Anestezi yoğun bakım ünitesinde takip edilen organofosfat zehirlenme olgularının retrospektif olarak incelenmesi
The retrospektif evaluation of organophosphat intoksication cases followed in i̇ntensive care unit
Yazar: ALİ İHSAN SERT
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL ÖLMEZ KAVAK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Organofosfor bileşikleri = Organophosphorus compounds ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Zehirler = Poisons ; İnsektisidler-organofosfat = Insecticides-organophosphates

Özet:
Amaç: Organofosfatlar (OF) ucuz ve kolay elde edilebilir olması nedeniyle tarım alanında sık ve kontrolsüz şekilde kullanılmaktadır. Tüm dünyada böcek ilaçlarına bağlı en sık görülen zehirlenme nedenlerinin başında gelir. Mortalitesi oldukça yüksektir ve mortalite genellikle gecikmiş veya uygunsuz tedavinin sonucudur. Bu çalışmada Ocak 2006-Aralık 2011 yılları arasında Anestezi Yoğun Bakım Ünitesinde takip ve tedavileri yapılan vakaların demografik, biyokimyasal, klinik bulguları, Glasgow koma ve APACHE II skorlarının incelenmesi yapılarak mortalite üzerine etkileri retrospektif olarak araştırıldı.Materyal ve Metot: Çalışmaya Ocak 2006 ile Aralık 2011 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesine OF intoksikasyonu nedeniyle takip edilmiş olan 18 yaşından büyük 47 hasta dahil edildi. Hasta dosyalarından; yaş, cinsiyet, maruziyet şekli, alım yolu, mekanik ventilatörde kalış süresi, yoğun bakımda yatış süresi, labaratuar tetkikleri (tam kan, biyokimya, arter kan gazı), GKS ve APACHE II skorlaması verileri incelendi. Mortalite üzerine etkileri analiz edildi. Veriler Pearson korelasyon testi, Mann-Whitney U ve ki-kare testi ile analiz edildi.Bulgular: Çalışmaya alınan 47 hastanın 33'ü (%70,2) kadın, 14'ü (%29,8) erkekti. Hastalarımızın ortalama yaşı 25,8±11,8 idi. Hastalardan 38'i (%80,9) intihar amaçlı, 9'u (%19,1) kazara OF'a maruz kalmışlardır. 45 (%95,7) hasta oral yoldan, 2 (%4,3) hasta inhaler yolla OF'a maruz kalmıştır. Yoğun bakımda takip edilen 47 hastadan 41'i (%87,2) taburcu edilmişken, 6 (%12,8) hasta eksitus olmuştur. Hastalarımızda geliş GKS ortalaması 10,9±4,2 idi. Hastaların ortalama APACHE II skoru 18,3±9,1 idi. Hastaların yoğun bakımda ortalama kalış süreleri ortalama 5,9±5,4 (min-maks:1-25) gündü. Ortalama MV süresi 2,02±3,26 idi.Mortalite, MV, GKS, APACHE II ve yoğun bakımda kalış süresi arasındaki korelasyonu Pearson korelasyon testi ile değerlendirildi. Mortalite ile GKS arasında negatif korelasyon tespit edilirken (p<0,0001), mortalite ile APACHE II arasında pozitif korelasyon tespit edildi (p<0,0001). GKS değeri ile mortalite, APACHE II ve MV süresi arasında negatif bir korelasyon tespit edildi (p<0,0001). MV süresi ile yoğun bakımda kalış süresi arasında da negatif korelasyon tespit edildi (p<0,0001). GKS azalışı ile mortalite artışı arasındaki ilişki çok anlamlı bulundu (p<0,0001). APACHE II yoğun bakım skorlaması ile hesaplanan beklenen ölüm oranı ile gerçek mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,0001). BUN ve kreatinin yüksekliği ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı(p=0,050)(p=0,0001). Amilaz düzeyinin yüksekliği ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur(p=0,0001). Klinik bulgularda fasikülasyon varlığı ile mortalite arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur(p=0,02).Sonuç: Çalışmamızda OF zehirlenmesinde APACHE II ve GKS değerlerinin prognostik öneme sahip olduğu kanaatine varılmıştır. Her ikisinin de zehirlenmenin şiddeti ve prognozunun tahmininde iyi bir gösterge olabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: Because of their low price and easy accessibility, organophosphate insecticides are used in farming often and in an uncontrolled way. They are one of the most common reasons of poisoning by insecticides in the world. The rate of mortality caused by organophosphates is considerably high and the general reason of mortality is late or inappropriate treatment. In this study, demographic, biochemical, clinical findings of the patients, who were treated between January 2006-December 2011 in Anesthesia Intensive Care Unit, were retrospectively explored to see effects on mortality by examining the scores of GKS and APACHE II.Method: 47 patients who were older than 18 years old and who drank pesticides including organophosphate or exposed to organophosphate were included in this study in Intensive Care Unit (ICU) of The Department of Anesthesiology and Reanimation, The Faculty of Medicine, Dicle University between January 2006-December 2011. Gathered from the patient files, all the data which affect morbidity and mortality and provide information about prognosis such as age, gender, the type of exposure and intake, the time of ventilation use, duration of the stay in ICU, the laboratory surveys (hemogram, biochemical tests, arterial blood gas), GKS and APACHE II scores were analyzed. Their effects on mortality were analyzed. Data were analyzed with Pearson correlation test, Mann-Whitney U and Chi-Square Test.Findings: 33 (70,2%) patients out of 47 were female, 14 (29,8%) were male. The mean age of the patients was 25,8±11,8. 38 (80,9%) of patients were exposed to organophosphate with the intent of suicide, 9 (19,1%) of them were exposed accidentally. 45(95,7%) patients were exposed orally, 2(4,3%) patients were exposed by inhaling organophosphate. 41 (87,2%) patients out of 47, who were under the supervision of ICU, were discharged and 6 (12,8%) of them died. The average of GKS of the patients was 10,9±4,1. The average score of APACHE II was 18,3±9,1. The average duration of the stay in ICU was 5,9±5,4 (min-max:1-25) days. The average duration of MV was 2,02±3,26.Correlation between mortality, MV, GKS, APACHE II and the duration of stay in intensive care unit was evaluated with Pearson correlation test. When negative correlation between mortality and GKS was determined (p<0,0001), positive correlation was determined between mortality and APACHE II (p<0,0001). A negative correlation among GKS and mortality, APACHE II and MV duration was determined (p<0,0001). A negative correlation between MV and the duration of the stay in ICU was also determined (p<0,0001). The decrease of GKS and the increase of the mortality were found out to be very significant (p<0,0001). Statistically significant correlation was found between the predicted death rate and real mortality with APACHE II intensive care score (p=0,0001). There was a statistically significant correlation between the level of BUN and Creatinine and the rate of mortality (p=0,050)(p=0,0001). The relation between the height of the level of Amylase and the rate of mortality was found out to be significant (p=0,0001). In clinical findings, the relation between the existence of fasciculation and the mortality was found out to be significant as well (p=0,02).Results: In our study, it has been understood that the amounts of APACHE II and GKS have prognostic significance in poisoning of organophosphate. It has also been decided that both GKS and APACHE II can be good indicators in heaviness of poisoning and prediction of prognosis.