Kripto paralardan elde edilen kazançların vergilendirilmesi
Taxation of earnings yielded from cryptocurrencies
Yazar: SÜLEYMAN GİRGİN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ARSLANER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Satoshi Nakamoto, "A peer to peer cash system" (Uçtan uca ödeme sistemi) adıyla 2008 yılında yayımladığı makalesinde, ilk kripto para olan Bitcoin'i duyurmuştur. Herhangi bir merkezi otorite veya banka tarafından desteklenmeyen bu sıradışı dijital varlık, anonimlik özelliğinden dolayı da birkaç yıl içinde yasa dışı ticaretin ilgi odağı olmuştur. Bitcoin bu ilgi ile birlikte, yasa dışı elektronik ticaret sitesi olan Silk Road (2013 yılında) operasyonuyla merkezi otoritelerin kara listesine girse de, kullandığı dağıtık ağ yapısı birçok teknoloji şirketinin ilgisini çekmeye devam etmektedir.

2008 yılından bu yana yaygınlaşan blockchain ekosistemindeki kripto para türünün dört bin adedi aştığı görülmektedir. Bu paraların işlem gördüğü çevrimiçi takas platformların sayısı ise on binleri bulmaktadır. Her geçen gün daha fazla kullanıcı tarafından ilgi gören kripto paralar, artık merkezi otoriteler tarafından da daha sıkı takip edilmektedir. FED, BIS, ECB gibi merkezi otoriteler çeşitli raporlar yayımlayarak bu teknolojiyle ilgili düzenlemeler yapılmasını önermektedirler. Merkezi otoritelerin bu çağrıları ile bazı ülkeler düzenlemeler yapsa da, kripto paraların tanımı konusunda hemfikir olma durumu söz konusu değildir. Bu karmaşıklık, düzenlemelerle yasallaştırılan kripto varlıkları, vergilendirilme sorunsalı ile karşı karşıya bırakmaktadır. Yasal bir tanıma kavuştuğu ülkelerde vergilendirilme süreçleri ilerlese de varlıklarının tanımı yapılmadığı veya yapılamadığı ülkelerde ise vergilendirilme süreci sağlıklı ilerlememektedir.

Birçok ülke veya teknolojinin girişimcisi kripto paraları bir ödeme aracı olarak görse de merkezi otoritelerin farklı yaklaşımları konunun vergi boyutunu tartışmalı duruma sokmaktadır. Bu çalışmada ödeme araçlarının tarihi ve blockchain ekosistemindeki kripto paralar incelendikten sonra bu dijital paraların ülkelere göre çeşitlilik gösteren vergilendirme süreci veya vergilendirilme sürecinin önündeki engeller tartışılmaktadır. Çalışmada bu tartışmalı varlıkların vergisel süreci özellikle elde edilen kazançlar açısından incelenmektedir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Blockchain, Kripto Paralar, Vergi, Bitcoin

Abstract:
In the 2008 paper titled "a peer to peer cash system" written by the cryptology expert Satoshi Nakamoto, he announced the first-ever crypto currency called Bitcoin. This digital entity which is not supported either by any central authority or bank, became the point of attraction for illegal trading due to its anonymity characteristic. As a result of this attraction, Bitcoin started to be enumerated at the black list of central authorities as seen at the Silk Road investigation (2013); nonetheless it still preserves its significance among the tech companies due to its dispersed network structure.

Since 2008, the number of cryptocurrencies in the blockchain ecosystem has expanded exponentially and exceeded the four-thousand threshold. Besides, the number of online settlement platforms through which these currencies are processed is now almost ten thousand. Since the usage of cryptocurrencies becomes widespread day by day, even central authorities began to give particular importance to them. The central authorities such as FED, BIS and ECB have published a number of reports on cryptocurrencies while demanding to impose certain regulations on them. Although some of the countries put forward legal regulations in relation to these reports, there is still a lack of consensus on the structure of these regulations. This complicacy makes the cryptocurrencies that are legalised by the regulations to face with the taxation problem. Even though taxation procedures are going in a moderate way at the countries where cryptocurrencies are legally recognised, the taxation process has grave challenges at the countries where cryptocurrencies do not have any kind of recognition.

Although many countries and tech entrepreneurs consider cryptocurrencies as a method of payment, different approaches developed by central authorities led the taxation process to be a controversial topic. In this research, after examining the history of method of payments and cryptocurrencies in the blockchain ecosystem, the taxation process belonging to the cryptocurrencies which have differing implementations within the countries as well as the challenges on it are scrutinised. This study focuses on the taxation process of this controversial entity by discussing particularly the earnings yielded from them.

Keywords: Blockchain, Cryptocurrencies, Taxation, Bitcoin