Yeme tutumu ve mizaç ilişkisi
Relationship between eating attitudes and temperament
Yazar: SEZİN SIRMACI
Danışman: PROF. DR. SERMİN KESEBİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yeme Bozuklukları genellikle gıda ve beden ağırlığı ve şekli ile ilgili anormal yeme
kalıpları ve bilişsel çarpıtmalarla karakterize, kronik ve ilerleyen psikiyatrik bozukluklardır.
Hastalık seyrince beslenme durumu, sağlık durumu ve fonksiyonlarında bozulma, tıbbi
komplikasyonlar gibi olumsuz sonuçlar gözlemlenir (American Dietetic Association ADA,
2001).
Bu yüksek lisans tezinde Yeme Tutumu ve Mizaç Tiplerinin İlişkisi incelenmiştir.
Araştırmanın amacı 18-65 yaş arası bireylerde yeme tutumu ve mizacın ilişkili olup olmadığı
ve mizacın olumsuz yeme tutumu üzerinde etkisinin olup olmadığını ortaya çıkarmaktır.
Gönüllü olarak araştırmaya katılan 214 bireye Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Yeme
Tutum Testi Kısa Formu (YTT-26) ve Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris,
San Diego Autoquestionaire (TEMPS-A) Mizaç Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları
YTT-26 toplam puanı ile Anksiyöz Mizaç, ayrıca YTT-26 alt boyutlarından "Diyet" puanı
ile Depresif Mizaç, Siklotimik Mizaç, İrritabl Mizaç ve Anksiyöz Mizaç arasında da pozitif
ilişkisi olduğunu göstermektedir. YTT-26 toplam puanın ve "Diyet" ve "Oral Kontrol"
puanlarının erkeklere kıyasla kadınlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Anksiyöz Mizaç
kadınlarda erkeklere göre daha yüksek bulunmutştur. Katılımcıların %15,8'inde Bozulmuş
Yeme Tutumu tespit edilmiştir, bu katılıcılarda Anksiyöz Mizaç daha yüksek bulunmuştur.
Akiskal'ın afektif mizaç modeli ile yapılan çalışmaların sınırlı sayıda olması sebepli bu
modelin Yeme Bozuklukları ile ilgili çalışmalarda kullanılmasının literatüre katkı
sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Eating Disorders are chronic and progressive psychiatric disorders characterized by
abnormal eating patterns and cognitive distortions generally related to food and body weight
and shape. During the course of the disease, negative outcomes such as nutritional status,
deterioration in health status and functions, and medical complications are observed
(American Dietetic Association ADA, 2001).
In this master's thesis, the Relationship between Eating Attitudes and Temperament
has been examined. The aim of the study is to find out whether there is a relationship between
eating attitude and temperament in individuals aged 18-65 and whether temperament has an
effect on negative eating attitudes. Socio-Demographic Information Form, Eating Attitude
Test Short Form (EAT-26) and Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego
Autoquestionaire (TEMPS-A) were applied to 214 individuals who voluntarily participated
in the research. The results of the study show that there is a positive relationship between
the total score of EAT-26 and Anxious Temperament, and also between the sub-dimensions
of EAT-26, "Diet" score and Depressive Temperament, Cyclothymic Temperament,
Irritable Temperament, and Anxious Temperament. YTT-26 total score and "Diet" and "Oral
Control" scores were found to be higher in women compared to men. Anxious Temperament
was found to be higher in women than in men. Distorted Eating Attitudes were detected in
15.8% of the participants, and Anxious Temperament was found to be higher in these
participants. Due to the limited number of studies conducted with Akiskal's affective
temperament model, it is thought that the use of this model in studies on Eating Disorders
will contribute to the literature.