Isparta ili Yalvaç ilçesi Tokmacık köyü doğal  merasında botanik kompozisyonun ve ot veriminin belirlenmesi
Determination of botanical composition and hay yield of a natural rangeland in Tokmacik village, Yalvaç-Isparta
Yazar: OKAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ALPER BABALIK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Botanik = Botany ; Botanik kompozisyon = Botanical composition ; Orman botaniği = Forest botany ; Ot verimi = Grass yield ; Toprak = Soil ; Toprak altı = Subsoil ; Toprak analizi = Soil analysis ; Toprak verimliliği = Soil fertility ; Toprak örtüsü = Soil cover ; Vejetasyon süresi = Vegetation period

Özet:
Bu araştırma, Isparta ili Yalvaç ilçesi Tokmacık köyü sınırlarında bulunan ve ortalama 
yükseltisi 1223 metre olan doğal mera alanında yürütülmüştür. 2019 yılı vejetasyon 
döneminde yürütülen çalışmada, bitki ile kaplı alan, botanik kompozisyon, merada yer 
alan bitki türleri, toprakaltı ve topraküstü biyokütle, mera durumu, otlatma kapasitesi
ve meranın genel toprak özellikleri belirlenmiştir. Çalışma alanında farklı noktalardan 
alınan toprakların analizi sonucunda, tekstür sınıfı killi balçık, topraktaki tuzluluk 
miktarı (EC) 0.22 mS/cm, ph değeri 8.25, kireç miktarı %25.12 ve organik madde
miktarı %3.70 olarak tespit edilmiştir. Bunların yanısıra, merada yetişen bitkiler için 
mutlak gerekli olan ve toprağın makro besin elementlerinden olan kalsiyum 7482.10 
ppm, potasyum 262.19 ppm, magnezyum 167.90 ppm, fosfor 4.10 ppm olarak
saptanmıştır. Bununla birlikte, Tokmacık köyü merasında 28 familyaya ait 91 cins 
olmak üzere 125 bitki taksonu tespit edilmiştir. Merada 12 cins ve 20 takson ile 
Lamiaceae familyası, 11 cins ve 11 takson ile Poaceae familyası, 8 cins ve 11 takson
ile de Apiaceae familyası en fazla taksona sahip familyalar olarak belirlenmiştir. 
Meranın bitki ile kaplı alan miktarı %41.9 olarak tespit edilmiştir. Botanik 
kompozisyonda buğdaygiller familyasının %49.80, baklagiller familyasının %20.06 
ve diğer familyanın %30.14 olduğu ve buğdaygiller familyasının baskın olduğu
saptanmıştır. Otlatma kapasitesi 52.4 BBHB, mera durumu ise orta olarak tespit 
edilmiştir. Çalışma alanında topraküstü biyokütle miktarı 284.6 kg/da ve toprakaltı 
biyokütle miktarı 442.2 kg/da olarak saptanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara 
göre, mera alanında aşırı otlatmadan kaynaklanan bitki örtüsü tahribatından söz etmek 
mümkündür. Bu durum otlatma baskısının azaltılıp, uygun ıslah çalışmaları ile kaliteli 
bitki örtüsünün arttırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This research was carried out on a natural rangeland area with an average elevation of 
1223 meters, located within the borders of Tokmacık village in Yalvaç district of 
Isparta province. In the study conducted in the vegetation period of 2019, the area 
covered with vegetation, botanical composition, plant species in the rangeland, 
below-ground and above-ground biomass, rangeland condition, grazing capacity and 
general soil characteristics of the rangeland were determined. As a result of the 
analysis of the soils taken from different points in the study area, texture class clay 
loam, soil salinity (EC) 0.22 mS/cm, pH value 8.25, lime amount 25.12% and organic 
matter 3.70%. In addition to these, calcium 7482.10 ppm, potassium 262.19 ppm, 
magnesium 167.90 ppm, phosphorus 4.10 ppm, which is absolutely necessary for the 
plants growing in the rangeland and which is one of the macro nutrient elements of the 
soil, were determined. Furthermore, 125 plant taxa, 91 genera belonging to 28 families, 
were determined in Tokmacık village rangeland. In the rangeland, Lamiaceae family 
with 12 genera and 20 taxa, Poaceae family with 11 genera and 11 taxa, Apiaceae 
family with 8 genera and 11 taxa were determined as the families with the highest 
number of taxa. The amount of the area covered with vegetation of the rangeland was 
determined as 41.9%. In the botanical composition, it was determined that the Poaceae 
was 49.80%, the Fabaceae was 20.06% and the other family was 30.14%, and the 
Poaceae was dominant. Grazing capacity was 52.4 animal units, and rangeland 
condition was determined as medium. The amount of above-ground biomass was 
determined as 284.6 kg/da and the amount of below-ground biomass was determined 
as 442.2 kg/da in the study area. According to the results from the study, it is possible 
to talk about the overgrazing-induced destruction of vegetation in the rangeland. This 
situation reveals that grazing pressure should be reduced and qualified vegetation 
should be increased with appropriate breeding studies.