Mesane patolojilerinde çok kesitli bilgisayarlı tomografi sanal sistoskopi ile konvansiyonel sistoskopinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison the role of multidetector computed tomography virtual cystoscopy and conventional cystoscopy in detecting bladder pathologies
Yazar: FADİME GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. A.MECİT KANTARCI
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Hematüri şikayeti olan ve üst toplayıcı sistem incelemeleri normal olan olgularda mesane tümörü ilk akla gelmesi gereken patolojidir. Mesane tümörlerinin tanısında günümüzde en güvenilir inceleme yöntemi konvansiyonel sistoskopi (KS)'dir. Ancak invaziv, pahalı ve zaman alıcı olmasının yanında sedasyon ya da anestezi gerektirmesi tetkikin dezavantajlarıdır. Son yıllarda Bilgisayarlı Tomografi (BT)'deki teknolojik gelişmeler sayesinde mesane gibi içi boş organlara ait intraluminal patolojilerin sanal ortamda endoskopi benzeri görüntülenmesi mümkün olmuştur.Bu çalışmada, mesane lümeninin hava ile doldurulması yöntemiyle yapılan BT sanal sistoskopi (SS) incelemesinin mesane patolojilerinin tespitindeki rolü ve elde edilen bulguların KS verileri ile karşılaştırılması amaçlandı.Çalışmaya Mayıs 2007?Şubat 2008 tarihleri arasında, hematüri şikayeti bulunan ve mesane tümörü öntanısıyla BT tetkiki için gönderilen 27'si erkek, 3'ü kadın olmak üzere toplam 30 olgu dahil edildi (yaş aralığı, 39?88; ortalama 63±12 yıl). Pilot görüntülerde mesane lokalize edildikten sonra bu alan supin pozisyonda 3 mm kesit kalınlığı, 6 mm/sn masa kayma hızı, 120 kV ve 250 mA ile tarandı. İki boyutlu aksiyel görüntüler, koronal ve sagittal multiplanar rekonstrüksiyon görüntüleri ve SS görüntüleri değerlendirildi. KS'de saptanan 0,5 cm'den büyük polipoid lezyonların hepsi SS ile de görüntülenebilirken, 0,5 cm'den küçük 8 polipoid lezyonun 6'sı izlenebildi. 6 sesil lezyonun, 1 cm ve daha büyük boyuttaki 3'ü SS ile tespit edilirken 1 cm'den küçük olan 3 lezyon lokalize edilemedi. Tekniğin mesane lezyonlarının tanımlanmasındaki sensitivitesi %91, spesifisitesi %93, pozitif prediktif değer %89, negatif prediktif değer %95 ve tanısal doğruluk oranını %92 olarak bulundu.Sonuç olarak BT sanal sistoskopi, 5 mm ve üzerindeki tümörlerin görüntülenmesinde başarı ile kullanılabilen noninvaziv bir tekniktir. Aksiyel ve multiplanar reformat görüntülerin birlikte kullanılması ile başarı oranı artmakta ve aynı zamanda ekstravezikal metastazların değerlendirilmesinde kapsamlı pelvik incelemeye izin vermektedir. Mukozal detayın gösterilememesi ve patolojik örnekleme yapılamaması ise yöntemin dezavantajlarıdır.Anahtar kelimeler: mesane, sanal sistoskopi, çok kesitli bilgisayarlı tomografi

Abstract:
In cases who have complaints of hematuria and have normal upper urinary system examinations, bladder tumor is a pathology which should be considered initially. Currently in the diagnosis of bladder tumors, the most reliable imaging method is the conventional cystoscopy. But, it is an invasive, expensive and long-lasting procedure. In recent years, owing to improvements in computed tomography (CT) technology, it became possible to show intraluminal pathologies belonging to hollow organs (such as bladder) like endoscopy in a virtual way.In this study, it was aimed to investigate the role of virtual cystoscopy in detecting bladder pathologies by filling the lumen with air and, to compare the findings with those of conventional cystoscopy.The study included 30 patients (27 males and 3 females) who have complaints of hematuria and were evaluated with CT due to suspected diagnosis of bladder tumor between May 2007-February 2008 (age range:39-88, mean:63±12 years). After the bladder was detected in pilot images, this region was scanned in supine position by means of 3 mm-sectional thickness, table movement of 6 mm/s and 120 kV-250 mA. Two dimensional axial images, coronal and sagittal multiplanar reconstruction images and virtual cystoscopy were evaluated. Polypoid lesions bigger than 0,5 cm were all demonstrated with virtual cystoscopy, on the other hand, only 6 of 8 polypoid lesions smaller than 0,5 cm were able to be detected. While 3 of 6 sessile lesions with the diameter of 1 cm or larger were imaged with virtual cystoscopy however other 3 lesions smaller than 1 cm could not be localised. In defining bladder lesions, sensitivity, specificity, positive predictive value, negative predictive value and diagnostic accuracy rate of VC were 91, 93, 89, 95 and 92% respectively.In conclusion, CT virtual cystoscopy can be successfully used at imaging of tumors with a diameter 5 mm or over. Use of the axial and multiplanar reformatted images provides increased rate of accurate diagnosis, and also allows for comprehensive pelvic imaging to assess extravesical metastases. Insufficient imaging of mucosal details and lack of chance of pathologic sampling can be count as the disadvantages of this technique.Key words: bladder, virtual cystoscopy, multidetector computed tomography