Koroner stent uygulanan hastaların ilaç tedavisine uyumu ve ilaç kullanımına ilişkin sağlık inançları
Compliance of patients with coronary stents to drug therapy and health beliefs regarding drug use
Yazar: ATİYE MERTCAN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ HİSAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Stentler = Stents ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Koroner stent uygulanan kişilerde, belirli bir süre kullanılması istenilen ilaçlarda tedaviye uyum sağlanması beklenmektedir. İlaç tedavisi, koroner stent uygulanan bireylerde taburculuk sonrası da devam eden bir süreçtir. İlaç uyumu, bireylerin sağlık inancından doğrudan etkilenmektedir. İlaç kullanımında yaşanılan güçlükler, hastalığı algılama durumu, ilacın etkisine/yan etkisine göre aksatma durumu, kişilerin sosyo-demografik yapıları yine ilaç tedavisine uyumu etkilemektedir. Bu çalışmada koroner stent uygulanan kişilere taburculuk sonrası reçete edilen ilaçlara karşı uyumunu ve sağlık inançlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, araştırma yapılan tarihler arasında bu hastanede koroner stent uygulanıp taburculuk sonrası ilk poliklinik kontrolüne gelen 18-64 yaş aralığında bireyler oluşturmaktadır. Örneklem sayısını belirlemek için evrenin bilindiği durumlarda kullanılan formülden yararlanılmıştır ve 230 birey örnekleme dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak;  kişisel bilgi formu, ilaç uyumuna yönelik soru formu, ilaç kullanmaya ilişkin sağlık inanç (İKİSİ) ölçeği ve ilaca uyum ve reçete yazdırma (İURY) ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan koroner stent uygulanan bireylerin %56.5'i 53-58 yaşları arasında, %64.3'ü erkek, %87'si evli ve %40'ı ilk ve ortaokul mezunudur. Katılımcıların, İURY ölçeğinden toplam ve alt boyutlarından alınan puanlara göre ilaç uyum düzeyinin düşük olduğu bulunmuştur. Koroner stent uygulanan kişilerin, İKİSİ ölçeğinden toplam ve alt boyutlarından alınan puanlara göre ilaç kullanımına ilişkin sağlık inançlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Koroner stent uygulanan bireylerde sağlığın devamı için taburculuk sonrası ilaç uyumu önemlidir ve koroner stent uygulanan bireylerde ilaç uyumunun belirlenmesi ve ilaç uyumunun arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: İlaç uyumu, koroner stent, sağlık inancı, ilaç kullanımı.

Abstract:
Patients with coronary stents are expected to comply with drug treatment which is required to be taken for a certain period of time. Drug therapy is a process that continues after discharge in individuals with coronary stents. Drug compliance is directly affected by the health beliefs of individuals. Difficulties in drug use, perception of the disease, noncompliance dueto the effect/side effect of the drug, and sociodemographic characteristics of individuals also affect compliance with drug treatment. This descriptive and relationalstudy was conductedat Konya Training and Research Hospital, Turkey, to determine the compliance of patients who underwent coronary stenting and were prescribed drugs after discharge and assess their health beliefs. The population of the study consisted of individuals aged 18–64 years, who underwent coronary stent implantation at our hospital and came for their first outpatient clinic follow-up after discharge during the study period. The sample size was calculated based on the formula for known populations,and 230 individuals were included in the sample. Personal information form, questionnaire for drug compliance, drug use health belief scale (DUHBS), and drug compliance and prescription (DCP) scale were used as data collection tools. Of the individuals participating in the study who underwent coronary stenting, 56.5% were aged 53–58years, 64.3% were male, 87% were married, and 40% were primary and secondary school graduates. The drug compliance level of the participants was found to be low according to the scores obtained from the DCP scaleand its subdimensions. It was found that patients who underwent coronary stenting had strong health beliefs related to drug use according to the scores obtained from the DUHBS and its subdimensions. Drug compliance after discharge is important for the maintenance of health in individuals undergoing coronary stenting, and it is recommended to determine and increase drug compliance in individuals undergoing coronary stenting.
Keywords: Drug compliance, coronary stent, health belief, drug use