Perge Güney Bazilika kazıları seramik ve diğer buluntular
Ceramic and other finds of the Southern Basilica excavations at Perge
Yazar: NURTAÇ BULUÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜ ÇÖMEZOĞLU UZBEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bazilika = Basilica ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Cam = Glass ; Metaller = Metals ; Pamphylia = Pamphylia ; Perge = Perge ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Pamphylia Bölgesi'nin önemli kentlerinden biri olan Perge Antik Kenti, Antalya'nın 18 km
doğusunda ve Aksu ilçe merkezinin 2 km kuzeyinde yer almaktadır. Antalya Müzesi tarafından
2016-2017 yıllarında kazısı yapılan Perge Güney Bazilika kazılarında ele geçen seramik, cam
ve metal buluntular yüksek lisans tez çalışmamın konusunu oluşturmaktadır.
 Bu tez kapsamında çözümlenmesi planlanan ana sorular seramik, cam ve metal eserlerin
üslup, form ve işlevsel özellikleri; kent, bazilika ve malzeme ile bağlantılı olarak tarihlendirme
sorunları; Pamphylia Bölgesi ve çevresinde benzer seramik, cam ve metal eserlerin üretimi ve
kullanımı içindeki yeri olmuştur.
 Seramik eserler 159 parça; cam eserler; 39 parça ve metal eserler 49 parçadan
oluşmaktadır. Etütlük eserler Antalya Müzesi deposunda ve geri kalan tüm malzemeler Perge
Kazı deposunda bulunmaktadır. Söz konusu malzemelerin önce el ile, daha sonra dijital
ortamda çizimleri yapılmış ve işlevlerine göre gruplanmıştır. İşlevleri belirlenen malzemeler
kendi içlerinde tipolojilere ayrılarak kataloglanmıştır. Çeşitli form ve işlevlere sahip bu
malzemeler diğer merkezlerdeki paralel örneklerle analojik olarak karşılaştırılarak
değerlendirilmiştir.
 Perge Antik Kenti, M.S. 250 civarında Pamphylia'nın metropolisi olmuştur. M.S. 431 Efes
Konsili'nde Perge ve Side ayrı birer metropolit kenti sayılmış, M.S. 6. yüzyılda Perge metropolis
ünvanını yitirmiş, Attaleia vilayetin metropolisi olarak yerini almıştır. Kent, M.S. 7. yüzyılda
artan Arap ve Sasani baskı ve tehditlerinden dolayı Akropolis'e taşınmıştır. Side, Sillyon ve
Perge sikkelerinde M.S. 622/3 yılı ve sonrasında ciddi bir kesinti olması, Pamphylia kentlerine
yönelik yapılan saldıları kuvvetli kılmaktadır. Nitekim Perge'de ele geçen sikkelerde Anastasius
döneminden (M.S. 491-518), II. Constans dönemine (M.S. 641-668) kadar 200 yıllık bir periyod
kesintisiz olarak izlenmektedir. Kazı çalışmalarından sonra bazilika mimarisinin açığa çıkması
ve ele geçen mimari plastik eserlerin incelenmesi ile kilisenin 5.-7. yüzyıllarda kullanıldığı son
verilerle tespit edilmiştir.
 Perge Güney Bazilika, daha erken tarihli yayınlarda 4. yüzyıla tarihlenirken, yapılan son
çalışmalar ile 5.-7. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Tez kapsamında ele alınan seramik, cam ve
metal buluntular da bu kronolojiyi destekler veriler içermekte, buluntuların çoğunluğu 5.-7.
yüzyıllar arasına tarihlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Perge, Bizans Dönemi, Bazilika, Seramik, Cam, Metal

Abstract:
Perge Ancient City, one of the important cities of the Pamphylia Region, is located 18 km
east of Antalya and 2 km north of Aksu district center. The ceramic, glass and metal finds
unearthed in the Perge South Basilica excavations, which were excavated by the Antalya
Museum in 2016-2017, constitute the subject of my master's thesis.
 The main questions planned to be resolved within the scope of this thesis are the style,
form and functional characteristics of ceramic, glass and metal works; dating problems in
connection with the city, basilica and material; It has had a place in the production and use of
similar ceramic, glass and metal works in the Pamphylia Region and its surroundings.
 Ceramic works 159 pieces; glass works; It consists of 39 pieces and 49 pieces of metal
artifacts. Study artifacts are in the Antalya Museum warehouse and all the remaining materials
are in the Perge Excavation warehouse. The materials in question were first drawn by hand
and then digitally and grouped according to their functions. The materials whose functions
have been determined have been cataloged by dividing them into typologies. These materials,
which have various forms and functions, were evaluated by analogy comparison with parallel
samples in other centers.
 The Ancient City of Perge became the metropolis of Pamphylia around 250 AD. In the
Council of Ephesus in 431 AD, Perge and Side were counted as separate metropolitan cities,
Perge lost its metropolis title in the 6th century AD, and Attaleia took its place as the metropolis
of the province. The city was moved to the Acropolis in the 7th century AD due to increasing
Arab and Sassanid pressure and threats. The fact that Side, Sillyon and Perge coins were
severely interrupted in 622/3 AD and later makes the attacks on Pamphylia cities strong. As a
matter of fact, the coins found in Perge are dated to the period of Anastasius (491-518 AD), II.
A period of 200 years is followed uninterruptedly until the Constans period (641-668 AD). After
the excavations, the basilica architecture was revealed and the architectural plastic artifacts
were examined. It has been determined with the latest data that it has been used for centuries.
 While the Southern Basilica of Perge was dated to the 4th century AD in earlier
publications, with the latest studies it was dated to the 5th-7th century AD. are dated to
centuries. The ceramic, glass and metal finds discussed within the scope of the thesis also
contain data supporting this chronology, most of the finds dating from the 5th-7th AD.

Keywords: Perge, Byzantine Period, Basilica, Ceramic, Glass, Metal Objects