Total diz protezi ameliyatında uygulanan gürültü kontrol yöntemleri ve müzik terapisinin anksiyete, yaşam bulguları ve ameliyat sonrası ağrıya etkisi
The effect of noise control methods and music therapy on anxiety, vital signs and postoperative pain in total knee replacement surgery
Yazar: MAHMUT DAĞCI
Danışman: PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Cerrahi hemşirelik =   ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, total diz protezi ameliyatı geçiren hastalarda gürültü kontrol yöntemleri ve müzik terapisinin anksiyete, yaşam bulguları ve ameliyat sonrası ağrıya etkisini incelemektir.
Yöntem: Bu deneysel, tek kör, randomize kontrollü araştırma, Mart 2022- Haziran 2023 arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde gerçekleştirildi. Güç analizi yapılarak belirlenen örneklem ile diz protezi ameliyatı olacak, araştırma hakkında bilgilendirilmiş 100 gönüllü hasta, randomize olarak 4 eşit gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir uygulama yapılmazken, aktif gürültü kontrolü, pasif gürültü kontrolü gruplarındaki hastalara sırasıyla Sony WH-1000xm4 ve 3M Peltor Optime II gürültü kontrol cihazları, müzik terapi grubundaki hastalara istedikleri müziği dinleyebilmeleri için kulaklık verildi. Grupların ameliyat öncesi ve sonrası anksiyete farkını belirlemek için durumluk ve sürekli kaygı ölçeği, ameliyat sonrası ağrı farkını belirlemek için görsel kıyaslama ölçeği, yaşam bulgularının farklarını belirlemek için araştırmacılar tarafından geliştirilen veri toplama formu kullanıldı. Elde edilen veriler, SPSS Statistics 27.0 programı ile sayı, yüzde, ortalama, tek yönlü ANOVA, Pearson ki-kare, Fisher ki-kare testi yapılarak değerlendirildi.
Bulgular: %84'ü kadın, %58'i sağ diz protez cerrahisi geçiren hastaların yaşı 65,19±6,54, BKİ 33,95±4,90 olup, ağrı süresi 4,49±2,06'dir. Deney, kontrol grupları arasında tanıtıcı değişkenler benzer olup (p>0,05), ameliyat sırası çevresel gürültünün deney gruplarındaki hastalarda çok ileri derecede anlamlı düzeyde azaldığı (p<0,001), ameliyat sonrası durumluk anksiyete puanlarının ameliyat öncesine göre aktif gürültü kontrolü (-1,20), pasif gürültü kontrolü (-3,40), müzik terapi (-3,76) gruplarında ileri derecede anlamlı azalırken (p<0,01), kontrol grubunda (+2,36) ileri derecede anlamlı puan artışı kaydettiği (p<0,01) bulundu. Ameliyat sonrası ağrı, ameliyat öncesine göre aktif gürültü kontrolü (-2,27), pasif gürültü kontrolü (-0,73), müzik terapi (-2,24) gruplarında azalarak, kontrol grubunda (+0,11) artış kaydettiği bulundu.
Sonuç: Total diz protez cerrahisi sırası hasta bakımında kullanılan gürültü kontrol yöntemleri ve müzik terapisi ameliyat sonrası ağrıyı, durumluk anksiyeteyi azaltırken, yaşam bulgularının normal değerlerde kalmasını sağlar.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effects of noise control methods and music therapy on anxiety, vital signs and postoperative pain in patients undergoing total knee replacement surgery.
Method: This experimental, single-blind, randomised controlled trial was conducted between March 2022 and June 2023 at Bezmialem Vakıf University Health Application and Research Centre. With the sample determined by power analysis, 100 volunteer patients who were informed about the study and who would undergo knee replacement surgery were randomly divided into 4 equal groups. Patients in the control group did not receive any treatment, while patients in the active noise control and passive noise control groups received Sony WH-1000xm4 and 3M Peltor Optime II noise control devices, respectively, and patients in the music therapy group received headphones to listen to the music they wanted. State and trait anxiety scale was used to determine the difference in preoperative and postoperative anxiety, visual analogue scale was used to determine the difference in postoperative pain, and data collection form developed by the researchers was used to determine the difference in vital signs. The data obtained were evaluated by number, percentage, mean, one-way ANOVA, Pearson chi-square, Fisher chi-square test with SPSS Statistics 27.0 program.
Findings: The age of the patients, 84% of whom were female and 58% of whom underwent right knee replacement surgery, was 65.19±6.54 years, BMI was 33.95±4.90, and pain duration was 4.49±2.06. Descriptive variables were similar between the experimental and control groups (p>0.05), intraoperative environmental noise was significantly decreased in the experimental groups (p<0.001), postoperative state anxiety scores were significantly decreased in the active noise control (-1.20), passive noise control (-3.40), music therapy (-3.76) groups (p<0.01) and significantly increased in the control group (+2.36) (p<0.01). Postoperative pain decreased in the active noise control (-2,27), passive noise control (-0,73), music therapy (-2,24) groups and increased in the control group (+0,11) compared to the preoperative period.
Conclusion: Noise control methods and music therapy used in patient care during total knee replacement surgery reduce postoperative pain, state anxiety, and keep vital signs at normal values.