Sivas mezar kitabeleri üzerine bir inceleme
The analysis on Sivas's grave epigraphs
Yazar: SEBİHA GÜRLEVİK
Danışman: PROF. DR. HASAN YÜKSEL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Mezar kitabeleri = Grave epigraphies ; Mezarlar = Graves ; Sivas = Sivas ; Sivas Etnografya Müzesi = Sivas Etnography Museum ; Sivas Kalesi = Sivas Castle

Özet:
Tarih araştırmalarında diğer kitabeler gibi mezar kitabeleri de büyük bir önem arz etmektedir. Zira mezar taşlarında yer alan biyografik bilgiler, dönem bakımından bir araya getirildiğinde çok çeşitli konularda günümüze ışık tutmaktadır. Ait oldukları dönemin demografik ve toplumsal yapısına, ekonomisine ilişkin kıymetli bilgiler ihtiva etmektedirler. Bu bağlamda ?Sivas Mezar Kitabeleri Üzerine Bir İnceleme? başlıklı bu çalışmada da Selçuklulardan itibaren Sivas'ın sosyal ve kültürel tarihine yönelik bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır.Bu araştırmanın giriş kısmında belirtildiği üzere şimdiye kadar Sivas üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde Sivas'ın toplumsal ve tarihsel yapısına ilişkin önemli bilgiler içeren mezar kitabelerinin araştırma konusu olarak incelenmediği görülmüş ve buna binaen bu araştırmaya girişilmiştir.Birinci bölümde bu çalışmanın büyük bir bölümünü oluşturan müzedeki mezar ve yapı kitabeleri konu olarak işlenmiştir. Bunlar da kendi arasında envanter numarası belli olanlar ve olmayanlar şeklinde ele alınmıştır.İkinci bölümde Sivas'ta mevcut olan mezarlıklardaki kitabeler incelenerek, üzerlerindeki bilgiler değerlendirmeye tabi tutulmuştur.Üçüncü bölümde hazirelerdeki mezar kitabeleri ele alınmıştır.Dördüncü bölümde ise ?Sivas Mezar Kitabelerine Genel Bir Bakış? başlığı altında ele alınan kitabeler kronolojik olarak, dil açısından, cinsiyet, meslek ve unvan bakımından tasnife tabi tutulup elde edilen bilgiler sistematik olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.Sonuç kısmından sonra yer alan ekler bölümünde ise bu araştırmanın üzerinde yürütüldüğü kitabe metinlerinin hem okunuşlarına ve hem de eski harflerle yazımlarına ve fotoğraflarına yer verilmiştir.

Abstract:
As any historical inscriptions\ epitaphs are also very important materials for the historical researches. The structure of epitaph?s, the personel information or any data written on the gravestones have critical importance for a historian to interpret the demographic, social or economic conditions of its period.This study, namely `A Study on the Epitaphs of Sivas`, is aimed to obtain information from the epitaphs of Sivas (a central Anatoilan city) about the historical, cultural, and social life of the city from the time of Seljuk Sultanate. As indicated in its Prologue, this is the first study on the epitaphs of Sivas which are very important first hand sources to enligten Sivas? social and historical past from a different perspective.The first chapter deals with the epitaphs and the construction (building) inscriptions that are located in Sivas museums. These epitaphs and inscriptions constitute the largest part and most widely cited of this study. These materials in the museums are grouped and referred as ?inventory number known? and ?inventory number unknown?.In the second chapter, it is studied epitaphs located in the graveyards of Sivas in general.In the third chapter, it is discussed the epitaphs in hazires which are a kind of a special grave of religios people located around the religios places like tekke, mesjid or etc?In the fourth chapter the information getting all these epitaphs are classified according to the chronological, linguistic, occupational criteria as well as the gender and title. Results are evaluated for drawing a picture in terms of social, cultural and historical past of Sivas.After the Conclusion part, it is appended a larger part containing transliteration, written form with Arabic spricts and photograps of all epitaphs. These are first hand materials for new researches and other researcers.