PISA 2003 sınavı matematik alt testi sonuçlarına göre Türkiye`deki öğrencilerin başarılarını etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi
According to 2003 PISA mathematic subtest scores: The analysis of some effecting factors on students assessment in Turkey
Yazar: ALPER ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ.DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET ÇİFÇİ, Alper. PISA 2003 Sınavı Matematik Alt Testi Sonuçlarına Göre Türkiye'deki Öğrencilerin Başarılarını Etkileyen Bazı Faktörlerin İncelenmesi. Bu çalışmada, PISA 2003 sınavı Türkiye verilerine göre Türkiye'de PISA projesine katılan öğrencilerin devam ettikleri okulun yeri, devam ettikleri okulun çeşidi, cinsiyetleri ve okullarının bulunduğu bölge faktörlerine göre öğrencilerin PISA puanlarının Türkiye ortalaması altında veya üstünde kalma durumlarını incelemek ve olası önlemler hakkında önerilerde bulunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde yukarıdaki faktörleri içeren iki ayrı logaritmik doğrusal model oluşturularak sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmada, Türkiye genelinde PISA projesine katılan 4855 öğrenciye ait veriler kullanılarak oluşturulan okul çeşidi değişkenin içinde bulunduğu logaritmik doğrusal modelde okul çeşidi değişkeninin ilköğretim ve Polis Koleji düzeyleri dışarıda tutulmuştur. Bu araştırma sonunda: Okul yeri, cinsiyet, puan durumu, okul çeşidi ve bölgeler değişkenlerinden iki ayrı logaritmik linear model oluşturulabildiği görülmüştür. Fen Liseleri, Anadolu Liseleri ve Özel Liselere devam eden öğrenciler PISA sınavında Türkiye ortalamasının üstünde yer almaktadır. Nüfusu 100.000'in altında olan yerlerde Fen Lisesi, Anadolu Lisesi ve Özel liseler devam eden öğrenciler genel olarak PISA sınavında Türkiye ortalamasının üstünde yer almaktadır. PISA sınavına katılan öğrencilerden erkeklerin kızlara oranla daha başarılı olduğu görülmüştür.m İç Anadolu ve Marmara Bölgesinde bulunan öğrencilerin PISA sınavında daha başarılı olmaları beklenirken, Karadeniz Bölgesinde, Doğu Anadolu Bölgesinde, Güney Doğu Anadolu Bölgesinde ve Karadeniz Bölgesinde bulunan öğrencilerin PISA sınavında daha başarısız olmalarının beklendiği görülmüştür. Marmara bölgesinde 100.000'in altıda nüfusu olan yerlerde bulunan öğrencilerin başarılı olduğu görülmüştür. PISA sınavı için, Marmara Bölgesinde küçük nüfuslu yerlerde yaşayan öğrenciler lehine çalıştığı söylenebilir. PISA sınavında Karadeniz Bölgesinde, küçük nüfuslu yerlerde yaşayan kız öğrencilerinin erkeklere göre daha başarı olduğu görülmüştür. PISA sınavı için Karadeniz Bölgesi'nde küçük nüfuslu yerlerde kız öğrenciler lehine çalıştığı söylenebilir. Bu araştırmada, Türkiye'de PISA sınavına katılan öğrencilerin Türkiye ortalaması altında veya üstünde kalma durumunu öğrencilerin, okuduğu okulun çeşidi, okuduğu okulun yeri, cinsiyetlerinin ve bulunduğu bölgenin etkilerinin olduğu saptanmıştır. PISA sınavı soruları belirli gruplara ayrıcalık tanımayacak şekilde hazırlanabilir. Anahtar Sözcükler: Uluslararası öğrenci değerlendirme programı (PISA), Log-linear Modeller, Test Yanlılığı, Matematik yeterlilik düzeyi

Abstract:
IV ABSTRACT ÇlFÇİ, Alper. According to 2003 PISA Mathematic Subtest Scores; The Analysis of Some Effecting Factors on Students Assessment in Turkey. In this essay, the object is to analyze the effects of factors such as the places of the schools continued, the kind of schools continued, sexes and the regions of the schools on PISA scores of students who attended The PISA Project being beyond or above the Turkish average and come out with possible precautions based on PISA 2003 examination Turkey data. In order to analyze the data two different logarithmic linear models are developed using factors given above. In the research, the logarithmic linear model including school range variable, which is composed by using the data of 4855 students participating in PISA project throughout Turkey, Police College and primary education levels are excluded. As a result of the research: It is seen that two separate logarithmic linear models can be composed by using the variables such as place of the school, sex, point score situation, type of school and regions. It is also seen that students continuing Science High Schools, Anatolian High School and Private High Schools are above the Turkish avarage in the PISA examination. In the places with the population below 100.000 students continuing Science High Schools, Anatolian High School and Private High Schools are generally above theTurkish average. It is seen that in students attending the PISA exam male students are more successful than female students. As seen, it is expected that the students from the Middle Anatolian Region and the Marmara Region are expected to be more successful while the students from the Blacksea Region, East Anatolian Region and South East Anatolian Region are expected to be less successful in the PISA exam. The students in places with population below 100.000 in the Marmara region are successful. It can be said about the PISA exam that it is in the favor of students living in the less populated places in the Marmara Region. The female students in less populated places of the Blacksea Region are more successful than the male students in the PISA exam. It can be said about the PISA exam that it is in the favor of female students living in the less populated places in the Blacksea Region. In this research, it is observed that the situation of being above or below the Turkish average for the students attending the PISA exam in Turkey is effected by the places of the schools continued, the kind of schools continued, sexes and the regions of the schools. PISA exam questions can be prepared in a way that no certain groups would be privileged. Key Words: International Student Assessment Program (PISA), Log-linear Models, Test Bias, Mathematics Sufficiency Level