W.A. Mozart (KV 612) Konser Aryası'nın incelenmesi ve Viyana klasik döneminde kontrbasın solist enstrüman olarak önemi
Analysis of W.A. Mozart's (KV 612) Concert Aria and the significance of contrabass as a solo instrument
Yazar: DENİZ YURDAKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ÖZKAYA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Yaylı Çalgılar Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Haydn, Franz Joseph = Haydn, Franz Joseph ; Kontrabas = Doublebass ; Mozart, Wolfgang Amadeus = Mozart, Wolfgang Amadeus ; Senfoni = Symphony

Özet:
Tez incelemesi yedi bölüme ayrılmıştır.
Birinci bölümde, bu çalışmanın söz konusu olan'' (KV 612 ) Konser Aryası'' eserinin oluşum hikayesinden bahsedilmektedir.
İkinci bölümde, 18. yüzyılda aydınlanma ile beraber oluşan Ulusal Tiyatro kimliğinin ortaya çıktığı dönemde,'' Fırtına ve Gerilim'' akımının Alman tiyatro geleneğine nasıl etki ettiği ve eserin yazıldığı tarihle paralelliğine değinilmektedir.
Üçüncü bölümde, Mozart'ın hayatı kronolojik düzenle anlatılmaktadır.
Dördüncü bölümde, orjinal el yazmasından uzaklaşılması nedeniyle ortaya çıkan edisyonlardan farklılıklarına değinilmiş be nedenleri araştırılmıştır.
Beşinci bölümde, Viyana Klasikleri'nin esin kaynağı olan Joseph Haydn'ın senfoni biçimine kattığı yeniliklerden ve kontrbasın yazılan senfoniler içinde ön plana çıkan solo performanslarından bahsedilmektedir.
Altıncı bölümde, Viyana Kontrbas ekolünün gelişmesine katkı sağlamış, ilham figürü olmuş icracılar, besteci ve virtüöz müzisyenlerin bu ekolü çıkarttıkları yüksek seviyeden bahsedilmektedir.
Yedinci bölümde ise Mozart'ın 1791 yılında bestelediği ''(KV 612) Konser Aryası: Per Questa Bella Mano Obligato Kontrbas, Bas ve Orkestra için'' eserinin analizi yapılmıştır.
Gelenekçi ve yenilikçi anlayışı bir arada benimseyen ve üretken bir müzik insanı olarak Mozart, kişilik ve karakter bakımından da 18. yüzyılın aydınlanmacı ruhuna örnek olmuştur. Bu yenilikçi anlayışı temsilen, Mozart'ın kontrbas repertuvarı için orjinal olarak bestelediği tek eser olan ''( KV 612)'' Konser Aryası: Per Questa Bella Mano Obligato Kontrbas, Bas ve Orkestra için'', biçim ve anlam bakımından incelendiğinde farklı detaylar göstermektedir. Bu detaylardaki incelik; kontrbas enstrümanının, Joseph Haydn ile başlayan Senfoni yazımında, solo karakter kazanması gibi, dönemin bestecilerinin Konöerto ve Sonat biçimindeki üretkenliğinden daha farklıdır. Mozart'ın kontrbası bir arya ile buluşturması ve ona '' Bel Canto'' biçimi içerisinde yer vermesi, enstrümanın şarkı söyleme biçimindeki yetkinliğine dikkat çeker. Kontrbasa, bir ilk olma onurunu yaşatır ve Viyana Kontrbası'na bir kutsallık atfeder.
Bu araştırma, kontrbasın 18. yüzyılda kazanmış olduğu büyük ivmenin etkisindeki Klasik Dönem'in enstrümana özel repertuvarındaki eserlerinin, günümüzde tam anlamıyla bir gelenek bilinci doğrultusunda incelenmesi gerektiğini amaçlamıştır.

ANAHTAR KELİMELER: W.A. Mozart, Per Questa Bella Mano, Viyana Klasikleri, Joseph Haydn, Senfoni, Viyana Kontrbas Ekolü

Abstract:
The thesis is analized in 7 sections.
The first section conveys the composition story of ''(KV 612) Concert Aria'' which is based as the main subject of this thesis.
The second section mentions the National Drama character formed by the enlightment in the 18th century and the effect of ''Storm and Drive'' movement on the German drama tradition together with its alignment with the period of this particular music.
The third section mentions Mozart's life in cronological order.
The fourth section brings out the differences of publishings as a result of diverging form the original hand-writings and the reasons beyond
The fifth section mentions joseph Haydn; as the inspiration of the Vienese Classics and his innovations in symphony form as well as the standing out performances of contrabass in symphonic music.
The sixth section points out the high level of the Viennese Contrabass school which has been raised by performers, composers and virtuoso musicians who have inspired and contributed in the development of this school.
The seventh section reveals the analysis of Mozart's ''(KV 612)'' Concert Aria: Per Questa Bella Mano for Obligato Contrabass, Bass and Orchestra'' which has been composed in 1791
Mozart as a productive musicians who embraced traditional and innovative approaches has been a pioneer of the enlightment period of the 18th century via his personality and charateristics. Pepresenting this innovative approach, (KV 612) Concert Aria Per Questa Bella Mano Obligato Contrabass which Mozart originally composed for his solo bass repertoire indicates peculiar details in terms of form and content. The finesse in these details is far more different from the productivity of the period's composers in Concert and Sonata forms as contrabass owns a solo character in symphonic writings pioneered by Joseph Haydn. Mozart spotlights the chanting efficiency of contrabass by combining it with an aria and featuring in the '' Bel Canto'' form. He grants the contrabass the honor of being pioneer and attributes a sanctity to the Vienesse Contrabass.
This study suggests to analize the Classical Era contrabass repertoire under the influence of its growth in the 18th century in terms of a thorough sense of tradition today; thus is aims to convey other researches from this point of view.

KEYWORDS: W.A. Mozart, Per Questa Bella Mano, Vienesse Classics, Joseph Haydn, Symphony, Vienesse Contrabass School