Marmara Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin kardiyovasküler risk faktörleri ve bu faktörler hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Cardiovascular risk factors among marmara university 1ST grade students: prevalance. knowledge, attitudes and behavior
Yazar: ECE GÜLİN KASAP
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKMAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tutumlar = Attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar dünyada ve Türkiye'de bulaşıcı olmayan hastalıklardan ölümlerin en sık nedenidir. Son yıllarda yapılan çalışmalara göre genç erişkinlerde kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine sahip olma oranları oldukça yüksektir. Üniversiteye yeni başlamış olan genç erişkinler, kardiyovasküler hastalıklara sebep olabilecek davranış biçimlerinin edinilmesi açısından risk altındadır. Bu çalışmanın amacı, Marmara Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin kardiyovasküler hastalık risk faktörlerini belirlemek, bu konudaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırma gözlemsel nitelikte tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Marmara Üniversitesi Başıbüyük Kampüsü'nde öğrenim görmekte olan 1. sınıf üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Tıp fakültesinde 200, diş hekimliği fakültesinde 132, sağlık bilimleri fakültesinde 657 olmak üzere toplamda 989 1. Sınıf öğrencisi mevcuttur. Veri toplama süresi içerisinde ulaşılabilecek herkese ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmaya toplamda 330 kişi (evrenin %33,3'ü) katılmıştır. Anket uygulaması sonrası; katılımcıların kan basıncı, boy-kilo, bel-kalça çevresi, kan şekeri ve total kolesterol değerleri ölçülmüştür. 
Bulgular: Araştırmamıza 286 kadın (%82,2) ve 62 erkek (%18,7) olmak üzere toplamda 330 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 19,1±1,3 yıldır. Önceden tanı konulmuş diyabet 3 (%0,9), hipertansiyon 2 (%0,6), hiperlipidemi 1 kişide (%0,3) mevcuttur. Katılımcıların ortalama ölçüm değerleri; sistolik kan basıncı 107,3±13,0 mmHg, diyastolik kan basıncı 73,0±8,8 mmHg, kan şekeri 99,0±17,1 mg/dl, beden kitle indeksi 21,9±3,3 kg/m2, bel çevresi 72,9±9,1 cm, bel/kalça oranı 0,96±0,13 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %15,4'ü (n=51) fazla kilolu veya obezdir. Total kolesterol değeri 200 mg/dl ve üstünde 23 katılımcı (%7) mevcuttur. Katılımcıların %14,2'si sigara (n:47) ve %16,1'i (n=53) alkol kullanmaktadır. Katılımcıların Akdeniz Diyeti Kalite indeksi'inden (KIDMED) aldıkları toplam puan ortalaması 3,8±2,8'dir. Katılımcıların %74,1'i yürüyüş dahil olmak üzere düzenli sportif faaliyet yapmadıklarını belirtmişlerdir. Kardiyovasküler hastalık risk algılarıyla ilgili sorulara çoğunlukla 'fikrim yok' yanıtını vermişlerdir. Katılımcılar Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği'nden ortalama 21,2±4,4 puan almışlardır. 
Sonuç: Araştırmamızda üniversite öğrencisi gençlerin; sistolik kan basıncı yüksekliği, fazla kiloluluk/obezite, sigara, fiziksel inaktivite, sağlıksız beslenme, zararlı miktarda alkol tüketimi, hiperlipidemi gibi kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine sahip oldukları saptanmıştır. Kardiyovasküler risk faktörleri genç erişkinler için de önemli bir sağlık sorunudur.  Katılımcıların kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeyleri iyi olmasına rağmen, kardiyovasküler hastalıklardan korunma davranışlarını geliştirme ihtiyaçları vardır. Bu konuda genç erişkinlerin bilgi, farkındalık, tutum ve davranışlarınının beraber geliştirilmesi hedef olmalıdır. Bu hedefle daha fazla gözlemsel araştırmaya ve müdahale çalışmasına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalıklar, risk faktörleri, genç erişkin

Abstract:
Background and Aim: Cardiovascular disease is the most common cause of death from non-communicable diseases in Turkey and in the world. Studies in recent years shows that young adults have a high rate of cardiovascular disease risk. Young adults who have just started in the university are at risk for acquiring behavioral patterns that can lead to cardiovascular disease. The aim of this project is to determine cardiovascular disease risk factors of Marmara University first year students and to evaluate their knowledge, attitudes and behaviors in this subject.
Method: Our study is an observational descriptive research. The universe of the study consists of first class university students studying at Marmara University Başıbüyük Campus. There are 657 1st class students in total, 200 students in the Faculty of Medicine, 132 students in the Faculty of Dentistry and 657 students in the Faculty of Health Sciences. It was tried to reach all those who could be reached within the data collection period. A total of 330 people (33.3% of the universe) participated in the study. After participans answered the questionnaire; blood pressure, height-weight, waist-hip circumference, blood sugar and total cholesterol values were measured. 
Results: 286 women (82.2%) and 62 men (18.7%), in total 330 people were included in our study. The mean age of the participants was 19.1 ± 1.3 years. There were participans who reported having diabetes (n:3, %0.9), hypertension (n:2, 0.6%), hyperlipidemia. (n:1, 0.3%) Average measurement values of the participants; systolic blood pressure was 107.3 ± 13.0 mmHg, diastolic blood pressure 73.0 ± 8.8 mmHg, blood glucose 99.0 ± 17.1 mg / dl, body mass index 21.9 ± 3.3 kg / m2, waist circumference was 72.9 ± 9.1 cm, waist / hip ratio was determined as 0.96 ± 0.13. There were 23 participants (%7), total cholesterol measured 200 mg/dl and above. 15.4% of the participants (n: 51) are overweight or obese. 14.2% of the participants were smokers (n:47) and %16,1 alcohol users (n:53) The mean total score of the participants from the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) was 3.8 ± 2.8. 74.1% of the participants stated that they did not have regular sports activities including walking. They mostly answered the questions asked about cardiovascular disease risk perceptions as 'I have no idea'. The participants received an average of 21.2 ± 4.4 points from the Cardiovascular Disease Risk Factors Knowledge Level Scale.
Conclusion: In our research, we found that university first grade students had cardiovascular disease risk factors such as; elevated systolic blood pressure, being overweight / obese, smoking, physical inactivity, unhealthy nutrition, harmful alcohol consumption, hyperlipidemia. Cardiovascular risk factors are an important health problem also for young adults. Participants need to improve their behaviour of protection from cardiovascular diseases, although their knowledge of cardiovascular risk factors is good. The development of knowledge, awareness, attitudes and behaviors of young adults should be aimed in this regard. More observational research and intervention studies are needed with this aim

Keywords: Cardiovascular disease, risk factors, young adult