NATO savunma politikaları çerçevesinde Türk-Amerikan ilişkilerinin analizi
An analysis of the Turkish-American relations from the perspective of NATO's defense policies
Yazar: ALPTEKİN MOLLA
Danışman: PROF. DR. FARUK SÖNMEZOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Savunma = Defence ; Savunma politikası = Defence policy ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışmada Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri ilişkilerinin temelinde yer alan ve Soğuk Savaş parametreleri üzerine kurulu askeri işbirliğinin yeni dönemde nasıl bir değişime uğradığı ve iki ülke ilişkilerini ne yönde etkilediği NATO savunma politikaları çerçevesinde incelenmiştir. Soğuk Savaş sonrası süreçte NATO ve iki ülke savunma politikalarının geçirmiş olduğu değişim ve bunun iki ülke ilişkilerine yansıması Ortadoğu ve Balkanlardaki bölgesel krizler ve Avrupa'daki güvenlik yapılanmaları çerçevesinde ele alınmıştır.Doğu Bloku'nun çözülmesi ve Varşova Paktı'nın kendisini feshetmesiyle birlikte yeni bir kimlik arayışı içerisine giren Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO), yeni dönemde ortaya çıkan ve uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden terörizm, nükleer ve kite imha silahlarının yaygınlaşması vb. sorunları kendisinin ilgi alanı içerisinde kabul etmiş ve daha çok güvenlik sorunlarının tartışıldığı bir siyasi platform görevini üstlenmiştir. Bu dönem içerisinde birer NATO üyesi olarak Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri, gerek uluslararası alanda gerekse NATO içerisinde yaşanan bu değişimden etkilenmiştir. Daha önceleri büyük ölçüde Sovyet tehdidine göre şekillenmiş olan iki ülke ilişkileri yeni dönemde ortaya çıkan risk ve tehditler karşısında bölgesel krizlerde ve oluşturulmaya çalışılan güvenlik yapılanmalarında karşılıklı işbirliği çerçevesinde devam etmiştir. Ancak bu işbirliğinin niteliği ve tarafların bu işbirliğinden sağladıkları fayda olayların özel durumuna ve iki ülkenin farklılaşan çıkar önceliklerine göre değişiklik göstermiştir.

Abstract:
This study examines the relationship between Turkey and the United States according to NATO?s defense policies since the end of the Cold War. In order to analyse this relationship, previously based on Cold War security parameters, the change in NATO?s and these two countries defense policies are demonstrated and compared from the perspective of regional crisis and security arrangements. With the disintegration of the Warsaw pact, NATO lost it?s reason and purpose of existence and began to search for a new mission and identity for the changing international environment. The new forms of threats such as terrorism, and the spread of weapons of mass destruction, etc., are adopted by NATO as the new missions of struggle in the modified international climate. As two of it?s key members, Turkey and the United States were affected by this change of outlook and perspective within NATO. Since the period after the Cold War, the mutual military and political cooperation between Turkey and the United States continues in the form of regional collaboration and security arrangements. The essence and the degree of meeting the parties expectations of this cooperation, depend on the special features of the problems and the differentiation in the preferences of the two countries interests.