Adenoid hipertrofisine bağlı solunum obstrüksiyonunun kraniofasiyal morfoloji, solunum paterni ve postür üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of respiratory obstruction due to adenoid hypertrophy on craniofacial morphology, respiratory pattern, and posture
Yazar: MERAL GÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DİLARA ŞEKER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç
Bu tez çalışmasının amacı adenoid hipertrofisi sebebiyle solunum obstrüksiyonuna sahip erken dönemde opere edilmiş ve adenoidektomi endikasyonu konulmuş ancak opere edilmemiş çocukların, normal burun solunumu yapan çocuklar ile solunum paterni değişimi, kraniyofasiyal morfolojik gelişimi ve baş-boyun ile genel vücut postürü açısından değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem
Bu multidisipliner çalışmaya Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ile Ortodonti Anabilim Dalları dahil edilmiş olup, adenoid vejetasyonu tanısı konulan, operasyon geçirmeyen hastalar (Grup 1) ve erken dönemde operasyon geçiren hastalar (Grup 2) seçilmiştir. Çalışma grupları solunum obstrüksiyonuna neden olan herhangi bir patolojisi olmayan ve normal burun solunumu yapan bireylerden oluşan kontrol grubuyla (Grup 3) karşılaştırılmıştır. Yaş ortalamaları Grup 1 için 31 kişi(13 K, 18 E)  7.9±1.55, Grup 2 için 30 kişi (13 K, 17 E), 8.1±1.47 ve Grup 3 için 30 kişi (14 K, 16 E)  8.3±1.39 dur. Hastalardan sefalometrik ve posteroanterior filmler ve dental modeller elde edilmiştir. Solunum değerlendirilmesi için NOSE skalası ve tepe nasal akım metre kullanılmıştır. Dahil edilen hastaların postür analizi "Kinect sensörler" aracılığıyla 3 boyutlu hareket analiz sistemi teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular
Gruplar arası karşılaştırmada SNA, PP-SN, FMA, posterior yüz yüksekliği (mm), anterior yüz yüksekliği (mm) değerlerinde anlamlı fark gözlenmiştir(p<0.05). P-A analizinde intergonial mesafe değerlerinde Grup 1 ve 2 arasında anlamlı fark gözlenirken, model analizinde alt ve üst kaninler arası (UR3-UL3) mesafede Grup 2 ile Grup 1 ve 3 arasında anlamlı fark gözlenmiştir (p<0.05). NOSE skalası ölçümlerindeki sorularda Grup 1 ile Grup 2 ve 3 arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Burun solunum fonksiyonun hastalar tarafından Visual Analog Skala (VAS) ile değerlendirmesinde Grup 1 ile Grup 2 ve 3 arasında anlamlı fark izlenmiştir (p<0.05). Tepe nazal akım metre (PNIF) ile yapılan ölçümlerdeyse benzer şekilde Grup 1 ile Grup 2 ve 3 arasında anlamlı fark görülmüştür. Yapılan postür analizinde ise gruplar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05).
Sonuç
Erken dönemde adenoidektomi olan hastaların uzun dönem takiplerinde ağız solunumundan %13,3'ünde burun solunumuna geçilemediği görülmüştür Adenoidektominin geciktirildiği hastalardaysa kısıtlı burun solunumun devam ettiği gözlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm gruplarda tepe PNIF ile yapılan ölçümler ve NOSE skalasındaki skorlar arasında pozitif korelasyon gözlenmiştir. Gruplar arasında postür analizinde fark bulunamamıştır. Adenoidektomi ihtiyacı olup ameliyatın geciktirildiği hastalarda dik yön boyutlarında artış ile birlikte  maksillada saat yönünün tersine rotasyon ve artmış sagittal yönde maksiller büyüme gözlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: adenoid, ağız solunumu, postür.

Abstract:
Aim
The purpose of this thesis study is to evaluate the respiratory pattern changes, craniofacial morphological development, and head-neck and general body posture of children who have undergone early adenoidectomy due to respiratory obstruction caused by adenoid hypertrophy, those who have been indicated for adenoidectomy but not operated on, and children with normal nasal breathing.
 Materials and Methods
This multidisciplinary study included the Departments of Otolaryngology, Physical Therapy and Rehabilitation, and Orthodontics. Patients diagnosed with adenoid vegetation who did not undergo surgery (Group 1) and those who underwent early surgery (Group 2) were selected. The study groups were compared with a control group (Group 3) consisting of individuals with no pathology causing respiratory obstruction and normal nasal breathing. The average ages are as follows: Group 1: 31 participants (13 female, 17 male), 7.9±1.55 years; Group 2: 30 participants (13 female, 17 male), 8.1±1.47 years; Group 3: 30 participants (14 female, 16 male), 8.3±1.39 years. Cephalometric & posteroanterior films and dental models were obtained from the patients. For respiratory assessment, the NOSE scale and peak nasal flow meter were used. Posture analysis of the included patients was conducted using 3D motion analysis system technology with "Kinect sensors."
Results
Significant differences were observed between the groups in terms of SNA°, PP-SN°, FMA°, posterior face height (mm), and anterior face height (mm) values (p<0.05). In P-A analysis, significant differences were found in the intergonial distance between Groups 1 and 2, and in model analysis, significant differences were observed in the distance between the upper canines (UR3-UL3) between Groups 2 and 1 and 3 (p<0.05). Significant differences were found between Groups 1 and 2 and 3 in the NOSE scale measurements (p<0.05). In the Visual Analog Scale (VAS) assessment of nasal respiratory function by the patients, significant differences were observed between Groups 1 and 2 and 3 (p<0.05). Similarly, significant differences were found between Groups 1 and 2 and 3 in the peak nasal flow meter (PNIF) measurements. However, no significant differences were observed between the groups in the posture analysis (p>0.05).
Conclusion
In the long-term follow-up of patients who underwent early adenoidectomy, 13.3% could not switch from mouth breathing to nasal breathing. In patients where adenoidectomy was delayed, limited nasal breathing persisted. A positive correlation was observed between the measurements taken with peak PNIF and the scores on the NOSE scale across all groups included in the study. No differences were found in posture analysis between the groups. In patients needing adenoidectomy but whose surgery was delayed, an increase in vertical dimensions, counterclockwise rotation in the maxilla, and increased sagittal maxillary growth were observed.
Keywords: Adenoid, mouth breathing, posture.