Fen bilimleri alana özgü becerileri kapsamında ortaokul öğrencilerinin izledikleri çizgi filmlerin değerlendirilmesi
The evaluation of the cartoons watched by secondary school students within the scope of skills specific to the field of science
Yazar: AYSUN KÜRSÜ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF HAŞILOĞLU
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel işlem becerisi = Scientific process skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilimleri = Sciences ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Çizgi film = Animated film ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de televizyon ve dijital ortamlarda yayınlanan, ortaokul öğrencilerinin en çok izlemiş oldukları çizgi filmlerde Fen Bilimleri dersi alana özgü becerilerinin bulunup bulunmadığı ve bu becerilerin ne sıklıkla işlendiğini analiz etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Çocuk, Cartoon Network, Yumurcak TV ve Disney Channel kanallarında yayınlanan, ortaokul öğrencilerinin seçmiş oldukları ve en çok izledikleri çizgi filmler arasından Vikingler, Kaptan Tsubasa ve Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filmleri ele alınmıştır. Araştırma için Ağrı ili Hamur ilçesi bir ortaokulunda öğrenim gören toplam 60 ortaokul öğrencisine anket yapılmış, sevdikleri çizgi filmler sorulmuş ve en çok izlenen çizgi filmler arasından ilk üç çizgi film araştırmanın kapsamı olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmada içerik analizi yapılıp nitel araştırma yöntemi seçilmiştir. Vikingler çizgi filminden 61, Kaptan Tsubasa çizgi filminden 60, Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filminden 29 bölüm olmak üzere toplam 150 çizgi film bölümü incelenmiştir. İzlenen her çizgi film bölümü içinde geçen diyaloglar metin şeklinde yazılıp, frekans ve yüzde oranları hesaplanarak grafik ve tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak için araştırma verileri uzman kişiler tarafından incelenmiştir. Elde edilen verilere göre incelenen bu üç çizgi filmde Fen Bilimleri ders alana özgü becerilerinden %62,81 oranında en fazla bilimsel süreç becerisi görülürken, %0,89 oranında en az Mühendislik ve Tasarım becerisine ulaşılmıştır. Söz konusu çizgi filmlerde Fen Bilimleri alana özgü becerileri karşılaştırdığımızda ise %33,6 oranında takım çalışması, %24,01 oranında çıkarım yapma becerisi en fazla görülürken, değişkenleri tanıma becerisi her üç çizgi filmde de kullanılmamıştır. Aynı zamanda çizgi filmler arasında en fazla Fen Bilimleri alana özgü becerilere %46,32 oranında Kaptan Tsubasa sahipken, en az %19,8 oranında Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filminin sahip olduğu gözlemlenmiştir. Öğrenciler çizgi filmleri izlerken gizil öğrenme yaşayıp sıkılmadan birçok kazanımı kendinde içselleştirebilir. Derslerinde kazanımlara uygun çizgi filmleri seçerek soyut kavramları veya sıkıldığı, anlamakta zorluk çektiği konuları çizgi film veya animasyonlar yardımıyla izletilebilir. Öğrenci bu sayede eğlenceli bir öğrenme ortamında sıkılmadan ve kalıcı bir şekilde öğrenmeyi gerçekleştirebilir.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze whether there are Science-specific acquirements, and the frequency of these acquirements are discoursed in the cartoons that are mostly preferred to be watched by secondary school students, broadcast on television and streaming media. In accordance with this purpose, "The Vikings", "Captain Tsubasa" and "Uğur Böceği ile Kara Kedi" broadcasted on TRT Çocuk, Cartoon Network, Yumurcak TV and Disney Channel were considered to study among the most watched and preferred cartoons by secondary school students. The first three cartoons were determined as the sample from favorite cartoons for the secondary school students' answers studying at Özdirek Secondary School in the Hamur city of Ağrı for this study. A total of 150 episodes were examined in this direction. In order to determine which Science-specific acquirements are used and to find their frequency in these three cartoons, content analysis and qualitative research method were chosen. In this research study, the dialogues in each cartoon section examined were written in text form and converted into graphics and tables by calculating of their frequency and percentage ratios. Data were analyzed by professionals to ensure reliability of the research. Most of the Science-specific acquirements were frequently discoursed according to data from examination of these three cartoons. Captain Tsubasa had the highest Science-specific acquirements frequency among the three cartoons while Uğur Böceği ile Kara Kedi had the lowest frequency. Communication, observation, team work was the most discoursed acquirement among Science-specific acquirements, while ability to recognize variables was the least discoursed acquirement in all three cartoons. In these three cartoons, which were examined according to the data obtained, the most scientific process skill was seen at the rate of 62.81% among the skills specific to the field of Science, while the minimum rate of Engineering and Design skills was achieved at the rate of 0.89%. When we compare the skills specific to the field of Science in the mentioned cartoons, teamwork with a rate of 33.6% and the ability to make inferences with a rate of 24.01% are seen the most, while the skill of recognizing variables is not used in all three cartoons. At the same time, it was observed that Captain Tsubasa had the most Science field-specific skills among the cartoons at the rate of 46.32%, while the cartoon Ladybug and Cat Noir had at least 19.8%.