Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında kaşıntı semptomunun şiddeti ile serum Phoenixin düzeyinin arasındaki ilişkinin araştırılması
The relationship between the severity of pruritus symptoms and serum Phoenixin levels in end-stage renal disease patients
Yazar: ALİ BARUTÇU
Danışman: PROF. DR. BİLGE AYGEN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY), böbreklerin endokrin, metabolik ve sıvı-elektrolit dengesi gibi fonksiyonlarını yerine getirememesi sonucu çeşitli semptomların görüldüğü ciddi bir klinik tablodur. SDBY hastalarında sık görülen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen semptomlardan biri de kaşıntı olup henüz patofizyolojisi tam olarak anlaşılamamıştır. İmmün sistemin disregülasyonu, mikroinflamasyon, kserozis, üremi, kalsiyum ve magnezyum dengesizlikleri gibi çeşitli mekanizmalarla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. 
Son yıllarda hayvan modelleri üzerinde yapılan çalışmalarda, Phoenixin (PNX)'in başta hipotalamus olmak üzere birçok dokuda eksprese edilen bir nöropeptit olduğu ve reprodüktif sistemdeki görevinin yanında nosisepsiyon ve kaşıntı gibi duyusal süreçlerde de rol oynayabileceği  öne sürülmektedir. Ancak bu nöropeptidin serum düzeyi ile kaşıntı semptomunun arasındaki ilişki olup olmadığını saptayacak insanlar üzerinde bir araştırma henüz yapılmamıştır. 
Bu çalışmada, hemodiyaliz (HD) tedavisi gören SDBY hastalarında serum PNX-14 ve PNX-20 düzeyleri ile kaşıntı semptomu arasındaki ilişkiyi araştırdık. Çalışmamızda kaşıntı semptomunun şiddetini Türkçe'ye çevrilmiş 5-D Kaşıntı Ölçeğine göre belirleyerek 30 kaşıntılı HD hastası, 30 kaşıntısız HD hastası ve 30 sağlıklı kontrol grubu birey olmak üzere üç grup incelendi. Serum PNX düzeyleri ile kaşıntı semptomunun şiddeti arasındaki ilişki değerlendirildi. İstatistiksel analize göre serum PNX düzeyleri ile kaşıntı semptomunun şiddeti arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). HD öncesi ve sonrası serum PNX düzeylerinde de anlamlı bir değişim gözlenmedi (p>0.05). Ancak HD hastalarındaki PNX-14 düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p<0.05).
Özet olarak, çalışmamızda SDBY hastalarında serum PNX düzeyleriyle kaşıntı semptomu arasında bir ilişkinin olmadığı, polisülfon membran diyalizör ile yapılan HD tedavisinin PNX konsantrasyonunu HD başlangıcına göre değiştirmediği ve SDBY hastalarında PNX-14 düzeyinin sağlıklı bireylere göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte PNX'in metabolizması, klirensi ve degredasyonunda böbreğin rolünün net olarak açıklanabilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, kaşıntı, phoenixin, serum düzeyleri

Abstract:
End-stage renal failure (ESRD) is a serious clinical condition in which various symptoms are observed as a result of the failure of the kidneys to fulfil their endocrine, metabolic and fluid-electrolyte balance functions. Pruritus is a common symptom in patients with ESRD that negatively affects quality of life and its pathophysiology is not yet fully understood. It is thought to be associated with various mechanisms including immune system dysregulation, microinflammation, xerosis, uremia, calcium and magnesium imbalances. 
Recent studies on animal models have suggested that Phoenixin (PNX) is a neuropeptide expressed in many tissues, especially in the hypothalamus, and may play a role in sensory processes such as nociception and pruritus as well as its role in the reproductive system. However, no human study has yet been conducted to determine whether there is a relationship between the serum level of this neuropeptide and pruritus.
In this study, we investigated the relationship between serum PNX-14 and PNX-20 levels and pruritus symptom in ESRD patients undergoing hemodialysis (HD) treatment. In our study, we determined the severity of pruritus symptom according to the Turkish translated 5-D Pruritus Scale and three groups including 30 pruritic HD patients, 30 non-pruritic HD patients and 30 healthy control group subjects were examined. The relationship between serum PNX levels and the severity of pruritus symptom was evaluated. According to statistical analysis, no significant correlation was found between serum PNX levels and the severity of pruritus symptom (p>0.05). No significant change was observed in serum PNX levels before and after HD (p>0.05). However, PNX-14 level in HD patients was significantly higher than in the control group (p<0.05).
In summary, our study  was concluded that there was no relationship between serum PNX levels and pruritus symptom in ESRD patients, HD treatment with polysulfone membrane dialyser didn't change PNX concentration compared to HD baseline and PNX-14 levels were higher in ESRD patients compared to healthy individuals. However, further studies are needed to clearly explain the role of the kidney in the metabolism, clearance and degradation of PNX.
Keywords: End-stage renal failure, pruritus, phoenixin, serum levels