Tip 1 diyabetes mellitus tanısı alan yetişkin hastalarda karbonhidrat sayımı eğitimi öncesi ve sonrası vücut kitle indeksi ve HBA1c değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of the body mass index and HBA1c values before and after practicing the carbohydrate counting in adult patients with type 1 diabetes mellitus diagnosis
Yazar: TUĞBA KÜÇÜKBAY
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN GARİPOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İnsülin = Insulin

Özet:
Tip 1 diyabetes mellitus (T1DM), insülin üretimini sağlayan beta hücrelerinin yıkılmasıyla ortaya çıkan otoimmün bir hastalıktır. Karbonhidrat sayımı (KS), kan glukoz düzeylerinin regülasyonunu, yeterli ve dengeli bir öğün planlamasını sağlamak için uygulanan bir yöntemdir. Bu çalışmada, T1DM tanısı almış yetişkin hastalarda KS eğitimi öncesindeki ve sonrasındaki Hemoglobin A1c (HBA1c) değerleri ve vücut kitle indeksinin (VKİ) karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya özel bir beslenme ve diyet eğitim merkezine başvuran VKİ değeri>18.5kg/m2 olan, %66,7'si kadın, %33,3'ü erkek 30 T1DM'li birey dahil edilmiştir. KS eğitimine alınan T1DM'lu hastalara 25 soruluk anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. KS eğitimi tamamlanan hastalardan HbA1c değerleri, ağırlık ve VKİ değerleri, insülin dozları çalışmaya başlamadan önce ve çalışmanın sonunda olmak üzere iki kez alınmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve çalışma sonlandırıldığında katılımcıların HbA1c değerleri hasta dosyalarından alınmıştır. KS öncesi ve KS sonrası VKİ değerinde azalma görülmüş ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). KS öncesi ve sonrasında obezite kişi açısından anlamlı bir şekilde azalma belirlenmiştir (p<0.05). KS eğitimi sonucunda insülin dozunda anlamlı bir düşüş saptanmıştır (p<0.05). KS sonrasında HbA1c değerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma görülmüştür (p<0.05). T1DM'lu bireylerin besin planlama yöntemlerinden KS'nın, glisemik kontrolü sağlamada ve HbA1c değerini azaltmada etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Type 1 diabetes mellitus (T1DM) autoimmune disease that occurs with due to the beta cells which release insulin. To prevent or delay long-term diabetes complications in T1DM, glycemic control that is close to the normal needs to be provided.  Carbohydrate Counting (CC) is a method applied to ensure blood glucose regulation and adequate and balanced meal planning. In this study, aim is the comparison between HBA1c values and body mass index (BMI) before and after the carbohydrate practicing in adult patients with T1DM who is practicing CC. The study included 66.7% female and 33.3% male 30 people who applied to a study-specific nutrition and diet education center with a BMI of>18.5kg/m2, is diagnosed with T1DM. A 25-question questionnaire was applied as a face-to-face interview to the patients with T1DM who received CC counting. HbA1c values, weight and BMI values, insulin doses were obtained from the patients who completed the CC counting twice, before the study and at the end of the study. At the beginning and the end of the study, the HbA1c values of the participants were taken from the patient files. A decrease in BMI before and after the KS was visible, but not any meaningful statistical differences were found (p>0.05). A significant decrease was determined in terms of obesity before and after KS (p<0.05). As a result of KS training, an important decrease was found in insulin dose (p<0.05). A statistically relevant decrease was observed in HbA1c after KS (p<0.05). It has been observed that KS, one of the food planning methods of individuals with T1DM, is effective in providing glycemic control and decreasing HbA1c value.