Kazak Türkçesinin merkezi, kuzey ve doğu (orta jüz) ağızları
The central, northern and eastern dialects (middle juz) of Kazakh Turkish
Yazar: FARİDA SAKHİPOVA
Danışman: PROF.DR. F. SEMA BARUTCU ÖZÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez, Kazakistan Cumhuriyeti'nin Kuzey Kazakistan, Kostanay, Pavlodar,Akmola, Doğu Kazakistan ve Karagandı vilâyetlerine bağlı olan yerleşimbirimlerinde yaşayan Kazak Türklerinden toplanan dil malzemesi üzerinde birçalışmadır. Derleme sırasında ses kaydı için teyp kasetleri kullanılmıştır. Toplam 21saatten (21 kaset x 60 dakika = 21 saat) oluşan teyp kayıtlarından elde edilenmetinler daha sonra 1989 yılında gözden geçirilmiş Uluslararası Fonetik Alfabesi(İPA) kullanılarak yazıya geçirilmiştir. Tezin inceleme bölümleri elimizdeki buderlemelerden seçilen örnekler üzerine kurulmuştur. Çalışmada işaretler (diacritics)ve dil üstü birimler (suprasegmentals) için de bu alfabe esas alınmıştır. Ayrıcametinlere dayanılarak modern fonetik yöntemlerle ayrıntılı ses bilgisi araştırmasınayer verilmiştir.Çalışmamız Giriş ve 6 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ?Giriş? kısmındaçalışmamızı dayandırdığımız malzemenin tasviri, malzemenin derlenmesindekimetodlar ve içeriği gibi konular üzerinde durulmuştur. I. Bölüm'de Tarihte ve BugünKazak Türklerinin durumu anlatılmıştır. 2. Bölüm'de Kazak Türkçesi'nin Türk Diliiçindeki yeri belirlenmeye çalışılmış, bugüne kadar Kazak ağızları üzerine yapılançalışmalardan söz edilmiştir. 3. Bölüm, Merkezî, Kuzey ve Doğu Ağızlarının sesdüzeninin genel tasvirini içerir. 4. Bölüm'de Kazak Türkçesinin Merkezî, Kuzey veDoğu Ağızlarında görülen ses olayları, fonolojik ve morfonolojik süreçler elealınmıştır. 5. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren ?Metinler? ve 6.Bölümde bu metinlerin dizini yer almaktadır.

Abstract:
This dissertation is the research on the phonological material based on thevoice recordings of Kazakh Turkish people living in the Northern Kazakhstan,Eastern Kazakhstan, Kostanay, Pavlodar, Akmola and Karagandi provinces of theRepublic of Kazakhstan. The 21-hour long original recordings on 21 sixty-minutetapes (21 cassette x 60 minute = 21 hour) were transcribed in 1989 using theInternational Phonetic Alphabet (`IPA?). The analysis has been conducted usingthese transcriptions. IPA conventions have also been utilized for diacritics andsuprasegmentals. Phonological investigations on the transcriptions carried out usingmodern phonetic methods have been included.The dissertation consists of six chapters, in addition to the Introductionchapter. The introduction consists: the description, selection methodology, contentand similar features of the material, which forms are the basis of this work. Chapter 1describes the historical and current state of Kazakh Turks. Chapter 2 discusses theposition of Kazakh Turkish language amongst Turkish languages and covers the pastworks on Kazakh dialectology. Chapter 3 describes the phonetic system of dialects inCentral, Northern and Eastern Kazakhstan. Chapter 4 discusses phonetic changes, aswell as phonologic and morphonologic processes in the Central, Northern andEastern Kazakhstan. Chapter 5 `Texts? comprises the transcriptions that are the basisof this study. Chapter 6 consists the indexes of the transcription texts.