KİT'ler ve özelleştirme: DHMİ örneği
Privatization of public economic initiatives: Example of DHMİ
Yazar: CEMİL YURDAKUL
Danışman: PROF. DR. AYŞE GÜNER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Maliye = Finance ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü = General Directorate of State Airports Authority ; Hava alanları = Airports ; KİT = State Economic Enterprises ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
1970'li yıllarda yaşanan krizin devletin ekonomik hayata müdahale etmesinin sonucunda olduğunun ileri sürülmesi ile birlikte ilerleyen yıllarda Keynesyen ekonomi politikalarının yerini neo liberal ekonomi politikaları almıştır. Önce gelişmiş ülkelerde uygulanan ve daha sonra tüm dünyaya yayılan bu politikalar, devleti ekonomik hayatın dışına taşıyarak özel sektörde verimliliği ve kâr hadlerini artırmayı amaçlamıştır.Bu politikalardan en önemlisi KİT'leri özel sektöre satmak ve özel sektörün önündeki tüm engelleri kaldırmak olan özelleştirmedir. Yapılan özelleştirmelerin ekonomiye, hukuka, yönetime, demokratikleşmeye ve çalışma hayatına çok fazla etkileri olmuştur.Özelleştirmelerin çalışma hayatına olumlu ve olumsuz etkileri vardır. KİT'lerin satışı gibi dar manada yapılan özelleştirmeler; işsizliği artırıp, sendikasızlaştırmaya neden olmuş, Toplu İş Sözleşmelerinin kapsamını daraltmış, gelir dağılımını bozmuş ve sosyal haklarda kısıtlamalar meydana getirmiştir. Yasal ve kurumsal engellerin kaldırılması gibi geniş manada yapılan özelleştirmeler ise istihdama olumlu katkı yapmış, gelir dağılımını düzeltmiştir.Ülkemizde DHMİ ile birlikte özelleştirmelerin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik olarak Yap?İşlet-Devret Projeleri geliştirilmiştir. Bundan sonra, İstanbul ve diğer YİD terminalleri için, ihaleler yoluyla özel sektöre işletme hakları vermek için gerekli yasal düzenlemeler tamamlanmıştır. Bununla birlikte işletim süresi dolan YİD terminallerinin işletme haklarının özel sektör şirketlerine devredilmesine izin verilmiştir.

Abstract:
Keynesian economic policies have been substituted with neo liberal economic policies due to the claims that the crisis experienced in 1970?s stemmed from the intervention of government to the economic life. These policies, which were at first implemented in developed countries and spread out over the world afterwards, aimed to promote the productivity and profit rates by crowding out the governments out of economic life.The most significant of these policies are the selling the public enterprises to the private sector and privatization which is the elimination of all the obstacles for the private sector. The privatizations have lots of effects on economy, law, public administration, democracy and working life.Privatizations have positive and negative effects on working life. The privatization that is conceived as solely the selling of public enterprises have caused the increase of unemployment and ununionization, contracted the content of collective labor contracts, distorted the distribution of income and brought out the restrictions on social rights. The privatizations in the expanded meanings such as the abolition of legal and corporate obstacles, contributed to employment in a positive way and healed the distribution of income.In our country the Build-Operate-Transfer Projects have been promoted with the collaboration of the DHMI in order to reduce the negative effects of privatization. The necessary legal applications were complete in order to give the private sector operational rights, both at Istanbul and the other BOT terminals, via tenders. By this, operational rights of BOT terminals of which the operations periods have expired, have been allowed to be transferred to private sector companies.