Kurumsal yönetimin firma performansı üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul kurumsal yönetim endeksinde bir uygulama
The effect of corporate governance on the firm performance: An application in Borsa İstanbul corporate governance index
Yazar: SERVET SAY
Danışman: PROF. DR. MELEK ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Firma performansı = Firm performance ; Hisse senetleri = Stocks ; Kaynak performansı = Welding performance ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsal yönetim endeksi = Corporate governance index ; Yönetim = Management

Özet:
Son yıllarda firmalarda yaşanan muhasebe skandalları sonucunda meydana gelen finansal başarısızlıklar, hem kurumsal yönetim kavramının hem de kurumsal yönetim ve firma performansı arasındaki ilişkinin araştırılmasının önemini arttırmıştır. Kurumsal yönetim, firma yönetimi ile yatırımcı ve paydaşlar arasındaki bir takım ilişkileri düzene oturtan ilkeler topluluğudur. Bu araştırmanın amacı, Borsa İstanbul (BİST)'da pay senetleri işlem gören firmaların yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından verilen kurumsal yönetim derecelendirme notlarının finansal performans üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada 2009-2017 yılları arasında Borsa İstanbul Kurumsal Yönetim Endeksi (XKURY)'nde kesintisiz olarak işlem gören 17 firmanın verilerinden yararlanılmıştır. Araştırmada kurumsal yönetim derecelendirme notları olarak, firmaların dört başlık altında almış oldukları notlar ve bunların ortalamalarına ilişkin değişkenler kullanılmıştır. Notlar sırasıyla; kamuyu aydınlatma ve şeffaflık,  menfaat sahipleri, pay sahipleri ve yönetim kurulu başlıkları altında incelenmiştir. Performans ölçütleri olarak ise, muhasebe ve piyasa esaslı performans göstergelerine yer verilmiştir. Bunlar ise, aktif karlılığı, özsermaye karlılığı, Tobin's Q oranı, piyasa değeri/defter değeri ve fiyat kazanç oranı şeklinde sıralanmıştır. Araştırmada panel veri analizi kullanılmış ve Beck-Katz (1995) tarafından geliştirilen dirençli tahminci tercih edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; menfaat sahipleri derecelendirme notlarının aktif karlılığı, özsermaye karlılığı ve Tobin's Q üzerinde pozitif yönde etkili olduğu görülmüştür. Buna karşın, pay sahipleri derecelendirme notlarının aktif karlılığı, özsermaye karlılığı ve Tobin's Q üzerinde negatif yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Kamuyu aydınlatma ve şeffaflık ve yönetim kurulu derecelendirme notlarının ise, performans göstergeleri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In recent years, the financial failures of firms as a result of accounting scandals have increased the importance of both the concept of corporate governance and the relationship between corporate governance and firm performance. Corporate governance is a collection of principles that regulate a number of relationships between the firm management, investors and stakeholders. The purpose of this study is to examine the effect of the firms' whose shares are traded in Borsa Istanbul (BIST)  corporate governance ratings grades issued by the authorized institutions on the financial performance. In line with this objective, the data of 17 firms which are traded continuously in Borsa Istanbul Corporate Governance Index (XKURY) between the years 2009-2017 was used. In the research, corporate governance rating grades which were taken by the firms under four headings and the variables related to their averages were used. The grades were examined under the headings of public disclosure and transparency, stakeholders, shareholders and the board of directors, respectively. As performance criteria; accounting and market based performance indicators were used. These are return on asset, return on equity, Tobin's Q, market value/book value and price/earnings ratio. Panel data analysis was used in the study and Beck-Katz (1995) developed resistance predictor was preferred. As a result of the analysis, stakeholders' ratings were positively effective on return on assets, return on equity and Tobin,s Q. On the other hand, it was observed that the ratings of the shareholders had negative effect on return on assets, return on equity and Tobin's Q. It was concluded that public disclosure and transparency and board ratings did not have any effect on performance indicators.