Tarımsal işletmelerde finansal okuryazarlık düzeyi karşılaştırması: Eskişehir ili örneği
Comparison of financial literacy level in agricultural holdings: The case of Eskisehir province
Yazar: ÜMİT CAN
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Finans = Finance ; Okuryazarlık = Literacy ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarımsal üretim = Agricultural production

Özet:
Bu çalışmada Eskişehir ilinde bulunan tarım işletmelerinin sosyoekonomik yapısı ve finansal okuryazarlık düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmada, Eskişehir'de bulunan tarım işletmelerinin finansal okuryazarlık düzeyleri, tarımsal kredi kullanımının az ve fazla olduğu ilçelerin seçimi ile karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Bu bakımdan ilde Sivrihisar ve Han ilçelerinde kredi kullanım düzeyi dikkate alınarak gayeli olarak seçilen 83 işletmeye sorular yöneltilerek araştırma planlanmıştır.
İşletmelerin sosyoekonomik yapısı incelendiğinde, çiftlik sermayesinin aktif sermayesi içerisindeki payı %73,02 olarak tespit edilmiştir. İşletme sermayesinin aktif sermayesi içerisindeki payı %26,98' tir. Toplam gayrisafi hasılası incelendiğinde bitkisel üretim değeri %63,04 ve hayvansal üretim değeri %36,96 olarak bulunmuştur. Aktif sermayenin %12,56' sı yabancı sermayeden, %87,44'ü öz sermayeden oluşmaktadır. Toplam işletme masrafı %59,83' ü değişen masraflar, %40,17' si sabit masraflar olarak dağılmaktadır. Toplam aile gelirinin %93,12' si tarımsal gelir, %6,88' i tarım dışı gelirdir. İşletmelerin ekonomik rantabilite oranı %5,40, mali rantabilite oranı %6,17 ve rantabilite faktörü %31,50 olarak bulunmuştur. İşletmelerin sermaye devir oranı %17,14, cari oran ise %1,01 olarak hesaplanmıştır.
Tarım işletmelerinde çiftçilerin %68,67'si paranın zaman değerini doğru anlamaktadır. Harcama ve bütçe denkliği konusunda işletmelerin %51,81' i bunun denk olduğunu ifade etmişlerdir. İşletmelerin %50,60'ı basit faizi doğru bilmemektedir. Ayrıca tarımsal işletmelerin %81,93' ü mali kayıt tutmadıklarını ve %66,17'si finansal eğitimin önemli olmadığını düşünmektedir. İncelenen işletmelerin risk çeşitlendirmesine bakıldığında %87,95'i risk çeşitlendirmesi yapmadığını ifade etmiştir. Finansal okuryazarlığı ölçmede kredi kullanımı ve finansal piyasalarla ilişki, talep edilen finansal ürünler ve kullanımı, finansal yönetimde mevcut yapısal durum ve sorunlar, finansal bilgi düzeyi ve finansal okuryazarlıkta farkındalık düzeyi ve başarıya önem vermeye ilişkin araştırmaların artması önemli görülmektedir.

Abstract:
In this study, the socioeconomic structure and financial literacy levels of agricultural holdings in Eskişehir were investigated. In the study, the financial literacy levels of agricultural holdings in Eskişehir were comparatively the selection of the districts where the use of agricultural credits is low or high. In this regard, the research was planned by asking questions to 83 holdings, which were selected purposefully considering the level of credit utilization in Sivrihisar and Han districts in the province.
When the socio-economic structure of the holdings is examined, the share of farm capital in active capital has been determined as 73.02%. The share of working capital in active capital is 26.98%. When the total gross product is examined, the plant production value is 63.04% and the animal production value is 36.96%. 12.56% of active capital consists of foreign capital and 87.44% of equity capital. 59.83% of the total operating costs are distributed as variable costs and 40.17% as fixed costs. 93.12% of the total family income is agricultural income and 6.88% is non-agricultural income. The economic profitability ratio of the holdings was 5.40%, the financial profitability ratio was 6.17% and the profitability factor was 31.50%. The capital turnover ratio of the holdings was calculated as 17.14% and the current ratio as 1.01%.
In agricultural holdings, 68.67% of the farmers understand the time value of money accurately. In terms of expenditure and budget balance, 51.81% of the holdings stated that it was balanced. 50.60% of businesses do not know simple interest correctly. In addition, 81.93% of agricultural holdings do not keep financial records and 66.17% think that financial education is not important. Considering the risk diversification of the companies examined, 87.95% stated that they do not diversify their risks. In measuring financial literacy, it is considered important to increase the number of studies on the use of credit and its relationship with financial markets, the demanded financial products, and their use, the current structural situation and problems in financial management, the level of financial knowledge and awareness level in financial literacy, and giving importance to success.