Açık ve yeşil alan sistemlerinin kentsel yaşanabilirlik bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of open and green space systems in the context of urban livability
Yazar: ÖZNE HIZLI
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÖZLEM AKTUĞLU AKTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel yeşil alanlar = Urban green areas ; Planlama = Planning ; Yaşanabilirlik = Livability ; Yeşil alanlar = Green areas

Özet:
Son yıllarda hızla büyüyen kentler, insan yaşamını ve ekolojik dengeleri olumsuz yönde etkilemektedir. Açık ve yeşil alanlar, niceliksel açıdan azalmaya ve niteliksel açıdan da özelliklerini kaybetmeye başlamıştır. Bununla birlikte sağlıksız kent koşulları ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla kentler gittikçe yaşanılmaz hale gelmektedir. Bu tezin amacı, açık ve yeşil alanları kullanarak kentsel yaşanabilirliği yükseltmektir. Tez kapsamında kentsel yaşanabilirlik, açık-yeşil alanlar ve açık-yeşil alan sistemleri ele alınmıştır. Sistem çeşitlerinden kent ile ilgili olan; yeşil kuşak, yeşil kama, yeşil örgün/ağ, yeşil kalp ve yeşil koridor/yol daha detaylı bir şekilde örnekler üzerinden incelenmiştir. 
Kentsel yaşanabilirlik ve açık-yeşil alanlar arasındaki ilişkiyi göstermek için, 6 farklı kurum tarafından dünya kentlerini sıralayan 'ilk 10 yaşanabilir kent' listelenip, bu listede en çok çakışan kentler seçilmiştir. Seçilen Zürih, Kopenhag, Viyana ve Auckland kentlerinin açık ve yeşil alan sistemleri literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda incelenmiş ve kentsel yaşanabilirlik sıralamalarında aldıkları dereceler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ardından kentsel yaşanabilirliği arttırması yönünde açık ve yeşil alanlara alternatif olarak farklı ölçeklerde örnekler sunulmuştur. Bu örnekler, İstanbul Kadıköy İlçesi'nde "Yeşil Rota Projesi" kapsamında geliştirilmiştir.
Tezin sonucunda, açık ve yeşil alan sistemlerinin kentleri daha yaşanabilir kılmasında etkisi olduğu görülmüştür. Bu teze özgünlük katan değer ve tezin literatüre katkısı ise; açık ve yeşil alan sistemlerinden yola çıkarak kent ölçeğinde yeni yaklaşımlar geliştirilmesidir.

Abstract:
Urban that has overgrown in recent years have affected human lifestyle and ecological balance in a negative way. Open and green spaces decreased. With this, unhealthy urban conditions occur. Therefore, urban is becoming more unlivable. This thesis aims to increase urban livability by using open and green spaces. Within the scope of the thesis, urban livability, open-green areas, and open-green area system types are explained. One of the system types related to the city; green belt, green wedge, green formal/network, green heart, and green corridor/road, was examined in more detail through examples. 
Showing the relationship between urban livability and open-green spaces, the "top 10 livable cities" ranking the world cities are listed by six different institutions. The same cities included in this list are selected. The open and green space systems of the selected cities of Zurich, Copenhagen, Vienna, and Auckland were evaluated and examined in line with the information obtained from the literature and evaluated by comparing them with the degrees they received in the urban livability rankings.
Then, examples of different scales were presented as an alternative to open and green spaces to increase urban livability. These examples were developed within the "Green Route Project" scope in Kadıköy/İstanbul.
As a result of the thesis, it has been seen that open and green space systems influence making cities more livable. The value of this thesis to make itself original and the literature contribution is the development of new approaches at the city scale based on open and green space systems.