Antenatal dönemde verilen hipnoz ile doğum (hypnobirthing) eğitiminin doğum ağrısı ve korkusu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the effect of hypnobi̇rthi̇ng educati̇on on labor pai̇n and fear of childbirth in the antenatal period
Yazar: AYSEL BÜLEZ
Danışman: PROF. DR. NERİMAN SOĞUKPINAR ; DOÇ. DR. FATMA DENİZ SAYINER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, doğum öncesi dönemde verilen hipnoz ile doğum eğitiminin, doğum ağrısı ve korkusu üzerine etkisini belirlemektir.
Yöntem: Yarı Deneysel (Tek Gruplu Ön Test-Son Test Tasarımlı) Eğitsel Müdahaleli Çalışma olarak planlanan çalışmanın evrenini; 1 Temmuz- 1 Eylül 2016 tarihleri arasında Eskişehir Devlet Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği'ne başvuran 24.-26. gebelik haftaları arasında olan gebeler, örneklemi ise; polikliniğe gelen ve araştırma kriterlerine uyan çalışmaya katılmayı kabul eden gebeler oluşturmuştur. Eğitim grubu için program en az 5 en fazla 10 kişinin katılımı sağlandıktan sonra başlatılmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası, eğitimin etkinliğini değerlendirebilmek için ölçek ve soru formları uygulanmıştır. Eğitimini tamamlayıp doğumunu yapan gebeler ile ilk 24 saat içerisinde iletişime geçilmiş ve veri formları uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin çözümlenmesi; SPSS 22 paket programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada %95 güven ve 0,5 etki büyüklüğü ile 30 gebe ile çalışılması durumunda %100 teorik power değerine ulaşılmıştır (t değeri 2.04523 ve testin gücü (1-β) 1.000 bulunmuştur ).  
Bulgular: Çalışmaya katılan gebelerin (n=35) yaşları ortalaması 27,43±4,09 yıl (min:20 yıl, max:38 yıl) olarak bulunmuştur. Gebelerin; %14,3'ü hipnozla doğumu duyduklarını belirmişlerdir. Eğitim öncesi gebelerin %48,6'sı hypnobirthing konusunda yetersiz bilgiye, %51,4'ü (n=18) yeterli bilgiye sahip olduklarını göstermişlerdir. Eğitimi tamamlayan bütün gebelerin hypnobirthing bilgi yeterliliği için belirlenen 12,5 puanlık cutt off değerinin üzerinde puan alarak yeterli oldukları belirlenmiştir. Eğitime katılan gebelerin %37,1'i doğuma ilişkin endişeli olduklarını belirtmişlerdir. Endişeli olan gebelerin %53,8'i doğumun riskli olacağı endişesi taşıdığını, %23,1'i doğumhanede neler olacağına dair bilinmezlik yaşadıklarını, %7,7'si bebeğime bakabilecek miyim kaygısı yaşadığını, % 7,7'si erken doğum riski olabilir mi endişesi ve %7,7'si ise ilk gebeliği ile arada uzun süre olmasından endişe duyduğunu belirtmiştir.  Eğitime katılan gebeler (n=35) eğitim öncesi doğumhane hakkında; sırasıyla %42,9'u kalabalık, %34,3'ü korkutucu ve %11,4'ü gürültülü olduğunu düşündüklerini belirtmişlerdir. Gebelerin tamamı sırasıyla doğumda yanlarında olmasını istediği kişi olarak; % 62,9'u eşlerini, % 20'si annesi, %11,4'ü abla/kardeşini istemiştir, yalnızca %5,7'si yanında hiç kimseyi istemediğini belirtmiştir. Doğum yapan kadınların %96,7'si hypnobirthing eğitiminin; doğum ağrısı üzerine tamamen etkili olduğunu, doğumda uygulayabildiğini ve rahatlamaya yardımcı olduğunu, %76,7'si huzur ve güven verdiğini, %66,7'si ortama uyum sağlamaya yardımcı olduğunu belirtmişlerdir. "Hypnobirthing'i yakınlarınıza çevrenizdeki kişilere önerir misiniz?" sorununa tamamı evet demişlerdir ve önerme nedenleri olarak sırasıyla; %30'u huzurlu ve bilinçli bir doğum yaptığını, %23,3'si doğumda nefes kontrolünü sağladığını, %20'si rahatlama sağladığını ve %13,3'ü ise ağrılarını azalttığını ifade etmişlerdir.
Sonuç: Hypnobirthing konusunda yeterli bilgiye sahip olmak ( ≥12,5 puan); beklenen (WDEQ-A) ve deneyimlenen (WDEQ-B) doğum korkusunu azaltmıştır (p<0,05).  Ancak eğitim sonunda yeterli bilgi düzeyine sahip olmak ile doğum memnuniyeti ve doğum ağrısı konusunda anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. 
Anahtar Kelimeler: Hypnobirthing, doğum ağrısı, ebe, gebelik, tokofobi

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to determine the effect of prenatal hypnobirthing education, labor pain and fear.
Material and Method: This study was planned as Semi-Experimental (Single-Group Pre-Test-Final Test Design) Educational Intervention. The universe of study; Between 1 July - 1 September 2016, Eskişehir State Hospital Obstetrics and Gynecology Clinic, 24-26. pregnancies between the weeks of pregnancy, the sample is; who came to the polyclinic and complied with the research criteria, agreed to participate in the study. For the training group, the program was initiated after a minimum of 5 and a maximum of 10 participants were involved. Scales and questionnaires were applied before and after the training to evaluate the effectiveness of the training. Within the first 24 hours, communication was completed and data forms were applied to the pregnant women who completed their education and gave birth. Analysis of data obtained without working; was carried out in the computer environment via the SPSS 22 package program. In this study, when working with 30 pregnant women with 95% confidence and 0,5 effect size, 100% theoretical power value was reached (t value 2.04523 and test power (1 - β) 1,000)
Findings: The mean age of the pregnancies participating in the study (n = 35) was found as 27.43 ± 4.09 years. 14,3% of the pregnant women had heard of birth with hypnosis. 48.6% of pre-education pregnancies showed insufficient knowledge about hypnobirthing, 51.4% (n = 18) had sufficient knowledge. It was determined that all pregnant women who completed the training were more than 12.5 points cut-off value for hypnobarthing competence. 37.1% of pregnant women participating in education stated that they were worried about birth. Of the worried pregnancies, 53.8% thought that they had anxiety about birth, 23.1% had no knowledge about what would happen in the birth room, 7.72% had worry about whether they could take care of their baby, 7.7% (n = 1) worried about the risk of premature birth, and 7,7% worried that it would be too long with the first gestation. Pregnant women participating in the training (n = 35); 42.9% are crowded, 34.3% are scary and 11.4% are loud. As the person to whom the pregnancies want to be in their births respectively; 62.9% wanted their husbands, 20% their mothers and 11.4% siblings / siblings. Only 5.7% stated that they did not want anybody. Of the women who gave birth, 96.7% had hypnobirthing training; that it is completely effective on birth pain, that it can be delivered at birth and helps to relieve, 76.7% gives peace and trust, and 66.7% helps to maintain fit. They said yes to the question "Are you proposing Hypnobirthing to the people in your circle?" and as reasons for proposing, respectively; 30% had a peaceful and conscious birth, 23,3% gave breath control at birth, 20% had relief and 13,3% had "decreased my pain".
Results: Having enough knowledge about hypnobirthing ( ≥12,5 score);  has reduced the expected (WDEQ-A) and experienced (WDEQ-B) fear of birth (p <0.05). However, at the end of the training, there was no significant relationship between having adequate knowledge level and birth satisfaction and birth pain. 
Key words: Hypnobirthing, labor pain, midwife, pregnancy, tocophobia.