İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum ve sosyal yeterlik düzeylerini etkileyen yordayıcıların incelenmesi
An investigation of the predictors that affect first-grade students school adaptation and social competence levels
Yazar: MEVLİDE TÜRKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okula uyum = School adjustment ; Sosyal yeterlilik = Social competence ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum ve sosyal yeterlik düzeylerini etkileyen yordayıcılar incelenmiştir. Araştırma betimleyici tarama modeli esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 öğretim yılında Kilis ilindeki ilkokullarda öğrenim gören ve sınıf öğretmeni tarafından okula uyum güçlüğü olduğu gözlenen, 79'u kız ve 100'ü erkek olmak üzere 179 ilkokul birinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile Walker ve McConnell (1995) tarafından geliştirilen, Uz Baş (2003) tarafından Türkçeye uyarlanan Sosyal Yeterlik ve Okula Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin, öğretmen tercihli sosyal davranış,  akran tercihli sosyal davranış ve okula uyum davranışı alt ölçeklerinden elde edilen veriler ile öğrencilerin okula uyum düzeylerinin yordayıcıları olarak ele alınan cinsiyet, okul öncesi eğitim alma durumu, ailenin öğretmenle iş birliği durumu ve travma deneyimi olup olmadığı değişkenleri analizlere dahil edilmiştir. Veriler SPSS 24.0 paket programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; ailenin öğretmenle iş birliği ve çocuğun travma deneyimi olup olmadığı değişkenlerinin akran tercihli davranış üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu; fakat cinsiyet ve okul öncesi eğitim alma durumu değişkenlerinin akran tercihli davranış üzerinde anlamlı yordayıcılar olmadığı; ailenin öğretmenle iş birliği değişkeninin öğretmen tercihli davranış üzerinde anlamlı yordayıcı olduğu, ancak travma deneyimi olup olmadığı, cinsiyet ve okul öncesi eğitim alma durumu değişkenlerinin akran tercihli davranış üzerinde anlamlı yordayıcılar olmadığı; ailenin öğretmenle iş birliği ve cinsiyet değişkenlerinin okula uyum düzeyi üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu, travma deneyimi olup olmadığı ve okul öncesi eğitim alma durumu değişkenlerinin anlamlı yordayıcılar olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the predictors affecting the elementary school first grade students' level of school adaptation and social competence were examined. The research was carried out based on descriptive survey model. The study group of the research consists of 179 primary school students, 79 of whom are girls and 100 of them are males, who were educated in primary schools in the province of Kilis in the 2019-2020 academic year and observed to have difficulty in adapting to the school as observed by the classroom teacher. The Personal Information Form prepared by the researcher, Scale of Social Competence and School Adjustment developed by Walker and McConnell (1995) and adapted to Turkish by Uz Baş (2003) were used to collect data in the study. The variables obtained from the scale of teacher-preferred social behavior, peer-preferred social behavior and school adaptation behavior subscales and gender, pre-school education, family's cooperation with teacher and trauma experience were included in the analysis. The data were analyzed in SPSS 24.0 package program. As a result of the research; the variables of family collaboration with the teacher and whether the child had trauma experience or not are significant predictors of peer preferential behavior; however, variables of gender and pre-school education are not significant predictors of peer-preferred behavior; the family's cooperation with the teacher variable is a significant predictor of teacher preferential behavior, but whether there is trauma experience, and variables of gender and pre-school education are not significant predictors of peer preferential behavior; It was observed that the family's cooperation with the teacher and gender variables were significant predictors of the level of school adaptation, but whether they had experience of trauma and the pre-school education status variables were not significant predictors.