Vücut kitle indeksi, mezenterik yağ doku ve abdominal cilt altı yağ dokusunun vertebra kütlesi ve spinal indekslere etkisi
The effect of body-mass index, mesenteric fat tissue and abdominal subcutaneous fat tissue on vertebral mass and spinal indexes
Yazar: EMİNE UYSAL
Danışman: PROF. DR. YAHYA PAKSOY
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Adipoz doku = Adipose tissue ; Mezenter = Mesentery ; Obezite = Obesity ; Pelvis = Pelvis ; Spinal kanal = Spinal canal ; Spondilolistezis = Spondylolisthesis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Obezite tüm dünyada ve ülkemizde sıklığı diderek artan ciddi bir sağlık sorunudur. Obezitenin kardiyovasküler sistem, endokrin sistem ve diğer vücut sistemleri üzerine etkileri yıllardır pek çok çalışmaya konu olmuştur. Ancak insan omurgası ve spinal kanal üzerine olan etkileri halen tam olarak bilinmemektedir. 
Bu çalışmaya S.Ü Tıp Fakültesi Radyoloji bölümüne tüm abdomen BT tetkiki için başvuran ve dışlama kriterlerine sahip olmayan 18-50 yaş arası 185 kadın, 215 erkek olmak üzere 400 kişi   dahil edildi. Bu kişilerin ağırlık ve boyları kaydedilerek vücut kitle indeksleri (VKİ) hesaplandı. Elde  edilen görüntülerden abdominal cilt altı yağ doku (ACYD) kalınlığı, mezenterik yağ doku (MYD) kalınlığı, tüm lomber vertebra ve S1 vertebra orta noktalarının masa seviyesine olan mesafeleri, tüm lomber vertebraların anteroposterior çapları, tüm lomber vertebralar seviyesinde spinal kanal anteroposterior çapı (SKÇ), L3-L4 vertebralar seviyesinde spinal kanal alanı (SKA), lumbosakral açı (LSA), sakral eğim (SE), pelvik tilt (PT) ve pelvik insidens (PI) ölçümleri yapıldı. VKİ, ACYD ve MYD kalınlığının vertebra çapı, SKÇ, SKA ve spinopelvik parametreler üzerinde etkisi olup olmadığına bakıldı. Ayrıca çalışmaya katılanlar istmik spondilolistezis ve transizyonel vertebra açısından tarandı.
İstatistiki analiz için SPSS (Windows için 15.0) paket programı kullanıldı. Normal dağılıma uymayan değişkenlerin karşılaştırılması için Mann-Whitney U test ve Kruskall-Wallis testi kullanıldı.  Normal dağılım gösteren verilerin karşılaştırılmasında student-t testi, grupların ortalamalarının birbirleri ile varyans analizlerinde One-Way Anova testi ve korelasyon analizinde pearson korelasyon analizi ve Ki-kare testi kullanıldı. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Erkek ve kadınlarda yaşla birlikte VKİ, ağırlık, ACYD ve MYD kalınlığı da artmaktadır. VKİ, ACYD ve MYD kalınlığı arttıkça lomber bölgedeki cilt altı yağ doku kalınlığının artışına bağlı olarak lomber vertebraların masa seviyesine olan uzaklıkları artmakta ancak bu durum LL kavisinde ve tepe noktasında herhangi bir değişikliğe sebep olmamaktadır. Lomber vertebra ön arka uzunluğunda boy ve cinsiyet esas belirleyici faktör iken, VKİ ve ağırlık da bir miktar etkilidir. Genç erkeklerde L4, L5 vertebralar seviyesinde SKÇ VKİ ile negatif korelasyon göstermektedir. Obezite erkeklerde dar spinal kanal gelişiminde önemli bir risk faktörüdür. L4 seviyesinde 26-40 yaş grubu kadınlarda da benzer bulgular mevcuttur. PI  değerleri VKİ ile artış göstermektedir. Spondilolistezisli kişilerde PI değerleri normal kişilerden yüksektir. Çalışmaya katılan kişilerde spondilolistezis sıklığı %4,6 'dır. 
Obezitenin PI açısında artışa sebep olarak spondilolistezis gelişme riskini arttırabileceği bu çalışmayla gösterildi. Ancak bu ilişkinin ne kadar etkili olduğunun anlaşılması için spondilolistezisi olan ve olmayan daha geniş gruplarla yapılacak  çalışmalara  ihtiyaç vardır.

Abstract:
Obesity is a serious health problem with an increasing incidence in our country and all over the world. The effects of obesity on cardiovascular system, endocrine system and other body systems have been the subject of many studies over the years. However, the effects on the human vertebral column and spinal canal are still poorly understood.

This study included 400 subjects, including 185 females and 215 males between the ages of 18 and 50 years, who was referred to Selcuk University, Faculty of Medicine, Department of Radiology for a complete abdominal CT scan and who did not have exclusion criteria. The participants' weights and heights were recorded to calculate body mass index (BMI). The measurements from the images obtained included the thickness of abdominal subcutaneous adipose tissue (ASAT) and mesenteric adipose tissue (MAT), the distance between the level of the table and the midpoints of all lumbar vertebrae and S1 vertebrae, anteroposterior diameters of all lumbar vertebrae, anteroposterior diameter of the spinal canal (APDSC) at the level of all the lumbar vertebrae, spinal canal area (SCA) at the level of L3-L4 vertebrae, lumbosacral angle (LSA), sacral slope (SS), pelvic tilt (PT), and pelvic incidence (PI). We also investigated whether BMI and the thickness of ASAT and MAT have effects on vertebral diameter, APDSC, SCA and spinopelvik parameters. In addition, the participants were screened for isthmic spondylolisthesis and transitional vertebrae.
Statistical analysis was performed using SPSS 15.0 for Windows. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis test was used for the comparison of variables were not normally distributed. We used the student's t-test for the comparison of data with normal distribution, one-way ANOVA (Analysis of Variance) test for the comparison of the means of different groups, and Pearson correlation analysis and chi-square test for the correlation analysis. A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Our results suggested that there is an increase in BMI and the thickness of ASAT and MAT with increasing age in males and females. With the increase in BMI and the thickness of ASAT and MAT, the distance between the lumbar vertebrae and the level of the table owing to the increase in the thickness of the subcutaneous fat tissue in lumbar region, without any change in the LL curve and peak point. BMI and weight were found to have some effects on anteroposterior diameter of lumbar vertebrae, whereas height and gender were determined as the main determining factor. In young males, SCD at the level of   L4 and L5 vertebrae is found to show a negative correlation with BMI. Obesity is a major risk factor in the development of the narrow spinal canal in males. Smilar findings are reported in at the level of L4 vertebrae in the age group of 26 to 40 years. Pelvic incidence also increases with the increase in BMI. PI values are higher in individuals with spondylolisthesis. The prevalence of spondylolisthesis is 4.6% in individuals participating in the study.
The present study has shown that the obesity may increase the risk of spondylolisthesis by the increase in PI value. Further studies in larger groups with and without spondylolisthesis are needed to understand the effectiveness this relationship.