Kurumsal web uygulamaları için anlamsal veri sözlüğü destekli yazılım geliştirme çatı önerisi
A semantic data dictionary based software development framework suggestion for enterprise web applications
Yazar: MUSTAFA ÖZGÜR ÇAVDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ZAHİD GÜRBÜZ
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Enformasyon Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Yazılım ürünlerinin hemen her alanda kullanımının giderek yaygınlaştığı, müşteri ihtiyaçlarının ve kalite beklentilerinin sürekli arttığı günümüzde, buna bağlı olarak yazılım büyüklükleri ve karmaşıklıkları artmakta, uygulamaların geliştirilmesi ve bakımı ile ilgili hem zaman hem de maddi anlamdaki maliyetler de sürekli olarak artmaktadır. Yazılım mühendisliğinde bu maliyetleri düşürmek üzere sürekli olarak gerek araçlar gerekse metodolojiler açısından yeni gelişmeler yaşanmaktadır. Bu çalışmada kurumsal web uygulamaları için, düşük maliyetle ve kısa teslim tarihleriyle, daha kaliteli yazılım ürünlerini geliştirebilmek amacıyla hafif ontolojiler sınıfında bulunan anlamsal özellikleri olan veri sözlüğü yapısı yardımıyla bir yazılım geliştirme çatısı önerilmiştir. Bileşen tabanlı yazılım geliştirme metodolojisine göre geliştirilen anlamsal veri sözlüğü destekli bu yazılım geliştirme çatısı sayesinde yazılım maliyetlerinde ortalama 3,5 kat kazanç olacağı bir uygulama gerçekleştirerek gösterilmiştir. Gösterim amaçlı gerçekleştirilen örnek uygulamalar incelenerek, sonuçlar yazılım geliştirme kalite özellikleri açısından da değerlendirilmiş, önerilen çatının bu anlamda da önemli katkılar yapacağı sonucuna varılmıştır. Çatının temelinde uygulamanın bütün katmanlarına etki eden bir sözlük olacağı için veri kalitesinin de iyileşeceği, kurumsal veri sözlüklerinin sağlayacağı bütün faydaların da hem kurumsal hem de yazılımsal süreçler açısından garanti altına alacağı öngörülmüştür. Yazılım geliştirme metodolojileri açısından da yazılıma entegre bir veri sözlüğünün faydaları açıklanmıştır. Önerilen yazılım geliştirme çatısı hem güncel teknolojilerin kullanılmış olması hem de yapısı itibarıyla gelişmelere de oldukça açıktır.

Abstract:
Today, the use of software products is becoming more and more widespread in almost every field. Customer needs and quality expectations are constantly increasing. Accordingly, software sizes, complexity, application development times and costs are constantly increasing. In software engineering, new developments are constantly taking place in terms of tools and methodologies to reduce these costs. In this study, a software development framework is proposed for enterprise web applications with the help of a data dictionary structure with semantic features in order to develop better quality software products with low cost and short delivery times. This semantic data dictionary belongs to the class of lightweight ontologies. Thanks to this software development framework, which was developed according to the component-based software development methodology, an average of 3.5 times gain was achieved in software development costs. By examining the sample applications developed for demonstration purposes, it has been concluded that the proposed framework will make important contributions in terms of software development quality features. Data quality is also improved as the semantic data dictionary is actively used in all layers of the framework. At the same time, all the benefits of an enterprise data dictionary are guaranteed. The benefits of a software-integrated data dictionary are also explained in terms of software development methodologies. Current technologies are used in the proposed software development framework and it is open to developments in terms of its structure.