Kavram bulmacalarının sosyal bilgiler coğrafya konularının öğretiminde başarıya etkisi
The effect of concept puzzles on the success of teaching social studies geography topics
Yazar: ALPER BARIŞ DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKİ BABACAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Kavram bulmacası = Concept crossword ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Çalışmadaki temel amaç, sosyal bilgiler coğrafya konularının öğretiminde kavram bulmacalarına dayalı yapılan uygulamalı derslerin öğrenci başarısına etkisini belirlemektir. Çalışmada coğrafya kavramlarının öğretilmesi amaçlandığı için coğrafya disiplini kapsamına giren 5. ve 6. sınıflarda ''İnsanlar, Yerler ve Çevreler'' ile ''Üretim, Dağıtım ve Tüketim'' ve 7. sınıflarda ''İnsanlar, Yerler ve Çevreler'' öğrenme alanlarındaki kavramlar incelenmiştir. Çalışma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Samsun ilinin Kavak ilçesine bağlı bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada "ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen" kullanılmıştır. Çalışma grupları, deney ve kontrol grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Örnekleme oluşturan toplam 101 öğrenci, 2020-2021 eğitim öğretim yılı yılsonu aritmetik not ortalamalarına göre, A ve B gruplarına seçkisiz (yansız) ve dengeli dağıtılarak deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Araştırmacı tarafından 5. Sınıflarda 35 soruluk iki farklı başarı testi, 6. Sınıflarda 32 soruluk iki farklı başarı testi ve 7. Sınıflarda 30 soruluk bir tane olmak üzere toplam 5 farklı başarı testi geliştirilmiştir. Bu 5 farklı başarı testi, uygulama öncesinde 5 ve uygulama sonrasında 5 olmak üzere toplam 10 ders saatinde başarıyı ölçmek için kullanılmıştır. Ön test ile son test arasındaki uygulama çalışması, 73 ders saatinde tamamlanmıştır. Başarı testlerinin uygulanması ile birlikte tüm uygulama süreci toplam 83 ders saati sürmüştür.  Başarı testi uygulamalarından elde edilen veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Uygulama sonucunda, kavram bulmaca tekniği ile öğretim yapılan deney grubu öğrencileri, öğretim programında ön görülen yöntemle ders işleyen kontrol grubu öğrencilerine göre akademik anlamda daha başarılı olmuşlardır. Bulmaca uygulanan deney grubundaki öğrencilerin coğrafya kavramlarını öğrenmelerinde anlamlı bir değişim olduğundan, sosyal bilgiler içerisinde yer alan coğrafya kavramlarının öğretilmesinde kavram bulmaca tekniğinin başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Coğrafya, Kavram Bulmacaları, Başarı

Abstract:
This study investigated whether concept puzzles helped students learn social studies geography topics in applied classes. This study addressed the concepts in the learning areas of "People, Places, and Environments" and "Production, Distribution, and Consumption" for fifth and sixth graders and "People, Places, and Environments" for seventh graders. The research was conducted in a public school in the 2021-2022 academic year in Kavak, Samsun. The study adopted a pretest-posttest control group experimental design. The sample consisted of 101 students divided into experimental and control groups according to the year-end arithmetic grade averages for the 2020-2021 academic year. Participants were assigned to the groups using random sampling. The researcher developed five achievement tests. Two tests consisted of 35 questions each for fifth graders. Two tests consisted of 32 questions each for sixth graders. One test consisted of 30 questions for seventh graders. The achievement tests were used for ten hours of class (five hours before the intervention and five hours after the intervention). The intervention was completed in 73 hours of class. The whole process lasted 83 hours of class. The data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS). The experimental group participants were academically more successful than the control group participants. In other words, the experimental group participants were better at learning social studies geography topics than the control group participants. This result suggests that concept puzzles help students learn geography topics in social studies.
Keywords: Social Studies, Geography, Concept Puzzles, Achievement