Hazar Denizinin hukuki rejimi ile ilgili İran'ın dış politikası
Iran's foreign policy in the Caspian Sea legal regime
Yazar: BAHAREH ASGARY
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNAL
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dış politika =   ; Hazar Gölü = Caspian Lake ; Hazar Gölü havzası = Caspian Lake basin ; Hazar bölgesi = Caspian region ; Hukuki statü = Legal status ; Hukuki statü = Legal status ; Hukuki yapı = Judical structure ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; İran = Iran

Özet:
ASGARY Bahareh. Hazar Denizinin Hukuki Rejimi İle İlgili İranın Dış
Politikası , Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2015
Sovyetler Birliği dağılışı ile birlikte, birçok sorunu da beraberinde getirdi. Hazar denizinin hukuksal statüsü, paylaşımı ve doğal yer altı zenginliklerinin kullanımı gibi sorunlar bunlardan bazısı sayılır. Dağılmadan önce Hazar'da kıyısı olan iki ülke vardı: Sovyetler birliği ve İran. Sovyetler birliğinin dağılması ile birlikte Rusya'dan bağımsızlıklarını elde eden Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan ortaya çıkmıştır. 
Günümüzde Sovyetler birliği ve İran arasında yapılan eski anlaşmalar ortaya çıkan sorunların çözümünde yetersiz kalmıştır. Hazar'a kıyısı olan beş devlet arasında ise belli bir çözüm yolu oluşmamıştır. Farklı ikili anlaşmalar yapılmanın yanı sıra, her beş tarafı da içine alan bir anlaşma henüz yapılmamıştır. Bunlarla birlikte Rusya, Kazakistan ve Azerbaycan'dan oluşan Hazar'ın kuzey kıyı ülkeleri arasında bir uzlaşmaya varmıştır. Bu anlaşmada, tarafların deniz yatağından orta hat esasına göre yararlanmayı öneren bu sisteme, güney kıyıdaşlar ülkeleri, İran ve Türkmenistan karşı çıkmaktadırlar. Güneyde Türkmenistan, denizin münhasıran paylaşılmasının ilkesini kabul etmekle birlikte bu yöntemin detayları konusunda fikir ayrılığına düşmüştür. 
Türkmenistan özellikle Azerbaycan ile orta hat boyunca aralarında denizi bölmek konusunda anlaşmalarına karşın bu hattın koordinatlarının nereden geçeceği konusunda uzlaşamamışlardır. Sonuç olarak hâlihazırda, Hazar denizinin havzasında kuzeyde üçlü Rusya, Azerbaycan ve Kazakistan orta hat anlaşması, güneyde ise İran ve Türkmenistan'ın ikili ittifakı ve Kuzey-Güney arasındaki anlaşmazlığı vardır.
Bölgede Sovyetler birliğinin dağılması ile beraber ortaya çıkan ülkeler yıllar boyu Rusların sömürüsü neticesinde, fakir ve zor durumundaydılar ve sonuç olarak ayağa kalkmak için Hazarın zenginliklerine çok bağlıdırlar.
Geçmişte kalan anlaşmalar, 1921 ve 1940 yıllarında İran ve Sovyetler birliği arasında yapılmıştır. Ancak yeni ülkeleri bu anlaşmaları kabul etmeyip, yeni ve adil bir anlaşma peşindeydiler. Bölgede yeni yapılan anlaşmalar, İran'ın zarara uğramasına neden olabilme potansiyele sahiptir. Bu konuları göz önünde bulundurarak, İran'ın bölgede daha aktif rol almaya mecburiyeti vardır.
Hazar Denizi'nin hukuki rejimi ve statüsü tekrardan düzenlenmesi bölgede güveni tesis eder. Ayrıca tarihi açıdan Hazar Denizi'nin çok önemli olduğu için, sadece ekonomi açıdan değil, belki güvenlik, siyasal açıdan da bölgede güven ve istikrar gerekmektedir.
1.	Batının özellikle Amerika Birleşik Devletlerinin ( ABD) kazançlarının tanımlanması,
2.	Komşu ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların nedeni,
3.	İsrail ve ABD'nin bölgedeki etkilerinin nedenleri ve İran'ın onların karşısındaki önlemleri, 
4.	Hazar havzasındaki komşu ülkelerin farklı görüşleri.




Anahtar Sözcükler:
Hazar Deniz Statüsü, İran Ve Hazar Denizi Yasaları, Hazar Denizi Komşuları,
Hazar Denizinde Dış Güçler, Hazar Denizindeki Dış Politikalar, Hazar Denizi
Petrolü.

Abstract:
ASGARY Bahareh. Legal Regime of the Caspian Sea with Iran's Foreign Policy
Related Master of Science thesis, Ankara, 2015
With the disintegration of the Soviet Union, many problems came along. The legal status of the Caspian Sea, and sharing problems, such as the use of natural underground resources, some of them considered. Before disintegration were two countries bordering the Caspian Sea: the Soviet Union and Iran. With the collapse of the Soviet troops, who gained their independence from Russia, Azerbaijan, Kazakhstan and Turkmenistan it has emerged.
Today, the Soviet Union and remained inadequate for the solution of problems arising in the first agreements signed between Iran. Among the five Caspian littoral states which did not occur in a particular solution. As well as making separate bilateral agreements, an agreement has not yet been covering every five sides. Along with these, Russia is a compromise between the northern coast of the Caspian countries consisting of Kazakhstan and Azerbaijan. In this agreement, the states benefiting from the seabed have been suggested by the mid-line basis, but Iran and Turkmenistan (southern riparian countries) are opposed to this system. Turkmenistan in the south, while accepting the principle of shared exclusively in the sea, this method has fallen to disagree about the details.
Especially along the midline between Azerbaijan and Turkmenistan, despite their agreement to divide the sea could not agree on where to pass the coordinates of this line. As a result, already triple the north basin of the Caspian Sea in Russia, Azerbaijan and Kazakhstan midline agreement, in the south there is a dispute between Iran and Turkmenistan's bilateral alliance and North-South.
With the collapse of the Soviet Union in the region, emerging countries, the result of years of exploitation Russian, they remain poor and difficult situation. As a result, for the development, they are very dependent on the wealth of the Caspian Sea.
In the past remaining agreements in 1921 and in 1940 was made between Iran and the Soviet Union. However, the new countries do not accept this agreement and new, and they want a fair deal. Made new agreements in the region, has the potential to be causing harm Iran. Considering these issues, it is obliged to take a more active role of Iran in the region.
Status of the Caspian Sea's legal regime and establishes confidence in the region to be held again. Also historically, because the Caspian Sea is very important not only in terms of economy, maybe security is required confidence and stability in the region politically.
5.	West, especially the United States of America (USA) have defined their earnings,
6.	Determining the cause of the dispute between the neighboring countries,
7.	Israel and the United States, the effects and causes of this effect in the region and Iran against their measures, 
8.	Different views of the neighboring countries of the Caspian basin.




Keywords:
Status of the Caspian Sea, Iran and the Caspian Sea Law, Caspian Sea
neighbors, External power in the Caspian Sea, Foreign Policy in the Caspian
Sea, Caspian Sea Oil.