Fındık üretim alanlarında kullanılan insektisitlerin bal arısına (Apis mellifera) (Hymenoptera : Apidae) etkisinin belirlenmesi
Determination of effect of some insecticides that usedhazelnut orchards against honey bee [Apis mellifera(Hymenoptera: Apidae)]
Yazar: RİFAT AKÇA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSLAM SARUHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Fındık üretim alanlarında üretimi olumsuz etkileyen etmenlerin başında böcekler ve akarlar gelmektedir. Bu zararlılar ürün kaybı yanında kaliteyi de önemli düzeyde olumsuz etkilemektedirler. Bu nedenle üreticiler bu zararlılara karşı birçok mücadele yöntemiyle birlikte kimyasal mücadele uygulaması da yapmaktadırlar. Ancak fındık üretim alanlarında aynı zamanda arı yetiştiriciliği de yoğun olarak yapıldığı bilinmektedir. Bugüne kadar fındık zararlılarına karşı kullanılan ilaçların arılara etki üzerine çalışma oldukça sınırlı sayıdadır. Bu çalışmada, Fındık üretim alanlarında zararlılara karşı günümüzde kullanılan sekiz adet insektisitin arılar üzerine topikal, kontak ve rezidüel etkileri belirlenmiştir. Bu amaçla, çalışmalar 4 tekerrürlü olarak yürütülmüş ve her bir tekerrürde 10 adet işçi arıları kullanılmıştır. Her üç metotta da knock-down etki ve 48 saat sonunda ölüm oranları belirlenmiştir. Çalışma % 65-70 nem ve 24 oC±1 sıcaklıkta kontrollü koşullarında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda kullanılan ilaçların tamamında topikal aplikasyon düşük etkili çıkarken diğer iki metot 48 saat sonucunda tavsiye dozunda % 100 ölüme neden olmuştur. Kullanılan etkili maddelerin kontak etkileri bakımından en etkilileri thiamethoxam + lambda-cyhalothrin, thiamethoxam, zeta cypermethrin, methiocarb ve indoxacarb olarak belirlenirken, bunları thiacloprid + deltamethrin, spinosad ve alphacypermethrin etkili maddeleri takip etmiştir. Rezidüel etkilerine bakılan ilaçlardan;  thiamethoxam + lambda-cyhalothrin, thiamethoxam, zeta cypermethrin ve spinosad etkili maddeler 5. günde dahi % 90'nın üstünde etki göstermiştir.

Abstract:
In hazelnut production areas, insects and mites are the main factors affecting production negatively. These harmful effects have a significant negative effect on quality as well as product loss. For this reason, producers are applying chemical countermeasures against these harmful substances. But at the same time, beek farming is being done intensively in hazelnut production areas. Until now, studies on the effect of drugs used against hazelnut pests have been limited. There are even complaints about the occasional negative effects of chemicals used by producers. In this study, topical application, contact and residual effects were determined on hazelnut production areas against eight harmful insecticides used today. For this purpose, the studies were carried out with 4 repetitions and 10 worker bees were used in each repetition. Knock-down effect and death rates after 48 hours were determined in all three methods. The study was conducted at 65-70% humidity and 24 ° C ± 1 laboratory conditions. The topical application of all the drugs used was low, while the other two methods resulted in 100 % death at the recommended dose after 48 hours. Thiamloprid + deltamethrin, spinosad and alphacypermethrin have been followed by thiamethoxam + lambda-cyhalothrin, thiamethoxam, zeta cypermethrin, methiocarb and indoxacarb as the most effective agents in terms of contact effects. From insecticide that are judged as having resiudial effects; thiamethoxam + lambda-cyhalothrin, thiamethoxam, zeta cypermethrin and spinosad were effective at over 90% even on day 5.