İstanbul ili Marmara Denizi sahil şeridi deniz balıkçılığının sosyo-ekonomik yapısı ve deniz ürünleri pazarlanması
Socio-economic structure and seafood marketing of Istanbul city Marmara Sea costline fishing
Yazar: KEMAL BENLİ
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜNGÖR
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balıkçılık = Fisheries ; Pazarlama = Marketing ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Su ürünleri = Aquatic products ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma İstanbul İli Deniz Balıkçılığının sosyo-ekonomik durumunun ve ürünlerin pazarlama sisteminin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. İstanbul İlinde faaliyette bulunan 768 balıkçı teknesi, boylarına göre gruplandırılmıştır. Teknelerin gruplandırılması; ?8,99m (I.grup), 9-15,99m (II.grup), 16-25,99m (III.grup) ve ?26m (IV.grup) şeklinde yapılmıştır. ``Tabakalı Tesadüfi Örnekleme Yöntemi''ne göre I.gruptan 28, II.gruptan 10, III.gruptan 4, IV.gruptan 4 adet olmak üzere toplam 46 adet balıkçı teknesiyle anket yapılmıştır. Karşılaştırmalı olarak balıkçı teknelerinin teknik özellikleri, yardımcı tekne özellikleri, ağ donanımları, avcılık gereçleri incelenmiştir. Gayri Safi Üretim Değeri, değişken ve sabit masraflar, brüt kar ve net kar hesaplanmıştır. Tekne sahiplerinin ve tayfaların sosyo-ekonomik özellikleri, mevcut sorunları ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur.Balıkçıların eğitimi düşük olmayıp, okuma yazma bilmeyenlerin oranı %4,34 gibi düşük bir orandadır. Balıkçıların %47,82'sinin babasının balıkçı olduğu belirlenmiştir. Balıkçıların akrabalarından erkek bireylerin balıkçılık yaptıkları tespit edilmiştir.Marmara Bölgesi İstanbul ili avlanma filosunun ortalama boy aralığı 19,55m, ortalama ömrü 16,21 ve ekonomik yeni değeri 20.000 TL ile 1.900.000 TL arasında değiştiği hesaplanmıştır. Teknelerin %10,87'sinin tekne sigortasına sahip olduğu belirlenmiştir.İstanbul avlama filosunun ortalama gayri safi üretim değeri 13.000 TL ile 1.155.250 TL, ortalama balıkçılık geliri 10.177,67 TL ile 1.155.250 TL aralığında gerçekleşmektedir. Avlanma harici balıkçılık geliri 705,35 TL ile 23.125 TL, ortalama balıkçılık dışı gelir 1.100 TL ile 5.880,36 TL, ortalama aile geliri ise; 16.058,04 TL ile 1.156.350 TL arasında değişmektedir. İstanbul İli balıkçılığında ortalama net kar 305 TL ile 220.000 TL arasındadır.Akaryakıtta Özel Tüketim Vergisi oranının indirilmiş olması balıkçılığı, olumlu yönde etkilemiştir. Akaryakıt masrafları oranı ortalama %29,60 ile %33,39 arasındadır. İşletme masraflarının azalması değişken masrafların düşük çıkmasına neden olmuştur.Balıkçılıkta önemli yeri olan sabit masraflar ortalama 1.718,84 TL ile 121.772,36 TL arasındadır. Tekne ve gelir vergisi ödemelerine III. ve IV. grupta rastlanmıştır.2007/2008 sezonu Marmara denizinde ortaya çıkan kaykay olayı sonucunda gelirde azalmalar olmuştur. Kaykay zararının, balıkçıların net kârına etkisi I. grupta %93,93, II. grupta %84,70, III. grupta %54,38 ve IV. grupta %59,32 oranında azalma olarak yansımıştır. Balıkçılarının %76,09'u komisyonculara, bankalara ve tersanelere borçlu durumdadırlar.Çalıştırılan tayfa sayısı 1-25 kişi arasındadır. Tayfalara yapılan ödeme, genelde pay usulü ödemedir. Tayfaların %62,50'sinin başka alanda iş bulamadıkları belirlenmiştir. Tekne sahipleri tarafından sigorta primi yatırılan tayfa oranı %28,58 olarak tespit edilmiştir.Tayfalar; 2006/2007 sezonunda 4300 TL ile 6300 TL, 2007/2008 sezonunda ise 3000 TL ile 5100 TL arasında gelir elde etmişlerdir.Balıkçılık Bakanlığının yokluğu, denetimlerin yetersiz ve etkisiz olması, balıkçılık ekipmanlarının pahalılığı, pazarlama sisteminin gelişmemiş olması gibi sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
This research was conducted to determine socio-economic situation and marketing system of Istanbul Sea Fisheries. 768 fishing boats operating in Istanbul were classified into groups according to their size. The boats were classified as ? 8.99 m (I.group), 9-15,99 m (II.group), 16-25,99 m (III.group) and ? 26m (IV.group). A survey was carried out on 28 boats from I. group, 10 boats from II. group, 4 boats from III. group, 4 boats from IV. group, with a sum of 46 fishing boats by ?Stratified Random Sampling Method?. Comparative specifications of the fishing boats, auxiliary boat, features, network equipment, hunting supplies were examined. Gross value of production, variable and fixed costs, gross profit and net profit was calculated. Socio-economic characteristics, existing problems and solutions of boat owners and crew have been put in place.Training of fishermen are not poor, such as a low rate (4,34%) is illiterate. 47,82% of the fishermen have been identified as the father of the fishermen. It was detected that relatives of the fishermen were only consist of male individuals.Average size, survival rate and economical values of fishing fleets of Marmara Region of Istanbul were determined as 19,55 m, 16,21 and 20.000-1.900.000 TL respectively. 10,87% of the boats were determined to have the boat insurance.The average gross production value of Istanbul hunting fleet is 13.000 - 1.155.250 TL, and the average fishing income is realized in the range of 1.155.250 TL and 10.177,67 TL. Except hunting, income from fishing is 705,35 ? 23.125 TL, the average income excluding fishing is 1.100 ? 5.880,36 TL, the average family income varies between 16.058,04 TL and 1.156.350 TL. Average net profit is between 305 TL and 220.000 TL in İstanbul.Special Consumption Tax on fuel is to be in the proportion of fishing, has a positive influence. Fuel cost rates are between 29,60 and 33,39 per cent. Reduction in operating costs led to a decrease in variable costs.Fixed costs are important in fishing which change between 1.718,84 TL and 121.772,36 TL. Boat and income tax payments were seen in groups III and IV.In the 2007/2008 season in the Marmara Sea there has been a decrease in income as a result of the skateboarding event. The effect of Skateboard damage on net profit of fishing on I. group is 93,93%, II. group is 84,70%, III. group is 54,38%, and the IV group is 59,32%. 76,09% of the fishermen were indebted to brokers, banks and the shipyards.The number of working crew is between 1-25. Payment to the crew, often paid shares is procedure. 62,50% of the crew could not find work in any other areas. 28,58% of the crews? insurance premium is invested by the owner of the boat.Crew has eared TL 4.300-6.300 in the 2006/2007 season and 3.000 ? 5.100 TL in the 2007/2008 season.In conclusion, absence of the Ministry of Fisheries, insufficient and ineffective control, high cost of fishing equipment, undeveloped marketing system was determined as problems of fishing and solutions were presented in the study.