Spor bilimleri öğrencilerinin metabolik sendrom bilgi seviyelerinin beslenme tutumları üzerindeki rolü; bir analitik çalışma
The role of metabolic syndrome knowledge levels of sport sciences students on their nutritional attitudes; an analytical study
Yazar: MUTLU ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY KIZAR
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports

Özet:
Metabolik sendroma neden olan sebeplerin tam olarak bilinmemesine karşın fiziksel aktivite yoksunluğu, beslenme bozukluğu, obezite gibi nedenlerin metabolik sendroma yol açmada olumlu katkılarının olduğu bilinmektedir. Bu nedenle bireylerin beslenme tutumlarının olumlu yönde gelişmesi gerektiği söylenebilir. Bu düşünceden yola çıkarak, Munzur Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin metabolik sendrom bilgi ve farkındalık düzeylerinin beslenme tutumları üzerindeki rolü incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın evreninin Munzur Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında öğrenim görmekte olan 348 öğrenci oluştururken örneklemini ise rastgele örneklem metodu ile seçilmiş 212 öğrenci oluşturmuştur. Verileri toplamak amacıyla katılımcılara 5 soruluk kişisel bilgi formu, ''Metabolik Sendrom Bilgi ve Farkındalık Ölçeği'' ve ''Beslenme Tutum Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçek formları katılımcılara fiziksel olarak doldurtulmuştur. Elde edilen veriler SPSS 26.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ilk olarak normallik sınaması yapılmış, parametrik dağılan ikili değişkenlerde t-testi, ikiden fazla değişkenler için tek yönlü varyans analizi (Anova) yararlanılmıştır. Ölçekler arasındaki etkinin tespit edilmesi için ise linear regresyon testinden yararlanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde gruplar arasındaki farklılığın tespiti için anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin metabolik sendrom düzeyleri ile cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, gelir seviyesi ve düzenli spor yapma durumuna göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Aynı zamanda öğrencilerin beslenme tutumları ile cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, gelir seviyesi ve düzenli spor yapma durumuna göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Çalışma bulguları doğrultusunda çalışmaya katılan katılımcıların metabolik sendrom bilgi ve farkındalık düzeylerinin 50,49 puan ile ortalamanın üzerinde yüksek olduğu ve beslenme bilgi düzeylerinin ise 63,47 ile yine ortalamanın üzerinde yüksek olduğu saptanıştır. Katılımcıların beslenme bilgi düzeyleri ile metabolik sendrom düzeyleri arasında da pozitif yönde olumlu düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Although the causes of metabolic syndrome are not fully known, it is known that causes such as lack of physical activity, malnutrition and obesity have important contributions to metabolic syndrome. For this reason, it can be said that individuals' nutrition attitudes should develop positively. Based on this idea, it was aimed to examine the role of metabolic syndrome knowledge and awareness levels of students studying at Munzur University Faculty of Sport Sciences on nutritional attitudes.  
While the population of the study consisted of students studying at Munzur University Faculty of Sports Sciences in the 2023-2024 academic year, the sample consisted of 212 people selected by random sampling method. In order to collect the data, a 5-question personal information form, 'Metabolic Syndrome Knowledge and Awareness Scale' and 'Nutrition Attitude Scale' were used. The scale forms were physically filled out by the participants. The data obtained were analyzed with SPSS 26.0 package program. In the analysis of the data, normality test was performed first, t-test was used for parametric distributed binary variables and one-way analysis of variance (Anova) was used for more than two variables. Linear regression test was used to determine the effect between the scales. In the statistical analyses, the significance level was accepted as p<0.05 for the determination of the difference between the groups. 
As a result, significant differences were observed in the metabolic syndrome levels of the students studying at the Faculty of Sport Sciences according to gender, age, grade level, income level and regular sports practice. At the same time, significant differences were observed between the nutritional attitudes of the students and their gender, age, grade level, income level and regular sports participation. In line with the study findings, it was determined that the metabolic syndrome knowledge and awareness levels of the participants in the study were higher than the average with 50.49 points, and their nutrition knowledge level was also higher than the average with 63.47 points. It was also determined that there was a positive relationship between the participants' nutritional knowledge levels and their metabolic syndrome levels.