Saraylı köyü sit koruma projesi: Fiziksel düzenleme için ön koşul ve ilkelerin araştırılması
Urban conservation project in Sarayli village: Invastigation of rules and precondition for physical arrangements
Yazar: BERNA USANMAZ
Danışman: DOÇ.DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Saraylı Köyü, kentsel doku özellikleri, bölgedeki arkeolojik alan, meydanındaki 750yıllık çınar agacı, camisi ve sivil mimarlık örnekleriyle geleneksel Anadolu Köyügörünümünü günümüze kadar kısmen koruyabilmistir. Saraylı Köyü'nde kentsel dokutüm Anadolu köylerinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan meydanın etrafındasekillenmistir. Anadolu köylerinin pek çogunda oldugu gibi, Saraylı Köyü'nde de camiavlusu köyün meydanına açılmaktadır.Saraylı Köyü, Kocaeli ili'nin Gölcük ilçesi'ne baglı 1326 yılında kurulmus eski tarihliköylerden biridir. Samandıra Dagları'nın eteklerinde bulunan köy iklim ve bitki örtüsübakımından Karadeniz Bölgesi'ne ait özellikler tasımaktadır. Ekonomik yapı agırlıklıolarak tarıma dayalıdır. Ancak Gölcük Deniz Fabrikası'nın 1930'da kurulmasıylabölgenin ekonomik ve mekânsal yapısı kısmen degismis isçi sınıfı artmıs ve tarımalanları azalmıstır.Saraylı Köyü ile ilgili geçmis yıllarda yapılan imar planı çalısmalarına ve kültür vetabiat varlıklarının korunmasına yönelik kararlara bakıldıgında 1996 yılında SaraylıKöyü'nde tek yapı ölçeginde tescil tespit çalısması yapılmıstır. 2001 yılında KorumaAmaçlı İmar Planı yapılana kadar geçerli olan yapılanma kosulları belirlenmistir.Ancak henüz Saraylı Köyü Sit Koruma Alanı için Koruma Amaçlı imar Planıyapılmamıstır. Bununla ilgili olarak, alan çalısması sonucunda hazırlanan, 1/2000ölçekli analiz ve öneri paftaları, 1/200 ölçekli plan-cephe, siluet analiz ve öneri paftalarıparalelinde belirlenen koruma kararları, müdahale ve islevlendirme önerileri ele alınmıs,bölge ile ilgili koruma kararları alınmıstır. Bu baglamda Saraylı Köyü kentsel doku vesivil mimarlık örneklerinin niteliklerini kaybetmeden gelecek nesillere aktarılması içinizlenmesi gereken yolun belirlenmesi amaçlanmıstırAnahtar Kelimeler: Koruma, Geleneksel Anadolu Köyü, Saraylı Köyü

Abstract:
The urban texture, archeological sites found within Saraylı Village, with its 750 year-oldscyamore tree in the middle of the public square , the mosque and other historicalbuildings, Saraylı has partially succeeded to preserve the traditional Anatolian countryfeatures. The urban texture of Saraylı is shaped around the public square like manyother Anatolian villages. Similarly, the courtyard of the mosque is also integrated to thepublic square.Saraylı is one of the oldest villages of Gölcük, Kocaeli and has been founded in 1326. Thevillage is located near Samandıra Mountains and the vegetation and climate possessunique characteristics of the Black Sea vegetation and climate. The economy is based onfarming. However; the region underwent a rapid physical and economical change withthe foundation of Gölcük Sea Factory in 1930 resulting in an increase in workerpopulation and decrease in farmlands.When the decisions regarding conservation of cultural and natural themes andreconstruction plans are examined, it is found that there has been an official registrationin 1996. In 2001, rules for construction were assigned until the reconstruction plan forconservation was set. However, a reconstruction plan for conservative purposes has notbeen made for the SIT area in Saraylı Village yet. Regarding this, a field study has beenmade and the conservation rules set regarding the 1/ 2000 scale analysis and proposalsheets as well as the 1/ 200 scale plans and silhouette analysis are analyzed. Thepresent study aims to specify methods for preserving the urban texture and civilarchitecture to the future generations.Keywords: Conservation, Traditional Anatolian Village, Saraylı Village