İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygulanma sürecinin değerlendirilmesi
Evaluation of the application process of the science and technology course teaching program in primary and secondary education
Yazar: ZEYNEP DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇELENK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Mann-Whitney Testi = Mann-Whitney Test ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı farklı sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygulanma sürecinin değerlendirilmesidir.Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni seçilen araştırmada program, Stake'in uygunluk-olasılık modeline göre değerlendirilmiştir. Bu modele göre; girdiler, süreçler ve ürünler ayrı ayrı ele alınmıştır ve programın öngörüleri tespit edilerek, programda öngörülenlerin ne derecede gerçekleştiği incelenmiştir.Araştırmada, Sakarya ili merkez ilçe ilköğretim okulları içerisinden düşük-orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilerek bu okullarda öğrenim gören öğrencilere ?Sosyo-Ekonomik Düzey Belirleme Ölçeği? uygulanmış ve 2 üst, 2 orta ve 2 alt sosyo-ekonomik düzeye sahip okullar örneklem olarak belirlenmiştir.2009-2010 öğretim yılı ikinci dönem boyunca yürütülen araştırmada, nitel veri olarak, fen ve teknoloji dersi öğretim programında öngörülenler doküman incelemesi ile belirlenmiştir. Girdileri belirlemek için okulun ve sınıfın fiziksel şartları ile öğretmenlerin özellikleri yapılan gözlemler ve görüşmeler ile betimlenmiştir. Süreç değerlendirmede ise, programda öngörülenlerin uygulama sürecine ne kadarının yansıdığını belirlemek için yapılandırılmış gözlem formu kullanılmıştır. Ayrıca programın uygulama sürecinde yeterliliğine yönelik öğretmen görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Nicel veri olarak, ürün değerlendirme kapsamında fen ve teknoloji dersi öğretim programında yer alan kazanımların öğrencilere ne düzeyde kazandırıldığını tespit etmek amacıyla öğrencilere her ünite sonunda başarı testi uygulanmıştır. Elde edilen nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiş, nicel veriler ise frekans, yüzde, aritmetik ortalama, Kruskal Wallis H testi, Mann Whitney U, T-testi, tek yönlü varyans analizi ve Scheffe testi ile analiz edilmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre farklı sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygulanmasında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the present study is to evaluate the application process of the science and technology course teaching program in primary and secondary education within a sample of schools from different socio-economic status.Both quantitative and qualitative research methods were applied in the present study. Among the case study designs, holistic multiple case design was selected and the program was evaluated according to Stake?s congruence-contingency model. In accordance with this model; inputs, processes, and products were examined separately and after determining the predictions of the program, to what extent these predictions eventuated in the program was evaluated.The study was conducted in the central district of Sakarya. The primary and secondary schools that had low, medium, and high levels of socio-economic status were selected through stratified sampling method. Then, the students in these schools were given ?Socio-Economic Status Identification Scale? and two each of the schools that revealed high, medium, and low socio-economic status were determined as the sample of the study.The study was conducted in the second (Spring) term of 2009-2010 academic year. For qualitative data, the predictions of the science and technology course teaching program were determined using document analysis method. In order to assess the inputs, the physical conditions of the schools and classes, as well as the characteristics of the teachers were described according to the observations and interviews. For process analysis, a structured observation form was applied in order to assess to what extent the application process covered the predictions. Besides, teachers? views regarding the efficiency of the program application process were evaluated by using a semi-structured interview form. In terms of quantitative data and for product evaluation, the students were given an examination test at the end of each chapter in order to assess to what extent the acquisitions included in the science and technology course teaching program were provided to the students. Qualitative data were analyzed through content analysis. On the other hand, frequency and percentage information, mean scores, as well as Kruskal Wallis H Test, Mann Whitney U Test, T-Test, One-Way Analysis of Variance and Scheffe Test were applied in order to analyze the quantitative data.The results revealed a significant difference with respect to the application of the science and technology course teaching program, among the schools that had different socio-economic status.