Kronik böbrek yetmezliğinde erektil disfonksiyon,yaşam kalitesi depresyon ve uyku kalitesi üzerine sildenafil ve vardenafil'in etkilerinin karşılaştırılması /
Yazar: SEYFULLAH KAN
Danışman: PROF.DR. SÜLEYMAN TÜRK
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş ve Amaç:Kronik böbrek yetmezliğinde erektil disfonksiyon yakınması, çeşitli etyolojiknedenlere bağlı olarak normal populasyondan oldukça sık görülen bir sempotmdur. Budurum hastaların cinsel hayatlarından tatmin olmamasına yol açmakta ve sonuçtayaratacağı psişik sorunlar nedeniyle de yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.Çalışmamızda kronik böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize giren ve erektil disfonksiyonuolan hastalarda Sildenafil ve Vardenafil'in erektil disfonksiyon, uyku kalitesi, depresyonve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini araştırdık.Materyal ve Metod:Bu çalışmaya Konya l Merkezinde bulunan ve Kronik Renal Yetmezlik tanısıalmış yaş ortalaması 47,2 Â± 10,8 olan hâlen kronik hemodiyaliz uygulanan 32 erkek hastaalındı. Hastaların hemoglobin, üre, kreatinin, albumin, kalsiyum, fosfor, PTH sonuçları,yaş, diyaliz süreleri ve kronik renal yetmezliğin etyolojisi kaydedildi. Yaşam kalitesinideğerlendirmek için SF-36 değerlendirme testi, depresyon için Beck Depresyon Ölçeği,uyku sorunlarını değerlendirmek için Uyku Sonrası Değerlendirme Formu, erkeklerdeerektil disfonksiyonu değerlendirmek için SHIM (Sexual Health Inventory for Men) anketikullanıldı.Bulgular:Çalışmaya hemodiyaliz uygulanan 32 hasta (yaş ortalaması 47,2 Â± 10,8) alındı.Sildenafil grubunda tedâvi öncesi hastaların Erektil Disfonksiyon skoru 13,0 Â±6,1, Beck Depresyon ölçeği puanı 12,4 Â± 8,3, SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin fizikselkomponent skoru 65,2 Â± 24,3, mental komponent skoru 55,0 Â± 19,6, yatma zamanı puanı2,2 Â± 1,6, gece uykusu puanı 2,1 Â± 1,3, uyanma zamanı puanı 1,4 Â± 1,4 bulundu. Sildenafilgrubunda tedavi sonrası hastaların Erektil Disfonksiyon skoru 21,0 Â± 3,9'a çıktı (p <0,001). Beck depresyon ölçeği puanı 3,4 Â± 4,0'a düştü (p < 0,001). SF-36 yaşam kalitesiölçeğinin fiziksel komponent skoru 83,3 Â± 19,0'a, mental komponent skoru 71,2 Â±16,6'ya çıktı (sırasıyla; p < 0,001, p < 0,001). Yatma zamanı puanı 0,5 Â± 1,1, geceuykusu puanı 0,5 Â± 0,9, uyanma zamanı puanı 0,4 Â± 0,8'e düştü (sırasıyla; p < 0,001,p < 0,001, p < 0,05).Vardenafil grubunda tedavi öncesi hastaların Erektil Disfonksiyon skoru 12,7 Â± 5,9,Beck Depresyon ölçeği puanı 7,1 Â± 6,9, SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel komponentskoru 67,7 Â± 22,6, mental komponent skoru 56,8 Â± 18,7, yatma zamanı puanı 1,9 Â± 1,3,gece uykusu puanı 1,5 Â± 1,3, uyanma zamanı puanı 1,0 Â± 1,1 bulundu. Vardenafil grubundatedavi sonrası hastaların Erektil Disfonksiyon skoru 20,7 Â± 4,0'a çıktı (p < 0,001). BeckDepresyon ölçeği puanı 3,9 Â± 5,2'ye düştü (p < 0,001). SF-36 yaşam kalitesi ölçeğininfiziksel komponent skoru 83,6 Â± 18,7'ye, mental komponent skoru 69,6 Â± 17,7'ye çıktı(sırasıyla; p < 0,001, p < 0,001). Yatma zamanı puanı 0,2 Â± 0,7, gece uykusu puanı 0,4 Â± 0,9,uyanma zamanı puanı 0,5 Â± 0,8'e düştü (sırasıyla; p < 0,001, p < 0,001, p < 0,05).Sildenafil ve Vardenafil grupları arasında erektil disfonksiyon skoru (p = 0,829),fiziksel komponent skoru (p = 0,502), mental komponent skoru (p = 0,193), yatma zamanıpuanı (p = 0,896), gece uykusu puanı (p = 0,103), uyanma zamanı puanı (p = 0,187)arasında istatistiksel olarak fark bulunmadı. Sildenafil ve Vardenafil grupları arasındaBeck Depresyon ölçeği puanında anlamlı fark tespit edildi (p < 0,001).SF-36 ölçeğinin fiziksel komponent skoru ile yaş arasında negatif anlamlıkorelasyon belirlendi (r = -0,262, p < 0,05). Mental komponent skoru ile yaş arasındanegatif korelasyon vardı ancak bu istatistiksel anlamlı değildi (r = -0,138, p > 0,05). SF-36ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorlar ile albumin düzeyi arasında pozitif anlamlıkorelasyon vardı (sırasıyla; r = 0,310, p < 0,05, r = 0,388, p< 0,05). SF-36 ölçeğininfiziksel komponent skoru ile Kt/V ve PTH düzeyi arasında korelasyon tespit edilemedi(sırasıyla; r = 0,096, p > 0,05, r = 0,092, p > 0,05). Benzer şekilde mental komponentskoru ile Kt/V ve PTH düzeyi arasında da korelasyon tespit edilmedi (sırasıyla; r = 0,116,p > 0,05, r = 0,091, p > 0,05). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ilehemoglobin düzeyi arasında korelasyon tespit edilmedi (sırasıyla; r = 0,201, p > 0,05, r= 0,181, p > 0,05). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ile beckdepresyon ölçeği puanı arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,545,p < 0,001, r = -0,526, p < 0,001). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ileyatma zamanı arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,319, p < 0,05,r = -0,331, p < 0,05). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ile geceuykusu puanı arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,336, p < 0,05,r = -0,339, p < 0,05). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ile uyanmazamanı arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,340, p < 0,05,r = -0,409, p < 0,001). SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları ile ErektilDisfonksiyon skoru arasında pozitif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = 0,572,p < 0,001, r = 0,498, p < 0,001).Beck Depresyon ölçeği puanı ile yaş, hemoglobin, albumin arasında anlamlıolmayan negatif korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,018, p > 0,05, r = -0,008, p > 0,05,r = -0,218, p > 0,05). Beck Depresyon ölçeği puanı ile Kt/V arasında anlamlı negatifkorelasyon belirlendi (r = -0,296, p < 0,05). Beck Depresyon ölçeği puanı ile PTH düzeyiarasında anlamlı korelasyon saptanmadı (r = 0,029, p > 0,05). Beck Depresyonölçeği puanı ile Erektil Disfonksiyon skoru arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi(r = -0,385, p < 0,05). Beck Depresyon ölçeği puanı ile SF-36 ölçeğinin fiziksel ve mentalkomponent skorları arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,545,84p < 0,001, r = -0,510, p < 0,001). Beck Depresyon ölçeği puanı ile USD bileşenlerininyatma zamanı, gece uykusu, uyanma zamanı puanları arasında anlamlı pozitif korelasyonbelirlendi (sırasıyla; r = 0,522, p < 0,001, r = 0,541, p < 0,001, r = 0,582, p < 0,001).Erektil Disfonksiyon skoru ile yaş arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi(r = -0,291, p < 0,05). Erektil Disfonksiyon skoru ile hemoglobin, Kt/V, PTH düzeyleriarasında korelasyon saptanmadı (sırasıyla; r = 0,172 , p > 0,05, r = 0,069, p > 0,05,r = 0,145, p > 0,05). Erektil Disfonksiyon skoru ile Beck Depresyon ölçeği puanı arasındanegatif anlamlı korelasyon belirlendi (r = -0,385, p < 0,05). Erektil Disfonksiyon skoru ileSF-36 ölçeğinin fiziksel ve mental komponent skorları arasında pozitif anlamlıkorelasyon belirlendi (sırasıyla; r = 0,572, p < 0,001, r = 0,498, p < 0,001). ErektilDisfonksiyon skoru ile USD bileşenlerinin yatma zamanı, gece uykusu, uyanma zamanıpuanları arasında negatif korelasyon vardı ancak bu anlamlı değildi (sırasıyla; r = -0,109,p > 0,05, r = -0,078, p > 0,05, r = -0,025, p > 0,05).USD bileşenlerinin yatma zamanı, gece uykusu, uyanma zamanı ile BeckDepresyon ölçeği puanı arasında pozitif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = 0,522,p < 0,001), r = 0,541, p < 0,001, r = 0,582, p < 0,001). USD bileşenlerinin yatma zamanı,gece uykusu, uyanma zamanı ile SF-36 ölçeğinin fiziksel komponent skoru arasındanegatif anlamlı korelasyon belirlendi (sırasıyla; r = -0,319, p < 0,05, r = -0,336, p < 0,05,r = -0,340, p < 0,05). USD bileşenlerinin yatma zamanı, gece uykusu, uyanma zamanı ileSF-36 ölçeğinin mental komponent skoru arasında negatif anlamlı korelasyon belirlendi(sırasıyla; r = -0,353, p < 0,05, r = -0,360, p < 0,05, r = -0,433, p < 0,001). USDbileşenlerinin yatma zamanı, gece uykusu, uyanma zamanı ile Erektil Disfonksiyonskoru arasında anlamlı olmayan negatif korelasyon saptandı (sırasıyla; r = -0,109, p > 0,05,r = -0,078, p > 0,05, r = -0,025, p > 0,05). USD bileşenlerinin yatma zamanı, gece uykusu,uyanma zamanı ile yaş, hemoglobin, albumin, Kt/V, PTH düzeyleri arasında anlamlıkorelasyon saptanmadı (p > 0,05).Sonuç olarak; erektil disfonksiyon kronik renal yetmezlikte sık görülen bir patolojiolup, tedâvisinde sildenafil ve vardenafil etkili, tolere edilebilir, noninvaziv bir tedaviolarak kullanılabilir. Seksüel fonksiyon bozukluğu, depresyon ve uyku sorunlarının başarılıtedavisi SDBY'li hastaların yaşam kalitesinde düzelmeye yol açacaktır.

Abstract:
Introduction and Objectives:Complaint about erectile dysfunction in chronic renal failure is a commonly seensympotm among people depending on different etiological reasons. This case leads tounsatisfactory life style in patients, and so affects the quality of life negatively due topossible physological problems. In our study, we aimed to compare the effects ofSildenafil and Vardenafil in dialysis patients writen renal failure and erectile dysfucntionon erectile dysfunction, sleep quality, depression and quality of life.Materials and Method:Diagnosed with chronic renal failure and settled in Province of Konya, 32 malepatients with mean age rate 47,2 Â± 10,8 and adnministered with chronic hemodialysis wereincluded into the study. Hemoglobulin, urea, creatinin, albumin, calcium, phosphorus, PTHresults, age duration of dialysis and etiology of chronic renal failure scores were recorded.SF-36 Evaluation Test for quality of life, Beck?s Depression Scale for depression, Post-Sleeping Evaluation Form to evaluate sleeps disorders and SHIM (Sexual Health Inventoryfor Men) to assess erectile dysfunction in men were used.Results:(Average age level 47,2 Â± 10,8) 32 patients treated with hemodialysis wereinvolved in the study.Before the treatment, in Sildenafil group, Erectile Dysfunction score was 13.0 Â±6.1, Beck?s Depression Scale points were 12.4 Â± 8.3, physical component score of SF-36Quality of Life Scale was 65,2 Â± 24,3, mental component score was 55,0 Â± 19,6, bedtimepoints were 2,2 Â± 1,6, nocturnal sleep points were 2,1 Â± 1,3 and waking up points were 1,4Â± 1,4. In Sildenafil group, erectile dysfunction score of the patients after the treatment was21,0 Â± 3,9 (p < 0,001). Beck depression scale point decreased 3,4 Â± 4,0 (p < 0,001).Phpsical component score of SF-36 Life Wuality Score increased 83,3 Â± 19,0 and mentalcomponent score increased 71,2 Â± 16,6 (p < 0,001, p < 0,001, respectively).In Vardenafil group, erectile dysfuction score of the patients prior to the treatmentwas 12,7 Â± 5,9; Beck depression scale point was 7,1 Â± 6,9, physical component score ofSF-36 Life Quailty Score was 67,7 Â± 22,6, mental component score was 56,8 Â± 18,7, bedtime score was 1,9 Â± 1,3, nocturnal sleep score was 1,5 Â± 1,3, waking up score was foundtobe 1,0 Â± 1,1. In this group, erectile dysfucntion score of the patients after the treatment was20,7 Â± 4,0 (p < 0,001). Beck depression scale point decreased 3,9 Â± 5,2 (p < 0,001).Physical component score of SF-36 Life Quality Score increased 83,6 Â± 18,7, mentalcomponent score increased 69,6 Â± 17,7 (p < 0,001, p < 0,001, respectively). Bed time scoredecreased 0,2 Â± 0,7, nocturnal sleep score decreased 0,4 Â± 0,9, waking up score was 0,5 Â±0,8 (p < 0,001, p < 0,001, p < 0,05, respectively).No statistical difference was found between Sildenafil and Vardenafil groups interms of erectile dysfunction score (p = 0,829), physical component score (p = 0,502),mental component score (p = 0,193), bed time point (p = 0,896), nocturnal sleep time (p =0,103) and waking up time (p = 0,187). Significant difference was found between twogroups as to Beck depression scale point (p < 0,001).Negative significant correlation was detected between physical component score ofSF-36 scale and age (r = -0,262, p < 0,05). There was negative correlation between mentalcomponent score and age, but this was not statistically significant (r = -0,138, p > 0,05).Between albumin level, and mental and physical component scores of SF-36 scale, therewas positive significant correlation (r = 0,310, p < 0,05, r = 0,388, p < 0,05, respectively).No correlation could be found between physical component score of SF-36 scale and Kt/Vand PTH levels (r = 0,096, p > 0,05, r = 0,092, p > 0,05, respectively). Similarly, nocorrelation was also found between mental component score and Kt/V and PTH levels (r =0,116, p > 0,05, r = 0,091, p > 0,05, respectively. No correlation was detected betweenhemoglobin level, and physical and mental component scores of SF-36 scale (r = 0,201, p> 0,05, r = 0,181, p > 0,05, respectively). There was negative significant correlationbetween physical and mental component scores of SF-36 scale, and Beck depression scalepoint (R = -0,545, p < 0,001, r = -0,526, p < 0,001, respectively). Negative significantcorrelation was found between physical and mental component scores of SF-36 scale andbed time (r = -0,319, p < 0,05, r = -0,331, p < 0,05, respectively). Between physicalandmental component scores of SF-36 scale and nocturnal sleep time points, there wasnegative significant correlation (r = -0,336, p < 0,05, r = -0,339, p < 0,05, respectively).Negative significant correlation was found between physical and mental component scoresof SF-36 scale and waking up time (r = -0,340, p < 0,05, r = -0,409, p < 0,001,respectively). There was positive significant correlation between Erectile dysfunctionscore, and physical and mental component scores of SF-36 scale (r = 0,572, p < 0,001, r =0,498, p < 0,001, respectively).There was negative insignificant correlation between Beck Depression Scalepoints, and age, hemoglobulin and albumin (r = -0,018, p > 0,05, r = - 0,008, p > 0,05, r = -0,218, p > 0,05, respectively). Negative significant correlation was detected between BeckDepression Scale points and Kt/V (r = -0,296, p < 0,05).No significant correlation was found between Beck Depression scale paint and PTHlevel (r = 0,029, p > 0,05). Negative significant correlation was detected between BeckDepression scale point and Erectile Dysfunction score (r = - 0,385, p < 0,05). There wasnegative significant correlation between Beck Depression Scale point, and physical andmental component scores of SF-36 scale (r = - 0,545, p < 0,001, r = 0,510, p < 0,001,respectively). Positive significant correlation was found between Beck Depression Scalepoint, and bed time, nocturnal sleeping, waking up time points of USD combinations (r =0,522, p < 0,001, r = 0,541, p < 0,001, respectively).Erectile Dysfunction score displayed negative significant correlation related to age(r = - 0,291, p < 0,05). No correlation was detected between Erectile Dysfunction score andhemoglobulin, Kt/V, PTH levels (r = 0,172, p > 0,05, r = 0,069, p > 0,05, r = 0,145, p >0,05, respectively). Negative significant correlation was found between ErectileDysfunction score and Beck Depression Scale point (r = 0,385, p < 0,05). There waspositive significant correlation between Erectile Dysfunction score, and physical andmental component scores of SF-36 scale (r = 0,572, p <0,001, r = 0,498, p < 0,001,respectively). There was negative correlation between Erectile Dysfunction score, and bedtime, nocturnal sleeping, waking up time points of USD combinations, but this was notsignificant (r = - 0,109, p > 0,05, r = - 0,078, p > 0,05, r = - 0,025, p > 0,05, respectively).Positive significant correlation was found between bed time, nocturnal sleeping,waking up time points of USD combinations and Beck Depression Scale point (r = 0,522, p< 0,001, r = 0,541, p < 0,001, r = 0,582, p < 0,001, respectively). Negative significantcorrelation was detected between bed time, nocturnal sleeping, waking up time points ofUSD combinations and physical component score of SF-36 scale (r = 0,319, p < 0,05, r =0,336, p < 0,05, r = - 0,340, p < 0,05, respectively). There was negative significantcorrelation between and mental component score of SF-36 scale (r = - 0,353, p < 0,05, r = -0,360, p < 0,05, r = -0,433, p < 0,001, respectively). Negative insignificant correlation wasdetermined between bed time, nocturnal sleepin, waking up time points of USDcombinations and Erectile Dysfunction Score (r = -0,109, p > 0,05, r = -0,078, p > 0,05, r =-0,025, p > 0,05, respectively). There was no significant correlation between bed time,nocturnal sleeping, waking up time points of USD combinations and age, hemoglobulin,albumin, Kt/V, PTH levels (p > 0,05).Consequently, erectile dysfunction is a commonly encountered pathology in renalfailure, and Sildenafil and Vardinafil could be administered in its treatment as a tolerable,noninvasive regime. Successful treatment of sexual dysfucntion deterionation, depressionand sleep disorders will lead to improvement in quality of lives in patients with ESRD.