Hiper ve hipo tiroidli hastalarda plazma asimetrik dimetil arginin; nitrik oksit seviyeleri ve endoteryal nitrik oksit sentaz aktivitesinin tayini
Plasma concentration of asymmetric dimethylarginine and nitric oxide and activity of endothelail nitric oxide synthase in patients with hyper and hypothyroidisim
Yazar: FATMA BETÜL ÖZGERİŞ
Danışman: PROF. DR. M. SAİT KELEŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: ADMA = ADMA ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; eNOS = eNOS

Özet:
Memelilerde bulunan tiroid hormonları bazal metabolizmayı kontrol eder. Tiroid hormonları; proteinlerin sentez ve yıkımının regülasyonun da, vitamin A, E ve ß-karoten metabolizmasında, katekolaminlere dokuların duyarlılığının artışında, antioksidan enzimlerin aktivitesinde ve özellikle solunum zincirinde oksijen tüketiminin belirlenmesinde kritik bir role sahiptirler.Hipertiroidizim tiroid bezinin aşırı fonksiyonu ve tiroid hormonlarının aşırı üretimi ile karakterize, T3,T4 adlı hormonların artmış kan seviyeleri ile görülen klinik bir antitedir.Hipotiroidizim tiroid bezindeki tiroid hormonlarının yetersiz üretimi ile karakterize diğer bir antitedir.Nitrik oksit (NO) vücüttaki birçok hücre tarafından üretilmesine rağmen, vasküler endotelden üretilen NO'nun kan akımının regülasyonunda önemli bir rolü vardır. NO'in anormal üretimi vasküler fonksiyonlardaki öneminden dolayı farklı hastalık durumlarını ortaya çıkarabilir.NO farklı nitrik oksit sentaz (NOS) enzimleri tarafından damar duvarında üretilir. Yapısal izoformu endotelyal NOS (eNOS) olarak bilinir ve bu damar tonusunun düzenlenmesine katkı sağlar, trombosit ve lökositlerin endotel yüzeyine adezyonunu önler. Endotelyal reseptörün stres, nöromediyatörler, hormonlar ve platelet ürünleri tarafından uyarılması ile eNOS tarafından oluşturulan NO salınımı intracelluler serbest Ca'un artışı ile düzenlenir.Asimetrik dimetil arginin (ADMA), eNOS inhibitörü olup, NO sentezini engelleyerek vazospazma ve endotel disfonksiyonuna neden olmakta ve koroner arter hastalık gelişimi için risk faktörü olarak kabul edilmektedir.Bu çalışmadaki amaç hiper ve hipotiroidili hastalarda ADMA, NO seviyeleri ile eNOS aktivitesini tayin ederek tiroid hormonlarının kardiyovasküler sistem üzerine etkilerini açıklamaya çalışmaktır.Bu çalışma, 60 hipertiroid, 60 hipotiroid ve 60 kontrol grubu olmak üzere 180 kişi üzerinden yürütülmüştür. Biyokimyasal ölçümler için hasta ve kontrol grubundan kan örnekleri alınarak, FT3, FT4, TSH, NO, ADMA seviyeleri ve eNOS aktivitesi ölçülmüştür. Gruplar arasında NO, eNOS ve ADMA arasında anlamlı fark bulunmuştur. Cinsiyete göre gruplar arasında ADMA, eNOs, NO, TSH, FT3, FT4 ve yaş değerlerinin ortalamaları arasında her hangi bir istatistiksel anlam tespit edilmemiştir.Sonuç olarak, hipertioridili hastalarda bağımsız kardiyovasküler risk faktörü olan ADMA'nin düşük olması ve NO seviyesinin yüksek olması bu hastalarda vazodilasyonun ve kardiyovasküler riskin, hipotiroidili hastalara ve kontrol grubuna göre düşüşünü açıklayabilir.Anahtar Kelimeler: Hipertiroid, Hipotiroid, ADMA, eNOs, NO

Abstract:
In mammals, thyroid hormones are humoral factors controlling the basal metabolism. They play a crucial role in the regulation of synthesis and degradation of proteins, vitamin A, E and b-caroten metabolism, tissues sensitivity to catecholamines, antioxidant enzymes activity and, above all, oxidative changes in mitochondria; they determine oxygen consumption in the respiratory chain.Hyperthyroidism is a clinical entity characterized by hyperfunctioning of the thyroid gland resulting in excessive production of thyroid hormones, thyroxine and triiodothyronine (T4 and T3), and increased levels of these hormones in the blood.Hypothyroidism is another clinical entity caused by insufficient production of thyroid hormone by the thyroid gland.Nitric oxide (NO) is produced by many cells in the body; however, its production by vascular endothelium is particularly important in the regulation of blood flow. Because of its importance in vascular function, abnormal production of NO, as occurs in different disease states, can adversely affect blood flow and other vascular functions.Nitric oxide (NO) may be produced in the vascular wall by different NO synthases. One of the constitutive isoforms, the endothelial NO synthase, contributes to the regulation of vascular tone and may prevent unwanted platelet and leucocyte adhesion to the endothelial surface. The release of NO by the endothelial NO synthase is exquisitely regulated by increases of intracellular free calcium following endothelial receptors activation by shear stress, neuromediators, hormones or platelet products.Asymmetric dimethylarginine (ADMA) is an endogenous competitive inhibitor of nitric oxide (NO) synthase. Increased plasma levels of ADMA may indicate endothelial dysfunction and increased risk of angiopathy.In this study, it was tried to determine the effects on cardiovascular system of thyroid hormones depended on ADMA and NO levels and eNOS activity in hyperthyroid and hypothyroid subjects. A total of 180 subjects were used in our study. It was divided into three groups as 60 hypothyroid, 60 hyperthyroid and 60 controls.To be able to evaluate FT3, FT4, TSH, NO, ADMA levels and eNOS activity, it was taken blood samples from subjects.In statistical analyses, it was found significant differences between all parameters including NO, eNOS ve ADMA. There were differences between neither genders nor ages.KEY WORDS: Hyper and Hypothyroidisim, NO, ADMA, eNOS