Belediye personellerinde iş güvenliğinin iş doyumuna etkisi: Elazığ Belediyesi örneği
The effect of job safety on job satisfaction of municipal staff: Case study of Elazig Municipality
Yazar: MEHMET LOKMAN AKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜNER
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu = Occupational Health and Safety Law

Özet:
İş kazaları, ülkemizde ve dünya çapında her yıl binlerce çalışanın can kaybına, on binlerce çalışanın ise yaralanmasına ve sakat kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca iş gücü, iş günü, üretim ve verimlilik kayıplarına sebep olan iş kazalarının önlenmesinde iş sağlığı ve uygulamalarının önemli rol oynadığı bilinmektedir. Yerel yönetimlerde çalışanların iş güvenliği konusundaki algılarının arttırılması, iş kazalarının ve buna bağlı oluşan hasarın azaltılması açısından çok önemlidir. Çalışanların iş doyumu örgütteki iş güvenliği algısının yüksekliği ile yakından ilişkilidir. Güvenli iş sahası ve çalışanların kendini güvende hissetmesi işe bağlılığı ve iş doyumunu da beraberinde getirmektedir.
Bu çalışmanın amacı; Elazığ Belediyesine bağlı birimlerde çalışanların iş güvenliği algıları ile iş doyumu arasında ilişkiyi tespit etmek ve bu birimlerde çalışanların iş güvenlik algılarının ve iş doyumunun hangi değişkenlere göre farklılıklar gösterdiğini belirlemektir. Bu amaçla belediyenin çeşitli birimlerinden bir grup çalışana anket uygulanmıştır. Araştırma betimsel araştırma metodu ve kesitsel desen ile yapılmıştır. Araştırmaya katılan çalışanların iş güvenliği düzeylerini belirlemek amacıyla Williamson ve diğerleri (1997, ss.15-27) tarafından geliştirilen İş Güvenliği Ölçeği (İGÖ), çalışanlarının iş doyum düzeylerini belirlemek amacıyla İncir (1990, s.67) tarafından geliştirilen İş Doyumu Ölçeği (İDÖ) kullanılmıştır. Çalışmaya çeşitli birimlerden 238 çalışan dâhil edilmiştir. Veriler SPSS 24 programında analiz edilmiştir. Normal dağılıma uyan değişkenlerin grup sayısına göre t-testi veya tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Grupların ikili karşılaştırılmasında Post-Hoc LSD testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uymayan değişkenler için de Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Grupların ikili karşılaştırılmasında ise Bonferroni düzeltmesi yapılmış Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ayrıca İGÖ ve İDÖ değişkenleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amacı ile Pearson korelasyon katsayısı, lineer ilişkiyi modellemek için ise doğrusal regresyon kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda; çalışanların iş güvenlik algıları ile iş doyumu arasında pozitif yönlü orta düzeyde (%49) bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca iş güvenliğinin iş doyumunu %24,7 oranında etkilediği görülmüştür. Çalışanların iş güvenliği algılarında çalışma yılı, eğitim düzeyi, çalışma statüsü, iş yeri güvenlik ve risk algıları ve kaza geçmişlerine göre farklılık olduğu gözlemlenmiştir. İş doyum düzeyleri incelendiğinde ise cinsiyet, çalıştıkları birimler, yaş, çalışma yılı, eğitim düzeyi, çalışma statüsü, ekonomik düzey, iş yeri güvenlik ve risk algıları ve kaza geçmişlerine göre farklılık elde edilmiştir.

Abstract:
Occupational accidents cause the death of thousands of workers and the injury and disability of tens of thousands of workers in the world and in Turkey every year. In addition, it is known that occupational health and safety practices play an important role in the prevention of occupational accidents that cause labor, workday, production and productivity losses. Increasing the perception of workers about occupational safety in local governments is important in terms of reducing work accidents and damage caused by work accidents. The job satisfaction of the employees is closely associated with the high perception of job safety in the organization. A safe workplace brings with it the job satisfaction of the employees and the feeling of self-confidence.
The aim of this study; is to determine the relationship between the job safety perceptions of the employees in the units affiliated to Elazığ Municipality and their job satisfaction and to determine the differences between the job safety perceptions and job satisfaction of the workers in these units according to some variables. Fort his purpose, a questionnaire was applied to a group of employees from various units of the municipality. The research was conducted with the descriptive research method and the cross-sectional design. The Occupational Safety Scale (IAS) developed by Williamson et al. (1997) was used to determine the job safety levels of the employees participating in the research, and the Job Satisfaction Scale (ISS) developed by İncir (1990) was used to determine the job satisfaction levels of the employees. 238 employees from various units were included in the study. The data were analyzed in SPSS 24 program. The t-test or one-way analysis of variance (ANOVA) was used according to the number of groups of variables with normal distribution. Post-Hoc LSD test was used for pairwise comparison of groups. For non-normal distributed data, Kruskal Wallis test was used to compare more than two groups. Bonferroni adjusted Mann Whitney U test was used for pairwise comparisons of groups. In addition, Pearson correlation coefficient was used to determine whether there was a correlation between the IDO and IGO variables, and linear regression was used to model the linear correlation.
A moderately positive relationship was observed between employees' perceptions of job safety and job satisfaction. There is a 49% positive effect between job ssafety and job satisfaction. In addition, it is seen that job safety affects job satisfaction by 24.7%. It has been observed that there are differences in the occupational safety perceptions of the employees according to the working year, education level, working status, workplace safety and risk perceptions, and accident history. When job satisfaction levels were investigated, differences were found according to gender, units they work in, age, working years, education level, working status, economic level, workplace safety and risk perceptions, and accident history.