İlköğretim 5.sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşma düzeylerine etki eden sosyo-demografik değişkenlerin belirlenmesi
To determine what socio demographic variables affect the students' alienation of fifth grade students at elementary school
Yazar: ÖZLEM UZUN
Danışman: Y.DOÇ.DR. SONGÜL TÜMKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
iÖZETİLKÖĞRETİM 5. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN OKULA YABANCILAŞMADÜZEYLERİNE ETKİ EDEN SOSYO-DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERİNBELİRLENMESİÖzlem UZUNYüksek Lisans Tezi, İlköğretim Anabilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. Songül TÜMKAYANisan, 2006, 117 sayfaBu çalışmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okula yabancılaşmadüzeylerini ölçecek bir ölçme aracı geliştirerek öğrencilerin yabancılaşma düzeylerineetki eden sosyo-demografik değişkenlerin belirlenmesidir.Bu çalışmada evrenden oranlı küme örneklem alma yoluna gidilmiştir veçalışma iki aşamada gerçekleşmiştir. Birinci aşama için ön çalışma örneklemi üç farklıokulda öğrenim gören 310 5. sınıf öğrencisi ile yapılmıştır. Öğrencilere 96 maddedenoluşan yabancılaşma ölçeğinin ilk formu uygulanmıştır. Yapı geçerliği örneklemi içiniki farklı okulda öğrenim gören 132 5. sınıf öğrencisinden veri toplanmıştır. Benzerölçek geçerliği için 83, test-tekrar test güvenirlik çalışması için ise öğrenciyabancılaşma ölçeğinin 51 5. sınıf öğrencisine dört hafta arayla iki kez uygulanmasıylaveriler toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında sosyo-demografik özelliklere göreyabancılaşmayı ölçmek için birinci aşamada geliştirilen ÖYÖ'den (ÖğrenciYabancılaşma Ölçeği) alınan puanlar ile cinsiyet, ailenin algılanan ekonomik düzeyi,okul SED, ailenin eğitim düzeyi ve sınıf mevcudu açısından anlamlı farklılıkgöstermekte midir sorusuna, dördü özel, dokuzu devlet okulu olan toplam on üçilköğretim okulundan toplanan verilerle yanıt aranmıştır. Bu okullarda 493 kız (% 50.2),489 erkek (% 49.8) olmak üzere toplam 982 öğrenciden veri toplanmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir : Çalışmada geliştirilenÖğrenci Yabancılaşma Ölçeğinin güvenilir ve geçerli olduğu görülmüştür. Ölçeğin,iigüçsüzlük, anlamsızlık, sosyal soyutlanma ve kuralsızlık olmak üzere dört faktördenmeydana geldiği ortaya konmuştur.Cinsiyet açısından erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre ÖYÖ ile güçsüzlük,kuralsızlık ve sosyal soyutlanma alt ölçeklerinden aldıkları puanlara bakıldığında, erkeköğrencilerin kız öğrencilere oranla daha yüksek oranda yabancılaşma yaşadığısaptanmıştır. Ailenin algılanan sosyo ekonomik düzeyi (SED) değişkenine bakıldığındaorta SED'deki öğrenciler üst SED'deki öğrencilere göre daha yüksek düzeydegüçsüzlük yaşamaktadır. Öğrencilerin okul SED'i ile yabancılaşma düzeylerikuralsızlık alt ölçeği hariç diğer alt ölçeklerden aldıkları puanlar arasında anlamlı birfarklılığın olduğu görülmüştür. Buna göre alt SED'ki okullarda eğitim gören öğrenciler,orta ve üst SED'deki okullarda eğitim gören öğrencilere göre daha yüksek düzeydeyabancılaşma göstermiştir. Öğrencilerin aile (anne-baba) eğitim düzeyi ile yabancılaşmadüzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Bu farka göre okuma yazmabilmeyen anneye sahip öğrenciler, ortaokul ve lise mezunu anneye sahip öğrencileregöre daha yüksek düzeyde yabancılaşma gösterirken okuma yazma bilmeyen ve ilkokulmezunu babaya sahip öğrenciler, lise mezunu babaya sahip öğrencilere göre dahayüksek düzeyde yabancılaşma göstermiştir. Öğrencilerin sınıf mevcuduna göreyabancılaşma düzeylerine bakıldığında güçsüzlük alt ölçeği hariç diğer alt ölçeklerdenaldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Bu farka göre; 25-34 kişilik sınıflarda eğitim gören öğrenciler 45-54 kişilik sınıflara göre daha yüksekdüzeyde yabancılaşma göstermiştir.Anahtar Kelimeler : Yabancılaşma, Güçsüzlük, Anlamsızlık, SosyalSoyutlanma, Kuralsızlık.

Abstract:
iiiABSTRACTTO DETERMİNE WHAT SOCIO DEMOGRAPHIC VARIABLES AFFECTTHE STUDENTS? ALIENATION OF FIFTH GRADE STUDENTS ATELEMENTARY SCHOOLÖzlem UZUNMaster Thesis, Department of Elementary EducationSupervisor: Asst. Prof. Songül TÜMKAYAApril, 2006, 117The purpose of this study is to develop a scale to measure the level of alienationof fifth grade students at elementary school and to determine what socio demographicvariables affect the students? alienation level.Stratified sampling design was used through two stages. In the first stage, as apopulation of 310 fifth grade students for pilot study participated in the study. The firstquestionnaire composed of 96 items was given to the participants. In order to obtainconstruct validity, data were collected from 132 fifth grade students from two differentschools. In order to obtain the similar construct validity, 83 fifth grade students weregiven the same questionnaire once, and 51 fifth grade students were given the samequestionnaire for reliability twice with four week intervals. In the second stage of thestudy, based on socio demographic characteristics, the scores obtained from SSA (Scaleof School Alienation) in the first stage were compared with gender, students?perceptionof family economic status, education level of family, class size in order to find outwhether there was a significant difference between these variables with the datacollected from 13 schools, 4 of which were private, 9 of which were private schools.982 students, composed of 493 females (% 50.20) and 489 males (%49.8), participatedin the study.ivTo summarize the findings, it was found that the scale to measure alienationdeveloped was reliable and valid. The scale was composed of four categories, which arepowerlessness, meaninglessness, social isolation and normlessness.In terms of gender differences it was found that males tend to become morealienated than females according to the scores obtained from subcategories ofpowerlessness, normlessness, and social isolation. According to socio economic status(SES), the students in the middle class experience more weakness than the ones in theupper class. According to socio economic status (SES) findings, it was found thatexcept normlessness subscale, there is a significant difference between two groups. Thestudents living in the low SES experience more alienation than those living in themiddle and high class. There is a significant difference between the education level offamily and students? alienation. The students whose mothers are illiterate experiencemore alienation than the ones whose mothers are graduate of secondary or high schools.In the same way, the students whose fathers are illiterate experience more alienationthan the ones whose fathers are graduates of high schools. According to the class sizevariable, except the powerlessness subscale, it was found that the students who were ina large class size experience more alienation than the ones in a less large class size. Thesignificant difference shows that the students attending 25-34 size class experiencemore alienation than those attending 45-54 size class.Key Words: Alienation, powerlessness, meaninglessness, social isolation, normlesness