Dijital akıcılığın geliştirilmesi için hazırlanan programın sınıf öğretmenlerinin dijital akıcılıklarına etkisi
The effect of the program prepared to improve digital fluency  on digital fluency of classroom teachers
Yazar: METİN ALTUNKAYNAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÇAĞIMLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin dijital akıcılık düzeylerini geliştirmek için hazırlanan programın öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerini belirlemede kullanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmiştir. Çalışma nicel araştırma desenlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende yürütülmüştür. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni deney grubuna ön-test ile son-test arasında verilen Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitimi olup, bağımlı değişkeni katılımcıların dijital akıcılık düzeyleridir. Ölçek geliştirme kısmında çalışmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılı güz döneminde Adana'daki devlet okullarında görev yapan 1068 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Dijital Akıcılık Ölçeğinin yapı geçerliğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi ve ortaya çıkan modelin yapı geçerliğini değerlendirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Bu süreçler sonucunda 29 madde ve "dijital vatandaşlık, araştırma ve geliştirme, iletişim ve iş birliği, akıcılık ve yenilik ile eleştirel düşünme ve yeniden tasarlama" olmak üzere beş alt boyutlu ölçek elde edilmiştir. Araştırmanın temel amacı kapsamında 26 öğretmen deney grubunda ve 26 öğretmen kontrol grubunda olmak üzere iki farklı grupta 52 sınıf öğretmeni ile çalışılmıştır. Araştırmada veriler Dijital Akıcılık Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında deney grubundaki öğretmenlere 30 saatlik Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitimi uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Bu süreçler tamamlandıktan sonra etik ilke olarak kontrol grubundaki öğretmenlere Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitimi verilmiştir. Araştırma sürecinde deney ve kontrol gruplarına deneysel işlemden önce ön-test, deneysel işlemden sonra son-test ölçümleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda toplanan veriler, SPSS 26 ve AMOS programlarıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda verilerin analizinden elde edilen bulgulara göre deney grubu ile kontrol grubundaki öğretmenler arasında deney grubu lehine yüksek düzeyde anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu çalışma sonucunda, uygulanan Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitim Programının deney grubundaki öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerinde artış sağladığı bulguları elde edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda Dijital Akıcılık Öğretmen Eğitim Programının öğretmenlerin dijital akıcılık düzeylerini geliştirmede etkili bir program olduğu söylenebilir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular alan yazın temelli tartışılarak yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Dijital akıcılık, öğretmen eğitimi, deneysel desen, ölçek geliştirme.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the program prepared to improve the digital fluency levels of classroom teachers on the digital fluency levels of teachers. For this purpose, it has developed a valid and reliable measurement tool that can be used to determine teachers' digital fluency levels. The study was carried out in a quasi-experimental design with pretest-posttest control group, which is one of the quantitative research designs. The independent variable of this research is the Digital Fluency Teacher Training given to the experimental group between the pre-test and the post-test, and the dependent variable is the digital fluency levels of the participants. In the scale development part, the sample of the study consisted of 1068 classroom teachers working in public schools in the fall semester of the 2020-2021 academic year. Exploratory Factor Analysis was used to determine the construct validity of the Digital Fluency Scale and Confirmatory Factor Analysis was used to evaluate the construct validity of the resulting model. As a result of these processes, 29 items and five sub-dimensions were obtained: "digital citizenship, research and development, communication and collaboration, fluency and innovation, and critical thinking and redesign". Within the scope of the main purpose of the research, 52 classroom teachers were studied in two different groups, 26 of which were in the experimental group and 26 in the control group. The data in the research were obtained with the Digital Fluency Scale. Within the scope of the research, 30 hours of Digital Fluency Teacher Training was applied to the teachers in the experimental group, and no application was made to the control group. After these processes were completed, Digital Fluency Teacher Training was given to the teachers in the control group as an ethical principle. During the research process, pre-test measurements were made to the experimental and control groups before the experimental procedure, and post-test measurements were made after the experimental procedure. The data collected as a result of the study were analyzed with SPSS 26 and AMOS programs. As a result of the study, according to the findings obtained from the analysis of the data, it was concluded that there was a high level of significant difference between the teachers in the experimental group and the control group in favor of the experimental group.
As a result of this study, it was found that the Digital Fluency Teacher Training Program applied increased the digital fluency levels of the teachers in the experimental group. In line with these results, it can be said that the Digital Fluency Teacher Training Program is an effective program in improving the digital fluency levels of teachers. The findings obtained within the scope of the research were discussed and interpreted based on the literature, and suggestions were presented.

Key words: Digital fluency, teacher training, experimental design, scale development.