Enerji diplomasisi çerçevesinde Türkiye-Azerbaycan ilişkileri
Within the framework of energy diplomacy Turkey-Azerbaijan relations
Yazar: TUBA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN GÜNDOĞDU
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Diplomasi = Diplomacy ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Sanayi Devrimi ile önemi ve kullanım alanı gittikçe artan enerji, günümüzde devletlerin ekonomik alanda kalkınabilmelerinin temel araçlarındandır. Enerji, son yıllarda diplomatik alanda en etkili güç kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Güney Kafkasya'da yer alan Azerbaycan devleti 1991 yılında bağımsızlığını kazanmıştır. Türkiye, köklü bir geçmişi bulunan Azerbaycan'ın en büyük destekçisi olarak bağımsızlığını tanıyan ilk devlet olmuştur. Bu doğrultuda iki devlet arasında diplomatik ilişkiler kurulmuştur. 
Çalışma, enerji diplomasisi çerçevesinde Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini ele almıştır. Enerji konusunda dışa bağımlı olan Türkiye ve zengin enerji kaynaklarına sahip olan Azerbaycan arasındaki ilişkilerin enerji boyutu, iki ülkeye katkılarından dolayı önemlidir. Tarihi ve kültürel geçmişe sahip olan iki devletin ortak işbirliği sonucu enerji projeleri hayata geçirilmiştir. Türkiye ve Azerbaycan arasında enerji alanında yatırımlar, anlaşmalar ve diplomatik alanda ilişkiler enerji işbirliğine dayanarak olumlu yönde şekillenmiştir. Böylece Türkiye, enerji ihtiyacını karşılarken Azerbaycan da sahip olduğu enerji kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştırmış ve ekonomisini güçlendirmiştir. Enerji alanında karşılıklı fayda sağlama potansiyellerine dayanarak gelişen diplomatik ilişkiler iki ülke ilişkilerini tanımlamada önem arz etmektedir.
Enerji, insan hayatının vazgeçilmez unsuru ve kalkınmanın devamı için en önemli araçlardan biridir. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ve enerji, iki ülkenin dış politikasına yön veren en önemli konudur. Bu doğrultuda enerji diplomasisi, enerjinin dünyadaki görünümü, Türkiye ve Azerbaycan arasında enerjiye dayalı gelişen boru hatları projeleri hakkında analiz yapılmıştır. Türkiye ve Azerbaycan arasındaki diplomatik ilişkileri, enerji çerçevesinde değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Araştırmada nitel araştırma yönteminin doküman inceleme tekniği kullanılmış, elde edilen verilerin yorumlanmasında betimsel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma konusu ile ilgili yabancı ve Türkçe literatür taranmıştır. Taranan kaynakların sonucunda dolaylı ve alıntısal araştırma yöntemi kullanılarak çalışma yazılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Diplomasi, Enerji, Enerji Diplomasisi, Türkiye Azerbaycan İlişkileri.

Abstract:
With the Industrial Revolution, energy, whose importance and usage area has increased, is one of the basic tools for the economic development of the states today. Energy has emerged as the most effective power source in the diplomatic field in recent years. Located in the South Caucasus, the state of Azerbaijan gained its independence in 1991. Turkey has been the first state to recognize its independence as the biggest supporter of Azerbaijan, which has a long history. In this direction, diplomatic relations were established between the two states.
The study deals with Turkey-Azerbaijan relations within the framework of energy diplomacy. The energy dimension of the relations between Turkey, which is foreign-dependent on energy, and Azerbaijan, which has rich energy resources, is important because of its contributions to the two countries. Energy projects have been implemented as a result of the joint cooperation of the two states, which have a historical and cultural background. Investments, agreements and diplomatic relations between Turkey and Azerbaijan in the field of energy have been shaped positively based on energy cooperation. Thus, while Turkey met its energy needs, Azerbaijan also brought its energy resources to world markets and strengthened its economy. Diplomatic relations that develop based on their potential to provide mutual benefit in the field of energy are important in defining the relations between the two countries.
Energy is an indispensable element of human life and one of the most important tools for the continuation of development. Turkey-Azerbaijan relations and energy are the most important issues that shape the foreign policy of the two countries. In this direction, an analysis has been made about energy diplomacy, the view of energy in the world, and energy-based pipeline projects between Turkey and Azerbaijan. It is aimed to evaluate the diplomatic relations between Turkey and Azerbaijan within the framework of energy.
In the research, the document analysis technique of the qualitative research method was used, and the descriptive research method was used in the interpretation of the data obtained. Foreign and Turkish literature related to the research subject was searched. As a result of the scanned sources, the study was written using the indirect and citation research method.

Keywords: Diplomacy, Energy, Energy Diplomacy, Turkey-Azerbaijan Relations