Kardiyak cerrahi sonrası bradiaritmi gelişimi ve kalıcı kalp pili takılma ihtiyacını belirleyen faktörlerin analizi
Analysis of factors determining bradyarrhytmia development and necessity of permanent pacemaker after cardiac surgery
Yazar: CEYHAN TÜRKKAN
Danışman: PROF. DR. KADİR GÜRKAN
Sağlık Bakanlığı / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş:  Bradiaritmi kardiyak cerrahi sonrası gelişebilen komplikasyonlardan biridir. Ülkemizde   ve   dünyada   kardiyak   cerrahi   sonrası   atriyoventriküler   blok   veya   sinus   nod disfonksiyonu gelişimi ve kalıcı kalp pili takılma ihtiyacını belirleyen faktörler hakkında fazla çalışma yapılmamıştır. Biz de çalışmamızda hangi faktörlerin kardiyak operasyon sonrası ileti bozukluğu   veya   sinüs   nod   disfonksiyonu   gelişmesini   ve   kalıcı   kalp   pili   gereksinimi oluşturduğunu inceledik.
Materyal   ve   Metod:  Tersiyer   bir   kalp   merkezi   olan   hastanemize   Ocak   2008   – Temmuz 2009 tarihleri arasında opere olan 31 hasta prospektif, Ocak 2008'den önce başvuran 31   hasta   retrospektif   olarak   hastane   arşivinden   taranarak   kardiyak   cerrahi   sonrası atriyoventriküler blok veya sinus nod disfonksiyonu gelişen ve kalıcı kalp pili takılma ihtiyacı olan 62 hasta tespit edilerek takip edildi. Bu hastaların operasyon öncesi 12 derivasyonlu EKG'leri ve transtorasik ekokardiyografileri incelendi. Takiplerinde bradiaritmi gelişimi ve kalıcı kalp pili ihtiyacı izlendi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler   için   NCSS   (Number   Cruncher   Statistical   System)   2007&PASS   2008  Statistical Software (Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel   metodların   (Ortalama,   Standart   sapma)   yanı   sıra   niceliksel   verilerin karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t test kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.  
Bulgular:  Operasyon öncesinde ileti bozukluğu ve geniş QRS görülen olguların yaş ortalaması ileti bozukluğu ve geniş QRS görülmeyen olgulardan istatistiksel olarak anlamlı yüksektir   (p<0,01).   Yaşları   70   sınırına   göre   alarak   yaptığımız   değerlendirmede   de   ileri düzeyde anlamlılık saptanmış olup 70 yaş üzeri olgularda operasyon öncesi ileti bozukluğu görülme   riskinin   ODDS   oranının   4,429   (%95   CI:   1,40-13,93)   olarak   saptandığı görülmektedir.   Cinsiyetler   arası,   LV   EF   düzeyleri,   LV   dilatasyonu,   İVS   kalınlıkları, operasyon  ile   blok   gelişimi   arasında geçen süre,  eşlik   eden   hastalıklar ve komplikasyon oranları arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05).
Sonuç:  Yaşlı   hastalarda   operasyon   öncesi   ileti   bozukluğu   ve   geniş   QRS   olması kardiyak cerrahi sonrası blok gelişimi için anlamlı bir risk faktörüdür

Abstract:
OBJECTIVE: Bradyarrhytmia is rare but expected complication after cardiac surgery. In cardiology era there is not enough studies  enlightinig this subject. İn our study we analyzed the factors that cause atrioventricular blocks or sinus node dysfunction and we targeted to determine the factors cause permanent pacemaker implantation after cardiac surgery.
METHODS: In our hospital we assessed 62 patients applied to our hospital and developed atrioventricular block after cardiac surgery and implanted permanent cardiac pacemaker. 31 patients from january 2008 to july 2009 followed up prospectively and 31 patients before january 2008 are screened from the hospital archieves retrospectively. We prepared follow-up forms and all the patients are recorded to this forms. Patients divided into 3 groups and their combinations, according to the type of the cardiac operation which they survived, as coronary artery bypass greft, valvular operation and congenital heart disease. Substantial conduction abnormalities and QRS width assessed by 12 derivation electrocardiography  preoperatively. Preoperative transthoracic echocardiography of all patients are made with 2,5-3,5 MHz transducer of GE Vivid 3 and 7. Standart parasternal long and short axis, apical 4 and 2 chamber views are obtained.  Left ventricular end diastolic and systolic diameters, intraventricular septum wideness are measured. In being diastolic dysfunction is assessed and systolic function is calculated with biplan simpson method as ejection fraction.
RESULTS: Mean ages of patients with preoperatively conduction abnormalities and wide QRS duration are found higher than those preoperatively had not conduction abnormality and had normal QRS duration. İt is found statistically significant (p<0,01). If we set the age limit to 70 years of age, it is found highly significant and the odds ratio of prevalance of preoperatively observed conduction abnormalities and wide QRS duration after 70 years of age is 4,429 (%95 CI: 1,40-13,93). Between gender differences, left ventricular ejection fraction levels, left ventricular dilatation levels, interventricular septum thickness, duration between operation and block formation, comorbidities and complication rates there is not any statistically significance (p>0,05).
CONCLUSİONS: Patients over seventy years old who has preoperatively conduction abnormalities and wide QRS duration have higher rates of postoperative block formation. İt is a significant risk factor.