Eskişehirli Âşık Nurşah'ın hayatı ve eserleri (Monografi-derleme-tasnif)
The life and works of Minstrel Nurşah from Eskişehir (Monography-collection-classification)
Yazar: TUĞÇE COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI BÜYÜKOKUTAN TÖRET
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Eskişehir = Eskişehir ; Halk bilimi = Folklore ; Mert, Durşen = Mert, Durşen ; Monografi = Monography ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Ozan = Ozan

Özet:
Âşıklar ait oldukları toplumun sadece saz ve söz sanatçıları değildir. Âşık; temsilcisi olduğu milletin dilini, tarihini ve kültürünü ayakta tutar. Böylece geleneğin sürekliliğini sağlayan üretici ve aktarıcı olma niteliği de kazanır. Yüzyıllar boyu devam eden âşıklık geleneğinin kökeni, oluşumu ve âşık ile eserleri tarihin tozlu sayfalarına karışmadan önce araştırılması önem arz eder.
Eskişehir'de sürdürülen âşıklık geleneği ve âşık edebiyatı önemli örneklere sahiptir. Eskişehir'deki âşıklık geleneği hakkında yapılan çalışmalar incelendiğinde, bölgede yaşamış ve yaşamakta olan âşıklar hakkında çalışmaların olduğu görülmektedir. Bu yöreyi temsil eden değerli isimlerden biri de Âşık Nurşah'tır. Âşığın çok sayıda yazılı ve basılı eseri mevcuttur. Eserleri Eskişehir tarihine ışık tutmakta ve bölge halkının dilini, yaşam biçimlerini, geleneklerini, bakış açılarını anlamaya yardım etmektedir.
Çalışmanın amacı; bugün hayatta olan Âşık Nurşah'ın monografisini kurgulamak, Nurşah'a ait şiirlerin tespitini ve tasnifini yapmaktır. Böylece söz konusu kadın âşık, âşığın eserleri ve âşıklık geleneği kuşaktan kuşağa aktarılacaktır.
Bu bağlamda, Âşık Nurşah'ın şahsi arşivi çalışma sahası olarak belirlenerek kendisi ve eserleri hakkındaki çalışmalar taranmıştır. Âşığın hayatı ve eserleri incelenirken âşıklık geleneği üzerine yazılmış birçok yazılı kaynaktan da faydalanılmıştır. Âşığın şiirleri tasnif edilirken bu alanda yapılmış benzer çalışmalar dikkate alınmıştır. Böylece âşığın şiirlerine çok yönlü bir bakış açısı sağlanmıştır.
Koşma türünde çok sayıda eser veren Âşık Nurşah'ın şiirleri yörenin kültürüne ve yaşayış biçimine tutulan bir ayna vazifesi görmektedir. Âşık Nurşah, teknolojinin etkisi, icra ortamlarının farklılaşması gibi günümüz şartlarına ve gerekliliklerine ayak uydurarak âşıklık geleneğini günümüzde devam ettirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Eskişehir, âşık, âşıklık geleneği, icra ortamları, Âşık Nurşah.

Abstract:
The minstrels, are not merely people that perform art in their society with their instruments and lyrics. Minstrels keep alive the language, history, and culture of the nation they represent. Therefore, they have the characteristics of the producer and the transmitter that ensures the continuity of the tradition. It is of great importance to research the origin and formation of the minstrel tradition, which has continued for centuries, before their work are buried into the dusty pages of history.
There are important examples of the minstrel tradition and minstrel literature existing in Eskisehir. When the studies conducted on the minstrel tradition in Eskisehir are reviewed, it is seen that there are studies about the minstrels who lived and has currently been living in the region. One of the important names representing the region is Minstrel Nursah. She has many written and printed works. Her works shed light on the history of Eskisehir and help to comprehend the language, lifestyles, traditions, and mindsets of the people living in the region.
The aim of the study; is to construct the monography of Minstrel Nursah, who is alive today, and to identify and classify the her poems. Hence, the minstrel woman in question, the works of the minstrel, and the tradition of minstrelsy will be passed from generation to generation.
Within this context, Minstrel Nursah's personal archive was determined as the scope of the study and previous studies about her work were also reviewed. While examining the life and works of the minstrel, many written sources on the tradition of minstrelsy have also been used. While the Minstrel's poems are classified, similar studies conducted in this field have been taken into consideration. Therefore, a versatile perspective on the poems of the minstrel was provided.
The poems of Minstrel Nursah, who gave many works within the genre of "koşma", a free-form folk songs, about love or nature, act as a mirror of the culture and lifestyle of the region. Minstrel Nursah continues the tradition of minstrelsy by keeping up with today's circumstances and necessities such as the influence of technology and the differentiation of performance environments.

Keywords: Eskisehir, minstrel, minstrel tradition, performance environments, Minstrel Nursah.