Kant'ın birinci kritiğinde transendental kavramı
The concept of the transcendental in Kant's first critique
Yazar: YENER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Kant'ın, Birinci Kritiğinde yer alan temel kavramlardan birisi olan transendental'i, transendent kavramı ile birlikte ele aldık. Her iki kavramın farklarını göstermeye çalıştık. Her iki kavramı, tezimizin bölümlerinin bağlamında Kritiğin diğer temel kavramları ile olan ilişkilerinde nasıl göründüklerine değinmek istedik. Kant, Birinci Kritiği ile geleneksel metafizikte yer alan bilgimizin nesneye uyması kabulünün aksine nesnelerin kendilerini öznenin bilme yetilerine uydurması gerektiğini öne sürmüştür. Kant, bu iddiasıyla bir devrim gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. O'na göre geleneksel metafizik artık aklı kaçınamayacağı yanılsamalara düşüren bir sistemdir. Kant, bu sistemi, kendi paradigması ile çözmeye çalışacaktır. Bunu yaparken, eski sistemle de bağını koparmayacaktır. Bu bağlamda Kant'ın teklifi, doğa, insan ve Tanrı'ya ilişkin soruları karşılayan, aklı yanılsamalara düşürmeyecek yeni bir metafizik düşünülebilir mi, sorusunu sormuş akabinde böyle bir metafiziğin düşünülmeyeceğini söylemiştir. Kant, hem modernliğin paradigmasında hem de transendental adını verdiği felsefesinde bilgiyi insanın sınırlarına çekmiştir. Buna göre artık yeni bir gerçeklik söz konusudur. Bunun, Kant sonrası felsefeyi de etkilediği de dikkate alınarak, günümüzdeki felsefi anlayışın sınırlarının daha anlaşılır olmasına çalışacağız. Birinci Kritik yani Saf Aklın Eleştirisinde, çokça kullanılan transendental kavramının ana hatlarının çizilmesi nedeniyle Birinci Kritiği dikkate alacağız. Bu bağlamda, tezimizle bir iddiayı öne sürmekten ziyade Transendental kavramının bir resmini çekmeyi amaçladık.

Abstract:
We discussed transcendental, one of the basic concepts in Kant's First Critique, together with concepts of transcendent. We tried to Show the differences of both concepts. We wanted to touch upon how both concepts appear in contex of thesis in their relations with other basic concepts of Criticism. With his First Critique, Kant, claimed that object should adapt themselves to the subject's abilitiy to know, contrary to the assumption in traditional metaphysics that our knowledge should adapt to the object. Kant, stated that he made a revolution with this claim. According to him, traditional metaphysics is a system that it cannot avoid. Kant, will try to solve this system with his own paradigm. While doing this, it will not break its ties with the old system. İn this context, Kant's proposal asked the question of whether a new metaphysics could be thought of that would not lead the mind into illusions that would answer questions about nature, human being and God, and then said that such a metaphysics could not be thought of. Kant brought knowledge to the limits of human beings, both in the paradigm of modernity and in his philosophy that he called transcendental. Accordingly, there is now a new reality. Considering that this also affected post- Kantian philosophy, We will try to make the boundaries of today's philosophical understanding more understandable. In the criticism of the First Critique, that is Pure Reason, We will take the First Critique into consideration because it outlines the widely used trancendental concept. In this context, We aimed to draw a Picture of the concept of transcendental rather than putting forward a claim with our thesis.