Gestasyonel diyabetli hastalarda 25 OH vitamin D düzeyi ve insülin direnci ile ilişkisi
25 OH vitamin D level and its association with insulin resistance in patients with gestational diabetes
Yazar: DERYA ÖZ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA HEKİMSOY
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Vitamin D = Vitamin D ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Gestasyonel diabetes mellitus (GDM), gebelik esnasında gelişen ß hücre disfonksiyonu ve insülin direnci olarak tanımlanır. GDM öyküsü olan kadınlar, ileriki yaşamlarında artmış tip 2 diyabet gelişimi riskine sahiptir. Literatürde, gebelerin vitamin D eksikliğine daha yatkın olduğu ve vitamin D eksikliği ile insülin direnci arasında bir ilişkinin varlığını gösteren çelişkili veriler mevcuttur. Bu çalışma ile amacımız gestasyonel diyabet tanısı alan hastalarda, 25OH vitamin D düzeyini ölçerek D vitamini durumunu belirlemek ve 25OH vitamin D düzeyi ile insülin direnci arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Materyal ve Metod: Çalışmaya 100 GDM?lu ve 100 NGT?lı olmak üzere toplam 200 gebe dahil edildi. Gebelerin rutin gestasyonel diyabet taraması 75 gram glukozlu iki saatlik OGTT ile yapıldı ve GDM tanısı IADPSG önerilerine göre konuldu. Gebelerin açlık serum örneklerinden glukoz, insülin, kalsiyum, fosfor, magnezyum,  total protein, albümin, ALP,  25OH vitamin D ve PTH düzeyleri çalışıldı. HOMA-IR metodu ile insülin direnci hesaplandı. 25OH vitamin D düzeyi, daha önce yayınlanmış olan kriterlere göre kategorize edildi: yeterli vitamin D düzeyi ?30 ng/ml, vitamin D yetersizliği 20-29.99 ng/ml, vitamin D eksikliği <20 ng/ml.
Bulgular: GDM?lu ve NGT?lı gebelerde 25OH vitamin D ortalamaları benzer bulundu (31.33±20.64 ng/ml?ye karşılık 29.51±22.66 ng/ml, p=0.553). Vitamin D eksikliği oranları açısından GDM ve kontrol grubu arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (%36?ya karşılık %44, p=0.505). Vitamin D eksikliğinin GDM gelişimi riskini istatistiksel anlamlı etkilemediği (p=0.361), vitamin D ortalamarının insülin direnci olan (HOMA-IR>2.7) ve olmayan (HOMA-IR<2.7) GDM?lu gebelerde benzer olduğu görüldü (33.67±18.36 ng/ml?ye karşılık 30.67±21.31, p=0.551).
Sonuç: GDM?lu gebelerde vitamin D eksikliği oranları kontrol grubuna benzer bulundu. Vitamin D eksikliğinin GDM gelişimi riskini istatistiksel anlamlı etkilemediği ve GDM?lu gebelerde 25OH vitamin D düzeyi ile insülin direnci arasında istatistiksel anlamlı ilişki olmadığı gösterildi. 

Anahtar Kelimeler: Gestasyonel diyabet, vitamin D durumu, insülin direnci

Abstract:
Aim: Gestational diabetes mellitus (GDM) is defined as ß cell dysfunction and insulin resistance with first onset during pregnancy. Women having a history of GDM are at increased risk of developing type 2 diabetes in later life. In the literature, there are contradictory data stating that pregnant women are more prone to vitamin D deficiency and that there is a relation between vitamin D deficiency and insulin resistance in pregnant women. In the present study, our aim was to determine the status of vitamin D by measuring 25OH vitamin D level and to evaluate the relation between 25OH vitamin D level and insulin resistance in patients diagnosed with gestational diabetes.
Materials and Methods: A total of 200 pregnant women (100 having GDM and 100 having NGT) were included in the study. Routine gestational diabetes screenings were carried out by 75 gram 2 hour OGTT and GDM diagnosis was made based on the IADPSG criteria. Fasting serum samples were collected and glucose, insulin, calcium, phosphorus, magnesium, total protein, albumin, ALP, 25OH vitamin D and PTH levels were determined. Insulin resistance was calculated using HOMA-IR method. 25OH vitamin D level was categorized based on previously published criteria: sufficient vitamin D level defined as ?30 ng/ml, vitamin D insufficiency defined as 20-29.99 ng/ml and vitamin D deficiency defined as <20 ng/ml.
Results: 25OH vitamin D averages were found to be similar in pregnant women with GDM and NGT (31.33±20.64 ng/ml vs. 29.51±22.66 ng/ml, p=0.553). In terms of frequency of vitamin D deficiency, there was no statistically significant difference between GDM group and the controls (%36 vs. %44, p=0.505). It was observed that vitamin D deficiency did not have a statistically significant effect on the risk of developing GDM (p=0.361) and that vitamin D averages were similar in diabetic pregnant women having insulin resistance (HOMA-IR>2.7) and having no insulin resistance (HOMA-IR<2.7) (33.67±18.36 ng/nl vs. 30.67±21.31 ng/ml, p=0.551).
Conclusion: Frequency vitamin D deficiency ratios were similar in pregnant women with GDM and the controls. It was shown that the effect of vitamin D deficiency on the risk of developing GDM was not statistically significant and that there was no statistically significant relation between 25OH vitamin D level and insulin resistance in pregnant women having GDM.

Keywords: Gestational diabetes, vitamin D status, insulin resistance.