COVID-19 pandemisi sürecinde ortodonti asistanları, staj öğrencileri ve tedavi aşamasındaki hastaların tutum ve davranışlarının bölgesel olarak değerlendirilmesi
Regional assessment of the attitudes and behaviors of orthodontic interns, dental students and patients in the treatment stage during the COVID-19 pandemic period
Yazar: OĞUZHAN KALE
Danışman: DOÇ. DR. ALEV AKSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Davranış = Behavior ; Ortodonti = Orthodontics ; Ortodontistler = Orthodontists ; Pandemiler = Pandemics ; Tutumlar = Attitudes ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, COVID-19 pandemisi sürecinde ortodonti asistanları, staj öğrencileri, tedavi aşamasındaki hastaların ve diğer bireylerin oral hijyen, dezenfeksiyon, anksiyete ve stres durumlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
	Gereç ve Yöntem: Isparta'daki ortodonti asistanları, staj öğrencileri, tedavi aşamasındaki hastalar çalışmaya dahil edildi. Alınan onamın ardından 7 bölümden oluşan anket uygulandı. Ankette; sosyodemografik durumları ve COVID-19 pandemisi hakkındaki genel bilgilerini ölçen 17, ortodontik tedavi ile ilgili 12, oral hijyen alışkanlıklarını ölçen 16, anksiyete, stres ve kaygı durumunu ölçen 40, depresyon durumunu ölçen 20, el hijyeni inanç ölçeği ile ilgili 22, el hijyeni uygulama envanteri ile ilgili 13 adet soru bulunmaktadır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışma gruplarındaki 587 katılımcının 11'i ortodonti asistanı, 193'ü staj öğrencisi, 383'ü ortodontik tedavi aşamasındaki hasta ve %64,7'si kadın, %35,1'i erkek olup yaş ortancaları 22±8,4'tü. Lise ve yüksek eğitim seviyesindeki hastaların, pandemi döneminde ortodontik tedaviye devam etmeyi düşünme oranlarının, ortaokul ve düşük eğitim seviyesindekilere göre daha fazla olduğu, hastaların çoğunlukla apareylerini düzenli kullanmaya devam ettiği saptandı (p>0,05). Hekim kontrolü gerektiren acil durumlar değerlendirildiğinde; braket atması, apareyin kırılması, sabit apareyin ağızdan çıkması ve ağız içinde yaralar oluşmasının sıklıkla işaretlendiği anlaşıldı. Katılımcıların pandemi öncesi ve pandemi sürecindeki oral hijyen alışkanlıklarının çoğunlukla değişmediği saptandı. Anksiyete ve kaygı düzeyleri yüksek olan kadınların oranının, erkeklere göre daha fazla olduğu saptandı (p<0,05). Hafif ve orta depresyon geçiren öğrencilerin oranının, hastalardan daha fazla, minimal depresyon geçiren öğrencilerin oranının hastalardan daha az olduğu belirlendi. Kadınların el hijyeni inancının, erkeklere oranla daha yüksek olduğu anlaşıldı. Çalışma grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Ortodonti asistanları ve staj öğrencilerinin, el hijyenine çoğunlukla dikkat ettikleri anlaşıldı (p>0,05).
Sonuç: Eğitim seviyesi yüksek olan hastaların pandemi döneminde ortodontik tedaviye devam etmeyi düşündükleri, en acil durumun braket atması olarak işaretlendiği, pandeminin oral hijyen alışkanlıklarını değiştirmediği, anksiyete-stres-kaygı düzeyinin kadınlarda daha fazla olduğu, öğrencilerin depresyon seviyesinin hastalardan fazla olduğu, asistan ve öğrencilerin bu dönemde el hijyenine daha fazla dikkat ettiği görüldü. 

Anahtar Kelimeler: Covid-19, ortodonti, pandemi

Abstract:
Aim: The aim of our study is to evaluate the oral hygiene, disinfection, anxiety and stress situations of orthodontic interns, dental students, and patients in the treatment phase and other individuals during the COVID-19 pandemic period.
Materials and Methods: Orthodontic interns, dental students, and patients in the treatment phase in Isparta were included in the study. After receiving the consent, a questionnaire consisting of 7 parts was applied. In the survey; there are 17 measuring sociodemographic conditions and general knowledge about the COVID-19 pandemic, 12 about orthodontic treatment, 16 measuring oral hygiene habits, 40 measuring anxiety, stress and anxiety, 20 measuring depression statuses, 22 about hand hygiene belief scale, 13 practicing hand hygiene questions about the inventory. The data obtained was statistically analised.
Results: Of the 587 participants in the study groups, 11 were orthodontic intern, 193 dental students, 383 patients at the treatment stage. They were 64,7% female, 35,1% male and their median age was 22±8,4. It was found that the rate of thinking of continuing orthodontic treatment during the pandemic period of the patients with high school and higher educational level was higher than those with middle school and lower educational level, and the patients mostly continued to use their appliances regularly (p> 0,05). When emergencies requiring physician control are evaluated; It was understood that bracket falling, breakage of the appliance, coming out of the fixed appliance and mouth sores were frequently marked. It was found that the oral hygiene habits of the participants before and during the pandemic period remained mostly unchanged. It was found that the proportion of women with high levels of anxiety and worry was higher than men (p <0,05). It was determined that the rate of students with mild and moderate depression was higher than the patients and the rate of students with minimal depression was lower than the patients. It was understood that women had more hand hygiene beliefs than men. There was no statistically significant difference between the study groups in this regard. It was understood that orthodontics assistants and intern students mostly paid attention to hand hygiene (p> 0,05).
Conclusion: Patients with a high level of education thought to continue orthodontic treatment during the pandemic period, the pandemic situation did not change their oral hygiene habits, the level of anxiety-stress-worry was higher in women, and the level of depression of the dental students was higher than the patients and interns at this period. It was observed that dental student paid more attention to hand hygiene.

Key Words: Covid-19, Orthodontics, Pandemic