İslami finansta yatırımcı davranışlarının ve algılarının incelenmesi: Kamu çalışanları üzerine bir araştırma
Investigation of investor behaviors and perceptions in Islamic finance: A research on public employees
Yazar: ÜNVER AKIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA EMİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
1970'li yıllarda artan petrol fiyatları petro-dolar zengini İslami bir kesimin oluşmasını
sağladı. 2008 küresel kriz döneminde batılı sistemler zarar görürken İslami finans sisteminin
sağlam duruşu dikkatleri üzerine çekmiştir. Dünyada Müslüman nüfus büyüklüğü ve işlemsel
hacim genişliği birçok batılı kuruluşu İslami finansa yöneltmektedir. Bu bağlamda ekonomide
İslam prensiplerinin uygulanması olan İslami finans, bankacılık, sigortacılık, yatırım fonu, menkul
kıymetler vb. alanları içinde barındıran ve gün geçtikçe sistem içine dahil olanlarla kârtopu misali
büyüyen bir sektördür.
Bu çalışmada, dindarlık ve İslami finansal okuryazarlık düzeylerinin İslami finansta yatırımcı
davranışlarının algılanması ve sisteme güven duyulması üzerine etkilerini düzenli gelire sahip kamu
çalışanları üzerinden ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda dindarlık algısı, güven algısı,
faiz algısı, İslami finansal okuryazarlık algısı, İslami finans algısı ve İslami finansal tanıtım algısı
ölçekleri hazırlanmıştır. Anket aracılığı ile Haziran- Temmuz 2024 tarihleri arasında Türkiye'nin
81 ilinde bulunan 1005 kamu çalışanından toplanan veriler SPSS ve Mplus programı aracılığı ile
analiz edilmiştir. 6 adet ölçek ile cinsiyet, yaş, eğitim ve yaşanılan bölge değişkenlerinin yer aldığı
Yapısal Eşitlik Modeli 985 anket verisi üzerinden test edilmiştir.
Analiz neticesinde, dindarlık algısının İslami finansal okuryazarlığı etkilediği ve bu sayede
bireysel yatırımcının İslami finans sektörüne olan güven algısının etkilendiği görülmektedir.
Erkeklerin kadın katılımcılara göre dindarlık ve İslami finansal okuryazarlık düzeylerinin yüksek
olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Increasing oil prices in the 1970s enabled the formation of a petro-dollar-rich Islamic
segment. While western systems were damaged during the 2008 global crisis, the solid stance of
the Islamic finance system attracted attention. The size of the Muslim population and the breadth of
transaction volume in the world direct many Western institutions towards Islamic finance. In this
context, Islamic finance, which is the application of Islamic principles in economics, banking,
insurance, investment funds, securities, etc. It is a sector that includes different fields and grows
like a snowball with those who are included in the system day by day.
In this study, it is aimed to reveal the effects of religiosity and Islamic financial literacy levels
on the perception of investor behavior in Islamic finance and trust in the system through public
employees with regular income. In this context, scales of perception of religiosity, perception of
trust, perception of interest, perception of Islamic financial literacy, perception of Islamic finance
and perception of Islamic financial promotion were prepared. The data collected through the survey
from 1005 public employees in 81 provinces of Turkey between June and July 2024 were analyzed
through SPSS and Mplus program. The Structural Equation Model, which includes 6 scales and
gender, age, education and region of residence variables, was tested on 985 survey data.
As a result of the analysis, it is seen that the perception of religiosity affects Islamic financial
literacy and thus the individual investor's perception of trust in the Islamic finance sector is
affected. It was concluded that male participants have higher levels of religiosity and Islamic
financial literacy than female participants.