Çocuk kitapları üzerine bir seviye tespit çalışması
A level determination study on children's books
Yazar: DUYGU SARMUSAK SELÇUK
Danışman: PROF. DR. HAKAN DEDEOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Barret taksonomisi = Barrett's taxonomy ; Kitaplar = Books ; Seviye testi = Achievement test ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci seviyesi = Student level

Özet:
Bu araştırmada dili Türkçe olan 10 yerli yazarlı, 10 yabancı yazarlı çocuk kitabının okuma seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, temel nitel araştırma türünde olup, veri toplama süreci iki aşamada gerçekleşmiştir. 
Araştırmanın ilk aşamasında belirlenen çocuk kitaplarının biçimsel ve içerik özelliklerinin hangi yaş düzeyine uygun olduğunun tespiti ile ilgili "Çocuk Kitaplarını Değerlendirme Formu" kullanılmış ve elde edilen veriler betimsel kontrol listeleri ile incelenmiştir. Çalışmada yer alan kitapların okunabilirlik düzeylerinin tespiti için ise "Ateşman Okunabilirlik Sayısı Formülü" uygulanmıştır ve elde edilen veriler betimsel analiz ile incelenmiştir. Yapılan analizlerden elde edilen veriler ve uzman görüşleri değerlendirmeleri sonucunda, her sınıf düzeyine ait olduğu düşünülen bir yerli bir yabancı kitap olmak üzere toplamda sekiz kitap çalışmanın ikinci aşaması için seçilmiştir. 
Çalışmanın ikinci aşaması, 2020-2021 eğitim öğretim bahar yılında Ankara'da bir devlet okulunda okuyan 1., 2., 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 94 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler kendileri için seçilen kitaplara "Okunabilirliği Değerlendirme Formunu" uygulamış ve daha sonra kitapları okumuşlardır. Kitapları bitirdiklerinde ise araştırmacı tarafından her sınıf düzeyine uygun Barrett Taksonomisi temel alınarak geliştirilen "Okuduğunu Anlama Formları" öğrencilere uygulanmıştır. Aynı süreç ikinci kitaplar için de tekrarlanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasından elde edilen veriler, betimsel istatistik yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda, dili Türkçe olan çocuk kitaplarını, literatürde yer alan çocuk edebiyatı kriterlerine göre değerlendirmenin ve okunabilirlik formülleri uygulamanın tutarlı sonuçlar vermediği; kitapların seviyelerini belirlemek için yeterli kriterler olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study aims to to determine the reading levels of children's books in Turkish with 10 local authors and 10 foreign authors. The research is a type of basic qualitative research, and the data collection process was carried out in two stages.
In the first stage of the research, the "Children's Books Evaluation Form" was used to determine the appropriate age level of the physical and content features of the children's books determined and the data obtained were analyzed by descriptive checklist. In order to determine the readability levels of the books in the study, the "Ateşman Readability Number Formula" was applied and the obtained data were analyzed with descriptive analysis. As a result of the data obtained from the analyzes and expert opinions, a total of eight books, one domestic and one foreign, thought to belong to each grade level, were selected for the second stage of the study.
The second phase of the study was carried out with a total of 94 students consisting of 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students studying at a public school in Ankara in the spring term of the 2020-2021 academic year. The students applied the "Readability Evaluation Form" to the books selected for them and then read the books. When they finished the books, the "Reading Comprehension Forms" developed by the researcher based on the Barrett Taxonomy suitable for each grade level were applied to the students. The same process was repeated for the second books. The data obtained from the second stage of the study were analyzed with the descriptive statistics method.
As a result of the study, it was concluded that evaluating the children's books in Turkish according to children's literature criteria in the present literature and applying readability formulas did not give consistent results; It has been shown that there are not sufficient criteria to determine the readability levels of the books.