Türkiye'de eğitim sisteminin yönetsel yapısı ve eğitim yöneticisi yetiştirme sürecinin tarihsel gelişimi
Historical development of managerial structure of education system and training process of educational administrators in Turkey
Yazar: DUYGU TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NECDET KONAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim tarihi = Educational history ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Milli Eğitim Şurası = National Education Council ; Okul yöneticileri = School administrators ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yönetici yetiştirme = Manager training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Türkiye eğitim sisteminin yönetsel yapısı ve
eğitim yöneticisi yetiştirme sürecinin tarihsel gelişimini incelemektir. Bu amaçla
ilgili alanyazın taranmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze yasal
düzenlemelerde, Milli Eğitim Şuralarında, Kalkınma Planlarında ve hükümet
programlarında yer alan eğitim yöneticilerinin seçilmesi, atanması, yükseltilmesi
ve yetiştirilmesine ilişkin politika ve kararlar ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın merkez
ve taşra teşkilatlanmasına ilişkin politika ve kararların tarihsel gelişimi
irdelenmiştir. Tarama modeli ile gerçekleştirilen bu araştırmanın temel verilerini
araştırma konusu ile ilgili olan yazılı ve basılı belgeler oluşturmaktadır. Araştırma
sonucunda öz olarak şu bulgulara ulaşılmıştır: Milli Eğitim Bakanlığı'nın
yapısındaki değişikliklerin, Bakanlık merkez örgütüne bazı birimlerin eklenmesi,
çıkarılması ve birleştirilmesi şeklinde olduğu görülmüştür. Bakanlık merkez
örgütündeki yetkilerin bir kısmının taşraya aktarılması Milli Eğitim Şuralarında,
Kalkınma Planlarında ve hükümet programlarında sıklıkla öngörülmüştür. Eğitim
Yöneticiliğinin bir uzmanlık alanı olması ve hizmet öncesinde bu yönde
yetiştirilmesi gerektiği Milli Eğitim Şuralarında tartışılsa da eğitim yöneticilerinin
yetiştirilmesi genellikle atama yönetmeliklerinde, hizmet içi eğitimden geçirilmesi
şeklinde görülmektedir. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlara yönetici
seçilme, atanma ve yükseltilmesi süreçlerini düzenleyen 14 yasal düzenleme
hazırlanmıştır. 2013 yılına kadar okul ve kurumların yöneticileri için hazırlanan
düzenlemeler bu kişilerin göreve atanması, 2013 yılından sonra ise
görevlendirilmesi şeklinde düzenlendiği görülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the historical development of
managerial structure of education system and training process of educational
administrators in Turkey. For this purpose, related literature was reviewed and the
historical development of the politics and rules related to (i) selection, assignment,
promoting and training of educational administrators (ii) central and provincial
organizations of Ministry of National Education, appeared in government programs,
Development Plans, National Education Councils and legislative regulations from
republic period to nowadays were analysed in accordance with response of sub
problems. The written and published documents constitute the main data of this study
performed by survey model. The data of the study was described and interpreted
systematically with descriptive analysis method. The substance findings of the study are
the following: Changes on The Ministry of Education's structure are seen in the form of
accretion, exclusion and integration of some units to central organization. Delegating
some authority of Ministry's central organization to field organization is frequently
envisioned at National Education Councils, Development Plans and government
programs. Although as discussed at National Councils that the educational
administration should be a professional field and must train at pre-service, it has seen on
legislative regulations that educational administrators are trained in-service education.
14 legislative regulations have been prepared that organising the process of
administrator selection, assignment and promoting to Ministary of National Education
schools and institutions. It has seen that regulations prepared for school and institutions
administrators were shaped like assignment until 2013 and it shaped like secondment
after 2013.