Siyah alaca buzağılarda doğum-dördüncü ay arası dönemde büyüme ve gelişme özellikleri
Growth and development characteristics of holstein friesian calves between birth to four months of age
Yazar: MEHMET GÜRDAL
Danışman: PROF. DR. UĞUR ZÜLKADİR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı Konya'nın Ereğli ilçesinde özel bir işletmede yetiştirilen Siyah Alaca buzağılarda doğum ile dört aylık yaş arası dönemde büyüme ve gelişmenin belirlenmesidir. Çalışmada ilçede hastalıklardan ari, modern bir süt sığırı işletmesindeki 536 baş Siyah Alaca dişi buzağı kullanılmıştır. Araştırmada doğum ağırlığı (DA), doğumda sağrı yüksekliği (SYD), 60. gün canlı ağırlığı (CA60), altmışıncı gün sağrı yüksekliği (SY60), 120. gün canlı ağırlığı (CA120), 120. gün sağrı yüksekliği (SY120), doğum-60. gün arası dönemde günlük canlı ağırlık artışı (GCAAD-60), 60-120. gün arası dönemde günlük canlı ağırlık artışı (GCAA60-120) ve doğum-120. gün arası dönemde günlük canlı ağırlık artışı (GCAAD-120) değerlerine ait genel ortalamalar sırasıyla 37.94±4.38 kg, 78.56±3.18 cm, 77.34±5.71 kg, 91.86±2.38 cm, 123.58±9.92 kg, 102.88±3.10 cm, 0.622±0.044 kg, 0.768±0.179 kg ve 0.687±0.031 kg olarak tespit edilmiştir. Doğum ağırlığına doğum ayı (Ocak, Şubat….Aralık) ve doğum sayısının (ilk doğumunu yapanlar, birden fazla doğum yapanlar) etkisi çok önemli (P<0.01); doğumda sağrı yüksekliğine doğum ayı ve doğum yılının (2017, 2018) etkisi çok önemli (P<0.01), doğum sayısının etkisi ise önemli (P<0.05); 60. gün ağırlığına doğum ayının etkisi önemli (P<0.05); 60. gün sağrı yüksekliğine doğum ayı ve doğum yılının etkisi çok önemli (P<0.01),  doğum sayısının etkisi ise önemli  (P<0.05); 120. gün ağırlığına doğum sayısının etkisi önemli (P<0.05); yüz yirminci gün sağrı yüksekliğine doğum ayının etkisi çok önemli (P<0.01); doğum-60. gün arası dönemde günlük canlı ağırlık artışına doğum yılının etkisi çok önemli (P<0.01); 60-120. gün arası dönemde günlük canlı ağırlık artışına doğum ayının etkisi önemli (P<0.05); doğum-120. gün arası günlük canlı ağırlık artışına doğum ayı ve doğum yılının etkisi çok önemli (P<0.01) bulunmuştur. 
Aynı özelliklerin tekrarlanma dereceleri yukarıdaki sırayla 0.356±0.102; 0.144± 0.116; 0.168±0.132; 0.004±0.134; 0.155±0.146; 0.015±0.149; 0.011±0.127; 0.269±0.139; 0.160±0.142 olarak tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak, incelenen işletmede buzağıların bu dört aylık dönemde ırk özelliklerini temsil eden fenotipik değerlere sahip oldukları ve büyüme ve gelişmelerinin kabul edilebilir aralıklarda olduğu ifade edilebilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the growth and development between birth to four months of age in Holstein calves reared in a special dairy farm in Ereğli district of Konya province. In this study, 536 head of Holstein calf in a dairy cattle farm in Ereğli district of Konya province were used. In the study, birth weight (BW), rump height at birth (RHB), 60th day live weight (LW60), 60th day rump height (RH60), 120th day live weight (LW120), 120th day rump height (RH120), daily live weight gain between birth to 60 days period, daily live weight gain between 60 to 120 days period, daily live weight gain between birth to 120 days period averages were determined as 37.94±4.38 kg, 78.56±3.18 cm, 77.34±5.71 kg, 91.86±2.38 cm, 123.58±9.92 kg, 102.88±3.10 cm, 0.622±0.044 kg, 0.768±0.179 kg and 0.687±0.031 kg, respectively. The effect of birth month and numbers of births of dam on birth weight was found to be significant at P<0.01 level. The effect of birth month and birth year on rump height at birth was very important (P<0.01) and the effect of number of births of dam on rump height at birth was significant (P<0.05). The effect of birth month on 60th days weight was found to be significant at P<0.05 level. The effect of birth month and birth year on 60th days rump height was very important (P<0.01); the effect of number of births of dam on 60th day rump height was significant (P<0.05). Also, the effect of number of births of dam on 120 days weight was significant at P<0.05 level. The effect of birth month on 120th days rump height was very important (P<0.01). The effect of birth year on daily live weight gain at the birth to 60 days period was significant at P<0.01 level. Also, the effect of birth month on daily live weight gain at the 60 days to 120 days period was significant at P<0.05 level. The effect of birth month and birth year on daily live weight gain at birth to 120 days period was significant at P<0.01 level. 
The repeatability of the same properties with the same order were determined as 0.356±0.102; 0.144± 0.116; 0.168±0.132; 0.004±0.134; 0.155±0.146; 0.015±0.149; 0.011±0.127; 0.269±0.139; 0.160±0.142, respectively.
As a result, it can be stated that calves have phenotypic values representing breed characteristics in this four month period and their growth and development are within acceptable ranges.