Erken uyarı göstergeleri çerçevesinde 2001 Türkiye finansal krizi, 2008 küresel finansal krizi ve günümüz koşullarının değerlendirilmesi
The assessment of the financial crisis of 2001 in Turkey, the global financial crisis of 2008 and the present conditions within the framework of early warning indicators
Yazar: YUNUS DURAL
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇOKGEZEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Ekonomik kriz Kasım 2000 = Economical crisis November 2000 ; Ekonomik kriz Şubat 2001 = Economical crisis February 2001 ; Erken uyarı sistemleri = Early warning systems ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal çevrimler = Financial cycles ; Öncü göstergeler = Leading indicators ; İş çevrimleri = Business cycles

Özet:
Ekonomik ve finansal döngü yaklaşımları, krizleri döngü içerisindeki bir aşama olarak ele aldığı için, erken uyarı göstergeleri için uyumlu bir çerçeve olmaktadır. Kavramsal çerçeveyi oluşturmak için mevcut çalışmanın birinci bölümünde ekonomik ve finansal döngü teorileri başlangıcından günümüze sınıflandırılarak ele alınmış, ikinci bölümde ise Kindleberger ve Minsky'nin kriz yaklaşımları incelenmiştir.

Çalışmanın üçüncü bölümünde BIS bünyesinde gerçekleştirilen erken uyarı göstergeleri ile ilgili çalışmalar incelenerek çalışmanın yöntemi ifade edilmiştir. Bu bölümde erken uyarı göstergeleri olarak kullanılan oranlar ile alakalı ulusal ve uluslararası çalışmalara yer verilmiştir.

Çalışmanın dördüncü bölümünde ise yaygın olarak kullanılan kredi/GSYİH açığı, toplam borç servis oranı/GSYİH, yabancı para cinsinden borçlanma miktarı ve yabancı alacaklar/GSYİH oranlarının 2001 Türkiye finansal krizi, 2008 Küresel Finansal kriz, 2019 yılında Türkiye'de yaşanan resesyon ve günümüzde nasıl hareket ettikleri incelenmiştir. Daha sonra bu oranların ilgili kriz/istikrarsızlık dönemlerini açıklamada erken uyarı göstergesi olarak kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma boyunca, ilgili oranların kullanıldığı dönem ile alakalı ek bilgilere yer verilerek karşılaştırmalı ve bütüncül bir tartışma yürütülmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Since the economic and financial cycle approaches treat crises as a stage innit, it is a balanced framework for early warning indicators. To create the conceptual framework, in the first part of the current study, the economic and financial cycle theories were classified from the beginning to the present, and in the second part, the crisis approaches of Kindleberger and Minsky were examined.

In the third part of the study, the studies on early warning indicators conducted within BIS were examined and the method of the study was expressed. In this section, national and international studies related to the rates used as early warning indicators are given.
In the fourth part of the study, widely used credit/GDP gap, total debt service ratio/GDP, foreign currency debt and foreign claims/GDP ratios reactions in 2001 Turkish financial crisis, 2008 Global Financial crisis, 2019 recession and today are examined.

Afterwards, it was evaluated that these ratios again could be applied as early warning indicators or not for explaining the relevant crisis/instability periods. To make a comparative and holistic assessment additional information about the relevant periods are given.