Ön çapraz bağ yaralanması ile ilişkili kemik iliği ödeminin MR görüntüleme ile haritalanması ve ödem bölgesine göre diz eklemi yumuşak doku yaralanmaları ile ilişkisinin değerledirilmesi
Distribution of bone marrow edema in patients with anterior cruciate ligament (ACL) injury and evaluation of relation between edema regi̇on and knee joint soft tissue injuries
Yazar: RAMAZAN HALİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SARPER GÜRSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Kemik iliği = Bone marrow ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yumuşak doku = Soft tissue ; Ödem = Edema ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Amaç: Manyetik rezonans görüntülemede ÖÇB yaralanmasının dolaylı bir işareti olan kemik iliği ödeminin, diz eklemindeki dağılımını ve diz eklemi içindeki yumuşak doku yaralanmaları ile olan ilişkisini araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: 2012-2018 yılları arasında ön çapraz bağ yaralanması tanısı alan ve yaralanma sonrası ilk 8 hafta içerisinde manyetik rezonans görüntülemesi yapılan hastalar geriye yönelik olarak tarandı. 144 hasta çalışma popülasyonumuzu oluşturdu. Diz ekleminde kemik iliği ödeminin dağılımı lateral femoral kondil (LFK), medial femoral kondil (MFK), lateral tibia platosu (LTP) ve medial tibia platosu (MTP) olarak dört bölgede incelendi. Bu dört bölge içindeki dağılımı ise femur ve tibia toplam 18 bölgeye ayrılarak belirlendi. Temas sonrası ve temas olmaksızın ÖÇB'si yaralanan hastalarda kemik iliği ödemi ve yumuşak doku yaralanmaları karşılaştırıldı. Son olarak kemik iliği ödeminin LFK, MFK, LTP ve MTP'den kaçında ''var'' olduğu belirlendi. Elde edilen dört grupta menisküs ve MKL yaralanmaları karşılaştırıldı.
Bulgular: Kemik iliği ödeminin lateral femoral kondil, medial femoral kondil, lateral tibia platosu ve medial tibia platosu için dağılım sıklığı sırasıyla: %83,3, %38,8, %96,5 ve %63,8 olarak bulundu. ÖÇB yaralanması sonrası oluşan kemik iliği ödemi lateral ve medial femur kondillerinin santral kısmını etkilerken; lateral ve medial tibia platosunun çoğunlukla posterior kısmını etkilemiş olarak bulundu. Hastalarımızdan 27'si (%18,8) diz eklemine aldıkları temas sonrası; 117'si (%82,2) ise diz eklemine herhangibi bir temas olmadan ÖÇB'sini yaralamıştır. İki grupta kemik iliği ödeminin derinliği diz eklemindeki dört bölge için benzer derecelerde çıkmıştır (p>0,05). Kemik iliği ödeminin genişliği ise sadece medial tibia platosunda travma sırasında diz eklemine temas alan hastalarda daha yüksek derecelerde çıkmıştır (p=0,020). Her iki grupta da lateral ve medial menisküs yaralanmalarının sıklığı, morfolojisi ve menisküs yaralanmasının menisküste etkilediği bölge benzer dağılımda çıkmıştır (p>0,05). MKL yaralanması da benzer şekilde her iki grupta benzer dağılımda çıkmıştır (p>0,05). Femur kondilleri ve tibia platosundaki dört bölgeden kemik iliği ödemi tespit edilen bölge sayısına göre yumuşak doku yaralanmalarını karşılaştırdığımızda medial menisküs ve MKL yaralanmaları açısından anlamlı fark tespit edilmemiştir (p<0.05). Manyetik rezonans görüntülemede tespit edilen lateral menisküs yaralanması sıklığı ise dört bölgenin tamamında ödem tespit edilen hastalarda istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,041).
Sonuç: Ön çapraz bağ yaralanması tanısını doğrulamak için manyetik rezonans görüntülemede kullandığımız kemik iliği ödemi diz ekleminde sadece lateral kompartmanı değil sıklıkla medial kompartmanı da etkileyebilmektedir. Ayrıca kemik iliği ödeminin tibia platosunun posterior kısımlarını etkilemesi fleksiyonda yük alan kartilaj kısımlarında meydana gelen osteoartriti açıklayabilir. Kemik iliği ödeminin diz ekleminde her iki kompartmanı etkilediği hastalarda lateral menisküs yaralanma sıklığı artmaktadır. Kemik iliği ödemi ön çapraz bağ yaralanması sonrası manyetik rezonans görüntülemede tanı alma ihtimali azalan lateral menisküs yaralanmalarının tespitinde artroskopi sırasında daha şüpheli ve titiz yaklaşmamızı sağlayabilir. 

Anahtar Kelimeler: Kemik iliği ödemi, Ön çapraz bağ, Manyetik rezonans görüntüleme, Diz eklemi

Abstract:
Purpose: We aimed to examine distribution of bone marrow edema in patients with anterior cruciate ligament (ACL) injury as well as its association with tears of the lateral meniscus, medial meniscus, and medial collateral ligament (MCL).
Material And Method: Patients who were diagnosed with anterior cruciate ligament injury between 2012-2018 and who underwent magnetic resonance imaging within the first 8 weeks post-injury were screened retrospectively. 144 patients formed our study population.The distribution of bone marrow edema in the knee joint was examined in four regions as; lateral femoral condyle (LFC), medial femoral condyle (MFC), lateral tibia plateau (LTP) and medial tibia plateau (MTP). 
The distribution within these four regions was determined by dividing the femur and tibia into 18 zones. Bone marrow edema and soft tissue injuries were compared in patients with contact and non-contact ACL injuries. Finally, where bone marrow edema exist in knee joint such as LFC, MFC, LTP, MTP is determined. Menisci and MCL injuries were compared in these four groups.
Results: Distribution of bone marrow edema for lateral femoral condyle, medial femoral condyle, lateral tibia plateau and medial tibia plateau was found; %83,3, %38,8, %96,5 and %63,8 respectively. Bone marrow edema after ACL injury; affects the central part of lateral and medial femoral condyles; posterior part of lateral and medial tibial plateau. 27 (%18,8) of our patients were injured their ACL after knee contact injury; 117 (%82,2) our patients injured their ACL non contact injury. The depth of bone marrow edema in two groups was similar in four regions of the knee joint (p> 0,05). The width of the bone marrow edema was higher in patients who had contact injury to the medial tibia plateau (p = 0,020). In both groups; the frequency of injury, injury morphology and effected zone of meniscus are the same at lateral and medial menisci (p> 0,05). Similarly, MCL injury was also similar in both groups (p> 0,05). When we compared soft tissue injuries according to the number of bone marrow edema zones in four regions of femoral condyles and tibia plateau no significant difference was detected in medial meniscus and MCL injuries (p <0,05). In magnetic resonance images, the incidence of lateral meniscus injury was found to be statistically significant in patients with edema in all four regions (p = 0,041).
Conclusion: The bone marrow edema detected in MRI used to confirm the diagnosis of anterior cruciate ligament injury can affect not only the lateral compartment but also the medial compartment in the knee joint. In addition, bone marrow edema effects the posterior portion of tibia and this explains the occuring of ostheoarthritis at the parts of area which bares load at flexion. 
The incidence of lateral meniscus injury increases in patients with bone marrow edema affecting both compartments in the knee joint. Bone marrow edema may lead us to be more suspicious and rigorous during arthroscopy in the detection of lateral meniscus injuries, which are less likely to be diagnosed in magnetic resonance imaging after anterior cruciate ligament injury.


Key Words: Bone marrow edema, Anterior cruciate ligament, Magnetic resonance imaging, Knee joint