Farklı sivrisinek türlerinin larva ve erginlerinde orta bağırsak ve tükürük bezlerinin glikozaminoglikan değişikliklerinin belirlenmesi
Determination of gag contents on both larval and adult salivary glands and midguts in different species of mosquitoes
Yazar: AYŞEN NAVRUZ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER DEVECİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Glikozaminoglikanlar = Glycosaminoglycans ; Orta bağırsak = Midgut ; Sivrisinekler = Culicidae ; Tükürük bezleri = Salivary glands

Özet:
Bu çalışmada larva Anopheles sacharovi ve Culiseta longiareolata ile ergin Anopheles maculipennis ve Culiseta longiareolata türleri araştırma materyali olarak kullanılmıştır. Her iki türün, larva ve erginlerinde tükürük bezi ve orta bağırsakların histolojik yapısı ve glikozaminoglikan (GAG) değişimleri araştırılmıştır. Alınan kesitler, histolojik yapısını göstermek için Hematoksilen-Eosin ile boyanmıştır. GAG'lar kritik elektrolit konsantrasyondaki MgCl2 içeren Alcian Blue (AB) ve Periodik asit-Schiff kullanılarak belirlenmiştir. Boyanan örnekler ışık mikroskobunda incelenmiştir.Larva orta bağırsağının anterior bölgesi tek katlı kübik epitel hücrelerle kaplıdır. Orta bağırsak hücreleri, her iki türde de belirgin mikrovilluslara sahiptir. Bağırsak lümeninde besinin etrafını saran peritrofik matriks bulunur. AB boyanmalarından elde edilen verilere göre, Cs. longiareolata larva orta bağırsağındaki boyanma An. sacharovi larva orta bağırsağındakinden daha yoğundur. 0.025 M ve 0.06 M MgCl2 içeren AB ile en yoğun boyanan bölgeler bazal lamina, mikrovillus ve nukleuslardır.Larva tükürük bezi hücreleri geniş nukleuslara sahip büyük hücrelerdir. Larval orta bağırsak ve larval tükürük bezi arasındaki GAG boyanma yoğunluğu oldukça benzerdir. İlk iki konsantrasyondaki (0.025 M ve 0.06 M) AB boyanması çok yoğundur fakat diğer konsantrasyonlardaki (0.3 M, 0.65 M ve 0.9 M) AB boyanması oldukça zayıftır. Cs. longiareolata'nın larval tükürük bezlerindeki AB boyanması An. sacharovi'den daha yoğundur. Bununla birlikte en yoğun boyanma hücrelerin apikal bölgesinde gözlenmiştir.An. maculipennis ve Cs. longiareolata'nın her ikisinde de dişi sivrisineklerin orta bağırsak hücreleri 0.025 M ve 0.06 M MgCl2 içeren AB ile yoğun bir şekilde boyanmıştır. Yoğun boyanma özellikle mikrovilluslarda gözlenmiştir, bu nedenle sülfatlanmış GAG'lar, sülfatlanmış glikoproteinler ve musinlerin konak-parazit ilişkisinde rol oynadığını düşünülebilir. Bunun yanı sıra, mikrovillusların 0.3 M MgCl2 içeren AB boyamalarının ilk iki konsantrasyon ile benzer özellik göstermesi burada kondroitin sülfatın bulunabileceğini düşündürmektedir.Parazitler dişi sivrisinek tükürük bezlerine bazal laminadan girerler. Dişi An. maculipennis ve Cs. longiareolata'nin her ikisinde de tükürük bezleri 0.025 M ve 0.06 M MgCl2 içeren AB ile özellikle bazal laminalarda yoğun boyanma göstermiştir. Dolayısıyla, karbohidratların bazal laminadan parazit girişinde önemli bir rol oynadığı düşünülebilir.Sonuç olarak, GAG'lar hem larva hem de ergin sivrisineklerin orta bağırsak ve tükürük bezlerinde bol miktarda bulunmaktadırlar ve bu durum konak-parazit ilişkisinde önemli bir rol oynayabilir. GAG çeşitlerini belirlemek için, daha hassas methodlar kullanılarak yapılacak olan ileri çalışmalarla, konak-parazit ilişkilerini daha iyi açıklamak mümkün olabilir.Anahtar sözcükler: sivrisinek, tükürük bezi, orta bağırsak, glikozaminoglikan

Abstract:
In this study larvae of Anopheles sacharovi and Culiseta longiareolata and imagos of Anopheles maculipennis and Culiseta longiareolata were used as research materials. In both species, histological structure and their glycosaminoglycan contents (GAG) of salivary gland and midgut in larva and imago, were investigated. The sections of samples were stained with Hematoxylin-Eosin to show histological structure. GAGs were determined with Alcian Blue (AB) in critical electrolite concentrations of MgCl2 and Periodic acid-Schiff. Stained materials were examined with light microscope.Anterior region of larval midgut is covered with single-layered cubic epithelial cells. Larval midgut cell has distinct microvilli in both species. In gut lumen, there was peritrofic matrix which surrounds the food. According to AB staining, it was found that Cs. longiareolata?s larval midgut was stained more densely than An. sacharovi The strongest stained regions which represent basal laminaes, microvilli and nuclei were obtained with AB consist of 0.025 M and 0.06 M MgCl2 respectively.The cells of larval salivary glands were huge and have large nuclei. Staining density of GAGs was quite similar between larval midgut and salivary gland. In first two concentration (0.025 M and 0.06 M) AB stainings were quite dense but in the other concentration (0.3 M, 0.65 M and 0.9 M) AB stainings were considerably weak. Larval salivary gland of Cs. longiareolata were stained denser with AB than An. sacharovi. However, the strongest staining of AB was observed on the apical region of these cell.Midgut cells of female mosquitoes of both An. maculipennis and Cs. longiareolata were intensely stained with AB consists of 0.025 M and 0.06 M MgCl2 respectively. Strong staining was especially observed on microvilli, therefore we can consider that sulphated GAGs, sulphated glycoproteins and mucins may have a role in host parasite interactions. Besides, microvilli staining with AB consists of 0.3 M MgCl2 has similar characteristic with first two concentrations that considered to presence of chondroitin sulphate.Parasites penetrate the salivary glands of female mosquitoes via basal lamina. Salivary glands of female mosquitoes of both An. maculipennis and Cs. longiareolata were intensely stained with AB consists of 0.025 M and 0.06 M MgCl2 respectively, especially on basal laminaes. So we can suppose that, carbohydrates may have crucial roles for parasite entrance from the basal lamina.Consequently, GAGs are abundant both midgut and salivary gland of larval and adult mosquitoes, and it might be have critical roles for host-parasite interaction. Further investigation for determining the types of GAG, using more sensitive methods, could be explain host-parasite interactions properly.Keywords: mosquito, salivary gland, midgut, glycosaminoglycan