Hapishanelerde ifade özgürlüğü bağlamında kitap yasakları
Book bans in the context of freedom of expression in prisons
Yazar: EVİN NAZ ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZEN ÜLGEN ADADAĞ
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Kitaplar = Books ; Yasaklar = Prohibitions ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Bu çalıĢmanın konusunu hapishanelerde ifade özgürlüğü bağlamında kitap
yasakları oluĢturmaktadır. Mahpusların ifade özgürlüğü temelinde süresiz yayınlara
eriĢim özgürlüğü, ulusal ve uluslararası insan hakları mekanizmaları tarafından, taraf
devletin ve ilgili hapishane idaresinin geniĢ takdir yetkisine bırakılmaktadır.
ÇalıĢmamızda, anılan geniĢ takdir yetkisinin yasal ve yargısal sınırlarına ıĢık
tutabilmek bakımından Amerika BirleĢik Devletleri (ABD), Avrupa ve Türk hukuk
sistemleri incelenmiĢtir.
ÇalıĢmanın amacı, Amerika, Avrupa ve Türkiye'de hapishanelerde ifade
özgürlüğü ve alt bir özgürlük alanı olan süresiz yayınlara eriĢim konusundaki
farklılıkları, benzerlikleri değerlendirerek, hakkın kapsam ve sınırlarını göstermektir.
Bu doğrultuda, söz konusu sistemler tarafından benimsenen yasal düzenlemeler ile
yüksek mahkeme kararlarına baĢvurulmuĢtur. ABD'de konuya iliĢkin geliĢtirilen
anlayıĢı görebilmek için, ABD Anayasası'nın ifade özgürlüğünü düzenleyen Birinci
DeğiĢiklik (First Amendment) hükmü ile ABD Yüksek Mahkemesinin (US Supreme
Court) içtihadı, ilk verilen karardan günümüze kadar tarihsel süreç içerisinde
değerlendirilmiĢtir. Avrupa sisteminde, Avrupa Ġnsan Hakları SözleĢmesi'nin (AĠHS)
ifade özgürlüğüne iliĢkin 10. maddesi temelinde Avrupa Ġnsan Hakları Komisyonu
(AĠHK) ve Avrupa Ġnsan Hakları Mahkemesi (AĠHM) kararları, yine tarihsel süreç
içinde ele alınmıĢtır. Daha ayrıntılı incelenen Türk hukuk sistemi ise, Türk Anayasası
temelinde infaz hukukuna iliĢkin mevzuatta yer alan düzenlemeler ve Anayasa
Mahkemesi (AYM) kararları çerçevesinde değerlendirilmiĢtir.
Bu inceleme sonucunda; ifade özgürlüğüne iliĢkin birbirinden oldukça farklı
içtihatlar geliĢtiren ABD ile Avrupa ve Türk hukuk sistemlerinin, bu konuda aynı
paydada birleĢtiği tespit edilmiĢtir. Bu ortak payda ise hapishane idarelerinin
mahpusun ifade özgürlüğü hususunda ilk elden yetkili olmasına dayanan geniĢ takdir
yetkisidir. Böylece çalıĢmamızda karĢılaĢtırmalı hukuka baĢvurulmasının esas amacı,
bakıĢ açıĢı farklılıklarını ortaya koymaktan öte her üç sistemde de genel olarak
benimsenen geniĢ takdir yetkisinin keyfiliğe dönüĢüp dönüĢmediğini araĢtırmak ve
çözüm önerileri sunmaktadır.
Mahpusların ifade özgürlükleri bağlamında süresiz yayınlara eriĢimi, ceza
hukuku temelinde infaz hukuku, idare hukuku, insan hakları hukuku ve anayasa
hukuku Ģeklinde sayılabilecek birçok hukuk dalıyla doğrudan iliĢkilidir. Bununla
birlikte çalıĢmamızda, cezalandırmanın amacı, hapsedilmenin birey üzerindeki etkisi,
tarih içinde mahpusların hak sahibi özneler olarak kabul edilmeleri gibi hususlar
incelendiğinden felsefe ve sosyoloji alanlarına da temas edilmiĢtir. ÇalıĢmada tüm
disiplinleri kapsayacak Ģekilde bir incelemenin yapılması, bir yüksek lisans tezinin
sınırlarını aĢacaktır. Bu nedenle esasen hak temelli bir yaklaĢımdan hareket edilmiĢ,
konu baĢlıklarının gerektirdiği ölçüde disiplinlerarası yönteme baĢvurulmuĢtur.
ÇalıĢma, iki bölümden oluĢmaktadır. Ġlk bölümde, hapishanelerde ifade
özgürlüğünün teorik ve normatif temellendirilmesi yapılmıĢ, ardından karĢılaĢtırmalı
hukukta konunun kapsamı, tarihsel geliĢimi ve ortaya konulan içtihatlar
değerlendirilmiĢtir. Ġkinci bölümde ise yetkili idari ve yargısal makamların
müdahaleleri ile AYM kararları çerçevesinde Türkiye hapishanelerinde ifade
özgürlüğü ve kitap yasakları tartıĢılmıĢtır.
ÇalıĢmanın ilk bölümü, iki kısımdan oluĢmaktadır. Ġlk kısım, hapishanelerde
ifade özgürlüğünün temellendirilmesine ayrılmıĢtır. Temellendirmenin yapılabilmesi
amacıyla mahpusların ifade özgürlüklerinin teorik ve normatif dayanaklarından
hareket edilmiĢtir. Teorik yapının açıklanmasında öncelikle, ifade özgürlüğünün
genel olarak temellendirilmesine kaynaklık eden tezlere yer verilmiĢtir. Nitekim,
amaç, bu tezlere hâkim olan görüĢlerin, hapishane duvarları ardında geçerliliğini
yitirmediğini göstermektir. Ġfade özgürlüğünün temellendirilmesinde; gerçekliğe
ulaĢma, bireyin kendini gerçekleĢtirmesi ve demokrasinin yerine getirilmesi tezleri
kullanılmaktadır. Mahpusların ifade özgürlükleri, yukarıdaki tezler kullanılarak
çeĢitli çalıĢmalarda temellendirilmiĢtir. Ancak daha çok fikirlerin pazaryeri olarak da
adlandırılan gerçekliğe ulaĢma ile demokrasiye dayanan tez ön plana alınmıĢtır. Buna
göre, mahpuslar, yasal düzenlemeler veya idari uygulamalarla ifade özgürlüğünden
yoksun bırakıldığında kamusal tartıĢmaların dıĢında tutulacaklar ve toplumla
iliĢkileri engellenecektir. Böylece demokrasinin iĢlerliği tezi, tam anlamıyla
sağlanamayacaktır. Nitekim, demokrasilerde ifade özgürlüğünün esaslarından biri,
dezavantajlı konumda bulunanların söylemlerini serbestçe ifade edebilmesidir. Aynı
zamanda bu durum, gerçekliğe dayanan tez ile de doğrudan ilgilidir. Fikirlerin
pazaryerinden belirli bir grup dıĢlanacağı için farklı düĢünceler çarpıĢtırılamayacak,
gerçekliğe ulaĢma hedefi de eksik kalacaktır. Bununla birlikte, mahpusların ifade
özgürlüğüne ket vurulması, hapishanelerde insan haklarının ve ceza infaz rejiminin
mevcut durumu hakkında toplumun bilgi edinme özgürlüğünü kısıtlayacaktır. Ancak
sadece toplumsal iyiyi gözeten yaklaĢımlar, mahpusların ifade özgürlüklerini
korumaya yetmemektedir. Bireyin kendi kendini gerçekleĢtirmesi tezinin getirdiği,
ifade özgürlüğünün bireysel özerklik ve geliĢim için temel gereklilik olması anlayıĢı,
mahpuslar bakımından da tanınmalıdır.
Mahpusların ifade özgürlüklerinin bir diğer teorik temeli ise ceza infaz
hukukunun temel amaçlarından biri olan yeniden sosyalleĢtirme ilkesidir. Ġkinci
Dünya SavaĢı esnasında meydana gelen ağır hak ihlallerinin boyutu, hapishane
ortamında katlanarak artmıĢtır. SavaĢ sonrasında insan hakları alanında yaĢanan
geliĢmeler ile birlikte hapishane koĢullarında da "insanileĢtirme" adımları atılmaya
baĢlamıĢtır. Bu doğrultuda ceza infazının amacı, intikam duygusuyla azap çektirme
anlayıĢından sıyrılmıĢ, hukuk devletinin gereği olarak insan onuruna yaraĢır bir rejim
hedeflenmiĢtir. Bu hedefin gerçekleĢmesi için mahpusların hapishane içerisinde
sosyal yaĢamın mümkün olan her yönüne katılarak, suçtan arınmıĢ bir gelecek bilinci
kazanması yolunda gösterilen gayretlerin toplamı ise yeniden sosyalleĢtirme ilkesi
olarak tanımlanmaktadır. Ancak bu ilkenin infaz kanunlarında ve yargı kararlarında
yer bulması için 1960'ların sonuna değin beklemek gerekmiĢtir. Yeniden
sosyalleĢtirme amacının gerçekleĢtirilmesi için kullanılması gereken araçlardan biri
de ifade özgürlüğüdür. Fakat uygulamada genellikle, ifade özgürlüğü kullanılarak
yeniden sosyalleĢtirme amacının gerçekleĢtirilmesi ile hapishane idarelerince öne
sürülen kurum güvenliği ve düzeninin sağlanması amacı çatıĢmaktadır. Hapishane idareleri sıklıkla mahpusların ifade araçlarına eriĢimini güvenlik problemleri
oluĢturacağı gerekçesiyle engelleyebilmektedir. ÇalıĢmamızda bu iki amacın adil bir
denge kurularak uzlaĢtırılıp uzlaĢtırılmadığı incelenmiĢtir.
Hapishanelerde ifade özgürlüğünün normatif dayanakları açıklanırken yeniden
sosyalleĢtirme ilkesini de içerecek Ģekilde uluslararası hukuk metinlerine ve ulusal
mevzuata baĢvurulmuĢtur. Öncelikle BirleĢmiĢ Milletler bünyesinde kaleme alınmıĢ;
Mahpuslara Uygulanacak Muamele Ġçin Asgari Standart Kuralları, Herhangi Bir
Biçimde Tutulan veya Hapsedilen KiĢilerin Korunması Ġçin Prensipler Bütünü ve son
olarak Mahpuslara Muamelede Temel Ġlkeler Ģeklinde sayılan üç metnin ifade
özgürlüğüne dair maddeleri ele alınmıĢtır. Sonrasında Avrupa Konseyi tarafından
kabul edilen Avrupa Cezaevi Kuralları'nın ilgili maddesi belirtilmiĢtir. Görüldüğü
üzere sözleĢme biçiminde düzenlenmemiĢ bu metinler, daha çok konuya iliĢkin
tavsiye niteliğindeki ilke ve prensiplerdir. Ancak bu kurallar gerek taraf devletler
gerekse uluslararası denetim ve gözlem mekanizmalarınca asgari ölçütler olarak
benimsenmiĢtir. Ulusal mevzuat bakımından ise ilk olarak, Anayasa'da "herkesi"
kapsayacak biçimde düzenlenen ifade özgürlüğüne iliĢkin 26. madde ile konunun
genel çerçevesi belirlenmiĢtir. Mahpusların ifade özgürlüğü temelinde süresiz
yayınlara eriĢim haklarının doğrudan düzenlendiği metinler; Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin Ġnfazı Hakkında Kanun, Ceza Ġnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve
Güvenlik Tedbirlerinin Ġnfazı Hakkında Yönetmelik ve Cezaevi Ġnfaz Kurumları
Kütüphane ve Kitaplık Yönergesi'dir. Bu belgelerden Ġnfaz Kanunu ile Ġnfaz
Yönetmeliği, oldukça güncel bir tarihte değiĢikliğe uğramıĢtır. Söz konusu değiĢiklik
sonucunda, mahpusların süreli ve süresiz yayınlardan yararlanma hakkına iliĢkin
Ġnfaz Kanunu'nun 62. maddesine yeni sınırlama sebepleri eklenerek hakkın özgürlük
alanı daraltılmıĢtır. ÇalıĢmamızda bu değiĢiklikler, mevzuatın önceki haliyle
kıyaslanarak hak eksenli tartıĢılmıĢ ve çözüm önerileri getirilmiĢtir.
Ġlk bölümün ikinci kısmında, karĢılaĢtırmalı hukukta hapishanelerde ifade
özgürlüğünün kapsamı ve kitap yasakları, ABD ve Avrupa hukuk sistemleri tercih
edilerek, tarihsel geliĢim içerisinde ele alınmıĢtır. ABD Anayasası Birinci DeğiĢiklik
metninde, ifade özgürlüğünün beraberinde din ve vicdan, basın, örgütlenme
özgürlükleri ile dilekçe haklarını da düzenlemektedir. Bu bağlamda ABD
hapishanelerinde ifade özgürlüğü; mahpusların kendi aralarında veya medya ile
kurdukları haberleĢme özgürlüğü, internete, süreli ve süresiz yayınlara eriĢim
özgürlüğü, ziyaretçi kabul ve dilekçe hakkı, hapishane basınının kurulması,
hapishane avukatlığı da denilen bir mahpusun diğerine yasal danıĢmanlık sağlama
hakkı da dahil olmak üzere bir dizi özgürlük içermektedir. AĠHS'in 10. maddesi ise
yalnızca ifade özgürlüğünü kapsayacak Ģekilde kaleme alınmıĢtır. Avrupa sistemi
altında hapishanelerde ifade özgürlüğü, oy hakkını da içerecek Ģekilde düĢünce ve
kanaat özgürlüğü ile medyaya, internete, süreli ve süresiz yayınlara eriĢimi kapsayan
bilgi alma ve yayma özgürlüğü olarak kabul edilmektedir. Ziyaretçi hakkı,
mektuplaĢma ve medyayla iletiĢim özgürlüğü, AĠHS'te özel ve aile hayatına saygı
baĢlıklı 8. maddede anılan haberleĢme hürriyetinin kapsamında kalmaktadır. Bu
durumun, iki sistemin karĢılaĢtırmasını yapabilmek ve çalıĢmanın sistematiğini
koruyabilmek bakımından çeĢitli zorlukları beraberinde getirdiği düĢünülebilir.
Ancak çalıĢmanın ifade özgürlüğü baĢlığı ile sınırlı olması nedeniyle diğer özgürlük
alanları incelenmemiĢ, sadece ifade özgürlüğü ile kimi durumlarda çakıĢan
mektuplaĢma hakkına dair içtihatlara yer verilmiĢtir. Böylece ABD ile Avrupa
sistemlerinin benzer özgürlük alanında kalan içtihatlarıyla konu tartıĢılmıĢtır.
Öncelikle ABD Yüksek Mahkemesi kararları ıĢığında mahpusların ifade
özgürlükleri ve kitap yasakları incelenmiĢtir. Yüksek Mahkeme, konuya iliĢkin ilk
kararını verdiği 1974 yılına kadar, mahpusların ifade özgürlükleriyle ilgili gelen
Ģikayetlerde, hapishane idaresini denetleme ve hapishane düzenlemelerine müdahale
etme yetkisinin olmadığını kabul etmekteydi. Mahkeme'ye göre, hapishane
idarelerince gerçekleĢtirilen müdahaleler, her bir kurumun en iyi Ģekilde
belirleyebileceği takdir alanında kalmakta ve Mahkeme, bu geniĢ takdir yetkisine
riayet etmektedir. Öğretide Mahkeme'nin bu yaklaĢımı, "müdahale etmeme" (handsoff) doktrini olarak ifade edilmiĢtir. Mahkeme'nin müdahale etmeme doktrinini terk
ettiği ilk kararı ve sonrasında verdiği iki kararla birlikte üç ayrı denetim standardı
getirilmiĢtir. ÇalıĢmamızda bu üç standart karĢılaĢtırılarak, diğer kararlarla birlikte
mahpusların ifade özgürlüklerinin ne ölçüde korunduğu incelenmiĢtir. Zira Yüksek
Mahkeme, güncel tarihli bir kararında dahi 1974 yılında ortaya koyduğu ilk
standardından hareket etmiĢtir. ABD hapishanelerinde kitap yasakları baĢlığında ise
Yüksek Mahkeme kararlarına ve basına da yansıyan güncel ve çarpıcı kitap
yasaklarına yer verilmiĢtir.
Avrupa hapishanelerinde ifade özgürlüğünün kapsamı ve kitap yasakları
baĢlığında ise ülke bazında inceleme yapılmamıĢ, AĠHS temel alınarak AĠHM
kararları ıĢığında konu incelenmiĢtir. AĠHM tarafından konuya iliĢkin insan hakları
ve insan onuruna uygun denetim ölçütlerinin geliĢtirilmesi için 1990'lı yıllara kadar
beklemek gerekmiĢtir. YaĢanan bu gecikme, ABD ile paralellik göstermektedir.
AĠHM ifade özgürlüğünün, hapsedilmeye bağlı kaybedilen bir hak olmadığını ve
mahpusların ifade özgürlüklerini ellerinde tutmaya devam ettiklerini kabul etmiĢtir.
Ancak bununla birlikte Mahkeme, hapsedilmenin kaçınılmaz olarak mahpusların
ifade özgürlükleri üzerinde çeĢitli kısıtlamalar getirdiğini de belirtmiĢtir. Mahkeme,
mahpusların ifade özgürlükleri konusunda sahip oldukları bireysel çıkarlar ile
kamusal çıkarların adil Ģekilde dengelenmesinde bir Avrupa konsensüsünün
olmadığını kabul ederek, yerel makamlara geniĢ bir takdir yetkisi vermiĢtir.
Mahkeme'ye göre, hapishane idarelerince yapılan denetimin, hapsedilmenin olağan
ve makul gereklilikleri ile suçun ve düzensizliğin önlenmesi gibi haklı nedenlere
dayanması gerekmektedir. Buna ek olarak elbette ki yapılan sınırlandırmanın, temel
hak ve özgürlüklerin genel sınırlandırma rejimine uygun olması, keyfiliğin önüne
geçecek güvenceleri taĢıması aranmaktadır. Mahpusların ilgili ifade özgürlüğü
aracına kontrollü ve sınırlı eriĢiminin sağlanması yolunda imkanlar tanınmadan,
doğrudan yasaklama yoluna gidilmesi ihlal sebebi olarak değerlendirilmiĢtir.
Ağırlıklı olarak hapishanelerde ifade özgürlüğü ve kitap yasaklarına iliĢkin
Mahkeme'nin ilk içtihadından günümüze kadar verdiği kararlar tartıĢılmıĢtır.
ÇalıĢmanın ikinci kısmında ise Türkiye hapishanelerinde ifade özgürlüğü ve
kitap yasakları incelenmiĢtir. Bu baĢlığa bir bölüm ayrılmasının sebebi, konuya
iliĢkin olarak son yıllarda, AYM tarafından çok sayıda ihlal kararı verilmesine
rağmen hapishane idarelerinin uygulamalarında özgürlük lehine bir tutumun
benimsenememesidir. Bu nedenle ikinci bölümün ilk kısmında öncelikle,
mahpusların ifade özgürlüklerine yönelik müdahaleler konusunda yetkili olan idari
ve yargısal makamların yapısı, iĢleyiĢi, görev ve yetkileri açıklanmıĢtır. Ardından
AYM kararlarında mahpusların ifade özgürlüklerinin kapsamı ortaya konulmuĢtur.
Bu doğrultuda öncelikle, AYM'nin ifade özgürlüğüne dair genel olarak geliĢtirdiği
içtihat anlatılmıĢtır. Mahkeme, mahpusların, Anayasa ve AĠHS'in ortak alanında kalan temel hak ve özgürlüklerin tümüne sahip olduğunu kabul etmektedir. Böylece
Anayasa'nın 26. maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğü, mahpuslar için de aynı
ölçüde korunmaktadır. Ancak Mahkeme'ye göre, 26. maddede belirtilen meĢru
sınırlama sebepleri, hapishanelerin kendine özgü koĢulları altında
değerlendirilmelidir. Mahkeme, ABD Yüksek Mahkemesi ve AĠHM ile paralel
Ģekilde, mahpusların ifade özgürlüklerine yapılan müdahalelerde, suçun önlenmesi,
kurum güvenliği ve düzeninin sağlanmasında hapishane idarelerinin geniĢ takdir
yetkisi olduğunu kabul etmiĢtir. AYM kararlarında mahpusların ifade özgürlüklerinin
kapsamı; süreli ve süresiz yayın hakkı, kitap ve dilekçe yazmak, film izlemek, radyo
dinlemek, televizyon veya bilgisayar kullanmak gibi çeĢitli araçları içermektedir.
Ġkinci bölümün ikinci kısmında ise AYM kararlarında hapishanelerde kitap
yasakları, olağan ve olağanüstü dönem olmak üzere iki ayrı baĢlık altında
değerlendirilmiĢtir. AYM'nin olağan dönemde hapishanelerde kitap yasakları
konusunda verdiği kararlar oldukça fazladır. Bu nedenle, söz konusu kararlara hâkim
olan genel içtihat açıklanarak konuya baĢlanmıĢtır. Mahkeme'ye göre, hapishane
idaresi, mahpuslara verilecek yayınların değerlendirilmesinde öncelikle ilgili yayının
bir mahkeme kararıyla yasaklı olup olmadığını tespit etmelidir. Zira dıĢ dünyada
yasaklı olan bir kitap evleviyetle hapishanelerde de yasaklı olmalıdır. Hakkında
yasaklama kararı olmayan yayınlar için ise Mahkeme, uzunca bir liste halinde çok
sayıda denetim kriteri ortaya koymuĢtur. ÇalıĢmamızda değinilen kararlardaki ihlal
iddiaları, sıklıkla bu kriterler ıĢığında değerlendirilmiĢtir. Ardından kararlar, belirli
ortak konular etrafında tasnif edilmek suretiyle tartıĢılmıĢtır. Hakkında yasaklama
kararı bulunan ve bulunmayan kitaplar bakımından yapılan baĢvurular, temel ayrım
teĢkil etmiĢtir. ÇalıĢmamız bakımından esas tartıĢma konusunu ise hakkında
herhangi bir yasaklama kararı bulunmayan kitaplar oluĢturmuĢtur. Bu doğrultuda,
fotokopi biçimindeki dökümanlara yönelik kararlar ile kurum içerisinde mahpuslar
tarafından yazılan kitaplara iliĢkin kararlar üzerinde durulmuĢtur. Olağanüstü hâl
(OHAL) süresince hapishanelerde kitap yasakları baĢlığında ise öncelikle olağanüstü
halin temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırma rejimine etkisi irdelenmiĢtir.
OHAL'de çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin mahpus hakları üzerindeki
kısıtlayıcı etkisi ve kitap yasakları konusunda hapishane idarelerince benimsenen fiili
uygulamalar ele alınmıĢtır. Son olarak, AYM'nin OHAL döneminde kitap
yasaklarına iliĢkin vermiĢ olduğu kararlar tartıĢılmıĢtır.

Abstract:
The subject of this study is book bans in the context of freedom of expression
in prisons. Prisoners' freedom of access to non-periodical publications on the basis of
their freedom of expression is left to the broad discretion of the State party and the
relevant prison administration by national and international human rights
mechanisms. In our study, in order to shed light on the legal and judicial limits of the
aforementioned broad discretionary power, the law systems of the United States of
America (USA), Europe and Turkey are examined.
The purpose of the study is to demonstrate the scope and limits of the right,
by examining the differences and similarities in freedom of expression and access to
non-periodical publications, which is a sub-field of freedom, in the prisons in USA,
Europe and Turkey. In this regard, high court decisions were applied with the legal
regulations adopted by the aforementioned systems. In order to see the understanding
developed in the USA on this issue, the First Amendment provision of the US
Constitution regulating the freedom of expression and the case law of the US
Supreme Court are examined in the historical process from the first decision to the
present day. In the European system, the decisions of the European Commission of
Human Rights (ECHR) and the European Court of Human Rights (ECHR) are also
reviewed in the historical process according to the Article 10 of the European
Convention on Human Rights (ECHR) on freedom of expression. The Turkish legal
system, which is examined in more detail, is evaluated within the framework of the
regulations in the legislation on law on criminal execution and the decisions of the
Constitutional Court (AYM) based upon the Turkish Constitution.
As a result of this analysis, it has been determined that American system,
which has developed quite different case laws on freedom of expression, and
European and Turkish legal systems, converge on the same ground. This common
denominator is the broad discretionary power of the prison administrations to have
first-hand authority over the prisoner's freedom of expression. Thereby, the main
purpose of using comparative law in our study is to analyse whether the wide
discretionary power, generally adopted in all three systems, has turned into
arbitrariness, and provide respective recommendations, rather than revealing the
differences in perspectives.
Prisoners' access to non-periodical publications in the context of their
freedom of expression is directly linked to various branches of law, on the basis of
criminal law, including law on criminal execution, administrative law, human rights
law and constitutional law. In addition to this, philosophy and sociology areas are
also touched upon in our study, since the issues such as the purpose of punishment,
the effect of imprisonment on the individual, and the acceptance of prisoners as rightful subjects throughout history are analysed within the scope of the study.
Conducting an examination to cover all disciplines in the study will go beyond the
limits of a master's thesis. For this reason, a rights-based approach is essentially
adopted, and an interdisciplinary method is used as required by the subject headings.
The study consists of two sections. In the first section, the theoretical and
normative justification of freedom of expression in prisons is made, and then the
scope of the subject in comparative law, its historical development and the case law
put forward are examined. In the second section, freedom of expression and book
bans in the prisons in Turkey are discussed, with the intervention of the competent
administrative and judicial authorities within the framework decisions of AYM.
The first part of the study consists of two sections. The first is devoted to
grounding freedom of expression in prisons. The theoretical and normative bases of
prisoners' freedom of expression are taken as a basis for justification. In the
explanation of the theoretical structure, first of all, the theses that are the basis for the
justification of freedom of expression are included. The purpose is to show that the
views that dominate these theses do not lose their validity behind the prison walls. In
the justification of freedom of expression; theses of reaching reality, selfactualization and fulfilment of democracy are used. The freedom of expression of
prisoners is based on various studies using the theses above. However, the thesis
based on democracy is brought to the forefront with reaching the reality, which is
also called the marketplace of ideas. Accordingly, when prisoners are deprived of
their freedom of expression through legal regulations or administrative practices,
they will be excluded from public discussions and their relations with the society will
be prevented. Thus, the thesis of the functionality of democracy will not be fully
achieved. As a matter of fact, one of the principles of freedom of expression in
democracies is the freedom of expression of those who are in a disadvantaged
position. At the same time, this situation is directly related to the thesis based on
reality. Since a certain group will be excluded from the marketplace of ideas,
different opinions will not be collided and the goal of reaching reality will be
incomplete. Excluding prisoners' expressions, particularly in matters relating to the
execution regime and prison conditions, would undermine society's freedom of
information on these matters. However, approaches that only protect the social good
are not enough to protect prisoners' freedom of expression. The understanding that
freedom of expression is a fundamental requirement for individual autonomy and
development, brought by the thesis of the individual's self-actualization, should also
be recognized in respect to prisoners. Likewise, according to a decision of the US
Supreme Court, prisoners' need for their identity and self-realization is much more
intense in the prison environment.
Another theoretical basis for the freedom of expression of prisoners is the
principle of re-socialization, which is one of the main objectives of the criminal law.
The magnitude of the serious violations of rights during the Second World War
increased exponentially in the prison environment. Along with the developments in
the field of human rights after the war, "humanization" steps were taken in prison
conditions. Accordingly, the aim of the penal execution was eliminated from the
mentality of suffering torment with the feeling of revenge, and a regime worthy of
human dignity was aimed as a requirement of the rule of law. The sum of these
efforts for prisoners to participate in every possible aspect of social life in prison and
gain an awareness of a future free of crime to achieve this goal is defined as the principle of re-socialization. However, it was necessary to wait until the late 1960s
for this principle to be included in execution laws and judicial decisions. Freedom of
expression is one of the tools that should be used to achieve the goal of resocialization. In this way, the strict and closed execution regime in prisons is
loosened, enabling prisoners to express themselves and exchange information with
the outside world. However, in practice, generally, the realization of the aim of resocialization by using freedom of expression and the aim of ensuring institutional
security and order, put forward by the prison administrations, conflicts with each
other. Prison administrations can often prevent prisoners from accessing means of
expression on the grounds that this will create security problems. In our study, it is
examined whether these two goals are reconciled by striking a fair balance.
While explaining the normative basis of freedom of expression in prisons,
international legal texts and national legislation are used, including the principle of
re-socialization. Primarily written within the body of the United Nations, the articles
on freedom of expression of three texts, which are listed as the Minimum Standard
Rules for the Treatment of Prisoners, the Complete Principles for the Protection of
Persons Imprisoned or Imprisoned in Any Form, and finally, the Basic Principles for
the Treatment of Prisoners, are discussed. Following this, the relevant article of the
European Prison Rules adopted by the Council of Europe is stated. As can be seen,
these texts, which are not arranged in the form of contracts, are mostly principles that
are advisory on the subject. However, these rules have been adopted as minimum
criteria by both the state parties and international control and observation
mechanisms. In terms of national legislation, first of all, the general framework of
the issue was determined with Article 26 on freedom of expression regulated in the
Constitution to cover "everyone". Texts in which prisoners' right to access nonperiodical publications on the basis of freedom of expression are directly regulated
are The Law on the Execution of Penalties and Security Measures, the Regulation on
the Management of Penal Execution Institutions and the Execution of Penalties and
Security Measures, and the Prison Execution Institutions Library and Bookcase
Directive. Among these documents, the Execution Law and the Execution
Regulation have undergone changes at a fairly recent date. As a result of the subject
amendment, the freedom area of the right has been narrowed by adding new reasons
for restriction to Article 62 of the Execution Law regarding the prisoners' right to
benefit from periodicals and non-periodicals. In our study, these changes are
compared with the previous version of the legislation, and they are discussed on the
basis of rights and solution suggestions are made.
In the second part of the first section, the scope of freedom of expression in
prisons and book bans within the framework of comparative law are discussed in
historical development, giving preference to the US and European legal systems. The
First Amendment of the US Constitution regulates freedom of expression as well as
freedom of religion and conscience, press, organization and petition rights. In this
context, freedom of expression in US prisons includes a range of freedoms, including
the freedom of communication between prisoners or with the media, freedom of
access to the Internet, periodicals and non-periodicals, the right to receive visitors
and petitions, the establishment of a prison press and the right of one prisoner to
provide legal advice to another, which is also called a prison advocate. Article 10 of
the ECHR has been drafted to cover only freedom of expression. Under the European
system, freedom of expression in prisons is recognized as freedom to receive and disseminate information, incorporating freedom of thought and opinion, including
the right to vote; and access to the media, internet, periodical and permanent
publications. The right of visitors, freedom of correspondence and communication
with the media fall within the scope of the freedom of communication referred to in
Article 8 of the ECHR titled respect for private and family life. It can be thought that
this situation brings along various difficulties in terms of comparing the two systems
and maintaining the systematics of the study. However, since the study is limited to
the title of freedom of expression, other areas of freedom are not examined, only case
law on the right to correspondence, which overlaps with freedom of expression in
some cases is covered. Thus, the issue is discussed in accordance with the case law
of the US and European systems that remain in the area of freedom.
First of all, prisoners' freedom of expression and book bans are examined in
the light of the decisions of the US Supreme Court. Until 1974, which is the year that
the Supreme Court gave its first judgment on the matter, the Supreme Court
acknowledged that it had no jurisdiction to supervise the prison administration and to
interfere with prison regulations in complaints about the freedom of expression of
prisoners. According to the Court, the interventions carried out by the prison
administrations are within the discretion area that each institution can determine in
the best manner and the Court respects this broad discretionary power. This approach
of the Court is expressed as the "hands-off doctrine". Three separate auditing
standards were introduced with the first decision of the Court in which it abandoned
the hands-off doctrine, and the two subsequent decisions. In our study, by comparing
these three standards, it is examined to what extent prisoners' freedom of expression
was protected together with other decisions. Because, even in a recent decision, the
Supreme Court acted upon its first standard set in 1974. Under the heading of book
bans in US prisons, current and striking book bans, which are also reflected in the
decisions of the Supreme Court and the press, are included.
Under the heading of the scope of freedom of expression and book bans in
European prisons, no country-based analysis is conducted, but the issue is examined
in the light of ECHR decisions according to the ECHR. It was not until the 1990s
that the ECHR developed relevant judicial standards in accordance with human
rights and human dignity. This delay is in parallel with the developments in USA.
The ECHR accepted that freedom of expression is not a right that can be lost due to
imprisonment and that prisoners continue to retain their freedom of expression after
imprisonment. However, the Court noted that imprisonment inevitably imposes
various restrictions on prisoners' freedom of expression. The Court granted a broad
discretionary power to the local authorities, recognizing that there was no European
consensus in balancing the individual interests of prisoners with respect to freedom
of expression with the public interests in a fair way. According to the Court, the
supervision by the prison administrations should be based on justifiable reasons such
as the usual and reasonable requirements of imprisonment and the prevention of
crime and disorder. In addition to this, as a matter of course, the restriction is sought
to comply with the general restriction regime of fundamental rights and freedoms;
and to contain guarantees that will prevent arbitrariness. A complete ban, without
allowing prisoners to have controlled and restricted access to the relevant freedom of
expression instrument, was considered as a cause of violation. In this regard, the
court's decisions since its first case law on freedom of expression and book bans in
prisons are mainly discussed.
In the second section of the study, freedom of expression and book bans in
Turkish prisons are examined. The underlying reason for devoting a section to this
subject is that despite the numerous violation decisions taken by the Constitutional
Court in recent years, no attitude in favor of freedom has been adopted in the
practices of the prison administrations. For this reason, in the first part of the second
section, the structure, functioning, duties and powers of the administrative and
judicial authorities that are competent with regard to interventions with prisoners'
freedom of expression are explained. Subsequently, the scope of the prisoners'
freedom of expression in the Constitutional Court decisions is put forward. In this
respect, first of all, the case law developed by the Constitutional Court on freedom of
expression is explained. The Court acknowledges that prisoners have all of the
fundamental rights and freedoms that remain in the common area of the Constitution
and the ECHR. Therefore, the freedom of expression regulated in Article 26 of the
Constitution is also protected for prisoners to the same extent. However, according to
the Court, the legitimate reasons for restriction specified in Article 26 should be
assessed under the specific conditions of the prisons. The Court, in line with the US
Supreme Court and the ECHR, recognized that prison administrations have broad
discretion in interfering with prisoners' freedom of expression, crime prevention,
institutional security and order. The scope of prisoners' freedom of expression in
AYM decisions includes various tools such as the right to periodical and nonperiodicals, writing books and petitions, watching movies, listening to the radio,
using television or computers.
In the second part of the second section, the book bans in prisons within the
context of the decisions of the Constitutional Court are examined under two separate
headings, for ordinary and extraordinary periods. There are a number of decisions
taken by the Constitutional Court regarding book bans in prisons in ordinary periods.
Therefore, the subject is introduced by explaining the general case law that
dominated these decisions. According to the Court, the prison administration should
first determine whether the relevant publication is banned by a court decision when
reviewing the publications to be given to prisoners. The reason is that a book that is
banned in the outside world should be banned in prisons as well. For the publications
that do not have a banning decision, the Court has put forward a large number of
evaluation criteria in a long list. The allegations of violation in the decisions
mentioned in our study are frequently evaluated in the light of these criteria.
Subsequently, the decisions are discussed by classifying them around certain
common issues. A fundamental distinction is made between the applications made in
terms of books with and without a ban. With regards to our study, the main subject of
discussion is the books without any banning decision. In this respect, the decisions
regarding the documents in photocopy form and the decisions regarding the books
written by prisoners within the institution are elaborated. Under the heading of book
bans in prisons during the state of emergency (OHAL), first of all, the effect of the
state of emergency on the restriction regime of fundamental rights and freedoms is
examined. The restrictive effect of the decree laws issued in the state of emergency
on prisoners' rights and the actual practices adopted by the prison administrations on
book bans are discussed. Finally, the decisions of the Constitutional Court regarding
book bans during the state of emergency are discussed.






Le sujet de cette étude est l'interdiction des livres dans le contexte de la
liberté d'expression dans les prisons. La liberté d'accès des détenus aux publications
non périodiques sur la base de leur liberté d'expression est laissée à la grande
discrétion de l'État partie et de l'administration pénitentiaire compétente par les
mécanismes nationaux et internationaux des droits de l'homme. Dans notre étude,
afin de mettre en lumière les limites juridiques et judiciaires du large pouvoir
discrétionnaire susmentionné, les systèmes juridiques des États-Unis d'Amérique
(USA), d'Europe et de Turquie sont examinés.
Le but de l'étude est de démontrer la portée et les limites du droit, en examinant
les différences et les similitudes en matière de liberté d'expression et d'accès aux
publications non périodiques, qui est un sous-domaine de la liberté, dans les prisons
aux États-Unis, en Europe et la Turquie. À cet égard, les décisions des tribunaux de
grande instance ont été appliquées avec les dispositions légales adoptées par les
systèmes susmentionnés. Afin de voir la compréhension développée aux États-Unis
sur cette question, la disposition du premier amendement de la Constitution
américaine régissant la liberté d'expression et la jurisprudence de la Cour suprême
des États-Unis sont examinées dans le processus historique de la première décision à
nos jours. Dans le système européen, les décisions de la Commission européenne des
droits de l'homme (CEDH) et de la Cour européenne des droits de l'homme (CEDH)
sont également examinées dans le processus historique conformément à l'article 10
de la Convention européenne des droits de l'homme (CEDH) sur liberté d'expression.
Le système juridique turc, qui est examiné plus en détail, est évalué dans le cadre des
dispositions de la législation sur l'exécution criminelle et des décisions de la Cour
constitutionnelle (AYM) fondées sur la Constitution turque.
À la suite de cette analyse, il a été déterminé que le système américain, qui a
développé une jurisprudence assez différente sur la liberté d'expression, et les
systèmes juridiques européen et turc, convergent sur le même terrain. Ce
dénominateur commun est le large pouvoir discrétionnaire des administrations
pénitentiaires d'exercer une autorité de première main sur la liberté d'expression du
détenu. Ainsi, le principal objectif de l'utilisation du droit comparé dans notre étude
est d'analyser si le large pouvoir discrétionnaire, généralement adopté dans les trois
systèmes, s'est transformé en arbitraire, et de fournir des recommandations
respectives, plutôt que de révéler les différences de perspectives.
L'accès des détenus aux publications non périodiques dans le cadre de leur
liberté d'expression est directement lié à diverses branches du droit, sur la base du
droit pénal, notamment le droit de l'exécution pénale, le droit administratif, le droit
des droits de l'homme et le droit constitutionnel. En plus de cela, des domaines de philosophie et de sociologie sont également abordés dans notre étude, puisque des
questions telles que le but de la punition, l'effet de l'emprisonnement sur l'individu et
l'acceptation des prisonniers comme sujets légitimes à travers l'histoire sont
analysées dans le cadre de l'étude. La réalisation d'un examen couvrant toutes les
disciplines de l'étude dépassera les limites d'une thèse de maîtrise. Pour cette raison,
une approche fondée sur les droits est essentiellement adoptée et une méthode
interdisciplinaire est utilisée comme l'exigent les rubriques.
L'étude comprend deux sections. Dans la première partie, la justification
théorique et normative de la liberté d'expression dans les prisons est faite, puis la
portée du sujet en droit comparé, son évolution historique et la jurisprudence avancée
sont examinées. Dans la deuxième partie, la liberté d'expression et les interdictions
de lecture dans les prisons de Turquie sont abordées, avec l'intervention des autorités
administratives et judiciaires compétentes dans le cadre des décisions-cadres de
l'AYM.
La première partie de l'étude comprend deux sections. Le premier est consacré
au fondement de la liberté d'expression dans les prisons. Les bases théoriques et
normatives de la liberté d'expression des détenus sont prises comme base de
justification. Dans l'explication de la structure théorique, tout d'abord, les thèses qui
sont à la base de la justification de la liberté d'expression sont incluses. Le but est de
montrer que les vues qui dominent ces thèses ne perdent pas leur validité derrière les
murs de la prison. Dans la justification de la liberté d'expression, qui a fait l'objet
d'un examen et d'une discussion approfondis par de nombreuses disciplines pendant
de nombreuses années; les thèses de la réalisation de la réalité, de la réalisation de soi
et de l'accomplissement de la démocratie sont utilisées. La liberté d'expression des
détenus est basée sur diverses études utilisant les thèses ci-dessus. Cependant, la
thèse basée sur la démocratie est mise au premier plan en atteignant la réalité, que
l'on appelle aussi le marché des idées. En conséquence, lorsque les détenus sont
privés de leur liberté d'expression par des réglementations légales ou des pratiques
administratives, ils seront exclus des débats publics et leurs relations avec la société
seront empêchées. Ainsi, la thèse de la fonctionnalité de la démocratie ne sera pas
pleinement réalisée. En fait, l'un des principes de la liberté d'expression dans les
démocraties est la liberté d'expression de ceux qui se trouvent dans une position
défavorisée. En même temps, cette situation est directement liée à la thèse basée sur
la réalité. Puisqu'un certain groupe sera exclu du marché des idées, différentes
opinions ne seront pas heurtées et l'objectif d'atteindre la réalité sera incomplet. Le
fait d'exclure les expressions des détenus, en particulier sur les questions relatives au
régime d'exécution et aux conditions de détention, porterait atteinte à la liberté
d'information de la société sur ces questions. Cependant, les approches qui ne
protègent que le bien social ne suffisent pas à protéger la liberté d'expression des
détenus. La compréhension que la liberté d'expression est une condition
fondamentale de l'autonomie et du développement de l'individu, apportée par la thèse
de l'épanouissement de l'individu, devrait également être reconnue à l'égard des
détenus. De même, selon une décision de la Cour suprême des États-Unis, le besoin
des détenus d'identité et de réalisation de soi est beaucoup plus intense dans
l'environnement carcéral.
Une autre base théorique de la liberté d'expression des détenus est le principe
de resocialisation, qui est l'un des principaux objectifs du droit pénal. L'ampleur des
graves violations des droits pendant la Seconde Guerre mondiale a augmenté de façon exponentielle dans le milieu carcéral. Parallèlement aux développements dans
le domaine des droits de l'homme après la guerre, des mesures d '«humanisation» ont
été prises dans les conditions de détention. En conséquence, le but de l'exécution
pénale a été éliminé de la mentalité de souffrir tourment avec le sentiment de
vengeance, et un régime digne de la dignité humaine a été visé comme une exigence
de l'état de droit. La somme de ces efforts pour que les détenus participent à tous les
aspects possibles de la vie sociale en prison et prennent conscience d'un avenir sans
criminalité pour atteindre cet objectif est définie comme le principe de la
resocialisation. Cependant, il a fallu attendre la fin des années 60 pour que ce
principe soit inclus dans les lois d'exécution et les décisions judiciaires. La liberté
d'expression est l'un des outils à utiliser pour atteindre l'objectif de resocialisation.
De cette manière, le régime d'exécution strict et fermé dans les prisons est assoupli,
permettant aux détenus de s'exprimer et d'échanger des informations avec le monde
extérieur. Cependant, dans la pratique, d'une manière générale, la réalisation de
l'objectif de resocialisation en utilisant la liberté d'expression et l'objectif d'assurer la
sécurité et l'ordre institutionnels, mis en avant par les administrations pénitentiaires,
sont en conflit. Les administrations pénitentiaires peuvent souvent empêcher les
détenus d'accéder aux moyens d'expression au motif que cela créera des problèmes
de sécurité. Dans notre étude, il est examiné si ces deux objectifs sont conciliés en
trouvant un juste équilibre.
Tout en expliquant le fondement normatif de la liberté d'expression dans les
prisons, les textes juridiques internationaux et la législation nationale sont utilisés, y
compris le principe de resocialisation. Principalement rédigés au sein de l'organe des
Nations Unies, les articles sur la liberté d'expression de trois textes, qui sont
énumérés comme les Règles minima pour le traitement des détenus, les Principes
complets pour la protection des personnes emprisonnées ou emprisonnées sous
quelque forme que ce soit, et enfin, les Principes fondamentaux pour le traitement
des détenus sont discutés. Ensuite, l'article pertinent des Règles pénitentiaires
européennes adoptées par le Conseil de l'Europe est énoncé. Comme on peut le voir,
ces textes, qui ne sont pas arrangés sous forme de contrats, sont pour la plupart des
principes consultatifs en la matière. Cependant, ces règles ont été adoptées comme
critères minimaux tant par les États parties que par les mécanismes internationaux de
contrôle et d'observation. En termes de législation nationale, tout d'abord, le cadre
général de la question a été défini avec l'article 26 sur la liberté d'expression
réglementée dans la Constitution pour couvrir «tout le monde». Les textes dans
lesquels le droit des détenus d'accéder aux publications non périodiques sur la base
de la liberté d'expression est directement réglementé sont la loi sur l'exécution des
peines et les mesures de sécurité, le règlement sur la gestion des institutions
d'exécution pénale et l'exécution des peines et de la sécurité. Mesures, et la directive
sur les bibliothèques et les bibliothèques des établissements d'exécution des prisons.
Parmi ces documents, la loi d'exécution et le règlement d'exécution ont subi des
modifications à une date assez récente. À la suite de l'amendement en question,
l'espace de liberté du droit a été restreint en ajoutant de nouvelles raisons de
restriction à l'article 62 de la loi sur l'exécution concernant le droit des détenus de
bénéficier de périodiques et non périodiques. Dans notre étude, ces changements sont
comparés à la version précédente de la législation, et ils sont discutés sur la base des
droits et des suggestions de solutions sont faites.
Dans la deuxième partie de la première section, la portée de la liberté
d'expression dans les prisons et les interdictions de livres dans le cadre du droit
comparé sont examinées dans le cadre du développement historique, donnant la
préférence aux systèmes juridiques américain et européen. Le premier amendement
de la Constitution américaine réglemente la liberté d'expression ainsi que la liberté de
religion et de conscience, la presse, l'organisation et les droits de pétition. Dans ce
contexte, la liberté d'expression dans les prisons américaines comprend un éventail
de libertés, notamment la liberté de communication entre détenus ou avec les médias,
la liberté d'accès à Internet, aux périodiques et non périodiques, le droit de recevoir
des visiteurs et des pétitions, le droit la création d'une presse pénitentiaire et le droit
d'un détenu de fournir des conseils juridiques à un autre, également appelé avocat
pénitentiaire. L'article 10 de la CEDH a été rédigé pour couvrir uniquement la liberté
d'expression. Dans le système européen, la liberté d'expression dans les prisons est
reconnue comme la liberté de recevoir et de diffuser des informations, intégrant la
liberté de pensée et d'opinion, y compris le droit de vote; et l'accès aux médias, à
Internet, aux publications périodiques et permanentes. Le droit des visiteurs, la
liberté de correspondance et de communication avec les médias relèvent du champ
d'application de la liberté de communication visée à l'article 8 de la CEDH intitulé
respect de la vie privée et familiale. On peut penser que cette situation entraîne
diverses difficultés en termes de comparaison des deux systèmes et de maintien de la
systématique de l'étude. Cependant, étant donné que l'étude se limite au titre de la
liberté d'expression, d'autres domaines de liberté ne sont pas examinés, seule la
jurisprudence sur le droit à la correspondance, qui recoupe dans certains cas la liberté
d'expression est couverte. Ainsi, la question est discutée conformément à la
jurisprudence des systèmes américain et européen qui restent dans l'espace de liberté.
Tout d'abord, la liberté d'expression des détenus et les interdictions de livres
sont examinées à la lumière des décisions de la Cour suprême des États-Unis.
Jusqu'en 1974, année où la Cour suprême a rendu son premier jugement sur la
question, la Cour suprême a reconnu qu'elle n'avait pas compétence pour superviser
l'administration pénitentiaire et pour interférer avec les règlements pénitentiaires
dans les plaintes concernant la liberté d'expression des détenus. Selon la Cour, les
interventions des administrations pénitentiaires relèvent du pouvoir discrétionnaire
que chaque institution peut déterminer de la meilleure manière et la Cour respecte ce
large pouvoir discrétionnaire. Cette approche de la Cour est exprimée sous le nom de
«doctrine de la non-intervention». Trois normes d'audit distinctes ont été introduites
avec la première décision de la Cour dans laquelle elle a abandonné la doctrine de la
non-intervention et les deux décisions ultérieures. Dans notre étude, en comparant
ces trois normes, on examine dans quelle mesure la liberté d'expression des détenus
était protégée avec d'autres décisions. Parce que, même dans une décision récente, la
Cour suprême a agi selon sa première norme fixée en 1974. Sous le titre des
interdictions de livres dans les prisons américaines, les interdictions de livres
actuelles et frappantes, qui se reflètent également dans les décisions de la Cour
suprême et de la presse, sont inclus.
Sous le titre du champ d'application de la liberté d'expression et des
interdictions de livre dans les prisons européennes, aucune analyse par pays n'est
menée, mais la question est examinée à la lumière des décisions de la CEDH selon la
CEDH. Ce n'est que dans les années 1990 que la CEDH a élaboré des normes
judiciaires pertinentes conformément aux droits de l'homme et à la dignité humaine.
Ce retard est en parallèle avec les développements aux USA. La CEDH a admis que
la liberté d'expression n'est pas un droit qui peut être perdu en raison de
l'emprisonnement et que les prisonniers continuent de conserver leur liberté
d'expression après leur incarcération. Cependant, la Cour a noté que
l'emprisonnement impose inévitablement diverses restrictions à la liberté
d'expression des détenus. La Cour a accordé un large pouvoir discrétionnaire aux
autorités locales, reconnaissant qu'il n'y avait pas de consensus européen pour
équilibrer équitablement les intérêts individuels des détenus en matière de liberté
d'expression avec les intérêts publics. Selon la Cour, le contrôle exercé par les
administrations pénitentiaires devrait être fondé sur des raisons justifiables telles que
les exigences habituelles et raisonnables de l'emprisonnement et de la prévention du
crime et des troubles. En plus de cela, naturellement, la restriction est recherchée
pour se conformer au régime général de restriction des droits et libertés
fondamentaux; et de contenir des garanties qui empêcheront l'arbitraire. Une
interdiction complète, sans permettre aux détenus d'avoir un accès contrôlé et
restreint à l'instrument pertinent de la liberté d'expression, a été considérée comme
une cause de violation. Dans notre étude, la jurisprudence sur le droit des détenus à la
correspondance est également brièvement reprise afin d'être en adéquation avec le
système américain et de démontrer les zones d'intersection avec la liberté
d'expression. À cet égard, les décisions de la Cour depuis sa première jurisprudence
sur la liberté d'expression et l'interdiction du livre dans les prisons sont
principalement discutées.
Dans la deuxième partie de l'étude, la liberté d'expression et les interdictions de
lecture dans les prisons turques sont examinées. La raison sous-jacente de consacrer
une section à ce sujet est qu'en dépit des nombreuses décisions de violation prises par
la Cour constitutionnelle ces dernières années, aucune attitude en faveur de la liberté
n'a été adoptée dans les pratiques des administrations pénitentiaires. Pour cette
raison, dans la première partie de la deuxième section, la structure, le
fonctionnement, les devoirs et les pouvoirs des autorités administratives et judiciaires
compétentes en ce qui concerne les interventions dans la liberté d'expression des
détenus sont expliqués. Par la suite, la portée de la liberté d'expression des détenus
dans les décisions de la Cour constitutionnelle est mise en avant. A cet égard, tout
d'abord, la jurisprudence développée par la Cour constitutionnelle sur la liberté
d'expression est expliquée. La Cour reconnaît que les détenus jouissent de tous les
droits et libertés fondamentaux qui restent dans l'espace commun de la Constitution
et de la CEDH. Par conséquent, la liberté d'expression régie par l'article 26 de la
Constitution est également protégée pour les détenus dans la même mesure.
Cependant, selon la Cour, les raisons légitimes de restriction spécifiées à l'article 26
devraient être appréciées dans les conditions spécifiques des prisons. La Cour,
conformément à la Cour suprême des États-Unis et à la CEDH, a reconnu que les
administrations pénitentiaires ont un large pouvoir discrétionnaire pour interférer
avec la liberté d'expression, la prévention du crime, la sécurité et l'ordre
institutionnels des détenus. Le champ d'application de la liberté d'expression des
détenus dans les décisions de l'AYM comprend divers outils tels que le droit à des
périodiques et non périodiques, à écrire des livres et des pétitions, à regarder des
films, à écouter la radio, à utiliser la télévision ou des ordinateurs.
Dans la deuxième partie de la deuxième section, les interdictions de livres dans
les prisons dans le cadre des décisions de la Cour constitutionnelle sont examinées sous deux rubriques distinctes, pour des périodes ordinaires et extraordinaires. La
Cour constitutionnelle a pris un certain nombre de décisions concernant les
interdictions de livres dans les prisons en période ordinaire. Ainsi, le sujet est
introduit en expliquant la jurisprudence générale qui a dominé ces décisions. Selon la
Cour, l'administration pénitentiaire doit d'abord déterminer si la publication
concernée est interdite par décision de justice lors de l'examen des publications à
remettre aux détenus. La raison en est qu'un livre qui est interdit dans le monde
extérieur devrait également être interdit dans les prisons. Pour les publications qui ne
font pas l'objet d'une décision d'interdiction, la Cour a proposé un grand nombre de
critères d'évaluation dans une longue liste. Les allégations de violation des décisions
mentionnées dans notre étude sont fréquemment évaluées à la lumière de ces critères.
Par la suite, les décisions sont discutées en les classant autour de certaines questions
communes. Une distinction fondamentale est faite entre les applications faites en
termes de livres avec et sans interdiction. En ce qui concerne notre étude, le principal
sujet de discussion est les livres sans aucune décision d'interdiction. A cet égard, les
décisions concernant les documents sous forme de photocopie et les décisions
concernant les livres écrits par les détenus au sein de l'établissement sont élaborées.
Sous le titre des interdictions de livres dans les prisons pendant l'état d'urgence
(OHAL), tout d'abord, l'effet de l'état d'urgence sur le régime de restriction des droits
et libertés fondamentaux est examiné. L'effet restrictif des décrets-lois de l'état
d'urgence sur les droits des détenus et les pratiques effectivement adoptées par les
administrations pénitentiaires en matière d'interdiction de livres sont discutés. Enfin,
les décisions de la Cour constitutionnelle concernant les interdictions de livres
pendant l'état d'urgence sont discutées.