İnovasyonun belirleyicileri: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ampirik bir analiz
Determinants of innovation: An empirical analysis for developed and developing countries
Yazar: ŞENAY SARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKET TÜYLÜOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ampirik yöntemler = Emprical methods ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Yenilik = Innovation

Özet:
İnovasyon günümüzde sürekli büyüme ve rekabet avantajı sağlamak için en temel faktör haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı inovasyonun nasıl ortaya çıktığı veya ortaya çıkışında hangi faktörlerin etkili olduğunu ortaya koymaktır. Bu faktörlerin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde inovasyon sürecine etkisinin farklılaştığı ise bu çalışmanın hipotezini oluşturmaktadır. Dolayısıyla gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ayrı ayrı ele alınmıştır. Çalışmada kullanılan ülke örnekleri Dünya Bankası'nın kişi başı gayrisafi gelire dayalı olarak sınıflandırdığı ülke gruplarından seçilmiştir. Bu değişkenler kullanılarak oluşturulan inovasyon modeli 26 gelişmiş ülke ve 18 gelişmekte olan ülke açısından 1998-2007 dönemi için dinamik EKK (DOLS) yöntemi kullanılarak incelenmiştir.Yapılan teorik ve ampirik çalışmalardan yola çıkılarak belirlenen bağımsız değişkenler; gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH), Ar-Ge harcamaları (AG), beşeri sermaye (BS), doğrudan yabancı yatırımlar (DYY), dışa açıklık (DA) ve fikri mülkiyet hakları (FMH) olarak belirlenmiştir. Bağımlı değişken olan inovasyonu temsilen ise yerli patent sayıları kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar gelişmiş ülkelerde GSYİH, BS, AG, DYY ve FMH değişkenlerinin inovasyon üzerinde pozitif, DA değişkeninin ise negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Gelişmekte olan ülkeler için elde edilen ampirik sonuçlar ise GSYİH ve DA değişkenlerinin inovasyon üzerinde pozitif, DYY ve FMH değişkenlerinin de negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. BS ve AG değişkenleri ise gelişmekte olan ülkelerde istatistiki açıdan anlamsız çıkmıştır. Sonuç olarak, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde belirleyicilerin inovasyon üzerindeki etkisinin farklılaştığına dair ampirik bulgulara ulaşılmıştır.

Abstract:
Innovation is the main factor for continuous growth and obtaining advantage of competition todays. The aim of this study is to demonstrate how innovation occurs or which factors effective on the mechanism of the emergence of innovation. The impact of factors in developed and developing countries differ in the process of innovation is the hypothesis of this study. Therefore, the developed and developing countries are inquired separately. The country samples used in this study are selected from the World Bank?s classification of countries depending on their per capita gross domestic incomes. The innovation model, which was constructed using these variables, is examined with dynamic ordinary least squares method (DOLS) using the data of 26 developed and 18 developing countries for the period 1998-2007.By using the existing theorical and empirical studies, the independent variables are defined as gross domestic product (GDP), R&D expenditures (RD), human capital (HC), foreign direct investment (FDI), trade openness (TO) and intellectual property rights (IPR). The number of domestic patents, which represents innovation, is used as the dependent variable. For developed countries GDP, HC, RD, FDI and IPR affect innovation positively, and TO negatively. The empirical results for developing countries show that GDP and TO have positive effects on innovation, but FDI and IPR have negative effects. HC and RD do not have any statistically significant effect on innovation in developing countries. Consequently, empirical evidence show that the results differ according to the developed and developing countries.