İlişkilerde partnere ilişkin obsesif kompulsif belirti ölçeği ile SCL-90-R psikolojik belirti tarama testi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between partner-related obsessive-compulsive symptom inventory and SCL-90-R symptom check list in relationships
Yazar: GİZEM SEZER
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ERKMEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikolojik testler = Psychological tests ; SCL-90-R = Symptom Checlist-90-Reevised ; Testler = Tests ; Ölçekler = Scales

Özet:
Romantik ilişki temalı partnere yönelik obsesif kompulsif belirtiler, son yıllarda çalışılmaya başlanan ve OKB'nin yeni bir alt teması olduğu düşünülen semptom türüdür. Mevcut araştırma bireylerin partnerlerine ilişkin obsesif kompulsif belirtileri ile SCL-90-R psikolojik belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedeflemiştir. Bu amaçla, Doron ve arkadaşları (2012) tarafından oluşturulan ve Türkçe geçerlik ve güvenirliği Trak ve İnözü (2017) tarafından yapılan partner temalı obsesif kompulsif belirtiler ölçeği ile Derogatis (1974) tarafından oluşturulan ve geçerlik güvenirliği Dağ (1991) tarafından yapılan SCL-90-R psikolojik belirti tarama testi, çalışmada uygulanan ölçeklerdir. Partner temalı obsesif kompulsif belirtiler ölçeği 6 alt boyuttan (Ahlaklılık, Sosyallik, Duygusal İstikrarlılık, Ahlaklılık, Yeterlilik, Görünüş ve Zeka) oluşmaktadır. Bununla birlikte SCL-90-R testi 10 alt boyuttan (Somatizasyon, Obsesif-Kompulsif, Kişilerarası duyarlılık, Depresyon, Anksiyete, Öfke ve düşmanlık, Fobik anksiyete, Paranoid, Psikotizm, ve Ek maddeler; yemek yeme, uyku bozukluğu ve suçluluk) oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemi 18-65 yaş aralığında, araştırma yapıldığı sırada ilişkisi bulunan (sevgililik, sözlülük, nişanlılık veya evlilik) ve psikiyatrik tanı almamış bireylerden oluşmaktadır. Örneklemin cinsiyet dağılımı; 40'ı erkek (%50), 40'ı kadın (%50) olmak üzere rastgele seçilen toplamda 80 kişidir. Yaş ortalamalarının 30,98±8.70 olduğu (minimum 18, maksimum 64 yaşında) tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında ilk olarak değişkenler arasındaki ilişki incelenmiş, ardından ölçeklerin alt boyut analizlerine göre sonuçlar incelenmiştir. Araştırma sonucunda PİOKBÖ görünüş alt boyutu ile SCL-90-R OKB alt boyutu arasında negatif yönlü zayıf, medeni durum değişkeni ile PİOKBÖ duygusal istikrarlılık puanı arasında pozitif yönlü zayıf, yaş değişkeni ile SCL-90-R somatizasyon, anksiyete ve fobik anksiyete alt boyutları arasında pozitif yönlü zayıf, ilişki süresi ile SCL-90-R anksiyete, somatizasyon, fobik anksiyete alt boyutları arasında pozitif yönlü zayıf anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak, PİOKBÖ ile SCL-90-R ölçekleri arasında, PİÖKBÖ görünüş alt boyutu dışında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Anahtar Sözcükler OKB, PİOKBÖ, SCL-90-R

Abstract:
Romantic relationship themed partner-related obsessive-compulsive symptoms are symptom types that are recently being studied and are thought to be a new sub-theme of OCD. This research aims to investigate the relationship between obsessive-compulsive symptoms and Symptom Check List (SCL-90-R) psychological symptoms of individuals. For this purpose, Partner-Related Obsessive-Compulsive Symptoms Inventory (PROCSI) which was developed by Doron et al. (2012) and adapted to Turkish population with validation and reliability by Trak and İnözü (2017), along with Symptom Check List (SCL-90-R) which was developed by Derogatis (1974) and adapted to Turkish population with reliability and validation by Dağ (1991) were used in the study. Partner-related obsessive-compulsive symptoms inventory consists of 6 sub-dimensions (Morality, Sociability, Emotional Stability, Competence, Physical Appearance, Intellegence). The SCL-90-R test is comprised of 10 sub-scales (Somatization, Obsessive-Compulsive, Interpersonal Sensitivity, Depression, Anxiety, Hostility, Phobic Anxiety, Paranoid, Psychoticism and Additional Items; eating, sleep disorder, guilt). The sample of research comprises of randomly selected individuals who are of 18-65 years of age range; involved in a relationship (e.g., married, engaged, dating) at the time of research and that are not psychiatrically diagnosed. The gender distribution of the sample is 40 male (%50) and 40 female; a total of 80 participants. Age mean of the sample was found 30,98±8.70 (minimum 18, maxsimum 64). In the scope of research, firstly, the relationships between the variables were investigated and the results according to the analyzes of subscales of the inventories were examined afterwards. As a result of the study, statistically significant, negatively directional weak relationship between physical appearance sub-scale of PROCSI and OCD subscale of SCL-90-R; positively directional weak relationships between emotional stability subscale of PROCSI and marital status variable; positively directional weak relationships between age and relationship duration variables and somatization, anxiety, phobic anxiety subscales of SCL-90-R were found. Lastly, no significant relationships between the rest of the subscales of PROCSI and SCL-90-R were found, barring the relationship between physical appearance subscale of PROCSI and OCD subscale of SCL-90-R.
Keywords  OCD, PROCSI, SCL-90-R