Böbrek nakli alıcılarında sitomegalovirus enfeksiyonu ve hastalığının araştırılması: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi deneyimi /
Yazar: PAKİZE ELİF ERKMEN
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Sitomegalovirüs = Cytomegalovirus ; Sitomegalovirüs enfeksiyonları = Cytomegalovirus infections ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: Böbrek nakli alıcılarında sitomegalovirüs enfeksiyonu nakilden sonra en sık gelişen viral enfeksiyondur, önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Alıcıda gelişen immünsupresif ortam CMV enfeksiyonu riskini artırır. CMV enfeksiyonun önlenmesinde primer profilaksinin yeri büyüktür. Nükleik asit testi ile CMV DNA ölçümü son yıllarda kullanılan tanı yöntemidir. Çalışmamızda böbrek nakli alıcılarında CMV enfeksiyonu ve hastalığının sıklığının araştırılması ve bu konuda ulusal veri tabanına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. 
Hastalar ve yöntem: DEÜTF'de böbrek nakli yapılan ve nakil sonrası takipleri Nefroloji Bilim Dalı tarafından yapılan 18 yaş üzeri 388 böbrek nakli alıcısının bilgileri geriye dönük olarak incelenerek Ocak 2007–Eylül 2017 tarihleri arasında CMV DNA 1000 kopya/ml üzeri saptanan 35 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri, yüksek risk faktörleri, primer profilaksi, CMV hastalığına bağlı klinik bulgular ve doku tutulumu, tedavi, ölüm değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 41.91±12.75 idi. Hastaların %65.7'si erkek, %34.3'ü kadın idi. Nakillerin %71.4'ü canlı vericiden ve %28.6'sı kadavradan idi. HLA uyumsuzluğu ortalama 3.17±1.38 saptandı. Çalışmamızda serolojisi bilinen 30 böbrek nakli alıcısının sitomegalovirüs serolojileri %93.3 pozitif ve serolojisi bilinen 25 böbrek nakli vericisinin sitomegalovirüs serolojileri %88 pozitif idi. Çalışmamızda sitomegalovirüs enfeksiyonu insidansı %9 (%5.4 sitomegalovirüs hastalığı ve %3.6 sitomegalovirüs enfeksiyonu) saptandı. CMV enfeksiyonu veya hastalığının %54.3'ü 6. aydan sonra, %37.1'i 1-6 ay arasında ve %8.6'sı ilk 1 ayda saptandı. Hastaların %71.4'ünün hastane yatışı vardı ve yatış süresi ortalama 37.96±38.19 gün idi. Daha önce var olan rejeksiyon gelişimi ile CMV enfeksiyonu veya hastalığı gelişimi arasında anlamlı ilişki saptandı (p:0.046). Herhangi bir zamanda ATG alan hastalarda almayanlara göre ölüm anlamlı olarak farklı idi (p:0.04). Takipte hastaların %85.7'sinde CMV DNA negatifleştiği görüldü. CMV DNA negatifleşmeyen hastalarda tedavi sırasında ölüm saptandı. Hastaların %28.6'sında ölüm vardı, ölümlerin %70'i sepsise bağlı multiorgan yetmezliği nedeniyle idi. 
Sonuç: Sitomegalovirüs enfeksiyonu veya hastalığı böbrek nakli alıcılarında önemli bir morbidite ve mortalite sorunudur. Profilaksi ile sitomegalovirüs enfeksiyonu veya hastalığının insidansını azaltmak daha avantajlıdır. Profilaksi ilacı olarak gansiklovir ve valgansiklovir, asiklovire göre daha etkilidir. İndüksiyonda basiliksumab kullanımı sitomegalovirüs hastalığı gelişimini artırır. Rejeksiyon gelişimi olan hastalarda sitomegalovirüs hastalığı gelişimi anlamlı düzeyde artmaktadır. BK virüs enfeksiyonu ve nötropeni varlığında sitomegalovirüs enfeksiyonuna göre sitomegalovirüs hastalığı daha çok artmaktadır.

Abstract:
Introductıon and aim: The most common viral infection after kidney transplant recipients is cytomegalovirus infection is an important cause of morbidity and mortality. Immunosuppressive environment developing in the recipient increases the risk of CMV infection. In the prevention of CMV infection, the role of primary prophylaxis is great. CMV DNA measurement with nucleic acid test is the diagnostic method. Our aim is to contribute to the national database on CMV infection and disease in kidney transplant recipients.
Material and method: The data of 388 kidney transplant recipients over the age of 18 years who had undergone renal transplantation and follow by Nephrology Department in DEUTF were reviewed retrospectively and 35 patients with CMV DNA over 1000 copies/ml between January 2007 and September 2017 were included in the study. Demographic information, high risk factors, primary prophylaxis, clinical findings and tissue involvement, treatment and death related to CMV disease were evaluated.
Results: The mean age of the patients was 41.91 ± 12.75. 65.7% of the patients were male and 34.3% were female. 71.4% of the transplants were viable and 28.6% were cadaveric. The mean HLA mismatch was 3.17 ± 1.38. In our study, cytomegalovirus serologies of 30 renal transplant recipients with known serology were 93.3% positive and cytomegalovirus serologies of 25 renal transplant recipients with known serology were 88% positive. The incidence of cytomegalovirus infection in our study was 9% (5.4% cytomegalovirus and 3.6% cytomegalovirus infection). 54.3% of CMV infections or diseases were detected after 6 months, 37.1% between 1-6 months and 8.6% during the first month. 71.4% of the patients had hospital admissions and the mean duration of hospitalization was 37.96 ± 38.19 days. There was a significant correlation between previous rejection development and CMV infection or disease development (p: 0.046). At any given time, death was significantly different in patients receiving ATG compared to those who did not (p: 0.04). In follow-up, 85.7% of the patients had CMV DNA negative. In patients without CMV DNA negativity, death was detected during treatment. There was death in 28.6% of the patients and 70% of the deaths were due to multiorgan failure due to sepsis.
Conclusion: Cytomegalovirus infection or disease is a major morbidity and mortality problem in kidney transplant recipients. It is more advantageous to reduce the incidence of cytomegalovirus infection or disease by prophylaxis. Ganciclovir and valganciclovir as prophylactic agents are more effective than acyclovir. The use of basilicumab at induction improves the development of cytomegalovirus disease. In patients with regression development, cytomegalovirus disease development is significantly increased. In the presence of BK virus infection and neutropenia, cytomegalovirus disease is increased more than cytomegalovirus infection.