Sağlık hizmetleri sistemine çok boyutlu güven ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir alan araştırması
The relationship between multidimensional trust in the health services system and health literacy: Field research
Yazar: SAFA EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ GÖKKAYA
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Güven = Confidence ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Özel sağlık hizmet sunucuları = Private health service providers

Özet:
Bu çalışma Yozgat Şehir Hastanesi'ne poliklinik hizmeti almak için başvuran bireylerin sahip 
oldukları sağlık okuryazarlık düzeyleri ile sağlık hizmetleri sistemine duymuş oldukları çok 
boyutlu güven düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 
ayrıca sağlık hizmetlerine çok boyutlu güven ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin 
katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterip 
göstermediğinin ortaya konulması da hedeflenmiştir. Bu kapsamda kolayda örnekleme 
yöntemiyle araştırmaya dâhil edilen 503 katılımcıya anket veri toplama aracı ile ulaşılmıştır. 
Kapsadığı zamana göre kesitsel, araştırma amaçlarına göre açıklayıcı tipte hazırlanan bu 
araştırmada; üç alt boyuttan oluşan sağlık okuryazarlık ölçeği, üç alt boyuttan oluşan sağlık 
hizmetleri sistemine duyulan çok boyutlu güven ölçeği ve demografik bilgi formu 
kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız grup t testi, one-way ANOVA testi, Pearson 
kolerasyon ve Regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda 
katılımcıların sağlık okuryazarlık düzeylerinin düşük (2,63  0,697), sağlık sistemine duymuş 
oldukları güven düzeylerinin ise yüksek (3,33  0,532) olduğu saptanmıştır. Katılımcıların 
sağlık okuryazarlık düzeyleri ile medeni durum, kronik bir rahatsızlığın olup olmaması, yaş, 
eğitim durumu ve meslek değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar ortaya 
çıkmıştır. Sağlık hizmetleri sistemine duyulan çok boyutlu güven düzeyleriyle katılımcıların
meslekleri ve son bir yıl içerinde sağlık kurumuna gitme sayıları arasında istatistiksel açıdan 
anlamlı sonuçlar çıkmıştır. Sağlık okuryazarlığı ve sağlık hizmetlerine duyulan çok boyutlu 
güven arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca sağlık 
okuryazarlığının sağlık hizmetlerine duyulan çok boyutlu güven üzerinde anlamlı bir etkisi 
olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları göstermektedir ki; sağlık hizmetlerine duyulan 
güven, her zaman olumlu bir sağlık çıktısı olarak değerlendirilmemeli ve bu noktada sağlık 
okuryazarlığı düzeylerinin düşük olabileceği göz ardı edilmemelidir. Bu noktada bireylerin 
sağlık okuryazarlık düzeyleriyle birlikte sağlık hizmetlerine duymuş oldukları güven 
artırılmalı, bu yönde müdahale ve planlar geliştirilmelidir.

Abstract:
This study seeks to assess the relationship between the health literacy levels of individuals 
who applied for outpatient services at Yozgat City Hospital and their multidimensional trust in 
the healthcare system. The study also sought to determine if multidimensional trust in 
healthcare services and health literacy levels vary considerably based on the participants' 
individual and demographic factors. In this context, 503 participants, who were included in 
the research with convenience sampling method, were reached with the survey data collection 
tool. The health literacy scale consisting of three sub-dimensions, the multidimensional trust 
in the health services system scale consisting of three sub-dimensions, and the demographic 
information form were employed in this study. This study Which was designed as a crosssectional study pertaining to the time period covered and an explanatory study in terms of the 
research objectives. İndependent sample t-test, one-way ANOVA test, and Pearson Correlation 
and Regression analysis were used to test the research hypotheses. The analyses revealed that 
the participants' levels of health literacy were low (2,63  0,697) and their trust levels in the 
healthcare system were high (3,33  0,532). The demographic analysis revealed statistically 
significant correlations between the participants' health literacy levels and the variables of 
marital status, the presence of a chronic illness, age, education level, and profession. There 
was a statistically significant association between the multidimensional trust levels of 
participants in the health services system and the variables of profession, and frequency of 
visits to a health institution within a year. Testing the relationship between the two variables 
revealed a negative and statistically significant relationship between health literacy and 
multidimensional trust in the healthcare system. As a result of the regression analysis, it was 
seen that health literacy had a effect on multidimensional trust in health services. Research 
results show that; It is important to keep in mind that trust in health services cannot always be 
seen as a positive health outcome and health literacy may be low at this point. At this point, 
individuals' health literacy levels and their trust in health services should be increased, and 
interventions and plans should be developed in this direction.