Eczanelerde ilaç temini açısından Covid-19 dönemi yaşanan değişimler: İstanbul Anadolu Yakası örneği
Changes in the terms of Covid-19 in terms of medication supply in pharms: The case of the Anatolian Side of Istanbul
Yazar: NEVAL ÜNLÜER DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ŞAHİN
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Eczacılık = Pharmacy

Özet:
Bu araştırmada birinci derece sağlık hizmeti verilen aynı zamanda da bir ticari işletme olan eczanelerin özellikle de COVİD-19 Pandemisi gibi ilaca erişimin önemli olduğu dönemlerde, gerek sağlık açısından gerekse ilaç stok yönetimi açısından  nasıl etkilendiği araştırmak amaçlanmıştır.. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan İstanbul Ecza Odasına kayıtlı eczaneler;. örneklemini ise semt, hastane/sağlık ocağı yakını, AVM, cadde üstü gibi farklı eczane profillerine sahip ve mesul müdürleri çalışmaya katılmaya gönüllü olmuş 15 adet eczane oluşturmaktadır. Ön çalışma sonucu hazırlanan  toplam 13 yapılandırılmış gözlem sorusu ile 4 Nisan 2022 – 27 Nisan 2022 tarihleri arasında yüz yüze,  derinlemesine mülakat tekniği ile  görüşmeler tamamlanmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışma sonunda elde edilen veriler ile betimsel ve içerik analizi yapılmış, NVIVO for Windows R 1.6 programı kullanılarak, kelime bulutu analizi ve Project Map ile görselleştirilmiştir. Elde edilen veriler ile  pandemi dönemi ve pandemi öncesi dönem arasında, eczanelerde meydana gelen ilaç temini ve tedarik zincirindeki aksamalar ile stok yönetimindeki farklılıklar araştırılmış olup, katılımcı eczanelerde ortak sıkıntılar ortaya çıkarılmıştır. Katılımcı eczacıların verdikleri yanıtlara bağlı olarak; özellikle yurt dışı kaynaklı ilaçlarda ve OTC ürünlerinde temin sıkıntısı çekmeleri, pandeminin ilk dönemlerinde arz-talep değişimlerine bağlı olarak gelişen ve karantina döneminde sınırların kapanması ile ürünlere erişememe, döviz kurlarının artmasına bağlı olarak ithal ilaca erişim sınırlanmış, Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği sabit kurun, güncel değerlerin çok altında kalması temin sıkıntılarını  meydana getirmiştir. Bu çalışma sonucunda,  stok ve tedariğin iyi yönetilebilmesi için, on-line bir platformdan yararlanılması ve  düzenli stok kontrolü önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate how pharmacies, which provide primary health care and are also a commercial enterprise, are affected in terms of both health and drug stock management, especially during periods when access to drugs is important, such as the COVID-19 Pandemic. The universe of the research is Istanbul, located on the Anatolian side of Istanbul. Pharmacies registered with the Pharmacy Chamber;. The sample consists of 15 pharmacies with different pharmacies profiles such as neighborhoods, near hospitals/health care centers, shopping malls, on the street, and whose responsible managers volunteered to participate in the study. With a total of 13 structured observation questions prepared as a result of the preliminary study, face-to-face, in-depth interviews were completed between April 4, 2022 and April 27, 2022. Descriptive and content analysis was made with the data obtained at the end of this study, which is a qualitative research, and visualized with word cloud analysis and Project Map using NVIVO for Windows R 1.6 program. With the data obtained, the differences in drug supply and supply chain disruptions and stock management in pharmacies between the pandemic period and the pre-pandemic period were investigated, and common problems were revealed in the participating pharmacies. Depending on the responses of the participating pharmacists; Access to imported drugs has been limited due to shortages in supply, especially in foreign-sourced drugs and OTC products, due to supply-demand changes in the early stages of the pandemic, inability to access products with the closing of the borders during the quarantine period, and the increase in exchange rates. The fact that the values below the values has created supply problems. As a result of this study, it is recommended to use an on-line platform and regular stock control in order to manage stock and supply well.