Hipertansiyon hastalarının hastalık algısı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease perception and healthy lifestyle behaviors of hypertension patients
Yazar: CEYLAN YALÇİN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hipertansiyon hastalarının hastalık algısı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi ve ikisi arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Bingöl Devlet Hastanesi KardiyolojiPolikliniğineEkim2022 - Ocak 2023 tarihleri arasında başvuran araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 250 hipertansiyon hastası dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında,  Kişisel Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II(SYBDÖ II)kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA, Post Hoc analizler için Bonferroni testleri ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular:Hastalık Algısı Ölçeğine aithastalık belirtileri alt boyutundan 7.12±2.88, hastalık hakkındaki görüşleri alt boyutlarına ait puan ortalamaları;  süre-akut/kronik 24.73±4.84, sonuçlar 21.42±5.49, kişisel kontrol 23.01±3.55, hastalığı anlayabilme 14.64±5.38, süre döngüsel 15.51±2.56, duygusal temsiller 22.66±5.46 bulunmuştur. Hastalık nedenleri boyutuna aitpsikolojik alt boyutundan 20.20±4.92, risk alt boyutundan 20.00±4.14, bağışıklık alt boyutundan, 7.64±2.52 ve şans alt boyutundan 4.20±1.54 puanını almışlardır.Toplam SYBDÖ II puan ortalaması113.74±17.18 bulunmuştur.
Hipertansiyon hastalarında Hastalık Algısı Ölçeğihastalık tipi alt boyutu ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim ve toplam puanları arasında negatif yönde zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuçlar: Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hipertansiyon hastalarının hastalık algısı ilesağlıklı yaşam biçimi davranışlarının arasında negatif ve pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Hastalık algısı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarınınarttırılmasını sağlamak amacıyla hemşirenin danışmanlık ve bakım rolünün kullanılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Hastalık algısı, hemşirelik, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, hipertansiyon

Abstract:
Aim: The purpose of this research is to evaluate the disease perception and healthy lifestyle behaviors of hypertension patients and to determine the relationship between the two.
Material and Method: This research included 250 hypertension patients who met the research criteria and agreed to participate in the study at Bingöl State Hospital Cardiology Polyclinic between October 2022 and January 2023. Personal Information Form, Illness Perception Scale and Healthy Lifestyle Behaviors Scale 2 were used to collect data. In the evaluation of the data, arithmetic mean, standard deviation, skewness and kurtosis coefficients, t-test in independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA), Welch ANOVA in cases where group variances are not homogeneous, Bonferroni tests and correlation analysis were used for Post Hoc analyses. 
Results:llness Perception Scale, 7.12±2.88 from the disease type sub-dimension, mean scores from the views about the disease sub-dimension; duration-acute/chronic 24.73±4.84, results 21.42±5.49, personal control 23.01±3.55, understanding the disease 14.64±5.38, duration cyclical 15.51±2.56, emotional representations 22.66±5.46. They received 20.20±4.92 points from the psychological sub-dimension of the disease causes dimension, 20.00±4.14 from the risk sub-dimension, 7.64±2.52 from the immunity sub-dimension, and 4.20±1.54 from the luck sub-dimension. The total HLBS II score average was found to be 113.74±17.18.It was found that there was a weak negative relationship between the disease type subscale of the Illness Perception Scale and the physical activity, nutrition, spiritual development and total scores of the Healthy Lifestyle Behaviors Scale in hypertension patients.
Conclusion:In line with the results obtained from the research, it was concluded that there was a negative and positive significant relationship between the disease perception of hypertension patients and their healthy lifestyle behaviors.It is recommended that the nurse's consultancy and care role be used in order to increase disease perception and healthy lifestyle behaviors.
Key Words: Disease perception, nursing,hypertension, healthy lifestyle behaviors,