Özel gereksinimli çocuğa bakım verenlerde yaşam doyumunun, öz şefkat ve psikolojik dayanıklılık açısından incelenmesi
An examination of life satisfaction of caregivers with special needs children in terms of self-compassion and psychological resilience
Yazar: AHMET BURHAN KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DURSUN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel gereksinimli çocuğa bakım verenlerde yaşam doyumlarını, öz şefkat ve psikolojik dayanıklılık üzerinden aralarında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı incelemektir. Araştırma bakım verenlerin yaşam doyumlarını birden fazla değişken ile inceleyip aralarında anlamlı bir fark olup olmadığını incelemeyi hedeflemektedir. Tanının ne zaman alındığı, cinsiyet, eğitim ve çocuğun özel eğitim desteği alıp almadığı sorularının bu bağlamda değişkenlik göstereceği ön görülmüştür. Araştırmanın evreni İstanbul'da bulunan özel gereksinimli 370.430 kişi oluşturmaktadır. SPSS üzerinde Sample Power analizi yapılmıştır. Yapılan hesaplamalarda örneklem için 384 kişiye ihtiyaç olduğunu görülmüştür. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ilinde bulunan 7-15 yaş arasındaki belirli tanıları almış  (Bedensel engelli, özgül öğrenme bozukluğu, hafif zihinsel engelli) 384 ebeveyne ulaşılmıştır. Kontrol grubu için normal gelişim gösteren çocukların ebeveynleri de araştırma örneklemine dâhil edilmiştir. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Form, Yaşam Doyum Ölçeği,  (YDÖ) Öz-Şefkat Ölçeği  (ÖŞÖ) ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda özel gereksinimli çocuğa bakım verenlerde çocuk ile vakit geçirme süreleri arttıkça öz sevecenlik alt boyutu puanlarının düştüğü ve negatif düzeyde anlamlı farklılaştığı bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa bakım verenlerde çocuk ile vakit geçirme süresi arttıkça öz sevecenlik puanları düşmekte ve yaşam doyumu puanları negatif yönde farklılaşmakta olduğu bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa bakım verenlerde yaşam doyumu, öz şefkat ve psikolojik dayanıklılık normal gelişim gösteren çocuğa bakım verenlere göre daha düşük bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Dayanıklılık , Özel gereksinim, Öz şefkat, Yaşam Doyum

Abstract:
The aim of this research is to examine whether there is a significant relationship between the life satisfaction of caregivers with special needs children and their levels of self-compassion and psychological resilience. The research aims to analyze the life satisfaction of caregivers with multiple variables to determine if there are any significant differences among them. It is anticipated that variables such as the time of diagnosis and whether the child receives special education support will show variations in this context. The population of the study consists of 370,430 individuals with special needs living in Istanbul. A Sample Power analysis was conducted using SPSS, which determined that a sample size of 384 participants is needed. The study sample includes 384 parents of children aged 7-15 with specific diagnoses  (physical disability, specific learning disability, mild intellectual disability) residing in Istanbul. The control group consists of parents of normally developing children, also comprising 384 individuals. Data will be collected in December and included in the study. A relational survey model was used to measure the life satisfaction, self-compassion, and psychological resilience of caregivers with special needs children. Data collection tools include the Sociodemographic Form, Life Satisfaction Scale  (LSS), Self-Compassion Scale  (SCS), and Psychological Resilience Scale for Adults. Data will be analyzed using the Windows SPSS  (Statistical Package for the Social Sciences) program, with correlation and T-tests applied. The research is calculated with a 95% confidence interval and a 5% significance level.
Keywords: Special needs, Life satisfaction, Self-compassion, Psychological resilience