Panegyris ve Panegyriarkhes: Helenistik ve Roma dönemi Anadolu'sunda tertiplenen panayırların idari, siyasi, dini ve ekonomik boyutları
Panegyris and Panegyriarches: The administrative, political, religious and economic aspects of the fairs in Helenistic and Roman Asia Minor
Yazar: SELDA YENİ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK TAKMER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Ekonomik etki = Economic effect ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Festivaller = Festivals ; Fuarlar = Fairs ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Roma Dönemi = Roman Period ; Siyasal etki = Political clout ; İdari yapı = Administrative structure ; Şenlikler = Festivals

Özet:
İnsanların günlük rutinlerine ara vererek dini ve dünyevi aktiviteleri gerçekleştirdikleri festivaller Antik Çağ'da sosyal ve kültürel yaşamda oldukça önemli bir yere sahiptirler. Epigrafik ve edebi kaynaklar, festivali ve festivali oluşturan ögeleri ifade etmek için kullanılan Yunanca ve Latince terimlerin zamanla semantik değişime uğradıklarını göstermektedirler. Bu gelişim ve değişimi takip etmek ve anlamak adına tez çalışmasında ilk olarak festival terminolojisi oluşturulmuş ve festival programları, periyotları, adlandırmaları ve unvanları incelenmiştir. 
Festival olgusuna dair genel bir değerlendirmenin ardından, tezin ikinci kısmında panegyriarkhes'lerin görev aldıkları festivallere yer verilmiştir. Epigrafik kaynaklarda isimlerinden söz edilmeyen festivaller tespit edilmeye çalışılmış ve festivaller, kendilerini düzenleyen merciler, programları, unvanları ve periyotları açısından değerlendirilmişlerdir. 
Asia Minor'da panegyriarkhes'lere Geç Hellenistik Dönem'den itibaren ve yoğun olarak Roma İmparatorluk Dönemi'nde rastlanmaktadır. Festivalerin Roma onayı ile kurulma süreçleri, Roma'nın tanıdığı imtiyazlar ve festival sayılarındaki artış ile beraber Roma'nın oluşturduğu festival takvimi ve son olarak festivallerin düzenlenmeleri için zaruri olan finansmana dair incelemelere üçüncü bölümün ilk kısmında yer verilmiştir. Üçüncü bölümün ikinci kısmında panegyriarkhes'lerin seçimi, sayısı, görev süreleri ve yaşları, yetki sahaları ve euergesia faaliyetleri, agonothetes ve agoranomos ile yetki paylaşımları ve sosyal statüleri başta Asia Minor'da panegyriarkhes'in tespit edildiği 85 adet epigrafik belge esas alınarak ve edebi ve nümizmatik verilere başvurularak, ayrıca modern araştırmacılar tarafından yapılan tespit ve yorumlar göz önünde bulundurularak kaleme alınmıştır. 
Tez çalışmasının son bölümünde kentin elit tabakası ve halkın, sofistlerin ve Romalı devlet adamları ve imparatorların festivallere olan tutumlarının incelendiği toplumsal yaşamda panegyris algısı, festival programında önemli bir yeri olan tören alayı ve kurban merasimleri, panegyris çevresinde örgütlenmiş sanatçı ve atletlerin dernekleri ve festival pazarından ayrı olarak kentlerde ve kırsal yerleşim alanlarında düzenlenen periyodik pazarlara yer verilerek festivallerin sosyal, dini ve kültürel boyutları irdelenmiştir.

Abstract:
Festivals, where people take a break from their daily routines and perform religious and secular activities, have a very important place in social and cultural life in Antiquity. The Greek and Latin terms used to express the festival and its elements vary in epigraphic and literary sources and they can change semantically over time. In order to follow and understand this development and change, first of all, festival terminology was created in the thesis study and festival programs, periods, naming and titles were examined.
After a general evaluation of the festival phenomenon, the second part of the thesis includes the festivals in which panegyriarchai took part. The festivals whose names are not mentioned in the epigraphic sources were tried to be determined and the festivals were evaluated in terms of the authorities, their programs, titles and periods. 
Panegyriarchai are found in Asia Minor from the Late Hellenistic Period and frequently during the Roman Imperial Period. The processes of establishment of the festivals with the approval of Rome, the privileges granted by Rome and the increase in the number of festivals, as well as the festival calendar created by Rome, and finally, the financing that is essential for the organization of the festivals are included in the first part of the third chapter. In the second part of the third chapter, election, number, term of office and age of panegyriarchai, their jurisdiction and euergesia activities, sharing powers with agonothetes and agoranomos and social status are written. 
In the last part of the thesis, working on the perception of panegyris in the social life, where the attitudes of the city's elite and the public, sophists, Roman statesmen and emperors to festivals are examined, ceremonial processions and sacrificial offerings, which have an important place in the festival program, associations of artists and athletes organized around panegyris, periodic markets organized in cities and rural settlements apart from the festival market, the social, religious and cultural dimensions of the festivals were studied.