Transüretral rezeksiyon operasyonları sonrası kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of cognitive functions after transurethral resection operations
Yazar: TUĞHAN BAŞMERGEN
Danışman: PROF. DR. IŞIL GÜNDAY
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia

Özet:
Benign prostat hiperplazisi ilerleyen yaşla birlikte hem prostatik üretra düz kasında hem de prostat bezi dokusunda hiperplaziyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Benign prostat hiperplazisi nedeniyle mesane çıkış obstrüksiyonu olan hastalarda, prostatın transüretral rezeksiyonu %85-90 başarı oranı ile tedavide altın standarttır. Transüretral rezeksiyon operasyonunda iyi bir görüş sağlamak, rezeke dokuyu ve kanı almak, operasyon alanını genişletmek için mesane ile prostatik üretrada devamlı bir sıvı akımı (irrigasyon) gerekmektedir. Transüretral rezeksiyon operasyonu yapılan her hastada bir miktar irrigasyon sıvısı absorbe olmaktadır ve hastaların % 10'undan azında transüretral rezeksiyon sendromu görülmektedir.Çalışmamızda spinal anestezi uygulanarak transüretral rezeksiyon operasyonu yapılan olgularda, transüretral rezeksiyon sendromunun erken belirtilerinin huzursuzluk ve konfüzyon gibi mental durumla ilgili semptomlar olması düşüncesinden yola çıkarak, kognitif fonksiyonların operasyon süresi, absorbe edilen irrigasyon sıvısı miktarı ve serum sodyum değeri ile ilişkisini araştırdık.Çalışmamız Etik Kurulu onayı ve olguların izinleri alındıktan sonra Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nda yapıldı. Spinal anestezi uygulanarak transüretral rezeksiyon operasyonu yapılan, American Society of Anesthesiologists risk sınıflaması II-III-IV grubunda olan, yaşları 43 ile 80 arasında değişen toplam 50 olgu çalışma kapsamına alındı. 50 olgu, operasyon süresi 30-60 dakika olan grup (Grup I) ve operasyon süresi 60 dakikadan fazla olan grup (Grup II) olarak 25'er kişilik iki gruba ayrıldı. Operasyon süresi olarak, sistoskopun mesaneye girişi ile cerrahi girişimin tamamlanmasına kadar olan zaman kabul edildi. Asepsi antisepsi kurallarına uyularak, oturur pozisyonda L4-L5 spinöz aralığından 25 G Qincke iğne ile subaraknoid aralığa girildi. Serbest beyin omurilik sıvısı akışı görüldükten sonra 3 ml (15 mg) %0,5 hiperbarik bupivakain (Marcaine®) ile spinal anestezi uygulandı. İşlemin tamamlanmasından sonra hastalara baş yukarıda olacak şekilde litotomi pozisyonu verildi. Hastaların anestezi düzeyi Pin-prick testi ile değerlendirildi. Tüm olguların preoperatif, intraoperatif ve postoperatif sistolik, diastolik arter basınçları, kalp tepe atımları, periferik oksijen satürasyonları kaydedildi. Tüm olguların operasyon süresi, operasyon sırasında verilen kristaloid sıvı miktarı ve kullanılan irrigasyon sıvısı miktarı kaydedildi.Her olgu için absorbe edilen irrigasyon sıvısı miktarı hesaplandı ve kaydedildi. Olgular operasyon bitiminde derlenme odasına alınarak bir saat izlendi ve kan alınarak serum sodyum değeri bakıldı ve kaydedildi. Olgulara operasyondan 24 saat önce ve operasyondan sonra 1. saat, 6. saat ve 24. saatte mini mental test uygulandı ve puanları kaydedildi.Gruplar arasında kullanılan irrigasyon sıvısı miktarı, absorbe edilen irrigasyon sıvısı miktarı ve operasyon sonrası serum sodyum değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Kognitif fonksiyonlar açısından gruplar arasında istatistiksel fark görülmemiştir. İki grupta da absorbe edilen irrigasyon sıvısı miktarı ve operasyon sonrası serum sodyum değerlerinin, transüretral rezeksiyon sendromuna neden olabilecek değerlerin uzağında olmasının bu durumu açıklayacağını düşünmekteyiz.Sonuç olarak; spinal anestezinin transüretral rezeksiyon operasyonlarında öncelikle tercih edilmesi ve özellikle operasyon süresinin uzun olması durumunda, transüretral rezeksiyon sendromu belirtilerinin erken fark edilebilmesi için mental durum takibi yapılması ve operasyon sonrası serum sodyum değerinin bakılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Benign prostate hyperplasia is a disease that makes hyperplasia on both the smooth muscle of prostatic urethra and prostate gland tissue, by getting older. The gold standart of the treatment, on the patients with urinary obstruction because of benign prostate hyperplasia, is transurethral resection operations with the succeed ratio of %85-90. To get a good vision and to take the blood and resected tissue, in transurethral resection operations, there is a continue irrigation needed between the bladder and the prostatic urethra. Every patient that have transurethral resection operation, a small amount of irrigation fluid was absorbed and less than % 10 percent of patient have transurethral resection syndrome.The idea of early symptoms of transurethral resection syndrome like disquiet and confussion make us to search the relationship between cognitive functions period, the amount of irrigation fluid that absorbed and plasma sodium values on the patients who had transurethral resection operation with spinal anesthesia.Study was carried out in our Anesthesiology and Reanimation Department after obtaining the approval of Ethics Committee and informed consent of the patients. We made our study on 50 patients who have transurethral resection operation with spinal anesthesia, and in the risk group of American Society of Anaesthesiologists II-III-IV on age of 43-80. All the patients divided into two groups consist of 25 patients. One of them is Group I, which has an operation period of 30-60 minutes and the other one is Group II, which has an operation period of more than 60 minutes. As an operation period we accepted the time between entering the bladder with sistoscope and the end of the operation. By using the asepsis rules, 25 G Quincke needle was inserted to subarachnoid cavity from L4-L5 vertebral level while the patients were at staying position. After perceiving the brain spinal liquid flow, 3 ml % 0,5 hyperbaric bupivacain (Marcaine®) was given, and after that we took the patients to the litotomy position. The level of anesthesia was controlled with the Pin-prick test. All the patients? preoperative, intraoperative and postoperative sistolic, diastolic arterial pressures, heartbeats and peripheral oxygen saturations were recorded. All the patients? operation periods, the cristalloid that was given during the operation and the irrigation fluid that used were recorded.The irrigation fluid that absorbed was calculated for every patient and recorded also. After the operation the patients were taken to the resting-room and watched for an hour. Their blood samples were taken and sodium values were studied and recorded. Before 24 hours from the operation, and after 1., 6. and 24. hours the Mini Mental Test was applied and the points were recorded.There was no meaningful result found statisticly between the amounts of irrigation fluids, the irrigation fluids that absorbed and the postoperative plasma sodium levels. There was no difference statisticly between the groups about the cognitive functions. In both two groups, the irrigation fluid that absorbed and the postoperative plasma sodium levels are different from the values that could cause the transurethral resection syndrome and that explains the situation.Consequently, we prefer spinal anesthesia at transurethral resection operations of first priority and especially in long-term operations, to notice the early symptoms of the transurethral resection syndrome, making a mental evaluation and checking postoperative plasma sodium values were needed.