Palyatif hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım ve tedavi sürecine ilişkin gereksinimleri
Needs of family members caring for palliative patients in the care and treatment processes
Yazar: ZEYNEP SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile gereksinimleri = Family needs ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Palyatif bakım = Palliative care ; Tedavi = Treatment ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Amaç: Bu araştırma palyatif hastalarına bakım veren aile üyelerinin, bakım ve tedavi sürecine ilişkin gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve metodolojik bir çalışma olarak yürütüldü.
Materyal ve Metot: Araştırma 03.09.2018-27.05.2020 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini, Samsun İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı dört hastanenin palyatif bakım ünitelerinde bakım ve tedavi görmekte olan 300 hasta yakını oluşturdu. Veriler hasta ve hasta yakını tanıtıcı bilgi formu,  Aile İhtiyaçları Ölçeği, Yoğun Bakım Ünitesi Aile Gereksinim Envanteri, Yoğun Bakımda Yatan Hasta Ailelerinin Memnuniyeti Ölçeği, Hasta Ailelerinin Hemşirelik Rolünü Algılama Ölçeği kullanılarak toplandı. Nitel verilerin toplanması aşamasında palyatif hasta yakınları ile fenomenolojik yöntemle görüşme yapılırken yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanıldı.
Bulgular: Bu araştırmanın ilk aşamasında Aile İhtiyaçları Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütüldü. 19 madde ve iki faktör ile doğrulanan ölçeğin Önem boyutu toplam puanı 89,00±7,28; Karşılanma boyutu toplam puanı 49,47±7,04 olarak belirlendi. Önem boyutu puanı ile yaş değişkeni arasında negatif yönde, Karşılanma boyutu puanı ile bakım süresi değişkeni arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu. Nitel görüşmeler sonrasında,  palyatif bakımın anlamı, palyatif bakımın avantajları, palyatif bakımda iletişim ve ailelerin palyatif bakım ortamına ilişkin beklentileri olmak üzere dört tema belirlendi.
Sonuç: Aile İhtiyaçları Ölçeği'nin, ülkemizde palyatif hasta yakınlarına uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi. Hasta yakınlarının bakım ve tedavi sürecine ilişkin gereksinimlerin sosyo-demografik ve bakım yükü özelliklerine göre farklılık gösterdiği görüldü.
Anahtar Kelimeler: Aile; bakım; gereksinim; palyatif; tedavi.

Abstract:
Aim: This research was carried out as a descriptive, correlational, and methodological study to determine the needs of family members who care for palliative patients regarding the care and treatment processes.  
Material and Method: The research was carried out between 03.09.2018 and 27.05.2020. The sample of the research consists of 300 patient relatives who are treated in palliative care units, in four hospitals affiliated with the Samsun Provincial Health Directorate. The data were collected using the patient and patient relatives information form, Family Needs Scale, Intensive Care Unit Family Needs Inventory, Satisfaction of Family Members of Patients in the Intensive Care Unit, and the Patient Families' Perception of the Role of Nursing Scale. During the collection of qualitative data, a semi-structured interview form was used while interviewing palliative patients' relatives with the phenomenological method.
Results: In the first stage of this research, validity and reliability studies of the Family Needs Scale were performed. The Significance dimension of the scale confirmed with 19 items and two factors had a total score of 89.00±7.28, the dimension of meeting the needs had a total score of 49.47±7.04. A negative significant relationship was found between the significance dimension score and age, while a positive significant relationship was found between the meeting the needs dimension score and the duration of care. After the qualitative interviews, four themes of the meaning of palliative care, the advantages of palliative care, communication in palliative care, and the expectations of families about the palliative care environment were identified.
Conclusion: It was determined that Family Needs Scale is a valid and reliable measurement instrument that can be applied to palliative patients' relatives in our country. It was observed that the needs of the caregivers' in relation to care and treatment processes differed according to their socio-demographic and care burden characteristics.
Keywords: Family; care; need; palliative; treatment.