Bilinçli farkındalığın çalışmaya tutkunluğa ve psikolojik dayanıklılığa etkisinde işin anlamlılığının aracılık rolü
The mediating role of meaningfulness of work in the effect of mindfulness on work engagement and psychological resilience
Yazar: FIRAT GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKBEN BAYRAMOĞLU
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgütsel davranış = Organizational behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bilinçli farkındalığın hem çalışmaya tutkunluğa hem de psikolojik dayanıklılığa bir etkisinin olup olmadığını araştırmak, ayrıca bu etkileşimde işin anlamlılığının aracı bir rol üstlenip üstlenmediğini tespit etmeye çalışmaktır. Ayrıca bazı demografik özelliklere göre değişkenler açısından bir farklılık olup olmadığını belirlemek de çalışmanın alt amaçları arasında yer almaktadır.
Çalışmanın verileri Türkiye genelinde çalışan 415 kargo çalışanından anket yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada dört ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlik analizi için Cronbach alfa kat sayısına bakılmış, geçerliliği için ise açıklayıcı faktör analiz (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Farklılıkların tespiti için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri belirleyebilmek için korelasyon analizi yapılmıştır. Değişkenler arası etkileşimleri belirlemek için ise regresyon analizi yapılmıştır. Model testleri için yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Verileri analiz edebilmek için SPSS ve AMOS programlarından yararlanılmıştır.
Sonuç olarak bilinçli farkındalığın çalışmaya tutkunluğu, psikolojik dayanıklılığı ve işin anlamlılığını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Diğer taraftan işin anlamlılığının da çalışmaya tutkunluğu ve psikolojik dayanıklılığı pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilediği saptanmıştır. Bilinçli farkındalığın çalışmaya tutkunluğa ve psikolojik dayanıklılığa etkisinde işin anlamlılığının aracılık rol üstlendiği de belirlenmiştir.
Çalışmanın bu bulguları sonucunda bilinçli farkındalığın ve işin anlamlılığının çalışmaya tutkunluğa ve psikolojik dayanıklılığa etkisindeki önemi anlaşılmış, gelecek zamanda yapılacak araştırmacılara ve uygulamacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate whether mindfulness has an effect on both work engagement and psychological resilience, and also to determine whether the meaningfulness of work plays a mediating role in this interaction. In addition, determining whether there is a difference in terms of variables according to some demographic characteristics is among the sub-objectives of the study.
The data of the study were obtained from 415 cargo employees working throughout Turkey through a questionnaire. Four scales were used in the study. For the reliability analysis of the scales, Cronbach's alpha coefficient was calculated and for the validity of the scales, exploratory factor analysis  and confirmatory factor analysis  were conducted. Independent sample t-test and one-way analysis of variance were used to determine the differences. Correlation analysis was performed to determine the relationships between variables. Regression analysis was used to determine the interactions between variables. Structural equation modeling was used for model tests. SPSS and AMOS programs were used to analyze the data.
As a result, it has been determined that mindfulness affects work engagement, psychological resilience and meaningfulness of work in a positive and meaningful way. On the other hand, meaningfulness of work has a positive and significant effect on work engagement and psychological resilience. It has also been determined that the meaningfulness of the work plays a mediating role in the effect of mindfulness on work engagement and psychological resilience.
As a result of these findings of the study, the importance of mindfulness and meaningfulness of work in the effect of work engagement and psychological resilience was understood and suggestions were made for future researchers and practitioners.