60-72 ay çocuklarına çocuk haklarının öğretiminde eğitici drama yönteminin kullanılmasına yönelik bir olgubilim çalışması
A phenomenal study on the use of educational drama method in teaching children's rights to 60-72 months children
Yazar: SONGÜL KARTAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KINIK TOPALSAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde okul öncesi dönemde çocuk hakları eğitimine her geçen gün biraz daha fazla önem verilmekte ve okul öncesi dönemde çocuk hakları konusunda nasıl ve hangi tür etkinliklerle farkındalık yaratılabileceği konusunda yapılmış çalışmaların sayısı giderek artmaktadır. Bu araştırma; 60-72 aylık çocukların, çocuk haklarına yönelik algılarını incelemek, çocuk hakları temalı gerçekleştirilen eğitici drama uygulamalarının çocukların algılarında bir değişime olanak verip vermeyeceğini araştırmak,  çocukların algılarındaki çeşitlilik ve değişimin ne yönde olacağını betimlemek ve yorumlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim araştırma deseni kullanılmıştır. Bu araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul'un Ümraniye ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet okuluna devam eden 60-72 aylık, 7 kız ve 11 erkek toplam 18 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.  Araştırmanın katılımcı grubu, amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocukların Çocuk Hakları Resim Formlarından ve Çocuk Hakları Eğitimi Çocuk Soru Listesinden faydalanılmıştır. Çocukların eğitici drama uygulamaları öncesinde ve sonrasında çizdikleri resimlerinden elde edilen bulguların analizinde içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Çocuk Hakları Eğitimi Çocuk Soru Listesi çocukların yaş grupları küçük olduğu için dikkatlerinin dağılmaması ve odaklanabilmeleri amacıyla farklı zamanlarda üçe bölünerek uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, çocukların çocuk hakları temel ilkelerine yönelik algılarının gerçekleştirilen eğitici drama etkinlik uygulamaları sonrasında gelişip, değiştiğini göstermektedir. Araştırma Türkiye'de eğitici drama yöntemi ile çocuk hakları eğitiminin verilmesi hakkında bilgi sunması açısından önem taşımaktadır. Araştırma sonuçlarından hareket edilerek uygulayıcılara, karar vericilere ve araştırmacılara çocuk hakları eğitiminin daha fonksiyonel ve amacına uygun olması için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çocuk Hakları, Çocuk Hakları Eğitimi, Eğitici Drama, Okul Öncesi, Olgubilim.

Abstract:
Nowadays, more and more importance is given to children's rights education in the preschool period, and the number of studies held on how and what what kinds of activities can raise awareness about children's rights in the preschool period is increasing. This research was carried out to examine the perceptions of 60-72 month old children towards children's rights, to investigate whether educational drama practices with the theme of children's rights will enable a change in children's perceptions, and to describe and interpret the diversity and change in children's perceptions. The phenomenological research design, one of the qualitative research methods, was used in the research. This research was conducted in 2022-2023 academic year with a total of 18 students, 7 girls and 11 boys, aged 60-72 months, attending a public school affiliated with the Ministry of National Education in Ümraniye district of Istanbul. The participant group of the research was selected according to the purposeful sampling method. In the study Children's Drawing Forms on Children's Rights and Children's Rights Education Children's Question List were used as data collection tools. Content analysis method was used to analyze the findings obtained from the pictures which were drawn by the children before and after the educational drama applications. Children's Rights Education Children's Question List was applied partly in three different times in order to, prevent children from being distracted and to help them focus since their age groups are small. The research results show that children's perceptions of the basic principles of children's rights develop and change after the educational drama activity practices. The research is important in terms of providing information about providing children's rights education with the educational drama method in Turkiye. Based on the research results, various suggestions have been made to practitioners, decision makers and researchers to make child rights education more functional and suitable for purpose.

Keywords: Child Rights, Child Rights Education, Educational Drama, Preschool, Phenomenology.