Kentsel dönüşümün sosyolojik ve ekonomik etkileri: Fikirtepe örneği
Sociological and economic effects of urban transformation: Fikirtepe example
Yazar: TURGAY AYTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; İstanbul-Fikirtepe = İstanbul-Fikirtepe

Özet:
Kentler; sosyo-kültürel ve ekonomik etkinliklerin farklılık gösterdiği, karmaşık bir toplum yapısına sahip olan ve değişik kültürlerin beraber yaşamasına olanak sağlayan yerleşmeler olarak ifade edilebilir. Kentleşme ise kent sayısının ve bu kentlerde yaşayan nüfusun artmasıdır. Bir toplumun, toplumsal ve ekonomik yapılarındaki değişikliklerden doğan kentleşme olgusu da önemlidir. Kentlerin sosyo-ekonomik yapısına uygun olarak birçok dönüşüm yöntemi ve stratejisi geliştirilmiştir. Kentsel dönüşüm yalın bir ifade ile bir kentin fiziksel ve kültürel yapısını bozan problemlerin çözülmesi şeklinde ifade edilebilir. Sürecin çöküşe doğru işlediği kent mekânlarının yaşam standartlarının arttırılması amacı ile bir planlama aracı olan kentsel dönüşüm, yalnızca fiziksel boyutuyla değil; ekonomik ve sosyo-kültürel boyutlarıyla da uygulanmalıdır. Önemli olan husus, dönüşümün sosyo-kültürel ve ekonomik yönünü içeren projelerin uygulamaya geçmesi gerektiğidir. Türkiye'de gecekondu bölgelerinin dönüşümü olarak anlaşılan kentsel dönüşümün bir örneği de İstanbul'un Kadıköy ilçesine bağlı, merkezi bir konumda olan Fikirtepe Bölgesi'nde gerçekleşmiştir. Fikirtepe Bölgesi zamanla yıpranan ve ihtiyaçlara cevap vermeyen mesken stoğu nedeniyle kentsel dönüşüm projesine konu olmuştur. Ancak proje birçok sosyo-kültürel ve ekonomik etkiyi beraberinde getirmiştir. Bu tezin amacı, Fikirtepe kentsel dönüşüm projesinin sosyo-kültürel ve ekonomik etkilerini incelemektir. Bu amaçla önce Türkiye'de kentlerin dönüşümü, ardından da kentsel dönüşümün sosyo-kültürel ve ekonomik etkileri, Fikirtepe örneği üzerinden yapılan mülakat yöntemi ile araştırılmıştır.

Abstract:
Cities can be defined as settlements where socio-cultural and economical activities differ and that have complex society structures providing opportunities for different cultures to live together. Urbanization, on the other hand, is the increase both in the number of cities and the number of the population that live in these cities. Urbanization as a fact that results from social and economic changes in a society also bears significance. According to cities socio-economic structures, many transformation methods and strategies have been developed. Urban transformation can be defined as solving problems that spoil the scenery and perspective of a city. Urban transformation which is a planning tool that has the purpose of increasing the living standards of people in urban areas which has undergone a period of corruption should be applied not only from a physical perspective but also from a socio-cultural and economic perspective. The point is the necessity of the application of projects that includes socio-cultural and economic perspectives. An example of urban transformation, which is mistakenly takes as the transformation of squatter settlements in Turkey, has been carried out in Fikirtepe area, which has a central location and is an area subject to Kadıköy County. Fikirtepe area was included in an urban transformation project due to a large stock of residences that were torn out in years and could not answer the needs of the society. However, the project also led to socio-cultural and economic effects. The purpose of this thesis is to examine socio-cultural and economic effects of Fikirtepe urban transformation project. With this purpose, first urban transformation in Turkey and socio-cultural and economic effects of urban transformation have been researched by making use of Fikirtepe example with the method of interviews.