Kırşehir bölgesi atık mermer tozunun çevre dostu tuğla üretiminde kullanılabilirliği
Usability of waste marble powder from Kirşehir region in the production of eco-friendly bricks
Yazar: TAMARAH ZAID KAMIL AL-SHAMMARI
Danışman: PROF. DR. MEHMET MUSTAFA ÖNAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Geçmişten günümüze kadar mevcudiyetini devam etiren ve teknolojik gelişmelerle
sürekli kendini revize eden tuğla, inşaat sektörünün başında gelen yapı malzemelerinden biridir.
Bu çalışmada, Kırşehir ili Kaman bölgesi atık mermer tozunun çevre dostu tuğla üretiminde
kullanılabilirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışma sonunda fiziksel ve mekanik açıdan
normal tuğlaya göre daha üstün özelliklere sahip çevre dostu tuğla üretimi amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında, tuğla ana malzemesi olan ve Kayseri il merkezinden alınan killi toprak
içerisine, Kırşehir ili Kaman bölgesinden çıkarılan atık mermer tozu %10, %20, %30, %40 ve
%50 oranlarında ikame edilerek katkılı tuğla numuneleri üretilmiştir. Üretilen numunelerin
fiziksel özelliklerinin tespiti için, suya doygun birim hacim ağırlık, porozite, su emme
(ağırlıkça), donma çözülme ettkisi ve sülfat etkisi deneyleri yapılmıştır. Mekanik özelliklerin
tespiti için ise basınç dayanımı ve eğilmede çekme dayanımı deneyleri yapılmıştır. Çalışmada
sonuç olarak, atık mermer tozu miktarının artmasıyla, suya doygun birim hacim ağırlığında
azalma görülürken, porozite, su emme (ağırlıkça), donma çözülme etkisi, sülfat etkisi
değerlerinda artış meydana gelmiştir. Mekanik deneylerde ise basınç dayanımı ve eğilmede
çekme dayanım değerinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca uygun miktarlarda (%10)
atık mermer tozu ikamesinin tuğla özelliklerini iyileştirebileceği sonucuna varılmıştır. Atık
mermer tozunun tuğla sektöründe kullanımının atık sorununun çözümünde etkili bir yol olduğu
düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Atık mermer tozu, tuğla, Kırşehir, fiziksel özellik, mekanik özellik

Abstract:
Brick, which has continued its existence from the past to the present and constantly
revising itself with technological developments, is one of the building materials at the forefront
of the construction sector. In this study, it was aimed to investigate the usability of waste marble
dust from Kırşehir province Kaman region in the production of environmentally friendly bricks.
Within the scope of the study, mixed brick samples were produced by substituting 10%, 20%,
30%, 40% and 50% of waste marble dust extracted from the Kaman region of Kırşehir province
into clayey soil taken from Kayseri city center, which is the main material of brick. In order to
determine the physical properties of the produced samples, water-saturated unit weight,
porosity, water absorption (by weight), freeze-thaw effect and sulfate effect tests were carried
out. In order to determine the mechanical properties, compressive strength and bending tensile
strength tests were carried out. As a result of the study, with the increase in the amount of waste
marble dust, a decrease was observed in the water saturated unit volume weight, while the
values of porosity, water absorption (by weight), freeze-thaw effect and sulfate effect increased.
In mechanical tests, it was determined that there was a decrease in compressive strength and
flexural strength. In addition, it was concluded that appropriate amounts (10%) of waste marble
dust substitute can improve brick properties. It is thought that the use of waste marble dust in
the brick industry is an effective way to solve the waste problem.
Keywords: Waste marble dust, brick, Kırşehir, physical properties, mechanical properties