Yüksek teknolojili sanayi üretimi ve ihracatın geliştirilmesinde eğitim reformlarının rolü
The role of educational reforms in high technology industrial production and exportation development
Yazar: EMİNE RABİA ERSOY
Danışman: PROF. DR. SEFER ŞENER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Endüstriyel üretim = Industrial production ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim reformları = Education reforms ; Reform = Reform ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışmanın amacı, uluslararası göstergeler dikkate alınarak Türkiye'nin ilkorta, mesleki-teknik ve yükseköğretim kademelerinde gerçekleştirilmesi muhtemel 
reformlar ile yüksek teknolojili üretim ve ihracat arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Çalışma, ampirik yöntem temelli oluşturulmuştur. Araştırmanın amacına uygun 
şekilde oluşturulan model ve hipotezler nicel yöntemler kullanılarak tanımlayıcı 
araştırma yöntemi ve anket tekniği ile ölçümlenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler,
SPSS 24.0 programı ve LISREL 8.7 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın ilk 
aşamasını, pilot uygulama kapsamında geliştirilen ölçeklerin ölçüm özelliğini test 
etmek oluşturmaktadır. Bu kapsamda madde analizleri, madde toplam korelasyon 
analizleri yapılmış ve ölçek maddelerinin iç tutarlılıkları belirlenmiştir. Ayrıca ölçek 
maddelerine, açıklanan faktör yapısının doğrulanması için doğrulayıcı faktör analizi 
(DFA) uygulanmıştır. Tüm analizler sonucunda ölçeklerin, yüksek düzeyde güvenirlik
sergilediği ve beklenen uyum indeksleri içerisinde yer aldığı belirlenmiştir. Pilot 
çalışmanın ardından tekrarlanan temel çalışmaya ilişkin demografik ve betimleyici 
analizler ise frekans ve yüzde analizi, katılımcıların maddelere katılım düzeyleri
kapsamında sunulmuştur. Son aşamada, araştırmadaki hipotezlere ait bağımsız 
değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelemek ve araştırmanın temel 
sorununa çözüm getirmek amacıyla oluşturulan modelin incelenmesi için LISREL ile 
yapısal eşitlik modeli uygulanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de ilk-orta, mesleki-teknik 
ve yükseköğretim alanlarında yapılması muhtemel reformların beklenen şekilde, orta 
ve yüksek teknolojili üretim ve ihracat üzerinde etkili olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to investigate the relationship between possible reforms in 
primary-middle, occupational-technical, and higher education levels as well as high 
technology production and exportation-considering international indicators. The study 
was conducted based on an empirical method. Models and hypotheses created to be 
compatible with the objective of this study were evaluated using quantitative methods 
such as a descriptive study method and questionnaire technique. The study data were 
analyzed using the SPSS 24.0 and LISREL 8.7 programs. The measurement features 
of the scales developed for the pilot study were tested in the first stage of the study. 
Within this scope, item analyses and item-total correlation analyses were carried out, 
and the scale items' internal consistency were determined. Confirmatory factor 
analysis (CFA) was implemented for the scale items to confirm the explained factor 
structure. As a result of these analyses, it was determined that the scales showed high 
reliability and were within the expected fit indices. Demographic and descriptive 
analyses regarding the main study, which were repeated after the pilot study, were 
presented using frequency and percentage analysis, and participants' level of 
agreement to the items. In the final stage, the model, which was created to investigate 
the effect of independent variables in the study hypothesis on dependent variables and 
to find a solution to the main problem of the study, was examined using the structural 
equation model via LISREL. Thus, this study concluded that possible reforms in 
primary-middle, occupational-technical, and higher education in Turkey would affect 
high technology production and exportation expectedly.