Kişilik yapılarının - stresi değerlendirme, stresle başa çıkma yaklaşımları, algılanan stres ve iş doyumu üzerinde olan etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative study of personality with stress appraisal, coping approaches, perceived stress and job satisfaction
Yazar: MİHAL BARDAVİT
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştõrmanõn amacõ sağlõk sektöründe çalõşanlarõn kişilik yapõlarõ (nevrotiklik vedõşadönüklük), stresi değerlendirmeleri, stres ile baş etme yaklaşõmlarõ, iş doyumu vealgõladõklarõ stres düzeyi arasõndaki ilişkileri incelemektir. Araştõrmaya 71i kadõn, 44ü erkekolmak üzere, 115 kişi katkõda bulunmuştur. Bu katõlõmcõlarõn yüzde 64ünün yaşõ 20 ile 29arasõndadõr.Verilerin analizleri SPSS programõ ile yapõlmõş olup, korelasyon analizlerindeSpearman Rho korelasyon katsayõlarõ ve regresyon analizlerinde lojistik regresyonkullanõlmõştõr. Analiz sonuçlarõnda nevrotiklik ile stresi değerlendirme yaklaşõmlarõndan biriolan tehdit olarak algõlamak arasõnda olumlu yönde anlamlõ bir ilişki var ikendõşadönüklüğün tehdit algõsõnda anlamlõ bir etkisi olmadõğõ görülmüştür. Diğer yandannevrotikliğin stresi değerlendirme yaklaşõmlarõnõn ters ucu olan pozitif mücadele potansiyeli(challenge) algõsõ arasõnda olumsuz yönde anlamlõ bir ilişkisi var iken, dõşadönüklük ilepozitif mücadele potansiyeli algõsõ arasõnda olumlu yönde anlamlõ bir ilişkisi olduğusaptanmõştõr.Kişilik yapõlarõ ve Stres ile Başa Çõkma yaklaşõmlarõ arasõndaki ilişkiler incelendiğindeanlamlõ ilişkiler bulunmuştur. İş doyumu ile kişilik yapõlarõ arasõndaki ilişki incelendiğindenevrotikliğin iş doyumu üzerinde olumsuz yönde anlamlõ bir ilişkisi bulunurken dõşadönüklükile iş doyumu arasõnda anlamlõ bir ilişki bulunamamõştõr.Kişilik yapõlarõndan nevrotikliğin ve dõşadönüklüğün algõlanan stres ile olan ilişkisindetehdit algõsõ, pozitif mücadele potansiyeli algõsõ ve stresle başa çõkma değişkenleri kontrolaltõna alõnõp analizler yapõlmõştõr. Bu analizlerin sonucunda nevrotikliğin ve dõşadönüklüğünalgõlanan stres üzerindeki anlamlõ etkisinin azaldõğõ veya kaybolduğu saptanmõştõr. Budurumda tehdit ve pozitif mücadele potansiyeli algõlarõnõn stresi algõlamakta birer aradeğişken olabileceği görüşü desteklenmektedir.Bu çalõşma bireylerin kişiliklerine bağlõ olarak karşõlaştõklarõ durum veya uyaranlarayükledikleri anlamlar ve başa çõkma tarzlarõnõn farklõlaştõğõnõ, bunun sonucunda daalgõladõklarõ stres seviyelerinin etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this research is to study the relationship between personality traits(neuroticism  extraversion), stress appraisal, coping strategies, job satisfaction and perceivedstress of employees working in health field. Of the 115 participants, 71 are women and 44 aremade up of men. Sixty four percent of the participants are in the age group of 20-29.The program SPSS was used to analyze the data. Spearman Rho was applied on thecorrelational analysis and logistics regression was applied on the regression analysis. Therewas a significant positive correlation between neuroticism and the perception of threat as astress appraisal while there was no significant correlation between extraversion and theperception of threat. On the other hand there was a significant negative correlation betweenneuroticism and the perception of challenge as a stress appraisal, while there was a significantpositive correlation between extraversion and the perception of a challenge as a stressappraisal.When the relationship between personality traits and coping strategies have beeninvestigated significant correlations have been found. A significant negative correlation wasfound between neuroticism and job satisfaction while no significant correlation was foundbetween extraversion and job satisfaction.An analysis was made between the personality trait variables (neuroticism extraversion)and perceived stres while the variables of stress appraisal (threat and challenge)were taken under control. The findings of this analysis showed that the effect of personalitytraits decreased or disappeared leading to the conclusion that stress appraisals of threat andchallenge have an important role as variables in between.This research showed that the personality of individuals effects how they perceive lifeevents (e.g., threat or challenge), which coping approaches they use, and that consequently iteffects their level of perceived stress.