Koruma alanlarının yönetimi ve yönetim planı sürecinin değerlendirilmesi
Management of conservation areas and evaluation of the management plan process
Yazar: İREM AYRANCI
Danışman: PROF.DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Dünyada kent kimligini belirleyici ögelerin basında gelen tarihi alanların önemi güngeçtikçe artmaktadır. Artan önemle birlikte koruma yaklasımları da gelisimgöstermekte ve etkin koruma için alan yönetimi gündeme gelmektedir. UNESCO DünyaMirası Merkezi'nin Dünya Mirası Listesine yer alma kosullarından biri olarak yönetimplanı talep etmesi ile birlikte, koruma alanları için yönetim planlarının hazırlanması birzorunluluk haline gelmistir. Bu çalısmada, korumada çagdas yaklasımın bir ürünü olanyönetim planı kavramı dogrultusunda, hazırlama ve uygulama sürecinde yasanansorunları dikkate alarak, koruma alanlarının etkin yönetimi için yönetim planlamasürecinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Çalısmada öncelikle amaca uygun olarak tarihi çevre ve kültürel miras kavramı elealınmıs, koruma anlayısının dünyada ve Türkiye'de gelisimi ortaya konulmus veyönetim planının günümüz koruma anlayısı içindeki yeri degerlendirilmistir.Çalısmanın üçüncü bölümünde, koruma alanlarının yönetiminde, UNESCO, ICOMOSve IUCN gibi koruma konusunda dünyada söz sahibi olan kurum ve kuruluslartarafından yayınlanmıs temel çalısmalar olarak kabul edilebilecek ?rehberler? ayrıntılıolarak incelenmistir. nceleme sonucunda yönetim planı hazırlama süreci belirlenmis veöneri yönetim planı içerigi olusturulmustur. Dördüncü bölümde, farklı karakterdekialanlar için hazırlanan basarılı yönetim planları, belirlenen süreç dogrultusundaayrıntılı olarak incelenmis ve yönetim planı hazırlık sürecinin temelde aynı kaldıgısonucuna varılmıstır.Son olarak belirlenen yönetim planı süreci ve incelenen örnekler dikkate alınarak vemevcut yönetmelik dogrultusunda, Tarihi Yarımada için çagdas koruma yaklasımınıyansıtan bir yönetim planı önerisi getirilmistir. Ayrıca çalısmanın bütünüdegerlendirilip tarihi alanların etkin korunmasının saglanması için yönetim planlarınıngerekliligi vurgulanmıstır.Anahtar Kelimeler: Koruma Planlaması, Yönetim Planı, Tarihi Yarımada

Abstract:
The importance of historical areas, which are one of the most significant elements of cityidentity, has been constantly increasing in the world. Along with this increasedimportance, protective actions have been improving and area management, whichenvisages an effective protection, is now on the agenda. UNESCO World HeritageCenter urges countries that are planning to be on the list of World Heritage should havea management plan. This is the reason why the preparation of management plans is nowan important requirement. In this study, in line with a contemporary management plan,it is aimed to determine the management plan process so as to effectively protectconservation areas. And also problems faced during the preparation and applicationsteps, were taken into account.In the study, the concept of historical environment and cultural heritage has beendiscussed, the improvement of conservation concept in Turkey and also in the world hasbeen put forward and finally the management planning has been discussed in terms oftoday?s conservation policy. In the third part of the study, fundamental work which hasbeen published by such institutions as UNESCO, ICOMOS, and IUCN has beenthoroughly investigated. The management plan and three phases are proposed in thethird chapter. In the fourth chapter of the study, successful management plans createdfor areas with different characteristics have been studied in detail in line withestablished process and it has been concluded that preparation process for themanagement planning remained unchanged. Finally, considering establishedmanagement planning process and studied examples, and also in line with the currentregulations, a management planning proposal, which reflects an up-to-date conservationaction for the Historical Peninsula, has been made. Moreover, each section of this studyhas been evaluated taking the entire study into account, and the requirement for themanagement planning has been emphasized to ensure that an effective protection iscarried out for historical areas.Keywords: Conservation Planning, Management Plan, Historical Peninsula