İşin anlamının prososyal örgütsel davranışa ve hayatın anlamına etkisi
The effect of meaning of work on prosocial organizational behavior and meaning of life
Yazar: DİLARA ALTUNOK
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KEREM ŞENTÜRK
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anlam = Meaning ; Anlam arayışı = Search for meaning ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş anlamı = Job meaning

Özet:
Anlam arayışı insanın varlık sahasına girdiği andan itibaren başlayan bir süreç, bir etkileşim, bir dayanak noktası oluşturma gayreti olarak ele alınabilir. Bu süreç içerisinde karşımıza çıkan en önemli faktörlerden biri de muhakkak bireyin yaşamsal faaliyetlerinin devamlılığı için sahip olması gereken işidir. İnsan ömrünün üçte birinin uykuda geçtiği varsayıldığında, geriye kalan zamanının yarısı yada daha fazlası iş ortamında geçmektedir. Bu bağlamda işin kendisi ve iş ile ilgili ortaya konulan performans ister istemez insanın anlam arayışında da önemli bir yere sahiptir. Bu kapsamda gerçekleştirilen araştırmanın temel amacı; çalışan bireylerin işin anlamlılığına yönelik algısının hayatın anlamı üzerindeki etkisini incelemektedir. Bununla birlikte günümüz işletme yöneticileri her geçen gün çalışanlarına yönelik beklentilerini artırmakta, kendilerinden ekstra birşeyler vererek şirketlerinin ve işlerinin performanslarını artırmalarını arzu etmektedir. Böyle bir arzunun yerine gelebilmesi için öncelikle çalışanların işlerinde anlam bulmaları ve işlerini sahiplenmeleri gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla araştırmanın diğer bir amacı çalışan bireylerin işin anlamlılığına yönelik algısının prososyal örgütsel davranış üzerindeki etisini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma nicel yöntem çerçevesinde yürütülmüş ve veri toplama tekniği olarak anket kullanılmıştır. Araştırma evreni Düzce şehir merkezinde çalışanlar olarak belirlenmiş ve evrenin tamamına ulaşmanın zorluğu nedeniyle örnekleme yöntemine gidilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise evrende yer alan 600 çalışan oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. 
Araştırma kapsamında ölçeklere yönelik açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş, hipotezlerin test edilmesi noktasında çok değişkenli regresyon analizlerinde faylanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öncelikle prososyal örgütsel davranış ölçeğinin Türkçe diline uyarlanması sağlanmış ve ölçeğin rol tanımlı prososyal örgütsel davranış, prososyal örgütsel davranış ve bireysel prososyal davranış olmak üzere orjinaline uygun 3 boyut altında temsil edildiği tespit ve teyit edilmiştir. Hipotezleri test etmeye yönelik analiz sonuçlarına göre hayatta anlam varlığına pozitif yönde etki eden değişkenler anlamlı iş, tevazu ve iş ilişkileri şeklinde sıralanırken, hayatta anlam arayışına etki eden değişkenin işte anlam arayışı olduğu tespit edilmiştir. İşin anlamlılığı ile prososyal örgütsel davranışlar arasındaki ilişkiler ele alındığında anlamlı iş, tevazu ve iş ilişkilerinin rol tanımlı prososyal örgütsel davranışlara pozitif yönde etki eden önemli değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde aynı değişkenlerin prososyal örgütsel davranışlara da pozitif yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca işin anlamlılığını niteleyen tüm değişkenlerin (anlamlı iş, tevazu, iş ilişkileri, işte anlam arayışı) prososyal bireysel davranışı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla işin anlamlılığının hayatın anlamı ve prososyal örgütsel davranışa etki ettiğine yönelik hipotezler teyit edilmiştir. Hakeza bireylerin hayatlarındaki anlam arayışlarında ve anlamı güçlendirme gayretlerinde yaptıkları işe yönelimlerinin önemli tahmin ediciler olduğu, bununla birlikte bahsi geçen değişkenlerin çalışanların prososyal örgütsel ve bireysel davranış gösterme eğilimlerine de yön verdikleri iddiası teyit edilmiştir.

Abstract:
The search for meaning can be treated as a process that begins from the moment a person enters the realm of being, an interaction, an effort to create a foothold.  One of the most important factors that we encounter in this process is the job that the individual must have for the continuity of her vital activities.  Assuming that a third of a person's life is spent asleep, half or more of their remaining time is spent in the work environmentIn this context, the work and the performance regarding the work have an essential part in people's seek for meaning. The main aim of the research carried out in this context is to examine the effect of the perception of working individuals towards the meaningfulness of work on the meaning of life. However, today's business managers increase their expectations for their employees every day and want them to improve the performance of their companies and businesses by giving them something extra. It is believed that in order for such a desire to be fulfilled, employees must first find meaning in their work and own their work. Therefore, another purpose of the research is to examine the impact of working individuals ' perception of the meaningfulness of work on prosocial organizational behavior. In this direction, the research was carried out within the framework of quantitative method and the survey was used as a data collection technique. 
The research universe was identified as those working in the city center of Düzce and the sampling method was taken due to the difficulty of reaching the entire universe. The sample of the research consists of 600 employees involved in the universe. As a sampling method, the easy sampling method was preferred. Within the scope of the research, exploratory and confirmatory factor analyzes were performed for the scales, and multivariate regression analyzes were used to test hypotheses. According to the results of the research, first of all, the prosocial organizational behavior scale was adapted to the Turkish language, and it was determined and confirmed that the scale was represented under 3 dimensions, which are role-defined prosocial organizational behavior, prosocial organizational behavior and individual prosocial behavior. According to the results of the analysis to test hypotheses, the variables that positively affect the existence of meaning in life are sorted in the form of meaningful work, humility and business relationships, while the variable that affects the search for meaning in life is the search for meaning at work.  Considering the relationship between the meaningfulness of work and prosocial organizational behaviors, it was found that meaningful work, humility and business relationships are important variables that positively affect role-defined prosocial organizational behaviors. Similarly, the same variables have been found to have a positive effect on prosocial organizational behavior. In addition, it has been found that all variables that qualify the meaningfulness of work (meaningful work, humility, work relationships, searching for meaning at work) positively affect prosocial individual behavior. Therefore, hypotheses have been confirmed that the meaning of work affects the meaning of life and prosocial organizational behavior. Likewise, it has been confirmed that individuals' work orientations are important predictors in their search for meaning in their lives and their efforts to strengthen meaning, and that the aforementioned variables also direct employees' prosocial, organizational and individual behavior tendencies.