Hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile ilaç uyumu, diyet ve sıvı kısıtlaması arasındaki ilişki
The relationship between perceived spouse support with medication adherence, diet, and fluid restriction in hemodialysis patients
Yazar: GÜL TEMEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA EFİL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile ilaç uyumu, 
diyet ve sıvı kısıtlaması arasındaki ilişki ile etkileyen faktörler incelenmiştir.
Yöntem: Araştırma Kasım 2021 ile Ocak 2022 tarihleri arasında, bir üniversite 
hastanesinin hemodiyaliz ünitesinde yürütüldü. Araştırmaya 271 katılımcı dahil edildi.
Veriler "Hasta Tanılama Formu", "Eş Destek Ölçeği", "Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı 
Kontrol Ölçeği", "Diyaliz Diyet ve Sıvı Kısıtlamasına Uyumsuzluk Ölçeği" ve "İlaç 
Uyumunu Bildirim Ölçeği" ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel 
analizler, bağımsız örneklem t testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel 
anlamlılık için p<0,05 kabul edildi. 
Bulgular: Katılımcıların algıladıkları eş desteği, sıvı kontrol, diyaliz diyet ve sıvı 
kısıtlamasına uyumsuzluk ve ilaç uyumu puan ortalamaları sırasıyla 57,64±20,14, 
56,82±13,55, 16,91±10,31, 16,56±6,18'di. Algılanan eş desteği puan ortalaması ile sıvı 
kontrol (r=0,99) ve ilaç uyumu (r=0,99) arasındaki ilişki pozitif yönde, diyaliz diyet ve sıvı 
kısıtlamasına uyumsuzluk (r=-0,91) arasındaki ilişki negatif yönde çok güçlü düzeydeydi 
(p<0,01). Algılanan eş desteğinin alt boyut puan ortalamaları arttıkça sıvı kontrol puan 
ortalamalarının arttığı belirlendi (p<0,05). 
Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteğini etkileyen potansiyel 
faktörlerin bilinmesi ilaç uyumu, sıvı kontrolü, diyaliz diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumu 
arttırmaya yönelik uygun stratejilerin belirlenmesi için bir fırsat sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Eş, Sosyal Destek, İlaç Uyumu, Diyet, Sıvı 
Uyumu

Abstract:
Objective: This study aims to investigate the relationship between perceived 
spouse support, and medication adherence, diet, and fluid restriction as well as the factors 
influencing this relationship in hemodialysis patients.
Method: The research was conducted between November 2021, and January 2022 
at a university hospital's hemodialysis unit. A total of 271 participants were included in the 
study. Data were collected using the "Patient Identification Form," "Spouse Support 
Scale," "Fluid Control Scale in Hemodialysis Patients," "Dialysis Diet, and Fluid 
Nonadherence Questionnaire,", and "Medication Adherence Report Scale." Descriptive 
statistical analyses, independent sample t-tests, correlation, and regression analysis were 
employed for data analysis. A significance level of p<0,05 was accepted for statistical 
significance.
Results: Participants' mean scores for perceived spouse support, fluid control, 
dialysis diet, and fluid restriction nonadherence, and medication adherence were 
57,64±20,14, 56,82±13,55, 16,91±10,31, and 16,56±6,18 respectively. The relationship 
between perceived spouse support mean score, and fluid control (r=0,99), and medication 
adherence (r=0,99) was in the direction positive, while the relationship with dialysis diet,
and fluid restriction nonadherence (r=-0,91) was very strong in the direction negative 
(p<0,01). As the mean scores of perceived spouse support sub-dimensions increased, the 
mean scores of fluid control were found to increase determined (p<0,05).
Conclusion: Know potential factors influencing perceived spouse support in 
hemodialysis patients may provide an opportunity to identify appropriate strategies to 
enhance adherence to medication, fluid control, dialysis diet, and fluid restriction.
Keywords: Hemodialysis, Spouse, Social Support, Medication Adherence, Diet, 
Fluid Adherence