Türkiye'de sosyal medya reklamları ve kullanılan fotoğrafların grafik tasarım açısından incelenmesi
The analysis of the social media advertisements in Turkey and the photographs used in these advertisements in terms of graphic design
Yazar: KAAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KOŞTUMOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Facebook = Facebook ; Fotoğraf = Photograph ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Reklam fotoğrafçılığı = Advertisement photography ; Reklamlar = Advertisements ; Sosyal medya = Social media ; İnstagram = Instagram ; İnternet reklamları = Internet advertisings

Özet:
Reklam, ürün ya da hizmetin satın alınmasını ya da markanın imajını güçlendirmesini sağlayan bir iletişim faaliyetidir. Pazardaki rekabet koşulları gün geçtikte güçleşmekte, markalar hedef kitlelerini etkileyebilmek ve rakiplerini geride bırakmak için reklamlardan daha fazla yararlanmaktadır. Web 2.0'ın hayatımıza girmesiyle birlikte internet ve akıllı telefonlara kullanımının hızla yaygınlaşması, reklamcılık pratikleri üzerinde büyük etki yapmış ve bu pratikleri dönüştürmeye başlamıştır. Dijital medya ve dijital medyanın bir unsuru olan sosyal medya, insan hayatında önemli bir yer edinmiş gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Sosyal medya reklamları etkileşimli, düşük bütçeli, kolay hedeflenebilir ve ölçümlenebilir, hızlı yayınlanabilir ve yayın sırasında düzenlenebilir olması ile markalar için bir fırsat haline gelmiştir. Türkiye'de sosyal medya reklam yatırımları her geçen gün artmakta, kullanıcılar gün içinde bu platftormlarda, küçük büyük yüzlerce işletme tarafından yapılmış sosyal medya reklamları ile karşılaşmaktadır. Bu reklamlar birçok açıdan geleneksel medyada yayınlanan reklamlardan farklı olup, reklamcılığın yeni terimler kazanmasını sağlamıştır.
Çalışmada Facebook ve Instagram'ın doğasını anlamak, bu platformlarda yayınlanan reklamları grafik tasarım açısından incelemek, reklam fotoğraflarının nasıl seçildiğini, kullanıldığını ve reklama yerleştirildiğini anlamak amaçlanmıştır. Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları ve Anadolu Jet markalarının Facebook ve Instagram'da yayınladığı sponsorlu ve organik paylaşımları inceleyecek bu çalışmada diğer sosyal medya platformları kapsam dışı durumdadır. Ayrıca konu ile ilgili kitaplar, makaleler ve tezlerin incelenmesi, ardından analizlerde incelenen grafik tasarım ürünlerinin; renk, tipografi, sayfa düzeni ve görsel öğeler açısından betimlenerek çözümlenmesi hedeflenmiştir.
Bu çalışmada, ilk bölümde reklam, ardından dijital medyada reklam konuları incelenmiş, ikinci bölümde daha derine inilerek sosyal medya ve sosyal medya platformları olan Facebook ve Instagram irdelenmiş, bu platformlar hakkında araştırmalar yapılmış, bu ortamlardaki reklamların reklam modelleri ve teknik özellikleri açıklanmaya çalışılmıştır. Son bölümde daha biçimsel konular araştırılarak, Facebook ve Instagram reklamlarındaki sözel ve görsel bileşenler sınıflandırılmış; Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları ve Anadolu Jet markaları örnekleminde Facebook ve Instagram reklamları ve bu reklamlarda kullanılan fotoğraflar, grafik tasarım ilkelerine uygunluğu açısından analiz edilmeye çalışılmıştır. Facebook ve Instagram'ın, yayınlanacak reklamlarda kullanılan fotoğraflar ile ilgili fikirsel ve biçimsel bazı tavsiyeleri bulunulmuş, reklamların daha fazla ilgi çekmesi ve hedef kitlede istenilen davranış değişikliklerini yaratabilmesi için yapılması gerekenler irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada yapılan analizler sonucunda; sıklıkla mobil cihazlardan görüntülenen bu reklamlarda, kullanıcıların dikkatini çok hızlı bir şekilde çekme amacı ile ilgi çekici fotoğraflar, sayfa düzenleri, renkler ve tipografi kullanılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Facebook ve Instagram reklamları incelenen üç havayolu markasının farklı reklam stratejileri yürüttüğü, yayınladıkları reklamların biçim, fikir, ilettiği mesaj ve marka imajına katkısı açısından farklı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Advertisement is a communication activity which helps the brand image to be reinforced or the brand's products and services to be purchased. The competition conditions in the market are becoming tougher day by day and the brands are taking more advantage of advertisements in order to influence their target markets and to draw away their competitors. The fact that the use of internet and smartphones became more common after the introduction of Web 2.0 into our lives, had a great influence on advertising practices and started to transform these practices. Digital media and social media as one of its aspects, gained a place in our lives and became an integral part of daily life. The social media advertisements are interactive, cost effective, easy to target and scalable, quickly publishable and editable during publishing, which make them a great opportunity for brands. The investments in social media advertisements have been increasing every day in Turkey, and the users are exposed to many social media advertisements published by hundreds of big and small scaled businesses on these platforms, like a cannon fire. These advertisements are different from the ones published on the traditional media, and they contributed to the media industry with new terms.
The aim of this study is to understand the nature of Facebook and Instagram, to analyse the ads that appear on these platforms in the context of graphical design, and finally to observe how to choose and use images for these ads and to place them. Social media platforms other than Facebook and Instagram, where Turkish Airlines, Pegasus Airlines and Anadolu Jet post ads, are out of scope as this study only reviews the sponsored and organic posts of those brands. It is also targeted to look through the books, articles and dissertations that are related to this subject, and to analyse the graphical design products by characterising them in terms of colour, typography, page layout and visual elements.
In this study, the first chapter is looking into the advertisement and advertising on digital media, whereas the second chapter provides deeper information on the social media and the social media platforms Facebook and Instagram, includes research about these platforms, and outlines the advertisement models and technical specifications of the advertisements published on these platforms. In the last chapter; relatively more stylistic issues have been discussed, the linguistic and visual components of Facebook and Instagram advertisements were categorised, Facebook and Instagram advertisements and the photographs used in these advertisements were analysed in terms of their compliance with the graphic design principles sampling the advertisements of Turkish Airlines, Pegasus Airlines, and Anadolu Jet brands. Some intellectual and stylistic recommendations of Facebook and Instagram regarding the photographs that are to be used in the advertisements were obtained, and the things that should be done so that the advertisements could attract more attention and create the desired behavioural change on the target market have been addressed. As a result of the analyses conducted in this study, it was identified that interesting photographs, layouts, colours, and typography should be used in order to quickly attract the viewer's attention in these advertisements which are frequently viewed on mobile devices. It was detected that those three airline companies, whose Facebook and Instagram advertisements were analysed, conduct different advertising strategies, and their advertisements differ in terms of the format, conveyed message, and its contribution to the brand image.