Yazılı belgelere göre coğrafi Suriye'de Geç Hitit Dönemi
According to written documents, Late Hittite Period in geographical Syria
Yazar: MEHMET YİĞİT MEYDAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN PEKER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Filoloji = Philogy ; Geç Hitit Dönemi = Late Hittite Period ; Geç Hititler = Late Hititites ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hiyeroglifler = Hieroglyphs ; Kuzey Suriye = Nort Syria ; Suriye = Syria ; Çivi yazısı = Cuneiform ; Şehir devletleri = Urban governments

Özet:
Anadolu toprakları üzerinde kurulmuş ilk imparatorluk olan Hitit Devleti, var olduğu dönem boyunca, Anadolu üzerinde olduğu kadar civar coğrafyalar üzerinde de etkili olmuştur. Hitit Devleti'nin, Anadolu dışında hakimiyet sağladığı bölgelerin başında ise Coğrafi Suriye Bölgesi gelmektedir. Hitit Devleti, kuruluşunun ilk döneminden itibaren bölgeye ilgi duymuş, bu bölge üzerindeki askeri etkinlikleri sonucunda ise bir imparatorluk halini almıştır. Bu büyük imparatorluğun MÖ 12. yüzyılda yıkılması sonucunda, bölgede var olan Hitit İmparatorluğu ile bağlantılı siyasi formasyonlar varlıklarını sürdürmeyi başarmış ve Hitit kültürünü sonraki yüzyılarda da Coğrafi Suriye Bölgesi'nde yaşatmaya devam etmişlerdir.
Bu tez çalışmasının ana konusu, literatürde Geç Hitit Devletleri olarak adlandırılan bu siyasi yapıların, Coğrafi Suriye Bölgesi üzerindeki varlıklarını, günümüze ulaşan yazılı belgeler üzerinden incelemek ve bölgenin tarihini anlamaya çalışmaktır. Tez konusu ele alınırken öncelikle dönemin belgeleri sıralanmış, daha sonra bu belgelerden elde edilen bilgiler ışığında Coğrafi Suriye'nin tarihi anlatılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda bu çalışmanın ana ve en önemli kaynağı Geç Hitit yazılı belgeleridir. Çevre kültürlere ait filolojik belgeler de ikincil kaynak olarak kullanılmıştır. Sonuç olarak, Coğrafi Suriye'nin bilinen tarihine ilişkin MÖ 3. binyıldan başlayarak Geç Hitit Devletleri Dönemi'ne kadar gelişen tarihsel süreç özetlenmiş, Geç Hitit Devletleri Dönemi'nin sonuna kadar bölgenin tarihinin sunulması ile bu tez çalışması tamamlanmıştır.

Abstract:
The Hittite Empire, which was the first empire established on Anatolian lands, had an impact on the surrounding geographies as well as on Anatolia throughout its existence. Geographical Syria Region is one of the regions where the Hittite Empire dominated outside of Anatolia. The Hittite State has been interested in the region since the first period of its establishment. As a result of its military activities on this region, it has become an empire. This great empire as a result of its collapse in the 12th century BC, the political formations associated with the Hittite Empire that existed in the region managed to survive and continued to keep the Hittite culture alive in the Geographical Syria Region in the following centuries.
The main subject of this study is to examine the existence of these political structures, which are called the Late Hittite States in the literature, on the Geographical Syria Region, through the written documents that have survived to the present day and to try to understand the history of the region. While dealing with the subject, firstly the documents of the period were listed, then the history of Geographical Syria was tried to be explained in the light of what we learned from these documents. In this context, the main and most important source of this study is the Late Hittite written documents. In summary, this study, which started by summarizing the historical process that developed from the 3rd Millennium BC to the Late Hittite Period regarding the known history of Geographical Syria, was completed by presenting the history of the region until the end of the Late Hittite States Period.