Öğretmenlerin okul yöneticilerinin liderlik tarzlarına ilişkin algıları ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perceptions of school administrators' leadership styles and subjective well-being levels
Yazar: ŞEYDA NUR ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED ZİNCİRLİ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinde gözlemlenen liderlik tarzları ile öğretmenlerin öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Elâzığ ilindeki okullarda görev yapan toplam 7605 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi tesadüfi örnekleme yöntemiyle çalışmaya dahil edilmiş olan çeşitli eğitim kurum ve kademelerinde görev yapan 291 kadın ve 214 erkek öğretmenden oluşmuştur. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma verilerini toplamak amacıyla Liderlik Tarzı Davranışı Ölçeği (LTDÖ), Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği (ÖÖİOÖ) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma verileri normal dağıldığından SPSS paket programından t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon Analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin Öznel İyi Oluş Ölçeğindeki görüşlerinin düzeyinin, Liderlik Tarzı Davranış Ölçeği alt boyutlarına kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenler, okul yöneticilerine ilişkin Liderlik Tarzı Davranış Ölçeğinin demokratik alt boyutunu yüksek puanlarken, diğer alt bölümleri daha düşük puanlamıştır. Liderlik Tarzı Davranış Ölçeğinin demokratik ve serbest bırakıcı alt boyutlarında cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, değişkenlerin tümü ile Liderlik Tarzı Davranış Ölçeğinin demokratik alt boyutunun negatif korelasyona sahip olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin Liderlik Tarzı Davranış Ölçeğine ilişkin algıları, Öznel iyi oluş Ölçeğinden elde edilen görüşlerinin düzeylerinin toplam varyansının yaklaşık %29'unu açıklamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the leadership styles observed in school principals according to teacher perception and teachers' subjective well-being. The universe of the research consists of 7605 teachers working in schools in Elâzığ in the 2020-2021 academic year. The sample of the study consisted of 291 female and 214 male teachers working in various educational institutions and levels, who were included in the study by random sampling method. Relational screening model was used in the study. Leadership Style Behavior Scale (LSBS), Teacher Subjective Well-Being Scale (TSWS) and personal information form were used to collect study data. Since the research data were normally distributed, they were analyzed by using the SPSS package program t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis. According to the findings obtained as a result of the study, it was seen that teachers had higher levels in the Subjective Well-Being Scale compared to the Leadership Style Behavior Scale sub-dimensions. While teachers scored high on the democratic sub-dimension of the Leadership Style Behavior Scale for school administrators, they scored lower on the other sub-dimensions. It was determined that there was a significant difference in the democratic and liberating sub-dimensions of the Leadership Style Behavior Scale according to the gender variable. In addition, it was observed that all the variables and the democratic sub-dimension of the Leadership Style Behavior Scale had a negative correlation. It is also among the findings that the levels of the Leadership Style Behavior Scale can explain approximately 29% of the total variance in the perception of the Subjective Well-Being Scale.