Yenidoğan yoğun bakım ünitemizdeki prematüre retinopatisi gelişim sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of development frequency of retinopathy of prematurity and risk factors in our newborn intensive care unit
Yazar: TARA ÖRNEK
Danışman: PROF. DR. DERYA BÜYÜKKAYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Amaç: Bu çalışmada yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen preterm bebeklerde prematüre retinopatisi gelişimi, tedavi gerektiren hastalığa ilerleme sıklığı ve prematüre retinopatisi gelişiminin risk faktörleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2015 ile Ekim 2020 yılları arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde takibi yapılan 104 preterm yenidoğana ait demografik, klinik ve laboratuvar verileri, hastane arşivleri ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi taranarak retrospektif olarak toplandı.
Bulgular: ROP muayenesi olan toplam 104 hastanın 28 (%26,9)'unda değişik evrelerde ROP gelişimi ve 10 (%9,6)'unda tedavi gerektiren hastalık saptandı. Çalışmaya katılanların 56 (%53,8)'sı kız, 48 (%46,2)'si erkek bebekti. Ortalama doğum ağırlığı 1284,9±405,9 gr, ortalama gebelik haftası 29,0±3,2 hafta saptandı. Bebeklerin 43'ü (%41,3) ≤28 hafta, 33'ü (%31,7) 28-32 hafta ve 28'i (%26,9) ≥32 haftalıktı. Bebeklerin 27 (%26)'si ≤1000gr, 43(%41,3)'ü 1000-1500gr ve 34 (%32,7)'ü ≥1500 gr doğum ağırlığındaydı.
Çalışmamızda doğum ağırlığı ve gestasyon haftası azaldıkça ROP görülme sıklığı artış gösterdi. Cinsiyet, doğum şekli, intrauterin gelişim durumu, resusitasyon ihtiyacı, anne sütü alımı, hipotansiyon, hiperglisemi gibi pek çok faktörün ROP gelişimi açısından risk faktörü olmadığı saptandı. 
Antenatal steroid uygulamasının ROP gelişimini arttırdığı ancak steroid dozunun ROP üzerine etkisi olmadığı saptandı. Yatış boyunca uygulanan mekanik ventilasyon, oksijen desteği ve TPN süresi uzadıkça, tamamen enteral beslenme geciktikçe ROP riskinin arttığı görüldü. Anemi, transfüzyon, RDS, BPD, apne, NEK, sepsis ve PDA'nın ROP riskini arttırdığı görüldü. Yatış süresinin uzaması ve haftalık tartı alımının az olmasının ROP gelişimini arttırdığı belirlendi. Bebeklerin yatışlarında anemik olmalarının ROP üzerinde arttırıcı etki yaptığı görüldü.
Sonuç: Prematüre retinopatisi çocukluk çağının önlenebilir görme kaybı ve körlük nedenleri arasında yer alan multifaktöryel bir hastalıktır. Son yıllarda yenidoğan yoğun bakım ünitelerindeki gelişmeler ve bakım kalitelerindeki artış sayesinde çok küçük gestasyonel yaştaki prematüre bebeklerin yaşatılabilirliğinin artmasıyla birlikte ROP sıklığında artışlar görülmektedir. Risklerin belirlenmesi ve bu risk faktörlerini taşıyan bebeklerin rutin taramalarının zamanında yapılması, erken tanı ve tedaviden yararlanabilmelerine olanak sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: Prematüre retinopatisi, prematürite, risk faktörleri.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the relationship between the development of retinopathy of prematurity, the frequency of progression to the disease requiring treatment and the risk factors of the development of retinopathy of prematurity in preterm infants followed up in the neonatal intensive care unit.
Materials and Methods: Demographic, clinical and laboratory data of 104 preterm newborns who were followed up in the Neonatal Intensive Care Unit of Haseki Training and Research Hospital between January 2015 and October 2020, were retrospectively collected by scanning the hospital archives and Hospital Information Management System.
 Results: In 28 (26.9%) of 104 patients who underwent ROP examination, ROP development at different stages and 10 (9.6%) diseases requiring treatment were detected. 56 (53.8%) of the participants in the study were female and 48 (46.2%) were male babies. The mean birth weight was found to be 1284.9 ± 405.9 gr, and the mean week of gestation was 29.0 ± 3.2 weeks. 43 of the babies (41.3%) were ≤28 weeks, 33 (31.7%) were 28-32 weeks and 28 (26.9%) were ≥32 weeks. 27 (26%) of the babies were "1000 gr", 43 (41.3%) 1000-1500 gr and 34 (32.7%) ≥1500 gr birth weight.
In our study, the incidence of ROP increased as the birth weight and gestational week decreased. Many factors such as gender, delivery type, intrauterine development status, need for resuscitation, breast milk intake, hypotension, and hyperglycemia were not found to be risk factors for ROP development.
It was found that antenatal steroid administration increased the development of ROP, but steroid dose had no effect on ROP. The risk of ROP increased as the duration of mechanical ventilation, oxygen support and prolonged TPN during hospitalization, and as complete enteral feeding was delayed. It was observed that anemia, transfusion, RDS, BPD, apnea, NEC, sepsis and PDA increased the risk of ROP. It was determined that prolonged hospitalization period and low weekly weight gain increased the development of ROP. It was observed that the babies having anemia during their hospitalization had an increasing effect on ROP.
Conclusion: Retinopathy of prematurity is a multifactorial disease that is among the preventable causes of vision loss and blindness in childhood. Thanks to the developments in the last neonatal intensive care units and the increase in the quality of care, the frequency of ROP increases with the increase in the viability of premature babies at very young gestational age. Identifying risks and performing routine screening of babies with these risk factors on time will allow them to benefit from early diagnosis and treatment.
Key words: Retinopathy of prematurity, prematurity, risk factors.