Modern resim sanatında soyut mekân kurguları ve mekânsal kavrayışa dair sorgulamalar
Abstract space constructions in modern painting art and inquiries about spatial insight
Yazar: ASENA SARCAN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN GÜRBÜZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Soyut kavramlar = Abstract concepts ; Soyut resim = Abstract painting ; Soyut sanat = Abstract art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Mekân kavramı geçmişten günümüze özellikle mimari disiplinin temel
kavramlarından biri olmanın yanında, fizik, felsefe, sosyoloji ve sanat tarihi içerisinde
sürekli olarak üzerine düşünülüp tartışılan bir kavram niteliğini taşımaktadır. Özellikle
sanat alanında estetik bir sorunsallık taşıyan mekân kavramı tarih boyunca sanatsal
disiplinlerde önemi giderek artan bir konu olmakla kalmamış aynı zamanda sanatçının
eser üretiminde yeni bir anlatım dili olmuştur. Sanat tarihi içerisinde mekân kavramı
kimi zaman odak noktası olmuş, kimi zaman ise döneminin referansları dışında
kullanılmıştır. 21.yüzyılda ise Land art (Arazi Sanatı) Kavramsal Sanat, Enstalasyon
(Yerleştirme) gibi sanat anlayışlarıyla birlikte sanat nesnesine dönüşmüştür.
Bu çalışmada mekân kavramı ve mekânın sanat nesnesiyle ilişkisi ortaya koyan
sanat eserlerinin, bu eserler üzerine ortaya konan görüşler ve tartışmalar ışığında ele
alınarak yorumlanması amaçlanmaktadır. Özellikle plastik sanatlarda 1960'lı yıllarda
ortaya çıkan ve eş zamanlı olarak gerçekleşen farklı sanat hareketleri üzerinden
günümüze dek süren eser-mekân ilişkisi sanat nesnesinin mekânla oluşturduğu bütünlük
ve mekânın sanat yapıtı üzerindeki etkisi üzerine ağırlık verilmiştir. Yapıt mekân ilişkisi
20. yy ile birlikte sorgulanmaya başlanmış, sanat eserinin izleyicisiyle bütünleşmesini
sağlamıştır. Bu çerçeveden bakıldığında geleneksel izleyici anlayışı, günümüzde yerini
sorgulayan, deneyimleyen, mekân ve sanat nesnesinin bir parçası haline gelen izleyici
profilini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Sözcükler: Modern Resim Sanatı, Soyut Mekân Kurguları, Mekânsal
Kavrayış

Abstract:
In addition to being one of the basic concepts of architectural discipline from
past to present, the concept of space is a concept that is constantly considered and
discussed in physics, philosophy, sociology and art history. The concept of space, which
has an aesthetic problem, especially in the field of art, has been an increasingly
important subject in artistic disciplines throughout history, but has also become a new
language of expression in the artist's work. The concept of space has sometimes been
the focal point in art history, sometimes it has been used outside the references of its
period. In the 21st century, Land art turned into an object of art with its understanding
of art such as Conceptual Art, Installation (Placement).
In this study, it is aimed to interpret the concept of space and the works of art
that reveal the relationship between space and the object of art, in the light of the
opinions and discussions on these works. Especially in plastic arts, the work-space
relationship that continues up to the present through different art movements that
emerged in the 1960s and simultaneously will focus on the integrity of the art object and
the effect of space on the artwork. The relation between the work and space started to be
questioned with the 20th century, and enabled the integration of the work of art with the
audience. When viewed from this perspective, the traditional view of the viewer has
revealed the profile of the viewer, who questions and experiences his place, and has
become a part of the object of space and art.

Keywords:Modern Painting Art, Abstract Space Editions, Spatial Insight