Cumhuriyet Dönemi dil tartışmalarında Güneş Dil Teorisi
Güneş Dil Teorisi in language discussions in the Republican Period
Yazar: BÜLENT BAYKUŞ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM AKÇA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Dil çalışmaları = Language studies ; Güneş Dil Teorisi = Sun Language Theory ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu araştırmada, Cumhuriyet Dönemi dil tartışmaları arasında önemli bir yere sahip olan Güneş Dil Teorisi incelenmiştir. Araştırma konusu ile ilgili olarak, Tanzimat Döneminden başlayarak Cumhuriyet Döneminde ortaya çıkan Güneş Dil Teorisine kadar olan süreç ele alınmıştır. Araştırma kapsamında, Türk dilinin ortaya çıkışı, Türk dilinin gelişimi, Türk dilinin sadeleştirilme süreci ve bu alanda yapılan faaliyetler incelenmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde, Güneş Dil Teorisinin ortaya çıkışı ile ilgili temel sebepler değerlendirilmiştir. Değerlendirmede Fransız İhtilali ile ortaya çıkan uluslaşma süreci ve ulusallaşmanın Osmanlı İmparatorluğu'na etkisi göz önünde tutularak, Tanzimat Dönemi dil çalışmaları ve II. Meşrutiyet'e kadar olan dönem incelenmiştir.
Araştırmanın ikinci bölümünde de Güneş Dil Teorisinin zeminini oluşturan sosyal ve siyasal süreç incelenmiş olup, Osmanlı İmparatorluğu'nda ulusallaşmanın etkisi ile gelişen Türkçülük akımının, Türk dili üzerindeki yansıması ele alınmıştır. Ayrıca Birinci Dünya Savaşının ardından yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin dil çalışmalarına ve Latin harflerinin kabulüne değinilmiştir.
Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, konuyla ilgisi bakımından Türk Tarihi Tedkik Cemiyeti ve Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin Türkçe üzerine yürüttüğü faaliyetler incelenmiştir. Son olarak da Güneş Dil Teorisinin olumlu ve olumsuz yanlarına değerlendirilmiştir. 
Sonuç olarak da Güneş Dil Teorisinin, teoride başarılı ancak uygulamada ise öncesinin başarısız olduğu kanaatine varılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Türk dili, Güneş Dil Teorisi, Türkiye Cumhuriyeti

Abstract:
In this study, Güneş Dil Teorisi, which has an important place among the Republican Language Discussions, is examined. This study deals with the theory that emerged in the Republican Era starting from the Tanzimat Period.
In the first part of this research, the emergence of the Turkish language, the development of the Turkish language, the process of simplification of the Turkish language and the activities carried out in this field are examined.
In the first stage of the study, the main reasons related to the emergence of the Güneş Dil Teorisi were evaluated. According to our research, taking into consideration the impact of the nationalization process with the French Revolution on the Ottoman Empire, Tanzimat Period language studies and II. The period until the Constitutional Monarchy was examined. In the second part of the study, the social and political process which forms the basis of the Güneş Dil Teorisi is examined. The reflection of the Turkism movement which developed in the Ottoman Empire with the effect of nationalization on the Turkish language was discussed. In addition, after the First World War the Republic of Turkey's adoption of the Latin alphabet and language studies revealed is described.
In the third and last part of the study, the activities carried out by Türk Tarihi Tedkik Cemiyeti and Türk Dili Tetkik Cemiyeti on Turkish were examined. 
Finally, the positive and negative aspects of the Güneş Dil Teorisi were evaluated. As a result, it was concluded that the Güneş Dil Teorisi was successful in theory but failed in practice.

Key Words: Turkish Language, Güneş Dil Teorisi, Republic of Turkey.