Başörtüsünden vazgeçme deneyimi
Unveiling experiences
Yazar: RUKİYE KARDAŞ YALÇIN
Danışman: PROF. DR. İHSAN TOKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Örtünme = To cover oneself

Özet:
Başörtüsü konusu dindarlığın en görünür biçimi olması açısından Türkiye
devletinin kuruluşundan itibaren gündemdeki yerini korumuştur. Başörtüsü Türkiye'de
hem dindarların hem de sekülerlerin çatışma ve otorite malzemesi olma konumunu
günümüzde de koruması açısından önemli bir yerdedir. Başörtüsü kadın deneyimlerinin
önemsenmesi açısından kıymetlidir. Bu açıdan başörtüsü Sosyal bilimlerde pek çok
açıdan tartışılan bir mesele haline gelmiştir. Bu çalışma başörtüsünden vazgeçen
kadınların kendi açıklama ve deneyimlerinden yola çıkarak başörtüsünden vazgeçme
sürecini anlama ve derinlemesine değerlendirme çabası içerisindedir. Çalışmada
Türkiye özelinde din, kadın, örtünme, örtünme pratiğini etkileyen modernleşme,
sekülerleşme, kentleşme, başörtüsü yasakları etkenler, başörtüsünün imaj ve modayla
ilişkisi gibi konular yer almaktadır. Ayrıca çalışmada başörtüsü kullanmayı bırakan
kadınlarla derinlemesine görüşmeler yapılarak onların kendi ifadelerinden süreç
içerisindeki deneyimleri karşılaştıkları ya da maruz kaldıkları durumlar, dini inanç ve
deneyimleri ve bu konudaki değişimleri ele alınmaktadır. Katılımcıların başörtüsünden
vazgeçme deneyimi, her birinin kişiliği, aile öyküsü, inançları ve yaşantıları farklı
açılardan dikkat çekmektedir. Bu açıdan mesele tek bir sebep ve değerlendirmeyle
açıklanabilecek bir konu değildir. Bu çalışmada da tek yönlü açıklama ve
değerlendirmelerden kaçınılmıştır.

Abstract:
The headscarf issue has maintained its place on the agenda since the
establishment of the Turkish state, as it is the most visible form of religiosity. The
headscarf has an important place in Turkey as it maintains its position as a source of
conflict and authority for both religious and secular people today. The headscarf is
valuable in terms of giving importance to women's experiences. In this respect, the
headscarf has become an issue discussed in many aspects in social sciences. This
study attempts to understand and in-depth evaluate the process of giving up the
headscarf, based on the explanations and experiences of women who give up the
headscarf. The study includes topics such as religion, women, veiling, modernization,
secularization, urbanization, factors affecting the veiling practice, headscarf bans,
and the relationship of the headscarf with image and fashion in Turkey specifically.
In addition, in-depth interviews are conducted with women who gave up thheadscarf
in the study, and their experiences during the process, the situations they encountered
or were exposed to, their religious beliefs and experiences, and their changes in this
regard are discussed from their own statements. The participants' experience of
giving up the headscarf, each person's personality, family history, beliefs and lives
attract attention from different perspectives. In this respect, the issue is not an issue
that can be explained with a single reason and evaluation. In this study, one-sided
explanations and evaluations were avoided