Fethi Yeken ve Lübnan İhvanı
Fethi Yeken and the Lebonon Ikhvan
Yazar: EDA İRİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SEVER
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Lübnan = Lebanon ; Müslüman Kardeşler = Muslim Brotherhood

Özet:
Batı dünyasının İslam toplumları üzerinde kurdukları siyasi, askeri, ekonomik, kültürel baskı
ve bunun da beraberinde getirdiği kriz, başta merkez bölgeler olmak üzere İslam
coğrafyasının genelinde İslami hareketler ve akımların doğuşuna zemin hazırlamıştır.
Başlayan bu hareketlerin nihai hedefi İslam coğrafyalarında yaşanılan bozulma, gerileme,
sömürge vb. durumlardan kurtulmak ve sağlam bir İslam toplumu inşa etmektir.
Entelektüellerin İslam coğrafyalarında yaşanılan bu durum karşısında farklı fikirler ortaya
koymuşlardır. Temelde üç ana başlık halinde ele alınan yaklaşımlar gelenekselcilik,
ıslahatçılık ve modernizmdir. Islahatçı akımlar içerisinde değerlendirilen İhvan-ı Müslimin
hareketi de ortaya çıktığı bölge başta olmak üzere büyük bir alana etki ederek çok önemli
başarılar elde etmiştir. İhvan-ı Müslimin diğer İslami hareketlerden birçok yönden ayrılarak
hem kendisinden sonraki İslami hareket kurucularına ilham kaynağı olmuş hem de hareket
alanını genişleterek birçok İslam coğrafyasında varlığını farklı şekillerde devam ettirmiştir.
Fethi Yeken ve Lübnan İhvan-ı adlı bu çalışmamızda, Fethi Yeken'in Lübnan'da kurduğu
Lübnan İhvanına katkıları, fikirleri, İhvanın gelişimi ve Fethi Yeken'in İhvan'dan ayrılma
sebepleri ele alınmıştır. Mısır'da Hasan el-Benna ve İhvan hareketi ile hız kazanan İslam
düşüncesinin kültürel ve siyasi sebeplerle özünden uzaklaşmasının önüne geçerek yeniden
Asr-ı Saadet'e uygun doğru bir İslam düşüncesi fikri, Lübnan gibi siyasi, etnik farklılıkların
yoğun olduğu bir bölgede uygulanmaya çalışılmasının sebep ve sonuçlarını inceledik. Giriş
bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve metodu ele alınmıştır. Birinci bölüm İhvan
hareketinin doğuşu ve gelişimi üzerinde durulmuş, Mısır'ın sosyoekonomik yapısı
incelenmiştir. İkinci bölümde ise Fethi Yekenin hayatı ve fikirleri ele alındıktan sonra
Lübnan'da kurulan İhvan hareketi incelenmiştir.

Abstract:
The political, military, economic and cultural pressure of the Western world on İslamic
societies and the crisis it brought with it paved the way for the emergence of İslamic
movements and movements throughout the İslamic geography, especially in the central
regions. The ultimate goal of these movements started is to get rid of the situations such as the
degradation, regression, colonialism, etc. experienced in İslamic geographies and to build a
solid İslamic society. Intellectuals have put forward different ideas about this situation in
İslamic geographies. The approaches, basically discussed under three main headings, are
traditionalism, reformism and modernism. The Ihvan-ı Müslimin movement, which is
considered among the reformist movements, has achieved very important successes by
influencing a large area, especially the region where it emerged. The Ihvan-ı Müslimin
differed from other İslamic movements in many aspects and became a source of inspiration
for the founders of the İslamic movement after it, and it continued its existence in many
İslamic geographies in different ways by expanding its field of action. In this study, called
Fethi Yeken and The Lebanon Ikhvan, Fethi Yeken's contributions to the Lebanon Ikhvan
that he founded in Lebanon, his ideas, the development of the Ikhvan and the reasons of Fethi
Yeken's departure from the Ikhvan are discussed.We reviewed the reasons and consequences
of trying to implement the idea of a correct İslamic thought in accordance with the Age of
Bliss, in a region such as Lebanon where political and ethnic differences are intense, by
preventing the alienation of İslamic thought from its essence due to cultural and political
reasons, which gained momentum with the Hasan al-Banna and Ikhvan movement in Egypt.In
the introduction part, the subject, purpose and method of the research are discussed. The first
chapter focuses on the birth and development oh The Lebanon Ikhvan, and examines the
socio-economic structure of Egypt. In the second part, after discussing the life and ideas of
Fethi Yeken, the Ikhvan movement established in Lebanon is examined.