Çerkes etnik kimliğinin yeniden inşasında akrabalık
Kinship in the reconstruction of the Circassian ethnic identity
Yazar: ERDOĞAN BOZ
Danışman: DOÇ. DR. N. SERPİL ALTUNTEK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akrabalık = Relatives ; Akrabalık ilişkileri = Relative relationship ; Etnik azınlık = Ethnic minority ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Kimlik = Identity ; Kimlik arayışı = Search for identity ; Çerkezler = Circassians

Özet:
Bu tezin amacı 150 yılı aşkın bir süredir Anadolu'nun etnik çeşitliliğinin önemli bir parçası olan Çerkeslerin etnik kimliklerini yeniden inşa süreçlerini irdeleyerek bu süreç içinde çevrelerindeki diğer etnik gruplarla aralarına çizdikleri ?sınır?ların yapı taşlarından bir tanesi olan akrabalığı nasıl kullandıklarını ve ?öteki?lerle aralarına çizdikleri bu ?sınır?ların ne kadar geçirgen olduğunu anlamaktır.Bu bağlamda tezde kullanılan temel kavramlar olarak ?etnisite?, ?etnik grup? ve ?etnik kimlik? kavramları tanımlandıktan sonra etnisite kuramlarının genel bir çerçevesi çizilmiş ve yine çalışmanın temelini oluşturan kuramsal yaklaşımların bir sunumu yapılarak etnisite ve akrabalık arasındaki ilişkinin farklı boyutlarından bahsedilmiştir. Çerkeslerin ve Çerkes etnik kimliğinin daha iyi anlaşılabilmesini sağlayacak bilgiler verildikten sonra alan araştırmasında elde edilen veriler Barth'ın öncülüğünü yaptığı transaksiyonalist yaklaşımdan ve Bourdieu'nun sermaye, habitus ve strateji kavramlarından faydalanılarak değerlendirilmiştir.Çalışmada, etnisite değişmeyen bir kendilik olarak değil, bir etnik grubun başka etnik gruplarla bir araya gelmesinin sonucunda tasarlanan bir olgu olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda Çerkeslerin ?biz? ve ?öteki? kategorilerini oluşturma süreçlerinde önemli bir işlevi olan akrabalığa çeşitli anlamlar atfettikleri görülmüştür. Akrabalık Çerkesler için sadece kandaşlık ya da evlilik dolayımıyla kurulan ilişkiler değil, aynı zamanda kendilerini başkalarından ayıran simgesel bir gösterendir.Akrabalık, bir sosyal tasarım olarak etnik kimliği güçlendiren ve grup içi sadakat ve dayanışmayı destekleyerek sınırların devamlılığını garanti altına alan güçlü bir ?sermaye?dir. Sosyal sermaye olarak akrabalık Çerkeslerin etnik grup içi evlilikler yapmasını ve böylece etnik kimliğin devamlılığını sağlayacak yeniden üretim mekanizmalarının oluşturulmasını sağlamaktadır. Aynı zamanda bir simgesel sermaye olarak akrabalık bireylerin istenmeyen davranışlarda bulunarak kolektif grup kimliğini zayıflatmalarının önüne geçmede kullanılan önemli bir araçtır.Anahtar SözcüklerÇerkes, Etnik Kimlik, Etnisite, Akrabalık

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the reconstruction process of the ethnic identity of the Circassians who has been an important component of the ethnic diversity of Anatolia for over 150 years, and thus, to understand how they utilize kinship, which is one of the main components of the ?boundaries? they draw between themselves and other ethnic groups surrounding them in this process, and how permeable these ?boundaries? they draw between themselves and ?others? are.In this context, an outline of ethnicity theories is given after the terms of ?ethnicity?, ?ethnic group?, and ?ethnic identity?, the basic terms used in the thesis, are defined, and various dimensions of the relation between ethnicity and kinship are mentioned after a presentation of the theoretical approaches constituting the basis of the thesis. After giving background information which will allow understanding the Circassians and the Circassian ethnic identity, the data acquired from the field research is assessed by making use of the transactionalist approach lead by Barth, and the terms of capital, habitus, and strategy from Bourdieu.In the study, ethnicity is not taken as an unchanging entity, but as a constructed phenomenon as a result of the confrontation of an ethnic group with other ethnic groups. In this regard, it has been observed that the Circassians attribute various meanings to kinship which has an important function in the construction of ?us? and ?them? categories. For the Circassians, kinship is not only the relations entered into by means of ?consanguinity? or ?marriage? but also a symbolic signifier separating them from others.Kinship, as a social construct is, a robust ?capital? which consolidates ethnic identity and guarantees the continuity of the boundaries by supporting intra-group loyalty and solidarity. Kinship as a social capital, allows the constitution of reproduction mechanisms that will ensure intra-group marriages among Circassians and thus the continuity of ethnic identity. Besides, kinship as a symbolic capital is an important tool utilized in preventing individuals from weakening collective group identity by committing unwanted practices.KeywordsCircassian, Ethnic Identity, Ethnicity, Kinship