Sistemik skleroz hastalarında metabolik sendrom sıklığı ve hastalık özellikleri ile ilişkisi /
Yazar: ÜMİT ÖZMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN YARGUCU ZİHNİ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bel çevresi = Waist circumference ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Romatoid artrit, Sistemik Lupus eritematozus gibi birçok romatolojik
hastalıkta, Metabolik sendrom (MetS) sıklığı artmış olarak bulunduğu halde, Sistemik skleroz
(SSc)'da MetS sıklığına dair az sayıda çalışma yapılmış olup, sonuçlar çelişkilidir.
Çalışmamızda SSc tanılı hastalardaki MetS sıklığının ve organ tutulumu dahil hastalık
özellikleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak, tek merkezli yürütülen çalışmada, 2021 TemmuzEylül ayları arasında polikliniğimize başvuran 76 hasta çalışmaya dahil edildi. Antropometrik
ölçümleri, lipid parametreleri, kan basınçları ve NCEP ATP 3 kriterlerine göre MetS tanıları
belirlenip, SSc organ tutulumu ve hastalık özellikleriyle ile ilişkisi incelendi.
Bulgular: 76 hastanın 37'sinde(%48,7) MetS saptandı. Sistolik ve diyastolik kan
basıncı, bel çevresi, boy, beden kitle indeksi, LDL, Trigliserid ve açlık kan şekeri ortalamaları,
MetS tanılı hastalarda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Ayrıca MetS
tanısı olan hastalarda HDL, olmayan hastalara göre anlamlı olarak daha düşük bulundu
(p<0.05). MetS ile SSc organ tutulumları, SSc hastalık indeksleri (RAİ, SCTC-Dİ), hastalık
süresi arasında anlamlı ilişki saptanmazken, MetS ile Modifiye rodnan deri skoru (mRSS)
arasında anlamlı istatistiksel ilişki bulundu. MetS tanılı hastaların daha düşük mRSS'ye sahip
oldukları gözlendi (p:0.019). ROC analizine göre, MetS varlığını predikte eden mRSS kesim
noktası mRSS ≤11 olarak gösterildi (özgüllük: %84, duyarllık: %45,95, EAA: 0.656, p:0.014).
mRSS ≤11 için MetS risk faktörleri ile yapılan karşılaştırmada istatistiksel anlamlı ilişki
saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızdaki SSc hastalarında, Türkiye genel popülasyonuna göre MetS
sıklığı daha yüksek saptanmış olsa da benzer yaş grubuna göre değerlendirildiğinde, MetS
sıklığının artmamış olduğu görülmektedir. Çalışmamızdaki Mets sıklığının, SSc'nin
kendisinden ziyade, yaş ve cinsiyet dominansından kaynaklandığı düşünülmektedir. Obezite
sıklığında genel popülasyona göre artış gözlenmemiş olsa da bel çevresinde belirgin artış
gözlendi. mRSS, MetS tanılı hastalarda anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmış olsa da
MetS'i predikte etmedeki duyarlılığı düşük bulunmuştur. mRSS'nin yüksek olduğu hastalarda
MetS'in daha az görülmesinde; inflamasyona bağlı iştah kaybı ve gastrointestinal tutuluma
bağlı malnütrisyonun etkili olmuş olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sistemik skleroz, Metabolik sendrom, mRSS, Obezite, Bel çevresi

Abstract:
Objective: Although the frequency of Metabolic syndrome (MetS) has been found to
increase in many rheumatological diseases such as rheumatoid arthritis, Systemic Lupus
erythematosus, few studies have been conducted on the frequency of MetS in Systemic sclerosis
(SSc), and the results are inconsistent. In our study, we aimed to investigate the frequency of
MetS in patients with SSc and its relationship with disease characteristics including organ
involvement.
Method: In a cross-sectional, single-center study, 76 patients who applied to our
outpatient clinic between July and September 2021 were included in the study. MetS diagnoses
were determined according to anthropometric measurements, lipid parameters, blood pressures,
and NCEP ATP 3 criteria, and its relationship with SSc end-organ involvement and disease
characteristics was examined.
Results: MetS was detected in 37 (48.7%) of 76 patients. Systolic and diastolic blood
pressure, waist circumference, height, body mass index, LDL, Triglyceride, and fasting blood
glucose mean were found to be statistically significantly higher in patients with MetS (p<0.05).
In addition, HDL was found to be significantly lower in patients with MetS diagnosis than in
patients without MetS (p<0.05). While no significant relationship was found between MetS and
SSc end-organ involvement, SSc disease indexes (RAI, SCTC-DI), disease duration, a
significant statistical relationship was found between MetS and Modified Rodnan skin score
(mRSS). It was found that patients with MetS had lower mRSS (p:0.019). According to ROC
analysis, the mRSS cut-off point that predicting the presence of MetS was mRSS ≤11
(specificity: 84%, sensitivity: 45.95%, AUC: 0.656, p: 0.014). No statistically significant
correlation was found in the comparison with MetS risk factors for mRSS ≤11.
Conclusion: Although the frequency of MetS was found to be higher in SSc patients
in our study compared to the general population of Turkey, when evaluated according to a
similar age group, it is seen that the frequency of MetS did not increase. The high frequency of
Mets in our study is thought to be due to age and gender dominance rather than SSc itself. There
was no increase in the frequency of obesity compared to the general population. But a
significant increase was observed in waist circumference. Although mRSS was found to be
significantly lower in patients with MetS, its sensitivity to predict MetS was found to be low.
It is thought that loss of appetite due to inflammation and malnutrition due to gastrointestinal
involvement may be effective in the lower incidence of MetS in patients with high mRSS.
Keywords: Systemic sclerosis, Metabolic syndrome, mRSS, obesity, waist
circumference