Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerde step aerobik ve life kinetik egzersizlerinin bazı bilişsel ve koordinatif yetenekler üzerine etkisi
The effect of step aerobics and life kinetic exercises on some cognitive and coordinative abilities in students with mild mental disabilities
Yazar: AYŞENUR AYYILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÜLVİYE BİLGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; hafif düzeyde zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerde step-aerobik ve life kinetik egzersizlerinin bazı bilişsel ve koordinatif yetenekler üzerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma Yozgat ilinde, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, Kanuni Sultan Süleyman Özel Eğitim Meslek okulunda eğitim gören 14-19 yaş grubundaki 30 öğrenci (10 kız, 20 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada iki deney grubu ve bir kontrol grubu olmak üzere seçkisiz atama yolu ile üç grup oluşturulmuştur. 12 hafta boyunca, haftada 2 gün, Step-Aerobik Deney Grubuna (SADG) 40 dk. step-aerobik egzersizi, Life Kinetik Deney Grubuna (LKDG) 40+40 dk. step-aerobik ve life kinetik egzersizleri birlikte uygulanmıştır. Kontrol grubuna (KG) ise herhangi bir egzersiz uygulanmamış olup rutin beden eğitimi dersleri devam ettirilmiştir. Öğrencilerin bilişsel yeteneklerini ölçmek için d2 dikkat testi ve Benton görsel bellek testi uygulanmıştır. Koordinatif yeteneklerini ölçmek için reaksiyon zamanı testi, otur-uzan esneklik testi, flamingo denge testi, Y denge testi, Cooper testi, dikey sıçrama testi ve T çeviklik testi uygulanmıştır. Veri analizi için IBM SPSS 21 paket programı kullanılmış ve p<0.05 olan değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda LKDG'nin kilo ve BKİ dışında diğer tüm parametrelerinde grup içi ön test-son test değerlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05). SADG'de kilo, BKİ, d2 testinin TN alt parametresi dışında diğer tüm alt parametrelerinde, Benton görsel bellek testi ve reaksiyon zamanı testinin bütün alt parametrelerinde anlamlı düzeyde farklılık bulunmamıştır (p>0.05). KG'de ise boy ve bacak boyu uzunluğunda grup içi ön test-son test değerleri arasında pozitif anlamda farklılık varken, Y denge testinin bütün alt parametrelerinde ise negatif anlamda farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmalara bakıldığında boy ve bacak boyu uzunluğu ölçümlerinde zaman etkisinin anlamlı düzeyde farklı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Reaksiyon zamanı (görsel+işitsel sağ+sol el), Cooper, dikey sıçrama, T çeviklik ve ayrıca d2 testi, Benton görsel bellek testi, flamingo denge ve Y denge testlerinin tüm alt parametrelerinde gruplar arasında anlamlı farklılık görülmezken (p>0.05), zaman etkisinde ve grup*zaman etkileşiminde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05). Reaksiyon zamanı (görsel tüm alt parametreler) ve otur-uzan esneklik testlerinde anlamlı bulunan gruplar arası etkinin LKDG-KG arasında olduğu belirlenirken zaman etkisi ve grup*zaman etkileşiminin de anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Reaksiyon zamanı işitsel tüm alt parametrelerinde anlamlı bulunan gruplar arası etkinin hangi gruplar arasında olduğu tespit edilemezken, zaman etkisi ve grup*zaman etkileşiminin de anlamlı düzeyde olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Reaksiyon zamanı görsel+işitsel sağ el ve sol el ölçümünde anlamlı olan gruplar arası etkinin; sağ elde LKDG-SADG ve LKDG-KG arasında, sol elde ise LKDG-SADG arasında olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Aynı zamanda bu parametrelerde zaman etkisi ve grup*zaman etkileşimi de anlamlı düzeydedir (p<0.05). Sonuç olarak step-aerobik egzersizleri ile birlikte uygulanan life kinetik egzersizlerinin 14-19 yaş grubu hafif düzeyde zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerde bazı bilişsel ve koordinatif yeteneklerin gelişimine anlamlı düzeyde katkı sağladığı ve geliştirdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of step-aerobic and life kinetic exercises on some cognitive and coordinative abilities in students with mild mental disability. In the study, experimental research model with pretest-posttest control group was used. The research was carried out with 30 students (10 girls, 20 boys) in the 14-19 age group studying at Kanuni Sultan Süleyman Special Education Vocational School in Yozgat province in the 2022-2023 academic year. Three groups were formed by random assignment, two experimental groups and one control group. For 12 weeks, 2 days a week, 40 minutes of step-aerobic exercise was applied to the Step-Aerobic Experimental Group (SADG) and 40+40 minutes of step-aerobic and life kinetic exercises were applied to the Life Kinetic Experimental Group (LKDG). No exercise was applied to the control group (CG) and routine physical education classes were continued. The d2 attention test and Benton visual memory test were applied to measure the cognitive abilities of the students. Reaction time test, sit-reach flexibility test, flamingo balance test, Y balance test, Cooper test, vertical jump test and T agility test were applied to measure their coordinative abilities. IBM SPSS 21 package program was used for data analysis and p<0.05 values were considered statistically significant. As a result of the analyses, significant differences were found between the pre-test and post-test values in all parameters of the LKDG except weight and BMI (p<0.05). In SADG, no significant differences were found in weight, BMI, all sub-parameters of d2 test except TN sub-parameter, Benton visual memory test and all sub-parameters of reaction time test (p>0.05). In the CG, there was a positive difference between the pre-test and post-test values in height and leg length, while negative differences were found in all sub-parameters of the Y balance test (p<0.05). When comparisons between groups were analyzed, it was determined that the effect of time was significantly different in height and leg length measurements (p<0.05). While there were no significant differences between the groups in reaction time (visual + auditory right + left hand), Cooper, vertical jump, T agility and also all sub-parameters of d2 test, Benton visual memory test, flamingo balance and Y balance tests (p>0.05), significant differences were found in time effect and group*time interaction (p<0.05). In reaction time (all visual sub-parameters) and sit- reach flexibility tests, the significant intergroup effect was found to be between LKDG-KG, while the time effect and group*time interaction were also significant (p<0.05). While it could not be determined between which groups the intergroup effect was found to be significant in all auditory sub-parameters of reaction time, time effect and group*time interaction were found to be significant (p<0.05). The significant intergroup effect in reaction time visual+aural right and left hand measurements was found to be between LKDG-SADG and LKDG-KG in the right hand and between LKDG-SADG in the left hand (p<0.05). Time effect and group*time interaction were also significant in these parameters (p<0.05). As a result, it was determined that life kinetic exercises applied together with step-aerobic exercises significantly contributed to and improved the development of some cognitive and coordinative abilities in 14-19 age group students with mild mental disability.