Fen bilgisi öğretmenlerinin öğretim stillerine göre özyeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi
Examination of self-efficacy beliefs according to teaching styles of science teachers
Yazar: NESLİHAN BACAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE MERTOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretim stilleri = Teaching style ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada İstanbul İli'nde görev yapan ortaokul fen bilgisi öğretmenlerinin öğretim stiline göre özyeterlik algılarında anlamlı bir farklılığın olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır ve öğretmenlerin öğretim stilleri tercihlerini belirlemek amacıyla Grasha'nın Öğretim Stilleri ölçeğinin orijinali Grasha (1996) geliştirilmiş olup, Türkçe'ye adaptasyonu Bilgin, Uzuntiryaki ve Geban (2002) tarafından yapılmış, 40 maddeden oluşan ölçek uygulanmıştır. Ayrıca fen bilgisi öğretmenlerinin özyeterlik algılarını belirlemek amacıyla Fen Öğretimine Özyeterlik ölçeğinin orijinali Riggs ve Enochs (1990) tarafından geliştirilen ve Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) tarafından Türkçeye uyarlanan toplamda 23 maddeden oluşmakta olan ölçek kullanılmıştır. Tüm bunların yanında araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgiler anketi uygulanmıştır. Kullanılan ölçekler ve anket 2016-2017 eğitim-öğretim yıllarında İstanbul ilinde bulunan 153 fen bilgisi öğretmenine uygulanmıştır. Araştırma analizlerinde SPSS 17 sürümü kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre fen bilgisi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik özyeterlik puanlarının yüksek olduğu (katılıyorum seviyesinde) görülmüştür. Ayrıca fen bilgisi öğretmenlerinin cinsiyet, yaş, kıdem, öğretim düzeyi, mezun oldukları fakülte, sınıflarda okuyan öğrenci sayısı değişkenlerine göre özyeterlik algılarında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Fakat çalıştıkları okul türü ve çalıştıkları okullarda okuyan öğrenci velilerinin sosyo ekonomik düzeyine göre özyeterlik algıları incelendiğinde özel okulda görev yapan fen bilgisi öğretmenlerinin özyeterlik puanlarının devlet okulunda görev yapan fen bilgisi öğretmenlerinin özyeterlik puanlarından özel okulda görev yapan öğretmenlerin lehine anlamlı düzeyde farklı olduğu görülmektedir. Araştırmada fen bilgisi öğretmenlerinin genellikle temsilci baskın stiline sahip olduğu ve en fazla Temsilci-Yol Gösterici-Uzman olan 4. Grup öğretim stili grubuna sahip olduğu belirlenmiştir. Fen bilgisi öğretmenlerinin cinsiyet, kıdem, yaş, öğretim düzeyi, mezun oldukları fakülte, sınıflarda okuyan öğrenci sayısı değişkenlerine göre baskın öğretim stillerinde (temsilci) anlamlı bir fark olmadığı, çalıştıkları okul türü değişkenine göre öğretim stilinde anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Tüm bunların yanında fen bilgisi öğretmenlerinin baskın öğretim stilinin fen öğretimi özyeterlik düzeyi üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate whether there is a meaningful difference in the self-efficacy perceptions according to teaching style preferences of middle school science teachers living in Istanbul.
Grasha 's Teaching Styles scale original Grasha (1996) was developed in order to determine the teaching style preferences of the teachers in the research that applied the relational screening model. The adaptation to Turkish language was done by Bilgin, Uzuntiryaki and Geban (2002).In addition, to determine the self-efficacy perceptions of science teachers, the original scale of science proficiency scale developed by Riggs and Enochs (1990) was used and a scale consisting of 23 items in total was adapted to Turkish by Özkan, Tekkaya and Çakıroğlu (2002). Beside all these, a personal information survey prepared by the researcher was applied. Scales and questionnaire used were applied to 153 science teachers in Istanbul province in 2016-2017 academic year. SPSS 17 version was used in research analysis.
According to the results of the research, science teachers' self-efficacy scores for science teaching were found to be high (at agreeing level). Furthermore, there was no significant difference in the self-efficacy perceptions of the science teachers according to gender, age, seniority, level of education, faculty graduated, number of students reading in class. However, when self-efficacy perceptions were examined according to the socio-economic level of the students who studied the type of school they were studying and the students who studied it, it was seen that the self-efficacy scores of the science teachers in the private school were significantly different from the self-efficacy scores of the science teachers in the public school. In addition, it has been determined that science teachers generally have a representative dominant style and have at most a 4th group (Representative-Guiding-Expert) teaching style group. According to the variables of age, sex, seniority, education, science faculty, number of students reading in class, there is no meaningful difference in predominant teaching styles (representative), and it is seen that there is a meaningful difference in dominant teaching style according to the type of schools that teachers work. In addition, the result was that the dominant teaching style of science teachers and the dominant teaching style group did not make a significant difference on the science teaching self-efficacy level.