Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin  çalıştıkları kurum müdürlerine yönelik öğretimsel liderlik algıları
Educational leadership perceptions of teachers working in anatolian high schools towards the principals of the institutions they work in
Yazar: AYSEL YEŞİM OĞUZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR MERT
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Liseler = High schools ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetim = Management ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Çalışmanın amacı Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin gözünden okul müdürlerinin okullarında öğretimsel liderlik rollerini nasıl gerçekleştirdiklerini, öğretimsel lider de bulunması gereken özelliklerin neler olduğunu, öğretimsel liderliği benimsemiş okul müdürlerinin okul iklimi, öğretmen ve öğrenci başarısı, eğitim ve öğretim sürecini yönetme üzerindeki etkilerinin neler olduğunu, öğretimsel liderlik rollerini gerçekleştiren okul müdürlerinin karşılaştıkları engellerin neler olduğu üzerinde durulmuştur. Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin görüşleri üzerinden etkili okullarda öğretimsel liderliği benimsemiş okul müdürünün rolleri saptanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma modellerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Avrupa yakası Silivri, Fatih, Küçükçekmece, Beşiktaş, Esenyurt, Gaziosmanpaşa, Eyüp ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yer alan Anadolu liselerinde görev yapan 30 öğretmenden oluşmuştur. Veri toplama araçlarından biri olan görüşme yöntemi ile araştırmaya katılan kişilerden veriler toplanılmıştır. Her katılımcı ile ilgili yapılan görüşmeler 30 dakika içerisinde tamamlanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak bu araştırmada kullanılmıştır. Görüşme formundan elde edilen bilgiler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmaya göre bir öğretimsel liderin kendini geliştiren, bilgiyi aktaran, yenilikçi, inisiyatif alabilen, hayat boyu öğrenmeyi ve çağdaş eğitimi savunan, paydaşlarına rehberlik yapabilen bir lider olarak okul iklimini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim liderliğini gerçekleştiren okul müdürünün paydaşlara güven sağlayan, paydaş motivasyonunu yükselten, rol model olan, adaletli olan, etkinlikler planlayan, çalışkan olan, iyi bir dinleyici olan gibi özellikleri olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın diğer bir sonucu ise öğretimsel lider olan okul müdürünün öğrencilerin akademik başarı üzerinde etkili olduğu, okul müdürlerinin okulunda liderlik özelliğini gösterirken  kadro yetersizliği, mevzuat, kendini yenilemeyen paydaş varlığı, bürokratik engeller, öğrenci sayılarının fazlalığı gibi birtakım sorunlarla karşılaştığı tespit edilmiştir. Öğretim lideri olan okul müdürünün hizmet içi seminerlere ve faaliyetlere destek olarak öğretmenleri mesleki gelişimlere katkı sağladığı ,ders takibi, toplantılarda geri dönüt yaparak denetleme ve değerlendirme işlevini yerine getirdiği, adalet duygusuyla hareket edip öğretmenlerle olumlu iletişim kurarak öğretmenlerin beklentilerinin karşıladığını, sosyal ve kültürel  faaliyetlerin geliştirmek için proje ve eğitimlere önem vererek bulundukları okulun vizyon ve misyonuna katkı sağladıklarını, okulun fiziki mekanlarını geliştirerek işbirliği içerisinde çalışmaları destekleyici tavırla öğretmenlere gerekli imkan ve ortam sağladıklarını öğretmenlerle olumlu iletişimi gerçekleştirdikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretimsel lideri olan okul müdürünün liderlik vasfını okullarında gerçekleştirmek için eğitim politikasının şeffaf ve yenilikçi olmasının son derece önemli olduğu da araştırmamızın diğer bir sonucudur. Araştırmanın sonucunda bir öneri olarak öğretim liderliğini benimseyen bir okul müdürünün  eğitim politikasının liderlik üzerindeki etkisi daha ayrıntılı bir boyutta ele alınabilir.

Abstract:
The aim of the study is focused on how school principals perform their instructional leadership roles in their schools from the perspective of teachers working in Anatolian high schools, what are the characteristics that an instructional leader should have, what are the effects of school principals who have adopted instructional leadership on school climate, teacher and student success, education and training process management, what are the obstacles faced by school principals who fulfill their roles. It has been tried to determine the roles of the school principal who has adopted the instructional leadership in effective schools through the opinions of the teachers working in Anatolian high schools. In this study, the interview method, one of the qualitative research models, was used. The universe of the research consisted of 30 teachers working in Anatolian high schools within the Ministry of National Education in the European side of Istanbul in the 2020-2021 academic year in Silivri, Fatih, Küçükçekmece, Beşiktaş, Esenyurt, Gaziosmanpaşa, Eyüp districts. Data were collected from the people who participated in the research with the interview method, which is one of the data collection tools. Semi-structured interview form was used as a data collection tool in this study. Semi-structured interview technique has been preferred because it has a certain flexibility and standard and systematically provides comparative information. (Turnuklu, 2000). In the research, the questions to be directed to the individual without leaving the subject and field to be researched were prepared in advance and were preferred as a method for obtaining in-depth information with additional questions. (Yıldırım, Simsek 2016). The information obtained from the interview form was analyzed by content analysis. According to the research, it has been concluded that an instructional leader positively affects the school climate as a leader who develops himself, transfers knowledge, is innovative, can take initiative, advocates lifelong learning and contemporary education, and can guide his stakeholders. It has been concluded that the school principal, who realizes the teaching leadership, has characteristics such as providing trust to the stakeholders, increasing the motivation of the stakeholders, being a role model, being fair, planning activities, being hardworking, and being a good listener. Another result of the research is that the school principal, who is the instructional leader, has an effect on the academic success of the students, while the school principals show leadership in their school, they encounter some problems such as lack of staff, existing legislation, the existence of non-renewing stakeholders, bureaucratic obstacles, and the excess number of students. The principal of the school contributes to the professional development of the teachers by supporting the in-service seminars and activities, follows the lessons, performs the function of supervision and evaluation by giving feedback at the meetings, acts with a sense of justice and communicates positively with the teachers and meets the expectations of the teachers, and  participates in projects and trainings to develop social and cultural activities. They give importance to the vision and mission of the school they are in, they contribute to the vision and mission of the school, they develop the physical spaces of the school and provide the necessary opportunity and environment to the teachers with a supportive attitude It was concluded that the students had positive communication with the teachers. Another result of our research is that it is extremely important that the education policy be transparent and innovative in order to realize the leadership quality of the school principal, who is the instructional leader. As a result of the research, the effect of the education policy of a school principal who adopts instructional leadership as a suggestion can be discussed in more detail.