Türkiye'de 1960-2016 yılları arasındaki askeri müdahalelerin siyasi haberler üzerinden temsili
Turkey 1960-2016 between the years of military intervention represented over political news
Yazar: KÜBRA ÖZBEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TORUK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: 12 Eylül müdahalesi = 12 September intervention ; 12 Mart müdahalesi = 12 March intervention ; 15 Temmuz 2016  müdahalesi = 15 July 2016 intervention ; 1960 sonrası = After 1960 ; 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; 28 Şubat 1997 kararları = 29 February 1997 decisions ; Askeri müdahale = Military intervention ; Haberler = News ; Sivil-asker ilişkileri = Civil-military relations ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Basının en temel işlevi toplumun genelini ilgilendiren olay ve olgular hakkında kişileri doğru bir şekilde bilgilendirmektir. Bu görevi yerine getirirken basının olay ve olgulara tamamen tarafsız bir şekilde yaklaşması, dışarıdan bir gözlemci gibi olayları aktarması gerekmektedir. Ancak basın bu gerekliliği askeri veya siyasi kanat tarafından gelen baskılardan, güç odakları ile kurmuş oldukları ilişkilerden, ekonomik sebeplerden vb.  dolayı tam olarak yerine getirmemekte veya getirememektedir. Bu çalışmada Hürriyet Gazetesi, Cumhuriyet Gazetesi, Akşam Gazetesi, Sabah Gazetesi, Milliyet Gazetesi ve Türkiye Gazetesi'nin, 27 Mayıs 1960 Darbesi, 12 Mart 1971 Muhtırası, 12 Eylül 1980 Darbesi, 28 Şubat 1997 Postmodern Darbesi, 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi süreçleri ve bu süreçlerle bağlantılı olan olaylara yönelik oluşturdukları siyasi haberlerde sahip oldukları tutum ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda gazeteler tarafından oluşturulan ve ilk sayfalarında yer alan 4925 siyasi haber içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ele alınan gazetelerin askeri müdahalelerle bağlantılı olan olaylara olumsuz bir şekilde yaklaşırken, bazı müdahalelere karşı olumlu yaklaştıkları, haber başlıklarını genellikle olumsuz bir şekilde oluşturdukları, ayrıca tüm olaylarda ve zamanlarda ana aktör gruplarını tarafsız bir şekilde ele almış oldukları ortaya konulmuştur.  
Anahtar Kelimeler: Askeri Müdahale, Darbe, Darbe Girişimi, Muhtıra, Cumhuriyet Tarihi, Basın Tarihi

Abstract:
The fundamental function of the media is to inform the public about events and phenomena of public interest in a correct manner. In fulfilling this role, the media must approach events and phenomena completely objectively, reporting on them as an external observer. However, the press is not fully fulfilling or able to fulfill this requirement due to pressure from military or political wings, relationships with power centers, economic reasons, etc. In this study, the attitudes of Hürriyet, Cumhuriyet, Akşam, Sabah, Milliyet, and Türkiye newspapers towards the 27 May 1960 Coup, 12 March 1971 Memorandum, 12 September 1980 Coup, 28 February 1997 Postmodern Coup, and 15 July 2016 Coup Attempt processes and related events were attempted to be revealed through the political news they created. To achieve this purpose, 4925 political news contents published on the first pages of the newspapers were analyzed using content analysis method. The results of the analysis showed that the newspapers approached events related to military interventions negatively, while approaching some interventions positively, generally creating news headlines negatively, and treating main actor groups objectively in all events and times.
Keywords: Military Intervention, Coup, Coup Attempt, Memorandum, History of the Republic of Turkiye, History of the Press