Mimarlık-felsefe ilişkisi: Martin Heidegger düşüncesinde mekan
The relation between architecture and philosophy: The Concept of space in Martin Heidegger's thinking
Yazar: SEDAT ARAS
Danışman: PROF. DR. SEVGİ LÖKÇE
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık, insanların yaşamını kolaylaştırmak, barınma, dinlenme, çalışma ve eğlenme gibi eylemlerini sürdürebilmelerini sağlamak üzere gerekli mekânları, işlevsel gereksinimleri ekonomik ve teknik olanaklarla bağdaştırarak estetik yaratıcılıkla inşa etme sanatıdır. Mimarlık edimi kimi zaman dini yapılarda olduğu gibi tanrıya ulaşma arzusundan, iktidarı simgeleyen saraylara ya da bir kentin dokusunu oluşturan basit konut tiplemelerine kadar her türlü açık ve kapalı mekânı tasarlar. Bu nedenle mimarlık, mekân içinde ve mekândan hareketle oluşan hem düşünsel hem de fiziksel bir etkinliktir.Davranışlarımıza yön veren ve ruhsal dünyamızı şekillendiren dış dünyada en temel belirleyici unsur olan mimarlık ve onun somut ürünleri olan yapılarda, farklı zihinlere ait tasarımları algılarız. İnsanlar bir gereksinimi karşılamak için yapı yaparlar, ancak bunu yaparken de kendi duygularına ve kültürel geçmişlerine yer verirler. Kültürel birikimin sürekliliğinin sağlanması bağlamında mimarlık, kendisine mekândan hareketle sorgulanan bir felsefi düşünce zemini oluşturmuştur.Bu bağlamda bu çalışmada mimarlık-felsefe ilişkisi, ?mekân? kavramından hareketle değerlendirilmiştir. Mekânın kavramsal analizini yaparak bu kavramın öznel ve nesnel anlamlarını genişletmek amaçlanmaktadır. Bu amaçla, mimarlık açısından tarihsel süreç içinde mekân kavramına yapılan farklı düşünce ve algılama tarzlarını ve günümüzde hangi noktada ele alındığını özellikle Martin Heidegger düşüncesi etrafında incelemek hedeflenmiştir.Mimarlık-felsefe ilişkisi açısından mekân kavramının tarihsel süreç içinde hangi anlama ve algılama tarzlarına sahip olduğu ele alınarak; mekânın kavramsal analizine yer verilmiş ve mekânın uzamla kurduğu ilişki ile mekânın zaman boyutu derinlemesine ele alınmıştır. Ayrıca mekân kavramı açısından Kartezyen düşüncenin eleştirisi yapılarak Martin Heidegger felsefesi çerçevesinde mekân kavramı ?yerleşme? bağlamında ele alınarak açımlanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Mekân, İnşa etmek, Yerleşme, Uzam, Zaman, Nesne, Şey.

Abstract:
Architecture is the art of building with aesthetical creativity constituting the essential locations and the functional requirements by economical and technical facilities, in order to make easy individuals life and ensure the continuation of their actions such as sheltering, resting, working, and diverting. All kind of open or closed spaces, thereby, from the religious buildings willing to reach God, to the palaces symbolizing power or basic housing typecasting forming the pattern of a city have come into being. Therefore architecture is both an intellectual and physical activity occurring in and from the space.We perceive the designs reflecting different minds in architecture, which directs our behaviors and shapes our spiritual world as the principal determinant of the outside world, and in buildings, its concrete products. Individuals build structures to meet a need but even doing it they give place their feelings and cultural past. With respect to ensuring continuance of cultural richness, architecture has created a questioned philosophical thinking ground in the context of space.In this study, the relation between architecture and philosophy was considered through the concept of ?space?. By analyzing the concept of space, the aim was to extend its objective and subjective meanings. In this study, therefore, it was targeted to analyze the different architectural opinions and way of perception of the concept of space within the historical process and to find out how this concept is discussed nowadays, in particular around the thoughts of Martin Heidegger.Dealing with the sense and the way of perception of the concept of space within the historical process, in terms of the relation between architecture and philosophy; the concept of space was analyzed and the relation between space and extent, and time aspect of space were extensively examined; also, criticizing the Cartesian thinking from the aspect of space, it was tried to be explicated within the scope of Martin Heidegger?s philosophy in the context of ?dwelling?.Keywords: Space, Building, Dwelling, Extent, Time, Object, Thing.