Çok ölçütlü karar verme süreci için VZA-AAS sıralı hibrit algoritması ve bir uygulama
DEA-ANP sequential hybrid algorithm for multiple-criteria decision-making process, a long with an application
Yazar: BABAK DANESHVAR ROUYENDEGH
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde etkinlik ölçümü yönetiminin benimsenmesi ile organizasyonlar gelişmelere çok daha çabuk ayak uydurabilecekler ve gereken önlemleri süratle alabileceklerdir. Etkinlik ölçümüne yönelik birçok model ve teknik geliştirilmiştir. Ancak üzerinde durulması gereken, bunlardan ne şekilde yararlanılması gerektiğinin bilinmesidir. Objektif bir etkinlik ölçümü, sürecinde genel olarak kabul edilmiş bilimsel yöntemlerin kullanılması ile mümkündür. Bu çalışmada, etkinlik ölçümü süreci çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile ele alınmış ve süreçte sıralı hibrit algoritma önerilmiştir. Önerilen sıralı hibrit algoritma literatürde mevcut yöntemlere göre belirgin üstünlükler taşımaktadır. Çalışmada, günümüzde birçok karmaşık karar verme problemlerinde kullanmış olan Analitik Ağ Süreci ve Veri Zarflama Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Önerilen algoritma, çok girişli ve çıkışlı birimleri tam sıralamak için tasarlanmıştır. Algoritmanın İlk aşamasında, birimlere ait tüm girdi ve çıktılar Veri Zarflama Analizi (VZA) tarafından formüle edilmiştir. Bu modeller LINDO paket programında çözülmüş, ikinci aşamada, ikili karşılaştırmalı değerler Analitik Ağ Süreci (AAS) yardımıyla, birimler arası ikili ilişkiler matrisinden etkilenerek sıralanmıştır. VZA-AAS sıralı hibrit algoritması, VZA sınıflandırma modeli yerine geçemez, ancak tüm birimleri, etkin ve etkin olmayan olarak nitelenmenin ötesinde, tam sıralama sağlayarak analizi genişletmiştir. Bir örnek üzerinde uygulanan bu algoritmayla elde edilen sonuçlar tartışılmıştır.

Abstract:
Nowadays that technology is improving at a fast rate with the acceptance of efficiency measurement methods, organizations can be adapted more quickly and take necessary precautions. Lots of models and techniques liable to efficiency measurements have been improved. Nevertheless, the important point to be considered is to know how to take advantage of these models. The application of an objective efficiency measurement is possible with the use of generally accepted scientific methods in process. In this study, the process of efficiency measurement is tackled with using multiple criteria decision-making processes where a sequential hybrid algorithm is proposed. Suggested algorithm in this literature has demonstrated considerable advantage over the already-existing methods. For complex decision making problems, an Analytic Network Process (ANP) and a Data Envelopment Analysis (DEA) have been used. The proposed algorithm has been designed for sequencing the multi input and output units. In the initial step of algorithm, all inputs and outputs of the units are formulated using DEA. These models are, then, decomposed in the LINDO package program; later in the second step, pair-wise comparison values with the help of ANP, are sequenced using the affection of binary correlation matrix. The DEA-ANP sequential hybrid algorithm may not be used instead of the DEA classification model. However, all units have been fully ranked, whether they have been efficient or inefficient beyond characterizing. This algorithm has been discussed in terms of its application in an example.