İlkokul öğretmenlerinin algılarına göre okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between school principal' favauritism behaviors and organizational commitment loyalty according to primary school teachers' perceptions
Yazar: ŞENAY UYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kayırma = Favoritism ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul
yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel bağlılıkları ve bu ikisi arasındaki
ilişkiyi tespit etmektir. İlişkisel tarama modelindeki çalışmanın evreni 2021-2022
eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde yer alan 46 devlet
okulundaki 2107 öğretmenden, örneklemi de 286 öğretmenden oluşmaktadır.
Çalışmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Kayırmacılık
Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada verilerin
incelenmesinde öncelikli olarak normallik testi yapılmıştır, sonra da istatistik
işlemlerinden aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma, t testi, ANOVA,
Schaffe ve Games Howell karşılaştırma testleri, Pearson Momentler Çarpımı
Korelâsyon testi ile basit regrasyon analizi testlerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın
bulgularına bakıldığında, kayırmacılık algısı "Nadiren", örgütsel bağlılık ise
"Kararsızım" yani orta düzeyde görülmüştür. Kayırmacılık ve örgütsel bağlılık çeşitli
demografik verilere göre incelendiğinde; kayırmacılık ölçek genelinde cinsiyet ve
sendika üyeliği değişkenlerine göre farklılık anlamlı bulunmazken mesleki kıdem,
yaş ve görev yapılan okuldaki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark tespit
edilmiştir. Örgütsel bağlılık ölçek genelinde de cinsiyet, yaş ve sendika üyeliği
değişkenlerine göre farklılık anlamlı bulunmazken mesleki kıdem ile görev yapılan
okuldaki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark tespit edilmiştir.
Kayırmacılık ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönde olan anlamlı, zayıf bir ilişki
saptanmıştır. Bu duruma göre, okul yönetimindeki kayırmacılığa dair algı arttıkça
öğretmenlerin örgütlerine olan bağlılıkları azalmaktadır. Okul yönetimindeki
kayırmacılığa dair algının, örgütsel bağlılığı yordama gücü ise %15,4 değerinde
bulunmuştur.

Anahtar Kelime: Kayırmacılık, örgütsel bağlılık, ilkokul öğretmenleri

Abstract:
The aim of this study is to determine the favouritism behaviors and organizational
commitment of school administrators and the relationship between these two
according to the perceptions of teachers working in primary schools affiliated to the
Ministry of National Education. The population and smple of the study in the
relational scanning model consists of 2107 teachers in 46 stateschools in the
Küçükçekmece district of Istanbul in the 2021-2022 academic year, and the sample
consists of 286 teachers. Inthestudy, "Personal Information Form", "Favouritism
Scale" and "Organizational Commitment Scale" were used as data collection tools. In
the study, first of all, normality test was used to analyze the data, then arithmetic
mean, frequency, percentage, Standard deviation, t test, ANOVA, Schaffeand Games
Howell comparison tests, Pearson Product Moments Correlation test and simple
regression analysis tests were used. When we look at the findings of the study, the
perception of favouritism was seen as "Rarely" and organizational commitment was
at "I am Undecided", that is, at a moderate level. When favouritism and
organizational commitment are examined according to various demographic data;
While the difference was not found significant in terms of gender and union
membership variables throughout the favouritism scale, a significant difference was
found according to the variables of Professional seniority, age and working time at
the school. While no significant difference was found in terms of gender, age and
union membership variables in the organizational commitment scale, a significant
difference was found according to the variables of Professional seniority and
working time at the school. A negative and significant negative relationship was
found between favoritism and organizational commitment. Accordingly, as the
perception of favoritism in school management increases, teachers' commitment to
their organizations decreases. The predictive power of the perception of favoritism in
school management on organizational commitment was found to be 15.4%.

Keywords: Favouritism, organizational commitment, primary school teachers