Keremali ? Elmacık Dağı'nda yaylacılık faaliyeti ve yayla turizm potansiyelinin belirlenmesi
Plataun activity and determination to potential of plateu touresim at the Keremali-Elmacık mountain
Yazar: ÇİĞDEM DEMİR TONGUÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM HAYIR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Elmacık Dağı = Elmacık Mountain ; Jeomorfolojik özellikler = Geomorphological properties ; Keremali Dağı = Keremali Mountain ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeciliği = Tourism business ; Turizm türleri = Tourism species ; Yaylacılık = Transhumance ; Yaylalar = Plateaus ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Keremali-Elmacık Dağı Sakarya ilinin güney doğusunda, Düzce Ovası'nın Güneyinde, Bolu ili Mudurnu ilçesinin kuzeyinde yer alır.1720m Dikmen tepe ile Sakarya' nın, 1830m. Erenler tepesi ile Düzcenin en yüksek noktaları burada yer alır.Keremali-Elmacık Dağı'ndaki yayla yerleşmeleri genelde yamaçta ve platolarda kurulmuştur. Yaylaların köy ile mesafeleri 15-30 dakika arasındadır. Yaylalarda ulaşım sorunu yaşanmamaktadır. Araştırma bölgesinin jeolojik yapısında aşınmaya karşı dirençli ve aşınmaya müsait tabakaların varlığı bölgedeki yer şekillerinin gelişiminde önemli bir etkiye sahiptir.Araştırmamızda Keremali Elmacık Dağı'ndaki yaylar ve yaylacılık faaliyetinin günümüzdeki durumu belirlenmiştir; sahamızda bulunan yayların bir kısmında geleneksel yaylacılık faaliyetinin bazı sebeplerden dolayı azalmış olduğu, bazılarında ise tamamen ortadan kalktığı ortaya konmuştur. Gelişen, modern hayvancılıkla rekabet edemeyen yaylacılar bölgedeki farklı iş kollarına yönelmişlerdir. Yaylacılık faaliyetine devam eden yaylacıların yaşadığı sorunların en önemlisi hayvansal ürünlerini kârlı değerlendirebilecekleri bir yapılanmanın olmayışıdır.Azalan yaylacılık faaliyetlerine rağmen, yaylacılar yayla evlerini tamamen terk etmemişlerdir. Yaz aylarını yaylada geçirme alışkanlığı olanlar, yayla evlerini ikincil ev haline dönüştürmüştür. Bununla beraber yayla sahalarının amaç dışı kullanımı başlamıştır ve yayla anlayışı da değişmiştir. Yayla ve yaylacı kavramlarının değişmesiyle kamu malı olan yaylaların hukuki anlamda mülk sorunu gündeme gelmiştir. Yasal olarak yaylalarımızın korunmaması, doğayı tehlikeye atmıştır. Yayla turizm potansiyelini belirlerken yakın çevre illerden bu bölgeye olan talep dikkate alınmıştır. Keremali-Elmacık Dağı'ndaki yaylalara özellikle, Çiğdem, Dikmen, Kardüz, Pürenli, Torkul, Topuk yaylalarına yoğun talep olduğu tespit edilmiş, bahar ve yaz aylarında düzenlenen turlarla günü birlik doğa yürüyüşleri ve kısa süreli kampların yapıldığı görülmüştür.Günümüzde hala Keremali-Elmacık Dağı'nda geleneksel yaylacılık faaliyeti devam etmektedir. Yaptığımız araştırmalara göre bölgede 43 yayla yerleşmesi bulunmaktadır. Bu yaylaların Sakarya, Düzce ve Bolu gibi üç farklı il sınırları içerisinde bulunması çalışma alanı için veri toplarken karşılaştığımız en önemli sıkıntı olmuştur. Bu amaçla pek çok defa her üç ilin valilikleri ve orman şeflikleri ile temasa geçilmiş ve veriler derlenmiş, saha çalışmaları yapılmıştır.Doğaya ilginin artması nedeniyle Keremali-Elmacık Dağı'ndaki yayların turizm potansiyeli tespit edilmeye çalışılmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığınca yayla sahalarındaki turizm faaliyetleri değerlendirilirken esas alınan kriterler çalışmamız içinde temel teşkil etmiştir.Keremali-Elmacık Dağı'na olan talebin değerlendirilmesinde ekoturizm anlayışıyla, doğal değerlerimizin kontrol altına alınarak ekonomiye kazandırılması önem arz etmektedir. Bu doğrultuda ekoturizm geleneksel yaylacılıkla uğraşan kırsal nüfus için yeni bir gelir kaynağı oluşturabilir Ayrıca bu etkileşim kent ve kır nüfusu arasındaki sosyal farklılığın azalmasına katkı sağlayabilir.

Abstract:
Keremali-Elmacık Mountain is located in Southeast of Sakarya, South of Düzce steppe and North of Mudurnu town of Bolu city. The highest points of Sakarya and Düzce are located in this region with Dikmen Hill (1720 m) and Erenler Hill (1830 m) respectively.Keremali-Elmacık Mountain plateau settlements are generally located on slope and plateaus. The plateaus and the village is about 15-30 minutes far. There is no problem about travelling to plateaus. The presences of the corrosion resistant and erosive layers have an important effect on development of topography.Our research indicates the plateaus of Keremali-Elmacık Mountain and current situation of the transhumance activity, and has shown that on some plateaus traditional transhumance activity decreased for some reasons and stopped on some others. Transhumant, that cannot compete with the modern stockbreeding activity, headed to different activities. The main problem that the transhumant, who are still carrying on transhumance activity, have encountered is the lack of an organization where they can make profit over animal products.Despite the decrease in transhumance activity, community in the region did not abandon their summer camping ground. houses. The ones having the habit of staying in plateau on summer, transformed these houses to second houses. Nevertheless, the use of plateau areas for different purposes started and the understanding of transhumance changed. With the change of transhumance and transhumant concepts, the ownership problem arose in means of law. Legally unprotected plateaus, formed danger of unprotection of nature. When the tourism potential of plateaus are determined demand from surrounding cities is taken into consideration. It has been observed that on spring and summer tours & daily nature tours are organized and short-term camps are established on the plateaus of Keremali-Elmacık Mountain, especially there is a high demand for Çiğdem, Dikmen, Kardüz, Pürenli, Torkul, Topuk plateausToday, in general, transhumance activity is still going on Keremali-Elmacık Mountain. There are 43 plateau settlements, according to our research. The location of these plateaus within three different cities? borders as Sakarya, Düzce and Bolu is the main problem we encountered when collecting data. For this aim, many times the governerships and forestry offices of these three cities are contacted, data collected and field studies are carried out.Because of the increase in interest in nature, the tourism potential of Keremali-Elmacık Mountain is tried to be determined. The main criteria used for evaluation of the tourism activities in plateau areas by Ministry of Culture and Tourism formed a base for our study.When evaluating the demand for Keremali-Elmacık Mountain with the understanding of ecotourism, it is important to include it to economy by keeping our natural values under control. With ecotuorism, a new income can be formed for the rural communities dealing with traditional transhumance. Moreover, with this interaction the social gap between the city and rural communities may become smaller.