Türk resim sanatında Türk Bayrağı imgesi
The Turkish Flag image in Turkish painting
Yazar: SERKAN ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. ZEYNEP RÜÇHAN ŞAHİNOĞLU ALTINEL
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bayraklar = Flags ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; İmge = Image

Özet:
Osmanlı modernleşmesi ile Batılı teknikte resim anlayışına yönelen Türk resim sanatından başlayıp günümüze kadar uzanan süreçte, bayrak imgesinin geçirdiği görsel ve anlamsal dönüşümler bu tezin ana eksenini oluşturmaktadır. Tez kapsamında ilk önce bayrak kavramı tartışılmıştır. Türk resim sanatında içeriğinde bayrak bulunan çalışmalarda, imgenin hangi bağlamlarda ele alındığı da bu referanslarla açıklanmıştır. Avrupa'nın Endüstri Devrimi ile yaşadığı dönüşümler ve özellikle ulus-devlet kavramına yöneliş, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde etkili olmuş ve 1. Dünya Savaşı'nın etnik politikaları ve saray dışındaki siyasal hakim sınıfların da etkisiyle, Türkçülük ve milliyetçilik kavramları da 1900'lü yılların başlarında yeni kurulacak olan Türkiye'nin taşıyıcı elemanı olmuştur. Dönemin sanatsal pratiklerinde de, bayrak imgesinin yansıması genellikle bu bağlamda olmuştur. Cumhuriyet sonrasında, dönemin ideolojisini yansıtan resimlerde artış bulunmaktadır. Özellikle İnkılap Sergileri'nde bayrak imgesi ideoloji ve sanat arasındaki ilişkiyi açıkça göstermektedir. Daha sonraki dönemde resmin ontolojik sorunlarına yönelen sanatçı oluşumları, eserlerindeki bayrak imgesinin taşıdığı anlamların yanında, bayrak imgesini plastik bir değer olarak da çalışmalarına aktarmışlardır. Bu kapsamda, yerellik, gelenek, Anadolu kavramlarıyla birlikte bayrak imgesine rastlanmaktadır. Tezin son bölümünü oluşturan 1980 sonrası süreç ise dönemin içinde barındırdığı sosyo-ekonomik yapı da ele alındığında, sanatsal uygulamalardaki bayrak imgesi daha çok ulus-devlet, ataerkillik, liberal ekonomi politikalarına yönelik eleştirel bakışta üretildiği görülmektedir.

Abstract:
The visual and semantic transformations that the flag image has undergone during the process beginning with Turkish painting, which tends towards the painting concept in Western technique with Ottoman modernization, and extending till the present day, constitute the main axis of this thesis. First of all, the concept of the flag is discussed within the scope of the thesis. Under which contexts the image is embraced in artworks bearing the flag image in Turkish painting is also explained with these references. The transformations that Europe has gone through, with the Industrial Revolutions, and especially tending towards the nation-state concept, became effective in the latter periods of the Ottoman Empire, and with the impact of World War I's ethnical policies, and the politically governing class out of the palace, the concepts of Turkishness and nationalism became the bearing element of Turkey, which was to be established in the early 1900s. The reflection of the flag image on the period's artistic practices was as such within this context. There is a rise in paintings which reflect the corresponding period's ideology following the Republic. The flag image, especially in Revolution Exhibitions ("İnkılap Sergileri"), clearly demonstrates the relationship between ideology and art. The artist formations channelling the ontological problems of painting in the following periods incorporated the flag image into their works as a plastic value, apart from the meanings that the flag image bears in their artworks. Within this scope, the flag image is encountered in affiliation with the concepts of locality, tradition, and Anatolia. When the post-1980 process, comprising the final part of the thesis, is approached in terms of the socio economic structure that the corresponding period harbours, it is seen that the flag image in artistic implementations is produced with a critical view oriented more to nation-state, patriarchy, and liberal economy policies