Dört yaş ve üstü fonksiyonel kabızlığı olan hastaların beslenme özellikleri
Nutritional characteristics of patients with functional constipation aged 4 years and over
Yazar: GULNAR AGHAKISHIYEVA
Danışman: PROF. DR. İNCİ NUR SALTIK TEMİZEL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Kabızlık = Constipation ; Yetişkinler = Adults ; Çocuklar = Children

Özet:
Kabızlık erişkin ve çocuklarda sindirim sisteminin en yaygın şikâyetlerinden biri olup, pediatri poliklinik başvurularının %3 ila 5'i, pediatrik gastroenteroloji poliklinik başvurularının yaklaşık %29,6'sı kabızlık nedeniyledir. Bu çalışmada fonksiyonel kabızlığı olan hastaların ve kabızlığı olmayan kontrol grubunun 5 günlük diyet listeleri ve bazı demografik özellikleri karşılaştırılarak kabız hastaların beslenme özelliklerinin ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen veriler ışığında çocuklarda kabızlık gelişmeden çocukların beslenmeleri konusunda gerekli önlemler alınarak gereksiz tedavi ve kabızlığa bağlı oluşabilecek komplikasyonların önlenebileceği düşünülmüştür.
Çalışmaya fonksiyonel kabızlığı olan 41 hasta ve 55 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 96 olgu dâhil edildi. Kabız ve kontrol grubundaki çocuklar 4-7, 8-11 ve 12-18 yaş olmak üzere yaş gruplarına göre 3 gruba ayrıldılar. Fonksiyonel kabızlık grubundaki hastaların yaş ortalaması 9,08±3,55, kontrol grubundaki çocukların yaş ortalaması 9,09±3,71 yıl olarak tespit edildi. Hasta grubundaki 41 hastanın 25'i (%61) ve kontrol grubundaki 55 hastanın 27'si (%49,1) kız idi. Kabız grubun kız erkek oranı 1,5/1 olarak bulundu. Kabız ve kontrol grubunun ailelerine demografik verileri de içeren beslenme değerlendirme anketi verilip; 5 günlük diyet içeriğinin kayıt edilmesi istenmiş ve diyet listesi daha sonra diyetisyen tarafından değerlendirilerek, diyete dâhil olan bütün besinlerin birleşiminin 5 günlük alım ortalamaları çıkarılmış; fonksiyonel kabızlığı ve başka organik hastalığı olmayan 55 sağlıklı çocuğun ailesine de aynı anket verilerek fonksiyonel kabızlığı olan hastalarla kontrol grubunun beslenme özellikleri birbirileriyle karşılaştırılmış; aynı zamanda her iki grubun major besin alım ortalamaları Türkiye için referans değerlerle kıyaslanmıştır.
Kabız ve kontrol gruplarının besin alımlarının karşılaştırılmasında grupların enerji, sıvı ve posa alımlarında fark saptanmamıştır. Dört-7 yaş kabız grubu kızlarda besinle alınan kaloride karbonhidrat yüzdesinin, karoten ve C vitamini miktarının daha fazla olduğu görülmüş; 4-7 yaş kontrol grubu kızlarda ise alınan kalorideki yağ yüzdesi ve B12
vitamin alımı yüksek saptanmıştır. Dört-7 yaş kontrol grubu erkeklerde tüketilen besindeki yağ yüzdesi, E vitamini, K vitamini, mangan, iyot, çoklu doymamış ve uzun zincirli yağ asit alımında, kontrol grubun 8-11 yaş kızlarında ise pantoteik asit, C vitamini ve uzun zincirli yağ asit alımının fazla olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ilk bir yaşta her gün dışkılaması olanların sıklığı, 18 aydan uzun süre anne sütü ile beslenenlerin sıklığı, klozet tipi tuvalet kullananların sıklığı kabız grubundan anlamlı derecede fazla bulunmuş; aile gelir düzeyi, ebeveyn eğitim düzeyi de kontrol grubunda daha yüksek saptanmıştır. Çalışmamızda saptadığımız bulgular kabızlık gelişiminde, özellikle 4-7 yaş grubunda diyet faktörünün önemli yeri olduğu, ailenin gelir ve ebeveynlerin eğitim düzeylerinin kabızlık gelişiminde en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu, anne sütüyle 18 aydan uzun süre beslenmenin uzun dönemde kabızlık gelişimine karşı koruyucu olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Constipation is one of the most common complaints of the digestive system in adults and children, accounting for 3% to 5% of visits to pediatric clinics and 29.6% of visits to pediatric gastroenterologists. The aim of this study is to determine the nutritional characteristics and risk factors of the constipated children by comparing the 5-day dietary schedule and some demographic characteristics of patients with constipated and non-constipated group. In the obtained data, it is thought that children can avoid complications due to unneeded treatment and constipation, by taking the necessary measure about feeding in children. A total of 96 patients, 41 patients with functional constipation and 55 healthy children, were included in the study. Children in the constipation and control groups were divided into 3 groups according to age, 4-7, 8-11 and 12-18 years. The mean age of the patients in the functional constipation group was 9.08 ± 3.55, and the mean age of the children in the control group was 9.09 ± 3.71 years. Twenty-five (61%) of the constipation group and 27 (49.1%) of the control group were female. The female to male ratio was 1.5 / 1. Nutritional assessment questionnaires including demographic data, were given to the families of constipation and control group; A 5-day diet content was requested to be recorded, and diet list was then evaluated by a experienced dietitian and the 5-day median intake of all the foods included in the diets were determined; the same questionnaire was given to the family of 55 healthy children without functional constipation and other organic disease and the nutritional characteristics of the groups were compared with each other. At the same time the average intake of major nutrients in both groups were compared with reference values for Turkey.
In assessing nutrient intake of constipation and control groups, no difference was detected in energy, liquid and fiber consumption of the groups. In the 4-7 age group constipated girls, the percentage of carbohydrate consumed in food , carotene and vitamin C was found to be higher; In the 4-7 age group of control girls, the percent of
fat consumed in food and vitamin B12 was high. İn the 8-11 age control group girls pantothenic acid, vitamin C and long-chain fatty acid consumption, in 4-7 age control group boys percent of fat consumed in foods, vitamin E, vitamin K, manganese, iodide, polyunsaturated and long chain fatty acids was higher significantly.
In the control group the frequency of defecation during the first year, the frequency of breastfeeding for more than 18 months, the frequency of closet-type toilet users were significantly higher than the constipation group; family income level and parental education level were higher in the control group. Findings in our study indicate that dietary factors play an important role in the development of constipation, especially in the 4-7 age group, that education levels of parents are one of the most important risk factors in the development of constipation, and it is possible that breastfeeding for more than 18 months may protect against the development of constipation in the long term.