Bursa'nın öncelikli çevre sorunlarının tespiti ve eylem planı geliştirilmesi
The determination of priority environmental problems of Bursa and improvement of action plan
Yazar: YILDIZ ODAMAN CİNDORUK
Danışman: DOÇ. DR. FEZA KARAER
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada; Bursa kentinin, Osmangazi, Nilüfer ve Yıldırım ilçeleri baz alınarak, öncelikli çevre sorunlarının belirlenmesi ve sorunların çözümüne yönelik eylem önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.Yerel Çevre Eylem Planı sürecinin aşamaları takip edilmiştir. Bu çerçevede; paydaş grubu oluşturulmuş, toplumsal vizyon belirlenmiş, öncelikli çevre sorunları tespit edilmiş ve eylem planı geliştirilmiştir.Halkın ve kurum temsilcilerinin sürece katılımını sağlamak ve görüşlerini almak amacıyla iki farklı anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Kurumlara yönelik anket formunun çevresel önceliklendirme bölümü karşılaştırmalı risk analizi yöntemine göre değerlendirme yapılacağı düşünülerek hazırlanmıştır. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) Programı kullanılmıştır. Frekans tabloları oluşturulmuş, farklı değişkenler arasında karşılaştırmalar yapılmış ve ki-kare testi uygulanarak değişkenler arası ilişkiler sorgulanmıştır.Kentin sahip olduğu doğal kaynaklar ve çevresel riskler belirlenmiştir. Çevresel risklerin önlenmesine yönelik yapılan çalışmalar araştırılmış ve Bursa'da mevcut çevre yönetimi ortaya konmuştur. Anket çalışmasından çıkan sonuçlar ve Bursa'da mevcut çevre yönetimi verileri birlikte değerlendirilerek eylem önerileri geliştirilmiştir.Araştırma sonucunda öncelikli çevre problemleri; sanayiden kaynaklanan atıksuların arıtılmadan alıcı ortama deşarjı ile su kaynaklarının kirlenmesi ve hava kirliliği olarak belirlenmiştir. Bu sorunların çözümüne yönelik eylemler geliştirilmiştir. Çalışma sonunda; halkın ve kurumların çevre sorunlarına aynı perspektiften baktıkları, kurumların çevre korumaya yönelik çalışmalarının tam yeterli olmadığı, halkın çevre konusunda genel bir farkındalığa sahip olduğu ancak çevre bilincinin geliştirilmesi ve çevre sorunlarına katılımının arttırılması gerekliliği sonuçları elde edilmiştir.Anahtar kelimler: yerel çevre eylem planı, çevresel önceliklendirme, karşılaştırmalı risk analizi, Bursa

Abstract:
In this study, the determination of priorities in environmental problems related to Bursa city including mainly Osmangazi, Nilufer and Yıldırım centers and improvement of action proposals devoted to solving the problems were aimed.The steps of Local Environmental Action Plan process were followed. In this context, partner groups were formed, social vision was defined, priorities in environmental problems were determined and action plan was improved.Two different surveys were formed in order to take opinion and to participate the representatives of people and associations to the process. The setting environmental priorities part of survey formed for associations were arranged considering an evaluation of comparative risk analysis. The SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software was used in evaluation of survey data. Frequency tables, comparisons between different variables and chi-square test were used in order to investigate possible relationships between variables.The natural resources and environmental risks were determined. The studies aimed at prevention of environmental risks were investigated and the existing environmental management was revealed. The action plan suggestions were improved using the output data of survey and the existing environmental management in Bursa.As a result of survey evaluation, the prior environmental problems were determined in sequence the discharges of wastewater originated from industries to receiving water without treatment, pollution of water resources and air pollution. Action plans devoted to these problems were improved. Consequently these results were obtained from the study: public and associations are usually in similar points of view, the studies of associations are insufficient recently, the awareness of public is sufficient, and however the environmental conscious of people should be improved and people should be participated in solving the environmental problems.Key Words: local environmental action plan, setting environmental priorities, comparative risk analysis, Bursa