Doğadan toplanan Poa L. genotiplerinde morfolojik çeşitliliğin belirlenmesi
Determination of morphological diversity in Poa L. genotypes collected from the nature
Yazar: RABİYA KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ AVCI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmada, doğadan toplanmış olan salkım otu (Poa spp.) genotiplerin de yeşil alan ve yem bitkisi olarak kullanılabilirlik bakımından bazı tarımsal özellikler belirlenmiştir. Bu özellikler doğrultusunda üstün olan genotipler seçilmiştir. Seçilen genotipler, 113O919 no'lu TÜBİTAK projesi kapsamında 6 farklı poa türünün genotipleridir. Bu türler Poa angustifolia L., Poa annua L., Poa compressa L., Poa pratensis L., Poa sterilis Bieb. ve Poa trivialis L.'dir. Elde edilen veriler değerlendirilerek genotiplerin mera ve yem bitkileri tarımında, ayrıca yeşil alan tesisinde kullanılabilme potansiyelleri araştırılarak ıslah çalışmaları için temel verileri belli olan genetik materyaller kazandırılmıştır. Bu bitkilerde çim ve yem bitkisi olmak üzere iki amaca yönelik bitkisel ve tarımsal özellikler incelenmiştir. Gözlem ve ölçümler 2016 yılında yapılmıştır. Doğadan toplanan salkım otu (Poa spp.) genotiplerinde Çim kalitesi (1-9 skalası), Mevsimsel Renk Değişimi (1-9 skalası), Yaprak Dokusu (1-9 skalası), Yoğunluk (1-9 skalası), Salkım Oluşturma Eğilimi (1-9 skalası), Sonbaharda Büyüme Şekli (1-9 skalası), Bitki Boyu (cm), Yaprak Eni (mm), Yaprak Boyu (cm), İlkbaharda Yeniden Büyüme Zamanı (1-9 skalası), Salkım Boyu (cm), Son Boğum Uzunluğu (cm), Bitki Başına Tohum Verimi (g/bitki), 1000 Tohum Ağırlığı (g) özelliklerinin verileri alınmıştır. Bu özellikler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Korelasyon analiz sonuçlarına göre, Poa angustifolia genotiplerinde çim kalitesinde 0.05 düzeyinde yoğunluk, bitki boyu ve yaprak boyu ile olumlu ve önemli ilişki vardır. Poa annua ve poa sterilis genotiplerinde incelenen bitkisel özellikler bakımından önemli ilişkiler tespit edilmemiştir. Poa compressa genotiplerinde çim kalitesinde 0.01 düzeyinde mevsimsel renk değişimi, yoğunluk ve bitki boyu ile olumlu ve önemli ilişki vardır. Yine çim kalitesi ile 0.05 düzeyinde ilkbaharda yeniden büyüme zamanı ile olumlu ve önemli ilişki vardır. Poa pratensis genotiplerinde çim kalitesinde 0.01 düzeyinde yoğunluk, bitki boyu ve bitki çapı ile olumlu ve önemli ilişki vardır. Yine çim kalitesi ile 0.05 düzeyinde yaprak eni ve ilkbaharda yeniden büyüme zamanı ile olumlu ve önemli ilişki vardır. Poa trivialis genotiplerinde çim kalitesinde 0.01 düzeyinde bitki boyu, yaprak boyu, ilkbaharda yeniden büyüme zamanı ve salkım oluşturma eğilimi ile olumlu ve önemli; sonbaharda büyüme şekli ve tohum verimi ile olumsuz ve önemli ilişki vardır. Yine çim kalitesi ile 0.05 düzeyinde bitki çapı ile olumlu ve önemli ilişki vardır.

Abstract:
In the study, some agricultural characteristics in terms of usability as a green area and feed plant in the bluegrass (Poa spp.) Genotypes collected from nature have been determined. Genotypes superior to these characteristics were selected. The selected genotypes are the genotypes of six different bluegrass within the scope of TÜBİTAK project numbered 113O919. These species are Poa angustifolia L., Poa annua L., Poa compressa L., Poa pratensis L., Poa sterilis Bieb. and Poa trivialis L.. By evaluating the obtained data, the genotypes of the pasture and forage crops were investigated and their potential for use in the green field was investigated and genetic materials with basic data for breeding studies were obtained. In these plants, herbal and agricultural properties for two purposes including grass and forage plants were examined. Observations and measurements were made in 2016. In bluegrass (poa spp.)  genotypes collected from natüre: grass quality (1-9 scale), change of color by season (1-9 scale), leaf texture (1-9 scale), density (1-9 scale), cluster tendency (1-9 scale), growing type in autumn (1-9 scale), plant height (cm), length of leaf (cm), width of leaf (mm), Re-growth time in the spring (1-9 scale), Cluster Length (cm), Last internode Length (cm), Seed yield per plant (g / plant), 1000 Seed Weight (g), features's have been acquire datas. Relations between these properties were determined by correlation analysis. According to the results of correlation analysis, Poa angustifolia genotypes have positive and significant relation with density, plant height and leaf size at 0.05 level in grass quality. Significant relationships were not found in terms of plant characteristics in Poa annua and poa sterilis genotypes. In Poa compressa genotypes, there is a positive and significant relationship with seasonal color change, density and plant height at the 0.01 level in grass quality. Again, there is a positive and significant relationship with the re-growth time in the spring at 0.05 level in grass quality. In Poa pratensis genotypes, there is a positive and significant relationship with the density, plant height and plant diameter at 0.01 level in grass quality. Again, there is a positive and significant relationship with the re-growth time in the spring and width of leaf at 0.05 level in grass quality. In Poa trivialis genotypes, positive and significant with plant height, leaf size, cluster tendency and re-growth time in the spring at 0.05 level in grass quality; there is a negative and significant relationship in growing type in autumn and seed yield. Again, there is a positive and significant relationship with plant diameter at 0.05 level in grass quality.