Avrupa Üniversiteler Birliği Kurumsal Değerlendirme Programına katılan Ankara'daki üniversitelerin kurumsal değerlendirme raporlarının incelenmesi
Analysis of institutional evaluation reports of universities in Ankara which have participated in Institutional Evaluation Program of European University Association
Yazar: ZEYNEP BUMİN SÜZEN
Danışman: PROF. DR. TEMEL ÇALIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara = Ankara ; Avrupa Üniversiteler Birliği Kurumsal Değerlendirme Programı = European Universities Association Institutional Evaluation Programme ; Bologna süreci = Bologna process ; Değerlendirme = Evaluation ; Eğitim = Education ; Eğitim denetimi = Supervision of education ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kalite = Quality ; Kalite geliştirme = Quality improvement ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Yurt dışı = Abroad ; Yurt dışı eğitimi = Abroad education ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırma, Avrupa Üniversiteler Birliği Kurumsal Değerlendirme Programına katılan Ankara'daki üniversitelerin kurumsal değerlendirme raporlarının ve programın uygulama sürecinde yürütülen çalışmaların değerlendirildiği tarama modelinde bir çalışmadır.Araştırma, Ankara, Gazi, Hacettepe ve Orta Doğu Teknik Üniversiteleri kurumsal değerlendirme raporlarında; yönetim, finansman, araştırma, eğitim, dış paydaşlar ve uluslararası açılar sorun boyutlarıyla ilgili yapılan tespitleri ortaya koymakta ve üniversitelerimizde Kurumsal Değerlendirme Programı kapsamında yapılan hazırlık çalışmaları ile sonrasında yürütülen iyileştirme çalışmalarını irdelemektedir.Araştırmanın örneklemini ve veri kaynaklarını, araştırma evrenini oluşturan üniversitelerde dış değerlendirme çalışmalarında görev almış birer yönetim temsilcisi ile bu üniversitelerin eğitim, fen, sağlık ve sosyal bilimler alanlarında öğretim üyesi sayısı açısından en büyük fakültelerinde görev yapan öğretim üyeleri oluşturmaktadır. Dış değerlendirme çalışmalarına ilişkin yönetim temsilcilerinin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile, öğretim üyelerinin görüşleri anket tekniği ile toplanmış ve değerlendirilmiştir.Ayrıca, öğretim üyelerinin dış değerlendirme süreci ile ilgili görüşleri ve beş boyuta yönelik raporlarda yer alan iyileştirme önerilerine katılım durumları arasında; görev yaptıkları üniversite, unvanları, çalışma alanları ve yöneticilik deneyimleri bakımından anlamlı bir faklılık olup olmadığı değerlendirilmiştir.Kurumsal Değerlendirme Raporlarının incelenmesi sonucunda Türk üniversite sisteminde önemli merkezi kısıtlamaların olduğu ve bu kısıtlamaların yenilikçi, dinamik bir kurumun gelişebilmesi için elverişli olmadığı belirtilmiştir. Üniversitelerin değişimi desteklemek ve bir kalite kültürü geliştirmek ihtiyacında oldukları, kalite güvencesinin henüz tam olarak içselleştirilememiş bir konu olarak önemini koruduğu, özdeğerlendirme çalışmalarının bu kültürün oluşturulmasında önemli olduğu ve mutlaka devamının getirilmesi gerektiği, kalite güvencesi çalışmalarının tüm ilgilileri kapsaması gerektiği vurgulanmıştır.Araştırma sonuçları ayrıca, Kurumsal Değerlendirme Programı kapsamında yürütülen çalışmalara öğretim üyelerinin yeterli düzeyde katılımının sağlanmadığını, programın üniversitelerimizde özdeğerlendirme çalışmalarının başlatılması ile birlikte köklü iyileştirmelere yol açmadığını ve iyileştirme önerilerine öğretim üyelerinden yüksek derecede katılım olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca beş boyuttaki iyileştirme önerilerine katılım bakımından üniversiteler arasında anlamlı bir farklılık olduğu, idari görev bakımından dış paydaşlar/uluslararası açılar boyutunda anlamlı bir farklılık olduğu, unvan bakımından anlamlı bir farklılık olmadığı, çalışma alanı bakımından ise araştırma/eğitim ile dış paydaşlar/uluslararası açılar boyutlarında anlamlı bir farlılık olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research is a descriptive study that analyses institutional evaluation reports of universities in Ankara that have participated in Institutional Evaluation Program of European University Association and the implementation process of the program in the universities.The research presents findings from institutional evaluation reports of Ankara, Gazi, Hazcettepe and Middle East Technical Universities in five dimensions namely governance, finance, research, education and stakeholders/international aspects and examines preparations and improvement activities carried out after the program.Data was collected from two different groups. The first group was academic staff of four universities employed at the largest (in terms of staff numbers) faculties in educational, natural, health and social sciences. Second group was a comparatively smaller one, which was composed of four administrative representatives who actively took part in institutional evaluation process. A questionnaire was implemented on the larger group of academic staff and the smaller group was interviewed using semi-structured interview form.The study researches views of academic staff on institutional evaluation, improvement recommendations on five different dimensions analysed in evaluation reports of universities and existence of any differences in academic staff?s views according to their universities, titles, disciplines and administrative experiences.Analyses of institutional evaluation reports demonstrated that the highly centralised constraints hinder the innovative and dynamic structure of universities. Reports emphasize that universities need to be more supportive of change and quality culture and that quality assurance has not yet been fully accepted; however self evalutaion studies are regarded as an important step in developing a quality culture and thus should be continued with participation from all related parties.Research results also show that academic staff did not participate sufficiently to institutional evaluation activities that although ensuring a comprehensive self-evaluation in universities, Institutional Evaluation Programme could not achieve deeply rooted changes and that academic staff highly agrees with the recommendations that are put forward in the reports. Moreover research findings show that there is a meaningful difference between academic staff?s views; in all dimensions according to their universities, in stakeholders/international aspects dimension according to their administrative experience, in research/education and stakeholders/international aspects dimensions according to their disciplines, and no meaningful difference in any of the dimensions according to their titles.