Akran zorbalığını önlemeye yönelik okul sosyal hizmeti müdahalesi
School social work intervention to prevent peer bullying
Yazar: CEMİLE TOKUROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLENDAM AKGÜL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Akran zorbalığı; mağdur, zorba ve seyirci üçgeninde geçen olumsuz bir durumdur.
Kişilerin çeşitli yollarla sistematik olarak baskılanması şeklinde yaşanan bu olaydan
zorba, mağdur ve seyirci farklı açılardan olumsuz olarak etkilenmektedir. Dünyada,
akademik başarıda düşüş, depresyon, bağımlılık, intihar vb. sorunlara yol açabilen,
zorbalık olaylarının azaltılmasına yönelik çeşitli programlar geliştirilmiş ve
uygulanmıştır. Bu çalışma kapsamında seyircinin müdahale becerilerini geliştirmek
ve zorbalığa yönelik tutumun olumlu yönde değiştirilmesi amacıyla zorbalık
rollerinden seyirciyi hedef alan okul sosyal hizmeti grup müdahale programı
geliştirilmiştir. Araştırmada karma desen kullanılmıştır Çalışmanın nicel bölümünde
yarı deneysel model kullanılırken nitel kısımda odak grup görüşmesinden
yararlanılmıştır. Çalışma grubu 36 (18 deney grubu ve 18 kontrol grubu) 4. Sınıf
öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında seyircilerin müdahale
becerilerini ölçmek için Zorbalıkta Seyirci Müdahale Ölçeği ile seyircilerin zorbalığa
yönelik tutumları üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla ise Çocuklar İçin Zorbalığa
Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Programın etkililiğini ölçmek için nicel
verilerin yanı sıra odak grup görüşmesi ile nitel veriler değerlendirilmiştir. Sonuç
olarak, geliştirilen programın öğrencilerin akran zorbalığına karşı tutumlarında ve
seyircilerin zorbalığa karşı müdahale becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu
tespit edilmiştir. Geliştirilen programın sonraki çalışmalarda kapsamının
genişletilmesinin ve farklı yaş gruplarında da uygulanarak etkililiğinin test
edilmesinin daha iyi sonuçlar vereceği düşünülmektedir.

Abstract:
Peer bullying, a negative situation that occurs between the victim, the bully, and the
audience. Bully, victim and bystander are adversely affected from different aspects
by this event, which is experienced as systematic suppression of people in various
ways. In the world, decline in academic achievement, depression, addiction, suicide,
etc. Various programs have been developed and implemented to reduce bullying
incidents that can cause problems. Within the scope of this study, it is aimed to
improve the intervention skills of the audience and to change the attitude towards
bullying in a positive way. Within the scope of this study, a school social work group
intervention program targeting the audience, which is one of the bullying roles, was
developed in order to improve the intervention skills of the audience and to change
the attitude towards bullying in a positive way. Mixed design was used in the
research. While the quasi-experimental model was used in the quantitative part of the
study, the focus group interview was used in the qualitative part.The study group
consisted of 36 (18 experimental group and 18 control group) 4th grade students. In
the study, the Bystander Intervention in Bullying Scale was used as a measurement
tool to measure the intervention skills of the audience. In order to measure the effect
of the program on the attitudes of the audience towards bullying, the Attitude
Towards Bullying Scale for Children was used. In order to measure the effectiveness
of the program, as in addition to quantitative data, qualitative data gathered with
focus group interviews were analyzed. As a result, it was shown that the developed
program was effective in students' attitudes towards peer bullying and in improving
the audience's response skills against bullying. It is thought that expanding the scope
of the developed program in future studies and testing its effectiveness by applying it
to different age groups will yield better results