Mastektomi sonrası fantom meme sendromuna ilişkin hemşirelerin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels of nurses to the phantom breast syndrome after mastectomy
Yazar: NURSEL BAĞDATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ KAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Ağrı = Pain ; Fantom uzuv = Phantom limb ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme = Breast ; Meme hastalıkları = Breast diseases

Özet:
Amaç: Araştırma, mastektomi sonrası hastalarda görülebilen fantom meme sendromu hakkında hemşirelerin bilgi düzeylerini değerlendirmek ve çalışma sonuçları doğrultusunda bilgi düzeylerini geliştirmeye yönelik önerilerde bulunmak amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte yürütülen araştırmanın örneklemini, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Bursa Devlet Hastanesi, Bursa Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi, Bursa Yüksek ihtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Eskişehir Yunus Emre Devlet Hastanesi ve Eskişehir Devlet Hastanesi'nde çalışmaya katılmayı kabul eden, 18 yaş üzeri ve onamları alınan mastektomili hastaya bakım veren Genel Cerrahi Servisi, Medikal Onkoloji ve Radyasyon Onkolojisi Kliniği-Polikliniğinde çalışan 238 hemşire ile mastektomili hastaya bakım verme imkanı olmayan klinikler içinden kura yöntemi ile belirlenmiş Kulak Burun Boğaz, Beyin Cerrahi, Nöroloji ve Üroloji Servisinde çalışan 132 hemşire oluşturdu. Araştırmaya dahil edilecek hemşirelere araştırmacı tarafından hazırlanan Tanımlayıcı Bilgi Formu, yine araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan Mastektomi sonrası fantom meme ağrısı ve fantom meme hissine ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek üzere Mastektomi Sonrası Fantom Meme Ağrısı ve Fantom Meme Hissine İlişkin Bilgi Düzeyi Değerlendirme Formu kullanılarak anket uygulandı. Verilerin analizinde Shapiro Wilk Testi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis H Testi, Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı.
Bulgular: Hemşire örnekleminin Fantom Meme Sendromuna İlişkin Bilgi Düzeyini Değerlendirme Formu toplam puan ortalama değeri 10.35±7.37 bulundu. Mastektomili hastaya bakım verme imkânı olan birimlerde çalışan hemşirelerin (Fantom +), mastektomili hastaya bakım verme imkânı olmayan birimlerde çalışan hemşirelerden (Fantom -) fantom meme sendromu ile ilgili bilgi düzeyi ileri derecede anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.001).
Sonuç ve Öneriler: Mastektomili hastaya bakım verme imkânı olan kliniklerde çalıĢan hemĢirelerin fantom meme sendromu ile ilgili bilgi düzeyleri oranlarının iyi olduğu, mastektomili hastaya bakım verme imkânı olmayan kliniklerde çalıĢan hemĢirelere göre bilgi düzeyleri oranlarının ileri derecede yüksek olduğu görüldü. Bu bağlamda; amputasyon bakımı ile uğraĢan tüm sağlık personelinin, fantom ağrısının ve fantom hissinin önemli amputasyon sonrası komplikasyonlar olduğunun farkında olması, benzer araĢtırmaların çok merkezli bir planlama yapılarak, daha geniĢ ve homojen örneklem grupları ile uygulanması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Fantom, ağrı, his, ampütasyon, hemşire, bilgi

Abstract:
EVALUATION OF KNOWLEDGE LEVELS OF NURSES TO THE PHANTOM BREAST SYNDROME AFTER MASTECTOMY
Aim: The research was carried out to evaluate the knowledge levels of the nurses about the phantom breast syndrome which can be seen in patients after mastectomy and to make suggestions to improve the knowledge level in line with the study results.
Materials and Methods: Related and non related clinics of Bursa Uludag University Medical Faculty Hospital, Bursa Public Hospital, Bursa Ali Osman Sönmez Oncology Hospital, Bursa Master Bachelor Research Hospital, EskiĢehir Osmangazi University Hospital, EskiĢehir Yunus Emre State Hospital and EskiĢehir State Hospital are comprised at our research with authorization of their management. Volunteer nurses over eighteen years oldare involved from hospitals declared above. 238 nurses sampling our research are from general surgery servicesand medical oncology and radio oncolgy services. Nurses of this group are possibly encountering mastectomy patients suffering from phantom breast syndrome. 132 nurses are issued from non related cerebral surgery, otolaryngology, neurology and urology services probably have no experience about mastectomy. Researchers dispensed related forms comprising definitive tests revealing experience of each nurses about mastectomy and phantom breast syndrome. Statistical methods of Shapiro Wilk Test, Mann-Whitney U Test, Kruskal-Wallis H Test, Spearman Correlation Analyses are used to evaluate collected database.
Results: Experience level of participant nurses about phantom breast syndrome is scored mean value of 10.35±7.37. Nurses working at units where mastectomy patients are treated have significantly beter scores tahn nurses working at non related units. (p<0.001).
Conclusion and Proposals: Database results reveal taht, nurses serving at clinics for mastectomy patients are more vigilant about phantom breast syndrome comparing with nurses working at non related clinics had no experience about treatment of mastectomy. In coclusion, medical staffs that are responsible for amputation treatment should realize, phatom pain and phantom sensations are important complications after amputation treatment as specialized infirmary knowledge. This research can be extended with larger and more homogeneously sampled participants.
Key words: Phantom, pain, sensations, amputation, nurse, knowledge.