Ankara il merkezinde piyasada bulunan işlemeli ürünler üzerinde bir araştırma /
Yazar: FATMA YETİM
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS KAYA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Ankara = Ankara ; El sanatları = Handicrafts ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; İşleme sanatı = Embroidery ; İşlemeler = Embroideries

Özet:
Araştırma, piyasada satış amacıyla bulunan işlemeli ürün çeşitlerini, kullanım yerlerini, gereçlerini, estetik (renk, bezeme konusu, kompozisyon) özelliklerini, kalitelerini incelemek; tüketici isteklerini belirlemek; ürünlerin mevcut özellikleriyle tüketici isteklerine ne ölçüde cevap verebil diğini saptamak; tüketici isteklerinde sosyo-kültürel ve ekonomik duru mun etkisini tespit etmek ve piyasada bulunan ürünlerde olması gereken özellikleri ortaya çıkarmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu araştırmada Ankara il merkezinde piyasada işlemeli ürünleri pa zarlayan 50 iş yeri sahibi veya yetkilisine anket uygulanmış; iş yerlerinde satışa sunulan 13 adet elde, 14 adet aile tipi makinada, 21 adet sanayi tipi ma- kinada işlemeli yerli ve 23 adet elde işlemeli ithal olmak üzere toplam 71 adet işlemeli ürünün fotoğrafları çekilmiş ve incelenmiştir. Ayrıca iş yerle rinde incelemeler yapılmış, iş yeri sahibi veya yetkililerinden bilgiler alınmıştır. İşlemeli ürünler, kullanım yerine, işleme özelliğine, temin kaynağına ve işleme tekniğine göre çeşitlilik göstermektedir. İşlemeli ürünlerde işleme zemininde pamuk, sentetik, suni ipek kumaş; işlemede suni ipek iplik, merserize pamuk iplik, sim, yassı şerit; kenar temizlemede suni ipek iplik, merserize pamuk iplik ve sim yoğun olarak kullanılan gereçlerdir. İşlemeli ürünlerde en çok işleme zemininde krem renk; işlemelerinde yeşil, sarı, beyaz, pembe, mavi, kırmızı, kahverengi, altın sarısı renkleri kenar temizlemelerinde beyaz, altın sarısı, krem ve yeşil renkler kul lanılmaktadır. İşlemeli ürünlerde yoğun olarak bitkisel konulu bezeme uygulanmak ta, bunu bitkisel konularla birlikte, geometrik, nesneli, figürlü ve yazılı be zemeler izlemektedir. Birden fazla motifin tekrarı ile oluşturulan kompo zisyonların yamsıra bir motiften oluşturulan kompozisyonların varlığı da dikkati çekmektedir. Piyasadaki işlemeli ürünler yoğunluk sırasına göre iyi, çok iyi, orta ve kalitesizdir.İşlemeli ürünleri en çok çeyiz amacıyla satın alan tüketiciler orta ve yüksek gelir düzeyindedirler. Tüketiciler işleme özelliğine göre elde işlemeli ve sanayi tipi makinada işlemeli ürünlere; temin kaynağına göre ithal ürünlere işleme tekniğine göre beyaz iş, Çin iğnesi, aplike, basit nakış iğneleri ve dantel anglez tekniğine yoğun ilgi göstermektedir. İşlemeli ürünleri seçerken kalite, estetik özelliklerine ve fiata dikkat etmektedirler. İşlemeli ürünlerin ihracatı olmamasına rağmen, vakıf ve dernek nite liğinde olan iki iş yeri fuar ve sergiler ile yurt dışında satış yapmaktadırlar.

Abstract:
The research has been planned and performed with the purpose of examining the quality, croce (colour, decoration subject, composition) quailifications, tools, places of use, embroidered product varieties existing in the market for trade purposes; determining the consumer requirements; indicating the possibility of meeting the consumer needs of these products in regard with their qualifications; and determining the effect of socio-cultural and economic circumstances as to consumer needs. In this research, a survey has been made on 5Ü business owner or managers marketing embroidered products within the city limits of Ankara on a total of 71 each, including 13 each hand-made, 14 each family-type machine made, 21 each industrial type machine embroidered (domestic), and 23 each hand-worked (import) embroidered products arranged for sale in these businesses, with all examined and photographed. In addition to that examination has been made on these businesses, and information had been supplied through owners or managers. Embroidered products vary according to the purpose of use, embroidery qualifications, origin of supply and the embroidery techniques. In embroidered products, on the embroidery basis, cotton, synthetic, artificial silk textiles; in decorations artificial silk thread, merserized cotton thread, silver thread, flat braid; and in side clearing, artificial silk thread, mercerized cotton thread and silver thread is the most common used tools. In embroidered products the commonly used ground colour in embroideries is the cream; whereas in the embroideries green, yellow, white, pink, blue, red, brown, gold yellow; and in corner (side) clearings white, gold yellow, cream and green colours have been used. In embroidered products the uses of plant decorations is common, traced by objects in geometric desingns, decorations with figures and letters, together with decorations subject to plants. Together with the compositions formed of a single motive is of consideration. The levels of quality for embroidered products in market vary from good to very good, medium and non-qualified according to the conditions of density. Consumers buying embroidered products mostly for purposes of trousseau are commonly in middle and high income level. Consumers, show vast interest to the hand made and industrial type machine embroidered products in relation with their embrodery chracteristics; import products with relation to their origin of supply; white-work, Chinese needle, applique, simple embrodery needles in concern with their embroidery technigues, and to the english lacework technique. In the choose of embroidered products attention is generally paid to the quality, croce chracteristics, and price. Despite the emboreder products are not exported, two businesses in foundation form is making sales abroad through fair and exhibitions.