Sürükleyici gazetecilik uygulamaları, oyunlaştırma ve ludenik haber okuma üzerine bir araştırma
A study on immersive journalism practices, gamification and ludic news reading
Yazar: MEHMET ARİF ARIK
Danışman: DOÇ. DR. MURAD KARADUMAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: 360 derece video = 360-degree video ; 3D sanal dünyalar = 3D virtual worlds ; Gazetecilik = Journalism ; Yeni gazetecilik = New journalism ; Yeni medya = New media

Özet:
Sürükleyici gazetecilik, 360 derece görüntüleme, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal
gerçeklik (VR) gibi teknolojiler kullanarak okuyucuları aktif bir şekilde haberlerin merkezine
yerleştiren, duygusal tepki ve empati odaklı bir habercilik biçimidir. Bu çalışma, sürükleyici
gazeteciliğin haberin anlaşılabilirliği ve izleyici üzerindeki etkisini incelemeyi, genç nesillerin
haber tüketim eğilimlerine katkısını değerlendirmeyi ve bu gazetecilik biçiminin meslekte
sürdürülebilir bir uzmanlık alanı olarak gelişme potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Çalışmanın kuramsal çerçevesi Oyunlaştırma ve Ludenik haber okuma teorisidir. Çalışmada,
yarı yapılandırılmış görüşmeler ve odak grup yöntemine dayalı çoklu nitel araştırma deseni
kullanılmıştır. Bu doğrultuda, ölçüt örneklem tekniğiyle belirlenen 5 akademisyen ve 5 gazeteci
ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, ayrıca 6 genç nesil bireyle odak grup çalışması
gerçekleştirilmiştir. Bulgular, sürükleyici teknolojilerle hazırlanmış haberlerin, kullanıcılar
üzerinde geleneksel haberlere kıyasla daha güçlü ve yoğun bir etki yarattığını göstermiştir.
Ancak, erişilebilirlik kısıtlamaları ve yüksek maliyet gibi zorluklar, bu etkinin geniş çapta
yayılmasını engellemektedir. Bununla birlikte sürükleyici gazeteciliğin, haberin anlaşılırlığı
üzerinde olumlu bir etkisinin olmayacağı bulgulanmıştır. Genç kullanıcıların, sürükleyici
gazeteciliğin içerdiği oyunlaştırma ve eğlence unsurları sebebiyle bu tür haberlere ilgi
gösterdiği ve bu yaklaşımın haber tüketim yönelimlerine olumlu katkılar sağlayabileceği
görülmüştür. Ancak bu durumun teknolojik karmaşıklıklar ve etik kaygılar gibi önemli
engellerin ortadan kaldırılmasıyla gerçekleşebileceği de bir diğer önemli bulgudur. Sürükleyici
gazeteciliğin yenilikçi anlatım teknikleriyle gazeteciliğin geleceğini şekillendirme
potansiyeline sahip olduğu hem akademisyenler hem de gazeteciler tarafından belirtilmiştir.
Ancak, bu yaklaşımın yaygınlaşması ve sürdürülebilir bir uzmanlık alanına dönüşmesi için
teknolojik ilerlemelere ve eğitim programlarına ihtiyaç duyulduğu çalışma sonunda ortaya
konulmuştur

Abstract:
Immersive journalism is a form of journalism that actively places readers at the centre
of the news by using technologies such as 360-degree imaging, augmented reality (AR) and
virtual reality (VR), and focuses on emotional response and empathy. This study aims to
examine the impact of immersive journalism on news comprehensibility and audience, to
evaluate its contribution to the news consumption tendencies of young generations and to reveal
the potential of this form of journalism to develop as a sustainable specialisation in the
profession. The theoretical framework of the study is Gamification and Ludenic news reading
theory. In the study, a multiple qualitative research design based on semi-structured interviews
and focus group method was used. In this direction, semi-structured interviews were conducted
with 5 academics and 5 journalists selected by criterion sampling technique and a focus group
study was conducted with 6 young generation individuals. The findings showed that news
prepared with immersive technologies had a stronger and more intense impact on users than
traditional news. However, challenges such as accessibility restrictions and high costs prevent
this impact from being widely disseminated. It was also found that immersive journalism would
not have a positive effect on news comprehensibility. It has been observed that young users are
interested in this type of news due to the gamification and entertainment elements of immersive
journalism and that this approach can contribute positively to news consumption orientations.
However, another important finding is that this situation can be realised by eliminating
important obstacles such as technological complexities and ethical concerns. Both academics
and journalists have stated that immersive journalism has the potential to shape the future of
journalism with its innovative narrative techniques. However, it was revealed at the end of the
study that technological advances and training programmes are needed for this approach to
become widespread and turn into a sustainable field of expertise.