Adli olaylarda karşılaşılabilecek cam örneklerinin mikroanalitik yöntemler kullanılarak tanımlanması ve farklılandırılması
Definition and differentiation of glass samples encountered in forensic cases using microanalysis
Yazar: YESTER ÖZMERİNOĞLU DEMİR
Danışman: PROF. DR. SALİH CENGİZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Cam = Glass ; X ışını flüoresan tekniği = X ray fluorence technique

Özet:
Adli olaylarda sıkça karşılaşılan katı delillerden biri olan cam, fiziksel, kimyasal, mekanik ve optik birçok özellik içerdiği için pek çok farklı yöntemle incelenen bir delil çeşididir. Bu çalışmada da 35 cam numunesi üzerinde camın renk ve elementel analizi yapılmıştır. Bu analizlerden renk analizinde UV/Vis/NIR Spektrofotometre, elementel analizdeyse XRF ve SEM-EDS cihazları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre cihazlar arasındaki farklılıklar gösterilmeye hem de bulgular arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır. Böylece camın renk parametrelerine ve camdaki oksitlerin miktarlarına bakılarak camın tanımlandırılmasını ve farklılandırılmasını yapmak amaçlanmıştırÜlkemizde ?camların renk analizi? konusunda görülen eksiklik nedeniyle bu çalışmada camların renk analizi yapılmış; rengi, geçirgenliği ve yansıtma değerleri ölçülmüştür. Böylece camın farklılandırılmasında kesin sonuçlar verdiği görülmüştür. Ayrıca elde edilen bulgular elementel analiz yöntemlerinden elde edilen sonuçlarla beraber değerlendirildiğinde aralarında tutarlılık olduğu tespit edilmiştirCam delillerinin adli olayların çözümlendirilmesinde kullanımının sonucu iki türlü olabilir: Ya bulunan delilin kaynağı belli olur ya da kaynağı belli olmayan bir delil karşımıza çıkar. İlk durum için SEM-EDS kullanılarak delil ve orijini arasındaki ilişki kolay, hızlı ve güvenilir biçimde ortaya konulabilir. İkinci durum içinse XRF kullanımının, numune miktarının çokluğunda da Spektrofotometrik incelemenin daha güvenilir sonuç vereceği bu çalışmada ortaya konulmuştur. Ayrıca XRF cihazıyla SEM-EDS cihazının birbirleriyle paralel sonuçlar vermesine rağmen, elementel analiz ölçümlerinde XRF'in daha hassas ve güvenilir sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalar incelendiğinde, SEM-EDS'nin görsel önem taşıyan durumlarda tercih edildiği, elementel analiz ölçümlerinde ise XRF cihazının kullanıldığı görülmüştür. Bu da, bu çalışmanın ortaya konan sonucunu destekler niteliktedirElementel analiz bulgularına göre tek bir oksidin farklı gruptaki cam türlerini farklılandırmada yeterli olamayacağı görülmüştür. Ancak birkaç oksidin beraber incelenmesi ile camı tanımakta ve farklılandırmakta tutarlı sonuçlar alınabileceği saptanmıştır. Ayrıca çok farklı cam türleri bulunduğu düşünülürse orijini belli olmayan delillerin tanımlanması ve orijininin belirlenmesi için daha fazla sayıda numuneyle bu çalışmanın geliştirilmesinin faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
One of the tangible evidences frequently found in forensic cases is glass, which because of its physical, chemical, mechanical and optical properties presents a type of evidence that can be analyzed with many different methods. In this work the colour and elemental analysis has been conducted on 35 samples. In these analysis, the spectrophometer has been used on the colour analysis, the XRF and SEM-EDS apparatus on the elemental analysis. According to the obtained results an attempt has been made to point out the diffrernces between the apparatia and to make a connection between the findingsThe glass color, transparency and reflection which measured with using the UV/Vis/NIR Spectrophotometer apparatus because of the inadequacies of glass color analysis in our country. An evaluation of the obtained findings and the elemental analysis method results was conducted. As a result of this evaluation it was concluded that there is consistency especially among the results of XRFThe glass evidence employed in the solution of forensic events can be used in two ways. Either the source of the evidence becomes known or we deal with an evidence of unknown origin. In the first case scenario using the SEM-EDS the relationship between the evidence and origin can be obtained in an easy, fast and reliable way. In the second case scenario the use of XRF, in the majority of sample sizes the Spectrophotometer analysis was shown to give more reliable results. This study has shown that while the analysis conducted using the XRF and SEM-EDS apparatuses gave parallel results, in the elemental analysis measurement XRF provided more accurate and reliable results. It was seen that in the investigations conducted in situations of visual importance, SEM-EDS is preferred to XRF in the elemental analysis measurement. Which is supportive of the conclusions of this studyAccording to the elemental analysis findings it was seen that one oxide would not be sufficient in differentiating among the various glass goups. It has been concluded that only by examining a few oxides together a reliable result can be obtained in recognizing and differentiating glass. Also, considering the diversity of glass types avaliable both for the definition of evidence of unknown origin and for definition of origin, we believe that wold be beneficial to extend the study by increasing the sampling amount.