Eskişehir ekolojik koşullarında yetiştirilen çeşitli çörekotu (Nigella sativa L.) genotiplerinin verim ve kalite özellikleri
Yield and quality characteristics of various black cumin (Nigella sativa L.) genotypes grown in Eskişehir ecological conditions
Yazar: HAKAN BARAN KARAKAŞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA AYTAÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Tohum verimi = Seed yield ; Uyum = Adaptation ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Verim özellikleri = Yield properties ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Bu çalışma, Eskişehir ekolojik koşullarında farklı çörekotu (Nigella sativa L.) genotiplerinin tarımsal özellikleri ve uçucu yağ oranlarını saptamak amacıyla 2021 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında yürütülmüştür. Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Deseninde 3 tekerrürlü olarak planlanmıştır. Denemede bitki materyali olarak 1'i tescilli çeşit (Çameli) ve 9 farklı çörekotu populasyonu (Burdur,  Mardin, Eskişehir,  Ankara,  Bursa,  Tokat-1, Tokat-2, Kahramanmaraş ve Bilecik) olmak üzere toplam 10 genotip kullanılmıştır. Bu araştırmada elde edilen sonuçlara göre; bitki boyu 15,36-40,75 cm, bitkide dal sayısı 3,09-3,77 adet, bitkide kapsül sayısı 3,46-4,50 adet, kapsülde tane sayısı 41,26-85,26 adet, kapsülde tane ağırlığı 0,131-0,211 g, tohum verimi 74,80 -113,48 kg/da, bin tane ağırlığı 2,31-3,43 g ve uçucu yağ oranı % 0,137-0,448 arasında bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda özellikle tohum verimi bakımından Çameli çeşidinin en yüksek değere ulaştığı ve bunu Eskişehir ile Tokat-2 populasyonlarının takip ettiği görülmüştür. En yüksek uçucu yağ oranı Bursa genotipinden elde edilmiş ve bunu sırasıyla Eskişehir, Ankara, Tokat-2 genotipleri ve Çameli çeşidi izlemiştir.

Abstract:
This study aimed to determine the agricultural characteristics and essential oil contents of different black cumin (Nigella sativa L.) genotypes in 2021 in the experimental area of Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Agriculture. The experiment was planned as 3 replications according to randomized complete block design. In the experiment, a total of 10 genotypes, 1 registered variety (Çameli) and 9 different   black cumin populations (Burdur, Mardin, Eskişehir, Ankara, Bursa, Tokat-1, Tokat-2, Kahramanmaraş and Bilecik) were used as plant material. According to the results obtained from  this research; plant height varied between 15.36-40.75 cm, number of branches per plant 3.09-3.77 unit, number of capsules per plant 3.46-4.50 unit, number of seeds per capsule 41.26-85.26  unit, seed weight per capsule 0.131-0.211 g, seed yield 74.80 -113.48 kg/da, thousand seed weight 2.31- 3.43 g and essential oil content varied between 0.137-0.448 %. As a result of the research, it was seen that Çameli cultivar had the highest value especially in terms of seed yield, followed by Eskişehir and Tokat-2 populations. The genotype with the highest essential oil content was obtained from Bursa and this followed by Eskişehir, Ankara, Tokat-2 genotypes and cv. Çameli, respectively.