Temel gelir eşitsizliğe bir çözüm getirebilir mi?
Can basic income bring a solution to inequality?
Yazar: ŞEYMA NUR YÜCEL
Danışman: PROF. DR. GÜLENAY BAŞ DİNAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Günümüzde gerek ülke içinde gerekse ülkeler arasındaki eşitsiz bölüşüm ilişkileri bireyleri ve toplumları ekonomik ve sosyal açıdan önemli bir şekilde etkilemektedir. İstatistikler 1970-1980'lerden itibaren eşitsizliğin dikkat çekici bir şekilde arttığını göstermektedir. Eşitsizliğin bu denli artmasında uygulanan neoliberal politikaların ve bu bağlamda kamu harcamalarının azaltılmasının etkisi büyüktür. Bunun yanı sıra, gelecekte içinde bulunduğumuz dördüncü sanayi devriminin bir sonucu olarak üretim sürecinde bilgisayar teknolojisinden çok yoğun bir şekilde yararlanılacağı; bu durumun emek gücüne duyulan ihtiyacı azaltarak işsizliği artıracağı beklenmektedir. Bu durumun mevcut eşitsizlik problemini çok daha ciddi hale getireceği düşünülmektedir. Dünya çapında artan eşitsizliklere dair birçok çözüm önerisi öne sürülmüştür. Bunlardan birisi de Temel Gelir projesidir. Temel gelir bireylere herhangi bir koşul aranmaksızın yapılan nakit gelir ödemesi olarak tanımlanabilir. Bu tezin ana amacı diğer sosyal politika biçimlerinden pek çok yönüyle farklı olan temel gelirin Dünya genelindeki eşitsizliğin azaltılması açısından bir çözüm olup olmayacağını tartışmaktır. Eşitsizliği ortadan kaldıracak politika önerilerini tartışmadan önce bölüşüm ilişkilerinin belirleyenlerinin iyi tanımlanması gerekir. Bu nedenle, bu tezde öncelikle iktisadi düşünce tarihi ekseninde bölüşüm ve gelir dağılımı ile ilgili tartışmalara değinilmiş ve tarihsel açıdan eşitsizliğin gelişimi irdelenmiştir. Bu incelemeler ışığında Temel Gelir projesinin tarihsel kökeni, iddiaları, projeye yönelik eleştiriler, literatürdeki tartışmalar ve uygulama örnekleri üzerinden Temel Gelir projesinin eşitsizlik sorunun azaltılmasında işlevsel olup olmadığı tartışılmıştır. Tartışmalar neticesinde Temel Gelir projesinin diğer sosyal yardım biçimleriyle tamamlayıcı şekilde hayata geçirildiği takdirde daha işlevli olacağı aksi durumda eşitsizlik sorununun çözümünde tek başına yetersiz kalacağı vurgulanmıştır.

Abstract:
Today, unequal distribution relations both within the country and between countries affect individuals and societies economically and socially. Statistics show that inequality has increased remarkably since the 1970s-1980s. The neoliberal policies implemented and the reduction in public expenditures in this context have a great effect on the increase in inequality. In addition, as a result of the fourth industrial revolution we are in in the future, computer technology will be used extensively in the production process; This situation is expected to increase unemployment by reducing the need for labor force. It is thought that this situation will make the current inequality problem much more serious. Many solutions have been proposed for increasing inequalities around the world. One of them is the Basic Income project. Basic income can be defined as cash income payments made to individuals without any conditions. The main purpose of this thesis is to discuss whether basic income, which is different from other forms of social policy in many ways, can be a solution for reducing inequality around the world. Before discussing policy proposals to eliminate inequality, the determinants of distribution relations should be well defined. For this reason, in this thesis, first of all, the debates on distribution and income distribution in the axis of the history of economic thought are discussed and the development of inequality from a historical perspective is examined. In the light of these examinations, it has been discussed whether the Basic Income project is functional in reducing the problem of inequality through the historical origin of the Basic Income project, its claims, criticisms of the project, discussions in the literature and application examples. As a result of the discussions, it was emphasized that the Basic Income project would be more functional if implemented in a complementary way with other forms of social assistance, otherwise it would be insufficient on its own in solving the problem of inequality.