Öğretmen görüşlerine göre orta öğretim kurumlarındaki seramik derslerinde uygulanan öğretim yöntem ve teknikleri ile araç-gereç ve malzeme kullanımının incelenmesi
Examination of teaching method and techniques applied at ceramic classes in secondary education institutions and usage of equipment and material according to teachers' opinions
Yazar: NAİLE ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. ALEV ÇAKMAKOĞLU KURU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eğitim = Education ; Malzemeler = Materials ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Sanat eğitimi = Art education ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü?ne bağlı ortaöğretim okullardaki seramik eğitimi derslerinde öğretim yöntem ve teknikleri ile araç-gereç ve malzeme kullanımının öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi ve bu alanda bir modül program önerisi sunulması amaçlanmıştır. 
Araştırmanın çalışma evrenini Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü?ne bağlı ortaöğretim okullardaki seramik eğitimi derslerinde görevli öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ülke genelinde seramik eğitimi veren 13 okulda uygulama yapılmış ve alanla ilgili görev yapan öğretmenlerin tamamı araştırmaya katılmıştır. Araştırmada ortaöğretim okullarında okutulan seramik alan eğitimi derslerinde uygulanan öğretim yöntem ve tekniklerini, araç-gereç ve malzeme kullanımı açısından durumunun öğretmen görüşlerine göre incelenmesi amacıyla geliştirilen anket yoluyla tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına dayalı olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır:
1. Öğretmenlerin, seramik eğitimi derslerinde kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerinde kullanma sıklığına ilişkin olarak, en fazla kullanılan yöntem ya da tekniğin iş başında eğitim olduğu görülmekte; bunu sırasıyla soru-cevap ve anlatım yöntemleri izlemiştir. Öğretmenlerin en az kullandığı yöntem ya da teknikler ise gezi-gözlem, örnek olay incelemesi ve grup tartışması olmuştur. Bu durum uygulamalı bir alan olan seramik eğitiminde öğretmenlerin iş başında eğitim yönteminin de yanı sıra genellikle geleneksel öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma eğiliminde olduklarını göstermektedir.
2. Öğretmenlerin, seramik eğitimi derslerinde kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerin seçiminde en önemli unsurun, zaman unsuru olduğu gözlenmektedir. Açık uçlu sorularda da özellikle modüler programların uygulanması ve değerlendirilmesi aşamalarında öğretmenlerden zamanın etkin kullanılamamasıyla ilgili olarak aynı sonuçlar alınmıştır.
3. Öğretmenlerin, seramik eğitimi derslerinde kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerin seçiminde karşılaşılan sorunların sıklığının dağılımında; müfredat yetiştirme kaygısı ve materyal temininde yaşanan zorlukların en önemli unsurlar olduğunu göstermektedir. 
4. Öğretmenlerin, seramik eğitimi derslerinde araç-gereç kullanımında karşılaşılan sorunlardan en fazla karşılaşılanlar;  bazı araç-gereçlerin nasıl kullanacağının bilinmemesi ve araç-gereç maliyetinin yüksek olması durumu olduğu gözlenmektedir.
Araştırmada, elde edilen bulgulara dayalı sonuçlardan, seramik alan eğitimi ile bu konuda yapılacak yeni araştırmalara ilişkin şu öneriler geliştirilmiştir:
Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Müdürlüklerine bağlı liselerde seramik eğitimi veren öğretmenler; kullandıkları öğretim yöntemlerini belirlerken işleyecekleri konuyu, ellerinde bulundurdukları araç ve gereçleri, kullanılması planlanan teknikleri, öğrencinin bilgi düzeyini, öğrenci grubunun sayısını yeteneklerini ve ilgilerini göz önünde bulundurmalıdırlar. 
Modüllerin uygulandığı okul ve bölümlerin fiziki ve donanımsal olarak eksiklikleri giderilerek araç-gereç kullanma konusunda okulda bir rehberin bulunması seramik dersindeki iş akışının düzenlenmesinde öğretmenlere oldukça yarar sağlayacaktır. Araç-gereç kullanma konusunda rehber olacak uygun kişiler resmi yazışmalar kanalıyla üniversitelerin seramik bölümlerinde çalışan akademisyenler olabilir. 
Araştırma kapsamında, öğretmenlerin anket kapsamında açık uçlu sorulara verdikleri cevaplar göz önüne alınarak; anlatım dili sade ve açık olan, aşırı detaylandırmalardan kaçınarak işlem basamaklarının hem iki boyutlu hem de üç boyutlu görselleri ile desteklenen akıtma yöntemi ile yapılan ajur dekoru modül programı, Mili Eğitim Bakanlığı?nın ön gördüğü modül yazım formatına uygun biçimde öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
In the study, determination of educational methods and techniques and usage of equipments and materials in the ceramic training lessons of secondary schools which are under Ministry of Education General Directorate of Occupational and Technical Education according to teachers' opinion, and a module programme suggestion on such field was aimed to be presented. 
Target population of the study consists of teachers who are being employed in ceramic education lessons in secondary schools under Ministry of Education Directorate of Occupational and Technical Education. In the scope of study, application has been made in 13 schools offering ceramic education countrywide, and the entire teachers being employed for the related field participated the study. In the study; screening model with survey, which is developed for the aim of reviewing educational methods and techniques in terms of equipment and material usage according to teachers' opinion applied in ceramic field training lessons which are given in secondary schools, was used.
Based on the findings of the study, the following results were found:
1. Related with the frequency of educational methods and techniques used by teachers in ceramic training lessons, it is observed that the most used method or technique is on-the-job training, and this is followed by question-answer and explanation methods respectively. The least method or techniques used by teachers are travel-observation, case study and group discussion. This case reveals that teachers are inclined to use traditional education methods and techniques as well as on-the-job training for the ceramic training field, which is an applied field.
2. It is observed that the most important element in selection of educational methods and techniques they use in ceramic training lessons is the time factor. In the open-ended questions, particularly in the stages for application and determination of modular programmes, same results were obtained from the teachers related with failing to use the time efficiently.
3. In distribution of frequency of problems encountered at selection of educational methods and techniques which are used by teachers in ceramic training lessons, the most important factors experienced are seen as the concern for curriculum completion and difficulties in material supply. 
4. The problems which are mostly encountered by the teachers in usage of equipments in ceramic training lessons are observed as not knowing how to use some equipments and high costs for the equipments.
In the study, according to the results obtained based on the findings acquired, the following suggestions were developed in ceramic field training and new studies to be made for this subject:
Teachers who are giving ceramic training lesson in high schools under Directories of Occupational and Technical Trainings of Ministry of Education must consider the subject they are going to instruct, equipments they have, the techniques they are planning to use, knowledge level of students; amount, capabilities and interests of the student group.  
Eliminating the deficiencies of schools and departments both physically and in terms of equipments where modules are applied, and  availability of a counsellor in schools for the usages of equipments shall quite provide benefits for the teachers in regulating the work flow in ceramic lesson. Suitable persons to be employed as counsellor for equipment usage can be selected by correspondence which may be the academicians employed in ceramic fields of universities. 
In scope of the study, by considering the answers given by teachers for open-ended questions, hemstitch decoration made by flowing method which has a simple and open language and supported by both two-dimensional and three-dimensional visuals of process steps by avoiding too much detailing, has been presented as the suggestion suitable for the module writing format which is prescribed by the Ministry of Education.