Futbolda Covid-19 pandemisi nedeniyle getirilen beş oyuncu değişikliği kuralının oyun ve oyun aktörleri üzerine etkileri
The effects of the five substitutions rule introduced due to Covid-19 pandemic in football on the game and game actors
Yazar: SERKAN VAROL
Danışman: PROF. DR. MUTLU TÜRKMEN ; DOÇ. DR. EREN ULUÖZ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Covid-19 pandemisi tüm alanlarda olduğu gibi futbol branşında da birçok değişime neden olmuştur. Pandemi sürecinde futbolda sporcu sağlığını korumak amacıyla 3 oyuncu değiştirme kuralı geçici olarak 5'e çıkarılmıştır. Daha sonra 5 oyuncu değiştirme kuralı kalıcı hale getirilmiştir. Bu tez çalışmasının amacı, 5 oyuncu değişikliği kuralının oyun ve oyun aktörleri üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin incelenmesidir.
Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada uygulandığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Nicel boyutta "Nedensel Karşılaştırma Yöntemi" kullanılmıştır. Nicel analiz, oyun içi değişkenler, oyuncu değişiklik zamanları ve oyuncu sakatlıkları kapsamında sezonların karşılaştırılması şeklinde olmuştur. Nitel Bölümde ise "Durum Çalışması Yöntemi" kullanılmıştır. Nitel araştırmadaki görüşmeler 12 futbolcu ve 12 antrenör ile yapılmıştır. Nicel veriler SPSS.20 programıyla analiz edilmiştir. Nitel veriler Maxqda programıyla kodlama ve temalandırma işlemleri yapılarak içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada "geçici sakatlık sayıları", "kaleyi bulmayan şut sayısı", "engellenen şut sayısı", "sarı kart sayısı", "toplam pas sayısı", "toplam atak sayısı", "tehlikeli atak sayısı", "oyuncu değiştirme periyotları" değişkenlerinde sezonlara göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın nitel bulguları incelendiğinde katılımcıların olumlu görüşlerine ilişkin en fazla kodlanan temalar "yorgun oyuncuların sahadan alınması", "antrenöre katkı sağlanması", "oyuncunun özellikleri", "enerjisi yüksek / yorulmamış oyuncuların oyuna dâhil olması", "olumlu etki sağlanması", "daha fazla sayıda oyuncunun oyuna dâhil olması", "yeni giren oyuncunun oyuna etkisi fazla olması" "kadrolarda genişleme", "spor sakatlıklarının azalması", "oyuncuyu koruma", "sporcu sağlığına olumlu etki", "5 oyuncu değişikliğinin yeterli görülmesi" olarak bulunmuştur. En fazla olumsuz kodlama yapılan tema ise "oyun hızının düşmesi" olarak bulunmuştur.  
Sonuç olarak, araştırma kapsamında ele alınan sezonların karşılaştırılması ile elde edilen nicel bulgulardan ve araştırma kapsamında yapılan katılımcı görüşmelerinden, kural değişikliğinin yansımalarının olumlu bir düzeyde olduğu ve oyun aktörlerinin kural değişikliğinden genel olarak memnun oldukları söylenebilir. Bu araştırma sonuçlarının kural değişikliğinin olumlu ve olumsuz etkilerini ortaya koyarak futbol sporuna katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Covid-19 pandemic has caused many changes in the football branch, as in all areas. In order to protect the health of athletes in football during the pandemic process, the rule of changing 3 players has been temporarily increased to 5. Later, the 5 player substitution rule was made permanent. The aim of this thesis is to examine the positive and negative effects of the 5 substitution rules on the game and its actors.
Mixed research design, in which quantitative and qualitative research methods are applied together, was used in the research. The "Causal Comparison Method" was used in the quantitative dimension. Quantitative analysis was in the form of comparison of seasons in terms of in-game variables, substitution times and player injuries. In the Qualitative Section, "Case Study Method" was used. The interviews in the qualitative research were conducted with 12 football players and 12 coaches. Quantitative data were analyzed with the SPSS.20 program. Content analysis was carried out by coding and theming the qualitative data with the NVIVO10.0 program. In the study, variables such as "temporary injury numbers", "shots not hitting the goal", "blocked shots", "yellow cards", "total number of passes", "total number of attacks", "number of dangerous attacks", "substitution periods" statistically significant differences were found according to the seasons (p<0.05). When the qualitative findings of the research are examined, the most coded themes regarding the positive opinions of the participants are "removal of tired players from the field", "contribution to the coach", "characteristics of the player", "involvement of players with high energy / not tired", "providing a positive effect", "more number of players involved in the game", "the effect of the new player on the game is high", "expansion in the cadres", "reduction in sports injuries", "protecting the player", "positive effect on the health of the athlete", "5 substitutions are considered sufficient". The theme with the most negative coding was found to be "decreased game speed".
As a result, it can be said that the reflections of the rule change are at a positive level and the game actors are generally satisfied with the rule change, from the quantitative findings obtained by the comparison of the seasons covered in the research and the participant interviews conducted within the scope of the research. It is thought that the results of this research will contribute to the football sport by revealing the positive and negative effects of the rule change.