Okul yönetişimi ile okul iklimi arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Evaluation of the relationship between school governance and school climate based on teachers' views
Yazar: BERNA YÜNER
Danışman: PROF. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul iklimi = School climate ; Okul yönetimi = School administration ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yönetişim = Governance ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada öğretmen görüşlerine göre okul yönetişimi ile okul iklimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çerçevede kamu ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmen görüşlerinin cinsiyet, medeni durum, yaş, okul türü, meslekteki hizmet yılı, bulunduğu okuldaki hizmet yılı, sendika üyesi olma durumu ve okulun sosyoekonomik düzeyi değişkenlerine göre nasıl farklılaştığı incelenmiştir. Bu araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Kayseri ili merkez ilçelerinde bulunan (Melikgazi, Kocasinan ve Talas) kamu ve özel ortaöğretim kurumlarda görev yapan 375 öğretmenin katılımı ile gerçekleştirilmiş nicel bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak okullardaki mevcut yönetişim düzeyini ve hedeflenen yönetişim düzeyini belirlemek amacıyla "Okul Yönetişimi Ölçeği" araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Okul iklimini saptayabilmek için Hoy, Smith ve Sweetland (2002) tarafından geliştirilen "Okul İklimi Ölçeği" Türkçeye uyarlanmıştır. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA ve post hoc testlerinde LSD testi, Pearson Korelasyon katsayısı ve çok değişkenli regresyon analizinden yararlanılmıştır. Veri toplama araçlarının geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile sınanmış ve analiz sonucunda uyum iyiliği değerleri, ölçeklerin faktör yapılarını doğrulamıştır. Ölçeklerin güvenirliği için Cronbach alfa katsayı incelenmiştir. "Okul Yönetişimi Ölçeği" içerisinde "Gerçekleşen Yönetişim Ölçeği" için Cronbach alfa katsayısı .91, "Hedeflenen Yönetişim Ölçeği" için .95 olarak hesaplanmıştır. "Okul İklimi Ölçeği"nin Cronbach alfa katsayısı ölçeğin bütünü için .88 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, okul yönetişimi ile okul iklimi boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyli anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul yönetişiminin "Hukuka Bağlılık" ve "Katılım" boyutlarının okul ikliminin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Okul yönetişiminin okul türü, cinsiyet, medeni durum, sendika üyeliği, meslekteki hizmet yılı, bulunduğu okuldaki hizmet yılı, okulun sosyoekonomik durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Okul ikliminde ise okul türü, yaş, mesleki kıdem ve okulun sosyoekonomik durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır.

Abstract:
This study aimed to find out the relationship between school governance and school climate. The opinions of teachers working in public and special high schools located in the central distincts of Kayseri were analyzed in terms of gender, marital status, age, school type, professional seniority, working years in current school, union membership and socioeconomic status of the school. The study was designed as a quantitative research. Sample of the study consisted of 375 teachers working in the public and special high schools in Kayseri during 2016-2017 academic years.  To measure levels of the current school governance and the expected school governance "School Governance Questionary" was developed. To measure the teachers' perception of school climate "Organizational Climate Index" developed by Hoy, Smith and Sweetland (2002) was adapted into Turkish. Data were analyzed with t-test, ANOVA, LSD as post hoc tests, multiple correlation and multiple regression techniques. The construct validity of data collection tools was tested by confirmatory factor analysis (CFA). The fit-good values obtained as a result of CFA showed that the factor structures of the scales were verified. For the reliability of the scales, Cronbach's alpha coefficients were calculated. The Cronbach alpha value of the "School Governance Questionary" was .91 for "Current School Governance" and .95 for "Expected School Governance". The Cronbach alpha value of the adapted "School Climate Questionary" was calculated .88. A moderate significant positive relationship was observed between all dimensions of school governance and all dimensions of school climate. "Rule of Law" and "Participation" dimensions were identified as significant predictors of school climate. The study showed that school type, gender, marital status, union membership, professional seniority, working years in current school, socioeconomic status of school were significant variables which differ the teachers' opinions.