Palyatif bakımda sosyal destek algısı: Ankara örneği
Perception of social support in palliative care: the case of Ankara
Yazar: ÖZLEM KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ALİYE MAVİLİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ankara = Ankara ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Palyatif bakım = Palliative care ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu çalıĢmanın amacı Türkiye‟deki palyatif bakım ve onkoloji servislerinde tedavi gören hastaların yakınlarının sosyal destek algılarını etkileyen faktörleri belirlemek, iki servis arasında sosyal destek algısında farklılık olup olmadığını tespit etmek, sosyal destek algılarına ıĢık tutmak, henüz ülkemizde çok yeni olan palyatif bakım örgütlenmesinde sosyal hizmete yönelik bilgi ve literatür boĢluğunun doldurulmasına katkı sağlamak ve bu süreçteki hasta yakınlarının sorunlarına dikkat çekmektir. ÇalıĢmanın örneklemi Ankara‟daki hastanelerdeki palyatif bakım servislerinde tedavi gören 76 hastanın yakınlarını ve onkoloji servisinde tedavi gören 76 hastanın yakınlarını kapsamaktadır. AraĢtırmacı tarafından hazırlanan ve hasta yakınlarına uygulanan görüĢme formu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanarak araĢtırma verileri elde edilmiĢtir. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 20.0 paket programı aracılığı ile yapılmıĢtır. Bu çalıĢmada kanser hastası yakınlarının gelir düzeylerine göre aile desteği algılarında ve palyatif bakım ve onkoloji servisi arasında arkadaĢ desteği algılarında istatistiksel olarak farklılık olduğu saptanmıĢtır. Ayrıca palyatif bakım örgütlenmesinde hasta yakını perspektifinden bakılmıĢ ve hasta yakınlarının fiziksel, psikolojik ve sosyal hayatlarında yaĢamıĢ oldukları sorunlar vurgulanmıĢtır.
Sonuç ve öneriler bölümünde Türkiye'de palyatif bakım hizmetlerinin yeniden değerlendirilmesi, hastaların yanında ailelerin de ele alınması gerekliliği, ölüm ile özdeĢleĢtirilen bu hastalık ile ilgili hasta yakınlarının bu sürece uyumu, yas sürecinde desteklenmesi gerekliliğinden bahsedilmiĢtir. Ailedeki rol dağılımının yeniden gözden geçirilmesi aĢamaları ile hasta yakınlarına yönelik çalıĢmaların artırılmasına, aile hastalığı haline gelmiĢ olan kanser hastalığı ve tedavi periyotunu sadece hasta odaklı değil hasta yakını dâhilinde de incelemeye almak, veda süreci ya da yaĢamın son anları olarak da adlandırılabilecek terminal dönemde herkesin, hastanın ve yakınlarının, rahatlatılması önem arz etmektedir. Son olarak, sosyal hizmet uzmanlarının süreci yönetimi ve bu süreçte daha aktif rol alması gerekmekte ve sosyal çalıĢmacı istihdamının arttırılması ve uzman hasta yakını iliĢkisi önem arz etmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the factors affecting the social support perception of the relatives of the palliative care and oncology patients receiving treatment in hospital services , identify whether there is difference in social support perception between two services, enlighten their perceptions of social support, contributing to the filling of the lack of information and literature on social work in the organization of palliative care which is very new in our country and draw attention to the problems of patient relatives in Turkey. The sample of the study are included the relatives of 76 patients receiving treatment in palliative care services and the relatives of 76 patients receiving treatment in the oncology service in hospitals in Ankara. The research data are obtained by the interview form prepared by the researcher and Multidimensional Scale of Perceived Social Support that applied to the patients' relatives. Statistical analyses of the data were made via the SPSS 20.0 package program.
In this study it was found statistical diference in friend support perception between the palyative care and the oncology services and in family support perception in the patient relatives by income levels. Also, in the organisation of the paliative care, it is looked from the perspective of patient relatives and their physical, psychological and social life problems are emphasized.
In the results and suggestions sections, reassessment of palliative care services, the need to deal with not only patients but also their relatives, adaptation process to illness, identical with the death, support during grief period necessities in Turkey are mentioned. It is also important to increase the number of studies working on patients‟ relatives‟ reassessment phase of role distribution in the family, look over cancer and its treatment period, which became family illness and problem, by including the patients‟ family and relatives, look over not only the patients but also their relatives during terminal period, which can be called the end of life-good bye-period and make everyone, both patient and his relatives, feel free. In the final end,it is essential that social workers managing and playing more active role and it is important increasing to employ social workers and relationships between professionals and patients relatives during this period.