İdari yargı kararlarının uygulanmamasından doğan sorumluluk
Liability arose from the decisions of administrative judicial
Yazar: OSMAN KAYA
Danışman: PROF. DR. İLYAS DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İdari yargı kararlarının uygulanmasına yönelik temel düzenleme, İYUK'nun 28.maddesidir. Buna göre: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Yasa, bu sürenin, kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceğini hükme bağlamıştır. Ancak, haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında, bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir. Belli bir miktarı içeren tam yargı davaları hakkındaki kararlar ise genel hükümlere göre infaz ve icra olunur.İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargıda verilen kararların uygulanmasını yukarıdaki maddelerle düzenlemekle yetinmemiş; ayrıca kararların uygulanmaması halini de öngörmüştür. Kanuna göre, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Ayrıca, mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılabilecektir.Bu düzenleme, tazminat ödemek koşuluyla mahkeme kararına uyulmayabileceği şeklinde yorumlandığından yargı kararlarına uymamayı cesaretlendirmektedir. Kamu görevlileri, kasıtlı olmadıklarını ileri sürerek, tazminat davalarından kurtulmaya çalışmakta; tazminata hükmedilmesi, yargı kararının uygulanmasını sağlayamamaktadır.İdareye karşı açılan davalar, kamu görevlileri bakımından caydırıcı özellik taşımamaktadır. Çünkü, kamu görevlisine rücu edilmesi, uygulamada işletilmemektedir. Ayrıca manevi tazminat, Danıştay'ın ?manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığı? şeklindeki içtihadı sebebiyle, idare bakımından kayda değer miktara ulaşmamakta, ilgilileri de tatmin edememektedir.Yargı kararlarının uygulanmamasının yaptırımı olarak hukuki sorumluluğun yanında cezai, mali ve siyasi sorumluluğun da etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir.Öğretide ve uygulamada yargı kararlarının uygulanmaması halinde kasıtlı davranan kamu görevlisinin cezai sorumluluğunun varlığı kabul edilmektedir. Buna göre yargı kararlarının uygulanmaması Türk Ceza Kanununun çeşitli hükümlerine aykırılık teşkil eder ve suç oluşturur. Burada görevi kötüye kullanma, görevi ihmal, anayasayı ihmal suçları gibi değişik suçlar gündeme gelmektedir.Anahtar Sözcükler1.İdari Yargı Kararları2.Sorumluluk Hukuku3.Tazminat Davası4.Cezai Sorumluluk5.Hukuk Devleti

Abstract:
Basic regulation for the application of the decisions of administrative jurisdiction is 28th article of Administrative Jurisdiction Procedures Law. For this, administration is obliged to establish proceedings or to proceed any action, according to the proposals of Council of State, Regional Administrative Courts, Administrative and Tax Courts related to basis and to the suspension of execution. Law decided that this period shall not exceed thirty days from its date of service of decision to the administration, but regarding decision given related to applications of attachment or provisional attachment, proceeding is established by administration after finalization of the decision. And decisions about unlimited jurisdiction including a certain quantity are executed and enforced according to the general provisions.Administrative Jurisdiction Procedures Law did not content with regulating practice of decisions only with the above-mentioned articles; and it also set forth state of non- application of decision. According to the law, in case not establishing proceeding or not proceeding any action according to the decisions of Council of State, Regional Administrative Courts, Administrative and Tax Courts; it can be suited for material and spiritual damages against administration in the Council of State and concerning Administrative Court. In addition, it can be suited for damages against public officials who do not deliberately fulfill court decisions within thirty days.Because this regulation is construed as contempt of court by paying the damages, it encourages disobedience of adjudication. Public officials try to get off actions for damages by claiming that they were not intentional; so decision on damages and application of adjudications cannot be provided.Lawsuits filed against administration should bear deterrent feature for public officials, because recourse to public official is not executed in practice. Also spiritual damages cannot reach to any considerable amount and satisfy related persons due to following jurisprudence of Council of State ?spiritual damages is not means of enrichment?.As the sanction of non-application of adjudications, legal liability as well as criminal, financial and political liabilities must be applied actively.In case adjudications are not applied in practice and in teaching, existence of the criminal liability of public official who behaved intentionally is accepted. Accordingly, non-application of adjudications forms a contradiction to several provisions of Turkish Penal Code and constitutes a crime. Here, several crimes become a current issue such as professional misconduct, neglect of duty and constitution.Key words1-Judgements of Administrative jurisdiction2-Liability Law3-Action for compensation4-Criminal Liability5- State governed by the rule of law