Otomotiv servislerinde FMEA ve FTA hata önleme tekniklerinin uygulanması
The application of FMEA and FTA precaution technics at the automotive services
Yazar: MEHMET SERKAN ŞAMUR
Danışman: Y.DOÇ.DR. FERHAT GÜNGÖR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
ÖZETOTOMOTİV SERVİSLERİNDE FMEA VE FTA HATAÖNLEME TEKNİKLERİNİN UYGULANMASIToplam Kalite Yönetimi' nin de kullanıldığı yüksek öneme sahip hata önlemetekniklerinden olan FMEA (Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi) ve FTA (HataAğacı Analizi) yöntemleri kullanılarak hataları zamanında tespit edilerek analizedilmesi ve uygunsuzlukların bertaraf edilmesi için önlemeye yönelik faaliyetleriiçermektedir.FMEA (Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi)' da muhtemel potansiyel hatakaynakları belirlenir. Hatanın ortaya çıkma olasılığı ve hataların yakalanabilmeolasılığı faktörleri değerlendirilerek risk öncelik göstergesi belirlenir. Risk öncelikgöstergesi en büyük olandan başlanarak düşürülmeye çalışılır. RÖG düşürülürkenorganizasyon değişiklikleri ve tasarım değişikleri ile hatanın oluşma olasılığı veyakalanabilme değerleri de düşürülerek risk öncelik sayısı aşağı çekilmektedir.Kısacası FMEA, tüm hata türlerinin sistematik olarak ele alındığı bir analizdir.FTA (Hata Ağacı Analizi) zincirleme hataların meydana geldiği sistemlerdeyararlanılır. FTA' da araçta oluşabilecek bütün olumsuz durumlar şematik olarakdallandırılarak tanımlanan sistematik bir tekniktir. Teknikte istenmeyen durum tepeolay olarak saptanır ve analiz edilir. Başlangıç olarak alınan tepe olaydan geriyedoğru, bu istenmeyen sonucu doğuran muhtemel olaylar sıra içinde detaylı birbiçimde incelenir. Ele alınan sistemin donanım, yazılım, insan ve çevre koşulları gibitüm elemanları analize dahil edilebilir.Bu çalışmada, yetkili otomotiv servislerinde meydana gelen genel hatalar,anket çalışması ile saptanmıştır. Ankette, otomotiv servislerinde yönetici konumundaçalışan kişilere, serviste teknik işlerde çalışan kişilere ve servislere aracını bakıma veonarıma getiren müşterilere iki soru sorularak mevcut hatalar ortaya çıkarılmıştır.Hataların tekrarlanan ve önemli olanlarının belirlenmesi için Pareto Analiziuygulanmıştır. Önemli ve öncelikli olan bu hataların neden meydana geldiği Sebep-VISonuç (Fishbone) Diyagramı ile analiz edilmiştir. Bu hatalara neden olan sebeplerinetki nedenlerini saptamak içinde Beyin Fırtınası Yöntemi kullanılarak, sebepler vesonuçlar belirlenmiştir.Bu aşamalardan sonra FMEA yöntemine geçilmiş her hatanın oluşma olasılıkderecesi, şiddet derecesi ve belirleme derecesi belirlenerek risk öncelik göstergesihesaplanmıştır. Risk öncelik göstergeleri büyükten küçüğe sıralanmış ve en yüksekRÖG sayısına sahip hatadan başlanarak, organizasyonel ve tasarımsal değişiklikler,uygulanan düzeltici ve önleyici faaliyetler sonucu alınan önlemlerle, olasılık vebelirleme değerleri düşürülmüş; RÖG sayısı da aşağılara çekilerek, hatalarminimuma indirilmiştir.Hata Ağacı Analizi (FTA) çalışmasında da, araçta meydana gelen amortisörsesinin ortadan kaldırılması için FTA uygulanmıştır. Amortisörden gelen ses tepeolay seçilerek geriye doğru sistemdeki bütün nedenler analiz edilerek hatanın etkisizhale getirilmesine çalışılmıştır.FMEA (Failure Mode Effect Analysis) ve FTA (Fault Tree Analysis) analizmetotları ile yetkili otomotiv servislerinde oluşan ve/veya oluşabilecek hatalar dahaoluşmadan önlenmesi sağlanarak, servis sonrası müşteri memnuniyeti sağlanmayaçalışılmıştır.Kasım, 2005 Mehmet Serkan ŞAMURVII

Abstract:
ABSTRACTTHE APPLICATION OF FMEA AND FTA PRECAUTIONTECHNICS AT THE AUTOMOTIVE SERVICESOne of the precaution technics with a high importance used also in TotalQuality Management Systems are known as FMEA (Failure Mode Effect Analysis)and FTA (Fault Tree Analysis) which includes precation focused activities where thefaults can be dedected on time and analysized.At FMEA (Failure Mode Effect Analysis) possible potential failure sourcesare dedected. With the analysis of failure occurance probability and failure dedectionprobability factors risk priority number is determined. The risk priority number istried to be decreased beginning from the biggest number. The risk priority number isdecreased while the organization changes, failure occurance probability caused bydesign changes and catch rates are also decreased. As a summary FMEA is ananalysis where every failure types are examined systematically.FTA is used in systems where chain failures occur. FTA is a systematictechnic in which every negative effect is defined as schematicly. In the systemunwanted condition is defined and anaylsized as peak contition. All possible eventsthat can cause this unwanted condition are examined in order with details beginningfrom the peak condition. The elements of the system like hardware, software, humanand enviroment conditions are also included at the analysis.At this study, the failures occured at the automotive services is determinedwith quesionnaire. At the questionnaire the failures are dedected by asking twoquestions to the management level employees at the automotive service, technicalstaff and customers whom bring their vehicle for repair. Pareto Anaylsis is applied inorder to define the important failures. The Cause-Result (Fishbone) Diagram is usedto analyse the reason for these important failures. In order to find the most effectiveones of these failure reasons Brain-Storming Method is used where failures andreasons are dedected.After this step FMEA technic is used and probability of every failures?occurance, strength and determinance is identified to calculate the risk priorityVIIInumbers. Risk Priority Numbers (RPS) are listed from the biggest to the smallest andby starting from the failure with the biggest RPS number, organization and designchanges, correction and precaution activities, decrease at the probability anddeterminance values, decrease at RPS numbers result where failures becomeineffective.Fault Tree Analysis (FTA) is used to avoid noices coming from the car?sshock absorber. The noice coming from the shock absorber is defined as the peakevent and downwards by analysis of all reasons the failure became ineffective.The possible failures or the current failures at the Automotive services areprevented by using FMEA (Failure Mode Effect Analysis) and FTA (Fault TreeAnalysis) methods and the after-sales customer satisfaction is targeted.November, 2005 Mehmet Serkan ŞAMURIX