Tip 2 diyabetli hastalarda serum irisin düzeyleri ve diyet kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum irisin levels and diet qualities in type 2 diabetic patients
Yazar: TUBA NUR YILDIZ KOPUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FİSUNOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Serum = Serum ; İrisin = Irisin

Özet:
Bu çalışmanın amacı, serum irisin düzeyi, diyet kalitesi ve tip 2 diabetes mellitus (T2DM) ilişkisini incelemektir. Çalışmaya Nisan 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Bölümü'ne başvuran 19-64 yaş aralığında, gerekli muayeneler ve testler sonucunda T2DM tanısı almış, araştırma kriterlerini sağlayan 40 birey ve kontrol grubu olarak sağlıklı 40 birey dahil edilmiştir. Sağlıklı kontrol grubu yaş, cinsiyet ve beden kütle indeksine (BKİ) göre çalışma grubu ile eşleştirilmiştir. Bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacıyla yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Bireylerin beslenme durumlarını saptamak amacıyla 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmış ve son altı ay baz alınarak besin tüketim sıklığı sorgulanmıştır. Bireylerle yapılan görüşme sırasında antropometrik ölçümleri alınmış ve kan örnekleri toplanmıştır. Toplanan kan örneklerinden serum irisin düzeyleri analiz edilmiştir. Vaka grubunun serum irisin düzeyi (2,53 ng/mL %95 Cl: 2,25-2,99) kontrol grubuna (2,11 ng/mL %95 Cl: 1,93-2,41) göre yüksek olup, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Çalışmaya katılan tüm bireyler değerlendirildiğinde yaş ile serum irisin düzeyi arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p=0,020). Antropometrik ölçümler ile serum irisin düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Açlık plazma glikozu ve HbA1C ile serum irisin düzeyi arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin diyet kaliteleri Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ)-2015 ile hesaplanmıştır. Vaka grubunda SYİ-2015 skorunun (48,7±10,67) kontrol grubuna (56,9±11,41) göre düşük olduğu saptanmıştır (p=0,001). Serum irisin düzeyi ile SYİ-2015 skoru arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak serum irisin düzeyinin T2DM'de bozulan metabolik süreçlere karşı telafi edici mekanizma olarak yükselmiş olabileceği düşünülmekte, hastalığın izlenmesi ve tedavisinde yeni bir yaklaşım olabilmesi için daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the association between serum irisin level, dietary quality and type 2 diabetes mellitus (T2DM). The study was conducted on 80 volunteers who were applied to Endocrinology Department of Keçiören Training and Research Hospital between April 2017 and February 2018 and diagnosed with either T2DM (n:40) or not (n:40). The volunteers were aged between 19-64 and met the study criteria. Age and body mass index (BMI) were matched between the groups. A questionnaire was administered face-to-face in order to determine individuals' general characteristics, nutritional habits and physical activity status. In order to determine the nutritional status, 24 dietary recall and food frequency questionnaire (based on the last six months) were recorded. Based on these records, Healthy Eating Index (HEI)-2015 scores were calculated. Anthropometric measurements were taken and blood samples were collected during interviews. Serum irisin levels were analyzed from those collected blood samples. The serum irisin level (2.53 ng/mL 95% CI: 2.25-2.99) of the study group was significantly higher than the control group (2.11 ng/mL 95% Cl: 1.93-2.41) (p <0.001). When all data processed without differences between groups, there was a significant positive correlation between age and serum irisin levels (p=0.020), however, there were not any other significant correlations between anthropometric measurements and serum irisin levels (p>0.05). Significantly positive correlation was found between both fasting plasma glucose and HbA1C and serum irisin level (p<0.05). In the study group, HEI-2015 score (48.7 ± 10.67) were found significantly lower than the control group (56.9 ± 11.41) (p=0.001). Though HEI-2015 scores and serum irisin levels were found unrelated (p>0.05). In conclusion, it is thought that serum irisin level may be elevated as a compensatory mechanism against metabolic processes deteriorating in T2DM, and more study is needed in order to have a new approach in the monitoring and treatment of the disease.