Stomalı hastalarda stoma komplikasyonları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between stoma complications and quality of life in patients with stoma
Yazar: ELMAS TANBOĞA
Danışman: DOÇ. FATMA VURAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Komplikasyonlar = Complications ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Stoma = Stomata ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma stomalı hastalarda stoma komplikasyon şiddeti ve yaşam kalitesi
arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda yapılmıştır.
Araştırma İzmir ilinde bulunan bir eğitim araştırma hastanesi ve bir üniversite hastanesinde
dahil edilme kriterlerine uygun 106 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Hasta Tanıtıcı
Özellikler Formu, Pittman Ostomi Komplikasyon ve Şiddet İndeksi (OCSI) ve Umut Merkezi
Ostomi Yaşam Kalitesi Ölçeği (UM-OYKÖ) kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0
(Statistical Package For Social Sciences) programıyla analiz edilmiştir.
Çalışmaya aldığımız 106 hastanın %44.3'ü kadın,%55.7'si erkekti ve yaş ortalaması
57.53 ∓ 11.82 yıl idi. Bu çalışmada çalışan, geçici stomaya sahip, kemoterapi ve kanser tanısı
almayan stomalı hastaların UM-OYKÖ puan ortalamalarının daha yüksek olduğu
görülmüştür. Stoma tipi kolostomi ya da ileostomi olan hastaların ürostomili hastalara göre
OCSI puan ortalamaları daha düşük ve UM-OYKÖ puan ortalamaları daha yüksek olduğu
bulunmuştur. Stomalı hastanın sosyal kaygı, fiziksel iyilik ve psikolojik iyilik hali ile yaşam
kaliteleri arasında yüksek düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Yapılan çoklu regresyon
analizine göre BKİ ve stomayla yaşam süresi değişkenlerinin stomalı hastalarının yaşam
kaliteleri üzerinde istatiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Ancak yaş, aileden alınan
sosyal destek düzeyi ve Pittman ostomi komplikasyon şiddetinin stomalı hastalarının yaşam
kaliteleri üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir değişken olduğu bulunmuştur. Stomalı
hastalarda UM-OYKÖ puan ortalaması (255,2 ±55,3) ve Pittman OCSI puan ortalaması (4,9 ±
1,4) arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı ve negatiftir.
Çalışma sonuçları doğrultusunda stomalı hastaların stoma komplikasyon şiddeti
arttığında yaşam kalitelerinin azaldığı saptanmıştır. Stomalı hastalarda aileden alınan sosyal
desteğin artırılmasının ve stoma komplikasyonlarının etkili yönetilmesinin yaşam kalitesini
artırmada önemli bir rol oynadığı söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted in a descriptive and correlational design to examine the
relationship between stoma complication severity and quality of life in patients with stoma.
The research was carried out with 106 patients who met the inclusion criteria in a training and
research and a university hospital in Izmir. In the study, the patient descriptive characteristics
form, the Pittman Ostomy Complication and Severity Index (OCSI), and the City of Hope
Quality of Life Ostomy (COHQOL-O) Scale were used. SPSS 26.0 was used for the statistical
analyses.
%44,3 of the 106 patients who took part in the study were female, the remaining
%55,7 patients were male and the mean age was 57,53∓11,82 years. In this study, it was
observed that patients with stoma, working, had temporary stoma, were not received
chemotherapy and were not diagnosed with cancer had higher COHQOL-O scores. It was
found that patients with stoma type colostomy or ileostomy had lower OCSI scores and higher
COHQOL-O scores than patients with urostomy. A high level of positive correlation was
found between the physical well-being, psychological well-being and social anxiety of
patients with stoma and their quality of life. According to multiple regression analysis, it was
observed that BMI and life span variables of the patients with stoma were not statistically
significant on the quality of life of patients with stoma. However, age, level of social support
from the family and OCSI were found to be statistically significant variables on the quality of
life. The relationship between the COHQOL-O mean score and the OCSI score mean was
statistically significant and negative.
According to the results of the study, it was determined that the quality of life of stoma
patients decreased as the severity of stoma complications increased. It can be mentioned that
increasing the social support received and the effective management of stoma complications
play an important role in increasing the quality of life.