Öğretim elemanlarının görüşlerine göre örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet ilişkisi
The relationship of organizational pride and organizational belonging according to the opinions of academicians
Yazar: TUĞBA GÜNER DEMİR
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Mesleki kıvanç = Professional pride ; Örgütsel aidiyet = Organizational belonging ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel kıvanç = Organizational pride ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı Ankara'da bulunan Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Hacettepe Üniversitesi'nin Eğitim ve Mühendislik Fakültelerindeki öğretim elemanlarının görüşlerine göre örgütsel gururlarının belirlenmesi ve kurumsal aidiyetleri ile ilişkisinin sınanmasıdır. Araştırma, karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen de yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde ilişkisel tarama modeli, nitel bölümünde ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki hedef evrenini, Ankara ilinde bünyelerinde Eğitim ve Mühendislik Fakülteleri bulunan Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, ODTÜ ve Hacettepe Üniversitesinde görev yapmakta olan 2.611 öğretim elemanı (Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi ve Araştırma Görevlileri), örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 395 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, ODTÜ ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim/Eğitim Bilimleri ve Mühendislik Fakültelerinde görev yapmakta olan 20 öğretim elemanı araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır.
Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen Örgütsel Gurur Ölçeği ve Kurumsal Aidiyet Ölçeği ile toplanmış, nitel verileri ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış Örgütsel Gurur ve Kurumsal Aidiyet Görüşme Formu kullanılarak gerçekleştirilen görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde değişkenlere ilişkin durumların betimlenmesinde yüzde, frekans ve aritmetik ortalama gibi istatistikler kullanılmıştır. Örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet düzeyinin ilgili bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Kruskall Wallis ile test edilmiştir. Örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet arasındaki ilişkinin düzey ve yönü Pearson korelasyon katsayısı ile belirlenmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre öğretim elemanlarının örgütsel gurur ve kurumsal aidiyetlerinin cinsiyet ve lisansüstü düzeyde mezun olunan üniversiteye göre anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmüştür. Unvan, fakülte, üniversite, lisans düzeyinde mezun olunan üniversite ve görev yapılan üniversitede geçirilen süre değişkenlerinde ise öğretim elemanlarının örgütsel gururlarının ve kurumsal aidiyetlerinin anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Öğretim elemanlarının örgütsel gururları ile kurumsal aidiyetleri arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki vardır.
Nitel analiz sonuçlarına göre öğretim elemanlarının büyük çoğunluğu üniversiteleri ile gurur duymaktadır. Sahip oldukları bu örgütsel gururun nedenlerini üniversitenin yapısı, araştırma ve eğitim süreci ve yönetim süreci temalarında açıklamaktadırlar. Öğretim elemanlarının kurumsal aidiyetlerinin nedenlerini ise kurum kaynaklı nedenler ve kişisel nedenler temalarında ifade etmektedirler.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the organizational pride perceptions of the academic staff and test the relationship with their organizational belonging according to the views of the academicians in the Faculties of Education and Engineering at Ankara University, Gazi University, Middle East Technical University (METU) and Hacettepe University. The study was conducted in an explanatory parallel design, one of the mixed research methods. In the quantitative part of the study, the relational survey was employed while in the qualitative part of the study, the phenomenological design was used. The population of the quantitative part of the study is comprised of 2.611 academicians working in the Faculties of Education and Engineering at Ankara University, Gazi University, METU and Hacettepe University, while the sample of the study is comprised of 395 academicians selected through the stratified sampling method. The study group in the qualitative part of the study is comprised of 20 academicians working in the schools located in the Faculties of Education and Engineering at the universities.
The quantitative data of the study were collected by using the Organizational Pride Scale and Organizational Belonging Scale developed by the researcher while the qualitative data of the study were generated through interviews by using the semi-structured Organizational Pride and Organizational Belonging Interview Form developed also by the researcher. In the analysis of the quantitative data, percentages, frequencies and arithmetic means were used to describe the states related to the variables. T-test and one-way variance analysis were employed to test whether the levels of organizational pride and organizational belonging vary significantly depending on the independent variables. The degree and direction of the relationship between organizational pride and organizational belonging were determined by using the Pearson correlation coefficient. The quantitative data, on the other hand, were analysed by the content analysis.
According to the analysis results of quantitative data, the level of organizational pride and organizational belonging does not vary significantly depending on gender and university of graduation at post-graduate level. In the variables of title, faculty, university, and university of graduation at undergraduate leveland time spent at the university, it was observed that the organizational pride and organizational belonging of the academicians vary significantly. There is a positive and high correlation between organizational pride and organizational belonging.
According to the results of the qualitative analysis, the majority of the academicians are proud of their universities. They explain the reasons for this organizational pride in the themes of the university's structure, research and education process, and management process. They express the reasons for the organizational belonging of the academicians in the themes of reasons originating from institutional and personal reasons.