Uluslararası güvenlik bağlamında uzay güvenliği ve ABD ulusal güvenlik politikalarının uzay güvenliğine etkisi
Space security in the context of international security and the effect of US national security policies on space security
Yazar: SERAP GÜRSEL
Danışman: DOÇ. DR. ALİ POYRAZ GÜRSON
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Milli güvenlik politikası = National security policy ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uyduların çift yönlü kullanımı = Dual use of satellites ; Uzay = Space ; Uzay güvenliği = Space security

Özet:
Uzay 1950'lerden itibaren devletler arasında bir rekabet ortamı haline gelmiştir. Soğuk Savaş sırasında ABD ve SSCB arasında bir prestij meselesi haline gelmiş olan uzay çalışmaları, Soğuk Savaş'ın son döneminden itibaren diğer devletlerin de yer almasıyla gelişmiş ve karmaşıklaşmıştır. Uzay ile ilgili hukuki düzenleme oluşturma çabaları 1950'lerde ilk uzay çalışmaları ile başlamasına rağmen olumlu uluslararası zorlayıcı tedbirlere ulaşmak mümkün olmamıştır. Çok az sayıdaki hukuki çabalar günümüzde geliştirme gerekliliklerine ve bu çabalarda fikir ayrılıklarına neden olmaktadır. Uzay aktörleri arasında uzay güvenliği kavramının içeriğinde dahi fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Uzay güvenliğinin üç ana konusu bulunmaktadır. Bu konular; uzayda durum farkındalığı, silahlanma ve uyduların çift yönlü kullanımıdır. Uzay güvenliği konusu devletler arasında politik bir konu haline gelmiş olup uluslararası hukuk oluşturma çabalarında uzay aktörleri kutuplaşmıştır. Bu kutupların uzay güvenliği konularından önemsedikleri de farklılaşmıştır. Uzay aktörlerinden en önemlisi ABD'dir. Uzay varlıklarının çokluğu, uzay teknolojilerindeki ilerlemesi ve özel sektör uzay yatırımları ile liderlik vasfını sürdürmektedir. Uzay gelişmelerinin başlangıcından itibaren uzay çalışmalarının ABD ulusal politikalarını etkilediği görülmüştür. Ulusal güvenlik politikaları da uzay güvenliği politika ve çalışmalarını uluslararası anlamda etkilemektedir. Bu bağlamda klasik güvenlik yaklaşımı ve yeni güvenlik yaklaşımları çerçevesinde uzay güvenliği kavramı tarihsel süreçlerle birlikte anlatılmıştır. ABD ulusal güvenlik politikalarında uzay güvenliği çalışmaları tarihsel süreç içinde incelenmiştir.  Araştırmanın hipotezleri betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ile sınanmıştır. Betimsel analizde Soğuk Savaş Dönemi öncesi, Soğuk Savaş Dönemi ve Soğuk Savaş Dönemi sonrasında yapılmış uzay çalışmaları uzay güvenliğinin ortaya çıkış nedenlerinin de daha iyi anlaşılması amacıyla incelenmiş, özetlenmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca söz konusu dönemlerde ABD politikalarına hakim uluslararası ilişkiler güvenlik teorilerine de yer verilmiştir. ABD ulusal güvenlik politikaları ile uzay politikalarının etkileşimini ortaya çıkartmak için de ABD Ulusal Güvenlik Stratejileri ABD Başkanları temelinde incelenmiş ve dönemleri uzay güvenliği çalışmalarına yer verilmiştir.

Abstract:
Space has become a competitive environment between states since the 1950s. Space studies, which became a matter of prestige between the USA and the USSR during the Cold War, developed and complicated with the inclusion of other states since the last period of the Cold War. Although efforts to establish legal regulations related to space began with the first space studies in the 1950s, it was not possible to reach positive international compelling measures. Very few legal efforts cause development requirements and divergence in these efforts today. There are differences of opinion among space actors even in the content of the concept of space security. Space security has three main issues. These issues are; situation awareness in space, armament and dual use of satellites. The issue of space security has become a political issue among states, and space actors have polarized in their efforts to establish international law. It is also different that these poles care about space safety issues. The most important of the space actors is the USA. It continues to be a leader with its multitude of space assets, advancement in space technologies and private sector space investments. Since the beginning of space developments, space studies have been shown to affect US national policies. National security policies also affect space security policies and studies internationally. In this context, the concept of space security is explained with historical processes within the framework of classical security approach and new security approaches. Space security studies in the US national security policies have been examined in the historical process. The hypotheses of the research were tested by descriptive analysis and content analysis methods. In descriptive analysis, the space studies conducted before the Cold War Period, the Cold War Period and Post Cold War Period were examined, summarized and interpreted in order to better understand the reasons for the emergence of space security. In addition, international relations security theories that dominate US policies were also included. In order to reveal the interaction of US national security policies and space policies, US National Security Strategies were examined on the basis of US Presidents and their periods were included in space security studies.