Çalışma ortamı ve güçlendirmenin hasta güvenliği kültürüne etkisi
Impact of work environment and empowerment on patient safety culture
Yazar: HASAN FEHMİ DİRİK
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Çalışma ortamları = Work environment ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çalışma ortamı ve güçlendirmenin hasta güvenliği kültürü üzerine etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tasarımda yürütülen araştırmanın örneklemine İzmir'de bulunan bir üniversite hastanesinden toplam 274 hemşire tabakalı örnekleme yöntemi ile alınmıştır. Veriler Ağustos-Ekim 2014 tarihleri arasında toplanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde sayı/yüzde, aritmetik ortalama, Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin çalışma ortamı, güçlendirme ve hasta güvenliğine ilişkin değerlendirmeleri orta düzeydedir. Hasta güvenliği kültürü ile hemşirelik iş indeksi çalışma ortamı pozitif yönde güçlü, yapısal güçlendirme ile pozitif yönde orta derecede ilişkili bulunmuştur. Yapılan çoklu regresyon analizinde çalışma ortamı ve yapısal güçlendirme alt boyutlarının hasta güvenliği kültürünü %58 açıkladığı saptanmıştır. En önemli değişkenlerin sırasıyla 'kaliteli bakım için gerekli hemşirelik kaynakları', 'hemşirelerin yönetime katılması ve temsil gücü', 'informal güç' ile 'hekim-hemşire-meslektaş iletişimi' alt boyutu olduğu belirlenmiştir.
Sonuç:  Çalışma ortamı ve güçlendirmenin hasta güvenliği kültürünü etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda hemşire yöneticilere, hasta güvenliği kültürünün sağlanması ve sürdürülmesine yönelik hemşirelik uygulamalarını için gerekli kaynakları sağlamaları, hemşirelerin kararlara katılımlarını cesaretlendirmeleri, ekip iletişimini güçlendirici çalışmalar yapmaları ve hemşirelere ekip ve yönetimle birlikte sorunları çözme fırsatı vermeleri önerilebilir. 

Anahtar kelimeler: Çalışma ortamı, güçlendirme, hasta güvenliği kültürü

Abstract:
Purpose: This study aimed to investigate the influence of work environment characteristics and empowerment structures on perceived patient safety culture. 
Method: A cross sectional descriptive study was employed. The sample consisted of 274 nurses working in a university hospital located in Izmir with stratified sampling method. The data was collected in between August-October 2014. Descriptive statistics (frequency/percentage, arithmetic mean), Pearson correlation and multiple regression analyses were used in data evaluation.
Results: Nurses reported moderate levels of perceived work environment characteristics, moderate access to structural empowerment and moderate perception for patient safety culture. Both overall work environment characteristics and total empowerment were positively associated with perceptions of patient safety culture (strong; moderate, respectively). A multiple regression analyses revealed that work environment characteristics together with empowerment structures explained 58% of the variance in patient safety culture. 'Nursing foundation for care', 'nursing participation in hospital affairs', 'informal power' and 'collaborative nurse-physician relationships' were the most significant predictors in between the subscales. 
Conclusion: It has been determined that nurses' patient safety culture perceptions are affected by combination of both work environment and structural empowerment factors. In this sense, nurse managers / leaders have responsibilities to develop and enhance the culture of patient safety in their organizations. Regarding responsibilities, pivotal recommendations are; providing necessary resources for nursing practice, encouraging nurses' participation in decision making, strengthening communication within the team members and giving opportunities to nurses to compete with challenging work problems to learn and grow.

Key words: Work environment, empowerment, patient safety culture