Lon L. Fuller'da hukukun iç ahlakı
The inner morality of law in Lon L. Fuller
Yazar: EMİNE İREM AKI
Danışman: PROF. DR. GÜLRİZ UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Ahlak = Morality ; Fuller, Lon Luvois = Fuller, Lon Luvois ; Hukuk = Law ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; İçsellik = Endogeneity

Özet:
Lon L. Fuller hukuk kavramının kendine özgü bir ahlâkı olduğunu iddia etmekte ve hukukun iç ahlâkı olarak adlandırdığı sekiz ilke öne sürmektedir. Bu tezde hukuk kavramının kendine özgü bir ahlâkı olup olmayacağı sorusu yanıtlanmaya çalışılmaktadır. Hukukun kendine özgü bir ahlâkı olup olmadığı sorusu, hukukun iç ahlâkını oluşturun ilkelerin etik ilkeler olup olmadığını ortaya koymakla ilgilidir.   
Bu soruyu yanıtlamak için birinci bölümde Fuller'ın doğal hukuk akımına ve pozitivizme yönelik eleştirileri ortaya konularak onun hukukun iç ahlâkına ilişkin görüşlerine giriş yapılmıştır. İkinci bölümde hukukun iç ahlâkının sekiz ilkesinin özellikleri ve her bir ilke açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde hukukun iç ahlâkı farklı görüşler çerçevesinde ele alınmıştır. Birinci görüş hukuk ve ahlâk arasında zorunlu bir bağlantı olmadığını iddia etmektedir. Bu görüşe göre Fuller'ın ileri sürdüğü sekiz ilke, ahlâki ilkeler olmayıp, etkili bir kanun koymanın ilkeleridir. İkinci görüş ilkelerin hukuk ve ahlâk arasında zorunlu bir ilişki kurmaya olanak sağladığını iddia etmektedir. İkinci görüşü savunanlar hukukun insanın özerkliğine saygı duyduğu, vatandaşı belirsizlik ve kaostan uzak tuttuğu ve kanun koyucu ve vatandaş arasında karşılıklılık temeli üzerinde durduğundan hareketle, sekiz ilkenin ahlâki ilkeler olduğunu iddia etmektedirler. Sonuç olarak, bu tezde,  ikinci görüş taraftarlarının görüşleri çerçevesinde, sekiz ilkenin kişinin özerkliğine saygı göstererek, öngörülebilir bir çerçeve sağlayarak, vatandaşı korku ve kaostan uzak tutarak, aslında insanın yapısal olanaklarını geliştirmesine dolaylı yoldan hizmet ettiği için etik ilkelerle ilişkili ilkeler olarak kabul edilebilecekleri ileri sürülmektedir.

Abstract:
Lon L. Fuller argues that the concept of law has its own morality and offers his eight principles, which he calls "the inner morality of law". This thesis will try to answer the question whether law has its own morality. Whether the question of law has its own morality is related to whether the principles which constitute the inner morality of law are ethical principles. 
 To answer this question the first chapter presents Fuller's criticism against natural law theory and legal positivism and introduces his ideas about the inner morality of law. In the second chapter the characteristics of the principles of the inner morality of law and each principle are explained in detail. The third chapter discusses the inner morality of law within the framework of two different approaches. The first approach argues that there is no necessary connection between law and morality. According to this approach the eight principles are not moral principles but principles for effective legislation. The second approach argues that law has an inherent moral dimension. Its proponents present the respect for human autonomy, the reciprocity between lawgiver and citizen, and the protecting of citizen from indeterminacy and chaos as reasons for arguing that the eight principles are moral principles. Consequently and within the framework of the second approach, this thesis argues that Fuller's eight principles can be accepted as principles that are related to ethical principles because they indirectly promote structural capabilities of individual human beings, through their respect of autonomy, their avoidance of indeterminacy or fear and chaos in the citizen's life.