Kore şamanizmi ve ritüelleri
Korean shamanism and rituals
Yazar: SÜMEYYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ SELÇUK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Kore = Korea ; Ritüel = Ritual ; Şaman = Shaman ; Şamanizm = Shamanism

Özet:
Kore'de geçmişten günümüze kadar var olan din ve inançlar incelendiğinde Şamanizm, Budizm, Taoizm, Konfüçyanizm ve Hristiyanlık öne çıkmaktadır. Bu inançlardan en kadimi olan Şamanizm, diğer din ve inançları hem etkileyerek hem de onlardan etkilenerek bugüne kadar gelmiştir. Şamanist uygulamaların farklı bölgelerde gerçekleşmesi, diğer din ve inançlarla olan etkileşimi nedeniyle Kore'de Şamanizm'in tam olarak ne zaman ve nasıl başladığı bilinmemektedir. Arkeolojik bulgular, Tunç Devri'nde Şamanizm'in varlığına işaret etmektedir. Sözlü edebiyat dönemine baktığımızda Kore'nin kuruluş efsanesi olan Dangun, birçok şamanik unsuru içermektedir. Yazılı kaynaklardan elde edilen bilgiler ise M.S. 1000 yılında Şamanizm'in Kore'de var olduğu yönünedir. Şamanizm, zaman zaman baskılara uğramasına ve aşağılanmalara maruz kalmasına rağmen Kore'nin ilk devleti olarak kabul edilen Gocosıon'dan günümüz Kore'sine kadar var olmayı başarmıştır.
Kore Şamanizm'inde ritüeller, amacına, bölgesine, zamana, yere, kişinin ekonomik durumuna göre şekillenmektedir. Bu durum ritüel çeşitliliğinde zenginliğin yanı sıra karmaşıklığına da neden olmaktadır. Genel olarak Kore şaman ritüellerini dört kategoriye ayırabiliriz; şaman olma ritüeli, ölüm ritüeli, talih dileme ritüeli, hastalık ritüeli.
Bu çalışmada, Kore Şamanizmi'nin tarihsel süreci, Gocosıon'dan günümüze kadar ele alınmıştır. Kore'de Şamanizm'in bir din mi yoksa gelenek biçimi mi olduğu tartışmasına değinilmiş, şaman ritüellerinden bahsedilmiştir. Yapılan bu çalışma ile Şamanizm ve ritüelleri hakkındaki araştırmalara katkıda bulunulacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kore, Şamanizm, Şaman, Şaman ritüelleri

Abstract:
When the various religions and beliefs that have existed in Korea throughout the history are analyzed, Christianity, Shamanism, Buddhism, Taoism, and Confucianism stand out. Shamanism has existed to the present day, by influencing other religions and beliefs as well as being influenced by them. It is not known with certainty when and how Shamanism first emerged in Korea, due to the facts that it interacted with other religions and beliefs, and was practiced in various regions. Evidence from archaeology suggests that shamanism existed during the Bronze Age. When the era of oral literature is examined, it is seen that Dangun, the founding myth of Korea, contains a lot of Shamanic elements. The written sources show that Shamanism was practiced in Korea as early as 1000 BC. Even though shamanism has occasionally been oppressed and degraded, it has persisted from Gocosıon, which is thought to be the first state in Korea, to the current Korea.
Rituals in Korean shamanism are shaped by the person's economic situation, purpose, region, time, and place. This situation causes complexity as well as richness in the diversity of rituals. In general, there are four types of Korean shamanic rituals: the ritual for becoming a shaman, the ritual for death, the ritual for good fortune, and the ritual for illness.
In this study, the historical development of Korean Shamanism is discussed from Gocosıon to the present. The debate on whether shamanism is a religion or a form of tradition in Korea is mentioned, and shamanic rituals are explained. It is thought that the study will contribute to the literature in the field of Shamanism and its rituals.

Keywords: Korea, Shamanism, Shaman, Shaman rituals