50 yaş üstü erişkinlerde internet-sosyal medya kullanımının bilişsel fonksiyonlar ve depresyon düzeyi ile ilişkisi
The relationship of internet-social media use with cognitive functions and depression level in adults over 50 years
Yazar: MERVE UZKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL KUŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Depresyon = Depression ; Sosyal medya = Social media ; Yaşlılar = Aged ; Yetişkinler = Adults ; İnternet = Internet

Özet:
Giriş ve Amaç: Teknolojik gelişmelerin ilerlemesiyle sadece genç nüfus değil orta yaş ve yaşlı nüfus da pek çok alanda ortaya çıkan yeniliklerden etkilenmeye başlamıştır. Yaşlandıkça dış uyaranların azalması bilişsel fonksiyonlarda azalmaya sebep olabilir ve sağlık problemleri, yalnızlık gibi yaşlılığın getirdiği sorunlardan dolayı depresyon riskinde artış olabilir. Çalışmamızda orta yaş ve yaşlı bireylerdeki internet ve sosyal medya kullanımının depresyon ve bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışma olarak yürütülmüştür. Çalışmamızın evrenini Kahramanmaraş'ta yaşayan 50 yaş üstü 232.233 kişi oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, prevalansın bilinmediği durumlar için %50 sıklık baz alınarak hesaplandığında; %5 hata payı ve %95 güven aralığı ile 384 çıkmaktadır. Çeşitli nedenlerle olabilecek fireler de göz önüne alınarak 403 kişiye ulaşılması hedeflenmesine rağmen 398 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcılara literatür ‎taranarak ‎oluşturulmuş, sosyodemografik bilgilerin yer aldığı anketin yanında Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Form ve Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği araştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 398 kişinin yaş ortalaması 59,8±7,8 yıl olarak bulunmuştur. Bireylerin %40,7'si internet kullanmayı, %48,7'si sosyal medyayı kullanmayı bildiklerini ifade ettiler. Depresyon ve bilişsel fonksiyon bozukluğu görülme oranları internet ve sosyal medya kullanan bireylerde kullanmayanlara göre anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0,001). Yapılan lojistik regresyon analizine göre yaşlı, okuryazar olmayan, sadece okuma-yazma bilen ya da ilkokul mezunu olan, internet ve sosyal medya kullanmayan bireylerin bilişsel fonksiyon bozukluğuna yakalanma riskinin; genç, üniversite mezunu olan, internet ve sosyal medya kullanan bireylere göre daha yüksek olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda orta yaş ve yaşlı bireyler arasında internet ve sosyal medyanın kullanımının yaygınlaşmaya başladığı, kullananlarda da önemli ölçüde bilişsel fonksiyon bozukluğunun ve depresyon sıklığının daha az olduğu görülmektedir. Ortaya çıkan bu bulgular, giderek artmakta olan yaşlı nüfusta sık görülen demans ve depresyonun önlenmesine yardımcı olabilir ve daha kaliteli bir yaşam sürmelerine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Introduction and Aim: With the technological developments, not only the young but also the middle-aged and elderly populationshave begun to be influenced by innovations in many areas. Decreasing external stimuli with aging can cause a decrease in cognitive functions, and there may be an increase in the risk of depression due to old age problems such as health problems and loneliness. In our study, it is aimed to find the effect of the internet and social media use in middle-aged and elderly individuals on depression and cognitive functions.
Materials and Methods: This research is carried out as a descriptive study of a cross-sectional type.The universe of the study is 232.233 people over 50 years old living in Kahramanmaraş. The sample size is 384 with 5% margin of error and 95% confidence interval when the prevalence is unknown, calculated based on 50% frequency. Although it was aimed to reach 403 people considering the wastage that may occur due to various reasons, 398 people were reached. In addition to the questionnaire with sociodemographic informationcreated by scanning the literature, the Geriatric Depression Scale-Short Form and Montreal Cognitive Assessment Scale were applied to the participants by face-to-face interviews by the researcher.
Results: The average age of 398 people participating in the study was found to be 59.8 ± 7.8 years.40.7% of individuals stated that they knew how to use the internet and 48.7% of them knew how to use social media.The rates of depression and cognitive dysfunction were significantly lower in individuals using the internet and social media than those who did not (p<0,001). According to the logistic regression analysis, the risk of cognitive dysfunction was found to be higher in the elderly, illiterate, literate, or primary school graduates, who do not use the internet and social media than young people, university graduates, using the internet and social media.
Conclusion: In our study, it is seen that the use of the internet and social media has become more common among middle-aged and elderly individuals, and the cognitive dysfunction and depression frequency are significantly lower among the users. These findings can help prevent dementia and depression, which are common in the growing elderly population, and contribute to a better quality of life.