2012 - 2017 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesinde yatırılarak takip edilen derin anemili olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of deep anemia cases hospitalized in Dicle Universitymedical Faculty Child Hospital between 2012-2017 in our clinic
Yazar: MUSTAFA CEYLAN
Danışman: PROF. DR. MURAT SÖKER
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Etyoloji = Etiology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Derin anemi, hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde sık görülen önemli sağlık problemlerinden bir tanesidir. Bu çalışmamızın amacı, hastanemize derin anemi nedeniyle başvuran hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerini belirlemek, derin anemiye neden olan hastalıkların etiyolojisini belirlemektir.
Gereç ve yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesinde 2012 – 2017 tarihleri arasında yatırılarak takip edilen derin anemili 437 hasta retrospektif olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, şikayet, fizik muayene ve laboratuvar bulguları değerlendirilerek derin anemiye sebep olan hastalıkların nedenleri araştırıldı. Dünya Sağlık Örgütünün belirlediği derin anemi kriterleri, cutoff değer olarak kabul edildi.
Bulgular: Derin anemisi olan 437 hastanın 237 (% 54,2)'si erkek, 200 (% 45,8)'ü kızdı. Erkek cinsiyet çoğunluktaydı. Yaş ortalamaları 52 (1–210) ay olup 243 (% 55,6) hasta 1-24 ay arasında idi. Hastalarda çoğunlukla solukluk, ateş, iştahsızlık, çabuk yorulma gibi nonspesifik semptomlar mevcuttu. Başvuru anında en sık tespit edilen vital bulgu taşikardiydi. Hastaların başvuru anındaki hemoglobin ortalama değeri 5,55±1,1 g/dL, hematokrit ortalama değeri % 19,06±4,6 idi. Hastaların % 16,7'sinde bisitopeni ve % 4,3'ünde pansitopeni vardı. Bisitopenisi olan hastaların % 60,3'ünde anemi+trombositopeni vardı. Kemik iliği aspirasyonu yapılan 53 (% 12,1) hastanın 32 (% 60)'sinde akut lösemi tespit edildi. Akut lösemi tanısı alan hastaların % 75'i bisitopenik idi. Hastaların tanıları sıklık sırası ile demir eksikliği anemisi (% 47,6), megaloblastik anemi (% 14), β talasemi (% 10), demir eksikliği anemisi + megaloblastik anemi (% 8,9), akut lösemi (% 7,3), herediter sferositoz (% 3,4), orak hücreli anemi (% 3,2), otoimmun hemolitik anemi (% 1,6), aplastik anemi (% 1,6), enfeksiyona sekonder gelişen anemi (% 1,1), diseritropoetik anemi (% 0,7), çocukluk çağının geçici eritroblastopenisi ve glukoz 6 fosfat dehidrogenaz enzim eksikliğine bağlı gelişen anemi (% 0,2) bulundu. En sık görülen anemi, demir eksikliği anemisi (% 47,6) idi. Demir eksikliği anemisi olan hastaların % 49,5'inin yaşları 1–24 ay arasındaydı. Demir eksikliği anemisi olan ve demir eksikliği anemisi olmayan hastalar karşılaştırıldığında Hct, MCV, MCHC, RDW, serum demiri, ferritin, total demir bağlama kapasitesi arasında istatistiksel fark tespit edildi (p<0,05).
Sonuç: Dünya genelinde yapılan çalışmalarda nutrisyonel eksiklikler derin aneminin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bizim çalışmamızda da derin anemi nedenleri incelendiğinde en sık etiyolojik nedenlerin demir eksikliği anemisi ve megaloblastik anemi olduğu gözlendi. Demir alımının artırılması, hayvansal gıda tüketiminin artırılması sonucunda derin anemi sıklığının ülkemizde ve dünya genelinde azalacağı düşünüldü. Anemi nedeniyle başvuran hastalarda, anemi ile birlikte diğer hücre serilerinde de düşüklük tespit edilebilir. Diğer hücre serilerinin etkilendiği durumda akut lösemi, aplastik anemi vb. hastalıklar ekarte edilmelidir.
Anahtar kelimeler: Derin anemi, çocuk, demir eksikliği anemisi, etyolojik nedenler.

Abstract:
Objectıve: Profound anemia is one of the major health problems and it is common in both developed and developing countries. The purpose of this study is to determine the demographic, clinical and laboratory characteristics of patients who were admitted to our hospital due to profound anemia and to determine the etiology of the diseases causing profound anemia.
Materıals and Methods: A total of 437 patients with profound anemia who were hospitalized between the dates of 2012 and 2017 in the Dicle University Medical Faculty Children's Hospital were retrospectively studied. Age, gender, complaints, physical examination and laboratory findings were evaluated to investigate the causes of the diseases that causing profound anemia. Profound anemia criteria defined by the World Health Organization was accepted as cutoff values.
Results: 237 of the 437 patients with profound anemia were male (54.2 %) and 200 were female (45.8 %). Majority of patients were male. The mean age was 52 months (1–210) and 243 patients (55.6 %) were between 1 and 24 months. Patients often had nonspecific symptoms such as paleness, fever, anorexia, and fatigue. The most common vital finding at the time of admission was tachycardia. Mean hemoglobin value was 5,55 ± 1,1 g/dL and mean hematocrit value was 19.06 ± 4,6 %. Bicytopenia was present in 16.7 % of patients and pancytopenia was in 4.3 % of patients. 60.3 % of patients with bicytopenia had anemia and thrombocytopenia together. Acute leukemia was detected in 32 (60 %) of 53 (12.1 %) patients who underwent to bone marrow aspiration. Seventy-five percent of patients who were diagnosed with acute leukemia had bicytopenia. The patients were diagnosed with anemia of iron deficiency (47.6 %), megaloblastic anemia (14 %), β thalassemia (10 %), iron deficiency anemia + megaloblastic anemia (8.9 %), acute leukemia (7.3 %), hereditary spherocytosis (3.4 %), sickle cell anemia (3.2 %), autoimmune hemolytic anemia (1.6 %), aplastic anemia (1.6 %),  anemia secondary to infection (1.1 %), dyserethropoietic anemia (0.7 %), transient erythroblastopenia in childhood and anemia due to glucose 6 phosphate dehydrogenase enzyme deficiency (0.2 %) respectively. The most frequent anemia was iron deficiency anemia (47.6 %). 49.5 % of patients with iron deficiency anemia were between 1 and 24 months of age. There was statistically significant difference of Hct, MCV, MCHC, RDW, serum iron level, ferritin level and total iron binding capacity (p <0.05) between the patients with and without iron deficiency anemia. 
Conclusıon: Worldwide studies show that nutritional deficiencies constitute a significant part of the profound anemia. When we examined the causes of profound anemia in our study, it was observed that the most common etiologic causes were anemia of iron deficiency and megaloblastic anemia. The increase in iron intake and animal food consumption are thought to reduce the frequency of profound anemia in our country and worldwide. In patients presenting with anemia, other cell series can be also detected low. In cases where other cell lines are affected, acute leukemia, aplastic anemia, the diseases should be excluded.
Keywords: Severe anemia, child, iron deficiency anemia, etiological causes.