Ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları ve etkileyen faktörler
Attitudes and affecting factors of midwifes and nurses towards the early diagnosis of cervi̇cal cancer
Yazar: ELİF AYAN
Danışman: PROF. DR. SÜNDÜZ ÖZLEM ALTINKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebeler = Midwives ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Hemşireler = Nurses ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Tutumlar = Attitudes ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Kanserin, dünya genelinde insidansı ve mortalitesi giderek yükselmektedir. Jinekolojik kanserler içinde yer alan serviks kanseri kadınlarda önemli bir sağlık sorunudur. Serviks kanserinde taramanın önemli bir yeri vardır ve taramayla önlenebilecek kanserlerin başında serviks kanseri gelmektedir. Bu araştırma ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışma analitik ve kesitsel olarak, 15 Şubat 2021- 26 Şubat 2021 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nde 46 ebe ve 159 hemşire ile yapıldı. Araştırma verilerinin toplanmasında veri toplama formu ve Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği (SKETTÖ) kullanıldı. Verilerin analizi için Kolmogorov-Smirnov testi, Levene testi, yüzdelik, ortalama, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn-Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanıldı. Çalışmaya katılan ebe ve hemşirelerin SKETTÖ puanı ortalaması 104.9±8.9 (min:77, max:124)'dür. Ebe ve hemşirelerin yaşları ilerledikçe, SKETTÖ toplam puanlarının da istatiksel anlamlı olarak artmakta olduğu tespit edildi. Ailesinde serviks dışı jinekolojik kanser öyküsü olanların SKETTÖ toplam puanlarının düşük olduğu belirlendi. Katılımcıların medeni durumu, tek başına yaşama, vajinal enfeksiyon öyküsü, Oral Kontraseptif kullanma ve daha önce Pap-Smear/Human Papilloma Virüsü (HPV) testi yaptırma durumlarının SKETTÖ toplam puanlarını etkilediği tespit edildi. Sonuç olarak bu araştırmada ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumlarını sosyo- demografik özelliklerinden ve obstetrik-jinekolojik özelliklerinden bazılarının etkilediği ve katılımcıların serviks kanseri erken tanı tutum ölçeği puanının yüksek çıkmasına rağmen Pap-Smear /HPV testini yaptıran katılımcı sayısının az olduğu sonucuna varıldı. Katılımcıların serviks kanserinin erken tanısı konusunda bilgilerinin olduğu ama tarama konusunda davranış değişikliğine ihtiyaçları olduğu ortaya çıkmış olup konu ile ilgili hizmet içi eğitim, kurs/konferans vb. herhangi bir eğitim programları gibi etkinliklerin faydalı olacağı düşüncesindeyiz. 

Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri, Erken tanı, Tarama, Tutum

Abstract:
The incidence and mortality of cancer worldwide is gradually increasing. Cervical cancer, which is included in gynecological cancers, is an important health problem in women. Screening for cervical cancer has an important place and cervical cancer is one of the most common cancers that can be prevented by screening. The aim of this study is to determine the attitudes and affecting factors of midwives and nurses working at Aydın Adnan Menderes University Hospital towards early diagnosis of cervical cancer. The study was conducted analytically and cross-sectionally, with 46 midwives and 159 nurses at Aydın Adnan Menderes University between February 15, 2021 and February 26, 2021. Data collection  form and Attitude Scale towards Early Diagnosis of Cervical Cancer (ASTEDCC) were used to collect research data. Kolmogorov-Smirnov test, Levene test, percentile, mean, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Dunn-Bonferroni multiple comparison test were used for data analysis. The mean score of age midwives and nurses participating in the study was 104.9±8.9 (min:77, max:124). As the age of the midwives and nurses progresseed it was determined that the total scores of ASTEDCC increased. It was determined that the total scores of ASTEDCC were low in those with a family history of non-cervical gynecological cancer history. The participants' marital status, living alone, history of vaginal infection, using Oral Contraceptives and having had a Pap-Smear /Human Papilloma Virus (HPV) test before affect the ASTEDCC total scores. As a result, in this study, the attitudes of midwives and nurses towards the early diagnosis of cervical cancer were affected by some of their socio-demographic characteristics and obstetric- gynecological characteristc. Although the ASTEDCC scores of the participants were high, the number of participants who had the Pap-Smear/HPV test was low.  Participants have information about the early diagnosis of cervical cancer, but it turns out that they they need a chance in behavior when it comes to screening. We believe in-service training, courses/conferences and activities such as training programs etc. related to the subject will be beneficial.

Keywords: Cervical cancer, Early diagnosis, Screening, Attitude