Çatalçeşme-Güzelyalı-Akçakiraz köyleri (Elazığ) çevresindeki magmatik kayaçların petrografik ve jeokimyasal özellikleri
Petrographic and geochemical characteristics of magmatic rocks around the Çatalçeşme-Güzelyali-Akçakiraz villages (Elaziğ)
Yazar: AYŞE KÜBRA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. SEVCAN KÜRÜM
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mineraloji Petrografi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Elazğ D-GD'sunda yayılım gösteren Geç Kretase yaşlı Elazığ Magmatitlerinin incelenmesini amaçlayan bu çalışmada, birimin litolojik özellikleriyle beraber petrografik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. 
Elazığ Magmatitleri çalışma bölgesinde plütonik ve volkanik kayaçlarla temsil edilir. Bölgede volkanik kayaçlar çok daha geniş yayılımlıdır ve çoğunlukla masif piroklastik kayaçlar litolojisinde bulunur. Piroklastik kayaçlarla ardalanmalı olarak bulunan lavlar bazikten asidik bileşime kadar değişen kayaçlar içerir. Plütonik kayaçlar ise ortaç asidik bileşimlidirler.
Pütonik ve volkanik kayaçların element içerikleri bakımından birbirleriyle genel olarak uyumlu oldukları ana ve iz elementlerin SiO2 ile değişimlerini gösteren Harker ve çoklu element diyagramları olmak üzere diğer diyagramlarda da gözlenmiştir. Subalkali özellikli olan tüm örneklerden plütonik kayaçlar toleyitik özellikli iken volkanik kayaçlar düşük ve orta-K'lu toleyitik ve kalkalkalen özelliklidirler. Büyük İyon Yarıçaplı Element (BİYE) ve Hafif Nadir Toprak Elementler (HNTE) bakımından farklı oranlarda zenginleşme gösteren tüm kayaçlar Nb, Ta ve Ti bakımından belirgin negatif anomali göstermektedir.  Tüm kayaçlardaki element dağılımları, yitimle zenginleşmiş spinel lerzolit bileşimli litosferik kaynak kökenli ergiyiğin, kıtasal kabuk kayaçları ile etkilendiğini göstermektedir. Elementlerin alt kıtasal kabuk kayaç ortalamaları ile uyumluluk göstermesi de verileri desteklemektedir.

Abstract:
In this study, which aims to examine the Late Cretaceous Elazig Magmatites spreading in Elazğ E-SE, lithological characteristics of the unit, as well as petrographic and geochemical properties were examined.
Elazig Magmatites are represented by plutonic and volcanic rocks in the study area. Volcanic rocks are much extensive in the region and are mostly found in massive pyroclastic rocks lithology. The lavas found intercalated with pyroclastic rocks contain rocks ranging from basic to acidic composition. Plutonic rocks are moderately acidic in composition.
It has been observed that putonic and volcanic rocks are generally compatible with each other in terms of their element contents in other diagrams, including Harker and multi-element diagrams, which show the variation of main and trace elements with SiO2. Of all the samples with subalkaline characteristics, plutonic rocks are tholeiitic, while volcanic rocks are low and medium-K tholeiitic and calc-alkaline. All rocks with different rates of enrichment in terms of Large Ion Lithophile Elements (LILE) and Light Rare Earth Elements (LREE) show significant negative anomalies in terms of Nb, Ta and Ti. Element distributions in all rocks show that the subduction-enriched spinel lherzolite-composition lithospheric source is affected by continental crustal rocks. The compatibility of the elements with sub-continental crustal rock averages also supports the data.