Zihin haritası tekniğinin 7. sınıf düzeyi dil bilgisi öğretimine katkısı
The contribution of mind map technique to 7th grade grammar teaching
Yazar: SEMİH TOPAL
Danışman: PROF. DR. MUSA ÇİFCİ
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Dil bilgisi = Grammar ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Zihin haritaları = Mind maps

Özet:
Bu çalışmanın amacı zihin haritası tekniğinin 7.sınıf düzeyi dil bilgisi öğretiminde başarıya ve dil bilgisi kavramlarının öğrenimine katkısının olup olmadığını tespit etmektir. Çalışma karma desen türlerinden sıralı açıklayıcı desen türündedir. Çalışmanın nicel boyutunda yarı deneysel desen türlerinden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda ise odak grup çalışması ve araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Çalışma boyunca veri toplama aracı olarak erişi testleri, yarı yapılandırılmış görüşme formu, dil bilgisine yönelik tutum ölçeği, araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında MEB'e bağlı bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 7/A ve 7/B şubesine ait 48 öğrenci oluşturmaktadır. 
Çalışmanın uygulama süresi haftada ikişer ders saati olmak üzere toplam 10 haftadır. Uygulama öncesinde öğrencilere tutum ölçeği uygulanmıştır. Uygulama sürecinde 2 hafta tekniğin öğretimine ve örnek etkinliklere ayrılmıştır. Ardından öğrencilere öntest amacıyla "Ek fiili işlevlerine uygun olarak kullanır." kazanımına ilişkin erişi testi uygulanmıştır. Öntestin ardından kazanıma yönelik deney grubunda hazırlanan günlük planlar doğrultusunda zihin haritası tekniğiyle; kontrol grubunda ise düz anlatım yöntemi kullanılarak ders kitabındaki etkinlikler aracılığıyla sırasıyla 4 haftalık uygulama, sontest ve kalıcılık testi yapılmıştır. Bu süreç "Basit, türemiş ve birleşik fiilleri ayırt eder." kazanımı için de aynı sırayla öntest-uygulama-sontest-kalıcılık testi şeklinde yapılmıştır. Uygulama öncesinde kullanılan dil bilgisine yönelik tutum ölçeği de sontest amaçlı tekrarlanarak tutumda farklılaşmanın olup olmadığı gözlenmiştir. 
Öntest, sontest ve kalıcılık testlerinin aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanıp sonuçlar karşılaştırılarak tekniğin kullanımının dil bilgisi öğretimine katkısının olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (Statistikal Package for Social Sciences) for Windows 17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilere öncelikle normallik analizi için Shapiro-Wilk Testi uygulanmıştır. Verilerin normal dağıldığı durumlar için parametrik, normal dağılmadığı durumlar için nonparametrik testler kullanılmıştır. 
Fiilde yapı deney ve kontrol grubu sontest toplam puanlarının analizinde Bağımsız Örneklemler T Testi kullanılmıştır. Ek fiil deney grubu öntest-sontest toplam puanlarının analizinde; ek fiil deney grubu sontest-kalıcılık testi puanlarının analizinde; fiilde yapı kontrol grubu öntest, sontest toplam puanlarının analizinde; fiilde yapı deney grubu sontest-kalıcılık testi puanlarının analizinde ve fiilde yapı kontrol grubu sontest-kalıcılık testi puanlarının analizinde Eşleştirilmiş Örneklemler T Testi kullanılmıştır. Ek fiil kontrol grubu öntest-sontest toplam puanlarının analizinde; ek fiil kontrol grubu sontest-kalıcılık testi toplam puanlarının analizinde; fiilde yapı deney grubu öntest-sontest toplam puanlarının analizinde Wilcoxon İşaretli-Sıralama Testi kullanılmıştır. Ek fiil konusunda deney ve kontrol gruplarının öntest toplam puanlarının analizinde; ek fiil deney ve kontrol grubu sontest toplam puanlarının analizinde;  fiilde yapı deney ve kontrol grubu öntest toplam puanlarının analizinde Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Tutum ölçeği verilerinin normal dağılması sebebiyle tutum ölçeği deney-kontrol grubu öntest toplam puanlarının analizi ve deney-kontrol grubu sontest toplam puanlarının analizi için Bağımsız Örneklemler T Testi kullanılmıştır. Tutum ölçeği deney grubu öntest-sontest toplam puanlarının analizi ve tutum ölçeği kontrol grubu öntest-sontest puanlarının analizi için ise Eşleştirilmiş Örneklemler T Testi kullanılmıştır.
Odak grup çalışmasında görüşme kayıtlarının çözümlemesinde içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA programına aktarılarak kod haritaları oluşturulmuş ve araştırmacı tarafından yorumlanmıştır. Araştırmacı günlüğünün analizinde de içerik analizine başvurulmuştur.
Elde edilen bulgular ışığında akademik başarıyı arttırma ve öğrenmenin kalıcılığı açısından 7.sınıf düzeyi dil bilgisi öğretiminde zihin haritası tekniğini kullanmanın düz anlatım yönteminden daha etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca zihin haritası tekniğini kullanmanın öğrencilerin dil bilgisine yönelik tutumlarına da katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bu nedenle Türkçe dersi öğretmenlerinin dil bilgisine yönelik çalışmalar yaparken hem akademik başarıyı ve kalıcılığını arttırmak için hem de dil bilgisine yönelik öğrenci tutumlarını iyileştirmek için zihin haritası tekniğini kullanmalarının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether the mind map technique contributes to success in 7th grade grammar teaching and to the learning of grammar concepts. The study is in the type of sequential explanatory design, which is one of the mixed design types. In the quantitative dimension of the study, the pretest-posttest matched control group design, which is one of the quasi-experimental design types, was used. In the qualitative aspect of the study, focus group work and the researcher's diary were used. Access tests, semi-structured interview form, attitude scale towards grammar, researcher's diary were used as data collection tools throughout the study. The study group consists of 48 students belonging to 7/A and 7/B branches who are studying in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year.
The implementation phase of the study lasted for a total of 10 weeks, two course hours per week. Before the application, the attitude scale was applied to the students. During the implementation process, the 2 weeks were devoted to teaching the technique and sample applications. Then, pre-test, the students "Use the additional verb in accordance with its functions." A pre-test was conducted to measure the level of knowledge about learning outcomes. After the pre-test, with the mind map technique in line with the plans prepared in the experimental group learning outcome; In the control group, a 4 week practice, post-test and retention test were carried out, respectively, through the activities in the textbook using the lecture method. This process "Distinguishes simple, derived and compound verbs." learning outcome, it was done in the same order as pretest-application-posttest-permanence test. The attitude scale towards grammar, which was used before the application, was also repeated for post-test purposes, and it was observed whether there was a difference in attitude.
The arithmetic means and standard deviations of the pretest, posttest and retention tests were calculated and the results were compared, and the contribution of the use of the technique in grammar teaching was tried to be determined. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 program. Firstly, Shapiro-Wilk Test was applied to the data for normality analysis. Parametric tests were used cases where the data were normally distributed, and nonparametric tests were used cases where the data were not normally distributed.
In fact, the Independent Samples T-Test was used in the analysis of the posttest total scores of the construction experiment and control group. In the analysis of the pretest-posttest total scores of the additional verb experimental group; in the analysis of the posttest-permanence test scores of the additional verb experimental group; in the analysis of the pretest and posttest total scores of the actual structure control group; Paired Samples T-Test was used in the analysis of the posttest-permanence test scores of the actual construction experimental group and the posttest-permanence test scores of the construction control group in the verb. In the analysis of the pretest-posttest total scores of the additional verb control group; in the analysis of the additional verb control group posttest-permanence test total scores; In fact, Wilcoxon Signed-Ranking Test was used in the analysis of the pretest-posttest total scores of the construction experiment group. In the analysis of the pretest total scores of the experimental and control groups about the additional verb; additional verb in the analysis of the experimental and control group posttest total scores; In fact, the Mann-Whitney U Test was used in the analysis of the total pretest scores of the construct experiment and control group. Due to the normal distribution of the attitude scale data, Independent Samples T Test was used analysis of the total scores of the Attitude scale experiment-control group pretest and the posttest total scores of the experiment-control group. Paired Samples T Test was used analysis of the pretest-posttest total scores of the attitude scale experimental group and the pretest-posttest scores of the attitude scale control group.
Content analysis was used in the analysis of the interview records in the focus group study. The obtained data were transferred to the MAXQDA program and code maps were created and interpreted by the researcher. Content analysis was also used in the analysis of the researcher's diary.
In the light of the findings obtained, it has been seen that the mind mapping technique in 7th grade grammar teaching is more effective than the plain expression method in terms of increasing academic achievement and the permanence of learning. In addition, it has been determined that using the mind map technique also contributes to students' attitudes towards grammar. This reason, it is thought that it will be effective for Turkish language teachers to use the mind map technique in order to improve the students' academic success and permanence of their learning, as well as to improve their attitudes towards grammar by positively influencing them while working on grammar in their lessons.