Obstetrik vakalarda yoğun bakım gereksinimini ve akibeti (outcome) etkileyen faktörler (retrospektif analiz)
Factors affecting intensive care requirement and outcome in obstetric cases (retrospective analysis)
Yazar: AISULU YAPAS
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ÖZKAN SEYHAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Obstetrik = Obstetrics ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı yoğun bakım ünitesine (YBÜ) alınan gebelik ve gebelik sonrası ilk 42 gün içerisinde olan olguları retrospektif olarak değerlendirmektir. 
Gereç ve yöntem: İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Reanimasyon Ünitesi'nde (YBÜ), Ocak 2009-Aralık 2017 döneminde yatmış gebe veya postpartum ilk 42 günündeki kadın hastaların dosyaları tarandı. Demografik veriler, doğum şekli, uygulanmış ise anestezi yöntemi, hastanın geliş yeri, YBÜ'e alınış zamanı, geliş nedeni, ek sistemik hastalıkları, kalış süresi, ölüm, YBÜ'de uygulanan invazif girişim ve destekler, kan ürünü gereksinimi kaydedildi.
Bulgular: Toplam 324 hastanın verileri incelendi. Yaş ortalaması 30,4±5,5 yıldı. Vakaların 178'sinin (%54,9) obstetrik nedenlerle, 146'sinin (%45,1)  ise nonobstetrik nedenlerle YBÜ'ne alındığı saptandı. Obstetrik neden olarak preeklampsi 58 (%32,6), eklampsi 17 (%9,5), HELLP sendromu 45 (%25,3) ve peripartum kanama 81 (%45,5), sepsis 5 (%2,8) vakada görüldü. Nonobstetrik nedenler içinde ilk neden 70 (%47,9) hastada saptanan kardiyovasküler sistem hastalıkları idi. Obstetrik nedene bağlı alınan hastaların kalış süresi medyan 1,32 [0,08-28] gün iken, nonobstetrik nedenle gelenlerin ise 1 [0,08-13,6] gün olarak bulundu (p=0,003). Nonobstetrik neden ve ek sistemik hastalığı nedeniyle, mesai saati içinde, genel anestezi altında sezaryen ile doğumu takiben YBÜ'e gelen hastaların kalış süresinin istatistiksel anlamlı şekilde kısa olduğu izlenirken, dış merkezden alınan, kan ürünü gereksinimi olan hastaların uzun süre kaldığı saptandı. Mortalite oranı %3,08 olarak saptandı. Obstetrik nedenle gelen hastalarda invazif girişimlerin daha fazla uygulandığı saptandı.
Sonuç: YBÜ'e obstetrik nedenle gelen hastaların oranı, kalış süresi, kan ürünü gereksinimi ve ölüm oranı nonobstetrik nedenle alınanlara oranla daha fazladır. Obstetrik nedenler içinde ilk sırayı peripartum kanama, nonobstetrik neddenler içinde ise kardiyovasküler hastalıklar almıştır. Obstetrik nedenle alınanlarda daha fazla invazif girişim ve organ desteği gerekli olmuştur. Bu tür vakalarda daha uzun kalış süresi ve daha fazla destek tedavi gerektirecekleri düşünülerek planlama yapılmalıdır. Nonobstetrik nedenle, gündüz elektif şartlarda sezaryen ile doğum yapıp, ek hastalıkları nedeniyle YBÜ'de takibi gereken hastaların kalış süresi dikkate alındığında, bu vakalar için YBÜ yerine postoperatif bakım ünitesi veya 1.-2. düzey YBÜ sağlanmasının önemli olacağı görüşündeyiz. Böylelikle kısıtlı olan multidisipliner yoğun bakım yataklarının gereksiz işgal edilmesi önlenebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate retrospectively the cases, who are admitted to the intensive care unit (ICU) during pregnancy or the first 42 days postpartum.
Method: The files of pregnant women  or patients in the first 42 days postpartum admitted to the ICU of the Anesthesiology and Reanimation Department of Istanbul Medical Faculty between January 2009 and December 2017 were examined. Demographic data, type of delivery, anesthesia method if applied, source and time of admission to the ICU, reason for admission, systemic diseases, duration of stay, death, invasive procedures and treatments applied in the ICU, and the need for blood products were recorded.
Results: Data of a total of 324 patients were analyzed. The average age was 30,4 ± 5.5 years. 178 patients (54,9%) were admitted due to obstetric and 146 patients (45,1%) for nonobstetric reasons. Obstetric reasons were preeclampsia in 58 (32,6%), eclampsia in 17 (9,5%), HELLP syndrome in 45 (25,3%) and peripartum bleeding in 81 (45,5%), sepsis in 5 (2,8%) cases. The most common nonobstetric cause was cardiovascular system diseases detected in 70 patients (47,9%). The median length of stay for patients admitted for obstetric reasons was 1,32 [0.08-28] days, while for with nonobstetric reasons were 1 [0.08-13,6] days (p = 0.003). It was observed that the duration of stay of the patients with nonobstetric cause and additional systemic disease after cesarean section under general anesthesia admitted to the ICU during working hours was significantly shorter. On the other hand patients who were admitted from another hospital and who needed blood products stayed for a longer time. Mortality rate was found to be 3,08%. It was found that invasive procedures were used more frequently in patients with obstetric reasons.
Conclusion: The number, duration of stay, need for blood products and mortality rate were higher in patients admitted to ICU because of obstetrical reasons compared to those with nonobstetrical causes. Peripartum bleeding took the first place among the obstetric reasons, whereas cardiovascular diseases were most common nonobstetric causes. The patiens with obstetric reasons required more invasive procedures and organ support. For theese patients longer ICU stay and more supportive treatment should be considered.  Considering the short ICU stay of patients with systemic diseases, who had elective cesaren section in daytime and admitted to ICU for follow-up, it is our opinion that postoperative care unit or 1st-2nd level ICU's are needed.   Consequently unnecessary occupation of limited multidisciplinary ICU beds can be avoided.