Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastaların antibiyotikler hakkında bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi
To evaluate the knowledge and behaviors of patients who applied to Ankara University Faculty of Medicine, Ibni Sina and Cebeci Hospital Family Medicine outpatient clinic about antibiotics.
Yazar: MUSTAFA ÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SELDA TEKİNER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Hastalar = Patients ; Penisilinler = Penicillins ; Tedavi hataları = Medication errors ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Antibiyotikler tıpta  birçok açıdan devrim yarattı ve sayısız  hayat kurtarıldı. Bakteriyal penisilinazın tespit edilmesiyle birlikte penisilinin yapısını kimyasal olarak  değiştirmek için sentetik çalışmalar yapılmaya başlandı ve yeni antibiyotikler bulundu. Ancak, antibiyotiklerin  sık ve hatalı  kullanımları ilaçlara dirençli  türlerin  hızla  ortaya  çıkmasına  neden oldu. Antimikrobiyal direnç, dünya çapında yüksek mortalite ve morbidite ile ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur. Antimikrobiyallerin yanlış  kullanımı insanların normal  mikrobiyomunu değiştirir ve  patojenik  bakterilerin  büyümesini ve enfeksiyonlara duyarlılığı artırabilir. Akılcı olmayan antibiyotik kullanımı insan sağlığına olumsuz etkilerinin yanı sıra ekonomik bir sorundur. Bu çalışmanın amacı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine  başvuran  hastaların antibiyotikler  hakkında  bilgi  ve  davranışlarının değerlendirilmesidir. Çalışmada ayrıca hastaların  bilgi  ve davranış  değerlendirmesi sonucunda  gerek duyulursa; hastalara  antibiyotiklerin  kullanım şekilleri ve dozları, yanlış kullanımı  durumunda zararları  hakkında  bilgi  verilmesi  planlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran 387 hastanın demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak üzere 7 soruluk bir anket, ikinci kısımda ise hastaların antibiyotikler hakkındaki bilgi düzeyini ölçen 9 soruluk bir anket kullanılmıştır. Üçüncü kısımda ise hastaların antibiyotikler hakkındaki bilgi ve davranışlarının değerlendirildiği 20 soruluk bir anket kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmada katılımcıların 150'si (%38,8) erkek, 237'si (%61,2)  kadındır ve genel yaş ortalamaları 38,4±9,5'dir. Katılımcıların %13,4'ü ilkokul, %7,8'i ortaokul,  %26,4  lise ve %52,4'ü üniversite mezunudur. Çalışmaya dahil edilen kadın ve erkekler arasında bilgi düzeyi bakımından anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmada ayrıca bilgi düzeyi bakımından eğitim durumu, çocuk sayısı ve meslek kategorileri arasında da anlamlı farklılık bulunmuştur.  Çalışmada antibiyotik kullanım  davranışları ile de bilgi düzeyleri  arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Sonuç: Genel olarak çalışmamızda antibiyotik ile ilgili bilgi ve davranışların istenmeyen düzeyde olduğu, bilgi düzeyinin düşük olduğu ve yanlış antibiyotik kullanımının yaygın olduğu sonucuna vardık. Bunu önlemek için antibiyotik bilinci geliştirilimesine yönelik programlar yaygınlaştırılmalı, seminer ve eğitimler artırılmalı, televizyon ve  radyolarda  farkındalık  amaçlı daha çok yayın yer almalı ve  gerektiğinde aile hekimleri tarafından hastalar daha çok bilgilendirilmelidir.  
Anahtar Kelimeler: Antibiyotik, bilgi, davranış, direnç,yanlış kullanım

Abstract:
Aim:Antibiotics have revolutionized medicine in many ways and countless lives have been saved. With the detection of bacterial penicillinase, synthetic studies began to chemically change the structure of penicillin and new antibiotics were found. However, the frequent and misuse of antibiotics has led to the rapid emergence of drug-resistant strains. Antimicrobial resistance is an important public health problem associated with high mortality and morbidity worldwide. Misuse of antimicrobials alters the normal microbiome of humans and can increase the growth of pathogenic bacteria and susceptibility to infections. Irrational use of antibiotics is an economic problem besides its negative effects on human health. The aim of this study is to evaluate the knowledge and behaviors of patients who applied to Ankara University Faculty of Medicine, Ibni Sina and Cebeci Hospital Family Medicine outpatient clinic about antibiotics. In addition, if required as a result of the patients' knowledge  and behavior evaluation; It was planned to inform patients about antibiotics, their usage patterns and doses, and their harms in case of misuse.
Materials and Methods:In the study which applied to Ankara University Faculty of Medicine Ibni Sina and Cebeci Hospital Family Medicine Polyclinics, a 7-question questionnaire was used to collect information about the demographic characteristics and in the second part, a questionnaire with 9 questions measuring the knowledge level of the patients about antibiotics was used. In the third part, a 20-question questionnaire was used in which the knowledge and behavior of patients about antibiotics were evaluated.
Results: In the study, 150 (38.8%) of the participants were male, 237 (61.2%) were female and their general mean age was 38.4 ± 9.5. 13.4% of the participants are primary school graduates, 7.8% secondary school, 26.4% high school and 52.4% university graduates. A significant difference was found between men and women included in the study in terms of knowledge level. The study also found a significant difference between educational status, number of children and occupation categories in terms of knowledge level. In the study, significant differences were found between antibiotic use behaviors and levels of knowledge.
Conclusion:In general, in our study, we concluded that knowledge and behaviors about antibiotics were at an undesirable level, the level of knowledge was low, and the wrong antibiotic use was common. In order to prevent this, programs for developing antibiotic awareness should be expanded, seminars and trainings should be increased, more publications should be broadcast on television and radio for awareness and patients should be informed more by family physicians when necessary.
Keywords: Antibiotic, knowledge, behaviori, resistance, misuse