Veli Ertan'ın eğitim ve din eğitim-öğretim görüşleri
Veli Ertan's views on education and religious education
Yazar: FATMA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF GÖKÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyografi = Biography ; Din eğitimi = Religious education ; Din öğretimi = Religious teaching ; Ertan, Veli = Ertan, Veli ; Eğitim düşüncesi = Education thought

Özet:
Bu araştırmanın amacı Veli Ertan (1912-1991)'ın hayatı, eserleri, eğitim ve din
eğitim-öğretimi konusundaki görüşlerinin incelenmesidir. Hem eğitimci hem de yazar kimliği
ile öne çıkan Ertan, Türk düşünce dünyasının da önemli isimlerinden birisidir. Bu tür
isimlerin hayatı, eserleri ve görüşlerinin araştırılıp yazılması hem kültürel devamlılığın
sağlanması bakımından hem de akademik olarak sağlayacağı fayda açısından önem arz
etmektedir. Pedagoji bölümünü bitiren ve bu alanda çalışmaları da olan Ertan aynı zamanda
öğretmenlik yaparak pratik olarak öğrendiklerini uygulama fırsatını yakalamıştır. Din
eğitimine dair görüşleri bu açıdan da önemlidir. 1962'de açılan Konya Yüksek İslâm
Enstitüsü müdürlüğüne tayin edilen Veli Ertan bu enstitünün kuruluş ve gelişmesine önemli
katkılarda bulunmuş; çeşitli teşebbüsleriyle kurumun öğretim kadrosunun gelişmesine,
öğrencilerin bilgi ve kültür düzeyinin yükselmesine ortam hazırlamıştır. Veli Ertan'ın hayatı
ve din eğitim-öğretim görüşlerine yönelik bilgi ve belge toplayabilmek adına öncelikle
Ertan'ın doğduğu köy olan Sadıklar köyüne gidilmiş ve yaşadığı yerler ziyaret edilmiştir.
Bununla birlikte "Antalya İli Akseki İlçesi Sadıklar Köyü" kitabının yazarı ve Veli Ertan'ı da
yakından tanıyan Ahmet Ali Uçar ile tanışılıp görüşülmüş ve kütüphanesindeki ilgili
eserlerden istifade edilmiştir. Ankara Milli Kütüphanede, müdürlük görevini yürüttüğü
Ankara İmam-Hatip Lisesinde ve Sivas İl Milli Eğitim Müdürlüğünde de Ertan ve eserleri
için araştırma yapılmıştır. Yürütülen incelemeler sonucunda Veli Ertan'ın gerek yerel gerekse
de uluslararası literatürü eğitim bilimleri bakımından çok iyi analiz ettiği gözlemlenmiştir.
Nitekim Ertan'ın eserlerinde ayetlere, hadislere ve Hz. Ali'nin özlü sözlerine rastlanıldığı gibi
birçok eğitimci, felsefeci ve sosyologların düşüncelerinin analizine rastlanmıştır. Bu durum
Ertan'ın kendi alanında oldukça etraflı bir okuma yaptığını göstermektedir. Din eğitimi
konusunda öncelikle içinde bulunduğu toplumun sosyolojik yapısını çok iyi inceleyen Ertan
hem ailenin hem de dinin Türk toplumu için önemi üzerine durmaktadır. Din eğitimini sadece
resmi olarak okullar üzerinden değil aile üzerinden de değerlendiren Ertan'a göre; çocuklar
için din eğitimi küçük yaşlarda sevdirerek alıştıra alıştıra başlamalıdır. Bununla birlikte
eğitimin etkili olabilmesi için aile ve öğretmenlerin iş birliğini son derece önemseyen Ertan,
özellikle öğretmenlerin iyi birer örnek olması gerektiğini vurgulamaktadır. Çünkü Ertan'a
göre din eğitimi demek sadece ibadetlerin tanıtımı ve öğretilmesi demek değil aynı zamanda
ahlaki ve milli değerlerin de öğrencilere aktarılması anlamına gelmektedir.
Anahtar Kelimeler: Örgün Din Eğitimi, Yaygın Din Eğitimi, Veli Ertan, Aile,
Öğretmen.

Abstract:
The aim of this research is to examine Veli Ertan's (1912-1991) views on his life
education and religious education. Ertan, who stands out with his identity as both an educator
and a writer, is also one of the important names of the Turkish world of thought. It is
important to study such valuable names academically in terms of ensuring cultural continuity
and learning their world of ideas. Ertan, who graduated from the pedagogy department and
has studies in this field, also had the opportunity to practice what he learned by teaching. His
views on religious education are also important in this respect. Veli Ertan, who was appointed
as the director of Konya High Islamic Institute, which was opened in 1962, made important
contributions to the establishment and development of this institute; With its various
initiatives, it has prepared the environment for the development of the institute's teaching staff
and the increase of the knowledge and cultural level of the students. In order to collect
information and documents about Veli Ertan, firstly, the village of Sadiklar, the village where
Ertan was born, was visited and the places where he lived were visited. In addition, Ahmet Ali
Uçar, who is known to Veli Ertan and who is the author of the book "Sadıklar Köyü", was
interviewed.. A research was carried out on Ertan and his works in the Ankara national
library, as well as by going to the Ankara imam hatip high school, where he was the director,
and at the Sivas provincial directorate of national education. As a result of the researches, it
was observed that Veli Ertan analyzed both local and international literature very well on
behalf of educational sciences. As a matter of fact, in Ertan's works, there are verses, hadiths
and Hz. Ali's aphorisms were encountered, as well as the analysis of the thoughts of many
educators, philosophers and sociologists. This shows that Ertan has a very good reading in his
field. Ertan, who firstly examines the sociological structure of the society he lives in, focuses
on the importance of both family and religion for Turkish society. According to Ertan, who
understands religious education not only officially through schools but also through family,
religious education for children should start with practice at the age of seven. However, Ertan,
who attaches great importance to the cooperation of families and teachers in order for
education to be effective, emphasizes that teachers should be good examples. Because
according to Ertan, religious education means not only the promotion and teaching of
worship, but also the teaching of moral and national values.
Keywords: Formal Religious Education, Non-Formal Religious Education, Veli
Ertan, Family, Teacher.