Planlama-siyaset ilişkisinin Türkiye kırsal planlama süreci üzerine etkileri
The effects of planning-politics relationship on Turkey's rural planning process
Yazar: PAKİZE EBRU SİNAN
Danışman: DOÇ. DR. CENAP SANCAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Hükümet programları = Government programs ; Kırsal planlama = Rural planning ; Siyaset = Politics ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Ülkemizde sadece kırsal alanların planlanması konusunda geçerli olmamakla birlikte, planlama eyleminin dönemin güncel siyasi yapısından fazlasıyla etkilenmekte olduğu bilinen bir durumdur. İleride gerçekleştirilecek planlama çalışmalarına rehberlik edebilmesi amacıyla söz konusu bu durumun somut bir şekilde ortaya konulması gerektiği düşünülmektedir.Bu doktora tezinin amacı; planlı dönem olarak adlandırılan 1960 dönemi sonrası kırsal alana ilişkin üretilen politikaların, yasal düzenlemelerin ve planlama araçlarının, dönemin siyasi yapısı ile ilişkili olduğu varsayımından yola çıkılarak, bu ilişkinin kırsal planlamayı ne boyutta ve hangi doğrultuda yönlendirmiş olduğunun analiz edilmesidir.Tezin amacına yönelik olarak üç aşamalı bir yöntem izlenmiştir. Birinci aşamada planlı dönemde görev yapmış hükümetlerin hükümet programları ve üst düzeyde planlamanın önemli yönlendirici belgelerinden kabul edilen 5 Yıllık Kalkınma Planları, kırsal planlamaya verdikleri önem bakımından kavramsal olarak içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada planlı dönem sonrası gerçekleştirilen Bölgesel Kalkınma Planları, Kırsal Kalkınma Projeleri ve kanunlar ortaya konulmuş ve tarihsel olarak incelenmiştir. Üçüncü ve son aşamada ise ilk aşamada ortaya konulan kırsal planlamanın siyasi duruma ilişkin kavramsal analiz ile ikinci aşamada ortaya konulan kırsal planlama araçlarına ilişkin tarihsel analiz birlikte değerlendirilip sonuç olarak; siyaset ile planlama politikaları-uygulamaları arasındaki ilişki ortaya konulmuş ileride gerçekleştirilecek planlama çalışmalarında, olası siyasi müdehaleler bağlamında rehber niteliğinde bir zemin oluşturulmuştur.

Abstract:
Planning processes in general and rural area planning im particular are shaped by the ruling party?s political tendency and government program. In order to guide the future planning studies this aspect of the planning has to be revealed in a concrete way.The aim of this Ph.D. thesis is to analyze to what extent and in what direction that the policies related to rural areas, the legal regulations and planning tools and the political structure during the period after 1960, affected the rural planning based on the assumption that there exists a direct relationship among those.In line with the objectives of the thesis a three-step method is followed. In the first stage, the government programs of the planned period and five-year development plans which are considered as the major routers of the high level planning was evaluated with respect to the importance they gave to the rural planning with the conceptual content analysis method. In the second stage, regional development plans that were carried out during the planned period, rural development projects and laws were introduced and analyzed historically. In the third and final phase, the conceptual analysis of the political situation in rural planning that was exposed in the first stage and the historical analysis of the tools of rural planning that was revealed in the second stage were evaluated together. As a result, the direction of the relationship between politics and planning policies/applications is brought to act as a handbook in the future planning activities in the context of possible political interventions.