Yatırımcı eğilimlerinin davranışsal finans bağlamında incelenmesi: Kripto para piyasaları ve pay piyasaları yatırımcıları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
Examination of investor trends in the context of behavioral finance: A comparative research on cryptocurrency markets and share markets investors
Yazar: EMRE ZENGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ÖNCÜ ; DOÇ. DR. İSTEMİ ÇÖMLEKÇİ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Davranışsal finans = Behavioral finance

Özet:
Geleneksel finans teorisinin, insan davranışlarını ve psikolojik faktörlerini genellikle göz ardı etmesine karşın, davranışsal finans, bireylerin karar verme süreçlerinde rasyonel olmadıklarını ve finansal piyasaların her zaman etkin olmadığını tartışmaktadır. Kahneman ve Tversky'nin beklenti teorisi, bireylerin karar verme süreçlerindeki rasyonellikten sapmaları ve piyasa anomalilerini açıklamaktadır. Tez, bireysel yatırımcıların yatırım tercihlerinde mizaç ve karakter özelliklerinin etkisini araştırmakta ve yatırımcı davranışlarının mizaç-karakter özellikleriyle nasıl etkileşime girdiğini derinlemesine analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, nicel metodoloji kullanarak, bireysel yatırımcıların kripto para ve hisse senedi yatırım tercihlerini etkileyen davranışsal eğilimler ve kişilik özellikler incelenmiştir. Araştırmanın odak noktası, yatırımcıların mizaç ve karakter özelliklerinin, Aşırı Güven, Muhafazakârlık, Temsiliyet, Kendine Atfetme gibi davranışsal eğilimlere olan etkisidir. Araştırma, yatırım aracı tercihi bağlamında, Aşırı Güven eğiliminin, Yenilik Arayışı, Zarardan Kaçınma, Ödül Bağımlılığı gibi mizaç boyutları ve Kendini Aşma karakter boyutuyla düzenleyici etkileşimlerini belirlemiştir. Muhafazakârlık-Temsiliyet eğiliminin de benzer şekilde, bu mizaç boyutları ve Kendini Aşma karakter boyutu ile etkileşim içinde olduğu tespit edilmiştir. Kendine Atfetme eğilimi ise, özellikle Kendini Aşma karakter boyutu ile ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, yatırımcıların finansal karar alma süreçlerinde bireysel psikolojik eğilimlerin ve kişilik özelliklerinin belirleyici roller oynadığını göstermektedir. Bu bulgular, finansal piyasaların anlaşılması ve modellenmesi açısından önemli katkılarda bulunurken, davranışsal finans literatürüne de derinlemesine bir bakış sunmaktadır. Bu çalışma, yatırımcı psikolojisi ve finansal karar verme süreçlerinin daha kapsamlı anlaşılmasına yönelik önemli bir katkı olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
While traditional finance theory often ignores human behaviour and psychological factors, behavioural finance argues that individuals are not rational in their decision-making processes and that financial markets are not always efficient. Kahneman and Tversky's expectancy theory explains deviations from rationality in individuals' decision-making processes and market anomalies. The thesis investigates the impact of temperament and character traits on individual investors' investment preferences and aims to analyse in depth how investor behaviour interacts with temperament and character traits. Using quantitative methodology, the study examines the behavioural tendencies and personality traits that influence individual investors' investment preferences in cryptocurrencies and equities. conservatismThe focus of the research is on the impact of investors' temperament and character traits on behavioural tendencies such as Overconfidence, Conservatism, agency, and self-attribution. rewardIn the context of investment instrument preference, the research has identified the regulatory interactions of Overconfidence with temperament dimensions such as Novelty Seeking, Loss Avoidance, Reward addiction, and the character dimension of self-exceeding. Similarly, the conservatism-representativeness tendency was found to interact with these temperament dimensions and the self-exceeding character dimension. The self-attribution tendency was particularly associated with the self-exceeding trait dimension. As a result, individual psychological dispositions and personality traits play determinant roles in investors' financial decision-making processes. These findings make important contributions to the understanding and modelling of financial markets and provide an in-depth overview of the behavioural finance literature. This study can be considered an important contribution to a more comprehensive understanding of investor psychology and financial decision-making processes.