Takımlarda adalet: Takım arkadaşı adaletinin öncülleri ve sonuçları
Justice in teams: Antecedents and consequences of peer justice
Yazar: ARZU SERT ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ELÇİ
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Algılanan demografik benzerlik = Perceived demographic similarity ; Kolektivizm = Collectivisim ; Takım çalışması = Team work ; Takımlar = Teams

Özet:
Bu kesitsel çalışmanın amacı, takım arkadaşı adaletinin öncülleri (takım kolektivizmi ve algılanan demografik benzerlik) ve sonuçlarını (Takım görev performansı, takım vatandaşlık davranışı ve takım dürüstlüğü) incelemektir. Bu araştırma, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Mersin illerinde faaliyet gösteren işletmelerin üretim ve hizmet takımlarında görev alan 581 kişi (N = 98 takım) üzerinde kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-YEM) kullanılarak yapılmıştır. Kuram düzeyi takım olduğundan dolayı araştırmaya dâhil olan bütün yapılar takım düzeyinde kavramsallaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, takım kolektivizmi ve algılanan demografik benzerliğin takım arkadaşı adaletini (hem işlem hem de bilgisel) pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Takım arkadaşı işlem adaleti takım görev performansı, takım dürüstlüğü ve takım vatandaşlığı davranışını pozitif yönde etkilemektedir. Takım arkadaşı bilgisel adaleti ise takım dürüstlüğü ve takım vatandaşlık davranışını pozitif yönde etkilemekteyken, takım görev performansı üzerinde bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Ayrıca, takım arkadaşı işlem adaletinin takım kolektivizmi ile takım vatandaşlığı davranışı ve takım görevi performansı arasındaki ilişkilerde kısmi aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Ek olarak algılanan demografik benzerlik ile takım vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide takım arkadaşı işlem adaletinin kısmi aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular takım arkadaşı bilgisel adaletinin ise takım kolektivizmi ve algılanan demografik benzerlik ile takım dürüstlüğü ilişkisinde kısmi aracılık rolü olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this cross-sectional study was to test the antecedents and consequences of peer justice. The research design was based on survey data collected from 581 employees in 98 production and service teams from companies located in İstanbul, İzmir, Kocaeli and Mersin provinces. The hypotheses in the model were tested using partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM). Since the theoretical level is team, all the structures involved in the research were conceptualized at the team level. The results showed that team collectivism and perceived demographic diversity were positively related to peer justice (both procedural and informational). While Peer procedural justice was positively related to team task performance, team integrity and team citizenship behavior, peer informational justice was positively related to team integrity and team citizenship behavior. Additionally, it was found that peer procedural justice had a partial mediating role in the relationships between team collectivism with team citizenship behavior and team task performance. Moreover, peer procedural justice had a partial mediating role in the relationship between perceived demographic similarity and team citizenship behavior. Finally, peer informational justice had a partial mediating role in the relationships between team collectivism, and perceived demographic similarity with team integrity.