Engelli bireylere verilen temel pastacılık eğitimi ve çıktıları
Basic pastry training and outputs given to disabled individuals
Yazar: NURİYE DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YALINIZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak eğitimi = Culinary education ; Pastalar = Pastry ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Rehabilitasyon merkezleri = Rehabilitation centers ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Gastronomi; yemek ve kültür kavramlarını birleştiren bir bilim dalıdır. Türkiye'nin coğrafik konumu, iklimsel çeşitlilik ve birçok kültüre ev sahipliği yapması sonucu kültürel etkileşimi ile mutfak kültüründe çeşitlilik kazanmıştır. Engelli; doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza sonucu bedensel; zihinsel, ruhsal, duyusal, sosyal yetilerini çeşitli derecelerde kaybetmiş, normal yaşamın gereklerine uyamayan kişilerdir. Engelli bireylerin sayısı dünya nüfusunun yaklaşık %10'unu, Türkiye'de de yaklaşık %12'sini oluşmaktadır. Engelliler, toplumun dezavantajlı kesimlerindendir ve engellilerin en temel sorunu eğitimdir. Engelli bireylere eğitim, rehabilitasyon merkezleri tarafından verilmektedir. Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan bireylerin amacı hayatlarını kimseye muhtaç olmadan idame ettirmektir. Engelli bireylerin toplumda yer edinmesi ve sosyalleşmesi için rehabilitasyon merkezlerinde aldıkları eğitimler yeterli değildir. Türkiye genelindeki rehabilitasyon merkezlerine örnek olması amacı ile; Gaziantep Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünün desteğiyle "Engelsiz Birey Engelsiz Mutfak" adı altında bir mutfak atölyesi tasarlandı. Bu mutfak atölyesi Gaziantep'te bulunan Şahinbey Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nin bünyesinde örnek olması amacıyla "Engelsiz Birey Engelsiz Mutfak" atölyesi kuruldu. Kurumda bulunan hafif derecede Mental Retardasyon (MR) (down sendromlu, zihinsel engelli), Yaygın Gelişimsel Bozukluk (otizm, aspergel vs.) ve Özgül Öğrenme Güçlüğü tanısı bulunan 8 gönüllü öğrenciye 6 ay temel pastacılık eğitimi verildi. Bu eğitimin sonunda engelli bireylerin kendilerini daha rahat, kendinden emin, bilinçli, özgür hissetmeleri sağlandı. Engelli bireylerimizin hayatlarını bir rutinden çıkartıp onların hayatlarına dokunarak renk katmak, özgüvenlerini arttırmak, el becerilerini geliştirmek, bir şeyleri yapabildiklerini onlara hissettirerek başarıya olan inancı arttırmak olan hedefimize ulaştık. Sadece engelli bireylere değil ailelerine ve topluma onlara verilen destekle birçok şeyi başarabileceklerini kanıtlayarak toplumsal farkındalık oluşturuldu. 
 
Anahtar Kelimeler: Engelli, Bireyler, Gastronomi, Rehabilitasyon

Abstract:
Gastronomy is a science that combines the concept of food and culture. As a result of Turkey's geographical location, its climatic diversity and its hosting of many cultures, it has gained diversity in culinary culture through its cultural interaction. Disabilities; congenital or post-any illness or accidental bodily, mental, spiritual, sensory, social skills, varying degrees of lost people who are unable to comply with the requirements of normal life. The number of persons with disabilities is about 10% of the world's population and about 12% in Turkey. The disabled are among the disadvantaged sections of society, and the main problem for the disabled is education. Education for individuals with disabilities is provided by rehabilitation centers. The purpose of individuals who receive training in rehabilitation centers is to sustain their lives without needing anyone. For disabled individuals to gain a place in society and socialize, the trainings they receive in rehabilitation centers are not sufficient. To be an example of rehabilitation centers throughout Turkey; With the support of the Department of Gastronomy and Culinary Arts of Gaziantep University, a kitchen workshop was designed under the name of "unobstructed individual unobstructed kitchen". This kitchen workshop in Gaziantep, Şahinbey special education and Rehabilitation Center in order to be an example of "disabled individual disabled Kitchen" workshop was established. Mild mental retardation (MR) (Down syndrome, intellectual disability), pervasive developmental disorder (autism, aspergel, etc.)) and 8 volunteer students diagnosed with specific learning disabilities were given 6 months of basic pastry training. At the end of this training, disabled individuals were made to feel more comfortable, confident, conscious and free. We have achieved our goal of taking the lives of disabled people out of a routine and touching their lives to add color, increase their self-confidence, improve their hand skills, and increase belief in success by making them feel that they can do something. Social awareness has been created by proving that not only disabled individuals but also their families and the community can achieve many things with their support. 
 
KeyWords: Disabled, Individuals, Gastronomy, Rehabilitation