Hipofiz cerrahisi yapılan akromegalik hastalarda havayolu yönetiminin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective review of airway management in acromegaly patients undergoing pituitary surgery
Yazar: TOMURCUK DÜZAĞAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR UZUN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Cerrahi = Surgery ; Entübasyon = Intubation ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ventilasyon = Ventilation ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Akromegali, yüksek büyüme hormonu (GH) ve insülin benzeri büyüme faktörü-I (IGF-I) seviyelerine bağlı belirgin mortalite ve morbiditesi olan endokrinolojik bir hastalıktır. Akromegalide akral değişikliklere bağlı tipik olarak büyük burun ve dudaklar, makroglossi, mandibulada genişleme görülür. Farinks, larinks, tonsil, vokal kordlar, mukoza ve yumuşak dokularda hipertrofi olabilir. Akromegalinin bu özelliklerinden dolayı zor maske ventilasyonu, zor entübasyon ve zor havayolu söz konusu olabilir. Çalışmada sözkonusu hastalarda havayolu zorluğunu değerlendirmek, havayolunun sağlanmasında uygulanan yöntemleri belirlemek ve başarı oranlarını karşılaştırmak amacı ile 01 0cak 2003-31 Aralık 2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından cerrahi tedavi uygulanmış 120 akromegali hastasının dosyaları retrospektif olarak incelendi. Bu çalışmada zor entübasyon insidansı %10 olarak bulundu ve bulunan sonuçlar yapılan benzer çalışma sonuçları ile ilişkili idi. Zor laringoskopisi olan hastalar kaşık değişimi, eksternal krikoid bası (sellick manevrası) veya guide kullanımı ile entübe edilebildi. Sadece bir hastada fastrach kullanılarak entübasyon yapıldı. Fiberoptik entübasyon veya videolaringoskop ihtiyacı olmadı. Akromegali hastalarında görülebilecek diğer bir havayolu problemi maske ventilasyonunda görülebilecek güçlüktür. Çalışmamızda hastaların sadece 7'sinde maske ventilasyonunda güçlük olduğunu saptadık. Diğer olguların çoğunda ise büyük maske kullanımının yeterli olduğunu gördük. Ayrıca çalışmamızda akromegali hastalarında zor entübasyonu tahmin etmede mallampati sınıflamasının önemini değerlendirdik ve hastaların mallampati skoru arttıkça entübasyonun zorlaştığını tespit ettik. Akromegali hastalarına sıklıkla obstruktif uyku apnesi sendromu eşlik edebileceğini ve bu hastalarda zor entübasyon riskinin arttığını gördük. Buna ek olarak çalışmamızda akromegalik hastalarda kadınlara göre erkeklerde entübasyon güçlüğüne daha sık rastlandığını bulduk. Özellikle mallampati skoru yüksek olan, obstruktif uyku apnesi eşlik eden, erkek akromegali hastalarında havayolu yönetiminin zor olabileceğini gözlemledik ve bu hastalarda havayolu yönetiminde dikkatli olunması, gerekli tedbirlerin alınması gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
Acromegaly is an endocrinological disease that has morbidity and mortality characterised by high levels of growth hormone (GH) and insülin like growth factor-I (IGF-I). Due to acral changes, typical big nose and lips, macroglossia, enlargement of mandible may occur. Acromegaly may be assotiated with hypertrophy of pharynx, larynx, tonsils, vokal chords, mucosa and soft tissue. Because of these airway anormalities, there may be challanges related to mask ventilation, intubation and airway management. In this study, we aimed to report the challanges and methods used in airway management in acromegaly patients undergoing transsphenoidal pituitary surgery and to compare the success rates of these methods. 120 retrospective cases are reviewed that had underwent surgery by neurosurgery department of Hacettepe University between the dates of 01 January 2003 and 31 December 2013. %10 of patients evaluated as difficult intubation and our results were realted with other similiar studies. Patients with difficult laryngoscopy were intubated by changing blade, external cricoid pressure (sellick manever) or using guide. Only one patient was intubated using fastrach. There were no need to fiberoptic entubation or videolaryngoscope. An other challange related to acromegaly is mask ventilation. In our study, we reported difficult mask ventilation in 7 paients. Also we evaluated the importance of mallampaty classification to estimate difficult intubation in acromegaly patients and we reported difficulty of intubation is correlated with mallampaty score. We reported that obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) can be associated with acromegaly patients and difficult intubation risk increased in these patients. In addition, we reported that intubation difficulty is more frequent in women than in men in acromegaly patients. We reported that especially in acromegaly patients who have high grade of mallampaty score and have OSAS associated with or in male gender, airway management can be difficult and more cautions and attention may be required for these patients.