Toz metalurjisi yöntemi ile üretilen Co ve W takviyeli Cu-Co-W kompozit malzemeler: Mikroyapı ve mekanik özellikleri
Co and W reinforced Cu-Co-W composite materials produced by powder metallurgy method: Microstructure and mechani̇cal properties
Yazar: FAEAZ HAMEED SALEH ALMOLA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKKAŞ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Ferrotungsten = Ferrotungsten ; Kobalt = Cobalt ; Kobalt oksit = Cobalt oxide

Özet:
Son zamanlarda uygulanan üretim yöntemleri arasında, toz metalurjisi ile üretilen Cu alaşımları endüstride dikkate değer bir ilgi görmüştür. Bu yöntem, alaşımın kimyasal kompozisyonunun kontrolünü sağlamaktadır. Toz metalurjisi, döküm, talaşlı imalat, sıcak ve soğuk presleme gibi geleneksel üretim yöntemlerine alternatif olarak geliştirilmiştir. Bu yöntemle üretilen kompozitler, malzemelere aşınma direnci, korozyon direnci, yüzey sürtünmesi ve yüzey gerilimlerinin artırılması gibi üstün mekanik özellikler kazandırabilir. Hafiflik ve sağlamlık oranı açısından başarılı olan Cu alaşımları ile çok iyi mekanik özelliklere sahip kompozit malzemeler üretilmektedir. Bu çalışmada, toz metalurjisi yöntemiyle Cu-Co-W toz karışımına ağırlıkça farklı oranlarda (%5, %10 ve %15) Co ve W parçacıkları takviyesi yapılarak kompozit numuneler üretilmiştir. Hazırlanan tozlar, mekanik alaşımlama cihazında 1 saat süreyle mekanik alaşımlamaya tabi tutulmuştur. Alaşımlama işleminin ardından, tozlar soğuk pres yöntemiyle 600 MPa basınç altında preslenmiştir. Preslenen numuneler, argon atmosferinde 1000 ℃ sıcaklıkta 1 saat süresince sinterleme işlemine tabi tutulmuştur. Üretilen numunelerin mikroyapılarını belirlemek için taramalı elektron mikroskobu, içyapılarında oluşan fazları belirlemek için X-ışını kırınım analizi, mikrosertlik analizleri ve yoğunluk ölçümleri yapılmıştır. Mikroyapı sonuçlarına göre, Cu, Co ve W parçacıklarının içyapıda homojen olarak dağıldığı tespit edilmiştir. Üretilen kompozit numunelerde, artan Co ve W parçacık oranına bağlı olarak sertlik değerlerinde bir artış gözlemlenmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda, en yüksek sertlik değeri %15 W ilave edilen Cu-Co-W kompozit numunede 300 HV0.05 olarak ölçülmüştür.

Abstract:
Among the recently applied production methods, Cu alloys produced by powder metallurgy have attracted considerable attention in the industry. This method provides control of the chemical composition of the alloy. It was developed as an alternative to traditional production methods such as powder metallurgy, casting, machining, hot and cold pressing. Composites produced by this method can provide materials with superior mechanical properties such as wear resistance, corrosion resistance, surface friction and increasing surface tension. Composite materials with very good mechanical properties are produced with Cu alloys, which are successful in terms of lightness and durability. In this study, composite samples were produced by supplementing the Cu-Co-W powder mixture with Co and W particles at different weight rates (5%, 10% and 15%) using the powder metallurgy method. The prepared powders were subjected to mechanical alloying for 1 hour in a mechanical alloying device. After the alloying process, the powders were pressed under 600 MPa pressure by cold pressing method. The pressed samples were subjected to sintering for 1 hour at 1000 ℃ in an argon atmosphere. Scanning electron microscopy was used to determine the microstructures of the produced samples, and X-ray diffraction analysis, microhardness analyzes and density measurements were performed to determine the phases formed in their internal structures. According to the microstructure results, it was determined that Cu, Co and W particles were distributed homogeneously in the internal structure. An increase in hardness values was observed in the produced composite samples due to the increasing Co and W particle ratio. As a result of experimental studies, the highest hardness value was measured as 300 HV0.05 in the Cu-Co-W composite sample to which 15% W was added.