Gebelik ve postpartum dönem kadınlarda uyku kalitesi ve depresyonun değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and depression in pregnancy and postpartum women
Yazar: ESRA KİBAR TUNÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç
Bu araştırma, kadınların gebelik ve postpartum dönemlerinde uyku kalitesi ve depresyonun incelenmesi amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem
Tanımlayıcı tipte olan bu araştırmada, Kasım 2019 - Mayıs 2020 tarihlerinde Ankara'da bir hastanede kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran üçüncü trimesterde olan 150 gebe üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerinin ilk izlemi "Veri Toplama Formu", "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)", "Beck Depresyon Envanteri (BDE)" ile toplanmıştır. Doğumdan sonra 4-6. haftalarındaki ikinci izlemde ise kadınlardan 120'sine ulaşılarak PUKİ, "Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ)"'yle veriler toplanmıştır.  Veriler tanımlayıcı istatistik, bağımlı örneklem T testi, bağımsız örneklem T testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular
Araştırmamızda kadınların gebelik dönemlerinde %63'ünün uyku kalitesinin kötü olduğu saptanırken, bu oran postpartum dönemlerinde %88.2 olarak bulunmuştur. Gebelik dönemlerinde katılımcıların %22'si depresyon belirtisi gösterirken, postpartum dönemlerinde %16.7'sinin  depresyon riskinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların gebelik PUKİ puanları ile postpartum dönemlerinde PUKİ puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Kadınların gebelik ve postpartum dönemlerindeki uyku kalitesi ile gebelik BDE puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Ayrıca kadınların gebelik ve postpartum dönemlerindeki uyku kalitesi ile postpartum EDSDÖ puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). 
Sonuç
Postpartum depresyon belirtisi gösteren kadınların, gebeliğinin son trimesterinde ve postpartum dönemde uyku kalitesi kötüdür. Gebe ve postpartum dönem kadın izlemlerinde ebe ve hemşireler tarafından uyku kalitesi ve depresyon riski beraberce değerlendirilmelidir. Gebeliğe özgü uyku kalitesi ve depresyon riskini belirleyen ölçeklerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim
This research was carried out with the aim of examining sleep quality and depression in women during pregnancy and postpartum periods.
Materials and Methods
In this descriptive type of research, it was carried out on 150 pregnant women who were in the third trimester who applied to obstetrics and gynecology outpatient clinic in a hospital in Ankara between November 2019 and May 2020. The first follow-up of the data of the study was collected with "Data Collection Form", "Pittsburgh Sleep Quality Index (PUQI)", "Beck Depression Inventory (BDI)". In the second follow-up at 4-6 weeks after birth, 120 of the women were reached and data were collected with puki, "Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS)".  The data were evaluated using descriptive statistics, dependent sample T test, independent sample T test, one-way variance analysis, pearson correlation analysis.
Results
In our research, it was determined that 63% of women had poor sleep quality during pregnancy, compared to 88.2% during postpartum periods. While 22% of participants showed signs of depression during pregnancy, 16.7% had a high risk of depression during postpartum periods. A low positive relationship was found between women's pregnancy Pitssburgh Sleep Quality Index scores and Postpartum Sleep Quality Index scores during postpartum periods. A moderate positive relationship was found between women's sleep quality during pregnancy and postpartum periods and pregnancy BDE scores. It was also determined that there was a low positive relationship between women's sleep quality during pregnancy and postpartum periods and postpartum Edinburgh Postpartum Depression Scale scores (p<0.05).
Conclusion
Women who show signs of postpartum depression have poor sleep quality in the last trimester of pregnancy and during the postpartum period. Sleep quality and risk of depression should be evaluated together by midwives and nurses in pregnant and postpartum period female follow-ups. There is a need to improve the scales that determine pregnancy-specific sleep quality and depression risk.