"Wagner'in parsifal operasında aydınlanma" izleği: Ezoterik perspektifte mit, inanç ve din söylemi
The theme of "Enlightenment in wagner's parsifal": The discourse of myth, faith and religion in esoteric perspective
Yazar: ERTUĞRUL MURAD TOPRAKSEVEN
Danışman: PROF. ŞEBNEM ÜNAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Opera Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aydınlanma = Enlightenment ; Din = Religion ; Ezoterizm = Esoterism ; Kolektif bilinçdışı = Collective unconscious ; Mitler = Myths ; Opera = Opera ; Simge = Symbol ; Wagner, Richard = Wagner, Richard ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu tezde 19. yüzyıldan günümüze büyük izler bırakan ünlü Alman besteci, filozof, librettist ve şair Richard Wagner'in ideolojik, teolojik ve felsefi gelişiminin nihai mertebesi olarak tanımlayabileceğimiz, sanatçının görünenin arkasına büyük bir beceri ve ustalıkla yerleştirdiği evrensel gizleri barındıran, tartışma yaratan ve hala hakkında birçok noktada fikir birliğine ulaşılamamış çok katmanlı 'müzik draması' Parsifal (1882), tüm alegorik yapısıyla irdelenecektir. 
Opera'nın merkezine yerleşen ve esasen Pagan Kelt kökenine sahip Orta Çağ İngiliz 'Kutsal Kase' mitine (söylencesine) ve Arthur romanslarına ezoterik (batıni) bir bakış geliştirilecek; Jung'çu bir okumayla ana karakter Parsifal'in "spiritüel kahraman" konumu üzerinden arketiplerin bireysel ve kolektif bilinçdışına olan etkileri incelenecek, bununla birlikte eserde bulunan diğer karakterlerin Parsifal'in bilincinde gelişen içsel eyleme dair işlevleri sorgulanacak; dramanın içindeki mitolojik ve dini simgelerin arkasında yer alan 'spiritüel aydınlanma' olgusuna, bestecinin bizzat etkilendiği Budizm, Hinduizm, Sufizm ve Kabala inancı gibi Doğu dinleri ve mistisizm (gizemcilik) olduğu kadar, kökenleri antik Yunan felsefesine dayanan ve kadim Pagan inanışlarıyla koparılamaz bir bağ oluşturan Gnostisizm (diğer adıyla "Hristiyan Tasavvufu") bağlamında makro bir boyut kazandırılacak; sanatçının Hristiyan teolojisine dair okumalarında ve Parsifal eserini oluşturmasında son derece kilit bir rol oynayan Schopenhauer'in "istenç" kavramı ve merhamet etiğinin, eserde karakterler ve dramatik eylem akışı içinde işlenişi çözümlenecektir. 
Sonuç olarak, tüm bunların temelinde Parsifal'de Hristiyan mitolojisine ve Eski Ahit'in Tekvin (Genesis) kitabına ait simgelerin arkasında yatan gizil değeri bulmak için soyut arkeolojik kazılar yapılacak; varoluşa içkin geliştirilecek olan evrensel ve aşkın okumaların, insanın yeryüzündeki tarihine, mücadelesine, evrimine ve psikolojisine ışık tutulması hedeflenecektir.

Abstract:
In this thesis, internationally renowned composer, philosopher, librettist and poet Richard Wagner's multi-layered 'music drama' Parsifal (1882), whose traces from 19th century onwards can still be found today, will be analyzed with its entire allegorical aspect. This highly controversial music drama, which could perhaps be defined as the zenith of Wagner's theological and philosophical development -a masterpiece on which no intellectual and academic agreement has ever been settled so far- comprises universal mysteries which the artist proficiently and masterfully hid behind what seems 'apparent' before us.
In this thesis, first and foremost the famous Middle Age 'Holy Grail' myth and Arthurian romances of Britain which originally have their roots back in the Pagan Celtic Culture of the pre-Christian era, will be tackled in an esoteric perspective; through the protagonist Parsifal's 'spiritual hero' identity and also by referring to Jung's psychoanalytical theory, the individual and collective effects of archetypes will be analyzed, and moreover, the question of what other characters surrounding Parsifal might be providing in the internal actions taking place in his psyche will be problematized; a macro framework will be drawn regarding the theme of 'spiritual enlightenment', a concept deeply embedded in the mythological and religious symbols in the drama within the context of Eastern mystical faith systems such as Buddhism, Hinduism, Sufism and Kabbalah as well as Gnosticism (aka "Christian Sufism"), whose origin is inextricably linked to ancient Greek philosophy and Pagan traditions by which Wagner was personally very much inspired; and more importantly, the issue of how Schopenhauer's groundbreaking philosophical concept of "Will" and the ethics of compassion -which played a pivotal role in Parsifal's creation process and had a leading effect in Wagner's profound readings of Christian theology- was applied in the text regarding the characters and the flow of dramatic action, will be contemplated. 
As a result, on the basis of all these concepts, in order to be able to find the latent value lying behind the symbols that belong to Christian mythology and Genesis of the Old Testament in Parsifal, some abstract archaeological diggings will be made to help reveal certain universal and transcendent readings regarding existence. Thus, these are all expected to shed light on the history of mankind, his everlasting challenge, his complicated psychology and evolution.