Zeytinyağı atık sularının biyo-hidrojen potansiyelinin araştırılması
Investigation of biyohydrogen potential of oli̇ve industry wastewaters
Yazar: LEYLA SARBAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Zeytinyağı = Olive oil

Özet:
Alternatif enerji kaynağı günümüzde cazip hale gelmektedir. Bunun için çeĢitli kaynaklardan
yenilenebilir enerji eldesi sağlanmaya çalıĢılmaktadır. Bu nedenle farklı biyokütle kaynaklarından
alınan (zeytin yağı üretim atıksuyu, zeytin küspesi, evsel atıksu anaerobik çürütücü tankı çıkıĢı ve
maya sanayii aĢısı) anaerobik fermantasyon koĢulları sağlanıp ve deney düzeneği kurulmuĢtur. Farklı
sıcaklık, pH, ön arıtma koĢulları denenmiĢtir. Böylece zeytinyağı atıksularının biyo hidrojen
üretiminde optimum iĢletme koĢulları belirlenmiĢtir. AĢı biyo kültür olarak anaerobik çürütücü
tanklarından alınacak karıĢık kültür kullanılmıĢtır. Bu kültür ile biyo hidroje üretimi sağlanmıĢtır
bunun yanı sıra farklı aĢı kültürleri ile hidrojen üretimi sağlanmıĢtır. ÇalıĢmada ayrı ayrı her
sanayiden ve arıtma tesisinden alınan örnekler için Kimyasal Oksijen Ġhtiyacı (KOĠ), Toplam Katı
Madde (TKM), Askıda Katı Madde (TAKM), Uçucu Askıda Katı Madde (UAKM), Toplam Azot
(TN), Toplam Fosfor (TP), yağ gress, Alkanite, VFA, pH parametreleri hesaplanmıĢtır. Toplam
biyogaz ve biyohidrojen analizleri gaz kromotografi cihazı (GC) ile ölçülmüĢtür. ÇalıĢmada
kullanılacak biyokütlerin genel özelikleri belirlenmiĢ, deneysel çalıĢmalardan elde edilen sonuçlar,
çalıĢmada kullanılacak aĢı çamurun özellikleri, gaz basıncı analizi sonuçları ve sistemin davranıĢları
incelenmiĢtir. ÇalıĢma sonucunda substrat olarak kullanılan maddelerin farklı konsantrasyonlardaki
biyogaz ve biyohidrojen verimleri ölçülerek konsantrasyonun gaz verimi üzerine etkisi tartıĢılmıĢtır.
Elde edilen verilere göre üç substrat kıyaslandığında en yüksek biyogaz verimi T=Ortam sıcaklığında
15.73 mL/g olarak zeytin küspesinde ölçülmüĢtür. En yüksek toplam hidrojen verimi zeytinyağı
atıksuyunda T=Ortam sıcaklığında 11.15 mL/g olarak ölçülmüĢtür. pH değerinde ise en yüksek
biyogaz değeri zeytin küspesinde pH=6.50 da 17.04 mL/g olarak ölçülmüĢtür. En yüksek hidrojen
verimi ise evsel atıksuda pH =6.0 da 0.15 mL/g olarak ölçülmüĢtür.

Abstract:
Alternative energy source is becoming attractive today. For this purpose, renewable energy is being
obtained from various sources mechanism was established. Different temperature, pH, pretreatment
conditions were tested. This, optimum operating conditions were determined in biohydrogen
production of olive oil wastewaters. Mixed culture to be taken from anaerobic digestion tanks was
used as a bioculture. As a result, biohydrogen production was provided with this culture and hydrogen
production was provided with different vaccine cultures. In the study, chemical oxygen demand
(mg/L), total solids (mg/L), volatile solids (mg/L), total suspended solids (mg/L), volatile suspended
solids (mg/L), total nitrogen (mg/L), total pHospate (mg/L), pH and Alkalinite (mg CaCO3/L)
parameters will be determined. Gas and volatile fatty acid analyses will be measured through GC. The
general characteristics of the biomass to be used in the study were determined, the results obtained
from the experimental studies, the properties of the sludge to be used in the study, the results of gas
pressure analysis and the behavior of the system were examined. At the end of the study, biogas and
biohydrogen yields of the substances used as substrates were measured and the effect of concentration
on gas yield was discussed. According to the obtained data, when the three substrates were compared,
the highest biogas yield was measured in olive oil as 15,73 mL/ g at ambient temperature. The highest
total hydrogen yield was measured in olive oil wastewater as T = 11,15 mL / g at ambient
temperature. pH = 6.50‟in olive meal was measured as 11,27 mL / g. The highest hydrogen yield was
measured as 10,32 mL/ g in pH = 6.0 „in domestic wastewater.