Araştırma üniversitelerinin etkinliğinin çok aşamalı network veri zarflama analizi ile incelenmesi
Reviewing the efficiency of research universities with multi stage network data envelopment analysis
Yazar: MEHMET BATUHAN COŞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET KABAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Yükseköğretim Kurulu'nun 2017 yılında başlatmış olduğu "Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Projesi" kapsamında Türkiye'de bazı üniversiteler Araştırma üniversiteleri olarak seçilmiştir. Araştırma üniversiteleri listesi her yıl tüm üniversitelerin performansları takip edilerek güncellenmektedir ve 2022 yılında 23 üniversite araştırma üniversitesi etiketine sahip olmuştur. Bu üniversitelerden 20 tanesi devlet üniversitesi 3 tanesi ise vakıf üniversitesidir. Bu çalışmada Çok Aşamalı ve İlişkisel Network Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile devlet üniversitesi olan 20 araştırma üniversitesinin etkinlik değerleri hesaplanmıştır. Vakıf üniversiteleri bazı değişkenler üzerinde veri toplanması konusunda güçlükler yaşandığından dahil edilmemiştir. Çalışmada üniversiteler finansal, bireysel ve birimsel kaynakların kullanımı ve bilimsel üretkenlik yönleriyle farklı aşamalarda ele alınarak her aşamada en etkin olan araştırma üniversitelerinin bulunması hedeflenmiştir. Aşamalı ve değişkenlerin birbiriyle ilişkili yapısı doğrultusunda çok aşamalı network veri zarflama analizi modelleri GAMS programı üzerinde çalıştırılarak araştırma üniversitelerinin etkinlik sonuçları hesaplanmıştır. Hesaplanan sonuçlar incelendiğinde Gebze Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Boğaziçi Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesinin etkinliği en yüksek üniversiteler olduğu görülmektedir.

Abstract:
Within the scope of the "Mission Differentiation and Specialization Project" initiated by the Council of Higher Education (YÖK) in 2017, some universities were selected as research universities. The list of research universities is updated every year by tracking the performances of all universities. There are currently 23 research universities up to date. 20 of these universities are state universities and 3 of them are foundation universities. In this study, the efficiency records of 20 research universities, which are state universities, were calculated with the Multistage and Relational Network Data Envelopment Analysis (DEA) method. Foundation universities were not included due to difficulties in collecting data on some variables. In the study, universities were handled at different stages in terms of the use of financial, individual and unitary resources and scientific productivity, and it was aimed to find the most efficient research universities at each stage. Multi-stage network data envelopment analysis models were run on the GAMS program in line with the interrelated structure of the tiers and the variables, and the efficiency results of the research universities were calculated. When the calculated results are reviewed, Gebze Technical University, Istanbul Technical University, Yıldız Technical University, İzmir Institute of Technology, Boğaziçi University and Middle East Technical University came to the fore as the universities with the highest efficiency.