Diş hekimlerinde görülen kas-iskelet sistemi ağrılarının yaşam kalitesi ve fiziksel aktiviteye etkisi
Effect of muscle-skeletal system pain observed in dentists to the quality of life and physical activity
Yazar: GÜLAY ALTUNSOY
Danışman: PROF. DR. FUNDA ÇALIŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bazı meslek gruplarında kas-iskelet sistemini uygun olmayan şekillerde kullanmaya bağlı olarak kronik ağrı sorunu sık yaşanmaktadır. Bu meslek gruplarından biri de diş hekimleridir. Bu çalışmanın amacı diş hekimlerinde çalışma koşullarına ve mesleğe bağlı olarak ortaya çıkan kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrının, yaşam kalitesine ve fiziksel aktiviteye etkisinin araştırılmasıdır. 
          Çalışmaya meslekte çalışma süreleri 2 ile 15 yıl arasında değişen, herhangi bir konjenital kas-iskelet sistemi deformitesi ve nörolojik, ortopedik, romatizmal problemi bulunmayan 100 diş hekimi katılmıştır. Çalışmamıza katılan diş hekimleri sosyo-demografik açıdan sorgulandı, ağrı değerlendirmesi VAS ile yapıldı. Fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde SF-36 kullanıldı. 
           Çalışmaya katılanların %76'sının en az bir vücut bölgesinde kas-iskelet sistemi ağrısının olduğu saptandı. Kas iskelet ağrıları sırasıyla; %23, %20 ve %17 ile en fazla sırt, bel ve boyun bölgelerinde hissedildiği görüldü. Çalışmamızda kadın diş hekimlerinde kas-iskelet sistemi ağrılarının erkeklere oranla daha fazla olduğu ve ayakta veya oturarak çalışma ile ağrı şiddeti ve ağrı süresi arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlendi. IPAQ sonucuna göre katılımcıların %48'inin inaktif, %45'i minimal aktif, %7'sinin aktif olduğu belirlendi. Çalışmaya katılanlarda ağrı varlığı ile fiziksel aktivite düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p>0.05). Katılımcılarda SF-36 parametrelerinden fiziksel fonksiyon, ağrı, genel sağlık, vitalite, sosyal işlevsellik, fiziksel fonksiyon özet skoru ve mental sağlık özet skoru ile ağrı varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05).    
           Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre diş hekimlerinde görülen kas-iskelet sistemi ağrılarının yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği fakat fiziksel aktivite üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görüldü.

Abstract:
Chronic pain problem is frequently observed due to erratic use of muscle-skeletal system in some professions. One of those professions is dentistry. The aim of this study is to investigate the effect of muscle-skeletal system based pain occurring due to working conditions and the profession on the quality of life and physical activity. 
         One-hundred dentists having 2-15 years of experience in their profession without any congenital muscle-skeletal system deformity and neurologic, orthopedic, reumatismal problems were included in the study. Dentists included in our study were interrogated socio-demographically, pain evaluation was performed using VAS. International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) was used in evaluation of physical activity level and SF-36 in quality of life. It was detected that 76% of participants had at least pain in one region of muscle-skeletal system. Muscle-skeletal pain was observed mostly in the back, belly and neck regions with 23%, 20% and 17% frequency, respectively. It was observed in our study that muscle-skeletal system pains were more frequent in women, and there was no difference in pain severity and duration between working while on-foot or sitting. It was detected that 48% of the participants were inactive, 45% minimally active and 7% active according to IPAQ. It was observed that there was no significant relationship between pain existence and physical activity level (p>0.05). Statistically significant differences were found in physical function, pain, general health, vitality, social functionality, physical function summary score and mental health summary score and pain existence among SF-36 parameters among participants (p<0.05). 
          According to the results obtained in our study, it was observed that muscle-skeletal system pains negatively effected the quality of life but had no effect on physical activity.