Roma Hukukundan günümüze muvazaa kavramı
Simulation from Roman Law to now
Yazar: MERYEM GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN KÜÇÜKGÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Roma Özel Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Muvazaayı, Roma Hukuku kökenli modern hukuklardaki düzenlemelerden yola çıkarak kısaca, iki taraflı hukuki bir işlemde tarafların dışarıya karşı yapmış olarak gösterdikleri işlemden başka bir hukuki işlem yapmaları (nisbi muvazaa) ya da hiçbir işlem yapmamaları (mutlak muvazaa) olarak tanımlamak mümkündür.Klasik Dönemde muvazaalı işlemler konusunda kesin ve genel bir kural olmadığından her olay kendi şartları içerisinde değerlendirilirdi. ?Gerçekten kararlaştırılan, yalnızca görünüşe yönelik olarak yazılana göre geçerlidir.? şeklindeki temel prensibin ilk kez Diocletianus zamanında ortaya konduğu M.S. 2.yüzyıldan itibaren kaynaklarda karşımıza çıkmıştır. Iustinianus, muvazaalı hukuki işlemleri geçersiz sayarak, Diocletianus'un eğilimini devam ettirmiştir. Çağımız hukuklarında da, tarafların dışarıya karşı yapmış gibi gösterdikleri hukuki işlemin, tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığından geçersiz olduğu, ancak gerçekten yapmış olmayı istedikleri hukuki işlemin kanunda o işlem için öngörülen koşulların yerine getirilmiş olması koşuluyla geçerli olduğu genel kuralı yerleşmiştir.Muvazaa kuramı Roma Hukuku'nda ortaya çıktıktan sonra, Ortaçağ hukuk bilimi, özellikle İtalyan Commentatorlar'ı tarafından geliştirilmiş, Hümanist okul uygulamasında çok fazla bir gelişme göstermemiştir. 17. ve 18. yüzyılın Doğal Hukuk Kuramı ise muvazaa kavramına güvenin korunması ilkesini katmıştır.Türk Borçlar Hukuku'nda muvazaa mutlak muvazaa ve nisbi muvazaa olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmektedir. Tarafların, gerçekte herhangi bir işlem yapmayı düşünmedikleri halde, sırf üçüncü kişilere karşı onları aldatmak amacıyla bir işlem yapmış gibi gözükmek için görünüşte bir işlem yapmalarına ?mutlakmuvazaa? adı verilir. Tarafların, kendi aralarında yaptıkları bir işlemi, kendi gerçek amaç ve iradelerine uymayan sırf üçüncü şahısları aldatmak için yaptıkları başka bir işlemle gizlemelerine ise ?nisbi muvazaa? adı verilir. Muvazaanın unsurları, görünürdeki işlem, muvazaa anlaşması, aldatma kastı ve sadece nisbi muvazaada söz konusu olan gizli işlem unsurudur.

Abstract:
Simulation can be defined as the aggrement of the parties for making the hidden transaction and this transaction to be valid instead of simulated transaction (relative simulation) or making no transaction except simulated transaction and this transaction to be invalid (absolute simulation) in two-sided judicial transaction.In Classic Period of Roman Law, there was no general and certain rule for simulation. So every event was evaluationed in own condition. ?Really wanted transaction is valid not simulated transaction? is a basic principle which was bring up by Diocletianus and he supposed that simulated transaction is invalid. As to Iustinianus Law, will theory is accepted and transaction which is really wanted is superior to simulated transaction. In modern laws, it is a generally accepted fact that the simulated transaction, which is not wanted by parties and is made in sight to deceive 3rd people is invalid. But if the hidden transaction which is really wanted by parties, is suitable to legal rules and forms will be valid.Simulation theory is come out in Roman Law and is developed by the Middle Ages Law Theory especially Italian Commentators. But it is not too developed in Humanist School Practice. 17. and 18. century Natural Law Theory has added protect reliance to simulation theory.In Turkish Law of Obligations, there are two kinds of simulation in Turkish Law of Obligations. In absolute simulation, in spite of their wills, the parties make a transaction in sight to deceive 3rd people. Relative simulation is the agreement of the parties for the hidden transaction to be valid instead of the simulated transaction. The conditions of simulation are simulated transaction, contract of simulation, theintention of deceiving 3rd people and hidden transaction which is for only relative simulation.