Örgütsel bağlılık ve whistleblowing arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma
A research on the relationship between whistleblowing and organizational commitment
Yazar: GÜLŞEN DOKSAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH DURSUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Whistleblowing = Whistleblowing ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Örgütte çalışan kimselerin, örgütün hedef ve değerlerini benimsemesi ve örgütüne karşı hissettiği sadakatle alakalı bir kavram olan örgütsel bağlılık konusuna, son yıllarda artan bir ilgi olduğu görülmektedir. Bu ilginin temelinde ise, örgütüne bağlı olan çalışanların kuruma katkı sağlayıcı davranışlarda bulunacağı yatmaktadır.
 Örgütte oluşan kanuna ve etiğe aykırı durumların örgütteki çalışan kişiler tarafından olayı engelleyebilecek görevlilere bildirilmesine ise whistleblowing denilmektedir. 
 Bu çalışmanın temel amacı; örgütsel bağlılık ve whistleblowing arasındaki ilişkinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. 
Çalışma verilerinin toplanmasında anket tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Trabzon'da bir mobilya imalat firmasında çalışan 150 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin analizinde ise, frekans dağılımları, güvenirlik analizi, korelasyon analizi, Mann Whitney U-Testi, Kruskal Wallis H- Testi kullanılmıştır.
Örgütsel bağlılık ve whistlelowing boyutları arasında korelasyon analizi sonuçlarına bakıldığında; duygusal bağlılık ile dışsal whistleblowing arasında ilişki olmadığı görülürken, içsel whistleblowingle duygusal bağlılık arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Devam bağlılığı ile dışsal whistleblowing arasında ilişki olmadığı görülürken, içsel whistleblowingle devam bağlılığı arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Normatif bağlılık ile dışsal whistleblowing arasında negatif yönlü bir ilişki görülürken, içsel whistleblowingle normatif bağlılık arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca dışsal whistleblowing ve normatif bağlılık arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca duygusal ve devam bağlılığı ile dışsal whistleblowing arasında ilişki olmadığı görülmektedir. İçsel whistleblowingle örgütsel bağlılık değişkenlerinden duygusal ve devam bağlılığı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. İçsel whistleblowing ile normatif bağlılık arasında pozitif anlamlı bir ilişki vardır.

Abstract:
It has been observed that there has been an increasing interest in the issue of organizational commitment, which is a concept related to the loyalty of the organization's employees to the organization's goals and values and its loyalty to its organization. The basis of this interest lies in the fact that employees who are affiliated with their organization will contribute to the organization. 
Whistleblowing is called that illegal unethical and illegal event in the workplace reports by employees to authorities who can stop this event. 
The main purpose of this study is to examine the relationship between organizational commitment and whistleblowing behavior. 	
The survey technique was used to collect the study data. The sample of study consists of 150 people working in a furniture company in Trabzon. The data were collected through two scales. In the analysis of research data, frequency distributions, reability analysis, correlation analysis, Mann Whitney U-Test, Kruskal Wallies H-Test were used.
When the results of correlation analysis between organizational commitment and whistlelowing dimensions are examined; while there was no relationship between emotional commitment and external whistleblowing. It is seen that there is a positive relationship between emotional commitment and intrinsic whistleblowing. While there was no relationship between continuity of commitment and external whistlelowing, a positive relationship was found between continuity commitment to internal whistleblowing. While there was a negative correlation between normative commitment and external whistleblowing, a positive significant relationship was found between internal whistleblowing. In addition, a negative relationship was found between external whistleblowing and normative commitment. In addition it is observed that there is no relationship between emotional and continuance commitment and external whistleblowing. It has been determined that there is positive relationship between internal whistleblowing and organizational commitment variables. There is also a positive correlation between intrinsic whistleblowing and normative commitment.