Akut ve kronik stres uygulanan sıçanlarda serum tiyol/disülfit ve malonildialdehit/glutatyon oksidan dengesine oksitosinin etkisi
The impact of oxytocin on thiol/disulphide and MDA/GSH homeostasis in acute and chronic stress applied rats
Yazar: HİLAL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE PEHLİVANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Günlük yaşantının kaçınılmaz bir parçası olan stres değişen maruziyetlerin sonucunda homeostazisi tehdit ederek hastalıkları tetikleyebilmektedir. Bu etkinin ortaya çıkmasında çeşitli mekanizmalar öne sürülmekle birlikte, asıl etki vücutta oksidan dengenin bozulmasına bağlıdır. Bu nedenle oksidan dengeyi koruyacak endojen veya eksojen maddeler hastalıklardan koruyucu ve/veya tedavi edici potansiyelleri için araştırılmaktadır. Son yıllarda davranışsal etkileri ve özellikle stres yanıtını modüle ettiğinin gösterilmesi nedeni ile oksitosin de iyi bir aday olarak görülmektedir. Stres koşullarının akut ya da kronik olarak deneyimlenmesinin organizmadaki etkilerinin de farklı olduğu çeşitli sistemler için rapor edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, akut ve kronik stres uygulanan sıçanlarda oksitosinin, oksidan dengenin belirteçleri olarak, serum tiyol/disülfit ve malonildialdehit (MDA)/glutatyon (GSH) dengelerine etkisini araştırmak amacıyla erkek Sprague-Dawley sıçanlar (n=56) rastgele kontrol (K), akut (AS) ve kronik stres (KS) gruplarına, sonrasında her gruptaki hayvanlar intranazal oksitosin uygulanan (OT+) ve uygulanmayan (OT-) olmak üzere alt gruplara ayrıldı. Stres gruplarına ikişer saat soğuk-hareketsizlik stres protokolü uygulandı. Protokolden önce ve sonra stres yanıtını değerlendirmek için tükürük kortizol seviyeleri ve yükseltilmiş artı labirent testi skorları kullanıldı. Deneyin sonunda alınan serum örneklerinde ELİZA yöntemi ile MDA, GSH ve spektrofotometrik olarak native tiyol, disülfit ve toplam tiyol ölçülmüştür. Buna göre stres gruplarında stres yanıtı daha büyüktü ve bu yanıt kronik strese maruz kalan hayvanlarda anlamlıydı ve süreden bağımsız olarak oksitosin ile anksiyolitik etki gözlendi. Oksitosinin serum MDA/GSH dengesine olumlu etkisi gözlenirken disülfit miktarını sadece AS grubunda anlamlı düzeyde düşürdü. Bu çalışmanın sonuçları oksitosinin bilinen anksiyolitik etkisini, stres yanıtını azalttığını göstererek, desteklenmesinin yanı sıra stresin neden olduğu oksidan strese karşı antioksidan etkisini de göstermiştir. Ayrıca AS ve KS gruplarının strese ve oksitosine yanıtları farklıdır. Bu sonuçlar endojen oksitosini artıracak yöntemlerin ve/veya ekzojen oksitosinin birçok hastalığın patogenezinde rolü olduğu düşünülen stres ilişkili oksidan stresin önlenmesinde kullanılabileceğini düşündürmesi açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akut stres, kronik stres, oksitosin, oksidan stres, MDA, GSH, tiyol

Abstract:
Stress, which is an inevitable fact of daily life, can trigger diseases by disturbing homeostasis as a consequence of varying exposures. However, various mechanisms have been suggested in the emergence of this effect, the actual effect depends on the impairment of oxidant balance in the body. Therefore, endogenous or exogenous substances protecting oxidant balance are investigated for potential preventive and/or therapeutic effects against diseases. In recent years oxytocin is also considered as a good candidate because of its behavioral effects particularly modulation of the stress response. Varying effects of acute or chronic stress on several systems have already been reported. In light of the accumulated data, to evaluate the impact of oxytocin on serum thiol/disulphide and malonyldialdehyde (MDA)/glutathione (GSH) homeostasis in acute and chronic stressed rats, as markers of oxidant balance. Male Sprague-Dawley rats (n=56) were randomly divided into three groups as control (C), acute (AS) and chronic stress (CS). Further, the animals in each group were subdivided into intranasal oxytocin (OT+) or placebo (OT-) applied. Cold-immobilization stress protocol (4 hours in total) was applied once to AS and in five consecutive days in CS groups. Salivary cortisol levels and elevated plus maze scores were used to assess stress response before and after the protocol. MDA and GSH were measured by ELISA method and the native thiol, disulfide and total thiol were measured spectrophotometrically in the serum samples obtained after the protocol is over. The stress response was greater in stress groups and this response was significantly higher in chronic stress applied animals, oxytocin suppressed stress response regardless of the application time. In addition oxytocin exhibited significantly favorable effect on serum MDA/GSH balance as well as the serum disulfide concentration only in the AS group. The results of this study supported the well-known stress relieving effect of oxytocin, together with promoting antioxidant effect induced by AS or CS conditions. However, AS and CS groups have different responses both to stress and oxytocin. These results are important in terms of methods that can be used to increase endogenous oxytocin and/or application of exogenous oxytocin to prevent stress-induced oxidant stress, which is thought to play a role in the pathogenesis of many diseases.

Keywords: Acute stress, chronic stress, oxytocin, oxidant stress, MDA, GSH, thiol