Pamukkale Üniversite Hastanesi'nde çalışan hemşire ve teknisyenlerin mesleki risk algısının belirlenmesi
The determination of occupational risk perception of the nurses and technicians working at Pamukkale University Hospital
Yazar: SERAP ERKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZENCİR
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Pamukkale Üniversitesi = Pamukkale University ; Risk algılaması = Risk Perception ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Amaç: Bu çalışma Pamukkale Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan hemşire ve teknisyenlerin mesleki risk algılama durumları ve bunu etkileyen etmenleri  belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma Pamukkale Üniversitesi Hastanesi'nde 10 Ağustos – 5 Eylül 2012 tarihlerinde yürütülmüştür. Toplam 349 hemşire ve teknisyenin 240'ına (%69) ulaşılmıştır. Sosyo-demografik özellikler, çalışma yaşamı ve mesleki risk algısı ve koruyucu önlemlerden oluşan anket formu ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılanların %88,3'ü hemşire, %11.7'si teknisyen, %83.8'i kadındır ve yaş ortalaması ise 29.9±6.1'dir. Hemşire ve teknisyenlerin yarıdan fazlası %51.0'ı kliniklerde çalışmaktadır. Çalışanların %60.3'ü  kadrolu iken; %18.8'i taşerona bağlı (4857) istihdam edilmektedir. 
Hemşire ve teknisyenlerin %2.1'i işi risksiz algılarken, %69.6'sı çok riskli algılamaktadır. Hemşirelerin işi riskli algılamaları (%90.0) teknisyenlere göre (%75.0) daha yüksektir (p=0.029). Yoğun bakım /derlenme ve merkezi sterilizasyon ünitelerinde çalışanların işi riskli algılamaları (%100.0), diğer birimlere göre daha yüksektir (p<0.001). En sık belirtilen riskli durum invaziv girişimlerdir (%45.0), bunu enfeksiyon (%19.0), hasta ve hasta yakınları (%11.3) izlerken; en az ifade edilen koruyucu önlem almadan çalışma (%1.3) olarak belirtilmiştir. Çalışma ortamında maruz kalınan riskler sıklık sırasına göre sürekli ayakta kalma (%86.5), enfeksiyon (%64.2), 
dezenfektanlar (%48.3), ağır kaldırma (%31.9), radyasyon (%28.1), iğne batması (%24.7), yaralanma (%18.3), antineoplastikler (%15.9), şiddet (%14.1) ve anestezik gazlar (%5.5) olarak ifade edilmiştir. Hemşire ve teknisyenlerin çoğunluğu (%97.1) önlem gereksinimi olduğunu dile getirmiştir. 
Sonuç: Hemşire ve teknisyenler işlerini riskli algılamaktadırlar. Hemşirelerde, risk algısı daha yüksektir. 

Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanı, tehlike, risk, risk algısı

Abstract:
Objective: This study was carried out in order to find out occupational risk perception of the technicians and nurses working at Pamukkale University Hospital. 
Method: This cross-sectional study was carried out between August 10th and September 5th, 2012 at Pamukkale University Hospital. 240 nurses and technician out of total 349 nurses and technicians (69%) were reached. Relevant data was collected through a questionnaire consisting of perceptions on professional life and occupational risks, socio-demographic characteristics and protective measures. While analyzing the data, chi-square analysis was used. 
Results: 88.3% of the participants are nurses, 11.7% are technicians and 83.8% are females. The average age was 29.9±6.1. More than half of the nurses and technicians (51%) work in clinics. While 60.3% of the workers are permanent staff, 18.8% of them are employed on a temporary basis.
While 2.1% of nurses and technicians perceive the occupation not to be risky, 69,6% of whom perceive it to be very risky. Occupational risk perception of the nurses (90.0%) is higher than technicians (75.0%) (p=0.029). Occupational risk perception of those working at intensive care/recovery and central sterilization units (100%) is higher than the other units (p<0.001). The state defined as risky frequently is invasive attempts (45.0%),following infection (19.0%), patients and their relatives (11.3%), and the least specified risk is working without any protective measures (1.3%). The risks exposed at working environment are as the following standing (86.5%), infection (64.2%), disinfectants (48.3%), lifting (31.9%), radiation (28.1%), sting (24.2%), injury (18.3%), antineoplastics (15.9%), violence (14.1%) and anesthetic gases (5.5%) respectively. Majority of the nurses and technicians (97.1%) have stated that measures should be taken
Conclusion: Nurses and technicians perceive their profession as risky. Risk perception of the nurses is higher.

Key words: Health care worker, hazard, risk, risk perception