Ekonomik özgürlükler ve kalkınma
Economic freedom and development
Yazar: ZEKERİYA ERAY ESER
Danışman: PROF. DR. BAYRAM GÜNGÖR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Gayri safi milli hasıla = Gross national product ; Girişim özgürlüğü = Interference independent ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Günümüzde Gelişmiş ülkeler, Gelişmekte olan ve Azgelişmiş ülkelerle karşılaştırıdığında dünyada çok daha az sayıdadırlar. Pek çok ülke ise gelişme ya da kalkınma çabası içerisindedir. Kalkınma için ekonomik büyüme en temel gerekliliklerden biridir. Böyle eşitsiz bir dünyada hiç kuşkusuz ki gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelerler de kendi içlerinde farklı gelişmişlik düzeyindedirler. 1980 sonrasındaki dönemde dünyada serbestleştirici politikalar ağırlık kazanmışlardır. Küreselleşme ve serbestleşme dalgası gelişmiş ülkelerden başlayarak pek çok ülkeyi etkisi altına almış, gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkeler de hızla bu politikaları uygulamaya koyulmuşlardır. Serbestleştirici politikalar genel olarak ekonomik özgürlük olarak ifade edilmekte ve gelişmiş ülkelerce, uluslararası kuruluşlarca ve pek çok akademisyen tarafından bu ülkelere önerilmektedir.

Bu çalışmanın araştırma sorusu gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelere ısrarla önerilen ve büyüme ile kalkınma için reçete gibi görülen bu serbestleştirici politikaların, kalkınma üzerinde gerçekten etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda geniş bir teorik temel incelenmiştir. Büyüme ve kalkınma için temel iktisadi yaklaşımlar incelenmiş ve ilgili literatür araştırılmıştır. Çalışmanın ampirik bölümündeyse, ekonomik özgürlük endeksi'nin kişi başına gayri safi yurtiçi hâsıla üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada gelişmiş 27 gelişmiş, 25 gelişmekte olan, 10 azgelişmiş ülke ve hepsinin toplamı 62 ülke için ayrı ayrı analizler yapılmıştır. Çalışmada mümkün olduğunca uzun bir zaman diliminin kapsanması için 1995-2013 arasındaki 19 yıllık dönem ele alınmıştır.

Çalışmanın sonucunda tüm ülkeler için ekonomik özgürlüklerin, kalkınma için tek başlarına yeterli olmamakla birlikte pozitif etkisinin olduğu; gelişmiş ülkelerler ve gelişmekte olan ülkeler için de bu etkinin pozitif olduğu görülmüş; ancak, azgelişmiş ülkeler açısından uzun dönemde değişkenler arasında bir ilişki saptanamamıştır.



Anahtar Kelimeler: Ekonomik Özgürlük, Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla, Kalkınma, Büyüme, Panel Veri, Yatay Kesit Bağımlılığı.

Abstract:
Today, comparing with the developing and underdeveloped countries, there are very few developed counties around the world. Certainly, all countries try to make progress and get accounted among the developed countries. As a major element, economic growth seems highly essential in order to make it come true. In an unequal world, the whole countries are in truly different levels of development and consequently share the wealth discriminatingly as well. In the 1980s, the liberal economic policies were implemented and started to draw attentions. Rising from the developed countries, globalization and liberalization wave hit the developing and underdeveloped countries and encouraged the implementation of these policies. These releasing economic policies are generally referred as "economic freedom" and are recommended by international institutions, academicians and the developed countries.

The main focus of the current study is to know whether the releasing policies, which are considered as the insistently recommended solutions in developing and underdeveloped countries, have an effect on these countries or not. For this reason, large theoretical framework and the basic economic statements were investigated; the empirical part of the research was studied in literature and the impact of some economic freedom indices on GDP per capita was analyzed by using the panel data method. The total countries of 62 countries as 27 developed countries, 25 developing countries and 10 underdeveloped were closely analyzed in the period of time starting 1995-2013. 

Based on the documented data, it was concluded that the economic freedom doesn't have as much positive effect on the development. Furthermore, it was revealed that the positive effects can specifically attributed to developed and developing countries and the underdeveloped countries share no direct advantage with GDP per capita.



Keywords: Economic Freedom, GDP Per Capita, Development, Growth, Panal Data, Cross-Sectional Dependency.