21. yüzyılda gelir eşitsizliği, yoksulluk ve ekonomik büyüme ilişkisi: Farklı gelir gruplarındaki ülkeler üzerine ampirik bir analiz
The relationship of income inequality, poverty and economic growth in the 21st century: Countries with different income groups an empirical analysis
Yazar: FIRAT CEM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET HANİFİ ASLAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada iktisat literatürü için geçmişten günümüze kadar oldukça önemli olan gelir eşitsizliği, yoksulluk ve ekonomik büyüme ilişkileri teorik ve ampirik olarak geniş bir perspektifle ele alınmıştır. Literatüre bakıldığında, konuyla ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen kesin bir fikir birliğine varılamadığı görülmektedir. Konuyla ilgili temel problem, 21. Yüzyılda gelişmiş ülkelerde bile yoksulluğun ve gelir eşitsizliğinin her geçen gün giderek artmasıdır. Bu tez çalışmasının yapılmasının nedeni, bu önemli sorunun analizi ve çözüm yolları konusunda literatürde görülen görüş ayrılıklarının azaltılmasına bir katkıda bulunma arzusudur. Bu konunun seçilmesi; gelişmiş, gelişmekte ve gelişmemiş ülkelerin yoksulluk, gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkilerini teorik ve ampirik geniş bir analizinin yapılması açısından oldukça önemlidir. Bu araştırmada yapılacak ampirik analizlerin sonuçlarına göre özellikle gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde yüksek düzeyde görülen gelir eşitsizliği ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik çeşitli politika önerilerinin ortaya konulması hedeflenmiştir.Çalışmada yapılan ampirik analiz, 2000-2018 dönemine ait veriler baz alınarak panel veri yöntemiyle yapılmış olup, Dünya Bankası'nın Atlas Metodu kullanılarak gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkeler şeklinde belirlenen üç ülke grubu için ve üç farklı modelle yapılmıştır. Bu modellerde bağımlı değişken olarak gelir eşitsizliği Gini katsayısıyla, yoksulluk kafa sayısı endeksiyle, ekonomik büyüme de kişi başı milli gelirle temsil edilmiştir. Arthur Okun'un sefalet endeksi, insani gelişme endeksi ve demokrasi endeksi ise bağımsız değişkenler olarak seçilmiştir. Panel veri analizinde yatay kesit bağımlılık testi ve bunun sonucunda gerekli işlemler yapıldıktan sonra, verilere panel regresyon testi uygulanmıştır. Bu testler, gelir gruplarına ve modellere göre değişkenlerin etkisinin birbirinden farklı olduğunu göstermiştir. Daha sonra, modellerde yer alan bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında kısa ve uzun dönemli ilişkilerin olup olmadığını tespit etmek için Durbin-Hausman eş bütünleşme testi yapılmış, değişkenler arasında kısa dönemli ilişkiler bulunmazken, bunların uzun dönemde ilişkili oldukları görülmüştür. Son olarak, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerini göstermek amacıyla Dumitrescu-Hurlin nedensellik testi yapılmış ve aralarında tek ve çift yönlü nedensellikler olduğu tespit edilmiştir. Bu tez çalışması, genel olarak, 21. Yüzyılın küreselleşen Dünyasında gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler yanında gelişmiş ülkelerde de gelir eşitsizliği ve yoksulluk sorununun derinleştiği ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde kişi başına milli gelirin arttırılması, hukuka bağlılığın ve demokrasinin güçlendirilmesi, insani gelişme endeksini yükseltici reformlar ve iyileştirmelerin yapılması, sefalet endeksi bileşenlerinde yer alan işsizliğin ve enflasyonun düşürülmesi gibi tedbirlerle yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin azaltılabileceği sonucuna varılmıştır. Gelişmiş ülkelerde; kişi başına milli gelir ve insani gelişme endeksinin gelir eşitsizliklerini azalttığı, enflasyon ve işsizlikte görülen artışların ise gelir eşitsizliğini ve yoksulluğu olumsuz bir şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Gelişmiş ülkelerde Gini katsayısında ve sefalet endeksinde görülen artışlar kişi başına milli geliri azaltırken, insani gelişme endeksinin yükselmesinin kişi başı milli geliri arttırdığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde kişi başına milli gelir artışlarının gelir eşitsizliği ve yoksulluğun azaltılmasında önemli bir faktör olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Bu tez çalışmasının analiz sonuçlarının literatürdeki diğer çalışmalarla uyumlu olduğu görülmüştür.
Bu sonuçlar ışığında, gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkeler için zenginlerden daha çok fakirlerden daha az alınan kademeli bir vergi sistemi, negatif gelir vergisi politikası, transfer ödemeleri ve sosyal yardım politikaları, enflasyonla mücadele ve istihdamı arttıcı kamu politikaları, tarım ve toprak reformu, bireylerin beşeri sermayelerini arttırıcı eğitim harcamalarına verilen desteğin arttırılması, çağa uygun modern bir hukuk sistemi, yolsuzlukla mücadele politikaları ve robot vergisi gibi gelir eşitsizliği ve yoksulluğu azaltıcı, iktisadi büyümeyi arttırıcı birçok ekonomik, sosyal, politik ve kurumsal politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relations between income inequality, poverty and economic growth, which are very important for the economics literature from the past to the present, are discussed in a broad perspective theoretically and empirically. When we look at the literature, it is seen that although many studies have been made on the subject, a definite consensus has not been reached. The main problem on the subject is that poverty and income inequality are increasing day by day, even in developed countries in the 21st century. The reason for making this thesis is the desire to contribute to the analysis of this important problem and to reduce the disagreements in the literature about the solutions. The selection of this topic is very important in terms of making a broad theoretical and empirical analysis of the relations between poverty, income inequality and economic growth in developed, developing and underdeveloped countries. According to the results of the empirical analyzes to be made in this research, it is aimed to present various policy proposals for reducing the high level of income inequality and poverty, especially in developing and underdeveloped countries.The empirical analysis in the study was made with the panel data method based on the data of the 2000-2018 period, and it was made with three different models and for three country groups determined as developed, developing and underdeveloped countries by using the World Bank's Atlas Method. In these models, income inequality is represented by the Gini coefficient, the poverty head index, and economic growth is represented by per capita national income as the dependent variable. Arthur Okun's misery index, human development index and democracy index were selected as independent variables. In the panel data analysis, after the cross-section dependency test and as a result, the necessary actions were made, the panel regression test was applied to the data. These tests showed that the effect of the variables differed from each other according to income groups and models. Then, Durbin-Hausman cointegration test was performed to determine whether there are short- and long-term relationships between dependent and independent variables in the models. While no short-term relationships were found between the variables, they were found to be related in the long-term. Finally, Dumitrescu-Hurlin causality test was performed to show the causality relationships between the variables and it was determined that there were unidirectional and bidirectional causality between them. In this thesis, it has been revealed that the problem of income inequality and poverty has deepened in developed countries as well as underdeveloped and developing countries in the globalizing world of the 21st century.According to the results, it has been concluded that poverty and income inequality can be reduced by measures such as increasing national income per capita in developing and undeveloped countries, strengthening adherence to law and democracy, making reforms and improvements that increase the human development index, reducing unemployment and inflation, which are included in the components of the misery index. In developed countries; it was concluded that per capita income and human development index reduced income inequalities, while increases in inflation and unemployment affected income inequality and poverty negatively. It has been revealed that while the increases in the Gini coefficient and the poverty index in developed countries decrease the per capita national income, the increase in the human development index increases the per capita income. In addition, it has been concluded that the increase in national income per capita is an important factor in reducing income inequality and poverty in developing and underdeveloped countries. The results of the analysis of this thesis study were found to be compatible with other studies in the literature.In the light of these results, for developed, developing and undeveloped countries, many economic, social, political and institutional policy suggestions have been made such as a tax system that is less gradual than the rich rather than the poor, a negative income tax policy, transfer payments and welfare policies, anti-inflation and employment-increasing public policies, agricultural and land reform, increasing support for education expenditures that increase people's individual income, a contemporary legal system, anti-corruption policies and reducing income inequality and poverty, such as the robot tax.