Sürücü davranışlarında kültürler arası farklılıklar:Bazı ülkelerin karşılaştırılması
Cross-cultural differences in driving behaviours: A comparison of some countries
Yazar: ERKUT BOLAT
Danışman: PROF. DR. ABDULBARİ BENER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı / Biyoistatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
Sürücü Davranışaları Anketi öz raporlu sürme tarzlarını  ölçmek ve sürücü davranışları ile kaza oluşumların arasındaki ilişkiyi araştırmak için geniş çapta kullanılan enstrümanlardan biridir.  Bu çalışmadaki amacımız  iki etnik grubun sürme davranışlarını karşılaştırmak ve SDA nın ihlalleri, hataları ve ihmalleri ile kaza oluşumları arasındaki ilişkileri Katar'da ve Türkiye'de araştırıp birbirleriyle karşılaştırmaktır. Sürücü Davranışları Anketi kazalara yol açan anormal sürücü davranışlarını ölçmek için kullanılır. Çalışma 2050 sürücünün temsili bir örneklemini içerir ve sürücülerin 1511'i katılımcı olmuştur(%73.7). İki etnik gruptan 1511 sürücü örneklemi; Katar(620) ve Türkiye(891) sürücü davranışları anketini ve geçmiş bilgisini tamamlamıştır. Çalışmanın bulguları Katarlı (%37.1) ve Türk (%36.3) sürücülerin çoğunluğun 30 yaşın altında olduğunu gösterdi. Katar sürücülerinin %32.9 'u  ve Türk sürücülerinin %38.9 'u kaza geçirmiştir. Katar ve Türkiye arasında yaş grubunda, eğitimde, meslekte, medeni durumda, araç türünde ve emniyet kemeri kullanımında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.001). Çarpışma türünün en yaygın olanı iki etnik grupta da aynı olan kafa kafayadır. Katarlı sürücüler Türk sürücülere kıyasla ihlallerin, hataların ve ihmallerin hemen hemen tüm maddelerinde daha yüksek skorlu olduğu görülmektedir. Çalışmanın analizi iki eknik grubun faktör yapılarının da farklı olduğunu göstemiştir. İki ülkede de aynı olan en yaygın ihlal "Otobanda hız limitlerini dikkate almamak" tır. En çok işlenen hata maddesi "Anayoldan sola dönmek için kuyrukta beklerken, anayol trafiğine dikkat etmekten neredeyse öndeki araca çarpacak duruma gelmek" tir. " Aracınızı park alanında nereye bıraktığınızı unutmak" ve "Geri geri giderken önceden fark etmediğiniz birşeye çarpmak" iki ülkede faktör analizinde belirnen iki ihmaldir. Sonuç olarak,  sürücü davranışı maddelerinin iki etnik grupta farklı değerlendirildiği belirtilmiştir.

Anahtar  Kelimeler: Sürücü Davranışaları Anketi, SDA, İhlaller, Hatalar, İhmaller

Abstract:
The Manchester Driver Behaviour Questionnaire (DBQ) is one of the most widely used instruments for measuring self-reported driving style and investigating the relationship between driving behaviour and accident involvement. The aim of this study was to compare the driving behaviours of two ethnic groups and to investigate the relationship between violations, errors and lapses of DBQ and accident involvement in Qatar and compared to Turkey. The Driver Behaviour Questionnaire (DBQ) was used to measure the aberrant driving behaviours leading to accidents.  The study included a representative sample of 2050 drivers and of whom 1,511 drivers agreed to participate( 73.7%). A sample of 1,511 drivers from two ethnic groups; Qatar (620), and Turkish (891) completed the driver behaviour questionnaire and background information. The findings of the study revealed that the majority of the Qatari (37.1%) and Turkish drivers (36.3%) were below 30 years of age.  Qatari drivers (32.9%) were involved in the most accidents, and Turkish (38.9%). There was a significant difference found between both the countries, Qatar and Turkish, in age group, education, occupation, marital status, car type,  and seat belt use (p<0.001).  The most common type of collision was a head on collision, which was similar in all two ethnic groups. The Qatari drivers scored higher on almost all items of violations, errors and lapses compared to other ethnic groups, while Turkish  drivers were lower on all the items.   The study analysis showed the differences in the factor structure of the DBQ in two ethnic groups  The most common violation was the same in all two ethnic groups "Disregard the speed limits on a motorway" in the DBQ.  The most common error item observed was "Queing to turn right/left on to a main road…that you nearly hit the car in front".  "Forget where you left your car in the car park" and "Hit something when reversing that you had not previously seen" were the two lapses identified in factor analysis in two countries.  The present study identified the driver behaviour items which drivers from two groups rated differently. Qatari drivers scored higher on most of the items of violations, errors and lapses of DBQ compared to Turkish drivers in all DBQ items.

Key Words:  The Driver Behaviour Questinneire, DBQ, Violations, Errors, Lapses