Kronik hepatit B enfeksiyonu olan hastalarda depresyon, anksiyete ve kronik yorgunluk prevalansı ve ilişkili faktörler
Prevalence of depression, anxiety and chronic fatigue in patients with chronic hepatitis B infection and related factors
Yazar: BURAK DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HALE GÖKCAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik hepatit B virüs enfeksiyonu küresel bir halk sağlığı problemi olup klinik spektrum asemptomatik taşıyıcılık durumundan kronik hepatit, siroz ve hepatosellüler kansere kadar değişkenlik göstermektedir. Hepatit B virüs ile enfekte olan hastalarda depresyon, anksiyete bozuklukları ve kronik yorgunluk sıklığında artış gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı Hepatit B virüsü ile enfekte hastalarda depresyon, anksiyete bozukluğu ve kronik yorgunluk sendromu sıklığını belirlemek; bu hastalıkların kronik HBV enfeksiyonu, kronik hepatit B ve siroz alt grupları arasındaki dağılımını ve etkileyen faktörleri araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Mayıs 2024 ve Haziran 2024 arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalında kronik HBV enfeksiyonu, kronik hepatit B veya HBV'ye bağlı siroz tanısı ile takip edilen erişkin hastalarda; depresyon, anksiyete ve kronik yorgunluk ölçeklerini içeren anketler uygulanmıştır. Hastalık alt grupları arasında depresyon, anksiyete bozukluğu ve kronik yorgunluk sıklığı ve ilişkili faktörler karşılaştırılmıştır. Çalışmada anksiyete ve depresyon için HADS ve kronik yorgunluk sendromu için Chalder Yorgunluk Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 441 HBV ile enfekte hasta dahil edildi. Hastaların %48,5'i kadın ve ortalama tanı yaşı 43,2±12,7 yıldı. 191 hastada (%43,3) kronik HBV enfeksiyon, 205 hastada (%46,5) kronik hepatit B ve 45 hastada (%10,2) ise siroz tanısı mevcut idi. Kronik hepatit B tanısı olan 54 (%26) hastada depresyon mevcuttu; kronik HBV enfeksiyonu olan(n=41, %21,5) ve sirozu olan (n=9, %20) hasta grubuna göre sayısal yüksek olmasına karşın istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,44). Kronik hepatit B olan hasta grubunda 48 (%23,4) hastada anksiyete mevcuttu; kronik HBV enfeksiyonu (n=29, %15,2) ve sirozu (n=6, %13,3) olan hasta grubuna göre sayısal yüksek olmasına rağmen, istatistiksel fark saptanmadı (p=0,068). Sirozu olan grupta kronik yorgunluk saptanan hasta sayısı 27 (%60) idi; kronik HBV enfeksiyonu (n=47, %24,6) ve kronik hepatit B hastalarına göre (n=48, %23,4) istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. (p<0,001). Kronik yorgunluk ile kadın cinsiyet (p=0,021), geç tanı yaşı (p<0,001), hipertansiyon (p=0,004), kronik böbrek hastalığı (p<0,001), koroner arter hastalığı (p=0,002), ileri MELD-Na skoru (p=0,011), düşük ALT düzeyi (p<0,001) ve düşük serum albümin düzeyi (p=0,011) ile korelasyon mevcuttu. USG Elastografi ile belirlenen fibrozis derecesi ile kronik yorgunluk arasında ilişki mevcuttu (p=0,016). Çok değişkenli analizlerde ise kadın cinsiyet (p=0,004), geç tanı yaşı (p<0,001) ve kronik böbrek hastalığı (p=0,004) ile kronik yorgunluk arasında korelasyon izlendi.
Sonuç: Kronik hepatit B grubunda, kronik HBV enfeksiyonu ve siroz grubuna göre depresyon ve anksiyete sıklığında artış izlendi. Bununla birlikte sirotik hastalarda ise diğer gruplara göre kronik yorgunluk sıklığının istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu görüldü.
Bu amaçla HBV ile enfekte hastaların depresyon, anksiyete ve kronik yorgunluk açısından değerlendirilmesi, erken dönemde sağlanacak psikiyatrik destekle yaşam kalitesinin artırılmasına ve fonksiyon kaybının önlenmesine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Introduction and Aim: Chronic hepatitis B virus infection is a global public health problem and the clinical spectrum ranges from asymptomatic carriage to chronic hepatitis, cirrhosis and hepatocellular carcinoma. There are a number of studies supporting an increased frequency of depression, anxiety disorders and chronic fatigue in patients with chronic hepatitis B virus infection. The aim of our study was to investigate the prevalence of depression, anxiety and chronic fatigue in HBV-infected patients, their frequency among disease subgroups and the relationship between factors that may be related.
Materials and Methods: Between May 2024 and June 2024, questionnaires including depression, anxiety and chronic fatigue syndrome scales will be administered to adult patients admitted to Ankara University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology. HADS for anxiety and depression and Chalder Fatigue Scale for chronic fatigue syndrome will be used in the study. The frequency of depression, anxiety disorders and chronic fatigue will be compared between disease subgroups.
Findings: The study included 441 HBV-infected patients. 48.5% of the patients were
female and the mean age at diagnosis was 43.2±12.7 years. 191 patients (43.3%) had chronic
HBV infection, 205 (46.5%) had chronic hepatitis B and 45 (10.2%) had cirrhosis. Depression
was present in 54 (26%) patients with chronic hepatitis B. Although the number of patients with
depression was numerically higher than in patients with chronic HBV infection (n=41, 21.5%)
and cirrhosis (n=9, 20%), no statistically significant difference was found (p=0.44). Anxiety
was present in 48 (23.4%) patients in the patient group with chronic hepatitis B; although it was numerically higher than in the patient group with chronic HBV infection (n=29, 15.2%) and cirrhosis (n=6, 13.3%), no statistical difference was found (p=0.068). The number of patients with chronic fatigue in the group with cirrhosis was 27 (60%), which was statistically significantly higher than in patients with chronic HBV infection (n=47, 24.6%) and chronic hepatitis B (n=48, 23.4%) (p<0.001). Chronic fatigue was correlated with female gender (p=0.021), late age at diagnosis (p<0.001), hypertension (p=0.004), chronic kidney disease(p<0.001), coronary artery disease (p=0.002), advanced MELD-Na score (p=0.011), low ALT level (p<0.001) and low serum albumin level (p=0.011). There was a correlation between the degree of fibrosis determined by USG Elastography and chronic fatigue (p=0,016). In multivariate analyses, female gender (p=0.004), late age at diagnosis (p<0.001) and chronic kidney disease (p=0.004) were correlated with chronic fatigue.
Conclusion: An increase in the frequency of depression and anxiety was observed in the chronic hepatitis B group compared to the chronic HBV infection and cirrhosis groups.
However, the frequency of chronic fatigue was statistically significantly higher in cirrhotic patients compared to other groups. For this purpose, evaluation of HBV-infected patients in terms of depression, anxiety and chronic fatigue will contribute to the improvement of quality of life and prevention of loss of function with early psychiatric support.