Bedensel engelli sporcularda omuz eklemi artrokinematiğinin incelenmesi
Evaluation of shoulder joint artrokinematics in physically disabled athletes
Yazar: AYNUR DEMİREL
Danışman: PROF. NEVİN ERGUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Bedensel özürlüler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Kinematik = Kinematic ; Omuz = Shoulder ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Çalışmamızın amacı omuz eklemi 90 derecenin üzerinde 90 derecede ve 90 derecenin altında statik ve dinamik hareket alanını kullanan bedensel engelli sporcuların omuz artrokinematiğindeki farklılıkları dominant dominant olmayan omuza göre belirlemektir. Çalışmaya bağımsız gövde dengesi olan, en az 2 yıldır aktif spor yapan, yapısal skolyozu olmayan, son bir yıl içerisinde cerrahi geçirmemiş 34 sporcu alınmıştır.90 derece ve üzeri dinamik hareket alanını kullanan sporcular kategorisinde 15 tekerlekli sandalye basketbol ve tenis oyuncusu, 90 derece de ve altında statik ve dinamik hareket alanını kullanan sporcular kategorisinde ise 19 bedensel engelli masa tenisi, atıcılık ve okçuluk oyuncusu yer almıştır. Eklem hareket açıklığı, skapular disfonksiyon, glenohumeral laksite, eklem pozisyon hissi ve kassal kuvvet endurans değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan tüm sporculara SF- 36 yaşam kalitesi ölçeği, WUSPI ve DASH anketi uygulanmıştır. Gruplar arası farklılıklar için Mann Whitney U, bağımsız gruplarda t testi ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Horizontal adduksiyon, eksternal rotasyon eklem hareket açıklığı değerlerinde, glenohumeral laksite ve eklem pozisyon hissi 45 derece eksternal rotasyon açısında her iki omuzda da farklılık görülmüştür (p<0,05). Skapular disfonksiyon, dinamik kassal kuvvet ve endurans testinde her iki omuzda da farklılık görülmemiştir (p>0,05). Statik kassal kuvvet ve endurans testinde dominant olmayan omuzda farklılık görülmüştür (p<0,05). SF-36,WUSPI ve DASH anketinde gruplarda farklılık görülmemiştir (p>0,05).Yapılan çalışmada omuz artrokinematiğinde spora bağlı adaptif değişiklerden kaynaklanan gruplar arası farklılıklar görülmüştür. İlerki çalışmalar için omuz artokinematiğindeki değişiklikleri detaylı incelemek için hareket analiz sistemleri çalışmada kullanılmalıdır.

Abstract:
The purpose of the study was to determine differences in phsical disabled athletes? shoulder arthrokinematics who use shoulder joint at 90 degree and above and below 90 degree static and dynamic movement area as to dominant and non dominant shoulder. 34 athletes who have independent trunk control, do sport actively at least 2 years, do not have structural scoliosis, do not have surgical operation during recent one year were included in the study. 15 wheelchair basketball and tennis player in the category of sport which use dynamic movement area above 90 degree; 19 para table tennis,archery and shooting players in the category of sport which use dynamic and static movement area at 90 degree and below were participated in the study. Range of motion, scapular dysfunction, glenohumeral laxity, shoulder joint position sense, muscle force and endurance were evaluated. SF-36 life quality scale, WUSPI and DASH were applied all athletes participated in the study. For differences between groups Mann Whitney U, independent samples t test and Chi Square Tests were used. There were differences in both shoulders in horizontal adduction, external rotation range of motion values, glenohumeral laxity, shoulder joint position sense at 45 degree external rotation (p<0,05). There were no differences scapular dysfunction and dynamic muscle force and endurance tests (p>0,05). There were differences for static muscle force and endurans in non dominant shoulder (p<0,05). There were no differences in SF-36 quality of life scale, WUSPI and DASH scale between both groups (p>0,05). In this study there were differences in shoulder artrokinematics which depends on adaptive changes related to sport between groups. Further studies motion analyse system should use to make detailed analyses for shoulder artrokinematics.