Hz. Ömer ve devlet idaresi
Omar and his state administration
Yazar: NADİR KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KAPAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Tarih = History
Dizin: İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Halife Ömer dönemi İslam Tarihi'nde en çok fetih yapılan dönem olduğu kadar aynı zamanda kurumların da ortaya çıktığı bir devirdir. Fetihlerin peşinden ortaya çıkan ileri seviyede refah seviyesi Hz. Ömer'i bazı iktisadî önlemler almaya sevk etmiş ve bunun için de Divan Teşkilatı oluşturmuştur. Askerler ve Peygamber Muhammed'in arkadaşları ile ailesini oluşturduğu Divan defterlerine kaydeden Ömer, onlara maaşlar bağlayarak, yıllık gelirler tahsis etmiştir. Bu gelir oranları, İslam'a hizmetlerine göre tespit edilmiş, bu maaşlardan en çok oranı da Muhammed'in ailesi almıştır.
Bundan başka Kuzey Afrika'dan Türkistan sınırlarına kadar uzanan İslâm coğrafyasındaki tebaasını denetleyebilmek için kendisine has bir sistem kurarak görevlilerini teftiş etmiş, ortaya çıkan aksaklıkları düzeltmiştir. Bu kadar geniş bir alana yayılan İslâm coğrafyasını da, genellikle Hac mevsiminde Mekke'ye gelen halk üzerinde yaptırdığı memnuniyet anketleri ile denetlemiş, valiler ve idareciler hakkında yapılan şikâyetleri masaya yatırmıştır. Özel müfettişlerini göndererek görevlilerini denetleyen Ömer, bizzat kendisi de üç kez Şam'a giderek burada ordu kumandanlarını teftiş etmiş, görevden almalar yanında yeni atamalar da yaparak kurduğu düzenin sağlıklı işlemesini sağlamıştır.
Adalet teşkilatını düzenleyerek kadılar atayan Ömer, aynı zamanda vergi istemini de yeniden oluşturarak yeni esaslar belirlemiştir. İlk kez zamanında teravih namazı cemaatle kılınmış, kendisine ilk kez "Emiru'l-mü'minin" denilmiştir.

Abstract:
The Caliph Omar period is the most conquered period in Islamic History and at the same time it is a period in which institutions emerged. The advanced level of prosperity followed by the conquest has led Omar to take some economic measures and established the Divan Organization. Omar, who recorded the soldiers and the Prophet Mohammad's friends and his family to the Council books he composed, allocated them salaries and allocated annual incomes. These rates of income were determined by their services to Islam, and Mohammad's family received the highest percentage of these salaries.

In addition, he established a system of his own to control the people in the Islamic geography extending from North Africa to the borders of Turkestan. The Islamic geography, which spread over such a large area, has also been inspected by satisfaction surveys conducted on the people who came to Macca during the Hajj season, and discussed the complaints made about the governors and the administrators. Omar, who sent his private inspectors to inspect their officers, went to Damascus three times and inspected the army commanders here, carried out new appointments as well as dismissals and ensured that the order he set up sounded healthy.

Omar, who organized the justice organization and appointed the cadres, also re-established the tax request and set new principles. For the first time in time, the tarawih prayer was made with a congregation and called himself as "Amiru'l-mu'minin".