Otokopi belgelerdeki yazı ve imzalarda yapılabilecek sahteciliklerin adli belge inceleme açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the forgeries that can be made in the writings and signatures in carbonless documents in terms of forensic document examination
Yazar: FATMA ÇAĞLA BÖKE
Danışman: PROF. DR. RIZA YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Adli belge incelemesi; yasal anlaşmazlıklara sebep olmuş imza, yazı, kağıt ve diğer her türlü belgelerin incelendiği bir disiplindir. Bir belgeyi sahte olarak tekrar oluşturarak veya belge üzerindeki verileri diğer insanları aldatacak şekilde değiştirerek belgede sahtecilik yapılabilmektedir. Adli belge inceleme alanına giren sahteciliklerden biri de otokopi belgelerde yapılan sahteciliklerdir. Otokopi kağıdı, kalem basıncının etkisiyle içeriğinde bulunan kapsüller aracılığıyla kağıt üzerindeki yazıyı ve şekli altındaki materyale geçiren bir kağıt türüdür. Kullanıcıya kolaylık sağlayan bu kağıt türü, tüm nüshaların aynı anda yazılmasına olanak sağlar. Çalışmada otokopi belgelerde yapılabilecek sahtecilikleri adli belge inceleme bilimi açısından değerlendirerek farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 48 gönüllü katılımcıdan üçlü otokopi kağıt setinin en üzerinde bulunan ilk nüshadaki forma yazılmak üzere imza ve yazı örnekleri alınmıştır. Aynı zamanda deney uygulayıcısı tarafından oluşturulan yazı ve imzayı yine aynı forma bakarak taklit etmeleri istenmiştir. Otokopi kağıtları vasıtasıyla çoğaltılan nüshalara sonradan yapılan ekleme, kağıtlar arasındaki yazı/imza farklarının incelenmesi ve kalem basıncına bağlı olarak bir alt üçlü yaprak dizisine imza/yazıların geçip geçmediği hususları incelenmiştir.
Bulgular: Otokopi nüshaları vasıtasıyla çoğaltılan yazılar arasında en belirgin farklar; aynı bölgeden ölçülen çizgi kalınlığı, fulaj derecesi, çizgi devamlılığında bozulmalar olarak görülmüştür. İmzalarda el kaldırma sayılarında farklılık, imza bütünlüğünde bozulmalar, fulaj derecesinde değişme tespit edilmiştir. Taklit yazı ve taklit imza karşılaştırılmalarında; orta ve son nüshalarda imza ve yazı karşılaştırmalarında kalem dönüşlerinde belirginlik, titreme ve duraksamalar gibi saptanamayan farklar nedeniyle benzerlikler artmıştır. İki adet üçlü otokopi kağıt setinin arasında basıncı engelleyici bir araç koyulmadığı takdirde yazı ve imzaların hemen hemen hepsinin bir alttaki kağıt setine ait olan orta ve son nüshaya geçtiği görülmüştür.
Sonuç: Otokopi nüshalarında yazı ve imza incelemelerinde hangi nüshanın elde bulunduğuna dikkat edilerek fulajın, hızın ve alışkanlıkların daha alt nüshalarda kayba uğraması nedeniyle orijinal ve taklit imzayı ayırt etmede daha fazla güçlük çekilebilmesi nedeniyle bilirkişilerin otokopi belge incelediği durumlarda daha dikkatli değerlendirilme yapmaları gerekmektedir. Yazı karşılaştırmalarında "r" ve "n" gibi ayırt edici özellikleri daha az olan tek harekette ve basit şekilde yapılabilen harflerden ziyade "ü", "ğ", "ş", "ç", "ö" gibi noktalı harflere ve tek harekette bitirilmeyen ayırt edici özellikleri fazla olan harflere yoğunlaşılması durumunda aradaki benzerlik ve farklılıkların daha kolay ayırt edilebileceği bilirkişiler tarafından göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Introduction and Objective: Forensic document examination is a discipline that examines signatures, writings, papers and all other documents that have caused legal disputes. Forgery can be done by recreating a document falsely or changing the data on the document in a way that deceives other people. One of the forgeries in the field of forensic document examination is forgery of autocopy documents. Autocopy paper is a type of paper that passes the writing and shape on the paper to the material underneath it through the capsules it contains under the influence of pen pressure. This type of paper, which provides convenience to the user, allows all copies to be written at the same time. In this study, it was aimed to reveal the differences by evaluating the forgeries that can be made in autocopy documents in terms of forensic document examination science.
Materials and Methods: In our study, signature and writing samples were taken from 48 volunteer participants to be written on the form in the first copy on the top of the triple autocopy paper set. They were also asked to imitate the writing and signature created by the experimenter by looking at the same form. Subsequent additions to the copies reproduced by means of autocopy papers, examination of the writing/signature differences between the papers, and whether the signatures/writings was transferred to the lower set of triplicate sheets depending on the pen pressure were examined.
Findings: The most significant differences between the writings reproduced by means of autocopy copies were observed in line thickness, degree of fulage, and deterioration in line continuity measured from the same area. In the signatures, differences in the number of hand lifts, deterioration in the integrity of the signature, and changes in the degree of fulage were detected. In the comparisons of forged writing and forged signatures, similarities increased in the middle and final copies due to undetectable differences in pen rotations, tremors and pauses in signature and writing comparisons. Unless a pressure-blocking device was placed between the two sets of triple autocopy paper, it was observed that almost all of the writings and signatures were transferred to the middle and final copy belonging to the lower set of paper.
Conclusion: When examining the writing and signatures on autocopied copies, it is necessary to pay attention to which copy is available, and experts should make more careful evaluations when examining autocopied documents, as it may be more difficult to distinguish between original and forged signatures due to the loss of fulage, speed and habits in lower copies. In writing comparisons, it should be taken into consideration by the experts that similarities and differences can be distinguished more easily if they focus on dotted letters such as "ü", "ğ", "ş", "ç", "ö" and letters with more distinctive features that are not finished in a single movement, rather than letters with less distinctive features such as "r" and "n", which can be done in one movement and in a simple way.