Primer dismenoreli kadınlarda kombine egzersiz tedavisi ile transkutanöz elektrik sinir stimülasyonunun (TENS) primer dismenore semptomları üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of combined exercise treatment and transcutaneous nerve stimulation on symptoms in women with primary dysmenorrhea
Yazar: ÖZGE ÖZVURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİŞAH GÜN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Primer dismenore pelvik bir patolojiye bağlı olmadan ağrılı adet görme olarak tanımlanır ve kadınların yaşamını olumsuz etkiler. Çalışmamızın amacı primer dismenoreli kadınlarda TENS ile kombine egzersiz tedavisinin etkinliğini karşılaştırmaktır. Çalışmaya dahil edilen uzman doktor tarafından tanı almış 47 katılımcı (23,89± 2,88 yaş) rastgele TENS (TG) ve kombine egzersiz gruplarına (KEG) ayrıldı. Katılımcıların ağrı şiddeti VAS (Vizüel Analog Skala) ve Melzack Ağrı Ölçeği (MPQ) ile, yaşam kalitesi SF-36 ile, menstrüasyona yönelik tutum ve davranışları Menstrüasyon Tutum Ölçeği (MTÖ) ile, depresyon düzeyi Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile, yorgunluk ve uyku bozukluğu VAS ile tedavi öncesi, tedavi bitimi ve tedaviden bir ay sonra değerlendirildi. TG'na yüksek frekanslı TENS uygulanırken KEG'u ise 8 hafta kombine egzersiz programını uyguladı. TG ve KEG'de tedavi sonrası ağrı, yorgunluk ve uyku bozukluklarında, MPQ ağrı skorunda, menstrüasyona yönelik tutum ve davranışlarda, depresyon düzeylerinde, menstrüel semptomlarda ve SF-36 alt parametrelerinde iyileşme tespit edildi (p<0,05), iyileşme tedavi sonrası 1.ayda da devam etti (p<0,05). Tedavi bitiminde gruplar arasında tedavilerin etkinliği tüm parametrelerde benzerdi. Ancak tedavi sonrası 1.ayda KEG'nun MPQ ağrı skorunda ve SF-36 fiziksel rol güçlüğü ve genel sağlık parametrelerinde TENS grubundan daha etkili olduğu gözlendi (p<0,05). TENS ve kombine egzersiz dismenore tedavisinde ağrıyı ve diğer menstrüel semptomları, menstrüasyona yönelik tutumu, depresyon düzeyini ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkilidir ancak kısa dönemde etkilerinin benzer olduğu, uzun dönemde ise kombine egzersiz tedavisinin daha etkili olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler:  Primer Dismenore, Ağrı, TENS, Kombine Egzersiz

Abstract:
Primary dysmenorrhea is defined as painful menstruation without a pelvic pathology and negatively affects women's lives. The aim of our study was to compare the effectiveness of TENS and combined exercise therapy in women with primary dysmenorrhea. 47 participants (23.89±2.88 years) diagnosed by a specialist doctor included in the study were randomly assigned to TENS (TG) and combined exercise groups (KEG). Pain severity of the participants with VAS (Visual Analogue Scale) and Melzack Pain Scale (MPQ), quality of life with SF-36, attitudes and behaviors towards menstruation with Menstruation Attitude Scale (MBI), depression level with Beck Depression Scale (BDI), fatigue and sleep disorder was evaluated with VAS before treatment, after treatment and one month after treatment. While high-frequency TENS was applied to TG, 8-week combined exercise program was applied to KEG. Improvement was detected in pain, fatigue and sleep disorders, MPQ pain score, attitudes and behaviors towards menstruation, depression levels, menstrual symptoms and SF-36 sub-parameters after treatment in TG and CEG (p<0.05). It continued at .month (p<0.05). There was no difference in any parameter between the groups at the end of the treatment. However, at the first month after the treatment, it was observed that CEG was more effective than the TENS group on MPQ pain score and SF-36 physical role difficulty and general health parameters (p<0.05). TENS and combined exercise are effective in improving pain and other menstrual symptoms, attitude towards menstruation, depression level and quality of life in the treatment of dysmenorrhea, but they are not superior to each other in the short term, it is thought that combined exercise therapy may be more effective in the long term. Key Words: Primary Dysmenorrhea, Pain, TENS, Combined Exercise