Zonguldak yetişkin populasyonda bağlanma stilleri ve psikiyatrik semptomlarla ilişkisi
Zonguldak adult population attachment styles and their relationship with psychiatric symptoms
Yazar: CEREN ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SEMRA DEMİR AKCA
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Psikiyatrik belirtiler = Psychiatric symptoms ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yetişkinler = Adults ; Zonguldak = Zonguldak

Özet:
Amaç: Yetişkinlerde psikiyatrik semptomlar ve ruhsal bozuklukları saptamak, kişilerdeki psikiyatrik semptomlar ve klinik değişkenlerin bağlanma stilleri ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı çalışma; 01.03.2018- 01.09.2018 tarihleri arasında Zonguldak 18 yaş üstü bireyler üzerinde yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evreni küme örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Zonguldak merkez ve ilçeden polikliniğe başvuran 650 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada sosyodemografik veri ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Birinci basamak ruhsal bozukluk değerlendirme formu (Prime-MD) ölçekleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 19.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Sözel değişkenler bakımından gruplar arasındaki farklılıklar Perason Ki-kare, Yates Düzeltmeli Ki-kare ve Fisher Kesin Ki-kare testleri ile incelenmiştir. Sayısal değişkenler bakımından iki grubun karşılaştırılmasında parametrik test varsayımları sağlandığında iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, sağlanmadığında ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Sayısal değişkenlerde üç ve daha fazla grubun karşılaştırılmasında parametrik test varsayımları sağlanıyor ise tek yönlü varyans analizi, sağlanmıyor ise Kruskal-Wallis varyans analizi kullanılmıştır. İki sayısal değişken arasındaki doğrusal ilişki parametrik test varsayımları sağlandığında Pearson korelasyon analizi ile, sağlanmadığında ise Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir ve tüm değerlendirmeler için p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya toplam 650 kişi katılmıştır. Katılımcıların %44.9'u erkek, %55.1'i kadındır. Kişiler 18-83 yaş arasındadır. En az eğitim alma süresi 2 yıl, en fazla eğitim alma süresi 20 yıldır. Kişilerin %18'i çocukken belirli bir süre için anne-babalarından ayrı kalmışlardır. Görüşülenlerin %24'ünde psikiyatriye gitme öyküsü mevcuttur. Kişilerin %16.2'si psikiyatrik destek almak istediğini, %30.8'i kararsız olduğunu, %53.1'i ise psikiyatrik desteğe ihtiyacı olmadığını belirtmiştir. Bireylerin %39.5'inde sigara, %29.1'inde alkol, %5.8'inde madde kullanımı saptanmıştır. Kişilerin %6.9'unda kronik tıbbi durum, %6.2'sinde psikiyatrik hastalık, %5.1'inde psikiyatrik ilaç kullanımı bulunmaktadır. Kaçınmacı bağlanma puanı bakımından kadınlarla erkekler arasındaki fark anlamlı bulundu (p<0.005). Kaygılı bağlanma puanı çocuk sayısı ile değişkenlik göstermektedir. Kaçınmacı bağlanma puanı bakımından psikiyatriste giden kişilerle gitmeyenler arasındaki fark ve alkol alan kişilerle almayanlar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Güvensiz bağlanma stilleri, psikiyatrik hastalık varlığı ile ilişkilidir. Kaçınmacı bağlanma puanı bakımından psikiyatrik ilaç kullanan kişilerle kullanmayanlar arasındaki fark anlamlıdır. Kaçınmacı bağlanma puanı panik bozukluğu ile alakalı bulunmuştur. Kaygılı bağlanmanın Başka Türlü Adlandırılamayan anksiyete bozukluğu ile ilişkisi anlamlı bulundu (p<0.001).
Sonuç: Araştırmanın sonucuna göre; kişilerin cinsiyeti, çocuk sayısı, çocukken ebeveylerinden ayrı kalması, psikiyatrik destek alması, kaygı ve anksiyete bozuklukları başta olmak üzere psikiyatrik hastalık varlığı ve alkol kullanımı bağlanma şekillerini etkilemektedir. Psikiyatrik semptomlar ve bozukluklarla bağlanma şekillerinin ilişkili olduğu bulunmuştur. Birinci basamak sağlık hizmeti; kişilerin sürekli takibinin yapıldığı, sağlık ve sosyal durumları hakkında bilgi sahibinin olunduğu, kişilerin risk altında olduğu hastalıklara karşı önlemlerin alındığı aşamadır. Bireylerin doğumundan itibaren bebeklik, çocukluk, ergenlik, yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerinin aynı yerden takip edilmesi nedeniyle, düzenli muayenesi yapılabilmekte ve çalışmamızdaki gibi kullanılan ölçeklerle çeşitli ruhsal bozuklukların tanısı konulabilmekte ve hastalar psikiyatrik destek veya ilaç tedavisi açısından yönlendirilebilmektedir. Güvensiz bağlanma açısından riskli olan veya psikiyatrik bir semptomu olan hastaların aileleri bu konu hakkında bilgilendirilmelidir. Yapılacak çalışmalarda daha kapsamlı inceleme yapılarak ruhsal bozuklukların bağlanma şekillerini ne ölçüde etkilediği ayrıntılı araştırılabilir.

Anahtar Kelimeler: birinci basamak, sosyodemografik veri, bağlanma, psikiyatrik semptom, ruhsal bozukluk

Abstract:
Objective: It was aimed to determine psychiatric symptoms and mental disorders in adults, and to determine the relationship between psychiatric symptoms and clinical variables with attachment styles.
Materials and Methods: Cross-sectional descriptive study; Between 01.03.2018 and 01.09.2018, a questionnaire was conducted on individuals over the age of 18 in Zonguldak using face-to-face interview technique. The population of the study was determined by cluster sampling method. 650 people who applied to the outpatient clinic from Zonguldak center and district were included in the study. Sociodemographic data scale, Experiences in Close Relationships Inventory-II, First step mental disorder assessment form (Prime-MD) were used in the study. The data obtained were made using the SPSS 19.0 program. The compatibility of numerical variables to normal distribution was examined using the Shapiro-Wilk test. The differences between the groups in terms of verbal variables were examined using the Perason Chi-square, Yates Corrected Chi-square and Fisher's Exact Chi-square tests. In comparison of the two groups in terms of numerical variables, when the parametric test assumptions were provided, the significance test of the difference between the two averages was used, and the Mann-Whitney U test was used if not. In the comparison of three or more groups in numerical variables, one-way analysis of variance was used if parametric test assumptions were provided, and Kruskal-Wallis variance analysis was used if not. The linear relationship between the two numerical variables was analyzed with Pearson correlation analysis when parametric test assumptions were provided, and Spearman correlation analysis when not, and p <0.05 was considered significant for all evaluations.
Results: A total of 650 people participated in the study. 44.9% of the participants are men and 55.1% are women. People are between the ages of 18-83. The minimum duration of education is 2 years, and the maximum duration of education is 20 years. 18% of the people were separated from their parents for a certain period of time when they were children. 24% of the interviewees have a history of going to psychiatry. 16.2% of the individuals stated that they wanted psychiatric support, 30.8% were undecided, and 53.1% stated that they did not need psychiatric support. It was found that 39.5% of the individuals used tobacco, 29.1% alcohol, 5.8% substance use. 6.9% of the individuals have chronic medical conditions, 6.2% have a psychiatric illness, 5.1% have a psychiatric drug use. The difference between men and women in terms of avoidant attachment scores was found to be significant (p <0.005). The anxious attachment score varies with the number of children. The difference between those who went to the psychiatrist and those who did not in terms of avoidant attachment score and the difference between those who consumed alcohol and those who did not were found to be significant (p <0.001). Insecure attachment styles are associated with the presence of psychiatric illness. In terms of avoidant attachment score, the difference between people using psychiatric drugs and those who do not use it is significant. Avoidant attachment score was found to be related to panic disorder. The association of anxious attachment with anxiety disorder not otherwise specified was found to be significant (p <0.001).
Conclusion: According to the results of the research; Gender, number of children, separation from their parents when they were children, psychiatric support, presence of psychiatric illness, especially anxiety and anxiety disorders, and alcohol use affect attachment patterns. It has been found that psychiatric symptoms and disorders are associated with attachment patterns. Primary health care; It is the stage where people are constantly followed up, information about their health and social conditions is obtained, and measures are taken against diseases that people are at risk. Due to the fact that individuals are followed from their birth, infancy, childhood, adolescence, adulthood and old age from the same place, regular examinations can be performed and various mental disorders can be diagnosed with the scales used in our study, and patients can be guided for psychiatric support or medication. Families of patients who are at risk for insecure attachment or have psychiatric symptoms should be informed about this issue. The extent to which mental disorders affect attachment patterns can be investigated in detail by conducting more comprehensive studies in the studies to be conducted.

Keywords: primary care, sociodemographic data, attachment, psychiatric symptom, mental disorder