Sporcuların ruminatif düşünceleri ile zihinsel dayanıklılıklarının incelenmesi
Investigation of the ruminative thoughts levels and mental toughness levels of athletes
Yazar: MURAT GENÇ
Danışman: PROF. DR. DURSUN KATKAT
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı sporcuların ruminatif düşünce düzeylerini ölçen bir ölçme aracı geliştirerek ruminatif düşünce düzeylerini belirlemek, zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve çeşitli değişkenler açısından (cinsiyet, sporculuk süresi, spor türü, mutluluk, aile tutumu, şiddet görmüş olma, şanslı olma, hayalperest olma) farklılıklarını incelemektir. Ölçek geliştirme aşamasında 24 maddelik madde havuzu ve 378 gözlem ile gerçekleştirilen geçerlik çalışmasında ulaşılan KMO=0.894 değeri veri setinin mükemmel biçimde faktörlenebildiğini  ortaya koymuştur. Elde edilen 3 faktörlü 12 maddelik yapı ile tekrar veri toplanmış ve 386 yeni gözlem ile güvenirlik analizi yapılmıştır. Elde edilen uyum indekslerinin (SRMR=.052, RMSEA=.08, AGFI=.88, GFI=.92, NNFI=0.95 ve CFI=0.96) oldukça iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.   Faktör yükleri 0.559 ile 0.795 aralığında değişen 12 maddede %65 toplam varyans açıklayan Sporda Ruminasyon Ölçeği'nin (SPRÖ) Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları; 'Saha içi Baskısı'' (n=4) alt boyutu için .82, ''Sosyal Baskı'' (n=4) alt boyutu için .82, ''Kariyer Baskısı'' (n=4) alt boyutu için .79 ve ölçeğin tamamı için ise .90 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen ölçek sonrası yapılan araştırmada veri toplama aracı olarak Sporda Ruminasyon Ölçeği, "Demografik Bilgi Formu" ve Altıntaş ve Koruç tarafından 2017 yılında Türk kültürüne uyarlanan Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (SZDE) kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki Spor Federasyonlarına bağlı 7,88 milyon aktif lisanslı sporcu,  örneklemini 298 erkek, 342 kadın toplam 640 sporcu oluşturmaktadır. Veri analizi için betimleyici istatistikler ve normallik testleri yapılmıştır. Veriler normal dağıldığı için ikili karşılaştırmalar için bağımsız gruplar t-testi, çoklu karşılaştırmalar için Tek Yönlü Anova ve korelasyon için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre sporcuların ruminatif düşünce düzeylerinin sporculuk süresi, spor türü, mutluluk, aile tutumu, şiddet görmüş olma, şanslı olma, hayalperest olma değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, cinsiyet değişkenine göre farklılaşmadığı ve zihinsel dayanıklılık ile anlamlı, orta düzeye yakın negatif ilişkili olduğu bulunmuştur. Sporcuların ruminasyon düzeyleri arttıkça zihinsel dayanıklılıkları azalmaktadır.

Abstract:
This study aims to develop a scale to measure ruminative thinking in athletes and explore the relationship between mental toughness and factors such as gender, experience, sports type, happiness, family attitude, exposure to violence, luck, and visionary thinking. The validity study, with a 24-item pool and 378 observations, yielded a KMO value of 0.894, indicating excellent factorability. Data were recollected using a 3-factor, 12-item structure, and reliability analysis was conducted on 386 new observations. Fit indices (SRMR=.052, RMSEA=.08, AGFI=.88, GFI=.92, NNFI=0.95, CFI=0.96) were satisfactory. The Rumination in Sport Scale (SPRÖ) explained 65% of the total variance with factor loads from 0.559 to 0.795 and Cronbach's alpha coefficients of .82 for "On-Field Pressure" (n=4), .82 for "Social Pressure" (n=4), .79 for "Career Pressure" (n=4), and .90 for the overall scale. The Rumination in Sport scale, along with the "Demographic Information Form" and the Mental Toughness Inventory in Athletes (MTSQ), adapted to Turkish culture by Altıntaş and Koruç in 2017, were used for data collection. The study included 640 licensed athletes (298 males and 342 females) from sports federations in Turkey. Descriptive statistics and normality tests were performed, and as the data were normally distributed, independent samples t-test, one-way ANOVA, and Pearson correlation analysis were used. According to the results of the study, it was determined that the levels of ruminative thinking among the athletes showed a significant difference based on variables such as the duration of sportsmanship, type of sport, happiness, family attitude, having been subjected to violence, being lucky, being a dreamer, and did not differ based on the gender variable. Additionally, it was found to have a significant, close to moderate negative relationship with mental toughness. When the rumination levels of athletes increase, their mental toughness decreases.