Erişkinlerde, kardeşler arasında suça yönelme davranışındaki farklılığa etki eden faktörler
The factors impacting the difference on the behavior of inclining to crime amaong adult siblings
Yazar: HANDAN GÜLTEKİN AKTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ERSOY
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kişiyi suça yönlendiren sebepler ve suça yönelen ile yönelmeyen arasındaki farklılıklar birçok farklı metodoloji ve yaklaşım ile birçok farklı değişkeni değerlendiren araştırmaya konu olmuştur. Bu çalışmada ise suça yönelen ile yönelmeyen için sosyal, ekolojik ve biyolojik koşullar mümkün olduğunca sabit tutularak farklılığın sebebi aranmıştır. Bir tanesi en az iki kez suça karışmış, bir tanesi ise hiç suça karışmamış olan en fazla 5 yaş aralı, hem cins 12 çift kardeş ile yarı yapılandırılmış soru formları kullanılarak yapılan görüşmelerde bazı sosyal ve bilişsel değişkenler irdelenmiştir. Tematik analiz Nvivo programı kullanılarak yapılmıştır.
Bu nitel araştırmanın sonucunda iki grup kardeş için farklılaşan temaların eğitime devam edilen yıl sayısı, eğitimde başarı algıları, suç ve ceza algıları, arkadaşları arasındaki yerleri, ailedeki yerleri, aileye karşı hissettikleri sorumluluk ve bireysel özelliklerine dair öz algıları olduğu görülmüştür. Bunların içinde suça yönelme davranışındaki farklılığa etki edenin kardeşlerin ailedeki yeri, aileye karşı hissettikleri sorumluluk ve bireysel özellikleri ile ilgili algıları olabileceği kanaatine varılmıştır. Bu kardeşlerin aileleri tarafından olumsuz bir şekilde etiketlenmiş oldukları, bu etiketlerin suça yönelen kardeşin hem ailesi hem de kendisi tarafından erken yaşlarda kabullenilmiş olduğu ve bu etiketleri kabullenmiş olan suça yönelmiş kardeşlerin erken yaşlarından itibaren kendilerini ne ailelerine karşı ne de suça dönük davranışları ile ilgili sorumlu hissetmiyor oldukları görülmüştür. 
Nitel bir araştırma olarak tasarlanmış bu çalışma sonuçlarının üzerine kurulacak nicel çalışmalar ile denetlenmesi ve bu araştırmada elde edilen sonuçlara dayanarak aileler için bilinçlendirme çalışmalarının yapılması tavsiye edilmiştir.

Abstract:
The reasons that lead people to crime and the differences between those who commit crime and those who do not have been the subject of studies that evaluates many different variables with various methodologies and approaches. In this study, the reason for the difference was sought by keeping the social, ecological and biological conditions as constant as possible for those who are delinquent and those who are not. Some social and cognitive variables were examined in interviews using a semi-structured questionnaire with 12 pair of siblings of the same sex, aged up to 5 years, one of whom has been involved in crime at least twice and one of whom has never been involved in a crime. Thematic analysis was performed using the Nvivo program.
As a result of this qualitative research, it was seen that the differing themes for the two groups of siblings were the number of years of education, perception of educational achievements of themselves, perception of crime and punishment, their place among friends, their place within the family, their sense of responsibility towards the family and their self-perceptions about their individual characteristics. Among these, it was concluded that the difference in delinquency behavior might be the siblings' place in the family, the responsibility they feel towards the family, and the perception of their individual characteristics. It is observed that these criminal siblings are labeled negatively by their families, these labels are accepted by both the family and the delinquent sibling him/herself, at an early age, and these delinquent siblings who have accepted those labels, starting from early ages, feel responsible neither to their families nor for their delinquent behavior. 
It is recommended that this study, which is designed as a qualitative research, should be supervised with quantitative studies to be built on the results of this research and awareness-raising studies should be carried out for families based on the results obtained in this research.