Açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda solunum egzersizlerinin dispne skoru ve egzersiz toleransına etkisi
The effect of the breathing exercise on dyspnea score and exercise tolerance in undergoing open heart surgery patients
Yazar: MELTEM ULUS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURDAN GEZER
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Spirometri = Spirometry ; Testler = Tests ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma kalp cerrahisi geçiren hastalarda solunum egzersizlerinin dispne skoru ve egzersiz toleransına etkisini incelemek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. 
Araştırmanın verileri Ekim 2012- Eylül 2014 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi kalp damar cerrahisi biriminde yatan ve ilk kez açık kalp cerrahisi geçiren hastalardan toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini power analiz sonucuna göre 41 deney ve 41 kontrol olmak üzere toplam 82 hasta oluşturmaktadır. Araştırmanın yapılabilmesi için Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan yazılı onay ve araştırmanın yapıldığı İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden yazılı kurum izni alınmıştır. Örneklemi oluşturan hastalara araştırmanın amacı, riskinin olmadığı ve zarar vermediği açıklandıktan sonra, araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden hastalardan sözel ve yazılı onam alınmıştır.
Deney grubu hastalara ameliyattan 24-48 saat önce IS ile solunum egzersiz eğitimi verilmiştir. Araştırmanın verileri ''Veri Toplama Formu'', ''Hasta İzlem Formu'', ''Borg Skalası'' ve ''Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği'' kullanılarak ve araştırmaya katılan hastalara ''6 Dakika Yürüyüş Testi'' uygulanarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 15.0 for Windows paket programında yapılmıştır. Sürekli değişkenlerin normal dağılımına uygunluğuna bakmak için Kolmogorov Simirnov ve Shapiro-Wilk normallik analizi, Pearson Chi-Square ve Fisher's Exact testi, Mann Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks, Friedman varyans istatistiksel analizleri (post hoc Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon Signed Ranks) kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
KABG ameliyatı geçiren hastalarda BKI (p=0,201), EF (p=0,849) ve kross klemp süresi (p=0,215) ortalamaları açısından deney ve kontrol grubu hastalarında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Deney grubundaki hastaların BKI 28,32±4,29, kontrol grubundaki hastaların BKI 26,88±4,53'tür. Deney grubundaki hastaların ejeksiyon fraksiyon yüzdeleri 53,78±8,86 kontrol grubundaki hastaların ise 54,15±8,51'dir. Kross klemp süreleri ise deney grubunda 36,24±12,19, kontrol grubunda 39,05±11,83 dakikadır.
Çalışma sonucunda deney grubundaki hastalarda IS ile yapılan solunum egzersizlerinin dispne skoru üzerinde ve taburculuk sonrası GYA puanları üzerinde olumlu etkisi olduğu ancak 6DYM üzerine etkisi olmadığı bulunmuştur.

Abstract:
This study aimed to investigate the effect of breathing exercises on exercise tolerance and dyspnea score in patients undergoing cardiac surgery and done as a semi-experimental study. 
Study data was collected between october 2012 and september 2014, from patients who were hospitalized at Izmir Katip Celebi University Ataturk Training and Research Hospital and had open heart surgery operation for the first time . The study sample was done according to the power analysis, including by totally 82 patients, 41 of them experimental group and 41 of them clamp group. To make this study, permission was taken as written approval from Adnan Menderes University of Health Sciences Non-interventional Clinical Trials Ethics Committee of the Institute and written consent from Katip Celebi University Izmir Ataturk Training and Research Hospital. After explaining the aim of the research it was announced that there is no risk and damaging to patients, verbal and written consent was obtained from who agreed to participate in the study voluntarily.
The respiratory exercise training was given to experimental group with IS 24-48 hours before surgery. The research data was collected by using '' Data Collection Form '', '' Patient Follow-up Form '', '' Borg Scale '' and '' Activities of Daily Living Scale '' and '' 6 Minute Walk Test '' was administered to the patients who participated in the research. Statistical analysis of data was performed using SPSS 15.0 for Windows software. Kolmogorov Smirnov and Shapiro-Wilk normality analysis, Pearson's Chi-Square and Fisher's exact test, Mann-Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks Friedman variance statistical analyzes (post hoc Bonferroni correction Wilcoxon Signed Ranks) was used for checking suitability of the normal distribution of continuous variables. p <0,05 was considered statistically significant.
There is statistically no difference between experimental and clamp groups of open hearth surgery patients' BKI(p=0.201), EF(p=0.849) and cross klemp times(p=0.215) averages. Experimental group has 28,32±4.29 BKI, and clamp group has 26,88±4.53 BKI. Experimental group has 53,78±8.86 EF percents and clamp group has 54,15±8,51 percents. Experimental group's cross klemp time is 36,24±12,19 and clamp group's cross klemp time is 39,05±11,83.
In this research, it was found that, there is positive effect of respiratory exercises with IS which was given to expremental group, on dispnea score and GYA points after discharging, but no effect on 6DYM.