Bisiklet park yerleri tasarım ilkelerinin araştırılması
Research on design principles of bicycle parking lots
Yazar: SANAN GULIYEV
Danışman: DOÇ. GÖKÇEN FİRDEVS YÜCEL CAYMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma, bisiklet park yerlerinin tasarım ilkelerinin evrensellerini araştırmaya yöneliktir.  Bu amaçla öncelikle kent içi ulaşım, bisiklet kullanımını etkileyen faktörler, bisiklet yolu tasarımı konularının irdelenmesinin ardından bisiklet park yerleri tasarımı konularına ilişkin bilgiler incelenmiştir. Bisiklet park yerleri tasarımı konusu; bisiklet park yerleri tarihçesi, bisiklet park yerlerinin faydaları, bisiklet park yerleri planlaması, bisiklet park yerleri yer seçimleri başlıkları altında araştırılmıştır. Bisiklet park yerleri tasarım konusu ise; bisiklet park yerleri tipleri, bisiklet park yerleri elemanları, yer seçimi, standart tasarım gereksinimleri konuları dikkate alınarak irdelenmiştir. Bisiklet park yerleri tasarımlarının değerlendirilmesine yönelik kriterler; güvenlik, kapasite ve kullanım yoğunluğu, süreklilik ve doğrusallık, entegrasyon, bisiklet rotaları ve toplu taşıma duraklarına erişim, bisiklet park alanlarının sayısı ve kalitesi ve çevresel sürdürülebilirlik olarak tanımlanmıştır. Belirlenen bu kriterler Baku de yer alan Dalga Plaza, Deniz Mall, Azneft Meydanı, Kız Kulesi ve Kukla Tiyatrosu çevresinde yer alan bisiklet park yerlerinde değerlendirilmişlerdir.  Çalışmanın sonuçları, bisiklet park yerlerinin kullanıcı dostu, güvenli ve estetik açıdan çekici olmasının, bisiklet kullanımını artırmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen veriler doğrultusunda, merkezi konumlarda stratejik yerleştirme, yeterli aydınlatma, güvenlik kameraları ve kullanıcı geri bildirimlerine dayalı tasarım iyileştirmeleri, bisiklet park yerlerinin etkinliğini ve kullanıcı memnuniyetini artırmaktadır. Ayrıca, sürdürülebilir malzeme kullanımı ve enerji verimli aydınlatma gibi çevresel sürdürülebilirlik unsurlarının, park yerlerinin uzun vadeli başarısına katkı sağladığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Bisiklet Park Yeri Tasarımı, Kullanıcı Deneyimi, Yer Seçimi, Kapasite Belirleme, İhtiyaç Analizi, Prototipleme

Abstract:
This study aims to investigate the universals of the design principles of bicycle parking spaces. For this purpose, after examining urban transportation issues, factors affecting bicycle use, bicycle road design, and information on the design of bicycle parking spaces were examined. The subject of bicycle parking lot design was investigated under the titles of the history of bicycle parking lots, benefits of bicycle parking lots, planning, and location choices. The design of bicycle parking spaces has been examined by considering the types of bicycle parking spaces, bicycle parking elements, location selection, and standard design requirements. The criteria for evaluating bicycle parking designs are safety, capacity, and intensity of use, continuity and linearity, integration, access to bicycle routes and public transportation stops, number and quality of bicycle parking spaces, and environmental sustainability. These criteria were evaluated in bicycle parking areas around Wave Plaza, Deniz Mall, Azneft Square, Maiden Tower, and Puppet Theater in Baku. The results of the study show that user-friendly, safe, and aesthetically attractive bicycle parking spaces play an important role in increasing bicycle use. In line with the data obtained, strategic placement in central locations, adequate lighting, security cameras, and design improvements based on user feedback increase the effectiveness of bicycle parking spaces and user satisfaction. In addition, environmental sustainability elements such as the use of sustainable materials and energy-efficient lighting contribute to the long-term success of parking lots.
Keywords: Bicycle Parking Design, User Experience, Site Selection, Capacity Determination, Needs Analysis, Prototyping