Stomalı bireylerde psikolojik sağlamlığın stomaya uyuma etkisi
The effect of psychological resilience on adaptation to stoma in individuals with stoma
Yazar: SILA TÜRKAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SAYAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu araştırma, stomalı bireylerde psikolojik sağlamlık düzeyinin stomaya uyuma etkisini belirlemek amacıyla, tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma evrenini Afyonkarahisar Sağlım Bilimleri Üniversite Hastanesine başvuran stomalı bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise 1 Aralık 2021- 30 Eylül 2022 tarihleri arasında Genel Cerrahi klinik ve polikliniklerine başvuran, G-power analizine göre göre belirlenmiş 134 stomalı birey oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; 'Hasta Tanıtıcı ve Klinik Özellikler Formu', 'Yılmazlık Ölçeği' ve 'Ostomili Bireylere Yönelik Uyum Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi, korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 59,86±8,17, %61,9'u erkek, %38,8'i ilköğretim mezunudur. Bireylerin %72,4'üne kolorektal kanser nedeniyle stoma açılmış olup, %60,4'ünün kolostomisi vardır. Bireylerin ostomi uyum ölçeği puanları, stoma tipi, stoma türü, kemoterapi/radyoterapi gibi tedavi alma durumu, ameliyat öncesi stoma hakkında bilgi alma durumu, stoma yeri işaretlemesi yapılması ve stoma bakımını kendi yapması durumuna göre farklılık göstermektedir (p< 0.05). Bireylerin yılmazlık ölçeği puan ortalamaları ile ostomi uyum ölçeği puan ortalamaları arasında pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu, yılmazlık ölçeği puanlarındaki her bir birimlik artışın, ostomi uyum ölçeği puanlarını 0,419 birim arttırmasıyla ilişkili olduğu, bireylerin yılmazlık ölçeği puanının, ostomi uyum ölçeği puanındaki değişimin %91,6'sını açıkladığı (R2= 0,916) belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, stomalı bireylerin psikolojik sağlamlık düzeyinin stomaya uyumunu önemli ölçüde etkilediği bulunmuştur. Bu nedenle stomalı bireylerin bakımında, psikolojik sağlamlık düzeyini arttırma ve desteklemeye yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması ve uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted in descriptive type in order to determine the effect of psychological resilience level on compliance with stoma in individuals with stoma. The population of the research consisted of individuals with stoma who applied to Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital. The sample of the study consisted of 134 individuals with stoma, determined according to G-power analysis, who applied to General Surgery clinics and polyclinics between 1 December 2021 and 30 September 2022. As a data collection tool in the research; 'Patient Description and Clinical Characteristics Form', 'Indomitability Scale' and 'Adjustment Scale for Individuals with Ostomy' were used. Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis H Test, correlation and simple linear regression analyzes were used to evaluate the data. The mean age of the patients participating in the study was 59.86±8.17 years, 61.9% were male and 38.8% were primary school graduates. 72.4% of individuals had a stoma due to colorectal cancer, and 60.4% had a colostomy. The ostomy compliance scale scores of the individuals differ according to the stoma type, stoma type, the status of receiving treatment such as chemotherapy/radiotherapy, the status of getting information about the stoma before the operation, marking the stoma site and performing the stoma care themselves (p<0.05). There is a positive, strong and significant relationship between the resilience scale mean scores of individuals and their ostomy compliance scale mean scores, each unit increase in resilience scale scores is associated with an increase in ostomy compliance scale scores by 0.419 units. It was determined that it explained 91.6% (R2= 0.916). In line with these findings, psychological resilience of individuals with stoma It was found that the level of the patient significantly affected the compliance with the stoma. For this reason, it is recommended to plan and implement nursing interventions to increase and support the
level of psychological resilience in the care of individuals with stoma.