Akademik örgüt kültürü çerçevesinde ast-üst ilişkilerinin incelenmesi
An examination of subordinate-superior relationship in the famework of academic organizational culture
Yazar: MERVE ÖZKAN TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Akademisyenler = Academicians ; Alt-üst ilişkisi = Relation between top and subordinate ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Üniversite personeli = University personnel ; Üniversiteler = Universities ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
Örgüt kültürü, yönetim ve örgüt alanında son yıllarda üzerinde birçok çalışma yapılan konulardan biridir. Örgütsel yapı, iletişim, karar alma, biçimsel ve biçimsel olmayan ilişkiler ile örgüt üyelerinin tutum, davranış ve değer yargıları üzerinde etkili olan kurum kültürü örgütsel süreçleri birçok açıdan şekillendirmektedir. Örgüt kültürü, her hangi bir yazılı metin olmaksızın, tüm örgüt çalışanları tarafından kabul görmüş olgular bütünüdür. Bir işletmenin sahip olduğu örgütsel kültür modeli, işletme içindeki ast-üst ilişkilerinin belirlenmesinde etkin bir role sahiptir. Örgütlerde, etkili bir yönetim sistemi için, üzerinde durulması gereken en mühim konu şüphesiz, iş gören-işveren, yöneten-yönetilen bir başka deyişle ast-üst ilişkileridir. Ast-üst ilişkilerinin son derece önemli olduğu kurumlardan biri de üniversitelerdir. Üniversiteler birçok alt kültürü bünyesinde barındıran ve heterojen bir yapıya sahip olan örgütlerdir. Öğretim ve bilimsel araştırma gibi üniversitelerin en temel işlevlerini gerçekleştiren öğretim elemanları, örgüt ve toplumsal kültürün yanı sıra akademisyenlik mesleğine ait kültür, akademik disiplinlerine ait kültür ve sahip oldukları bilimsel paradigmalara ait kültürlerin etkileşiminden oluşan bir akademik kültüre sahiptirler.
Bu çalışmada üniversitelerde egemen olan örgüt kültürü çerçevesinde ast-üst ilişkilerinin niteliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla Süleyman Demirel Üniversitesi'ne bağlı fakültelerde görev yapan 200 akademik ve idari personele ulaşılmıştır. Üniversite çalışanlarından ast-üst ilişkilerini tanımlayan soruların olduğu Ast-Üst İlişkileri Anketi aracılığıyla veri toplanmıştır. Veriler SPSS programı yardımıyla analiz edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre Süleyman Demirel Üniversitesinde çalışan akademik ve idari personel arasındaki ast-üst ilişkilerinin daha çok bürokratik bir örgüt kültürüne dayandığı görülmektedir. Bunu paternalist ast-üst ilişkisi ve ikiyüzlü ast-üst ilişkisi takip etmektedir. Demokratik ast-üst ise en son sırada yer aldığı tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, akademik kültür, ast-üst ilişkileri.

Abstract:
Organizational culture is one of the issues in the field of management and organization on which lots of studies have been done in recent years. Organizational structure, communication, decision making, formal and informal relationships and organizational culture which has some effect on its members' attitudes, behaviours and values are among organizational issues that need to be focused primarily. Organizational culture is consisted with an accepted facts by whole employees without referring to any written text. An organizational cultural model of a business, has an active role in determining superior-subordinate relationship within the enterprise. No doubt, the most important issue need to focus on for an effective management system in Organizations is employee-employer, governed-managed relations, in other words, superior-subordinate relationships. Universities are a kind of institution where superior-subordinate relationship is extremely important. Universities have many sub-cultures and a heterogeneous structure as well. Academic staffs who perform the basic of functions of the universities such as teaching doing scientific researchers have organizational and social culture as well as academic culture and the culture of academic disciplines, academic culture which consists of interactions scientific paradigms.
In this study it is aimed to reveal the nature of superior-subordinate relationships in the framework of organizational culture which is prevailing in universities. 200 academic and administrative staff who served in faculties of Suleyman Demirel University have been reached to conduct that research. Relevant data were collected through superior-subordinate Relations Survey which has questions defines superior-subordinate relationship of University staff. Collected data were analyzed by using SPSS software programme.
According to the results of the research, superior-subordinate relationships between academic and administrative staff working in Suleyman Demirel University based on bureaucratic organizational culture mostly. That is followed by paternalistic and hypocritical that superior-subordinate relationship. Democratic superior-subordinate relationship has been identified as being located in the last row.


Keywords: Organizational culture, academic culture, superior-subordinate
relationships.