Akdeniz florasında bulunan tavşan kirazı (Ruscus aculeatus L.) türünün çoğaltılması ve kesme yeşillik olarak kullanılabilme özelliklerinin araştırılması
A study on propagation and vase life of Butcher?s broom (Ruscus aculeatus L.)
Yazar: GÜLDEN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BAKTIR
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gümüş tiyosülfat = Silver thiosulfates ; Köklenme = Rooting ; Rizomlar = Rhizomes ; Vazo ömrü = Vase life ; İndol butirik asit = Indole butyric acid

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz Florası'nda doğal olarak yetişen tavşan kirazı (R. aculeatus L.) bitkisinin çoğaltılması ve kesme yeşillik olarak kullanılabilme özellikleri araştırılmıştır. Deneme 4 aşamalı olarak düzenlenmiş ve yürütülmüştür. Birinci aşamada hazırlanan rizom parçalarının kök oluşturma özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla rizom parçalarına 50, 100 ve 250 ppm dozlarında IBA uygulanmış ve perlit+torf (1:1 hacimsel) içeren ortamlara dikilmişlerdir. En fazla kök ve sürgün sayısı konrol grubundan elde edilirken, en az kök ve sürgün sayısına ise 250 ppm IBA uygulamasından elde edilmiştir. Bir sonraki aşamada bitkinin rizomları kullanılarak doku kültürü çalışmaları yapılmıştır. Doku kültüründe ortam olarak MS ortamı esas alınmış ve bu ortama 0.5 ppm BA X 0.05 ppm IBA, 1.5 ppm BAX 0.15 ppm IBA ve 2.5 ppm BA X 0.15 ppm IBA ilave edilmiştir. Köklendirme ortamı olarak ise aynı MS ortamına 0.01 ppm BA X 1 ppm BA ve 0.01 ppm BA X 5 ppm IBA eklenmiştir. En fazla çoğalma 1.5 ppm BA X 0.15 ppm IBA kombinasyonundan elde edilmiştir. En iyi köklenme ise 0.01 ppm BA X 5 ppm IBA eklenmiş MS ortamında görülmüştür. Üçüncü olarak tohumların çimlenme özellikleri araştırılmıştır ve tohumlarda hiçbir şekilde çimlenme saptanamamıştır. Dördüncü aşamada ise bitkilerin hasat sonrası özelliklerine ilişkin denemeler yapılmıştır. Vazo ömrünün son gününde (24. gün) 4 mM ve 10 mM STS uygulanan bitkilerin neredeyse tamamı sararırken, kontrol grubu ve 2 mM STS uygulanan bitkilerden diğer gruplara göre daha iyi sonuçlar elde edilmiştir.ANAHTAR KELİMELER: IBA, köklenme, rizom, Ruscus aculeatus L., Tavşan kirazı, STS, vazo ömrü

Abstract:
In this study, propagation and vase life of Butcher?s broom (R. aculeatus L.) which naturally grows in the Mediterranean Basin were investigated. The experiment was conducted in four consecutive stages. In the first stage of experiment, root performing abilities of rhizome fragments were examined by using 50, 100 and 250 ppm doses of IBA. The maximum number of root and shoot formations were obtained from control group whereas the minimum number of root and shoot were obtained from 250 ppm IBA applications. Plant tissue culture studies were carried out by using rhizome eyes. MS media supplemented with 0.5 ppm BA X 0.05 ppm IBA, 1.5 ppm BAX 0.15 ppm IBA , 2.5 ppm BA X 0.15 ppm IBA was used throughout tissue culture studies. On the other hand, MS media supplemented with 0.01 ppm BA X 1 ppm BA and 0.01 ppm BA X 5 ppm IBA was used as a rooting medium. The maximum shout formation was obtained from the combinations of 1.5 ppm BA and 0.15 ppm IBA. The maximum rooting were occurred into MS medium supplemented with 0.01 ppm BA and 5 ppm IBA. In the third stage, seed germination ability of the species was investigated. During the seed germination trials, no germination was observed at all. In the final stage, vase life of cut greens was searched. At the last day of the vase life (24th day), almost all green cuttings which were treated 4 mM and 10 mM STS turned into pale. But, both the control group and 2 mM STS applied cuttings better than that of cuttings in the other groups.KEY WORDS: Butcher?s brom, IBA, rhizome, rooting, Ruscus aculeatus L., STS, vase life