İki farklı germe protokolünün egzersize bağlı kas hasarına akut etkisi
Acute effect of two different stretching protocols on exercise inducedmuscle damage
Yazar: TUĞBA KOCAAĞA
Danışman: PROF. DR. KEMAL TAMER ; PROF. DR. ÜMİD KARLI
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Germe yöntemi = Stretch method ; Kas hasarı = Muscle damage ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Spor = Sports ; Sıçrama = Jump ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışmanın amacı statik ve propriyoseptif nöromüsküler fasilitasyon (PNF) germenin
egzersize bağlı kas hasarına akut etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya gönüllü olarak otuz
dört sağlıklı erkek birey katılmıştır. Araştırmaya katılan bireyler rastgele statik germe, PNF
germe ve kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrılmışlardır. Katılımcıların kas hasarı
egzersiz öncesi, hemen sonrası, egzersiz sonu 24, 48, 72 ve 96'ıncı saatlerde kreatin kinaz
(CK) aktivite düzeyleri, algılanan kas ağrısı (AKA), esneklik, uyluk ve baldır çevre
değerlerinin ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca bireylerin egzersiz öncesi izokinetik kuvvet
ölçümleri yapılmıştır. Kas hasarı egzersizi olarak bireyler 120 derinlik sıçramasını
uygulamışlardır. Egzersiz hemen öncesinde de bireyler dahil oldukları gruplara göre statik
ve PNF germe uygulamasını gerçekleştirmişlerdir. Verilerin analizi için tekrarlı ölçümlerde
varyans analiz testi kullanılmıştır. Tekrarlı ölçümlerde varyans analizine göre CK aktivite
düzeyleri, esneklik değerleri, AKA, uyluk çevre ve baldır çevre değerlerinin zaman
etkisinde anlamlı fark bulunurken zaman x grup ve grup etkisinde istatiksel olarak anlamlı
fark tespit edilmemiştir. İzokinetik kuvvet ile kas hasarı arasındaki ilişkiyi belirlemek için
yapılan korelasyon analizi sonucuna göre ise CK aktivite düzeylerinin zirve yaptığı
egzersiz sonrası 24'üncü saat değerleri ile azami tork değerleri arasında anlamlı ilişki
bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, eksantrik egzersiz öncesi uygulanan statik veya
PNF germenin egzersize bağlı kas hasarına karşı engelleyici etkisinin olmadığı tespit
edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the acute effects of static and proprioceptive
neuromuscular facilitatiton (PNF) stretching on exercise-induced muscle damage. Thirty
four healthy men voluntereed to participate the study. Participants were seperated
randomly to three groups as static stretching, PNF stretching and control. Levels of
creatine kinase (CK), perceived muscle soreness, flexibilty, mid thigh and calf
circumferences were measured before exercise, immediately after, 24, 48, 72 and 96th
hours post muscle damaging exercise. Additionally to determine to relation between power
and muascle damage, isokinetic strength were measured before exercise. Participants were
conducted to 120 drop jumps as muscle damaging exercise. According to the stretching
groups participants were performed static or PNF stretching protocols just before muscle
damaging exercise. Variance analysis test for repeated measures were used for statistical
anlaysis. According to variance analysis test there were significant main effect for time
with respect to CK levels, perceived muscle soreness, flexibilty, mid thigh and calf
circumferences but no significant changes were seen for time x group and group effect.
Results of correlation test for determining the relation between muscle damage and power
there was no significant correlation between max tork and post exercise 24th hour CK
levels (p>0,05). As a conclusion, neither static nor PNF stretching prior to eccentric
exercise were not effective to prevent muscle damage.