Cinsel istismar mağduru ergenlerde oksidatif stres düzeyi ve psikopatoloji gelişiminde rol oynayan faktörlerin incelenmesi
Oxidative stress levels and psychopathology related factors i̇n sexualy abused adolescent
Yazar: ENDER ATABAY
Danışman: PROF. DR. AYŞE ARMAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Ergenler = Adolescents ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Cinsel istismar, bir çocuk ve gencin karşılaşabileceği en büyük zorlu yaşam
olaylarının başında gelmektedir. Yoğun ve kronik stres maruziyetinin sonucunda
karşılaşılabilecek psikiyatrik hastalıklarda artmış oksidatif stres süreci mevcuttur.
Lipid peroksidasyonunun yanı sıra; psikiyatrik hastalıkların temelinde yattığı
düşünülen inflamasyon modeline göre de kronik inflamasyon, oksidatif stresi
artırmaktadır. Oksidatif stres, merkezi sinir sistemine glutamat aracılı eksitotoksisite
ile ve NMDA reseptörlerinin hiperstimülasyonu yoluyla zarar verebilmektedir.
Cinsel istismar ile oksidatif stres ilişkisini inceleyen direk olarak inceleyen
çalışmalar literatürde sınırlıdır. Bu çalışmada, cinsel istismara maruz kalan
ergenlerde oksidatif stres parametreleri, psikopatolojiler ve ilişkili sosyodemografik
etmenlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Kliniğimize adli olgu olarak başvuran ve cinsel istismar öyküsü olan 10-17
yaş arasındaki ergenler ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş kontrol olguları
alınmıştır.
Oluşturduğumuz sosyodemografik form ile katılımcıların sosyodemografik
bilgileri elde edilmiştir. Psikopatoloji ve klinik işlevsellik değerlendirmesi, Çocuklar
için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam
boyu Versiyonu- Türkçe Versiyonu (ÇGDŞ-ŞY-T) ile yapılmıştır. Gençler ayrıca
"Beck Depresyon Envanteri", "Beck Anksiyete Ölçeği", "Travma Sonrası Tepki
Ölçeği", "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği", "Güçler ve Güçlükler Ölçeği",
"Olumsuz Yaşam Olayları Listesi" ile değerlendirilmiştir.
Örneklemimiz 50 cinsel istismar olgusu (42 kız ve 8 erkek) ile 40 kontrol
olgusundan (32 kız ve 8 erkek) oluşmaktaydı. Olguların yaş ortalamaları istismar
grubunda 14,88 ± 2,16 ve kontrol grubunda ise 14,90 ± 2,18 yaş olarak saptandı.
Cinsel istismar gubunda okul devamlılığı anlamlı oranda düşüktü. Cinsel istismar
grubu ayrıca çok daha düşük aylık gelir elde eden ve dağılmış ailelerden
gelmekteydi. Cinsel istismar olgularında %60 oranında penetrasyon, %46 oranında
istismar sırasında fiziksel şiddet mevcuttu. İstismarcı tanınırlığı %94 iken intihar
girişimi %34 oranında idi. İstismar öncesinde psikiyatrik başvuru istismar olgularının 
V
%46'sında vardı. En sık saptanan tanılar %78.2 oranında Travma Sonrası Stres
Bozukluğu (TSSB) ve depresyon ile %60.8 oranında özgül fobi idi. İstismar
grubunda WISC-R skorları kontrollerden daha düşük saptandı. İşlevsellik puanları
kontrollerden daha düşük iken; Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği,
Travma Sonrası Tepki Ölçeği, OYOL puanları kontrollerden daha yüksek bulundu.
Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye (TAS) ve Oksidatif Stres
İndeksi (OSİ) ile değerlendirilen oksidatif stres düzeyi; cinsel istismar grubunda
anlamlı oranda oksidatif stres varlığı ve azalmış antiksidan süreçleri yansıtıyordu.
TOS ve OSİ değerleri anlamlı ölçüde yüksek iken TAS değerleri anlamlı ölçüde
düşük saptandı.
Hücre döngüsünü hızlandırıp, erken hücre ölümüne neden olan ve sonucunda
birçok nöropsikiyatrik hastalığa zemin hazırlayan oksidatif stres mekanizmasının
istismar mağduru ergenlerde tanımlanmış olmasının bir çok önemi vardır. Ruhsal
sağlık sürecinin yanı sıra fiziksel beden sağlığının da tehdit altında olması, yaşam
süresine olası olumsuz etkileri ve hayat kalitesindeki bozulmanın yanı sıra kronik
hastalık tanısı alma riskinin artışı açısından da istismar öyküsü olan ergenlerde
oksidatif stres mekanizmalarının daha ayrıntılı çalışılması; epigenetik sorulara yanıt
aramakta anlamlı olacaktır.

Abstract:
Sexual abuse is one of the biggest and most challenging life events that a
child or a teenager can encounter. There is an increased oxidative stress process in
psychiatric disorders that may result due to a chronic stress exposure which is high in
intensity. In addition to lipid peroxidation, chronic inflammation also increases
oxidative stress according to the model of inflammation observed in psychiatric
diseases. Oxidative stress can also damage central nervous system by glutamatemediated
excitotoxicity and hyperstimulation of NMDA receptors. Direct studies
examining the relationship between sexual abuse and oxidative stress are limited in
the literature. In this study, it was aimed to investigate the oxidative stress
parameters, psychopathologies and related sociodemographic factors in adolescents
exposed to sexual abuse.
Adolescents between 10 and 17 years of age who has reported sexual
abuse, were referred to our clinic as forensic cases were included in the study in
addition to age and sex matched control cases.
The socio-demographic information of the participants were obtained with a
detailed form which was made by the researchers. Assessment of psychopathology
and clinical functioning was carried out with the Turkish version of the Affective
Disorders and Schizophrenia Interview for Children- Version of Life and Now (KSADS).
Adolescents were also evaluated with "Beck Depression Inventory", "Beck
Anxiety Scale", "Post Traumatic Response Scale", "Ways of Coping Inventory",
"Strengths and Difficulties Scale", and "List of Negative Life Events".
Our sample consisted of 50 cases of sexual abuse (42 girls and 8 boys) and
40 controls (32 girls and 8 boys). The mean age of the cases was found to be 14,88 ±
2,16 in the abuse group and 14,90 ± 2,18 years of age in the control group. School
continuity in the sexual abuse group is significantly lower. Sexual abuse cases were
coming from distressed families with relatively much lower monthly income. In
cases of sexual abuse, penetration was 60% and physical violence was 46% reported
during abuse. Suicide attempt was described 34% in abuse group. Prior to abuse,
psychiatric referrals were present in 46% of the cases. The most frequent diagnoses 
VII
were 78.2% Post Traumatic Stress Disorder (PTSD), depression and 60.8% specific
phobia. WISC-R scores in the abuse group were lower than controls. Functionality
scores were lower than controls whereas Beck Depression Inventory, Beck Anxiety
Scale, Post Traumatic Response Scale, and scores of Negative Life Events scales
were higher in the study group.
The level of oxidative stress assessed by total oxidant level (TOS), total
antioxidant level (TAS) and oxidative stress index (OSI) showed a significant higher
oxidative stress and diminished antioxidant process profile in sexual abuse group.
TOS and OSI values were significantly higher while TAS values were significantly
lower than controls.
The fact that the oxidative stress mechanism which accelerates the cell
cycle, leads to premature cell death that may result in many neuropsychiatric
illnesses has been described in this study of abused adolescents. A more detailed
study of oxidative stress mechanisms in adolescents in terms of an increase in the
risk of physical disease, as well as possible adverse effects on life span and
deterioration in quality of life as well as increased risk of acquiring a chronic illness
would be meaningful in seeking answers to epigenetic questions.