Türkiye'de gelir vergisi ve gelir dağılımı
Income tax and income distribution in Turkey
Yazar: ALİ EMİN UZUN
Danışman: PROF.DR. ŞAHİN AKKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada vergileme ve gelir dağılımını teorik olarak açıklayan iktisat vemaliye ilminin önemli temsilcilerinin görüşleri açıklanarak Türkiye'deki gelir vergisiuygulamalarının gelir dağılımına etkileri incelenmiştir. Çalışmada Türkiye'deki gelirdağılımının eşitsiz olduğu, düşük gelirli nüfusun milli gelirden aldığı payın çok düşükiken yüksek gelirli nüfusun payının ise çok yüksek olduğu saptanmıştır. Bölgeselgelir dağılımında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kişi başına gelir Türkiyeortalamasının önemli derecede altındadır. Sektörel gelir dağılımında, tarımsektörünün milli gelirdeki payı, özellikle 1980 sonrasında sanayi ve hizmetler lehinedüşmüştür.Vergi uygulamalarında, emek gelirlerinde mevcut bazı vergisel avantajlarason verilirken veya sınırlanırken, sermaye gelirlerinin bu konudaki kazanımlarıarttırılmıştır.Gelir vergisinin toplam vergi gelirlerindeki payının çok düşük olması, ayrıcagelir vergisinin çok önemli bir kısmının stopaj suretiyle ücretlilerden alınması, vergigelirlerinin büyük bölümünün gelir dağılımına olumsuz etkileriyle bilinen dolaylıvergilerle karşılanması da vergi politikasının gelir dağılımına yönelik uygulamalarınınolumsuz olduğuna işaret etmektedir.Türkiye'de sadece gelir vergisi politikasıyla gelir dağılımının düzeltilmesimümkün görülmemektedir. Ancak vergileme ilkelerine uygun uygulamalarla sınırlıgelişmeler sağlanabilir.

Abstract:
In this study, describing the ideas of the mainstream representives of theeconomics and finance sciences which theorically describe taxation and thedistribution of income, the effects of the income taxation applications in Turkey onthe distribution of income are examined. It is determined in the study that the thedistribution of income in Turkey is inequal, while the share of the population with lowlevel of income on the national income is very low, the share of the population withhigh level of income is very high. In the regional distribution of income, income percapita in the Eastern and South Eastern Anatolian regions are significantly belowTurkey?s average. In the sectoral distribution of income, the share of agriculturesector in the national income dropped in the favor of industry and services speciallyafter 1980.In the taxation applications, while some existing tax advantages on labourincomes are abolished or limited, benefits of capital incomes on this subject areincreased.The share of income tax on the total tax revenues being too low, also a verybig portion of the income tax being taken from the wage earners as stoppage atsource, big part of tax revenues being covered by the indirect taxes that are knownfor their negative effects on the distribution of income point out the applications oftax policies related to the distribution of income to be negative.It is not seemed possible fort he distribution of income to be fixed only byincome tax policy. But with the applications suitable to the taxation principles, limitedimprovements can be achieved.