Edirne Merkez ilçede yataklı tedavi kurumlarında çalışan hekim ve hemşirelere yönelik şiddetin boyutu ve nedenleri Edirne/2013
The size and causes of violence against doctors and nurses in district hospitals in Edirne city
Yazar: AYŞE ÇUVADAR
Danışman: PROF. DR. GALİP EKUKLU
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Doktor-hemşire ilişkileri = Physician-nurse relations ; Doktorlar = Physicians ; Edirne = Edirne ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlık personeli = Health personnel ; Şiddet = Violence

Özet:
Sağlık kurumlarında şiddet, bütün dünyada küresel bir sorun olarak karşımıza
çıkmaktadır. Bu nedenle son zamanlarda giderek artan bir biçimde ilgi odağı haline gelmiş,
konuyla ilgili birçok çalışma yapılmış ve çeşitli politikalar geliştirilmiştir. Sağlık kurumunda
şiddet kavramı; bir veya birden fazla sağlık çalışanı, hasta/hasta yakını veya başka şahıslar ile
diğer sağlık çalışanları arasında meydana gelen ve fiziksel veya ruhsal olumsuz sonuç yaratan
davranışlar olarak tanımlanabilir.
Araştırmanın evreni Edirne Merkez İlçedeki Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve
Uygulama Merkezi, Edirne Devlet Hastanesi ve bir Özel Hastanede çalışmakta olan 686'sı
hekim ve 690'ı hemşire ve ebe olmak üzere toplam 1339 kişiden oluşmaktadır.
Araştırmada çok aşamalı tabakalı örnekleme tekniği kullanılarak evren kurumlar,
meslekler ve unvanlar alt gruplarına göre 9 tabakaya ayrılmış, katılımcılar her tabakadan basit
rastgele örnekleme ile belirlenmiştir. Örnekleme işleminde DSÖ'nün evren oranının
bilinmediği durumlarda önerdiği örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bilgiler ışığında
yapılan hesaplamada örnek büyüklüğü 431 olarak bulunmuştur (431/1339= Evrenin %
32.5'i).
Veriler literatür taramasına dayanılarak oluşturulan 55 soruluk bilgi toplama formu ile
toplanmıştır.
Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının 2/3'ü kadındır. Yaklaşık %70'i 20-40 yaşları
arasındadır. Katılımcıların yaklaşık % 80'i lisans ve üstü eğitime sahip bireylerdir.
Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının % 73.8'i çalışma yaşamlarının herhangi bir 
68
döneminde şiddete uğramıştır ve bu oran kurumlar arasında önemli farklılıklar
göstermemektedir. En çok şiddete uğrayan meslek grubu % 85 ile hemşirelerdir. Profesör ve
doçentlerin şiddete uğrama oranları öteki çalışanlara göre önemli ölçüde düşük, hemşirelerin
şiddete uğrama oranları öteki sağlık çalışanlarına oranla önemli bir biçimde yüksektir. Sağlık
çalışanları en çok % 78.3 sözel şiddete uğramaktadır. Yaşanılan şiddet en çok % 44.3 ile hasta
yakınları tarafından uygulanmaktadır.
Araştırmada genel olarak şiddeti etkileyen faktörler; çalışanların yaşı, cinsiyeti, mesleği,
eğitim durumu, medeni durumu, çalışma süresi, çalışılan klinik ve çalışma koşulları olarak
saptanmıştır.
 Sağlık kuruluşlarında güvenlik önlemleri artırılmalı ve günlük bakılan hasta sayısı
sınırlandırılmalı, yasal koruyuculuğu sağlayacak düzenlemeler olmalı, yazılı ve görsel
medyada sağlık çalışanlarını kötüleyen ve şiddeti teşvik eden yayınlar engellenmelidir.
Anahtar kelimeler: Şiddet, sağlıkta şiddet, sağlık çalışanı, fiziksel şiddet, sözel
şiddet, hasta ve hasta yakını.

Abstract:
Violence in health care institutions all over the worldmerges as a global issue. So it
has increasingly become the focus of attention, several labours have been developed on this
topic and various policies. At medical establishment definition of violence physical or mental
attack is occuring mental or physical negative concequences action between one or more than
one medical personnel, patient/patient relatives or another person with other medical
personnels
The study population was comprised of 1339 health workers in Trakya University
Research and Application Center, Edirne Public Hospital and a private hospital. Six hundred
eighty six of them were medical doctors, 690 were nurses and midwifes.
A stratified multistage sampling design was used in this study and of the population
were divided into 9 groups. Participants were selected through random sampling from each
group. Incases where the rate of the popoulation is not known; sampling method was used
recommended by the WHO. A data gathering form of 20 questions was used.
People completed the questionnaire; 2/3 were female. About 70% of the women was
20-40 age group. About 80% of the participants did bachelor degree or master degree. 73.8%
of the participants was exposed to violence in their period of work and this rate vary across
hospitals.The nurses are most of expose to violence (85%). 
70
Violence experience rate of other health care professionals are more than professor's
and assoc. prof. dr.'s but violence experience rate of nurses are furthest. Healthcare
professionals suffers most verbal violence. This rate is 78.3%, relatives the patient who turn
to most violence. This rate is 44.3%.
Age of staff, gender of staff, job, marital status working years, education, department
and working conditions affect the violence in this study
Safety measures should be increased and nmber of patients per day should be limited
in healthcare organizations. Regulations to provide legal protection should be been.
Publications of violence promoting and speak ill of healthworker should be hindered.
KeyWords: Violence, violence in healthcare, healthcare professionals, physical
violence, verbal violence, patient and patient relatives.