Ankara'daki birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hekimlerin psikiyatrik olgu öykülerine koydukları tanıların değerlendirilmesi
Evaluation of diagnosis of primary care physicians in Ankara for psychiatric vignettes
Yazar: ÖZLEM COŞKUN
Danışman: PROF. DR. IŞIL SAYIL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Sosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
ÖZETAnkara'daki Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde ÇalışanHekimlerin Psikiyatrik Olgu Öykülerine Koydukları TanılarınDeğerlendirilmesiDSÖ verilerine göre, dünyada en çok işgücü kaybına yol açan 10 hastalık arasında 6 ruhsalhastalık bulunmaktadır. Küresel hastalık yüküne sebep olan ilk 10 hastalık içinde depresyon 4. sıradayer almaktadır. Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu'na göre ise Türkiye'de 2-3 yaş grubu çocuklardaruhsal bozukluk görülme sıklığı yüzde 10,9 iken, bu oran, 5-18 yaş grubunda yüzde 11,9; erişkinlerdeise yüzde 17,2 olarak belirlenmiştir.Mevcut dünya ve Türkiye verileriyle toplum ve birey sağlığında ruh hastalıkların önemiortadadır. Birçok kişinin hastalandıklarında Temel Sağlık Hizmetleri (TSH) çerçevesinde birincibasamak sağlık kuruluşlarından tanı ve tedavi konularında yardım almaya çalıştığı göz önünealındığında, psikiyatrik sorunu olan hastaların da çoğu kez ilk ve belki de tek karşılaştığı hekimin birincibasamak sağlık hizmeti veren hekim olduğu aşikardır ve bu hekimler psikiyatrik hastalıklarıntanınması, sevki, tedavisi ve takibi konusunda önemli görevler üstlenebilir. Bu nedenlerle TSH'ndegörev alan hekimlerin bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve ikinci ve üçüncü basamaklarla entegresyonunbuna göre düzenlenmesi son derece önemlidir.Birinci basamak sağlık hizmeti veren hekimler, ruh sağlığı hastalıklarından yakınanlara doğrutanı koyma konusunda kendilerini geliştirmeli ve hizmet verebilmelidirler. Fakat bunun mevcutsistemde gerçekleştirildiğini söylemek oldukça zordur, hekimler arasında yetersiz bilgiler nedeniyletanı farklılıkları olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan bu araştırma Ankara ilinde 2003 yılındaBirinci Basamak Tedavi edici sağlık hizmetlerinde görev yapan 1 042 hekimden 109'u ile yapılmıştır.Araştırmada DSÖ'nün dünyada birinci basamak sağlık kuruluşlarına en sık başvurduğu ve dolayısıylabirinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin sık gördüğü düşünülen Depresyon, YaygınAnksiyete Bozukluğu, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Uyku Bozukluğu ve Alkol Bağımlılığı'ndan oluşan 5hastalık için hazırlanan ?olgu öyküleri? kullanılmıştır.Araştırmaya katılan hekimlerin 59'u erkek (%54,1), 50'si (%45,9) kadındır. Hekimlerinortalama yaşı 33,62 Â± 5,691 olup minimum yaş 24, maksimum yaş 52, ortanca yaş ise 33 olarak tespitedilmiştir. Hekimlerin çalışma süreleri ortalama 9,82 Â± 5,758 bulunmuştur. Çalışma süresi minimum 1,maksimum 27 yıl olarak tespit edilirken, ortanca değer 9 yıldır.Hekimlerin çalıştıkları kurumlara göre dağılımlarına bakıldığında 49'unun (%45) SO'da, 25'inin(%22,9) Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde (AÇSAPM), 17'sinin (%15,6)kurumlarda, 16'sının (%14,7) hastane acil servislerinde ve 2'sinin (%1,8) 112 acilde çalıştıklarıgörülmektedir.Depresyon hastası Hatice Ergül'e 109 hekimden 108'ı (%99,1) doğru tanı koymuştur.Anksiyete bozukluğu olan Semih Derin'e 109 hekimden 45'i (%41,3) doğru tanı koyarken 63 hekim(%57,8) yanlış tanı koymuştur. Obsesif kompulsif bozukluğu olan Melek Titiz'e 109 hekimden 107'si(%98,2) doğru tanı koyarken 1 hekim (%0,9) yanlış tanı koymuştur. Uyku bozukluğu olan MuratUyanık'a 109 hekimden 69'u (%63,3) doğru tanı koyarken 34 hekim (%31,2) yanlış tanı koymuştur.Alkol bağımlılığı olan Reha Aynalı'ya 109 hekimden 69'u (%63,3) doğru tanı koyarken 37 hekim(%36,7) yanlış tanı koymuştur.Tüm olgu öykülerine doğru tanı koyan 19 hekimin 12'si (%61,5) uzman hekim iken 7'si(%36,8) pratisyen hekimdir. Hekimlerin çalışma süreleri değerlendirildiğinde 6 hekimin (%31,6) 10 yılaltında, 13 hekimin (%68,4) ise 10 yıl ve üzerinde meslek yaşamları olduğu tespit edilmiştir.Her tanı için sadece birer olgu öyküsü ile bir genellemeye gitmek doğru olmamakla birlikteanket uygulanan hekimlerin sadece %17,4'ünün 5 tanıyı doğru koyması dikkat çekicidir ve hekimlerinpsikiyatrik hastalıklar konusundaki bilgi birikimini ölçmek için farklı çalışmaların yapılması gerekliliğinidüşündürmektedir.Çalışmanın sonuçları ile üniversitelerimizdeki tıp eğitimi, özellikle de psikiyatri eğitimininöncelikle gözden geçirilmesi, mevcut epidemiolojik ve demografik veriler ışığında eğitim önceliklerininbelirlenmesinin önemi tekrar ortaya konulmaktadır.Anahtar Sözcükler: Alkol bağımlılığı, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, olgu öyküsü,pratisyen hekim, uyku bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu

Abstract:
SUMMARYEvaluation of Diagnosis of Primary Care Physicians in Ankara forPsychiatric VignettesThere are six psychiatric disorders in the first ten disorders that causes the most work powerloss in the world according to the World Health Organization?s data. Depression takes the fourth placewithin the first ten diseases that causes the global burden of disease. According to the TurkishPsychiatric Health Profile Report, the prevalence of psychiatric diseases in 2-3 age of children isdetermined as 10.9% while it is found in 5-18 age of children and in adults as 11.9% and 17.2%respectively.With the current data of psychiatric disorders of Turkey and the world, it is obvious thatpsychiatric disorders are important for personal and public health. Most of the people use primaryhealth care centers (PHCCs) under the Basic Health Care Services when they become ill. As takinginto account this fact it is an obvious reality that the patients with psychiatric problems most of the timemeet general practitioners, working in primary health care centers, as the first and may be the onlydoctor. These physicians may take important roles in diagnosis, reference, follow up and treatment ofpsychiatric disorders. Because of these facts determination of degree of knowledge of PHCCs?physicians, and their integration with secondary and tertiary levels according to the results has greatimportance.Physicians working in PHCCs have to improve their skills on psychiatric disorders so that theycan give better services. But it is hard to say that it is achieved by the current system. It is thought thatdue to insufficient information there are different diagnoses among practitioners. Due to thishypothesis in Ankara in 2003, the study is done by 109 physicians among 1,042. In the study,Depression, Generalize Anxiety Disorder, Obsessive Compulsive Disorder, Sleep Disorder, AlcoholAbuse vignettes that are mostly seen by physicians working in PHCCs according to World HealthOrganization is used.Physicians in the study are male and female as 59 (54.1%) and 50 (45.9%) respectively.Average age of the physicians is 33.62Â±5.691 while minimum 24, maximum 52 and mean is 33 yearsof age. Physician?s average working time is 9.82Â±5.758 years while minimum 1, maximum 27 andmean is 9 years.When we determine the distribution of physicians according to their work places, it is foundthat they work in health centers, mother and child health centers, official offices, emergency rooms,and 112 emergency services as 49 (45.9%), 25 (22.9%), 17 (15.6%), 16 (14.7%) and 2 (1.8%)respectively.108 physicians diagnosed Hatice Ergül, Depression case (99.1%) right. For Anxiety Disorder,Semih Derin 45 physicians (41.3%) gave the right diagnosis while 63 physicians (57.8%) did wrong.107 physicians (98.2%) diagnosed Obsessive Compulsive Disorder of Melek Titiz right while only 1physician (0.9%) diagnosed wrong. Murat Uyanık with Sleep Disorder is diagnosed right by 69physicians (63.3%) but wrong diagnosed by 34 (31.2%) physicians. Alcohol Abuse case, Reha Aynalı,is diagnosed right by 69 physicians (63.3%) while wrong diagnosed by 37 (36.7%) physicians.There are 19 physicians that diagnosed all the 5 cases right and 12 (63.2%) were specialistswhile 7 (36.8%) were general practitionars. When we examined these physicians? working time 6(31.6%) were under 10 years while 13 were (68.4%) over 10 years of practice.Although it is not absolutely right to generalize the results by using one case for eachdiagnosis, it is a remarking result that 17.4% of the physicians diagnosed 5 vignettes right. This resultleads to an idea that there is a need of various studies to show the level of knowledge of physiciansfor psychiatric diseases.By the results of this study, it can be said that medical education, especially the psychiatrictraining, have to be looked over so that prioritization of the education can be determined under thelight of current epidemiologic and demographic data.Key Words: Alcohol abuse, depression, general practitioners, generalized anxiety disorder,obsessive compulsive disorder, sleep disorder, vignettes