Adana kent merkezindeki 18 yaş üzeri suriyeli mültecilerde sigara, nargile ve diğer tütün ürünlerini kullanım durumları, savaşın etkisi ve ilişkili faktörlerin saptanması
Determination of use of cigarette, hookah and other tobacco products, effect of war and related factors in refugees over 18 in Adana city center
Yazar: BAHAR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Adana = Adana ; Göç İdaresi Genel Müdürlüğü = General Directorate of Migration Administration ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Nargile = Water pipe ; Sigara = Cigarette ; Suriyeliler = Syrians ; Tütün kontrolü = Tobacco control ; Tütün kullanımı bozuklukları = Tobacco use disorder ; Tütün ürünleri = Tobacco products

Özet:
Göç eylemi, son yıllarda Türkiye'nin de içinde yer aldığı birçok ülke için en önemli konulardan biri haline gelmiştir. Günümüzde toplum sağlığına etki eden en önemli olaylardan biri tüm bilim çevrelerince zararlı olduğu kabul edilen tütün ve tütün ürünlerinin kullanımıdır. Bireylerin stresle baş etme konusunda başvurduğu etkisiz mekanizmalar içerisinde yer aldığı bilinen tütün ürünlerinin kullanımının bu savunmasız grup açısından ele alınması, toplumda yaygınlığın değerlendirilebilmesi için önemlidir. Çalışmamızda Suriye iç savaşı sonrasında yoğun göç alan iller arasında olan Adana ilindeki kent merkezinde yaşayan 18 yaş üzeri Suriyeli mültecilerde sigara, nargile ve diğer tütün ürünlerini kullanım durumları, savaşın etkisi ve ilişkili faktörlerin saptanması amaçlanmaktadır.
Kesitsel nitelikte olan bu araştırmada araştırmanın evrenini Adana ilinde yaşayan geçici koruma altındaki 18 yaş üzeri Suriyeliler oluşturmuştur. 127.651 kişilik evrende alınması gereken en az kişi sayısı 357 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın araçları; araştırmacı tarafından oluşturulan veri toplama formu (Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, savaşla ilgili yaşadıkları ile sigara, nargile ve diğer tütün ürünlerini kullanım durumlarına ilişkin sorulardan oluşmuştur),  FNBT ve WHO (Beş) İyilik Durumu İndeksi'dir.
Araştırmadan elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) programının 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel verilerin yanı sıra kategorik verilerin test edilmesinde Ki-Kare analizi kullanılmıştır.
Adana'da yaşayan 18 yaş üzeri mülteciler arasında sigara ve sarma tütün içme sıklığı %62, nargile kullanım sıklığı %59,8'dir. Sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımı erkeklerde daha fazla iken nargile kullanımı kadın ve erkeklerde eşit düzeydedir. 60 yaş ve üzerinde diğer tütün ürünlerinin kullanımı diğer yaş gruplarından anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (%53,8). Savaş kaynaklı sigara ya da nargile kullanımı incelenen katılımcılarda; Suriye'de iken yaygın olarak sigara ve nargile kullanımı olduğu görülse de Türkiye'de sigara ve nargile içmeye başlayan kişilere ek olarak sigara tüketenlerin %57,3'ünün Türkiye'de daha çok sigara tükettiği, %48,4'ünün Türkiye'de daha çok nargile tükettiği saptanmıştır. Savaş sırasında veya Suriye'den göç ederken ailesinden veya akrabalarından hayatını kaybeden kişilerde sigara kullanım oranı daha yüksektir.  
Araştırmamızda Adana'da yaşayan 18 yaş üzeri mültecilerde sigara, nargile ve diğer tütün ürünleri kullanım durumları yüksek düzeyde bulunmuştur. Sigara kullanımı erkeklerde daha fazla iken nargile kullanımı kadın ve erkeklerde eşit düzeydedir. Diğer tütün ürünlerinin kullanımı yaşlılarda daha fazladır. Çoğunluğu savaş nedeniyle Türkiye'ye göç eden mültecilerin Türkiye'de tütün ürünü içme miktarları artmıştır. Savaşta yakınlarını kaybedenlerde tütün ürünü içme daha sıktır. Göçmen sağlığı merkezlerinde ya da mültecilere yönelik çalışmalar yapan sivil toplum kuruluşları gibi diğer kuruluşlarda tütün ürünleri ve özellikle nargile kullanımının zararları konusunda mültecilere yönelik eğitimler verilmeli, denetleyici politikalar oluşturulmalı, göçmen sağlığı merkezlerinde sigara bırakma poliklinikleri açılmalı, psikolojik destek hizmetleri verilmelidir.

Abstract:
Migration action has become one of the most important issues for many countries, including Turkey, in recent years. Today, one of the most important events affecting public health is the use of tobacco and tobacco products, which are considered harmful by all scientific circles. It is important to consider the use of tobacco products, which are known to be among the ineffective mechanisms that individuals resort to in coping with stress, in terms of this vulnerable group, in order to evaluate the prevalence in the society. In our study, it is aimed to determine the use of cigarette, hookah and other tobacco products, the effect of the war and related factors in Syrian refugees over the age of 18 living in the city center of Adana, which is among the provinces that received heavy immigration after the Syrian civil war.
In this cross-sectional study, the population of the study consisted of Syrians over the age of 18 under temporary protection living in Adana. The minimum number of people to be recruited in the universe of 127,651 people was calculated as 357. Tools of the research; The data collection form created by the researcher (consisting of questions about the participants' sociodemographic characteristics, their experiences with the war and their use of cigarettes, hookahs and other tobacco products.) is FNBT and WHO (Five) Well-Being Index. The data obtained from the research were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 package program. While evaluating the study data, Chi-Square analysis was used to test categorical data as well as descriptive statistical data.
The frequency of smoking and rolling tobacco smoking is 62%, and the frequency of hookah use is 59.8% among refugees over the age of 18 living in Adana. While the use of cigarettes and other tobacco products is higher in men, the use of hookah is equal in men and women. The use of other tobacco products over the age of 60 was found to be significantly higher than the other age groups (53.8%). In the participants whose war-related cigarette or hookah use was examined; Although it is seen that smoking and hookah use are common while in Syria, 57.3% of those who smoke in Turkey consume more cigarettes in addition to those who start smoking and hookah smoking, 48.4% of them smoke more in Turkey. It was found that he consumed a lot of hookah. The rate of smoking is higher in people who lost their lives from their family or relatives during the war or while immigrating from Syria.
In our study, the use of cigarettes, hookahs and other tobacco products was found to be high in refugees over the age of 18 living in Adana. While smoking is more in men, hookah use is equal in men and women. The use of other tobacco products is higher in the elderly. The amount of tobacco smoking in Turkey has increased among refugees, most of whom migrated to Turkey due to the war. Smoking tobacco products is more common among those who lost their relatives in the war. In immigrant health centers or other organizations such as non-governmental organizations working for refugees, training should be given to refugees on the harms of tobacco products and especially hookah use, supervisory policies should be established, smoking cessation polyclinics should be opened in immigrant health centers, and psychological support services should be provided.