Seri 82 ekmeklik buğday M3 mutantlarının fonksiyonel markörlerle karakterizasyonu
Characterization of M3 mutants of seri 82 bread wheat cultivar using functional markers
Yazar: HÜLYA KİRAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZİYA DUMLUPINAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: DNA mutasyon analizi = DNA mutational analysis ; Ekmeklik buğday = Bread wheat

Özet:
Bu çalışmada Seri 82 ekmeklik buğday çeşidi ve 6 mutant hattı (Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-2, Seri 82- M3-3, Seri 82-M3-4, Seri 82-M3-5 ve Seri 82-M3-6) bazı tarımsal özelliklere ait genler bakımından 17 fonksiyonel DNA markörü kullanılarak karakterize edilmiştir.
	Çalışmada Seri 82 ekmeklik buğday çeşidi ve 6 mutantı,gluten mukavemeti alleli (Bx7OE markörü), sarı pas dayanıklılık genleri Yr45 (Xwgp115 markörü) ve Yr51 (Sun104 markörü), kahverengi pas dayanıklılık geni Sr49 (Sun209 ve Sun479 markörleri), vernelizasyon geni Vrn-A1 (VRN1 markörü), cücelik geni Rht-B1a (uzun) (BF-WR1 markörü), Rht-B1b (kısa) (BF-MR1 markörü), Rht-D1a geni  (uzun) (DF2-WR2 markörü), Rht-D1b geni (kısa) (DF MR2 markörü), Rht8 geni (WMS261 markörü), yüksek protein içeriği geni Gpc-B1 (UHW89 markörü), çavdar translokasyonu genleri (RIS, NOR ve SCM9 markörleri), dane sertliği Pina alleli (PinaD1markörü) ve mumsuluk Wx-A1 geni (Sun1 markörü) bakımından değerlendirilmiştir.
	Araştırma sonuçlarına göre, 17 DNA marköründen 61 allel elde edilirken, ortalama allel sayısı da 3.58 olmuştur. En yüksek bant sayısı RIS ve SCM9 markörlerinden 6 adet ile elde edilirken, en düşük allel sayısı Bx7OE, Xwgp115 ve Sun209 markörlerinden elde edilmiştir. Ortalama polimorfizmi bilgi içeriği (PIC) değeri 0.79 olarak belirlenirken, en yüksek PIC değeri BF-WR1 marköründen 0.99 değeri ile elde dilmiştir.
	Allel spesifik markörlerin bantları değerlendirildiğinde Seri 82, Seri 82-M3-2, Seri 82-M3-3, Seri 82-M3-4 ve Seri 82-M3-6 genotiplerinde kara pas Sr49 geninin bulunmuş, Seri 82-M3-2 genotipinde cücelik (kısa) gen bölgesi tespit edilmiş ve devamında Seri 82, Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-3, Seri 82-M3-4, Seri 82-M3-5 ve Seri 82-M3-6 genotiplerinde cücelik (uzun) gen bölgesi, Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-4 ve Seri 82-M3-6 genotipinde cücelik (Rht8) gen bölgesi ve Seri 82 ve tüm mutant hattında çavdar translokasyonlarına ait gen bölgeleri tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, Seri 82 bread wheat and 6 mutant lines (Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-2, Seri 82- M3-3, Seri 82-M3-4, Seri 82-M3-5 and Seri 82-M3-6) were screened for some quality traits by using 17 allele specific DNA markers.In the study Seri 82 bread wheat and 6 mutant lines characterized for alleles gluten strength (Bx7OE marker), yellow rust Yr45 (Xwgp115 marker) and Yr51 (Sun104 marker), stem rust Sr49 (Sun209 and Sun479 markers), vernalisation Vrn-A1 (VRN1 marker), dwarfing Rht-B1a (tall) (BF-WR1 marker), Rht-B1b (short) (BF-MR1 marker), Rht-D1a  (tall) (DF2-WR2 marker), Rht-D1b (short) (DF MR2 marker), Rht8 (WMS261 marker), high protein content Gpc-B1 (UHW89 marker), rye translocation (RIS, NOR and SCM9 markers), grain hardness Pina (PinaD1 marker) and waxy Wx-A1 (Sun1 marker).
According to the results, 61 polymorphic bands obtained from 17 DNA markers and the average allele number was 3.58. The highest band numbers were obtained from RIS and SCM9 markers with 6 bands, while the lowest band numbers were obtained from Bx7OE, Xwgp115 and Sun209 markers. The average polymorphism information content (PIC) value was determined as 0.79, while the highest PIC value was obtained from BF-WR1 markers as 0.99.
As the allele specific markers evaluated stem rust Sr49 was determined in Seri 82, Seri 82-M3-2, Seri 82-M3-3, Seri 82-M3-4 and Seri 82-M3-6 genotypes while dwarfing gene (short) screened in Seri 82-M3-2 genotype and dwarfing gene (tall) determined on the Seri 82, Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-3, Seri 82-M3-4, Seri 82-M3-5 and Seri 82-M3-6 genotypes. Rht8 dwarfing gene was found in Seri 82-M3-1, Seri 82-M3-4 and Seri 82-M3-6 genotypes and rye translocation was found in all mutant lines.