Tarihi çevrede silüet yönetimi için bir model önerisi: Konuralp örneği
A model proposal for silhouette management in the historical environment: The case of Konuralp
Yazar: NURAY ÖZKARACA ÖZALP
Danışman: PROF. DR. HİCRAN HANIM HALAÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihsel süreçte kentlerin özgün dokularını hiçe sayarak gerçekleşen yeni yapılaşmalar/müdahaleler, kentlerin tarihi silüetlerini bozarak görünürlük kayıpları gibi önemli sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda; özgün manzara değerlerinin korunması amacıyla Silüet Yönetimi için bir model oluşturmak amaçlanmıştır. Silüet Yönetiminde; görünürlük analizlerine odaklanılarak görünürlük kavramına bakış açısı, sadece insanların görsel olarak algıladığı bir alanın fiziksel boyutunu ifade etmekle kalmayıp insanlara görsel olarak bakış veren alanların dolaylı görünürlük boyutunu da ifade edecek şekilde tekrar ele alınmıştır. Silüet Yönetimi modelinin kapsamı; silüetin belirlenmesi, planlanması ve denetimi aşamalarının gerekliliği üzerinden kurgulanmış olup görünürlük araştırmalarında kullanılan farklı yöntem ve yaklaşımları (Görüş alanı analizi, Lynch'in okunaklılık yaklaşımı ve Mekân Dizimi yöntemi-aksiyel ve segment analizler, görünürlük grafiği ve izovist analizler-) bünyesinde birleştirerek görünürlüğü açıklamak üzere hem mekânsal yapıyı hem de hareket potansiyeli üzerinden çevresel algıyı ölçen metodolojik bir çerçeve üzerinden şekillenmiştir.
Çalışmanın bulguları ile doğrudan ve dolaylı görünürlük analizlerinin bütünleşik kullanımının; silüetin belirlenmesinde, planlanmasında ve denetiminde, daha etkin politikalar üretilebilmesine niceliksel ve kanıta dayalı sonuçlar sağladığı ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma, tarihi silüetlerin yönetimi konusunun, analiz yöntemlerinin bağlı bulunduğu disiplin çerçevesinde ele alınma eğilimin dışına çıkma çabasıyla farklı yöntemlerden gelen katkıların holistik bir şekilde ele alınması ve koruma planlaması perspektifine, görünürlük temelli yeni bir bakış açısı kazandırmasıyla sonuçlanmıştır.

Abstract:
In the historical process, new constructions/interventions disregarding the original textures of the cities have caused significant problems such as loss of visibility by disrupting the historical silhouettes of the towns. In this direction; it is aimed to create a model for Silhouette Management to protect the original landscape values. In Silhouette Management, by focusing on visibility analyses, the perspective on the concept of visibility is reconsidered in a way that not only refers to the physical dimension of an area that people perceive visually but also to the indirect visibility dimension of areas that gives people a visual view. The scope of the Silhouette Management model is based on the necessity of determining, planning, and controlling the silhouette. It is shaped by a methodological framework that combines different methods and approaches used in visibility research (field of view analysis, Lynch's legibility approach and the Spatial Sequence method and segmental analysis, visibility graph, and isovist analysis) to explain visibility by measuring both the spatial structure and environmental perception through the potential for movement.
The findings of the study reveal that the integrated use of direct and indirect visibility analyses provides quantitative and evidence-based results to produce more effective policies in the determination, planning, and control of the skyline. To move away from the tendency to address the management of historic skylines within the framework of the discipline to which the analysis methods belong, this study has resulted in a holistic consideration of contributions from different methods and a new visibility-based perspective on the perspective of conservation planning