Boğaz köprülerinin İstanbul açık alan sistemi üzerine yaptığı etkilerinin Space Syntax yöntemi ile irdelenmesi
Evaluating the effects of the bridges onto the İstanbul open space system with using Space Syntax
Yazar: GÜLŞEN GÜLER
Danışman: PROF.DR. AYŞE SEMA KUBAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Her kent belli alt sistemlerden olusan bir sistemdir. Kentleri olusturan ve kentlerinsekillenmesi üzerinde önemli etkileri alt sistemlerden ulasım ve açık alan sistemlerininbirbiri ile olan iliskisi tezin çıkıs noktasını olusturmaktadır.Ulasım sisteminin gelismesi sagladıgı birçok kolaylıgın yanında birçok sorunu daberaberinde getirmektedir. Yerlesmelerin büyümesi ve bu nedenle dogal çevrenintahribi en önemli sorunlardan biridir.Kentsel büyümenin hızla, plansız bir sekilde gelismesi stanbul'da ulasımproblemlerinin dogmasına neden olmustur. Problemlerin çözümüne yönelik ulasımagının devamlı gelistirilmesi, bogaz geçis önerisini de yanında getirmistir.1967-1968 yıllarında I. Köprünün gündemde yer aldıgı zamanlardan, günümüzde III.Köprü gündemine kadar olan zamanda yapılasan iki köprünün kent merkezlerine olanetkileri, kentsel yayılma ve kentsel yayılma sonrasında stanbul açık dogal alan sistemiüzerine yaptıkları etkilerin incelenmesi çalısmanın amacını olusturmaktadır. ki mevcutköprünün etkilerinin 1975, 1995, 2005 yıllarında incelenmesinden sonra III. Köprügüzergahının olası etkileri incelenmistir.Bu çalısmada kullanılan metod, Landsat, GIS ve Space Syntax' dir. ncelenen yıllara aitLandsat uydu görüntüleri, yeryüzü referanslı verileri toplayan, depolayan, kontrol eden,isleyen, analiz eden ve görüntüleyen bir sistem olan GIS ile analiz edilmistir. 1975yılından günümüze nüfusun ve yerlesme alanlarının artmasıyla açık alan sistemleriningiderek azaldıgı görülmektedir. GIS ile alansal miktarları bulunarak dogrulananmevcut durum Space Syntax yöntemi ile de desteklenmektedir. Sehirsel gelismeninkentin ulasım eksenlerinden yola çıkılarak bulunan yöntem ile mevcut durumdesteklenmektedir.Çalısmanın sonuçları dogrultusunda, alternatif III. Köprü güzergahının yapıldıgıdurumda, yapılan güzergah çevresi basta olmak üzere yerlesmelerin artıs gösterecegitahmin edilmektedir. Böylelikle, güzergahı sebebi ile basta havza alanları olmak üzeretarım alanları ve orman alanlarında azalma olacagı öngörülmektedir.Anahtar Kelimeler: Bogaz Köprüleri, Açık Alan Sistemi, stanbul, Space Syntax

Abstract:
Every city is a system formed by certain sub systems. Transportation and open space systemsare the sub systems which form the cities and which have important effects on their formationperiod. And the relation between these is the staring point of this thesis.The development of the transportation system brings a lot of problems along with the easinessit provides. The growth of the settlements, and the damage to the natural environment causedby, is one of the most important problems that the transportation system brings.Its rapid and unsystematic growth has caused transportation problems to emerge in Istanbul.The ongoing development of the transportation system related to problem solving, hasbrought the Bosphorus Passage proposal along.Starting from the years 1967-1968 when the 1st Bridge was the order of the day and up untilthe 3rd Bridge proposal, the analysis of the effects of the two bridges on the urban centers,urban expansion and open natural system of Istanbul, has formed the purpose of the study.During the study period, following the examination of the effects of the existing two bridgesin the years of 1975, 1995 and 2005, the possible effects of the 3rd Bridge route have beenexamined.The methods used in this study are Landsat, GIS and Space Syntax.The Landsat satellite images of the years examined, are analyzed by GIS, which is a systemthat collects, stores, processes, analyzes and displays the earth referenced data.Since 1975, until today, it appears that there is an ongoing decrease in open area systems bythe increase in the population and settlement areas.Existing land usage textures delivered by GIS are defined by Space Syntax method, whichworks towards defining the complex physical structures of the cities and which seeks asolution to this by urban transportation system.According to the results of this study, when the alternative 3rd Bridge route is made, it isaccepted that there will be an increase of the settlements in Istanbul in general and mainlyaround this route, and this estimation is supported by the Space Syntax method.Therefore, the proposed 3rd Bridge route will form a great threat on agricultural areas, forests,water and water collection areas which form the open systems.Keywords: Bridges, Open Space Systems, Finite Elements, Space Syntax