Türkiye adresli yayınların altmetric dikkat skorları açısından değerlendirilmesi
An evaluation of Turkey-addressed publication in terms of the altmetric attention scores
Yazar: ELÇİN ZİYA
Danışman: DOÇ. DR. İREM SOYDAL ÖZTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı / Bilgi ve Belge Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Akademik iletişim = Scholarly communication ; Akademik çalışmalar = Academic studies ; Altmetrik = Altmetric ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Bilimsel yayın = Scientific publication ; Sosyal ağlar = Social networks ; Ulusal Adres Veri Tabanı = National Address Database ; Yayınlar = Publications ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bilimsel iletişimdeki dijitale göç hareketiyle akademik yayınların bıraktıkları izler, yeni nesil yöntemlerle takip ve analiz edilebilmektedir. Dijital dünyadaki bilimsel ürünlerin, yine bu ortamlardaki etkilerini ölçmek için altmetrik ölçevlerden yararlanılmaya başlanmıştır. Altmetriler, topladıkları nicel (tweet sayısı vb.) ve nitel (tweet içeriği vb.) verilerle çevrimiçi yaşam döngüsüne sahip bilimsel ürün türleri ve akademik yayın süreçleri için etkiyi, dikkati veya ilgiyi ölçmeye çalışan araçlardır. 
Bu çalışmanın amacı, altmetrilerin kavramsal arka planını güçlendirerek literatüre katkı sağlamak ve altmetrik verilere sahip Türkiye adresli yayınların büyük resmini çizmeye çalışmaktır. Bu bağlamda, 1953-2021 yılları arasında yayımlanan, Altmetric dikkat skoru (Altmetric attention score-AAS) birden büyük Türkiye adresli 49.487 bilimsel yayın, türlerine, tarihlerine, Altmetric dikkat skorlarına ve Altmetric.com veri kaynaklarına göre değerlendirilmiştir. Araştırma soruları çerçevesinde, yayınların Altmetric dikkat skorlarının; disiplin, erişim durumu ve türüyle kurumlararası işbirliği türü açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği, kurumlararası işbirliği sayısıyla anlamlı bir ilişkisinin olup olmadığı analiz edilmiştir. 
On üç Altmetric.com veri kaynağı içerisinden Twitter, literatürdeki sonuçlara benzer şekilde, bilimsel ürünlerle ilgili en çok paylaşım yapılan sosyal ağ platformu olmuştur. İkinci sırada ise patentlerin bulunması, literatürdeki çalışmalardan ayrılan farklı bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır. Yayınlara disiplinleri açısından bakıldığında, literatürdeki sonuçlara benzer şekilde tıp ve sağlık bilimlerinin yayın sayısı ve Altmetric dikkat skorları açısından ön sırada olduğu; insani bilimlerdeki yayınların yüksek, mühendisliktekilerin ise düşük Altmetric dikkat skorları sergilediği tespit edilmiştir. Açık erişimli yayınların (%42) Altmetric dikkat skorlarının, açık erişimli olmayanlarınkine göre daha yüksek olduğu; uluslararası yayınların (%39) Altmetric dikkat skorlarının ise ulusal yayınlarınkinden daha yüksek çıktığı saptanmıştır. Kurumlararası en fazla işbirliği sayısına sahip Türkiye adresli kurumun Hacettepe Üniversitesi olduğu belirlenmiştir. 
Çalışma sonucunda, çok disiplinli, açık erişimli, uluslararası ve kurumlararası işbirliği sayısı yüksek yayınların Altmetric dikkat skorlarıyla öne çıktığı görülmüştür. Altmetrilerin uygulamada neyi ölçtüğünü, anlamlı sonuçlar verip vermediğini ve daha önce keşfedilemeyen hangi örüntüleri ortaya çıkardığını bulabilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The traces left by academic publications on digital platforms can be analyzed with new generation methods. Altmetrics can be used to measure the effects of scientific products in the digital era. Altmetrics are tools that try to measure the impact, attention, or interest for different kinds of scientific products that have an online lifecycle, with the quantitative and qualitative data that they collect. 
This study aims to outline the big picture of Turkey-addressed publications with altmetric data. In this context, 49,487 such scientific publications with an Altmetric attention score (AAS) greater than one, published between 1953-2021, were evaluated according to their types, dates, AAS, and Altmetric.com data-sources. Based on the research questions, it was analyzed whether the AAS of the publications showed a significant difference in terms of discipline, access status, access type, and interinstitutional-collaboration type and whether there was a significant relationship between AAS and the number of interinstitutional-collaborations.
Among the thirteen Altmetric.com data-sources, Twitter has become the most content was shared about publications. This is followed by patents. This finding is remarkable in that it differs from the related studies. Similar to the literature, it was observed that medicine and health sciences are at the forefront in terms of the number of publications and AAS. Moreover, humanities have exhibited high AAS in contrast to engineering. The findings also indicated that open-access (%42) and international (%39) publications have higher AAS than those of non open-access and national ones. Moreover, Hacettepe University has come to the fore as the Turkey-addressed institution with the most interinstitutional-collaboration. 
The results of the study revealed that publications that are multidisciplinary, open-access, international, and that have a higher number of interinstitutional-collaborations stand out in terms of their AAS. More research is needed to find out what altmetrics measure in practice, whether they yield meaningful results, and what previously unknown patterns they expose.