Bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme etkileşiminin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri başarısına etkisi
The effect of context-based learning environment perception, interest, classroom engagement and academic motivation interaction on secondary school student's science achievement
Yazar: TUĞBA İNCİ
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÇUBUKÇU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Derse katılım = Class participation ; Dersle ilgilenme davranışı = On task behaviour ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme etkileşiminin ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri başarısına etkisini yapısal eşitlik modeliyle test etmektir.
Yöntem: Araştırma nicel araştırma yaklaşımlarından nedensel desene göre yapılandırılmıştır.  Araştırmanın evreni, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Eskişehir ili Odunpazarı ilçesindeki kamuya ait 34 ortaokulda öğrenim gören 4866 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise tabakalı örnekleme tekniğiyle seçilen,  dokuz farklı ortaokulda öğrenim gören 572 sekizinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verileri Bağlam Temelli Öğrenme Ortamı Algısı Ölçeği, Derse İlgi Ölçeği, Derse Katılım Envanteri ve Akademik Güdülenme Ölçeği ile toplanmıştır. Akademik başarı puanı ise örneklemde yer alan öğrencilerin 2016-2017 eğitim-öğretim yılı güz dönemi TEOG (Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş) sınavı fen bilimleri dersi doğru sayıları kullanılarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik, t-testi, korelasyon, basit regresyon, çoklu regresyon, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve path analizinden yararlanılmıştır. 
Bulgular: Bağlam temelli öğrenme ortamı algısının derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme üzerinde doğrudan ve olumlu yönde; derse ilginin derse katılım, akademik güdülenme ve fen bilimleri başarısı üzerinde doğrudan ve olumlu yönde; derse katılımın akademik güdülenme ve fen bilimleri başarısı üzerinde doğrudan ve olumlu yönde; akademik güdülenmenin derse katılım üzerinde doğrudan ve olumlu yönde etkisi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte bağlam temelli öğrenme ortamı algısının derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenme üzerinden; akademik güdülenmenin derse katılım üzerinden fen bilimleri başarısı üzerinde dolaylı ve olumlu yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir.  
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda, ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, derse ilgi, derse katılım ve akademik güdülenmesinin birbirleriyle ve öğrencilerin fen bilimleri başarısıyla etkileşimde olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda, bağlam temelli öğrenme konusunda farkındalık oluşturulabilir, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimler bu eksende tasarlanabilir ve öğretmenlerin bu yaklaşımı benimsemeleri sağlanabilir. Ayrıca ilköğretim programları ve ders kitapları bağlam temelli öğrenmeye uygun şekilde hazırlanabilir.

Anahtar kelimeler: Bağlam temelli öğrenme ortamı algısı, Derse ilgi, Derse katılım, Akademik güdülenme, Fen bilimleri başarısı

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to test the structural equation model which is formed in order to determine the effect of context-based learning environment perception, student interest, classroom engagement and academic motivation interaction on eighth grade students' science achievement.
Method: The research is structured according to the causal design from quantitative research approaches. The population of the research consists of 4866 students studying in 34 public secondary schools in the Odunpazarı district of Eskişehir in the 2016-2017 academic year. The sample of the study consists of 572 eighth grade students studying in nine different secondary schools selected by stratified sampling technique. Data of the research were collected through Context Based Learning Environment Perception Scale, Student Interest Scale, Classroom Engagement Inventory and Academic Motivation Scale. The correct number on Science Courses in the TEOG (Transition from Basic Education to Secondary Education) examination in the fall semester of 2016-2017 academic year was used to determine the academic success score of students. Descriptive statistics, t-test, correlation, simple linear regression, multiple regression, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were used to analyze the data, whereas path analysis was used to test structural equation model.
Results: Context-based learning environment perception has a direct and positive effect on student interest, classroom engagement and academic motivation. Student interest has a direct and positive effect on classroom engagement, academic motivation and science achievement. Classroom engagement has a direct and positive effect on academic motivation and science achievement. Academic motivation a direct and positive effect on classroom engagement. Moreover, it was revealed that context based learning environment perception affect science achievement indirectly and positively via student interest, classroom engagement and academic motivation; academic motivation affect science achievement indirectly and positively via classroom engagement.
Conclusion and Suggestions: It has been found that context-based learning environment perception, student interest, classroom engagement and academic motivation have interactions with each other and secondary school student's science achievement within in study. In this context, awareness about context-based learning should be established, pre-service and in-service trainings should be designed according to context-bsed learning and teachers should be encouraged to adopt this approach in their courses. In addition, primary education programs and textbooks should be prepared in accordance with context-based learning.

Keywords: Context based learning environment perception, Student interest, Classroom engagement, Academic motivation, Science achievement