Sağlık çalışanlarının yaşlı istismarı ve ihmali hakkında bilgi ve tutumları: Ölçek geliştirme çalışması
Knowledge and attitudes of healthcare professionals about elderly abuse and neglect: A scale development study
Yazar: EBRU GÜLMEZ
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılara kötü muamele = Elder abuse ; Yaşlılık = Old age ; İhmal = Neglect ; İstismar = Abuse

Özet:
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin yaşlı istismarı ve ihmali hakkında bilgi ve tutumlarını ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması olarak tanımlayıcı ve psikometrik olarak yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Sivas ili ve çalışmaya izin veren ilçelerinde çalışan hemşireler oluşturmuştur. Araştırma 580 hemşire üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Temmuz 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma verileri literatür doğrultusunda hazırlanan Bilgi Formu ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Hemşirelerin Yaşlı İstismarı ve İhmali Konusunda Bilgi ve Tutumları Taslak Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için etik kuruldan, kurumlardan ve hemşirelerden yazılı izin alınmıştır. Çalışma kapsamında toplanan verilerin analizinde 15 farklı istatistiksel analiz (Cronbach Alfa katsayısı, Korelasyon Analizi, Student t Testi, KMO (Kaiser-Meyer Olkin), Örneklem Yeterliği analizi, Barlett's Örneklem Büyüklüğü Testi, Açıklayıcı faktör analizi olarak (exploratory factor analaysis), Principal Compenent (Temel Bileşenler), Varimax Dik Döndürme, Scree Plot testi, Shapiro-Wilks testi, Kolmogorov Smirnov testi, Yapısal eşitlik modellemesi (YEM), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ) uygulanmıştır. Analizler bilgisayarda SPSS for Windows 23.00 istatistik paket programı ile AMOS 23.00 paket programı ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular:  Çalışmamızda yapılan geçerlik-güvenirlik analizleri ile Hemşirelerin Yaşlı İstismarı ve İhmali Hakkında Bilgi ve Tutumları Taslak Ölçeği 63 maddeden 39 maddeye inmiş ve üç alt boyuttan oluşmuştur. Son haliyle 39 maddeden oluşan ölçeğin 4 maddesi ters madde olarak belirlenmiştir. Bu durumda ölçekten alınabilecek en düşük puan 55 en yüksek puan ise 179'dur.  Ölçek maddelerinin faktör yükleri 0,480 -0,774 ve alt boyutların iç tutarlılığı 0,80-0,96 aralığında olup, yüksek güvenirliktedir. Yapı geçerliği açısından doğrulayıcı faktör analizi uyum iyiliği indekslerinde ölçeğin uyumunun kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu saptanmıştır.
Çalışmamızda Hemşirelerin Yaşlı İstismarı ve İhmali Hakkındaki Bilgi ve Tutumları Ölçeği (HYİİBTÖ) ile örneklem grubu üzerinde yaptığımız değerlendirmede (161.19±22.184 puan ortalaması /min:26; max:130) bulunmuştur. 
Sonuç: Hemşirelerin Yaşlı İstismarı ve İhmali Hakkında Bilgi ve Tutumları Ölçeğinin yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda, geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kullanılabileceği saptanmıştır. Çalışmamızda hemşirelerin yaşlı istismarı ve ihmali hakkındaki bilgi ve olumlu tutumlarının yüksek düzeyde olduğu, bununla birlikte farkındalıklarının düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir.
Ölçeğin bu haliyle alanda yapılacak olan çalışmalarda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This research was conducted descriptively and psychometrically as a scale development study to measure nurses' knowledge and attitudes about elder abuse and neglect.
Materials and Methods: The universe of the research was created by nurses working in Sivas province and districts that allow working. The research was carried out on 580 nurses. June Dec 2023 Research data were collected between the dates of July 2022 and June 2023. The research data were collected with the Information Form prepared in line with the literature and the Nurses' Knowledge and Attitudes Draft Scale on Elderly Abuse and Neglect, whose validity and reliability study was conducted. In the analysis of the data collected within the scope of the study, 15 different statistical analyses (Cronbach Alpha coefficient, Correlation Analysis, Student t Test, KMO (Kaiser-Meyer Olkin), Sample Adequacy analysis, Barlett's Sample Size Test, Exploratory factor analysis as explanatory factor analysis, Principal Component (Basic Components), Varimax Vertical Rotation, Scree Plot test, Shapiro-Wilks test, Kolmogorov Smirnov test, Structural equation modeling (SEM), Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test) were applied. The analyses were performed with SPSS for Windows 23.00 statistical package program and AMOS 23.00 package program on the computer.
Results: With the validity-reliability analyzes conducted in our study, the Nurses' Knowledge and Attitudes About Elderly Abuse and Neglect Draft Scale was reduced from 63 items to 39 items and consisted of three sub-dimensions. The last features were determined as the 4-item item of the 39-item processor. In this case, the lowest score that can be obtained from the scale is 55, and the highest score is 179. The factor loads of the scale items are 0,480 -0,774; the internal consistency of the sub-dimensions is 0,80-0,96 and has high reliability. In terms of structure validity, confirmatory factor analysis found that the harmony of the scale was compatible at an acceptable level in the goodness of fit indices.
In our study, Nurses' Knowledge and Attitudes about Elder Abuse and Neglect were found in the evaluation we made on the sample group with the Scale (HSIIBTO) (average score of 161.19±22.184 / min:26; max:130).
Conclusion: As a result of the validity and reliability analyses of the Nurses' Knowledge and Attitudes about Elder Abuse and Neglect, it was determined that the Draft Scale can be used as a valid and reliable scale. In our study, it was determined that nurses' knowledge and positive attitudes about elder abuse and neglect were at a high level, while their awareness was at a low level.In this form, it is proposed to use the scale as a valid and reliable measurement tool in the studies to be conducted in the field.
The keywords: Elder abuse, Elder neglect, Nurse, Knowledge, Attiude