İliski analizinde varsayımlardan sapmaların belirlenmesi ve çözümlenmesine yönelik bir bilgisayar programı gelistirilmesi
The development of a computer program for determination and solution of the violations of the assumptions in the relationship analysis
Yazar: SONA MARDİKYAN
Danışman: PROF. DR. NEYRAN ORHUNBİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde ileriye yönelik tahmin yöntemleri arasında, en önemlisi regresyonanalizidir. Bu yöntemde amaç, örnek regresyon fonksiyonunu temel alarak anakütleregresyon modelini olabildigince dogru tahmin etmektir. Tahmin için önerilen çesitliyöntemler arasında en yaygın olarak kullanılanı En Küçük Kareler yöntemidir. Ancak buyöntemin sonuçları belirli varsayımlar ile geçerli olmakta, varsayımlardan sapmalartahminleyenlerin özelliklerinden bazılarının geçerli olmamalarına neden olmaktadır.Regresyon analizini uygulamak ve varsayımlarının geçerliliklerini arastırmak üzereçesitli istatistik programlar kullanılmaktadır. Ancak, sadece regresyon analizine veanalizin varsayımlarına odaklanmıs bir paket program bulunmamaktadır. Bu ihtiyaçtanhareketle bu çalısmada, regresyon analizinin varsayımlarıyla birlikte dogrudanuygulanabilecegi yeni bir bilgisayar programı Java programlama diliyle gelistirilmistir.Çalısmanın birinci bölümünde, basit ve çoklu regresyon modellerinin önemliözellikleri ile temel varsayımlarına kısaca deginilmekte, En Küçük Kareler yöntemi,korelasyon analizi, anakütle ve örnek verileriyle tahmin ve politika belirleme konuları elealınmaktadır. kinci bölümde, regresyon analizinin varsayımlarının saptanmasına yöneliktestler ile geçerli olmamaları durumunda önerilen çözüm yöntemleri ayrıntılarıylaincelenmektedir. Üçüncü bölümde ise, gelistirilen regresyon analizi programının tümislemleri çesitli örneklerle anlatılmakta ve dogrulukları SPSS programı ileispatlanmaktadır. Çalısmanın uygulama kısmınında, isgücü verimliligini açıklayacakregresyon modeli ve modelin varsayımları yeni program ile hızlı ve kolay bir biçimdeincelenmektedir.

Abstract:
Nowadays, among the forecasting methods, the most important one is theregression analysis. In this method, the aim is to estimate the population regression modelas much as possible taking as basis the sample regression function. Among the variousmethods proposed for estimation, the most popularly used is the Least Squares method.But, the results of this method are valid under certain assumptions and the invalidity ofsome properties of the estimators is caused by the violations of these assumptions.Various statistics programs are used to apply the regression analysis and investigate thevalidity of the assumptions. A packet program concentrated only on the regressionanalysis and the assumptions of this analysis does not exist; so, in order to be able toapply directly the regression analysis together with its assumptions, a new computerprogram has been developed with the Java programming language.In the first part of this study, the important properties of the simple and multipleregression analysis and the basic assumptions are briefly explained, the Least Squaresmethod, correlation analysis and the estimation and the determination of the politicsbased on the population and sample data are studied. In the second part, the tests fordetermination of the validity of the assumptions in regression analysis and the solutionmethods for violations of the assumptions are discussed in detail. In the third part, theoperations of the new regression analysis program are explained using different examplesand the results are justified with the SPSS program. In the application part of the study,the regression model to explain the labor productivity and the assumptions of this modelare investigated in a fast and easy way with the new program