Farklı kolumna vertebralis bölgelerindeki stabilizasyon eğitimlerinin üst ve alt ekstremite fonksiyonlarına ve dengeye etkileri
The effects of stabilization training of the different segments of spine to the upper and lower extremity functions and balance
Yazar: DERYA ÖZER
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERGUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, lumbal, torakal, servikal ve tüm omurga için tasarlanan ?İlerleyici Dinamik Stabilizasyon Protokollerinin? etkilerini araştırmayı ve gruplar arası farklılıkları ortaya koymayı amaçlamıştır. Sağlıklı, sedanter, yaş ortalamaları 21,26±1,30 yıl olan 104 gönüllü bayan dahil edilmiştir. Olgular rastgele; Grup 1. Servikal (n=22), Grup 2. Lumbal (n=21), Grup 3. Torakal (n=20), Grup 4. Kombine (n=20), ve Grup 5. Kontrol (n=21), gruplarına ayrılmış, demografik bilgileri, vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilmiş, omurga fonksiyonelliği için lateral köprü, statik gövde fleksiyonu, statik sırt ekstansiyonu, modifiye push-ups ve sit-ups testleri, derin abdominal kas ölçümü, esneklik için otur-uzan testi; alt ekstremite fonksiyonları için tek ayak denge ve sıçrama; üst ekstremite fonksiyonları için kapalı kinetik zincir stabilite testi ve ağırlık topu fırlatma testi, genel vücut stabilitesi, denge ve kas-iskelet sistemi somatosensori reaksiyon etkileri için Interaktif Posturografi Denge Sistemi (Tetrax System, İsrail), psikosomatik değerlendirme için Spielberger Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri kullanılmıştır. Her bir grup haftada 3 kez, 6 hafta ilgili grup ?İlerleyici Dinamik Stabilizasyon Eğitim Protokolleri? doğrultusunda eğitime alınmış, değerlendirmeler eğitim öncesi, eğitimin ilerleyan fazları boyunca 2., 4., 6. haftalarda ve 8. ve 12. haftalarda takipleri yapılmıştır. Grupların kendi içinde eğitim sonu ve başlangıç, son kontrol ve başlangıç arasındaki farkların zamana göre değişimlerinin istatistiği ?Kruskal Wallis Testi? ile, fark bulunan parametreler için her bir grubun kontrol grubu ve diğer gruplarla karşılaştırmaları ?Mann-Whitney U testi? ile değerlendirilmiştir. Eğitimler, lateral köprü, statik sırt ekstansiyon, push-up, derin abdominal kas kasılması ve esneklik; üst ve alt ekstremitede kapalı kinetik halkadaki fonksiyonellik, gözler kapalı farklı zeminlerdeki stabilite indeksi parametrelerinde fark yaratmıştır (p<0.05). Lateral köprüde en iyi sonucu Grup 2 ve 3 göstermiştir, takiplerde Grup 2 etkiyi korumuştur (p<0,01). Statik sırt ekstansiyonunda Grup 2, 3, 4 artış göstermiştir (p<0,01), gruplar arasında fark bulunmamış, Grup 2 ve 4 bu etkiyi koruyabilmiştir (p<0,01). Push-up testinde grup 2 ve 3 fark ortaya koymuş (p<0,01) ancak eğitim bırakıldığında etkinlik sürdürülememiştir. Derin abdominal kas aktivasyonu 4. grupta tüm gruplardan üstündür, eğitim sonrasında korunmuştur (p<0,01). Tüm gruplarda esneklik artış göstermiştir grup sıralaması sırasıyla 2>4>1>3, takipler sonrası ise 2>3>4>1 olmuştur (p<0,01). Grup 1, 2 ve 4 eğitimleri üst ekstremite, Grup 2 ve 4 eğitimleri alt ekstremite kapalı kinetik halkadaki fonksiyonelliğin arttırılmasında etkili olmuştur (p<0,01). Stabilite indeksinde etki yaratanlar, sert zeminde Grup 2, 3 ve 4, yumuşak zeminde 2 ve 3, Ağırlık Aktarma İndeksinde Grup 1, somatosensori reaksiyonda Grup 3 olmuştur (p<0,01). Durumluluk kaygısı Grup 3 ve 4'de, süreklilik kaygısı Grup 4'de azalmıştır (p<0.05).Geliştirilen ?İlerleyici Dinamik Stabilizasyon Eğitim Protokolleri?nin bel, boyun, sırt ağrıları açısından riskli olan gruplarında koruyucu ve tedavi edici, sporcularda kas-iskelet sistemi yaralanmalarının önlenmesi ve fonksiyonelliğin arttırılmasında uygun bir yaklaşım olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aims of this study were to assess the effects of the ?Progressive Dynamic Stabilization Protocols? which were designed for lumbar, thoracic, cervical regions and overall spine and reveal the differences between groups. The healthy, sedentary, and voluntary 104 female subjects whose mean age 21,26±1,30 years old included. Subjects included into one of following groups randomly: Group 1. Cervical (n=22), Group 2. Lumbar (n=21), Group 3. Thoracic (n=20), Group 4. Combined (n=20), and Group 5. Controls (n=21), then demographic data, body composition, physical activity level assessed, for analysis of the spine; lateral bridge, static trunk flexion and back extension, modified push-ups and sit-ups tests, assessment of deep abdominal muscles, for flexibility; sit-and-reach test, for lower extremity functions; one leg balance and broad jump tests; for upper extremity functions; closed kinetic chain stability test and soft ball distance throwing tests, for body stability, balance and somatosensory reaction effects on musculoskeletal system; Interactive Posturography Balance Systems (Tetrax System, Ramat Gan, Israel), for general mode and anxiety level "Spielberger State and Trait Anxiety Questionnaire? were used. Each participant included to the training programme group 3 times in a week for 6 weeks with the related ?Progressed Dynamic Stabilization Protocols". Assessments were done previous to join the training programme, on the 2., 4., 6. weeks and on the 8. and 12th weeks after completing their programmes. The statistic of the differences of the pre and post training, pre and last controls within groups in time was assessed by ?Kruskal Wallis Test?, for the parameters which the difference revealed ?Mann-Whitney U Test? was used between controls and inter groups. Lateral bridge, static back extension, push-ups, deep abdominal contraction, flexibility, lower and upper extremity functions, eyes closed stability index were found different (p<0.05). Groups 2 and 3 had the best results in lateral bridge, Group 2 results remained on follow-up (p<0,01). Static back extension improved in Groups 2, 3, 4 (p<0,01), no difference was shown between groups, Groups 2 and 4 remained the effect (p<0,01). Groups 2 and 3 results for push-ups test improved (p<0,01), but the effect couldn?t kept on. Deep abdominal muscle activation was superior than other groups in Group 4 with remaining effect (p<0,01). Flexibility increased in all groups respectively as 2>4>1>3, after follow-up it was observed respectively as 2>3>4>1 (p<0,01). In Group 1, 2, and 4 upper extremity, in Group 2 and 4 lower extremity closed kinetic chain functions improved (p<0,01). Stability Index on hard surface improved in Group 2, 4, 3, on soft surface in Group 2, 3 (p<0,02), weight distribution index improved in Group 1, somatosensory reactions improved in Group 3 (p<0,01). State anxiety decreased for Group 3 and 4, trait anxiety decreased for Group 4 (p<0,05).It may be appropriate approach to use the designed ?Progressive Dynamic Stability Protocols? for prevention and treatment of the risky groups by means of low back, neck and back pain, prevention of musculoskeletal injury and adherence of function in athletes.