Açık kalp ameliyatlarında intraoperatif laktat düzeyi ve ortalama kan basıncının perfüzyon skoru parametresi olarak kullanımı.
Use of intra-operative lactate level and mean blood pressure as perfusion score parameters in open heart surgeries.
Yazar: SAMET ALŞAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDEMİR KOÇARSLAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı monitörleri = Blood pressure monitors ; Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Laktatlar = Lactates ; Perfüzyon = Perfusion

Özet:
Açık kalp cerrahisi ve vücut dışı dolaşım gerektiren, kalp akciğer makinelerinin kullanıldığı işlemlerde birçok hayati riskler bulunmaktadır. Bu risklerin ortadan kaldırılması veya minimal düzeye indirilmesi için perfüzyon tekniği ile ilgili belirli standartlar ve protokoller oluşturulmaya çalışılmaktadır. David Jegger ve arkadaşları (2007) perfüzyonistin, hasta güvenliğini iyileştirmesi ve perioperatif dönemde sorunlu alanları belirleyip çözmesi için geliştirdiği 10 parametreden oluşan "PerfSCORE" sistemi perfüzyonistler tarafından yeni kabul gören çalışmalar arasında yer almaktadır. Çalışmamızın amacı, kardiyopulmoner bypass uygulaması sırasında laktat düzeyi ve ortalama kan basıncının perfüzyon skoru parametresi olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesidir. Araştırma 01.01.2016 – 01.03.2020 tarihleri arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda elektif şartlarda kapak hastalığı nedeniyle kardiyopulmoner bypass altında, açık kalp cerrahisi yapılan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 125 hasta ile perfüzyon skoru parametrelerine laktat düzeyi ve ortalama kan basıncı parametrelerinin dahil edilip edilemeyeceğini değerlendirmek amacıyla tasarlanmış tanımlayıcı-kesitsel bir araştırmadır.
            Araştırmada yer alan hastaların yaş ortalaması 52,26 ± 16,060 olarak bulunmuş olup; % 40'ını (50 hasta) erkek ve % 60'ını (75 hasta) kadın hastalar oluşturmaktadır. Açık kalp ameliyatı olmuş 125 hastanın % 14,4' ü (18 hasta) exitus olurken % 85,6' ısının (107 hasta) sağ olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre erkek hasta grubunun % 74' ü (37 hasta) düşük perfüzyon skoruna (0 – 6), % 26' sı (13 hasta) ise orta düzey perfüzyon skoruna (7 – 11) sahiptir. Kadın hasta grubunun ise % 76' sı (57 hasta) düşük perfüzyon skoruna (0 – 6), % 24' ü (18 hasta) ise orta düzey perfüzyon skoruna (7 – 11) sahip olduğu tespit edilmiştir (X2 = 0,064; p>0,05).
Açık kalp ameliyatı sırasında perfüzyon skoru parametresi olarak tanımlanması planlanan iki kriterden biri olan laktat düzeyi 0 - 2  mmol/L arasında olan hastaların % 11,5'i (10 hasta), 3 mmol/L olan hastaların % 21,7' si (5 hasta) ve 3 mmol/L üzerinde olan hastaların ise % 20' si (3 hasta) exitus olmuştur. En yüksek mortalite oranı laktat düzeyi 3mmol/L olan hastalarda tespit edilmiştir (X2= 1,983; p>0,05).
Açık kalp ameliyatı sırasında perfüzyon skoru parametresi olarak tanımlanması planlanan iki kriterden diğeri olan ortalama kan basıncı 55 - 65 mmHg arasında olan hastaların % 17,2' si (10 hasta), 50 - 55 mmHg ya da 65 - 70 mmHg arasında olan hastaların % 13,7' si (7 hasta) ve 50 mmHg altında ya da 70 mmHg üzerinde olan hastaların ise % 6,3'ü (1 hasta) exitus olmuştur. Olması gerekenin aksine ortalama kan basıncı normalden uzaklaştıkça mortalite oranı azalmıştır (X2=1,261; p>0,05).
Ayrıca 125 hasta ile yapılmış olan bu çalışmada laktat ve ortalama kan basıncı dahil edilmemiş perfüzyon skorlamasını duyarlılığı % 72,2 iken bu parametrelerin dahil edilmesi ile duyarlılık % 66,7'ye düşmektedir. Ancak laktat ve ortalama kan basıncı dahil edilmemiş perfüzyon skorlamasının özgüllüğü % 38,3 iken bu parametrelerin dahil edildiği perfüzyon skorlamasının özgüllüğü % 41,1'e yükselmektedir. Laktat ve ortalama kan basıncı parametrelerinin dahil edildiği perfüzyon skorlamasında uygun sınır değer 5,50 olarak görülmüştür. Sonuç olarak laktat ve ortalama kan basıncı parametreleri perfüzyon skoruna eklenebilir.
Sonuç: Bu çalışmada, kardiyopulmoner bypass sırasında perfüzyon işlemi ile perfüzyonistin ameliyat öncesi belirlenmiş parametreleri korumasındaki başarısının ölçülmesinde kullanılan ve 10 parametreden oluşan (sıvı balansı, pH, PCO2, PO2, BE, hematokrit, potasyum, aktive edilmiş pıhtılaşma zamanı, total kpb süresi, ünite olarak eritrosit süspansiyonu) perfüzyon skoru parametrelerine;  "laktat düzeyi" ve "ortalama kan basıncı"nın eklenerek perfüzyon skoru parametresi olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Laktat düzeyi ve ortalama kan basıncı değerlerinin yapılan roc analizi sonucunda; perfüzyon skorunun özgüllüğü yükseldiği sonucuna ulaşıldığı için bu değerlerin perfüzyon skoru parametrelerine eklenebileceği söylenmektedir. 


Anahtar Kelimeler  :  Kan basıncı, kardiyopulmoner bypass, laktat düzeyi, perfüzyon skoru
Sayfa   Adedi            :  78
Danışman                  : Doç. Dr. Aydemir KOÇARSLAN

Abstract:
There are vital risks in open heart surgery and procedures in the extracorporeal circulation, heart lung machine. In order to eliminate or minimize these risks, standards and protocols related to perfusion are tried to be established. David Jegger et al. (2007) perfusionist's "PerfSCORE" system, which has 10 parameters developed for the safe recovery of the patient and identifying and solving problem areas in perioperative treatment, is among the researches that are newly accepted by perfusionists. The aim of our study is to evaluate the usability of lactate level and mean blood as parameters of perfusion score during cardiopulmonary bypass application. The study was conducted between 01.01.2016 - 01.03.2020 in Kahramanmaraş Sütçü İmam University Medical Faculty Hospital Cardiovascular Surgery Department under cardiopulmonary bypass under elective conditions, with 125 patients who underwent open heart surgery and who met the inclusion criteria in the perfusion score parameters. This is a descriptive cross-sectional study designed to evaluate whether lactate level and mean blood pressure parameters can be included.
        The average age of the patients in the study was found to be 52.26 ± 16.060; 40% (50 patients) were male and 60% (75 patients) were female patients. While 14.4% (18 patients) of 125 patients who had open heart surgery died, it was found that 85.6% (107 patients) were alive. According to the results, 74% of the male patient group (37 patients) had a low perfusion score (0 - 6), and 26% (13 patients) had a mid-level perfusion score (7 - 11). In the female patient group, 76% (57 patients) had a low perfusion score (0 - 6), and 24% (18 patients) had a medium perfusion score (7 - 11) (X2 = 0.064; p> 0.05).
One of the two criteria planned to be defined as the perfusion score parameter during open heart surgery, 11.5% (10 patients) of patients with a lactate level between 0 - 2 mmol / L, and 21.7% of patients with 3 mmol / L (5 patients) and 20% (3 patients) of the patients above 3 mmol / L died. The highest mortality rate was found in patients with lactate level 3mmol / L (X2 = 1.983; p> 0.05).
One of the two criteria planned to be defined as the perfusion score parameter during open heart surgery, 17.2% (10 patients) of patients with a mean blood pressure between 55 and 65 mmHg, and 13% of patients with a mean blood pressure between 50 - 55 mmHg or 65 - 70 mmHg. 7 (7 patients) and 6.3% (1 patient) of the patients who were below 50 mmHg or above 70 mmHg died. Contrary to what it should be, the mortality rate decreased as the mean blood pressure moved away from normal (X2 = 1.261; p> 0.05).
In addition, in this study conducted with 125 patients, the sensitivity of perfusion scoring without lactate and mean blood pressure was 72.2%, while the sensitivity decreases to 66.7% by including these parameters. However, while the specificity of perfusion scoring without lactate and mean blood pressure was 38.3%, the specificity of perfusion scoring in which these parameters were included increases to 41.1%. The appropriate cut-off value for perfusion scoring, which included lactate and mean blood pressure parameters, was found to be 5.50. As a result, lactate and mean blood pressure parameters can be added to the perfusion score.
Conclusion: In this study, 10 parameters (fluid balance, Ph, PCO2, PO2, base exes, hematocrit, potassium, activated clotting time, total cpb time, donor blood transfused) were used to measure the perfusion process during cardiopulmonary bypass and the success of the perfusionist in preserving the pre-determined parameters. The usability of "lactate level" and "mean blood pressure" as parameters of perfusion score to perfusion score parameters was evaluated. As a result of the roc analysis of lactate level and mean blood pressure values; Since it was concluded that the specificity of the perfusion score increased, it is said that these values can be added to the perfusion score parameters.




Key Words                  : Blood pressure, cardiopulmonary bypass, lactate level, perfusion score
Number Of Pages            :  78
Advisor                    : Assoc. Prof. Dr. Aydemir KOÇARSLAN