Akut romatizmal ateşli çocuklarda görülen elektrokardiyografik bozukluklar: Hastalığa spesifik mi?
Rhythm and conduction abnormalities in children with acute rheumatic fever; are they specific to the disease?
Yazar: VELAT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NACİ CEVİZ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Kalp hızı = Heart rate ; Kalp iletim sistemi = Heart conduction system ; Romatizmal ateş = Rheumatic fever ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Akut romatizmal ateş (ARA) grup A beta hemolitik streptokok (GABHS) enfeksiyonunu takiben oluşan, 5-15 yaş arasında sık görülen multisistemik bir hastalıktır.Akut romatizmal ateş seyrinde bazı elektrokardiyografik (EKG) anormallikler gelişebilir ve bunların kardit varlığından bağımsız olduğu bilinmektedir. Birinci derece atriyoventriküler (AV) blok en sık görülen EKG anormalliğidir ve tanıda bir minör kriter olarak kullanılmaktadır. Akut romatizmal ateşli çocuklarda ikinci ve üçüncü derece AV blok, ventriküler taşikardi ve junctional akselerasyon görüldüğü de rapor edilmiştir. Mevcut çalışma ARA tanısı almış olan çocuklarda görülen asemptomatik ritm ve AV ileti anormalliklerinin hastalığa has bulgular olup olmadığının araştırılması amacıyla yapılmıştır.Çalışma ARA'lı çocuk hastalar (Grup 1), GABHS faranjit geçirmiş ancak ARA geliştirmemiş normal sağlıklı çocuklar (Grup 2) ve eklem ve/veya kalp tutulumuna neden olabilen diğer hastalıkları olan çocuklardan (Grup 3) oluşan 3 grupta yapıldı.Grup 1'deki hastaların yüzey EKG kayıtlarında birinci derece AV blok sıklığı %21.9 (14/64) iken Grup 2'deki hastalarda bu oran %0 (0/50) ve Grup 3'teki hastalarda %2.7 (1/37) idi ve Grup 1'de PR mesafesi uzun hasta sayısı diğer gruplardan anlamlı derecede yüksekti (x2=17.877, p=0.000). Yüzey EKG'de uzun PR varlığının ARA için spesifitesi %96.7 ve pozitif tahmin ettirici değeri %88.8 idi.Grup 1'deki hastalarda toplam 10 hastada AJR (akselere junctional ritm) saptanırken diğer gruplarda AJR saptanmadı. AJR varlığı Grup 1'de anlamlı derecede yüksekti. Akselere junctional ritm varlığının ARA için spesifitesi %100 ve pozitif tahmin ettirici değeri %100 idi.Erken vuru görülen hasta sayısı ve ortalama düzeltilmiş QT açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Kaçış atım/ritm ve ektopik atriyal ritm (EAR) sıklığı Grup 2 ve Grup 3'de Grup 1'e göre anlamlı olarak daha yüksekti.Sonuç olarak yüzey EKG'de PR uzaması ve yüzey EKG ve/veya Holter kayıtlarında AJR varlığı, sıklıkları düşük olmakla birlikte, akut romatizmal ateşe has ritm ve iletim bozukluklarıdır ve bu bulguların özellikle tek major bulgunun artrit olduğu hastalarda ARA lehine ayırıcı tanıda kullanılabileceği kanaatine varıldı.

Abstract:
Acute rheumatic fever (ARF) is a multisystem disease developing after upper respiratory tract infections with group A beta-hemolytic streptococcus (GABHS). It is common among children between 5-15 years.During the course of the disease some electrocardiographic (ECG) changes are seen and they are independent from carditis. First degree atrioventricular (AV) block is the most common ECG abnormality, and it is used as a minor criteria in diagnosis of ARF. Second and third degree AV block, ventrivular tachycardia and junctional accelaration are also seen during ARF patients. In present study the specifisity of these abnormalities to ARF is investigated.The study was consisted the patients with ARF (Group 1), the children who had suffered from recent GABHS upper respiratory tract infection but not developed ARF (Group 2) and patients who had diseases that may affect the joints and/or heart (Group 3).The frequency of first degree heart block in surface ECGs of Group 1 patients was 21.9% (14/64), in Group 2 patients was 0% (0/50) and in Group 3 patients was 2.7% (1/37). In Group 1 the first degree AV block was significantly more frequent (x2=17.877, p=0.000). Spesificity of first degree AV block for ARF was 96.7% and positive predictive value was 88.8%.In 10 of Group 1 patients accelerated junctional ritm (AJR) was seen in surface ECG and/or Holter recordings and none of the patients from Group 2 and 3 had AJR. Spesificity of AJR for ARF was 100% and positive preditive value was 100%.No significant difference was detected between groups in terms of presence of premature beats and corrected QT intervals.Escape beat/rhythm and ectopic atrial rhythm were significantly more frequent in Group 2 and 3 patients.In conclusion; first degree AV block in surface ECG and AJR in surface ECG and/or Holter recordings are spesific to ARF. Although their frequencies are low, it seems that they can be used in differential diagnosis of ARF especially in patients with isolated arthritis.