Blefarit ve şalazyon tanısı almış hastalarda demodex folliculorum ve demodex brevis görülme sıklığı ve bazı esansiyel yağların in vitro akar yaşam süresine etkileri
The prevalence of demodex folliculorum and demodex brevis in patients diagnosed with blepharitis and chalazion and the effects of some essential oils on in vitro lifespan
Yazar: ŞERİFE AKKÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM MAKBULE KAYA ; PROF. DR. UĞUR USLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Blefarit = Blepharitis ; Demodex = Demodex ; Demodex brevis = Demodex brevis ; Demodex folliculorum = Demodex folliculorum ; Kekik yağı = Thyme oil ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Şalazyon = Chalazion

Özet:
Demodex folliculorum ve Demodex brevis insan cildinde yaygın görülen, blefarit ve şalazyona sebep olabilen ektoparazitlerdir. Tedavisi oldukça uzun zaman alabilen oküler demodikozis için çay ağacı yağı gibi doğal ürünler kullanılmaktadır. Çalışmamızın amacı blefarit ve şalazyon tanısı alan hastaların kirpiklerinde Demodex spp., yaygınlığını belirlemek ve bazı esansiyel yağların in vitro akar yaşam süresine etkilerini araştırmaktır.
Bu araştırmaya blefarit tanısı almış 330 hasta, şalazyon tanısı almış 70 hasta ve herhangi bir oküler problemi olmayan 130 gönüllü dahil edilmiştir. Hasta kirpikleri ışık mikroskobunda ×40, ×100 ve ×400'lük büyütmelerde incelenmiştir. Demodex tür tayini yapılarak, mineral yağ, çay ağacı yağı, çörek otu yağı, sarı kantaron yağı, adaçayı yağı ve kekik yağı'nın akarları öldürme süreleri kaydedilmiştir. En başarılı sonuç alınan kekik, çay ağacı ve adaçayı yağlarının GC/MS yöntemiyle etken maddeleri tespit edilmiştir.
Parazit yaygınlığı blefarit (%75,5) ve şalazyon gruplarında (%70) kontrol grubuna (%16,2) kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Blefarit grubunda D. folliculorum, şalazyon grubunda ise D. brevis görülme sıklığının diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kirpik başına düşen ortalama akar sayısının Demodex pozitif blefaritli hastalarda (p=0,001) ve şalazyonlu hastalarda (p=0,047) kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Blefarit ve kontrol grubunda yaş ile birlikte akar pozitifliğinin arttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Blefaritli grupta semptom varlığında akar pozitifliğinin anlamlı olduğu (p=0,0001), bireylerin eğitim düzeyi arttıkça Demodex pozitifliğinin azaldığı saptanmıştır (p=0,039). Kekik yağının akarları öldürmede en etkili yağ olduğu belirlenmiştir. Kekik yağının %1'lik konsantrasyonunun  çay ağacı yağı ve adaçayı yağının %5'lik konsantrasyonlarından daha etkili öldürme süresine sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0,0001). En önemli etken maddelerin kekik yağında karvakrol, çay ağacı yağında terpinen-4-ol ve adaçayı yağında 1,8-sineol olduğu saptanmıştır. 
Çalışma ulaşılan literatürler doğrultusunda şalazyonlu hastalarda Demodex spp., araştırması ve in vitro bazı esansiyel yağların akar yaşam süresi üzerine etkileri bakımından Türkiye'de ilk olma özelliği göstermektedir. Ayrıca kekik yağı ve ürünlerinin tedavide kullanılabileceği ilk kez bu çalışma ile belirtilmiştir. Anahtar kelimeler: Demodex spp., blefarit, şalazyon, esansiyel yağlar, kekik yağı

Abstract:
Demodex folliculorum and Demodex brevis are common ectoparasites on skin that also can lead to blepharitis and chalazion. Natural products such as tea tree oil are used for ocular demodicosis, which can take a long time to treat. The aim of our study is to determine the prevalence of Demodex spp. in eyelashes of patients diagnosed with blepharitis and chalazion and to investigate the effects of some essential oils on in vitro mite lifespan.
This study included 330 patients diagnosed with blepharitis, 70 patients diagnosed with chalazion and 130 volunteers without any ocular problems. Patient eyelashes were examined under a light microscope at magnifications of × 40, × 100 and × 400. Demodex species were determined and the killing times of mineral oil, tea tree oil, black seed oil, St. John's Wort oil, sage oil and thyme oil were recorded. The active ingredients of thyme, tea tree and sage oils with the most successful results were determined by GC / MS method.
Parasite prevalence was significantly higher in blepharitis (75.5%) and chalazion groups (70%) compared to the control group (16.2%) (p <0.001). The prevalence of D. folliculorum in the blepharitis group and D. brevis in the chalazion group was found to be significantly higher compared to other groups (p <0.05). The average number of mites per eyelash was found to be significantly higher in patients with Demodex positive blepharitis (p = 0.001) and in chalazion patients (p = 0.047) than in the control group. It has been determined that mite positivity increases with age in blepharitis and control groups (p <0.05). In the group with blepharitis, it was found that mite positivity was significant in the presence of symptoms (p = 0.0001) and Demodex positivity decreased as the education level of individuals increased (p = 0.039).  It was determined that thyme oil is the most effective oil in killing mites. It was determined that 1% concentration of thyme oil has more effective killing time than 5% concentrations of tea tree oil and sage oil (p <0.0001). The most important active ingredients were carvacrol in thyme oil, terpinen-4-ol in tea tree oil, and 1.8-cineol in sage oil.
According to the literature research this study is the first one which was conducted in Turkey about the prevalence of Demodex spp., in patients with chalazion and and the effects of some essential oils on in vitro lifespan. In addition, the first steps were taken that thyme oil and its products can be used in therapy.Key words: Demodex spp., blepharitis, chalazion, essential oil, thym oil.