Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuk hastalarda verici ve alıcı arasındakı ABO kan grubu uyumsuzluğunun nakil sonuçlarına etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospectıve evaluatıon of the effect of ABO blood group ıncompatıbılıty between the donor and recıpıent on the transplant results ın patıents wıth allogenıc hematopoetıc stem cell transplantatıon
Yazar: ELSHAN ABDULLAYEV
Danışman: PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: ABO kan grup sistemi = ABO blood group system ; Greft versus host hastalığı = Graft versus host disease ; Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, allojenik kök hücre nakli yapılan çocuk hastalarda, verici ve
alıcı arasındaki ABO kan grubu uyumsuzluğunun nötrofil, eritrosit ve trombosit engraftman
süresine, nakil sonrası akut hemolize, ilk 100 günlük eritrosit ve trombosit transfüzyon
ihtiyacına, hastalık tekrarına, akut ve kronik GVHH gelişimine, relaps durumuna, mortalite ve
sağkalıma etkisinin değerlendirilmesidir.
 YÖNTEM: Ege Üniversitesi Pediatrik Kök Hücre Nakil Merkezi'nde 2010-2020 yılları
arasında allojenik kök hücre nakli yapılmış ve en az 100 gün yaşamış olan çocuk hastalar geriye
doğru taranarak değerlendirildi. Olguların yaşı, cinsi, tanısı, transplantasyon tarihi, alıcı ve
vericinin kan grubu, kök hücre kaynağı, donorün akrabalık derecesi, hazırlanma rejimi, verici
ve alıcı arasındaki HLA uyumluğu retrospektif olarak belirlendi. Olgular alıcı ve verici arasında
ABO uyumsuzluk olup-olmamasına göre 2 gruba ayrıldı. ABO uyumsuzluğu olan olgular
major, minör ve çift yönlü uyumsuzluk olarak üç gruba ayrıldı. Önce ABO uyumsuzluğu olan
ve olmayan, daha sonra ise ABO uyumsuzluğunun alt tipine göre gruplar, nakil sonrası akut
hemolitik bulguların varlığı, nötrofil, eritrosit ve trombosit engraftman günleri, transplantasyon
sonrası ilk 100 günde eritrosit ve trombosit suspansiyonu replasman sayısı, primer hastalık
yönünden relaps durumu, posttransplant gelişen evre 3-4 akut GVHH ve ciddi kronik GVHH
gelişimi ve sağkalım sonuçları açısından karşılaştırıldı. Toplanmış bu veriler SPSS 26 istatistik
programına girilerek değerlendirildi. Kategorik değişenler sayı ve yüzdelerle, sürekli değişenler
ise ortanca ve ortalamalarla özetlendi. Sürekli değişenler Mann-Whitney U testi, kategorik
değişenler ise Ki-kare ve Fisherin kesin testi kullanılarak karşılaştırıldı. Yapılan bu
istatistiklerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Hastaların toplam yaşam süreleri
Kaplan-Meier survival analizi yapılarak karşılaştırıldı.
 BULGULAR: Ege Üniversitesi Pediatrik Kök Hücre Nakil Merkezi'nde 2010-2020 yılları
arasında allojenik kök hücre nakli yapılmış ve en az 100 gün yaşamış olan 333 çocuk hastanın
202'i (%60.7) erkek, %39.3'ü ise kadın idi. Hastaların yaş ortalaması 8.1±5.2 , ortanca yaş 7.7
idi. Hastaların %55.9'unda ABO kan grubu uyumsuzluğu mevcut idi. Bu hastaların da
%34.9'unda major uyumsuzluk, %46.2'sinde minör uyumsuzluk, %18.9'unda ise çift yönlü
uyumsuzluk vardı. Olguların %12.9'unda evre 3-4 akut GVHH, %6.9'unda ciddi kronik GVHH
gelişti. Hastaların %10.5'inde relaps izlenmiştir. Nötrofil engraftman süresi ortanca 18.gün,
eritrosit engraftman süresi ortanca ise 25.gün, trombosit engraftman süresi ise ortanca 22.günde
gerçekleşti. Nakil sonrası ilk 100 günlük süreçte toplam eritrosit suspansiyon transfüzyonu
ihtiyacı sayısı ortanca 3, trombosit replasmanı ihtiyacı sayısı ise ortanca 5 saptandı. Olguların
%8.1'inde nakil sonrası akut hemoliz izlendi. Alıcı ve verici arasındakı ABO kan grubu
uyumsuzluğunun akut ve kronik GVHH gelişimine (p:0.44 ve p:0.13), nötrofil, trombosit ve
eritrosit engraftmanı üzerine (p:0.59, p:0.36 ve p:0.13), relaps gelişime (0.31) ve toplam yaşam
süresine (p:0.7) etkisi saptanmadı. Major ABO uyumsuzluğu olanlarda diğer alt tiplere göre
kronik ciddi GVHH oranı daha yüksek saptandı. (p:0.03) Nakil sonrası akut hemoliz oranı
major ABO uyumsuzluk olan hastalarda anlamlı derecede yüksek saptandı (p:0.005). 
2
 SONUÇ: Bu çalışmada; allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuk hastalarda alıcı
ve verici arasındakı ABO kan grubu uyumsuzluğunun engraftman süreleri, graft yetmezliği ya
da malign hastalıklarda relaps gelişimi ile yaşam oranlarına etkisinin bulunmadığı, ancak majör
ABO uygunsuzluğunun posttransplant ilk haftadaki akut hemoliz gelişimi ve uzun dönemde
kronik GVHH açısından risk oluşturduğu belirlenmiştir. Özellikle pediatrik yaş grubunda daha
yüksek vaka sayıları yapılan çok merkezli çalışmaların devamına ve görüş birliğine ihtiyaç
duyulmaktadır.
 ANAHTAR KELİMELER: ABO kan grubu uyumsuzluğu, Allojenik hematopoetik kök
hücre nakli, engraftman, çocuk, graft versus host hastalığı

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of our study was to determine the effects of ABO blood group
incompatibility between donor and recipient in pediatric patients undergoing allogeneic stem
cell transplantation, to neutrophil, erythrocyte and platelet engraftment time, acute hemolysis
after transplantation, red blood cell and platelet transfusion requirement for the first 100 days,
disease recurrence, acute and chronic GVHD. Evaluation of the effect on development, relapse
status, mortality and survival.
 METHODS: Pediatric patients who underwent allogeneic stem cell transplantation at Ege
University Pediatric Stem Cell Transplantation Center between 2010 and 2020 and lived at least
100 days were evaluated by retrospective screening. Age, sex, diagnosis, date of
transplantation, blood group of donor and recipient, stem cell source, degree of kinship of
donor, preparation regimen, HLA compatibility between donor and recipient were determined
retrospectively. The cases were divided into 2 groups according to the presence or absence of
ABO incompatibility between the recipient and the donor. Cases with ABO incompatibility
were divided into three groups as major, minor and bilateral incompatibility. Groups with or
without ABO incompatibility first and then according to the subtype of ABO incompatibility,
presence of acute hemolytic findings after transplantation, days of neutrophil, erythrocyte and
platelet engraftment, number of erythrocyte and platelet suspension replacement in the first 100
days after transplantation, relapse status in terms of primary disease, posttransplant stage 3-4
acute GVHD and severe chronic GVHD development and survival outcomes were compared.
These collected data were evaluated by entering the SPSS 26 statistical program. Categorical
variables were summarized as numbers and percentages, and continuous variables were
summarized as medians and means. Continuous variables were compared using the MannWhitney U test, and categorical variables were compared using Chi-square and Fisher's exact
tests. The level of significance in these statistics was accepted as p<0.05. Total survival times
of the patients were compared using Kaplan-Meier survival analysis.
 RESULTS: 202 (60.7%) of 333 pediatric patients who underwent allogeneic stem cell
transplantation at Ege University Pediatric Stem Cell Transplantation Center between 2010 and
2020 and lived at least 100 days were male and 39.3% were female. The mean age of the
patients was 8.1±5.2, and the median age was 7.7. ABO blood group incompatibility was
present in 55.9% of the patients. Of these patients, 34.9% had major discordance, 46.2% had
minor discordance, and 18.9% had bilateral discordance. Grade 3-4 acute GVHD developed in
12.9% of the cases, and severe chronic GVHD in 6.9%. Relapse was observed in 10.5% of the
patients. The median duration of neutrophil engraftment was 18 days, the median duration of
erythrocyte engraftment was 25 days, and the median platelet engraftment time was 22 days. In
the first 100 days after transplantation, the median number of total erythrocyte suspension
transfusion requirement was 3 and the median number of platelet replacement requirement was
5. Post-transplant acute hemolysis was observed in 8.1% of the cases. ABO blood group
incompatibility between donor and recipient leads to acute and chronic GVHD development
(p:0.44 and p:0.13), neutrophil, platelet and erythrocyte engraftment (p:0.59, p:0.36 and 
4
p:0.13), relapse development (0.31) and no effect on total life expectancy (p:0.7). The rate of
chronic severe GVHD was found to be higher in patients with major ABO incompatibility
compared to other subtypes. (p:0.03) The rate of acute hemolysis after transplantation was
found to be significantly higher in patients with major ABO incompatibility (p:0.005).
 CONCLUSION: In this study; In pediatric patients undergoing allogeneic hematopoietic
stem cell transplantation, the ABO blood group incompatibility between the donor and the
donor did not have an effect on the engraftment times, graft failure or relapse in malignant
diseases, and survival rates, however, major ABO incompatibility in the first week
posttransplant is at risk for the development of acute hemolysis and long-term chronic GVHD.
formed was determined. There is a need for continuation and consensus of multicenter studies
with higher case numbers especially in the pediatric age group.
 KEYWORDS: ABO blood group incompatibility, Allogeneic hematopoietic stem cell
transplantation, engraftment, child, graft versus host disease