Van ili genç erişkin bireylerinin burun yapılarında morfometri ve geometrik morfometri yöntemi ile cinsiyet farklılıklarının incelenmesi
Investigation of sex differences in the nose structure of young adult individuals in Van province with morpometric and geometric morpometric method
Yazar: YETER İÇLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KARAÖZ ARIHAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Adli antropoloji = Forensic anthropology ; Burun = Nose ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Geometrik morfometri = Geometric morphometry ; Morfometri = Morphometry ; Van = Van ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma cinsiyetler arasındaki burun yapısı ve şeklinin farklılığının tespit edilmesi ve adli kimliklendirme için kullanılabilir olmasının tespiti amacıyla yapılmıştır. Adli bilimlerde, özellikle adli vakalarda elde edilen görüntülerden bireylerin tanımlanması vaka çözümü için oldukça önemlidir. Adli olaylarda kişi tanımlama sistemlerinden her birinin barındırdığı kanıt türüne göre bir amacı vardır. Video kaydı ya da görgü tanığından elde edilen kanıtlara, yüz tanıma tekniklerinin uygulanması suçun araştırılması konusunda hayati öneme sahiptir. Bu nedenlede bu çalışmada bireylerden alınan fotoğraflardan elde edilen verilerle morfometrik inceleme ve yeni bir yüz tanıma yöntemi olan geometrik morfometri tekniği ile cinsiyetler arasında burun şeklinin farklılıkları araştırılmıştır. Burun yapılarındaki farklılığın ölçülebilmesi için Van ilinde 18-30 yaş aralığındaki genç erişkin grubundan rastgele örneklem metoduyla seçilen 50 kadın ve 50 erkek bireyin ön, yan ve alt profil fotoğrafı çekilerek geometrik morfometri yöntemi ile ölçümler alınıp, veriler analiz edilerek karşılaştırma yapılmıştır. Analizler Tps, IBM SPSS 22.0 istatistik paket programı, Past 4.02 ve Morphoj analiz programları kullanılarak yapılmıştır. Yapılan morfometrik analizler sonucunda istatistiksel olarak iki cinsiyet arasında sadece anatomik burun genişliği ve burun deliği taban genişliğinde anlamlı bir fark görülmüştür. Alınan ölçümlerin büyük kısmında erkek burun ölçü değerleri daha yüksek çıkmıştır. Burun boyutlarına bakıldığında erkek burnu daha dik, geniş ve kısa, kadın burnu daha düşük, dar ve uzun olarak görülmüştür. Temel Bileşen Analizlerinde varyasyon yüzdelikleri çok yüksek çıkmamakla birlikte kadın ve erkek arasında anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Bu çalışmanın metodu kullanılarak yapılan herhangi bir benzer çalışma bulunmamasına rağmen, burun ölçümleri hakkında yapılan çalışmlardaki verilerle karşılaştırmaşar yapılmıştır. bu karşılaştırmalar sonucunda, bu çalışma ile benzer sonuçların olduğu (erkek burun ölçümlerinin daha fazla, kadın burun açılarının daha fazla olması gibi) görülmüştür. Daha önce yapılan çalışmalar temel alınarak, adli kimlik tespitinde hem görüntüler üzerinden hem de yeniden yüzlendirme çalışmalarında kadın erkek arasındaki farklı oluşturmak amacıyla burun ölçülerinden sadece farkı belirgin olanlar kullanılabilir düşüncesindeyiz.

Abstract:
This study was carried out to determine the difference in nose structure and shape between the sexes and to determine whether it can be used for forensic identification. Identifying individuals from images obtained in forensic sciences, especially in forensic cases, is very important for case resolution. Each of the person identification systems in forensic events has a purpose according to the type of evidence it contains. The application of facial recognition techniques to video recording or eyewitness evidence is vital in the investigation of crime. For this reason, in this study, the differences in the shape of the nose between the sexs were investigated with the morphometric examination and the geometric morphometry technique, which is a new face recognition method, with the data obtained from the photographs taken from the individuals. In order to measure the difference in nasal structures, the front, side and lower profile photographs of 50 female and 50 male individuals selected by random sampling method from the young adult group aged 18-30 in Van province were taken, measurements were taken with the geometric morphometry method, and the data were analyzed and compared. Analyzes were made using Tps, IBM SPSS 22.0 statistical package program, Past 4.02 and Morphoj analysis programs. As a result of the morphometric analyzes, statistically, only anatomical nasal width and nostril floor width were significantly different between the two sexs. In most of the measurements taken, male nose measurement values were higher. When the nose dimensions are examined, the male nose is seen as steeper, wider and shorter, while the female nose is lower, narrow and long. Although the percentages of variation are not very high in Principal Component Analysis, there is no significant difference between men and women. Although there are no similar studies using the method of this study, comparisons were made with data from studies on nose measurements. As a result of these comparisons, it was seen that there were similar results with this study (such as more male nose measurements and more female nose angles). Based on the previous studies, we think that only the ones with obvious differences in nose measurements can be used in forensic identification, both on images and in re-facing studies, in order to create differences between men and women.