Karanlık üçlü ve kötü protagonist kavramlarına izleyici perspektifinden bakış: Akis filmi
A view of the dark triad and evil protagonist concepts from the audience perspective: Akis film
Yazar: ŞEYDA GÜL KARAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MÜJGAN YILDIRIM
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Güzel Sanatlar Ana Sanat Dalı / Film Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sinemanın dününden bugününe baktığımızda, klasik anlatı tarzını benimsemiş birçok 
yapımda iyiler yolda bazı kötülüklerle karşılaşır, bu kötülüklerle savaşır ve birtakım 
kayıplar vererek dahi olsa kötülüğe galip gelinir. İzleyicinin protagonist ile özdeşleme 
kurduğu düşünüldüğünde, izleyici de kötülüğe karşı zafer kazanma hazzını bu yolla edinir 
ancak, bazen protagonistler tam tersine, şeytani özellikler taşıyan saf kötülerdir. Bu 
durumda, katarsisi kötülük üzerinden yaşamaya yönlendirilen izleyiciler ahlaki bir test 
alanına sürüklenir. Bu çalışmayla, teorik anlamda evrensel bir kötülükten söz 
edilebilmenin mümkün olamayacağı, iyilik ya da kötülüğün kompleks bir yapıya sahip 
olup dışarıdan etkilerle gelişen varlığımıza rağmen yine de en nihayetinde bireyin iç
dünyasında tezahür bulabileceği fikri üzerinde durulmaktadır. Böylelikle kötülük 
teoremine genel bir bakış sunularak, iyilik ve kötülüğün geçirgenliği sorgulanıp, kötülük 
bir psikoloji teorisi olan Karanlık Üçlü özelinde incelenmektedir. Ayrıca, karakter 
özelindeki kötülük kavramının sinema anlatılarındaki farklılıkları üzerinde durularak, 
kötü protagonist karakterler izleyicinin empati ve sempati perspektifinden ele alınmıştır. 
Bu çalışmaya teorik katkı sağlayacak filmlere başvurularak, analiz bölümünde seçilen 
kötü protagonist karakterlerin her biri Karanlık Üçlü'nün alt başlıklarını oluşturan 
psikopati, narsisizm ve makyavelizm ile eşleştirilerek tartışılmıştır. Çalışmanın son 
bölümünde, kötülüğün en ilkel yaratım noktasının benliklerimizden doğduğu ve yansıdığı 
düşüncesinden yola çıkarak, Karanlık Üçlü'nün narsisizm köşesine değinilmiş ve Akis 
kısa filminin yaratım süreci ve sanatsal görüşü bu kapsamda ele alınmıştır.

Abstract:
When we look at the past and present of cinema, in many productions that have adopted 
the classical narrative style, good people encounter some evil on the way, fight against 
these evils, and prevail against evil, even if they suffer some losses. Considering that the 
audience identifies with the protagonist, the audience also gains the pleasure of victory 
over evil in this way, but sometimes the protagonists, on the contrary, are pure evil with 
demonic features. In this case, viewers who are directed to experience catharsis through 
evil are dragged into a moral testing ground. This study focuses on the idea that it is not 
possible to talk about a universal evil in a theoretical sense, and that goodness or evil can 
ultimately find manifestation in the inner world of the individual, despite our existence 
having a complex structure and developing with external influences. Thus, a general 
overview of the theory of evil is presented, the permeability of good and evil is 
questioned, and evil is examined specifically in the context of the Dark Triad, a 
psychological theory. In addition, by emphasizing the differences in the concept of 
character-specific evil in cinema narratives, evil protagonist characters are discussed from 
the perspective of the audience's empathy and sympathy. By referring to films that will 
contribute theoretically to this study, each of the evil protagonist characters selected in 
the analysis section was discussed by pairing them with psychopathy, narcissism and 
Machiavellianism, which constitute the subheadings of the Dark Triad. In the last part of 
the study, based on the idea that the most primitive point of creation of evil arises and 
reflects from ourselves, the narcissism corner of the Dark Triad is touched upon and the 
creation process and artistic view of the Akis short film are discussed in this context.