Genel anestezi altında pron pozisyonda opere edilen hastaların postoperatif hava yolu boyutlarındaki değişikliklerin analizi
Analysis of changes in postoperative airway dimensions of patients operated in the pron position under general anesthesia
Yazar: ENGİN ZAFER TERZİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BATURAY KANSU KAZBEK
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Laringoskopi = Laryngoscopy ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Prone pozisyonu = Prone position ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ödem = Edema

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; genel anestezi altında pron pozisyonda elektif şartlarda opere edilen erişkin hastaların hyoid kemikten cilde anterior yumuşak doku kalınlığı ultrasonografik (HKCMU), vokal kordların anterior (ön) komissüründen cilde anterior yumuşak doku kalınlığı ultrasonografik (VKCMU), dil kalınlığı ultrasonografik (DKU) ve tiroid kıkırdak seviyesinde boyun çevresi (TKBÇ) ölçümlerinin postoperatif erken dönemde prospektif olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Etik kurul onayının ardından; pron pozisyonda elektif şartlarda genel anestezi ile operasyonu planlanan, 18-65 yaşları arasında ve perioperatif risk skoru Amerikan Anestezistler Derneği (American Society of Anesthesiologists/ASA) I-II olan 59 hasta bilgilendirilmiş gönüllü olur formu yazılı onamları ile çalışmaya alındı. Çalışma dışı bırakılma kriterleri; hastanın çalışmaya katılmayı reddetmesi, geçirilmiş boyun ve hava yolu cerrahisi öyküsü, bilinen üst hava yolu patolojisi, servikal vertebra kırığı öyküsü, bilinen akut veya kronik organ yetmezliği ve El-Ganzouri risk indeksi (EGRI) skorunun 6'dan büyük olması olarak belirlendi. Ultrasonografik ölçümler ve hasta pozisyonlandırması; aynı, deneyimli anestezist tarafından yapıldı. HKCMU, VKCMU, DKU ve TKBÇ ölçümleri; preoperatif dönemde ve postoperatif erken dönemde gerçekleştirildi. İntravenöz indüksiyonu takiben intraoperatif dönemde sıvı yönetimi için restriktif tip sıvı tedavisi uygulandı.
Bulgular: Çalışmada; 32'si (%54,2) erkek ve 27'si (%45,8) kadın toplam 59 hasta prospektif gözlemsel olarak değerlendirildi. Ortalama yaşları 47,75±10,87 olan hastaların vücut ağırlıkları 78,05±10 kg ve vücut uzunlukları 170,8±8,3 cm idi. Entübasyon deneme sayısı ortalamaları 1,12 olan hastalardan 1 (%1,7) tanesinde entübasyon sırasında travma görüldü. Preoperatif HKCMU, VKCMU, DKU ve TKBÇ ölçümleri sırasıyla 0,91±0,17 cm, 0,66±0,14 cm, 4,79±0,57 cm ve 38,46±3,28 cm olan hastaların postoperatif ölçümleri ise sırasıyla 1,09±0,18 cm, 0,81±0,15 cm, 5,31±0,58 cm ve 40,89±3,31 cm idi. Postoperatif dönemde yükseliş gösteren HKCMU, VKCMU, DKU ve TKBÇ ölçümlerinin postoperatif ile preoperatif dönem farkları (PPF) sırasıyla 0,18±0,08 cm, 0,16±0,07 cm, 0,52±0,16 cm ve 2,43±0,81 idi. Tek değişkenli lineer regresyon analizi sonuçlarına göre; entübasyon deneme sayısı, laringoskopi süresi, operasyon süresi ve entübe kalma süresi değişkenleri HKCMU, VKCMU, TKBÇ ölçümlerinin PPF'lerine istatistiksel olarak anlamlı etkili bulundu (p˂0,05). EGRI skoru DKU ölçümlerinin PPF'lerine istatistiksel olarak anlamlı etkili bulundu (p<0,05).
Sonuç: Ultrason cihazı; çeşitli alanlarda gittikçe daha fazla artan oranlarda anestezistlerin kullanımına girmekte olup üst hava yolu değerlendirmesinde bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans ile kıyaslanabilecek çözünürlükteki görüntüleri ucuz, güvenilir ve tekrarlanabilir şekilde sunmaktadır. Literatürde; hava yolu enstrümantasyonu, operasyon süresi, pron pozisyon, intraoperatif sıvı rejimi gibi değişkenler postoperatif hava yolu ödemi, boğaz ağrısı, ses kısıklığı, başarısız ekstübasyon sonrası reentübasyon girişimi gibi çeşitli erken ve geç hava yolu komplikasyonları ile ilişkili bulunmuştur. Ultrasonografinin hava yolu yönetiminde kullanıldığı alanlardan biri de zor laringoskopinin öngörülmesidir. Zor laringoskopi açısından bazı ultrasonografik ölçümlerin literatürde farklı eşik değerleri olsa da, çalışmamızın verileri pron pozisyonda elektif şartlarda gerçekleştirilen operasyonlarda bu ultrasonografik ölçümlerin postoperatif erken dönemde preoperatif döneme göre arttığı gösterilmiştir ve bu artış hava yolu ödemi ile ilişkilendirilebilir. Postoperatif dönemde hava yolu ödemine bağlı gelişebilecek olası komplikasyonlar ve en önemlisi başarısız ekstübasyon sonrası reentübasyon gerekliliği gibi olasılıklar göz önünde bulundurulduğunda; preoperatif dönemde ve postoperatif erken dönemde yapılan hava yolu ultrasonografisinin bu ciddi komplikasyonları öngörmede ve bu komplikasyonlara hazırlık aşamasında değeri açıkça görülebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to prospectively evaluate ultrasonographic measurements of anterior soft tissue thickness from hyoid bone to skin (HKCMU), anterior soft tissue thickness from anterior commissure of the vocal cords to skin (VKCMU) and tongue thickness (DKU) in addition to neck circumference at thyroid cartilage level (TKBÇ) measurement at patients scheduled to undergo elective surgery under general anesthesia in the prone position.
Method: After ethics committee approval; 59 patients, aged between 18-65 years, who were scheduled to be operated in the prone position with general anesthesia under elective conditions and with a perioperative risk score of American Society of Anesthesiologists (ASA) I-II, were included in the study with their written consent form. Exclusion criteria were determined as; the patient's refusal to participate in the study, history of previous neck and airway surgery, known upper airway pathology, history of cervical vertebral fracture, known acute or chronic organ failure and El-Ganzouri risk index (EGRI) score greater than 6. Ultrasonographic measurements and patient positioning were performed by the same experienced anesthesiologist. HKCMU, VKCMU, DKU and TKBÇ measurements were performed in the preoperative period and in the early postoperative period. Restrictive type fluid therapy was applied for fluid management in the intraoperative period following intravenous induction. 
Findings: In the study; a total of 59 patients, 32 (54,2%) male and 27 (45,8%) female, were evaluated prospectively. The mean age of the patients was 47,75±10,87, their body weight was 78,05±10 kg and their body height was 170,8±8,3 cm. Trauma during intubation was observed in 1 (1,7%) of the patients whose mean number of intubation attempts was 1,12. The postoperative measurements of the patients whose preoperative HKCMU, VKCMU, DKU, and TKBÇ measurements were 0,91±0,17 cm, 0,66±0,14 cm, 4,79±0,57 cm and 38,46±3,28 cm, respectively, were 1,09±0,18 cm, 0,81±0,15 cm, 5,31±0,58 cm and 40,89±3,31 cm, respectively. Postoperative and preoperative period difference (PPF) of HKCMU, VKCMU, DKU and TKBÇ measurements, which increased in the postoperative period, were 0,18±0,08 cm, 0,16±0,07 cm, 0,52±0,16 cm, and 2,43±0,81, respectively. According to the results of univariate linear regression analysis; the variables of number of intubation attempts, laryngoscopy time, operation time and staying intubated time were found to have a statistically significant effect on the PPFs of HKCMU, VKCMU, and TKBÇ measurements (p˂0.05). EGRI score was found to have a statistically significant effect on PPF of DKU measurements (p<0.05).
Results: Ultrasound device is increasingly being used by anesthesiologists in various fields and it provides inexpensive, reliable and reproducible images with resolution comparable to computed tomography and magnetic resonance in upper airway evaluation. In the literature; variables such as airway instrumentation, operation time, prone position and intraoperative fluid regimen have been associated with various early and late airway complications such as postoperative airway edema, sore throat, hoarseness, reintubation attempt after failed extubation. One of the areas where ultrasonography is used in airway management is the prediction of difficult laryngoscopy. Although some ultrasonographic measurements have different cut-off values in the literature in terms of difficult laryngoscopy, the data of our study showed that these ultrasonographic measurements increased in the postoperative early period compared to the preoperative period in operations performed under elective conditions in the prone position, and this increase may be associated with airway edema. Given the importance of possible complications due to airway edema and most importantly loss of airway control, airway ultrasonography performed in the preoperative and postoperative early period gains value in the prediction of these complications and taking precautions against them.