İstanbul metrosu, Aksaray-Yenikapı güzergahının mühendislik jeolojisi incelemesi
Engineering geological investigation of Yusufpaşa-Aksaray line in Istanbul subway
Yazar: İBRAHİM KUŞKU
Danışman: PROF.DR. SÜLEYMAN DALGIÇ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
stanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü yüksek lisans tezi olarak hazırlanan buçalısma ile stanbul Metrosu ikinci asama kazıları kapsamındaki Aksaray ? Yenikapıgüzergahında tünel içi ve yüzey deformasyonların kaya kütlesi, örtü kalınlıgı, kazıkesiti, kazı kademesi, yüzey yükleri ve destek sistemi özellikleri ile ilgili nedenleriarastırılmıstır.Aksaray ? Yenikapı istasyonlarını birlestirecek olan LRTS hattında L, M, Kesisen B1(KB1) ve B1 tünelleri kumtası, siltası ve kiltası ardalanmasından olusan Karboniferyaslı Trakya formasyonu içerisinde, ortalama 8 - 12 metrelik çok sıg örtü yükü altındaaçılmaktadır. Bu nedenle, tünel ekseninde ve yakın dolayındaki deformasyondegerlerinin arastırılması, can ve mal güvenligi için önem kazanmıstır.Elde edilen verilere göre fay ve buna baglı süreksizlik düzlemlerinin yüzeydeformasyonlarını önemli ölçüde etkiledigi görülmüstür. Tünel kazı çalısmalarısırasında kullanılan parçalı kazı yöntemi, deformasyonların gelisimini etkilemekte ve 4.kademe kazılarıyla dairesellikten uzaklasan kazı kesitiyle deformasyonlar ani artıslargöstermektedir. Bununla birlikte birbirine yaklasık paralel açılan B1 tünel kazılarıbirbirini etkileyerek deformasyonların artmasına neden olmaktadır. Tünel tavanınaenjeksiyonlu kaya bulonu yerine uygulanan boru sürenler ve ayna zemin çivileri yüzeydeformasyonu degerlerini 7 ? 8 mm ile sınırlamıstır. Tünel güzergahında kesitalanlarının degistigi bölgelerde yüzey deformasyonu degerlerinin arttıgı saptanmıstır.Ayrıca, L ve M tipi tünel eksenlerinde, stabilite sartları saglanana kadar yıkılmayandonatılı beton duvar uygulaması çalısmaları olumlu yönde etkilemis ve yüzeydeformasyonlarını minimuma indirmede etkin bir parametre olarak saptanmıstır. Kazıçalısmaları sırasında gelisen deformasyonlarda etkin yüzey yükleri tünel kesitiningerilmelerin az oldugu yönde deformasyona ugramasını saglamaktadır.Deformasyonların, yüzey yapılarından olusan yüklerle iliskilendirilmesi sonucundadestek sistemlerinin olusturulmasında yapılacak bir yanlıslıkta ve/veya eksiklikteincelemeye konu LRTS hattı gibi sıg tünellerde deformasyon degerlerinin kaya kütlesiözelliklerine baglı kalmaksızın artıs gösterecegi belirlenmistir.

Abstract:
The rock mass of inner tunnel and surface deformations, cover thickness, cross-sectionof the excavation, grade of the excavation, surface weights and properties of supportsystems of Aksaray ? Yenikapı line of Istanbul Subway has been investigated in thisstudy as the Thesis of Master of Science in the Institute of Science of IstanbulUniversityOn the LRTS line that will be conjoined in Aksaray - Yenikapı metro stations L,M,KB1 and B1 tunnels are being excavated under average 8?12 m thickness of veryshallow overburden thickness and through Trakya Formation (Carboniferous age) whichconsist of sandstone, siltstone and claystone consecutively. Therefore, for the security ofpeople and property around the excavation, it is vitally important to investigate thevalues of deformation along the tunnel axes and its vicinity.According to the data obtained, surface deformations are highly effected by fault anddiscontinuity planes related to the fault. Partial excavation method effects developmentof deformations and the deformations drastically increase with cross-section of theexcavation of 4th grade excavations that is getting away from circularity. Together withthat, excavations of approximately parallel B1 tunnels increase deformations byeffecting each other. The forepoles and face soil nails applied on the tunnel ceilinginstead of rock bolts with injection limited the surface deformation values within 7-8mm. In the segments of the tunnel route where cross-sections change, it has beendetermined that the surface deformation values increase. Also, in L and M types tunnelcross-sections, equipped wall application that is not destructed till stability gained, hasbeen beneficial and found as a valid parameter to minimize the surface deformationvalues. A mistake or any lack in forming the support systems after evaluating therelations between the loads of surface structures and deformations it has beendetermined that the deformation values will rise without depending to the rock massproperties in such shallow tunnels as the LRTS line in this study.