Öğretmenlerde rasyonel duygucu öz kararlılık düzeyi, algılanan stres ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between rational emotive self-determination level, perceived stress and job satisfaction of teachers
Yazar: EMEL MALKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA KABASAKAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kararlılık analizi = Stability analysis ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Stres = Stress ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma; öğretmenlerde rasyonel duygucu öz kararlılık, algılanan stres ve iş doyumu düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Özellikler Anket Formu, Çalışanlar İçin Rasyonel Duygucu Öz Kararlılık Ölçeği (RDÖK-Ç), Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya devlet okullarında çalışan 244 lise öğretmeni katılmıştır. Bulgularda puan ortalamaları; RDÖK-Ç=48.96 (Min:17.0, Mak:80.0), Algılanan Stres Ölçeği=24.88 (Min:11.0, Mak:45.0) ve Minnesota İş Doyum Ölçeği=3.69 (Min:1.7, Mak:5.0) olarak bulunmuştur. Daha önce psikiyatrik tedavi gören öğretmenlerde yeterliliklerin mantıksız inanç maddeleri ve psikiyatrik ilaç kullananların, kullanmayanlara göre yeterliliklerin ve ilişkinin mantıksız inanç maddeleri puanları daha yüksektir. Mesleki tecrübesi 21 yıl üstü olanlar daha düşük stres puanına sahiptir. Daha önce psikiyatrik tedavi görenler daha yüksek stres puanına sahiptir. Daha önce psikiyatrik tedavi görmeyenler ve psikiyatrik ilaç kullanmayanlarda iş doyum puanları daha yüksektir. Öğretmenlerin rasyonel duygucu öz kararlılık düzeylerinin algıladıkları stres üzerine etkisi (F=10.227: p<0.05) ve algıladıkları stres düzeylerinin iş doyumu üzerine etkisini açıklamak için yapılan doğrusal regresyon analizi (F=31.608: p<0.05) sonuçlarına göre kurulan model istatistiksel olarak anlamlıdır. 
 Sonuçlara göre halk sağlığı hemşireliğinin bir alt dalı olarak okul sağlığı hemşiresinin öğretmenlerde algılanan stres ve iş doyumuna yönelik irrasyonel inançlar ile üç temel psikolojik ihtiyaç (özerklik, ilişkili olma ve yetkinlik) gereksinimi doğrultusunda eğitim için önemli bir unsur olan öğretmenleri değerlendirmesi önemlidir. Bu bağlamda hemşirelerin öğretmenlerde rasyonel hemşirelik alanındaki uygulamalara yön verilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between the levels of rational emotive self-determination, perceived stress and job satisfaction in teachers. The Sociodemographic Characteristics Questionnaire Form, Rational Emotive Self Determination Scale for Workers (RESD-W), Minnesota Job Satisfaction Scale and Perceived Stress Scale were used as data collection tools. The participants were 244 high school teachers working in public schools. The following mean scores were determined as findings; RESD-W=48.96 (min: 17.0, max: 80.0), Perceived Stress Scale=24.88 (min: 11.0, max: 45.0) and Minnesota Job Satisfaction Scale=3.69 (min: 1.7, max: 5.0). Teachers who had previously received psychiatric treatment had higher scores on irrational belief items of competencies, and those who used psychiatric drugs had higher scores on irrational belief items on competencies and relationships than those who did not.  Those with more than 21 years of professional experience have a lower stress score. Those who have received psychiatric treatment before have higher stress scores. Job satisfaction scores were higher for those who had not received psychiatric treatment before and those who do not use psychiatric drugs. Thus, the model established according to the results of the linear regression analysis for explaining the effect of teachers' rational emotive self-determination levels on perceived stress (F = 10.227; p < 0.05) and the effect of perceived stress levels on job satisfaction (F = 31.608; p < 0.05) is statistically significant.
	According to the results, it is important for the school health nurse, as a sub-branch of public health nursing, to evaluate teachers, who are an important element for education, in line with irrational beliefs about perceived stress and job satisfaction in teachers and three basic psychological needs (autonomy, relatedness and competence). In this context, it is thought that nurses can direct the practices in the field of rational nursing in teachers.