İthal Simental, Şarole ve Belçika Mavisi X Holştayn F1 tosunlarda farklı kesim ağırlıklarında besi performansı, kesim, karkas ve bazı et kalitesi özelliklerinin araştırılması
Investigation of fattening performance, slaughter, carcass and some meat quality characteristics of different slaughter weights in imported Simmental, Charolaise and Belgian Blue X Holstein F1 bulls
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN ÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Et kalitesi = Meat quality ; Karkas = Carcass ; Simental sığırı = Simental cattle ; İthalat = Import

Özet:
Bu araştırma besi materyali olarak Avrupa'dan ithal edilen ve entansif besi uygulanan Simental, Şarole ve Belçika Mavisi X Holştayn F1 tosunlarda besi performansı, kesim, karkas ve bazı et kalitesi özellikleri incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma, Ankara – Sincan Organize Hayvancılık Bölgesi'nde bulanan özel bir işletmeye ait kapalı-serbest dolaşımlı ve ızgara zeminli besi ahırında yürütülmüştür. Araştırmanın hayvan materyalini 13 Simental, 14 Şarole ve 15 Belçika Mavisi x Holştayn F1 (BMxH F1) olmak üzere toplam 42 baş tosun oluşturmuştur. Besi performansı verileri, 9 ay süreyle 11-19 aylık yaşlar arasında alınmıştır. Tosunlar, toplam karışım rasyon (TMR) (%17 ham protein ve 2700 kcal/kg KM metabolik enerji) ile ad libitum olarak beslenmişlerdir.
Simental, Şarole ve BMxH F1 tosunlarda besi başlangıç (11 ay) ağırlıkları sırasıyla 415,63±10,72, 434,78±15,97 kg ve 405,60±16,83 kg; besi sonu (19 ay) ağırlıkları sırasıyla 648,04±17,54, 742,91±17,50 ve 680,51±15,02 kg (P<0,001) olmuştur. Genotiplerde besi boyunca ortalama GCAA sırasıyla 0,969±0,053; 1,313±0,076 ve 1,146±0,055 kg (P<0,001); 1 kg CAA için tüketilen toplam karışım yem miktarı 16,401; 13,090 ve 14,046 kg; 1 kg CAA için tüketilen toplam kuru madde miktarı 12,349; 9,192 ve 10,368 kg olarak tespit edilmiştir.
Her genotipten 5 baş olmak üzere rastgele belirlenen Simental, Şarole ve BMxH F1 tosunlar sırasıyla 664,20±25,73; 729,60±27,53 ve 716,60±21,99 kg ağırlıkta kesilmişlerdir. Gruplarda sıcak karkas randımanı sırasıyla %59,10±1,09; 61,37±0,78 ve 59,54±0,86; soğuk karkas randımanı %57,62±1,11; 60,12±0,77 ve 58,33±0,83; deri oranı %6,72±0,43; 7,24±0,27 ve 6,02±0,13 (P<0,05); kabuk yağı kalınlığı 2,50±0,32; 3,10±0,19 ve 2,80±0,41 mm belirlenmiştir. Gruplarda karkasta toplam et oranı sırasıyla %79,20±0,69; 74,96±0,52 ve 76,52±0,98 (P<0,01); karkasta toplam değerli etlerin oranı %33,85±0,57; 29,97±0,69 ve 33,34±0,47 (P<0,001); değerli etlerin karkastaki toplam ete oranı %42,74±0,56; 39,96±0,72 ve 43,57±0,42 (P<0,01); değerli etler içinde bonfile oranı %6,63±0,10; 8,46±0,41 ve 8,18±0,09 (P<0,001); kontrfile oranı %10,63±0,22; 11,61±0,47 ve 10,83±0,27 ve antrikot oranı %13,22±0,75; 10,06±0,57 ve 12,06±0,66 (P<0,05) düzeylerinde hesaplanmıştır. Genotiplerde karkasta kemik oranı sırasıyla %17,57±0,13; 15,49±0,72 ve 16,17±0,49; Coxae oranı %1,51±0,08; 1,44±0,12 ve 1,50±0,09; femur oranı %1,84±0,02; 1,63±0,10 ve 1,60±0,07 (P<0,05); bel kemiklerinin oranı %1,89±0,10; 1,10±0,09 ve 1,42±0,11 (P<0,001); sırt kemiklerinin oranı %2,02±0,11; 1,56±0,08 ve 1,75±0,12 (P<0,01); scapula oranı %0,74±0,02; 0,66±0,03 ve 0,71±0,02 ve humerus oranı %1,25±0,03; 1,18±0,05 ve 1,24±0,05 olarak tespit edilmiştir.
Genotiplerde MLD kasında kesimden sonra 24. Saatte pH sırasıyla 5,54±0,03; 5,65±0,16 ve 5,59±0,06; L* değeri 41,71±1,14; 37,73±2,22 ve 43,22±1,17 (P<0,05); a* değeri 19,39±0,64; 17,91±1,76 ve 19,40±0,29; b* değeri 11,93±0,33; 10,66±1,38 ve 11,35±0,39; su tutma kapasitesi %16,45±0,40; 13,72±1,08 ve 15,85±0,95 ve pişirme kaybı %23,16±1,85; 26,28±1,16 ve 18,37±0,94 (P<0,01) düzeylerinde belirlenmiştir.
Sonuç olarak, entansif besi uygulanan ithal Simental, Şarole ve Belçika Mavisi X Holştayn F1 tosunların besi performanslarının yeterli düzeyde ve Şarole tosunlarda daha yüksek olduğu; karkasta değerli etlerin oranı ve bazı et kalitesi özellikleri bakımından Şaroleler kısmen daha düşük olurken, karkasta çeşitli kemiklerin oranlarının Simental ırkında daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out to examine the fattening performance, slaughter, carcass and some meat quality characteristics under intensive fattening conditions of Simmental, Charolaise and Belgian Blue x Holstein F1 Bulls imported from Europe.
The research was carried out in a closed barn with loosing housing conditions and fully slatted floors belonging to a private enterprise located in Livestock Cooperative Region, in Sincan district, Ankara province. The animal material of the study was consisted of 13 Simmental, 14 Charolaise and 15 Belgian Blue x Holstein F1 (BMxH F1) bulls, in totally 42 heads. Data for fattening performance were taken for 9 months of fattening period between the ages of 11-19 months. The bulls were fed ad libitum with total mixed ration (TMR) (17% crude protein and 2700 kcal/kg DM metabolic energy).
The live weight of Simmental, Charolaise and BMxH F1 bulls were 415.63±10.72, 434.78±15.97 kg and 405.60±16.83 kg at the start of the fattening period, 648.04±17.54, 742.91±17.50 and 680.51±15.02 kg (P<0.001), at the end of the fattening period, respectively. In the genotypes, average daily weight gains (ADWG) during whole fattening period were determined as 0.969±0.053, 1.313±0.076, and 1.146±0.055 kg (P<0.001), respectively. The amounts of total mixed feed consumed for 1 kg of ADWG in the genotypes were calculated as 16.401, 13.090, and 14.046 kg while the amounts of total dry matter consumed per 1 kg of ADWG were determined as 12.349, 9.192 and 10.368 kg, respectively.
Simmental, Charolaise and BMxH F1 bulls, 5 heads which were randomly determined from each genotype, were slaughtered at live weight of 664.20±25.73, 729.60±27.53, and 716.60±21.99 kg, respectively. The means in the genotypes were defined as 59.10±1.09, 61.37±0.78, and 59.54±0.86% for hot dressing percentage; 57.62±1.11, 60.12±0.77, and 58.33±0.83% for cold dressing percentage; 6.72%±0.43, 7.24±0.27, and 6.02±0.13% (P<0.05) for skin percentage; 2.50±0.32, 3.10±0.19, and 2.80±0.41 mm for back fat depth, respectively. In the genotypes, the ratios of total meat in the whole carcass were obtained as 79.20±0.69, 74.96±0.52 and 76.52±0.98% (P<0.01), respectevily. The ratios of the total valuable cuts to the whole carcass were described as 33.85±0.57, 29.97±0.69, and 33.34±0.47% (P<0.001) while the ratios of the total valuable cuts to total meat cuts in the whole carcass was calculated as 42.74±0.56, 39.96±0.72, and 43.57±0.42% (P<0.01). The ratios of tenderloin, sirloin+striploin, and rib roast cuts in the total valuable cuts were determined as 6.63±0.10, 8.46±0.41, and 8.18±0.09% (P<0.001); 10.63±0.22, 11.61±0.47, and 10.83±0.27%; 13.22±0.75, 10.06±0.57, and 12.06±0.66% (P<0.05), respectively. In the genotypes, the ratios of total bone in the whole carcass were obtained as 17.57±0.13, 15.49±0.72 and 16.17±0.49%, respectively. The ratios of some bones in the whole carcass were computed as 1.51±0.08, 1.44±0.12, and 1.50±0.09% for coxae; 1.84±0.02, 1.63±0.10, and 1.60±0.07% (P<0.05) for femur; 1.89±0.10, 1.10±0.09 and 1.42±0.11% (P<0.001) for lumbar vertebrates; 2.02±0.11, 1.6±0.08, and 1.75±0.12% (P<0.01) for thoracic vertebrates; 0.74±0.02, 0.66±0.03, and 0.71±0.02% for scapula; 1.25±0.03, 1.18±0.05, and 1.24±0.05% for humerus, respectively.
The means for the meat quality traits in the genotypes ascertained at 24th hours after slaughter were obtained as 5.54±0.03, 5.65±0.16, and 5.59±0.06 for pH of LD muscle; 41.71±1.14, 37.73±2.22, and 43.22±1.17 for L*; 19.39±0.64, 17.91±1.76, and 19.40±0.29 for a*; 11.93±0.33, 10.66±1.38, and 11.35±0.39 for b*; 16.45±0.40, 13.72±1.08, and 15.85±0.95% for water holding capacity (juice expelled); 23.16±1.85, 26.28±1.16, and 18.37±0.94% for cooking loss, respectively.
In conclusion, it was determined that the fattening performances of imported Simmental, Charolaise, and BMxH F1 bulls under intensive fattening conditions were acceptable, and the best in Charolaise bulls compared to the other genotypes. While the ratios of the valuable cuts in the whole carcass, and some meat quality characteristics was the lowest in Charolaise, it was determined that the ratios of various bones in the whole carcass was higher in the Simmental bull compared to the other genotypes.