Okul öncesi dönem çocukların duygu düzenleme becerilerinin ve ego sağlamlıklarının ebeveynlerinin ebeveynlik stilleri ve birlikte ebeveynlikleri açısından incelenmesi
The examination of preschool children's emotion regulation skills and ego resilience in terms of parents' parenting styles and co-parenting behaviors
Yazar: TUBA KAPUCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ASUDE BALABAN DAĞAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile sistemleri teorisi = Family systems theory ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ebeveyn stili = Parental style ; Ebeveynler = Parents ; Ego sağlamlığı = Ego resilience ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ortak ebeveynlik ilişkileri = Coparenting relationship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının ego sağlamlıkları ve duygu düzenleme becerilerini, ebeveynlerinin birlikte ebeveynlikleri ve ebeveynlik stilleri açısından incelemektir. Nicel desende olan araştırmada, tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden olan küme örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Buna 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul'un farklı yaşam kalitesi endeksi düzeyinde yer alan 6 farklı ilçesindeki MEB'e bağlı 48 okulda okul öncesi eğitimine devam eden 60-72 aylık çocuklardan seçilmiştir. Çalışmanın verileri çocukların annelerinden (N=550), babalarından (N=550) ve öğretmenlerinden (N=156) toplanmıştır. Araştırma kapsamında çocuklara ait değişkenlere ilişkin veriler "Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Ego Sağlamlığı Ölçeği" ile çocukların okul öncesi öğretmenlerinden toplanmıştır. Ebeveynlere ait veriler ise "Birlikte Ebeveynlik Ölçeği" ve "Çok Boyutlu Ebeveynlik Stillerini Değerlendirme Ölçeği" ile çocukların anne ve babalarından toplanmıştır. Sosyodemografik bilgiler de araştırma kapsamında geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile çocukların ebeveynlerinden elde edilmiştir. Verilerin analizi IBM SPSS 25 programı ve PROCESS eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek puanları ve katılımcılara ait bilgiler ortalama, yüzde, frekansı değerleri kullanılarak incelenmiştir. İstatistiksel ilişkilerin incelenmesi için parametrik testlerden Bağımsız Grup t Testi, Pearson Momentler Çarpımı ve ANOVA ile bunların parametrik olmayan karşılıkları kullanılmıştır. Yordayıcılık analizleri için basit doğrusal regresyon kullanılmıştır. Aracılık analizi için ise IBM SPSS PROCESS programı ile Hayes'in 4.modeli kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda çocukların duygu düzenleme becerilerinin ve ego sağlamlıklarının ebeveynlerinin birlikte ebeveynlikleri ile istatiksel olarak anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca çocukların duygu düzenleme becerilerinin ve ego sağlamlıklarının ebeveynlerinin bireysel ebeveynlik stilleri ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Ek olarak birlikte ebeveynlik puanlarının da ebeveynlik stilleri ile istatistiksel olrak ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bunların haricinde çocukların duygu düzenleme becerilerinin ego sağlamlığını yordadığı bulunmuştur. Yapılan aracılık analizi neticesinde de annelerin birlikte ebeveynliklerinin çocukların ego sağlamlıkları üzerinde çocukların duygu düzenleme becerilerinin aracılığı ile dolaylı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmadaki ilgili değişkenlerin bazı sosyodemografik değişkenlere, sosyal destek sahip olunması durumuna ve yaşam kalitesi endeksinde yaşanılan yer değişkenlerine farklılaşma gösterip göstermemesi de incelenmiştir. İlgili sonuçlar literatür çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the ego resilience and emotion regulation skills of preschool children in terms of their parents' co-parenting and parenting styles. The survey model was used in the study, which was a quantitative design. The sample was selected using the cluster sampling method, which is one of the probability sampling methods. Accordingly, 60-72 months old children were selected from 48 schools affiliated to MEB in 6 different districts of Istanbul with other quality of life index levels, continuing their pre-school education in the 2021-2022 academic year. The data of the study were collected from the mothers (N=550), fathers (N=550), and teachers (N=156) of the children. Within the scope of the research, the data related to the variables of the children were collected from the preschool teachers of the children with the "Emotion Regulation Scale" and the "Ego Resilience Scale". Parental data were collected from the children's mothers and fathers with the "Co-Parenting Scale" and the "Multidimensional Parenting Styles Evaluation Scale". Sociodemographic information was also obtained from the parents of the children with the "Personal Information Form" developed within the scope of the research. Analysis of the data was performed using the IBM SPSS 25 program and the PROCESS plug-in. Scale scores and information about the participants were analyzed using mean, percentage, and frequency values. Independent Group t-Test, Pearson Product of Moments, and ANOVA and their non-parametric equivalents were used to examine the statistical relationships. Simple linear regression was used for predictive analysis. The mediation analysis was conducted using the IBM SPSS PROCESS program and Hayes' 4th model.  As a result of the study, it was found that children's emotion regulation skills and ego resilience were statistically significantly related to their parents' co-parenting. In addition, the relationship between children's emotion regulation skills and ego resilience with their parents' parenting styles has been revealed. It was also found that Co-parenting scores were associated with parenting styles. It was found statistically that children's emotion regulation skills predicted ego resilience. As a result of the mediation analysis, it was determined that the co-parenting of the mothers had an indirect effect on the ego resilience of the children through emotion regulation skills of the children. It was also examined whether the relevant variables in the study differed in some sociodemographic variables, the state of having social support, and the variables of the place of residence in the quality of life index. The relevant results were discussed within the framework of the literature and recommendations were developed.