Koç spermasının dondurulmasında seminal plazma ve soğutma öncesi gliserol ilavesinin spermatolojik özelliklere etkisi.
Effect of seminal plasma and pre-cooling addition of glycerol during freezing of ram semen on spermatological characteristics.
Yazar: AMBROSE SAMUEL JUBARA TOMBİ
Danışman: PROF.DR. KEMAL AK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2006
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETAmbrose Samuel Jubara Tombi (2006). Koç Spermasının Dondurulmasında Seminal Plazmave Soğutma Öncesi Gliserol İlavesinin Spermatolojik Özelliklere Etkisi. İstanbul ÜniversitesiSağlık bilimleri Enstitüsü, Dölerme ve Suni Tohumlama ABD. Doktora Tezi. İstanbul.Koç spermasının donma işlemlerindeki hassaslığı ve koyunların genital kanalınınanatomik yapısı nedeniyle 200x106 spermatozoon gibi yüksek tohumlama dozu gerekliliğibaşarı oranlarını sınırlandırmaktadır. Bu nedenle düşük sulandırma oranları için katkımaddeleri ve/veya santrifüj teknikleri üzerinde yoğun olarak çalışılmaktadır. Çalışmanınbirinci aşamasında, spermatozoonları düşük sulandırma oranının yol açtığı soğuk şokundankorumak için, soğutma öncesi süt tozu (%11 ağırlık/hacim)-yumurta sarısı (%10hacim/hacim) sulandırıcısına seminal plazma ve gliserol ilave edilmiştir. Pooling yapılmışsperma 4 eşit hacme ayrılarak 1+1 (sperma+sulandırıcı) oranında sulandırılmış, kontrol grubu(A1), %20 seminal plazmalı (A2), %2 gliserol ilaveli (A3) ve %20 seminal plazma+%2gliserollü (A4) grupları oluşturulmuştur. Soğutma ve gliserolizasyon (%5 final gliserol, 1+3final sulandırma) sonrası sperma payetlerde dondurulmuştur. Seminal plazma ilavesi,sulandırma, soğutma ve donma işlemlerinin zararlı etkilerine karşı spermatozoonlarınakrozomal bütünlüğünü ve motilitesini korumuştur. Soğutma öncesi gliserol ilavesinin zararlıolduğu ve bu zararın seminal plazma varlığında azaldığı saptanmıştır. İkinci aşamada poolingyapılan sperma önce iki eşit hacme ayrılarak 26ºC'de seminal plazmasız (B grupları) ve %20seminal plazmalı (C grupları) süt tozu-yumurta sarısı sulandırıcıları ile 1+1 oranındasulandırılmıştır. Soğutma ve gliserolizasyon (%5 final gliserol, 1+7 final sulandırma) sonrasısekiz grup oluşturulmuştur. B1 ve C1 grupları seminal plazmalı veya seminal plazmasızsulandırıcıların kontrol gruplarını oluşturmuştur. B2 ve C2 gruplarına gliserolizasyon anında%10 seminal plazma ilave edilmiştir. B3 ve C3 gruplarında gliserolizasyon sonrası santrifüjişlemi uygulanmış ve sonrasında hacmin üstte kalan %50'si ortamdan uzaklaştırılmıştır. B4ve C4 gruplarında ise yine santrifüj işlemi uygulanmış, ancak süpernatantlar uzaklaştırıldıktansonra %10 seminal plazma ilave edilmiştir. Donmuş sperma 50ºC'de 10 saniyede eritilmiştir.Soğutma öncesi ve/veya 5ºC'de sulandırıcılara seminal plazma ilavesinin; sulandırma,soğutma ve dondurmanın zararlı etkilerine karşı spermatozoonları koruduğu, soğutmasırasında oluşan akrozomal bozuklukların, 5ºC'de seminal plazma ilavesiyle azaldığı,gliserolizasyonda yüksek oranlı sulandırma tekniğinin etkisiz ve gereksiz olduğu, tohumlamadozunu artırılması amacıyla uygulanan santrifüj işleminin spermatozoon akrozomuna vemotiliteye zarar verdiği ve santrifüj işlemi sonrası %10 seminal plazma ilavesinin bu zararlarıönemli oranlarda azalttığı saptanmıştır. Koç spermasının süt tozu-yumurta sarısısulandırıcında dondurulmasında soğutma öncesi %20 seminal plazma ilavesinin ve 5ºC'desantrifüj sonrası %10 seminal plazma ilavesinin önerilebilir özellikte olduğu sonucunavarılmıştırAnahtar Kelimeler: Koç, Seminal Plazma, Gliserol, Santrifüj, Spermatolojik Özellikler.

Abstract:
ABSTRACTAmbrose Samuel Jubara Tombi (2006). Effect of Seminal plasma and pre-cooling addition ofGlycerol during freezing of Ram Semen on Spermatological Characteristics.İstanbul University, Institute of Health Science, Department of Reproduction and Artificialİnsemination. PhD Thesis. İstanbul.The sensitivity of ram spermatozoa for cryopreservation procedures and the complexanatomic structure of sheep genital tract, limit the success rate achieved with high 200 x106dose necessary for insemination. Due to the effects of low dilution rate on ram spermatozoa,intensive study on protective ingredients and/or centrifugation techniques is needed. The firstphase of the study aimed to protect the spermatozoa against the cold shock effect of lowdilution rate by addition of seminal plasma and glycerol to skim milk (11% w/v)-egg yolk(10% v/v) extender before cooling. Pooled semen splitted in to 4 equal volumes, extended to1+1 (semen+extender) ratio forming control group (A1), 20% seminal plasma (A2), 2%glycerol (A3), 20% seminal plasma +2% glycerol (A4) groups. After cooling andglycerolization (5% final glycerol, 1+3 final dilution rate), semen were frozen in straws.Seminal plasma addition protected spermatozoa motility and acrosomal integrity against thedetrimental effects of cryopreservation procedures. Pre-cooling addition of glycerol wasdetrimental and this effect was reduced in the presence of seminal plasma. In the secondphase of this study, pooled semen first splitted in to two equal volumes, extended to 1+1 ratioat 26ºC without seminal plasma (B group), and 20% seminal plasma (C group) extender.After cooling and glycerolization (5% final glycerol, 1+7 final dilution rate), eight groupswere formed. B1, C1 control groups, B2, C2 groups supplemented with 10% seminal plasmaimmediately after glycerolization, B3, C3 groups were centrifuged and had 50% of theirvolume removed as supernatant, B4, C4 groups were supplemented with 10% seminal plasmaafter centrifugation and removal of supernatant. Frozen semen were thawed at 50ºC, 10seconds. It was determined that addition of seminal plasma to extenders before cooling and/orat 5ºC protected spermatozoa against the detrimental effects of dilution, cooling, freezing andthat acrosomal damages, occurred during cooling, were reduced by seminal plasma addition at5ºC, high dilution rate had no effect and was unnecessary, centrifugation for adjustment ofinsemination dose was detrimental to spermatozoa motility and acrosomal integrity and thisdetrimental effect was reduced to a significant proportion by addition of 10% seminal plasma.Pre-cooling addition of 20% seminal plasma to skim milk-egg yolk extender and 10% seminalplasma addition after centrifugation at 5ºC can be suggested for freezing ram semen.Key Words: Ram, Seminal Plasma, Glycerol, Centrifugation, Spermatologic Characteristics