Tıp 2 diyabetes mellituslu hastalarda diyabetık ayak ülseri riskinin araştırılması ve etkileyen faktörlerın incelenmesi
Investigation of the risk of diabetic foot ulcers in patients with TYPE 2 diabetes mellitus and investigation of affecting factors
Yazar: MÜZEYYEN ŞALVA
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ayak ülseri = Foot ulcer ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Giriş ve Amaç: Diyabetik ayak ülseri (DAÜ), Diyabetes Mellitus (DM)'un ekstremite kaybı gibi ciddi sonuçlara neden olabilen bir komplikasyonudur. Bu çalışmada; Tip 2 DM'lu hastaların DAÜ riskini araştırmak ve etkileyen faktörleri incelemek amaçlanmıştır.Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 30 Kasım-5 Nisan 2022 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üzeri hastalardan en az 1 yıldır Tip 2 DM tanısı olan ve bilinen DAÜ olmayanlar ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu ve Kısa Diyabetik Ayak Ülseri Riski Kontrol Listesi (DAÜRKL) kullanıldı. 10gr Semmes-Weinstein monoflaman testi ile duyu değerlendirmesi yapıldı. Antropometrik ölçümler ile açlık plazma glukozu (APG),HbA1c, üre, kreatinin ve CRP düzeyleri kaydedildi. İstatistiksel analizler için IBM
SPSS25 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 150 kişinin yaş ortalaması 60,37±10,56 yıl olup (min:33-max:88), %62,7'si (n=94) kadındı. Ortalama DM süresi 10,19±6,78 yıl (min:1- max:35), APG 202,38±91,63 (min:64 max:620) mg/dl, HbA1c %8,97±2,31 (min:5,40- max:15,30) idi. DAÜRKL'den alınan toplam puan 1,81±1,42 (min:0-max:6) idi. 17 kişinin (%11,3) DAÜRKL skoru≥4 idi. DAÜRKL skoru erkeklerde, DAÜ dışında
bilinen komplikasyonu olanlarda ve ek ilaç kullanımı olanlarda daha yüksekti (p:0,037; p<0,001; p:0,024, sırasıyla). DAÜRKL skoru ile yaş, DM süresi, üre, kilo, bel çevresi ve kalp hızı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptandı (p=0,002; p<0,001; p=0,014; p=0,046; p=0,026; p=0,025, sırasıyla). APG, HbA1c, kreatinin, CRP, BKİ ve kan basıncı değerleri ile DAÜRKL skoru arasında ise anlamlı bir ilişki saptanmadı.
Sonuç: Bu çalışmada; Tip 2 DM'da erkek cinsiyet, komplikasyon varlığı, yaş, hastalık süresi, kilo, bel çevresi ve kalp hızı DAÜ açısından risk faktörü olarak saptandı. Hastalarla sıkı temas noktası olan birinci basamak hekimlerine rutin ayak muayenesi yapılması ve DAÜ' ne yönelik risk değerlendirmesi sonucu riski yüksek saptananların ilgili merkezlere yönlendirilmesi açısından büyük sorumluluk düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Diyabetik Ayak Ülseri, Diyabetik Ayak Ülseri Riski Kontrol Listesi, komplikasyon

Abstract:
Introduction and Purpose: Diabetic foot ulcer (DFU) is a complication of Diabetes Mellitus (DM) that can cause serious consequences such as limb loss. This study aimed to examine the DFU risks and affecting factors in patients with Type 2 DM.
Method: This study was designed as a single-center, prospective, analytical study. The study was conducted with patients aged 18 and over who applied to the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between November 24-April 5, 2022, who had type 2 DM for at least 1 year and with no known DFU. To obtain data, the Patient Information Form and the Brief Diabetic Foot Ulceration Risk Checklist (BDURC) were used. 10g Semmes-Weinstein monofilament test was used for
sensory assessment. Antropometric measurements, fasting plasma glucose (FPG), HbA1c, urea, creatine, and CRP levels were recorded. IBM SPSS25 was used in the statistical analyses. p<0.05 was accepted as the significance level.
Findings: The mean age of the 150 people included in the study was 60.37±10.56 years (min:33-max:88), and 62.7%(n=94) were women. The mean DM duration was 10.19±6.78 years (min:1-max:35), APG was 202.38±91.63 (min:64-max:620) mg/dl, and HbA1c was 8.97%±2.31 (min:5.40-max:15.30). The total score obtained in the BDURC was 1.81±1.42 (min:0.00- max:6.00). 17 people (11.3%) had a score of≥4. The BDURC score was higher in men, in those with known complications other than DFU,and those with additional medication use (p:0.037;p<0.001;p:0.024,respectively). A statistically significant positive relationship was found between the BDURC score and age, DM duration, urea, weight, waist circumference and heart rate (p=0.002; p<0.001;p=0.014; p=0.046; p=0.026;p=0.025, respectively). No significant relationship was found between APG, HbA1c, creatine, CRP, BMI, and blood pressure values and the
BDURC score.
Conclusion: In this study, male gender, presence of complications, age, duration of the disease, weight, waist circumference, and heart rate were determined to be risk factors in Type 2 DM patients in terms of DFU. Primary care physicians, who have close contactwith patients, have a great responsibility in performing routine foot examinations and referring those who are found to be at high risk as a result of the risk assessment for DFU to the relevant centers.
Keywords: Diabetes Mellitus, diabetic foot ulcer, diabetic foot ulcer risk control list,
complication