Postmodern dönemde nostalji: Nostaljik tüketim üzerine kuramsal bir analiz
Nostalgia in postmodern period: A theoretical analysis on nostalgic consumption
Yazar: LEYLA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. KORAY DEĞİRMENCİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Nostalji = Nostalgia ; Postmodern = Postmodern ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Tüketim duyguları = Consumption emotions

Özet:
Geçmişte kalan güzelliklere özlem duymayı ifade eden nostalji, bir duygu durumu olarak acı tatlı bir niteliğe sahiptir. İlk olarak tıp literatürüne bir hastalık olarak giren nostalji mefhumunun, tarihsel zaman bağlamında toplumsal konumu değişmiş; yaşanan toplumsal dönüşümlere bağlı olarak nostalji, günümüzde kültürel bir fenomen şeklinde nitelendirilen bir konuma erişmiştir. Nihayetinde postmodern dönemde nostalji bireyler için hayatlarını daha anlamlı yaşamanın bir aracı olarak görülmüş, bu dönemde bireyler daha fazla nostaljik duygulanım eğiliminde olmuştur. Bireylerin nostaljik eğilimlerinin farkına varan ekonomik sistem ise üretim ve pazarlama stratejilerinde nostaljiyi bir araç olarak kullanmıştır. Duygu ve değer temelli tüketim biçimleri geliştiren pazarlama stratejileri ile gündelik alanın hemen her yerinde tüketim nesnelerini ve pratiklerini nostaljik duygulanım sağlayacak şekilde piyasaya sürmüştür. Çalışmanın amacı ise postmodern dönemde nostaljik duygulanımın, tüketim biçimlerinin ve tatminin nasıl gerçekleştiğini anlamaya çalışmaktır. Bu amaçla konu hem teorik çerçevede açıklanmaya çalışılmış hem de tematik örneklendirmeler üzerinden işlenmiştir. Sonuç itibariyle geliştirilen stratejiler ile bireylerin belirli ölçüde nostaljik tatmin sağlamalarına imkân tanınarak, onların tüketici davranışlarının kontrol altına alındığına ulaşılmıştır. Nostaljik değer taşıdığını iddiasıyla piyasaya sürülen tüketim nesnelerinin ve pratiklerinin çeşitli şekillerde estetik ve otantik değerlerden yoksun olduğu tespit edilmiş, bu minvalde sunulan nostaljik tüketim biçimlerine karşı eleştirel bir yaklaşım sergilemenin yararlı olabileceği çıkarımında bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Nostalji, Tüketilen Nostalji, Sembolik Tüketim, Postmodern Pazarlama, Postmodern Kültür, Estetik, Otantisite.

Abstract:
Nostalgia, longing for past beauties, has a bittersweet quality as an emotion. The consept of nostalgia, which entered the medical literature at first as a disease, has changed its social position in relation to date and time, and due to various social transformations, nostalgia has reached a position that is characterized as a cultural phenomenon today. Ultimately, in postmodern period, nostalgia has been seen as a means of living a more meaningful life for individuals, and during this period, individuals have had more nostalgic tendencies. Realizing the nostalgic tendencies of the individuals, the economic system used nostalgia as a tool in its production and marketing strategies. With its marketing strategies that develop emotional and value-based consumption patterns, it has launched products and practices used almost everywhere in the daily life in a way to provide nostalgic affect. The aim of the study is to try to understand how nostalgic affection, consumption patterns and satisfaction occur in the postmodern period. In this regard, the subject was tried to be explained both within the theoretical framework and was described through thematic examples. As a result, it is understood that individuals' behaviors are controlled by allowing individuals to achieve a certain level of nostalgic satisfaction with developing strategies. It has been concluded that the products and practices put on the market with claim that they have nostalgic value are devoid of aesthetic and authentic values in various ways, and it can be useful to take a critical approach against the nostalgic consumption forms presented in this manner.

Keywords: Nostalgia, Consumed Nostalgia, Symbolic Consumption, Postmodern Marketing, Postmodern Culture, Aesthetics, Authenticity.