Yüksek hızlı trenlerde deprem erken uyarı sisteminin geliştirilmesi
Development of earthquake early warning system in high speed trains
Yazar: HAKAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAĞCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Hareket sensörleri = Motion sensors ; Mikrodenetleyiciler = Microcontroller ; Piezoelektrik = Piezoelectric ; Yüksek hızlı tren = High speed train

Özet:
Yüksek Hızlı Tren ağları ülkemizde gün geçtikçe daha da yayılmakta ve insanların ulaşımda ilk tercihlerinden biri olmaktadır. Ancak, ülkemizin bulunduğu coğrafi koşullar nedeniyle demiryolları, yıkıcı etkisi yüksek olan depremlere karşı savunmasızdır. Türkiye'de oluşabilecek yıkıcı güçteki bir
deprem hızlı trenleri raydan çıkararak bir faciaya sebep olabilir. Yapılacak çalışmalarla depremin önceden tespit edilmesi ve trenin kontrollü bir şekilde durdurulması, olması muhtemel bir kazanın önüne geçmiş olacaktır.
Dünyada kullanılan deprem erken uyarı sistemlerinde, deprem anında trafo merkezinden yüksek hızlı trenlerin enerjisi kesilip sistemin koruma moduna alınarak durması sağlanmaktadır. Enerjisi kesilen trenler harici bir sisteme gerek kalmaksızın acil frenleme modunda durmaktadırlar. Acil frenleme ile duruşa geçen tren ya yoldan çıkmakta ya da tekerleğin bir bölgesinde düzleşme oluşmaktadır. Bu durum tren teker ömrünü kısaltarak raylarda da hasara neden olmaktadır. Türkiye'de Marmaray projesinde yapılan deprem erken uyarı sisteminde ise manuel olarak elektrik enerjisinin kesilmesiyle tren, acil fren uygulamadan kendiliğinden durmaktadır.
Yapılan bu tez çalışmasında, dünyada ve Türkiye'de yapılan uygulamalardan farklı olarak deprem erken uyarı sistemleri, yüksek hızlı trenlerin sinyalizasyon sistemini kullanmaktadır. Sinyalizasyon sistemleri vasıtasıyla trenin acil fren durumuna geçmeden kontrollü olarak yavaşlatılıp durdurulması sağlanarak elektrik enerjisi kesilmektedir. Bu durum trenlerin yoldan çıkmasının ve tren tekerleğin bir bölgesinde düzleşme olarak hasar görmesinin önüne geçmektedir.

Abstract:
High Speed Train networks are spreading day by day in our country and become one of the first choices of people in transportation. However, due to the geographical conditions in which our country is located, the railways are vulnerable to earthquakes with high destructive effects. The destructive power of an earthquake may occur in the high-speed train in Turkey may cause a disaster by removing the rails. Preliminary detection of the earthquake and stopping the train in a controlled manner will lead to a possible accident.
In earthquake early warning systems used in the world, high-speed trains are disconnected from the transformer center at the time of earthquake and the system is taken into protection mode and stopped. Trains with energies stop in emergency braking mode without the need for an external system. Emergency braking stops the train either from the road, or there is a flattening of the wheel. This shortens the life of the train wheel and causes damage on the rails. In the earthquake early-warning system made in the Marmaray project in Turkey train manually by cutting off the electricity, emergency brake stops the application itself.
In this thesis study, the earthquake early warning system in the world and different from the practices in Turkey, the use of high-speed rail signaling system. Through the signaling system, the electricity is cut off by slowing and stopping the control in a controlled manner before the train goes into emergency braking condition. This prevents trains from getting out of the way and being damaged as a flattened area of the train wheel.