Türkiye'de müzik devrimi sonrasında bir propaganda aygıtı olarak yazılı basın: Cumhuriyet gazetesi örneğinde bir eleştirel söylem analizi
Printed press as a propaganda device in the after of the music revolution in Turkey: A critical discourse analysis in the case of Cumhuriyet newspaper
Yazar: BEGÜM FULYA ADIZEL
Danışman: PROF. DR. GÖKMEN ÖZMENTEŞ
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türkiye'de müzik devriminin söylem taşıyıcılarından biri olan olan Cumhuriyet gazetesi üzerinden yürütülen bu araştırmanın amacı 1930-2020 yılları arasında gazetenin nasıl ve hangi söylemlerle zaman zaman bir propaganda aracı gibi çalıştığına ilişkin bulgulara ulaşmak ve bu söylemlerin günümüze kadar uzanan sürekliliğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Cumhuriyet gazetesinde 1930-2020 yılları arasında yer alan müzik devrimi söylemleri taranmıştır. Söylemler seçilirken çokça tekrar etmesi ve veri doygunluğuna ulaşmasına özen gösterilmiş, münferit örnekler varsa belirtilmiştir. Söylemler eleştirel söylem analizi ile ele alınırken Michel Foucault'nun jenealoji ve söylem alanı kavramları ile analiz derinleştirilmiştir. Böylece söylemler özneden uzaklaştırılmış ve söylem alanı içinde tarihsel ve kavramsal arka planı ile ele alınmıştır. Aynı zamanda araştırmada geçmişin modernleşme tahayyüllerini günümüzün koşulları üzerinden bir yargılamadan kaçınılmış, söylemlerin kültürel bellek ve kamusal alandaki sürekliliği gösterilmiştir. Sonuç bölümünde müzik devrimine ilişkin inşa edilen ve tekrarlanan söylemler ortaya konurken bu söylemlerin sürekliliği, birbiri ile olan ilişkisi ve alanın aktörlerine sağladığı hegemonik güç tartışılmıştır. Çalışmanın ana sonuçlarından biri, incelenen uzun zaman dilimi boyunca Türk müzik devrimine ait söylemlerin ülkedeki ve Cumhuriyet gazetesindeki değişimlere rağmen kayda değer bir süreklilik göstermesi olurken araştırma bu yönüyle alanyazında var olan müzik devrimi eleştirilerini tekrar eden çalışmalardan ayrılmakta, müzik devrimi söylemlerinin zamansal haritasını sunmaktadır.

Abstract:
The aim of this research conducted on Cumhuriyet newspaper, one of the discourse carriers of the music revolution in Turkey, is to reach findings on how and with which discourses the newspaper occasionally worked as a propaganda tool between 1930-2020 and to reveal the continuity of these discourses up to the present day. For this purpose, the music revolution discourses in Cumhuriyet newspaper between 1930-2020 were scanned. When selecting the discourses, care was taken to ensure that they were repeated frequently and reached data saturation, and if there were any individual examples, they were indicated. While the discourses were examined with critical discourse analysis, the analysis was deepened with Michel Foucault's concepts of genealogy and field of discourse. Thus, the discourses were distanced from the subject and were examined with their historical and conceptual background within the field of discourse. At the same time, the research avoided judging the modernization imaginations of the past based on today's conditions, and the continuity of the discourses in cultural memory and the public sphere was demonstrated. In the conclusion section, the constructed and repeated discourses regarding the music revolution are presented, while the continuity of these discourses, their relationship with each other and the hegemonic power they provide to the actors of the field are discussed. One of the main results of the study is that the discourses regarding the Turkish music revolution show a remarkable continuity despite the changes in the country and the Cumhuriyet newspaper throughout the long period examined, and in this respect, the research differs from the studies that repeat the criticisms of the music revolution in the literature, and presents the temporal map of the music revolution discourses.