Birinci derece akrabalarında Tip 2 Diyabet bulunan ve bulunmayan nondiyabetik bireylerin kardiyovasküler hastalık risk faktörleri yönünden karşılaştırılması
Comparing nondiabetic individuals whose first degree relatives have Type 2 Diabetes or not according to cardiovasculer disease risc factors
Yazar: HAYRİYE YOLCU ULUDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Genetik = Genetics ; Kan basıncı = Blood pressure

Özet:
Diyabetin oluşumunda genetik yatkınlığın önemi ve Tip 2 diyabethastalarının birinci derece akrabalarının sosyodemografik özelliklerinin saptanmasıamacımızdır. Bu çalışmayla Tip 2 Diyabet tanısı konulmuş, takip ve tedavi altındakihastaların birinci derece akrabalarının yaşam şekillerinin saptanması, diyabetleilişkili major risk faktörlerinin ortaya konulmaya çalışılmıştır.Çalışma kentsel olarak Isparta Yedişehitler ASM'de yürütülmüş kesitsel tiptebir araştırmadır. Araştırma prospektif olarak planlanmıştır.ASM'ye kayıtlı bulunan 490 kişi (birinci derece akrabasında diyabet bulunan245 kişi ve birinci derece akrabasında diyabet bulunmayan 245 kişi) çalışmakapsamına alındı. Rastgele örneklem yöntemiyle çalışma süremizce ASM'yebaşvurmuş olan, gönüllü kişiler çalışma kapsamına alındı. Çalışmaya katılanhastalara ilk olarak; sosyodemografik özelliklerini, beslenme şekillerini, fizikselaktivitelerini ve diyabet oluşumundaki risk faktörlerini araştırmaya yönelikhazırlanmış olan anket formu uygulandı. Hastaların boy, kilo, tansiyon, bel çevresi,rastgele kan şekerleri ölçüldü. Rastgele alınmış olan parmak ucu kan şekeri 140mg/dl ve üzeri olanlar 75 gr. OGTT uygulanarak temel biyokimyasal parametrelerebakıldı. Araştırma sonucunda elde edilen veriler bilgisayar ortamında (SPSS 13.0)istatistik paket programına aktarılmıştır.Çalışmamızdan elde edilen en önemli sonuçlara göre birinci dereceakrabalarında DM olanların rastgele bakılan kan şekeri düzeyleri, birinci dereceakrabalarında DM olmayanlara göre daha fazlaydı (t=3.238,p=0.001). Birinci dereceakrabalarında DM olanların sistolik ve diyastolik kan basıncı düzeyleri, birinciderece akrabalarında DM olmayanlara göre daha fazlaydı (t=2.441,p=0.015),(t=2.311,p=0.021). Araştırmaya katılanlardan ilkokul mezunu olanlar %57.55(p=282) gibi yüksek oranındaydı. Araştırma grubunun hemen hemen yarısını alt gelirdüzeyindeki bireyler oluşturmaktaydı. Çalışma kapsamındaki kişilerden hiç sporyapmayanlar (%71.0-%66.9) çoğunluktaydı. Alkol içenler birinci derece akrabasındadiyabet olanlarda %9, birinci derece akrabasında diyabet olmayanlarda %8.2, sigaraiçenler %22.6 oranındaydı. Araştırma grubunda erkekler kadınlara göre daha fazlasigara ve alkol içiyordu. Çalışmamızda obezite sıklığı birinci derece akrabasındadiyabet olanlarda %33.5, birinci derece akrabasında diyabet olmayanlarda %32.7oranındaydı. Sistolik kan basıncı 140 mmHg ve üzerinde olanlar %14.8 (p=71),diastolik kan basıncı 90 mmHg ve üzerinde olanlar %18.97 (p=93) oranındaydı.Ayrıca çalışma grubunun %48.6'sı (p=237) abdominal obezitesi mevcuttu.Anahtar kelime: Genetik, Kan basıncı, Obezite, Tip 2 Diabetes Mellitus

Abstract:
In this study we aimed to search out the importance of genetic familiarity indiabetes formation, and to determine the socio-demographic properties of type-2diabetes patients? first degree relatives. By this study we tried to determine thelifestyles of first degree relatives of type 2 diabetic patients who has diagnosis, beingfollowed and treated and to put forth the major risk factors which are related withdiabetes.That study, is a prospective investigation which is performed in IspartaYedişehitler Family Health Center (FHC) and planned as prospective.490 persons (245 persons whose first degree relative has diabetes, and 245persons whose first degree relative doesn?t have diabetes) who are bounded to FHCbefore are included to the study. Volunteers who admitted to FHC during our studyare included with haphazard sampling. At first we performed questionaire form to thepatients about sociodemographic properties, nutrition forms, pysical activities and todetermine the risc factors of diabetes. We measured the length, weight, waist lengthand random blood glucose. We performed 75gr OGTT and evaluated the basicbiochemical parameters whose random fingertip blood glucose 140 mg/dl. Acquireddata is transferred to SPSS 13.0 programme.People attending to our study were primary school graduates were as a highrate of %57.55 (p=282).Almost half of the study group was constituted by lowincoming people. Most of the people of the study content were never making sports(%71.0-%66.9).Alcohol usage rate in persons whose first degree relative has diabeteswas %9, whose first degree relative doesn?t have diabetes was %8.2, smoking was atthe rate of %22.6.In the study group males were using more cigarettes and alcoholthan females. In our study obesity frequency was %33.5 in persons whose firstdegree relative has diabetes and %32.7 in persons whose first degree relative donthave diabetes. People whose systolic blood pressure 140 mmHg and higher were%14.8 (p=71), people whose diastolic blood pressure was 90 mmHg and higher were%18.97 (p=93). %48.6 (p=237) of the same study group had abdominal obesity.Key Words: genetic, blood pressure, obesity, type-2 diabetes mellitus