Acil servise başvuran hastalarda kontrastlı bilgisayarlı tomografi sonrası opak nefropatisi olasılığı
Possibility of opaque nephropathy after contrast-enhanced computerized tomography in emergency deparment patients
Yazar: RUŞENGÜL KORUK
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÖZAKIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Kontrast madde nefropatisi (KMN) kontrast madde (KM) kullanımı takiben 48-72 saat sonra oluşan bazal kreatinin seviyesinde %25'ten fazla artış veya >0.5mg/dL artış ile tanısı koyulur. Güncel literatürde acil serviste KMN sıklığı ile ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bizde çalışmamızda acil serviste KMN sıklığını değerlendirmek ve acil servis uygulamalarında KMN riski olan hastaları öngörmeyi amaçladık. Çalışmamız ileriye dönük olarak 01.09.2015-30.03.2016 tarihleri arasında acil servise başvuran bilgisayarlı tomografi (BT) çekilen 18 yaş üstü hastalarda yapıldı. Çalışma gücünün 0.95 olması için gerekli gönüllü sayısı kontrastlı BT ve kontrastsız BT çekilen her grup için en az 160 olarak belirlendi. Çalışmamıza her grup için 171 olmak üzere toplamda %49.1'u (n=168) kadın 342 hasta alındı.  Her iki grubunda BT çekiminden önceki, 24. saat ve 48. saat üre ve kreatinin değerleri kayıt edildi. KM verilen grubun 14' ünde (%8.1),  almayan grupta ise 12' sinde (%7) nefropati geliştiği saptandı. Her iki grup arasında nefropati gelişimi açısından fark saptanmadı (p=0.838). KM verilen grupta KMN gelişimi açısından hastane yatışı (p=0.030), ileri yaş (p=0.026), anemi (p=0.045), lökositoz (p=0.005), GFH düşüklüğü (p=0.028) risk faktörü olarak saptanırken, cinsiyetler (p=0.481), ek hastalıklar, hipotansiyon (p=0.728), caval indeks (p=0.66), kan laktat düzeyi (p=0.373) ve hastane yatış süreleri (p=0.190) arasında istatiksel anlamlı bir fark saptanmadı. KM verilmeyen grupta nefropati gelişimi açısından anemi (p=0.003), hastane yatışı (p=0.039), lökositoz (p=0.007) risk faktörü olarak saptanırken, yaş (p=0.498), cinsiyet (p=0.481), hastane yatış süresi (p=0.340), kan laktat düzeyi (p=0.430), hipotansiyon (p=0.711), caval indeks (p=0.355), GFH (p=0.918) arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Her iki grupta da acil servisten taburcu olan hastalarda nefropati tespit edilmedi. Acil serviste KMN için hidrasyon, sodyum bikarbonat ve NAC tedavisi alan ve almayan hastalar karşılaştırıldığında bir fark saptanmadı (p=0.051). Koruyucu tedavi alan hastalar kendi arasında karşılaştırıldığında aldıkları tedavi arasında KMN açısından fark saptanmadı (p=0.066).

Abstract:
Contrast induced nephropathy (CIN) is diagnosed with an increase of more than 25% or 0.5 mg/dL in the basal creatinine that develops after 48-72 hours following the use of contrast agent (CA). In the current literature, studies on the frequency of CIN in emergency are limited. We aimed to evaluate this in emergency and to predict patients at risk for CIN. Our prospective study was performed in patients over the age of 18 applying to emergency between 01.09.2015-30.03.2016 and having CT. The number of volunteers required to have a power of 0.95 was determined as 160 for each group with CE and unenhanced CT. A total of 342 patients was enrolled, 171 for each and 49.1% was women (n=168). Urea and creatinine values were recorded in both groups before the CT, at 24 hours and 48 hours. Nephropathy was detected in 14 patients (8.1%) of the group receiving CA and 12 (7%) of the non-receiving group. There was no difference in the nephropathy development between the two groups (p=0.838). In the group receiving CA, the risk factors for CIN were found to be hospitalization (p=0.030), advanced age (p=0.026), anemia (p=0.045), leukocytosis (p=0.005), and low GFR (p=0.028). No statistically significant difference was detected between the sexes (p=0.481), additional diseases, hypotension (p=0.728), caval index (p=0.66), blood lactate (p=0.373) and hospitalization durations (p=0.190). Anemia (p=0.003), hospitalization (p=0.039) and leukocytosis (p=0.007) were found to be risk factors for the nephropathy development in the group without CA. In terms of age (p=0.498), gender (p=0.481), duration of hospital stay (p=0.340), blood lactate (p=0.430), hypotension (p=0.711), caval index (p=0.355) and GFR (p=0.918), there were no statistically significant differences. In both groups, nephropathy was not detected in discharged patients. There was no difference (p=0.051) between the patients who received hydration, sodium bicarbonate and NAC and those who did not. There was no difference between the treatments (p=0.066) in terms of CIN when the patients receiving the preventive treatment were compared with each other.