Spor lisesi öğrencilerinin temel kişilik özellikleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between basic personality traits and psychological resilience levels of sports high school students
Yazar: BAHAR GÜLER
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Spor lisesi = Sports high school ; Çoklu regresyon analizi = Multiple regression analysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada spor lisesi öğrencilerinin temel kişilik özellikleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmaya 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Mardin, Kars, Kırıkkale, İzmir, Bolu, Antalya ve Amasya illerinde spor liselerinde öğrenim gören 204'ü kız öğrenci ve 465'i ise erkek öğrenci olmak üzere toplam 669 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Ölçeği" ve "Temel Kişilik Özelliği Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak toplanan verilerin analizinde, SPSS-22 paket programı aracılığıyla frekans, yüzde dağılım, aritmetik ortalama, mod, medyan gibi betimsel istatistikler; iki ölçek arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson Korelasyon testi; T-test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında cinsiyet değişkeni ile temel kişilik özellikleri ile arasında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiş, yaş, aile aylık gelir durumu, aile durumu değişkenleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri ve temel kişilik özellikleri arasında anlamlı düzeyde faklılık tespit edilmiştir. Ayrıca psikolojik sağlamlık düzeyleri ile temel kişilik özellikleri arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiş ve temel kişilik özelliklerinin bağımsız, psikolojik sağlamlık düzeylerinin bağımlı değişken olarak alındığı regresyon modeli kurulmuştur. Model testi sonuçlarına göre kurulan regresyon modeli anlamlı bulunmuştur. Temel kişilik özellikleri ölçeğinin duygusal dengesizlik ve negatif değer alt boyutlarının psikolojik sağlamlık düzeyini negatif yönlü etkilediği görülürken, sorumluluk, nezaket ve deneyime açıklık alt boyutlarının psikolojik sağlamlık düzeyini pozitif olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the basic personality traits of sports high school students and their psychological resilience. Relational scanning model was used in the research. The sample of this study was determined by the convenience sampling method. The study consists of a total of 669 students, 204 of whom are female students and 465 of whom are male students, studying in sports high schools in the provinces of Mardin, Kars, Kırıkkale, İzmir, Bolu, Antalya and Amasya in the 2019-2020 academic year. "Personal Information Form", "Psychological Resilience Levels Scale" and "Basic Personality Trait Scale" were used as data collection tools. Descriptive statistics such as frequency, percentage distribution, arithmetic mean, mode, median are used in the analysis of data collected in accordance with the purpose of the study; Pearson Correlation test to examine the relationship between the two scales; T-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Multiple Regression Analysis were used. In the findings of the study, a significant difference was found between the gender variable and the basic personality traits, and a significant difference was found between the variables of age, family monthly income, family status, psychological resilience and basic personality traits. In addition, a positive relationship was found between psychological resilience levels and basic personality traits, and a regression model was established in which basic personality traits were taken as independent variables and psychological resilience levels as dependent variables. The regression model established according to the model test results was found to be significant. While the emotional imbalance and negative value sub-dimensions of the basic personality traits scale negatively affected the psychological resilience level, it was concluded that the responsibility, kindness and openness to experience sub-dimensions positively affected the psychological resilience level.