Sivas ayanından Kenanzadeler /
Yazar: ETEM ERHAN UYGUNUÇARLAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Ayanlık = Ayanlık ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sivas = Sivas

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en ilgi çekici araştırma konularından biri de â'yânlık müessesesi ve teşekkül ettiği dönemdir. Bu ilginin neticesi, â'yânlık kurumu üzerine genel çalışmalar yapılmış olmasının yanı sıra, Çapanoğulları, Karaosmanoğulları, Canikli Ali Paşaoğulları gibi önemli â'yân ailelerini konu edinen özel araştırmalar da yapılmıştır. Kanaatimizce bu önemli çalışmalara yenilerinin eklenmesi, imparatorluk sınırları içerisinde vilayet merkezlerinden kazalara kadar etkisi görülen bu kurumunun daha iyi analiz edilmesi sonucunu verecektir. 
Bulundukları bölgede nüfuz ve güç sahibi yerel hanedanlar olarak ortaya çıkan â'yân aileleri yeni çalışmalar için araştırmacılara yeterli malzemeyi sunacaktır. Bu ailelerin faaliyetleri â'yânlık kurumuna bakış açısında yeni pencereler aralayabileceği gibi bu müessesenin yerel düzeydeki etkilerini görmemize de yardım edecektir. Bu bağlamda Sivas'taki güçlü ve etkili yerel hanedanlardan olan Kenanzâde Â'yân Ailesi çalışmamızın temel konusunu teşkil etmektedir. 
Araştırmamızda genelden özele doğru bir yol takip edilmiştir. Giriş kısmında â'yânlık ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra çalışmamızın birinci bölümünde â'yânlık kurumunun oluşmasında etkili olan faktörler, bu kurumun gelişmesindeki tarihsel süreç, â'yânların devlete hangi alanda hizmet ettikleri, ne tür görevler ifa ettikleri ele alınmış ve â'yânların kendilerinden istenilen hizmetleri yerine getirebilmeleri için gerekli olan gelirleri nasıl elde ettikleri üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca Sivas'ta etkili olan â'yân aileleri ele alınmıştır. Çalışmamızın bu bölümü Kenanzâde Ailesi ile onların doğal rakipleri durumundaki diğer â'yân ailelerini kıyaslayabilme imkânı sunacaktır. 
İkinci bölümde çalışmamızın konusunu teşkil eden Kenanzâdeler ele alınmış, Kenanzâde ismi ve ailenin menşeine dair aile içerisindeki rivayetlerle birlikte araştırmacıların tezleri ve aşiret mensubiyeti tezi tartışılmış ve ailede öne çıkan isimler tanıtılmaya çalışılmıştır. Bu kısım aynı ismi taşıyan aile üyelerinin birbiri ile karıştırılması ihtimalini ortadan kaldıracaktır. Bu bölümde ayrıca Kenanzâde Ailesi'nin Sivas ve çevresindeki diğer önemli ailelerle ilişkileri üzerinde durulmuştur. 
Üçüncü bölümde Kenanzâdelerin idari hizmetleri, vakıf hizmetleri ve ekonomik yapısı üzerinde durulduktan sonra dördüncü bölümde aile üyelerinin askeri ve siyasi faaliyetleri ele alınmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun Rusya, Avusturya, İran ve Fransa ile harbe girdiği dönemlerde Kenanzâde üyelerinin devlete hangi cephelerde hizmet ettikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca Çapanoğulları-Canikli Ali Paşaoğulları mücadelesine Kenanzâde Ali Ağa'nın dâhil olması ile Ahmed Ağa'nın isyanı, isyanın nedenleri, başlaması ve gelişmesi, isyanın bastırılması konuları da bu bölümde tartışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Sivas, Â'yân, Kenanzâde

Abstract:
One of the most interesting topics in the Ottoman history is the Ayan families and the period in which ayan families was founded. As a result of this interest, general research are carried out considering the Ayan institution as well as the special research considering the important Ayan families such as Çapanoğulları, Karaosmanoğulları and Canikli Ali Paşaoğulları.  In our opininon, addition of new studies to previous will provide better understanding of the effect of Ayan families from provincial centers to towns.
The Ayan families which are the powerful and influential dynasties in their own territory will offer sufficient material for the researchers. The activities of these families will bring a new perspective to the Ayan establishment as well as to show the influence in local level. In this context, Kenanzade Family who are the powerful and influential local family in Sivas is the main subject of our study. 
In our research, the subjects were introduced from general to the specific. In the Introduction, the general information about the background of the arise of the Ayan families are given. In following, the factors affecting the Ayan families, how the Ayan families serve the state and how they supplied their income to actualize the duties appointed from the state are discusssed. Additionally, the Ayan families influenced the Sivas are taken into consideration. This chapter will also ensure to make a comparison between Kenanzade family and the other Ayan families which are natural rivals to Kenanzade family.
In the second chapter, Kenanzade family who are the subject of this study are investigated in detail. The name of Kenanzade family and its origin is inspected based on narratives quoted in the family and with the help of previous research. The family membership thesis is evaluated and the featured names of the family are introduced. Thus, this part will prevent the confusion of family members who have the same names or titles. Finally, the relationship between Kenanzade family and other Ayan families residing in Sivas territory is emphasized.
	In the third chapter, the admistrative and foundation services of Kenanzade family are mentioned with the economic structure of the family. Then, in the fourth chapter is dealt with the military and political activities of the family. The Kenanzade Family members who served in the fronts of the Russian, Austrian, Iraninan and French Wars for the Ottoman Empire were introduced. Also, the rebellion of the Ahmet Ağa and the stages of the rebellion during the conflict between Çapanoğulları and Canikli Ali Paşa Oğulları, in which Kenanzade Ali Ağa participated, were discussed. 
Keyword: Sivas, Ayan, Kenanzade