Prostat kanserli hastalarda genişletilmiş prostat kanseri karma endeksi semptom ölçeğinin Türkiye'de geçerliğinin ve güvenirliğinin gösterilmesi
Turkish validation of the expanded prostate cancer index composite in prostate cancer patients
Yazar: BURAK TİLKİ
Danışman: PROF. DR. PERVİN HÜRMÜZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Prostat kanseri erkelerde en sık görülen kanser olup özellikle lokalize hastalıkta uzun yaşam süreleri beklenmektedir. Tedavi sonrası süreçte tedaviye bağlı yan etkiler görülebilmekte, bu durum hastaların yaşam kalitesi (YK)'ni etkileyebilmektedir. Genişletilmiş Prostat Kanseri Karma Endeksi Semptom Ölçeği (Expanded Prostate Cancer Index Composite – EPIC), 2000 yılında geliştirilen ve prostat kanserli hastalarda YK'ni ölçen bir semptom ölçeğidir. Birçok farklı dile çevrilen ve validasyon çalışmaları yapılan bu ölçek global olarak günlük pratikte sıkça kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında EPIC ölçeğinin Türkçe'ye çevirisinin yapılması ve sonrasında ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak Türkçe validasyonunun sağlanması amaçlanmıştır. Çevirisi yapılan Türkçe EPIC, EORTCQLQ C30 ve PR25 ölçekleri ile birlikte beş ayrı zamanda hastalara uygulanmıştır. Çalışmaya prostat kanseri tanısı alan ve bölümümüzde definitif veya postoperatif RT uygulanan 105 hasta dahil edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizlerinde tüm ölçeğin Cronbach alfa değeri 0.866, ana ölçeklerin Cronbach alfa değerleri ise 0.654 - 0.969 arasında ölçülmüş olup ölçeğin iç tutarlılığının son derece iyi olduğu ortaya konulmuştur. Test-tekrar test analizlerinde ana ölçeklerin korelasyon değerleri 0.413-0.861 arasında ölçülmüş olup ölçeğin tekrarlanabilirliği kanıtlanmıştır. 20 hasta ile yapılan pilot çalışma başarıyla tamamlanmış, böylece görünüş geçerliği sağlanmıştır. Değişime duyarlılık analizi, ölçekler arası korelasyon, kriter geçerliği ve açıklayıcı faktör analizleri yapılmış olup analizlerin tamamında ölçeğin geçerliğini kanıtlayan sonuçlar elde edilmiştir. Sonuç olarak Türkçe EPIC ölçeğinin geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış, ölçeğin Türkçe'ye validasyonu sağlanmıştır.

Abstract:
Prostate cancer is the most common cancer in men, and long life spans are expected, especially in localized diseases. Treatment-related side effects may occur in the post-treatment period, which may affect the patient's quality of life (QOL). The Expanded Prostate Cancer Index Composite (EPIC) is a symptom scale developed in 2000 that measures QoL in prostate cancer patients. This scale, translated into many different languages and validated, is frequently used in daily practice globally. This thesis aims to translate the EPIC scale into Turkish and then provide Turkish validation by making validity and reliability analyses of the scale. The translated Turkish EPIC was administered to the patients five times with the EORTC-QLQ C30 and PR25 scales. The study included
one hundred five patients diagnosed with prostate cancer and undergoing definitive or postoperative RT in our department. In the reliability analysis of the scale, Cronbach's alpha values of the whole scale were measured between 0.866, and Cronbach's alpha values of the main scales were measured between 0.654 and 0.969. It was revealed that the internal consistency of the scale was excellent. In the test-retest analysis, the correlation values of the main scales were measured between 0.413 and 0.861, and the reproducibility of the scale was proven. The pilot study with 20 patients was successfully completed, thus providing face validity. Sensitivity to change analysis, the correlation between scales, criterion validity, and explanatory factor analyses were performed, and results proving the scale's validity were obtained in all analyses. As a result, the validity and reliability of the Turkish EPIC scale have been proven, and the scale has been validated in Turkish.