Türkiye'de sürücü eğitim müfredat programı ile sürücü belgesi alma prosedürünün Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırılması
The comparison of driver training curriculum and driver licensing systems of EU member states and Turkey
Yazar: CENGİZ SELBES
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ARIKAN ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Sürücü eğitimi = Driver education

Özet:
Çeşitli Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de sürücü okullarında, teorik ve direksiyon eğitiminde çeşitli eğitim modelleri uygulanmaktadır. Bu eğitim modellerindeki temel hedef, teorik bilgilerin aktarılmasının yanı sıra sürücülerin aktif trafik ortamına yönelik sürüş becerilerini geliştirmek ve güvenli bir trafik ortamının sağlanması için bir zemin oluşturmaktır. Bu çalışmada, Türkiye'deki sürücü eğitim müfredatı ve sürücü belgesi edinme süreci, Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş, hem AB ile uyumlu ve hem de ülkenin kendi ihtiyaçlarına uygun, arzulanan bir sürücü eğitim modeli, müfredatı ve sınavları oluşturulması için seçenek ve hareket tarzlarının belirlenmesine çalışılmıştır. Sürücü eğitimi; ilk kez belge alacak sürücü adayları, yeni belge almış acemi sürücüler ve tecrübeli sürücüler olmak üzere üç farklı sürücü grubunun eğitimini içermekle birlikte, bu çalışma kapsamında tecrübeli sürücüler için eğitim programlarına yer verilmemiştir Diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de motorlu araçların çoğunluğunu otomobil, pikap vb. özel araçlar oluşturduğundan, sürücü eğitim müfredatının incelenmesinde B sınıfı sürücü belgesi ve eğitimi ele alınmıştır. Çalışmada, sürücü eğitim programlarıyla ilgili güncel ve bilimsel araştırma olan TRAINER projesinin sonuçlarından yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmada, Türkiye ve AB üyesi ülkelerin sürücü eğitimi müfredat hedefleri, stajyer sürücülük sistemi ve gözetmen eşliğinde tecrübe kazandırma eğitimine ilişkin önemli uygulama farklılıkları ortaya konulmuş ve Türkiye için gerekli olduğu değerlendirilen uygulama değişiklikleri ve bunlara ait öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Various training models on theoretical and driving training are applied at driving schools in EC member states and Turkey. The basic aim of these models, apart from rendering theoretical knowledge, is to improve drivers? driving abilities in dynamic traffic environment and to create a basis for traffic safety. In this study, the driving training curriculum and licensing system in Turkey were scrutinized in comparison with those of EU member states. It was meant to find out alternatives and possible courses of action in order to develop an ideal driver training model, content and testing suitable for both national necessities and EC regulations. Although driver training includes the training of three types of driver groups which are student drivers to be licensed for the first time, recently licensed novice drivers and experienced drivers, training and licensing of the latter has been excluded in this study. Since cars and pick-ups form the majority of motor vehicles in Turkey as it is the case all over the world, driver training and licensing for category B was only studied. The data regarding the driver training of EU member states were obtained from the EC project TRAINER which is the most recent and up-to-date resource on the issue. Significant differences such as Goals for Driver Education, probationary license and supervised training were listed and some modifications which are believed to be of vital importance for Turkey were suggested.