Tenis oynayan bireylerin cinsiyet rollerinin (feminen/maskülen), serbest zaman kimliklerinin ve serbest zaman katılımlarının incelenmesi
Study on gender roles (feminine/masculine), leisure time identities and leisure time attendances of individuals playing tennis
Yazar: SİNEM PARLAKYILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. TENNUR YERLİSU LAPA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Tenis = Tennis ; Tenisçiler = Tennis players

Özet:
Çalışmanın amacı, tenis oynayan bireylerin bazı demografik özelliklerine göre cinsiyet rolleri, serbest zaman kimlikleri ve serbest zaman katılımlarının farklılaşıp farklılaşmadığının ayrıca, cinsiyet rolleri, serbest zaman kimlikleri ve serbest zaman katılımları arasındaki ilişkinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın yöntemi amacına göre tanımlayıcı, yapılış zamanına göre kesitsel, veri toplama yöntemine göre anket çalışmasıdır. Araştırma tarama modeliyle tasarlanmıştır. Çalışmanın hipotezleri; tenisçilerin bazı demografik özelliklerine göre cinsiyet rolleri serbest zaman kimlikleri ve serbest zaman katılımları farklılaşmakta mıdır? ve tenisçilerde cinsiyet rolleri, serbest zaman kimlikleri ve serbest zaman katılımları arasında ilişki var mıdır? olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasının evrenini Antalya ilinde farklı spor kulüplerinde düzenli olarak tenis oynayan kadın ve erkek bireyler oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini rastgele örneklem yöntemi ile seçilmiş serbest zamanlarında düzenli olarak tenis oynayan, 91 kadın ve 162 erkek birey oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, katılımcılara ait demografik bilgilerin irdelendiği "Kişisel Bilgi Formu" formu, ikinci bölümde 'Sporcu Kimliği Anketi' ve üçüncü bölümde 'BEM Kişilik Envanteri' şeklinde uygulanmıştır.
Bu çalışmada, bireylerin yaş, cinsiyet, kaç yıldır düzenli olarak tenis oynadığı, haftada kaç gün ve kaç saat tenis oynadığı, tenis sporunda almış olduğu dereceler ve son 1 yılda katılmış olduğu turnuvalardaki toplam maç sayıları sorulmuştur. Formdan elde edilen bilgiler doğrultusunda, bireylerin demografik verilerinin yanı sıra bireylerin bir yıl ve üzeri serbest zamanlarında tenis oynadıkları yıl değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler, Antalya ilinde bulunan dört farklı tenis kulübüne düzenli olarak gelen 253 bireye yüz yüze görüşmeler şeklinde uygulanmıştır. Çalışmaların başında tüm kulüp yöneticilerine çalışmanın amacı ve içeriği hakkında bilgi verilerek gerekli izinler alınmıştır. Tüm bireylere gönüllülük esasına dayanarak, çalışmanın amacı ve uygulanan anket hakkında bilgilendirilmeler yapılmış ve rızaları alınmıştır. Bireylere anket uygulanmadan önce yaşları, en az bir yıldır haftada iki gün düzenli olarak ya da lisanslı olarak herhangi bir kulüpte profesyonel tenis oynayıp oynamadıkları sorulmuştur. 18 yaşın altında ve bir yıldan az tenis oynayan bireylerin yanı sıra profesyonel ve lisanslı tenis sporcularına da anket uygulanmamıştır. Çalışmanın verimliliği açısından anket bireylere aktivite öncesinde ya da sonrasında uygulanmıştır. Her bir görüşme ortalama on dakika sürmüştür.
vii
Çalışmanın sonuçları doğrultusunda, erkeksi cinsiyet rolünün serbest zaman tenis katılımı üzerinde etkisi olduğunu ve serbest zamanlarında tenis oynayan bireylerin kendini 'tenisçi' olarak gördüğü söylenebilmektedir. Kadın katılımcıların erkeksilik cinsiyet rolünün serbest zaman kimliği ve serbest zaman katılımları (tenis) üzerinde etkin olduğu ve bu bireylerin kendilerini tenisçi olarak ifade ettiği söylenebilmektedir. Erkek bireylerin ise, erkeksilik cinsiyet rolü özelliklerinin serbest zaman kimliği üzerinde etkili olduğu söylenebilmektedir. Cinsiyet rolü olarak belirsiz olduğu literatürde bildirilen tenis sporuna katılan kadın bireylerin erkeksi cinsiyet rolü özelliklerinin etkin olduğu söylenebilirken, erkek bireylerin katılımları ile ilgili böyle bir bağlamdan bahsedilememektedir.
Anahtar Kelimeler: Cinsiyet Kimliği, Serbest Zaman Katılım, Sporcu Kimliği

Abstract:
The objective of study has been specified as to examine whether or not gender roles, leisure time identities and leisure time attendances of individuals playing tennis differentiate according to some demographic characteristics, besides the correlation among gender roles, leisure time identities and leisure time attendances. The study method is descriptive according to objective, cross-sectional according to time of conductance and a survey study according to data gathering method. The study has been designed with screening model. Hypotheses of the study have been specified as "are the gender roles, leisure time identities and leisure time attendances of individuals playing tennis differentiating according to some demographic characteristics" and "is there a correlation among gender roles, leisure time identities and leisure time attendances of tennis players?" The universe of the thesis is composed of female and male individuals who regularly play tennis in several sports clubs in Antalya city. The study sampling is composed of 91 female and 162 male individuals selected with random sampling method who regularly play tennis in their leisure time. A survey questionnaire form composed of three chapters has been used as the data gathering instrument. The "Personal Information Form" by which demographic details of attendances are examined has been applied in the first chapter of the study, 'Athletic Identity Questionnaire' in the second chapter and 'BEM Personality Inventory' in the third chapter.
This study survey questions about age, gender of individuals, number of years for which they have regularly played tennis, number of days and hours per week they play tennis, the degrees they have obtained in tennis sports and total match points they have received in the tournaments they attended in the last 1 year. In direction of information obtained from the form, demographic data of individuals as well as number of years they play tennis in their leisure times for a period of one year or longer have been evaluated. The scales used in the study have been applied by means of face-to-face interviews with 253 individuals who regularly visit four different tennis clubs located in Antalya city. Necessary permissions have been obtained by informing all club managers about the objective and content of the study at the beginning of the researches. All individuals have been informed about the objective of the study and the survey questionnaire being applied on a volunteer basis and their consent has been received. The individuals have been asked about their age, whether or not they have
ix
played tennis regularly two days a week for at least one year or play played professional tennis as licenses in a club before implementing the survey questionnaire. The survey questionnaire has also been applied on the individuals below 18 years old who have played tennis for a period less than one year as well as professional and licensed tennis players. The questionnaire was applied on the individuals just before or after their activity in terms of productivity of the study. Each interview has taken ten minutes in average.
It may be said that masculine gender role is effective in attendance in leisure time tennis attendance and individuals who play tennis in leisure time identify themselves as "tennis players" in direction of study results. It may be stated that masculinity gender role of female attendees is effective on leisure time identity and leisure time attendance (tennis) and these individuals identify themselves as tennis players. On the other hand, it may be stated that masculinity gender role characteristics of male individuals are effective on their leisure time identity. It may be stated that masculine gender role characteristics of female individuals attending tennis sports gender role of which is specified as uncertain in the literature are effective, such a context is not specified about attendance of male individuals.
Keywords: Gender Identity, Leisure Time Attendance, Athletic Identity