Ebe ve hemşirelerin sağlık algısı ile meme kanseri önleme davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the health perception of the midwives and nurses and the breast cancer prevention behaviors
Yazar: EZGİ AYDAN AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. MİNE BEKAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Hemşirelik = Nursing ; Meme kanseri =

Özet:
Araştırmada ebe ve hemşirelerin sağlık algısı ile meme kanseri önleme davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, kesitsel tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Örneklemi, 30.04.2024-01.06.2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Kadın Doğum Hastanesi'nde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 244 ebe ve hemşire oluşturmuştur. Veriler Bireysel Bilgi Formu, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ve Kadının Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme (MEKÖD) Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel ölçülerin yanı sıra Independent Sample t testi, One Way ANOVA, ki-kare testi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Ebe ve hemşirelerin SAÖ puan ortalaması 47,50±5,51,  MEKÖD  puan ortalaması ise 104,77±17,03 olarak saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizinde; SAÖ ile MEKÖD arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,484; p=0,000) (p>0,05). Korelasyon analizinde; MEKÖD alt boyutlarından motivasyon ile öz yeterlilik alt boyutları arasında çok yüksek düzeyde, anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,923; p=0,000). MEKÖD alt boyutlarından tutum ve öz bakım alt boyutları arasında çok zayıf düzeyde, negatif yönlü ve anlamsız bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=-0,011; p=0,869).
Sonuçta; ebe ve hemşirelerde sağlık algısı arttıkça meme kanseri önleme davranışları da artmaktadır. Toplumda sağlık bakım hizmeti verici olarak bireylerle sık iletişimde olan ebe ve hemşirelerin öncelikle kendi sağlık seviyelerini ve algılarını yükseltmeleri, bunula beraber meme kanseri önleme davranışları konusunda bilinçlenerek erken tanı uygulamalarını benimsemeli ve toplumu bu konuda bilinçlendirmelidir.

Abstract:
The aim of the study was to determine the relationship between health perception and breast cancer prevention behaviors of midwives and nurses. The study was conducted cross-sectionally. The sample consisted of 244 midwives and nurses working in Ankara Bilkent City Hospital, Maternity Hospital between 30.04.2024-01.06.2024 and who agreed to participate in the study. Data were collected using the Personal Information Form, Health Perception Scale (HPS) and the Identification of factors affecting women's breast cancer prevention behaviors scale. In addition to descriptive statistical measures, Independent Sample t test, One Way ANOVA, chi-square test and Pearson correlation analysis were used in the evaluation of the data. 
The mean HPS score of midwives and nurses was found to be 47.50±5.51, The mean score of the ıdentification of factors affecting women's breast cancer prevention behaviors scale was found to be 104.77±17.03. In the correlation analysis; It was determined that there was a weak, positive, significant relationship between HPS and MEKÖD (r=0.484; p=0.000) (p>0.05). In correlation analysis; It was determined that there was a very high, significant and positive relationship between motivation and self-efficacy sub-dimensions of Identification of factors affecting women's breast cancer prevention behaviors scale (r=0.923; p=0.000). It was determined that there was a very weak, negative and insignificant relationship between the attitude and self-care sub-dimensions of Identification of factors affecting women's breast cancer prevention behaviors scale (r=-0.011; p=0.869).
As a result; as health perception increases in midwives and nurses, breast cancer prevention behaviors also increase. Midwives and nurses, who are in frequent contact with individuals as health care providers in the society, should first increase their own health levels and perceptions, and at the same time, they should be aware of breast cancer prevention behaviors, adopt early diagnosis practices and raise public awareness on this issue.