Evli çiftlerde bağışlama sürecinin bağlanma, stresle başa çıkma, empati ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of married couples in the process of forgiveness in terms empathy, coping with stress, attachment styles and some demographic variables
Yazar: ECE ERMUMCU
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Bağlanma = Attachment ; Bağışlama = Forgiveness ; Empati = Empathy ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Kendini affetme = Self forgiveness ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Bu çalışma, evli çiftlerin bağışlama davranışının empati, stresle başa çıkma, bağlanma stilleri ve bazı demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, evlilik süresi) açısından açıklanabilirliğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubu farklı yaş, sosyo-ekonomik düzey, meslek ve eğitim durumuna sahip 256 evli çiftten oluşmaktadır. Katılımcılardan kadınların yaş aralığı 22-60 (X=37), erkeklerin yaş aralığı ise 24-61 (X=39) arasındadır. Ortalama evlilik süreleri ise X=12.86 (yıl)'dır. 
Araştırmada bireylerin bağışlama düzeylerini belirlemek amacıyla Thompson ve arkadaşları (2005) tarafından geliştirilen, Bugay ve Demir (2010) tarafından çeviri ve uyarlaması yapılan "Heartland Affetme Ölçeği" kullanılmıştır. Bireylerin başa çıkma stratejilerini belirlemek amacıyla Özbay (1993) tarafından geliştirilen, Özbay ve Şahin (1997) tarafından uyarlaması yapılan "Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri" kullanılmıştır. Empatik düzeylerini ölçmek amacıyla ise Davis (1983) tarafından geliştirilen, Özbay ve Yıldırım (2005) tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan "Kişiler Arası Tepkisellik İndeksi", bireylerin bağlanma stilini belirlemek amacıyla Griffin ve Bartholomew (1994) tarafından geliştirilen ve Sümer ve Güngör (1999) tarafından uyarlaması yapılan "İlişki Ölçekleri Anketi" kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde değişkenlerin birbiri ile ilişkisi Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu kullanılarak incelenmiştir. Değişkenlerin cinsiyet açısından ilişkisini incelemek için t-testi kullanılmıştır. Hiyerarşik regresyonda ise değişkenler araştırmacı tarafından belirlenen bir sırada eşitliğe girilmiştir. Her modelde girilen bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni yordamaya katkısı değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucuna göre, bağlanma stilleri alt boyutlarından güvenli ve korkulu bağlanmanın bağışlama davranışı için anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmüştür. Güvenli bağlanma gösteren bireylerde bağışlama davranışı artarken, korkulu bağlanma gösteren bireylerde bağışlama davranışı azalmaktadır. Stresle başa çıkma tutumlarından aktif başa çıkmayı benimseyen bireylerin daha çok bağışlama davranışı gösterdiği, kaçma duygusal eylemsel başa çıkmayı benimseyen bireylerin ise bağışlama davranışının azaldığı bulgular arasındadır. Diğer yandan araştırma sonuçları empati düzeyinin, bağışlama davranışı için anlamlı bir yordayıcı değişken olmadığını göstermektedir. Elde edilen diğer sonuçlar, bulgular kısmında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bağışlama, Empati, Stresle Başa Çıkma, Bağlanma Stilleri

Abstract:
This study was conducted so as to examine the married couples in the process of forgiveness in terms of empathy, coping with the stress, attachment styles and some demographic variables (age, gender and duration of marriage) concerning their relatability. The research group consists of 256 couples having different age, socio-economic status and occupation and education level. The female participants are between the ages of 22-60 (X=37), male participants are between the ages of 24-61 (X=39). And their marriage durations are X=12.86 years on average. 
In the research, ''Heartland Forgiveness Scale'' which was developed by Thompson and et al (2005) in order to determine the level of forgiveness of the individuals, and then translated and adopted by Bugay and Demir (2010); ''Stress Coping Inventory'' which was developed by Özbay (1993) so as to determine the strategies concerning coping with the stress, and then adopted by Özbay and Şahin (1997); ''Interpersonal Reactivity Index'' which was developed by Davis (1983) to measure empathic levels of the individuals, and ''Relationship Scales Questionnaire'' which was developed by Griffin and Bartholomew (1994) in order to determine the attachment styles of the indivuals, and then adopted by Sümer and Güngör (1999), were used.
In data analysis, the relationship seen between variables was examined by using the Pearson Product Moment Correlation. T-test was used in order to examine the relationship of variables in terms of gender. However,  in the hierarchical regression, the variables were entered in an order determined by the researcher. That the entered independent variable contributes to the regression of dependent variable was assessed in each single model. 
According to research results, from the lower sizes of attachment styles, it was observed that secure and fearful attachment was found to be a significant regression for the behavior of forgiveness. While the behavior of forgiveness was increasing among those having secure attachment, the situation was vice versa among those having fearful attachment. That the individuals, adopting active coping with the stress which is one of attitudes regarding coping with the stress, show more forgiveness, and among those adopting escape emotional operational one, the behavior of forgiveness was on the decrease, were among the findings. On the other hand research results show that level of empathy is not a meaningful predictor variable for the behavior of forgiviness. Other obtained results have been evaluated in the results section. 

Key words: Forgiveness, Empathy, Coping with the Stress, Attachment Styles