İklim değişikliğiyle mücadele ve uyum çerçevesinde sürdürülebilir tarım uygulamaları ve agroekoloji
Sustainable agricultural practices and agroecology within the framework of combating and adaptation to climate change
Yazar: BÜŞRA MİLİZA TAŞCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında küresel ısınmanın günümüzdeki tehdit edici tabloya ulaşmış etkilerinin; toprağın ve ekosistemlerin iyileştirilmesi, bozulum yaşanan alanların onarımı ve doğayla eşlenik bir rotada sağlıklı, zararsız bir üretim ve insan faaliyetleriyle nasıl azaltılabileceği konusu üzerine odaklanılmıştır. Bu odak üzerinden tezde küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması ya da bu etkilere karşı dirençliliğinin arttırılmasında tarımın üstlenebileceği -belki de- yakın bir gelecekte önemli bir mücadele alanı olma potansiyeli; agroekoloji kavramı öne çıkarılarak agroekolojik yaklaşımlar altında (onarıcı tarım, organik tarım vd.) ele alınmıştır.
Çalışmanın temel amacı, tarımın iklim değişikliğiyle mücadelede üstlenebileceği rollerin doğayı temel alan agroekolojik yöntemlerin potansiyeliyle olumlu yönde nasıl etkileşebileceğine yönelik bir doküman analizi kaynaklı literatür taraması yaparak yerelde ve küresel çapta belirgin örnekleriyle desteklenmiş biçimde değerlendirmeler ortaya koymak ve öneriler sunmaktır.
Tezde iklim değişikliği ve tarım-gıda sistemi arasındaki karşılıklı etkileşimde rol oynayan neden sonuç ilişkilerini tetikleyen etkiler; agroekolojinin iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle tehlike altında olan tarım-gıda sisteminin sürdürülebilirliği ve dirençliliği ile ilgili bulgu, tartışma ve iddialar; tarım-gıda sistemi kaynaklı meydana gelen emisyonların ve sürdürülemez tarım yöntemleri sonucu
iii
oluşan toprak, su, çevre, ekosistem tahribatının azaltılmasında agroekolojik yöntemlerin etkili olabilme potansiyeli ve iklim değişikliğiyle mücadelede azaltım ve uyum süreçlerinde agroekolojik sistem, yöntem ve uygulamaların yeri literatür taramasına dayalı veriler yoluyla bütüncül bir değerlendirme çerçevesinde sunulmaktadır. Elde edilen sonuçlardan hareketle agroekolojik yaklaşımın ülke tarımının yeniden inşası ve iklim değişikliği ile mücadele süreci açısından yüklenebileceği pozitif etkinin altı çizilmektedir.

Abstract:
This thesis focuses on the impacts of global warming, which have now reached a threatening level, and how these effects can be mitigated through the improvement of soil and ecosystems, the restoration of degraded areas, and the pursuit of healthy, harmless production and human activities in harmony with nature. The thesis highlights the potential role that agriculture can play in reducing the effects of global warming or increasing resilience to these effects, possibly becoming a significant area of struggle in the near future. This is examined under the concept of agroecology, emphasizing an agroecological approach (including regenerative agriculture, organic farming, etc.).
The main objective of the study is to conduct a literature review based on document analysis to evaluate how the roles that agriculture can play in combating climate change could positively interact with nature-based agroecological methods. This evaluation is supported by distinct examples both locally and globally, with the aim of presenting assessments and offering recommendations.
The thesis presents a holistic evaluation of the causes and effects that trigger the interactions between climate change and the agricultural-food system, discussing the findings, arguments, and claims regarding the sustainability and resilience of the agricultural-food system, which is endangered by the effects of climate change. It also considers the potential effectiveness of agroecological methods in reducing emissions
v
originating from the agricultural-food system and the degradation of soil, water, environment, and ecosystems caused by unsustainable agricultural practices. The role of agroecological systems, methods, and practices in the processes of mitigation and adaptation in the fight against climate change is presented through data from a literature review. Based on the results obtained, the positive impact that the agroecological approach can have on the reconstruction of national agriculture and the fight against climate change is emphasized.