Artizanal peynirlerin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi: Van ili örneği
Evaluation of artisanal cheeses in the scope of gastronomy tourism: The case of Van province
Yazar: İREM KİVİK İNAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ KIRMACI
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Gastronomi turizmi =   ; Otlu peynir = Herby cheese

Özet:
Van ili , gerek tarihi , gerek kültürel ögeleri ile alternatif bir turizm potansiyeline sahiptir. Bu potansiyellerden biri de Van artizanal peynirine yönelik gastronomi turizmidir. Ancak bu potansiyele rağmen Van artizanal peyniri, yeterince tanınmamakta ve başlı başına bir gastronomi etkinliği olarak değerlendirilmemektedir. Bu araştırmanın amacı, Van'da üretilen peynirlerin ilin gastronomi turizmi potansiyeli üzerindeki etkilerinin ortaya konulması, gastronomi turizmi kapsamında Van'a seyahat edecek turistler açısından bir rehber niteliği görmesi, Van mutfağının kültürel zenginliklerinin korunması ve tanıtımı ile Van'da peynir üretimi ve/veya satışı yapanlar gözünden Van peynirlerinin kültürel özellikleri, üretimleri ve gastronomi turizmi ile olan ilişkisine yönelik görüşlerinin incelenmesidir. 
Araştırma sonucuna göre Türkiye'deki ve yurtdışındaki peynir turizmi örnekleri dikkate alındığında, Van'da yoğun olarak peynir üretimi yapılmasına rağmen peynir turizmine yönelik etkin bir uygulamanın olmadığı görülmektedir. Nitekim Van otlu peyniri salt Van Kahvaltısını oluşturan bir peynir olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Van otlu peynirinin diğer iyi örneklerde görüldüğü gibi gastronomi turizmi kapsamında bir gastronomik ürün olması hususunda geç kalındığı, bununla birlikte somut olmayan bir kültürel değer olarak gastro-turizm ürünü olma potansiyelinin yüksek olduğu dikkati çekmektedir. Van ilindeki peynir ve gastronomi turizmi potansiyelinin tam olarak kullanılabilmesi için çeşitli turistik etkinliklerin eksik olduğu görülmektedir.

Abstract:
Van province has an alternative tourism potential with its historical and cultural elements. One of these potentials is gastronomy tourism for Van artisanal cheese. However, despite this potential, Van artisanal cheese is not well known and is not considered as a gastronomic activity on its own. The aim of this research is to reveal the effects of cheese produced in Van on the gastronomic tourism potential of the province, to serve as a guide for tourists who will travel to Van within the scope of gastronomy tourism, to protect and promote the cultural richness of Van cuisine and to examine the cultural characteristics and production of Van cheeses and views on their relationship with gastronomic tourism from the perspective of those who produce and/or sell cheese in Van province. 
According to the results of the research, when cheese tourism examples in Turkey and abroad are taken into account, it is seen that there is no effective application for cheese tourism, although cheese production is intense in Van. As a matter of fact, Van herby cheese is considered as a cheese that makes up the Van Breakfast only. In this context, as seen in other good examples, it is noteworthy that Van herby cheese has a high potential to be a gastro-tourism product as an intangible cultural value. It is seen that various touristic activities are lacking in order to fully utilize the cheese and gastronomic tourism potential in Van.