Ergenlerde kişilerarası problem çözmenin bilişsel esneklik ve öz anlayış açısından incelenmesi
Analyzing of interpersonel problem solving among adolescents in terms of cognitive felxibility and self compassion
Yazar: NAZLI SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. COŞKUN ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Kişiler arası çatışma = Interpersonal conflict ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin kişilerarası problem çözme becerileri, öz anlayışları
ve bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve kişilerarası problem çözmenin öz
anlayış ve bilişsel esneklik tarafından anlamlı olarak yordanıp yordanamayacağını
incelemektir.
Araştırma modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın evrenini lise öğrencileri
oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2018-2019 eğitim öğretim yılında Ankara ili Sincan
ilçesinde farklı liselerde öğrenim görmekte olan öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmaya 191
kız ve 212 erkek toplam 403 öğrenci katılmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla
Kişilerarası Problem Çözme Envanteri, Öz Anlayış Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği
kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız t testi, pearson momentler çarpım korelasyonu ve
aşamalı regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.
v
Araştırma sonucunda kız ve erkek öğrencilerin kişilerarası problem çözme özelliklerinin
farklılaşmadığı bulunmuştur.
Değişkenler ve alt boyutları arasındaki ilişkilere bakıldığında bilişsel esneklik ve öz anlayış
ile kişilerarası problem çözmenin alt boyutları olan yapıcı problem çözme ve ısrarcı-sebatkar
yaklaşım arasında anlamlı ve pozitif yönde; probleme olumsuz yaklaşım, kendine güvensizlik
ve sorumluluk almama arasında anlamlı ve negatif yönde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Aşamalı regresyon analizi sonuçları incelendiğinde ilk aşamada öz anlayışın ve ikinci
aşamada analize alınan bilişsel esnekliğin kişilerarası problem çözme puanlarını yordadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kişilerarası Problem Çözme, Öz-Anlayış, Bilişsel Esneklik

Abstract:
The aim of this study is to observe the relationships between interpersonal problem solving
skills, self compassion and cognitive flexibility of high school students and study whether
interpersonal problem solving is predicted meaningfully by self compassion and cognitive
flexibility.
Search model is associational screening model. High school students compose the population
of search. The sample of search consists of the students who study in different high schools in
Sincan town in 2018-2019 academic year and selected with the method of accidental
personnel sample. One hundred ninety one (191) girls and two hundred twelve (212) boys
total four hundred and three (403) students participated in the search. In the search, with the
aim of gathering data, interpersonal problem solving inventory, self compassion scale and
cognitive flexibility scale are used.Independent T test, pearson moments,multiplying
correlation and gradual regression analysis tehcniques are used in the analysis of data.
vii
As a result of the research, ıt is found that interpersonal problem solving features of girl and
boy students don‟t differentiate.
When the relationships between versions and their sub-dimensions are examined,ıt is
achieved that there is a positively and meaningfully relationship between cognitive
flexibility,self compassion and constructive problem solving,insistent patient approach which
are sub-dimensions of interpersonal problem solving and there is a negative and meaningfully
relationship between negative approach to problem,lack of self-confidencea and not taking
responsibilty.When gradual regression analysis results are viewed,ıt is achieved that in the
first step self compassion and in the second step cognitive flexibility predict interpersonal
problem solving scores.
Keywords: İnterpersonel Problem Solving, Self Compassion, Cognitive Flexibility.