Diyabetik hastaların oral bulgularının incelenmesi ve oral mukoza hücrelerinin sitomorfolojik açıdan değerlendirilmesi
Oral manifestation of diabetes mellitus and evaluation of oral mucosa by exfoliative cytology in patients with diabetes mellitus
Yazar: ÜMMÜHAN TOZOĞLU
Danışman: PROF. DR. O. MURAT BİLGE
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Sitoloji = Cytology ; Sitolojik teknikler = Cytological technics

Özet:
Bu çalışmada tip 1 ve tip 2 diyabetin oral komplikasyonlarının araştırılması amaçlanmış, bu hastalardaki çürük indeksi, periodontal indeks, tükürük akışı-pH ı, oral mukoza semptomları ve oral mukoza hücrelerinin sitomorfolojileri sağlıklı bireylerle karşılaştırılarak incelenmiştir.Çalışmaya 40 tip 1, 40 tip 2 ve 40 kontrol grubu olmak üzere 120 birey dahil edildi. Periodontal indeks ve DMF çürük indeksleri saptandı. Çalışmaya dahil edilen hasta ve gönüllülerin tükürük akış hızı ve tükürük pH'nı tespit etmek için bireylerden uyarılmamış tükürük numunesi alındı. Smear cytobrush lar kullanılarak her bireyden ağız tabanı, dil sırtı ve buccal mukoza olmak üzere üç bölgeden alındı. Oral smear Papanicolaou solüsyonuyla boyandı. Hücre ve çekirdek volümleri Steroinvestigator- MicroBrightField programı kullanılarak tespit edildi ve Ç/H volüm oranları hesaplandı.Çalışmamızda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:- Tükürük akış hızı miktarının tip 1 ve tip2 diyabetlilerde azaldığı,- DMF indeksi ile tükürük akış hızının azalması arasında negatif yönde bir bağlantı olduğu,- CPITN periodontal indeksi tip 2 diyabetlilerde tip 1 ve kontrol grubuna göre arttığı,-Burning mouth sendromu (BMS), oral ülserasyonlar, ağız kuruluğu ve tat değişikliği problemleri diyabetli bireylerde görüldüğü,- Diyabetli hastaların hücresel geometrik volümlerinin kontrol grubuna göre azaldığı,- Diyabetli hastaların çekirdeklerinin geometrik volümlerinin kontrol grubuna göre arttığı,- Bireylerin hücrelerin çekirdek/hücre geometrik volümü oranlarına bakıldığında diyabetli hastalarda bu oranın kontrol grubuna göre arttığı,- Dil, yanak ve ağız tabanı çekirdek geometrik volümleri ile tükürük akış hızı arasında istatistiksel olarak anlamlı; tükürük pH'ı için ise istatistiksel olarak anlamlı olmayan negatif bir korelasyon; hücre geometrik volümleri ile tükürük akış hızı arasında pozitif bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak, oral eksfolia hücrelerinde sitomorfometrik olarak tespit edilen bu değişikliklerin diyabetin erken tanısında hastayı yönlendirmede kullanılabileceği kanısındayız. Ayrıca diyabetli hastaların oral problemlere daha yatkın olduğu tespit edilmiş olup, hastaların oral hijyen konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study was to investigate oral and dental manifestations of Type 1 and Type 2 diabetes mellitus (DM). DMF index, periodontal index, salivary flow rates and pH, related oral mucosa symtpoms and exfoliative cytology of the oral mucosa in patients with DM were compaired with healthy people.This study was conducted on a total of 120 person, 40 of them had type 1 DM, 40 of them had type 2 DM and 40 were healthy people. DMF index and periodontal index were determined. Unstimulated salivary flow testing and salivary pH examination were performed. The smears were obtained from three distinct oral sites: buccal mucosa, tongue dorsum and flor of the mouth. The oral smears were stained with Papanicolaou solution. The nuclear and cell volumes were evaluated by the use of the Steroinvestigator- MicroBrightField, by which the nuclear/ cell ratio was calculated.We determined the following results from our study;- Salivary flow rates were impaired in this subjects with diabetes (both type 1 and 2)- There was a negative corelation between decrease of salivary flow rates and DMF index scores.- CPITN scores were higher in type 2 DM than type1 and control-Burning mouth, oral ulcerations, dry mouth and bad taste were more common in patients with diabetes mellitus-Cell geometric volume lower in patients with diabetes mellitus- Nuclear volume was higher in patients with diabetes mellitus- N/C mean was higher in patients with diabetes mellitus- There was a significantly negative correlation between nuclear geometric volume and salivary flow rate; there was a negative correlation between nuclear geometric volume and salivary pH which was not statistically significant; There was a significantly positive correlation between cell geometric volume and salivary flow rateThese results associated with clinical observations suggest that diabetes mellitus can produce alterations oral epithelial cells, detectable by microscopy and cytomorphometry which can be used in the diagnosis of this disease. We think that because we dertemined the greater susceptibility of diabetics to oral manifestations, diabetics should take better care of their oral hygiene.