Türk idari yargılama hukukunda istinaf kanun yolu
The legal remedy of appeal in Turkish administrative law
Yazar: MUSTAFA KAYAALP
Danışman: PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Her ne kadar Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde idari yargılama hukukunda bir 
kanun yolu olarak bulunması zorunlu olmasa da kanun koyucunun takdiri olarak 2014 yılında 
6545 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonrası, idari yargıda istinaf kanun yolu 20 Temmuz 
2016 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır. Bu şekilde idari yargı sistemine dahil olmakla 
birlikte hukuki incelemenin yanında asıl olarak ilk derece mahkemeleri gibi maddi inceleme de 
yapabilen bu ikinci derece yargı yerlerinin tüm yargısal işlemlerinin adil yargılanma hakkı 
kapsamında olduğuna da şüphe yoktur. Ancak gelinen noktada, istinaf uygulamasıyla birlikte adil 
yargılanmaya ilişkin bazı sorunlu alanların da ortaya çıkabileceği görülmüştür. Nitekim bu durum, 
yüksek mahkeme kararlarına yansımış; yapılan sempozyumlarda da uygulayıcı ve 
akademisyenler tarafından dile getirilmiştir.
İdari yargılama hukukundaki istinafın, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar için 
başvurulabilecek genel nitelikte bir kanun yolu haline gelmesi, bununla birlikte temyiz kanun 
yolunun ise yalnız sınırlı sayıdaki bazı türden uyuşmazlıklar için öngörülmesi anılan sorunlu 
alanları önemli kılmaktadır.
Çalışma ile idari yargılama hukukundaki mevcut istinaf sistemi ve işleyişi ele alınıp tespit edilen 
uygulama ve adil yargılanmaya ilişkin sorunların çözümü için çıkarımlar yapılmıştır. Bunun için de 
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarından faydalanılmıştır.

Abstract:
Legal remedy of appeal in administrative jurisdiction, although it is not compulsory to exist as a 
legal remedy in administrative jurisdiction law in the Turkish Constitution and the European
Convention on Human Rights, as a discretion of the legislator, it started to be implemented as of 
July 20, 2016, following the regulation made by Law No. 6545 in 2014.There is no doubt that all 
judicial proceedings of these second-degree jurisdictions, which are included in the administrative 
justice system and can carry out material review in addition to legal review, just like first-instance 
courts, are within the scope of the right to a fair trial. However, at this point, it has been observed 
that some problematic areas regarding fair trial may arise with the application of appeal. As a 
matter of fact, this situation was included in the decisions of the supreme court and was discussed 
by practitioners and academics in symposiums.
The fact that the appeal in the administrative law is a general legal remedy that can be applied 
for the decisions given by the first instance courts, while the appeal legal remedy is foreseen only 
for a limited number of certain types of disputes, makes the mentioned problematic areas 
important.
With this study, the current appeal system and its functioning in administrative jurisdiction law are 
discussed, and inferences are made for the solution of the problems related to the identified 
practice and fair trial. For this purpose, the decisions of the European Court of Human Rights and 
the Constitutional Court of the Republic of Türkiye were used.