Kronik dermatolojik hastalığı olan çocuk ve ergenlerde aile işlevsellik düzeylerinin eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ve baş etme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of family functioning levels on comorbid psychiatric disorders and coping skills in children and adolescents with chronic dermatological diseases
Yazar: DİDEM AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Psöriazis, Vitiligo ve Alopesi areata (AA) dış görünümü belirgin düzeyde etkileyen bu nedenle bireyin kendilik algısı ve yaşam kalitesini ciddi ölçüde bozabilen kronik deri hastalıklarıdır. Hastaların önemli bir bölümünde hastalığın başlangıç yaşı 18 yaşının altında olmasına rağmen yazın bilgisinde çocuk ve ergenlerde bu hastalıklara eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ile ilgili kısıtlı sayıda çalışmaya rastlanmaktadır. Bunun yanında bireylerin kronik hastalıklar karşısında verdikleri tepkilerin birbirinden farklı oluşu son yıllarda araştırma konusu olmuş, kişinin mizacı, kullandığı baş etme yolları gibi bireysel etmenler ile aile işlevselliği, sosyal destek gibi çevresel faktörlerin bu farklılıkta önemli rol oynadığı saptanmıştır. Bu çalışmada; Psöriazis, Vitiligo ve Alopesi areata tanıları olan 9-18 yaş çocuk ve ergenlerin (n=45) sosyodemografik özellikleri, gelişim basamakları, eşlik eden psikiyatrik durumları, baş etme biçimleri, ailede baş etme becerileri, aile işlevsellikleri ve algıladıkları yaşam kalitesinin araştırılması ve kronik hastalığı olmayan kontrol grubuyla (n=42) karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Polikliniği'nde takip edilmekte olan hastalar çalışma grubuna dahil edilmiştir. Dermatolojik hastalığı bulunan olguların muayenesi ve şiddet skorlamaları kıdemli bir öğretim üyesi tarafından yapıldıktan sonra araştırmacı tarafından tüm örneklemin sosyodemografik verileri ayrıntılı bir form yardımıyla toplanmış, psikiyatrik tanıları Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (K-SADS) ile netleştirilmiş, zeka düzeyleri Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği-gözden geçirilmiş formu (WISC-R) ve Cattell zeka testi ile değerlendirilmiştir. Çocukların kullandıkları baş etme yöntemleri ve algıladıkları yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla sırasıyla Çocuklar için Baş etme Ölçeği (KIDCOPE) ve Çocuk Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (ÇDYKİ) uygulanmıştır. Aile işlevselliği, ebeveynlerin baş etme tutumları ve ebeveynlerin psikiyatrik belirti düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla kendilerinden Aile Değerlendirme ölçeği (ADÖ), Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği (COPE) ve SCL-90 R Belirti Tarama Listesi'ni doldurmaları istenmiştir.
vi
Çalışma bulgularına göre, olguların yaş ortalaması çalışma grubunda 152±26 ay, kontrol grubunda ise 143±16 ay idi. Her iki grupta kız/erkek oranı yaklaşık %50 olup yaş ve cinsiyet açısından iki grup birbirine benzerdi. Dermatolojik hastalığı olanların %60'ına en az bir psikiyatrik bozukluk eşlik etmekteydi. Çalışma grubunda en sık saptanan psikiyatrik tanılar anksiyete bozuklukları, majör depresif bozukluk ve obsesif-kompulsif bozukluk iken kontrol grubunda anksiyete bozuklukları ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)'nin en sık eşlik eden tanılar olduğu gözlendi. Çocukların ve ebeveynlerinin kullandıkları baş etme mekanizmaları açısından iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Ailenin iletişim becerilerinin zayıflığına işaret eden ADÖ iletişim alt boyutundan alınan puanlar çalışma grubunda kontrol grubuna oranla istatistiksel anlamlılığa yakın düzeyde yüksekti (p=0,052). Lojistik regresyon analizi sonucunda, ADÖ'de iletişim alt testinden yüksek puan alınması ve KIDCOPE'ta öfke-suçlama alt testinden düşük puan alınması psikiyatrik eş hastalanmayı yordayıcı faktörler olarak bulunmuştur.
Öfke-suçlama tarzında baş etme tutumlarının daha az kullanılması ve aile bireylerinin zayıf iletişim becerileri göstermesi kronik dermatolojik hastalığı olan çocuk ve ergenleri psikiyatrik bozukluk geçirmeye daha yatkın hale getiriyor olabilir. Dermatolojik hastalığa eşlik eden psikiyatrik bozukluğun belirlenmesi ve tedavisinin yanısıra aileye de psikolojik desteğin sağlanmasının hastanın yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Psoriasis, Vitiligo and Alopecia areata are chronic skin diseases which negatively affects one's appearance thus impairing person's self-esteem and quality of life. In significant amount of cases, the onset of these diseases is before 18 years of age, yet there is very limited data regarding co-occuring psychiatric disorders in children and adolescents. In recent years, there has been an increasing interest in the differences in patients' responses to chronic diseases. Individual factors such as temperament and coping styles, and environmental factors such as family functioning and social support are found to be contributing factors regarding differences in individual responses. In this study we aimed to explore the possible relation between family functioning, quality of life, coping styles and psychiatric comorbidities and parental coping styles and parental psychiatric symptoms of children, with a diagnosis of Psoriasis, Vitiligo or Alopecia areata, between 9-18 years of age (n=45); and compare them with a control group (n=42) free of any chronic disease.
Patients, constituting the study group had been already followed up in the Dermatology Clinic of Marmara University Pendik Training and Research Hospital. The clinical characteristics and severity scores of the dermatological diseases were established by a senior dermatologist. Sociodemographic information was collected from all participants. Clinical psychiatric diagnoses were established by using the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime Version. IQ assessments were made by using Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised and Cattell Intelligence Test. In order to evaluate coping styles of the children and quality of life perceived by the children, the participants completed Ways of Coping Inventory for Children (KIDCOPE) and Children's Dermatology Life Quality Index (CDLQI), respectively. The parents of the participants completed Family Assessment Device (FAD), Ways of Coping Inventory (COPE), and Symptom Checklist-90-Revised, to assess family functioning, coping styles of parents, and presence of psychiatric symptoms in parents.
According to the findings of the study, the mean age of the cases with dermatologic disease 152±26 months and 143±16 months in the control group. In both
viii
groups around fifty percent of the children were males. The two groups were similar with respect to age and sex. Sixty percent of the study group have had at least one psychiatric disorder. The most common psychiatric diagnosis were anxiety disorders, major depressive disorder and obsessive-compulsive disorder in the study group. However, anxiety disorders and Attention Deficit Hyperactivity Disorder were the leading disorders in control group. There was no significant difference between two groups in terms of coping styles of participants and their parents. According to FAD, Communication subscale scores were higher in the study group, almost achieving clinical significance (p=0.052), indicating poor level of communication skills. Low blame and anger subscale scores in KIDCOPE and high communication scores in FAD were significantly associated with the presence of psychiatric comorbidities in logistic regression analysis (p< 0.01).
Thus, children with dermatological diseases using less aggressive coping styles and children whose families had poor communication skills may be more prone to develop psychiatric co-morbid conditions. Provision of psychological support to families as well as determination and treatment of comorbid psychiatric disorders might be a positive contributor to the improvement of patient's quality of life.