Belediye şirketlerinin hukuksal ve yönetsel durumu
Administrative and judicial position of municipality companies
Yazar: YAVUZ DENKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET NOHUTÇU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediye iktisadi teşebbüsleri = Municipality economic enterprises ; Belediye işletmeleri = Municipality enterprises ; Belediyeler = Municipalities

Özet:
Belediyeler özel sektörün sahip olduğu olanaklardan ve geniş alandan yararlanmak, daha kalifiye eleman çalıştırabilmek, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre çalışabilmek, merkezi yönetimin denetiminde uzaklaşabilmek gibi daha birçok sebepten dolayı şirket kurma yoluna başvurmuşlardır.Yerel hizmetlerin karşılanmasında şirketleşme yöntemi Osmanlı Devleti döneminde başlamıştır. Osmanlı Devleti zamanında yabancı sermaye ile kurulan elektrik, tramvay ve su gibi şirketler zamanın şartlarına göre değişim göstermişlerdir. 1929 küresel krizi sonrası 1930 da, devletleştirme politikalarından dolayı şirketler önce devletleştirilmiş sonra ise belediyeleştirilmiştir. 1984 yılından sonra değişen kamu yönetim yaklaşımlarıyla beraber belediyelerde şirketleşme veya özelleştirme artmıştır.Belediyelerin şirket kurmalarının hukuki dayanakları dağınıktır ve zamanla değişmiştir. 1930 yılında çıkarılan Mülga 1580 sayılı Belediye Yasası 1956 yılında çıkarılan Türk Ticaret Yasası, 1984 yılında çıkarılan Mülga 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 1994 yılında çıkarılan 4046 sayılı Özleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, 2004 yılında 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 2005 yılında çıkarılan 5393 sayılı Belediye Kanunları belediye şirketi kurmada hukuki dayanak olmuşlardır. Belediye şirketleri yerel ihtiyaçların , verimli, etkili karşılanması, hantal kamu yönetimi yapısından uzaklaşmak için belediyeler tarafından kullanılmış bir yöntemdir. Kamu kaynaklarının özel teşebbüs tarzında kamu denetiminden uzaklaştırılmasından dolayı birçok eleştiriye de konu olmuştur.

Abstract:
Municipalities has tried to establish company because of a lot of reason. Some of them are; possibilities , vast market and opportunity to employ quality staff, for working as Turkish Commercial Rule, get out the scope of central control.The method of establısh company for making local government service has been started to performance with Ottoman government period. The private companies of electricity,tramcar and water which was establihed with foreign capital in Ottoman period had indicated to change as condition of time. After 1929?s global crisis because of nationalize political thinking the private companies which were established for local government service firstly nationalized and later their control was given to municipality in 1930. After 1984 established company and spelization of local government service has increased because of changing public managment approach.Judical base of local government companies(local public company) which were established by Municipalities is mess and has been changed plenty of time. These laws which is judical base are 1580 Municipality Code in 1930,6762 Turkish Commercial Code, 3030 Metropolitan Municipality Code in 1984, 4046 Prıvatization Code, 5216 Metropolitan Municipality Code(new) in 2004, 5393 Municipality Code(new). Founded local publıc company (Municipality company)for making effectiveness, productive progress and satisfing local needs is a method which aims at eliminating bulky publıc managment. There are olot of critic about Municipality company because of using publıc capital and empty of control.