Üst ekstremite amputelerinde günlük yaşam aktivitesi ve iş uğraşı anketi'nin Türkçe'ye uyarlanması, güvenirlik ve geçerliği
Adaptation, reliability and validity of the daily living activity and work occupation questionnaire in upper extremity amputees into Turkish
Yazar: ASLI BEBEK
Danışman: PROF. DR. SEMRA TOPUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Protez-Ortez ve Biyomekani Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Anketler = Questionnaires ; El = Hand ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; Öz değerlendirme = Metacognition ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışmanın amacı Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivesi ve İş Uğraşı Anketi'in Türkçe versiyonunun kültürlerarası adaptasyonu, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Anketin geliştiricisi ve yazarlardan Türkçe versiyon çalışması için gerekli izinler alındı. Anketin orjinal dili olan İngilizce'den Türkçe'ye çevrilmesi ve kültürlerarası adaptasyon uyarlaması, çeviri yöntemleri kurallarına uyularak gerçekleştirildi. Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivitesi ve İş Uğraşı Anketi, 125 üst ekstremite amputesine test ve tekrar-test olarak uygulandı. Türkçe versiyonunun iç tutarlılığı hesaplandı. Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivitesi ve İş Uğraşı Anketinin geçerlik analizleri için Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH) ve Görsel Analog Skalası (GAS) kullanıldı. Anketin test ve tekrar-test uygulaması arasında pozitif yönde mükemmel bir korelasyon olduğu (r=0.93, p<0,001) bulundu. Anketin Türkçe versiyonunun iç tutarlığı genel skorlamayı içeren 9. Kısımda yer alan 17 maddelik günlük yaşam aktiviteleri için yapıldı ve ICC=0,96 olarak belirlendi. Türkçe versiyon çalışması yaptığımız anketin 9. kısmında yer alan günlük yaşam aktiviteleri ile GAS ve DASH ile ilişkisi için toplam skor oluşturuldu ve DASH toplam skoru ile pozitif yönde iyi korelasyon belirlendi (r=0,88, p<0,001). Üst Ekstremite Amputelerinde Günlük Yaşam Aktivesi ve İş Uğraşı Anketi'in Türkçe versiyonunun ülkemizdeki üst ekstremite amputelerinde klinikte ve bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir anket olduğu sonucuna varıldı. Bu çalışma ile ülkemizdeki üst ekstremite amputelerinin günlük yaşam ve iş ile ilgili aktivitelerinin değerlendirilmesine yönelik bir anket elde edilmiş olup, uygun proteze karar verme ve 
rehabilitasyon süreçlerinin planlanmasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Üst ekstremite, ampute, protez el, öz değerlendirme, anket

Abstract:
The aim of this study is to investigate the cross-cultural adaptation, validity and reliability of the Turkish version of a survey on activities daily living and occupations of upper extremity amputees. Necessary permissions for the Turkish version of the questionnaire were obtained from the developer and the authors. The translation of the questionnaire from its original language English into Turkish and its intercultural adaptation were carried out in accordance with the rules of translation methods. A survey on activities daily living and occupations of upper extremity amputees. was administered to 125 upper extremity amputees as test and retest. Internal consistency of the Turkish version was calculated. The Arm, Shoulder and Hand Problems Questionnaire (DASH) and Visual Analogue Scale (VAS) were used for the validity analyzes with a survey on activities daily living and occupations of upper extremity amputees. It was found that there was a perfect positive correlation between the test and retest application of the questionnaire (r=0.93, p<0.001). The internal consistency of the questionnaire was made for the 17-item activities of daily living in the 9th part, which includes the general scoring, and ICC was determined as 0.96. A total score was created for the relationship between activities of daily living and VAS and DASH in the 9th part of the questionnaire and a good positive correlation was determined with the DASH total score (r=0.88, p<0.001). It was concluded that the survey is a valid and reliable scale that can be used in clinical and scientific studies in upper extremity amputees in our country. With this study, a questionnaire was obtained for the evaluation of daily life and work-related activities of upper extremity amputees in our country, and it is thought that it will contribute to the decision of the appropriate prosthesis and the planning of rehabilitation processes. 

Key Words: Upper extremity, amputee, prosthetic hand, self-assessment                                                                           questionnaire