İhtida ve dine dönüş öykülerinde din eğitiminin yeri
The role of religious education in the stories of inter-faith conversion and intra-faith conversion
Yazar: BÜŞRA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. AHMET KOÇ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din değiştirme = Change of faith ; Din eğitimi = Religious education ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dine dönüş = Returning to the religion ; Eğitim = Education

Özet:
Hayatı boyunca değişen ve gelişen insanın inancı yaşam boyunca aynı kalmamaktadır. İçsel ve dışsal nedenlerden kaynaklı olarak hayatın bazı dönemlerinde dini inançlarda değişim gözlenebilmektedir. Kişiler, çeşitli nedenlerden dolayı mensup oldukları dini terk ederek yeni bir dini seçebilmekte veya mensubu olduğu dinin gerekliliklerini yapmaya başlayarak dinsel hayatını yoğunlaştırmak isteyebilmektedirler. Kişilerin yaşadıkları bu dinsel değişimin psikolojik ve sosyolojik nedenleri olduğu gibi eğitsel bir süreci de vardır.  Bu araştırmanın amacı ihtida ve dine dönüş süreçlerindeki din eğitiminin rolünü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma geleneği içerisinde yer alan fenomenoloji araştırma deseni kullanılarak ihtida eden kişilerin öykülerine otobiyografik ve biyografik eserlerden ve mülakat yöntemiyle ulaşılmıştır. Dine dönüş yapan kişilerin verileri ise derinlemesine mülakat yapılarak elde edilmiştir. Bu verilerden elde edilen bilgiler din eğitimi ekseninde değerlendirilmiştir.
Araştırmanın problem, amaç ve yöntemine ilişkin bilgilere Giriş bölümünde yer verilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde çalışmanın kavramsal ve teorik zemini yer almıştır. İkinci bölümde ise araştırma kapsamında literatürden ve mülakatlardan elde edilen bulguların analizi yapılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde elde edilen temalar ihtida ve dine dönüş sürecindeki din eğitimi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde, çalışmanın genel değerlendirmesi yapılmış, çıkarımlar ve önerilere yer verilmiştir.
Din eğitiminin ihtida ve dine dönüş sürecinde etkili olduğu söylenebilir. Ailede verilen din eğitiminden başlayarak mühtedilerin ve dine dönüş yapan kişilerin süreçteki din eğitimleri onların dini değişimlerini etkilemektedir. Bu süreçte kişilere yapılacak din eğitimini niteliğinin dini rehberlik ve dini iletişimin ilkeleri ile doğrudan alakalı olduğu görülmüştür. Bu bağlamda aldıkları nitelikli din eğitimi ve din eğitimcilerinin tutum ve davranışları onların din hakkındaki şüphelerinin giderilmesini ve dini benimsemelerini sağladığı ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Din değiştirme, İhtida, Dine Dönüş, Hidayet, Dini Rehberlik, Dini İletişim

Abstract:
The belief of a person who changes and develops throughout his life does not remain the same. Changes in religious beliefs may be observed in some periods of life due to internal and external reasons. People may choose to leave a religion for a variety of reasons and choose a new religion or they may want to intensify their religious life by starting to fulfill the requirements of the religion they belong to. There is an educational process for this religious change as well as psychological and sociological reasons. The aim of this research is to reveal the role of religious education in the process of inter-faith and intra-faith conversion. Using the phenomenological research design from among the qualitative research traditions for this purpose, the stories of the people who have converted were obtained from autobiographical and biographical works and interviews have been applied to them. The data of the people who have experienced intra-faith conversion were obtained from in-depth interviews. The information derived from these datas have been evaluated in the light of religious education.
Informations about the problem, aim and method of the research was given in the section of Introduction. In the first section, conceptual snd theoretical background of the study was given. In the second part, the findings obtained from the literature and the interviews was analyzed. In the third section, the themes obtained were evaluated within the framework of religious education in the process of inter-faith and intra-faith conversions. In the section of Conclusion and Suggestions, general evaluation and inferences of the study was made and suggestions were given.
It can be said that religious education is effective during the conversion processes. Starting from the religious education in the family, the religious education in the process of the converts affects their religious changes. In this process, it is seen that the quality of religious education to be provided to individuals is directly related to the principles of religious guidance and religious communication. In this context, a qualified religious education and the attitudes and behaviors of religious educators have enabled them to overcome their doubts about the religion and adopt the religion.
Key Words: Conversion, Inter-faith conversion, Intra-faith conversion, Right way, Religious Guidance, Religious Communication