Ruhsal zeka ile karar verme stilleri ilişkisi: Yöneticiler üzerinde bir uygulama
The relationship betwen spiritual intelligence and decision-making styles: An application on managers
Yazar: ESRA YURTTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İRGE ŞENER
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Ruhsal zeka = Spiritual Intelligence ; Yöneticiler = Managers ; Üst düzey yönetici = High level managers

Özet:
Tarihte ve günümüzde zekayı etkili kullanma ile ilgili, insanların değişik
stratejiler denediği yapılan bir çok araştırma ile ortaya konmuştur. 2000'li yılların
başından itibaren zeka ile ilgili hız kazanan araştırmaların bir çoğunda ise
yöneticilerin, karar verme sürecinde çok farklı yöntemler kullandığı ve bu süreçte
farklı zeka türlerinin etkili olduğu görülmektedir. Genel hayat sürecinin içerisinde
insanların çoğu, zekalarının tüm boyutlarını değil sadece bilişsel veya duygusal
zekalarını kullanmaya alışkındırlar. Bir çok çalışmada ise ancak üç zekanın
Duygusal Zeka (EQ), Bilişsel Zeka (IQ) ve Ruhsal Zeka (SQ) bir arada
kullanıldığında, olumlu verilere ve sonuçlara ulaşıldığı tespit edilmiştir. Bu
çalışmada, ruhsal zekanın daha fazla anlaşılması için, yöneticilerin Ruhsal Zekanın
seviyelerinin Karar Verme Stilleri ile ilişki incelenmektir. Araştırmanın evreni,
Ankara, Ostim Organize Sanayi bölgesinde bulunan Savunma, Havacılık, Metal ve
Medikal sektörlerinde faaliyet gösteren 452 işletmenin kurucu üst düzey yöneticisi
olarak belirlenmiş, araştırmanın örneklemini, 232 üst düzey yönetici oluturmuştur.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre yöneticilerin ruhsal zeka seviyeleri
arasında cinsiyete ve eğitim seviyesine göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı, ancak
yöneticilerin ruhsal zeka seviyeleri arasında, yaşa ve çalışma sürelerine göre anlamlı
farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ruhsal zeka ile karar verme stilleri arasındaki
ilişki araştırıldığında; kaçınmacı karar verme stili hariç; rasyonel, sezgisel, bağımlı
ve ani karar verme stilleri ile ruhsal zeka arasında olumlu ilişki olduğu tespit
edilmiştir. Ruhsal zekanın alt boyutlarının karar verme stilleri üzerindeki etkisi
değerlendirildiğinde, ruhsal zekanın öz-benlik ile amaç ve değerler boyutlarının
rasyonel karar verme stilini olumlu yönde etkilediği ve ruhsal zekanın kabullenme
boyutunun rasyonel karar verme stili hariç, diğer tüm karar verme stilleri üzerinde
olumlu etkisinin olduğu ortaya çıkmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: Ruhsal Zeka, Karar Verme Stilleri, Üst-düzey
yöneticiler

Abstract:
In the past and present, it was put forth with many research that people had
used different strategies for effective use of intelligence. Till the beginning of 2000s,
it was mentioned in many of rapidly developed research about intelligence that,
managers use many different methods in decision making and different intelligence
types are effective in this process. In their daily life, most people do not use full
aspect of their intelligence and they get used to only apply their cognitive and mental
intelligence. In many studies it was founded that positive data and results are
obtained when three intelligence types, emotional intelligence (EQ), cognitive
intelligence (IQ) and spiritual intelligence (SQ) are used together. In this study, in
other to further understand the spiritual intelligence, the relation between Decision
Making Styles of managers and their Spiritual Intelligence is examined. Research
population was determined as 452 founder managers of companies that operate in
defense, aerospace, metal and medicine industries which are located in Ostim
Organized Industrial Zone in Ankara; and 232 managers compose the research
sample. According to the obtained results of research, there is no significant
difference in the level of spiritual intelligence according to gender and education of
managers, however, it was found that the spiritual intelligences of the managers were
significantly different according to their ages and working times. When the relation
vii
between spiritual intelligence and decision making styles were examined, it was
founded that there exists a positive relation between spiritual intelligence and four of
the decision making styles that are rational, intuitive, dependent, spontaneous; except
avoidant decision making style. When the effect of dimensions of spiritual
intelligence on decision making styles are evaluated, it was founded that self-identity
and purpose and values dimensions of spiritual intelligence has a positive effect on
rational decision making style; and the acceptance dimension of spiritual intelligence
has a positive effect on all other decision making styles except on rational decision
making style.
Keywords: Spiritual Intelligence, Decision-Making Styles, Top Managers