Pilotların gündelik hayatı: Meslek, statü ve toplumsal ilişkiler
Pilots in the daily life: Occupation, status and social relations
Yazar: ELİF EBRAR AK KILIÇ
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ SUNAR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Çalışmanın amacı, Türkiye'de yaşayan pilotların gündelik yaşamlarını ortaya koymanın yanı sıra, pilotluk mesleğinin pilotların gündelik hayatına, toplumsal ilişkilerine etkisini incelemektir.  Bir kişinin sosyal konumunu, statüsünü ve itibarını etkileyen en önemli faktörlerden biri meslektir. Mesleklerin toplumdaki rolü, mesleğin işleyiş biçimi ve meslekle ilgili algı ve anlayış, teknolojik ilerlemeler, ekonomik değişimler ve toplumsal değişiklikler tarafından etkilenmektedir. Bu mesleklerdeki değişimler, bireylerin sosyal konumlarını, statülerini ve kimliklerini belirleyen önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle, profesyonel bir meslek olan pilotluk, pilotların gündelik hayatlarını büyük ölçüde etkiler. Pilotlar, yüksek eğitim düzeyi, yüksek konsantrasyon ve hızlı karar verme yeteneğine sahip olmalıdır.  Bu nedenle, mesleki açıdan sürekli eğitim ve öğrenme gereklidir. Pilotların fiziksel ve zihinsel olarak zorlu çalışma koşulları, düzenli olmayan ve uzun süreli çalışma koşullarına neden olur. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de sivil havacılık sektöründe çalışan özellikle İstanbul'da çeşitli havayollarında görev yapan  16 pilot oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında nitel araştırma yöntemi uygulanan bu çalışmada yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Fenomenoloji yaklaşımına dayanarak araştırma süreci takip edilmiş olup analiz kısmında transandantal fenomenoloji tekniği kullanılmıştır.  Fenomeni tanımlayan sınırlı sayıda seçilmiş kategori ve temalarla verileri daraltma işlemi yapılmış, literatür araştırmalarından ve kavramsal çerçevede inşa edilen teorik zemine uygun olarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri, dört ana tema altında inşa edilmiştir. Bu temalar, sosyal arka plan, mesleğin icrası, mesleğin anlam ve değeri ve son olarak sosyal hayata katılım şeklindedir. Bulgular, pilotların gündelik yaşamlarında pilotluk mesleğinin önemli bir rol oynadığı, mesleki itibarın önemli olduğu, maddi gelirin mesleki tatminlerini etkilediği ve gelir kullanımlarında yüksek yaşam standartlarına sahip olmanın öncelendiği görülmüştür. Bunların yanı sıra, pilotların çalışma koşulları nedeniyle psikolojik ve fiziksel açıdan mesleki zorluklar yaşadıkları, günlük hayatta toplumsal ilişkileri yönetmek ve iş-yaşam dengesini korumak için zorluklar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, pilotlar belirli bir yaşam disiplinine sahip olarak günlük yaşamlarını düzenli bir şekilde sürdürdükleri görülmüştür. Bu durum, güncel mesleklerin dönüşümü ve profesyonel mesleklerin güncel durumları ele alınarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Meslek, Profesyonel Meslek, Pilotluk Mesleği, Pilot, Statü

Abstract:
The aim of this study is to uncover the daily lives of pilots living in Turkey and examine the impact of the pilot profession on their everyday lives and social interactions. Occupation is one of the most important factors influencing an individual's social standing, status, and reputation. Professional roles, functions, and perceptions are strongly influenced by technological advancements, economic changes, and social transformations. Changes within these professions are significant factors that determine individuals' social positions, statuses, and identities. Therefore, being a professional pilot greatly affects the daily lives of pilots. Having a high level of education, concentration, and the ability to make quick decisions are required of pilots. Consequently, continuous professional training and learning are necessary. The physically and mentally demanding working conditions of pilots result in irregular and long working hours. This research utilizes the phenomenology approach, which is a qualitative research design. The study population consists of 16 pilots working in various airlines, particularly in Istanbul, within the civil aviation sector in Turkey. In this study, a qualitative research method was applied, and semi-structured interviews were conducted to collect data. Following the phenomenology approach, the research process was followed, and the transcendental phenomenology technique was utilized in the analysis section. The data were narrowed down with a limited number of selected categories and themes that defined the phenomenon. The analysis was conducted in line with the literature review and the theoretical framework constructed. Based on the research data, four main themes were identified: social background, the profession's execution, the meaning and value of that profession, and participation in social life.
As a result of the findings, pilots' daily lives are strongly influenced by their profession, emphasizing how important professional reputation is, how income affects professional satisfaction, and how high living standards are prioritized when utilizing income. In addition, pilots experience psychological and physical challenges due to their work conditions, and they have trouble managing social relationships in their everyday lives and maintaining a work-life balance. However, pilots demonstrated a certain level of discipline in their daily lives. The phenomenon is explained by taking into account the current state of professions and their transformation.

Keywords: Occupation, Professional Occupation, Pilot Profession, Pilot, Status