Türkiye enerji iletim sistemi üzerinde gerilim çukuru analizleri
Short duration voltage dip analysis on Turkish transmission system
Yazar: ELİF İNAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BORA ALBOYACI
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy

Özet:
21 Elektrik Bölgesi'nden oluşan Türkiye İletim ve Dağıtım Sistemi'nin tamamı 2011 yılı itibariyle dağıtım seviyesinde özelleşmiştir. Özelleşen dağıtım firmalarının artan rekabet alanında kendilerine yer edinebilmesi tüketiciye sağladıkları gücün kaliteli ve ekonomik olmasına bağlıdır. Bu öngörülerek başlatılan tez çalışmasıyla dağıtım firmaları, sistem planlayıcıları ve tüketicilere, gerilim çukurunun Türkiye Sistemi'ndeki boyutu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.Gerilim çukuruna ve çukur sıklığına ait değerlendirme Türkiye'nin hem endüstriyel hem de nüfus olarak en yoğun bölgelerinden biri olan, İstanbul ve çevresini içeren 1. İletim Bölgesi'nin, 400kV ve 154kV gerilim seviyeleri için gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirme hem tahmini yaklaşım yöntemlerinden biri olan arıza durum yöntemini kullanan SIMPOW DIPS yazılım programı ile gerçekleştirilmiş; hem de 2006'da başlatılan Milli Güç Kalitesi Projesi (MGKP) kapsamında 250 noktaya yerleştirilen güç kalitesi monitörlerinin Nisan 2009-Mart 2010 süresince bir yıl izlenmesiyle elde edilen verilerle doğrulanmıştır.Monitörlerden kaydedilen verilerden IEEE P1564 Taslağı'nda etkin gerilim genliği ve zaman karakteristikleriyle tanımlanan çukur indeksleri ve tablosu, incelenen sistem için ilk kez elde edilerek kaynakçaya kazandırılmıştır. Bu çalışmayla ilk defa gerçeklenen diğer bir değerlendirme ise çukur sıklığının, Türkiye İletim Sistemi'nde monitörlerin bulunduğu 400kV ve 154kV gerilim seviyelerindeki havai hatlarda uzunluk, tip ve akım taşıma kapasitelerine göre değişiminin incelenmesidir. Bilgisayar analizinde kullanılan hat, transformatör, generatör, arıza oranı vb. veriler gerçek sistem verileri olup TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.)'dan temin edilmiştir.Hem analiz hem de güç kalitesi monitör sonuçları gerilim çukurunun Türkiye Sistemi'nde çok sık rastlanılan bir sorun olduğunu, iletim, orta gerilim dağıtım ve son tüketiciyi ciddi boyutta etkilediğini ortaya koymuştur.

Abstract:
Turkey Transmission and Distribution System, which has 21 Electricity Region, is privatized in distribution level in 2011. The primary objective is to ensure the delivery of electricity to consumers in an adequate, quality, continuous and low-cost manner. Privatization increases the importance of continuity and quality of electricity. The aim of this thesis is to evaluate voltage dip of Turkey System in order to provide information about the dip event to system operators, utilities and customers.The voltage dip evaluation has been implemented for 1st Transmission Region of Turkey System, which is the most heavily loaded area in both industrial and population meanings and also includes İstanbul city, at 400kV and 154kV voltage levels. The assessment is implemented computer simulation by SIMPOW DIPS program based on fault position method for calculation of voltage dip frequency and onfirmed by measurements which are obtained from power quality monitors located to 250 points as a part of National Power Quality Project (NPQP). The measured data are collected for one year, between april 2009 and march 2010.Suggested dip evaluation techniques based on RMS variation and duration such that dip indices and cumulative dip table according to IEEE 1564 draft are applied to the chosen area by using measured data. Literature does not contain any evaluation obtained from dip indices or dip tables for Turkey System. Therefore, the table and indices results can be labeled as the most important part of the thesis originality. Real system data of transformers, overhead lines, generators, fault rates etc. for computer analysis are obtained from TEİAŞ (Turkey Electiricity Transmission Co Inc.).Both computer simulation and power quality monitoring results are shown the importance of the dip event and necessity of implement the study all over the system.