Türk sinemasındaki kadın tiplemesi üzerine sosyolojik bir çözümleme: "Sevmek Zamanı"
An Sociological analysis on women (feminine) characterization of the Turkish movei: The Time of Love (Sevmek Zamanı)
Yazar: FUNDA MASDAR
Danışman: PROF.DR. RUHİ KÖSE ; Y.DOÇ.DR. HANDAN TUNÇ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
155ÖZETTürk Sinemasındaki Kadın Tiplemesi Üzerine Sosyolojik BirÇözümleme: ?Sevmek Zamanı?Tez çalışması, sanatsal bir üretim biçimi olan sinemanın toplumsal bir olguolarak cinsiyet eşitsizliği ve kadını ele alış biçimini, temel sorunsal kabul etmiştir.Sinema sanatı geniş tüketici kesimine kolayca ulaşabilen anlaşılmak vealgılanmak açısından diğer sanat dallarına göre avantajları olan sanatsal bir dildir.Ülkemizde yaygın hale gelmesi ve her kesimden izleyicinin ulaşabildiği sinema1960-1990 yılları arasında toplumsal bilinç oluşumunda en etkili sanatsal dilolmayı başarmıştır.Toplumsal bilinç oluşturma işlevi açısından kadın olgusu TürkSineması'nın vazgeçilmez temellerinden biridir. Bilinçli anlamda cinsiyeteşitsizliği çok yönlü tartışılabilen bir konu olmamakla birlikte, Türk Sinema tarihiboyunca dönemlerin toplumsal problemlerine paralel olarak kadın ele alınmıştır.Tez çalışmasının birinci bölümü modern dünyada cinsiyet eşitsizliklerinekarşı tepki gösteren kadın olgusu; feminist teoriler boyutunda irdelenmiştir.Çalışmanın kapsamını ve amacını aşmamak üzere teoriler yalın bilimsel saptamabiçiminde özetlenmiş, herhangi bir teori için bilimsel taraf olunmamıştır. Bubölümde kadının içinde yaşadığı ataerkil düzene karşı geliştirebildiği tepkileridüşünsel ve yaşamsal boyutlarda ortaya koyuş biçimi dünya boyutundaözetlenmiştir.Çalışmanın ikinci bölümü kuramsal çerçevede Türkiye'de kadın olgusunaçok yönlü bakmayı ve kadının varlık problemlerinin ana alanlarını irdelemeyiamaçlamıştır. Sosyal çevrede, ekonomik boyutta, evlilik kurumu içinde, erkekegemen cinsiyet çatışmalarında kadının içinde bulunduğu durum tanımlanmıştır.Tez çalışmasının üçüncü bölümü; Türk Sinemasının en önemliyönetmenlerinden Metin ERKSAN'ın döneminin karakteristik sinema sanatıörneği olan ?Sevmek Zamanı? adlı filminin kadın olgusu açısından incelenmesineayrılmıştır. Bu bölümde, Türk Sinema sanatının gelişim çizgisi içerisinde genelanlamda kadın olgusunun ele alınış biçimleri irdelenirken; sinema sanatıboyutunda Metin ERKSAN sineması röportaj ve söyleşilerle elde edilen verileredayandırılarak incelenmiştir. ?Sevmek Zamanı? bağlamında kadın olgusu TürkSinemasının kadını ele alış biçiminden oldukça farklıdır. Bu fark; başka hiçbirtoplumsal gerekçeye dayanmadan, kadın olgusuna bakılması ve sinemaestetiğinde önemli denemelerin gerçekleştirildiği bir film olmasındankaynaklanmaktadır. Filmin seçiminde bu fark gözetilmiştir. Araştırmacınınakademik çalışma alanının sinema sanatı olması, sinemanın sosyo-kültürelkoşullarına bakılmasında, disiplinler arası bir anlayışın öncelenmesini sağlamıştır.

Abstract:
156ABSTRACTAn Sociological Analysis on Women (Feminine) Characterization of TheTurkish Movie "The Time of Love (Sevmek Zamanı)"This thesis study considers the way the cinema, an artistic style ofproduction, deals with sexual inequality and women as a basic problematic issue.The art of cinema is an artistic language which is more accessible andcomprehensible for large group of consumers. This makes it more advantageouswhen compared with other branches of art. Between the years 1960 and 1990,cinema which became widespread and which was accessible for all moviegoersaccomplished to be the most effective artistic language on formation of socialawareness.The element ?woman? which has a function of forming a social awarenessis one of the indispensable principals of Turkish Cinema. Although sexualinequality is not consciously discussible on very field, woman has been dealt within paralel with the social problems during teh history of Turkish Cinema.In the first section of the thesis study, xomen reacting against the sexualinequalities in the modern world are examined according to the feminist theories.The theories are summarized so as not to go beyond the scope and objective of thestudy. In this section, the women?s intellectual and vital reactions worldwidetowards patriarchal order are analysed.In the second section of the study, woman in Turkey is dealt withcomprehensively and the main fields of women?s existence problems areexamined theoretically. The situation of women in the fields of society, economy,marriage, and patriarchal sexual conflicts is defined.In the third section of the thesis study, the film ?Sevmek Zamani? byMetin ERKSAN, which is a characteristic example of art of cinema during hisperiod is analysed according to the element of woman. General forms o fdealingwith the element of woman is examined in detail within the development processof Turkish Cinema and films by Metin ERKSAN are analysed based on the dataderived from the interviews and conversations. The element of woman in?Sevmek Zamanı? is very different from the way that the Turkish Cinema dealswith woman. This film has been chosen because it didn?t treat the element ofwoman according to the other social reasons and because important experimentswere realized in the field of cinema easthetics.As the academic study field of the researcher is the art of cinema, aninterdiscriplinary approach has been given priority while analysing the issue ofsocio-cultural conditions of cinema.