İlköğretime yönelik afet haritaları tasarımı ve etkinliğinin ölçülmesi
Design of disaster maps for primary education and measurement of its efficiency
Yazar: EMRE ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY BUĞDAYCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Haritalar = Maps ; Kartografi = Cartography ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Dünyada, her yıl milyonlarca insan afetlerden etkilenmektedir. Meydana gelen afetler, dünyanın farklı yerlerinde, jeodezik konuma göre farklılık göstermesine karşın, hepsinin ortak paydası insanların can ve mallarını tehdit etmesidir. Meydana gelecek olan afetlerin en az zararla atlatılabilmesi, kişilerin afetlere karşı ne kadar bilgili ve bilinçli olduğu ile doğru orantılıdır. Bu noktada, kişilere doğru afet eğitimi verilmesi, kişilerin olası bir afet anında kendilerini en iyi şekilde korumalarına olanak verecektir. Afete karşı korunmanın ilk adımı olan eğitimin, kişilerin yaş ve seviyesini göre verilmesi afete karşı olan farkındalığı arttıracaktır. Bundan dolayı, toplumun afet açısından en savunmasız bireyleri olan çocuklar için yaş gruplarına göre özel eğitimler yapılarak bulundukları bölgede ki afetlere karşı bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. 
Haritalar, farklı amaçlarla kullanılması ile birlikte pek çok kitleye hitap eder hale gelmiştir. Geçmişten günümüze farklı alanlara katkı sağlayan haritaların çocuk kullanıcılar için coğrafya ve tarih eğitimi ve afet farkındalığı oluşturma konusundaki yeri çok önemlidir.  Çocuk kullanıcıların yaş grubuna göre tasarlanan afet haritaları ile çocukların afet konusunda bilinçlendirilmeleri ve bilgilendirmeleri oldukça etkili olabilmektedir. Bu amaçla tez çalışması kapsamında belirlenen konularda çocuklara yönelik afet haritaları tasarlanmıştır. , Haritaların etkin öğretim becerilerinden yararlanılarak, beş farklı afetin 10-11 yaş grubundaki öğrencilere anlatılması için kullanılmak üzere harita tasarımları yapılmıştır. Orman yangını, heyelan, taşkın, deprem ve çığ olarak belirlenen afetlerin Türkiye'de ki il bazında risk durumları belirlenmiş ve haritalara aktarılmıştır. Haritalarla birlikte, çocukların ilgili afetler hakkında bilgilenmelerini sağlamak amacı ile haritalara bilgilendirme metinleri eklenmiştir. Yapılan tasarımların, amacına uygun olup olmadığını değerlendirmek üzere, 2 farklı okulda toplam 165 öğrencinin katılımı ile deneysel bir çalışma yapılmış, sonuçların değerlendirilmesiyle katılımcılarda başarı oranının %40 arttığı gözlenmiştir

Abstract:
Millions of people around the world are affected by disasters each year. Although the disasters that occur in different parts of the world differ according to the geodetic location, the common denominator of all of them is that they threaten the life and property of people. Being able to overcome the disasters that will occur with the least damage is directly proportional to how knowledgeable and conscious people are about disasters. At this point, providing people with the right disaster education will enable them to protect themselves in the best possible way in the event of a disaster. Giving education, which is the first step of protection against disasters, according to the age and level of people will increase awareness about disasters. For this reason, it is necessary to raise awareness about disasters in the region by conducting special pieces of training according to age groups for children, who are the most vulnerable members of the society in terms of disasters. 
With the use of maps for different purposes, they have become appealing to many audiences. Maps, which contribute to different fields from the past to the present, have a very important place in geography and history education and disaster awareness for child users. With disaster maps designed according to the age group of child users, raising awareness and informing children about disasters can be quite effective. For this purpose, disaster maps were designed for children on the subjects determined within the scope of the thesis study. Using the effective teaching skills of maps, maps were designed to be used to explain five different natural disasters to students in the 10-11 age group. The risk situations of natural disasters such as forest fire, landslide, flood, earthquake, and avalanche were determined on a provincial basis in Turkey and transferred to maps. Along with the maps, informative texts have been added to the maps in order to inform the children about the related disasters. An experimental study was conducted with the participation of 165 students in 2 different schools in order to evaluate whether the designs were suitable for their purpose, and it was observed that the success rate of the participants increased by 40% with the evaluation of the results.