Örgün eğitimi terk edip çırak olarak çalışan gençlerin profili: Kütahya örneği
The profile of young people who dropout of formal education and work as an apprentice: Kütahya sample
Yazar: MEHMET HALİD ÇELİKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA YÜKSEL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Gençler = Youngs ; Kütahya = Kütahya ; Okul terki = Drop out of school ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çıraklar = Apprentices ; Örgün eğitim = Formal education ; Öğrenimi terketme = Drop-out of study

Özet:
Bu çalışmanın amacı örgün eğitimi terk edip çırak olarak çalışan gençlerin eğitim, çalışma hayatı, gelecek beklentileri ve sosyalleşme pratikleri temaları üzerinden tanımlanmasıdır. Ayrıca bu temalar üzerinden çırak gençlerin profilinin betimlenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada okul terki, okuldan kopma süreci, çalışma hayatı, gelecek beklentisi, sosyalleşme pratikleri, sosyal ilişkiler, serbest zaman etkinlikleri, sosyal medya, tüketim alışkanlıkları ve bağımlılık kavramları kullanılarak nitel saha çalışması yapılmıştır.

Araştırmanın örneklemi, Kütahya Çıraklık Eğitim Merkezi'ne kayıtlı çırak gençlerden oluşmaktadır. Çırak gençlerle odak grup ve derinlemesine mülakat çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca sahadan elde edilen verileri zenginleştirmek için Çıraklı Eğitimi Merkezi Yetkilileriyle ve Ustalarla da görüşülmüştür. Veriler betimsel analiz ile kodlanmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre, çırak gençler örgün eğitime karşı ilgisizlik ve adaptasyon sorunu nedeniyle okulu terk edip çalışma hayatına atılmışlardır. Çırak gençler her ne kadar şu anki sosyal konumlarından memnun olsalar dahi çalışma hayatında – fiziksel direnç gerektiren işlerde çalıştıkları için - kısmen zorlanmaktadırlar. Çırak gençler gelecek kaygısı gütmemekle birlikte onların gelecek beklentileri çalışma hayatı üzerinedir. Çırak gençler yoğun mesai harcadıklarından dolayı yeteri kadar sosyalleşememektedirler. Çırak gençler serbest zamanlarını daha çok akranlarıyla kafelerde değerlendirmektedirler. Sosyal medya çırak gençler için gündelik hayatın bir parçasıdır. Çırak gençlerin tüketim alışkanlıkları daha çok kıyafet ve sigara üzerinedir. Son olarak bu araştırmaya katılan çırak gençlerde uyuşturucu madde ve alkol bağımlılığı yoktur.

Anahtar Kelimeler: Okul Terki, Çırak Gençlik, Çalışan Gençlik, Çıraklaşma, Çıraklık

Abstract:
The purpose of this study is to identify the young who drop out formal education and work as apprentices through the themes of education, business life, future expectation, and, socialization practices. It is also aimed to describe the profiles of young apprentices according to mentioned themes. In this study, a qualitative field study research was conducted by using the concepts of drop out, the process of drop out, working life, future expectation, socialization practices, social relations, leisure activities, social media, consumption habits, and addiction.

The sample of this study is the young apprentices registered to Kütahya Çıraklık Eğitim Merkezi (Kütahya Apprenticeship Training Center). Focus group and in-depth interviews were conducted with young apprentices. In addition, the authorities of the center and the masters were interviewed so as to enrich the data obtained from the field. The obtained data was encoded by using descriptive analysis.

According to the results of the research, young apprentices drop out school and started business life because of their apathy and adaptation problem towards formal education. Young apprentices who began working in adolescence partially have difficulties because of works requiring physical strength in production or service sectors. Besides, the future expectations of young apprentices are about their working life. Young apprentices could not socialize as much as they desire due to a heavy schedule of their businesses. According to another result of this research, young apprentices mostly spend their leisure time by going to cafes with their peers. Social media has a significant role in the daily life of young apprentices. After the examination of the young apprentices, it is seen that they mostly spent their incomes on clothing and smoking. Finally, it was found that the young apprentices who participated in this study have no any drug and alcohol addiction.

Keywords: Drop Out, Young Apprentice, Young Worker, Apprenticeship, Apprentice