Otizm spektrum bozukluğu ile eşlik edenanında ekolalide replik öğretimi /
Yazar: FEVZİ SÜSLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜL KAHVECİ
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
OSB çoğunlukla bireyin 0-3 yaşları arasında ortaya çıkan ve yaşamı boyunca süren,
bireyin çevresiyle söze dayalı ve söze dayalı olmayacak şekilde düzgün temaslar
kuramaması gibi tanımlayabileceğimiz gelişimsel bozuklukla alakalı bir durumdur.
Hemen teşhis ve yararlı eğitimle kişinin bağımsız beceriler geliştirmesinde büyük rol
oynamaktadır. Ekolali kişinin işittiği kelime ve cümleleleri yeniden söylemesidir.
OSB'yle benzer şekilde ilerleyen; duyduğunu tekrar etme bozukluğuna, çok fazla
rastlanır. İşittiğini tekrar etme durumunun, bireyde yaşamı boyunca sürmesi bireyin
etkileşimlerinde sıkıntılara neden olabileceğinden işittiğini tekrar etmesinin en aza
indirilmesi ayrıca imkan varsa büsbütün yok edilmesi amaçlanmalıdır.
Bu çalışma, Uşak ili Eşme ilçesinde bulunan MEB bünyesinde bulunun özel eğitim
ve alt sınıflarında öğrenimine devam eden ve anında ekolalisi bulunan 3 OSB'si olan
bireyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada OSB ile eşlik eden anında ekolali
durumunun replik öğretimiyle azaltılması hedeflenmektedir. Çalışmada katılımcılar
arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli ele alınmıştır.
Bu çalışmada yapılan uygulamada OSB'si olan bireylerin anında ekolali durumu
üzerindeki replik öğretimi: başlama düzeyi, uygulama aşaması, uygulama aşaması
sonrası yoklama, genelleme ve izleme arasındaki olası ilişkiler doğru ve yanlış tepki
verme oranlarına göre analiz edilmiştir. Uygulamaya katılan bireylerin yaş
ortalaması 9-10 aralığındadır.
Araştırmada OSB'si olan 3 bireyin başlama düzeyi oturumlarında doğru tepki verme
oranları düşük seviyede seyrederken gerçekleştirilen replik öğretimi sonrası ekolalide
replik eğitiminin doğru tepki davranışı sayısını arttırtığı sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmada yapılan uygulama sonrası, genelleme ve öğretim bittikten 2 hafta sonra
gerçekleştirilen izleme oturumlarında edindikleri becerileri sürdükleri
gözlemlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunca Otizm Spekturum bozukluğu olan
bireylerde görülen ekolali probleminin replik öğretimi ile azaltılabileceği sonucuna
ulaşılmıştır.
vi
Anahtar kelimeler: Otizm Spektrum bozukluğu, ekolali, gelişim, replik öğretimi,
dilsel gelişim.

Abstract:
Autism spectrum disorder (ASD) is a developmental disorder that usually begins in
the first 3 years of age and continues througout life and can be expressed as an
inablity to establish a verbal and non-verbal relationship. Early diagnosis and
appropriate rehabilition program play an important role in the development of
individual skills. Echolalia is the condition that an individual repeat the sounds,
words and sentences that's he hears. Echolalia is frequently seen in developmental
syndromes such as ASD. Since the continuation of echolaline in children for a long
time may lead to a decline in the communication skills of the child, the echolalia
should be reduced or, if possible, completely eliminated.
This study was carried out with 3 participants who were educated in special
education and rehabilitation centers affiliated to the Ministry of National Education
in Eşme, a district of Uşak. İn this study it is aimed to reduce the immediate echolalia
status with ASD by scripts training. İn this stuyd, it is aimed to reduce the immediate
echolalia status accompanied by OSB via scrpit training instruction. İn this study a
multiple probe design was used.
İn this study, the scripts training procedures on the immediate echolalia of the
individuals with ASD were analysed according to baseline, intervention phase, post
intervention probe, generalization and maitenance phases related with right and
wrong response rates. The mean age of the participants was betweem 9-10 years.
Finally, it was concluded that 3 students with ASD had low level of correct response
in the baseline sessions however, after the scripts training procedures were applied
on the immediate echolalia, number of correct response behaviors were increased.
Related skills were held 2 weeks after generalization during maintenance sessions.
As a result of this study, it was concluded that the echolalia problem seen in
individuals with ASD can be reduced by scripts training.
viii
Key words: Autism spectrum disorder, echolalia, scripts training, linguistic
development.