Ar-ge harcamaları yüksek teknolojili ürün ihracatı ve GSYH ilişkisi: Türkiye örneği
R&D costs with high tech product export and gdp relations: The case of Turkey
Yazar: SUAT ERYER
Danışman: DOÇ. DR. ARİF SELİM EREN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
Dünyadaki bütün ülkelerin temel amacı ekonomik büyümeyi sürdürülebilir bir biçimde sağlamaktır. Bundan dolayı ekonomik büyümenin dinamiklerine sahip olmak, bu dinamikleri doğru bir biçimde kullanmak gerekmektedir. Ayrıca
ülkelerin sürdürülebilir bir büyümeyi sağlamak, rekabet gücünü artırmak için yenilikleri, teknolojik ilerlemeleri yakından takip etmesi önem arz etmektedir. Teknolojik ilerlemelerin kaynağı ise Ar-Ge faaliyetleridir. Ar-Ge çalıĢmaları neticesinde ortaya çıkarılan yenilikler, teknolojik ürünler yalnızca iç piyasada sunulmamaktadır, aynı zamanda bu ürünler ihraç edilmektedir. Firmaların ve ülkelerin Ar-Ge faaliyetleri sonucunda gerçekleĢtirdikleri yüksek teknoloji ürün ihracatı içermiĢ olduğu katma değerinden dolayı ekonomik büyümeyi artırmada önemli bir etken olarak gösterilmektedir. Bu çalıĢma, Türkiye ekonomisi için 1990-2018 dönemi veri seti kullanılarak Ar-Ge Harcamaları-Yüksek Teknoloji Ürün Ġhracatı ve Ekonomik Büyüme arasındaki iliĢkiyi Johansen EĢ BütünleĢme Analizi ve Granger Nedensellik Analizi ile araĢtırmaktadır. Araştırma sonucuna göre, Ar-Ge Harcamaları ve Ekonomik Büyüme ile Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı ile Ar-Ge Harcamaları arasında uzun dönemde pozitif bir iliĢki bulunmuĢtur. Ayrıca nedenselliğin yönünde Ar-Ge harcamalarından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü, yüksek teknoloji ürün ihracatından da Ar-Ge harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik iliĢkisinin varlığı elde edilmiĢtir. Elde edilen sonuçlar literatürü destekler nitelikte bulunmuĢtur.
Anahtar Kelimeler: Ar-Ge Harcamaları- Yüksek Teknolojili Ürün ĠhracatıEkonomik Büyüme, Türkiye

Abstract:
The main purpose of all countries in the world is to ensure economic growth in a sustainable way. Therefore, it is necessary to have the dynamics of economic growth and to use these dynamics correctly. In addition, it is important for countries to closely follow innovations and technological advances in order to ensure sustainable growth and increase competitiveness. The source of technological advances is Reseach&Development (R&D) activities. Innovations and technological products that emerge as a result of R&D studies are not only
offered in the domestic market but also exported. High technology product exports that are done by companies and countries as a result of their R&D activities are shown as an important factor in increasing economic growth due to the added value they contain. This study investigates the relationship between R&D Expenditures-High-Tech Product Exports and Economic Growth with Johansen Co-Integration Analysis and Granger Causality Analysis using the 1990-2018 period data set for the Turkish economy. According to the results of the research, a long-term positive relationship was found between R&D Expenditures and Economic Growth, Exports of High-Tech Products and R&D Expenditures.In addition, the results indicated the existence of a one-way causality from R&D expenditures to economic growth and from high-tech product exports to R&D expenditures. The results obtained were found to support the literature.
Keywords: R&D Expenditures- High-Tech Product Exports- EconomicGrowth, Turkey