Yükseköğretim kurumları için kurumsal iletişim yönetimi modeli önerisi: Paydaş görüşlerine dayalı bir karma yöntem araştırması
Corporate communication management model proposal for higher education institutions: A mixed method research based on stakeholder opinions
Yazar: CİHAN KOCABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ALPAYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Türkiye'de bulunan yükseköğretim kurumlarına yönelik kurumsal iletişim yönetimi modelinin geliştirilmesidir. Bu amaca hizmet etmek üzere öncelikle kurumsal iletişim ve yükseköğretim konuları çerçevesinde literatür taraması gerçekleştirilmiş ve çalışma konusu hakkında teorik arka plan bilgileri derlenmiştir. Paydaş görüşlerine dayalı derinlemesine analizlerin yer aldığı çalışmanın karma yöntemde kurgulanması ve çalışmanın birincil ve ikincil amaçlarına hizmet etmek üzere karma yöntemin çok aşamalı deseniyle yürütülmesi uygun görülmüştür. 
Çalışmada tüm araştırma sorularına cevap bulmak üzere dördü nitel, ikisi nicel olmak üzere birbirini destekleyen sıralı emprik çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda yükseköğretim kurumların basılı tanıtım materyalleri, kurumsal sosyal medya hesapları incelenmiş ve kurumsal iletişim birimi çalışanları ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Buradan elde edilen verilere ek olarak literatür ve uzman görüşleri doğrultusunda ölçek geliştirme çalışması yürütülmüş, geçerlik ve güvenirlik çalışması tamamlanan ölçek, yükseköğretim kurumlarının akademik personellerine uygulanmıştır. Son aşamada hem nicel hem de nitel verilerin ışığında danışman ve araştırmacı tarafından taslak bir model çalışılmıştır. Taslak model içerik ve kapsam bakımından değerlendirilmek üzere alan uzmanlarına ve yükseköğretim kurumu kurumsal iletişim birimi yöneticilerinin görüşlerine sunulmuştur. Taslak modele ilişkin dönütler değerlendirilerek model taslağı revize edilmiş ve nihai hale getirilmiştir.
Araştırma kapsamında toplanan nicel verilerinin analizinde Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Bağımsız Gruplar T-Testi ve ANOVA Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizine tabi tutulmuş olup; örüntüler tespit edilerek kod, kategori ve temalar halinde bulgular bölümünde raporlanmıştır. Nicel verilerin analiz SPSS ve AMOS yazılımları ile nitel verilerin analizi ise QSR NVIVO ve MS Excel yardımıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma kapsamında incelenen tanıtım materyallerinde aday öğrencilere yönelik içeriklerin yoğunlukta olduğu bulgulanmıştır. Resmi sosyal medya hesaplarında çoğunlukla tüm paydaşlara yönelik haber ve duyuru niteliğindeki paylaşımlara yer verildiği görülmektedir. Kurumsal iletişim birimi çalışanlarının ifadelerine göre kurumsal iletişim birimleri yükseköğretim paydaşları nezdinde muhatap kabul edilen ilk birimlerdendir. Ayrıca uygulanan ölçekte akademik personelin kendi kurumlarının kurumsal iletişimine yönelik algılarının genellikle olumlu düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Geliştirilen model taslağına ilişkin uzmanların ve kurumsal iletişim yöneticilerinin geridönütlerinden nihai modelin kapsam ve içeriklerinin geliştirilmesinde istifade edilmiştir.
Bu araştırmanın sonuçları yükseköğretim yönetiminin önemli enstrümanlarından biri olan ve gün geçtikçe önemi daha da artan kurumsal iletişim birimlerinin yükseköğretim kurumlarındaki mevcut durumunu çoklu verilere dayalı olarak ortaya koymaktadır.  Ayrıca yükseköğretim kurumlarının kurumsal iletişim birimleri için emprik veriler ışığında geliştirilen model önerisinin tüm yükseköğretim camiasına, kurumsal iletişim birimlerine, ilgili araştırmacılara ve politika yapıcılara fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın son bölümünde araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to develop a corporate communication management model for higher education institutions in Turkey. To accomplish this, a literature review was conducted within the framework of corporate communication and higher education issues, and theoretical background information about the study subject was compiled. It was deemed appropriate that the study, which included in-depth analysis based on stakeholder opinions, was designed using a mixed-method approach and carried out with a multi-stage design method to serve the primary and secondary purposes of the study.
In the study, sequential empirical studies (four qualitative and two quantitative) were conducted to find answers to all research questions. These studies supported one another. Printed promotional materials and corporate social media accounts of higher education institutions were examined and interviews were conducted with employees of the corporate communication unit. In addition, a scale development study was carried out in line with literature and expert opinions, and the scale, whose validity and reliability studies were completed, was applied to the academic staff of higher education institutions. In the last stage, a draft model was studied by a consultant and the researcher, taking into account both quantitative and qualitative data. The draft model was presented to field experts and corporate communication unit managers of higher education institutions for evaluation in terms of content and scope. The draft model was revised and finalized based on feedback received.
Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, Independent Groups T-Test, and ANOVA Test were used to analyze the quantitative data collected within the scope of the research. On the other hand, qualitative data were subjected to content analysis. Patterns were identified and reported in the findings section as codes, categories, and themes. The analysis of quantitative data was conducted using SPSS and AMOS software, and the analysis of qualitative data was conducted using QSR NVIVO and MS Excel.
In the promotional materials examined within the scope of the research, it was found that the content targeted towards candidate students was intense. The official social media accounts were found to mostly include news and announcements for all stakeholders. According to the statements of employees of the corporate communication unit, corporate communication units are often considered as the first point of contact by higher education stakeholders. Furthermore, results from the scale applied indicated that the perceptions of the academic staff towards the corporate communication of their institutions were generally positive. The feedback received from experts and corporate communication managers regarding the developed draft model was used to develop the scope and content of the final model.
The results of this research reveal the current state of corporate communication units, which are an important aspect of higher education management and are becoming increasingly important in higher education institutions, based on multiple data sources. It is believed that the model proposal developed for the corporate communication units of higher education institutions using empirical data will benefit the entire higher education community, corporate communication units, relevant researchers, and policy makers. In the final part of the study, suggestions for future research and practitioners are provided.