Eşen Çayı havzası sulama sahası sulama birliklerinin mevcut durumları, çalışma yöntemleri, karşılaştıkları bazı çevre sorunları ve çözüm yolları
Current status, working methods and some environmental problems of irrigation union Esen Stream basin
Yazar: CENGİZ AKBULUT
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YOKAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışma; Muğla ili Seydikemer ve Fethiye ilçelerinde, Eşen çayı havzasında faaliyette bulunan, sulama birliklerinde yürütülmüştür. Çalışma; havzada yer alan 6 sulama birliğinde sulama tesislerinin fiziksel, ekonomik, kurumsal işletme, bakım ve yönetim etkinlikleri açısından yapılan performans değerlendirmeleri sonucu birliklerin mevcut durumları, çalışma yöntemleri, çevresel sorunlar irdelenmeye çalışılmış ve değinilen sorunların çözümüne yönelik uygulanabilir öneriler ortaya konulmuştur.
Araştırmanın ikinci aşamasında çiftçilerin görüşlerinin alındığı değerlendirme sorularına; üreticilerin %35,6'sı birliğe üye olduğunu, %59.0'u yeterli su alabildiğini, %52,1'i su ücretlerinin yüksek olduğunu, %89,4'ü çalışmalardan memnun olduğunu, %45,1'i sulu tarımı bildiğini, % 59,87'si su talebi için beyanname verdiklerini, %73,7'si makine-ekipman durumunun yeterli olduğunu belirtmişlerdir. Birliklerinin karşılaştıkları çevre sorunlarına ilişkin sorulara verilen yanıtlarda; %65,6'sı sularında kirlilik sorunu olduğunu, % 95,4'ü su kirliliğinin sulu tarıma ve sulama tesislerine etkisinin olduğunu düşünmektedir.  
Araştırmanın üçüncü aşamasında Eşen çayı havzasında su ve toprak kirliliğine neden olan çevresel sorunlar tespiti edilerek, bu sorunların çözümüne ilişkin öneriler sunulmuştur. Havzada kirliliğin önlenmesi ve su kalitesinin iyileştirilmesi için paydaş kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları ölçüsünde gerekli işbirliği ve koordinasyon içerisinde çalışma yapmaları gerektiği belirtilmek suretiyle, bu çerçevede yapılması önerilen çalışmalar ve alınması gereken önlemler tespit edilmeye çalışılmıştır.     
Çalışmada elde edilen bulgular ile sorunların tespiti ve uygulamaya yönelik öneriler sonucunda, sulama birlikleri kıt mali kaynaklarını, bakım ve onarım hizmetlerine kullanmak yerine, devir aldıkları sulama şebekelerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için kullanabileceklerdir. Diğer taraftan yapılacak çalışmaların maliyetleri düşeceği için, sulama suyu ücretleri daha düşük tespit edilebilecektir.  Sulama şebekelerinde bakım çalışmaları kapsamında kimyasal madde kullanımı azalacak, ürün kalitesi ve güvenliği artacaktır. Böylece sulama birlikleri hayatiyetlerini sürdürmüş olacak, bu vesile ile hem devlet bütçesine, hem de çiftçilere önemli katkılar sağlamaya devam edebilecektir.

Abstract:
This study was conducted in Seydikemer district of Mugla and Fethiye province. The performance evaluations of six irrigation units in the bassin were done in terms of  physical, economic, institutional operation, maintenance and management activities of the irrigation facilities. The present conditions of the units, working methods and environmental problems were tried to be examined and applicable suggestions for solving above mentioned problems were put forward. 
 In the second stage of the research, the answered opinions of the farmers to the questions were taken. Due to answers; 35.6% of the farmers are the member, 59% of them can get enough water, 52.1% said that water charges are high, 89.4% are satisfied with unit works, 45.1% know agriculture irrigation, 59.0 % of them gave a declaration for water demand and 73.7% stated that they have enough machine and equipment. Regarding to environmental problems; 65.6% of them thinks that there is pollution problem in irrigation water and 95.4% think that water pollution effects irrigation and irrigation facilities.
In the third stage of the research, environmental problems causing water and soil pollution in Eşen stream basin have been determined and suggestions for solution of these problems have been presented. In order to prevent pollution in the basin and to improve the water quality, stakeholder institutions and organizations should work in cooperation and coordination within the scope of their duties, powers and responsibilities, and efforts to be done in this framework and measures taken have been tried to be determined.
The result of the findings of the study and the determination of problems and suggestions for implementation, irrigation unions will be able to use scarce financial resources for developing and improving irrigation networks instead of using maintenance and repair services. Irrigation water fees will reduce as a result of above studies. Within the scope of maintenance activities in irrigation networks, the use of chemicals will reduce and product quality and safety will increase. Thus, the irrigation associations will have survived and will continue to make important contributions to both the state budget and the farmers.