Türkiye'de faaliyet gösteren karayolu taşımacılık firmalarının etkinliğinin analizi
Analysis of the effectiveness of highway transportation companies operating in turkey
Yazar: GÖRKEM EGE
Danışman: DOÇ. DR. ERGİNBAY UĞURLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik analizi = Efficiency analysis ; Kara yolu ulaşımı = Land transportation ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Kurumsal etkinlik = Corporate efficency ; Taşıma = Transport ; Taşımacılık = Transportation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte taşımacılık sistemleri hızlı bir gelişme eğilimi içerisine girmiştir. Ulaşım çeşitliliği ve maliyetlerin düşmesi ile birlikte taşımacılık sektörünün ekonomik sistemdeki yeri etkilenmiştir. Küreselleşme ile birlikte işletmelerin ulusal ve uluslararası rekabet etrafında çalışmalarını yürütmesinin gerekmesi, taşımacılık sektöründeki değişimleri ortaya çıkarmaktadır. Çalışmada ekonomik sistemin temel parçalarından birisi olan taşımacılık sektörü hakkında araştırma yapılmaktadır.
Türkiye'de faaliyet gösteren karayolu taşımacılık firmalarının etkinliğinin analiz edilmesi çalışmanın temel amacıdır. Çalışmada ayrıca karayolu taşımacılığı ve UBAK belgesi ile ilgili konulara açıklık getirilmesi amaçlanmaktadır.
Türkiye'de karayolu taşımacılığı diğer taşımacılık sistemlerine göre daha fazla tercih edilmektedir. Türkiye sahip olduğu coğrafi konumun getirdiği avantajla birlikte karayolu taşımacılığı konusunda ön plana çıkmaktadır. Türkiye'de yurtiçi yolcu taşımacılığının yüzde 90'ı, yurtiçi yük-eşya taşımacılığının ise yüzde 75'i karayolu taşımacılığı aracılığıyla yapılmaktadır.
Çalışmada etkinlik analizi ve veri zarflama analizi ile birlikte Türkiye'de faaliyet gösteren 206 taşıma şirketinin 2015 yılı ve 2018 yılı etkinlikleri hesaplanmıştır. Bu amaçla EURO5, sefer sayısı, toplam alınan belge sayısı ve verimlilik verileri 2015 ve 2018 yılları için UBAK veri tabanından toplanmıştır. Yapılan analizde girdiler motor tipi, sefer sayısı ve toplam alınan bilet sayısı; çıktı ise verimliliktir. Analiz sonucunda 2015 yılında 4 şirket 2018 yılında 9 şirketin etkin olduğu sonucu elde edilmiştir. Etkin olan şirketlerin isimleri tarafımızca bilinmekle birlikte şirket isimleri gizlenmiştir.
Taşımacılık sektörü tüm dünyada teknolojik gelişmelerin de etkisiyle büyük bir hızla gelişmektedir. Karayolu taşımacılığı da yolcu ve yük-eşya taşımacılığı açısından gelişimini sürdürmektedir. Türkiye'de faaliyet gösteren karayolu taşımacılık firmalarının etkinliğinin analiz edilmesi çalışmanın temel amacı olarak belirlenmiştir. Karayolu taşımacılığı ve UBAK belgesi ile ilgili konulara açıklık getirilmesi de çalışma kapsamındaki öncelikli amaçlardan bir tanesidir. Çalışmada veri zarflama analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla EURO5, sefer sayısı, toplam alınan belge sayısı ve verimlilik verileri 2015 ve 2018 yılları için UBAK veri tabanından toplanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. 2015 ve 2018 yıllarına ait verilerin kullanılması, araştırmanın sınırlılığını oluşturmaktadır. Araştırmada değişken olarak Firmaların EURO5, Sefer Sayısı, Verimlilik, Toplam Aldığı Belge Sayısı kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Taşımacılık, Karayolu taşımacılığı, Türkiye'de Karayolu Taşımacılığı Firmaları.

Abstract:
Transportation systems have entered a trend of rapid development with the developments in technology. The position of the transport sector in the economic system has been affected along with the diversity of transportation and the reduction of costs. Associated with globalization, the necessity of businesses to work around national and international competition finds out the changes in the transportation sector. In this study, research has been made about the transportation sector which is one of the basic parts of the economic system.
The main purpose of the study is analysing the effectiveness of road transport firms operating in Turkey. The study also aims to clarify the issues related to road transport and UBAK certificate.
Road transport in Turkey is preferred more in reference to other transport systems. Turkey has come to the fore in the road transport issue together with the geographic location advantages. In Turkey, 90 percent of the domestic passenger transport and 75 percent of the freight transport of goods is done via road transport.
In this study, the activities between 2015 and 2018 of 206 transportation companies operating in Turkey were calculated with the effectiveness analysis and the data envelopment analysis. For this purpose, EURO5, number of expeditions, the total number of documents received and productivity data were collected from UBAK database for 2015 and 2018. In this analysis, inputs are engine type, the number of expeditions and the total number of tickets purchased; output is efficiency. According to the analysis, it was observed that 4 companies in 2015 and 9 companies in 2018 were effective. Although we know the names of the active companies, the names of the companies are hidden.
The transportation sector is developing rapidly with the impact of technological developments all over the world. Road transport also continues its development in terms of passenger and freight transportation. Analysing the efficiency of highway transport companies that are operating in Turkey has been identified as the main purpose of the study. Clarification of issues related to road transport and UBAK certificate is one of the primary objectives of the study. Data envelopment analysis methodology has been used in the study. For this purpose, EURO5, number of expeditions, the total number of received documents and productivity data were collected from UBAK database for 2015 and 2018 years. According to the results, there is a significant relationship between the variables. The use of data for 2015 and 2018 constitutes the limitation of the research. In this research, the companies' EURO5, Number of Expeditions, Productivity and Total Number of Documents Received were used as variables. 
Keywords: Transport, Highway transport, Road Transport Companies in Turkey.