Artvin Meydancık yöresinde yayılış gösteren büyük memeli türlerinin habitat kullanımlarında meşcere özelliklerinin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of stand characteristics to habitat use of large mammal species in Artvin Meydancik region
Yazar: MEVLÜT ÖZYANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞKIN GÖKTÜRK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Yaban hayvanlarının habitat kullanımlarında meşcere özelliklerinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Artvin Meydancık yöresinde yayılış gösteren büyük memeli türlerinin habitat kullanımlarında meşcere özelliklerinin etkisinin belirlenmesidir. Bu amaçla farklı yükselti basamaklarında 45 örneklem noktasında meşcere özellikleri belirlenmiştir. Bu noktalarda yapılan fotokapan, doğrudan gözlem ve dolaylı gözlem çalışmaları ile tür tespitleri de yapılmıştır. Daha sonra ilgili noktalardaki meşcere özellikleriyle bu türlerin ilişkileri analiz edilmiştir.
Yapılan çalışmalarda ayı, kurt, vaşak, yaban domuzu, çakal ve karaca gibi türlerin meşcere kullanımlarında yapraklı meşcereler, ibreli ormanlar ile orman içi açıklıkların olduğu kenar habitat yapılarının ön plana çıktığı görülmüştür. Benzer şekilde gözlemlerimiz sırasında tespit edilen kuşların ise özellikle kenar habitat tiplerini besin ve barınak imkanlarının bir arada olması nedeniyle daha fazla tercih ettiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, ormancılık anlamında nispeten verimsiz olarak düşünülen bozuk meşe ve orman iç açıklıkların, hem büyük memeli türlerin hem de yaygın kuşların habitat kullanımında öncelikli bir yere sahiptir. Kenar türler olarak ifade edebileceğimiz bu türlerin populasyon durumlarının daha iyi hale gelmesi için tekdüze orman yapıları yerine orman iç açıklarla bezenmiş orman mozaiklerinin daha fazla önemli olduğu söylenebilir. Çalışmada meşcere alt katmanlarının bulunduğu alanlarda daha fazla miktarda birey tespitleri yapılmıştır. Bu durum yatayda ve dikeyde çeşitliliğin memeli ve kuş türlerinin habitat tercihinde ortalama %80 oranında önemli rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca ormancılık uygulamalarının ilgili yaban hayvanlarına en az miktarda zarar vermesi amacıyla kesim ve bakım çalışmalarının üreme dönemi dışında yani kış döneminde yapılması tavsiye edilebilir.

Abstract:
Standing characteristics have an important role in habitat usage of wild animals. The main purpose of this study is to determine the effect of stand characteristics on the important mammalian species in the Artvin Meydancık region. For this purpose, stand characteristics were determined at 45 sampling points in different elevation steps. At these points, camera trap, direct and indirect observation studies were carried out. Later, the relationships of these species were analyzed with stand characteristics at the relevant points.
In the studies carried out, it was seen that broad -leaved forest, edge habitats types coniferous forest and opened habitats, came to the fore in the stand uses of species such as bear, wolf, lynx, wild boar, jackal and karaca. Similarly, it was observed that identified birds prefer the edge habitat types more because of the combination of food and shelter facilities.
As a result, the defective oak and forest interior openings, which are considered to be relatively inefficient in terms of forestry, have a prominent place in the habitat use of both large mammalian species and common birds. It can be said that the forest mosaics adorned with forest internal deficits are more important than the uniform forest structures in order to improve the population status of these species that we can express as edge species.
Again, studies have been carried out to determine more individuals in areas with stand sub-layers. This situation showed that the diversity of horizontal and vertical mammals and bird species play an important role (about %80) in habitat preference. In addition, it is recommended that cutting and maintenance works should be carried out outside the reproductive period in order to minimize the damage of the related wild animals.