Ege bölgesi kıyılarında sıcaklık ve yağış derecelerinde görülen değişimler
Changes in temperature and precipitation in the coasts of the Aegean region
Yazar: SEVİLCAN DÜN
Danışman: PROF. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ege kıyıları = Aegean offshore ; Homojenlik = Homogenity ; Sıcaklık = Temperature ; Sıcaklık değişimi = Temperature change ; Trend analizi = Trend analysis ; Trend analizi = Trend analysis ; Yağış miktarı = Precipitation amount ; Yağışlar = Rainfall ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu çalışmanın amacı öncelikli olarak Ege Bölgesi kıyılarında yer alan istasyonlarda, iklimi ve iklim değişkenliğini anlamamıza yardımcı olan başlıca iki unsur olan sıcaklık ve yağışın belirlenen zaman dilimi boyunca ne şekilde salınım ve değişim gösterdiği, değişkenliğin gelişimini ve sıklığını analiz etmektir.  Seçilen istasyonlardan günlük ve aylık maksimum ve minimum sıcaklık verileriyle  aylık toplam yağış verileri kullanılmıştır. Shapiro Wilk testiyle verilerin dağılımı belirlenmiştir. Normal dağılıma uymadığı tespit edilen verilerin homojenliğini tespit etmek için RH testi uygulanmıştır. Zaman içindeki trendi belirlemek için aylık maksimum sıcaklık, minimum sıcaklık ve  toplam yağış verilerine parametrik olmayan Mann Kendall ve Sen Eğilim test yöntemi kullanılmış ve  trend eğilimi saptanmıştır. Ayrıca WMO ve CLIVAR tarafından belirlenen 27 adet iklim indisinin 16 tanesi günlük maksimum ve minimum sıcaklık verilerine uygulanarak ekstrem değerlerin trendleri belirlenmiştir. Trend analizleri R ve R tabanlı yazılım olan Climpact ile yapılmıştır. Analiz sonuçları ArcMap 10.7 programında haritalandırılmıştır.  Analiz sonuçlarına göre aylık maksimum sıcaklıklarda Şubat ve Nisan ayları, aylık minimum sıcaklıklarda ise Mart, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Kasım ayları ısınmanın belirgin olarak artış gösterdiği aylardır. Ağustos ve Eylül aylarının hem maksimum hem de minimum sıcaklıklarında artış yaşanmıştır. Aylık yağış verilerinde bazı istasyonlarda  değişkenlik söz konusu olup Mayıs, Haziran ve Eylül aylarında artış, bazı istasyonlarda ise Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yağış azalışı gerçekleşmiştir. Bu azalış artan sıcaklıklarla birlikte hidrolojik ve tarımsal açıdan su açığını tetikleyebilmektedir. Günlük verilerin hesaplanmasıyla oluşan indislerde ise sıcak geceler, sıcak günler, yaz günleri, tropik geceler, günlük maksimum sıcaklıkların aylık maksimumu, günlük minimum sıcaklıkların aylık maksimumu ve sıcak devre süresi artış göstermekte buna karşın serin geceler, serin günler,  donlu günler, soğuk devre süresi, günlük sıcaklık aralığı azalış eğilimi içerisindedir. Artan bu sıcaklıklara karşın doğal ortam ve insan yaşamının sürdürülebilirliği için değişime neden olan süreçlerle mücadele ile birlikte adaptasyon sürecinin de dikkate alınmasını gerekli hale getirmiştir.

Abstract:
The aim of this study is primarily to analyze how temperature and rainfall, the two main factors that help us to understand climate and climate variability, oscillate and change over the specified period of time, and the development and frequency of variability at stations located on the shores of the Aegean region.  Daily and monthly maximum and minimum temperature data from selected stations and monthly total rainfall data were used. The distribution of the data was determined by the Shapiro Wilk test. RH test was performed to determine the homogeneity of the data found to be non-conforming to the normal distribution. The nonparametric Mann Kendall and Sen Trend test method was used to determine the trend over time and the trend of monthly maximum temperature, minimum temperature and total rainfall data was determined. In addition, 16 of the 27 climate indices determined by WMO and CLIVAR were applied to daily maximum and minimum temperature data and the trends of extreme values were determined. Trend analysis was done with Climpact, an R and R-based software. The results of the  analysis mapped in ArcMap 10.7 program.  According to the results of the analysis, April and February months in monthly maximum temperatures  and March, May, June, July and November warming  in  monthly minimum temperatures   increases significantly. August and September have seen an increase in both maximum and minimum temperatures. Monthly precipitation data are variable and increases in monthly maximum temperatures are likely to have triggered elevation rainfall in May and June. June July August rainfall decreases in some stations, but this decrease with increasing temperatures, hydrologically and agrarian water deficit may trigger. In the indices formed by calculation of daily data, warm nights, warm days, summer days, tropical nights, montly maximumum of daily maximum temperature, montly maximumum of daily minimum temperature warm spell duration,  increases, however, cool nights, cool days, frost days, cold spell duration, diurnal temperature range tends to decrease. In spite of these increasing temperatures, it has become necessary to take into consideration the adaptation process together with the struggle against the processes that cause change for the sustainability of the natural environment and human life.