Okul öncesi çocuklarda marginal	çinko eksikliği
Margi̇nal zi̇nc defi̇ci̇ency i̇n preschool chi̇ldren
Yazar: GÜLŞAH AYÇİN
Danışman: PROF. DR. TANSU SİPAHİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
SONUÇ	VE	ÖZET

Bu çahşma Eylül 2000- Eylül 2001 tarihleri arasında Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Genel Pediatri Polikliniğine başvuran 27 çocukta prospektif olarak yapılmıştır. Sınırda gelişme geriliği gösteren ve çinko eksikliği saptanan 17 çocuk hasta grubuna alınmış, gelişimi normal olan ve çinko eksikliği saptanmayan 1O çocuk ise kontrol grubuna dahil edilmiştir.
Tüm hastalara 4 gün boyunca 50 mg/gün tek dozda çinko sülfat oral olarak, yemeklerden 1-2 saat önce verilmiştir. Çalışmanın başlangıcında ve 5. günde tüm hastalarm serum çinko, çinko bağlama kapasitesi, ALP, satürasyon yüzdesi ölçümleri yapılmıştır. Hasta ve kontrol grubuna çinko tolerans testi yapıldıktan soma hasta grubunda marginal çinko eksikliği saptanan 17 çocuga 15 mg/gün elemental çinko suplemantasyonu 3 ay süreyle verilmiş; bu süre sonundaki vücut ağırlığı, boy, persantiller ve Z skorları ölçümleri yapılmış, serum Zn, ZnBK, satürasyon yüzdeleri ve ALP düzeylerine bakılarak tedavi etkinliği açısından tüm parametreler karşılaştırılmıştır.
Çalışmadan elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir:
1-	Hasta grubunda çinko tolerans testi sonrası serum çinko, ALP, satürasyon yüzdesinde    artış    saptanmış,       hastalarda    marginal   çinko   '"''"..,,u,,,	olduğu kesinleşmiştir. Marginal çinko eksikliği tamsı koymada çinko tolerans testinin yeterli bir indikatör olduğu görülmüştür(Tablo 15).
2-	Kontrol grubunda çinko tolerens testi sonrası serum çinko, ALP' de artış saptanmıştır. Serum çinkosu başlangıçta normal olan bu çocuklarda da latent çinko eksikliği olabileceği düşünülmüştür(Tablo 17).
3-	Kontrol grubunu oluşturmak üzere incelenen gelişimi normal olan 30 çocuktan sadece 1 O' unda ( % 33,3) sen.mı çmkosu normal sınırlarda bulunmuştur. Bu sonuçlar bize tahmin edilenden daha fazla çinko eksikliği olduğunu gösterınektedir.
4-	Çinko suplemantasyonu sonrası hastaların serum çinko düzeyleri ve satürasyon


görülmüş fakat anlamlı bulunmamıştır(p>0,05) ( Tablo 16). Çinko eksikliğini
 
saptamada satürasyon yüzdesinin çinko bağlama kapasitesine nazaran daha iyi fikir verdiği görülmüştür.
5-	Çinko suplemantasyonunun çinko eksikliği olan çocuklarda linear büyümeyi hızlandırıcı etki gösterdiği  saptanmıştır.  Hastaların  vücut  ağırlığı,  boy,  persantilleri ve Z skorları artış göstermiştir ( Tablo 16).
6-	Serum ALP aktivitesi çinko tolerans testi sonucunda hasta ve kontrol grubunda anlamlı artış göstermiştir( Tablo 15) ( Tablo 17). Çinko suplemantasyonu sonrası ise başlangıç değerine nazaran fark saptanmamıştır(Tablo 16). Çinko eksikliği olan çocuklara çinko verilmesi ile erken dönemde ALP enzim aktivitesinin artış göstermesi çinko eksikliğini ortaya koymada önemli bir kriterdir.

Abstract:
SUMMARY

This study was prospectively performed on 27 children applied to the General Pediatric Poyclinic of Ankara Dr Sami Ulus Juvenile Health and Diseases Training and Research Hospital between September 2000 and September 2001. 17 infants that were characterized with on-limit development retardation were taken into the patient group and the remaining 1O infants constituted the control group.

For four days, all patients orally received 50 mg/day single dose zinc sulphate 1-2 hour/s before meals. At the beginning of the study and on fıfth day, the serum zinc, zinc coupling capacity, ALP and saturation percentages of the patients were measured. Pursuant to implementation of the zinc tolerance test on both patient and control groups, the patient group, including 17 infants and with marginal zinc defıciency received 15 mg/day elemental zinc supplementation for 3 -month period. At the end of the respective period, the body weight, height, percentile and Z scores were measured and the parameters were compared considering the serum, Zn, ZnBK, saturation percentages and ALP levels.

The results obtained from the study are summarized as follows:

1.	The serum zinc, ALP and saturation percentages of the patient group increased after the zinc tolerance test and it was detected that the patients suffered from the marginal zinc deficiency. It was also observed that zinc tolerance test  was an adequate indicator on diagnosis of marginal zinc deficiency (Table 15).
2.	An increase on serum zinc, ALP and saturation percentages was detected on the control group after the zinc tolerance test. It was thought that the infants whose serum zinc levels were normal at the beginning might have latent zinc deficiency problem(Table 17).
3.	Of 30 infants whose developments were normal enough to constitute the control group, only 10 infants (33.3%) had the normal zinc levels. These results revealed that the zinc deficiency rate was higher than expected.
4.	The serum zinc levels and saturation percentages of the patient increased after the zinc supplementation(p=0.000). Though there was decrease on the serum zinc coupling rates, it was not at remarkable levels (p>0.05)(Table 16). It was seen that  the saturation percentage was better for detecting the zinc deficiency when compared with zinc coupling capacity.
5.	It was detected that the zinc supplementation had an impact that accelerated the linear growth on the infants suffering from the zinc deficiency. There was  increase on the body weight, height, percentiles and Z score  of the patients(Table 16).
6.	There was remarkable increase in both patient and control groups after the serum ALP activity zinc tolerance test(Table 15-17). However there was not any change after the zinc supplementation when compared with the initial figures(Table 16). The increase in ALP enzyme activity by supplying the zinc to the infants suffering from the zinc deficiency in early period is an important criterion for  proving the zinc deficiency.