Onarıcı adalet ve uzlaştırma kurumunda edim
Performing in a restorative justice and conciliation institution
Yazar: ALİ KARAÇINAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ETHEM TAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmada onarıcı adalet, uzlaştırma, edim üçgeninde bağ kurularak yargıda yarattığı etki incelenmiştir. Bu kapsamda edim, uzlaştırmada ana aktör olarak değerlendirilmekte olup diğer alternatif uyuşmazlık yöntemlerinden özne sıfatıyla ayrılmaktadır. Ayrıca onarıcı adalet ve uzlaştırma kurumuyla edim kavramı arasındaki etki incelenerek edimin bu kurumlara sunduğu katkı da açıklanmaya çalışılmıştır. 
Araştırmada edim penceresinden uzlaştırma kurumu değerlendirilerek, edim kavramı ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri temelinde edimin önemi üzerinde durulmuştur. Onarıcı adalet, uzlaştırma ve edim kavramlarının yargıdaki yeri ortaya konarak tarihsel süreçleri incelenmiş, benzer kurumlarla farkları ve ortak yönleri ortaya konmuştur. Onarıcı adalet teorisinin taraflar ve yargı sistemi açısından beraberinde getirdiği birçok yeniliğe değinilmiştir. Bununla birlikte uzlaştırma ve edimin yargısal hayata yaptığı kazanımlar ve getirilen eleştiriler objektif bir bakışla ele alınmıştır. Edimli uzlaştırmalar vasıtasıyla uyuşmazlıklar çözüme kavuşturulurken toplumsal barışa sunduğu katkı ortaya konmaya çalışılmıştır. Kısacası Türkiye'deki onarıcı adalet anlayışı ve uzlaştırma kurumu tüm yönleriyle ele alınmıştır. Öte yandan Adalet Bakanlığınca verilen istatistiki verilerden faydalanarak uzlaştırma kurumunun etkinliği incelendiğinde; edimin hukuka ve ahlaka aykırılık dışında sınırlarının olmaması, edimle ilgili istatistiklere yer verilmemesi çalışmayı zorlaştırmıştır. Sonuç olarak cezalandırıcı yargı; mağduru ikinci plana iterek faili cezalandırmaya odaklanırken, onarıcı adalet anlayışında ise mağdurun uzlaştırma ile yargı sürecinde aktif rol alması ve edimle ise mağduriyetinin giderilebileceği fikri üzerinde durmuştur.

Abstract:
In this study, restorative justice, reconciliation and performance triangle are linked and their impact on the judiciary is examined. In this context, the performance is considered as the main actor in conciliation and is distinguished from other alternative dispute resolution methods as a subject. In addition, by examining the effect between the concept of performance and the institutions of restorative justice and reconciliation, the contribution of performance to these institutions is also tried to be explained.
In the research, the conciliation institution is evaluated from the perspective of performance, and the concept of performance and the importance of performance on the basis of alternative dispute resolution methods are emphasized. The place of restorative justice, reconciliation and performance concepts in the judiciary has been revealed, their historical processes have been examined, and their differences and commonalities with similar institutions have been revealed. Many innovations brought by the restorative justice theory in terms of the parties and the judicial system have been mentioned. In addition, the gains and criticisms of conciliation and performance in judicial life have been discussed with an objective view. While resolving disputes through performative conciliation, its contribution to social peace has been tried to be revealed. In short, the restorative justice approach and the institution of conciliation in Turkey have been discussed in all aspects. On the other hand, when the effectiveness of the conciliation institution is examined by making use of the statistical data provided by the Ministry of Justice; the fact that there are no boundaries of the performance other than the violation of law and morality, and the lack of statistics on the performance made the study difficult. As a result, while punitive justice focuses on punishing the perpetrator by pushing the victim to the background, the restorative justice approach focuses on the idea that the victim can take an active role in the judicial process through reconciliation and that the victim's victimization can be eliminated through performance.