Girişim sermayesi ve İslam hukuku açısından tahlili
Venture capital and analyzed in terms of Islamic law
Yazar: ABDULLAH KULUÇ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH DURMUŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law
Dizin: Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları = Venture capital investment trust ; Hisse senedi ile değiştirilebilir tahvil = Convertible bond ; Hisse senetleri = Stocks ; Mudarebe = Partnership ; Paya dönüştürülebilir tahvil = Convertible notes ; Yeni girişim = Startup ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Bu çalışma Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarının finansman yöntemlerini İslam hukuku bağlamında tartışmaktadır. Ele alınan finansman yöntemleri temelde hisse alımı ve hisseye dönüştürülebilir tahvil alımı şeklindedir. Söz konusu finansman yöntemlerine tezin iki ana bölümünde yer verilirken, tarafların fıkhî durumu ayrı bir bölümde incelenmiştir. Araştırma, tartışma ve mukayese yöntemlerinin kullanıldığı çalışmanın birinci bölümünde girişim sermayesi ile melek yatırımcı kavramı ve tarihsel gelişimi; yatırım aşamaları ve yatırımdan çıkış stratejileri incelenmiştir. İkinci bölümde ise hisse alımıyla yapılan finansman irdelenmiştir. Hisse senedi türlerinin açıklandığı bu bölümde ayrıca hisse senetlerinin fıkhî değerlendirmelerine yer verilmiştir. Hisseye dönüştürülebilir tahvillerin ele alınıp tartışıldığı üçüncü bölümde ise bu tahvillerin mahiyeti, yatırımcısı ve ihraççısı açısından olumlu ve olumsuz olabilecek yönlerine değinilmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin fıkhî tahlili dördüncü bölümde yapılmıştır. Yine bu bölümde hisse alımıyla yapılan finansmanın değerlendirilebilmesi için İslam hukukundaki inan ortaklığı ve mudârebe akdine yer verilmiştir. Literatürde girişim sermayesi ve mudârebe akdi arasında benzerlik kurulduğu görülmüştür. Bu benzerliğin Türkiye uygulamasıyla ne kadar uyumlu olduğu tartışılmıştır. İslam hukuku açısından hisseye dönüştürülebilir tahviller karz akdi bağlamında ele alınmıştır. Girişim sermayesi uygulamasında pay sahipliği sözleşmesinin atipikliği nedeniyle, İslam hukuku açısından belli bir akit altında değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı kanaatine varılmıştır. Anahtar kelimeler: Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları, Mudârebe, İnan, Karz, Hisse Senedi, Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahviller.

Abstract:
This study discusses the financing methods of Venture Capital Investment Partnerships in the context of Islamic Law. These financing methods are basically in the form of buying shares and buying convertible bonds. While these financing methods are included in two main parts of the thesis, the legal status of the parties is examined in a separate section. In the first part of the study, in which research, discussion and comparison methods are used, venture capital, the concept of angel investor and its historical development; investment stages and exit strategies are examined. In the second part, the financing made by buying shares is examined. In this section, where stock types are explained, the fiqh evaluations of stocks are also included. In the third part, where convertible bonds are discussed, the nature of these bonds and their positive and negative aspects for the investor and issuer are mentioned. The fiqh analysis of the relationship between the parties is discussed in the fourth chapter. In this section, the musharakah partnership and mudaraba contract in Islamic Law are given in order to evaluate the financing made by buying shares. It has been seen in the literature that there is a similarity between venture capital and mudaraba contract. It has been discussed how compatible this similarity is with the Turkish practice. Convertible bonds are discussed in the context of qard in terms of Islamic Law. Due to the atypicality of the shareholding agreement in the practice of venture capital, it was concluded that it would not be possible to evaluate it under a certain contract in the sense of Islamic Law.
Key words: Venture Capital Investment Partnership, Mudaraba, Inan, Qarz, Equities, Convertible Bonds.