Değişen deniz güvenliği ortamında Akdeniz'de icra edilen NATO Deniz Güvenlik Harekâtları
NATO Maritime Security Operations in the Mediterranean in a changing maritime security environment
Yazar: MUHAMMET CAN ALTIN
Danışman: PROF. DR. OKTAY FIRAT TANRISEVER
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Deniz Hukuku ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada, 11 Eylül 2001 saldırısı sonrasında değişen deniz güvenliği algısının sahadaki yansıması olarak kabul gören NATO Deniz Güvenlik Harekâtlarının Akdeniz'deki deniz güvenliği ortamına etkileri ve aynı zamanda deniz güvenliği kavramının değişim sürecine katkıları nitel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Türkiye'de deniz güvenliği alanında yapılan ilk kapsamlı çalışmalardan biri olması nedeniyle metinde, deniz güvenliği ve deniz güvenlik harekâtı alanındaki kavramların tanımlanmasının yanı sıra Türkçeleştirilmesine de önem verilmiştir. Deniz güvenlik harekâtlarının, değişen deniz güvenliği ortamına etkilerinin anlaşılabilmesi için ilk bölümde deniz güvenliği kavramının gelişim süreci incelenmiş, deniz güvenliğini tehdit eden deniz vakalarının ayrıntılı bir listesine yer verilmiş ve bunların ışığında deniz güvenliği ortamının değişimine paralel olarak ortaya çıkan modern deniz güvenlik tehditleri tanımlanmıştır. Takip eden bölümde deniz güvenlik harekatlarının görev alanları ortaya konulmuş; çok uluslu deniz güvenlik harekâtlarının hukuki temeli, bu alandaki sözleşme ve protokoller ile NATO strateji belgelerine yer verilmiş, NATO Deniz Güvenlik Harekâtlarının detaylarını içeren son bölüm için araştırmacılara zemin hazırlanmıştır. Son bölümde, Akdeniz'de 11 Eylül saldırısına cevaben NATO bünyesinde 2001 yılında teşkil edilen Etkin Çaba Harekâtı ile başlayan ve müteakiben 2016 yılında Deniz Muhafızı Harekâtı'na evrilen NATO Deniz Güvenlik Harekâtları'nın görev ve yetki alanları, icra metotları, Harekâtlar kapsamında gerçekleştirilen işbirliği faaliyetleri ve Harekâtların deniz güvenliği kavramının gelişim sürecine katkıları gizlilik derecesine haiz bir veri kullanılmaksızın, kamuoyu ile paylaşılan veriler ve resmi harekât raporları dahilinde ele alınmıştır. Akdeniz'deki milli (tek devlet tarafından yapılan) deniz güvenlik harekâtları, araştırmayı sınırlandırmak amacıyla konu dışında tutulmuştur.

Abstract:
This study examines the effects of NATO Maritime Security Operations, which are considered as the reflection of the changed perception of maritime security after the September 11, 2001 attacks, on the maritime security environment in the Mediterranean and contributions of the Operations to the concept of maritime security through qualitative research methods. Given that it is one of the first comprehensive studies conducted in the field of maritime security in Türkiye, the text emphasizes the definition of terms related to maritime security and maritime security operations as well as their Turkish translation. In order to better understand the effects of maritime security operations on the changing maritime security environment, the development process of the concept of maritime security is examined in the first chapter. A detailed list of maritime incidents threatening maritime security is provided, and in the light of these, modern maritime security threats emerging parallel to the changing maritime security environment are defined. In the following chapter, the scope of maritime security operations is presented. The legal basis of multinational maritime security operations, relevant agreements and protocols in this field, and NATO strategy documents are included to prepare the ground for the final chapter, which focuses on the details of NATO Maritime Security Operations. In the last chapter, tasks and execution methods of NATO Maritime Security Operations, which started with Operation Active Endeavour in 2001 in response to the September 11 attack in the Mediterranean and subsequently evolved into Operation Sea Guardian in 2016, are discussed. In addition, cooperations carried out within the scope of both operations and their contributions to the development process of the concept of maritime security were examined. No confidential data was used within the scope of the study. National (one-state) maritime security operations in the Mediterranean are excluded in order to limit the research.