Adli kimliklendirmede yüzdeki yapıların morfolojik ve morfometrik analizi
Morphological and morphometric analysis of facial structures in forensic identifications
Yazar: HÜSEYİN YAŞLI
Danışman: PROF. DR. AYLA SEVİM EROL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Kimliklendirme = Identification ; Morfolojik analiz = Morphological analysis ; Morfometri = Morphometry ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Yüz morfolojisi = Facial morphology ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Yüz karşılaştırma işlemleri, fotoğrafın var olduğu günden itibaren uygulana gelen ve kimlik belirleme yöntemleri arasında önemli bir yeri olan çalışmalardır. Bu çalışmada öncelikle, insan yüzü morfolojik olarak analiz edilerek, yüzdeki referans alınacak noktalar tespit edilmiştir. Daha sonra buradaki referans noktalarından hareketle 23 ölçüm parametresi belirlenmiştir. Belirlenen ölçüm parametreleri baz alınarak; rastgele seçilen 25 erkek ve 25 kadın bireyin yüz yapıları üzerinde ölçümler yapılmıştır.
Bu çalışmada 50 katılımcıdan alınan her bir parametrenin ortalaması alınarak, yüz endis formülasyonu hazırlanmak üzere küçükten büyüğe doğru sıralanmıştır. Kimliklendirme çalışmalarında kullanılmak üzere 253 endis oluşturulmuştur.
Aynı katılımcı grubunun, herhangi bir planlı koşula tabi tutulmadan önden ve profilden mukayese fotoğrafları çekilmiş, aynı ölçümler bu fotoğraflar üzerinde de yapılmıştır.
Hem canlı katılımcılardan oluşturulan endisler hem de aynı bireylerin yüz fotoğraflarından oluşturulan endisler arasında inceleme sonucunu etkileyebilecek önemli farklılığın olup olmadığını tespit etmek maksadıyla parametrik ve parametrik olmayan testler uygulanmıştır.
Bununla birlikte, verilerdeki değerlerin farklılık ve değişkenlik ölçüsünü tanımlamak için ise, yaygınlık durumlarına bakılmıştır. 
Ancak, parametrik ve parametrik olmayan testlerle elde edilen sonuçlar bu çalışmada anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte, fotoğraflar arasındaki farklılık veya benzerlikleri güçlü bir şekilde ifade edebilecek, dar bir aralıkta dağılım gösterecek endislerin belirlenebilmesi açısından yaygınlık ölçütlerinin, bilhassa değişim katsayılarının dikkate alınmasının daha yararlı olacağı değerlendirilmiştir.
Değişim katsayısı %10'a yakın ve üzerindeki endislerin, fotoğraf üzerindeki olumsuz etkilere (açısal bozukluklara, mimik hareketlerine) bağlı olarak değişkenlik gösterebileceği, dolayısıyla bu endisleri değerlendirilirken dikkatli olunması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Face comparison process is one of the most important identification methods, which has been applied since the invention of photography. The study, firstly, analyzes human face in morphological terms and determines the facial points which are to be regarded as the reference points. Then, out of these reference points, a total of 23 measurement parameters were determined. Based on these determined parameters, actual measurements were made on the facial structures of 25 males and 25 females who were selected randomly.
Then the average of each parameter which were measured on 50 subject was calculated and was put in order -small through big - in order to prepare a formulation on face indices, which resulted in 253 indices to be used in examinations for identification of persons.
The same subject group, under no previously planned condition, was photographed in the front and on the sides to get comparison photos. The same measurements were made on these photos, too.
Both parametric and non-parametric tests were carried out in order to determine whether or not any significant difference exists between the indices from both live subjects and from their photos, which might affect the conclusion.  
Also, in order to define the difference and variability scale regarding the data, their prevalence was examined. 
The results which were obtained through parametric and non-parametric tests were not significant; however it is regarded as beneficial that the prevalence measurements, particularly the variability coefficients should be considered in order to determine the indices which are to be distributed within a narrow range and are to emphasize strongly the differences and similarities amongst photos. 
It has been concluded that the photos with a difference coefficient around 10% can vary based on the negative effects on the photos (angular problems, mimics), therefore an examiner should pay utmost care while assessing these indices.