Polikistik over sendromu tanılı kadınlarda psikolojik dayanıklılık ve cinsel doyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological resilience and sexual satisfaction in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: AYŞEGÜL BİÇER
Danışman: DOÇ. DR. DERYA GÜLİZ MERT ; DOÇ. DR. AYBENİZ CİVAN KAHVE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırmada polikistik over sendromu (PKOS) tanılı kadınlarda sosyodemografik değişkenler ile psikolojik dayanıklılık ve cinsel doyum arasındaki ilişkinin incelenmesi, PKOS tanılı kadınların sağlıklı kontrol grubuyla psikolojik dayanıklılık ve cinsel doyum açısından karşılaştırılması, psikolojik dayanıklılık ile cinsel doyum arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve PKOS tanılı kadınlarda cinsel doyumu etkileyen faktörlerin saptanması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmaya Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran, 18-40 yaş arası, kadın hastalıkları ve doğum hekimi tarafından Rotterdam tanı kriterlerine göre PKOS tanısı konulan 70 hasta ve bu hastalar ile yaş ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilen 69 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılar ile SCID-5'e göre psikiyatrik görüşme yapıldı, Sosyodemografik Veri Formu, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRCDÖ) ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) uygulandı.  PKOS tanılı kadınların varsa hastane bilgi sisteminde yer alan kadın doğum ve hastalıkları hekimi tarafından istenen kan tetkikleri kaydedildi.
Bulgular: Bu araştırmada PKOS tanılı kadınların sağlıklı kontrollere kıyasla psikolojik dayanıklılıklarının daha düşük olduğu, kendilik algısı alt boyutunda iki grup arasında belirgin fark bulunduğu saptandı. PKOS tanılı kadınların cinsel doyumları değerlendirildiğinde sağlıklı kontrollere kıyasla daha düşük cinsel doyumları olduğu bulundu. PKOS tanılı kadınların partnerleri ile cinsel yaşamında cinsel doyumları daha düşük olduğu halde sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında mastürbasyon varlığı ve mastürbasyon sıklığı açısından iki grup arasında bir fark olmadığı saptandı. Hem PKOS tanılı kadınlar hem sağlıklı kontrollerde cinsel yaşantıda mastürbasyon varlığı ile GRCDÖ ve ACYÖ toplam puanlarında anlamlı bir ilişki saptanmadı. PKOS tanılı kadınların gelir düzeylerine göre YİPDÖ puanları değerlendirildiğinde, düşük gelir düzeyine sahip olan kadınların orta ve yüksek düzey gelir sahibi olanlara göre psikolojik dayanıklılığı daha düşük bulundu. PKOS tanılı kadınlarda gelir düzeyine göre cinsel yaşantılar değerlendirildiğinde ise GRCDÖ ve ACYÖ toplam puanlarında anlamlı fark bulunmadı ancak GRCDÖ iletişim alt boyutunda anlamlı düzeyde fark saptandı. Gelir düzeyi yüksek olan kadınların cinsel doyum ile ilişkili cinsel iletişim alanında yaşadıkları sorunların anlamlı düzeyde azaldığı tespit edildi. PKOS tanılı kadınların YİPDÖ toplam puanları ile yaş, eğitim yılı, VKİ, partneri ile ilişki süresi ve cinsel ilişki sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olmadığı tespit edildi.  PKOS tanılı kadınların da sağlıklı kontrollerin de eğitim yılı arttıkça cinsel sorunlarının azaldığı saptandı. PKOS tanılı kadınların ve sağlıklı kontrollerin YİPDÖ, GRCDÖ ve ACYÖ toplam puanları değerlendirildiğinde aralarında anlamlı düzeyde ilişki olduğu, psikolojik dayanıklılık düzeyleri arttıkça cinsel sorunlarının azaldığı bulundu. YİPDÖ alt boyutlarından gelecek algısında psikolojik dayanıklılık puanları arttıkça cinsel doyumun anlamlı şekilde olumlu yönde etkilendiği tespit edildi. PKOS tanılı kadınlarda cinsel doyuma etki eden faktörleri yordamak için yapılan regresyon analizinde psikolojik dayanıklılığın cinsel doyum üzerinde anlamlı etkisi olduğu saptandı.
Sonuç: Bu araştırmada PKOS tanılı kadınların psikolojik dayanıklılık düzeylerinin sağlıklı kontrollere kıyasla daha düşük, cinsel sorunlarının daha fazla ve cinsel doyumlarının daha düşük olduğu gösterildi. Psikolojik dayanıklılık ile cinsel doyum arasında anlamlı bir ilişki olduğu, psikolojik dayanıklılık arttıkça cinsel doyumun da arttığı ve cinsel sorunların azaldığı saptandı. Çalışmada psikolojik dayanıklılığın önemli bir komponenti olan gelecek algısı ile cinsel doyumun ilişkisi dikkat çekti. Gelecek algısı bireyin geleceğe yönelik bakış açısını ifade etmekte olup geleceği planlama kabiliyeti ve geleceğe gerçekçi ve iyimser bakmak ile ilişkilidir. Bu doğrultuda PKOS ile çalışan klinisyenlerin hastalara hastalık süreci ile ilgili psikoeğitim vermesinin ve umutlu yaklaşımın cinsel doyumun desteklenmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular ışığında PKOS tedavisinin içerisinde ruh sağlığı çalışanlarının da yer aldığı multidisipliner yaklaşımla ele alınması ve bu kadınların takiplerinde cinsel yaşamın değerlendirilmesi, bu alana yönelik sorunların hastalar ile görüşülmesi ihtiyacı olduğu söylenebilir. Psikolojik dayanıklılığı etkileyen faktörler göz önüne alınarak risk faktörlerinin azaltılması ve koruyucu faktörlerin arttırılması yönünde müdahalelerin cinsel sorunların önlenmesinde ve tedavisinde önemli bir araç olabileceği öngörülmektedir. Bu araştırma alanyazında PKOS tanılı kadınlarda cinsel doyumun psikolojik dayanıklılık ile ilişkisini değerlendiren ilk çalışma olması yönünden oldukça özgüldür. PKOS tanılı kadınlarda cinsel doyuma etki eden faktörlerin ve psikolojik dayanıklılık ile ilişkisinin daha geniş örneklem grubu ile ve ileriye dönük takip çalışmaları planlanarak incelenmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between sociodemographic variables, psychological resilience and sexual satisfaction in women with polycystic ovary syndrome (PCOS), to compare women with PCOS with healthy control group in terms of psychological resilience and sexual satisfaction, to evaluate the relationship between psychological resilience and sexual satisfaction, and to determine the factors affecting sexual satisfaction in women with PCOS.
 Materials and Methods: This study included 70 patients between the ages of 18-40 who were admitted to Obstetrics and Gynecology outpatient clinic of Ankara City Hospital and diagnosed with PCOS by the obstetrician according to the Rotterdam diagnostic criteria, and 69 healthy controls matched with these patients in terms of age and education level. Psychiatric interviews were conducted according to SCID-5 with all participants and Sociodemographic Data Form, Pychological Resilience Scale for Adults (RSA), Hospital Anxiety Depression Scale (HADS), Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS) and Arizona Sexual Experiences Scale (ASEX) were applied. Obstetrician-requested blood tests of women with PCOS were recorded from the hospital system.
Results: In this study, it was determined that women with PCOS had lower psychological resilience compared to healthy controls, and there was a significant difference between the two groups in the sub-dimension of self-perception. When the sexual satisfaction of women with PCOS was evaluated, it was found that they had lower sexual satisfaction compared to healthy controls. Although women with PCOS had lower sexual satisfaction in their sexual life with their partners, there was no difference between the two groups in terms of the presence of masturbation and the frequency of masturbation compared to healthy controls. There was no significant relationship between the presence of masturbation in sexual life and the total scores of GRISS and ASEX in both women with PCOS and healthy controls. When RSA scores of women with PCOS were evaluated according to their income levels, the psychological resilience of those with low income levels were found to be lower than those with middle and high income levels. When sexual experiences were evaluated according to income level in women with PCOS, there was no significant difference in the total scores of GRISS and ASEX, but a significant difference was found in the GRISS communication sub-dimension. It was determined that the problems experienced by women with high income levels in the field of sexual communication related to sexual satisfaction decreased significantly. It was determined that there was no statistically significant correlation between the total scores of RSA and age, education year, BMI, duration of relationship with partner and frequency of sexual intercourse of women with PCOS. It was found that the sexual problems of both women with PCOS and healthy controls decreased as the education year increased. Moreover, when the total scores of RSA, GRISS, and ASEX of women with PCOS and healthy controls were evaluated, it was found that there was a significant relationship between them, and that their sexual problems decreased as their psychological resilience levels increased. It was determined that sexual satisfaction was significantly positively affected as the psychological resilience scores increased in the RSA perception of the future sub-dimension. In the regression analysis performed to predict the factors affecting sexual satisfaction in women with PCOS, it was determined that psychological resilience had a significant effect on sexual satisfaction.
Conclusion: In this study, it was shown that women with PCOS had lower levels of psychological resilience, more sexual problems and lower sexual satisfaction compared to healthy controls. It was determined that there was a significant relationship between psychological resilience and sexual satisfaction, and as psychological resilience increased, sexual satisfaction increased and sexual problems decreased. In the study, the relationship between perception of the future, which is an important component of psychological resilience, and sexual satisfaction drew attention. The perception of the future expresses the individual's perspective towards the future and is related to the ability to plan the future and to look at the future realistically and optimistically. In this regard, it is thought that clinicians working with PCOS can contribute to supporting sexual satisfaction by providing psychoeducation to patients about the disease process and a hopeful approach. In the light of these findings, it can be said that there is a need to handle PCOS treatment with a multidisciplinary approach including mental health professionals, to evaluate sexual life in the follow-up of these women, and to discuss the problems related to this field with patients. Considering the factors affecting psychological resilience, it is predicted that interventions to reduce risk factors and increase protective factors can be an important tool in the prevention and treatment of sexual problems. This research is very specific in that it is the first study in the literature to evaluate the relationship between sexual satisfaction and psychological resilience in women with PCOS. There is a need to examine the factors affecting sexual satisfaction in women with PCOS and their relationship with psychological resilience with a larger sample group and by planning prospective follow-up studies.