Yerçekimi, kütle ve ağırlık kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarının giderilmesinde haptic'in etkililiğinin belirlenmesi
Determination the effect of haptic in correcting misconceptions related to concepts of gravity, mass and weight
Yazar: İLKNUR REİSOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN KARAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireylere sanal ortamlarda görsel, işitsel ve metinsel geri bildirimlerin verilmesi ?sanal ortamlarda bireylere daha gerçekçi deneyimler yaşatılabilir mi?? fikrini gündeme getirmiştir. Bu doğrultuda sanal ortamlarda bireylere dokunsal, görsel, işitsel, metinsel geri bildirimler sunan ve insan bilgisayar etkileşimini sağlayan Haptic adı verilen sistemler geliştirilmiştir. Geliştirilen bu sistemler birçok alanda kullanılmış ve sağladığı katkılar doğrultusunda eğitimde kullanımı gündeme gelmiştir. Bu amaçla görme, işitme engelli bireylerin eğitiminde ve kavramların öğretiminde Haptic kullanımı, öğrenmede dokunsal algının rolü, Haptic'in eğitime getireceği katkılar, e-öğrenme ortamlarında Haptic kullanımı gibi araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Fakat Haptic'in yerçekimi, kütle ve ağırlık kavramlarına yönelik kavram yanılgılarını değiştirme ve gidermede simülasyon, düz anlatım ve soru cevap yöntemlerine göre etkililiğini büyük bir örneklem üzerinden nicel ve nitel yaklaşımlarla belirlemeye çalışan çalışmalara rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışmada Haptic'in yerçekimi, kütle ve ağırlık kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarının değiştirilmesinde ve öğrenilenlerin kalıcılığını sağlamada etkililiği araştırılmıştır. Çalışma, yarı deneysel yöntem kullanılarak 2 deney ve 1 kontrol grubu oluşturularak 90 öğrenciyle yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak kavramsal anlama testleri, çalışma yaprakları, gözlemler ve mülakatlardan yararlanılmıştır. Kavramsal anlama testleri öğrencilere ön, son ve izleme testi olarak uygulanmıştır. Son ve izleme testlerinden elde edilen bulgulardan simülasyon ve Haptic'in kavram yanılgılarını değiştirme, öğrenilenlerin kalıcılığını sağlamada düz anlatım ve soru cevap yöntemlerinden daha etkili oldukları belirlenmiştir. Çalışma yapraklarından elde edilen bulgulardan Haptic'in simülasyonlara göre öğrencilerin bilimsel açıklamalarda bulunmalarına yardımcı olduğu ortaya çıkmıştır. Mülakat, gözlem ve diğer veri toplama araçlarından elde edilen bulgular da bu sonuçları destekler nitelikte olmuştur. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, Haptic'le yapılacak etkinliklerin iyi bir şekilde planlanarak 15?20 kişiden oluşan gruplarla etkinliklerin yapılmasının daha iyi sonuçlar getireceği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Giving visual, audio and textual feedback to individuals in virtual media brought to agenda the idea ?if individuals can have more realistic experience in virtual media??. In this scope, special systems called Haptic were developed to give visual, audio and textual feedback to individuals in virtual media and to ensure human being-computer interaction. These systems were used in many fields and its employment in education area has come to the agenda in parallel with benefits it brought. For this aim; researches were started on issues such as using of Haptic in education of visual and hearing disabled individuals and reaching of concepts, the role of kinesthetic perception in learning, potential contributions to be introduced to education by Haptic, and using of Haptic in e-learning media. However, no study which was carried out to identify effectiveness of Haptic in changing and removing misconceptions towards gravity, mass and weight by means of qualitative and quantitative approaches on a large sample in comparison with simulation, lecturing and question-answer methods was found. Thus; present study was designed to find out effectiveness of Haptic in changing misconceptions regarding gravity, mass and weight and ensuring more permanent learning. The study was conducted with 2 experiment groups and 1 control group totaling to 90 students by using a semi-experimental method. Conceptual comprehension tests, worksheets observations and interviews were applied as means of data collection. Conceptual comprehension tests were applied to participants as pre and post monitoring tests. Findings obtained from post tests and monitoring tests revealed that simulation and Haptic are more effective than lecturing and question-answer method in changing misconceptions and ensuring permanent learning. Findings obtained from worksheets showed that Haptic is more useful than simulations for students to make scientific explanations. Findings obtained from interviews, observation and other data collection means supported these findings. According to these results, it was recommended that activities to be designed around Haptic should be planned properly and the activity can involve 15?20 participants for better results.