Sinop ilinde yetiştirilen koyun ve keçi sütlerinin toplam antioksidan kapasitelerinin karşılaştırılması
Comparison of total antioxidant capacity of sheep and goat milk bred in Sinop city
Yazar: MERT ALİ SİNMEZ
Danışman: PROF. DR. GÜL FATMA YARIM
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Veteriner Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Süt, hayati biyoaktif bileşenleri dengeli bir oranda içerdiğinden, yavru memelilerin büyümesini ve gelişmesini teşvik eden ve insan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan besindir.  Sütün total antioksidan kapasitesi (TAK), içeriğinde bulunan enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidan moleküllerden ve bileşiklerden kaynaklanmaktadır. Sütün oksidan-antioksidan dengesinin korunması hem besleyici değerinin hem de sütün kalitesinin sürdürülmesi bakımından gereklidir. İnsanlar tarafından tüketilen koyun ve keçi sütlerinin total antioksidan kapasitesinin belirlenmesi sağlıklı beslenmede önem arz etmektedir. Sunulan tez çalışmasının amacı, sağlıklı koyun sütlerinin ve keçi sütlerinin TAK düzeylerinin ölçülerek karşılaştırılmasıdır.  
Materyal ve Metot: Tez çalışmasında, Sinop ilinde halk elinde bulunan laktasyon periyodundaki, 2-5 yaşlı Karayaka koyunlarından ve Kıl keçilerinden sabah sağımında alınan süt örnekleri kullanıldı. Süt örnekleri Kaliforniya mastitis test (CMT) ve sütte somatik hücre sayımı (SHS) ile subklinik mastitis bakımından değerlendirildi. CMT negatif ve SHS< 200.000 olan 100 adet sağlıklı koyun sütü ile 100 adet sağlıklı keçi sütü olmak üzere toplam 200 adet süt numunesi projenin süt materyali olarak kullanıldı. Süt örneklerinde TAK düzeyinin ölçümünde kolorimetrik test kitleri kullanıldı. 
Bulgular: Sunulan tez çalışması sonucunda, koyun sütündeki TAK düzeyinin 1,69±0,38 mmol Trolox Equiv./l ve keçi sütündeki TAK düzeyinin 3,74±0,87 mmol Trolox Equiv./l olduğu belirlendi. Keçi sütünün TAK düzeyi koyun sütünden yaklaşık olarak 2,2 kat daha yüksekti. Koyun ve keçi sütlerinin TAK düzeyleri arasında p<0,001 düzeyinde istatistiki farklılık olduğu saptandı.  
Sonuç: Sunulan tez çalışmasından elde edilen bulgular, Sinop ilinde yetiştirilen keçilerin sütündeki TAK düzeyinin aynı ildeki koyunların sütündeki TAK düzeyinden daha yüksek olduğunu gösterdi. İnek ve manda sütlerine alternatif olarak tüketilen koyun ve keçi sütlerindeki TAK düzeylerinin belirlendiği bu tez çalışmasından elde edilen sonuçlar, insan beslenmesinde temel bir gıda olan süt ve süt ürünlerinin bileşimine yönelik veri tabanına katkıda bulunacaktır. Tez çalışmasının, ülkemiz hayvancılık sektöründe önemli bir yeri olan küçükbaş hayvanların süt ve süt ürünlerinin bileşiminin bilinerek süt hayvancılığına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Aim: Since milk contains vital bioactive components in a balanced ratio, it is a food that promotes the growth and development of baby mammals and has an essential place in human nutrition. The total antioxidant capacity (TAC) of milk is due to the enzymatic and non-enzymatic antioxidant molecules and compounds it contains. Maintaining the oxidant-antioxidant balance of milk is necessary to keep the milk's nutritional value and quality. Determining the total antioxidant capacity of sheep and goat milk consumed by humans is essential for healthy nutrition. The presented thesis study aims to measure and compare the TAC levels of healthy sheep and goat milk.
Materials and Methods: In the thesis study, milk samples from 2-5-year-old Karayaka sheep and Hair goats in the morning during the lactation period, which were available to the public in the Sinop province, were used. The California mastitis test (CMT) and milk somatic cell count (SHS) were performed to evaluate milk samples for subclinical mastitis. A total of 200 milk samples, including 100 healthy sheep's milk with CMT negative and SHS < 200,000 and 100 healthy goat's milk, were used as the milk material of the project. Colorimetric test kits were used to measure TAC levels in milk samples. 
Results: As a result of the presented thesis study, it was determined that the TAC level in sheep milk was 1.69±0.38 mmol Trolox Equiv./l and the TAC level in goat milk was 3.74±0.87 mmol Trolox Equiv./l. The TAC level of goat milk was approximately 2.2 times higher than that of sheep milk. It was determined that there was a statistical difference at p<0.001 between the TAC levels of sheep and goat milk.
Conclusion: The findings obtained from the presented thesis study showed that the TAC level in the milk of goats raised in Sinop province was higher than the TAC level in the milk of sheep in the same province. The results obtained from this thesis study, in which the TAC levels in sheep and goat milk consumed as an alternative to cow and buffalo milk are determined, will contribute to the database on the composition of milk and dairy products, an essential food in human nutrition. It is envisaged that the thesis study will contribute to dairy farming by knowing the composition of milk and dairy products of small ruminants, which have an essential place in our country's livestock industry.