Ankara civarı (Alacaatlı, Tahar tepe ve Beytepe) geç jura-en erken kretase yaşlı radyolarya faunasının sistematiği ve biyostratigrafisi
Biostratigraphy and systematics of late jurassic-earliest cretaceous radiolarian fauna from ankara (Alacaatlı, Tahar tepe and Beytepe) region
Yazar: ASLI DOĞAN
Danışman: DOÇ.DR. UĞUR KAĞAN TEKİN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Ankara = Ankara ; Biyostratigrafi = Biostratigraphy ; Taksonomi = Taxonomy

Özet:
Çalısma alanı Ankara il merkezinin batı - güneybatısında yer almaktadır. Çalısmakapsamında, Beytepe ve Alacaatlı köyleri ile Tahar tepe civarında, Akbayırformasyonuna ait litolojik birimleri içerecek sekilde Tahar Tepe ? 1 ve 2, Beytepe,Alacaatlı - 1 ve 2 olarak isimlendirilen 5 adet stratigrafik kesit ölçülmüstür.Tahar tepenin kuzeybatısında yer alan Tahar Tepe ? 1 Ölçülü Stratigrafik Kesitialtta bresik, nodüler, ammonitli kireçtası, orta seviyelerde killi kireçtası, çamurtası,çört, kireçtası, üst seviyelerde ise killi kireçtası ? çamurtası ardalanmasındanolusur. Toplam kalınlıgı 18 metre olan kesitten, 12 adet örnek derlenmistir. Kesitinorta seviyelerinden derlenen 2 adet örnekten, 14 adet cinse 14 dört adetRadyolarya taksonu tanımlanmıs ve örneklerin yası geç Kimmeridyen-erkenTitoniyen olarak belirlenmistir. Tahar Tepe-2 Ölçülü Stratigrafik Kesiti Tahartepenin batısında yer almaktadır ve altta çörtlü kireçtası, çamurtası, kireçtası, çört;orta seviyelerde killi kireçtası ? marn ardalanması, üst seviyelerde ise marn ?çamurtası ardalanmasından olusur. Toplam kalınlıgı 35 metre olan kesitten 19adet örnek derlenmistir ve sadece kesitin en alt seviyesinde yer alan 1 adetörnekten 10 adet cinse ait 11 adet Radyolarya taksonu tanımlanmıstır. Bu örneginyası erken Titoniyen olarak belirlenmistir.Beytepe Ölçülü Stratigrafik Kesiti Beytepe köyünün güneydogusunda yeralmaktadır. Kesitin en altında Liyas yaslı kumtasları yer alır, bu birimlerin üzerineAkbayır formasyonu'na ait kalsitürbidit seviyeleri uyumsuzlukla gelir. Kesitte ortaseviyelerde killi kireçtası ? çamurtası ardalanması, üst seviyelerde ise çamurtası,çörtlü kireçtası, marn ve çört ardalanması yer alır. Kesitin toplam kalınlıgı 21 metreolup, 12 adet örnek derlenmistir. Kesitin orta ve üst seviyelerinde yer alan 3 adetörnekten, 17 adet cinse ait toplam 22 adet Radyolarya taksonu tanımlanmıs vekesitin yası geç Kimmeridyen-erken Titoniyen olarak belirlenmistir.Alacaatlı köyünün kuzeybatısında yer alan Alacaatlı-1 Ölçülü Stratigrafik Kesiti'nintoplam kalınlıgı 10 metre olup, 22 adet örnek derlenmistir. Kesit altta Triyas yaslıkireçtası blokları içeren kumtasları ile baslar, bu seviyelerin üstüne uyumsuzluklaAkbayır formasyonu'na ait nodüler, killi, ammonitli kireçtası, çört, çamurtası, marnseviyeleri gelir. Kesitin orta seviyelerinde kireçtası-çört-marn ardalanması, üstseviyelerde ise kumlu kireçtası-çört-marn ardalanması yer alır. Kesit boyuncaderlenen 12 adet örnekten 29 adet cinse ait 42 Radyolarya taksonu tanımlanmıstırve kesitin yası geç Kimmeridyen-erken Titoniyen olarak belirlenmistir. Alacaatlı-2Ölçülü Stratigrafik Kesiti ise Alacaatlı köyünün kuzeybatısında yer almaktadır.Kesit altta Triyas yaslı kireçtası blokları içeren kumtasları ile baslar, bu birimlerinüzerinde uyumsuzlukla Akbayır formasyonu'na ait nodüler, killi, ammonitlikireçtası, killi kireçtası, çört, çamurtası, orta seviyelerde killi kireçtası-marnçamurtasıardalanması, üst seviyelerde ise kireçtası-killi kireçtası-marn-çamurtasıçörtardalanması yer alır. Kesitin toplam kalınlıgı 62 metre olup, 23 adet örnekderlenmistir. Kesitin alt seviyelerinden derlenen 6 adet örnekten, 37 cinse ait 70adet Radyolarya taksonu belirlenmisir. Elde edilen faunaya dayanarak kesitin altseviyelerinin yası geç Kimmeridyen-erken Titoniyen'dir. Kesitin orta seviyelerindeyer alan marn ve killi kireçtası seviyelerinden derlenen örneklerden Radyolaryafaunası elde edilememistir. Kesitin üst seviyelerinde yer alan litolojilerden derlenenörneklerin 6 tanesinden ise Radyolarya faunası elde edilmistir. Bulunan faunayagöre kesitin üst seviyelerinin yası Titoniyen-erken Valanjiniyen'dir.Çalısma kapsamında elde edilen Radyolarya faunalarının detay tanımlamalarıyapılmıstır. Bu yas döneminde elde edilen Radyolarya faunaları es yasdönemlerine ait Tetis ve Pasifik bölgelerinde daha önce tanımlanmıs Radyolaryafaunaları ile karsılastırılmıstır.Anahtar Kelimeler: Akbayır formasyonu, Ankara, Biyostratigrafi, Erken Kretase,Geç Jura, Radyolarya, Taksonomi.

Abstract:
Study area is situated in the west-southwest of Ankara city center. In the scope ofthis study, 5 stratigraphic sections, namely Tahar Tepe ? 1 and 2, Beytepe,Alacaatlı - 1 and 2 including lithological units of Akbayır formation in the vicinity ofBeytepe, Alacaatlı villages and Tahar tepe have been investigated.The Tahar Tepe ? 1 stratigraphic section located in the northwest of Tahar tepeconsists of brecciated, nodular ammonitic limestone at the base, clayey limestone,mudstone, chert, limestone at central part and clayey limestone-mudstonealternations at the top. This section is 18 meter in thickness and 12 samples werecollected throughout the section. From 2 chert samples collected from the centralparts of the section, 14 taxa of 14 genera were determined. The age of the sectionwas assigned as late Kimmeridgian-early Tithonian. The Tahar Tepe-2stratigraphic section is located in the west of Tahar tepe and consists of chertylimestone, mudstone, limestone, chert at the base, clayey limestone-marlalternations at the central part and marl-mudstone alternations at the top. Fromthis 35 meter thick section, 19 samples were collected and, 11 Radiolarian taxa of10 genera were determined only from 1 sample situated in the basal part of thesection. The age of the sample was assigned as early Tithonian.The Beytepe stratigraphic section is situated in southeast of Beytepe village.Sandstone of Liassic age is situated at the base of section and this part isunconformably overlain by calciturbudite levels of Akbayır formation. The sectionconsists of clayey limestone-mudstone alternations at the central part andmudstone, cherty limestone, marl and chert alternations at the top. Total thicknessof the section is 21 meter and 12 samples were collected throughout the section.22 Radiolarian taxa of 17 genera were determined from the 3 samples located atthe central part and top of the section. The age of the section was dated as lateKimmeridgian-early Tithonian.The Alacatlı-1 stratigraphic section is 10 meter in thickness and situated innorthwest of Alacaatlı village. From this section, 22 samples were collected. Basalpart of the section is represented by sandstone with limestone blocks of Triassicage. These lithologies are unconformably overlain by nodular, clayey ammoniticlimestone, chert, mudstone, marl levels of Akbayır formation. Central part of thesection comprises limestone-chert-marl alternations, while sandy limestone-chertmarlalternations were observed at the top of the section. From 12 samples takenalong the section, 42 Radiolarian taxa of 29 genera were determined. Age of thesection was assigned as late Kimmeridgian-early Tithonian. The Alacaatlı-2stratigraphic section is located in northwest of Alacaatlı village. Basal part of thesection is characterized by sandstones with limestone blocks of Triassic age.These lithologies are unconformably overlain by nodular, clayey, ammoniticlimestone, clayey limestone, chert, mudstone of Akbayır formation. The sectioninvolves clayey limestone-marl-mudstone alternations at the central part, andlimestone-clayey limestone-marl-mudstone-chert alternations at the top. Totalthickness of the section is 62 meter and twenty-three samples were collected.From 6 of the samples taken from the basal part of the section, 70 Radiolariantaxa of 37 genera were determined. Considering the fauna, basal part of thesection was dated as late Kimmeridgian-early Tithonian. Radiolarian fauna havenot been obtained from samples taken from marl and clayey-limestone levelscorresponding to central part of the section. However, Radiolarian faunas wereobtained from 6 of the samples collected from lithologies corresponding to the topof the section. According to this fauna, the top of the section was dated asTithonian-early Valanginian.Detailed definition of Radiolarian faunas obtained in the circumstances of thisstudy were performed. Radiolarian faunas obtained from this period have beencompared with the Radiolarian faunas obtained from coeval Tethyan and Pacificrealms.Keywords: Akbayır formation, Ankara, Biostratigraphy, Early Cretaceous, LateJurassic, Radiolaria, Taxonomy.