Fiziksel çevre faktörlerinin iç mimarlık dersliklerinde iç mekan çevre kalitesine etkileri
Effects of environmental factors on interior environmental quality at interior design studios
Yazar: DAMLA ALTUNCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAADET AYTIS
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Çevre kalitesi = Environmental quality ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Görmenin mekan algısında diğer duyulardan üstün olduğu varsayılmaktadır. Bu nedenle mekanın tasarım, temsil ve üretim süreçlerinde görmenin, faydacı-estetik bakış açısı ile diğer duyulara göre daha geçerli olduğu söylenebilir. Görsel algılamanın yetersiz olduğu durumlarda ise diğer fiziksel çevre faktörlerinin mekan algısında etkili olduğu bilinmektedir. Görsel düzenlerin çeşitli nedenlerle değiştirilemeyeceği mekanlarda, diğer fiziksel çevre faktörlerini kullanılarak, kullanıcının mekan algısı etkilenebilir ya da değiştirilebilir.
Fiziksel çevre faktörlerinin mekan algısına etkisi dikkate alındığında, bu faktörlere ilişkin çevresel uyaranların mekan algısındaki etki düzeylerinin belirlenmesi, alanda yapılması gereken öncelikli çalışmalar arasında yerini almaktadır. Benzer çalışmalar çoğunlukla çevre-insan-davranış etkileşimini araştıran, 'çevresel psikoloji' ve 'nörobilimsel temelli bilişsel-davranış' konuları çerçevesinde, kullanıcı eksenli olarak gerçekleştirilmiştir. Ancak iç mekan çevre kalitesi açısından tasarıma ait girdilerin geliştirilmesi için yapı içindeki fiziksel çevre koşullarını sorgulayan araştırmalara da ihtiyaç vardır. Bu nedenle fiziksel çevre faktörlerinin iç mekan kalitesi üzerindeki etkilerinin araştırılması doktora tez çalışmasına konu olarak seçilmiştir. Belirlenen konu çerçevesinde fiziksel çevre faktörlerinin mekan algısında ve çevresel kalite değerlendirmesindeki etkilerinin, üniversite düzeyindeki iç mimarlık dersliklerindeki kullanıcıların algıları üzerinden, çevresel faktörlerin birbirlerine olan üstünlüklerine göre araştırılması amaçlanmıştır. 
Tezin birinci bölümünde; çalışmanın amacı ve kapsamı açıklanmış; süreçte izlenecek yöntem belirtilmiştir. İkinci bölümde, konu ile ilgili önceki araştırmalara değinilerek çevre ve davranış kuramları kapsamında mevcut teoriler ve temel tanımlar aktarılmıştır. Üçüncü bölümde gerçekleştirilen alan çalışması seçilen yöntemle birlikte açıklanmıştır. Dördüncü bölümde elde edilen araştırma bulguları incelenmiştir. Beşinci bölümde ise çalışmanın sonuçları değerlendirilerek, gelecekte yapılabilecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is assumed that sight is superior to other senses in terms of space perception. For this reason, it may be said that sight is more applicable than other senses in the space design, representation and production processes according to pragmatist-aesthetic viewpoint. It is known that other physical environmental factors are influential in space perception in cases visual perception is insufficient. Perception of users may be influenced or changed by using other physical environmental factors in spaces where visual orders may not be changed for different reasons.
When the effect of physical environment factors into space perception are considered, determination of the level of effects of these environmental stimulus related with these factors on space perception is one of the studies of first priority required to be conducted in this field. Similar studies have been usually conducted as user-centric within the framework of "environmental psychology" and "neuroscientific based cognitive-behavior resaearch" topics which research environment-human-behavior interaction. However, some new researches questioning physical environmental conditions are necessary to improve the inputs belonging to design in terms of interior space environmental quality. For this reason, research on the effects of physical environmental factors on environmental quality has been selected as the topic of PhD thesis study. Within the framework of specified topic, it has been aimed to research effects of physical environmental factors in space perception and environmental quality evaluation over the perception of users in classrooms of interior architecture at university level according to superiority o environmental factors on each other. 
In the first chapter of the thesis, the aim and scope of the study is defined; and the method to be followed throughout the process is specified. In second chapter, existing theories and main definitions are conveyed in scope of environment and behavior theories by addressing the previous researches on the topic. The field survey performed is described with the selected method in third chapter. The research findings having been obtained are examined in fourth chapter. Lastly in fifth chapter, the study results are evaluated and some suggestions are made for future studies to be possibly conducted.