Gecikmiş konuşma olgularında, ifade edici dil gelişiminin elektrofizyolojik testler üzerine etkisinin araştırılması
Investigation the effect of electrophysiological tests on expressive language development in delayed speech cases
Yazar: ABİDİN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYYUP KARA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Gecikmiş konuşma = Delayed speech ; Konuşma = Speech ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual ; İfade edici dil = Expressive language ; İşitsel bellek = Auditory memory

Özet:
Gecikmiş konuşması olan bireyler kronolojik yaşlarından geri olacak şekilde konuşma ve dil becerilerine sahiptirler. Dil bozukluklarına sahip bireyler üzerinde yapılan çalışmalarda önemli akustik ipuçlarına sahip uyaranların algılanmasında problem yaşadıkları ve bu nedenden ötürü gelen işitsel uyaranının anormal olarak kodlandığı ortaya çıkartılmıştır. Dil ile ilgili problem yaşayan bireylerde konuşma ve konuşma dışı uyaranların bozulmuş algısı, normal olmayan kortikal ve subkortikal işitsel nöral işlemlemeye neden olmaktadır.
Çalışmamızda, gecikmiş konuşmaya sahip bireylerin ifade edici dil gelişiminin elektrofizyolojik testler üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla; 3-6 yaş aralığında gecikmiş konuşmaya sahip ve normal gelişim gösteren toplam 68 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara dil değerlendirmesi için TEDİL Testi, işitsel dikkat için P300 Testi ve görsel uyarılmış potansiyeller kapsamında VEP Testi uygulanarak sonuçlar elde edilmiştir.
Elde edilen veriler ışığında, TEDİL Testi ile dil değerlendirmesi sonucunda alıcı dil yaşı ve ifade edici dil yaşı çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla, anlamlı olarak daha küçük olduğu bulunmuştur (p<0.001). P300 Testi ile yapılan değerlendirmede Seyrek uyaran latans, standart uyaran latans, seyrek uyaran amplitüd değerleri çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.001). VEP Testi ile yapılan değerlendirmede P100 latans, N75-P100 amplitüd, P100-N145 amplitüd değerleri, çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0.028, p=0.012, p=0.024).
Çalışmamızın sonucunda, gecikmiş konuşmaya sahip bireyler normal gelişim gösteren akranlarına göre işitsel dikkat ve görme ile ilişkin görevlerde anlamlı olarak daha düşük performans göstermişlerdir. Ayrıca gecikmiş konuşmaya sahip olan çocukların değerlendirilmesi için P300 ve VEP Testlerinin kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Individuals with delayed speech have speech and language skills that are back from their chronological age. In studies conducted on individuals with language problems, it has been revealed that they have problems in perceiving stimuli with important acoustic cues and that the incoming auditory stimulus is abnormally coded for this reason. Impaired perception of speech and non-speech stimuli, abnormal cortical and subcortical auditory neural processing have been demonstrated in individuals who have problems with language.
In our study, in order to evaluate the effect of expressive language development of individuals with delayed speech on electrophysiological tests; A total of 68 participants between the ages of 3-6 who had delayed speech and showed normal development were included. The results were obtained by applying the TEDİL Test for language assessment, the P300 Test for auditory attention and the VEP Test for visual evoked potentials.
In the light of the data obtained, the age of the recipient language and the age of expressive language were found to be significantly lower in the study group compared to the control group as a result of the language assessment with the TEDİL Test (p<0.001). Sparse stimulus latency, standard stimulus latency, and sparse stimulus amplitude values were found to be significantly lower in the study group compared to the control group (p<0.001). P100 latency, N75-P100 amplitude, P100-N145 amplitude values were found to be significantly lower in the study group compared to the control group in the evaluation made with the VEP Test (p=0.028, p=0.012, p=0.024, respectively). 
As a result of our study, it was observed that individuals with delayed speech were significantly behind their normally developing peers in auditory attention and visual evoked potentials. In addition, it was concluded that P300 and VEP Tests can be used to evaluate children with delayed speech.