Ergenlerde gelişimsel değişkenlerin siber zorbalık ve siber mağduriyet ile ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between developmental variables with cyberbullying and cybervictimization among adolescents
Yazar: GÜLENDAM AKGÜL
Danışman: PROF. DR. MÜGE ARTAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ergenler = Adolescents ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma ergenlerde kimlik gelişimi, duygu düzenleme ve akran ilişkilerinin siber zorbalık davranışları ile ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Aynı zamanda siber zorbalığın siber mağduriyet ile zamana bağlı ilişkisi de incelenmiştir. Son olarak, siber mağduriyet ile siber zorbalık arasındaki boylamsal ilişkide akran ilişkileri ve duyguların bastırılmasının aracılık rolü test edilmiştir. 
	Araştırmanın birinci kısmına Ankara ilinde farklı ortaöğretim kurumlarına devam eden 13-20 yaş aralığında 1211 ergen katılmıştır. Çalışmanın boylamsal örneklemini oluşturması için aynı örnekleme 4 ay sonra tekrar ulaşılarak 344 katılımcıdan ikinci kez veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, Utrecht Kimlik Bağlanma Ölçeği (U-MICS), Duygu Düzenleme Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği (AİÖ) ve Revize Edilmiş Siber Zorbalık Envanteri-II (RCBI-II) kullanılmıştır. Verilerin analizinde iki faktörlü varyans analizi, yapısal eşitlik modellemesi ve hiyerarşik regresyon analizlerinden yararlanılmıştır.
	Araştırmanın bulgularına göre, kimlik gelişiminin farklı boyutlarının hem siber zorbalık üzerinde hem de akran ilişkileri ve duyguların bastırılması üzerinde doğrudan etkiye sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca akran ilişkileri duyguların bastırılması ile siber zorbalık ilişkisinde aracılık etkisine sahiptir. Duygu düzenlemede duygularını bastırma stratejisini kullanan ergenlerin akran ilişkilerinin daha iyi olduğu, akran ilişkileri iyi olan ergenlerin de daha az siber zorbalıkta bulunduğu görülmüştür. Ayrıca bu araştırma siber mağduriyetin zamansal olarak siber zorbalıktan önce geldiğini ortaya koymaktadır. Son olarak Genel Gerginlik Kuramınca önerilen birinci zamanda ölçülen siber mağduriyetin ikinci zamanda ölçülen siber zorbalık ile doğrudan ilişkili olduğu, ancak duyguları düzenleme becerilerinin ve akran ilişkilerinin bu ilişkide aracılık rolü bulunmadığı görülmüştür. Tüm bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılarak, ileri araştırmalar ve eğitim uygulamaları için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the present research, the aim is to investigate the relationship between cyber bullying and adolescent identity development, emotion regulation and peer relationship. Besides, the temporal priority in the relationship between cyberbullying and cybervictimization has been investigated. Finally the mediating role of peer relationships and supressive emotions on the longitudinal relationship between cyber bullying and cyber victimization has been tested.
	In the first part of the study, 1211 adolescents between the ages of 13-20 from different high schools in Ankara have participated in the research. After 4 months, data was recollected from 344 adolescents from the same sample in order to get the longitudinal data. In the collecion of data, Utrecht Management of Identity Commitments Scale, (U-MICS), Emotion Regulation Scale, Friendship Qualities Scale and Revised Cyber Bullying Invenntory II (RCBI-II) were used. In the analysis of data, two factors analysis of variance, structural equation modelling and hierarchical regression analysis were employed. 
	According to the findings of the study, it was observed that different dimensions of identity develoment had direct effects on both peer relations, expressive supression and cyberbullying. Moreover, peer relations has a mediator role in the relationship between expressive supression and cyberbullying. Those who use expressive supression as an emotion regulation strategy had better peer relations and those who had better peer relations engaged in less cyberbullying behaviors. In addition, it was presented that cybervictimization temporally predicted future cyberbullying behavior. Finally, as suggested by General Strain Theory, time one cybervictimization was found to be related to time two cyberbullying whereas supressive emotions and peer relations did not mediate this relationship. All findings were discussed in the light of relevant literature and suggestions for further research and educational practices were presented.