Öğretmenlerin algılarına göre örgütsel DNA, örgütsel körlük ve örgütsel dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between organizational DNA, organizational blindness and organizational resilience according to teacher perceptions
Yazar: TUĞBA AVCI
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN KAHVECİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgüt DNA'sı = Organizational DNA ; Örgütsel körlük = Organizational blindness

Özet:
Bu araştırma, ortaöğretimde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre
örgütsel DNA, örgütsel körlük ve örgütsel dayanıklılık arasındaki ilişkinin
belirlenmesi amaçlanarak yapılmıştır. Denizli ili Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı
ortaöğretimde görev yapmakta olan 350 öğretmen araştırmanın örneklemini
oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın sonucuna
göre; öğretmenlerin örgütsel DNA algıları olumlu olarak belirlenmiş olup; cinsiyet,
yaş, öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken; medeni
durum, mesleki hizmet yılı, çalışılan okuldaki hizmet yılı, okul türü değişkenlerine
göre anlamlı farklılık göstermektedir. Diğer yandan öğretmenlerin DNA algıları en
yüksek iletişime açık okul alt boyutunda, en düşük ise bürokratik okul alt boyutunda
olduğu belirlenmiştir. Öte yandan öğretmenlerin örgütsel körlük algılarının düşük
düzeyde olduğu belirlenmiş ve cinsiyet, yaş, çalışılan okuldaki hizmet yılı, öğrenim
durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık göstermezken; medeni durum, hizmet
yılı, okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık meydana gelmiştir. Bununla
birlikte, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları yüksek düzeyde bulunmuş olup;
cinsiyet, medeni durum, okul türü ve öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı
bir farklılık bulunmazken; yaş, hizmet yılı, çalışılan okuldaki hizmet yılı
değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Örgütsel DNA'nın örgütsel
körlüğün ve örgütsel dayanıklılığın anlamlı yordayıcıları olduğu ve öğretmenlerin
örgütsel körlük algılarının %32,5'inin, örgütsel dayanıklılık algılarının ise %34'ünün
örgütsel DNA puanı tarafından açıklanabildiği belirlenmiştir. Ayrıca örgütsel
körlüğün örgütsel dayanıklılığın anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve örgütsel körlüğün
örgütsel dayanıklılığın %22,3'ünü açıkladığı görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between
organizational DNA, organizational blindness and organizational resilience
according to the perceptions of high school teachers. The sample of the study
consists of 350 teachers working in secondary schools affiliated to the Ministry of
National Education in Denizli province. According to the results of the study
conducted by using relational survey model; teachers' perceptions of organizational
DNA were determined as positive and did not show significant differences according
to gender, age, education level variables, but showed significant differences
according to marital status, years of professional service, years of service in the
school, and school type variables. On the other hand, teachers' perceptions of DNA
were highest in the sub-dimension of open communication school and lowest in the
sub-dimension of bureaucratic school. On the other hand, teachers' perceptions of
organizational blindness were determined to be at a low level, and while there was no
significant difference between the variables of gender, age, years of service in the
school, and educational level, there was a significant difference according to the
variables of marital status, years of service, and school type In addition, teachers'
perceptions of organisational resilience were found to be at a high level, and while
there was no significant difference according to gender, marital status, school type
and education level variables; a significant difference was found according to age,
years of service, years of service in the school where they worked. Organizational
DNA was found to be significant predictors of organizational blindness and
organizational resilience and 32.5% of teachers' perceptions of organizational
blindness and 34% of their perceptions of organizational resilience could be
explained by organizational DNA score. In addition, organizational blindness was
found to be a significant predictor of organizational resilience and organizational
blindness explained 22.3% of organizational resilience.