Gıda atıklarından hayvan yemi üretimi
Animal feed production from food waste
Yazar: UMUT EDİS ULUCAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA BÜYÜKKILIÇ BEYZİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Yemler ve Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Gıda atıklarının ortaya çıkan miktarının giderek artması ve yeterince değerlendirilememesi hem çevresel hem de ekonomik olarak büyük zararlara yol açmaktadır. Yemek atıkları ise bu atıklar içerisinde büyük bir pay oluşturmakta ve üretiminden itibaren her aşamada oluşmaktadır. Bu çalışmada amaç yemekhane atıklarının mevcut durumunun tespiti ve elde edilen atığın yem olma potansiyelinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla üniversite öğrenci yemekhanesinden beş gün boyunca artan yemekler toplanmıştır. Elde edilen ürünler; tavuk sote, kıyma sote, makarna, erişte pilavı ve kuru fasulyedir. Bu ürünler yemekhane atıklarının homojen olmaması ve elde edilen yere göre değişkenlik göstermesi nedeniyle ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Elde edilen atıkta yabancı maddeler toplandıktan sonra kurutulmuştur. Kurutulan örneklerde kimyasal analizler yapılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda elde edilen bazı yemek artıklarında kuru madde oranının %30.14-40.25 arasında değiştiği saptanmıştır. Bu atıkların ham protein içeriklerinin kuru maddede %10.02-58.85 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ham yağ içerikleri ise kuru maddede %5.15-34.49 arasında değişmiş, en yüksek yağ oranı tavuk sotede bulunmuştur. Ham kül oranı en yüksek kuru fasulyede, en düşük ise tavuk sotede tespit edilmiştir. ADF oranı kuru maddede en düşük %3.5 ile makarnada bulunurken, en yüksek %12.9 ile kuru fasulyeden elde edilmiştir. NDF içerikleri %3.5-22.1 olarak tespit edilmiş olup en düşük ve en yüksek değerler ADF içeriklerine benzer şekilde sırasıyla makarna ve kuru fasulyeden elde edilmiştir. Sonuç olarak, yemekhaneden elde edilen yemek atıklarında hayvansal kaynaklı atıkların protein içeriğinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ancak elde edilecek ürünlerin besin madde içeriklerinin değişkenlik gösterebileceği değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Gıda Artığı, Yem, Geri Dönüşüm, Sürdürülebilirlik

Abstract:
The increasing amount of food waste and the fact that it cannot be evaluated sufficiently cause great damage both environmentally and economically. Food waste constitutes a large share in these wastes and is formed at every stage starting from production. The aim of this study is to determine the current status of cafeteria wastes and to evaluate the potential of the obtained waste to be used as feed. For this purpose, leftover food was collected from the university student cafeteria for five days. The products obtained were; chicken saute, minced meat saute, pasta, noodle pilaf and dry beans. These products were evaluated separately because cafeteria wastes were not homogeneous and varied according to the place of collection. After the foreign substances in the obtained waste were collected, it was dried. Chemical analyses were performed on the dried samples. As a result of the study, it was determined that the dry matter ratio in some food wastes obtained varied between 30.14-40.25%. It was determined that the crude protein content of these wastes varied between 10.02-58.85% in dry matter. Crude oil contents varied between 5.15-34.49% in dry matter, and the highest oil content was found in sautéed chicken. The highest crude ash content was found in dry beans, and the lowest in sautéed chicken. The lowest ADF content was found in pasta with 3.5% in dry matter, while the highest was obtained from dry beans with 12.9%. NDF contents were determined as 3.5-22.1%, and the lowest and highest values were obtained from pasta and dry beans, respectively, similar to ADF contents. As a result, it was determined that the protein content of animal-based wastes obtained from the cafeteria was high. However, it should be evaluated that the nutrient content of the products to be obtained may vary.
Keywords: Food Waste, Feed, Conversion, Sustainability