Kur'ân'da lafzen benzer âyetlerdeki anlam farklılıkları
The difference in the meaning of similar Qur'anic verses
Yazar: MAHİR ELCUDİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HİLMİ KARSLI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anlam = Meaning ; Ayetler = Verses ; Bağlam = Context ; Benzerlik = Similarity ; Farklılıklar = Differences ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Tekrarlar = Repetitions ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân'da benzer âyetler neden bulunuyor? Benzer âyetlerin arasında mana açısından bir fark var mıdır yoksa sırf tekrar mıdır? Mesele hangi gerekçeye dayanıyor?
Çalışmamızda bu gibi sorulara cevap bulmayı ve benzer âyetler konusunda müfessirlerin görüşlerini karşılaştırmalı olarak ortaya koymayı hedefledik. Bunun yanında benzer âyetlerin geçtiği yerlerde hikmet ve sebeplerine göre yeniden sınıflandırılması hedeflenmiştir.
Araştırmada birbirine benzeyen âyetlerin Arapçası ve Türkçesi bir araya getirilip, âyetlerin arasında bulunan farklılıklar belirtildikten sonra farklılığın sebebi ve hikmetleri lügatteki anlamı ve Kur'ân'daki bağlamını dikkate alarak açıklamalar yapılmıştır. Gerek görülmesi durumunda âyetlerin Türkçe meali ve çevirme yöntemi objektif olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.
	Benzer âyetler meselesinden elde edilen sonuçların en önemlisi; tekrar meselesi ile ilgilidir. Tekrarın hikmeti benzer âyetlerde de geçerlidir. Öte yandan Kur'ân insanı merkeze alan sözlü bir hitaptır. Bu hitabın yirmi üç yıl süresince nâzil olması ve âyetlerin muhataba farklı şekillerde sunulması, Kur'ân'da benzer âyetlerin bulunmasında etkili olmuştur. Bu temel noktalardan hareketle Kur'ân'da bazı konular farklı lafızlarla tekrar edilmiştir. Benzer veya tekrar edilmiş görülen âyetler hakkında Kur'ân'a yapılan eleştirilerin temel sebebi, günümüzde yazılan kitaplarla Kur'ân'ı kıyas etmekten kaynaklanmaktadır. Oysa Kur'ân, içeriğiyle, dili kullanma tarzıyla, üslûbuyla şahsına münhasır bir kitaptır. Dolayısıyla onun özgünlüğünden kaynaklanan özelliklerinin, günümüzde alışılan kitap tarzında bulunmaması veya yaygın kitap tasnifiyle onun niteliklerinin uyuşmaması bir problem veya eksiklik olarak görülmemelidir.
	Kur'ân'da benzer veya tekrar edilen âyetlerin geçmesinin en önemli sebebi bağlamıdır. Bağlamın değişmesi veya bazı farklılıklarla tekrarlanması, lafız seçiminde ve çekiminde büyük ölçüde rol oynamıştır.
	Mekkî ve medenî âyetler açısından meseleye yaklaşıldığında, benzer âyetlerin çoğunun mekkî olduğu görülmektedir. Aynı şekilde benzer âyetlerin geçtiği konulara baktığımızda, çoğunun kıssaların anlatımında ve inancı pekiştirme konularında geçtiği tespit edilmiştir. Hükümler konusunda benzer âyetlere az rastlanmaktadır. Benzer âyetlerin Kur'ân'da geçme biçimleri birbirinden farklı olabilmektedir. Aynı sûre içinde olabildiği gibi farklı sûreler arasında da bunu görmek mümkündür.
Anahtar kelimeler: Farklılık, Benzer Âyetler, Anlam, Hikmet, Bağlam, Tekrar.

Abstract:
Why there are similar verses in the Qur'an? Is there a difference of meaning between the similar verses or verses are merely repetition? What is the main issue? 
	We aimed to reveal the commentator's opinions comparatively about the similar verses. And to find answers to such question in our study. Verses according to wisdom and neason where they are mentioned. 
	İn the study the Arabic and the Turkish meaning of alike verses put together, after mentioning the differences between the verses, the wisdom and the reason of the difference is explained according to the meaning in the dictionaries in the Qur'an context. If needed, it is objectively tried to evaluate the Turkish translation of the verses and the translation method.
	The most important obtained results from the similar verses issue is about repetition. The wisdom of the repetition is also acceptable in the similar verses. On the other hand, Qur'an besides being a verbal appeal, the adress being revealed in 23 years, verses being presented in different forms to interlocutor caused similar verses to occur in the Qur'an. From these basic points, based on the ground of Qur'an some issues are repeated with different utterances. The basic criticism about the verses which are seen as repetitive or similar is sourced from comparing Qur'an with today's written books. Whereas, Qur'an is the only one of its kind with its content and using language manner. Hence, because of its unique features not being familiar with today's book styles, its qualification disaccording with common book classification, shouldn't be seen as a problem or a deficiency.
	The most important factor of similar or repetitive verses in the Qur'an is its content, context. The context not being changed or repetition with slight differences played a great role in its choice and utterances.
	From the point view of Meccan and Medinan verses, it is seen that most of the similar verses are Meccan. Likewise, when we look at the issues about similar verses, most of them are detected in the expression of stories and faith strengthening. Similar verses about verdict issues are less found. The utterances of similar verses in the Qur'an may differ. It is possible to see this in the same surahs and the different verses. 
Keywords: Difference, Similar verses, Meaning, Wisdom, Context, Repetition.