Büyük beşli ve radikalleşme
Big five and radicalization
Yazar: BAHAR GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT A. ERKMEN
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Radikalleşme = Radicalism ; Sosyal psikoloji = Psychology-social ; Terör = Terror ; Terörizm = Terrorism ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası terörizm = International terrorism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Radikalleşme, birey, grup ve kitle düzeyinde çeşitli mekanizmalara sahip olan bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı radikalleşme olgusunu psikolojik bir çerçevede ele almak ve bireysel mekanizmalardan biri olan kişiliğin bu sürece etkisini değerlendirmektir. Kişilik özellikleri, T.C. vatandaşı-DAEŞ mensubu 78 Tutuklu/hükümlü ile terör örgütleriyle ilişkili olmayan 78 kişiye "Büyük Beşli Kişilik Özellikleri" olan "Nevrotiklik","Dışa dönüklük", "Deneyime Açıklık", "Sorumluluk" ve "Uyumluluk" özelliklerini ölçmek üzere geliştirilmiş olan "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi"(Bacanlı,İlhan ve Aslan, 2009) uygulanarak ölçülmüştür. Çalışmanın ilk bölümde terörizmin psikolojisi üzerine yapılan ilk dönem çalışmalar ele alınmış; psikopatoloji ve kişilik bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde, DAEŞ Terör Örgütü'nün tarihsel sürecine değinilmiş, YTS'lerin genel radikalleşme mekanizmaları ele alınmış ve T.C. vatandaşı YTS'lerin radikalleşme sebepleri ile sonlandırılmıştır. Son bölümde ise Büyük Beşli Kişilik Özellikleri'nin teorik arka planı verilmiş ve çalışma sonuçlarının analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre terörist olan ve olmayan grup arasında "nevrotiklik", "deneyime açıklık", "uyumluluk"ve "sorumluluk" boyutlarında anlamlı bir fark bulunmazken; "dışa dönüklük" boyutunda iki grup arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Teröristlerin de dışa dönük olduğu ancak terörist olmayanlardan daha az dışa dönük oldukları tespit edilmiştir. Bu çalışma  "terörist kişilik" diye bir kişilik özellikleri kümesi olmadığını  vurgulamış ancak yine de bazı özelliklerde anlamlı farklılıklar olabileceğini; dolayısıyla radikalleşmenin bireysel bazdaki mekanizmaları çatısı altında kişilik konusunun daha fazla çalışılmaya ihtiyaç duyulan bir alan olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Radicalization is a process that has various mechanisms at the individual, group, and mass level. The aim of this study is to consider the phenomenon of radicalization in a psychological framework and to evaluate the effect of personality, which is one of the individual mechanisms, in this process. Personality traits were measured by applying the "Personality Test based on Adjectives" (Bacanlı, İlhan and Aslan, 2009), which was developed to measure the characteristics of "Neuroticism", "Extroversion", "Openness to Experience", " Conscientiousness" and " Agreeableness ", to 78 Turkish citizen-ISIS member detainees/prisoners and 78 people who are not associated with terrorist organizations. In the first chapter of the study, the earlier studies on the psychology of terrorism are discussed; evaluations are made in the context of psychopathology and personality. In the second chapter, the historical process of the ISIS terrorist organization is mentioned, the general radicalization mechanisms of the FTFs are discussed and it is concluded with the reasons for radicalization of FTFs having Turkish origin. In the last chapter, the theoretical background of Big Five Personality Traits is given, and the results of the study are analyzed. According to the results, it is found out that there is a significant difference between the two groups in the dimension of 'extraversion' while there is no significant difference between the terrorist group and the non-terrorist group in the dimensions of 'neuroticism', 'openness to experience', 'agreeableness' and 'conscientiousness'. Terrorists are also found to be extroverted, but less extroverted than non-terrorists. This study re-emphasizes that there is no set of personality traits called "terrorist personality", but still, there may be significant differences in some traits, so it has shown that the subject of personality is a field that needs further study under the umbrella of individual mechanisms of radicalization.