Türk edebiyatında polisiye roman ve Ahmet Ümit'in polisiye roman kurguları
Detective novel in Turkish literature and Ahmet Ümit's detective novel fictions
Yazar: HABİBE GEZER
Danışman: Y.DOÇ.DR. CAFER GARİPER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZETTÜRK EDEB YATINDA POL S YE ROMAN VE AHMET ÜM T' N POL S YEROMAN KURGULARIHAB BE GEZERSüleyman Demirel Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü,Yüksek Lisans Tezi, 131 sayfa, Eylül 2006Danışman: Yard. Doç. Dr. Cafer GAR PERBu tezin amacı, Türk edebiyatında polisiye roman konusunu ve Ahmet Ümit'inpolisiye roman kurgularını incelemektir.Tez iki bölümden oluşur. lk bölümde polisiye romanın teorisi sunulmuş, ikincibölümde ise Ahmet Ümit'in polisiye romanları ilk bölümde anlatılan teorik bilgilerçerçevesinde tahlil edilmiştir.Polisiye roman, Dünya edebiyatında ilk olarak Amerika'da 19. yüzyılın ilk yarısındaortaya çıkmıştır. lk polisiye kurguyla yazılan eser, Edgar Allan Poe'nun 1841'de yayımladığıMorg Sokağı Cinayeti'dir. Türün kurucusu olan Poe'yu, Emile Gaboriau, Maurice Leblanc,Gaston Leroux, Marcel Allain, Pierre Souvestre ve Artur Conan Doyle takip eder. Polisiyeroman, kısa sürede Dünya edebiyatındaki yerini alır.Polisiye romanın Türk edebiyatına girişi ise, 19. yüzyılın sonlarına doğrugerçekleşir. Dilimize çevrilen ilk polisiye roman, Fransız yazar Ponson de Terrail'in ParisFaciaları adlı kitabıdır. Bu eser, 1881 yılında Ahmet Münif tarafından çevrilmiştir. lk telifpolisiye roman ise Ahmet Mithat Efendinin1884'te yayımladığı Esrâr-ı Cinayât adlıeseridir. Polisiye romanın Türk edebiyatındaki gelişimi ise 1908 II. Meşrutiyet'in ilanındansonra gerçekleşir.Edebiyatımıza polisiye romanla giren Ahmet Ümit, altı roman kaleme almış ve buromanların tamamını polisiye roman kurgusuyla sunmuştur. Ümit, romanlarını çok zincirli,karmaşık bir olay örgüsü içerisinde kurgular. Cinayet hadisesi etrafında şekillenen buromanlarda, kahramanların psikolojik ve karakteristik özellikleri ayrıntılı olarak sunulur.Romanların ilk bölümlerinde tespit edilen suç, gerekli soruşturmalar yapılarak çözülür. Buçözüm bir tesadüf veya itirafla da olabilir.Anahtar Kelimeler: Polisiye Roman, Kurgu, Ahmet Ümit.

Abstract:
ABSTRACTDETECT VE NOVEL IN TURKSH L TERATURE AND AHMET ÜM T?SDETECT VE NOVEL F CT ONSHAB BE GEZERSüleyman Demirel University, Department of Turkish Language and Literature,Master Thesis, 131 pages, September 2006Supervising Professor: Yard. Doç. Dr. Cafer GAR PERThe aims of this Thesis are detective novel in Turkısh literature and Ahmet Ümit?sdetective novel fictions.This Thesis consist of two chapter. In the first chapter theory of detective novels haspresented. The second chapter, Ahmet Ümit?s detective novels had been analysed in theaspects of theorical informations wich are told in the first chapter.Detective novel had been appeared firstly in World literature in first half of 19.century in America. First detective novel which Edgar Allan Poe had published in 1841 was?The Murders in the Rue Morgue?. Poe who is the founder of this detective novel type hadbeen followed by Emile Gaboriau, Maurice Leblanc, Gaston Leroux, Marcel Allain, PierreSouvestre ve Artur Conan Doyle. Detective novel takes part in world literature in a shorttime.Detective novel?s going in Turkish literature has been become a reality at the last of19. century. The first detective novel which was translated in our language is French writterPonson de Terrail?s ?Disesters of Paris?. This novel has been translated in 1881 by AhmetMünif. The first reconciliation detective novel which had been published in 1884 by AhmetMithat Efendi was ?Esrar-ı Cinayat?. The detective novel?s development in Turkısh literaturehas been become a reality in 1908 after declaring of the second constitutional monarchy.Ahmet Ümit who participates in our literature with the detective novel has written sixnovels and has presented al of this novels with detective novel fiction. Ümit has presented hisnovels in very complicated and chain events. n these novels which are taking on a shapearound evenets of murder, the heroes? psychological and characteristics features has beenpresented in detail. The determined crime in the first chapters of novels has been solved bymaking necessary invenstigation. This solution can became by coincidence or confession.Key words: Detective Novel, Fiction, Ahmet Ümit.