Küresel işletmelerde ödeme yöntemi olarak kripto para: Marka değerine etkisi
The acceptance of payment methods through blockchain technology and cryptocurrency: The effect of brand equity
Yazar: MAAROOF AL-AZZAWI
Danışman: PROF. DR. SELAMİ ÖZCAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kripto para ilgili teknolojiler gelişmeler, finans sektörünün iş yapma şeklini değiştirebilecek
potansiyeli bulunmaktadır. Ayrıca Kripto para birimleri, küresel ekonominin geleneksel
mekanizmalarını değiştirebilecek özellikleri bulunmaktadır. Bu teknolojinin yeni olmasından
dolayı, tüketiciler tarafından benimsenmesi de nispeten yavaş olması doğaldır. Literatüre
bakıldığında, bu teknolojinin benimsemesine ilişkin yapılan çalışmalarda bazı boşluklar
bulunmaktadır. Bu çalışmada, kripto para ve blockcahin teknolojilerinin ödeme yöntemi
kullanma niyetinin marka değeri üzerindeki rolü incelenecektir. Bir ödeme aracı olarak kripto
para ve kullanma niyeti arasındaki ilişki ölçmek için Teknoloji Kabul Modeli (TKM)
kullanılmıştır. Çalışmaya, Türkiye'de, farklı özelliklere sahip bir kişilere sosyal medya
kanalları ile çevrimiçi ortamda anket uygulanmıştır. Anketin dili Türkçe olup, tüm ölçekler
daha önce yapılan bilimsel çalışmalardan alınmıştır. Bulgular, marka değeri, kripto para
birimlerini ve blockchain teknolojilerinin kullanma niyetini olumlu olarak etkilediğini
bulunmuştur. Ayrıca, tutum marka değeri arasındaki ilişkiyi en çok etkilenen olduğunu tespit
edilmiştir. Ayrıca algılanan fayda tutumu güçlü bir şekilde etkilediğini de bulunmuştur.
Sonuçta, tüm hipotezler desteklenmiştir. Çalışma, literatüre marka değerini kripto paranın
benimsemesine etkili rol oynadığını göstererek yeni bir katkı da bulunmuştur. Böylece, gerek
karar verenlere veya araştırmacılara, kripto para birimiler ve blockchain teknolojine ilişkin
benimseme strateji ve yaklaşımları düşünüldüğünde, marka değerinin bir rolü oynayabileceğini
göz önünde bulundurulması, araştırmacılara yeni araştırma, karar verenlere yeni stratejilerinin
kapıları açılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kripto Para; Blockchain; Teknoloji Kabul Modeli; Marka değeri;
Küreselleşme.

Abstract:
Cryptocurrency and its emerging technologies represent potential developments that could
change the financial sector. Cryptocurrencies have established an asset that can change the
traditional mechanisms of the global economy. However, this technology is new, its adoption
by consumers has been relatively slow. Looking at the literature, there are gaps regarding the
adoption of this technology. In this study, the role of brand equity on the intention to use
cryptocurrency and blockchain technologies as payment methods will be examined.
Technology acceptance model (TAM) was used to measure the relationship between
cryptocurrency as a payment method and the intention to use. The study was conducted in
Türkiye, where people from different backgrounds joined voluntarily. The survey was
distributed online using social media channels. The language of the survey is Turkish, and all
scales have been used in previous studies. The findings have found that brand equity positively
affects the intention to use cryptocurrencies and blockchain technologies. Additionally, it was
found that attitude was the strongest in the relationship between brand equity. Subsequently, it
was also found that perceived usefulness affected attitude the most. Ultimately, all hypotheses
were supported. The study made a new contribution to the literature by showing that brand
equity plays an effective role in the adoption of cryptocurrency. Thus, considering that brand
equity can play a role when considering adoption strategies and approaches regarding
cryptocurrencies and blockchain technology, therefore this research will open the doors for new
research and new strategies for both decision makers and researchers.
Keywords: Cryptocurrency; Blockchain; Technology Acceptance Model; Brand Equity;
Globalization.