Farklı öğrenme yaklaşımlarına sahip öğretmen adaylarının öz düzenlemeli öğrenmelerinin geliştirilmesinde portfolyo kullanımının etkisi
The effect of portfolio on improving the self regulated learning of student teachers with different learning approaches
Yazar: MİNE KIR
Danışman: DOÇ. DR. SABİHA ODABAŞI ÇİMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Portfolyo tekniği = Portfolio technique ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı 'Ölçme Değerlendirme Dersi' kapsamında, farklı öğrenme yaklaşımlarına sahip, Biyoloji Öğretmenliği 4. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının, öz düzenlemeli öğrenmelerinin gelişimi üzerine portfolyo kullanımının etkisini incelemektir. 
Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında 30 öğretmen adayına 'Öğrenmede Motive Edici Stratejiler' ölçeği uygulanmış ayrıca 26 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılarak öz düzenlemeli öğrenme seviyeleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının öğrenme yaklaşımlarını belirlemek amacıyla 'Öğrenme Yaklaşımları' ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sürecinde, dönem boyunca öğretmen adaylarından Ölçme Değerlendirme dersi kapsamında  portfolyo hazırlamaları istenmiştir. Portfolyo kapsamında öğretmen adaylarına yansıtıcı yazı yazma, yansıtıcı düşünme, not alma, hedef belirleme ile ilgili olarak sunum ve uygulamalar yapılmış ve dönem boyunca bu konularda çalışmalar yapmaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının hazırladıkları portfolyolara düzenli olarak her hafta geri bildirimler verilmiştir. Ayrıca, iki haftada bir derslerin sonunda sınavlar yapılarak öğretmen adaylarına dönütler verilmiştir. Öğretmen adayları 10 hafta boyunca portfolyo hazırlamaya devam etmişlerdir. Araştırmanın sonunda, yapılan çalışmanın öğretmen adaylarının öz düzenlemeli öğrenmeleri üzerinde nasıl bir değişime neden olduğunu belirlemek için son test olarak 'Öğrenmede Motive Edici Stratejiler' ölçeği tekrar uygulanmış ve mülakatlar yapılmıştır. 'Öğrenmede Motive Edici Stratejiler' ölçeğinden elde edilen verilerin analizinde SPSS 15.0 paket programından yararlanılmıştır. Öğretmen adaylarının hazırladığı portfolyolar ve mülakatlar ise betimsel analize tabi tutulmuştur. 
Öğretmen adaylarının, öz düzenlemeli öğrenmenin alt boyutlarında ortalama puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu durum, uyguladığımız portfolyo çalışmasının öz düzenlemeli öğrenmeyi geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Derin öğrenme yaklaşımına sahip öğretmen adaylarının öz düzenlemeli öğrenme becerilerindeki (öz yeterlilik, üst bilişsel ve eleştirel düşünme) gelişim, yüzeysel ve stratejik öğrenme yaklaşımlarına sahip öğretmen adaylarına göre daha üst düzeyde olmuştur. Ayrıca yüzeysel öğrenenlerin öğrenme yaklaşımlarında derin öğrenme yaklaşımına doğru bir değişimin olduğu da belirlenmiştir. Öz düzenlemeli öğrenme konusunda yapılacak uygulamaların bireylerin öğrenme yaklaşımları gözetilerek yapılmasının, gelişimi ve çalışmanın etkililiğini arttıracağı düşünülmektedir.

Öz Düzenlemeli Öğrenme, Öğrenme Yaklaşımları, Portfolyo, Biyoloji Öğretmen Adayı

Abstract:
This study investigated the effects of portfolio on the development of self regulated learning skills of student teachers who have different learning approaches. For this purpose, both qualitative and quantitave methods were employed. Participants were 30 Biology student teachers enrolled in the course 'Assessment and Evaluation'. Firstly, Motivated Strategies for Learning Questionnaire was administered to the student teachers and then semi-structured interviews were conducted to determine their initial levels of self regulation. Afterwards, Rewised Learning Process Questionaire  was administered to the student teachers to determine their preferred learning approaches. In addition, each student teacher was assigned to prepare a portfolio including reflective writing documenting the evidences of his/her learning and understanding about the topics covered each week in the lesson. To guide their writing, they were provided with reflection prompts (what I learned, what I could not learn and what I have done to close the gap). The student teachers were provided feedback on their writings regularly during the study period. In addition, student teachers were provided information on portfolio, reflective writing, note taking, preparing time table and target setting.  Tests covering the topics in the lessons to help reduce their exam concerns and provide them quick feedback on their learning were also administered every two weeks during the term. 
At the end of the study Motivated Strategies for Learning Questionnaire was readministered as the post test and interviews were conducted to reveal changes that may have happened in their self regulated learning skills. The portfolios and the interview data were analysed following the descriptive analysis procedure and the questionnaires were analysed using SPSS 15.0 program. 
The results showed that the portfolio process in this study contributed to the development of self regulated learning skills of student teachers. Self regulated learning skils, especially, the effort regulation, critical thinking and meta cognitive self regulation  of all student teachers with different learning approaches improved. In addition, surface learners started to show some of the deep learners' properties. However, deep learners' self regulated learning skills improved most. Therefore, taking the learners' learning aproaches into account when providing opportunities to improve self regulated learning will improve the effectiveness of the process.