Yetişkinlik çağında olan bireylerin empati düzeyleri ve kişilik özelliklerinin çeşitli sosyodemografik özelliklere göre değerlendirilmesi
Evaluation of the empathy levels and personality characteristics of adulthood individuals according to various sociodemographic characteristics
Yazar: SİNEM TAŞYARAN
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ŞAHİN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, yetişkinlik çağında olan bireylerin empati düzeyleri ve kişilik özelliklerinin çeşitli sosyodemografik özelliklere göre değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya 714 katılımcı dahil edilmiş ve bu katılımcılara çevrimiçi olarak sosyodemografik bilgi formu, Bilişsel ve Duygulanımsal Empati Ölçeği ve Kişilik İnanç Ölçeği (KİÖ) – Türkçe Kısa Formu sunulmuştur. Araştırma verileri normal dağıldığı için bağlantısız t testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi gibi parametrik testler kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre, erkek, bekar, eğitim düzeyi düşük, ailesi ya da akrabalarıyla yaşayan, ruh sağlığı çalışanı olmayan, kendi mesleğinde çalışmayan, psikolojik/psikiyatrik destek alan, terapi eğitimi almayan, aktif danışan görmeyen, bireysel aktiviteleri tercih eden, ruh sağlığı bölümleri dışında öğrenim gören, sanat ve spor hobilerini tercih etmeyen bireylerin işlevsel olmayan kişilik özelliklerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.  Korelasyon analizi sonuçlarına bakıldığında; empati toplam puanı ile çekingen, bağımlı, obsesif kompulsif, narsisistik, histriyonik ve borderline kişilik alt ölçekleri arasında negatif yönde, zayıf ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Kişilik özelliklerinin duygusal empati üzerindeki etkisini inceleyen diğer regresyon analizine bakıldığında ise antisosyal, bağımlı, obsesif kompulsif ve çekingen kişilik özelliklerinin duygusal empatiyi ters yönde yordadığı tespit edilmiştir.
Araştırma sonuçları kavramsal ve kuramsal çerçeve içerisinde tartışılmış, literatürdeki diğer bulgularla karşılaştırılmış ve araştırmacılara ve klinisyenlere çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to evaluate the empathy levels and personality traits of adult individuals according to various sociodemographic characteristics. For this purpose, 714 participants were included in the study and sociodemographic information form, Cognitive and Affective Empathy Scale and Personality Belief Scale (PBS) - Turkish Short Form were presented to these participants online. Since the research data was normally distributed, parametric tests such as unconnected t test, one-way ANOVA and Pearson correlation analysis were used.
According to the results of the research, those who are male, single, have a low level of education, live with their family or relatives, are not a mental health professional, do not work in their own profession, receive psychological/psychiatric support, do not receive therapy training, do not see active clients, prefer individual activities, do not work outside mental health departments. It has been determined that the dysfunctional personality traits of individuals who are educated and do not prefer art and sports hobbies are significantly higher. Looking at the correlation analysis results; Negative, weak and significant relationships were found between the empathy total score and the avoidant, dependent, obsessive-compulsive, narcissistic, histrionic and borderline personality subscales. When looking at the other regression analysis examining the effect of personality traits on emotional empathy, it was determined that antisocial, dependent, obsessive-compulsive and avoidant personality traits negatively predicted emotional empathy.
The research results were discussed within the conceptual and theoretical framework, compared with other findings in the literature, and various suggestions were made to researchers and clinicians.