Demir eksikliği anemisi ile HbA1C arasındaki ilişki
The relationship between iron deficiency anemiaand HbA1C level
Yazar: HALE NUR YAMAN
Danışman: PROF. DR. ACLAN ÖZDER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated

Özet:
Amaç: Demir eksikliği anemisi toplumda oldukça sık gözlenen bir sağlık sorunudur.
Dünya popülasyonunun yaklaşık %24,8'i anemik olarak saptanmıştır. Bu anemik
hastaların yaklaşık olarak 500 milyonunda ise demir eksikliği anemisi görülmüştür.
Glukoz regülasyonu takibinde HbA1c değeri ölçümleri oldukça önemli olup günlük
pratikte tercih edilmektedir. Demir eksikliği anemisinin HbA1c'ye olan etkisi
günümüzde halen tam olarak netlik kazanamamıştır. Biz de bu çalışmamızda diyabetes
mellitus hikayesi bulunmayan bireylerde demir eksikliği anemisinin tedavi öncesi ve
tedavi sonrası HbA1c düzeyine olan etkisini araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile
Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine Aralık 2020- Aralık 2021 tarihleri arasında
başvuran 18-65 yaş arası 75 birey retrospektif olarak çalışmaya alındı. Hemoglobin
değeri 12 mg/dl'nin altında olan bu bireyler anemik hasta grup olarak tanımlandı.
Demir tedavisi başlanmış olan bu hastaların, tedavi aldıktan 8-12 hafta sonra bakılmış
olan kan sonuçları incelendi. Dışlama kriterlerine sahip olan hastalar çalışmaya dahil
edilmedi. Çalışmaya alınan grupların hemogram, biyokimya ve diğer demir
parametrelerinin (demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin) tedavi öncesi ve tedavi
sonrası HbA1c ile arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: Çalışmadaki gruplar arasında yaş ortalaması, vücut kitle indeksi, kan
biyokimya değerlerinden; AST, ALT, Üre, Kreatinin, Folat düzeyleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Hastaların tedavi öncesi B12 medyan değeri
262(127-540) pg/ml iken, tedavi sonrası B12 medyan değeri 354,5(127-1345)
pg/ml'dir. İki medyan değeri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark
mevcuttur(p<0,001). Demir eksikliği anemisi tedavisi öncesi serum HbA1c düzeyi
5,33±0,37 ve tedavi sorası HbA1c 5,08±0,44 olarak bulundu. Gruplar arasındaki fark
istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Hastaların tedavi öncesi glukoz ortalama
değeri 91,27±8,5 mg/dl iken, tedavi sonrası glukoz ortalama değeri 88,32±9,37
mg/dl'dir ve iki ortalama değeri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark
bulunmuştur(p=0,008).
Sonuç: Demir eksikliği anemisi olan hastalarda serum HbA1c düzeyi istatiksel olarak
anlamlı şekilde yüksek saptandı. Demir eksikliği anemisi hastalarının tedavi
edilmesiyle hem primer olarak aneminin olumsuz etkileri düzeldiği hemde HbA1c
değerinde anlamlı olarak düşüş saptandı.
Anahtar Kelimeler: Demir Eksikliği Anemisi, HbA1c

Abstract:
Objective: Iron deficiency anemia is a very common health problem in the society.
Approximately 24.8% of the world population is found to be anemic. Approximately 500
million of these anemic patients have iron deficiency anemia. HbA1c value measurements
are very important in the follow-up of glucose regulation and are preferred in daily practice.
The effect of iron deficiency anemia on HbA1c is still not fully clarified. In this study, we
aimed to investigate the effect of iron deficiency anemia on HbA1c levels before and after
treatment in individuals without a history of diabetes mellitus.
Materials and Methods: In our study, we retrospectively included 75 individuals of the
ages between 18 and 65 who attended to the outpatient clinics of Bezmialem Vakıf
University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine between December 2020
and December 2021. These individuals with a hemoglobin value below 12 mg/dl were
defined as the anemic patient group. These patients, who were started on iron treatment,
were called for control 8-12 weeks after receiving the treatment. Patients with exclusion
criteria were not included in the study. The relationship between hemogram, biochemical
and other iron parameters (iron, iron binding capacity, ferritin) of the groups before and
after treatment included in the study with HbA1c value was investigated.
Results: There was no statistically significant difference between the groups in the study
in terms of mean age, body mass index, blood biochemistry values (AST, ALT, Urea,
Creatinine, Folate levels. The pre-treatment B12 median value of the patients was 262(127-
540) pg/ml, while the post-treatment B12 median value was 354.5(127-1345) pg/ml. There
is a statistically significant difference between the two median values (p<0.001). The serum
HbA1c level before the treatment of iron deficiency anemia was 5.33±0.37 and the HbA1c
was 5.08±0.44 after the treatment. The difference between the groups was statistically
significant (p<0.001). While the mean glucose value of the patients before the treatment
was 91.27±8.5 mg/dl, the mean glucose value after the treatment was 88.32±9.37 mg/dl,
and a statistically significant difference was found between the two mean values (p=0.008).
Conclusion: Serum HbA1c level was found to be statistically significantly higher in
patients with iron deficiency anemia. By means of the treatment of patients with iron
deficiency anemia, both the negative effects of anemia primarily improved and the HbA1c
value significantly decreased.
Keywords: Iron Deficiency Anemia, HbA1c