Bilinçli farkındalığın Covid-19 pandemi dönemi duygu, düşünce ve davranışlara olan etkisinde algılanan sosyal desteğin aracı rolü: Sağlık çalışanları örneklemi
The mediator role of perceived social support in the impact of mindfulness on emotions, thoughts and behaviours in the Covid-19 pandemic period: A sample of healthcare workers
Yazar: NİLAY GARİPBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ARIKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Duygusal etki = Emotional effect ; Düşünce = Thought ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bilinçli farkındalık, Jon Kabat-Zin tarafından şöyle açıklanmaktadır; şu anı yargılamaksızın anda kalabilme, dikkati toparlayabilme becerisidir. Bu araştırmanın amacı; sağlık çalışanlarının bilinçli farkındalık seviyesinin Covid-19 pandemi sürecinde; duygular, davranışlar, düşünceler ve alınan önlemler boyutları arasında algılanan sosyal desteğin aracı rolünü incelemektir. Bu amaca uygun olarak çalışmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Veriler 232 gönüllü sağlık çalışanından online olarak toplanmıştır. Sosyodemografik bilgi formu, Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Çok Boyutlu Covid-19 Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Araştırma bulguları; bilinçli farkındalık seviyesinin cinsiyet, yaş, gelir durumu ile anlamlı farklılaşma göstermektedir. Covid-19'a dair boyutlar ise yaş ve eğitim durumu üzerinde farklılaşma göstermektedir.  Ek olarak; bilinçli farkındalık, Covid-19'a dair boyutlar ve algılanan sosyal destek arasında pozitif ve negatif yönlerde bir ilişki tespit edilmiştir. Bilinçli farkındalık seviyesi ve Covid-19'a dair boyutlardaki ilişkide sosyal desteğin aracı değişken ilişkisi saptanmamıştır. Elde edilen değerlerle birlikte araştırmanın sınırlılıkları literatürdeki mevcut bulgular ışığında tartışılmıştır. Literatür incelendiğinde Bilinçli farkındalık hakkındaki araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmesi nedeniyle literatüre özgün bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: Covid-19, bilinçli farkındalık, algılanan sosyal destek, sağlık çalışanları

Abstract:
Mindfulness is explained by Jon Kabat-Zin as follows; It is the ability to stay in the moment without judging the present moment, to focus attention. The aim of this research is to determine the level of mindfulness of healthcare professionals during the Covid-19 pandemic process; the mediating role of perceived social support between the dimensions of emotions and behaviors, thoughts and precautions was examined. For this purpose, relational screening method was used in the study. Data were collected online from 232 volunteer healthcare workers. Sociodemographic information form, Five Dimensional Mindfulness Scale, Multidimensional Covid-19 Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale were used as data collection tools. The relationships between the research variables were examined by calculating the Pearson Correlation coefficient. Research findings; The level of mindfulness differs significantly with gender, age and income status. The dimensions of Covid-19 differ on age and educational status. In addition, a positive and negative relationship was found between mindfulness, dimensions of Covid-19, and perceived social support. Mediator variable relationship of social support could not found in the relationship between mindfulness level and Covid-19 dimensions. The limitations of the study along with the obtained values are discussed in the light of the current findings in the literature. When the literature is examined, it is thought that it will make an original contribution to the literature, since it is seen that there are limited studies on mindfulness.
Key words: Covid-19, mindfulness, perceived social support, healthcare workers