Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri ve davranış durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular diseases risk factors knowledge levels and behavioral conditions
Yazar: MERVE EZGİ ÇİFÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Davranış = Behavior ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) bütün dünyada en başta gelen mortalite ve morbidite sebeplerindendir. KVH'ın oluşmasına neden olabilecek risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla kardiyovasküler hastalıkların görülme sıklığı azaltılabilmektedir. Bu nedenle yaşam tarzı ve davranışlarını değiştirmek birinci basamak koruyucu hekimlik uygulamalarında önemlidir, toplumu bilgilendirmek önceliklidir. Bu çalışmada hastalarımızın KVH risk faktörleri bilgi düzeyleri ve davranış durumlarının değerlendirilmesi amaçlandi. 
Gereç ve Yöntem: İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Obezite Polikliniklerine başvuran, gönüllülük onamı alınmış 212 kişi çalışmaya dahil edildi. Çalışmamız tanımlayıcı,kesitsel bir çalışmadır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını sorgulayan bir anket formu ve kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi (KARRİF-BD) ölçeği kullanıldı. Erişkinlere yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. Antropometrik ölçümler birinci araştırmacı tarafından yapıldı. Verilerin analizi SPSS 20.0 versiyonda gerçekleştirildi ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde ile; tanımlayıcı bulgular ve sürekli değişkenler ise ortalama ile sunuldu. Bağımlı değişken olan KARRİF-BD ölçeği ile bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi, aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Fisher kesin testi kullanıldı. 
Bulgular: Katılımcıların %71,4'ü kadın, %41'i 45-64 yaş aralığında %39,4'ü 25-44 yaş aralığındaydı. Katılımcıların %72,2'si evliydi, %44,8'i yükseköğretim, %31,1'i ilköğretim, %21,2'si ise lise mezunuydu. Meslek gruplarına göre %24,5'i ev hanımları, %23,6'sı serbest meslek,%15,6'sı memur, %13,2'si işçiydi. Gelir durumuna göre ise katılımcıların çoğunluğunun (%47.2) gelir düzeyi 1400 TL'nin altındaydı ve %40.1'inin gelir düzeyi 1400-4999 TL aralığındaydı. Azınlıktaki bir kitlenin gelir düzeyi %12,7 oranında 5000 TL'nin üzerindeydi. 
KARRİF-BD ölçek puanıyla erkeklerde abdominal obezite, kronik hastalık öyküsü, düzenli ilaç kullanım durumu ve alkol kullanım durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızda KARRİF-BD ölçek puanıyla erkeklerde abdominal obezite, kronik hastalık öyküsü, düzenli ilaç kullanım durumu ve alkol kullanım durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Yaş, cinsiyet, obezite, ailede kardiyovasküler hastalık öyküsü, sigara kullanım durumu ve egzersiz alışkanlıkları ile KARRİF-BD ölçek puanı arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. 
Obez, sigara kullanan, ailesinde kardiyovasküler hastalık öyküsü olan; risk altındaki bu tür özellikli grupların KVH hakkında yeterli farkındalık düzeyinde olmamaları önemli bir toplum sağlığı problemidir. Bu durum özellikle KVH açısından risk altındaki bireylere yönelik bilgilendirme ve tarama çalışmalarının artırılmasının gerekliliğine dikkat çekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: 	Kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, Bilgi düzeyleri, Davranış durumları

Abstract:
Aim: Cardiovascular diseases (CVD) are the leading causes of mortality and morbidity worldwide. By controlling the risk factors that may cause CVD, the incidence of cardiovascular diseases can be reduced. Therefore, changing lifestyle and behaviors is important in primary care and preventive medicine practices. The aim of this study was to evaluate the knowledge and behavioral status of CVD risk factors in our patients.
Material-Methods: 212 patients who were admitted to the Family Medicine and Obesity Outpatient Clinics of Tepecik Training and Research Hospital, Izmir Health Sciences University were included in the study. Our study is a descriptive, cross-sectional study. A questionnaire that questions the sociodemographic characteristics, healthy lifestyle behaviors of the participants and the level of knowledge of the cardiovascular disease risk factors (CARRIF-BD) scale were used. It was applied to the adults by face to face interview method. Anthropometric measurements were performed by the first researcher. Data were analyzed with SPSS version 20.0 and significance level was accepted as p <0.05. Categorical variables with frequency and percentage; In this study, descriptive findings and continuous variables were presented by means of mean
Results: 71.4% of the participants were women and 41.4% were between the ages of 45-64 and 39.4% were between the ages of 25-44. 72.2% of the participants were married, 44.8% were higher education, 31.1% were primary education, 21.2% were high school graduates. According to occupational groups, 24.5% were housewives, 23.6% were self-employed, 15.6% were civil servants and 13.2% were workers. According to the income situation, the majority of the participants (47.2%) were below 1400 TL, and the income level of 40.1% was in the range of 1400-4999 TL.
There was a statistically significant relationship between men abdominal obesity, chronic disease history, regular drug use status and alcohol use status.
Conclusion: In our study, a statistically significant relationship was found between abdominal obesity, chronic disease history, regular medication use status and alcohol use status in men. Age, gender, obesity, family history of cardiovascular disease, smoking status and exercise habits were not statistically significant.
Obese, smoking, family history of cardiovascular disease; The fact that such special groups at risk are not at a sufficient level of awareness about CVD is an important public health problem. This situation points out the need to increase the information and screening studies for individuals at risk for CVD.

Keywords: 	Risk Factors for Cardiovascular Diseases, Knowledge Levels, Behavioral Conditions