COVID-19 tanılı hastaların ROX, şok ve diyastolik şok indeks değerlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the values of rate of oxygenation, shock and diastolic shock indices in COVID-19 patients
Yazar: SERDAL ATEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET OKUMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Diastol = Diastole ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Triyaj = Triage ; Şok = Shock

Özet:
ÖZET
	Amaç: COVID-19 pandemisinin yönetiminde önemli sorunlardan biri de sağlık sisteminin kapasitesini aşan acil servis (AS) başvuru oranlarıdır. İlk başvuruda kritik COVID-19 hastalarının erken triajı,AS kalabalığını azaltmak ve hasta yönetimini iyileştirmek açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı AS'ye başvuran COVID-19 hastalarında Rate of Oxygenation (ROX), şok ve diyastolik şok indeksi gibi non-invaziv vital bulgulardan hızla elde edilebilecek değerlerin hastane yatış ve taburculuğu öngörmedeki yerini belirlemektedir.
Gereç ve Yöntem:Çalışmamıza Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine 11 Mart 2020- 11 Mart 2021 tarihleri arasında başvuran ve COVID-19 tanısı alan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan hastalaralındı. Hastaların başvuru anındaki vital bulguları, komorbid hastalıkları (kronik akciğer hastalığı, hipertansiyon, diyabetes mellitus (DM), kalp yetmezliği (KY), koroner arter hastalığı (KAH), kronik böbrek hastalığı (KBH), serebrovasküler olay (SVO)) kaydedildi. Hastaların ROX, Şok ve Diyastolik Şok İndeks değerleri hesaplanarak kaydedildi. Hastalar hastane yatış durumlarına göre taburcu edilenler, servis(ler)e yatırılanlar ve yoğun bakımayatırılanlar olmak üzere üç gruba ayrıldı. Hastane yatışını, yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışını ve mortaliteyi öngören faktörleri belirlemek amacıyla lojistik regresyon analizi yapıldı. Bulgular "IBM Statistics Package for the Social Sciences version 23.0 (SPSS ver. 23.0)" ile analiz edildi. p değeri <0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Bulgular:Çalışmamıza dahil edilen 552 hastanın yaş medianı 63'tür. Hastaların 292 (%52.9)'si erkek, 260 (%47.1)'ı kadındır. Yapılan çok-değişkenli analizlerde COVID-19 hastalarında ileri yaş, erkek cinsiyet, özgeçmişte DM varlığı, diyastolik şok indeksininyüksek oluşu ve ROX indeksinin düşük oluşu hastane yatışını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Yine ileri yaş, özgeçmişte SVO öyküsü ve ROX indeksinin düşük oluşu YBÜ yatışını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ayrıca ileri yaş, komorbid hastalıklardan KY, KAH, KBHvarlığı, diyastolik şok indeksinin yüksek oluşu ve ROX indeksinin düşük oluşumortaliteyi öngörmede bağımsız risk faktörleri olarak bulundu.
Sonuç:ROX indeksinin düşük oluşu ve diyastolik şok indeksinin yüksek oluşu COVID-19 hastalarının hastane yatışı, YBÜ yatışı, ilk 1 aylık mortaliteyi öngörmede kolay hesaplanabilen, non-invaziv ve kullanılabilir değerli indekslerdir. 
Anahtar Kelimeler: COVID-19, Acil Servis, Triaj, ROX İndeksi, Şok İndeksi, Diyastolik Şok İndeksi

Abstract:
Aim of The Study: One of the most important problems in the management of COVID-19 pandemic is the increased rate of emergency department visits overwhelming the capacity of the healthcare system.  Early triage of critically ill COVID-19 patients on first emergency department visits is important for decreasing the crowding in the emergency department and thus improving the management of patients. Aim of this study is detecting the predictability of the data gathered from non-invasive vital signs such as Rate of Oxygenation (ROX), Shock Index (SI), Diastolic Shock Index (DSI) in hospital admission and discharge rations.
Materials and Methods: Patients who visited the Ankara Training and Research Hospital Emergency Department between 11 March 2020 - 11 March 2021 and met the inclusion criteria and had COVID-19 diagnosis were included to the study. Patient's vital signs and co-morbidities (chronic pulmonary disease, hypertension, diabetes mellitus, heart failure, coronary artery disease, chronic kidney disease, cerebrovascular disease) were recorded when they were admitted. The ROX, Shock and Diastolic Shock indices were calculated and recorded. Patients were divided into three groups; the group of patients who were discharged from the hospital, the group of patients who were admitted to the hospital and the group of patients who were admitted to the intensive care unit. Logistic regression analysis was made for detecting the factors which predict hospitalization, intensive care unit admission and mortality. Findings were analyzed with "IBM Statistics Package for the Social Sciences version 23.0 (SPSS ver. 23.0)". p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results: Median age value of 552 patients who were included in our study, was 63. 292 (52,9%) of the patients were male and 260 (47,1%) were female. Advanced age, male sex, history of diabetes mellitus, increased diastolic shock index and decreased ROX index were statistically significant in the multivariable analysis which predict hospitalization. Also advanced age, history of cerebrovascular disease and decreased ROX index were found statistically significant in predicting ICU admission. Moreover, advanced age, comorbidities such as heart failure, coronary-artery disease, chronic renal failure, increased diastolic shock index and decreased ROX index were found to be independent risk factors in predicting mortality. 
Conclusion: Decreased ROX and increased shock indices were non-invasive, easily calculated and useful indices that predict hospitalization, 1 month mortality and ICU admission.
Keywords: COVID-19, Emergency Department, Triage, ROX Index, Shock Index, Diastolic Shock Index