Tip 2 diyabetes mellituslu hastalara verilen video destekli eğitimin subkutan insülin uygulama becerisi ve kan glikoz düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigating of the effect of video-assisted education given to patients with TYPE 2 diabetes mellitus on subcutaneous insulin administration skills and blood glucose levels
Yazar: ÖZGE AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKMAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kan glükozu = Blood glucose ; Video destekli öğretim = Video supported teaching ; İnsülin = Insulin

Özet:
Bu araştırmada, Tip 2 diyabetes mellituslu hastalara verilen video destekli eğitimin subkutan enjeksiyon uygulama becerileri, kan glikozu ve Hemoglobin A1c düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmaya Eylül 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında İstanbul'da bir Devlet Hastanesine başvuran ve insülin tedavisine başlanan Tip 2 Diyabetli hastalar alınmıştır. Araştırma örneklemi; ulusal araştırma sonuçları kullanılarak bağımlı gruplarda t-testi analizi temelinde, anlamlılık düzeyi =0.05, %95 güven aralığında ve %80 güç sağlamak üzere, kontrol grubuna 50, uygulama grubuna 50 hasta olmak üzere toplam 100 hasta alınmıştır. 
Veriler, "Subkutan Enjeksiyon Uygulama Beceri Düzeyi Gözlem Formu" ile eğitim öncesi, eğitimden hemen sonra ve eğitimden 3 ay sonra toplanmıştır. Kontrol ve uygulama grubuna hastanede sürdürülen standart diyabet eğitimi verilmiştir. Girişim olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan güncel "Subkutan Enjeksiyon Uygulama Videosu" her uygulama öncesi izlemeleri yönergesi ile uygulama grubundaki hastaların mobil telefonlarına gönderilmiştir. Kontrol ve uygulama grubu hastaların eğitim öncesi ve 3 ay sonra kontrollerinde kan glikozu ve hemoglobin A1c düzeyleri laboratuvar verilerinden alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, etki büyüklüğü hesaplamada Cohen's d istatistiği kullanılmıştır.
 
Araştırma bulgularına göre, kontrol ve uygulama grubu hastalarının tanıtıcı özellikleri benzerdir (p>0,05). Deneysel araştırmalarda beklendiği gibi eğitim öncesi, kontrol ve uygulama grubu hastalarında subkutan insülin uygulama beceri gözlem formu puan ortalaması (p=0.650), kan glikoz düzeyi (p=0.917)ve HbA1c düzeyi (p=0.797) benzerdir (p>0.05). Kontrol ve video destekli subkutan enjeksiyon uygulama beceri eğitimi verilen uygulama grubu hastalarının karşılaştırılmasında; eğitimden hemen sonraki (p=0.024) ve eğitimden 3 ay sonraki (p=0.000) subkutan insülin uygulama beceri gözlem formu puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Ancak kontrol ve uygulama grubu hastalarında eğitimden 3 ay sonraki kan glikoz düzeyi (p=0.917) ve HbA1c düzeyleri (p=0.797) arasında fark yoktur (p>0.05).
Araştırma bulgularına dayalı uygulama önerisi olarak insülin tedavisine başlanan Tip 2 Diyabetli hastaların eğitiminde; standart diyabet eğitimi içine subkutan insülin uygulama becerilerini geliştirecek gereksinimi olduğunda sürekli ulaşabileceği video destekli görsel eğitim materyalleri kullanılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Tip 2 Diyabet, video destekli eğitim, Subkutan İnsülin Uygulama,  kan glikozu, HbA1c

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effects of video-assisted training given to patients with Type 2 diabetes mellitus on subcutaneous injection application skills, blood glucose and Hemoglobin A1c levels.
The study is a randomized controlled experimental study. Patients with Type 2 Diabetes who applied to a State Hospital in Istanbul between September 2018 and June 2019 and were started on insulin therapy were included in the study. Research sample; On the basis of t-test analysis in dependent groups using national research results, a total of 100 patients were included in the control group, 50 patients in the application group, with a significance level of a=0.05, 95% confidence interval and 80% power.
The data were collected with the "Subcutaneous Injection Administration Skill Level Observation Form" before the training, after the training and 3 months after the training. The control and practice groups were given standard diabetes education in the hospital. The up-to-date "Subcutaneous Injection Application Video" prepared by the researchers as an initiative was sent to the mobile phones of the patients in the application group with the instructions for monitoring before each application. Blood glucose and hemoglobin A1c levels were obtained from the laboratory data of the control and practice group patients before and 3 months after the training. In the evaluation of the data, descriptive statistics, chi-square, t test for dependent and independent groups, Mann-Whitney U test, Cohen's d statistics were used to calculate the effect size.
 
According to the research findings, the descriptive characteristics of the control and application group patients were similar (p>0.05). As expected in experimental studies, subcutaneous insulin administration skill observation form score average (p=0.650), blood glucose level (p=0.917) and Hb A1c level (p=0.797) were similar (p>0.05) in patients in the control and application groups. In the comparison of the patients in the application group who were given control and video-assisted subcutaneous injection application skill training; A significant difference was found in the subcutaneous insulin administration skill observation form score averages immediately after the training (p=0.024) and 3 months after the training (p<0.05). However, there was no difference between the blood glucose levels (p=0.917) and HbA1c levels (p=0.797) 3 months after the training in the control and application group patients (p>0.05).
In the education of patients with Type 2 Diabetes who started insulin therapy as an application recommendation based on research findings; Video-assisted visual training materials should be used in standard diabetes education, which can be continuously accessed when needed to improve subcutaneous insulin administration skills.
Keywords: Nursing, Type 2 Diabetes, video assisted education, Subcutaneous Insulin Administration, blood glucose, HbA1c