Bir sosyal performans göstergesi olarak kurumsal sosyal sorumluluğun firmanın finansal performansı üzerindeki etkisi: Marka değerinin aracı rolü
The impact of corporate social responsibility as a social performance indicator on the financial performance of the company: The moderating role of brand value
Yazar: AYŞEGÜL ACAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERKAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Finansal performans = Financial performance ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Marka değeri = Brand value ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Oteller = Hotels ; Performans = Performance

Özet:
Bu çalışmada Amerika Birleşik Devletleri borsasındaki en önemli 500 şirketin hisse senetlerini kapsayan S&P 500 borsa endeksinde Standart Endüstriyel Sınıflandırma (SIC) kodu 7011 olan otel işletmelerinin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri ile işletmelerin finansal performansı arasındaki nedensellik ilişkisi ve bu ilişkide marka değerinin aracı etkisi araştırılmıştır. Bu doğrultuda, 2013-2018 yılları arası kesintisiz işlem gören ve verisi ulaşılabilir 13 adet otel işletmesi araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Çalışmada 6 yıllık dönem analize dahil edilerek toplam 78 gözlem sayısı elde edilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde araştırmanın bağımsız değişkenini oluşturan işletmelerin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri KLD (Kinder, Lyndenberg ve Domini) tarafından geliştirilen ve 7 boyuta (çalışan ilişkileri, toplum ilişkileri, çevre ilişkileri, ürün kalitesi, çeşitlilik, insan hakları, kurumsal yönetim) sahip olan kurumsal sosyal sorumluluk hesaplama yöntemi ile otel işletmelerinin birincil paydaşlarının haklarını gözeten 5 boyuta (çalışan ilişkileri, toplum ilişkileri, çevre ilişkileri, ürün kalitesi, çeşitlilik) göre tespit edilmiştir. Araştırmada bağımlı değişken olarak muhasebe temelli ve piyasa temelli finansal performans göstergeleri kullanılmıştır.  Muhasebe temelli finansal göstergelerden aktif karlılık oranı (ROA) ve özkaynak karlılık oranı (ROE) kullanılırken, piyasa temelli finansal performans göstergelerinden piyasa katma değeri (MVA) ve Tobins'Q değeri kullanılmıştır. Araştırmanın aracı değişkeni olan marka değeri ise Hirose marka değerleme modeline risk katsayısı dahil edilerek hesaplanmıştır. Kurumsal sosyal sorumluluğun firmanın finansal performansı ve marka değeri üzerindeki ilişkisini incelemek amacıyla oluşturulan modeller OLS panel veri analizlerine tabi tutulmuştur. Çalışmada dengeli panel veri setiyle çalışılmıştır. Ayrıca kurumsal sosyal sorumluluk ve finansal performans arasındaki nedensellik ilişkisini incelemek için eşbütünleşme, VAR ve Granger nedensellik analizleri yapılmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde kurumsal sosyal sorumluluğun finansal performansın bir nedeni olduğu ve kurumsal sosyal sorumluluğun finansal performans ve marka değeri üzerinde istatistiki olarak pozitif etki yarattığı tespit edilmiştir. Kurumsal sosyal sorumluluk alt boyutlarından toplum ilişkileri ve çeşitlilik hem muhasebe temelli finansal performans üzerinde hem de piyasa temelli finansal performans üzerinde pozitif etkiye sahiptir. Çevre ilişkileri alt boyutu piyasa temelli finansal performansı olumlu yönde etkilerken, çalışan ilişkileri boyutu ise muhasebe temelli finansal performansı olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak, kurumsal sosyal sorumluluk ile finansal performans arasındaki ilişkide marka değerinin olumlu yönde aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
  
Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Finansal Performans, Marka Değeri, Otel İşletmeleri, S&P 500

Abstract:
In this study the causal relationship between Corporate Social Responsibility (CSR) and financial performance, and the moderating role of brand value on this relationship were examined for the hotels that have the Standard Industrial Code (SIC) of 7011 and are on the S&P 500 index, which includes the top 500 companies' share in the USA stock market. 
Accordingly, the population of this study is 13 hotels, which have available data and share that were traded on the stock market between 2013 and 2018 continuously. 78 observation was obtained for the analysis by including the six-year period. In the application chapter of this study the independent variable, Corporate Social Responsibility of the companies, was established based on two dimensions: First, the method of CSR evaluation that has seven sub-dimensions (employee relationship, society relationship, environment relationships, product quality, diversity, human rights, and corporate management) and that was established by KLD (Kinder, Lyndenberg ve Domini), and the second, the five sub-dimensions (employee relationship, society relationship, environment relationships, product quality, and diversity) that considers the rights of the first level stake-holders of the hotels. 
In this research, accounting-based and market-based financial performance indicators were used as the dependent variables. For accounting-based financial indicators Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE) were used. For market-based performance indicators, Market Value Added (MVA) and Tobins'Q were used for evaluation. 
Brand value, which is the moderator of the model, was calculated by adding the risk coefficient into the Hirose brand evaluation model. The model that are established to examine the impact of CSR on financial performance and brand value was examined through OLS panel data analysis. In this study, balanced panel data set was utilized. In addition, cointegration, VAR, and Granger causality analyses were conducted in order to understand the causal relationship between CSR and financial performance.
The overall evaluation of the findings of this study shows that CSR is one of the indicators of the firm performance and has a positive impact on both financial performance and brand value. Social relationship and variety, the sub-dimensions of CSR, have a positive impact on both accounting-based and market-based financial performance.

Keywords: Corporate Social Responsibility, Financial Performance, Brand Value, Hotels, S&P 500