Tedarik zinciri yönetimi ve tedarikçi seçiminde analitik hiyerarşi sürecinin kullanılması ve bir uygulama
Supply chain management and a use of an AHP in supplier selection analytical hierarchy process and a application
Yazar: KEZBAN KAPAR
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİ YÜKSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Endüstri İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Yönetim = Management

Özet:
Günümüz işletmeleri artan rekabet olgusu karşısında, varlıklarını sürdürebilmek için ana faaliyet konularına odaklanıp, ana faaliyet konusu dışında kalan her şeyi dış kaynaklı olarak karşılamaya başlamışlardır. Bunu gerçekleştirmek için de tedarikçileri ile bütünleşmeyi sağlayacak tedarik zinciri yönetimi kavramını benimsemişlerdir.Tedarik zinciri yöntemiyle işletmeler, müşteri ve tedarikçilerden oluşan dış kaynaklar ile kendilerinin temel yetenek ve değer yaratma becerilerini birleştirerek yeni rekabetçi avantajlar kazanmışlardır.Bir tedarikçi seçiminde en iyi olanı seçmek zor bir iştir. Karar aşamasında alternatifler arasından seçim yaparak değişik amaçları gerçekleştiren, bazen de birbirleri ile çelişen seçeneklerden en uygun olanı bulmak zorunda kalırız. Bu sebeplerden dolayı kararlarımızda hata oranını ortadan kaldırmak için Çok Amaçlı Karar Verme Yöntemlerini kullanırız. En iyi tedarikçi seçiminin belirlenmesi için alternatif tedarikçiler değerlendirilerek bütün durumlar içinden en iyi olanı seçebilen yaklaşım olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) kullanabiliriz.Thomas L.Saaty ilk olarak 1971 yılında olasılık planlama problemleri üzerinde AHS'yi kullanmıştır. AHP özellikle 1973 yılından sonra pek çok alanda uygulama alanı bulmuştur. 1973-1988 yılları arasında birçok uygulamada AHS kullanılmıştır. AHS, seçim aşamasında kullanılarak seçeneklerin üstünlüklerinin belirlenmesi ve sistematik olarak karşılaştırılıp değerlendirilmesini sağlayan bir metottur.Bu çalışmada, en iyi tedarikçi seçimi belirlenerek hayata geçirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde tedarik zinciri yönetimi ve kavramları tanımlanmıştır. İkinci bölümde tedarik zinciri yönetiminin tasarımı ve uygulaması hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde tedarikçi seçimi ve performans değerlendirme hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise AHS'nin seçim ve uygulama sürecinden bahsedilip seçim için kriterler tanımlanmış, uygulama anlatılmış ve çalışma sonuçlanmıştır.Anahtar Sözcükler: Analitik Hiyerarşi Süreci, AHS, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi, ÇKKVY, Tedarik Zinciri Yönetimi, Tedarikçi Seçimi, Performans Değerlendirme

Abstract:
Today?s companies have focused on core business to survive due to increasing competition and outsourced non-core products and services from external suppliers. This increases the importance of supply chain management concept that provides the supplier integration.By the help of supply chain method companies joined together outsourcing channel?s and their core compentencies and creating value capabilities to gain new competitive advatages.Selecting the supplier is a very difficult task to carry out. During the decision process, when choosing among the alternatives that perform different purposes or among the contrasting options, we may have to find the most appropriate one. Because of this complicated process, we refer to Multicriteria Decision Making Method to decrease the error rate. For determining the best supplier selection assessing all the cases to choose the best approach, the Analytical Hierarchy Process (AHP) is used.Thomas L.Saaty first used AHP on probability plan problems in 1971. Later than AHP has been applied in many field, especially it was used in many applications in 1973-1980.AHP, is a method used for systematic comparison, evaluation and selection of the options via determining the strengths and weaknesses of options.In this study, the best supplier selection is started, and it is aimed on determining the best option and implementing it. At the begining of this study explained supply chain management and concept includes in the second part informed about supplier chain management planning and implementation, in the third parts informed about supplier selection and performace evaluation, in the fourth part is to talked about AHP, selection and implementation and to defined criterias, is to explained the study and the study is to be ended.Key Words: Analytic Hierarchy Process, AHP, Multi Criteria Decision Making Method, MCDMM, Supply Chain Management, Supplier Selection, Performance Evaluation.