hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk dünyası masallarında bağışçı
Donor in Turkish world tales
Yazar: PERİHAN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLTEKİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Türk masallardaki bağışçıyı konu alan bu çalışmada yapısal yöntem kullanılmıştır. Bağışçı anlatının başında kahramanın karşısına çıkan onu test eden ve test sonucunda kahramanın eylemlerinin sonucunda bir nesne ya da yol gösterme yoluyla ödüllendiren yardımcı kahramandır. Bağışçıların kahramana bahşettiği şeyler sonucunda anlatının akışı değişmekte ve anlatının devamında kahraman karşısına çıkan engeller ile baş ederken işine yarayacak olan "şey" ne ise onu vermektedir. Bu en küçük birimin oluşturduğu geleneksel model arketipsel olarak incelenmiştir. Çalışmada Altay, Azerbaycan, Başkurt, Gagauz, Hakas, Kazak, Kazan Tatar, Kırgız, Özbek, Uygur, Tıva, Türkiye ve Yakut sahalarındaki sihirli masallar incelenmiştir. Bu sahalardan derlenen masallardaki bağışçı, kahraman ile bağışçının karşılaştığı mekân ve zaman, bağışlanma nedeni, son olarak da bağışladığı nesne incelenmiştir. Türk toplumunun yapısında yardımlaşma ve dayanışma önemli bir rol oynamaktadır. Türk toplumunda olduğu gibi Türk halk anlatmalarında da yardımlaşmanın sık sık karşılaşıldığı görülmektedir. Masallarda kahramanın tek başına bir amaca ulaşmadığını, yardımcılar sayesinde başarı elde ettiği söylenebilir. Bu yardım kahramanın çabalarına, eylemlerine ve amacına göre farklılık göstermektedir.

Abstract:
In this study on the donor in Turkish fairy tales, the structural method was used. The donor is a helper hero who appears before the hero at the beginning of the narrative, tests him and rewards him with an object or guidance as a result of the hero's actions as a result of the test. The flow of the narrative changes as a result of the things the donors bestow on the protagonist, and in the continuation of the narrative, the protagonist gives the "thing" that will be useful to the protagonist in dealing with the obstacles he/she faces. The traditional model formed by this smallest unit is analysed archetypically. In the study, magic tales in Altai, Azerbaijan, Bashkir, Gagauz, Khakas, Kazakh, Kazan Tatar, Kyrgyz, Uzbek, Uyghur, Tıva, Turkey and Yakut fields were analysed. In the tales compiled from these fields, the donor, the place and time where the hero and the donor meet, the reason for forgiveness, and finally the object donated were analysed. Helping and solidarity play an important role in the structure of Turkish society. As in Turkish society, it is seen that cooperation is frequently encountered in Turkish folk narratives. In fairy tales, it can be said that the protagonist does not achieve a goal alone, but achieves success thanks to helpers. This help varies according to the hero's efforts, actions and purpose.
Teknoloji tabanlı denetim araçlarının bağımsız denetim kalitesine etkisi
The effect of technology-based audit tools on independent audit quality
Yazar: HALİL EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AYTEKİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız dış denetim = Independent external auditing ; Bilgisayar destekli denetim = Computer aided control

Özet:
Bu çalışmada; genel olarak teknoloji tabanlı denetim araçlarının denetim kalitesi üzerindeki etkilerini incelenmiştir. Bu kapsamda Türkiye'deki bağımsız denetim firmalarında hem nitel hemde nicel araştıma yapılarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; teknolojik tabanlı denetim araçlarının denetim kalitesi üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada bu çerçevede teknolojik tabanlı denetim araçlarının gelecekte kullanımının artacağını, denetçilerin TTDA'ları kullanabilme konusunda büyük çoğunlukla yeterli olmadıkları, denetim firmalarının büyük çoğunluğunun teknolojik yeterlilik açısından sektör ortalamasında olduğu, denetçilerin teknolojik yeterliliğinin firma başarısı için önemli olduğu ve e-envanter sistemine geçmenin denetim kalitesi üzerinde olumlu etki yapabileceği tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki denetçilerin; teknoloji tabanlı denetim araçlarını seçme, kullanılmasının önemine ve zorluğuna etki eden faktörlere yüksek düzeyde katıldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamındaki denetçilerin demografik özelliklerine göre görüşlerinde genel olarak bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study analyses the effects of technology-based audit tools on audit quality in general. In this context, both qualitative and quantitative research was conducted in independent audit firms in Turkey and the data obtained were analysed. As a result of the analyses, it is concluded that technology-based audit tools have a positive effect on audit quality. In this framework, it has been determined that the use of technology-based audit tools will increase in the future. However, auditors are mostly not competent in using TBAT, and the majority of audit firms are at sector average in terms of technological competence. The technological competence of auditors is important for the success of the firm, and switching to an e-inventory system may have a positive effect on audit quality. It has been determined that the auditors within the scope of the research agree with the factors affecting the importance and difficulty of selecting and using technology-based audit tools at a high level. Additionally, it has been determined that there is no general difference in the opinions of the auditors according to their demographic characteristics.
Barak türkülerinin dili
The language of folk songs of Barak
Yazar: İLKCAN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KARACA
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Barak türkülerinin dil yönünden incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Malazgirt Savaşı'nın öncesinde ve sonrasında yapılan göçler sonucunda Türkmenler, Anadolu ve Suriye coğrafyasına yerleşmişlerdir. İç Anadolu'dan Rakka ve Culab bölgesine iskân edilen Türkmenler şimdiki yaşadıkları Gaziantep civarına yerleşmişlerdir. Bugün özellikle Gaziantep'in Nizip, Oğuzeli ve Karkamış ilçelerinin Suriye sınırını takip eden çizgisinde yoğun olarak yaşamaktadırlar. Söz konusu bölge Barak Ovası olarak adlandırılmaktadır. Barakların yurt edinme mücadelesini anlatan türküler, köy odalarında yüzyıllarca söylenerek sözlü edebiyat sayesinde günümüze ulaşmıştır. Bu türkülerin konusu; bazen acıları anlatan bir ağıt, bazen kahramanlıkları anlatan bir destan, bazen de sevdaları anlatan bir çığlıktır. Barak ozanlarının dile getirdiği türküler bu çalışmada hem içerik hem de dil yönünden incelenmiştir. Ayrıca çalışmanın konusunu teşkil eden bu türküler hikâyesi ile ele alınıp ağız özellikleri ve dil bilgisi bakımından incelenmiştir. Baraklar ve Barak türküleri birçok çalışma ile ele alınmıştır. Ancak bu türkülerin dil yönünden incelenmesi bir eksiklik olarak görüldüğü için bu çalışma hazırlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Dil, Dil Bilgisi, Barak Türkmenleri, Barak Türküleri.

Abstract:
This study consists of the linguistic examination of folk songs of Barak. As aconsequence of the migrations before and after the Battle of Manzikert, Turkmens settled down in the geography of Anatolia and Syria. Turkmens, who were settled down in the Raqqa and Julab region from Central Anatolia, settled down around Gaziantep, where they live today. Today, they live especially in the Nizip, Oğuzeli and Karkamış districts of Gaziantep, which follow the line of the Syrian border. The region aforementioned is called Barak plain. Folk songs that tell the struggle of the Baraks who try to acquire a homeland have been sung in village rooms for centuries and have survived to the present day owing to oral literatüre. The theme of those folk songs are sometimes a requiem telling about miseries, sometimes a saga telling about valors and sometimes an outcry telling about longings. The folk songs which were sung by Barak bards were examined in this study in terms of both content and language. Besides that, these folk songs, which puts the subject of the study together, were dealt with their story and examined in terms of dialect features and grammar. Baraks and Barak folk songs have been handled through many studies for many times. However, this study was prepared due to the fat that the linguistic examination of those folk songs is seen as a deficiency.
Key words: Language, Grammar, Barak Turkmens, Folk Songs Of Barak
Kıymetli evrakın zayi olması ve iptal davası
Loss of valuable documents and annulment lawsuit
Yazar: LEYLA AYAN OMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN ERCAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Hukuku Ana Bilim Dalı / Ekonomi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kıymetli evrak, Türk Ticaret Kanunu'nın 641 ila 849. Maddeleri arasında düzenlenmiş olup, tezimizin konusunu kıymetli evrak hukuku içerisinde oldukça geniş uygulama alanı bulan zayi olma hali ve iptal davası oluşturmaktadır. Tezimizde, hangi hallerin zayi olma hali kabul edileceği, zayi halinde hamilin başvurabileceği yollar ile iptal sürecinde izlenmesi gereken yollara değinilmiş, tartışmalı hususlarda doktrin görüşü ve yargı kararları ile konu aydınlatılmaya, kanaatimizce en doğru görüş ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamız beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kıymetli evraka ilişkin genel bilgiler verildikten sonra ikinci bölümde; zayi kavramı, önleyici tedbire ilişkin bilgilendirmeler ile iptal davası ve şartlarından bahsedilmiştir.  Üçüncü bölümde, senet çeşitlerine göre iptal usulleri; dördüncü bölümde, iptal kararının neticesi ile senetle ilgili kişilere etkisine değinilmiştir. Son bölümde ise istirdat davasının şartları, niteliği, yargılama aşamaları ve sonuçlarına değinilmiştir.

Abstract:
The negotiable instrument is regulated between Articles 641 and 849 of the Turkish Commercial Code, and the subject of our thesis is the case of loss and annulment, which has a very wide application within the law of negotiable instruments. Which situations will be accepted as loss, the ways that the bearer can apply in case of loss and the ways to be followed in the cancellation process have been mentioned, the issue has been tried to be clarified with the opinion of the doctrine and judicial decisions on controversial issues, and in our opinion, the most correct opinion has been put forward. Our study consists of five main sections. After giving general information about the valuable documents in the first part, in the second part, the concept of loss, information about the preventive measure and the annulment lawsuit and its conditions are mentioned. In the third section, cancellation procedures according to the types of promissory notes, and in the fourth section, the effect on the persons related to the promissory note with the result of the cancellation decision are mentioned. In the last section, the conditions, nature, trial stages and results of the restitution case are mentioned.
Geleneksel ticaretten e-ticarete dönüşümü etkileyen faktörler: Güneydoğu Anadolu örneği
Factors affecting the transformation from traditional trade to e-commerce: The example of Southeast Anatolia
Yazar: İLKER EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN KONU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Geleneksel ticaretin dijital dönüşümü, modern iş dünyasında önemli bir paradigma değişikliğini temsil etmektedir. Bu değişim, küresel ticaretin ve ekonominin evrimini etkileyen bir dizi faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkmıştır. Geleneksel ticaretten e-ticarete geçiş, teknolojik ilerlemeler, tüketici davranışlarında değişim, küresel rekabetin artışı, lojistik ve ödeme sistemlerindeki gelişmeler gibi pek çok etkenin etkileşimi sonucunda gerçekleşmektedir. Bu tez çalışması, geleneksel ticaretten e-ticarete geçişin dinamikleri ve tüketici algılarını incelemektedir.  Çalışmada nicel veri toplama tekniklerinden anket tekniği kullanılmıştır. Günümüzde hızla evrilen teknolojik ortamda, işletmelerin bu değişimlere uyum sağlamak ve tüketicilerin değişen ihtiyaçlarına cevap vermek adına özelleştirilmiş stratejiler geliştirmeleri önemlidir. Bu bağlamda, cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi ve meslek gibi demografik faktörleri dikkate alan pazarlama stratejileri, işletmelerin rekabet avantajını artırmalarına ve müşteri ilişkilerini daha etkili bir şekilde yönetmelerine olanak tanıyabilir.

Abstract:
The digital transformation of traditional trade represents a significant paradigm shift in modern business. This shift has resulted from a confluence of factors affecting the evolution of global trade and the economy. The transition from traditional trade to e-commerce is the result of the interaction of many factors such as technological advances, changes in consumer behavior, increased global competition, and improvements in logistics and payment systems. This thesis examines the dynamics of the transition from traditional trade to e-commerce and consumer perceptions.  Survey technique, one of the quantitative data collection techniques, was used in the study. In the analysis of the occupational variable, it was observed that employers had higher values in the dimensions of advantage, impact and trust. In today's rapidly evolving technological environment, it is important for businesses to develop customized strategies to adapt to these changes and respond to the changing needs of consumers. In this context, marketing strategies that take into account demographic factors such as gender, marital status, age, education level and occupation can enable businesses to increase their competitive advantage and manage customer relations more effectively.
Semîra ʻAzzâm hayatı, edebi kişiliği ve eserleri
Semira's personal life, literary personality and works
Yazar: SEMRA UYGUNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYHAN ERDOĞAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Belagatı Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Edebiyat aracılığıyla yazar veya şair iç dünyasını, duygularını okuyucuya sanatsal bir şekilde tasvir etmektedir. Çalışmamızda modern Filistin edebiyatında önemli bir şahsiyet olan Semîra ʻAzzâm'ın hayatı eserleri ve edebi kişiliği incelenmiştir. Çalışmamızda Semîra 'Azzâm'a ait iki hikâye koleksiyonu incelenmiştir. Bu koleksiyonlarda yer alan otuz öykü tahlil edilmiştir. Yazarın hikaye koleksiyonlarında, Filistin mücadelesi, kadın, fakirlik ve yoksulluk, çocuk işçiler, aşk, sevgi ve merhamet, annelik olmak üzere altı ana başlık altında içerik yönüyle inceledik. Hikâyeler teknik ve üslup açısından da incelenmiştir. Yapılan değerlendirme ve çıkarımlar için hikâyelerden bol miktarda alıntı yapılmıştır. Çalışmamızda Yazarın ve el-Kıșașu'l-Uḫrâ (Diğer Hikayeler), el-Eşyau's-Saġira (Küçük Şeyler), hikâye koleksiyonlarında bulunan hikâyeleri ele aldık. Çalışmamızda ki amaç Semîra 'Azzâm'ı ve eserlerini edebiyat okur severlere tanıtmaktır.

Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Kısa Öykü, Filisṭîn, Semîra ʻAzzâm.

Abstract:
Through literature, the writer or poet depicts his inner world, his feelings to the reader in an artistic way. Literature is characterized by many forms such as poetry, novels, prose and articles. Literature directly affects the rise and progress of nations. Literature with its various styles and forms helps to spread cultures. Literature is the picture of life. The author shares his feelings, feelings, outlook on life and spirit with the reader through the pages of the book. Every literature has its own unique artistic features in accordance with the spirit of its era. In our study, the life, works and literary personality of Semira'AZZAM, an important figure in the Literature of Modern Cinema, were examined. During the period when the author lived, the Israeli Occupation began in Palestine. A very difficult process has begun for the Palestinians, and unfortunately, the Israeli occupation continues to expand today. In the stories written by the author, we find a depiction of the suffering of the Palestinian people who are subjected to occupation, injustice, persecution and day and night attacks.

Keywords: Literature, Short Story, Filistin, Semira 'Azzam
Demokratikleşme ve vergi gelirleri arasındaki ilişki
The relationship between democratization and tax revenues
Yazar: MURAT ASLAN
Danışman: PROF. DR. TUBA DİREKCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada vergi yükü ve demokratikleşme arasındaki ilişki dünya ülkeleri ve Türkiye örneği üzerinden ele alınmıştır. Demokratikleşme, bir süreci ifade etmekte olup yalnızca seçimler üzerinden değerlendirilemez ve bir ülkede yaşayan bireylerin vatandaş olma bilincine sahip olması anlamına gelmektedir. Bu noktada ise temelde iki husus ortaya çıkmalıdır. Bunlardan ilki bireylerin kendi özgürlüklerinin yanında kamusal faydayı da gözetmesi, diğeri ise kamusal meselelere katılma konusunda istekli olmalarıdır. Vergilendirme ise burada önem kazanır. Vatandaşlar vergi verdiklerinde kamunun faaliyetlerini denetleme ve siyasal iktidarı dengede tutmak konusunda faal olurlar. Diğer yandan, adil bir vergi sistemi, vatandaşların vergi sistemine ve genel olarak anayasal sisteme güven duymaları bakımından önemlidir. Vergi adaleti, kamunun ihtiyacı olan mali kaynağın sermayeden ve gelir üzerinden alınan vergilerden temin edilmesini, dolaylı vergilerin ise asgari bir seviyede tutulmasını gerektirmektedir. Gelişmiş Batı Avrupa ülkelerinde gelir adaleti bu açıdan yerleşmiş bir anlayıştadır. Bu ülkelerin demokrasi puanlarının yüksek olduğu gibi gelir ve sermaye üzerinden aldıkları vergilerin dolaylı vergilere kıyasla daha büyük oranda olduğu görülmektedir. Türkiye'de ise durum farklı olup gelir üzerinden alınan vergilerin genele oranı düşünüldüğünde, Türkiye'nin sonuçları oldukça düşüktür.

Abstract:
This study explores the relationship between the tax burden and democratization, using examples from various countries worldwide and specifically focusing on Turkey. Democratization is a process that cannot be solely assessed through elections; it implies individuals in a country having a consciousness of citizenship. Two fundamental aspects should emerge in this context. Firstly, individuals should consider public welfare alongside their own freedoms, and secondly, they should be willing to participate in public affairs. Taxation becomes crucial in this regard. When citizens pay taxes, they become actively involved in overseeing public activities and maintaining a balance in political power. On the other hand, a fair tax system is important for citizens to trust the tax and constitutional systems in general. Tax justice requires that the financial resources needed by the public are obtained from taxes on capital and income, with indirect taxes kept to a minimum. In developed Western European countries, there is a well-established understanding of income justice. In these countries, with high democracy scores, taxes on income and capital are significantly higher compared to indirect taxes. However, in Turkey, the situation is different, and when considering the overall proportion of taxes on income, Turkey's results are relatively low.
20. yüzyılda Suriye'de tarikatlar
Sults in Syria in the twenty century
Yazar: SARA ABED
Danışman: DOÇ. DR. FEHMİ SOĞUKOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Günümüz Suriye coğrafyası Hz. Ömer döneminde İslâm'la tanışmış ve önemli bir ilmî merkez haline gelmiştir. Şam'ın, Emevîler döneminde Müslümanların başkenti olması âlimlerin ve âriflerin bu şehirde yoğun olarak yaşamalarına sebep olmuştur. Şam ve Halep şehirleri İslâm tarihi boyunca aynı zamanda tasavvufun yoğun yaşandığı iki büyük yerleşim yeri olmuştur.  İlk dönemlerde açlık ve gece ibadetiyle ön plana çıkan Şam'daki zühd hayatı ilk olarak Ebu'd-Derdâ ve Bilâl-i Habeşî gibi sahabîlerle başlamıştır. Birçok tasavvuf büyüğü bu bölgede yaşayarak Suriye'deki tasavvufî yapının alt yapısını oluşturmuştur.  İbrahim b. Edhem, Gazzâlî, Sühreverdî el-Maktûl, İbn Arabî, Abdulgânî en-Nabslusî bu zâtlardan bazılarıdır. Hz. Mevlânâ'nın da bir dönem Şam ve Halep'te bulunduğu bilinmektedir. 20. yüzyıla gelindiğinde birçok tarikatın farklı kollarıyla Suriye'de faaliyet yaptığı görülmektedir. Çalışmamız esnasında 20. yüzyılda Suriye'de şu tarikatların bulunduğunu tespit ettik: Nakşibendiyye, Şazeliyye, Kadiriyye, Rifâiyye, Sa'diyye ve Mevleviyye. Tezde zikredilen bu tarikatlar hakkında genel bilgi verilmiş ve ilgili dönemdeki temsilcileri hakkında tespitlerde bulunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Tasavvuf, Suriye, Tarikat, 20. yüzyıl, Şam.

Abstract:
The geography of Syria today: Islam was introduced during the reign of Omar and became a significant educational center. Damascus, the capital for Muslims during the Umayyad period, attracted scholars and wise people intensively. Damascus and Aleppo were two major settlements where Sufism was extensively practiced throughout Islamic history.  The ascetic life in Damascus, highlighted in the early ages by hunger and night worship, began with companions such as Ebu'd-Derda and Bilal-i Habeşî. Many Sufi masters lived in this region and formed the infrastructure of Sufism in Syria. Ibrahim b. Edhem, Gazzâlî, Sühreverdî el-Maktûl, İbn Arabî, Abdulgânî en-Nabslusî are some of these figures. It is known that Hz. Mevlana also spent a period in Damascus and Aleppo. 20. By the 19th century, it was seen that various sects were active in Syria with their different branches. During our work, 20. We identified the following sects in Syria in the 19th century: Nakşibendiyye, Şazeliyye, Kadiriyye, Rifâiyye, Sa'diyye and Mevleviyye. General information about these sects were provided in the thesis, specifying their representatives during the relevant period.
Keywords: Sufizm, Syria, Sect, 20th century, Damascus.