Emek piyasası perspektifinden mesleki eğitime bakış: Meslek lisesi öğrencilerinin piyasa algısı üzerine bir araştırma (Bursa örneği)
Vocational education from labour market perspective: A survey about market perception of vocational education students (Bursa case)
Yazar: BURAK FAİK EMİRGİL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM IŞIĞIÇOK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Eğitim sosyolojisi = Education sociology ; Mesleki eğitim = Vocational education ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Mesleki eğitim politikalarının, küreselleşme süreci ve bu sürecin uzantısı olarak yeni liberal politikaların etkisiyle paradigma değişimine uğradıkları görülmektedir. ?Yeni meslekçi paradigmalar?, bireylere temel mesleki becerilerin kazandırılması ve okuldan emek piyasasına geçişin pürüzsüz bir biçimde gerçekleşmesi aracılığıyla mesleki eğitim ve iş piyasası arasındaki bağın güçlendirilmesini amaçlamaktadır. Söz konusu anlayışın Türk mesleki eğitim sistemi üzerindeki yansıması olan ?Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP)?, modüler eğitim anlayışı ve ulusal mesleki yeterlilik sistemi ile mesleki ve teknik eğitimi (MTE) yeniden yapılandırmaktadır.Bu çalışmanın amacı, MEGEP'in etkinliğini, emek piyasasının talep (işveren) tarafı yerine arz (okuldan çalışma yaşamına geçiş yapacak olan öğrenciler) tarafına odaklanarak incelemek ve çıkarımlarda bulunmaktır. Bursa'da gerçekleştirilen alan araştırmasından hareketle, çalışmanın ilk boyutunda MTE gören öğrencilerin demografik özellikleri ve genel karakteristikleri tanımlanarak kendileri, okulları ve çalışma yaşamı ile ilgili konulara ilişkin algıları, genel lise öğrencileri ile karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Araştırmanın ikinci boyutunda ise, MTE gören öğrencilerin emek piyasası, çalışma yaşamı ve kariyer hedeflerine ilişkin algılarında belirleyici olan faktörler ortaya çıkarılmaktadır.Alan araştırmasının sonuçlarına göre, MTE gören öğrencilerin düşük toplumsal statüye işaret eden farklı bir sınıfsal yapıya sahip oldukları görülmektedir. Bu gerçekten hareketle, MTE'in öğrencileri çalışma yaşamına daha iyi hazırladıkları belirlenmiş olmakla birlikte söz konusu öğrenciler, okuldan çalışma yaşamına geçiş aşamasında emek piyasasına girişi ertelemeyi planlamakta ve yüksek öğretim programlarına girmeyi hedeflemektedirler. Diğer yandan, öğrencilerin çalışma yaşamına yönelik algılarında ise, mesleki hedeflerine yönelik bilgi ihtiyacı, emek piyasasına geçiş sürecine yönelik farkındalık, okula ve piyasaya yönelik farkındalık ve yüksek öğretime yönelik isteklilik faktörleri belirleyici olmaktadır. MEGEP ile yeniden yapılanan mesleki eğitimin temel hedef ve amaçlarının, MTE gören öğrencilerin değerlendirmeleri ile örtüşmemesi, bu çalışmanın en önemli sonucunu oluşturmaktadır.

Abstract:
Vocational education policies are facing with paradigm shifts to be influenced by globalization process and neo-liberalism. ?New vocationalist paradigms? are intending to strengthen the link between vocational education and labour market by getting individuals have key competences and making school-to-labour market transition more smooth. ?Strengthening The Vocational Education and Training in Turkey (SVET)?, which is the first reflection of the new vocationalism policy on Turkish vocational and technical education system (VTE), reconstructing the VTE system in Turkey with modular cirriculum and national qualification system.This thesis aims to analyze SVET and make implications about SVET?s efficiency by focusing on the supply side (students which will make transition to labour market) than the demand side (employers) on the labour market. Firstly, it determines the VTE students? demographical and general characteristics and investigates the perceptions about theirselves, schools and working life comparing with general education students with a field study carried out in Bursa. Secondly, the study identify underlying dimensions that comprise of VTE students toward labour market, work and career-related issues.Findings suggest that VTE students have a different class structure which refers to low social status. On the basis of this finding, although VTE still continues its efficiency to prepaire the students to working life, VTE students plan to delay the school-to-labour market process and purpose to enter a higher education programs. On the other hand, VTE students? perceptions toward labour market, work and career-related issues based on four factors: need for career knowledge, school-to-work awarenees, school and labour market awarenees and higher education willingness. The important result of this study is to display the mismatch between the main goals and views of VTE system in Turkey and VTE students? evaluations.