Yapı işlerinde iş güvenliği açısından risk değerlendirmesi ve Şehzade Cami uygulama örneği
Risk assessment and application example for occupational safety in construction works Şehzade Mosque case staudy
Yazar: MAHMUD SİYAMİ GEVREK
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KURT
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
İnşaat sektörü, Türkiye ekonomisinin lokomotifi niteliğinde olup geniş istihdam olanakları sunmakta ve uluslararası arenada ülkemizin en güçlü alanlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Ancak, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından en riskli sektörlerden biri haline gelmiş ve en fazla ölümlü iş kazalarının bu alanda meydana geldiği gözlemlenmektedir. İSG, geniş bir kapsamı olan bir disiplin olmasına rağmen, yapı sektöründe hâlâ yeni bir alan olarak varlık göstermektedir. Ölümlü iş kazalarının oranını azaltmak amacıyla mevcut kanun ve yönetmeliklerin uygulanmasında çeşitli yetersizlikler tespit edilmiştir. 6331 sayılı İSG Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte, inşaat işyerlerinde tehlike ve risklerin belirlenmesi ile kontrol önlemlerinin alınması zorunlu hale gelmiştir. Ancak inşaat süreçlerindeki hızlı değişkenlik, risk değerlendirme faktörlerinin etkisini azaltmakta ve sıklıkla önerilen kontrol tedbirleri uygulanmadan iş süreçleri tamamlanmaktadır. Bu nedenle, inşaat projelerinin başlangıcında risklerin ve tehlikelerin sistematik bir şekilde tespitine odaklanmak büyük önem taşımaktadır. Gerçekleştirilecek risk analizleri, inşaat süreçlerinin güvenliğini artırmaya yönelik katkı sağlayacak ve iş sağlığı çalışmalarının etkinliğini artırarak kazaların önlenmesine yardımcı olacaktır. Bu çalışmada, inşaat projelerinin inşa safhası başlamadan önce risk ve tehlikelerin tespit edilmesi ve kontrol önlemlerinin sağlanması açısından inşaat sektörü üzerindeki sonuçları değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, öncelikle risk tespitleri oluşturulacak ve ardından şehirde gözlem yapacağımız bir inşaat projesinde bu tespitler ele alınacaktır. Amaç, yürütülen iş sağlığı çalışmalarında bina, yol, tünel gibi yapıların risk tespitlerine genel bir bakış açısı sunmaktan ziyade, farklı bir perspektiften yaklaşmaktır.

Abstract:
The construction sector is a locomotive of the Turkish economy, providing extensive employment opportunities and standing out as one of the country's strongest fields on the international stage. However, it has also become one of the riskiest sectors in terms of occupational health and safety (OHS), with the highest number of fatal workplace accidents occurring in this area. Although OHS encompasses a broad range of disciplines, it remains a relatively new field within the construction sector. To reduce the rate of fatal accidents, various inadequacies have been identified in the implementation of existing laws and regulations. With the enactment of Law No. 6331 on OHS, it has become mandatory to identify hazards and risks at construction sites and to implement control measures. However, the rapid variability of construction processes diminishes the effectiveness of risk assessment factors, leading to the completion of work processes often without the application of recommended control measures. Therefore, focusing on the systematic identification of risks and hazards at the beginning of construction projects is of utmost importance. The risk analyses conducted will contribute to enhancing the safety of construction processes and improving the effectiveness of OHS efforts, ultimately aiding in the prevention of accidents. This study evaluates the implications for the construction sector regarding the identification of risks and hazards and the implementation of control measures before the construction phase begins. In this context, risk assessments will be created first, followed by observations made on a local construction project where these assessments will be addressed. The aim is to approach the risk assessments of structures such as buildings, roads, and tunnels from a different perspective, rather than merely providing a general overview.