Enürezisli çocuklarda nokturnal kan basıncı değişiklikleri ile idrar miktarı ve elektrolit atılımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship among urine output and electrolytes excretion and nocturnal blood pressure changes in children with enuresis
Yazar: ZEYNEP ŞENGÜL EMEKSİZ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR IŞIK AĞRAS
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Enürezis nokturna doğuştan ya da kazanılmış santral sinir sistemi defekti olmayan beş yaşın üzerindeki çocuklarda istemsiz olarak gece uykuda altını ıslatma olarak tanımlanır. Primer monosemptomatik nokturnal enürezisin etyolojisinde başlıca nokturnal poliüri, uyku bozuklukları, azalmış mesane kapasitesi ve mesane disfonksiyonu olmak üzere  çok sayıda faktör rol oynamaktadır.
Bu çalışmaya S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi  Çocuk Nefroloji Polikliniğine başvuran monosemptomatik enürezis tanılı 83 çocuk ve aynı yaş ve cinsiyet özelliklerini taşıyan 62 kontrol grubu hastası dahil edildi. Tüm çocuklardan tam kan sayımı, kan biyokimyası, renin ve aldesteron değerleri istendi. Gece ve gündüz ayrı ayrı toplanan 24 saatlik idrar elektrolitleri değerlendirildi ve 24 saatlik ayaktan kan basıncı monitörizasyonu yapıldı. Hastaların fraksiyone sodyum ekskresyonu, fraksiyone potasyum ekskresyonu ve tübüler fosfor rearbsorbsiyonu değerleri hesaplandı. Sonuçlar enüretik çocuklar-kontrol grubu ve poliürisi olan olmayan enüretik çocuklar -kontrol grubu şeklinde iki basamaklı olarak karşılaştırıldı.
Enüretik çocuklar ve kontrol grubu idrar elektrolitleri açısından karşılaştırıldığında gece idrarında fraksiyone sodyum ekskresyonu ve fraksiyone potasyum ekskresyonu değerleri enüretik grupta daha yüksekti. Kalsiyum ve protein atılımı ve tübüler fosfor reabsorbsiyonu açısından ise anlamlı farklılık yoktu. Ayaktan  24 saatlik tansiyon monitörizasyonu sonuçları karşılaştırıldığında ise, gündüz ve gece ortalama diyastolik ve ortalama arteriyel kan basıncı açısından  anlamlı fark saptanmadı. Gündüz ortalama sistolik kan basıncı ise enüretik grupta daha düşüktü. Poliürisi olan-olmayan enüretik çocuklar ve kontrol grubu karşılaştırıldığında gece idrarında hesaplanan  fraksiyone sodyum ekskresyonu, fraksiyone potasyum ekskresyonu, kalsiyum ve protein atılımı poliürik enüretiklerde anlamlı yüksekti. Sistolik, diyastolik ve ortalama arteriyal kan basıncı değerlerinde fark saptanmadı.
Sonuç olarak; enüretik çocuklarda gece idrar solüt atılımının yüksek olduğu ve bu durumun özellikle gece poliürisi patogenezi ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Enüretik çocuklarda, gece kan basıncı değişiklikleri her hasta grubunda etyopatogenezde etkili olmayıp, birden fazla patogenetik mekanizmanın söz konusu olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Enuresis nocturna is defined as involuntary bedwetting during sleep in children older than 5 years old without congenital or acquired central nervous system defect. Many factors play roles in the etiology of primary monosymptomatic enuresis nocturna mainly nocturnal polyuria, sleep disorders, decreased bladder capacity and bladder dysfunction. 
Eighty three children with monosymptomatic enuresis and age and sex matched 62 healthy children who were admitted to Ministry of Health, Ankara Education and Research Hospital, Pediatric Nephrology Outpatient Clinic were included in this study. Complete blood count, blood biochemistry, renin and aldosterone levels were studied in all children. Urinary electrolytes were evaluated in 24 hour urine specimen separately collected during night and day periods. Ambulatory  24 hour blood pressure monitorization was performed for each case. Fractional sodium excretion, fractional potassium excretion and tubular reabsorption of phosphorus measures of patients were calculated. Comparisons of results were performed as enuretic versus control group and polyuric versus nonpolyuric  enuretic group.
In enuretic children, nocturnal fractional sodium excretion and fractional potassium excretion levels were higher than in control group. There were no significant difference in day and night time calcium and protein excretion and tubular reabsorption of phosphorus .  There were no significant difference in mean day and night time diastolic and arterial blood pressure in 24 hour blood pressure monitorization. Day time mean systolic blood pressure were lower in enuresis group. In enuretic children with polyuria fractional sodium excretion,   fractional potassium excretion, calcium and protein excretion were significantly higher than in non-polyuric enuretics and control group. There were no significant differences in the mean day and night time systolic, diastolic and mean arterial blood pressure  among polyuric, nonpolyuric and control group, either. 
In conclusion, nocturnal urinary solute excretion is increased in enuretic children, which is mainly related to pathogenesis of nocturnal polyuria. Nocturnal blood pressure changes are not a constant contributor to pathogenesis of enuresis in all patient groups, which supports the hypothesis of multifactorial pathogenesis of enuresis.