Sosyal bilgiler dersinde biyografi kullanımının öğrenci görüşlerine   göre değerlendirilmesi
Evaluation of usage biography in social studies teaching according to students'opinions
Yazar: UĞUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AÇIKALIN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılan çalışmanın amacı; Sosyal Bilgiler dersi 5.sınıf Bilim, Teknoloji ve Toplum ünitesinin ilgili bilim insanlarının biyografilerinin kullanılarak işlenmesinin öğrenciler üzerindeki yansımalarını ortaya çıkarmak ve aynı zamanda bu çalışmanın öğrenci ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. 2018 yılında MEB tarafından açıklanan Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında; Sosyal Bilgiler dersine öğrencilerin ilgilerinin artması ve konuları sevmesine katkı sağlayabilmek adına dersin; efsane, destan, tarihi roman, hikâye, hatıra, gezi yazısı vb. edebi ürünlerle desteklenmesi önerilmiştir. Bahsedilen bu örneklerin yanı sıra biyografiler de Sosyal Bilgiler dersinin öğretimine katkı sağlayabilecek materyaller olarak düşünülmektedir.
Bu bağlamda bu araştırmadan elde edilecek verilerin yeni araştırmalara ve Sosyal Bilgiler dersinin biyografi kullanımına uygun ilgili ünitelerinde, ileride 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerinde yapılacak olan uygulamalara ışık tutabileceği düşünülmektedir. Kullanılacak biyografilerin öğrencilerin tarihsel empati becerisini ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabileceği, öğrencilerin kendilerine rol model alabilecekleri bilim insanları konusunda farkındalık kazanabilecekleri ve Sosyal Bilgiler dersine olan olumlu duygularının artabileceği düşünülmektedir. Bu amaçla araştırmacının kendi çalıştığı okulda 5.sınıf öğrencileriyle yapılmış olan bu çalışma Patton (2018) tarafından geliştirilen nitel araştırma modelinin biçimlendirici uygulama değerlendirmesi deseninde tasarlanmıştır. Araştırma verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile açık uçlu anket soruları, öğrenci günlükleri ve öğretmen günlüğünden elde edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre biyografilerle ve biyografilere bağlı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan etkinliklere dayalı olarak işlenen Sosyal Bilgiler öğretim sürecinin; öğrencilerin ilgili ünitedeki konu ve kavramların akılda kalıcılığına, kavrama yetkinliğinin artmasına, bilgi birikimlerinin artmasına katkı sunabileceği ile öğrencilerin öğrenme sürecinden keyif duymalarına ve derse karşı olumlu duygu artışına yardımcı olabileceği bulgusuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde Sosyal Bilgiler dersinde biyografi kullanımının öğrencilerin farklı disiplinler arasında ön-öğrenmeleri ile bağlantı kurabilmelerine ve bu sayede bilgi birikimlerinin artabilmesine , derste öğrenilen konu ve kavramları içselleştirebilmelerine yardımcı olabileceği; yapılan etkinlikler aracılığı ile tarihsel empati becerisi ile üst düzey düşünme beceri düzeylerinin geliştirilebileceği ve empati becerisi gibi duyuşsal özelliklerinin geliştirilmesine katkı sunabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is evaluating to teaching social studies with usage of relevant scientists' biographies on 5th Grade's "Science, Technology and Society Unit" and examine this method's reflection on students. This study also aims to evaluate this process by students' and teacher's opinions. As it's known, Ministry of National Education has declared the new Social Studies curriculum in 2018 and advised supporting the course with legends, historical novels, fictional stories, memoirs, journey notes etc. in order to enrich the curriculum and increase of students' participation. Addition to all above, biographies also regarded as a material that may supportive for Social Studies teaching.Thus, datas would collected from this study may shed light on further researches planned on 5th, 6th, 7th and 8th grade levels.Usage of biographies  may  contributed on development of students' historical empathy skills, raised awareness about selecting their future rol models as well as  increased positive beliefs for social studies course. This study is designed in qualitative research model and it would planned to implement on a state school where the researcher works at. Research datas have collected from semi-structured interview questions , open ended questionare, student diaries and teacher's research journal.This study shows/indicates that Social Studies Courses based on related biographies and classroom activities may attribute  on pupils' historical empathy skills and upper-level thinking skills as well as increase on pupils' comprehension level and their knowledge. Also the usage of biographies in Social Studies course may help pupils to establish a connection among different disciplines with their pre-learning thus internalize the content they learned in the course. On the other hand, this study also shows that biography based clasroom activities may contribute pupils' in several ways such as being not prejudiced and having a tolerance to people with different features, taking a lesson from past events and human behaviours; appreciating the people and showing respect to them and their achievements.