Psoriazis vulgarisli hastalarda oksidatif stres ve sigara ile ilişkisi
Psori̇asi̇s vulgari̇s, oxydati̇ve stress and smoki̇ng
Yazar: VOLKAN TEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLEKON
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Oksidatif stres = Oxidative stress ; Psoriyazis = Psoriasis ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Psoriazis, toplumda görülme sıklığı %2-3 olan; kompleks kronik inflamataur bir hastalıktır. Dermatoloji kliniklerine başvuran hastaların %6-8'ini psoriazis hastaları oluşturmaktadır. Psoriazis, bilinmeyen antijenik uyarana yanıt olarak, artmış keratinosit proliferasyonu ve aktive olmuş T hücre birikimi ile karakterize, otoimmün bir deri hastalığıdır.
Oksidatif stres, psoriazis başlangıcı ya da kronikleşmesinde rol oynadığı düşünülen faktörlerden birisidir. Son yıllarda, psoriazisli hastalarda oksidatif stres parametrelerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan çalışmalarda hem malondialdehit (MDA), 8-OHdG ve nitrik oksit (NO) gibi oksidan sistem elemanlarının, hem de süperoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GPx) gibi antioksidan sistemin enzimlerinin doku veya kan düzeylerinde oksidan/antioksidan dengenin bozulduğuna işaret eden veriler saptanmıştır.
Sigara kullanan popülasyonda psoriazis gelişme riski, normal popülasyona göre belirgin olarak artmıştır. Sigaranın, reaktif oksijen radikallerinin üretilmesini ve proinflamatuar sitokin ekspresyonunu arttırarak, hem psoriazis gelişiminde hem de mevcut hastalığın alevlenmesinde rol aldığı düşünülmektedir.
Çalışmamıza; klinik ve histopatolojik olarak psoriazis vulgaris tanısı almış ve kliniğimizde takip edilen, 17'si sigara kullanan ve 16'sı sigara kullanmayan olmak üzere, toplam 33 hasta dahil edildi. Kontrol grubuna ise psoriazis vulgarisi veya başka herhangi bir inflamatuar deri hastalığı olmayan, 12'si sigara kullanan ve 19'u sigara kullanmayan, toplam 31 gönüllü alındı. Oksidatif stres belirteçleri
olarak sıklıkla kullanılan NO, MDA, 8-OHdG, SOD, GPx'in, psoriazisli hastalar ve sağlıklı gönüllülerde kanda ve NO, MDA'nın doku düzeyini ölçerek, oksidatif stresin psoriazis vulgaris etyopatogenezindeki rolünü değerlendirmeyi ve sigaranın bu mekanizmayla ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda; vaka grubunda plazma medyan SOD ve GPx düzeylerii kontrol grubuna göre düşük saptanmıştır. Psoriazisli hastalarda izlenen düşük SOD ve GPx düzeylerinin, antioksidan sistemdeki yetersizlikten kaynaklanıyor olabileceği düşünülmüştür. ROT ile indüklenen DNA hasarı, büyümeyi düzenleyici genlerde mutasyonlara neden olarak, hücre siklus kontrolü ve DNA tamirinin bozukluğuyla anormal apopitoza neden olur. 8-OHdG, DNA oksidasyonun bir belirteci olarak kabul edilmektedir. Bizim çalışmamızda da vaka grubunun medyan plazma 8-OHdG düzeyi, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek saptandı. Psoriazisli hastalarda elde ettiğimiz artmış 8-OHdG düzeyinin, bu hasta grubunda genomik instabiliteyi göstermesi açısından önemli bir bulgu olduğu düşünülmüştür. Çalışmamızda vaka grubunun medyan plazma NO ve doku NO düzeyleri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek saptanmıştır. Hem doku hem de plazmada saptadığımız yüksek NO düzeyleri, NO'nin hastalık etyopatogenezinde etkili olan bir ikincil haberci olabileceğini ve/veya artmış oksidatif stresin bir belirteci olduğunu düşündürmektedir. Medyan plazma ve doku MDA düzeyleri ise, kontrol grubuna göre vaka grubunda daha yüksek saptandı. Psoriazisli hastalarda artmış doku ve plazma MDA düzeyleri, ROT sonucunda artan lipid peroksidasyonunun iyi birer göstergeleridir. Bizim
çalışmamızda da bu değerler hasta grubunda yüksek bulunmuştur ve artmış lipid peroksidasyonunu göstermektedir.
Çalışmamızda vaka grubu içerisinde sigara kullanan ve kullanmayan gruplar arasında; medyan plazma SOD, GPx, 8-OHdG, MDA, NO ve medyan doku MDA ve doku NO yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi. Daha önce literatürde yapılan ve sigaranın artmış oksidatif stres üzerinden hastalığın başlangıcında etkili olduğunu belirten yayınların aksine; bizim çalışmamızda sigaranın ROT aracılı etkisi tespit edilmemiştir. Bu durum, sigaranın oksidatif stresten başka bir yolla hastalığın tetiklenmesinde etkili olabileceğini düşündürmektedir veya vaka sayısının azlığıyla da ilişkili olabilir.
Tüm bu sonuçlar psoriazis etyopatogenezinde artışmış oksidatif stresi göstermekle birlikte; psoriazis etyopatogenezinde oksidatif stresin rolü ve sigaranın etkisini değerlendirmek amacı ile bu parametrelerin daha geniş serilerde yapılan çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: psoriazis, oksidatif stres, sigara

Abstract:
Psoriasis is a complex chronic inflammatory disease with 2-3% prevalence. 6-8% of patients presenting to Dermatology clinics are comprised of psoriasis patients. Psoriasis is an autoimmune skin disorder characterized by increased keratinocyte proliferation and activated T cell accumulation as a response to an unknown antigenic stimulant.
Oxidative stress is one of the factors thought to have a role in the beginning or chronicity of psoriasis. Recently, in studies performed with an objective to determine oxidative stress parameters, tissue or blood levels of both oxidant system elements such as malondialdehyde (MDA), 8-hydroxy-2-deoxyguanosine (8-OHdG) and nitric oxide (NO) and enzymes of antioxidant system such as superoxide dismutase (SOD) and glutathione peroxidase (GPx) have been pointing out to a disruption of the oxidant/antioxidant equilibrium.
The risk of developing psoriasis in smokers is markedly increased compared to the normal population. Smoking is considered to have a role in both development and flaring of psoriasis by inducing production of free oxygen radicals and inflammatory cytokine expression.
A total of 33 patients followed up in our department with clinical and histopathological diagnosis of psoriasis vulgaris, of which 17 were smokers and 16 were nonsmokers were included in our study. The control group was of 31 volunteers; 12 smokers and 19 nonsmokers, having neither psoriasis nor any other inflammatory skin disease. By measuring blood levels of NO, MDA, 8-OHdG,
SOD, GPx frequently used as oxidative stress markers and tissue levels of NO and MDA in psoriasis patients and healthy controls, we aimed to evaluate the role of oxidative stress in the etiopathogenesis of psoriasis vulgaris and to investigate the association of smoking with this mechanism.
In our study, median SOD and GPx levels in the patients were lower than the control group. Low SOD and GPx levels in patients with psoriasis have been thought to be caused by insufficiency of the antioxidant system. The DNA damage induced by reactive oxygen species (ROS), causes mutations in genes regulating cell growth, leading to abnormal apoptosis by disruption in cell cycle control and DNA repair mechanisms. 8-OHdG is accepted as a marker of DNA oxidation. In our study, median plasma 8-OHdG level of the case group was statistically higher than that of the control group. The increased level of 8-OHdG in psoriasis patients was thought to be an important finding as it shows genomic instability. In our study, median plasma and blood NO levels of the case groups were found to be statistically higher than the control group. High NO levels we determined in both tissue and plasma suggest that NO might be an effective second messenger in disease etiopathogenesis. Median plasma and tissue MDA levels were higher in the patients group were higher than the control group. Increased tissue and plasma MDA levels in psoriasis patients are good indicators of increased lipid peroxidation due to ROS. In our study these levels were high in the patients group and indicate increased lipid peroxidation.
In our study, between smokers and nonsmokers in the patients group, no statistically significant difference concerning median plasma SOD; GPx, 8-
147
OHdG, MDA, NO and median tissue MDA and NO levels were observed. Contrary to the publications pointing out to the effect of smoking through oxidative stress at the beginning of the disease, no effect of smoking through ROS was determined. This suggests smoking might be effective in the triggering of the disease through other mechanisms than oxidative stress, or these results may be associated with the paucity of patient number.
While all these results point out to increased oxidative stress in psoriasis etiopathogenesis, these parameters should be supported by studies in wider patient series to assess the role of oxidative stress and the effect of smoking on the etiopathogenesis of psoriasis.

Keywords: psoriasis, oxidative stress, smoking