Sirkadiyen ritim bozukluklarında serum-HDL-eritrosit membranı arasında fosfolipid trafiği
Phospholipid traffic between serum-HDL-erythrocyte membrane in circadian rhythm disorders
Yazar: FATMA ÖLMEZ BUDAK
Danışman: PROF. DR. TAYFUN GÜLDÜR
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Eritrosit membranı = Erythrocyte membrane ; Fosfolipidler = Phospholipids

Özet:
Amaç: Sirkadiyen ritim bozukluğuna yol açan dört durumda, metformin kullanan hastalar, psöriazisli hastalar, T2DM tanısı yeni konmuş hastalar ve gece vardiyasında çalışanlarda serum-HDL-eritrosit membranı arasındaki fosfolipid trafiğinin ortaya koyulması amacıyla bu trafikte rol alan proteinlerin düzeylerinin (Fosfolipid transfer proteini, lesitin kolesterol açil transferaz, endotelyal lipaz ve salgısal fosfolipaz A2) ve bu proteinlerle bağlantılı üç katmandaki (serum-HDL-eritrosit membranı) fosfolipid kompozisyonunun ortaya koyulması ve tüm bu verilerin sağlıklı bireylerin verileriyle karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Sirkadiyen ritim bozukluğuyla bağlantılı olduğu bilinen psöriazisli hastalar, yeni T2DM tanısı konmuş hastalar ve metformin kullanan hastalardan ve gece vardiyası çalışanlarından alınan kan numuneleri kullanıldı. Bu bireylerin serum PLTP, LCAT, EL, sPLA2 ve melatonin düzeyi analizleri ELİSA yöntemiyle gerçekleştirildi. Kortizol analizi, kemilüminesans yöntemle yapıldı. Serum-HDL-eritrosit membranında fosfolipid analizleri HPLC ve HPTLC yöntemiyle yapıldı. 
Bulgular: HPLC analizlerine göre eritrosit membranında tüm grupların PC alt fraksiyonu (PC4) değerleri kontrole göre yüksek saptandı. Serum LCAT, EL ve PLTP düzeyleri dört grupta da kontrole göre düşük saptandı. Diyabet, metformin ve vardiya gruplarında hiperlipidemi, psöriazis grubunda ise hipolipidemi gözlendi. 
Sonuçlar: Sirkadiyen ritim bozuklukları eritrosit membran PC kompozisyonunda değişimlere yol açtı. Bu değişimlerin mekanizmasının oksidatif stres sonucu hasarlanan fosfolipidlerin fosfolipazlar tarafından başlatılan tamir işlemleriyle yağ asitlerinin yenileriyle değiştirilmesi olabileceği kanaatindeyiz. Eritrosit membran lipidlerinin analizi, sirkadiyen ritim bozukluklarının teşhisinde önemli bir biyobelirteç olabilir ve LC-MS/MS veya GC-MS/MS  gibi tekniklerle membran fosfolipidlerinin yağ asidi kompozisyonunun analizi daha faydalı olabilir.

Abstract:
Aim: In order to reveal the phospholipid traffic between serum-HDL-erythrocyte membrane in patients using metformin, patients with psoriasis, newly diagnosed patients with T2DM and night shift workers in four conditions selected from among the pathologies known to cause circadian rhythm disorders, the levels of proteins involved in this traffic (PLTP, LCAT, EL and sPLA2) and the phospholipid composition in three layers (serum-HDL-erythrocyte membrane) in relation to these proteins and to compare all these data with those obtained from healthy individuals.
Materials and Methods: Serum PLTP, LCAT, sPLA2, EL and melatonin levels of these individuals were analyzed by ELISA method. Cortisol analysis was done by chemiluminescence method. Phospholipid analyzes in serum-HDL-erythrocyte membrane were performed by HPLC and HPTLC methods. Serum Total-C, HDL-C and TG levels were analyzed by enzymatic colorimetric method. 
Results: According to HPLC analysis, PC subfraction (PC4) values of all groups in the erythrocyte membrane were higher than the control. Serum LCAT, EL and PLTP levels were found to be lower in all four groups compared to the control. 
Conclusions: Circadian rhythm disorders led to changes in erythrocyte membrane PC composition. We believe that the mechanism of these changes may be the replacement of fatty acids with the repair processes initiated by phospholipases of phospholipids damaged as a result of oxidative stress. Analysis of erythrocyte membrane lipids can be an important biomarker in the diagnosis of circadian rhythm disorders, and analysis of the fatty acid composition of membrane phospholipids by techniques such as LC-MS/MS or GC MS/MS may be more useful.