Diyabetli yaşlıların diyabetin bakım ve tedavisine yönelik sağlık inançları
Health beliefs of elders with diabetes about care and treatment of diabetes
Yazar: ŞENAY ŞERMET
Danışman: DOÇ. DR. YETER KİTİŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Sağlık = Health ; Tedavi = Treatment ; Yaşlılar = Aged ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Diyabetli Yaşlıların Diyabetin Bakım ve Tedavisine YönelikSağlık İnançlarıBu çalışma; diyabetli yaşlıların diyabetin bakım ve tedavisine yönelik sağlık inançlarının belirlenmesi amacı ile yapılmış tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini Mersin ilinin Mezitli ilçesine bağlı Aile Sağlığı Merkezlerinde kaydı olan 1176 diyabetli yaşlı birey arasından kendilerine ulaşılabilen 280 diyabetli yaşlı birey oluşturmuştur.Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Diyabet Hastalarında Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk testi, Student t testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır.Sağlık İnanç Modeli Ölçeği genel olarak değerlendirildiğinde diyabetli yaşlıların negatif sağlık inancına (3.99 ± 0.33) sahip oldukları görülmüştür. Öğrenim düzeyi ve hastalıkla ilgili bilgi almanın SİMÖ toplam puan ve alt boyut puan ortalamaları ile pozitif olarak ilişkili faktörler olduğu saptanmıştır. Düzenli şeker takibi yaptığını ifade eden yaşlıların SİMÖ toplam puan ve algılanan yararlar, algılanan engeller puan ortalamalarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Beslenme tedavisine uyum gösterdiğini ifade eden yaşlıların algılanan engeller ve sağlıkla ilgili önerilen aktiviteler puan ortalamalarının, periyodik kontrollere düzenli olarak gittiğini ifade eden yaşlıların algılanan engeller puan ortalamalarının, düzenli olarak egzersiz yaptığını ifade eden yaşlıların ise algılanan yararlar puan ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05).Çalışma sonucunda diyabetli yaşlıların sağlık inançlarının ve dolaylı olarak diyabet tedavisine uyumlarının artırılması için diyabet öz yönetim eğitimine önem verilmesi, eğitim gereksinimlerinin saptanmasında SİMÖ'nin kullanılması ve sağlık inançlarını etkileyen faktörlerin niteliksel çalışmalarla incelenmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Yaşlı, Sağlık İnancı, Sağlık İnanç Modeli.

Abstract:
Health Beliefs of Elders with Diabetes About Care and Treatment of DiabetesThis study is descriptive research which was held to determine health belief of old patients with diabetes about nursing and treatment of diabetes. The study sample consisted of accessible 280 of the 1176 old individuals with diabetes registered in the Family Health Centre in Mezitli district of Mersin.Data was collected using introductory information form, Scale of Health Belief Model of Patients with Diabetes. Shapiro-Wilk test, Student test, Mann Whitney U test, One Way Analysis of Variance, Kruskal-Wallis test were used in analysis of data.When Scale of Health Belief Model was evaluated generally, it was seen that old patients with diabetes had negative health belief (3,99 ± 0,33). It was determined that education level and taking knowledge of sickness were factors positively associated. It was determined that the total points of SIMÖ and the average points of perceived benefits and perceived barriers of the elders who meant they controlled their blood glucose levels were higher (p<005). It was determined that the avarage points of perceived barriers and offerred activities of the elders who meant to adjust diet, perceived barriers of the elders who meant to check up regularly also perceived benefits of the elders who meant to do exercise regularly were higher (p<005).As a result of study, İt was offered to notice education of self-management of diabetes to improve health beliefs also compliance with treatment, using SİMÖ to determine educational requirement and investigating the factors which affect health belief with qualitative studies.Key Words: Diabetes Mellitus, Old, Health Belief Model.