Kentsel mekanda sanat ve kalıcılık üzerine
About permanence and art in urban space
Yazar: ESMANUR YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SONAY ÇEVİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geçicilik = Temporariness ; Kalıcılık = Permanence ; Kentsel mekan = Urban space ; Sanat = Art

Özet:
Sürekli değişen ve dönüşen yapısıyla kalıcılık, zamana direnen ve dayanıklı olma yönleriyle tanımlanmasının ötesine geçerek günümüzde öne çıkan geçiciliğin bir parçası olmuştur. Sanatın da değişim ve dönüşüm geçirerek geçici özellik kazanmasıyla örtüşen bu durum, kalıcılığın incelendiği ve kentsel mekanda sanatla olan ilişkisinin sorgulandığı çalışmanın yapılmasına zemin hazırlamıştır. 
Özellikle 20. yüzyıldan itibaren sanat, sanatçı, izleyici, sanat nesnesi, sanat mekanı, zaman ve hareket dinamiklerinde meydana gelen değişim ve dönüşümler sanatta geçicilik algısının artmasına ve bu doğrultuda farklı sanatsal yaklaşımların ve sanat türlerinin açığa çıkmasına neden olmuştur. 2000'li yıllardan sonra kentsel mekanda yaygınlaşan geçici sanatsal üretimler, mimari, enstalasyon, heykel, grafiti, mural art, performans sanatı, dijital sanat: video enstalasyon kapsamında giderek yaygınlaşmış ve sanatın kentsel mekanda kalıcılıkla olan ilişkisi farklı boyutlar kazanmıştır. 
Çalışma kapsamında, ilk olarak, kalıcılığa genel bir bakış ve problem sunularak konuya yaklaşım ele alınmıştır. Ardından literatür analiziyle kalıcılığı tanımlayan-açıklayan kavramlar, kalıcılık formları, kalıcılığın kentsel mekanda sanatla kurduğu ilişki, sanatta kalıcılığın oluşmasında etkili bileşenler-ögeler- kaliteler ve farklı sanatsal yaklaşımlar incelenmiştir. Analiz bölümünde ise küme örnekleme tekniğiyle yaygın-hedefli örneklem grupları oluşturularak analizler ve değerlendirmeler yapılarak sonuç ve öneriler oluşturulmuştur. Kronolojik bir bakışla yapılan çalışmanın, kent ve sanat alanına önemli katkılar vereceği düşünülmektedir.

Abstract:
Permanence, which is constantly changing and transforming, has gone beyond being defined as being resistant to time and being durable, and has become a part of the temporary that stands out today. This situation, which coincides with the increasing temporary nature of art, paved the way for a study on permanence and urban art.
Especially, since the 20th century, changes and transformations in art, artist, audience, art object, art space, time and movement dynamics have led to an increase in the perception of temporality in art and, in this direction, to the emergence of different types and approaches of art. After the 2000s, temporary art have become increasingly widespread in the urban space such as architecture, installation, sculpture, graffiti, mural art, performance art, digital art: video installation and according that permanence in the urban space has acquired different aspects.
Within the scope of the study, firstly, an overview of permanence and the problem were presented and the approach to the subject was discussed. Then, the concepts that define and explain permanence, the forms of permanence, the relationship of permanence with art in urban space, the components-elements-quality and different artistic approaches that are effective in the formation of permanence in art are examined through literature analysis. In the analysis part, common-targeted sample groups were created with cluster sampling technique, analyzes and evaluations were made, and conclusions and recommendations were created. It is thought that the thesis, which is done with a chronological view, will make important contributions to the field of city and art.