Otızm spektrum bozukluğunda nöronal nitrik oksit sentaz 276 (NNOS276), nöronal nitrik oksit sentaz84 (NNOS84), superoksit dismutaz (sod) genlerinin incelenmesi
Association analysis of neuronal nitric oxide synthase276 (NNOOS276), neuronal nitric oxide synthase84 (NNOS84) and superoxide dismutase genes in autism spectrum disorders
Yazar: SEVGKİ CHODZAOGLOU
Danışman: PROF. DR. S. SALİH ZOROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Genetik = Genetics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Genler = Genes ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Giriş ve Amaç: Otizm sosyalizasyon yetersizliği, verbal ve nonverbal iletişimde anormallikler, sınırlı ve basmakalıp ilgi alanı ve davranışlar ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Otizmin altında yatan etiyoloji bilinmemektedir. Etiyolojiye genetik çevresel otoimmun vb birçok faktör dahil edilmiş olsa da netlik kazanmamıştır. Yakın zamanlı yapılan çalışmalarda oksijen serbest radikallerinin ve oksidatif stresin nöropsikiyatrik bozukluların patofizyolojisinde önemli bir yere sahip olduğu vurgulanmasına rağmen ülkemizde bu konuda otizm alanında sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada bir psikiyatrik kliniğinde takip edilen ve OSB tanısı alan çocuklarda nöronal nitrik oksit sentaz 276 (NNOS276), nöronal nitrik oksit sentaz 84 (NNOS84) ve superoksit dismutaz (SOD) genlerinin kalıtımı anne baba hasta çocuk üçlülerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Hipotezimiz, bu genlerdeki varyasonların OSB gelişimindeki risklerini test etmektir.Yöntem: Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalında takip edilen, DSM-IV Tanı Ölçütlerine göre OSB'li olan, 2 ? 18 yaşları arasındaki 101 çocuk ve biyolojik anne babaları alınmıştır. Ayrıca DSM?IV Ölçütleri ve Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (Childhood Autism Rating Scale-CARS) kullanılarak OSB tanısı doğrulanmış ve belirtilerin dağılımı ve sorunların şiddeti saptanmıştır. Anne baba ve çocuk üçlüsünde DNA izolasyonu için 10 cc'lik kan örnekleri steril EDTA'lı tüplere alınmıştır, Kan lökositlerinden elde edilen DNA örneklerinde NNOS ve MnSOD polimorfizmleri saptamak için PCR (Polimeraz zincirleme reaksiyonu), RFLP (Restriksiyon parçaları uzunluk polimorfizmi) ve agaroz jel elektroforezi teknikleri kullanılmıştır.Bulgular: Anne baba ve çocuk üçlüsünden alınan kanların incelenmesi ve aile temelli kalıtılabilme eşitsizliği testleri (KET) sonucunda hem NNOS276 (p:0,007) hem de SOD (p:0,0001) genleri otizm ile anlamlı derecede ilişkili bulunurken NNOS84 geni ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Anlamlı olarak fazla kalıtılmış aleller ile CARS, IQ, anne yaşı gibi kantitatif ANOVA temelli analizlerde ise bir korelasyon gösterilmemiştir.Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular NNOS276, NNOS84 ve SOD genlerinin OSB fenotipinin oluşumunda rol oynayabileceklerini ortaya koymaktadır. Bu alanda yapılacak daha geniş genetik epidemiyolojik ve moleküler çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Background and Aim : Autism is a neurodevelopmental disorder that is characterized by impairments in socialization and by abnormalities of verbal and non-verbal communication, and restricted, stereotyped interests and behaviors.It is a severe neurodevelpomental and a heterogeneous disorder, both etiologically and phenotypically. Several factors have been implicated in the etiology of autism, including genetic, environmental, and autoimmune factors however the underlying etiology of autism is unknown. Although there is great evidence in recent years that oxygen free radicals play an important role in the pathophysiology of many neuropsychiatric disorders there is not enough study about autism in our country. Our study is conducted on a group of ASD patients in a psychiatric outpatient clinic and their mother and father to assess NNOS276, NNOS84 and SOD genes association in this group.Method: All cases were taken from children and adolescents who consecutively referred to Istanbul Faculty of Medicine, Department Child and Adolescent Psychiatry, Autism Unit. Participants were 106 children, aged 2?18 year-old, who met DSM-IV criteria for ASD. Childhood Autism Rating Scale-CARS was used to assess the severity of symptoms. 10cc blood sample of 106 mother father and affected child trios are taken to sterile EDTA test tube for DNA isolation. Polimerase chain reaction (PCR) restriction fragment length polymorphism (RFLP) and agarose gel electrophoresis are used to asses NNOS and SOD genes polimorphism in DNA samples.Results: After analysing trio blood sample and using family based approaches like transmission disequilibbrium test (TDT) we found significant association between NNOS276(p:0,0077) , SOD (p:0,0001) genes and autism. There is no significant association between NNOS84 gene and autism. Also there is no correlation between inherited allels and quantitative analysis like CARS score, IQ score, age of mother according to ANOVA.Conclusion: The findings of this study suggest that NNOS276 and SOD might appears to be a viable candidate gene for the pathogenesis of autism and have a role development of ASD phenotype. We need larger epidemiologic, genetic and molecular study in this area.