Acil servise ateşli silah yaralanması ile başvuran hastaların analizi
Analysis of patients attending to the emergency department with fire-gun injuries
Yazar: SAADET AKBALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR TAŞLIDERE
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine

Özet:
Amaç ve Hipotez: Acil servise yüksek kinetik enerjili silahla yaralanma nedeniyle
başvuran hastaların mortalitesi üzerine etkisi olan durumları araştırmak. Bu amaçla;
Hastaların demografik yapısı, yaralanma yeri, cerrahi endikasyonları, laboratuvar
değerleri ve travma skorları karşılaştırarak, ülkemiz genelinde ve dünyada yapılan
çalışmalarla farklılıklarını ve bunların nedenlerini tartışmaktır.
Yöntem: Çalışmamız 01 Ocak 2016 ve 31 Aralık 2016 tarihleri arasında yapılmıştır.
Hastalar yaşayan ve ölenler olarak iki gruba ayrıldı.Yaş, cinsiyet, olayın oluş şekli,
vital bulgular, yaralanma yeri, birden fazla anatomik alan içermesi, cerrahi tedavi
gerekliliği, kırık cerrahisi yapılıp yapılmadığı, göğüs tüpü takılma durumu,
laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırıldı. Yaşayan ve ölen hastaların olduğu
gruplar arasında ISS, RTS ve TRISS skorları karşılaştırıldı. ROC analizi yapılarak cut
of değerleri hesaplandı. Mortalite tahmininde ne kadar kullanışlı oldukları araştırıldı.
Araştırma verileri IBM SPSS Statistics for Windows, sürüm 21.0' e kaydedilerek
istatistiksel analizleri yapıldı.
Bulgu: Acil servise yüksek kinetik enerjili silahla yaralanma nedeniyle başvuran 18
yaş üzerinde olan ve alandan direkt getirilen-gelen 127 hasta dahil edildi. Hastalar
yaşayan ve ölenler olarak iki gruba ayrıldı. Hastalara ait laboratuvar bulgular
incelendiğinde; Travma skorlarına bakıldığında yaşayan bireylerin ISS ortalamalarının
ölen bireylere kıyasla daha düşük olduğu, RTS VE TRISS skorlarının yaşayan
bireylerin ortalamasının ölen bireylere kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür.
Yaşayan bireylerin Sistolik Kan Basıncı ortalamaları ölen bireylere kıyasla daha
düşük, ölen bireylerin solunum sayısı yaşayan bireylere kıyasla daha yüksek, ölen
bireylerin GKS ortalamaları yaşayan bireylere kıyasla anlamlı olarak daha düşüktür.
Sonuç: Bireysel Ateşli silah yaralanması ile acil servise getirilen hastalarda vital
bulgular ve laboratuvar testleri hızlıca değerlendirilip ISS, RTS ve TRISS gibi etkinliği
kanıtlanmış travma skorları hesaplanmalıdır. Bu travma skorları ölen ve sağ kalan
hastalar arasında farklılık göstermiştir. Baş, boyun ve spinal yaralanması olan ateşli
silah yaralanmalarında mortalitenin yüksek olduğu bilinmelidir. Bunun yanında
özellikle vasküler yaralanması olan hastalara öncelik verilmelidir. Ateşli silah
yaralanması olgularında olayın oluş şekli, yaralanma bölgesi, vital bulguları, laboratuvar değerleri ve travma skorlarından faydalanarak elde edilen kanıta dayalı bulgularla karar vermek en doğru yöntemdir.

Anahtar Kelimeler: Ateşli Silah, Travma Skoru, Mortalite

Abstract:
Purpose and Hypothesis: To investigate the conditions that have an impact on the
mortality of patients admitted to the emergency department due to high kinetic energy
gunshot wounds. For this purpose; The aim of this study is to compare the
demographic structure of the patients, injury site, surgical indications, laboratory
values and trauma scores, and to discuss their differences with studies conducted in
our country and around the world, and their reasons.
Method: Our study was carried out between 01 January 2016 and 31 December 2016.
The patients were divided into two groups as living and deceased. Age, gender,
occurrence of the event, vital signs, injury site, involving more than one anatomical
area, surgical treatment requirement, whether fracture surgery was performed, chest
tube insertion status, laboratory parameters were compared. ISS, RTS and TRISS
scores were compared between groups with living and deceased patients. Cut of values
were calculated by performing ROC analysis. How useful they are in estimating
mortality was investigated. The research data were recorded in IBM SPSS Statistics
for Windows, version 21.0 and statistical analysis was performed.
Finding: 127 patients over the age of 18 who applied to the emergency department
due to high kinetic energy gun injury and were brought directly from the area were
included. The patients were divided into two groups as living and deceased. When the
laboratory findings of the patients were examined; Considering the trauma scores, it
was seen that the ISS averages of the living individuals were lower than the deceased
individuals, and the average of the RTS and TRISS scores of the surviving individuals
was higher than the deceased individuals. The mean Systolic Blood Pressure of the
living individuals is lower compared to the deceased individuals, the Respiratory
Number of the deceased individuals is higher than the living individuals, and the GCS
averages of the deceased individuals are significantly lower than the living individuals.
Conclusion: In patients brought to the emergency room with individual gunshot
wounds, vital signs and laboratory tests should be evaluated quickly and trauma scores
with proven effectiveness such as ISS, RTS and TRISS should be calculated. These
trauma scores differed between deceased and surviving patients. It should be known
that mortality is high in gunshot wounds with head, neck and spinal injuries. In addition, patients with vascular injuries should be given priority. In cases of firearm injury, it is the most accurate method to make a decision with evidence-based findings obtained by utilizing the way the event occurred, the site of injury, vital signs, laboratory values and trauma scores.

Keywords: Firearm, Trauma Score, Mortality