Subaraknoid kanamalı hastalarda ameliyat sonrası lateral pozisyonun hasta sonuçlarına etkisi
The effect of post-operative lateral position on patient outcomes in patients with subarachnoid hemorrhage
Yazar: CEYLAN KİŞİAL
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY ERDEN YÜKSEKKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Lateralite = Laterality ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Subaraknoid kanama (SAK) sonrası komplikasyonların önlenmesinde ve hasta sonuçlarının iyileştirilmesinde pozisyon ve oksijenizasyon önemlidir. Bu açıdan havayolu açıklığının sağlanmasında ve sürdürülmesinde nöroşirurji hemşireleri hastalara oksijenlenmeyi arttıracak uygun pozisyonu vermelidir. Araştırma SAK geçiren hastalarda lateral pozisyonun hasta sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Randomize kontrollü müdahale araştırması olarak yapılan bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin Cerrahi Yoğun Bakım Ünitelerinde SAK ameliyatı uygulanan ve örneklem kriterlerine uyan 42 (deney grubu:21, kontrol grubu:21) hasta ile yapılmıştır. Deney grubu hastalarına; ameliyattan sonra ilk 72 saat boyunca 2. saatten itibaren 2-4 saatte bir sırasıyla; 30 derece sağ lateral, 30 derece semifowler ve 30 derece sol lateral pozisyon verilmiştir. Kontrol grubu hastalarına ise; sadece ameliyattan sonra ilk 72 saat boyunca kliniğin rutini olan 20-45 derece semifowler pozisyonu verilmiştir. Her iki gruba da ameliyattan sonraki ilk 24 saatte 'Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu' ameliyat sonrası ilk 2. saatten itibaren 24., 48., ve 72. saatlerde 'Hasta Sonuçları Formu' uygulanmıştır. Veriler Kolmogorov-Smirnov, Ki-Kare, Fisher'in Kesin Ki-Kare, student T, Mann-Whitney U, mixed model analizi, ortalama±standart sapma, ortanca (minimum, maksimum), sayı ve yüzde ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, hastaların tüm saatlerde kan gazı değerleri genel olarak deney grupları lehine olmakla birlikte, 48. saat Ph, 72. saat PaO2 ve SaO2 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). 
Sonuç olarak, subaraknoid kanama geçiren hastalarda ameliyat sonrası verilen lateral pozisyonun oksijenasyonu iyileştirdiği saptanmıştır.  


Anahtar Kelimeler: Subaraknoid Kanama, Oksijenizasyon, Pozisyon, Hasta Sonuçları

Abstract:
Position and oxygenation are important in preventing complications after subarachnoid hemorrhage (SAH) and improving patient outcomes. In this respect, neurosurgery nurses should give patients the appropriate position to increase oxygenation in providing and maintaining airway patency. The study was conducted to determine the effect of lateral position on patient outcomes in patients with SAH.
This randomized controlled intervention study was conducted with 42 patients (experimental group: 21, control group: 21) who underwent SAH surgery in the Neurosurgery Intensive Care Units of Health Sciences University Adana City Training and Research Hospital and who met the sampling criteria. For the experimental group patients; For the first 72 hours after the operation, starting from the second hour, every 2-4 hours respectively; 30 degrees right lateral, 30 degrees semifowler and 30 degrees left lateral position were given. As for the control group patients, only the 20-45-degree semifowler position, which is the routine of the clinic, was given for the first 72 hours after the operation.
"Patient Identifier Information Form" was administered to both groups in the first 24 hours after the surgery, and the "Patient Results Form" was administered at the 24th, 48th and 72nd hours after the first 2 hours after surgery. The data were evaluated with Kolmogorov-Smirnov, Chi-Square, Fisher's Exact Chi-Square, student T, Mann-Whitney U, mixed model analysis, mean ± standard deviation, median (minimum, maximum), number and percentage. According to the findings obtained from the study, although the blood gas values of the patients at all hours were generally in favor of the experimental groups, the 48th hour Ph, 72nd hour PaO2 and SaO2 levels were statistically significant (p <0.05).
As a result, it was found that postoperative lateral position improved oxygenation in patients with subarachnoid hemorrhage.


Keywords: Subarachnoid Hemorrhage, Oxygenation, Position, Patient Results.