Sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarıyla ilişkisi
The relationship of health literacy with healthy lifestyle behaviors
Yazar: HAZAN SOYKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ŞENGÜL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Meslek yüksek okulları = Vocational high schools ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sağlık okuryazarlığı; yaşam kalitesini ve süresini arttıran, sağlık alanında çalışanlar için iş performanslarını çoğaltan, bu alanda hizmet alanlar için ise karar verme sürecinde etkili olmasını sağlayan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenledir ki insanların kendi sağlıkları ve toplum sağlığı üzerindeki sorumluluklarını arttırmak nedeniyle sağlık okuryazarlığı geliştirilmelidir. Bu çalışmanın amacı sağlık meslek yüksekokulu öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini Altınbaş Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya 293 öğrenci katılmıştır. Öğrencilere 16 sorudan oluşan demografik bilgiler anketi, 32 sorudan oluşan "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı" (TSOY-32)" ölçeği ve 52 sorudan oluşan "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" uygulanmıştır. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığı genel ortalaması 36,20±7,66 olarak; sağlık okuryazarlığı düzeyleri  %9,60 yetersiz, %28,30 sorunlu-sınırlı, %37,50  yeterli, %24,60 mükemmel olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II" ölçeğinden aldıkları ortalama puan 124,30±23,47 olarak tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığını arttırmak için yürütülen çalışmaların çoğaltılması, sağlık kurumlarında ve merkezlerinde bu konu ile ilgili farkındalık oluşturulması, sağlığı geliştirecek davranış biçimleri için eğitim ve teşvik planlamalarının yapılması yönünde öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Health literacy emerges as a concept that increases the quality and duration of life, increases work performance for healthcare professionals, and enables it to be effective in the decision-making process for those who receive service in this field. This is why health literacy should be developed to increase people's responsibility for their own health and public health. The aim of this study is to examine the relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviors of health vocational school students. The universe of the research consists of Altınbaş University Health Services Vocational School students. 293 students participated in the study. Demographic information questionnaire consisting of 16 questions, "Turkey's Health Literacy" (TSOY-32) "scale consisting of 32 questions, and "Healthy Lifestyle Behaviors Scale II" consisting of 52 questions were applied to the students. The students' overall health literacy average was 36.20 ± 7.66; the health literacy levels were determined as 9.60% inadequate, 28.30% problem-limited, 37.50% adequate, 24.60% excellent. The average score that the participating students got from the "Healthy Lifestyle Behaviors II" scale was found to be 124.30 ± 23.47. In the correlation analysis, it was determined that there is a statistically significant relationship between health literacy levels and healthy lifestyle behaviors. Suggestions have been made to increase the number of studies carried out to increase health literacy, to raise awareness on this issue in health institutions and centers, and to plan training and incentives for behaviors that will improve health.