COVID-19 tanısı konan hastaların cinsiyet ve yaş faktörlerinin bazı biyokimyasal değerlerle korelâsyonunun araştırılması
Investigation of the correlation of gender and age factors of patients diagnosed with COVID-19 with some biochemical values
Yazar: MEHMET ÇÖMEZ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN DÜNDAR
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Analiz = Analysis ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; COVID 19 = COVID 19 ; Cinsiyet = Gender ; Yaş = Age

Özet:
2019 yılının son döneminde Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 hastalığı çok hızlı bir şekilde dünyaya yayılış göstermiş ve kısa bir süre sonra ülkemizde görülmeye başladı. Covid-19 ile ilgili önemli çalışmalar yapılmakta bu virüs ve benzeri virüs kökenli hastalıkların tespiti ve erken teşhisi ile tedavi amaçlı Crp, Lym, Ferritin, Kan Gazı ve D-dimer  gibi bazı biyokimyasal değerlerin düzeylerinin hastalık şiddeti ve diğer biyokimyasal değerler ile ilişkisini değerlendirilmesi ve bu biyokimyasal değerlerin yaş, cinsiyet üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Yaptığımız çalışmada, hasta dosyalarının retrospektif  incelenmesine dayalı kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. 01 Haziran 2020 ile  30 Mayıs 2021 tarihleri arasında Kızıltepe devlet hastanesine başvuran ve hastalık tanısı konulan 12 aylık süreçte hastaların Crp, Lym, Ferritin, Kan Gazı ve D-dimer gibi bazı biyokimyasal değerleri ve aynı zamanda bu değerlerin diğer biyokimyasal değerler arasındaki ilişki ile bu değerlerin yaş ve cinsiyete olan etkileri incelendi ve analizleri yapıldı. Araştırma da elde edilen veriler SPSS for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Çalışmamız da inceleyeceğimiz tüm parametreleri eksiksiz olan 01 Haziran 2020 ile 30 Mayıs 2021 tarihleri arasında Kızıltepe devlet hastanesine başvuran ve COVID-19 tanısı koyulan 1812 hasta dahil edildi. Bu hastalardan %51,9'u (n:941) kadın % 48,1 (n:871)  erkektir. Ve yaş ortalaması 56,58±19,89 olarak hesaplanmıştır. Yaptığımız çalışmaya göre Crp ve Ferritin değerleri erkeklerde daha yüksek, Lenfosit düzeyleri ise kadınlar daha yüksek olduğu saptandı. Ayrıca Crp, Ferritin ve D.Dimer değerleri ile yaş arasında pozitif yönde, Lenfosit ile yaş arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Biyokimyasal değerlerin hastalığın klinik seyrinde önemli bir biyolojik belirteçler olduğu literatürde ki araştırmalar ile uyumludur. Covid-19 ile ilgili çok sayıda araştırma yapılmış ve literatüre kazandırılmıştır ve yeni çalışmalarda yapılmaktadır. Bizde biyokimyasal değerlerin Covid-19'un klinik seyrinde biyolojik belirteç olarak kullanılması ayrıca bu değerlerin yaş ve cinsiyet üzerindeki ilişkisinin tespitinin hastalığın seyrinde önemli olduğundan bu konu ile ilgili literatüre katkı sağlamayı amaçladık. Hastalığı daha ağır geçiren erkeklerde Crp ve Ferritin değerleri analiz sonuçlarına göre anlamlı yüksek olduğu görüldü. Lenfosit değerinin ise erkeklerde daha düşük olduğu saptandı. Yaşa bağlı olarak ise ileri yaşlarda Crp, Ferritin ve D.Dimer değerlerinin yüksek, Lenfosit değerinin düşük olması mortalite ile bağlantılı olduğunu gösterdi.

Anahtar Kelimeler: Analiz, Biyokimyasal değerler, Covid-19, Cinsiyet, Yaş

Abstract:
The Covid-19 disease, which emerged in the city of Wuhan in the last period of 2019, spread very quickly to the world and started to be seen in our country after a short time. Important studies are carried out on Covid-19, detecting and early diagnosis of this virus and similar viral diseases, and evaluating the relationship of the levels of some biochemical values such as Crp, Lym, Ferritin, Blood Gas  and D-dimer with the severity of the disease and other biochemical values, and evaluating these biochemical values. We aimed to evaluate the effects of values on age and gender. Our study is a cross-sectional and descriptive study based on a retrospective review of patient files. Between 01 June 2020 and 30 May 2021, some biochemical values such as Crp, Lym, Ferritin, Blood Gas and D-dimer, as well as the relationship between these values and other biochemical values of the patients, and the relationship between these values and age, during the 12-month period when the disease was diagnosed and applied to Kızıltepe state hospital. and its effects on gender were examined and analyzed. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS for Windows 25.0 program. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used while evaluating the data. In our study, 1812 patients who applied to Kızıltepe state hospital between 01 June 2020 and 30 May 2021 and were diagnosed with COVID-19 were included. 51.9% (n:941) of these patients were female and 48.1% (n:871) were male. And the mean age was calculated as 56.58±19.89 years. According to our study, it was determined that Crp and Ferritin values were higher in men, and Lymphocyte levels were higher in women. In addition, there was a positive correlation between Crp, Ferritin and D.Dimer values and age, and a negative correlation between Lymphocyte and age. It is compatible with studies in the literature that biochemical values are important biomarkers in the clinical course of the disease. A lot of research has been done and brought to the literature about Covid-19 and new studies are being done. Since the use of biochemical values as a biomarker in the clinical course of Covid-19 and the determination of the relationship of these values on age and gender are important in the course of the disease, we aimed to contribute to the literature on this subject. Crp and Ferritin values were found to be significantly higher in men with more severe disease than the results of the analysis. Lymphocyte value was found to be lower in males. Depending on age, high Crp, Ferritin and D.Dimer values and low Lymphocyte values in advanced ages showed that it was associated with mortality.

Key Words: Analysis, Age, Biochemical values, COVID-19, Gender