Sinüs lifting operasyonu sonrası posterior süperior alveoler arterin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektik olarak incelenmesi
The posterior superior alveolar artery with cone-beam computed tomography after sinus lifting operation with retrospective examination
Yazar: AYŞEGÜL SENEMTAŞI
Danışman: PROF. DR. MELTEM KORAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik = Alveolar bone ; Augmentasyon = Augmentation ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Diş hekimliğinde, maksiller sinüsler paranazal sinüsler arasında en önemli sinüslerdir. Erken diş kaybı sonucu posterior maksilla da meydana gelen alveoler kemik kaybı ve sinüs genişliğinin fazla olması implant yapımını zorlaştırabilir. Sinüs lifting operasyonu, vertikal kemik yüksekliğini artırmak için uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Maksiller sinüsün beslenmesi, maksiller arterin bir dalı olan posterior superior alveoler arter (PSAA) tarafından sağlanır. Sinüs lift operasyonu sırasında oluşabilecek en önemli komplikasyonlardan biri PSAA yaralanmasıdır. 
Bu çalışmanın amacı; sinüs lifting operasyonu öncesi ve sonrası PSAA'nın konumu, PSAA'nın alveoler krete uzaklığı, PSAA'nın maksiller medial sinüs duvarına uzaklığı, PSAA'nın sinüs tabanına uzaklığı, maksiller sinus içerinde septa varlığı ve sinus içerisinde mukoza kalınlığı arasındaki değişimin KIBT görüntüleri üzerinden karşılaştırarak incelemektir. Bu amaçla İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi A.B.D. radyoloji arşivlerinde 2017-2018 yılları arasındaki KIBT görüntülerinden, sinüs lifting operasyonu yapılmış, cerrahi operasyon öncesi ve sonrası görüntüleri mevcut hastalardan; 97 hastaya ait (Yaş ort:57±7,25, Kadın: 58,57 ± 8,09-Erkek :56,09 ± 6,85) 194 KIBT incelenmiştir.
Sinüs lift sonrası değerlendirmelerde; PSAA konumunda ve PSAA'nın alveoler krete uzaklığında sinüs lift öncesi değerlere göre değişiklik gözlemlenmemiştir. Ancak PSAA ile sinüs medial duvarı arasındaki mesafe, PSAA'nın sinüs tabanına uzaklığı ve PSAA çapında azalma görülmüştür. Bu azalma istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucumuza göre; görüntülerin %26,8'inde septa belirlenmiştir. Sinüs lift sonrası, mukoza kalınlaşması görülen hasta sayısında artış olmuştur ve istatiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).
Sinüs lift sonrası PSAA'daki değişim, maksiller sinüsün beslenmesi için önemlidir. Beslenmenin bozulması ilerleyen zamanlarda sinüste bazı hastalıkların görülmesine neden olabilir. Bundan dolayı maksillofasiyal cerrahlara, PSAA'da farklılık olabileceğini bilmelerini ve hastalarını takipte tutmaları gerektiğini önerebiliriz.

Abstract:
In dentistry, the maxillary sinuses are the most important paranasal sinuses. Alveolar bone resorption occurring in the posterior of the maxilla as a result of early tooth loss and large maxillary sinus volume may complicate implantation. Sinus lifting operation is a surgical method applied to increase vertical bone height. PSAA, a branch of the maxillary artery, provides the nutrition of the maxillary sinus. One of the most important complications that may occur during a sinus lifting operation is posterior superior alveolar artery (PSAA) injury.
The aim of this study is to examine the position of PSAA before and after the sinus lift operation, the distance of PSAA to the alveolar crest, the distance of PSAA to the medial wall of the maxillary sinus, the distance of PSAA to the sinus floor, the presence of septa in the maxillary sinus and the thickness of the mucosa within the sinus, by comparing them on Cone beam computed tomographies (CBCT) images. For this purpose, from the CBCT images between the years 2017-2018 in the radiology archives of the Department of Oral, Dental, and Maxillofacial Radiology of the Faculty of Dentistry of Istanbul University, 194 CBCTs of 97 patients (Age mean: 57±7.25, Female: 58.57 ± 8.09-Male: 56.09 ± 6.85) to whom sinus lifting operation was performed and had both pre-and post-operative images available, were examined.
In the evaluations after sinüs lift; no change was observed in PSAA position and distance of PSAA to alveolar crest compared to pre-sinüs lift values. However, the PSAA diameter, the distance of the PSAA to the medial wall of the sinüs and sinüs floor decreased. This decrease was found to be statistically signicant(p<0.05). According to our study result; septe was detected in 26,8 % of the images. After the sinüs lift, there was an increase in the number of patients with mucosal thickening, which was statically significant (p<0.05).
The change in PSAA after sinus lift is essential for the nutrition of the maxillary sinus. Malnutrition may cause some defects in the sinus in the future. Therefore, we can recommend maxillofacial surgeons know that there may be changes in PSAA and follow up with their patients following a sinus lift.