Fiziksel aktivitenin ortaöğretimde öğrenim görenöğrencilerin dikkat ve bilişsel süreçlerine etkisi
The effect of physical activity on attention and cognitive processes of students in secondary education
Yazar: FİKRİ ELİTOK
Danışman: PROF. DR. MURAT TEKİN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı; fiziksel aktivitenin ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin dikkat ve bilişsel
süreçlerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma grubu Hakkâri-Derecik İMKB Çok Programlı Anadolu
Lisesi 9-10-11. Sınıf düzeyinde öğrenim gören;15 deney grubu (15 erkek)15 kontrol grubu (15 erkek)
olmak üzere toplam 30 öğrenciden oluşmaktadır.
Araştırmanın amacına ulaşmak için; araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Burdon (1955)
tarafında geliştirilen ve Karaduman, (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan Burdon Dikkat Testi ve
Öğrencilerin biliş ötesi öğrenme düzeylerinizi belirleyebilmek amacıyla (Namlu,2004) tarafında
geliştirilen Biliş Ötesi Öğrenme Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır.
Veri toplama süreci deney ve kontrol grublu deneysel desen şeklinde yapılmış ve iki aşamadan meydana
gelmiştir.
Verilerin çözüm ve yorumlanmasında araştırma bulguları önce Skewness ve Kurtosis değerlerine göre
normallik dağılımları yapılmış (p >0.05) standart sapma değerlerinin -1,96 1,96 arasında olduğu için
verilerin normal dağıldığı söylenebilir. Buna göre ilişkili örneklemler için Paired Samples Testi,
Independent Samplest t testi, Basit Korelasyon Testi ayrıca Tanımlayıcı İstatistik Testi, Frekans Analizi
ve etki değerlerini ölçmek için de cohen's kullanılmıştır. Buna göre Cohen (1988) tarafından önerilen
kriterler kullanılarak bu kriterler; 0,01 küçük etki, 0,06 orta etki, 0,14 büyük etki olarak kabul edilmiştir.
Bu çalışmanın sonucunda fiziksel aktivitenin lise öğrencilerinin bilişsel süreçler ve dikkatini olumlu
yönde etkilediği belirlenmiş olup deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Bu farklılık sonucunda deney grubunda yer alan lise öğrencilerinin, dikkat düzeylerinin ve bilişsel
süreçlerinin geliştiği gözlemlenmiştir. Bu gelişimin sadece bilişsel süreçlere ve dikkatlere değil aynı
zamanda sosyal, kültürel ve dinamik yönlere de katkı sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of physical activity on the attention and cognitive processes
of secondary school students. The research group studied at Hakkari-Derecik İMKB Multi-Program
Anatolian High School in the 9.10.11th grade level; It consists of a total of 30 students, 15 of which are
in the experimental group (15 male) and 15 in the control group (15 male).
In order to achieve the purpose of the research; The personal information form prepared by the
researcher, the Burdon Attention Test developed by Burdon (1955) and adapted to Turkish by
Karaduman (2004), and the Metacognitive Learning Strategies Scale developed by Namlu, 2004 were
used to determine the metacognitive learning levels of students.
The data collection process was carried out in the form of an experimental design with experimental and
control groups and consisted of two stages.
In the analysis and interpretation of the data, the normality distributions were made according to the
Skewness and Kurtosis values (p >0.05). Since the standard deviation values are between -1.96 1.96,
it can be said that the data are normally distributed.
Accordingly, Paired Samples t Test, Simple Correlation test, Independent Samples t test for related
samples, descriptive statistics test, frequency analysis and cohen's were used to measure effect values.
Accordingly, using the criteria proposed by Cohen (1988), these criteria are; 0.01 was considered as a
minor effect, 0.06 as a medium effect, and 0.14 as a major effect.
Accordingly, using the criteria proposed by Cohen (1988), these criteria are; 0.01 was considered as a
minor effect, 0.06 as a medium effect, and 0.14 as a major effect.
As a result of this study, it was determined that physical activity positively affected the cognitive
processes and attention of high school students, and significant differences were found between the
experimental and control groups. As a result of this difference, it was observed that the attention levels
and cognitive processes of the high school students in the experimental group improved.
It has been determined that this development contributes not only to cognitive processes and attention,
but also to social, cultural and dynamic aspects.
Keywords: