Hipertansif yaşlılarda sağlık okuryazarlığının ilaç tedavi uyumuna etkisi
The effect of health literacy on medication adherence in hypertensive elderly
Yazar: SULTAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SAADET CAN ÇİÇEK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hipertansif yaşlılarda sağlık okuryazarlığının ilaç tedavi uyumuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini 20.02-31.12.2022 tarihleri arasında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin dahili ve cerrahi kliniklerinde yatarak tedavi gören hipertansif bireyler oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini ise çalışmanın uygulandığı süre içerisinde dahil edilme kriterlerini karşılayan 202 katılımcı oluşturmuştur. Veriler "Tanımlayıcı Özellikler Formu", "Hastalık ve İlaç Kullanım Bilgisi Formu", "Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği" ve "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği - 32 (TSOY-32)" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların yaş ortalaması 72.05±5.23 yıl, %57.9'u kadın, %75.7'si evli, %77.7'si ilkokul ve üzeri eğitim düzeyine sahip ve %55'i ise ev hanımı olarak belirlenmiştir. Katılımcıların sadece %3'ünün yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, meslek, algılanan gelir düzeyi ve birlikte yaşanılan kişiler ile sağlık okuryazarlığı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların %72.8'inin antihipertansif tedaviye uyumlu belirlenmiştir. Cinsiyet ve eğitim düzeyi ile antihipertansif tedavisine uyum ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyinin antihipertansif tedavisine uyum üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir etkisi olduğu belirlenmiştir (p<0.05).

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of health literacy on medication compliance in hypertensive elderly. The population of this descriptive study consisted of hypertensive individuals who were hospitalized in the internal affairs and surgical clinics of Bolu Abant İzzet Baysal University İzzet Baysal Training and Research Hospital between 20.02/31.12.2022. The sample of the study consisted of 202 participants who met the inclusion criteria during the study. The data were obtained by face-to-face interview technique using the "Descriptive Characteristics Form", "Disease and Drug Use Information Form", "Antihypertensive Medication Adherence Scale" and "Turkey Health Literacy Scale - 32 (TSOY-32)". According to the research findings, the average age of the participants was 72.05±5.23 years, 57.9% were women, 75.7% were married, 77.7% had primary school or higher education, and 55% were housewife. It was determined that only 3% of the participants had sufficient health literacy level. A statistically significant difference was found between gender, marital status, education level, occupation, perceived income level, cohabitants and health literacy scores. (p<0.05). It was determined that 72.8% of the participants were compatible with antihypertensive treatment. A statistically significant difference was found between gender, education level and scores on the scale of compliance with antihypertensive treatment (p<0.05). It was determined that the health literacy level of the participants had a statistically significant and negative effect on compliance with antihypertensive treatment (p<0.05).