İç hastalıkları yoğun bakım ünitesinde terapötik plazma değişimi yapılan hastaların prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective evaluation of patients who have therapeutic plasma change in medical intensive care unit
Yazar: MUSTAFA ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. KÜRŞAT GÜNDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Kritik hastalık = Critical illness ; Mortalite = Mortality ; Plazma değişimi = Plasma exchange ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Terapötik yöntemler = Therapeutics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve amaç: Terapötik plazma değişimi (TPD), tedavi amacıyla hastanın plazmasının ayrılıp yerine başka sıvının verilmesidir. Son yıllarda kullanımı genişleyen terapötik plazma değişimi, kanı nonspesifik ekstrakorporeal olarak temizleyen bir tedavi yöntemi olup birçok immünolojik ve toksikolojik hastalıkta kullanılır. Bu çalışmanın amacı yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve terapötik plazma değişimi yapılan kritik hastaların prospektif olarak incelenmesidir.
Hastalar ve yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılan, yaşı 18'den büyük olan ve terapötik plazma değişim (TPD) endikasyonu konulmuş hastalar alındı. İşlem öncesi hastaların demografik bilgileri, yoğun bakıma yatış endikasyonu,  TPD endikasyonu kayıt edildi. Plazmaferez endikasyonu konulmuş hastalar işlem sırasında yan etki açısından gözlemlendi. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 31 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 46±18 yıl idi. Hastaların %52' si kadın %48' i erkek idi. Hastaların yatış medyan APACHE II skoru 20(min-max:5-40)'idi. Hastalar yoğun bakımdaki TPD endikasyonları açısından değerlendirildiğinde, en sık nedenler  %56 mikroanjiyopatik hemolitik anemi (MAHA), %13'ü Kırım Kongo Kanamalı Ateş (KKKA) ve  %10  Guillain-Barre Sendromu olarak bulundu.
Hastalar yaşayan ve ölenler olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bu iki grup APACHE II Skoru açısından incelendiğinde yaşayan hastaların ortalama APACHE II skoru 17±7,  ölen hastaların ortalama APACHE II skoru 25±9 olarak tespit edildi. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.02). Hastaların yoğun bakımda kaldığı medyan gün 12 (min-max:1-86), yoğun bakım mortalitesi %48 olarak bulundu.
Sonuç:  Çalışmaya alınan hastaların TPD endikasyonlarının sıklığı literatür ile uyumlu olup en sık MAHA nedeniyle TPD uygulandı. Normal yoğun bakım popülasyonuna göre hastalar daha genç yaşta idi. Bu çalışma, hastaların TPD uygulanmadan önce yoğun bakım klinik seyirleri hakkında klinisyenlere bazı yardımcı bilgiler sağlamaktadır. 
Anahtar kelimeler: Terapötik plazma değişimi,  yoğun bakım ünitesi, kritik hastalık,  mortalite

Abstract:
Aim: Therapeutic plasma exchange (TPD) is the separation of the patient's plasma for treatment purposes and the replacement of another fluid. Therapeutic plasma exchange, the use of which has expanded in recent years, is a treatment method that cleans the blood extra-corporeally and is used in many immunological and toxicological diseases.  The aim of this study is to prospectively examine critical patients who are followed up in the intensive care unit and undergo therapeutic plasma exchange.
Patients and methods:  Patients who were hospitalized in the Intensive Care Unit of Erciyes University, Faculty of Medicine, older than 18, and whose therapeutic plasma exchange (TPD) indication were included in the study.  Demographic information of the patients, indication for admission to intensive care unit, and TPD indication were recorded before the procedure. Patients who were indicated for plasmapheresis were observed for side effects during the procedure.
Results: A total of 31 patients were included in the study. The mean age of the patients was 46 ± 18 years. 52% of the patients were female and 48% were male.  The hospitalization medyan APACHE II score (min-max: 5-40) of the patients was 20. When the patients were evaluated in terms of TPD indications in intensive care, the most common causes were 56% microangiopathic hemolytic anemia (MAHA), 13% Crimean Congo Hemorrhagic Fever (KKKA) and 10% Guillen Barre Syndrome.
The patients were divided into two groups: living and dying. When these two groups were analyzed in terms of APACHE II Score, the mean APACHE II score of living patients was  17±7, and the mean APACHE II score of the patients who died was 25 ± 9.  This difference was statistically significant (p = 0.02). The median day of the patients staying in intensive care unit was 12 (min-max: 1-86), and intensive care mortality was 48%.
Conclusion: The frequency of TPD indications of patients included in the study is compatible with the literature, and TPD was applied most frequently because of MAHA. The patients were younger than the normal intensive care population. This study provides clinicians with some helpful information about the intensive care clinical course before patients undergo TPD.
Key words: Therapeutic plasma exchange, intensive care unit, critical disease, mortality