Türk ve Amerikan korku filmlerinin psikanalitik film eleştirisi ile değerlendirilmesi: Siccin 5 ve Korku Seansı örnekleri
Evaluation of Turkish and American horror films with psychanalytic film criticism: Siccin 5 and the Conjuring examples
Yazar: CEREN PARÇAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN LÜLECİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Film eleştirisi = Film criticism ; Korku kültürü = Culture of fear ; Korku sineması = Horror film ; Psikanalitik Eleştiri Kuramı = Psychoanalytic Criticism Theory ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Bu araştırmanın temel problemi, Türk ve ABD korku filmlerinde psikanalitik kavramların, nasıl ve ne şekilde kullanıldığıdır. Bu problem bağlamında, Siccin 5 (Türkiye) ve Korku Seansı (The Conjuring) (ABD) filmleri, amaçsal örneklem yaklaşımına göre belirlenmiş ve psikanalitik film eleştirisi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Korku sinemasının tarihsel kökeni, kültürün korku sinema türüne olan etkisi neticesinde, Siccin 5 ve Korku Seansı filmlerinde psikanalitik kavramların yer aldığı düşünülmüştür ve ülkelerinde en çok izlenilen film olması, devam filmi niteliğinde olmaları sebebiyle çalışmaya örneklem olarak seçilmiştir. Korku türünün ortaya çıkması ile birlikte farklı korku türleri de kültürel kodlar ve dini referanslar neticesinde şekillenmiştir. Seçilen filmlerde, din ve psikoloji ilişkisinin birlikteliği de kültürel bağlamda ele alınarak aktarılmıştır. Psikanaliz, araştırma yöntemi olmanın dışında, gizli kalmış, bastırılmış düşünceleri analiz ederek tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Bu bağlamda filmler, psikanalitik film eleştirisinde, vaka olarak kabul edilir. Film ve bilinçaltı ilişkisi bağlamında değerlendirilen örnek filmler, Freud ve Lacan'ın doktrinleri baz alınarak rüya, bilinçaltı, Oedipus Kompleksi, simgesel/imgesel/gerçek vb. kavramlarla incelenmiştir. İki farklı ülke sinemasını anlatan korku filmleri arasındaki bağlantı kurularak, psikoloji bilimiyle ilgili kavramlar aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada nitel yöntem kullanılarak literatür taraması yapılmış, Siccin 5 ve Korku Seansı filmlerinin anlatı yapısı, psikanalitik kavramlarla yorumlanmıştır. Araştırma neticesinde; iki farklı ülkeye ait filmlerin, psikanalitik anlamda benzer özellikler taşıdığı fakat film içerisinde kullanılan korku karakterlerinin, mekânların, oyuncuların, kültürel ve dini referanslar açısından farklılık gösterdiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda örneklem olarak seçilen iki filmin, ortak psikanalitik kavramlar aracılığıyla yorumlanabileceği bilgisine ulaşılmıştır.

Abstract:
The main problem of this research is how and in what way psychoanalytic concepts are used in Turkish and US horror films. In the context of this problem, Siccin 5 (Turkey) and The Conjuring (US) films, determined by purposeful sampling approaches and methods were evaluated by psychoanalytic film criticism. As a result of the historical origins of horror cinema and the effect of culture on the horror genre, it was thought that psychoanalytic concepts were included in Siccin 5 and The Conjuring films, and it was chosen as the sample for the study because it is the most watched film in their country and is a sequel. With the emergence of the horror genre, different types of fear have also been shaped as a result of cultural codes and religious references. In selected films; The coexistence of the relationship between religion and psychology is also discussed in a cultural context. Psychoanalysis; Apart from being a research method, it is used for treatment purposes by analyzing hidden and suppressed thoughts. In this context, films are regarded as cases in psychoanalytic film criticism. Sample films evaluated in the context of the relationship between film and its subconscious; Based on the doctrines of Freud and Lacan, Dream, Subconscious, Oedipus Complex, Symbolic / Imaginary / Real etc. It has been studied with concepts. By establishing the link between the horror films that depict the cinema of two different countries, it has been analyzed through concepts related to psychology. In the research, the literature was searched using qualitative method and the narrative structure in Siccin 5 and The Conjuring samples was interpreted with psychoanalytic concepts. As a result of the research findings; Films with two different country tags have similar characteristics in psychoanalytic terms; However, it was understood that the horror characters, locations, actors used in the film differ in terms of cultural and religious references. In this context, two films selected as samples; It has been found that it can be interpreted through common psychoanalytic concepts.