2-6 yaş çocuğa sahip anne ve babaların ebeveyn algılama biçimleri ile çocuk yetiştirme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: İREM BULGURCU ÖZAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜMÜŞ DEMİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırma, 2-6 yaş çocuğa sahip anne ve babaların ebeveyn algılama biçimleri ile çocuk yetiştirme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmıştır. Araştırma örneklemini Kocaeli ilinde ikamet eden 150 (109 kadın, 41 erkek) 18 yaş üstü birey oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla "Sosyodemografik Bilgi Formu, Young Ebeveynlik Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi SPSS 25 programı ile yapılmıştır. Young Ebeveynlik Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği arasındaki ilişkiye Pearson Korelasyon analizi ile bakılmıştır. Bağımsız örneklemler T testi ve ANOVA kullanılarak Young Ebeveynlik Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği puanları demografik değişkenlere göre karşılaştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular arasında otoriter tutum ve koşullu başarı odaklı (anne), cezalandırıcı, kuralcı kalıplayıcı (anne), aşırı koruyucu evhamlı (anne) ve değişime kapalı duyguları bastıran (anne) alt boyutları arasında orta düzey ve pozitif ilişki olduğu saptanmıştır.  Ayrıca, aşırı izin verici (baba) ve cezalandırıcı (baba) alt boyutu ile otoriter tutum arasında orta düzey ve pozitif ilişki bulunmuştur. Aşırı izin verici baba bağımsız değişkenlerinin demokratik tutum bağımlı değişkenini yordadığı görülmektedir. Değişkenin demokratik tutumdaki değişimin %8'ini açıklamaktadır. Aşırı izin verici babanın etkisinin negatif olduğu gözlemlenmiştir.  Kuralcı/kalıplayıcı anne, aşırı izin verici-anne, cezalandırıcı baba bağımsız değişkenlerinin otoriter tutum bağımlı değişkenini yordadığı görülmektedir. Kuralcı/kalıplayıcı-anne, aşırı izin verici-anne, cezalandırıcı-baba'nın etkisinin pozitif olduğu gözlemlenmiştir. Otoriter tutumu en çok açıklayanın kuralcı/kalıplayıcı-anne olduğu bulgulara göre tespit edilmiştir. Küçümseyici kusur bulucu-baba bağımsız değişkenlerinin izin verici tutum bağımlı değişkenini yordadığı görülmektedir.  Koşullu Başarı Odaklı-B alt ölçeğinden aldıkları puanlar durumu elde edilen puanları cinsiyet durumuna göre kıyasladığımızda ortalamalar arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuçları değerlendirdiğimizde, erkeklerin kadınlara göre daha yüksek puan aldığı görülmektedir. Ayrıca diğer Sosyodemografik değişkenler bakımından ebeveyn algılama biçimleri ile çocuk yetiştirme stilleri puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır. Araştırma bulgularının ilgili alana katkı sunacağı düşülmektedir.
Anahtar kelimeler: Çocuk yetiştirme stilleri, ebeveyn algısı, 2-6 yaş aralığındaki çocuklar, şema

Abstract:
The research was conducted to examine the relationship between parental perception styles and child rearing styles of mothers and fathers with children aged 2-6. The research sample consists of 150 (109 female, 41 male) individuals over the age of 18. In the research, "Sociodemographic Information Form, Young Parenting Scale and Parental Attitude Scale" were used for data collection. The analysis of the data in the research was made with the SPSS 25 program. The relationship between the Young Parenting Scale and the Parental Attitude Scale was examined with Pearson Correlation analysis. Young Parenting Scale and Parental Attitude Scale scores were compared according to demographic variables by using independent samples T-test and ANOVA. Among the findings obtained from the research, it was determined that there was a moderate and positive relationship between the sub-dimensions of authoritarian attitude and conditional success-oriented (mother), punitive, prescriptive (mother), overprotective apprehensiveness (mother), and suppressing emotions closed to change (mother). In addition, a moderate and positive relationship was found between excessive permissive (father) and punishing (father) sub-dimensions and authoritarian attitude. It is seen that the overly permissive father independent variables predict the democratic attitude dependent variable. This variable explains 8% of the change in democratic attitude. It was observed that the effect of the over-permissive father was negative. It is seen that the independent variables of normative/forming mother, overly permissive-mother, and punishing father predict the dependent variable of authoritarian attitude. It has been observed that the effect of normative/forming-mother, over-permissive-mother, and punishing-father is positive. It was determined according to the findings that the one who explained the authoritarian attitude the most was the normative/molding-mother. It is seen that the condescending faultfinder-father independent variables predict the permissive attitude dependent variable. When we compared the scores obtained from the Conditional Achievement Oriented-B subscale according to gender, a significant difference was found between the averages. When we evaluate the results, it is seen that men score higher than women. In addition, a significant difference was found in parental perception styles and child rearing styles scores in terms of other sociodemographic variables. It is thought that the research findings will contribute to the related field.
Keywords: Child rearing styles, parental perception, children aged 2-6, schema