Van ilinde köy koşullarında yetiştirilen akkaraman melezi koyunlarında süt verimi ve sütteki bazı kimyasal özellikler
Characteristics of milk yield and some chemical traits of milk of akkaraman crossbred ewes maintained at village conditions in Van city
Yazar: RIZA AŞKAN
Danışman: PROF. DR. TURGUT AYGÜN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Van ili Başkale ilçesine bağlı Güroluk köyünde köy koşullarında yetiştirilen Akkaraman melezi koyunlarının süt verim özelliklerinin belirlenmesi ve sütteki protein, kuru madde, yağ, laktoz, su ve total ham kül maddesi gibi bazı kimyasal özelliklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, hayvan materyali olarak toplam 120 baş Akkaraman melezi koyunu kullanılmıştır. Sütteki bazı kimyasal özelliklerin tespiti için 60 baş koyun kullanılmıştır. Akkaraman melezi koyunlarında laktasyon süresi ve süt verimini belirlemek amacıyla, doğumdan ortalama 40 gün sonra 14 gün aralıklarla çift sağım yapılıp, Ağustos ayının başına kadar devam ettirilip daha sonra günde tek sağıma geçilip, süt ölçümleri yapılmıştır. Laktasyon süt verim miktarı ve laktasyon süresi İsveç yöntemine göre hesaplanmıştır.
Bu araştırmada laktasyon süt verimi ortalama 96.41 l ve laktasyon süresi ortalama 198.76 gün olarak bulunmuştur. Sütteki bazı kimyasal maddelerin tespiti için laktasyonun başı (Mayıs), ortası (Temmuz) ve sonu (Ağustos) olmak üzere üç dönem koyunlardan süt örnekleri alınmıştır. Sütte bulunan protein, kuru madde, yağ, laktoz, su ve total ham kül madde ortalamaları sırasıyla Mayıs ayı için 6.531 mg/l, 16.717 mg/l, 3.421 mg/l, 4.618 mg/l, 83.283 mg/l ve 1.239 mg/l; Temmuz ayı için 5.308 mg/l, 16.406 mg/l, 5.022 mg/l, 4.479 mg/l, 83.594 mg/l ve 0.923 mg/l; Ağustos ayı için 3.654 mg/l, 21.696 mg/l, 7.759 mg/l, 4.216 mg/l, 78.304 mg/l ve 1.034 mg/l olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak, Akkaraman melezi koyunlarının laktasyon süt verimi ve laktasyon süresinin köy koşullarındaki ortalamalarının yeterli düzeyde olduğu söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Akkaraman, Kuru madde, Laktasyon süt verimi, Laktoz, Protein, Total ham kül, Yağ

Abstract:
This study was carried out to investigate the characteristics of milk and some chemical traits such as protein, dry matter, fat, lactose, water and total crude ash matter in milk in Akkaraman crossbred ewes maintained at village conditions. Totally, 120 Akkaraman crossbred ewes with ages of 2-6 years were used as animal material. Sixty sheep were used to determine some chemical properties in the milk. Milking in Akkaraman ewes started at forty days after parturition. Controls of the milking were made at 14 days intervals. The lactation milk production and the lactation period for each ewe were calculated according to data of controls based on test-day records and Sweden method.
The means of the lactation milk yield and the lactation period of Akkaraman crossbred ewes were 96.41 l and 198.76 days, respectively. In the beginning (May), the middle (July) and, the end (August) of lactation period, it was determined that means of protein, dry matter, milk fat, lactose, water ratio and, total crude ash matter were 6.531 mg/l, 16.717 mg/l, 3.421 mg/l, 4.618 mg/l, 83.283 mg/l ve 1.239 mg/l for May; 5.308 mg/l, 16.406 mg/l, 5.022 mg/l, 4.479 mg/l, 83.594 mg/l ve 0.923 mg/l for July; 3.654 mg/l, 21.696 mg/l, 7.759 mg/l, 4.216 mg/l, 78.304 mg/l ve 1.034 mg/l for August, respectively.
As a result, the findings suggested that the lactation milk yield and the lactation period of Akkaraman crossbred ewes were sufficient level for rural conditions.

Key words: Akkaraman, Dry matter, Lactation milk yield, Lactose, Milk fat, Protein, Total crude ash