Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji polikliniği'ne 01.01.2012-01.01.2022 tarihleri arasında sinüs ven trombozu tanısı ile izlenen hastaların laboratuvar ve klinik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Laboratory and clinical retential features of patients followed with the diagnosis of sinus vein thrombosis between 01.01.2012-01.01.2022 to Ondokuz Mayis University Medical Faculty child hematology polyclinic
Yazar: İREM SÜREL ÇAKIRTAŞ
Danışman: PROF. DR. CANAN ALBAYRAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sinüs trombozu-intrakraniyal = Sinus thrombosis-intracranial ; Trombofili = Thrombophilia ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Serebral sinüs ven trombozu (SVT) dural sinüs ve serebral venlerin parsiyel ya da komplet olarak tıkalı olmasıyla kademeli olarak gelişen beyin ödemi ve artmış intrakranial basınç ile karakterize nadir görülen serebrovasküler bir hastalıktır. Klinik farkındalıkla beraber, hassas nörogörüntüleme teknikleri ve sinovenöz tromboza yatkınlığın artmasıyla daha fazla teşhis edilmektedir. Çocukluk çağı SVT insidansı yılda 10.000 çocuk için 0.07 ile 0.14 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Risk faktörleri çeşitlidir ve yaş, akut veya kronik hastalıkların varlığı ve trombofili ile ilişkilidir. SVT' nin uzun vadeli sonucu değişkendir ve tanı yaşı, komorbid hastalıklar ve akut komplikasyonların varlığına bağlıdır.
Bu çalışmayı yapmaktaki amacımız, SVT tanısı ile izlenen çocuk hastalarda klinik prezentasyon, akkiz ve genetik risk faktörleri, laboratuvar ve görüntüleme bulguları, verilen tedaviler ve hastaların son durumlarını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.01.2012-01.01.2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Polikliniği'nde sinüs ven trombozu tanısı almış 59 hastanın retrospektif olarak akkiz ve genetik trombofili risk faktörleri, klinik özellikleri, laboratuvar ve radyolojik bulguları, verilen tedavi, taburculuk ve takipteki klinik durumu açısından incelendi.
Bulgular: Toplam 59 SVT tanılı hastanın 21'i kız, 38'i erkektir. Olguların yaş aralıkları 0 -17 yaş arasında olup çalışma grubunun yaş ortalaması 7 yaş 2 aydır. 13 hasta yenidoğan dönemi olup, 46 hasta 1 yaş ve üzeridir. Başvuru sırasında en çok görülen semptom baş ağrısıdır (%54,2) (n:32). 1 yaş ve üstü hastaların hepsinde başvuru anında semptom olup yenidoğan grubunun %53,8'inde semptom saptanmıştır. Başvuru anında hastaların %37,2'sinde (n:22) hemogram anormalliği saptanırken, 2.sıklıkta hastaların %16,9'unu (n:10) enfeksiyon oluşturmaktadır. Bu enfeksiyonlar sırasıyla; mastoidit, otit, SSS enfeksiyonudur. Kız hastalarda enfeksiyon görülmemiştir. Cinsiyete göre enfeksiyon varlığı istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çalışma grubunda takip sırasında en sık tanı konulan hastalık behçet olmuştur. (%11,8) (n:7) Trombofili gen panelinde en sık saptanan MTHFR gen mutasyonudur (%81,3) (n:48). 2.sıklıkta ise PAİ mutasyonu saptanmıştır. (%62,7) (n:37) Trombofili panelinde hastaların %18,6'sında (n:11) homosistein yüksekliği saptanmıştır. Çalışmamızda kalıtsal protein C ve protein S düşüklüğü saptanmamıştır.
Hastaların nörolojik muayenesinde en sık görülen 6.kraniyal sinir felcidir (%10,1) (n:6). Çalışma grubunun %55,9'unda (n:33) herhangi bir nörolojik muayene bulgusu saptanmamıştır. En sık saptanan SVT lokalizasyonu transvers sinüstür (%69,4) (n:41). Hastaların hepsi akut dönemde ve takiplerinde antikoagülan tedavi almıştır. Tedavide en sık kullanılan DMAH olmuştur. Hastaların kliniğine göre 3-6 aylık, yıllık takiplerinde 50 hastada defisit bulgusu saptanmamıştır.
Tartışma ve Sonuç: Yurtiçinde yapılan çalışmalara bakıldığında 59 hastadan oluşan çalışmamız olgu sayısının en fazla olduğu çalışma olmuştur. Çalışma grubumuzda yenidoğan olgularının literatüre göre daha az (n:13, %22) olduğu görülmüştür. Yenidoğan döneminde serebral tromboza özgü klinik bulguların olmamasının tanıda eksikliğe yol açabileceği düşünülmüştür. Başvuru semptomu yaşa göre bakıldığında literatüre göre benzer sonuçlar çıkmıştır. Erken dönemde uygulanan uygun tedavi yaklaşımı ile akut komplikasyon ve uzun dönem sekel riski önemli ölçüde azaltılabileceği için erken tanı önemlidir. Klinisyenlerin SVT'nin klinik tablosunu iyi bilmeleri gerekir. Behçet tanılı hastalarda tromboza eğilim olacağından klinik şüphe olduğunda SVT akla gelmelidir. Uygun koşullarda en kısa sürede antikoagülan tedaviye başlanması tromboz varlığında nörolojik sekel riskini azaltır.

Abstract:
Objective: Cerebral sinus vein thrombosis (SVT) is a rare cerebrovascular disease characterized by partial or complete occlusion of the dural sinus and cerebral veins with progressive cerebral edema and increased intracranial pressure. It is being diagnosed more frequently with clinical awareness, sensitive neuroimaging techniques and increased susceptibility to synovenous thrombosis.The incidence of childhood SVT is estimated to be between 0.07 and 0.14 per 10,000 children per year. Risk factors are diverse and are associated with age, the presence of acute or chronic diseases and thrombophilia. The long-term outcome of SVT is variable and depends on the age at diagnosis, the presence of comorbid diseases and acute complications.

The aim of this study was to investigate the clinical presentation, acquired and genetic risk factors, laboratory and imaging findings, treatments given, and outcome of pediatric patients diagnosed with SVT.

Materials and Methods: In our study, 59 patients who were diagnosed with sinus vein thrombosis in Ondokuz Mayıs University, Faculty of Medicine, Pediatric Hematology Outpatient Clinic between 01.01.2012-01.01.2022 were retrospectively analyzed in terms of risk factors for acquired and genetic thrombophilia, clinical features, laboratory and radiological findings, treatment given, discharge and clinical status at follow-up.

Results: Of 59 patients with SVT, 21 were female and 38 were male. The age range of the patients was 0-17 years and the mean age of the study group was 7 years and 2 months. 13 patients were in the neonatal period and 46 patients were 1 year and older. The most common symptom at presentation was headache (54.2%) (n:32). All patients aged 1 year and older had symptoms at presentation and 53.8% of the neonatal group had symptoms at presentation. While hemogram abnormality was detected in 37.2% (n:22) of the patients at the time of admission, infection was the second most common cause in 16.9% (n:10) of the patients. These infections were mastoiditis, otitis and CNS infection, respectively. No infection was observed in female patients. The presence of infection according to gender was statistically significant. The most common disease diagnosed during follow-up in the study group was Behçet's disease (11.8%) (n:7). In the thrombophilia gene panel, MTHFR gene mutation was the most common (81.3%) (n:48). The 2nd most common mutation was PAI mutation (62.7%) (n:37). 18.6%

(n:11) of the patients had elevated homocysteine in the thrombophilia panel. Hereditary protein C and protein S were not found to be low in our study. In the neurologic examination of the patients, the 6th cranial nerve palsy was the most common (10.1%) (n:6). No neurologic examination findings were detected in 55.9% (n:33) of the study group. The most common SVT localization was the transverse sinus (69.4%) (n:41). All patients received anticoagulant therapy in the acute period and during follow-up. DMAH was the most commonly used anticoagulant. There were no deficit findings in 50 patients in 3-6 months and yearly follow-ups according to the clinical status of the patients.

Discussion and Conclusion: Considering the studies conducted in Turkey, our study consisting of 59 patients was the study with the highest number of cases. The number of neonatal cases in our study group was lower than in the literature (n:13, 22%). It was thought that the lack of clinical findings specific to cerebral thrombosis in the neonatal period may lead to a deficiency in diagnosis. When the presenting symptom was analyzed according to age, similar results were obtained compared to the literature. Early diagnosis is important because the risk of acute complications and long-term sequelae can be significantly reduced with an appropriate treatment approach applied in the early period. Clinicians should be familiar with the clinical picture of SVT. Since patients with Behçet's disease are prone to thrombosis, SVT should be considered when there is clinical suspicion. Initiation of anticoagulant therapy as soon as possible under appropriate conditions reduces the risk of neurologic sequelae in the presence of thrombosis.