III. Ahmed döneminde İstanbul'un hububat iaşesi: Aktörler, organizasyon ve problemler
Grain supply of Istanbul during the reign of ahmed III: Actors, organization and problems
Yazar: MİRAY MAKBULE KILDİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YILMAZ AKBULUT
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Buğday = Wheat ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyal tarih = Social history ; İaşe = Food ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Erken modern dönemde İstanbul'un iaşesini doğrudan ya da dolaylı inceleyen birçok çalışma mevcuttur. Fakat 1703-1730 senelerinde devletin, İstanbul'un hububat iaşesinin sağlanması için uyguladığı çözümlerin niteliği araştırmaların konusu olmamıştır. Söz konusu bu dönemde iç ve dış siyasi yapıların değişimi merkezi gücün paşa kapıları gibi hanedan dışı kuvvetlerin öne çıkması, Saray ve sadaret makamında tüketimlerin toplumsal olarak daha fazla gözlenir hâle gelmesi gibi neticeler meydana getirmiştir. Payitahtın iaşesi bu bağlamda yeni bir siyasi mana kazanmış, 1703 ve 1730 isyanlarında ortaya çıktığı üzere birtakım toplumsal hareketlerin bazen sebebi bazen de sonuçları 
arasında gözlemlenir olmuştur. İstanbul'un özellikle hububat iaşesini sağlama konusunda birtakım değişikliklerin yapılması bu dönemde ortaya çıkmıştır. Tezde ileri sürülen bu görüş üç ayrı bölümde argümanlar genişletilerek derlenmiştir. İlk olarak, 1703 öncesinde İstanbul için uygulanan iaşe sistemini ve 1703 senesinden itibaren -bu dönemi değiştiren unsurlar çerçevesinde- İstanbul'un iaşesinin nasıl bir dönüşüm geçirdiği önceki dönemler ile mukayeseli olarak ele alınmıştır. İkinci olarak, İstanbul'un hububat iaşesini siyasi manada idare eden padişah, sadaret makamı, İstanbul kadısı, muhtesip ve esnaf birliklerinin iaşe temelinde rollerinin değişiminden bahsedilmiştir. Son olarak, İstanbul'un hububat iaşe organizasyonuna, bu organizasyonda rol oynayan ve iaşeyi pratik manada idare eden tedarik aktörlerine, naklin nasıl gerçekleştiğine ve bu süreçte meydana gelen problemlerin nedenleri ile çözümlerin niteliğine ve İstanbul'un hububat iaşesine katkı sağlayan bölgelere değinilmiştir. Bu tez, 1703-1730 senelerinde iktisadi, sosyal ve siyasi açıdan yaşanan gelişme ve beraberindeki sorunların iaşe meselesini farklı bir noktaya taşıdığını göstermeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
There are many studies that directly or indirectly examine the provisioning of Istanbul in the early modern period. However, the nature of the solutions implemented by the state in the period 1703-1730 to ensure Istanbul's grain supply hasn't been the subject of research. The change in internal and external political structures during this period resulted in the centralization of power in the hands of non-dynastic forces such as the pasha gates, and increased social observation of consumption in the palace and the officeof the grand vizirate. In this context, the provisioning of the capital gained a new political meaning and became sometimes the cause and sometimes the consequence of certain social movements, as was the case in the revolts of 1703 and 1730. It was during this period that some changes were made, especially in the provision of grain for Istanbul. 
The thesis presents this view in three separate chapters by expanding the arguments. First, it discusses the food system in place for Istanbul prior to 1703 and the transformation of Istanbul's food supply since 1703 -within the framework of the factors that changed this period- in comparison with previous periods. Secondly, the change in the roles of the sultan, the office of grand vizirate, the kadi of Istanbul, the muhtesip and the tradesmen's associations in the political management of Istanbul's grain supply is discussed. Finally, the grain supply organization of Istanbul, the supply actors who played a role in this organization and managed the supply in practical terms, how the transportation took place, the causes of the problems that occurred in this process and the nature of the solutions, and the regions that contributed to Istanbul's grain supply are discussed. This thesis aims to show that the economic, social and political developments and the 
accompanying problems in the years 1703-1730 brought the issue of provisioning to a different point.