Tip 1 diyabet oluşturulan sıçanlarda liken ekstraktlarının pankreas üzerine etkileri
The effects of lichen extracts on pancreas in induced type 1 diabetic rats
Yazar: SUAT ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. FATİME GEYİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, STZ ile diyabet geliştirilmiş sıçanlarda pankreas dokusu üzerine ilk defa C. islandica (CISE) ve P. furfuracea (PFSE) liken türlerinin etkileri araştırıldı. Bu amaçla, Sprague-Dawley cinsi 10 grup sıçan kullanıldı (n=7). Kontrol grupları ve tek başına liken diyeti verilen gruplar hariç diğer beş grupta 50 mg/kg tek doz intraperitonal streptozotosin (STZ) enjeksiyonu ile diyabet modeli geliştirildi. Diyabet oluşumunu takiben sulu liken ekstreleri 5-500 mg/kg doz aralığında 14 gün boyunca hayvanlara intraperitonal yolla verildi. Hayvanların vücut ağırlıkları, yem ile su tüketimleri ve kanlarındaki şeker seviyesi deneme süresi boyunca tespit edildi. Daha sonra hayvanlar sakrifiye edilerek pankreasları çıkarıldı. Pankreas dokusundaki histolojik değişiklikler HXE boyama metodu ve immünohistokimyasal yöntemler kullanılarak değerlendirildi. Diğer taraftan, biyokimyasal metotlar kullanılarak hücresel antioksidan savunma sistemindeki değişiklikler belirlendi. Oksidatif stres düzeyinin belirlenebilmesi için de malondialdehit (MDA) seviyesinin ölçümü yapıldı. Diyabetli grupta vücut ağırlıklarının belirgin bir şekilde azaldığı, tüketilen yem ve su miktarları ile kan şeker seviyesinin kontrol grubuna kıyasla belirgin bir şekilde arttığı gözlendi. Bu grupta, antioksidan enzimlerin aktivitesinin azaldığı ancak MDA düzeyinin artmasıyla yoğun bir oksidatif stresin oluştuğu ve pankreas dokusunda belirgin histopatolojik bulguların ortaya çıktığı görüldü. Farklı dozlarda tek başlarına uygulanan liken ekstraktlarının çalışılan parametreler üzerinde herhangi bir olumsuz etkiye sahip olmadığı tespit edildi. PFSE ile kıyaslandığında CISE'nin diyabetik hayvanlarda antioksidan savunmayı kısmen destekleyerek, MDA düzeyini önemsiz bir şekilde azalttığı bununla birlikte pankreas patolojisi üzerinde tedavi edici bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldı. Sonuç olarak, CISE'nin diyabetli hayvanlar ve pankreasları üzerinde yeterince tedavi edici özelliğinin olmadığı kanaatine varıldı.

Abstract:
In this study, the effects of lichen species, C. islandica (CISE) and P. furfuracea (PFSE), was firstly investigated on STZ-induced diabetic rat pancreas tissue. Ten groups Sprague-Dawley rats were used (n=7) for this purpose. The diabetes model was developed by the injection of 50 mg/kg single intraperitoneal dose of streptozotocin (STZ) on the five groups except for control and lichen diet alone. Following the formation of diabetes, water extracts of lichen from 5 to 500 mg / kg dose range were given to rats by intraperitoneal injection for fourteen days. Body weight of animals, feed and water consumption and blood sugar levels were determined. At the end of these processes, the animals were sacrificed and pancreas tissues were excised by dissection. Histological changes of pancreatic tissue were evaluated by using immunohistochemical and Haematoxylen-Eosin (HE) staining methods. On the other hand, the changes in the cellular antioxidant defense system were evaluated by using biochemical methods. Malondialdehyde (MDA) levels were measured to determine the level of oxidative stress. We observed that body weight significantly decreased in diabetic group and water and feed consumption levels and blood sugar levels were increased significantly in comparison to that the control group. In this group, it was shown that the activity of antioxidant enzymes decreased but an intense oxidative stress occurred by increasing levels of MDA and significant histopathologic findings were identified in pancreas tissue. Different doses of the lichen extracts alone did not demonstrate negative effects on the studied parameters. It was found that CISE insignificantly decreased MDA levels by partially supporting an antioxidant defense compared to PFSE in diabetic rats and have no therapeutic effects on pancreatic pathology. As a result, it was concluded that CİSE does not have enough therapeutic features on diabetic animals and their pancreas tissue.