Hematopoietik kök hücre nakil alıcılarında nakil süresince egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite seviyesi, solunum kas kuvveti ve enduransının araştırılması
Investigation of exercise capacity, physical activity levels, respiratory muscle strength and endurance during transplantation in hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: SELİN BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Hematopoietik kök hücre nakli (HKHN) süresince alıcıların egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi kötüleşmektedir. Zorlayıcı HKHN sürecinde kardiyorespiratuar uygunluğu korumak amacıyla egzersiz eğitimi önerilmektedir fakat HKHN alıcılarında pulmoner rehabilitasyonun (PR) etkilerinin araştırıldığı çalışmalar sınırlıdır. Çaışmamız ileriye dönük, rastgellenmiş, kontrollü ve çift kördür. Çalışmamızın amacı nakil süresince uygulanan PR'nin egzersiz kapasitesi, kas kuvveti, solunum kas enduransı, solunum fonksiyonları, fiziksel aktivite, yorgunluk, depresyon, dispne ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktı. Eğitim grubundaki alıcılara (42,64±17,45yıl, n=11) inspiratuar kas eğitimi, üst ekstremite aerobik egzersiz eğitimi (ÜEAEE) ve ilerleyici dirençli egzersiz eğitimi (İDEE); kontrol grubundaki alıcılara (50,64±14,96yıl, n=11) ÜEAEE ve İDEE nakil süresince uygulandı. Nakil öncesi, taburculukta submaksimal (6 dakika yürüme testi-(6DYT)) ve maksimal egzersiz kapasitesi (kardiyopulmoner egzersiz testi), solunum kas kuvveti (ağız basınç ölçüm cihazı, (MİP, MEP)), periferik kas kuvveti (dinamometre), solunum kas enduransı (eşik yükleme testi), solunum fonksiyonları (spirometre), fiziksel aktivite (aktivite monitörü), yorgunluk (Yorgunluk Şiddet Ölçeği), depresyon (Beck Depresyon ölçeği), dispne (Modifiye Medical Research Council-(MMRC ölçeği)) ve yaşam kalitesi (Avrupa Kanser Araştırması ve Tedavisi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği-(EORTC QLQ-C30)) ile değerlendirildi. Gruplarda solunum fonksiyonları, MİP, kas kuvveti, solunum kas enduransı, fiziksel aktivite, yorgunluk, EORTC, depresyon puanı ve zirveVO2 korundu (p>0,05). Her iki grupta 6DYT mesafesi, MEP, VO2/HR istatistiksel anlamlı olarak azaldı, MMRC ölçeği puanı arttı (p<0,05). Sonuç olarak, HKHN alıcılarında PR uygulamasına rağmen maksimal ve submaksimal egzersiz kapasitesi azaldı, solunum fonksiyonları, periferik ve inspiratuar kas kuvveti ve enduransı, fiziksel aktivite, yorgunluk, yaşam kalitesi ve depresyon seviyesi korundu. Ekspiratuar kas kuvveti azalmakta ve dispne artmaktadır. Bu sebeple, alıcılara HKHN süresince PR uygulanmalıdır.

Abstract:
During hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) Recipients' exercise capacity and quality of life are impaired. Exercise training is recommended to preserve cardiorespiratory fitness during compelling HSCT period; however studies investigating the effects of pulmonary rehabilitation (PR) in HSCT recipients are limited. This is a prospective, randomized, controlled and double-blinded study. The study was aimed to investigate effects of PR on exercise capacity, muscle strength, respiratory muscle endurance, pulmonary functions, physical activity, fatigue perception, depression, dyspnea and quality of life. Inspiratory muscle training, upper extremity aerobic exercise training (UEAET) and progressive resistance exercise training (PRET) were applied to recipients in training group (42,64±17,45y; n=11), UEAET and PRET to recipients in control group (50,64±14,96y, n=11) during HSCT. Submaximal (6 minute walk test (6MWT) and maximal exercise capacity (cardiopulmonary exercise testing), respiratory muscle strength (mouth pressure device, (MIP, MEP)) and peripheral muscle strength (dynamometer), respiratory muscle endurance (threshold loading test), respiratory function (spirometry), physical activity (activity monitör), fatigue (Fatigue Severity Scale), depression (Beck depression scale) and quality of life (European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC QLQ-C30) were evaluated before HSCT and after discharge. Changes in pulmonary functions, MİP, muscle strength, respiratory muscle endurance, physical activity, fatigue, EORTC, depression score and peakVO2 were similiar within groups (p>0,05). The 6MWT MEP, VO2/HR significantly decreased MMRC scale score increased in both groups (p<0,05). In conclusion, maximal and submaximal exercise capacity are decreased, pulmonary functions, peripheral and inspiratory muscle strength and endurance, physical activity, fatigue, quality of life, and depression preserved eventougth applied PR during HSCT. Expiratory muscle strength decreases and dyspnea increases. Therefore, PR should be applied to recipients during HSCT.