Sportif amaçlı arazi taşıtlarında arka cam açısı ve spoiler tasarımının aerodinamik karakteristikler üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of rear window angle and spoiler design on aerodynamic characteristics of a sport utility vehicles
Yazar: RABİA KAHRAMAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MÜJDAT FIRAT
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Otomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Taşıt Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Otomotiv Mühendisliği = Automotive Engineering

Özet:
Bir araç tasarlanırken öncelikle yol tutuşu, yakıt tasarrufu ve araç performansını önemli derecede etkileyen aerodinamik özellikleri ele alınmaktadır. Karayolu taşıtları hareketleri sırasında belli başlı etkilere maruz kalmaktadır. Sürükleme ve kaldırma kuvvetleri, sapma, yunuslama ve yuvarlama momentleri ve bunun gibi daha birçok etki altında kalan araç istenilen performansı sergileyememektedir. Aracın şekli ve tasarımı maruz kalacağı etkiler üzerinde büyük rol oynamaktadır. Bu sebeple araçların tasarımı günden güne yenilenmekte ve değişmektedir. Eski araçların keskin hatlı yapısı günümüz araçlarında mevcut değildir. Araçların, sürtünme ve kaldırma kuvvetlerinin neden olduğu olumsuz yönlerden en az şekilde etkilenmesi için tasarım esnasında bu etkilerin olabildiğince düşürülmesi üzerine şekillendirmeler yapılmaktadır. Her araç kullanım amacına uygun şekilde tasarlanmakta, en iyi performansı sergileyecek ve aynı zamanda yakıt tasarrufu sağlayacak şekilde üretilmeye çalışılmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında bir sportif amaçlı arazi taşıtı için spoiler tasarımı ve arka cam açısı aerodinamik etkiler altında sayısal olarak analiz edilmiştir. Çalışma ANSYS-Fluent yazılımı kullanılarak üç boyutlu olarak gerçekleştirilmiştir. Araç 1:10 ölçekle modellenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırmanın değişkenleri, spoiler uzunluğu, sabit spoiler uzunluğu için spoiler açısı ve sabit spoiler için arka cam açısı olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, spoiler uzunluğunun hem kaldırma hem sürükleme katsayılarını önemli ölçüde etkilediğini gösterirken, spoiler açısının da bu iki önemli katsayı üzerinde oldukça etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçla, spoiler tasarımı ile araç yol tutuşu ve yakıt tüketiminin kontrol edilebileceği gösterilmiştir. Bunun yanında arka cam açısı için yürütülen çalışmada özellikle sürükleme ve kaldırma katsayıları göz önünde bulundurularak araç iç hacminde değişiklik yapılabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
When designing a vehicle, first of all, handling, fuel economy and aerodynamic features of vehicle performance are considered. Road vehicles are exposed to certain effects during their movements. Vehicles under the influence of drag and lift forces, yaw, pitching and rolling moments and many more cannot show the desired performance. The shape and design of the vehicle play a major role in the effects it will be exposed to. For this reason, the design of vehicles is being renewed and changed day by day. The sharp-edged structure of old vehicles is not present in today's vehicles. In order for the vehicles to be affected by the negative effects caused by friction and lifting forces in the least way, shaping is done to reduce these effects as much as possible during the design. Every vehicle is designed in accordance with its intended use, it is tried to be produced in a way that will exhibit the best performance and at the same time provide fuel savings. In the scope of this thesis study, spoiler design and rear window angle for a sport utility vehicle have been numerically analyzed under aerodynamic effects. The study was carried out three-dimensionally using ANSYS-Fluent software. The vehicle was modeled and analyzed at a scale of 1:10. The variables of the study were determined as spoiler length, spoiler angle for fixed spoiler length, and rear window angle for fixed spoiler. The results obtained show that the spoiler length significantly affects both lift and drag coefficients, while the spoiler angle also has a considerable impact on these two significant coefficients. With this result, it has been shown that vehicle road holding and fuel consumption can be controlled with spoiler design. In addition, in the study conducted for the rear window angle, it has been shown that changes can be made in the vehicle's interior volume, especially considering the drag and lift coefficients.