Burdur ili süt sığırcılığı işletmelerinde hayvan refahının barınak ve yetiştirme şartları yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of animal welfare in dairy breeding businesses in Burdur province in terms of shelter and breeding conditions
Yazar: HACI DÜZEN
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı Burdur ili ve ilçelerinde süt sığırcılığı yapılan işletmelerin hayvan refahı açısından değerlendirilmesidir. Çalışmada 56 süt sığırı işletmesi kullanılmıştır. Çalışmada 61 soruluk bir anket formu kullanılmış ve yerinde ölçüm yapılarak işletme sahipleri ile birebir yapılan görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İşletmecilerin %32.1'i lise ve %26.8'i üniversite mezunu olup %35.7'si babadan kalma bir meslek olduğu için 20 yılı aşkın süredir sektör içerisinde olduğunu belirtmiştir. İşletmecilerin büyük çoğunluğunun mesleki eğitimi olmadığı sadece %19.6'sının besleme ile ilgili eğitim aldıkları belirlenmiştir. İşletmelerin büyük çoğunluğu şahıs işletmesi olup aile bireyleri ile çalıştıkları belirlenmiştir. İl genelinde yarı açık barınak tipi tercih edilmiş ve barınaklar planlanırken işletmeciler kendi tecrübelerini kullandıklarını belirtmişlerdir. Barınaklarda tuğla duvar, sac çatı ve beton zemin tercih edilmiştir. İşletmeler büyük çoğunlukla koruyucu veteriner hekim hizmeti almaktadırlar. Barınaklar çoğunlukla ayda bir kez traktör ile temizlenmektedirler. İşletme sahipleri tırnak problemleri yaşadıklarını ve tırnak bakımı yaprak üstesinden geldiklerini bildirmişlerdir. Barınaklarda topallık sorunu olmadığı ancak ineklerde bacak, uyluk ve meme-karın bölgeleri incelendiğinde kirlilik problemi olduğu belirlenmiştir. Barınaklarda ineklerin %38.9'unun vücut kondisyon skorunun 2.25-3.5 arasında olduğu, %38.1'inde rumen doluluk skorunun 3 olduğu belirlenmiştir. Barınaklar inek başına düşen alan bakımından (<7 m2, 7-9.1 m2, >9 m2) incelenmiş ve %67.9 oranında 9.1 m2 daha fazla birim alan belirlenmiştir. Barınak yerleşim sıklıklarının 7-9.1 m2 olması ineklerin serum protein ve globulin konsantrasyonunu önemli ölçüde arttırdığı belirlenmiştir. Antioksidan savunma mekanizması ve bağışıklık sistemi de söz konusu yerleşim sıklığında önemli olmayan ölçüde iyileşmeler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Burdur ili ve ilçelerinde barınaklarda hayvan refahı ile ilgili önemli oranda problem tespit edilememiş, ancak azda olsa yönetimsel sorunlar olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the welfare of dairy farms in Burdur province. A total of 56 dairy farm farms were used in the study. A 61-item questionnaire was employed, and on-s,te measurements were taken through one-on-one interviews with farm owners. Of the farm owners, 32.1% had a high school education, 26.8% had a university degree, and 35.7% mentioned being in the sector for over 20 years due to inheriting the profession from their fathers. The majority of farm owners lacked vocational training, with onlu 19.6% having received eucaton in feeding practices. Most of the farms were family-owned and operated as sole proprietoships. Semi-open housing was preferred shelter type in the province, and during shelter planning, farmers indicated relying on their own experiences. Brick walls, sheet metal roofs, and concrete floors were the common choice for shelters. The majority of farms received preventive veterinary services. Shelters are usually cleaned with a tractor once a month. Farm owners reported experiencing hoof problems but managing them through hoof care. While no lameness issues were identified in shelters, examination of the legs, thighs, and udder-obdomen areas of cows revealed a problem with cleanliness. The body condition score of 38.9% of cows was found to be between 2.25-3.5, and 38.1% had a rumen fill score of 3. Shelter size peer cow (<7 m2, 7-9.1 m2, >9 m2) were examined, and a space allowance of more than 9.1 m2 was determined in 67.9% of cases. Shelter layout frequencies of 7-9.1 m2 were found significantly increase serum protein and globulin concentrations in cows. There were minor improvements in antioxidant defense mechansim and the immune responses at this shelter layout frequency. In conclusion, significant welfare problems were not identified in the shelters in Burdur province; however, some managerial issues were determined.