Ceza hukukunda tehlike suçu kavramı
The concept of crime of danger in criminal law
Yazar: CAN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. GÜNEŞ OKUYUCU ERGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tehlike suçları = Threat of harm crimes ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Bu çalışma, normatif düzenlemelerinin sayısının artma eğilimi gösterdiği tehlike suçlarını suç genel teorisi içerisinde incelemiştir. Çalışma ilk bölümde belirsiz bir kavram olan tehlikenin zararla olan ilişkisini, yapısını, araştırılma yöntemlerini, mevcudiyet derecelerini ve türlerini incelemiştir; böylece ikinci bölümde incelenecek olan tehlike suçu kavramının altyapısı oluşturulmuştur. İkinci bölümde ceza hukukuyla sağlanan koruma alanının tehlike suçları aracılığıyla öne çekilmesi eğilimleri incelenmiştir. Bu eğilimler, çevre ve iklimin korunması ile teknolojik gelişmelerin ve riskli faaliyetlerin toplum üzerindeki riskini azaltma arzusundan kaynaklanmaktadır. Modernleşme sürecinde üretim faktörlerinin artmasıyla risk toplumunda tehlikelerin arttığı ve bu tehlikelerle mücadele etmek için tehlike suçlarına başvurulduğu belirtilmektedir. Ancak çok sayıda davranışı suç haline getirmeye yönelik bu eğilimin, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ölçüsüzce sınırlandırılması sonucunu doğurmaması adına tehlike suçları ihdas edilirken ve uygulanırken göz önüne alınması gereken anayasal ilkeler incelenmiştir. Ayrıca korunan hukuki varlığın önemi de göz önüne alınarak ceza hukukunun son çare olma niteliğine uygun bir şekilde tehlike suçlarının ihdas edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Çalışma tehlike suçlarının dogmatik özelliklerini de ayrıca incelemiş, tehlike suçlarıyla zarar suçlarının hangi kriter esas alınarak ayrılması gerektiği, somut tehlike suçlarındaki somut tehlikenin hukuki niteliği, kalkışma suçlarının ve hazırlık suçlarının tehlike suçlarıyla olan ilişkisi, tehlike suçlarında manevi unsur, tehlike suçlarına teşebbüs ve tehlike suçu ile birlikte zarar suçunun meydana geldiği hallerde içtima sorunları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.

Abstract:
This study examines crimes of danger, which show a tendency to increase in number, within the general theory of crime. In the first section, the study explores the ambiguous concept of danger, its relationship with harm, its nature, ascertainment methods, degrees of existence, and types. This forms the foundation for the second section, which delves into the concept of crimes of danger. The second section examines the trends of advancing the protection provided by criminal law through crimes of danger. These trends stem from the desire to protect the environment and climate, as well as to reduce the societal risks posed by technological advancements and risky activities. It is noted that in the risk society, with the increase in production factors during the modernization process, dangers have also increased, leading to the reliance on crimes of danger to combat these threats. However, the constitutional principles that should be considered when enacting and applying crimes of danger to prevent the excessive restriction of individuals' fundamental rights and freedoms are examined. It is also emphasized that crimes of danger should be enacted in accordance with the principle of criminal law being the last resort, considering the importance of the protected legal interest.
The study also examines the dogmatic characteristics of crimes of danger, the criteria for distinguishing between crimes of danger and crimes of harm, the legal nature of concrete danger in crimes of concrete danger, the relationship of crimes of attempt and preparation offenses with crimes of danger, the moral element in crimes of danger, attempts to commit crimes of danger, and the issue of joinder of crimes when a crime of harm occurs alongside a crime of danger, in detail.