Kadınların HPV farkındalık ve endişe düzeyleri ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between HPV awareness and anxiety levels of women and healthy living behaviors
Yazar: MEHTAP YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YILMAZ ESENCAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ebelik = Midwifery ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Sağlık bilgisi-tutum, uygulama = Health knowledge-attitudes, practice ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Bu araştırma; kadınların HPV farkındalık ve endişe düzeyleri ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla planlandı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bu araştırma; İstanbul İli Eyüp ilçesine bağlı 16 Nolu Asm'ye 04.07.2023-04.09.2023 tarihleri arasında başvuran 30-65 yaş arası evli veya cinsel aktifliği olan 450 kadın ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Human Papilloma Virüsü Farkındalık ve Endişe Düzeyi Ölçeği (HPV-FEÖ) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBD-II) ile elde edildi. 
Araştırma sürecinde geliştirilmiş olan HPV-FEÖ puan ortalamasının 47.45±11.69 olduğu bulundu. HPV-FEÖ ölçek alt boyutlarının puan ortalamaları incelendiğinde; farkındalık boyutundan alınan puanın 16.28±4.14, sağlığından endişelenme boyutundan alınan puanın 21.07±5.91 ve dışlanmaktan endişelenme boyutundan alınan puanın ise 2.02±0.93 olduğu belirlendi. Araştırmada SYBD-II ölçeği toplam puanı ise 134.59±23.69 olarak bulunmuştur. Katılımcıların SYBD-II ölçeği' nin alt boyutlarından aldıkları puanlar ise; manevi gelişim boyutu puan ortalamasının 26.00±5.10, kişilerarası ilişkiler boyutu 25.30±4.87, sağlık sorumluluğu boyutu 23.27±4.42, beslenme boyutu 20.66±4.07, stres yönetimi boyutu 20.18±4.54 ve fiziksel aktivite boyutu puan ortalamasının 16.74±5.23 olduğu tespit edildi. Bu araştırmada da ölçek alt boyutları arasında en düşük ortalamanın fiziksel aktivite olduğu belirlendi. Araştırmaya katılan kadınların HPV farkındalık ve endişe düzeyleri ile sağlıklı yaşam davranışlarının orta düzeyde olduğu saptandı. HPV-FEÖ ölçek puan ortalaması ile farkındalık alt boyutu ile dışlanmaktan endişelenme alt boyutu puan ortalaması arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (r=0.748, r=0.911; p<0.001). Katılımcıların HPV-FEÖ ile SYBD-II ölçek puan ortalamaları arasında da düşük düzeyde, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (r=-0.313; p<0.001). Sonuç olarak kadınların HPV-FEÖ puanları arttıkça, SYBD-II ölçek puan ortalamalarının düştüğü tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Human Papilloma Virüs, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, HPV Farkındalığı, HPV Endişesi, Ebe.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between women's HPV awareness and anxiety levels and their healthy lifestyle behaviours. This descriptive and correlational research was conducted with 450 women aged 30-65 who were married or sexually active and applied to the 16th Family Health Centre in the Eyüp district of Istanbul between July 4, 2023, and September 4, 2023. Research data were obtained using the Personal Information Form, Human Papilloma Virus Awareness and Anxiety Scale (HPV-AAAS), and Healthy Lifestyle Behaviour Scale-II (HLBS-II).
The mean score of the HPV-AAAS developed during the study was found to be 47.45±11.69. When the mean scores of the HPV-AAAS sub-dimensions were examined, it was determined that the score obtained from the awareness dimension was 16.28±4.14, the score obtained from the health concern dimension was 21.07±5.91, and the score obtained from the exclusion concern dimension was 2.02±0.93. In the research, the total score of the HLBS-II scale was found to be 134.59±23.69. The scores obtained by the participants from the sub-dimensions of HLBS-II scale were as follows: the mean score of the spiritual development dimension was 26.00±5.10, the interpersonal relationships dimension was 25.30±4.87, the health responsibility dimension was 23.27±4.42, the nutrition dimension was 20.66±4.07, the stress management dimension was 20.18±4.54, and the physical activity dimension had a mean score of 16.74±5.23. It was also determined in this research that among the sub-dimensions of the scale, physical activity had the lowest mean score. The study found that the HPV awareness and anxiety levels of the participating women were at a moderate level along with their healthy lifestyle behaviors. There was a positive and statistically significant relationship between the HPV-AAAS scale score average and the awareness sub-dimension, and the exclusion concern sub-dimension score average (r=0.748, r=0.911; p<0.001). There was also a low-level, negative, and statistically significant relationship between the participants' HPV-AAAS and HLBS-II scale score averages (r=-0.313; p<0.001). As a result, it was observed that as women's HPV-AAAS scores increased, the average scores of the HLBS-II scale decreased.

Keywords: Human Papilloma Virus, Healthy Lifestyle Behaviors, HPV Awareness, HPV Anxiety, Midwife.