Gebe koyunlarda eksojen melatonin uygulamasının oksidatif durum ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine etkisi
Effect of exogenous melatonin administration on oxidative status and antioxidant enzyme activity in pregnant ewes
Yazar: TUFAN CAN TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE MERVE KÖSE
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum,Jinekoloji ve Suni Tohumlama (Veterinerlik) Anabilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan çalışmada, endojen bir antioksidan olan melatoninin gebe koyunlarda eksojen yolla kulak implantı şeklinde uygulanmasının gebelik sürecinde oksidatif durum ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine olan etkisinin araştırılması amaçlandı. 
Çalışmada sağlıklı ve fertil, 3-5 yaş aralığında, 70 baş İvesi ırkı koyun kullanıldı. Koyunların östrüs senkronizasyonu 10 gün süreyle intravaginal sünger ve sünger çıkartılma günü d-cloprostenol ve PMSG enjeksiyonu ile sağlandı. Koyunlar elde aşım ile çiftleştirildi. Koyunlara aşımlardan 35 ve 50 gün sonra iki kez transabdominal ultrasonografi uygulandı. Gebelik verileri kaydedildi ve gebe koyunlar rastgele seçilerek iki gruba ayrıldı. Doğumlardan sonra doğan yavru sayıları ve yavru ağırlıkları kaydedildi. Gebeliklerin yüzüncü gününde bir gruba (n:23, deneme) 18 mg melatonin içeren deri-altı implant uygulandı. Diğer gruba (n:23, kontrol) herhangi bir uygulama yapılmadı. Deneme ve kontrol grubundaki koyunlardan aşımdan önce, gebeliğin 1., 2., 3. ayı, 100. günü, 4., 5. ayı ve doğum sonrası 10. gün kan örnekleri alındı. Kan örneklerinden serum progesteron, malondialdehit, süperoksit dismutaz ve katalaz seviyeleri ölçüldü.
Koyunların östrus oranı %84.05 konsepsiyon ve gebelik oranları sırasıyla 35. günde %77.5 ve %65.21; 50. günde %79.3 ve %66.7 olarak belirlendi. Üç hayvanda erken fetal ölüm (%6.1) belirlendi. Hem deneme hem de kontrol gruplarında 0. aydan 5. aya kadar progesteronun aratarak ilerlediği (p<0.001), doğum sonrasında aşım günündeki benzer seviyeye indiği (p>0.05) belirlendi. Deneme grubunda MDA seviyesinin gebeliğin birinci ayından 100. gününe kadar artış gösterdiği tespit edildi (p<0.001). Kontrol grubunda ise gebeliğin ikinci ayında yükseldiği daha sonra düşerek diğer aylarda da birinci aya benzer seviyelerde seyrettiği belirlendi (p>0.05). Deneme grubunda 4. aydaki SOD seviyesinin birinci aydaki SOD seviyesine göre daha yüksek olduğu ve 4. aydan sonra azalma gösterdiği belirlendi (p<0.05). Deneme grubunda katalazın gebeliğin ikinci ayına göre diğer aylardan ve doğum sonrasından daha yüksek olduğu, 100. gün ile 4. aydaki seviyenin 5. aydan daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Kontrol grubunda ise SOD ve katalaz seviyelerinin 2. aydan 100. güne doğru azaldığı ve en düşük seviyenin 100. günde olduğu tespit edildi. Sunulan çalışmada deneme ve kontrol grubundaki tekiz yavrularınve ikiz doğum yapan koyunlarda yavruların kümülatif doğum ağırlık ortalamaları arasında istatistik fark belirlenemedi (p>0.05).
Sonuç olarak koyunların gebeliğin ikinci ve üçüncü ayında oksidatif strese yatkın olduğu, gebelik sırasında uygulanan melatoninin oksidatif stresin üstesinden gelmek için ve antioksidan aktiviteye katkı sağlamak için faydalı olabileceği kanısına varıldı. Fetal gelişime katkı sağlanması amacıyla ve antioksidanların etkinliklerinin tam olarak yansıtabilmek için daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılmasının gerekli olduğu düşünüldü.

Abstract:
In the study, it was aimed to investigate the effect of exogenous administration of melatonin, an endogenous antioxidant, as an ear implant in pregnant ewes on oxidative status and antioxidant enzyme activity during pregnancy.
In the present study, 70 healthy and fertile Awassi sheep aged 3-5 years were used. Ewe estrous synchronisation was achieved with intravaginal sponge for 10 days and d-cloprostenol and PMSG injection on the day of sponge removal. Ewes were mated via natural breeding. Transabdominal ultrasonography was performed twice on the sheep, 35 and 50 days after mating. Pregnancy data were recorded and pregnant sheep were randomly divided into two groups. After parturation, the number of offspring born and the weight of the offspring were recorded. On the 100th day of pregnancy, a subcutaneous implant containing 18 mg melatonin was applied to one group (n:23, experimental). No application was made to the other group (n:23, control). Blood samples were taken from the sheep in the experimental and control groups before mating, on the 1st, 2nd, 3rd, 100th, 4th, 5th month of preganancy and 10th day of after parturaion. Serum progesterone, malondialdehyde, superoxide dismutase and catalase levels were measured in blood samples. The estrus rate of the sheep was determined as 84.05%, conception and pregnancy rates were determined as 77.5% and 65.21% on day 35 and 79.3% and 66.7% on day 50, respectively. Early fetal death (6.1%) was determined in three animals. In both experimental and control groups, progesterone increased from 0 to 5 months of age (p<0.001) and decreased to a similar level on the day of mating after parturation (p>0.05). In the experimental group, MDA level was found to increase from the first month to the 100th day of pregnancy (p<0.001). In the control group, it was determined that it increased in the second month of pregnancy, then decreased and remained at levels similar to the first month in the other months (p>0.05). In the experimental group, the SOD level at the 4th month was higher than the SOD level at the first month and decreased after the 4th month (p<0.05). In the experimental group, catalase levels were higher in the second month of pregnancy than in the other months and postnatal period, and the levels at 100th day and 4th month were lower than 5th month (p<0.05). In the control group, SOD and catalase levels decreased from the 2nd month to the 100th day and the lowest level was found on the 100th day. In the present study, there was no statistical difference (p>0.05) between the birth weights of the singleton offspring in the experimental and control groupsand the cumulative birth weight averages of the offspring in ewes giving birth to twins. 
In conclusion, it was concluded that ewes were prone to oxidative stress in the second and third month of pregnancy and melatonin administered during pregnancy may be beneficial to overcome oxidative stress and to contribute to antioxidant activity. It was concluded that more extensive studies should be carried out in order to contribute to foetal development and to fully reflect the activities of antioxidants.