Sağlık çalışanlarının mahremiyet algılarının kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunmasına yönelik tutumlarına etkisi
The impact of privacy perceptions of healthcare professionals on their attitudes towards record and protection of the personal health information
Yazar: AYTÜL NURDAN YAVUZ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLFER BEKTAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hasta hakları = Patient rights ; Kişisel veri = Personal data ; Mahremiyet = Privacy ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık verileri = Health data ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Günümüzde özellikle sağlık teknolojisinde yaşanan olağanüstü yenilikler ve gelişmeler ile iletişim ağlarının yoğun bir şekilde kullanılması, eğitim seviyesinin yükselmesi, insan haklarına yönelik gelişmeler, bilgiye ulaşmanın kolay olması, kişisel verilerin elektronik ortamda kaydedilmesi gibi nedenler sağlık hizmetlerinin sunumu esnasında mahremiyetin ve sağlık verilerinin kaydedilmesi ve korunması konusunda önemli değişim ve uygulamaları beraberinde getirmiştir. Buradan hareketle planlanan çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanmış ve sağlık çalışanlarının mahremiyet algısının kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunmasına yönelik tutumlarına etkisindeki farkındalıklarını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini İstanbul'da, özel bir grup hastanesindeki sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmanın yapıldığı dönemde, insan kaynakları birimi verilerine göre 1478 kadrolu sağlık çalışanından, 650 çalışana anket dağıtılmış ve 571 sağlık çalışanı araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma sonucunda hasta mahremiyeti ölçeği boyutları ile kişisel sağlık verilerinin korunması ölçeği boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde 0,299-0,585 aralığında değişen korelasyon katsayılarına sahip çeşitli düzeylerde ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Hasta mahremiyetine özen gösteren sağlık personelinin, kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunmasına ilişkin farkındalıklarının yüksek olduğu saptanmıştır (r=0,585; p=0,001). Çalışma süresi 15 yıl ve üzerinde olup, konuyla ilgili eğitim alan, kurs/seminere katılan, hasta hakları yönetmeliğinin mahremiyet bölümünü okuyan çalışanların, hasta mahremiyetine daha fazla özen gösterdikleri belirlenmiştir (p=0,006; p=0,001). Sağlık çalışanlarının mahremiyet algılarının sağlık verilerinin kayıt ve korunmasına yönelik tutumlarına olumlu etki gösterdiği ve bu sebeple meslek hayatlarının herhangi bir döneminde bu konuda hizmet içi eğitim veya benzeri programlara katılımlarının sağlanmasının yararlı olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Nowadays, the reasons such as the outstanding innovations and developments in health technology, the intensive use of communication networks, the developments towards human rights, has brought along significant changes and practices in the recording and protection of privacy and health data during health services. The planned study was designed in a descriptive and cross-sectional type, and it was aimed to determine the awareness of healthcare professionals about the impact of their perception of privacy on their attitudes towards recording and protection of personal health data. The population of the study consists of healthcare professionals in  hospital in Istanbul Questionnaires were distributed to 650 out of 1478 health professionals, and 571 professionals formed the sample of the research. As a conclusion of the research, statistically significant and positive correlations with correlation coefficients varying between 0.299-0.585 were found between the dimensions of the patient privacy scale and the personal health data protection scale (p<0.05). It was determined that the awareness of healthcare professional who show ultimate attention about patient privacy regarding recording and protection of personal health data is high (p=0.001). It is predicted that the privacy perceptions of healthcare professionals have a positive effect on their attitudes towards the recording and protection of health data, hence, it would be beneficial to ensure that they participate in in-service training.