Acil serviste periferik ve santral vertigo hastalarının ayırımında kanada trans iskemik atak skalası ile risk skoru karşılaştırılması /
Yazar: RÜKSAN BAŞAK DOKUZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT MÜJDAT HÖKENEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil servislerde baş dönmesi şikâyeti ile başvuran hastalar fizik muayene, özgeçmiş ve kimi zaman görüntüleme ile değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı acil servise baş dönmesi ile başvuran hastalarda periferik ya da santral vertigo ayırımında Kanada TİA skorunun etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif, gözlemsel ve tek merkezli olarak planlandı. Çalışma dönemi 1 Mayıs 2021- 1 Mayıs 2023 arasındaki iki yıllık süreyi kapsamaktadır. Bu dönemde İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Acil Servisine baş dönmesi şikâyeti ile başvuran hastalar çalışmaya alındı. Çalışmaya her iki cinsiyette, 18 yaş üstü, baş dönmesi olan, görüntüleme tetkiki (Difuzyon MR) bulunan hastalar dahil edildi. Psikiyatrik hastalık öyküsü olan ve travma sonucu baş dönmesi olan hastalar çalışmadan dışlandı. Elde edilen verilerle çalışmaya dahil edilen her hastanın Kanada Tia risk skoru hesaplandı. Daha sonra bu skora göre hastaların periferik ya da santral vertigo tanılarının prediksiyon kabiliyeti istatistiki olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma dahil edilme kriterlerini kapsayan 320 hasta ile tamamlandı. Hastalardan 106'sında santral ve 214 'ünde periferik vertigo tanısı mevcut idi. Hasta popülasyonunda Kanada TİA risk skorunda santral vertigo ayırıcı tanısı için kestirim değeri 4 olarak hesaplandı. Baş dönmesinin periferik ya da santral kaynaklı olduğunu öngörmede Kanada TİA risk skorunun etkinliği için yapılan ROC Curve analizinde kestirim değeri >4 olduğunda eğri altında kalan alan 0.907 saptandı. Skorun düşük, orta, yüksek risk gruplarına göre hastalar incelendiğinde, periferik vertigolu hastaların çoğunlukla düşük riskte, santral vertigolu hastaların ise yüksek risk grubunda olduğu tespit edildi.
Sonuç: Kanada TİA Skoru ortalamasının periferik vertigolu hastalara göre, santral vertigolu hastalarda istatistiksel anlamlı şekilde daha fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonuçlarına göre Kanada TİA skoru acil servislerde baş dönmesi ile başvuran hastalarda periferik ya da santral etyoloji araştırılırken güvenli bir şekilde kullanılabilecek bir prediktör skorlama sistemidir.

Anahtar Kelimeler: Kanada TİA skoru, periferik vertigo, santral vertigo,

Abstract:
Objective: Patients presenting to emergency departments with complaints of vertigo are evaluated via physical examination, medical history, and sometimes imaging. This study aims to evaluate the efficacy of the Canadian TIA score in distinguishing peripheral from central vertigo in patients presenting with vertigo symptoms to the emergency department.
Materıals And Methods: This was to be a retrospective, observational, single-center study. The study spans the two years between 1 May 2021 and 1 May 2023. Throughout this time, patients with vertigo who presented to the Emergency Department of İstanbul Kartal Dr.Lütfi Kırdar City Hospital were included in the study. The study included patients of both sexes over the age of 18 with vertigo and imaging examination (Diffusion MR). Patients with a history of mental illness and trauma-related vertigo were excluded from the study. Using the obtained data, the Canadian Tia risk score for each patient in the study was calculated. On the basis of this score, the predictive ability of peripheral or central vertigo diagnoses in patients was statistically evaluated.
Results: The study was concluded with the participation of 320 patients who met the inclusion criteria. 106 patients had central vertigo, while 214 had peripheral vertigo. The Canadian TIA risk score cutoff value for the differential diagnosis of central vertigo in the patient population was calculated to be 4. Examining the patients according to the low, medium, and high risk groups of scores revealed that patients with peripheral vertigo were predominantly low risk, whereas patients with central vertigo were high risk.
Conclusıon: Patients with central vertigo have a Canadian TIA Score that is statistically significantly higher than patients with peripheral vertigo. The Canadian TIA score is a predictor scoring system that can be used safely when investigating peripheral or central etiology in patients presenting with vertigo to emergency services, according to the findings of this study.

Keywords: Canadian TIA score, peripheral vertigo, central vertigo