İşitme yetersizliği olan ilkokul öğrencilerinin kaynaştırma ortamlarına yönlendirme ve yerleştirme süreçlerinin incelenmesi
Analyzing guidance and placement procedures of primary school children with hearing impairment in inclusion settings
Yazar: ŞULE YANIK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu araştırmanın amacı, işitme yetersizliği olan ilkokul düzeyindeki öğrencilerin Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından yürütülen kaynaştırma ortamlarına yönlendirme ve yerleştirme süreçlerini incelemektir. Betimsel olarak desenlenen araştırma sürecinde 14 uzman ve 6 aile ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler tümevarım analizi ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda uzmanların görüşlerine ilişkin 6, ailelerin görüşlerine ilişkin 8 temaya ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, uzman ve ailelerin işitme yetersizliği olan öğrencilerin kaynaştırma ortamlarında eğitim almaları ile ilgili olumlu görüşlere sahip olduklarını göstermiştir. Ancak uzman ve aile görüşleri karşılaştırıldığında, uzmanlar eğitim ortamına yönlendirme sürecinde RAM'ın önemli bir rolü olduğunu ve ailelerin de bu sürecin bir paydaşı olduğunu belirtirken aileler ise RAM'ın rolü hakkında bilgi sahibi olmadıklarını ve bilgilendirmeye ihtiyaç duyduklarını dile getirmişlerdir. RAM uzmanları bu süreçte yaşadıkları sorunları Eskişehir ilindeki Özel Eğitim Hizmetleri'nin genel işleyişinden kaynaklanan sorunlar, yasal düzenlemeler ve uygulamalar arasındaki farklılıklardan kaynaklanan sorunlar ve en önemlisi RAM'da ve kaynaştırma ortamında yaşanan sorunlar olarak ifade etmişlerdir. Araştırmaya dahil olan aileler en çok RAM hakkında bilgilendirilmeye ihtiyaç duyduklarını belirtirken uzmanlar ise işbirliği halinde çalışma ve eğitsel değerlendirme sürecinin daha nitelikli hale getirilmesi gerektiği ile ilgili önerilerde bulunmuşlardır. Araştırma sonuçlarına göre uygulamalara yönelik olarak süreç ile ilgili aile, uzman ve diğer paydaşlara yönelik olarak işlevsel ve uygulanabilir bir klavuzun geliştirilmesi önerilebilir. RAM'da kaynaştırma ortamlarına yönlendirme ve yerleştirme sürecini yürüten uzmanların mesleki gelişimlerini artırmaya yönelik faaliyetlerin yürütülmesi gerektiği söylenebilir. İşitme yetersizliği olan öğrencilerin kaynaştırma ortamlarına yönlendirme ve yerleştirme kriterlerinin belirlenmesi yönlendirme sürecini daha sistematik hale getirebilir. İleri araştırmalara yönelik olarak araştırmacının da yer aldığı daha geniş katılımlı, öğrencinin de izlenebileceği vaka çalışmaları gerçekleştirilebilir. Bu çalışma sadece Eskişehir ilindeki RAM uzmanları ve 6 aile ile yapılan görüşmelere dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında Türkiye'deki RAM'larda kaynaştırma ortamlarına yönlendirme süreçlerinin işleyişiyle ilgili ve aile katılımının daha fazla olduğu nicel araştırmalar gerçekleştirilebilir. Böylece kaynaştırma ortamlarına yönlendirme ve yerleştirme sürecinin etkililiğinin daha derinlemesine değerlendirilebileceği söylenebilir. 
Anahtar Sözcükler: Kaynaştırma ortamları, İşitme yetersizliği olan öğrenciler, Rehberlik Araştırma Merkezi, Yönlendirme, Yerleştirme.

Abstract:
The aim of this research is to examine the guidance and placement procedures of primary school children with hearing impairment in inclusion settings by Guidance and Research Centers (GRC). Designed descriptively, this study is composed of semi-structured interviews conducted with 14 experts and 6 families. All data has been subjected to inductive analysis. The results of analyses have revealed 6 themes based on expert opinions and 8 themes based on family opinions. Findings have indicated that experts and families have positive opinions concerning the education children with hearing impairment receive in inclusion settings. However, a comparison of opinions stated by experts and families has shown that experts believe that GRCs bear a significant role in referral for inclusion settings and families are a major shareholder/partner in this process whereas families are unaware of the role that GRCs have in this process and they are in need of further information. Specialists at GRCs group the problems they encounter during this process into three; general problems within Special Education Services in the province of Eskisehir; differences and inconsistencies between legal regulations and practice; and more importantly, problems experienced in inclusion settings and GRCs. While the families in this research have noted that they mostly need to be informed about the GRCs in detail, experts have suggested increasing co-operation and improving educational assessment procedure. According to research results, a functional and practical manual can be developed in order to inform families, experts, and other shareholders/partners about how things work. Besides, endeavors to enhance professional qualities of the personnel in charge of guidance and placement procedures at GRCs should be extended. Setting solid referral criteria for the placement of children with hearing impairment in inclusion settings may systemize the guidance process. In addition, further research may be conducted as case studies with a broader scope where the researcher acts as a participant and children can be monitored. This research has been completed with 6 families and experts working in GRCs only in Eskisehir. Based on the findings, one may suggest designing quantitative research studies with more families in order to examine how guidance and placement procedures for inclusion settings function at GRCs in Turkey in general, which in turn would shed more light onto the effectiveness of guidance and placement procedures for inclusion. 
Key Words: Inclusion settings, students with hearing impairment, Guidance and Research Center, Guidance, Placement.