Tarih dizilerinde gerçeklik algısının oluşumu: Diriliş Ertuğrul dizisinin göstergebilimsel çözümlemesi
The formation of reality perception in historial series: A semiological analysis of the series Diriliş Ertuğrul
Yazar: ABDULVAHHAB TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ MURAT KIRIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Diriliş Ertuğrul = Diriliş Ertuğrul ; Diziler = Serials ; Gerçeklik = Reality ; Radyo-Televizyon ve Film Bölümü = Radio-Television and Film Department ; TRT 1 = Turkish Radio and Television Corporation 2 ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; Tarih = History ; Televizyon dizileri = Television serials

Özet:
2014 yılının Aralık ayında TRT 1 televizyon kanalında yayınlanmaya başlanan ve hala beşinci sezonu ile yayın hayatına devam eden 'Diriliş: Ertuğrul' dizisi, ilk bölümünden itibaren son bir yılında kesintili periyotlarda oluşan kısa bir dönem hariç, reyting listelerinde uzun süre Çarşamba akşamlarının birincisi olarak yer alan; hikayesi, karakterleri, müzikleri, prodüksiyon süreçleri, tasvir ettiği dönem, izlenirliği ve güncele olan atıfları ile son beş yıla damga vuran, set ziyaretçileri ile dahi ülke gündemine oturan tarih dizisi olmuştur.
Her iletide olduğu gibi 'Diriliş: Ertuğrul' dizisinde de taşınan mesaj bir gerçeklik algısının oluşumuna etki etmiş ve bu oluşum göstergeler aracılığı ile sağlanmıştır. Bu çalışmada 'Diriliş: Ertuğrul' dizisinde kullanılan göstergelerin; teknik kodlar ve kültürel kodlar bakımından içerikleri ve göndergeleri ile gerçeklik algısının oluşumuna sundukları katkı çerçevesinde, göstergebilimsel incelemesi yapılarak yan anlamın bulunması amaçlanmıştır. Bu amaçla şimdiye kadar yayınlanmış dört sezondan ve yayını halen devam eden beşinci sezondan birer bölüm seçimsiz örneklem metodu ile belirlenmiş, her bölümden de altı sahne veya gösterge; göstergebilimsel açıdan çözümlemeye tabi tutulmuştur. 
Tez çalışmasında yöntem olarak Charles Sanders Pierce'in görüntüsel gösterge, belirti ve simge türündeki gösterge anlayışı ile Roland Barthes'ın anlamlandırma süreci benimsenmiştir. Saussure'un dilin toplumsal yönüne ilişkin yaklaşımından da yer yer faydalanılmıştır. 
Diziler göstergeler aracılığı ile bir gerçeklik oluşturup bunu algıya yerleştirirken, bu gerçekliğin göstergeler nezdinde ikizlerinin üretilmesi yani gerçeğin yerini başka bir gerçekliğin alması ile hipergerçeklik başlamış olmaktadır. Oluşturulan bu gerçekliğin ardında  kültürel kodlar kadar teknik kodlar ve bir yan anlam da vardır. 
'Diriliş: Ertuğrul' dizisinde gerçeklik algısının oluşumu tarihsel ve kültürel göndermeler içeren göstergeler yardımı ile sağlanmıştır. Bu göstergelerin üretiminde ve anlamlandırma süreçlerinde kültürel kodların yanı sıra teknik kodlar da etkili olmuştur. Türk Töresi, Türk Devlet Geleneği, İlay-ı Kelimetullah Ülküsü, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi ve İslam inancı ile İslam Hukuku'na çok sayıda gönderme söz konusudur. 
Anahtar Kelimeler: 'Diriliş: Ertuğrul' Dizisi, Ertuğrul, Gösterge, Gerçeklik Algısı, Gönderme, Düz Anlam, Yan Anlam

Abstract:
The TV series called ¨Dirilis: Ertugrul¨, which started to be telecasted at the channel TRT 1 on December of 2014 and is ongoing with its 5th season, starting with its first episode-excluding it's intermittent period during last year – ranked first at the rating list of Wednesday evening programs. This series marked the last five years with its story, characters, music, production progress, depicted period in it, viewership and its references to the actual life. Additionally to this, even the set visitors of the series became a current issue of the country. 
As in every message, the message of the series ¨Dirilis: Ertugrul¨ effected the formation of the reality perception. This formation was provided by indicators. İn this study we aim to analyze the indicators which were used in the series Dirilis: Ertugrul from the aspect of the semiology and find meanings related to it by observing the message and content of that indicators in regard of technical and cultural codes and   analyzing the contribution of the same indicators to the formation of the reality perception. For this purpose, one episode from each four seasons which are completed and the 5th season which is ongoing; and six scenes or indicators from each episode was chiocelessly/ randomly determined to put them to the analysis from the aspect of semiology.  
In the thesis, Charles Sanders Pierce's understanding of sign based on icon, index, symbol and Roland Barthes's interpretation process was adopted. Saussure's approach to the social aspect of language has also been used in some places.
While series create a reality through the indicators and place it in the perception, producing the twins of this reality in the eyes of the indicators -in other words- replacing reality by another reality starts the hyperreality. Behind this created reality there are technical codes and also side meanings as well as cultural codes. 
In the series of ¨Diriliş: Ertuğrul¨, the formation of the perception of reality is provided with the help of the indicators which include historical and cultural references. In the production and interpretation processes of these indicators technical codes have been effective besides the cultural codes.  There are a large number of references to ¨Turkish Laws¨, ¨Turkish State Tradition¨, the ideal of ¨İlâi Kalimatullah¨, the idea of ¨Turkish Universe Domination¨, ¨İslamic Belief¨ and ¨İslamic Law¨.

Keywords: TV series ¨Dirilis: Ertugrul¨, Ertugrul, İndicators, Reality Perception, Message, Staright Meaning, Side Meaning.