Aktör ağ kuramı bağlamında turizmde değer zinciri unsurlarının dijitalleşme yönünden incelenmesi: Konaklama işletmeleri örneği
Investigation of value chain elements in tourism in terms of digitalization in the context of actor network theory: The case of accommodation businesses
Yazar: ALTAN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. NEDİM YÜZBAŞIOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Beş yıldızlı oteller = Five star hotels

Özet:
Dijitalleşme, çoğu sektörde olduğu gibi turizm sektöründe de iş süreçlerine dahil olmaktadır. Dolayısıyla konaklama işletmelerinde dijitalleşmenin iş süreçlerine dahil edilmesiyle kolaylık sağlama, rekabet avantajı elde etme ve farklılık yaratma anlamında değer kattığı görülmektedir. Ancak, dijitalleşmenin değer zinciri unsurları arasındaki konumunun anlamlandırılması için bu unsurların daha net bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışmanın amacı, konaklama işletmeleri gözünden dijitalleşmenin değer zinciri unsurlarının yerinin belirlenmesi ve "Aktör Ağ Kuramı" temelinde dijitalleşmenin bu unsurlar arasındaki yerinin konumlandırılmasıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, ilk bölümde dijitalleşme kavramının literatür taraması yapılmıştır. Endüstri devrimlerinden günümüze kadar geçen süreç kronolojik bir şekilde anlatılmıştır. İkinci bölümde değer zinciri kavramının literatür taraması yapılmış ve turizm sektöründeki işleyişinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde çalışmanın temellerinin dayandırıldığı Aktör Ağ Kuramı farklı bakış açılarıyla ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde çalışmanın yöntemi, veri toplama süreçleri ve bulgular yer almaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma teknikleri kullanılmış ve Kasım 2023 – Şubat 2024 tarihleri arasında 15 otel yöneticisiyle yüz yüze görüşme yapılmıştır.  Katılımcılara 11 adet araştırma sorusu yöneltilmiş ve katılımcıların cevapları içerik analiziyle tema ve alt temalara ayrılmıştır. Araştırma sonucuna göre, konaklama işletmeleri değer zincirinde aktör olarak belirlenen kavramlar belirlenmiş ve dijital araçlar ağ haritasıyla görselleştirilmiştir.

Abstract:
Digitalization is included in business processes in the tourism sector as in most sectors. Therefore, it is seen that the inclusion of digitalization in business processes in accommodation businesses adds value in terms of providing convenience, gaining competitive advantage and creating difference. However, to make sense of the position of digitalization among the elements of the value chain, these elements need to be determined more clearly. For this reason, the purpose of the study is to determine the location of the value chain elements of digitalization from the perspective of hospitality businesses and to position the position of digitalization among these elements based on "Actor Network Theory". In line with the purpose of the study, a literature review of the concept of digitalization was conducted in the first section. The process from the industrial revolutions to the present day is explained chronologically. In the second section, the concept of value chain is reviewed in the literature and its functioning in the tourism sector is mentioned. In the third section, Actor Network Theory, on which the study is based, is discussed from different perspectives. The fourth and final section includes the methodology of the study, data collection processes and findings. For the purpose of the study, qualitative research techniques were used, and face-to-face interviews were conducted with 15 hotel managers between November 2023 and February 2024.  The participants were asked 11 research questions, and their answers were divided into themes and sub-themes through content analysis. According to the results of the research, the concepts identified as actors in the value chain of hospitality businesses were identified and visualized with a network map of digital tools.