Okul yöneticilerinin davranışları, iş yaşamı kalitesi ve öğretmen performansının öğrenci açısından değerlendirilmesi
An evaluation of school managers behaviours, quality of work life and teachers performances in terms of students
Yazar: FATİH BEKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DURDAĞI AKAN ; PROF. DR. SELAHATTİN TURAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Okul yöneticileri = School administrators ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Repertuvar Grid Yöntemi = Repertory Grid Method ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life

Özet:
İlköğretimde görev yapan öğretmenlerin algılarına dayalı olarak yönetici davranışları, iş yaşamı kalitesi ve öğretmen performansının öğrenci açısından sonuçlarını incelemeyi amaçlayan bu çalışmada nitel ve nicel modellerin bir arada kullanıldığı karma yöntemlerden keşfedici desen kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubu, iki farklı şekilde oluşturulmuştur. Araştırmanın nitel verilerini elde etmek için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenen 30 öğretmen, nicel verileri elde etmek için maksimum çeşitlilik tekniği ile belirlenen 426 öğretmen çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları katılımcılar tarafından repertory grid tekniği temel alınarak oluşturulmuştur. Veri toplama aracının geçerlik ve güvenirliği araştırmacı tarafından yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile belirlenmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, pearson çarpım momentler korelâsyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin davranışları, iş yaşamı kalitesi, öğretmen performansı ve öğrenci nitelikleri için katılımcılar tarafından üretilen toplan 1200 kavram, yönetici davranışları 14, iş yaşamı kalitesi 12, öğretmen performansı 14 ve öğrenci nitelikleri için 16 kategori altında toplanmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin davranışları, iş yaşamı kalitesi, öğretmen performansı ve öğrenci nitelikleri arasındaki ilişkinin anlamlı düzeyde olduğu saptanmıştır. Okul yöneticilerinin davranışlarının ve öğretmen performansının öğrenci niteliklerini tek başlarına doğrudan yordama gücüne sahip olduğu, iş yaşamı kalitesinin ise tek başına öğrenci niteliklerini anlamlı düzeyde yordamadığı saptanmıştır. Ancak iş yaşamı kalitesi, okul yöneticilerinin davranışları ile birlikte değerlendirildiğinde öğrenci niteliklerini anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte okul yöneticilerinin davranışlarının birlikte değerlendirildiği diğer tüm durumlarda öğrenci niteliklerini yordama düzeyini artırdığı sonucu elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul yöneticisi, öğrenci nitelikleri, iş yaşamı kalitesi, repertory grid

Abstract:
This study investigated the impacts of school managers? behaviours, quality of work life and teacher?s performance on students depending on the perceptions of teachers working at primary schools. In this study, exploratory pattern, which is a hybrid method where both qualitative and quantitative models are used together, was used.The study group was created in two different ways. To obtain qualitative data, 30 teachers were recruited to the study via criterion-based selection, which a purposeful sampling method; to obtain quantitative data, responses from 426 teachers were examined via maximum variation sampling. The study group comprised these selected teachers in total. Data collection tool collected the data as participants provided responses based on a repertory grid method. The validity and reliability of the data collection tool were determined via exploratory and confirmatory factor analyses. The data were analyzed via frequency, percentage, arithmetic mean, Pearson product?moment correlation and structural equation modelling.The participants? responses yielded 1200 concepts related to school managers? behaviours (14 categories), quality of work life (12 categories), teachers? performance (14 categories) and student qualifications (16 categories). A significant correlation was identified between the managers? behaviours, quality of work life, teacher?s performance and the qualifications of students. It was concluded that school managers? behaviours, teachers? performance and student qualifications had direct predictive power on their own. Quality of work life did not significantly predict student qualifications. However, quality of work life significantly predicted student qualifications when evaluated in combination with school managers? behaviours. In addition, in all cross-comparisons involving school managers? behaviours, it was found to increase the prediction level of student qualifications.Key Words: School manager, student qualifications, quality of work life, repertory grid