Geleneksel Mardin mimarisinde kullanılan malzeme ve uygulanan yapım tekniklerinin günümüz restorasyon uygulamalarında sürdürülebilirliğinin incelenmesi
Examination of the sustainability of the materials and building techniques used in traditional Mardin architecture in today's restoration practices
Yazar: ERDAL DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN DALKILIÇ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma, geleneksel Mardin mimarisinin malzeme, yapım teknolojisi ve yapım örgütlenmesini konu almaktadır. Çalışmanın ana hedefi, bu yapı malzeme ve tekniklerinin unutulmadan önce belgelenmesini sağlamaktır. Böylece, tarihi eserlerin gelecek kuşaklara aktarımını sağlayacak restorasyon müdahalelerinde, özgüne uygun şekilde müdahale kararlarının alınmasına yardımcı olmak ve bu konuda çalışacaklara veri sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma; günümüzde yürütülmekte olan restorasyon uygulamalarının izlenmesi, yapı ustaları ile yapılan görüşmeler, atölyelerde ve ocaklarda yapılan incelemeler ile konuyla ilgili arşivlerde yapılan araştırmalar sonucu gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sekiz bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde çalışmanın amacı, önemi, kapsam ve sınırlılıkları, ikinci bölümde önceki çalışmalar, üçüncü bölümde materyal ve metot, dördüncü bölümde Mardin tarihi, coğrafyası ve geleneksel kent dokusu incelenmiştir. Beşinci bölümde geleneksel Mardin mimarisinde malzeme, yapı harçları ve yapım tekniği incelenmiş; taş, kerpiç, ahşap, demir, kireç, alçı, sıva ve harç gibi geleneksel yapı malzemeleri ile yapı harç bileşenleri üretim aşamaları anlatılmıştır. Altıncı bölümde geleneksel yapım teknikleri ve yapımda kullanılan aletler ile günümüzde kullanılan aletler detaylı bir biçimde anlatılmıştır. Yedinci bölümde taş ocakları, taş atölyeleri ve yapı örgütlenmesi içinde yer alan yapı ustaları anlatılmıştır. Sekizinci bölümde çalışmanın genel değerlendirmesi yapılmış, geleneksel yapım bilgisinin gerekliliği vurgulanarak, yeni restorasyon ve koruma çalışmaları için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study is about the material, construction technology and construction organization of traditional Mardin architecture. The main aim of the study is to document these materials and techniques before they are forgotten. By this way, it is aimed to help taking decisions that are loyal to their origins in the restoration interventions that will transfer the historical artefacts to the next generations and to provide data to the ones who will study on this topic. The study is conducted via observations of the restorations that are carried out today, interviews with the master builders, examinations that are made in the ateliers and quarries and finally studies in the related archives. 
The study consists of 8 parts. In the first part, the aim, importance, extent and restrictions of the study; in the second part, the literature review; in the third part, the material and the method, in the fourth part the history, geography and traditional urban fabric of Mardin are analysed. In the fifth part, the materials, mortars and construction techniques are examined; the production phases and application methods of traditional construction materials such as stone, adobe, wood, iron, lime, gypsum, surface coat and mortar and construction mortar components are explained. In the sixth part construction techniques are examined and the tools which are used in traditional buildings and today's buildings are explained in a detailed way. In the seventh part the master builders, quarries and stone shops which are in the construction organization are explained.  In the eighth part, the overall evaluation of the study is made and the 
necessity of construction knowledge is emphasized and some suggestions about new restoration and protection works are offered.