Sağlık çalışanlarının beyin göçüne yönelik tutumlarının incelenmesi: Sivas ili örneği
Examining the attitudes of health workers towards brain drain: The case of Sivas province
Yazar: CEREN KÖKLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT NALDÖKEN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Göçler = Migrations ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Beyin göçü olarak kavramlaştırılan üst düzey eğitimli iş gücünün az gelişen ve gelişmekte olan devletlerden gelişmiş refah içerisindeki devletlere yoğun olarak yönelmesi neticesinde politik, ekonomik veya sosyo-kültürel faktörlere bağlı olarak araştırma ve değerlendirme konusu olmuştur. Geçmiş dönemlerde  düşük gelirli ülkelerden ABD ve Kanada gibi gelişmiş ülkelere sağlık çalışanlarının beyin göçü konu edilmiştir. Bu konuda yapılan çalışmalar çoğunlukla hekim göçüne odaklanmıştır. DSÖ, sağlık çalışanlarının genellikle hem küresel ölçekte hem de ülke sınırları içinde dengesiz bir dağılım gösterdiğini belirtmektedir. Bu durum ise sağlık hizmetlerinin adaletsiz dağılımı, hizmete erişememe ve sağlık göstergelerinin kötüleşmesi gibi olumsuz sonuçlara neden olabilmektedir. Bu nedenle beyin göçü kavramının derinlemesine incelenmesi ve açıklanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Yaptığımız araştırmada  amaç, Sağlık çalışanlarının beyin göçüne yönelik tutumlarını incelemektir. Ayrıca araştırmada ankete katılan çalışanların  sosyo-demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın evreni ve örneklemi; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Sivas Numune Hastanesi, Sivas Medicana Hastanesi çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada anket yönetimi kullanılmıştır. Araştırmamızda 360 sağlık personeline ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistik programı (T testi, ANOVA, tukey, post hoc) kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçek toplamından minimum 16, maksimum 80 puan olabilmektedir. Araştırma sonuçlarına göre araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının çekici faktörlere yönelik ortalaması 36,01, itici faktörlere yönelik ortalaması 13,17 olurken sağlık çalışanlarının beyin göçüne yönelik genel ortalaması ise 49,18 olmuştur.

Abstract:
The phenomenon conceptualized as brain drain, where highly educated workforce from less developed and developing countries predominantly migrates to developed states with higher welfare, has been a subject of investigation and evaluation due to political, economic, or socio-cultural factors. In past periods, the brain drain of healthcare workers from low-income countries to developed countries such as the USA and Canada has been discussed. Studies on this topic have mostly focused on physician migration. The World Health Organization (WHO) states that healthcare workers generally exhibit an imbalanced distribution both globally and within country borders. This situation can lead to negative consequences such as the unequal distribution of healthcare services, lack of access to services, and deterioration of health indicators. Therefore, there is a need for an in-depth examination and explanation of the brain drain concept.The aim of our research is to examine the attitudes of healthcare workers towards brain drain. Additionally, the research investigates whether there are differences among the socio-demographic characteristics of the participants in the survey. The population and sample of the study consist of Sivas Cumhuriyet University Health Services Application and Research Hospital, Sivas Numune Hospital, and Sivas Medicana Hospital. Survey administration was used in the research. We reached 360 healthcare personnel in our study. The data obtained were analyzed using the SPSS 15.0 statistical program (T-test, ANOVA, Tukey, post hoc). There can be a minimum of 16 and a maximum of 80 points from the total scale. According to the research results, the average attractiveness score of healthcare workers participating in the study towards attractive factors was 36.01, while the average score towards repulsive factors was 13.17. The overall average score of healthcare workers towards brain drain was 49.18.