Parkinson hastalarında belirli serum mikro RNA seviyelerinin ve hastalık seyri ile ilişkilerinin gösterilmesi
Specific serum micro RNA levels and their relationship with disease course in parkinson's patients
Yazar: İBRAHİM ALPER KAYA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Mikro RNA = Micro RNA ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; RNA = RNA ; mRNA = mRNA

Özet:
İA Kaya Parkinson Hastalarında Belirli Serum Mikro RNA Seviyelerinin Ve Hastalık Seyri İle İlişkilerinin Gösterilmesi İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji ABD Doktora Tezi. İstanbul. 2021 
Parkinson hastalığı (PH) en sık görülen nörodejeneratif hastalıklardan biridir ve hastalığın etiyopatogenezi, tanısı ve tedavisi konusunda çalışmalar devam etmektedir. Son yıllarda birçok hastalığın tanısı ve tedavisi konularında gözde araştırma konularından biri olan mikro RNA'ların (miRNA) PH tanısında biyobelirteç, hastalığın seyri ve takibi için ise bir gösterge olarak kullanılabilme potansiyelleri bulunmaktadır. miRNA'lar eksprese edildikleri dokulardan eksozomlar içerisinde dolaşıma geçebilmekte ve dolaşan miRNA'lar olarak periferik kandan izole edilebilmektedirler. Periferik kan kolay erişilebilir ve minimal invazif olması dolayısıyla avantajlı bir kaynaktır. Yaptığımız çalışmada, PH'da ekspresyonlarının değiştiği öngörülen  miRNA'lardan serum seviyelerinin değerlendirilmesi için miR-16-1, miR-24-3p, miR-30a, miR-30e, miR-34a, miR-34b, miR-331 olmak üzere toplamda 7 miRNA ve normalizasyon için miR-191 ve miR-1228, 2 internal, cel-mir-39, 1 eksternal, olmak üzere toplamda 10 adet miRNA belirlendi, miRNA serum seviyeleri her örnek için gerçek zamanlı kantitatif PCR ile gösterildi. Çalışılan miRNA'ların serum seviyeleri, yaşları 40-80 arasında değişen, hipertansiyon dışında ek hastalığı bulunmayan ve Hoehn and Yahr 1,2 ve 3 hasatlık şiddetinde toplam 51 PH hastası ve cinsiyet, yaş ve eğitim itibariyle eşleşen 20 sağlıklı kontrolde, hasta ve kontroller arasındaki, ayrıca hastalığa sahip kişilerin kişisel ve hastalık karakteristikleri arasındaki farklar açısından incelendi. PH'lı hastalar ile kontrol grubu arasında mir-24-3p 1,7 kat artmış ve miR-34b serum seviyeleri 1,65 kat azalmış olarak anlamlı derecede farklı bulundu (sırasıyla p=0,001, p=0,023). Hastalar arasında yapılan değerlendirmede mir-30e'nin serum seviyelerinin yaş ile birlikte anlamlı derecede değiştiği (p=0,019), UPDRS skorları ile ise mir-331 serum seviyelerinin anlamlı derecede değiştiği (p=0,027) gösterildi. PH ile ilişkili bulunan mikro RNA'ların bioinformatik analizleri yapıldı, PH ilişkili gen interaksiyonları gösterildi. 

Anahtar Kelimeler :  PARKİNSON HASTALIĞI, MİKRORNA, KANTİTATİF PCR, DOLAŞAN MİKRORNA, MİRNA

Abstract:
KAYA I.A (2021). Specific Serum Micro Rna Levels and Their Relationship with Disease Course in Parkinson's Patients, İstanbul University, Institute of Health Science, Department of Medical Biology. Doctoral Thesis. İstanbul.  
Parkinson's Disease is one of the most common neurodegenerative diseases and studies are ongoing on etiopathogenesis, diagnosis and treatment of the disease. MicroRNAs, which have been one of the favorite research topics in the diagnosis and treatment of many diseases in recent years, have the potential to be used as biomarkers in the diagnosis of Parkinson's Disease and as an indicator for the course and follow-up of the disease. MicroRNAs can circulate in exosomes from the tissues they are expressed in and can be isolated from peripheral blood as circulating microRNAs. Peripheral blood is an advantageous source because it is easily accessible and minimally invasive. In our study miR-16-1, miR-24-3p, miR-30a, miR-30e, miR-34a, miR-34b, miR-331, a total of 7 micro RNAs were selected to evaluate their serum levels, from micro RNAs which their expression levels were predicted to change in Parkinson's Disease patients. For normalization, including miR-191 and miR-1228, 2 internal and cel-mir-39, 1 external, a total of 10 micro RNAs were studied and their serum levels were shown with real-time quantitative PCR for each sample. Serum levels of the microRNAs studied were examined for differences between patients and controls and personal and disease characteristics of patients, with a total of 51 Hoehn and Yahr 1,2 and 3 Parkinson's Disease patients aged between 40-80 with no other severe disease except for hypertension and 20 healthy controls matching gender, age and education. Between patients with Parkinson's Disease and the control group, miR-24-3p serum levels were found increased 1.7 times and miR-34b serum levels decreased by 1.65 times significantly (p=0.001, p=0.023, respectively). In the evaluation among patients, it was shown that the serum levels of miR-30e changed significantly with age (p=0.019) and miR-331 serum levels changed significantly with UPDRS scores (p=0.027). Bioinformatic analyses of micro RNAs associated with Parkinson's Disease have been performed and gene interactions associated with Parkinson's Disease have been shown.

Key Words: PARKINSON'S DISEASE, MICRORNA, QUANTITATIVE PCR, CIRCULATING MICRORNA, MIRNA