Kur'an'da algı yönetimi (Medine dönemi) /
Yazar: İSMAİL TAŞPINAR
Danışman: DOÇ. DR. ENVER BAYRAM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Algı = Perception ; Tefsir = Commentary

Özet:
İnsanın düşünce yapısını şekillendirmede büyük role sahip olan "Algı yönetimi" kavramının, çeşitli bilim dallarında da kendisine yer bulduğu görülmektedir. Algı yönetiminin temelinde ise retorik/ikna etme hedefinin bulunduğu bir gerçektir. Öte yandan Kur'an âyetleri ve tefsir faaliyetleri, muhataplarını dünya ve ahiret mutluluğuna ulaştırma yolunda –rehber sıfatı ile- bünyesinde etkili ikna yöntemleri barındırarak, muhatap kitlede düşünce ve davranış değişikliği oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu düşünce sisteminden hareket ile Kur'an'ın insanlara hitabı konusunda bünyesinde algı yönetimi barındırması gerektiği fikri ortaya çıkmaktadır. O halde, "Kur'an-ı Kerim'de algı yönetimi var mıdır? Varsa nasıldır? Ya da Kur'an'da algı yönetimi süreci nasıl işlenmiştir?" Şeklindeki sorunsallar karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada bu sorulara cevaplar aranmıştır. Söz konusu araştırmanın yapılması Kur'an'ı anlama ve anlamlandırma noktasında farklı bir bakış açısı kazandırması itibari ile kayda değer gözükmektedir. Bu itibarla araştırmada sorunsalların cevaplanması amaç edinilmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden yazın/belge tarama tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde algı, algı yönetimi gibi kavramların mahiyeti ortaya konularak kavramsal çerçeve ve çalışmadaki temel kavramlar incelenmiştir. İkinci bölümde ise, Kur'an'daki algı yönetimlerinin sağlıklı olarak kavranabilmesi için gereklilik arz eden ve çalışmanın sınırlarını çizen "Medine dönemi insanının algıları" genel hatları ile ortaya konulmuştur. Son bölümde ise Kur'an'ın, Medine dönemi insanının algısını nereden nereye götürdüğü ve bu süreci nasıl işlediği, ilgili bilim dalları çerçevesinde hangi yöntemlerin bulunduğu ya da hangi yöntemlerin bulunmadığı gibi sorulara cevap aranmıştır. Çalışmanın neticesinde Kur'an'da algı yönetiminin varlığı ve bu varlığın hakikati ortaya çıkarma yönünde olduğu ulaşılan en bariz sonuçlardan biridir.

Abstract:
The concept "Perception management", which exhibits an immense role in manipulating the mentality of people, is seen to obtain its place in various branches of science. It is a fact that perception management is based on the goal of rhetoric/persuasion. Equally, Kur'an verses and tafsir activities aim to create a change of thought and behavior in the recipient by involving effective methods of persuasion in the way of bringing their addressees -as a guide- to happiness in this world and the hereafter. In this respect, questions like those emerge; Is there perception management in Kur'an? If that is the case, how does it occur? Or how is the perception management process handled in Kur'an? In this study, responses to these questions are sought. Therefore, the current research is significant in terms of providing a different perspective on understanding and interpreting Kur'an. In this respect, although it is aimed to answer these problematics, literature research technique, which is one of the qualitative research methods, is used. In the first part of the study, the scope of concepts such as perception and perception management is revealed and the conceptual framework and basic concepts in the study are examined. In the second part, the perceptions of the people of the Medina Era, which are necessary for a vigorous understanding of the perception management in Kur'an and draw the boundaries of the study, are presented in general terms. In the last part, answers are tried to find to questions such as where Kur'an took the perception of the people of the Medina Era and how it worked, which methods were or were not available within the framework of the relevant branches of science. At the end of the study, the existence of perception management in Kur'an and the fact that this existence is in the direction of revealing the truth are the most obvious results.