Tanzimat basınında İstanbul'un ulaşım meseleleri(1860-1876)
Istanbul transportation issues on tanzimat press (1860-1876)
Yazar: ESRA OĞUZHAN YEŞİLOVA
Danışman: PROF. DR. BELKIS ULUSOY NALCIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Türk basını = Turkish press ; Ulaştırma politikası = Transportation policy ; Ulaşım = Transportation ; Ulaşım hizmeti = Transportation service ; Yazılı basın = Written press ; İstanbul = Istanbul

Özet:
19. yüzyıl itibari ile Avrupa'da siyasi, ekonomik ve sosyal yapının değişmesi ile
birlikte dönemin padişahları, Batı ile rekabet edebilmek ve devletin çöküşünün
önüne geçebilmek maksadı ile birtakım yenilik hareketlerine girişmiştir. II. Mahmud
ile birlikte başlayan reformlar Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz dönemlerinde
de devam etmiştir ki bu amaçla siyasi, toplumsal ve ekonomik yapıyı düzenleyen
Gülhane Hattı Hümayunu ileIslahat Fermanı ilan edilmiştir. Osmanlı'nın ekonomik ve
siyasi gücünün zayıfladığı bu dönemde Avrupa'nın yenilikleri örnek alınarak başta
askeri alanda olmak üzere diğer alanlarda da ilerleme kaydedileceği düşünülmüştür.
Bu yenilikler arasında,artan nüfus ile birlikte özellikle İstanbul'da belediyecilik
faaliyetlerinin ve ihtiyaç haline geline gelen ulaşım imkânlarının arttırılmasına yönelik
yapılangirişimlerolmuştur. Çalışmamızın amacı,1860-1876 yılları arasındaki
dönemde İstanbul'da ulaşım alanında halka sunulan hizmetin uygulanmasında
yaşanan sorunlarve bu sorunların basında ele alınışını incelemektir. Bu amaçla
araştırmamızda basın taraması yöntemi uygulanarak dönemin gazetelerinden
Basiret, Hakayik-ül Vekayi, Tasvir-i Efkar, Diyojen, Hayal ve Kahkaha taranmıştır.
Bu çalışmada Tanzimat dönemi basınının, ulaşım alanında yapılan gelişmeleri ve
sorunları gazetelere aktararak halkı bilgilendirdiği gibi ilgili şirket ve gerektiğinde
hükümete de ilettiği görülerek dördüncü kuvvet olarak tanımlanan görevini basının
meslek olarak ortaya çıktığı bir dönemde yerine getirdiği görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Ġstanbul, ulaĢım, Tanzimat, basın,vasıta

Abstract:
Since 19. century after revolutions in social, econmic and political areas sultans of
Ottoman has needed also revolution to compete with West and also avoid to
collapse of territory. Thesereforms has startedwith Sultan II. Mahmud and contunied
by Sultan Abdülaziz and Sultan Abdülmecid has been proclaimed named Tanzimat
and Gülhane imperial addicts in these period. Ottoman'spowerhas reduced in
political and economical areas and by following military and other West revolution
areas,governmental powers and fellows havea ssumed that they will gain power
also and back to old days. With increasing population in Istanbul there in Istanbul
transportation and municipality and government has attempted also some renewals.
Our to reveal reflections on Tanzimat pres after explaining constituted tthese
services and experienced difficulty people 1860-1876 years. To understand this we
have used pres surveying method and researched Basiret, Hakayik-ülVekayi,
Tasvir-i Efkar, Diyojen, Hayal and Kahkaha journals. After Tanzimat period, Ottoman
press has revealed and appeared journals in several interests and people have
become journalist as an occupation. After put in use some difficulties Istanbul
transportation has occuredandreflected on press. Despite it has been new, Tanzimat
press has announced problems, asked for solution from transportation companies
and government in other words Tanzimat press has made its fourth task as creating
public opinion.



Keywords:Istanbul, transportation, tanzimat, press, vehicle