Crataegus petrodavisii dönmez, crataegus peshmenii dönmez ve crataegus christensenii dönmez türleri üzerine farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on crataegus petrodavisii Dönmez crataegus peshmenii Dönmez and crataegus christensenii Dönmez
Yazar: SEZİN KURTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY MELİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Crataegus = Crataegus ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Kardiyovasküler sistem rahatsızlıklarında kullanılan ve "alıç ve yemişen" adı ile bilinen Crataegus cinsinin, ülkemizde yetişen türleri en son yapılan revizyonlarla beraber 30 takson, 26 tür altında toplanmış olup, bu taksonlardan 10'u endemik olarak kabul edilmiştir. Çeşitli monograflarda tıbbi tür olarak kabul edilen türlerden; Crataegus monogyna Jacq., C. laevigata (Poir.)DC. C. pentagyna Waldst&Willd  C. nigra Waldst&Kit. türlerinin çiçekleri, yaprakları, çiçekli yaprakları  ve olgunlaşmamış meyveleri drog olarak yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Kimyasal içerik açısından değerlendirildiğinde; fenolik bileşiklerce zengin olan Crataegus türlerinin yapılmış farmakolojik çalışmalarında;  hafif ve kronik kalp yetmezliklerinde , ateroskleroz ve anjina pektoris tedavisinde miyokard yetmezliğinde , antianjiöz durumlarda ve hafif bradiaritmiler ve hipertansiyonda etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca antimikrobiyal, antibakteriyel, antiinflamatuar, antioksidan, antiviral etkilere sahip olduğu bir çok çalışma ile ortaya konmuştur. 
Bu çalışma ile endemik türlerden Crataegus peshmenii Dönmez, Crataegus petrodavisii Dönmez ve Crataegus christensenii Dönmez türlerinin flavonoit  miktar tayinleri yapılmış, yaprak ve olgunlaşmamış meyvelerinin  kimyasal içeriği HPLC ile belirlenmiş ve tıbbi tür olan Crataegus monogyna Jacq. subsp. monogyna türünün yaprak ve olgunlaşmamış meyve ekstrelerinin kimyasal içeriği ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Alınan sonuçlar değerlendirilmiş, total flavonoit miktarı en yüksek olduğu tespit edilen C. peshmenii türünün yaprak ekstresinin, izole sıçan aortası üzerinde, in vitro antiinflamatuar ve antioksidan etkisi araştırılmıştır. Bu etki bize çalışılan C. peshmenii türünün olumlu kardiyovasküler aktivitesi olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Crataegus sprecies which  used in diseases of the cardiovascular system, are known as  "alıç , yemişen" and according to last revision about to Crataegus species in growing Turkey, including 10 endemic, 26 species are represented in Turkey.  Crataegus monogyna which medisinal type,  leaves, flowers and immature fruits are used extensively as a drug in phythoterapy. There are a lot of chemical study on Crataegus species. In  pharmacological studies carried out Crataegus species, in mild or chronic heart failure, atherosclerosis, angina pectoris treating myocardial dysfunction, mild bradyarrhythmias and hypertension has been observed to be effective. In addition, numerous studies conducted on the antimicrobial, antibacterial, anti-inflammatory, antioxidant, antiviral, etc.. were found to have effects.
In our study, Crataegus petrodavisii Dönmez Crataegus peshmenii Dönmez  and Crataegus christensenii Dönmez which species are endemic in Turkey, were studied. Extracts of leaves and immature fruits of species of chemical content was illuminated using with high performance liquid chromatography (HPLC) compared with referance molecules and chemical content of Crataegus monogyna  Jacq. subsp.  monogyna  which is accepted medical type of Crataegus. Result from study of HPLC and total flavonoit content was evaluated and leaves extract of C. peshmenii was determined as chemical richest extract . Leaves extract of  C. peshmenii was worked in vitro with rats which isolated aorta for investigation of antienflammatory and antioxidant activity of this Crataegus extract. This effect of Crataegus species was provide preliminary information about cardiovascular activity.