Trakya bölgesinde üretilen bazı kültür bitkilerinin iklim değişimine uyumunun modellenmesi
Modelling the adaptation of some cultural plants produced in Thrace region to climate change
Yazar: ANIL SAYGIN ŞEN
Danışman: PROF. DR. FATİH KONUKCU ; DR. HUZUR DEVECİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüzde yoğun bir şekilde iklim değişikliğinin etkileri yaşanmaya başlamıştır. İklim değişikliğinden birçok sektörün etkileneceği tahmin edilmektedir. Bu sektörlerin başında tarım sektörü gelmektedir. Öncelikle iklimin nasıl değişeceğinin hassas bir şekilde tahmin edilmesi ve sonrasında planlamalar yapılarak, nasıl önlemler alınması gerektiği belirlenmelidir. Bu çalışmanın amacı, iklim değişikliğinin Trakya Bölgesi'nde yetiştiriciliği yapılan buğday, kanola ve ayçiçeği bitkilerinin coğrafi dağılımlarının gelecekte nasıl etkileneceğini, bitki uygunluk modeli kullanarak tahmin etmektir. Bu amaçla, Trakya Bölgesi'nde günümüz (1950-2000) dönemi ve gelecek dönem 2050'ler için HADGEM2_ES model RCP4.5 ve RCP8.5 senaryo sonuçları doğrultusunda buğday, kanola ve ayçiçeği için DIVA-GIS programı içinde yer alan Ecocrop modülü kullanılarak uygunluk tahmini yapılmıştır. Sonuç olarak, TR21 Trakya Bölgesi'nde 2050'lerde HADGEM2_ES model RCP4.5 ve RCP8.5 senaryolarında buğdayda günümüze göre uygun, çok uygun ve mükemmel alanların yerini genellikle uygun değil, çok marjinal, marjinal alanların alacağı, bu olumsuz durumun RCP8.5'de daha fazla oluşacağı; kanolada günümüze göre uygun ve çok uygun alanların yerini 2050'lerde genellikle uygun ve mükemmel alanların alacağı, bu olumlu durumun RCP4.5 senaryosunda daha fazla oluşacağı; ayçiçeğinde ise günümüzde mükemmel olan alanların gelecekte değişmeyeceği tahmin edilmiştir. Üreticilerin, karar vericilerin ve uygulayıcıların planlamalarını yaparken, bu sonuçlar doğrultusunda geleceğe yön vermesi önerilir.

Abstract:
Today, the effects of climate change have begun to be experienced intensely. It is estimated that many sectors will be affected by climate change. The agricultural sector is one of these sectors. First of all, it is necessary to predict precisely how the climate will change, and then to determine what precautions should be taken by making plans. The aim of this study is to predict how climate change will affect the geographical distributions of wheat, canola and sunflower plants grown in the Thrace Region in the future, using a plant suitability model. For this purpose, the suitability prediction has been made in the Thrace Region in line with the results of HADGEM2_ES model RCP4.5 and RCP8.5 scenarios for the present (1950-2000) period and for the 2050s for wheat, canola and sunflower using the Ecocrop module in the DIVA-GIS program. As a result, in the TR21 Thrace Region in the 2050s, in the HADGEM2_ES model RCP4.5 and RCP8.5 scenarios, suitable, very suitable and perfect areas will be replaced by unsuitable, very marginal, marginal areas, respectively, in wheat compared to today, which will be more severe under RCP8.5 scenarios. For canola, suitable and very suitable areas will be replaced by suitable and excellent areas, respectively, in the 2050s, and this positive situation will occur more in the RCP4.5 scenario. In sunflower, on the other hand, it has been predicted that the areas that are perfect today will not change in the future. It is recommended to direct the future in line with these results while planning the producers, decision makers and practitioners.