Ergenler için zorbalık ve siber zorbalık ölçeği (BCS-A): Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Bullying and cyber bullying scale for adolescents (BCS-A): Turkish validity and reliability study
Yazar: HARUN ÖZBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR BAŞDAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales

Özet:
Metodolojik nitelikte planlanan bu araştırmada Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖ-E)'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında 7-12. sınıfa devam eden 12-18 yaş arası 600 ergen oluşturmuştur. Etik kurul, kurum, ergen ve ebeveyn izni alınarak yapılan bu çalışmada veriler Nisan-Haziran 2019 tarihleri arasında, Ergen Tanıtıcı Form ve Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖ-E) ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Kapsam Geçerlik Oranı (KGO), Kaiser-Meyer-Olkin testi (KMO), Bartlett Küresellik Testi (BTS), faktör yapısının belirlenmesi anabileşenler analizleri, Cronbach alfa katsayısı, sınıf içi korelasyon katsayıları (SKK) ve eşleştirilmiş örneklerde t testi kullanılmıştır.
ZSÖ-E'nin Türkçe diline uygun, KGO değerlerinin 0.733 ve üzerinde, KMO değerinin mağduriyet alt ölçeği için 0.500 ile 0.827, zorbalık alt ölçeği için 0.500 ile 0.789 arasında olduğu belirlenmiştir. BTS sonuçlarının mağduriyet ve zorbalık alt ölçekleri için istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur. Mağduriyet alt ölçeğinde tüm faktör yüklerinin 0.630 üzerinde, zorbalık alt ölçeğinde ise tüm faktör yüklerinin 0.679 üzerinde olduğu, mağduriyet alt ölçeği için Cronbach alfa değerlerinin 0.606 ile 0.806 arasında, zorbalık alt ölçeği için 0.616 ile 0.815 değerleri arasında değiştiği, test tekrar test güvenirliğinde ilk test ve son test değerleri arasında fark olmadığı ve SKK değerlerinin 0.559 ve üzerinde olduğu saptanmıştır.
Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖ-E)'nin 12-18 yaş arası ergenlerde zorbalık ve siber zorbalığı belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin 12-18 yaş ergenlerde zorbalık ve siber zorbalığı belirlemek için yapılacak yeni çalışmalarda değerlendirme aracı olarak kullanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Ergen, Geçerlik, Güvenirlik, Siber zorbalık, Zorbalık

Abstract:
The aim of the current methodological study was to evaluate the Turkish validity and reliability of Bullying and Cyber Bullying Scale for Adolescents (BCS-A). The sample of the study was consisted of 600 adolescents, aged between 12-18 years, attending to 7th-to-12th classes in the 2018-2019 educational year. In this study, conducted with the permission of the ethics committee, institution, adolescent and parent, the data were collected between April and June 2019 with the Adolescent Identifier Form and Bullying and Cyber Bullying Scale for Adolescents (BCS-A). In the evaluation of the data; Scope Validity Ratio (SVR), Kaiser Meyer-Olkin test (KMO), Bartlett Sphericity Test (BTS), factor analysis of determinants, Cronbach alpha coefficient, intraclass correlation coefficient (ICC) and paired samples t test were used. 
BCS-A was suitable for Turkish language, SVR values were above 0.733, KMO values were between 0.500 and 0.827 for victimization subscale and 0.500 and 0.789 for bullying subscales, respectively. In the victimization subscale, all factor loads were above 0.630 and in the bullying subscale, all factor loads were above 0.679. The cronbach alpha values for the victimization subscale ranged between 0.606 and 0.806, and the perpetration subscale ranged between 0.616 and 0.815. There was no difference between the pre- and post-test values and ICC values were 0.559 and above.
Bullying and Cyber Bullying Scale for Adolescents (BCS-A) was found to be a valid and reliable instrument for determining bullying and cyber bullying among adolescents aged between 12-18 years. In conclusion, the scale may be suggested to be used as an assessment tool in new studies to determine bullying and cyber bullying among adolescents aged between 12-18 years.
Key Words: Adolescent, Bullying, Cyberbullying, Validity, Reliability