Abdominal cerrahi sonrası gelişen pnömoni olguları için risk faktörleri
Risk factors  for pneumonia after abdominal surgery
Yazar: ÖZLEM KAYA HASSU
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ULU KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Pnömoni akciğer parankim dokusunun ciddi bir enfeksiyonudur. Hastane kökenli pnömoni ise, hastanın hastaneye yatışta pnömoni belirti ve bulguları olmadan hastaneye yatıştan 48 saat sonra ortaya çıkan pnömonilere verilen tanımlamadır. Hastane kaynaklı pnömoninin türlerinden biri de postoperatif pnömonidir. Postoperatif pnömoni, cerrahi operasyon sonrası hastanede gelişen pnömoni veya ventilatör ilişkili pnömoni olarak tanımlanır. Centers for Disease Control and Prevention (CDC)'ın 'National Nosocomial Infections Surveillance' (NNIS) sistem raporlarına göre; pnömoni, cerrahi girişim için hastaneye yatırılan hastalarda gelişen en sık üçüncü sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyondur. Bu çalışmanın amacı abdominal cerrahi sonrası gelişen pnömoni olguları için risk faktörlerini belirlemektir. Bu çalışmaya Erciyes Üniversitesi Hastaneleri, Genel Cerrahi Servisi'nde ve Genel Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde Ocak 2016-Aralık 2016 tarihlerinde yatan, 18 yaşın üzerindeki hastalardan, Kolon Cerrahisi, Gastrik Cerrahi, İnce Bağırsak Cerrahisi, Safra Yolları Cerrahisi, Karaciğer Cerrahisi, Pankreas Cerrahisi ve Kolesistektomi operasyonları dahil edildi. Aktif sürveyans yöntemiyle hastalar 1 yıl takip edildi. Hastaların demografik ve diğer verileri hasta takip formuna kaydedildi. Her hasta çalışmaya bir kez dahil edildi. Verilerin analizinde SPSS 25.00 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik paket programı kullanıldı. Pnömoni gelişen ve pnömoni gelişmeyen hastaların demografik ve klinik özellikleri betimleyici istatistiklerle karşılaştırmalı olarak ortaya konuldu. Pnömoni gelişen ve gelişmeyen hastalarda karşılaştırmalar; alt hastalık durumları, uygulanan girişimsel işlemler, yara sınıflaması, antibiyotik kullanımı, yoğun bakımda kalma durumu ve operasyonların tipi açısından ki kare yöntemiyle gerçekleştirildi. 
Pnömoni gelişen ve gelişmeyen grubu ayırmada istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturan değişkenlerin belirlenmesinde lojistik regresyon analizinden faydalanıldı (CI %95). Araştırmada p<0,05 olarak kabul edildi. Grupları ayırmada etkili olan faktörlerin sıralaması da rölatif risk belirlenerek ortaya konuldu. Bu çalışma Erciyes Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından 2017/551 numarası ile onaylandı. Toplam 830 hasta çalışmaya alındı. Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre abdominal cerrahi sonrası pnömoni gelişen ve pnömoni gelişmeyen grubu ayırmada istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkili olan faktörlerin böbrek yetmezliği [OR =12.4, %95 CI (6,4-24,1), p=0,004], transfüzyon [OR =3.1, %95 CI (2,4-4,0), p=0,025] ve TPN'nin [OR =2.0,  %95 CI (1,5-2,7), p=0,027] risk faktörü olarak tespit edildi.
Postoperatif pnömoni yüksek morbidite ve mortalite ile seyreder. Postoperatif pnömoninin görülme sıklığını azaltmak için risk faktörlerinin bilinmesi ve uygun enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınması önemlidir.
Anahtar kelimeler: Hastane kaynaklı enfeksiyonlar, Abdominal cerrahi, Postoperatif Pnömoni, Risk faktörleri

Abstract:
Pneumonia is a serious infection of parenchymal tissue of lungs. Hospital-acquired pneumonia is defined as the pneumonia that occurs 48 hours after admission of a patient to the hospital with no signs and symptoms of pneumonia initially. Postoperative pneumonia is a type of hospital-acquired pneumonia and defined as either ventilator-associated pneumonia or a pneumonia that developed after a surgery. According to the National Nosocomial Infections Surveillance (NNIS) system reports of Centers for Disease Control and Prevention (CDC); pneumonia is the third most common health-care related infection in patients hospitalized for surgical interventions. The aim of this study is to determine the risk factors for developing pneumonia after abdominal surgery and to determine the effect of the surgery on the course of the infection. This study was carried out for the patients, aged over 18 years old, who had undergone colon surgery, gastric surgery, surgery of the small intestine, liver surgery, pancreatic surgery, cholecystectomy or surgery of biliary tracts and admitted to General Surgery Department and General Surgery Intensive Care Unit of Erciyes University Hospital between January 2016-December 2016. Patients were followed-up for 1 year with active surveillance. The data on patients and their demographics were recorded on the patient follow-up form. Each patient was included in the study only once. SPSS 25.00 (Statistical Package for Social Sciences) was used to analyze the data. Demographic and clinical characteristics of patients with and without pneumonia were compared with descriptive statistics. comorbidities, interventional procedures, wound classification, antibiotic usage, ICU admission and type of performed were compared in patients with and without pneumonia by using chi-square method.
Logistic regression analysis was used to determine the variables that make a statistically significant difference in groups with and without pneumonia (CI 95%). P <0.05 was accepted as statistically significant in the study. The ranking of the factors that are effective in distinguish the groups was showed by determining relative risk. This study was approved by Erciyes University Clinical Research Ethics Committee with the number 2017/551
 A total of 830 patients were included in the study. According to the results of logistic regression analysis, it was found that the factors that have statistically significant effect on distinguishing the groups that develop pneumonia and that did not develop pneumonia after abdominal surgery were found to be [OR =12.4, %95 CI (6,4-24,1), p=0,004] renal failure,  [OR =3.1, %95 CI (2,4-4,0), p=0,025] transfusion and [OR =2.0,  %95 CI (1,5-2,7), p=0,027] TPN.
Postoperative pneumonia is associated with high morbidity and mortality. In order to reduce the incidence of postoperative pneumonia, it is important to know the risk factors and take appropriate infection control.
Key words: Hospital-acquired infections, Abdominal surgery, Postoperative Pneumonia, Risk factors