Rol madenciliğinde AHC kullanarak rol tabanlı erişim kontrol sistemlerinin yeniden yapılandırılması: Bir yazılım endüstrisi deneyimi
Reconfiguring role-based access control systems by using AHC in role mining: A software industry experience
Yazar: OSMAN DURDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET COŞKUNÇAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Erişim kontrolü = Access control ; Hiyerarşik kümeleme = Hierarchical clustering ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, uzun süreli kullanımı sonucunda içerdiği kirli veri sayısı artmış, yönetimi ve sürdürülebilirliği zorlaşmış Rol Tabanlı Erişim Kontrol sistemlerinin Rol Madenciliğinde AHC kullanımı aracılığıyla iyileştirilmesinin ve elde edilen sonuçların yeni bir sistem oluşturma aşamasında referans olarak kullanılabilmesinin mümkün olup olmadığının incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışmada, yazılım endüstrisinde faaliyet gösteren bir yazılım şirketi ile iş birliği yapılmış, şirketin 10 müşterisinin hali hazırda kullandığı rol tabanlı erişim kontrol sistemi tablolarının iyileştirilmesi amacıyla var olan rollerin kümelenmesi doğrultusunda deneysel bir yaklaşım uygulanmıştır. Sunulan müşteri tabloları üzerinde öncelikle veri ön işleme ve öznitelik çıkarımı yapılmıştır. Kümeleme aşamasında, rolleri benzerliklerine göre kümeler halinde gruplandırmak için, yaygın olarak kullanılan ve denetimsiz bir algoritma olan AHC tercih edilmiştir. Oluşacak küme sayısını tahmin etmek amacıyla öncelikle her bir tablo için dendrogram oluşturulmuş ve dendrogramda yapılan farklı kestirim değerleri için küme sayısı belirlenmiştir. Aday kümelerin ikili karşılaştırma metrikleri aracılığıyla doğrulukları hesaplanmıştır.
Bulgular: Elde edilen rol kümelerinin, dendrogram kestirim değeri azaldıkça sayılarının arttığı fakat aynı kümelerdeki rollerin birbirlerine daha çok benzediği tespit edilmiştir. Öte yandan, dendrogram kestirim değeri arttıkça, oluşan rol kümelerinin sayılarının azaldığı ancak aynı kümelerdeki rollerin birbirlerine daha az benzer olduğu görülmüştür. Özellikle kullandıkları sistemde az sayıda roller tanımlanmış olan bazı müşteriler için bazı kestirim değerlerinde uzmanların belirlediği ideal çıktılar elde edilmiştir.
Sonuç: Bulgular, uygulanan yaklaşım sonucunda elde edilen kümelerin, hali hazırda kullanılan erişim kontrol sistemlerinin iyileştirilmesinde referans olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Ayrıca dendrogram kestirim noktasının sezgisel olarak belirlenmesinin ve tabloların kullanıcıların inisiyatiflerine bağlı olarak oluşturulmasının mükemmel sonuçları elde etme konusunda sınırlılık meydana getirdiği gözlenmiştir.

Abstract:
Purpose: As part of this study, the aim is to examine whether it is possible to improve Role-Based Access Control systems, which have become increasingly dirty due to their long-term use and are increasingly challenging to manage and sustain, through the use of AHC in Role Mining, and to determine if the results obtained can be used as a reference in the development of a new system.
Method: In this study, an experimental approach was applied in cooperation with a company in the software industry to improve the role-based access control system tables used by 10 customers of the company, in line with the clustering of existing roles. First of all, data preprocessing and feature extraction were performed on the presented customer tables. In the clustering phase, a widely used and unsupervised hierarchical clustering algorithm, AHC, has been preferred to cluster roles according to their similarities. In order to predict the number of clusters to be formed, firstly, a dendrogram was created for each table, and the number of clusters was determined according to the results obtained through the dendrogram for different threshold values. The trueness of the obtained clusters was calculated by means of pairwise comparison metrics.
Findings: It was determined that the obtained role clusters increased in number as the threshold value of the dendrogram decreased, but the roles in the same clusters were more similar to each other. On the other hand, as the threshold value of the dendrogram increased, it was observed that the number of role clusters decreased, but the roles in the same clusters were less similar to each other. Especially for some customers who have defined a small number of roles in the system they use, the ideal outputs determined by the experts have been obtained in some of the threshold values.
Results: The findings showed that the clusters obtained as a result of the applied approach can be used as a reference to improve the access control systems in use. In addition, it has been observed that the intuitive determination of the threshold value of the dendrogram and the creation of the tables depending on the initiative of the users create limitations in obtaining excellent results.