Dulkadıroğlu Beyliği dönemi mezar taşları ve mezar anıtları
Cemstones and cemetary monuments in Dulkadiroğlu region
Yazar: GİZEM ULUTOPCU
Danışman: DOÇ. DR. CELİL ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dulkadir Beylerbeyliği = Dulkadir Sultanate ; Mezar anıtları = Grave menuments ; Mezar taşları = Tambstones

Özet:
Birçok farklı inanca göre ölüm son değil yeni bir başlangıç ya da aynı hayatın devamı niteliğindedir. Ölen kişinin cesedi ne yapılacağı inanç sistemine göre değişiklik gösterir. O dönemde yaşayan kişilerin zaman içerisinde üç farklı şekilde adetlerini devam ettirmişlerdir. Bunları toprağa gömülme, yakılma, terk edilme şeklinde sıralayabiliriz. Ölen kişinin maddi durumuna, gücüne göre defnedilmesi ve cenaze törenleri yapılması; tüm ziynet eşyalarıyla gömülmesi, başına balbal denilen taş dikilmesi gibi adetler söz konusudur. Ölen kişinin öbür dünyada sıkıntı çekmemesi adına yapılan birçok farklı ritüel bulunmaktadır. Türklerde İslamiyetin kabulünden önce de sonra da ahiret inancı bulunmaktadır. İslamiyetten önce çadır ve kurgan yapıları hakimken; İslamiyetten sonra mezar, türbe ve kümbetler bu yapıların yerini almıştır. Kurganlar toprak içerisinde bir mumya odası bulunduran ve toprak üstünde dikili taşlar ile çevrili yapılardır. Türbeler ve kümbetlerin üzeri kubbe, konik veya  çokgenlerle örtülü mezarlardır.
Bu çalışma Dulkadiroğlu Beyliği Dönemi Mezar Taşları ve Mezar Anıtları'dır. Konu ile ilgili daha önce bu kadar detaylı çalışma yapılmadığı literatür araştırılmasıyla incelenmiştir. Çalışmada XIV. yy.dan XVI. yy.a kadar İç, Doğu ve Güney Anadolu'da hüküm sürmüş Dulkadiroğlu Beyliği'nde yapılmış mezar anıtları ve mezarlar incelenmiştir. İnceleme sonucunda bahsedilen yapıların, dönemin sosyo-ekonomik özelliğine ve bulunduğu coğrafi bölgenin etkisine göre değişiklik arz ettiği görülmüştür. Uzun yıllar  hakimiyetini sürdüren Dulkadiroğulları, yıllar içerisinde birçok il ve ilçelere yayılmış ve her bir bölgeye izlerini bırakmışlardır. Tüm yapılar, imkan doğrultusunda gidilip detaylı olarak incelenmiş, gerekli çalışmalar yapılmıştır. Günümüzde varlıklarını devam ettiren yapılar olan restore edilmiş ya da unutulmaya bırakılmış eserler, birbirleriyle olan ortak ve farklı özellikleri kıyaslanarak detaylı olarak incelenmiş ve katalog halinde çalışmamız içerisinde sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Dulkadiroğlu, Beyliği, Beylikler, Mezar Taşları

Abstract:
According to many diferent beliefs, death is not the end, but either a new beginnig or the continuation of the same life. What to do with the corpse of the dead differs according to the belief systems. People living in those times carried out their customs in three different systems. These can be named as being buried, burnt and left. Those customs included burial and death ceramonies in accordence with the wealth of the dead, burial with his/her jewellery and erecting monuments called "balbal". There're many wstomsfor the dead not to experience difficulty. The Turks have believed in the afterlife before and after Islam.
While before Islam the prevailingstructures are tents and cairns; tombs, shrines and cupolas are prevelant after Islam. Cairns are structures that include a mummy chamber and are surrounded by abelisks; shrines and cupolas are tombs covered by raults, coniforms or polygans.
This work includes Gravestones and Grave Monuments of the period of the Beylik of Dulkadiroğlu. It's analyzed that no detailed studşes as this have been held before. In this study, graves and grave monuments of the Beylik of Dulkadiroğlu, located in central, eastren and southern Anatolis from the 14 th untill 16 th century, were analyzed. The are seen to have ranged according to the socio- economic and geographical characteristics of the region. The Dulkadir Dynasty has lived in many cities and towns, and it can be traced back to every region. All the structures were examined in detail within possibility and the reguired research was carried out structures live, works restored or the ones faded into oblivion were comparatively examined in detail and presented within the study. 

Key Words: Dulkadiroglu Principality, Principalities, Tombstones