Hemşirelerin kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklarla ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of the nurses about the diseases transmitted by blood and body fluids
Yazar: FERİDE TASIM
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kan = Blood ; Vücut sıvıları = Body fluids

Özet:
Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, hemşirelerin kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklarla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 3 aydan uzun süredir çalışmakta olan hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmaya evrenin tamamının alınması planlanmıştır. Araştırmanın verileri 01.09.2011-01.10.2011 tarihleri arasında toplanmıştır. Anket soruları araştırmacının gözetiminde araştırma evrenini oluşturan 513 hemşireden, araştırmayı kabul eden 412 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 13.0 istatistik paket programıyla değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Pearson Ki-Kare testi ve Fisher's Exact test kullanılmıştır. Hemşirelerin %54.1'i çalıştığı birimi çok riskli bulduğunu, %47.1'i çalışma sırasında kan ve vücut sıvıları ile temasın sık olduğunu, %30.6'sı kan ve vücut sıvıları ile temas sırasında her zaman önlem aldığını, %99.5'i koruyucu önlem olarak eldiven kullandığını ifade etmiştir. Hemşirelerin %73.1'inin bakım öncesi, %98.8'inin bakım sonrası, %46.6'sının ise hastadan hastaya geçişte el yıkadığı, %42.0'ının yeterli zaman bulamadığı için koruyucu önlem almadığı, %23.3'ünün enjektör iğnesinin batması ile son 1 yıl içinde kesici-delici yaralanması yaşadığı saptanmıştır. Hemşirelerin %96.1'inin HBV tetkiki yaptırdığı, %88.8'inin HBV aşısı yaptırdığı,  %84.7'sinin HCV tetkiki yaptırdığı, HBV aşısı yaptırmayanların %52.2'sinin fırsat bulamadığı için aşı yaptırmadığı, %52.4'ünün kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklar hakkında hizmetiçi eğitim aldığı, %42.2'sinin bilgilerini yeterli bulduğu, %74.0'ının daha fazla bilgi istediği saptanmıştır. Hemşirelere kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklardan korunma konusunda eğitimler düzenlenmesi ve verilen eğitimlerin etkinliğinin ve sürekliliğinin sağlanması önerilebilir.

Anahtar kelimeler: Kan, vücut sıvıları, evrensel önlemler, hemşirelik uygulamaları, bulaşıcı hastalıklar

Abstract:
The purpose of this descriptive study is to determine the knowledge, attitudes and behaviors of the nurses about the diseases transmitted by blood and body fluids. The population of this research involves the nurses who have been working at Kayseri Training and Research Hospital for more than 3 months. The whole population was planned to be included in the research. The data were collected between 01.09.2011 and 01.10.2011. The questionnaire was conducted to 412 of the 513 nurses who accepted the survey from the whole population under the supervision of the researcher. The data were evaluated by the SPSS 13.0 statistical package software. Pearson's Chi-square test and Fischer's Exact test were used in Statistical analyses. Of the nurses 54.1% stated that their deparment is quite risky, 47.1% stated that they frequently contact to blood and body fluids during working hours, 30.6% stated that they always take measures while dealing with blood and body liquids and 99.5% stated that they use gloves as a preventive measure. It was determined that 73.1% of the nurses wash their hands before nursing care, 98.8% wash after nursing, are 46.6% wash while passing from one patient to another, 42.0% don't take measures as they can't find enough time and 23.3% suffered a needlestick injury in last year time. It was also determined that 96.1% of the nurses had an HBV examination test, 88.8% had a HBV vaccination, 84.7% had an HCV examination test, 52.2% of the nurses who didn't have HBV vaccination couldn't find chance to have it done, 52.4% of the nurses got an in-service training about diseases transmitted by blood and body fluids, 42.2% think that their knowledge is enough, 74.0% demand for more information. Arranging trainings for nurses on protection against diseases transmitted by blood and body fluids and ensuring the efficiency and sustainability of these trainings can be suggested.
Key words: Blood, body fluids, universal measures, nursing behaviors, transmitted disease