Nonarteritik anterior iskemik optik nöropatide obstrüktif uyku apnesi sıklığı
Obstructive sleep apnea prevalence in non- arteritic anterior ischemic optic neuropathy
Yazar: ŞERİFE BİRER
Danışman: YRD. DOÇ. HATİCE ARDA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Nöropatiler = Neuropathies ; Optik sinir hastalıkları = Optic nerve diseases ; Polisomnografi = Polysomnography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız nonarteritik anterior iskemik optik nöropatide (NAİON) obstrüktif uyku apnesi (OUA) sıklığını belirlemek ve NAİON'da optik diskte görülen hemodinamik değişikliklere açıklama getirmektir.Hastalar ve Yöntem: Oftalmolojik muayene sonucu NAİON tanısı almış 20 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu, NAİON gelişimi için diyabet (DM) ve hipertansiyon (HT) gibi benzer risk faktörlerini içeren 20 kontrol çalışmaya dahil edildi. Tüm olgulara detaylı oftalmolojik muayene ve polisomnografi (PSG) tetkiki uygulanarak OUA varlığı araştırıldı. Apne-hipopne indeksi (AHI) 5`in üzerinde olan olgular OUA olarak kabul edildi. Ayrıca oküler Doppler ultrasonografi (USG) yapılarak santral retinal arter (SRA) ve posterior siliyer arterdeki (PCA) maksimum sistolik kan akım hızı (pik sistolik velocity, PSV); diastol sonu kan akım hızı (end diastolik velocity, EDV) ve rezistivite indeksi (RI) değerleri tespit edildi ve elde edilen bulgular kontrol grubu ile karşılaştırıldı.Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 60,90±8,14 yıl; kontrol grubunun yaş ortalaması 61,15±7,23 idi. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi (BKİ), sigara ve alkol kullanımı, DM ve HT gibi sistemik hastalıkların dağılımı açısından herhangi bir farklılık yoktu. Hasta grubunda 20 katılımcının 17'sinde (%85); kontrol grubunda 20 katılımcının 13'ünde (%65) OUA tespit edildi ve iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Hasta ve kontrol grubu arasında SRA'nın PSV, EDV ve RI değerleri arasında anlamlı bir fark bulunamazken (p>0,05); PCA'nın PSV ve RI değeri hasta grubunda kontrol grubundan anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla p<0,0001; p<0,0001). PCA'nın EDV değeri açısından iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). PCA'nın RI değeri ile hasta grubunun etkilenen gözlerindeki görme keskinliği arasında negatif korelasyon mevcuttu (p<0,05; r=0,228).Sonuç: Bu çalışmada NAİON'lu hastalarda OUA görülme sıklığını yüksek olarak belirledik ancak kontrol grubunda da bu oranın yüksek olması sebebiyle iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit etmedik (p>0,05). Bunun sebebinin her iki grup arasında NAİON gelişimi için risk faktörü olarak kabul edilen DM ve HT gibi hastalıkları eşitlememiz olduğunu düşünüyoruz. Bu çalışma OUA'nın NAİON gelişimi için tek başına bir risk faktörü olmadığını; ancak OUA'nın damar endoteli üzerindeki etkileri ile DM, HT ve ateroskleroz gelişimine sebep olarak dolaylı yoldan NAİON yapabileceğini düşündürmektedir.PCA'nın RI değeri ile görme keskinliği arasında negatif korelasyon bulunması bu çalışmanın önemli sonuçlarından biridir ve NAİON'lu hastalarda optik sinir perfüzyonun değişen derecelerde bozulduğunu göstermektedir. NAİON'lu hastalarda PCA'nın Doppler görüntülemesi hastalığın tanı ve takibinde faydalı olabilir. İleride daha büyük serilerde, uzun takip periyodunu kapsayacak çalışmalar ile bu konuların daha iyi aydınlatılabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Nonarteritik Anterior İskemik Optik Nöropati, Obstrüktif Uyku Apnesi, Polisomnografi, oküler Doppler ultrasonografi.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed at showing the prevalence of obstructive sleep apnea (OSA) in non-arteritic anterior ischemic optic neuropathy (NAION) and explaining the hemodynamic changes of the optic disc in NAION.Patients and Method: Twenty patients with a diagnosis of NAION were included in this study. Twenty age and sex matched subjects with similar risk factors for NAION such as diabetes mellitus (DM) and hypertension (HT) constituted the control group. All cases underwent detailed ophthalmologic examination and polysomnography (PSG) to investigate the presence of OSA. Cases with an apnea-hypopnea index higher than 5 are accepted as OSA. In addition, ocular Doppler ultrasonography (USG) was performed and peak systolic velocity (PSV), end-diastolic velocity (EDV) and resistivity index (RI) of the central retinal artery (CRA) and posterior ciliary artery (PCA) were recorded and compared with corresponding values in the control group.Results: Mean ages of the patients and the controls were 60,90±8,14 years and 61,15±7,23 years, respectively. There was not any significant difference between the patient and the control group with regard to age, gender, body mass index (BMI), smoking and alcohol consuming, systemic diseases like DM and HT. In the patients group, 85% were diagnosed with OSA ( 17 of 20 patients) whereas in the control group, 65% were diagnosed with OSA (13 of 20 cases) (p>0,05). Although there was not any significant difference with regard to PSV, EDV, RI values of the SRA between the groups (p>0,05), PSV and RI values of the PCA were significantly higher than the control group ( p<0,0001; p<0,0001 respectively). EDV value in PCA was not significantly different between the two groups (p>0,05). A negative correlation was found between RI value of the PCA and the visual acuity of the affected eyes in the patients group (p<0,05; r=0,228).Conclusion: In this study we found a high prevalence of OSA in patients with NAION, however it was also high in the control group (p>0,05). This may be due to the fact that the two groups were matched for the risk factors for NAION such as DM and HT. This study indicates that OSA is not a risk factor for NAION by itself but is the contributing factor since it has effects on the vascular endothelium in DM, HT and atherosclerosis.Negative correlation between the RI index of the PCA and the visual acuity in patients with NAION is an important result of this study and it shows that optic nerve perfusion is deteoriated in variable degrees in NAION. Doppler USG imaging of PCA in patients with NAION can be useful for the diagnosis and follow up of the disease. Further studies with larger series and longer follow-up periods can help for better understanding of this subject.Keywords: Nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy, Obstructive sleep apnea, Polysomnography, Ocular Doppler ultrasonography