Süt sığırcılığı işletmelerinin mimari tasarımına yönelik bir uzman sistem geliştirilmesi
Developing an expert system for architectural designing of dairy farms
Yazar: İLKAY ALKAN
Danışman: PROF. DR. HALİL BAKİ ÜNAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemiz süt sığırcılığı işletmelerinin genelinde sürü yönetim uygulamaları ve altyapı olanakları, hayvan refahı ve etkin işgücü kullanımı bakımından yetersiz olupişletmelerin verimliliği düşüktür.Bu nedenle, üretim verimliliği yüksek ve sürdürülebilir bir süt sığırcılığı işletmesi için barınakların ve diğer servis yapılarının, doğru sürü akım ve yönetim planına uygun biçimde hayvanların biyolojik ve çevresel isteklerini göz önüne alacak, hayvan davranışlarına uyumlu olacak ve etkin iş gücü kullanımını sağlayacak mimari tasarımlarına gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmada, ılıman iklim koşullarında yeni kurulacak bir süt sığırcılığı işletmesinde sözkonusu yönetsel ve yapısal gereksinimleri karşılayabilmek, mevcut bir işletmede ise bu gereksinimlerinkarşılanma durumunubelirleyebilmek amacıyla "Süt Sığırcılığı İşletmeleri Mimari Tasarım Programı" (SSMTP) isimli bir uzman sistem programı geliştirilmiştir.Geliştirilen program için, ilk olarak birbirleri ile girdi-çıktı ilişkileri sağlanmış 10 ayrı modüloluşturulmuştur. Bunlar;1) Sürü akım planı, 2) Sürü yönetim planı, 3) Genç hayvan bölmelerinin mimari tasarımı, 4) Sağmal inek bölmelerinin mimari tasarımı, 5) Özel bölmelerin mimari tasarımı, 6) Barınak sistemlerinin mimari tasarımı, 7) Sağım ünitesinin mimari tasarımı, 8) Gübre deposunun mimari tasarımı, 9) Yem depolarının mimari tasarımı ve 10) Süt sığırcılığı işletmesindeki yapıların işletme merkezindeki konumlarının belirlenmesi modülleridir. Sonra her bir modül için mimari tasarıma yönelik algoritmalar geliştirilmiştir.Daha sonra uzman sistem, nesne tabanlı bir programlama dili olan Visual Basic 6.0 kullanılarak 15 adet arayüzden oluşan bilgisayar programı haline dönüştürülmüştür. Program girdilerini;kullanıcıdan istenen sağmal hayvan sayısı ve sağım süresi, çıktılarını ise; sürü akım ve yönetim planları ile barınaklar ve diğer servis yapılarının mimari detayları oluşturmaktadır. Son olarak, geliştirilen program 250 baş sağmal sayısı ve 3 saatlik sağım süresinegöreörnek bir işletme için uygulanmıştır. Bu uygulamadan elde edilen çıktılar kullanılarak örnek işlemenin mimari planlarıAutoCAD 2017 programı yardımıyla çizilmiştir.

Anahtar sözcükler:Süt sığırcılığı, hayvan refahı, mimari tasarım, uzman sistem.

Abstract:
Dairy farming operations in Turkey are mostly insufficient in terms of herd management applications and physical infrastructure, animal welfare and efficient labor utilization thusly they have low productivity. That's why sustainable and highly productive dairy farming operations require architectural designs, which take the animal welfare into account, are appropriate for correct herding and management applications and animal behavior and allow effective labor, for the barns and other service buildings. In this study, an expert system program named "Architectural Designing of Dairy Farms" has been developed in orderto meet such requirements in a dairy farm to be built under mild climate conditions and to determine their status in existing farms. Initially, ten modules with ensured input-output relations have been developed for the said program. They are as follows; 1) Herd size and makeup, 2) Herd management plan, 3) Architectural design of young animal barns, 4) Architectural design of milking cows pens, 5) Architectural design of special needs pens, 6) Architectural design of barn systems, 7) Architectural design of milking parlor, 8) Architectural design of manure storage, 9) Architectural design of feed storages and 10) Farmstead layout modules. Then, algorithms for architectural design have been developed for each module. Then, the expert system has been turned into a computer program with 15 interfaces through Visual Basic 6.0 object-based programming language. Programs inputs are; number of dairy animals and milking duration while the outputs are; herding and management plans, architectural designs of barns and other service buildings. Lastly, for 250 dairy animals and 3 hours of milking duration, an example operation has been generated. This example operation has been drawn in AutoCAD 2017 program according to the results obtained.

Keywords:Dairy farm, animal welfare, architectural design, expert system.