Otobiyografik bellek, psikolojik mesafe, destinasyon duygusu ve tekrar ziyaret etme niyeti arasındaki ilişki
Relationship between autobiographical memory, psychological distance, destination emotion and revisit intention
Yazar: HASAN TAHSİN KAVLAK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ALTUNÖZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Ülkelere sağladığı ekonomik katkılarının yanı sıra kültürel ve sosyal katkılarının da bulunması turizm sektörünün önemini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla ülkelerin, küresel rekabet ortamında turizm sektörünü geliştirerek daha fazla turist ağırlamak ve daha fazla turizm geliri elde etmek üzere girişimleri bulunmaktadır. Ancak turizmin temel unsuru olan turistlerin hangi destinasyonu neden seçtikleri konusu merak konusu olmaya devam etmiştir. İnsan zihninin karmaşık ve çok farklı değişkenlerden etkilenen yapısı, turizm hareketliliğini de etkilemektedir. Turist davranışını anlama üzerine çok farklı çalışmalar bulunsa da nöropsikolojik bir yaklaşımla ele alan çok az çalışmaya rastlanmıştır. Bu sebeplerden ötürü bu çalışma nöropsikoloji, sağlık bilimleri ve turizm alanlarından desteklenerek üretilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı; turizm deneyimi yaşamış yabancı turistlerin destinasyona yönelik otobiyografik bellek düzeyleri, psikolojik mesafeleri, destinasyon duyguları ve tekrar ziyaret etme niyetlerini belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Bu kapsamda İstanbul ve Antalya destinasyonlarını ziyaret eden 722 yabancı uyruklu turist kolayda örnekleme metodu ile seçilmiştir. Ulaşılan turistlerden anket tekniği ile toplanan verilere istatistiksel analizler uygulanmıştır. Analizler sonucunda yabancı turistlerin İstanbul ve Antalya destinasyonlarına ilişkin otobiyografik bellek düzeyleri, psikolojik yakınlık düzeyleri, destinasyon duygu düzeyleri ve tekrar ziyaret etme niyetleri ortalamanın üzerinde çıkmıştır. Ayrıca bu değişkenlerin bazı bireysel özelliklere göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı da tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında ele alınan değişkenler arasında anlamlı ve pozitif ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Hipotezleri test etmek için yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonuçları otobiyografik bellek düzeyi, psikolojik mesafe düzeyi ve destinasyon duygusunun tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğunu göstermiştir. Oluşturulan model ve geliştirilen önerilerin uygulamada turizm işletmelerine ve ülkelerin turizm yönetim örgütlerine, teorikte ise gelecekte yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In addition to the economic contributions it provides to countries, the fact that it also makes cultural and social contributions reveals the importance of the tourism sector. Therefore, countries have initiatives to host more tourists and earn more tourism revenue by developing the tourism sector in a global competitive environment. However, the question of why tourists choose which destinations, which is the basic element of tourism, has continued to be a matter of curiosity. The complex structure of the human mind, which is affected by many different variables, also affects tourism mobility. Although there are many different studies on understanding tourist behavior, very few studies have been found that address it with a neuropsychological approach. For these reasons, this study was produced with support from the fields of neuropsychology, health sciences and tourism. The main purpose of this study is to determine the autobiographical memory levels, psychological distances, destination feelings and revisit intentions of foreign tourists who have had tourism experience and to reveal the relationships between these variables. In this context, 722 foreign tourists who visited Istanbul and Antalya destinations were selected with the convenience sampling method. Statistical analyses were applied to the data collected from the reached tourists with the survey technique. As a result of the analysis, the autobiographical memory levels, psychological closeness levels, destination emotion levels and revisit intentions of foreign tourists regarding Istanbul and Antalya destinations were found to be above average. It was also determined that these variables differed significantly according to some individual characteristics. It was determined that there were significant and positive relationships among the variables considered within the scope of the research. The results of simple linear regression analysis conducted to test the hypotheses showed that autobiographical memory level, psychological distance level and destination emotion have a significant and positive effect on revisit intention. It is thought that the created model and the developed suggestions will contribute to tourism enterprises and tourism management organizations of countries in practice and to future studies in theory.