalgı seçiminde öğrenci tercihlerinin dikkate alınmamasından dolayı
bağlamayı çoğu öğrencinin istemeden seçtiği, zorunluluk sebebiyle derse katılım sağlandığı ve
öğrenci ilgisinin düşük olduğu, birebir eğitim modelinin teşvik edildiği 2022 öğretim
programının aksine, derslerin 3 ya da daha fazla öğrenci ile işlendiği ve bu durumun sınıf ortamı
açısından aksaklıklara sebep olduğu, bağlama eğitiminde kullanılan terminoloji ve notasyonda
anlaşılırlığı etkileyen farklılıklar olduğu ve derslerde bağlama ders kitabının kullanılmadığı,
aksine bağlama derslerinde yardımcı kaynak kullanıldığı ve 2006 ve 2016 öğretim
programlarına göre yazılan bağlama ders kitabının genellikle uygulanabilir bulunmadığı tespit
edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırma, Güzel Sanatlar Liselerinde bağlama eğitimine yönelik genel çapta bir
teori-uygulama bütünlüklü müfredat değişiminin gerekli olduğu sonucuna ulaşmıştır. Her ne
kadar yıllar içinde geçen süreçte bağlama öğretim programlarında iyileştirmeler yapılmaya
çalışılmışsa da mevcutta var olan problemler süregelmiş ve etkili bir çözüm ortaya
koyulamamıştır. Araştırmanın en önemli sonucu, demografik bileşenlere göre değil
genelleştirilmiş makro uygulamalara göre tasarlanmış, teorik ve pratik uygulamaların örtüştüğü
bir müfredat programına, terminolojik ve notasyonel problemlerin çözümlenip
standartlaştırıldığı kullanılabilir bir ders kitabına, iyi ayarlanmış ve yeterli süreye sahip bir
haftalık ders çizelgesine, okullarda birebir eğitimin yapılabileceği uygun ortamlara ve her
branşta pedagojik yeterliği olan ve yeterli sayıda eğitmen istihdamına gereksinim olduğudur.
Anahtar Kelimeler: Güzel Sanatlar Lisesi, Bağlama Eğitimi, Öğretim Programı, Ders Kitabı,
Terminoloji, Metod.

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to reveal the problems encountered in the application
of the baglama courses given in Fine Arts High Schools in Turkey, to suggest solutions to these
problems and to contribute to the relevant literature.
Method: This research has qualitative support based on a descriptive model and was designed
in a survey model, which is one of the descriptive research methods based on quantitative data.
The study group of the research consists of 54 baglama teachers from Fine Arts High Schools,
who were selected by simple random sampling method and have the ability to represent each
region, and 201 music department students studying in the 9th, 10th, 11th and 12th grades. In
the study, a student survey (12 items) and a teacher survey (19 items), whose validity and
reliability were established and developed by the researcher, were used as data collection tools.
In addition, past and current curriculum and source books were examined and compared.
Survey data was collected from students and teachers via Google Forms. The distributions of
the answers to the survey items were obtained by frequency (f) and percentage (%) analysis.
Document analysis was applied in the analysis of curriculum and reference books.
Findings: In the research, it was determined that the weekly lesson hours and teaching
programs of baglama lessons in Fine Arts High Schools have changed since their establishment
until today, that the lesson hours are not fully sufficient despite the arrangements made and
more emphasis is given to baglama with the 2022 curriculum while a more general approach
was displayed in the teaching programs at the beginning. It has been determined that most
students choose the baglama involuntarily because of student preferences are not taken into
account in instrument selection. It has been determined that students attend classes out of
necessity and student interest is low. Contrary to the 2022 curriculum, where the one-to-one
education model is encouraged, it has been determined that lessons are taught with 3 or more
students and this situation causes disruptions in the classroom environment. t has been
determined that there are differences in the terminology and notation used in baglama training
that affect the understandability and that the baglama textbook is not used in the lessons, on the
contrary, auxiliary resources are used in baglama lessons. It has been determined that the
baglama textbook written according to the 2006 and 2016 curriculum is generally not
applicable.
Results: The research concluded that a general theory-practice integrated curriculum change
for baglama education in Fine Arts High Schools is necessary. Although improvements have
been made in baglama teaching programs over the years, existing problems have persisted and
no effective solutions have been presented. The most important result of the research is that
there is a need for a curriculum designed not according to demographic components, but
according to generalized macro applications where theoretical and practical applications
overlap. In addition, there is a need for a usable textbook in which terminological and notational
problems are solved and standardized, a well-adjusted and sufficient weekly course schedule,
suitable environments where one-to-one education can be provided in schools, and the
employment of a sufficient number of instructors with pedagogical competence in each branch.
Keywords: Fine Arts High School, Baglama Training, Curriculum, Textbook, Terminology,
Method.