İnflamatuvar bağırsak hastalığındaki göz bulguları
Ocular findings in patients with inflammatory bowel disease
Yazar: MURAT ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. M. SARPER KARAKÜÇÜK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Gözyaşları = Tears ; Konjonktiva = Conjunctiva ; Oksidanlar = Oxidants ; Sitoloji = Cytology ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada inflamatuvar bağırsak hastalığında (İBH) oluşabilecek göz bulgularını incelemek, ayrıca total oksidan ve antioksidan kapasite değerleri ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarabilmek amaçlandı.Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmaya 8'i Crohn Hastalığı (CH) ve 19'u ülseratif kolit (ÜK) tanısı almış 27 hasta ve 36 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 63 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara Snellen eşeli ile görme keskinliği ölçümü, refraksiyon tashihi, Goldmann aplanasyon tonometresi ile göz içi basıncı ölçümü, biyomikroskop ile ön segment muayenesi, dilate fundus muayenesi ile arka segment incelenmesini de içeren ayrıntılı göz muayeneleri yapıldı. OSDI anketi tüm katılımcılara uygulandı. Tüm olgulara ilk gün Tearlab Ozmolarite Sistemi ile gözyaşı ozmolaritesi ölçümü, gözyaşı kırılma zamanı tayini, floreseinle korneal boyalanma testi, bu testlerden en az 15 dakika sonra, arka arkaya anestezisiz ve anestezili Schirmer testi ve ultrasonik pakimetre ile santral korneal kalınlık ölçümü yapıldı. Ertesi gün lissamin yeşiliyle konjonktival boyalanma testi yapılıp, impresyon sitolojisi için konjonktival örnekler alındı. Konjonktival örnekler Periodic Acid Schiff (PAS) ve Hematoxylin-eosin (H&E) ile boyandı ve sonrasında Nelson Evreleme Sistemine göre değerlendirildi. Katılımcılardan 10 cc. venöz kan alındı, santrifüj ile serum ve plazmalarına ayrılıp ölçüm gününe kadar -80°C'de muhafaza edildi. Tüm kan örnekleri toplandıktan sonra spektrofotometrik yöntem ile total oksidan ve antioksidan kapasite ölçümleri yapıldı.Bulgular: Vaka grubunda lissamin yeşili ile oküler yüzey boyalanma oranı kontrol grubundan istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek (p = 0,012) iken gruplar arasında floresein ile oküler yüzey boyalanma oranları arasında anlamlı fark yoktu (p > 0,05). Vaka grubunun OSDI skoru kontrol grubundan anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,002). Grupların gözyaşı filmi kırılma zamanı değerleri arasında anlamlı bir fark yoktu (p > 0,05). Vaka ve kontrol grubunun anestezisiz Schirmer ölçümleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmazken (p > 0,05), vaka grubunun anestezili Schirmer ölçümleri kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşüktü (p=0,027). Vaka ve kontrol grubunun gözyaşı ozmolarite ölçüm sonuçları arasında anlamlı bir fark yoktu (p > 0,05). Vaka ve kontrol grubunun Nelson Skorlama Sistemine göre konjonktival impresyon sitolojisi skorları arasında istatistiksel anlamlı farklılık yoktu (p > 0,05). Grupların santral korneal kalınlık ölçümleri anlamlı farklılık göstermemekteydi (p > 0,05). Vaka grubunun serum total oksidan kapasite ve total antioksidan kapasite değerleri kontrol grubundan istatistiksel anlamlı derecede daha düşüktü (p=0,007). Çalışmamızda total oksidan ve total antioksidan kapasite değerleri diğer parametreler ile anlamlı korelasyon göstermemekteydi (p > 0,05).İBH grubunda hiçbir hastada aktivasyon mevcut değildi. Yapılan detaylı oftalmolojik muayenede ÜK'li iki hastada tek taraflı ön üveit tesbit edildi. Kontrol grubunda üveit izlenmedi. Bir tanesi CH ve 3 tanesi ÜK hastasında olmak üzere İBH grubunda toplam 4 katılımcıda ve kontrol grubundaki 7 katılımcıda posterior blefarit tesbit edildi. Bir ÜK hastası ve 2 kontrol grubu olmak üzere toplam 3 katılımcıda allerjik konjonktivit ve kontrol grubundaki 1 katılımcıda unilateral üst kapak şalazyonu izlendi. 1 bayan ÜK hastasında unilateral, görme keskinliğini etkilemeyen, makula altında pigment epitel değişimleri tesbit edildi. Dördü ÜK ve biri CH olmak üzere İBH grubunda toplam 5 katılımcıda bilateral arka subkapsüler katarakt tesbit edildi. Aplanasyon ile ölçülen göz içi basınçları hasta ve kontrol gruplarında normal sınırlar içinde idi.Sonuç: Sonuç olarak yaptığımız çalışmada vaka grubunda İBH'nin oküler komplikasyonlarından üveit, blefarit, retina pigment epitel değişimleri ve steroid kullanımı ile ilişkili katarakt izledik. Olgularımızda hastalık aktivasyonu olmaması, vaka sayısının az olması İBH'nin diğer oküler manifestasyonlarını izlemememizin sebebi olabilir. Ayrıca sonuçlarımıza göre İBH'li olgularda sağlıklı populasyona göre kuru göze eğilimin daha fazla olabileceğini kanısındayız. İleride daha büyük serilerde, uzun takip periodu kapsayacak çalışmalar ile bu konuların daha iyi aydınlatılabileceği düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: inflamatuvar bağırsak hastalığı, gözyaşı ozmolaritesi, konjonktiva impresyon sitolojisi

Abstract:
Aim: To observe possible ocular findings in patients with inflammatory bowel disease (IBD) and to determine any possible correlation between total oxidant-antioxidant capacity values and severity of the disease.Subjects and Method: Twenty-seven patients with IBD (8 Crohn?s Disease (CD) and 19 ulcerative colitis (UC) and 36 healthy volunteers were included in the study. All participants underwent detailed ophthalmological examination including visual acuity with Snellen chart, determination of refractive errors, intraocular pressure (IOP) measurement with Goldmann applanation tonometer, slit-lamp anterior segment examination, and dilated fundus examination. OSDI questionaire was applied to all participants. On the first day, all the participants underwent tear osmolarity measurement with Tearlab Osmolarity System, tear break-up time measurement and corneal staining test with floresceine. Fifteen minutes after these tests Schirmer tests with and without anestesia and central corneal thickness measurement with ultrasonic pachymetry were applied to all cases. On the following day conjunctival staining test with lissamine green was performed and conjunctival samples were obtained for impression cytology. Conjunctival samples were stained with Periodic Acid Shiff and Hematoxylin-Eosine stains and graded according to Nelson Grading System. Venous blood samples were taken from all participants and centrifuged into serum and plasma components and kept at -80°C until analysis. After collecting all blood samples total oxidant and antioxidant capacity measurements were performed with spectrophotometric method.Results: In the patient group ocular surface staining with lissamine green was significantly increased (p = 0,012). Ocular surface staining with florescein did not show any significant difference between the groups (p > 0,05). OSDI scores of the patient group were significantly higher than the control group (p=0,002). There was not a significant difference between groups for tear break up time values (p > 0,05). Although there was not a significant difference between case and control groups for the Schirmer test without anesthesia (p > 0,05) , the test with anestesia was significantly decreased in the patient group (p=0,027). For tear osmolarity measurements there was not a significant difference between the case and the control group (p > 0,05). According to Nelson Scoring System there was not any significant difference between groups for conjunctival impression cytology scores (p > 0,05). There was not a significant difference between the groups for central corneal thickness measurements (p > 0,05). In the patients group, serum total oxidant capacity and total antioxidant capacity values were significanlty decreased compared to the control group (p=0,007). There was not a significant correlation between serum total oxidant or antioxidant capacity values and other studied parameters (p > 0,05).Patients with IBD were not in the active stage. Unilateral anterior uveitis was present in 2 patients with UC. No significant difference was found between the rates of posterior blepharitis, allergic conjunctivitis or chalazion. In 1 patient with UC, unilateral sub-macular pigment epithelium changes were observed. Bilateral posterior subcapsular cataract was found in 5 patients in IBD group (4 with UC and 1 with CD). IOP measurements were within normal values and there were not any glaucomatous changes in the patient group.Conclusion: Ocular complications such as uveitis, blepharitis, retinal pigment epitelium changes and cataract formation related to steroid use were observed in patients with IBD. Other ocular manifestations in IBD may have not been observed since our cases were not in the active stage and case group was small. Our results indicate that patients with IBD have a tendency for dry eye compared to healthy population. We conclude that future studies with larger series and longer follow-up periods will better clarify these issues.Key words: inflammatory bowel disease, tear osmolarity, conjunctival impression cytology