Feminist kurama göre Anadolu sahası âşık tarzı şiir geleneğinde kadın
According to the feminist theory, woman in Anatolian minstrel style poetry tradition
Yazar: ÖZLEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. M. METE TAŞLIOVA ; PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Saz şiiri = Minstrelsy ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şiir = Poem

Özet:
"Feminist Kurama Göre Anadolu Sahası Âşık Tarzı Şiir Geleneğinde Kadın" başlığını taşıyan bu çalışmada, Feminist Kuram ve Toplumsal Cinsiyet Teorisi bağlamında âşık şiiri analiz edilerek Türk toplumunda kadının konumu, rolü ve kadın algısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.  Çalışmamız iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Feminizmin ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı ve feminizm türleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Türkiye'de feminizmin ortaya çıkışı ve gelişimi anlatılmıştır. Ayrıca, kısaca dünyada ve Türkiye'de tarihsel süreçte kadın, çeşitli kültürlerde ve üç semavi dinde kadının tarihi serüvenine yer verilmiştir. Tezin yöntemini oluşturan Feminist kuram ve edebiyat eleştirisi ile ilgili kuramın ne olduğu, neyi amaçladığı ve ne yaptığı anlatılmıştır. "Feminist Kuram Bağlamında Kadın Cinsiyetinin Âşık Şiirine Yansıması" adını taşıyan ve çalışmanın ana bölümünü oluşturan ikinci bölümde şiirlerden elde edilen veriler ışığında feminist kuramın ana konuları ve kavramları etrafında oluşturulmuş on alt başlıkta şiir metinleri irdelenmiştir. Bu başlıklar: Ataerkillik, Namus, Evlilik, Annelik, Sözlü ve Fiziksel Şiddet, Cinsellik, Mekân, Aşk, Cumhuriyet Dönemi ve Toplumsal Değişim Süresinde Kadın ve Çalışma Hayatında Kadın şeklindedir. Sonuç olarak, Anadolu sahası âşık şiirinden yola çıkılarak Türk kadınının geçmişten günümüze bir profili çıkarılarak kadının toplum nazarındaki konumu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Âşık Şiiri, Feminizm, Kadın, Toplumsal Cinsiyet

Abstract:
In this study titled "According to The Feminist Theory, Woman in Anatolian Minstrel Style Poetry Tradition" minstrel poetry was analyzed in the context of Feminist Standpoint Theory and Gender Theory, on the other hand tried to reveal the position, role and perception of women in Turkish society. Our study consists of two main parts. The first chapter provides information about what feminism is, how it came about and types of feminism. The emergence and development of feminism in Turkey have been described. Also, briefly women in the historical process in Turkey and the world, has been given place to a variety of cultures and historical adventure of women in the three monotheistic religions. Feminist theory and literary criticism that constitute the method of the thesis is explained what the theory is, what it aims, what it does. In the second section, which is titled "The reflection of Female Gender in the context of Feminist theory on the Minstrel Style Poetry" and which forms the main part of the study, ten sub-titles of poetry texts formed around the main topics and concepts of feminist theory were examined in the light of the data obtained from the poems. These titles are: Patriarchy, Honor, Marriage, Motherhood, Verbal and Physical Violence, Sexuality, Environment, Love, Republic Period and Women in the Period of Social Change and Women in Work Life. As a result, based on the Anatolian Minstrel Style Poetry Tradition, the woman's position in the eyes of the society was tried to be revealed by making a profile of the Turkish woman from the past to the present.

Keywords: Minstrel Poetry, Feminism, Woman, Gender