Coğrafya öğretiminde yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının öğrenci başarısına etkisi
The effect of using creative thinking methods to student's success in teaching geography
Yazar: GÜLDEN GÜNGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİH ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının, lise ikincisınıf coğrafya dersi Türkiye'nin İklimi ünitesinin öğretiminde öğrencilerin başarılarıve yaratıcılıkları üzerindeki etkisini belirlemektir.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veritoplama aracı olarak başarı testi ve yaratıcılık ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçmearaçları Ankara lisesi 2. sınıf öğrencilerinden 75 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanınalt problemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çiftyönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetikortalama değerleri kullanılmıştır.Deney grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde daha çok ?orta? (%48.65)ve ?ortanın üzerinde yaratıcı? (%48.65) grubunda yer aldıkları belirlenmiş, bunakarşılık deney işlem sonrasında yaratıcı düşünme becerilerinde meydana gelenartışla ?ortanın üzerinde? (%58) ve ?oldukça yaratıcı? (%34) grubunda yer aldıklarıbelirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde 3/4'ü ?ortanınüzerinde yaratıcı? ve ?oldukça yaratıcı? grubunda yer alırken, deney işlemsonrasında ise yaratıcılıklarında meydana gelen düşüşle ?orta? (%52.63) ve ?ortanınüzerinde yaratıcı? (%36.85) lığa sahip oldukları belirlenmiştir.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı puanları arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Türkiye'nin İklimi ünitesi başarıları ile ilgili olarak, öntest-sontestortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretim modelininuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testineait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yanifarklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümlerfaktörlerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortaketkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.iiDeney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam yaratıcılık ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.Öğrencilerin yaratıcılıkları ile ilgili olarak, öntest-sontest ortalama yaratıcılıkpuanları arasında anlamlı bir farklılık yoktur. İki ayrı öğretim yaklaşımınınuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin yaratıcılıklarının deneyöncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, başka bir anlatımla farklı işlemgruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerininyaratıcılık düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.Bilim Kodu:Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Yaratıcı Düşünme Teknikleri,Beyin Fırtınası, Yaratıcı Drama, Problem, Problem Çözme, YaratıcıDüşünmeSayfa Adedi: 158Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN

Abstract:
TThe purpose of this study is to identify the effects of the Creative ThinkingTechniques Approach on the success, creativity of the second year high schoolstudents studying the ?Climate of Turkey? in Geography lessons.This research has been conducted with the experimental design model.Achievement test and creativity scale the means used in data collection in this study.The measurement tools that were developed have been applied to 75 second yearstudents studying at Ankara High School. In order to solve the subproblems of theresearch, one-way analysis of variance (ANOVA) and two-way analysis of variance(repeated measures) have been done; the values of frequency, percentage and meanhave been used.It was determined that the students in the experiment group belonged to the?average creativity? (48,65%) and ?above average creativity? (48,65%) groupsbefore the experiment was conducted. After the experiment, these students have beenidentified as belonging to the ?above average creativity? (58%) and ?highly creative?(34 %) groups with respect to the increase in their creativity levels. On the otherhand, while 3/4 of the students in the control group were identified as belonging tothe ?above average creativity? and ?highly creative? groups before the experimentwas conducted, their creativity levels were ?average creativity? (52,63 %)and ?aboveaverage creativity? (36,85 %) at the end of the experiment period highlighting thedecrease in their creativity levels.A meaningful difference obtains between the pretest and posttest cumulativeachievement scores before and after the experiment in the experiment group and thecontrol group in the ?Climate of Turkey unit. There exists a meaningful differencebetween the pretest and posttest average achievement scores with respect to thesuccess level of the students in the ?Climate of Turkey unit. The students in thecontrol group and the experiment group were taught through the use of two differentteaching models and their achievement scores belonging to the ?Climate of Turkeyivtest have displayed a meaningful difference. That is, in different function groups(experiment and control groups), the common effects of the factors of repeatedmeasures in the ?Climate of Turkey? unit test?s achievement levels are meaningful.There is not a meaningful difference between the pretest and posttestcumulative creativity scale scores. For the creativity of the students, there does notexist a meaningful difference between the pretest-posttest cumulative creativityscores. However, before and after the experiment, the creativity of the students in theexperiment group and control group who were taught through the use of twodifferent teaching models presents a meaningful difference. In other words, indifferent function groups(experiment and control groups), the common effects of therepeated measure factors display a meaningful difference.Science Code:Key words: Teaching Geography, Creative Thinking Techniques, Brain Storming,Creative Drama, Problem Solving, Creative ThinkingNumber of pages: 158Advisor: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN