Tıbbi bir bitki olan Calendula officinalis L.'nin in vitro koşullarda klonal çoğaltımı üzerine araştırmalar
Investigation on i̇n vitro clonal propagation of the medicinal plant Calendula officinalis L.
Yazar: BETÜL KURTULUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. BURCU ÇETİN
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Tez çalışmasında farklı konsantrasyon ve kombinasyonlardaki bitki büyüme düzenleyicilerinin, tıbbi ve aromatik bir bitki olan Calendula officinalis L.'de kallus oluşturma ve mikroçoğaltım potansiyeli araştırılmıştır. 
Yaprak, hipokotil, kotiledon ve kotiledon nod ekplantları, in vitro çimlendirilmiş tohumlardan elde edilen bitkiciklerden izole edilmiştir. Tohumlar %70'lik ethanolde 3 dk, %10'luk çamaşır suyunda 5 dk steril edildikten sonra, 3 seri saf su ile 3'er dk bekletilerek durulanmış ve yüzey sterilizasyonu yapılmıştır. Tohumlar Murashige ve Skoog (MS) ortamında çimlendirilmiştir.
Araştırmanın birinci aşamasında; bitki büyüme düzenleyicilerinin yaprak ve kotiledon eksplantlarında kallus oluşturma etkileri incelenmiştir. Eksplantlar sitokinin ve oksin bitki büyüme düzenleyicileri (0.5, 1.0 mg/L 2,4 D; 0.5, 1.0 mg/L kin; 0.5 mg/L IAA)  içeren MS ortamlarında kültüre edilmişlerdir. En iyi kallus gelişimi kotiledon eksplantlarından 1 mg/L 2,4D + 0,5 mg/L kin.+ 0,5 mg/L IAA içeren MS ortamlarda; yaprak eksplantlarından 1 mg/L 2,4D + 1 mg/L kin.+ 0,5 mg/L IAA içeren MS ortamlarda gözlenmiştir. 
Araştırmanın ikinci aşamasında; hipokotil, kotiledon ve kotiledon nodu eksplantları, kallus oluşumu ve rejenerasyonu için çeşitli konsantrasyonda sitokinin (BAP; 1.0, 2.0 mg/L) ve oksin (IBA; 0.1, 0,5 mg/L) ilave edilmiş MS ortamlarda kültüre edilmişlerdir. En iyi sonuçlar kotiledon nodu eksplantlarında gözlenmiştir. En fazla yaprak gelişimi (13.14 ± 2,72) 2 mg/L BAP + 0,5 mg/L IBA içeren MS ortamında, uzun sürgünler (1,62 cm ± 0,13) 1 mg/L BAP; içeren MS ortamlarında sekiz hafta sonunda belirlenmiştir. 
Sürgünlere köklendirilme işlemleri için farklı konsantrasyonlarda (0,3, 0,5 ve 1 mg/L) IBA uygulanmıştır. En iyi kök oluşumu 0,3 mg/L IBA (%77) içeren ortamda belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Calendula officinalis L., Bitki büyüme düzenleyicileri, Yaprak, Hipokotil, Kotiledon, Kotiledon nod, In vitro, Murashige ve Skoog (MS), Sitokinin, Oksin.

Abstract:
INVESTIGATION ON IN VITRO CLONAL PROPAGATION OF THE MEDICINAL PLANT CALENDULA OFFICINALIS L.   
Betül KURTULUŞ
Biology Department, M. S. Thesis, 2015
Thesis Supervisor: Assist. Prof. Burcu ÇETIN
SUMMARY
The present study was conducted to investigate the effects of different concentrations and combinations of plant growth regulators (PGRs) on callus induction and micropropagation of Calendula officinalis L., a medicinal and aromatic herb.
Leaf, hypocotyl, cotyledon and cotyledon node explants, excised from the plantlets obtained by in vitro germinated seeds. The seeds were surface sterilized with 70 %  ethanol for 3 mins, 10 % commercial bleach for 5 mins. subsequently, 3 times rinsed with sterile water for 3 mins. The seeds were germinated in Murashige ve Skoog (MS) medium. 
In the first experiment; the effects of plant growth regulators were researched on callus induction in leaf and cotyledon explants. The explants were cultured on MS medium supplemented with different concentrations and combinations of cytokinins (0.5, 1.0 mg/L 2,4 D; 0.5, 1.0 mg/L kin) and auxin (0.5 mg/L IAA). The best callus induction from cotyledon explants was observed at MS media containing 1 mg/L 2,4 D + 0,5 mg/L kin + 0,5 mg/L IAA and from the leaf explants at MS media containing 1 mg/L 2,4 D + 1 mg/L kin + 0,5 mg/L IAA. 
In the second experiment; hypocotyl, cotyledon and cotyledon node explants were cultured on MS media supplemented with various concentrations of cytokinins (BAP; 1.0, 2.0 mg/L) and auxin (IBA; 0.1, 0,5 mg/L) for callus induction and regeneration. The best results were achieved with cotyledon nodes. The highest number of shoots (13.14 ± 2,72) was observed in a treatment with 2 mg/L BAP + 0,5 mg/L IBA and the longest shoots (1,62 ± 0,13) was observed in a treatment with 1 mg/L BAP, after eight weeks of culture.
The shoots were treatment with various IBA (0.3, 0.5 and 1 mg/L) concentration for rooting. The best rooting was observed in the MS medium supplemented with 0.3 mg/L IBA (77 %). 

Keywords: Calendula officinalis L., Plant growth regulators (PGRs), Leaf, Hypoctyl, Cotyledon, Cotyledon node, In vitro, Murashige ve Skoog (MS), Cytokinin, Auxin.