Epikardiyal yağ dokusu ile  atriyal fibrilasyon arasındaki ilişki
Relationship between atrial  fibrillation and epicardial adipose tissue
Yazar: FERHAT GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARUK ERTAŞ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Kardiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue

Özet:
Giriş ve amaç: Atriyal fibrilasyon (AF), klinik uygulamalarda en sık karşılaşılan
aritmidir ve artmış mortalite ve morbitide ile ilişkilidir. AF patofizyolojisi kompleks
olmasına rağmen inflamasyon ve AF arasındaki ilişkiyi destekleyen kanıtlar artmaktadır.
Epikardiyal yağ kardiyak yapılara olan yakınlığı ve çeşitli proinflamatuar sitokinlerin
kaynağı olması nedeniyle çoklu mekanizmalarla AF'nin patogenezinde sorumlu
tutulmuştur. Çalışmamızın temel amacı ekokardiyografi ile ölçülen epikardiyal
yağ doku kalınlığının (EYDK) atriyal fibrilasyon süresiyle korelasyonunu belirlemektir.
Materyal ve metod: Temmuz 2012-Haziran 2013 tarihleri arasında Dicle Ünivertesi
Tıp Fakültesi Kardiyoloji hastanesi polikliniğine başvurup AF tanısı konan 60'ı hasta
ve 20'si kontrol grubu olmak üzere 80 hasta çalışma açısından değerlendirildi. Atriyal
fibrilasyon tanısı için başvuru esnasında tüm hastalardan 12 kanallı elektrokardiyografi
cihazı ile 25mm/sn hız ve 10mm/mV kalibrasyon ile 12 derivasyonlu yüzey
EKG kayıtları alındı. AF sınıflandırmasına göre atriyal fibrilasyonlu hastalar kronik,
paroksismal , yeni başlangıçlı AF olarak 3 gruba ayrıldı. Yeni başlangıçlı AF terimi
ilk kez tanı konmuş AF'li hastaları tanımlar, bu tanımlama AF'nin süresinden veya
semptomlarından bağımsızdır. Paroksismal AF genellikle 48 saat içinde kendi
kendine sonlanan AF'dir. Kronik AF, AF'nin varlığını hastanın veya doktorun kabul
etmesi olarak tanımlanır. Hastaların demografik özellikleri sorgulandı. Tüm hastalara
ekokardiyografik özellikleri belirlemek için 'General Electrics-Vivid 6'ekokardiyografi
cihazı ile iki boyutlu ve M-mod ekokardiyografi uygulandı. EYDK parasternal
uzun aks görüntüsünden sağ ventrikül serbest duvarının üzerinden ölçüldü. Elde edilen
tüm veriler dökümente edilerek dosyalandı.
Bulgular: Atrial fibrilasyon gruplarının her birinde 20 hasta vardı. Hastaların 39'u
(%49) kadın ve 41'i (%51) erkekti. Hastaların ortalama yaşı 63 ± 6 yıldı. Hipertansiyon
hastalarda saptanan en sık komorbid durumdu (%43.8). Kontrol grubundaki
katılımcılara göre kronik AF hastalarında EYDK anlamlı olarak yüksek bulundu
(sırasıyla 4.2 ± 0.9mm vs. 5.6 ± 0.9mm, p<0.001). Atrial fibrilasyonun farklı altgrup
analizinde, kronik AF'de paroksismal ve yeni başlangıçlı AF'ye göre, EYDK anlamlı
olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla 4.5 ± 0.9mm, p=0.001 ve 4.2 ± 1.0mm,
p<0.001). Epikardiyal yağ doku kalınlığı kontrol, paroksismal ve yeni başlangıçlı
AF grupları arasında karşılaştırıldığında anlamlı fark yoktu (sırasıyla 4.2 ± 0.9mm,
4.5 ± 0.9mm ve 4.2 ± 1.0mm).
Sonuç: Epikardiyal yağ dokusundaki kalınlığın uzamış AF süresiyle ilişkili olduğu
görüldü. Ekokardiyografik epikardiyal yağ kalınlığının ölçülmesi kolay ve güvenli
bir yöntemdir. Bu nedenle, epikardiyal yağ dokusunun ekokardiyografik değerlendirmesi
kardiyovasküler hastalıkların tanısı ve risk sınıflandırması için kullanabilir.
Epikardiyal yağ dokusu AF'nin tedavisi için önemli bir hedef organ olabilir.
Anahtar kelimeler: Epikardiyal yağ kalınlığı, ekokardiyografi, atriyal fibrilasyon

Abstract:
Introduction and purpose: Atrial fibrillation is the most commonly seen type of
arrythmia in clinical settings and is associated with increased morbidity and
mortality. Although AF pathophysiology is complex, there is increasing evidence
supporting the relationship between inflammation and AF .Epicardial fat has been
implicated in the pathogenesis of AF by multiple mechanisms because of its
proximity to cardiac structures and its sources several proinflammatory cytokines.
The main purpose of our study is to determine the correlation of epicardial fat
thickness (EFT) measured by echocardiography with the duration of atrial
fibrillation.
Materials and methods: A total of 80 patients involving twenty control and sixty
patients with the diagnosis of AF presenting to our cardiology policlinic between
July 2012 and June 2013 were included into the study. To diagnose atrial fibrillation,
at the presentation, all the patients had a 12-derivation surface ECG recording by
using a 12 gated ECG machine with a 25mm/s velocity and 10mm/mV calibration.
According to the classification of patients with chronic atrial fibrillation, they were
divided into 3 groups: chronic, paroxysmal, new-onset AF. New-onset AF defines
patients with AF diagnosed for the first time; this definition is independent of symptoms
or the duration of AF. Paroxysmal AF is often self-terminating AF within 48
hours. In chronic AF, the presence of AF is defined as a patient or physician acceptance.
To determine echocardiographic features, we performed a 2-dimensional and
M-mode echocardiography (measuring on the free wall of the right ventricle from the
parasternal long-axis view) to all of the patients, using a 'General Electrics-Vivid 6'
Echocardiography machine. EFT was measured on the free wall of the right ventricle
from the parasternal long-axis view.All the data were documented and filed.
Results: Each of the other groups of AF consisted of 20 patients. Of the patients, 39
(%49) were female, and 41 (%51) were male. The mean age of the patients was 63 ±
6 years. Hypertension is the most common comorbid situation identified in the
patients. EFT was determined to have increased significantly in patients with chronic
AF as compared to patients in the control group (5.6 ± 0.9mm vs. 4.2 ±0.9mm,
p<0.001). In subgroup analysis of different types of AF, EFT was also observed to
have increased remarkably in chronic AF with respect to paroxysmal and new onset
AF (4.5 ± 0.9mm and 4.2 ± 1.0mm, respectively). In terms of EFT measurements,
there were no significant differences between control and new-onset, paroxysmal AF
groups (4.2 ±0.9mm , 4.5 ± 0.9mm and 4.2 ± 1.0mm, respectively).
Conclusion: Epicardial adipose tissue thickness was found to be associated with
prolonged AF duration. Echocardiographic measurement is an easy and safe method
for epicardial fat assessment. Therefore, echocardiographic assesment can be used
for risk stratification and diagnosis of CV diseases. Epicardial adipose tissue could
be an important target organ for the treatment of AF.
Key words: Epicardial fat thickness, echocardiography, atrial fibrillation