Basra ve Kûfe kıraat imamlarının ihtilaf ettikleri okuyuşlar
The recitations in which the qirat schools of Basra and Kufa disagreed
Yazar: FEHMİ KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İMRAN ÇELİK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an-ı Kerîm'deki sûrelerde bulunan kıraat farklılıklarının, âyetlerin üzerindeki etkisi hususunda pek çok çalışma bulunmaktadır. Fakat Basra ve Kûfe ekollerinin kıraat alanında ihtilafını konu alan müstakil bir araştırmaya raslanılmamıştır. Bundan dolayı araştırmada, Kur'an'ın tamamında Basra ve Kûfe kıraat ekollerinin ihtilaf ettikleri okuyuşlar ele alınarak âyetlere etkisi konusundaki görüşler aktarılmıştır. Bununla da Basra ve Kûfe kıraat ekollerinin ihtilaf noktaları ve müfessirlerin bu husustaki görüşleri nakledilerek iki ekolün ayrıştıkları hususlar tespit edilmeye çalışılmıştır. "Basra ve Kûfe Kıraat İmamlarının İhtilaf Ettikleri Okuyuşlar" adlı çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kıraat ilminin tanımı, Basra ve Kûfe kıraat ekollerinin teşekkül süreci, temsilcileri, Basra ve Kûfe kıratinin özellikleri ile Basralı ve Kûfeli kıraat âlimlerinin okuyuşlarına yönelik eleştirilere değinilmiştir. İkinci bölümde ise Basralı ve Kûfeli kıraat imamlarının Kur'an'ın tamamındaki sûrelerde ihtilaf ettikleri okuyuşlar aktarılmıştır. Bu okuyuşların mânaya etki edip etmemesi dikkate alınarak başlıklandırma yapılmıştır. Araştırma yapılırken müfessrilerin görüşleri ve değerlendirmeleri klasik eserlerden nakledilmiştir. Konuyla ilgili güncel kitaplar, tezler ve makalelerden de faydalanılmıştır. Çalışmanın neticesinde Basra ve Kûfe kıraat ekollerinin kıraat hususunda ihtilaf etmelerinde, Arap dilini anlama noktasında farklılıkların bulunmasının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
There are many studies on the effect of the Qiraat differences on the verses in the suras of the Holy Qur'an. However, it is observed that these studies do not cover the whole Qur'an. Additionally, there is no detached study on the disagreement between the schools of Basra and Kufa in the field of qirat. Therefore, in this study, the recitations in which the Basra and Kufa schools of Qur'an differed in the whole Qur'an were discussed and the views on their effects on the verses were conveyed. With that way, the points of disagreement between the Basra and Kufa schools of recitation and the opinions of the commentators on this issue were conveyed and the points on which the two schools differed were tried to be determined. Our study, titled "The Recitations in which the Qirat Schools of Basra and Kufa Disagreed", consists of three chapters. In the first part, the definition of the science of Qiraat, the formation process of the Basra school of Qirat,  the characteristics of Basra and Kufa recitations its representatives and the criticisms of the Qirat of Basra scholars are mentioned. In the second part, recitations in which Basra and Kufa recitation imams differ in chapters are presented. Titles are made according to whether the recitations affect the meaning or not. While conducting the research, the opinions and evaluations of mufassirs were quoted from classical works. Additionally, contemporary books, theses, and articles on the subject were consulted. As a result of the study, it was concluded that the differences in understanding the Arabic language were effective in the disagreement of the Basra and Kufa schools of qiraat on the issue of qiraat.