Reanimasyon yoğun bakım ünitesindeki hastaların prognozlarını belirlemede SAPS II-III, APACHE II-IV VE MPM II skorlarının etkinliğinin araştırılması
Study of effectıveness of SAPS II-III, APACHE II-IV VE MPM II scores ın determınatıon of prognosıs of the patıents ın reanımatıon ıntensıve care unıt
Yazar: İLKER İNCE
Danışman: PROF. DR. MEHMET KIZILKAYA
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Reanimasyon = Resuscitation ; Skor testleri = Score tests ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda prognozu önceden belirlemek ve tedavilerini yönlendirmek amacıyla çeşitli skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE), Simplified Acute Physiology Score (SAPS) ve Mortality Probability Models (MPM) geliştirilen mortalite tahmin skorlarından en sık kullanılanlarındandır. Yoğun bakım hastalarının kritik sağlık durumuna sahip olduğu düşünülürse, hastaların tedavilerinin düzenlenmesinde ve hasta yakınlarının mortalite ve morbidite yönünden bilgilendirilmesinde hastanın prognozunu öngörmek önem kazanmaktadır. Yogun bakım skorlama sistemleri ile birçok çalışma yapılmış olup bunlardan bazılarında skorlama sistemlerinin mortalite hızını belirlemede yeterli oldukları tespit edilirken bazılarında ise yetersiz oldukları tespit edilmiştir. Bu çalışmamızda yoğun bakımda yatan hastaların prognoz değerlendirmesinde SAPS II-III, APACHE II-IV ve MPM II' nin etkinliğini araştırmayı amaçladık.Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi' ne 01.01.2008 - 01.06.2010 tarihleri arasında yatan hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Yoğun bakım ünitesinde en az 24 saat kalan 466 hasta çalışmaya alındı. 18 yaşından küçük hastalar, yanık hastaları, koroner cerrahi geçiren hastalar değerlendirmeye alınmadı. Bu çalışma için gerekli bilgiler hemşire gözlem kağıdı ve doktor progreslerinin kaydedildiği hasta dosyalarından elde edildi.Elde edilen bilgiler hasta takip formuna kaydedildi. Veriler bigisayar ortamında hazır bulunan programlara girilerek tahmini ölüm yüzdeleri hesaplandı.İstatistiksel değerlendirmede SPSS 17.0 (SPSS Inc. Chicago, Ill, USA) programı kullanıldı. Hastalar son nokta olarak ölüm varlığına göre iki gruba ayrıldı. Ölüm olan ve olmayan hastaların kantitatif değişkenleri arasındaki fark student t-testi ile, kalitatif değişkenleri arasındaki fark ki-kare testi ile değerlendirildi. P değerinin <0.05 olması anlamlı kabul edildi. SAPS II-III, APACHE II-IV ve MPM II skorlarının ölen ve yaşayan hastaları ayırma gücüne Receiver Operating Curve (ROC) analizi ile eğri altında kalan alana bakılarak değerlendirildi.Yapılan çalışmalar incelendiğinde mortalite skorlama sistemlerinin farklı yoğun bakım ünitelerinde farklı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Bizim çalışmamızda SAPS II-III, APACHE II-IV ve MPM II skorlarının mortalite tahmin sonuçları ölen ve yaşayan hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Bu skorlama sistemleri kendi aralarında ROC eğri analizinde eğri altında kalan alana göre karşılaştırıldığında ise mortaliteyi tahmin etme sıralaması APACHE IV > APACHE II > SAPS III > SAPS II > MPM II olarak bulunmuştur.

Abstract:
Various scoring systems have been developed in order to determine prognosis in advance in the patients hospitalized in the intensive care units and to direct their treatments.Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE), Simplified Acute Physiology Score (SAPS) and Mortality Probability Models (MPM) are the most commonly used ones among the mortality prediction scores.Considering that the intensive care patients have critical health conditions, it is becoming important to predict prognosis of the patient in arranging treatments of the patients and informing the patient?s relatives of mortality and morbidity.Many studies have been conducted with intensive care scoring systems, some of which have been found to be adequate for determining mortality rate while some have been determined to be inadequate.In this study, we aimed to research effectiveness of SAPS II-III, APACHE II-IV and MPM II in evaluation of prognosis in the patients hospitalized in the intensive care unit.The files of the patients hospitalized in Atatürk University Faculty of Medicine Reanimation Intensive Care Unit between the dates 01.01.2008 and 01.06.2010 were examined retrospectively.466 patients who stayed at least 24 hours in the intensive care unit were enrolled in the study.Patients younger than 18 years, burn patients, patients undergone coronary surgery were not included in the study.The information required for this study were obtained from the nurse observation sheets and the patient files in which doctor progresses are recorded.The information obtained were recorded in the patient follow-up form.Estimated mortality percentages were calculated by entering the data in the software available on computer medium.SPSS 17.0 (SPSS Inc. Chicago, Ill, USA) software was used in statistical evaluation.The patients were divided into two groups based on existence of mortality as end-point.The difference between the quantitative and qualitative variables of the patient groups with and without mortality was evaluated by student t test and chi-square test, respectively.The value of P being <0.05 was considered significant.The capability of the SAPS II-III, APACHE II-IV and MPM II scores to distinguish between the died and living patients was evaluated by checking the area under the curve through Receiver Operating Curve (ROC) analysis.When reviewed the studies conducted, mortality scoring systems were observed to give different results in different intensive care units.In our study, the mortality prediction results of SAPS II-III, APACHE II-IV and MPM II scores were found to be statistically significant between the died and living patients.When these scoring systems were compared between each other based on the area under the curve in ROC curve analysis, the mortality prediction rank was found as APACHE IV > APACHE II > SAPS III > SAPS II > MPM II.