Alzheimer demans hastalığında serum demir, bakır ve selenyum düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Comparison of serum iron, copper and selenium levels in Alzheimer's disease with healthy individuals
Yazar: SERGÜL ZENGİN
Danışman: UZMAN MUSTAFA ÜLKER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Bakır = Copper ; Demans = Dementia ; Demir = Iron ; Selenyum = Selenium

Özet:
Giriş ve Amaç: Günümüzde ortalama yaşam sürelerinin artması ile birlikte Alzheimer hastalığı (AH)'nın görülme sıklığı da artmış ve ileri yaş grubunda morbidite ve mortalitesi artan bir hastalık haline gelmiştir. Yaygın kabul edilen görüşlere göre AH beyinde genetik veya çevresel faktörlerin etkisi ile hasarlı proteinlerin biriktiği ve ilerleyici yıkımın görüldüğü dejeneratif bir proteinopatidir. Genetik ve/veya çevresel faktörlerin etkisiyle normal yapıdaki bir hücresel proteinin yapısının değişime uğraması sonucu oligomerleşme ve klirense dirençli hale gelmesi ile oluşan nöropatojen proteinler beyinde birikerek nörodejeneratif hastalıklar (proteinopatiler)'a sebep olmaktadırlar. Bu çalışmada serum Selenyum, Bakır ve Demir düzeylerinin sağlıklı kontroller ile karşılaştırılarak bu eser elementlerin AH ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.Gereç ve yöntemler: Araştırmada S.B.Ü Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne ayaktan tanı ve tedavi için başvurmuş NINCDS-ARDRA kriterlerine göre AH'ı tanısı alan 40 yaş üstü hastalar çalışmaya alındı. İnme, ilaç kullanımı veya travma gibi demansa yol açabilecek hastalıklar çalışma dışı bırakıldı. AH tanısı alan 34 hasta ile yaş olarak uyumlu 34 olgu kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Her iki gruptaki olguların serum selenyum, Bakır ve Demir seviyeleri bakıldı. ve her iki grupta referans değer aralıklarına göre düşük, normal ve yüksek olarak gruplara ayrıldı. Demir referans değerler; 33-193 ug/Dl, Bakır referans değerler; 70-150 ug/dL, Se referans değerler; 63-160 ug/L olarak alınmıştır. AH grubuna Standardize edilmiş Mini Mental Test (SMMT) ve Saat çizme testi uygulandı. SMMT skoruna göre hastalar hafif (26-19), orta (19-10) ve ağır (<10 ) demans olarak gruplara ayrıldı. Hasta ve kontrol grubu arasında serum selenyum, bakır ve demir seviyeleri arasında farklılık olup olmadığı araştırıldı. Serum bakır, demir ve selenyum düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi ve AH hastalık evreleri arasındaki ilişki incelendi.
Bulgular: Hasta grubunun yaş 40-95 arsı olup %44.11'i (n=15) kadın, % 55.89'u (n=19) erkek idi. Hasta grubunda serum ortalama selenyum değerleri 69,30±8,34 ug/l, bakır değerleri 94,20±14,34 ug/L, demir değerleri 92,08±30,69ug/L olarak saptanmıştır. Kontrol grubunda serum ortalama selenyum değerleri 73,85±10,56 ug/l, bakır değerleri 99,65±17,65 ug/L, demir değerleri 80,08±28,25 ug/L bulunmuştur. Hasta ve kontrol grupları arasında serum bakır ve demir düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır ( sırasıyla p=0.131, p=0.124 ). Hasta grubunda serum selenyum düzeyleri daha düşük saptanmış olmakla birlikte normal referans değerleri içinde bulunmuştur. Serum selenyum, bakır ve demir düzeyleri ile yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve hastalık evreleri arasında ilişki saptanmamıştır.Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre; AH ve kontrol grubu serum Se, Cu ve Fe değerleri arasında anlamlı fark bulunamaması ve AH olanlarda SMMT skoruna göre alt gruplarda cinsiyet, yaş, selenyum, bakır ve demir arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenememesi nedeni ile selenyum, demir ve bakır düzeylerinin değişkenliğinin hastalığın etiyopatagenezine, görülme sıklığına ve hastalığın evresine olan etkisini aydınlatmak için daha çok vaka sayılı, genetik incelemelerin de dahil edildiği prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedirAnahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Selenyum, Bakır, Demir

Abstract:
Introduction and objectives: N, with the increase in the average life expectancy and the increase in the incidence of Alzheimer's disease (AD), it has become a disease with increasing morbidity and mortality in the older age group. According to widely accepted views, AD is a degenerative proteinopathy in which damaged proteins accumulate and progressive destruction is seen in the brain with the effect of genetic or environmental factors. Neuropathogenic proteins, which are formed as a result of the change in the structure of a cellular protein in a normal structure due to the effect of genetic and/or environmental factors, become resistant to oligomerization and clearance, and cause neurodegenerative diseases (proteinopathies) by accumulating in the brain. In this study, we aimed to investigate the relationship of these trace elements with AD by comparing serum Selenium, Copper and Iron levels with healthy controls.Materials and methods: In the study, patients over the age of 40 who applied to the S.B.U Erenköy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital for outpatient diagnosis and treatment and were diagnosed with AD according to NINCDS-ARDRA criteria and had diseases that could lead to dementia such as stroke, drug use or trauma were excluded. Thirty four patients and 34 age-matched healthy control group were recruited. Serum selenium , Copper and Iron levels of the people in both of the groups were measured and they were grouped as normal or lowset according to the reference values . Values of selenium 63-160 ug/L, copper 70-150 ug/Dl, and iron 33-193 ug/dL were accepted. Standardized Mini Mental Test (MMT) and Clock drawing test were applied to the AD group.
According to SMMT scores patients were group as mild (26-19), moderate (19-10) and severe (<10 )demntia. Any difference between patient and control groups according to serum selenium, copper and iron was investigated. Also, the relationship between age, gender, education, stages of dementia and serum selenium, cupper and iron values were examined.Results: The study was carried out with 34 AH patients were between 40-95 . Among the patients 44.11% (n=15) were female and 55.89 % (n=19) were male. In the patient group mean serum selenium were 69,30±8,34 ug/l, copper valıes were 94,20±14,34 ug/L and iron values were 92,08±30,69ug/L. In the control group mean serum selenium values were 73,85±10,56 ug/l, copper values were 99,65±17,65 ug/L and iron values were 80,08±28,25 ug/L.There was no statistically significant difference between patient and control groups according to serum selenium, copper and iron values ( p=0.131, p=0.124 respectively). Though serum selenium values were found to be lower in the patient group than the control group selenium values were in normal reference ranges. Also there was no statistically relationship between serum selenium, copper and iron values between age, gender, education and disease stages.Discussion and Conclusion: According to the results obtained in our study; There was no significant difference between serum Se, Cu and Fe values of AH and control group. As no statistically significant difference was found between the cases grouped according to MMT score and gender, age, selenium,copper and iron, we suppose that there is a need for more prospective studies including genetic studies in order to define the clear relationship between AD and serum Se, Cu, and Fe.Key words: Alzheimer's disease, Selenium, Copper, Iron