Çocukların sokakta çalıştırılma nedenleri ve çalışmalarının engellenmesi
The causes of street working children and prevention of working
Yazar: KADER MERT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASİBE KADIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Problem çözme = Problem solving ; Sokak çocukları = Street children ; Sosyal destek = Social support ; Çalışan çocuklar = Working children

Özet:
ÖZETAra?tırmanın amacı, Kocaeli ilindeki bir bölgede benzer sosyoekonomik ko?ullara sahip, çocuğu sokakta çalı?an ve çalı?mayan annelerin sosyal destek algılarını, problem çözme becerilerini ve sokakta çalı?an/çalı?mayan çocukların ebeveyn kabul red/kontrol durumlarının kar?ıla?tırılması, çocukların sokakta çalı?ma nedenlerinin incelenmesi ve ?Sokaklar Çare Değil? programı ile çocukların sokakta çalı?masına engel olmaktır. Ara?tırma üç a?amada gerçekle?tirilmi?tir. Ara?tırmanın birinci a?amasında; çocuğu sokakta çalı?an (n=37) ve çalı?mayan (n=35) annelerin problem çözme becerileri ve algıladıkları sosyal destek durumları ve sokakta çalı?an (n=41) ve sokakta çalı?mayan (n=41) çocuğun ebeveyn kabul red/kontrol durumu kantitatif yöntemle kar?ıla?tırılmı?tır. ?kinci a?amasında; çocukların sokakta çalı?tırılma nedenleri, kalitatif olarak sokakta çalı?an yedi çocuk ve çocuğu sokakta çalı?an dokuz anne ile bireysel derinlemesine görü?me yöntemiyle değerlendirilmi?tir. Üçüncü a?amasında ise ?Sokaklar Çare Değil? programı, sokakta çalı?an 36 çocuk ve onların 32 annesi ile yürütülmü?tür. Programın etkisi, program bitiminde ve 3 ay sonra ebeveyn kabul/red durumları, annelerin problem çözme becerileri, algıladıkları sosyal destek ve çocukların sokakta çalı?ma durumları değerlendirilmi?tir. Ara?tırmada veri toplama aracı olarak; Aile Değerlendirme Formu, Çocuk/Ergen Ebeveyn Kabul Red/Kontrol Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Problem Çözme Envanteri, sokakta çalı?an çocuğun annesi ve çocuk ile bireysel derinlemesine görü?me formları kullanılmı?tır. Sokakta çalı?an çocukların annelerinin sosyal destek ve problem çözme becerileri, çocuğu sokakta çalı?mayan annelerden daha dü?üktür. Çocukların sokakta çalı?tırılma nedenleri olarak ara?tırma sonucu elde edilen tema ve alt temalar; sosyoekonomik ve politik faktörler (yoksulluk, i?sizlik, göç); çevresel faktörler (oturdukları mahalle, çalı?ma ortamı olarak sokaklar, okul, akran grup, sosyal yardım kurumları), kültürel faktörler (çocuk i?çiliğine bakı? ve çocuğun değeri, kadın i?gücüne bakı?), ailesel faktörler (yetersiz ev ko?ulları), aile içi etkile?im, anneye bağlı faktörler, babaya bağlı faktörler ve çocuğun özellikleri?dir.?Sokaklar Çare Değil? programı, annelerin sosyal desteklerinin arttırılmasında, problem çözme becerilerinin geli?tirilmesinde ve çocukların sokakta çalı?malarının engellenmesinde etkilidir.Anahtar kelimeler: Ebeveyn kabul-red/kontrol, problem çözme, sokakta çalı?an çocuk, sosyal destek,

Abstract:
SUMMARYThe aim of this study was to compare the perceptions of social support, problem solving skills between mothers whose children working on the street and the mothers whose children not working on the street and parental acceptance and rejection status of their children who have similar socio-economic conditions and live in Kocaeli and to examine the reasons of working children on the street and to prevent working children on the street with applying ?The streets are not solution? program. The research was carried out in three stages. In the first stage of the study was to compare of perceived social support conditions and problem solving skills between the mothers (n= 37) whose children working on the street and the mothers (n= 35) whose children not working on the street and to evalaute parental acceptance and rejection status of their children (n= 41; n= 41) with quantitave method. The second stage of the study was to evaluate the reasons of children working on the street with individual in-depth qualitative interviews with seven children working on the street and nine mothers . The third stage of the study was to evaluate ?The street are not solution? program effects on mother?s problem solving skills, perceived social support and parental acceptance and rejection/control status and to prevent street working children at the end of this program and three month later. Children (n= 36) who working on the street and their mothers (n= 32) were participated in this program. Data was collected with the Family Assessment Form, Adolescent Parental Acceptance Rejection/ Control Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Problem Solving Inventory and individual in-depth interview forms with street working children and their mothers. Social support and problem solving skills of mothers whose children working on the street less than mothers whose children are not working on the street. The reasons of working children on the street executed as a result of this study themes and sub-themes: socioeconomic and political factors (povety, unemployment, migration), environmental factors (neigborhood, the street as a working environment, school, peer group, social welfare institutions), culturel factors (overview of child labour and the child?s value, overview of women in the labor force), familial factors (inadequate housing contions), interaction within the family, maternal factors, factors related to the father, characteristics of the child,?The streets are not solution? program was effective to increase mother?s social support and problem solving skills and to prevent working children on the street.Key Words: Parental acceptance and rejection/control, problem solving, social support, street working children