Pankreatikobilier reflünün görülme sıklığı ve safra kesesi hastalıkları ile ilşkisi
Frequency of pancreaticobiliary reflux and relationship with gallbladder diseases
Yazar: ŞÜKRAN ÇAVDAR
Danışman: DR. ŞENER BALAS
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Oddi sfinkteri = Sphincter of oddi ; Pankreatikobilier reflü = Pancreaticobiliary reflux ; Safra kesesi = Gallbladder ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Pankreatikobiliyer bileşkede oddi sfinkteri pankreas sıvısının safra kanalına geri akışını engellese de, oddi sfinkterinin işleyişinin bozulduğu durumlarda pankreatikobiliyer reflü (PBR) ortaya çıkabilir. Sürekli PBR, safra yolu mukozasında ve özellikle safranın yoğunlaştığı ve pankreas enzimlerinin yüksek seviyelere ulaştığı safra kesesi mukozasında kronik inflamasyona ve hasara neden olur ve sonucunda benign-malign hastalıkların oluşumuna sebep olmaktadır. Biz bu çalışmada kolesistektomi yapılan hastaların safra kesesinden alınan safra örneğindeki amilaz düzeyini ölçerek, pankreatikobiliyer reflünün görülme sıklığını ve safra kesesi hastalıklarına etkisini ortaya koymayı amaçlamaktayız.
Gereç ve Yöntem: 01.06.2021 ile 15.10.2022 tarihleri arasında Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kolesistektomi yapılan hastalar ile çalışıldı. Hastaların anamnez bilgileri, serum amilaz değeri, safra örneğindeki amilaz değeri prospektif olarak kaydedildi. PBR varlığının yaş, cinsiyet gibi bazı demografik özellikleri, preoperatif semptomları preoperatif görüntüleme bulguları ve kolesistektomi patoloji sonucu ile ilişkisi incelendi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 49,4 olan 110 hasta dahil edildi. Hastaların %10'unda safra amilaz değeri yüksek bulunmuş olup pankreatikobilier reflü tanısı almıştır. PBR görülme sıklığı ≥ 60 yaş hastalarda %21,7, 40-59 yaş arası hastalarda %9,5, 40 yaş altında ise %0 bulunmuş olup yaşla birlikte istatiksel olarak anlamlı şekilde artmış izlendi(p=0.011). Hastaların patoloji sonuçları ile PBR varlığı arasında ilişki incelendiğinde kronik kolesistit, safra kesesi polibi, akut kolesistit ve kesede intestinal metaplazi ile arasında istatiksel anlamlı bir ilişki saptanmadı. (p:0,385, p:0,317, p:0,173, p:0,525)
Tartışma ve sonuç: Pankreatikobiliyer reflü safra kesesi mukozasında ve safra yolu mukozasında kronik inflamasyona ve yaralanmaya neden olur. Safra yollarının çeşitli iyi huylu ve kötü huylu hastalıkları ile ilişkilidir. Yaşla birlikte görülme sıklığı artar. PBR'nin non invaziv ve daha yaygın kullanılabilen yöntemlerle teşhisi safra yolu hastalıklarını önlemede yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Pankreatikobiliyer reflü, Kolesistektomi, Oddi

Abstract:
Introduction and Aim: Although the oddi sphincter at the pancreaticobiliary junction prevents the reflux of pancreatic fluid into the bile duct, pancreaticobiliary reflux (PBR) may occur when the oddi sphincter is impaired. Persistent PBR causes chronic inflammation and damage to the biliary tract mucosa and the gallbladder mucosa, where especially to bile is concentrated and pancreatic enzymes reach high levels. This situation causes the formation of benign-malignant disease. In this study, we aimed to reveal the incidence of pancreaticobiliary reflux and its effect on gallbladder diseases by measuring the level of amylase in the bile sample taken from the gallbladder of patients who underwent cholecystectomy.
Materials and Methods: Between 01.06.2021 and 15.10.2022, patients who underwent cholecystectomy at Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital were studied. The patients' history, serum amylase value, and amylase value in bile samples were recorded prospectively. The relationship between some demographic characteristics such as age, gender and preoperative symptoms, preoperative radiological imaging findings, cholecystectomy pathology result and presence of PBR were examined.
Results: 110 patients with a mean age of 49,4 years were included in the study. Bile amylase level was found to be high in 10% of the patients and pancreaticobiliary reflux was diagnosed. The incidence of PBR was 21,7% in patients aged ≥ 60 years, 9,5% in patients aged 40-59 years, and 0% in patients under 40 years of age, and it was observed to increase statistically significantly with age (p=0.011). When the relationship between the pathology results of the patients and the presence of PBR was examined, no statistically significant correlation was found between chronic cholecystitis, gallbladder polyps, acute cholecystitis and intestinal metaplasia in the bladder. (p:0.385, p:0.317, p:0.173, p:0.525)
Discussion and result: PBR causes chronic inflammation and injury in the gallbladder mucosa and biliary tract mucosa. It is associated with various benign and malignant diseases of the biliary tract. The incidence increases with age. Diagnosis of PBR with non-invasive and more widely available methods will help prevent biliary tract diseases.
Keywords: Pancreaticobiliary reflux, Cholecystectomy, Oddi