KOAH tanılı hastalarda, bir risk faktörü olarak aterosklerozun ultrasound ile, karotıs tunika intima-media kalınlığının ölçülerek değerlendirilmesi
The evaluation of aterosclerosis being a risk factor for COPD diagnosed patients, by measuring the thickness of carotid tunica i̇ntima-media by ultrasound
Yazar: ALI FIRINCIOGLULARI
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM BİBER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Karotis intima media = Carotid intima media ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Kronik obstruktif akciğer hastalığı, tam olarak geri dönüşümlü olmayan, ilerleyici hava akımı kısıtlaması ile karakterize bir hastalıktır. KOAH çeşitli komorbiditelere neden olmaktadır. Bu komorbiditeler arasında kardiyovasküler hastalıklar, KOAH' da morbidite ve mortaliteyi artırmaktadır. Çalışmamızın amacı, KOAH tanılı hastalarda bir komorbidite olarak aterosklerozun; karotis (bulbus ve common carotid arterinin) tunika intima-media kalınlığının ölçülerek değerlendirilmesi ve aterosklerozun, KOAH 'ın yaygınlığı (derecesi), hipoksemi ve hiperkapni ile olan ilişkisini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2019 - Aralık 2019 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Merkezi'ne başvuran yaklaşık 140 katılımcı, 70 KOAH tanılı hasta ve 70 KOAH tanısı olmayan normal bireyler (kontrol) olarak dahil edilmiştir.Kronik hastalıklar, araştırmanın dışlanma kriterleri olarak belirlenmiştir.Bu amaçla, T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine başvuran KOAH tanısı olan ve KOAH tanısı olmayan sağlıklı olan bireylerin karotis (bulbus ve common carotid arterinin) kalınlığı, radial arter kan gazı analizleri, spirometre özellikleri ve demografik özelliklerine göre prospektif eşleştirilmiş vaka kontrol çalışması olarak, çalışma planlandı ve yapıldı.

Bulgular: Çalışmaya 70 tane koah tanılı ve 70 tane normal gönüllü birey olmak üzere toplam 140 kişi alındı. Ortalama yaş KOAH tanılı hastalarda 61.6± 8.68, Kontrol grubunda ise 52.55 ± 10.9 idi. KOAH grubunda  ortalama CCA tunika intima-media kalınlığı 0.8746±0.161, carotis bulbus kalınlığı ise 1.04±0.150 idi. Kontrol grubunda ise ortalama CCA tunika intima-media kalınlığı 0.6650±0.139, carotis bulbus kalınlığı ise 0.8250±0.15 idi (p<0.001#). Karotis kalınlıkları kalınlaşmış olan KOAH tanılı hastalar hipoksemi (p=0.03#, OR=7.5) ve hiperkapni (p<0.001#, OR=6.0) açısından anlamlı bir ilişki saptandı. Hipoksemi ve hiperkapnileri olan KOAH hastalarında CIMT yüksekti (p=0.03#). KOAH tanılı hastalarda Logisttic regresyon risk analizinde CIMT için en önemli risk faktörleri yaş (B=0.119) ve PaO2 (B=-0.11) idi. 

Sonuç: Ateroskleroz ve aterosklerozun beraberinde getirdiği iskemik inme riskini belirlemek için, CIMT önem arz etmektedir. CIMT, KOAH tanılı hastalarda erken evrede dahi arttığı saptanmaktadır. Erken evrede karotis kalınlığını saptamada karotis bulbus kalınlığı önemli bir yere sahiptir, çünkü karotis kalınlaşmasının ve ateroskleroz başlangıcının ilk bulguları karotis arterinde 'bulbus' bölgesinde ortaya çıkmaktadır. Yaptığımız çalışmaya göre, KOAH yaygınlığı (dereceleri) arasında (hafif, orta, ağır, çok ağır) karotis kalınlığında anlamlı bir fark saptanmıştır. Çalışmamızda KOAH yaygınlığının erken dönemlerinde (derecesi) CIMT' nin hastalarda yüksek bulunduğu saptanmıştır. KOAH hastalarında ateroskleroz belirleyicileri olarak yaş, hipoksemi, hiperkapni ve KOAH yaygınlığı (derecesi) saptanmıştır. Sigara durumu ise belirleyici faktör olarak görülmemiştir. 
Literatürde, KOAH tanılı hastalarda bir risk faktörü olarak aterosklerozun, karotis bulbus kalınlığının doppler ultrasound ile ölçülerek yapılmış bir çalışma mevcut değildir. KOAH tanısı konan hastalarda hastalığın başlangıcından itibaren, erken evrede ateroskleroz yönünden taranması önerilmektedir. Ayrıca KOAH hastalarında aterosklerozu hedefleyen girişimsel çalışmalar ve erken oksijen tedavisinin Karotis kalınlığı üzerindeki etkilerini değerlendirmek için çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Koah, Ateroskleroz, İnme,  CIMT (Karotis tunika intima-media kalınlığı), CCA (Common karotid arter), bulbus.

Abstract:
Aim: Chronic Obstructive Lung Disease is a non-reversible lung disease, characterized by the limiting of progressive air-flow. COPD is a factor for various comorbidities. Among these comorbidities, cardiovascular diseases increases the mortality and morbidity in COPD.The aim of our study within this information  is to investigate the relationship of aterosclerosis as a comorbidity in COPD diagnosed patients; the measurement and evaluation of carotis (bulb and common carotid artery) CIMT and relationship of aterosclerosis with the severity  (grade) of the copd, hypoxemia and hypercapnia.

Materials and Methods: This study was carried out at Ankara Atatürk Chest Disease and Chest Surgery Training and Research Hospital between January 2019-December 2019 consisting of total 140 participants (70 COPD diagnosed patients and 70 normal group).The chronic ilnesses have been stated as the excluded criteria of the study. For this purpose, we have planned to evaluate as per prospective matching case control study of the carotis (bulb and common carotid artery) thickness, radial gas analysis, sprimetric and demographic characteristics of copd diganosed patients and healty individualts at the T.C Ministry of Health Ankara Atatürk Chest Disease and Chest Surgery Training and Research Hospital. 

Results: 70 COPD diagnosed patients, without any additional chronic illnesses and 70 normal volunteering individuals, total of 140 people were included in this study. The average age in COPD group was 61.6± 8.68, the average age in the control group was 52.55 ± 10.9. The average CCA tunica intima-media thickness was 0.8746±0.161, thickness of carotid bulb was 1.04±0.150. In the control group, average CCA tunica intima-media thickness was 0.6650±0.139, thickness of carotid bulb was 0.8250±0.15 (p<0.001#). For the crotis thickness that has increased in COPD diagnosed patients a significant relationship has been determined between hypoxemia (p=0.03#, OR=7.5) and hypercapnia (p<0.001#, OR=6.0). Significant relationship has been determined between CIMT and severity (grade) of COPD (p=0.10*, OR=2.5) The CIMT was high in COPD patients with hypoxemia and hypercapnia (p=0.03#). Regarding the logistic regression risk analysis in COPD diagnosed patients, the most important risk factors for CIMT were age (B=0.119)  and PaO2 (B=-0.11).

Conclusion: The risk factor of aterosclerosis is an important comorbidity in COPD, which is one of the most extensive chronic illnesses. To determine the aterosclerosis, CIMT shows vital importance. CIMT can be determined in COPD diagnosed patients in the early stages. By determining the carotis thickness in the early stages leads to the importance of the thickness of carotid bulb, because the first finding of carotis thickness and the beginnig of aterosclerosis are seen in the 'bulbus' area of the artery. According to our study, among the COPD stages (very mild, moderate, severe, very severe) no significant difference was seen in the carotis thickness. It was determined that  age, hypoxemia, hypercapnia and COPD severity (grade) were determining factors of aterosclerosis in COPD diagnosed patients. The state of smoking was not seen as a determining factor. Regarding the risk of aterosclerosis in COPD diagnosed patients there is currently no research or article for measuring thickness of carotid bulb by doppler ultrasound. It is advised to check for the early stages of aterosclerosis in COPD patients. Studies are required for interventional studies to evaluate aterosclerosis in COPD patients, also effect of early oxygen treatment of carotis thickness. Key Words: COPD, Aterosclerosis, Stroke, CIMT, CCA, Carotid Bulbus.