X Y Z kuşaklarında sosyal medya bağımlılığı ile sosyal kaygı eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media addiction and social anxiety trends in X Y Z generations
Yazar: İREM UZUN
Danışman: PROF. DR. EBRU ŞALCIOĞLU
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, "X, Y ve Z" kuşaklarında sosyal medya bağımlılığı ile sosyal medya kullanıcılarının sosyal kaygı eğilimi arasındaki ilişki incelenmiştir. 18-58 yaş arasındaki 303 katılımcı, doğum yıllarına göre (1965-1979) yılları arasında doğanlar X kuşağı, (1980-1999) yılları arasında doğanlar Y kuşağı ve (2000-2004) Yılları arasında doğanlar Z kuşağı olacak şekilde gruplara ayrılmıştır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi ile örnekleme ulaşılmıştır. Bireylerin sosyal medya kullanım süreleri ile sosyal kaygı eğilimleri ile ilişkisi, "ilişkisel tarama" yöntemiyle incelenmiştir. Veri toplamak için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği- Yetişkin Formu (Şahin ve Yağcı, 2017) ile Sosyal Medya Kullanıcıları İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (Alkış, Kadirhan ve Sat, 2017) uygulanmıştır.  Ölçek puanlarının normal dağılım gösterdiği durumlarda gruplar arası farklılıklara bakmak için One-Way ANOVA kullanılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı eğilimi arasında pozitif, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kuşaklar için ayrı ayrı bakıldığında, her biri için sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı arasında pozitif, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kuşakların hepsinde sosyal medya bağımlılığı ile sosyal medya kaygısının alt boyutlarında pozitif, istatistiksel anlam içeren bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmada kuşaklar arasında sosyal medya bağımlılığı ve sosyal kaygı eğilimi ilişkisinde anlamlı bir fark da bulunmuştur. Farkın hangi gruplar arasında olduğuna bakıldığında Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğinde kuşaklar arasında anlamlı bir fark bulunmuş, Z kuşağının sosyal medya bağımlılığı Y kuşağından çok, Y kuşağının sosyal medya bağımlılığı da X kuşağından çok bulunmuştur. Sosyal Kaygı Ölçeğinde ise kuşakların sosyal kaygı eğilimleri arasında anlamlı bir fark olduğu gözükse de bu fark çok az olduğu için yapılan ikili karşılaştırmalarda kuşaklar arasında hiçbir kuşak sosyal kaygıları açısından birbirinden farklılaşmamaktadır.

Abstract:
Anxiety Scale for Social Media Users (Alkış, Kadirhan and Sat, 2017) were used as data collection tools in the study. Pearson product-moment correlation was calculated for inter-scale correlation. In cases where scale scores were normally distributed, one-way ANOVA was used to look at differences between groups.. A positive and significant relationship was found between social media addiction and social anxiety. A positive, significant relationship was found between social media addiction and social anxiety for each generation. There were  positive and statistically significant relationships among the sub-scales of social media addiction and social media anxiety in all generations. A significant difference was found between the generations in the relationship between social media addiction and social anxiety tendency. When we look at how the generations differ from each other, a significant difference was found between generations in the social media addiction scale; Generation Z's social media addiction score was higher than Generation Y's, and Generation Y's social media addiction score was higher than Generation X's. In the Social Anxiety Scale, although there appears to be a significant difference between the docial anxiety tendencies of the generations, this difference was very small, as a result the generations did not differ from each other in terms of their social anxiety in pairwise comparisons.