Tarihi süreç içerisinde yükselen üç gücün yükseliş süreçlerindeki askeri stratejileri
The military strategies of the three rising powers during their rising period in the historical process
Yazar: İBRAHİM AKIN
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN TAŞKIRAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri stratejiler = Military strategies ; Britanya = Britain ; Güç = Power ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Portekiz = Portugal ; Uluslararası güç = International power

Özet:
Bu tezin amacı; modern dönemde, uluslararası alanda diğer devletleri ve uluslararası sistemi etkileme yeteneğine sahip olan tarihi süreçte yükselen üç gücün, yükselen güçler olarak, yükseliş süreçlerinde izledikleri askeri stratejilerini incelemektir. Ayrıca bu tez kapsamında; bu askeri stratejileri kullanarak başarılı olan ve büyük güç veya hegemonik güç haline gelen bu devletlerin başarılı olma nedenlerinin, analitik yöntemlerle örnek olaylar çerçevesinde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bilahare, bu stratejilerin ortak yönleri belirlenerek çağımızda yükselen güçler olarak değerlendirilen güçlerin askeri stratejilerini anlamak ve analiz etmek üzere yeni yöntemler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu çerçevede, öncelikle, Dünya çapında uluslararası ortamın şekillenmeye başladığı 14. yüzyıldan günümüze kadar olan dönemde yükselen güçler olarak ortaya çıkan devletler belirlenmiştir. Belirlenen bu devletler içerisinden uzun süreli olarak yükselişlerin sürdürerek hegemonik güç haline gelen Portekiz ve Britanya İmparatorluğu ile yükselişini uzun süreli olarak sürdürmeyi başaran Osmanlı İmparatorluğu'nun askeri stratejileri tarihi süreçte örnek devletler olarak incelenmiştir. Tarihi süreçte yükselişlerini uzun süreli olarak sürdüren bu yükselen güçlerin askeri stratejileri; askeri stratejilerin sınıflandırılması, kullanılan yöntem ve askeri stratejinin boyutları yönünden analitik yöntemler kullanılarak incelenmiş ve incelemede uluslararası ilişkiler teorilerinin inceleme yöntemleri esas alınmıştır. Sonuç olarak, askeri stratejilerin sınıflandırılması açısından bir yarımada devleti olan Portekiz ile ana karası bir ada devleti olan Britanya İmparatorluğu'nun coğrafi alan yönünden denizci bir askeri strateji uyguladığı belirlenmiştir. Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birleşim bölgesinde jeopolitik bakımdan iç hat konumunda olan Osmanlı İmparatorluğu'nun ise kara egemenliğini esas alan fetihçi bir askeri stratejiyi benimsediği ortaya çıkarılmıştır. Bu devletlerin kullandıkları yöntem yönünden ise taarruzi ve direkt askeri stratejiler uyguladıkları, ayrıca askeri stratejinin insan, toplum, askeri harekâtlar, ekonomi ve lojistik boyutu ile teknoloji boyutunu yüksek seviyede dikkate aldıkları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the military strategies of the three rising powers during their emerging periods as rising states which have the ability to influence other states and the international system in modern era and in the international arena. Also in the context of this thesis; it is aimed to reveal the reasons, using analytical methods, of the success of these states in becoming great powers or hegemonic powers viable military strategies. Subsequently, it is also aimed to develop new methods to determine the common aspects of this strategy in our age to be used to understand the strategies of rising powers. In this context, firstly, those powers emerged as rising powers between the beginning of 14th century which worldwide international relations system began to take shape up, to the present time, have been identified. Among these powers, military strategies of Portugal and British Empire as maintaining the rise in the long term and becoming hegemonic powers of those periods, and the Ottoman Empire as rising power were studied as historical case studies. The military strategies of these rising powers were examined using analytical methods which alongwith the international relations theories, in terms of the classification of the military strategy, methods used and the dimensions of the military strategy. Consequently, from a viewpoint of classifying the military strategies, it was determined that Portugal as a peninsula state and British Empire as an island state, had implemented a maritime strategy in terms of geographical area. On the other hand, it is revealed that the Ottoman Empire, situated at the juncture of the three continents, namely Asia, Europe and Africa, and geopolitically being as an inland located country, had implemented an expansionist and conquest military strategy based on conquering the land which surrounded its borders. It is also determined that these rising powers had employed offensive and direct military strategies while highly taking into account the faucets of military strategies, such as humane, social, military operations, economical, logistical and technological aspects.