1914'lerden 1940'lara Türk resim ve romanında gerçekçilik
The realism in the Turkish painting and novel from 1914?s to 1940?s
Yazar: HATİCE BİLEN BUĞRA
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MÜLAYİM
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Devlet yapısında ve kurumlarında, kuruluşundan itibaren gerçekleştirilen sayısızdeğişikliği içeren ?Osmanlı Modernleşmesi?, uzun ve sancılı bir süreçtir.Tanzimat'tan sonra hız kazanan bu süreçte Osmanlı toplumu, yöneticisindenaydınına, giyim kuşamından yaşama alışkanlıklarına, düşünme ve algılamabiçimlerinden sanatına kadar kendisini ve hayatını yapan her şeyi, yenileyerekdönüştürmeyi başarmıştır.Askeri, siyasal, sosyal ve kültürel alanları içeren bu dönüşümün sanata yansıyanyönünü ?1914'lerden 1940'lara Türk Resmi ve Romanında Gerçekçilik? adı altındaincelemeye çalıştım. Bunu yaparken, çalışmamın giriş kısmında, konununçerçevesini çizerek önemi ve niteliği ile beni bu çalışmaya iten nedenleri açıkladım.Daha sonra, ?Yüzyıl Başlarında Siyasal ve Sosyal Durum? başlığı altında, sözkonusu değişim ve yenilenmeyi ?Tanzimat Dönemi'nden 1. Dünya Savaşı'na?uzanan süreçte ele aldım. Konunun tabanını oluşturan ?Kültürel Ortam ve GüzelSanatlar? bölümünde, Osmanlı toplumunun geçirdiği evrimi ve zihniyetdünyasındaki değişimi, ?Dönemine Tanıklık Eden Edebiyat? başlığıyla döneminromanlarına bakarak edebiyat zemininde araştırdım. Bu değişimin Türk resminedüşen payını ?Ressam ve Zamanı?na ayna tutarak yansıtmaya çalıştım.Çalışmamın asıl ağırlığını oluşturan ?1914-1940 Arası Gerçekçi DiyalogdaResim-Roman? bölümünde ?II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e? sanatta ve sanatanlayışında görülen değişimi, sözü edilen dönemin romanları ve ressamlarıvasıtasıyla somutlaştırdım. ?Resimde Yeni Yaklaşımlar?, Türk ressamının edindiğiher tecrübede karşılaştığı zorlukların da hikâyesini oluşturdu.Çalışmamın son bölümünde ?Cumhuriyet Dönemi?ni gene romanlar veressamlara başvurarak inceledim. Çalışmamın kapsamı dışında kalmakla birlikte,Türk resminin 1940'lı yıllardan sonraki seyri hakkında da kısaca bilgi vermeyeçalıştım.

Abstract:
?Ottoman Modernization? includes many changes in the state structure and itsinstitutions since its foundation was a long and painful period. Otoman public fromits governers to intellectuals has achieved the transformation of their traditions,clothing, way of thinking and perception of its art and everything making their lifeafter Tanzimat.I have tried to examine the reflection of theis transformation which covers military,political and social areas to art under the title of ?The Realism in the TurkishPainting and Novel from 1914?s to 1940?s.? I have also explained the reasonspushing me to make this study and its importance in the introduction section byoutlining the frame. Afterwards, under the title of ?Political and Social Status in theBegining of the Century? I have clarified the mentioned transformation andreformation from ?Tanzimat Period to I. World War.? In the ?Cultural Atmosphereand Fine Arts? section I have examined the evolution and alteration in one?s intellectworld under the title of ?Literature Witnessing Those Periods? by taking intoconsideration the novels of that time. Holding a mirror to the ?Turkish Painters andTheir Periods? I have tried reflecting the portion that befalls on Turkish painting.I have clarified the change in art and its understanding ?From II. Meşrutiyet toRepublic? in the section of ?Painting-Novel in the Realistic Dialogue Between 1914and 1940? which is the main part of this study. ?New Approaches in Painting?constitute the story of difficulties in the new experiences of Turkish painters.Once again taking into hand painters and novels I have examined the ?RebuplicPeriod? in the last section of the study. Eventhough it is the out of scope of the study,I have briefly summarized Turkish painting after 1940?s.