Finansal sistemde etkinliğin arbitraj ile test edilmesi - İMKB ve VOB örneği
Testing the efficiency in the financial system with arbitrage - ISE and VOB example
Yazar: AYDIN BURAK GÜL
Danışman: PROF. DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı / Bankacılık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Arbitraj = Arbitrage ; Arbitraj fiyatlama modeli = Arbitrage pircing model ; Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Finansal sistem = Financial system ; Fiyat hareketi = Price movement ; Hisse senetleri = Stocks ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu çalışma hisse senetlerinin fiyat hareketlerini ve vadeli endeks kontratı ile spot endeks değeri arasındaki ilişkiyi inceleyerek piyasada arbitraj imkanlarını ve etkinliği değerlendirmeyi amaçlamaktadır.Kapsam olarak literatürde modern portföy teorisi, varlık fiyatlama modelleri, etkin piyasalar hipotezi ve davranışsal finans konularını temel referans alan bu değerlendirmeler için İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) uygun bir çalışma sahası oluşturmaktadırlar.Uygulamanın bir bölümünde İMKB-100 endeksini oluşturan hisse senetlerinin, dönemsel olarak uzun vadeli ortalamalarından belirgin şekilde saptığı fiyat dalgalanmaları ele alınarak arbitraj arayan portföyler oluşturulmuş, bu portföylerin normalin üzerinde getirilere ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilmiş ve normal üstü getiriler elde edilebildiğine dair bir bulguya rastlanmamıştır.Uygulamanın bir diğer bölümünde ise spot İMKB-30 endeks değeri, paranın zaman değerinden kaynaklanan farklılıklar da dikkate alınarak Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası'nda alım-satımı yapılan futures kontrat fiyatı ile karşılaştırılmış, sistematik endeks ve hisse alım-satımlarıyla kar aranmıştır. Bu noktada kalıcı şekilde normalin üzerinde getirilere rastlanmıştır.Birinci uygulamayla İMKB'nin kendi içinde etkin olmadığına hükmedecek arbitraj imkanlarına ulaşılamadığı, ikinci uygulamayla ise İMKB ve VOB'dan oluşan ikili piyasanın tekrarlanan nitelikte arbitraj fırsatları verdiği ve bu bakış açısıyla yorumlandığında etkin çalışmadığı sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
This study tries to examine the stock price movements and the relationship between the future index contract price and the spot index value to evaluate arbitrage opportunities and the market efficiency.These evaluations take the modern portfolio theory, capital asset pricing models, efficient markets hypothesis and behavioral finance as theoretical framework references and Istanbul Stock Exchange (IMKB) and Turkish Derivatives Exchange (VOB) provide an appropriate working ground.In one part of the application, arbitrage seeking portfolios are constructed within IMKB-100 stocks according to their relative price movements and their performance is interpreted. No sign of above-normal returns are found.In the other part of the application, profits are sought by systematic long-short equity and IMKB-30 index future portfolios according to the levels of the spot index, the future index and the interest rate. Sustainable above-normal returns are observed.The results of the first application indicated that there are no arbitrage opportunities to be able to conclude that the IMKB is inefficient as a single market. The results of the second application indicated that the market consisting of IMKB and VOB together is creating repeatable arbitrage opportunities and is not working efficient from that point of view.