Fen bilgisi öğretmenlerinin ders kitabı dışında kaynak kullanıp kullanmadıkları üzerine bir araştırma
A survey on whether or not science fiction teachers, use a source book except a text book
Yazar: HAKAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. REFİK DİLBER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kaynak kullanımı = Resource usage ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yardımcı kitap = Supplementary book

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, ortaokul fen bilgisi öğretmenlerinin ders kitabı dışında kaynak kullanmaya ilişkin görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda fen bilgisi öğretmenlerinin ders kitabı dışında herhangi bir kaynak kullanıp kullanmadıklarını, kullanıyorlarsa onları buna yönelten nedenleri ve diğer kaynaklardan nasıl yararlandıklarını ayrıca ders kitabına yönelik güçlü ve zayıf buldukları yönleri ortaya çıkarmak hedeflenmiştir.
Yöntem: Araştırmada fen bilgisi öğretmenlerine, fen bilgisi ders kitabı haricinde herhangi bir kaynak kullanıp kullanmama durumlarının incelenebilmesi için açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu uygulanmıştır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılarak 20 fen bilgisi öğretmeni ile görüşülmüş ve uygulanan görüşme formuyla araştırmaya yönelik veriler elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada elde edilen verilere göre araştırmaya katılan öğretmenlerin %90'ı ders kitabı haricinde kaynak kullanmaktadır. Ders kitabı haricinde kaynak kullanmayan öğretmenlerin %50'si ise kaynak kullanmaya ihtiyaç duyduğu halde yasal sınırlılıklar sebebiyle ek kaynak kullanmamaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yalnızca %5'i ders kitabını yeterli görmekte ve ek kaynak kullanmaya ihtiyaç duymamaktadır. 
Sonuç: Öğretmenlerin ders kitabına ilave olarak kullandığı kaynaklar arasında en çok dijital eğitim ve öğrenme platformları gelmektedir. Öğretmenler kullanacağı ek kaynağı seçerken en çok içeriğe bakmaktadır. Ayrıca öğretmenleri ek kaynak kullanmaya iten sebeplerin başında, ders kitabındaki soruların ve ders kitabının içeriğinin yetersiz olması gelmektedir. Öğretmenlerin %67'si kendi kullandığı ek kaynağı öğrencilerin kullanmasını talep etmemektedir. Ek kaynak kullanan öğretmenler kullandıkları ek kaynaklar ile ençok ders kitabının test eksiklerini gidermeye çalışmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, fen bilgisi ders kitaplarının; konu anlatımının, görsellerinin ve testlerinin geliştirilmesi durumunda, öğretmenlerin ders kitabı haricinde bir kaynağa olan ihtiyacını azaltacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine the opinions of secondary school science teachers about using resources other than textbooks. Thus, it is aimed to reveal whether science teachers use any sources other than the textbook, the reasons that lead them if they do, and how they use other sources, as well as the strengths and weaknesses of the textbook that instructors consider.
Method: In the research an interview form consisting of open-ended questions was applied to science teachers to examine whether they use any resources other than science textbooks. The qualitative method was used in the research. In the research, 20 science teachers were interviewed using the survey model, and the data for the research were obtained through the interview form applied.
Results: According to the data obtained in the research, 90% of the teachers participating in the research use resources other than textbooks. 50% of teachers, who do not use resources other than textbooks, do not use additional resources due to legislations although they need to use resources. Only 5% of the teachers participating in the research consider the textbook sufficient and do not need to use additional resources.
Result: Among the resources used by teachers in addition to the textbook, digital education and learning platforms are the most common. Teachers mostly look at content when choosing the additional resource to use. In addition, the primary reasons for teachers to use additional resources are the lack of questions and the content of the textbook. 67% of teachers do not require students to use the additional resources they use. Generally speaking, teachers who use additional resources try to eliminate the test deficiencies of the textbook with the additional resources. In the light of the results obtained from the research, it has been concluded that science textbooks should be developed in the event of subject expression, visuals and tests, as a result teachers' need will fewer to use resources than a textbook.