Sıçanlarda koledok kanalı bağlanmasının karaciğer ultrastrüktürüne etkisi /
Yazar: SERAP ARBAK ŞAHİNLER
Danışman: PROF.DR. TÜRKAN ERBENGİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Morfoloji (Histoloji ve Embriyoloji) Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1988
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
Bu çalışmada, sıçanlarda safra kanalının bağlanmasının sıçan kara ciğerinde oluşturabileceği morfolojik değişiklikleri, elektronmikroskopu düzeyinde incelemeyi planladık. Çalışmada, lıiistar albino tipi dişi sıçanlar kullanıldı ve k deney grubu ile 1 kontrol grubu incelemeye alındı. Grupların 1 ila k hafta sü resince koledok kanalları bağlandı. 1.,2.,3. ve k. haftanın bitiminde öl dürülen sıçanlardan alınan karaciğer materyali belli takip işlemlerinden sonra, elektronmikroskopik düzeyde incelendi. Bulgular gruplara göre şöyle idi: A) KONTROL GRUBU Kontrol grubu sıçanlarında normal sıçan karaciğer morfolojisi iz lendi. Parenkimde, hepatosit nukleusu belirgin kromatin yapısında idi. Parenkim hücresi sitoplazmasında krista tipli mitokondriler oldukça ge lişmiş organeller olarak dikkati çekti. Granüler ve agranüler endoplaz- mik retikulum yapıları da bu mikrograflarda izlendi. Karaciğer hücreleri arasında safra kanalikülü yapısı, lümende mikrovilluslu yapısı ile belir gindi. Ayrıca sinusoidler ve sinusoid duvarında Kupffer hücreleri, göz lenen diğer yapılar oldu. B) DENEY GRUBU 1. GRUP : Safra kanalları 1 hafta süresince bağlı kalan sıçanların kara ciğerlerinde, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, hepatosit sitop lazmasında mitokondrilerin oldukça şişmiş ve yer yer kristalarının silin miş olduğu dikkati çekti. Granüler ve agranüler endoplazmik retikulum yapılarında ise genişlemeler dikkati çekti. Özellikle granüler endoplaz mik retikulum yapılarının paralel dizilişte parmak izine benzer yapıda dizilişleri ilginçti. Bu grupta, sinusoid yapısı da genişlemişti. Hepatasitlerin Disse Aralığına doğru daha çok mikrovillus yapısı içermesi dikkati çekti. 2. GRUP : Safra kanalları 2 hafta süresince bağlı kalan grupta, hepatosit sitoplazmalarında mitokondriler şişmişlerdi. Branüler endoplazmik reti- kulum yapılarının, bu grupta da, paralel bir diziliş gösterdikleri belir gindi. Agranüler endoplazmik retikulum yapıları ise tubuloveziküler bir yapıda idi. Bu grupta globulus perif erişinde »hepatasitlerin yer yer psödoasinar bir yapı oluşturmaları da dikkati çeken diğer bir bulgu idi. Ayrıca safra kanaliküllerinde mikrovilluslar azalmıştı. Parenkimde, sinusoidlerde ve Disse Aralığında genişlemeler gözlen di. 3. GRUP : 3 hafta süre ile safra kanallarını bağlı tuttuğumuz sıçanlarda, karaciğer parenkimasında, hepatosit sitoplazmasında mitokondriler, diğer deney gruplarında olduğu üzere.oldukça şişmiş, iri organeller olarak iz lendi. Granüler endoplazmik retikulum yapıları ise mitokondrilerin etra fını bir kuşak gibi sarmakta, aynı zamanda da paralel bir diziliş gös termekte idi. Safra kanal i külü yapıları ise az mikrovillualu yapılar halinde idi. Lobulus perif erişinde, parenkime doğru uzanan hücre infiltrasyonu ile, periportal alanda ve lobulus içerisinde hepatositlsrin etrafında kollagen lif yapısı gözlenen önemli bulguları oluşturmakta idi. k. GRUP : Safra kanalı bağlanmasını takibeden k. hafta sonunda öldürülen sıçanlardan hazırlanan karaciğer elektronmikrograflarda, hepatosit sitop lazmasında mitokondriler, diğer deneyli gruplarda olduğu gibi, iri yapı lar olarak izlendi. Granüler endoplazmik retikulum yapıları, mitokondri- leri çepeçevre sarmakta idi. Ayrıca bu yapıların yanısıra, agranüler en doplazmik retikulum tubuloveziküler yapıda idi.Safra kanaliküllerindeki azalmış mikrovilluslar dikkati çekmekte idi. Bunun yanısıra, genişlemiş sinusoid yapısı ve Disse Aralığı gözlen di. Disse Aralığında kollagen lif yapısında artış belirgin idi. Bazı böl gelerde bu artışın, bölge ile sürekliliği izlendi. Bu grupta, periportal alanda safra kanalcıklarındaki artış ve yeni kanalcıkların oluşumu dikkati çekmiştir. Bu deney sonuçlarımıza göre, saf ra kanalı bağlanmasının, safra boşaltım yollarına bağlı değişikliklerin hepatositlerin transformasyonuna kadar (pseudoduct) ilerlediğini gözledik.Bu arada karaciğer parenkimi -Hepatosit- Disse Aralığı- sinusoid arasın daki metabolik olayların etkilendiği de ultrastrüktür düzeyinde kanıtlan mıştır. 10." G. TOwkogTetim luFttîö Dokümantasyon Merke»

Abstract:
In this study, we planned to investigate the morphological changes on the rat liver due to the ligation of the choleduct, at the level of electronmicroscopy. For this purpose, UJistar albino female rats were used and 1 control