Osmanlı Devleti idaresi altındaki Balkanlar (1789-1806)
Ottoman State of Balkans
Yazar: MEHMET SOLAK
Danışman: PROF. DR. AYGÜN ATTAR
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Balkanlar, gerek geçmisteki katkıları, gerekse günümüzdeki önemisebebiyle modern tarih arastırmalarında daha genis bir yer edinmeyi hak etmektedir.Antik Yunan, Roma, Bizans, Osmanlı ve Habsburg topraklarının bir parçasını teskiletmis olan ve Avrupa, Asya ve Afrika'nın birlesme noktasını olusturan yarımada, farklıemperyal güçlerin ve hasım ideolojilerin mücadele alanı olageldi. Farklı tarihsel dönemlerde, belli baslı siyasi ve kültürel sınır hatları -örnegin, Dogu (Bizans) ve Batı Roma mparatorlukları, slam âlemi ile Hristiyanlık âlemi, Ortodoksluk ile Katoliklik;günümüzde ise birbiriyle çelisen toplumsal, siyasi ve ekonomik sistemleri temsil edenNATO ve Varsova Paktı askeri blokları arasındaki sınır hatları- burada kesisti. Hasmane dıs etkilere oldugu kadar iç baskılara da maruz kalan bölge, alternatif sistemler içingerçek anlamda bir test zemini teskil etmektedir. Bu yüzden geçen iki asırda Balkanlar,siyasi örgütlenme ve ekonomik gelismenin ulusal ve liberal biçimlerinin kolay kolaygörülmez bazı yönlerinin gözlemlenebildigi bir laboratuar islevi gördü.Karlofça Antlasmasını izleyen dönem, Balkan halklarının Osmanlıhükümetinden kopup ulusal, seküler devlet sistemine geçislerine yol açacak hareketlerinbaslamasına tanık oldu. Balkanlardaki ulusal isyanlar, Balkan ulusları arasında görecedüsük ölçekte isbirligine dayalı bir sekilde, bireysel temelli olarak gerçeklestirildi.Siyasi dönüsüme giden yol, uzun bir yol olacaktı. Osmanlı hâkimiyetininzayıflayıp tedricen ortadan kalkmasının yavas yavas gerçeklesmesi, bu süreci daha dazorlastırdı. Sultanın mutlak hâkimiyeti altında, dâhili ulusal ve dini çatısmaların önüalındı ve Avrupalıların etkileri yarımadanın çevresiyle sınırlı kaldı. Osmanlı Devleti'nintopraklarını koruma yeteneginin giderek azalması üzerine, Balkan toprakları digerbüyük güçlerin göz diktigi bir ganimet alanı haline geldi. 18. yüzyılda, Rus ve Habsburgimparatorlukları, bu topraklarda hâkimiyet tesis etmek için hem Osmanlı mparatorluguile hem de birbirleriyle rekabet ettiler. Bölge, 19. yüzyılda diplomasi sahnesininmerkezine tasındı; Avrupalı büyük güçlerin hepsini ilgilendiren Dogu Sorunu, yakınnedenleri Balkan sorunlarıyla derinden irtibatlı bir savas olan I. Dünya Savası'nınbasladıgı tarihe kadar en önemli süregen diplomatik mesele olarak kaldı

Abstract:
Balkans, due to its significance both in the past and now, has deserved to take awider place in modern history researches. The peninsula which consists of the someparts of Ancient Greek, Rome, Byzantium, Ottoman and Habsburg lands and forms thejunction point of Europe, Asia and Africa, have become the combat area of the differentimperialist and adversary ideologies. in different historical periods, the main specificpolitical and cultural border (boundary) lines, such as Eastem (Byzantium) and WesternRoman empires, the realm of islam and Christianity, Orthodoxy and Catholicism; as fortoday, the border lines between the NATO and Warsaw military blocks, which representthe social, political and economic systems in clash with one another, ali intersected here.The region which has became subjected to both interior oppressions and exterior effectshostilely, has formed a test background for the alternative systems in the right sense.Therefore, for the past tvvo centuries; Balkans have functioned as a laboratory in whichsome vague aspects of the international and liberal forms of political organization andeconomic development have been observed.The period foliowing Karlofça agreement witnessed the begirming of themovements that would cause Balkan peoples to pass into the national, secular statesystem after parting from the Ottoman government. The national mutinies in Balkanswere realized on the individual base vvith cooperation on lower scale relativity amongBalkan nations.The way to the political transformation would take a long time. The realizationof gradual collapse of Ottoman rule hardened this process more. Under the ultimate ruleof the Sultan, interior national and religious conflicts were avoided and the effects of theEuropeans were limited vvifhin the surrounding of the peninsula. As the ability of theOttoman Empire to protect her lands abated (decreased), the Balkan lands became aland of spoil which the other great forces desired keenly. in the 18 the century, theRussian and Habsburg empires competed vvith both the Ottoman Empire and oneanother so as to rule on these lands. The region moved to the center of the scene ofdiplomacy in the 19 the century; The East problem that interested ali the great forces ofEurope remained as the most important lasting diplomatic problem by the time WordWar I started, the war vvhich is regarded as deeply connected vvith the Balkanproblems.