Prematüre bebeği olan annelerin depresyon ve maternal bağlanma ilişkisi
Depressıon and maternal attachment relatıonshıp ın mothers wıth a premature ınfant
Yazar: RUŞEN ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYNUR SARUHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression

Özet:
Araştırma, hastanede tedavi gören 1?4 aylık prematüre bebeği annelerin, postpartum depresyon durumları ile maternal bağlanma arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi'nde yenidoğan yoğun bakımda son bir yıl içerisinde tedavi gören prematüre bebeklerin (N:1623) anneleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi, yukarıda belirtilen dört hastanede tedavi gören prematüre bebek sayısı göz önüne alınarak Evreni Bilinen Örneklem Formülü ile belirlenen 140 anneden oluşmuştur.Araştırma verileri, Mart-Temmuz 2010 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma kapsamına, prematüre bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesine doğumdan hemen sonra yatırılmış ve en az bir ay tedavi görmüş olan, 1-4 aylık prematüre bebek annelerinden okur-yazar ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan anneler alınmıştır.Veri toplama aracı olarak, annelerin sosyo-demografik ve diğer değişkenlerinözelliklerini belirleyen ? Anne-Bebek Tanıtım Formu?, ?Maternal Bağlanma Ölçeği?, ?Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği (EDDÖ)?i kullanılmıştır.Verilerin analizinde, sayı, yüzde, Student t testi, Mann-Witney U testi, Kruskal-Wallis varyans analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon testi kullanılarak değerlendirilmiştir.Annelerin yaş grupları, eşlerinin çalışma durumları, başka çocuklarının olma durumları, gebeliği istemeleri, doğumda problem yaşamaları, bebeklerini kucaklarına almaları, prenatal kontrole gitmeleri, bebeklerini ilk görme süreleri, kucaklarına aldıklarındaki düşünceleri, kucaklarına alma sıklıkları, bebekleri ile ilgili verilen bilgiyi yeterli bulma durumları, yenidoğan yoğun bakım ünitesine ilişkin rahatsızlıkları, bebeklerini görmeleri ile endişelerinin artma durumları, yoğun bakıma ilişkin düşünceleri ile maternal bağlanma puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark elde edilmiştir (p<0.05).Annelerin gelir durumları, gelir durumlarını algılamaları, gebelik sayıları, başka çocuğu olma durumları, bebeklerinin doğum haftaları ve doğum kiloları, bebeklerini ziyarete kim ile geldikleri, endişelerinin artma durumları ile depresyon puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark elde edilmiştir (p<0.05).Çalışmada, annelerin doğum sonu depresyon ölçek puan ortalamaları ile maternal bağlanma puanları arasında yapılan korelasyon analizinde negatif yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Annelerin depresyon puan ortalamaları düştükçe, maternal bağlanma puan ortalamaları yükselmektedir.Bu çalışmanın sonucunda; yenidoğan yoğun bakım ünitesinde prematüre bebeği olan annelerin maternal bağlanma ve depresyon durumları arasında ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The research was conducted descriptively in order to determine the relationship between postpartum depression and maternal attachment of mothers who receive treatment at hospital and who have 1-4 month old premature infants.Research environment consisted of mothers of premature infants (N:1623) who had received treatment within the last year in neonatal intensive care units of Ege University Medical School Hospital, Dokuz Eylul University Medical School Hospital, Tepecik Education and Research Hospital and Behcet Uz Children?s Hospital. Research sample composed of 140 mothers which is determined by using a convenient sampling formula which regards the number of premature infants that received treatment in four above-mentioned hospitals.Research data was collected between March and July 2010. Literate and volunteer mothers of 1-4 month old premature infants, who were hospitalized in neonatal intensive care unit after their birth and who had been under treatment for at least one month, were involved in the research.?Mother-Infant Description Form? which determines mothers? socio-demographic and other variables characteristics, ?Maternal Attachment Scale? and ?Edinburgh Post-Natal Depression Scale (EPDS)? were used as data collection tool.The analyses of the data was carried out using number, percentage, Student?s t test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, one way analysis of variance (ANOVA) and correlation test.A statistically significant difference was determined between, mothers? age groups, working condition of husbands, condition of having other children, willing for pregnancy, problems during delivery, holding their babies in their arms, prenatal controls, duration of first seeing their babies, thoughts during holding their babies in their arms, frequency of holding their babies in their arms, satisfaction of information given about their babies, complaints about intense care units, increasing anxiety after seeing their babies, thoughts about intense care unit, and, average score of maternal attachment (p<0,05).Statistically significant difference was acquired between mothers? income conditions, their perception of income, number of pregnancies, condition of having other children, birth weeks and birth weight of their babies, the ones with whom they visited their babies, condition of increase in their anxiety, and, average score of depression (p<0,05).In the research, a medium-level, negative significant relation was found in correlation analysis carried out between mothers? average scores of postpartum depression scale and average scores of maternal attachment scale. It was determined that, as mothers? average score of depression decreased, average score of maternal attachment increased.As a conclusion of this research, a relation was determined between maternal attachment and depression of mothers who had premature infants in neonatal intense care unit.