Tip 1 Diyabette İnterlökin-10 gen promotör bölgesi polimorfizminin çalışılması
Study of İnterleukin-10 promoter region polymorphisms (-1082A/G, -819T/C and -592A/C)in Type 1 Diabetes Mellitus
Yazar: HASSAN MOHEBBATIKALJAHI
Danışman: PROF.DR. SEVDA MENEVŞE
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; İnterlökin 10 = Interleukin 10

Özet:
Tip 1 diyabetes mellitus, insülin üreten pankreatik < hücrelerininy!k!m!na ba$l! mutlak insülin eksikli$i ile tan!mlanan kronik bir hastal!kt!r.Çe"itli immünogenetik ve çevresel faktörler pankreatik hücrelerin y!k!msürecine katk!da bulunabilir. Sitokinlerin etkile"iminden olu"an a$ sistemiimmünolojik olaylar! derinden etkilemektedir. Bu arada Th2 sitokinlerinin (IL-4,IL-6 ve IL-10), < hücre y!k!m sürecini önledi$i önerilmi"tir. Dolay!s! ile genpolimorfizmine ba$l! olarak de$i"ken IL-10 üretimi < hücrelerinin y!k!m!n! ve tip1 diyabetes mellitusun ba"lang!ç ya"!n! etkileyebilir. Bu bilgilerden yolaç!k!larak çal!"mam!zda, Türk toplumunda, IL-10 promotör bölgesindetranskripsiyon ba"lama noktas!ndan ?1082(A/G), ?819(T/C) ve ?592(A/C)pozisyonlar!nda bulunan polimorfizmlerin s!kl!$! ve bu polimorfizmlerin tip 1diyabetes mellitus ile ba$lant!s!n!n ara"t!r!lmas! amaçlanm!"t!r.Çal!"ma kapsam!na Gazi Üniversitesi T!p Fakültesi HastanesiEndokrinoloji ve Metabolizma Hastal!klar! Bölümünce takip edilen 117 tip 1diyabetes mellitus hastas! ve 116 sa$l!kl! birey dahil edildi.Yapt!$!m!z çal!"mada ?1082(A/G), ?819(T/C) ve ?592(A/C)polimorfizmleri ile tip 1 diyabetes mellitus hastal!$! aras!ndaki ili"kiara"t!r!lm!"t!r. Elde etti$imiz sonuçlara göre bu polimorfizmler ile ilgili genotipve alel da$!l!m! hasta ve kontrol grubu aras!nda istatistiksel aç!dan anlaml! birfarkl!l!k göstermemektedir. Bu polimorfizmlerin, yayg!n olarak olu"turdu$uhaplotiplerin (GCC, ATA ve ACC) s!kl!klar! hasta ve kontrol grubunda anlaml!istatistiksel farkl!l!k göstermezken nadir görülen ACA (% 0,9) haplotipinita"!yanlar!n, GCC haplotipini ta"!yanlara göre daha fazla hastal!$a yakalanmariski ta"!d!$!n! göstermektedir. Bu çal!"madan elde edilen sonuçlar, Türktoplumunda IL-10 gen promotör bölgesi polimorfizmleri ve tip 1 diyabetesmellitus (ba"lang!ç ya"! ve klinik heterojenite aç!s!ndan) hastal!$! aras!ndagenetik ba$lant!n!n olmad!$!n! önermektedir. Ancak ACA haplotipi tip 1diyabetes mellitusa yakalanma aç!s!ndan risk faktör olarak görülebilir.Anahtar Kelimeler: Tip 1 Diyabetes Mellitus, nterlökin-10, Gen Polimorfizmi

Abstract:
Type 1 diabetes mellitus is an autoimmune disease characterizedby progressive destruction of islet >-cells. The MHC accounts for half of thegenetic susceptibility to type 1 diabetes mellitus. Although, additional genesmay influence the immune process and the progression of beta cell loss. Sinceinterleukin-10 modulates immune and inflammatory responses and has beenimplicated in many autoimmune diseases, it seemed interesting to examinewhether interleukin-10 polymorphisms participate in diabetes predisposition.This study investigated whether interleukin-10 gene promoterregion polymorphisms are associated with susceptibility to or clinicalpresentation of type 1 diabetes. The frequency of ?1082A/G, ?819T/C, and ?592A/C polymorphisms was analyzed in 117 Turkish patients with type 1diabetes mellitus and in 116 healthy control subjects in a case-controlledstudy. The allelic and genotypic frequencies of the IL-10 gene promoter regionpolymorphisms were similar in patients with type 1 diabetes and in controlsubjects. GCC, ATA and ACC haplotypes were assigned with higherfrequencies while the other possible haplotypes (ACA and ATC) had lowerfrequencies (under 1%). The haplotypic frequencies of the IL-10 gene promoterregion polymorphisms were similar in patients with type 1 diabetes and incontrol subjects. However, the frequency of ACA haplotype was increased inpatients than healthy control subjects. These results suggest that there is nogenetic association between IL-10 promoter polymorphisms and type 1diabetes mellitus either age at onset or clinical heterogeneity in the Turkishpopulation. However, ACA haplotype can be considered as a risk faktor forsusceptibility to type 1 diabetes mellitus.Key Words: Type 1 Diabetes Mellitus, Interleukin-10, Gene Polymorphism