Programlama dillerinin çevrimiçi öğretimi: Öğrenenlerin tutumlarının, memnuniyetlerinin ve akademik başarılarının  
incelenmesi
The online teaching of programming languages: Examining learner's attitudes, satisfaction and success
Yazar: GÜRHAN DURAK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ATAİZİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı,  Programlama Dilleri I dersi  için  hazırlanan  çevrimiçi 
öğrenme ortamı olan Uzaktan Öğrenme Platformuna (UÖP)  ilişkin, öğrenenlerin 
tutumlarını ve doyumlarını belirlemek, platform hakkında öğrenen görüşlerini 
almak ve uzaktan öğrenenlerle geleneksel öğrenenlerin başarılarını karşılaştırmaktır. 
Bu doğrultuda, öğrenenlerin, çevrimiçi öğrenme ve programlama dilleri dersine 
yönelik tutumları belirlenmeye çalışılmış, çevrimiçi öğrenmedeki doyumlarına etki 
eden faktörler araştırılmış, son olarak aldıkları çevrimiçi dersle ilgili görüşleri 
alınmıştır.  
Karma yöntemlerin kullanıldığı çalışmada,  her iki yöntemin üstün yönlerinden 
yararlanılarak  daha detaylı verilerin toplanması amaçlanmıştır. Çalışma,  zaman 
açısından eş zamanlı, önem açısından ise nicel ağırlıklı bir karma yöntem çalışması 
olarak nitelendirilebilir. Nicel veriler, programlama dilleri dersi başarı puanı, derse 
devam oranları, çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutum ölçeği, uzaktan öğrenen doyum 
ölçeği ve programlama dillerine yönelik tutum ölçeği aracılığıyla toplanırken, nitel 
veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla öğrenenlerle yapılan bire 
bir görüşmelerden elde edilmiştir.  
Çalışma kümesini, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde 
Programlama Dilleri I dersini alan 38 öğrenen oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme 
sonucunda deney grubu, deney grubuyla eşleştirme yöntemi kullanılarak da kontrol 
grubu oluşturulmuştur. Deney grubundaki öğrenenler 14 haftalık dönem boyunca 
derslere tamamen uzaktan erişmişlerdir. Kontrol grubundaki öğreneneler ise geleneksel yöntemlerle dersleri almışlardır. UÖP ile dersi alan öğrenenlere sanal sınıf 
uygulamalarıyla, belirlenen zamanlarda ve geleneksel yöntemdekiyle birebir aynı 
ders saati uygulanmıştır. Alan uzmanları tarafından hazırlanan ara sınav ve yarıyıl 
sonu sınavları, öğrenenlerin başarı puanı olarak değerlendirilmiştir.  Her iki grupta 
yer alan öğrenenlere dönem sonunda programlamaya yönelik tutum ölçeği 
uygulanırken, deney grubundaki öğrenenlere buna ek olarak çevrimiçi öğrenmeye 
yönelik tutum ölçeği ile uzaktan öğrenme doyum ölçeği uygulanmıştır.  
Araştırma sonucunda, deney grubu öğrenenlerinin daha başarılı oldukları ve 
derslere daha çok devam ettikleri sonucunun yanında, programlama dilleri dersine 
yönelik daha olumlu tutum gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Deney grubu 
öğrenenlerinin, çevrimiçi öğrenmeye yönelik olumlu tutum sergiledikleri ortaya 
çıkarken,  programlama dilleri dersini daha fazla önemsedikleri; bu dersin 
işlenişinden daha çok hoşlandıkları, daha fazla özgüven duydukları ve derse yönelik 
güdülenmelerinin de daha fazla olduğu söylenebilir.  
Öğrenenlerle yapılan görüşmeler neticesinde, UÖP'ye karşı, sağlamış olduğu 
esnekliklerden, güdülenmelerini artırıcı unsurları barındırdığından, öğretim 
elemanıyla rahatlıkla iletişim kurabildiklerinden, zamanında geri bildirim 
alabildiklerinden, ders kaynaklarına rahatlıkla erişebildiklerinden vb. nedenlerden 
dolayı olumlu görüşler elde edilmiştir. 
 
Anahtar kelimeler:   Uzaktan  Eğitim,   Çevrimiçi Öğrenme, Programlama Dilleri, 
Tutum,  Memnuniyet,  Akademik Başarı, Öğrenme Yönetim Sistemi, Öğretim 
Tasarımı

Abstract:
The overall objectives of the present study are to determine the learners' 
gratifications and their attitudes towards the Distance Learning Platform (DLP) 
which is an Online Learning Media prepared for the course Programming Languages 
I , to get feedback on the platform from learners and to make a comparison between 
the success of distance learners and traditional learners. In this context, learners' 
attitudes towards Online Learning and the course Programming Languages were 
tried to be determined and the factors affecting their gratification of Online Learning 
were investigated. Finally, their opinions on the online course that they took were 
explored. 
In the study in which the mixed method was used, the collection of more detailed 
data was aimed by using the superior aspects of both methods. This study can be 
charactarized as a simultaneous mixed method design in terms of time and as mainly 
quantitative mixed method design in terms of importance. While the quantitative 
data were collected from the achievement scores of Programming Languages course, 
attendance rates, the scale of attitudes towards Online Learning, the Distance 
Learning Gratification Scale, and the scale of Attitudes towards Programming 
Languages; the qualitative data were obtained from the face to face interviews 
conducted with the learners through a semi-structured interview form. The sample group of the study consists of 38 learners studying at the Department of 
Computers Education and Instructional Technologies  
and taking the course  Programming Languages I. The experimental group was 
selected through the purposive sampling while the control group was selected by 
using the matching design. The learners in the experimental group took the courses 
only distantly during the 14-week period. The learners in the control group, on the 
other hand, took the courses through traditional methods. The learners who took 
courses through DLP and some virtual classroom applications had exactly the same 
number of hours as the traditional group did. Mid-term and final exams prepared by 
the experts of the field were evaluated as the learners' achievement scores. While the 
Attitudes towards Programming Languages Scale was applied to the learners in both 
groups at the end of the semester,  the Attitudes towards Online Learning Scale and 
Distance Learning Gratification Scale were only applied to the experimental group. 
The results of the study demonstrated that learners in the experimental group were 
more successful than the learners in the control group and that they attended classes 
more often. Besides, the experimental group had more positive attitudes towards the 
course Programming Languages. The results also showed that the experimental 
group had positive attitudes towards online learning and that they really valued the 
course Programming Languages. It can also be concluded that the learners in the 
experimental group enjoyed the course more and that they were more confident and 
motivated. 
As a result of the interviews conducted with the learners,  it was found that the 
learners had some positive opinions on DLP as it (1) offers flexibility, (2) contains 
elements enhancing their motivation, (3) enables the learners to communicate easily 
with the instructor,  (4) provides the learners with instant feedback  and (5) enables 
them to attain course materials easily, etc. 

Keywords:  Distance Education,  Online Learning, Programming Languages, 
Attitude, Satisfaction, Academic  achievement, Learning Management System, 
Instructional design