Bezmialem Vakıf Üniversitesi ve Bezmialem Dragos Hastanesi'nin afetlerde güvenilirlik düzeyinin belirlenmesi ve hastane afet planı'nda görev alan personelin bilgi düzeylerinin hastane güvenliğine etkisi
Determination of the reliability level of Bezmialem University and Bezmialem Dragos Hospital in disastersand the effect of the knowledge level of the personnel working in the hospital disaster plan on hospital safety
Yazar: ÜMRAN ERKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR TAŞLIDERE
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Afet eğitimi = Disaster education ; Afet yönetimi = Disaster management ; Doğal afetler = Natural disasters ; Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Hastaneler = Hospitals

Özet:
Afetler geçmişten günümüze kadar insan hayatını maddi ve manevi olarak olumsuz etkileyen, can kayıplarının yaşandığı, doğanın dengesinin bozulduğu müdahale ve iyileştirme aşamalarında yardıma ihtiyaç duyulan olaylardır. Yaşanan afetler sonucu dünya üzerinde birçok hastanenin de olumsuz yönde etkilenerek kötü sonuçların ortaya çıktığı olaylar yaşanmış ve sağlık personelinin ve sağlık kuruluşunun en değerli olduğu kriz anlarında gerekli müdahaleler, hastanelerin ve hastane personelinin de etkilenmesi sebebi ile aksamıştır. Hastanelerin güvenliğini sağlamak amacı ile Sağlık Bakanlığı tarafından Hastane Afet Planı (HAP) Yönetmeliği hazırlanmıştır. Yaşanan bu üzücü olaylar değerlendirildiğinde hastanelerin güvenliğinin sağlanması, afetler sonrasında gerekli müdahalelerin aksamaması ve hastanelerin güvenliğine olumlu yönde etki sağlayacak faktörlerin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi amacı ile bu çalışma yapılmıştır.
Araştırma; Bezmialem Vakıf Üniversitesi ve Bezmialem Dragos Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışma 151 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan demografik ve HAP hakkında bilgi düzeyinin belirlenmesine yönelik soruların yer aldığı 21 'i 3'lü likert tipinde olmak üzere toplam 39 soruluk anket, Bezmialem Vakıf Üniversitesi ve Bezmialem Dragos Hastanesi'nin HAP'larında yer alan ''Güvenli Hastane Kontrol Listesi'' kullanılarak toplanmıştır. Çalışma verilerinin sunulmasında minimum, maksimum, ortalama, standart sapma, medyan, birinci çeyrek, üçüncü çeyrek, frekans ve yüzde kullanılmıştır.
Çalışmaya katılan 151 kişinin demografik verileri incelendiğinde;64 (%42.4) katılımcının kadın, 87 (%57.6) katılımcının erkek olduğu ve katılımcıların yaş ortalamasının 34.69±8.28 yıl olduğu, çalışma sürelerinin 1 ile 348 ay arasında değişmekte olup ortalaması 90.14±72.40 ay olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan 151 katılımcıdan, 96 (%63,6) kişinin Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'nde 55 (%36,4) kişinin Bezmialem Dragos Hastanesi'nde çalıştığı, çalışmaya katılan katılımcıların meslekleri incelendiğinde, 20 (%13.2) kişinin doktor, 52 (%34.4) kişinin hemşire, 42 (%27.8) kişinin yardımcı sağlık personeli, 23 (%15.2) kişinin teknisyen veya tekniker, 14 (%9.3) kişinin idari personel olduğu görülmektedir.
Katılımcıların bilgi düzeylerinin; çalışma süreleri ile arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu (p<0.001), cinsiyetlerine göre istatistiksel  
olarak anlamlı fark olmadığı (p>0.05), çalıştıkları hastaneye göre anlamlı fark olmadığı (p>0.05), mesleklerine göre doktorların puanlarının hemşire, yardımcı sağlık personeli, idare ve teknisyen/tekniker pozisyonlarında çalışanların puanlarından daha düşük olduğu (sırasıyla, p<0.001, p=0.003, p<0.001, p=0.009), afet ve acil durumla ilgili eğitim alma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu(p<0.001) saptanmıştır. Katılımcıların, medyan değerine göre değerlendirmesinde, %57.6 (n=87)'sının bilgi düzeyi yetersiz, %42.4 (n=64)'ünün bilgi düzeyi yeterli olarak değerlendirilmiştir.
Hastanelerin güvenlik puanlarına bakıldığında, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesinin 37 puan üzerinden güvenlik puanı 14.525, Bezmialem Dragos Hastanesinin 37 puan üzerinden güvenlik puanı 24 olarak belirlenmiştir. Her iki hastane de orta derecede güvenli olarak derecelendirilmiştir.
HAP personelinin bilgi düzeyleri ile Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi ve Bezmialem Dragos Hastanesi'nin güvenlik puanlarının ilişkisine bakıldığında, istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05)
Tüm bu veriler ışığında hastanenin güvenlik düzeyini yükseltmek için ilgili birimler tarafından, HAP içeriğindeki gerekli prosedürlerin oluşturulması, sistemlerin aktive edilmesi, kaynakların sağlanması ve personelin sık periyodlarla eğitim alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Disasters are events that affect human life materially and morally, from the past to the present, the loss of human life, and the disturbance of the balance of nature, requiring assistance in the intervention and recovery phase. As a result of the disasters experienced, many hospitals were affected and there were poor results. The necessary interventions in times of crisis, when the health personnel and the health facility are most valuable, were disrupted because the hospitals and hospital staff were also affected. In order to ensure the safety of hospitals, the Hospital Disaster Plan Regulation (HAP) was prepared by the Ministry of Health. In the evaluation of these tragic events, this study was conducted with the aim of ensuring the safety of hospitals, not interrupting the necessary actions after disasters, and improving and developing the factors that have a positive impact on hospital safety. 
Research; It was conducted at Bezmialem Vakıf University and Bezmialem Dragos Hospital. The study was conducted with 151 subjects. The data of the study, a questionnaire with 39 questions, 21 of which are of 3-point likert type, which includes questions about demography and knowledge level about HAP prepared by the researcher, and the "Safe Hospital" in the HAPs of Bezmialem Vakıf University and Bezmialem Dragos Hospital. It was collected with the help of the "Checklist". Minimum, maximum, mean, standard deviation, median, first quartile, third quartile, frequency and percentage were used to present the study data. 
Examination of the demographic data of 151 individuals who participated in the study revealed that 64 (42.4%) participants were female, and 87 (57.6%) participants were male. The mean age of the participants was 34.69±8.28 years, and the duration of the study ranged from 1 to 348 months, with a mean of 90.14±72.40 months. Of the 151 participants who participated in the study, 96 (63.6%) worked in Bezmialem Vakıf University Hospital, 55 (36.4%) worked in Bezmialem Dragos Hospital, and when the occupations of the participants were studied. The results studied show that 20 (13.2%) people are doctors, 52 (34.4%) nurses, 42 (27.8%) health personnel assistants, 23 (15.2%) technicians or technicians, and 14 (9.3%) administrative personnel.
The knowledge level of the participants; there is a statistically significant positive correlation between their working hours and (p<0.001), there is no statistically significant difference according to their gender (p>0.05), there is no significant difference according to the hospital where they work (p>0.05), the ratings of the  
doctors according to their profession are nurses, assistant health personnel, administration and technician/technician positions are lower than the ratings (respectively, p<0.001, p=0.003, p<0.001, p=0.009), and there is a statistically significant difference according to the status of receiving training on disaster and emergency (p< 0.001) was found. When participants were rated by median, 57.6% (n=87) rated their level as inadequate and 42.4% (n=64) rated their knowledge level as adequate. 
Considering the safety ratings of the hospitals, the safety rating of Bezmialem Vakıf University Hospital was 14.525 out of 37 points, and the safety rating of Bezmialem Dragos Hospital was 24 out of 37 points. The both hospitals are rated as moderately safe.
When the association between the knowledge level of the staff of HAP and the safety ratings of Bezmialem Vakıf University Hospital and Bezmialem Dragos Hospital was examined, no statistically significant association was found (p>0.05).
Considering all these data, it was concluded that the necessary procedures in the contents of HAP were created by the relevant departments, the systems were activated, the resources were provided, and the staff was trained at regular intervals in order to increase the safety level of the hospital.