Yetişkinlerde yaşam memnuniyetinin kronotip özellikleri, uyku kalitesi ve biyolojik ritim ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between life satisfaction and chronotype characteristics, sleep quality and biological rhythm in adults
Yazar: DİLEK AYBİKE GÜDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biyolojik ritim = Periodicity ; Kronotip = Chronotype ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yapılan bu araştırma, yetişkinlerde kronotip özellikleri, uyku kalitesi ve biyolojik ritim örüntüsünün yaşam memnuniyetine ne tür bir etkisi olduğunu ve aralarındaki ilişkiyi anlamaya yönelik, bireylerin yaşam memnuniyetini değerlendirirken uykunun etkisini ve önemini anlayabilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde yaşayan, 124 kadın ve 70 erkek, toplamda 194 yetişkin birey oluşturmaktadır. Katılımcılar gönüllülük esasına göre rastgele örneklem yoluyla seçilmiştir. Bütün katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Yaşam Memnuniyeti Ölçeği, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular SPSS 2.4 sürümü ile analiz edilmiştir. Katılımcıların 28 (%14,4)'inin sabahçıl, 126 (%64,9)'sının ara tip, 40 (%20,6)'ının akşamcıl olduğu bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların 80 (%41,2)'inin iyi uyku kalitesine, 114 (%58,8)'ünün kötü uyku kalitesine sahip oldukları bulunmuştur. Araştırmanın bulgularına göre; yetişkin bireylerin yaşam memnuniyeti ölçeğinden aldığı puanları arttıkça biyolojik ritim döngüsü puanlarının azaldığı, bireylerin sabahçıl-akşamcıl anketinden aldıkları puanlar arttıkça uyku kalitesi puanlarının azaldığı, yine bireylerin sabahçıl-akşamcıl anketinden aldıkları puanlar arttıkça biyolojik ritim döngüsü puanlarının azaldığı ve uyku kalitesi puanları arttıkça biyolojik ritim döngüsü puanlarının da artmakta olduğu görülmüştür. Yaşam memnuniyeti puanları ara tipte, akşamcıl ve sabahçıllara göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca bireylerin cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, eğitim durumu ve çalışma durumu ve uyku ilacı kullanıp kullanmadığı gibi sosyo-demografik özelliklere göre de anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda yer alan tartışma ve öneriler bölümlerinde bulgulara dayalı olarak gelecek çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
This study is conducted in order to understand the effects of chronotype characteristics, sleep quality and biological rhythm pattern on life satisfaction and the relationship between them, and to understand the effect and importance of sleep while evaluating life satisfaction of adults. The study's population is 194 adults (124 females and 70 males) living in Istanbul. Participants were randomly selected on a voluntary basis. Sociodemographic Information Form, Life Satisfaction Scale, Morningness-Eveningness Questionnaire, Pittsburgh Sleep Quality Index and Biological Rhythm Evaluation Interview were applied to all participants. Collected data of the research is analyzed with SPSS 2.4 software. It was found that 28 (14.4%) of the participants is morningness, 126 (64.9%) is intermediate type and 40 (20.6%) is eveningness. In addition, 80 (41.2%) of the participants had good sleep quality and 114 (58.8%) had poor sleep quality. According to the findings of the research, as the scores of adults on the life satisfaction scale increase, their biological rhythm cycle scores decrease; as the scores of the adults in the morningness-eveningness questionnaire increase, their sleep quality scores decrease; also as the scores of adults in the morningness-eveningness questionnaire increased, their biological rhythm cycle scores decreased and as the sleep quality scores increased, the biological rhythm cycle scores also increased. Life satisfaction scores were found higher in intermediate type than evening and morning types. In addition, significant results were obtained according to the socio-demographic features of the adults such as gender, age, marital status, education and employment status and whether they used sleeping pills. In the discussion and suggestions sections at the end of the study, suggestions for future studies are discussed based on the research findings.