Köpeklerde multisentrik lenfomanın tanısında rutin biyokimyasal parametreler ile güncel biyobelirteçlerin değerlendirilmesi
Evaluation of routine biochemical parameters and current biomarkers in the diagnosis of multicentric lymphoma in dogs
Yazar: NİHAT CAN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CİHAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Kanser tüm insanlığı tehdit eden ölümcül hastalıkların başında gelirken;  son derece sevilen evcil hayvanlardan biri olan köpeklerin her yıl 4 milyona yakınının ölümünden sorumludur. Ayrıca Multisentrik Lenfomanın köpeklerdeki en yaygın hematopoietik neoplazi olduğu bilinmektedir. Bu çalışma lenfoma tanısı koyulmuş köpeklerde moleküler düzeydeki kanser biyobelirteçlerinin seviyelerindeki değişimlerin, kontrol grubuna kıyasla anlamlılığını belirlemek ve bunların klinik pratikte kullanıma kazandırılmasını hedeflemektedir. Dolayısıyla TK-1, MMP-9 ve VEGF parametrelerin köpeklerde rutin biyokimyasal belirteçler yanında tanısal açıdan uygun biyobelirteçler olup olmadıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yer alan hayvanlar, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı kliniklerine getirilen farklı yaşta, ırkta, cinsiyette ve vücut ağırlığındaki köpeklerdir. Hastaneye generalize lenfodenopati, anoreksi, halsizlik, dispne, egzersiz intoleransı, yüksek ateş ve benzeri farklı şikâyetlerle getirilen multisentrik lenfomalı (CL grubu) (n=15) ve klinik olarak sağlıklı (n=9) köpekler olmak üzere toplam 24 köpekten oluşan 2 grupta incelenmiştir. CL grubunun yüzde 86,6'sında en az bir klinik bulgu not edilerek 'b alt evre' saptanmıştır. CL grubuna dahil edilen tüm hastalar WHO kriterleri göz önüne alınarak yüksek dereceli (>Evre III) olarak evrelenmiştir CL grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı nötrofilik lökositoz, normositik normokromik non-rejeneratif anemi ve trombositopeni saptanmıştır. Biyokimyasal parametrelerden ALP, LDH, C-RP ve CRE istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek seyrederken; TK-1, MMP-9 ve VEGF yüksek seyretse de yalnızca MMP-9'da istatistiksel fark gözlenmiş ve tanı aşamasında diğer biyobelirteçlerden daha hassas olabileceği anlaşılmıştır. Hemogram, seçilen biyokimyasal enzimler ve biyobelirteçlerden hiçbirinin tanı için tek başına anlamlı olmadığı, köpeklerde lenfoma tanısının altın standardının hala şüpheli lezyonların sitolojisi ve/veya histopatolojisi olduğu fikri benimsenmiştir.

Abstract:
While cancer is one of the leading deadly diseases that threatens all humanity; Dogs, one of the most popular pets, are responsible for the deaths of nearly 4 million people every year. It is also known that Multicentric Lymphoma is the most common hematopoietic neoplasia in dogs. This study aims to determine the significance of the changes in the levels of molecular cancer biomarkers in dogs diagnosed with lymphoma compared to the control group and to introduce them into clinical practice. Therefore, it was aimed to evaluate whether TK-1, MMP-9 and VEGF parameters are suitable diagnostic biomarkers in addition to routine biochemical markers in dogs. The animals included in the study are dogs of different ages, breeds, genders and body weights brought to Bursa Uludağ University Faculty of Veterinary Medicine Training and Research Hospital Department of Internal Medicine clinics. It was studied in two groups consisting of a total of 24 dogs: dogs with multicentric lymphoma (CL group) (n = 15) and clinically healthy (n = 9) dogs, which were brought to the hospital with different complaints such as generalized lymphodenopathy, anorexia, weakness, dyspnea, exercise intolerance, high fever and similar. In 86.6 percent of the CL group, at least one clinical finding was noted and 'substage b' was determined. All patients included in the CL group were staged as high-grade (>Stage III) considering the WHO criteria. Statistically significant neutrophilic leukocytosis, normocytic normochromic non-regenerative anemia and thrombocytopenia were detected in the CL group compared to the control group. Among the biochemical parameters, ALP, LDH, C-RP and CRE were statistically significantly higher; Although TK-1, MMP-9 and VEGF remained high, a statistical difference was observed only in MMP-9 and it was understood that it may be more sensitive than other biomarkers in the diagnosis phase. It has been adopted that the hemogram, selected biochemical enzymes and none of the biomarkers alone are significant for diagnosis, and that the gold standard of diagnosis of lymphoma in dogs is still cytology and/or histopathology of suspicious lesions.