Yeşil kriminoloji bağlamında çevre suçlarında kamusal farkındalık
Public awareness of environmental crimes in the context of green criminology
Yazar: TUĞBA BAYINDIR
Danışman: PROF. DR. İMDAT ELMAS
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Kamu denetimi = Public inspection ; Kamu yönetimi = Public administration ; Suç = Crime ; Suçlular = Criminals ; Çevre = Environment ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Çevresel etki = Environmental impact ; Örgütsel farkındalık = Organizational mindfulness

Özet:
Çevre sorunları, insanlığın çevreyi tahakkümü altına almasından itibaren artarak günümüzde
geri döndürülemez bir tahribata yol açmıştır. Çevrenin bir hak olarak görülmeye
başlamasından itibaren çevre hukuku da bu sorunlara çözüm arayışının bir parçası olmuştur.
Çevrenin ceza hukuku konularına dahil edilmesi ile çevresel sorunlar, kriminolojinin de
alanına girmiştir. Yeşil kriminoloji ile çevre suç ve cezalarına yeşil bir perspektif getirilerek,
çevre sorunlarını çözümü için devlet politikalarının değiştirilmesi, çevresel adalet ve sosyal
adaletin sağlanması amaçlanmaktadır.
Çalışmamızda doğa ve çevre kavramları, geçmişte doğaya karşı yaklaşım, çevrenin hak
olarak tanınması, uluslararası ve anayasal düzeyde çevreye ilişkin gelişmeler, Türk Ceza
Kanunu'nda çevre suçları, yeşil kriminolojinin içeriği ve tarihi, yeşil kriminolojinin mağdur
yelpazesi, Türkiye'de çevre hareketi ve sivil toplum, sosyal medyada çevrecilik konularına
değinilmiştir. Türkiye'deki çevresel hareketlerden birkaçı üzerinde durulmuş toplumsal olarak
çevreyi korumaya ilişkin mücadele, toplumsal tepkiler, sivil toplum hareketi ve çevresel
mücadelenin sosyal medyadaki yansıması irdelenmiştir.
Yeşil kriminolojinin teorik çerçevesine dayanarak İstanbul'da yaşayan 18 yaş üstü bireylere
yönelik çevreye ilişkin sivil toplum kuruluşlarına üyelik ve sosyal medyada çevreye ilişkin
hesapları takip etme durumuna göre çevresel bilinç ve farkındalık, çevresel tehdide ilişkin
tutum, yasal düzenlemelere ilişkin farkındalık gözlemlenmiştir.
Araştırmamız sonucunda çevreyle ilişkili sosyal medya hesaplarını takip edenlerin ve
çevreyle ilgili STK üyesi olanların çevre bilincinin daha yüksek olduğu, çevreye dair olumlu
davranışları daha çok gerçekleştirdikleri, çevresel tehditlerin farkında oldukları, yasal
düzenlemelere ilişkin daha çevresel talepleri olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Since the beginning of the domination of humanity on the environment, environmental issues
have been consistently growing and reached an irrevocable level recently. As of the
environment was considered as a right, environmental law has become a part of the solution-seeking to those issues. Being embodied in criminal law has led environmental issues to be
considered in the criminology area. Green criminology looks at environmental crimes and
penalties from a green perspective and aims to change governments' policies and cause
environmental and social justice.
This study concentrates on nature and environment terms, attitudes towards nature in history,
considering the environment as a right, international and constitutional developments about
environment, environmental crimes in the Turkish Criminal Code, green criminology's content
and history, victim range of green criminology, environmental movement in Turkey, and
environmentalism in civil society and social media. The study focuses on some of the
environmental movements in Turkey, social campaigns for protecting the environment, social
reactions, and representation of civil society movements and environmental campaigns on
social media.
Based on green criminology's theoretical framework, the study examines 18 and above years
old individuals' environmental awareness, attitudes towards environmental dangers, and
awareness of environmental legal regulations in Istanbul in regard to joining nongovernmental organizations and following environmental accounts on social media.
The results of the study indicate that individuals who follow environmental social media
accounts and are members of non-governmental environmental organizations have a higher
awareness of the environment and environmental dangers, develop more positive attitudes
towards the environment, and are more demanding to environmental legal regulations.