Çayıralan ve yöresi ağızları
Çayıralan dialects
Yazar: AHMET KORKMAZYİĞİT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARGUNŞAH
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Ses = Voice ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Yozgat-Çayıralan = Yozgat-Çayıralan

Özet:
Çayıralan ağızları isimli bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türk Dili Bilim Dalına yüksek lisans tezi olarak sunulmak üzere hazırlanmıştır.Derleme işine giriştiğimiz zaman derlemeyi yapacağımız kişilerin okuma yazma bilmeyen, ağız yapısı bozulmamış, yörenin dil özelliklerini muhafaza eden ve yansıtan yaşlı kadın ve erkekler olmasına dikkat ettik. Ayrıca derlediğimiz malzemelerin kültürel bir değer taşıması ve kültürel birikimlerle beslenmesi bizim için çok önemliydi. Fakat metinlerimizdeki malzeme yöredeki gelenek, görenek, hikâye ve günlük hayatta yapılan işlerle sınırlı kaldı.Yaptığımız derlemeler ilçe merkezi ve on üç köyde tamamlanmıştır. Bunlardan bazıları aynı kişiye ait olmak üzere CD'ye toplam yirmi iki adet ses kaydı yapılmıştır. CD'leri çevirme konusunda her ne kadar azami gayret gösterdiysek de bu konuda kusursuz olduğumuz düşüncesinde değiliz. İşimize yaramayan, metnin ahengini bozan veya anlaşılamayan yerleri metinlerde kullanmadık.Kullandığımız çeviri yazı işaretlerinde bir kaynağa bağlı kalmadık. Yöreye has bazı sesleri de göstermeyi uygun bulduğumuz işaretlerle gösterdik.Araştırmamız; yörenin özellikleri, ses bilgisi, şekil bilgisi, metinler, sözcük ve sonuç olmak üzere 6 bölümden oluşmaktadır. Ses ve şekil ilgisi bölümlerinde kullandığımız örneklerde alfabetik sırayı gözetmekle beraber, fiil çekimlerinde şahsa göre sıralama yaptık. Sözlük bölümünde metinlerimizde bulunan kelimelere metin ve satır numaraları ekledik. Bölgeden derlenen ama metinlerde yer almayan kelimeleri de numarasız olarak sözlüğe ekledik.Anahtar Kelimeler: Çayıralan, Ağız, Derleme, Ses, Şekil

Abstract:
This work, Çayıralan Dialects, is prepared to Erciyes University Social Sciences Institute, Turkish Language and Literature Main Science Branch Turkish Science Branch in order to be presented as MA degree thesis.When we began the work we should have been careful about the mature men - women who don?t know reading - writing but having and reflecting their regional language features. Morever, it is important for us that the materials we have collected would have cultural importance and have been developed by the accumulation of culture. Yet, the materials in our texts were limited by tradition, custom, stories and daily works ot the region.We have completed our work in the city center and thirteen village of Çayıralan. There, we have recorded twenty-two people?s sound in cds some of which belong to the same people. Although we translated all the cds with great effort, we don?t think that were unnecessary, unclear and discordont.We didn?t bound to only one source about the transcription mark we used. Also, we used some regional sounds with the marks approved.Our research consist of to parts as features of the region, phonetics, morphology, dictionary and the result. In the episode of the phonetic and morphology we were careful about the alphabetical order and also conjugation of verbs. In the episode of dictionary we added the numbers of the texts and line of words in our texts. We also added the words collected from the region but not used in the texts in the dictionary without numbers.Key words: Çayıralan, Dialects, Collection, Phonetics, Morphology.