18-64 yaş arası bireylerde uyku kalitesi ve genel sağlık anketi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality in individuals between 18-64 years and its relationship with the general health questionnarire
Yazar: ELİF KARATAŞ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Depresyon = Depression ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sağlık = Health ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
AMAÇ: Uyku, bilişsel ve fiziksel dinlenmenin sağlandığı, vücudun yenilendiği bir süreçtir. Uykunun iyi ve dinlendirici olabilmesi sadece uykunun süresine değil, kalitesine de bağlıdır. Kalitesiz bir uyku kişinin günlük fonksiyonlarını ve ruhsal sağlığını etkileyebilir. Bununla birlikte, ruhsal bozukluklar da uyku kalitesini etkileyebilmektedir. Genel sağlık anketi, kliniğe başvuran kişilerde ruhsal bozukluk taraması yapmak amacıyla oluşturulmuş bir ankettir. Çalışmamızda kronik hastalığı olmayan bireylerin uyku kalitesi durumunu ve uyku kalitesinin, ruhsal durum taraması için kullanılan Genel Sağlık Anketi-12 (GSA-12) ile  ilişkisini ortaya koymayı amaçladık.
YÖNTEM: Çalışmamıza 01.10.2019-31.10.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran ve dahil edilme kriterlerini karşılayan kişiler alınmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri sorgulandı, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve GSA-12 uygulandı. İstatistiksel anlamlılık için %95 Güven Aralığında, 0,05'in altında bulunan p değerleri anlamlı kabul edilmiştir. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences, Chicago, IL, USA) programının 21.0 versiyonu kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya alının 111 katılımcının %74,8'i (n=83) kadın,  %25,2'si (n=28) erkekti. Yaş ortalaması 31,68±9,89 yıldır.  Katılımcıların toplam PUKİ puanı 0 ile 14 arasında değişmekte olup, ortalama 5,23±2,76'dır. Toplam olarak 5 ve üzeri puan alan 'kötü uyku kalitesine sahip kişiler' %54,95 (n=61) ile katılımcıların çoğunluğunu oluşturmaktaydı. Kadınlarda PUKİ puanı erkeklere göre istatistisel olarak anlamlı derecede yüksekti. PUKİ toplam puanı ile eğitim seviyesi, medeni hal, meslek, gelir düzeyi ve sigara içimi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. GSA-12 puan ortalaması 2,22±2,85 olarak hesaplanmıştır. Kadınlarda yine GSA-12 puanı anlamlı olarak erkeklerden daha yükse bulunmuştur. PUKİ ve GSA-12 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde ve pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. 
SONUÇ: Bozulmuş uyku kalitesi ve bozulmuş ruhsal durum birbiri ile bağıntılı haldedir. Birinci basamak hekimlerinin uyku problemlerinden bahseden hastalarında altta yatan bir ruhsal bozukluk açısından dikkatli olmaları gerekmektedir.

Abstract:
AIM: Sleep is a process where cognitive and physical rest is provided and the body is renewed. Whether sleep is good and relaxing depends not only on the duration of sleep, but also on its quality. Poor sleep can affect a person's daily functions and mental health. However, mental disorders can also affect sleep quality. General health questionnaire is a questionnaire created to screen for mental disorders in people who apply to the clinic. In our study, we aimed to reveal the sleep quality status of individuals and the relationship between sleep quality and General Health Questionnaire-12 (GHQ-12).
METHOD: Participants who applied to the Family Medicine outpatient clinic of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital for any reason between 1-31 October 2019 and who agreed to participate in the study were included in our study. The sociodemographic characteristics of the participants were questioned, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and GHQ-12 were applied. IBM SPSS Version 21.0 was the program used for statistical analysis. 

RESULTS: 74.8% (n = 83) of 111 participants were female and 25.2% (n = 28) were male. The average age is 31.68 ± 9.89 years. The total PSQI score of the participants ranged from 0 to 14, with an average of 5.23 ± 2.76. The "people with poor sleep quality" with a total score of 5 and above constituted the majority of the participants with 54.95% (n = 61).  The PSQI score was statistically significantly higher in women than in men. No significant correlation was found between PSQI total score and education level, marital status, occupation, income level and smoking. The average GHQ-12 score found as 2,22±2,85. GHQ-12 score was significantly higher in women than in men. A statistically significant, moderate and positive correlation was found between PSQI and GSA-12 scores. 

CONCLUSION:  Impaired sleep quality and impaired mental state are correlated. Primary care physicians should be careful in terms of an underlying mental disorder in patients complaning about sleep problems.