Parsiyelhepatektomi yapılan sıçanlarda kimyasal sempatektominin 
karaciğer rejenerasyonu üzerine etkileri
The effects of chemical sympathectomy on liver regeneration in rats undergoing partial hepatectomy
Yazar: SELİM DEMİREZEN
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR KARAGÜZEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Antijenler = Antigens ; Büyüme maddeleri = Growth substances ; Hepatektomi = Hepatectomy ; Hepatositler = Hepatocytes ; Karaciğer rejenerasyonu = Liver regeneration ; PCNA = PCNA ; Sempatektomi = Sympathectomy ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada parsiyel hepatektomi (PH) yapılan sıçanlarda kimyasal
sempatektominin karaciğer rejenerasyonu üzerine etkilerinin deneysel olarak
araştırılması amaçlandı.
Çalışmamızda her biri onaltı sıçandan oluşan dört ana grup oluşturuldu
(Grup 1: kontrol, Grup 2: sempatektomi, Grup 3: kontrol+parsiyel hepatektomi,
Grup 4: sempatektomi+parsiyel hepatektomi).Daha sonra, bu gruplar her biri
sekiz sıçan içerecek şekilde A ve B alt gruplarına ayrıldı.A alt gruplarına kontrol
ameliyatı ya da parsiyel hepatektomiden 2 gün sonra hepatektomi yapılırken, B alt
gruplarına ise 10 gün sonra hepatektomi yapıldı.Kimyasal sempatektomi
oluşturmak içinher bir sıçana beş gün süreyle6-Hidroksidopamin hidrobromid
(100 mg/kg/gün, intraperitoneal) uygulanırken, plasebo olarak ise serum
fizyolojik (1 mL, intraperitoneal)yine beş gün süreyle uygulandı. Deney
sonlandırılmadan önce; ağırlık ölçümleri yapıldı, kan ve karaciğer örnekleri
alınarak biyokimya ve patoloji laboratuvarlarına gönderildi. Morfolojik parametre
olarak karaciğer rejenerasyon oranı kullanıldı. Biyokimyasal parametre olarak
alınan kan örneklerinde HGF, TNF-, IL-6 ölçümleri yapıldı. Doku örnekleri ise
mitotik indeks, PCNA, Ki-67 ve apoptotik indeksi belirlemek üzere histopatolojik
olarak incelendi.
Çalışmamızda, kimyasal sempatektominin PH yapılan sıçanlarda 2. gündeki
karaciğer rejenerasyon oranını kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede
olmamakla birlikte artırdığı ve daha sonra bu artışın 10. günde anlamlı duruma
geldiği görülmüştür. PH yapılmayan sıçanlarda ise kimyasal sempatektominin
karaciğer rejenerasyon oranı üzerine etkisi 2. günde daha belirgin iken bu etki 10.
günde azalma eğilimi göstermiştir. Ayrıca, PH de kimyasal sempatektomiden
bağımsız olarak karaciğer rejenereasyon oranını anlamlı derecede artırmaktadır. HGF düzeyi ile ilgili bulgularımız değerlendirildiğinde; kimyasal
sempatektominin PH yapılan sıçanlarda 2. gündeki HGF düzeylerini diğer tüm
gruplara kıyasla anlamlı olarak yükselttiği saptanmıştır. Ancak bu artışın 10.
günde yapılan ölçümlerde kontrol grubu düzeyine yaklaşarak anlamlılığını
kaybettiği gözlenmiştir.
Çalışmamızda, kimyasal sempatektomi ve PH?nin 2. gündeki TNF- ile
ilgili verilerde anlamlı bir değişikliğe yol açmadığı, buna karşın 10. gündeki
veriler incelendiğinde; kimyasal sempatektominin, PH yapılan sıçanlarda TNF-?
düzeyini diğer tüm gruplara kıyasla anlamlı olarak artırdığı gösterilmiştir.
IL-6 ile ilgili bulgularımıza göre; kimyasal sempatektomi ve PHnin her
ikisi de 2. gündeki IL-6 düzeylerini kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak
yükseltmektedir. Diğer yandan, 10. günde ise IL-6 düzeyleri kimyasal
sempatektomi ve PH?den bağımsız olarak bazal değerlere geri dönmektedir.
Burada, farklı bir bulgu olarak; kimyasal sempatektominin PH yapılmayan
sıçanlarda 2. gündeki IL-6 düzeylerini anlamlı olarak yükseltmiş olması, diğer
yandan bu etkinin PH yapılması ile birlikte ortadan kalkması ya da maskelenmiş
olması dikkati çekmektedir.
Çalışmamızda, 2. gündeki mitotik indeksin PH yapılan sıçanlarda daha
belirgin olmak üzere kimyasal sempatektomi yapılan sıçanlarda da anlamlı olarak
yükseldiği gösterilmiştir. Yine farklı bir bulgu olarak, kontrol grubu dışındaki tüm
gruplardaki bu anlamlı artış 10. günde daha da belirginleşmektedir.
PCNA ile ilgili bulgularımıza göre; 2. gündeki PCNA değerlerikimyasal
sempatektomi yapılan sıçanlarda daha belirgin olmak üzere PH yapılanlarda da
kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak artmıştır. Bu anlamlı artış, 10. günde
yapılan ölçümlerde PH uygulanan sıçanlarda azalma eğilimindeyken, kimyasal
sempatektomi yapılanlarda halen artmaya devam etmektedir.
Çalışmamızda, hem kimyasal sempatektominin hem de PH?nin 2. gündeki
Ki-67 değerlerini kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yükselttiği saptanmıştır.
Bu anlamlı etki kimyasal sempatektomi ve PH kombinasyonuyla şiddetlenme
göstermemektedir. Diğer yandan bu anlamlı etkiler 10. günde de devam etmekte
olup, bu kez PH yapılmış sıçanlarda kimyasal sempatektominin etkisinin anlamlı
olmamakla birlikte bir miktar şiddetlenmiş olduğu izlenmektedir. Apoptotik indekse ilişkin bulgularımıza göre; 2. gündeki apoptotik indeks,
PH yapılan sıçanlarda daha belirgin olmak üzere kimyasal sempatektomi
yapılanlarda da kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yükselmiştir. Kimyasal
sempatektomi sonrası PH yapılması ise apoptotik indekste anlamlı olmayan bir
artışa neden olmuştur. 10. gündeki incelemelerde ise yalnızca kimyasal
sempatektomi sonrası PH uygulanan sıçanlardaki apoptotik indeksin anlamlı
olarak yükseldiği, diğer iki grupta (yalnızca kimyasal sempatektomi veya yalnızca
PH yapılan gruplar) ise apoptotik indeksin kontrol değerlerine gerilediği
gözlenmiştir.
Tüm bu veriler bir arada değerlendirildiğinde; kimyasal sempatektominin
PH sonrası 2. günde belirginleşen ve hem HGF hem de IL-6 ile ilişkili hücre
proliferasyonun ön planda olduğu bir rejenerasyon sürecinde etkili olduğu, 10.
günde ise bu hiperplazik süreci dengelemek üzere TNF- ile ilişkili apoptotik
mekanizmaların devreye girerek organizmanın gereksinim duyduğundan daha
fazla bir hiperplaziyi engellediği ileri sürülebilir. Bu kompleks etkileşimlerin ve
ve otonom sinir sisteminin karaciğer rejenerasyon sürecindeki rolünün tam
belirlenebilmesi için başka çalışmalara da gereksinim vardır.

Abstract:
The study aims to analyze experimentally the effects of chemical
sympathectomy on liver regeneration in rats undergoing partial hepatectomy (PH).
In our study, there were four main groups with sixteen rats in each group
(Group 1: control, Group 2: sympathectomy, Group 3: control+partial
hepatectomy, Group 4: sympathectomy+partial hepatectomy).The groups were
then distributed into two sub-groups as Group A and Group B with eight rats in
each group. Hepatectomy was performed on Group A two days after the control
operation or partial hepatectomy; whereas in Group B it was performed ten days
after the operation. To form chemical sympathectomy, each rat was administered
6-Hydroxydopamine hydrobromide (100 mg/kg/day, intraperitoneal) for 5 days
and normal saline (1 mL, intraperitoneal) was also administered to control groups
as placebo for 5 days. Before the end of the experiment; weighing measurements
were made, blood and liver samples were obtained, and they were sent to the
biochemistry and pathology laboratories. Regenerated liver ratio was used as the
morphological parameter. HGF, TNF-?, IL-6 measurements were performed on
blood samples obtained as biochemical parameters. Tissue samples were analyzed
histopathologically to determine mitotic index, PCNA, Ki-67 and apoptotic index.
In our study, chemical sympathectomy was found to increase not
significantly theregenerated liver ratio in the rats with PH on the 2nd day
compared to the control group. The increase was later found to be significant on
the 10th day. While the effect of chemical sympathectomy on liver regeneration
rate was much more significant in the rats without PH on the 2nd day, it tended to
decline on the 10th day. Moreover, PHsignificantly increased the liver
regeneration rate independently from chemical sympathectomy.
When our findings on the HGF level were assessed; chemical
sympathectomy was found to increase the HGF level significantly in the rats with PH on the 2nd day, compared to all other groups. However, the increase was
observed to lose its significance and it approached the level of the control group in
the measurements made on the 10th day.
In our study, chemical sympathectomy and PH did not cause any significant
change in the data related to TNF-? on the 2nd day. On the other hand, when the
data obtained on the 10th day were analyzed, chemical sympathectomy was found
to increase the TNF-? level significantly in the rats with PH, compared to all other
groups. According to our findings related to IL-6; both chemical sympathectomy
and PH increased the IL-6 levels on the 2nd day significantly compared to control
groups. Furthermore, the IL-6 levels returned to the basic values on the 10th day,
independently from chemical sympathectomy and PH. Here, a remarkable finding
was that chemical sympathectomy increased the IL-6 levels significantly in the
rats without PH on the 2nd day and the effect was removed or concealed when PH
was performed.
In our study, mitotic index was more significantly increased in the rats with
PH on the second day and also it was found to increase significantly in the rats
with chemical sympathectomy. Another remarkable finding was that the
significant increase in all groups except the control group became much more
notable on the 10th day.
Our findings regarding PCNA were found out that PCNA levels
significantly increased both in the rats with chemical sympathectomy
(moreremarkable than the others) and in the rats with PH significantly on the
2ndday compared to the control group. While the significant increase tended to
decline in the rats with PH based on the measurements made on the 10th day, it
continued to increase in the rats with chemical sympathectomy.
In our study, it was observed that both chemical sympathectomy and PH
increased Ki-67 levels significantly on the 2nd day, compared to the levels in
control groups. The significant effect was not aggravated by the combination of
chemical sympathectomy and PH. On the other hand, the significant effects
continued on the 10th day, but that time the effect of chemical sympathectomy was
a little aggravated in the rats with PH but it was not significant. Our findings as to apoptosis demonstrated that the apoptotic index was more
significantly increased in the rats with PH on the 2nd day. It also increased in the
rats with chemical sympathectomy significantly compared to the control group.
Performing the PH after the chemical sympathectomy led to an insignificant
increase in the apoptotic index. In the analysis conducted on the 10th day, it was
found that the apoptotic index increased significantly only in the rats with PH
performed after chemical sympathectomy. However, the apoptotic index was
observed to regress to the control values in the other two groups (groups with
chemical sympathectomy only or PH only)
When these all data are considered; it is suggested that chemical
sympathectomy is effective in a regeneration process that becomes prominent on
the 2ndafter the PH through cell proliferation related to both HGF and IL-6.
Moreover, it may also be suggested that apoptotic mechanisms related to TNF-á
activate and hinder hyperplasia being much higher than the organism needs in
order to balance the hyperplasia on the 10th day. Accordingly, further studies are
needed to determine the effects of these complex interactions and the role of
autonomic nervous system on the liver regeneration process.