Amerikan sinemasında savaş ve Vietnam filmleri. Sinema toplumbilimi açısından /
Yazar: ERTAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KALKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne ve Görüntü Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Savaş = War ; Sinema = Cinema ; Vietnam = Vietnam

Özet:
20 Yüzyılın bitimine 10 yıl kalmışken, insanlık hala evrensel barışın sağlanması noktasından çok uzaktadır. 20 yüzyılın ilk yarısı o tarihe kadar görülmemiş büyüklükte ki savaşların yaşandığı yıllar olmuştur. İnsanlığı derinden etkileyen bu çağın kendine özgü savaşları, yine bu çağın ürünü olan sinemanın belli başlı konularından biri olmuştur. Savaş filmleri bir tür haline gelmiş ve bu türün ürünleri en geniş izleyici yığınlarının severek, haz alarak izlediği bir seyirlik olmuştur. Sinemadaki ilk uzun metrajlı film, 'Bir Ulusun Doğuşu Birth of a Nation' bir savaş filmidir. 1. Dünya Savaşı yıllarında haber iletme aracı olarak kullanılan sine manın kamuoyu oluşturucu etkisi anlaşılınca, fiktif savaş filmlerinin yapımına başlanmıştır. Hollywood' un 1920' lerde en büyük sinema endüstrisi haline gelme siyle, en popüler olan savaş filmleri Hollywood' da yapılmaya başlanmıştır. 2. Dünya Savaşı yıllarında sinema, savaşı yalnızca haber iletme değil aynı za manda bilgilendirme, eğlendirme ve propaganda aracı olarak ele almıştır. Özellikle Amerika' nın savaşa girmesinden sonra savaş filmlerinin yapımına hız verilmiş ve savaş filmleri bu yıllarda toplam film üretiminin yaklaşık % 30' u gibi büyük bir oranı oluşturmuştur. Savaş yıllarından sonra ise, savaştan galip ayrılmanın morali ile, Amerika' nın savaştaki rolü yüceltilmiştir. En etkili ve en popüler savaş filmleri 2. Dünya Savaşı' ndan sonraki yıllarda yapılmıştır. Bu filmler genel olarak, Amerika' nın barışı ve özgürlüğü koruduğunu, gerekirse her zaman savaşabileceği mesajını ver mişlerdir. Böylelikle Amerikan askeri imgesi ve Amerikalı asker kutsanmıştır. Amerika 1965' de tam 10 yıl sürecek Vietnam Savaşı 'm başlatmıştır. Ancak Amerika tarihinde ilk kez, bu savaştan yenik ayrılmıştır. Amerika bu savaş için kendi halkını bile ikna edememiş, politik, askeri ve moral açıdan yenilgiye uğramıştır. Aynı zamanda bu savaş Amerikan yönetiminin hem ülke içinde hem de ülke dışında büyük prestij kaybetmesine yolaçmış ve Amerikan toplumunda derin yaraların açılmasına neden olmuştur. Hollywood ilk kez, Amerika' nın yürüttüğü bir savaşı, Vietnam Savaşı' nı, işlemekte güçlük çekmiştir. Amerika' nm kendini bir türlü haklılaştıramadığı bu savaş yüzünden, Hollywood, John Wayne' nin The Green Berets'i (1968) hariç, 1978' i beklemek zorunda kalmıştır. Yapılan ilk filmler biraz da savaşın yarattığı şok yüzünden tepki filmleri olmuş, Amerikan yönetiminin ve ordusunun Vietnam konu sunda hata yaptığını vurgulamışlardır. 1980' li yıllar, Hollywood' un Vietnam Savaşı ile yoğun hesaplaşmaya girdiği dönem olmuştur. Bunda Ronald Reagan' m temsil ettiği ideolojinin büyük payı vardır. Reagan' ın' Güçlü Amerika - Güçlü Amerikalı' sloganı Vietnam konusunda in tikamcı filmlerin yolunu açmıştır. Hollywood Vietnam Savaşı' yla zedelenen Ameri kan askeri imgesini onarmaya çalışmıştır ve hala da çalışmaktadır.

Abstract:
As there left only ten years to the end of the 20 th century, the humanity is still very far away from obtaining universal peace. The first half of 20 th century has been the years of great wars which had never been seen before. All along these years, the wars which are specific to its own century, deeply ef fecting the humanity has been one of the most utmost topics for the cinema which is also the product of this age. War films has become a genre and the products of this gen re have been a spectacle that is viewed by the most of the audiences with great plea sure. The first feature film of the cinema industry has been again a war film which was called "The Birth of a Nation." After using cinema as an information transmitter during 1st. World War and as cinema' s role of forming public opinion has been under stood, the production of fictional war films has been started. During 1920's, while Hollywood has been becoming the greatest cinema industry, the war films, which was one of the most popular topics of the period, has been started to be produced. In the years of 2nd. World War, cinema industry has taken the war subject not only as a device for news transmitting but as a device of information, entertainment and propaganda. Especially after the U.S.A. entered the war, the production of war films have been increased and the war films had nearly been part of 30 percent of total film production. After the war, the role of U.S A. has been raised with the spirit of the victory. The most effective and popular war films have been produced after 2nd. World War. In general, these films have given the message that the U.S A. has always been the pro tector of peace and freedom and always been ready to fight if necessary. In this way, the image of American Military and soldier has been venerated. In the year of 1965, U.S.A. had started the Vietnam War which was lasting for ten years. But, in her history it is the first time that she lost the victory (she has been defeated). U.S A. Couldn' t be able to convince even her own people, and also has been defeated both in the fields of politics, military and spiritual. In the meantime; this war had been caused American Goverment to lose fame and prestige both inside in its own country and outside throughout the world, and had deeply effected the American people and caused great anxiety. Hollywood, for the first time has difficulties in swindling of the being right in a war while producing Vietnam War films, so Hollywood had to wait till 1978 except The Green Berrets' (1968) because of she couldn' t be able to claim her being right. The first produced films had been the films of reaction causing form the shock which was created by war and has emphasized the mistakes of American Goverment and army in Vietnam subject. The Years of 1980 is the period of settling accounts with Vietnam War for Holly wood, It is greatly sourced from the ideology which was represented by Ronald Rea gan. The Reagan' s slogan "Powerful United States-Powerful American" has given way to the vindictive films in Vietnam War subject. Hollywood has been still trying to heal up the bruised image of American Military within the Vietnam War.