Pelemir tohumundan süperkritik karbon dioksit ekstraksiyon yöntemiyle uçucu yağ ve ilaç etken maddelerinin ekstraksiyonu
Obtaining of essential oil and medicine active substance from cephalaria seed with supercritical carbon dioxide extraction
Yazar: SÜMEYYE CANER
Danışman: PROF. DR. METİN GÜRÜ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER İÇEN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Antioksidan hem vücut hücrelerinin ürettiği hem de gıdalarda bulunan beslenme ile alabildiğimiz kimyasal maddelerdir. Kararsız ve çok reaktif olan serbest radikallerin olumsuz etkilerini azaltabilen bileşiklerdir. Gıdalarda mevcut olan doğal antioksidanların çeşitli bitkilerden elde edilmesinden dolayı bu antioksidanlara olan ilgi son yıllarda artmıştır. Flavonoidler bitkisel fenolik yapıdaki doğal antioksidanlar arasındadır. Çeşitli pelemir türlerinin yapılarında flavonoidler, saponinler ve iridoit glikozit bileşenlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılarındaki bu yararlı bileşenler sayesinde çeşitli kanser hastalıklarının tedavisinde hem ucuz hem de doğal olmasından dolayı tedaviye büyük bir katkısı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışma sıcaklık, basınç ve etanol kosolventi değiştirilip, ekstraksiyon süresi sabit tutularak verimli sonuçlar elde edebilmeyi planlamıştır. Pelemir tohumundan kuersetin, rutin, kaemferol, apigenin, silibinin ve taksifolin flavonoidlerinin tayininde ucuz, çevre dostu ve modern bir teknoloji olan süperkritik karbon dioksit ekstraksiyon yöntemi tercih edilmiştir. Deneysel çalışma şartları Design Expert 11.1.2.0 Trial programı ile yüzey cevap metodu (YCM) kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen ekstraktların HPLC (Yüksek performanslı sıvı kromatografisi) analizleri sonucunda maksimum flavonoid miktarları 98,28 µg rutin/g tohum, 2,59 µg silibinin/g tohum olarak bulunmuştur. Daha sonra ekstraktlarda Difenil-1 Pikrilhidrazil Radikal Tutma Kapasitesi (DPPH) metodu kullanılarak toplam antioksidan madde, Folin-Ciocalteu metodu kullanılarak da toplam fenolik madde tayinleri yapılmıştır. Geleneksel ekstraksiyon yöntemi olan Soxhlet ekstraksiyonu ile elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır.

Abstract:
Antioxidants are chemical substances that are produced by both body cells and nutrients in foods. These are compounds that can reduce the negative effects of unstable and highly reactive free radicals. Interest in antioxidants that obtain from plants and existence in foods has increased in recent years. Flavonoids are among the natural antioxidants in herbal phenolic structure.It has been determined that flavonoids, saponins and iridoit glycoside components are present in the structures of various types of Cephalaria Syriaca.Thanks to these beneficial components in their structure, it is believed that they will contribute greatly to the treatment of various cancer diseases since they are both cheap and natural.This study planned to achieve efficient results by changing the temperature, pressure and ethanol co-solvent and keeping the extraction time constant. In the determination of quercetin, routine, kaemferol, apigenin, silibinin and taxifolin flavonoids from pelemir seeds, the supercritical carbon dioxide extraction method, which is a cheap, environmentally friendly and modern technology, was preferred. Experimental working conditions were determined by using the Surface Response method (YCM) with the Design Expert 11.1.2.0 Trial program. As a result of HPLC (High performance liquid chromatography) analysis of the extracts obtained, the maximum flavonoid amounts were found as 98.28 µg rutin / g seed, 2.59 µg silibinin / g seed. Then, total antioxidant substance was determined in the extracts by the Diphenyl-1 Picrilhydrazyl Radical Holding Capacity (DPPH) method, and total phenolic substance by the Folin-Ciocalteu method. The results obtained by Soxhlet extraction, which is the traditional extraction method, were compared.