Türkiye'de döviz kurunu etkileyen faktörlerin parasalcı yaklaşımla analizi (1980-2010)
The analaysis of the monetarist approach in the context of the elements effect exchange rate in Turkey (1980-2010)
Yazar: ÖNER SU
Danışman: YRD. DOÇ. GÜLTEN DURSUN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz = Foreign exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Parasal yaklaşım = Monetary approach ; Parasalcı Esnek Fiyat Modeli = Monetary Fexible Price Model ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Döviz kuru başta ödemeler dengesi olmak üzere tüm ekonomiyi etkileyen önemli bir konudur. Bu şekliyle politika yapıcıları tarafından belirlenen döviz kuru sistemi tüm ekonomik değişkenlerin fonksiyonlarıyla ilişkilidir. Çalışmanın amacı döviz kurunu etkileyen faktörler bağlamında parasal modeli Türkiye örneğiyle açıklamaya çalışmaktır.

Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde döviz kuru, döviz kuru piyasası tanımlamaları yapılmış ve bu piyasanın nasıl işlediği üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde uzun dönemde denge döviz kurunun oluşumunu açıklamaya çalışan teorilere yer verilmiş, döviz kuru sistemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde özellikle 1980 sonrası dönem üzerinde durularak Türkiye ekonomisi, dönemler itibariyle edindiği kriz tecrübeleri ve uyguladığı döviz kuru politikalarıyla birlikte tartışılmıştır. Son bölümdeyse uzun dönemde döviz kurunu etkileyen faktörler, parasal model altında TL/ABD doları üzerinden VAR analiziyle ampirik olarak test edilmiş, varyans ayrıştırması, etki tepki testleri yapılmıştır.

Sonuç bölümünde parasal modelin 1980 sonrası Türkiye ekonomisindeki döviz hareketlerini açıklayan başarılı bir model olduğu gözlenmiş, varyans ayrıştırması ve etki tepki testlerinden elde edilen bulgular neticesinde politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Exchange rate is an important subject which effects especially balance of payments and the whole economy. Indeed, exchange rate system which has been chosen by the policy makers must be associated by all functions of economic variables. The purpose of this study is explaining the dynamics of exchange rate in Turkey with the respect of these relationships.

This study consist of four sections the meaning of exchange rate, its market and how it runs is explained at first section. By the second title, the exchange rate systems are examined. At the third title, the periods of Turkish economy within its economic crises and exchange rate regimes by periods are discussed -especially by focused on the period after 1980s. At final title, the long run exchange rate elements for monetary model are tested empirically by TL/USA Dollars using VAR analysis and also variance decomposition and impulse tests are done.

As a result, it is revealed that the monetary model is a successful model to illuminate the actions of exchange rate for Turkish economy after the period of 1980s. By the empirical findings depends on both variance decomposition and impulse response tests, some economic policy recommendations are made.