Büyüme hormonu eksikliği nedeniyle tedavi başlanan hastaların retrospektif olarak incelenmesi ve 1. yıl tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Retrospective examination of patients who started treatment due to growth hormone deficiency and evaluation of 1st year treatment response
Yazar: MERYEM BETÜL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM EROL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Büyümenin izlenmesi, çocuk sağlığı izleminin önemli bileşenlerindendir(1). Boy uzaması, çocuğun genel sağlık durumu ve beslenmesini gösteren en duyarlı parametredir(2). Çalışmamızın amacı boy kısalığı nedeniyle büyüme hormonu tedavisi alan hastaların tedavi öncesi ve tedavinin 1. yılndaki klinik ve antropometrik özelliklerini inceleyerek tedavinin etkinliğini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Endokrinoloji Polikliniğine boy kısalığı şikayetiyle başvuran, Mayıs 2019- Mayıs 2022 süresince büyüme hormonu(BH) tedavisi almakta olan 235 çocuğun dosya bilgileri retrospektif olarak incelendi. Kriterlere uyan 92 hasta çalışmaya alındı. Tedavi öncesi ve tedavinin 1. yılı antropometrik verileri, tedaviye yanıtları ve yan etki durumları değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma 60'ı erkek (%65,2), 32'si kız olmak üzere (%34,8) 92 hastayla gerçekleştirildi. Grubun ortanca takvim yaşı(TY) 12,03 (4,83-17,61) bulundu. Olguların tedavi öncesi ortanca kemik yaşı(KY) 10,00 (2,00-13,50), tedavi sonrası 11,00 (3,50-14,00) olarak saptandı. Başlangıçta ∆boy 3,80 (0,00-7,90) cm/yıl, ∆boy SDS -1,51 ((-4,61)-(1,74)) iken  tedavinin 1. Yılında ∆boy 8,63 (1,75-22,60) cm/yıl, ∆boy SDS 2,09 ((-1,14)-(10,60)) olup istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış gösterdi. Olguların boy, boy SDS, ΔBoy ve SDS, vücut ağırlığı(VA) SDS, KY, Tahmini Erişkin Boy(TEB) SDS, Boy-Hedef Boy(HB) SDS, TEB-HB(SDS)  tedaviyle anlamlı düzeyde artarken, TY/KY ve vücut kitle indeksi(VKİ) SDS azalmış, TY-KY anlamlı düzeyde değişmemiştir. Başlangıç verileri puberteye göre değerlendirildiğinde pubertal dönemde takvim yaşının anlamlı düzeyde yüksek, TY/KY oranınınsa düşük olduğu belirlenmiştir. Tedavi sonrası insülin benzeri büyüme faktörü 1(IGF-1) ve insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein 3(IGFBP-3) SDS'de anlamlı düzeyde artış gerçekleşmiştir.
Sonuç: Olguların ΔBoy ve SDS, VA SDS, KY, TEB SDS, Boy-HB SDS, TEB-HB SDS tedaviyle anlamlı düzeyde artarken TY/KY ve VKİ SDS azalmıştır. Oksolojik verilerin çoğunluğu puberte durumundan etkilenmemekle beraber prepubertal erkeklerde TY ile tedavi sonrası Δ Boy SDS verileri arasında güçlü düzeyde ve negatif yönlü bir korelasyon bulunmuştur. Büyüme hormonu tedavisi büyüme hızını artırmakta ve bireylerin genetik boy potansiyeline göre beklenen erişkin boya ulaşmasını desteklemektedir.

Abstract:
Objective: Growth monitoring is an important component of healthy child follow-up (1). Height growth is the most sensitive parameter that shows the general health and nutrition of the child(2). The aim of our study was to evaluate the efficacy of the treatment by examining the clinical and anthropometric characteristics of patients who received growth hormone therapy for short stature before treatment and in the first year of treatment.
Material and Methods: In this study, the file records of 235 children who applied to the Health Sciences University Istanbul Bağcılar Health Application and Research Center Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic with the complaint of growth retardation and were receiving growth hormone treatment between May 2019 and May 2022 were analyzed retrospectively. 92 patients who met the criteria were included in the study. Anthropometric data before and during the first year of treatment, response to treatment and side effects were evaluated.
Results: The study was carried out with 92 patients, of which 60 (65.2%) were male and 32 (34.8%) were female. The median chronological age (CA) of the group was 12.03 (4.83-17.61). The median bone age (BA) before treatment was 10.00 (2.00-13.50) and 11.00 (3.50-14.00) in the first year of treatment. Initially ∆height 3.80 (0.00-7.90) cm/year, ∆height SDS -1.51 ((-4.61)-(1.74)) at the first year of treatment ∆height 8.63 (1.75-22.60) cm/year, ∆ height SDS was 2.09 ((-1.14)-(10.60)), which increased statistically significantly. While height, height SDS, Δ Height, Δ Height SDS, Weight SDS, BA, predicted adult height (PAH) SDS, Height-mid parental height(MPH) SDS, PAH-MPH SDS of the subjects increased significantly with treatment, CA/BA and BMI SDS decreased. , CA-BA was not significantly changed. When the initial data were evaluated according to puberty, it was determined that the chronologıcal age was significantly hibher and the CA/BA ratio was low in the pubertal period. There was a significant increase in IGF-1 and IGFBP-3 SDS after treatment compared to pre-treatment.
Conclusion: While Δ Height and SDS, weight SDS, BA, PAH SDS, Height-MPH SDS, PAH-MPH SDS of the cases increased significantly with treatment, CA/BA and BMI SDS decreased. Althoubh the majority of oxological data were not affected by puberty, a strong and negative correlation was found between CA and 1st year of treatment Δ Height SDS data in prepubertal men. Growth hormone treatment increases the growth velocity and supports individuals to reach the expected adult height according to their genetic height potential.