Primer ve sekonder fibromiyalji sendromunda 2010 ACR tanı kriterlerinin performansı
Performance of 2010 ACR diagnosis criteria for primary and secondary fibromyalgia syndrome
Yazar: DİLEK AYKANAT
Danışman: PROF. DR. ARZU ON
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS) tanısında en çok kabul gören kriterler, 1990 yılında Amerikan Romatoloji Koleji (ACR) tarafından geliştirilen, hassas nokta sayısını temel alan sınıflandırma kriterleridir. Son yıllarda bu kriterlerin tanıdaki yeterliliği ve kullanılabilirliği tartışılmaktadır. Bu nedenle 2010 yılında ACR tarafından, semptomları temel alan yeni kriterler geliştirilmiştir. Ancak bu kriterler, inflamatuvar romatizmal hastalıklarda ve yaygın ağrıya neden olabilecek diğer durumlarda test edilmemiştir. Bu çalışmada, 3 aydan uzun süreli yaygın ağrısı olan hastalarda, 1990 ve 2010 ACR tanı kriterlerinin test edilmesi, böylelikle, 2010 kriterlerinin FMS tanısındaki duyarlılık ve özgüllüğünün belirlenmesi, primer, sekonder ve komorbid FMS tanısındaki değerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Algoloji ve Romatoloji polikliniklerine başvuran, 3 aydan uzun süredir devam eden yaygın ağrısı olan hastalar dahil edildi. Dejeneratif boyun ve bel ağrısı, osteoartrit, tendinit gibi non-inflamatuvar ağrılı hastalığı olan 104, romatoid artrit, lupus, skleroderma gibi inflamatuvar romatizmal hastalık tanısı olan 75 ve herhangi bir komorbid hastalığı olmayan 105 hasta, ACR 1990 ve 2010 kriterlerine göre değerlendirildi. ACR 1990 kriterlerine dayanarak bütün hastalarda 4 kg dijital palpasyon ile hassas nokta muayenesi yapıldı. ACR 2010 kriterleri için yaygın ağrı indeksi ve semptom şiddet skalası dolduruldu. 
Bulgular: Tüm grupta, ACR 1990 kriterlerine uyan 186 hasta (%65.5), ACR 2010 kriterlerine uyan 267 hasta (%94.0) mevcuttu. Her iki kriteri karşılayan hasta sayısı 169?du (%59.5). ACR 1990 kriterlerine göre FMS tanısı alan hastalar içinde 17 hasta (%6.0) ACR 2010 kriterlerini karşılamamaktaydı. Her hangi bilinen bir komorbid hastalığı olmayanların 98?i (%93.0) ACR 2010 kiterlerine dayanarak  FMS tanısı aldı. Bu grupta ACR 1990 kriterlerini karşılayan hasta sayısı ve ağrılı hassas nokta sayısı diğer gruplara göre anlamlı olarak daha azdı (p<0.05). Diğer gruplarda, başka bir hastalık ya da durumun olmaması şartı olan üçüncü kriterin elimine edilmesi durumunda, hastaların % 94?ü ACR 2010 kriterlerini karşılamaktaydı. 
Sonuç: Üç aydan daha uzun süredir devam eden yaygın ağrısı olan tüm hastalar ya ACR 1990 ya da ACR 2010 kriterlerine göre FMS tanısı aldılar. Komorbidite durumu göz ardı edildiğinde, 2010 kriterlerinin duyarlılığının daha yüksek olduğu sonucuna varılabilir. Ancak, sekonder bir hastalığın var olması durumunda ACR 1990 kriterlerine göre FMS tanısı koymak daha kolay görünmektedir. Yine de FMS tanısı koymada altın bir standart olmadığı için hangi kriterin daha üstün ve daha sensitif olduğu ifade edilemez.

Abstract:
Objective: 1990 American College of Rheumatology (ACR) classification criteria set is the most widely accepted criteria to diagnose fibromiyalgia syndrome (FMS). However, these criteria have been criticised for their lack of sensitivity and usability in clinical practice. Thus, ACR developed symptom-based diagnostic criteria in 2010. The new criteria have not been tested in inflammatory rheumatic conditions yet. The aim of this study was to evaluate the 2010 ACR criteria in patients with chronic widespread pain, including the patients with inflammatory rheumatic diseases. 
Material and Method: The patients with widespread pain for over 3 months, who admitted to Physical Medicine and Rehabilitation, Algology and Rheumatology clinics, were included into study. The 1990 and 2010 ACR criteria were applied to 104 patients with nonin?ammatory painful disorders, 75 patients with inflammatory rheumatic diseases and 105 patients without any known comorbid disease. According to the ACR 1990 criteria, a tender point evaluation was carried out by digital palpation with about 4 kg of pressure in all patients. Widespread Pain Index and Symptom Severity scores were obtained for the ACR 2010 criteria. 
Results: There were 186 patients (65.5%) who satisfied the ACR 1990 criteria and 267 patients (94.0%) who satisfied the 2010 ACR criteria in whole group. The number of patients who satisfied both criteria was 169 (59.5%). Among the patients who met the ACR 1990 criteria, 17 patients (6%) did not meet the 2010 ACR criteria. In the patients who had no any known comorbid disorder, 98 (93.3%) were diagnosed with fibromyalgia according to the ACR 2010 criteria. In this group, the patients who satisfied the ACR 1990 criteria were significantly lower than those of other groups (p<0.05). They had also significantly less number of the tender points (p<0.05).  In the other groups, 94.0% of the patients met ACR 2010 criteria if the third criterion which is the absence of any other incidents or diseases was eliminated. 
Conclusion: All the patients with widespread pain for over 3 months were diagnosed FMS according to either criterion. The 2010 criteria seem to be more sensitive in classifying FMS patients when disregarding comorbidity. However, considering the third criterion of the ACR 2010 criteria, the diagnosis of FMS based on the ACR 1990 criteria is easier in the presence of a second disorder. Nevertheless, we cannot conclude which criteria are superior and more sensitive since there is no gold standard to diagnose FMS.