Burdur-Aziziye yöresi doğal karaçam meşcereleri için gövde hacim denklemlerinin geliştirilmesi
Development of tree volume equations for natural black pine (Pinus nigra Arnold) stands in Aziziye-Burdur region
Yazar: MESUT ERŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Karaçam (Pinus nigra Arnold) ekonomik ve ekolojik açıdan önemli asli ağaç türlerimizden birisidir. Doğal karaçam ormanlarının kaynak değerlerinin geleceğe dönük yönetimi ile ilgili stratejilerinin geliştirilmesinde, bu ormanlarının büyüme ve hasılatına ilişkin sağlıklı bilgilerin elde bulunması zorunludur. Ormanların büyüme ve hasılatına ilişkin tahminlerde kullanılan en önemli yapı taşlarından birisi, ağaç hacim tahminleridir. Hacim tahminleri, ağaç ve meşcerelere ilişkin hacmin ve bu hacim miktarının farklı ticari sınıflara dağılımının doğru hesaplanmasında, orman amenajman planlarının düzenlenmesinde, orman ürünleri sanayisinin geleceğine ilişkin projeksiyonların yapılmasında ve uygun biyokütle dönüşüm faktörleri yardımı ile biyokütle ve karbon birikim miktarının hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bu amaçla, bu çalışmada, Burdur-Aziziye Yöresi doğal karaçam meşcerelerinin hacim tahminleri için hacim denklemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla 183 örnek ağaç ölçülmüş ve bu örnek ağaçlar tesadüfi olarak iki gruba yarılmıştır. Gruplardan biri model geliştirmek, diğer ise geliştirilen modelin test edilmesi amacıyla kullanılmıştır. Çalışmada 19 farklı doğrusal olmayan regresyon modeli test edilmiştir. En uygun hacim denkleminin seçimi; model geliştirme ve test verileri için, altı farklı uygunluk ölçütü (uyum indeksi, ortalama hata, ortalama mutlak hata, maksimum mutlak hata, hata kareler ortalamasının karekökü ve Akaike bilgi kriteri) kullanılarak belirlenen model nisbi sıralamasına göre gerçekleştirilmiştir. Model nisbi sıralarına göre, en başarılı hacim modelleri, Model 5, Model 14 ve Model 19 olarak bulunmuştur. Ancak, yörede doğal karaçam meşcereleri için yapılacak hacim tahminlerinde, daha az parametreli ve nispeten daha kolay bir model olması nedeniyle, Model 14 önerilmiştir.

Abstract:
Black pine (Pinus nigra Arnold) forests are economically and ecologically one of important forests in Turkey. In this context, knowing the state and limitations of growth and yield of black pine forests is necessary for improving future management and planning strategies of timber resources. The one of the essential building blocks in forest growth and yield prediction models is the equations for estimating individual tree volume. Individual tree volume estimations can be use to tree and stand volume estimations and to any merchantable limit of this volume, forest management plans arrangement, to projections of forest products industries, and to estimations of biomass and carbon budgets with suitable biomass conversion factors. In this study, tree volume equations were developed for brutian pine stands in Burdur-Aziziye Region. For this aim, 183 sample trees destructively measured and then these trees rae randomly divided into two groups as development data and validation data.  Nineteen regression models tested in this study. The tested models were compared using six performance criteria (Fit index, average bias, average absolute residuals, absolute maximum bias, and Akaike Information criteria) for model development and validation dataset. Accordingly relative ranks of models, the best volume equations are Model 5, Model 14, and Model 19, respectively. Hovewer, we recommended Model 14, because of well-known model, easy to applicate, and the model has only two parameter. As a result, tree volume can be estimated with high precision using Model 14 for natural black pine stands in region.