Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalardakan şekeri regülasyonunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin kronik hastalıklarda beklenen stigma ölçeği ile değerlendirilmesi
Type-2 diabetes mellitus diagnosis patientsevaluation of the effect of blood candy regulation on the quality of life with the expected stigma scale in chronic diseases
Yazar: SELMAN BARAN
Danışman: DOÇ. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Kronik Hastalıklarda Beklenen Stigma Ölçeği (CIASS) Earnshaw ve ark. tarafından kronik hastalıklarda beklenen stigmanın ve kaynaklarının tespiti için geliştirilmiş, 12 sorudan oluşan bir ölçektir. Diabetes Mellitus bütün dünyayı etkileyen, endokrin hastalıkların en yaygın olanıdır. Diabetes Melitus kronik fiziksel bir hastalık olmanın yanında hasta açısından ruhsal, duygusal, sosyal, psikoseksüel bir dizi sorun ve çatışmanın gündeme gelmesine yol açabilen bir durumdur. Beyin işlevlerini etkileyerek psikiyatrik bozukluklara yol açabileceği gibi, hastalığın algılanması ve hastanın yaşam alanlarına etkisine bağlı olarak da psikiyatrik tablolar ortaya çıkabilir Diyabetik bireylerde emosyonel tepkiler, uyum güçlükleri ve depresif bozukluklar en sık karşılaşılan ruhsal sorunlardır. Yaşam kalitesi düşüklüğü, diabetes mellitus tanılı hastalarda, yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. Ancak literatür taramasında kan şekeri regülasyonu ile yaşam kalitesi düşüklüğü ile ilgili çalışma bulunmamaktadır. Biz de bu çalışma ile kan şekeri regülasyonu ile yaşam kalitesi arsındaki ilişkiyi türkçe güvenirlik ve geçerlilik çalışması yapılan Kronik hastalıklarda beklenen stigma ölçeği ile değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve yöntem: Çalışmaya İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet ve Genel Dahiliye polikliniklerine takip ve tedavi amacıyla başvuran, 40 yaş üstü, çalışma için onamı alınmış, kooperasyon ve oryantasyonu tam dışlanma kriterlerindeki herhangi bir özelliği olmayan Tip 2 diyabet tanılı 200 hasta dahil edildi. Olguların son 6 ay içinde bakılan Hba1c düzeyleri hastanemiz sisteminde tarandı. Başvuru sırasında hastalara; Kronik Hastalıklarda BeklenenStigma Ölçeği(CIASS) ölçeği uygulandı. HgA1c düzeyi 8 in altı ve 8 veya 8 in üstü olacak şekilde iki grup oluşturuldu. HgA1c düzeyi 8 in altı saptanan hastaların kan şekerleri regüle olarak kabul edildi. Veriler toplanırken poliklinikte bir odada hastalar ile yüz yüze görüşme yapılarak hasta bilgi formları dolduruldu. Araştırma ve uygulanacak ölçekle ilgili açıklamalar yapıldıktan sonra hastaların Kronik Hastalıklarda Beklenen Stigma Ölçeği formunu yardımsız doldurmaları sağlandı. Son 6 ayda bakılan APG, HbA1c, spot idrarda kreatinin/mikroalbümin değerleri hastane veri programından bakıldı.

Bulgular: HastalarIın yaş ortalamaları 59,18±8,80 olan 105 kadın, 95 erkek toplam 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların beden kitle indeksi ortalaması 29.41 ±5.03; açlık kan şekeri ortalaması 175.38,±72,45 mg/dL; HbA1c değeri ortalaması %8,09±1,98, HbA1c değeri < %8 olan hasta sayısı 115(%57,8) , ≥%8 olan hasta sayısı 85 (%42,2)idi. Hastaların %8,8 (n=16)' i sadece insülin ;%50,3 (n=100)' ü sadece oral antidiyabetik ilaç; %41,7(n=83) OAD +insulin tedavisi almaktaydı. Spot idrarda bakılan mikroalbuminüri pozitif hasta sayısı %30,7(n=62), negatif % 69,3(n=138) saptandı. HgbA1c ≥ 8 olan grupta stigma ölçeği, 1.bölüm, 2.bölüm, 3.bölüm, total stigma skoru HgbA1c ˂ 8 olan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Cinsiyet, eğitim durumu, kullanılan ilaç ve mikroalbumuniri ile alınan stigma skorları arasında anlamlı korelasyon saptanmadı

Sonuç: Dm psikososyal sonuçlar nedeniyle stigmatizasyona neden olan kronik bir hastalıktır. Daha iyi kan şekeri regülasyonu ile stigmatizasyonun azaltılabileceği kanaatine vardık. Bu temelde diabetli hastanın bütüncül olarak ele alınması, fiziksel sağaltım yanında hastalığa eşlik eden organik, mental, ruhsal, psikofizyolojik ve psikososyal tabloların da tanı ve sağaltımının da dikatte alınması gerektirir.

Anahtar Kelimeler: tip- 2 diabetes mellitus, kan şekeri regülasyonu, yaşam kalitesi, stigmatizasyo

Abstract:
Aim: The Chronic Illness Anticipated Stigma Scale (CIASS) was developed to measure anticipated stigma (i.e., expectations of prejudice, stereotyping, and discrimination) among people living with chronic illnesses. The CIASS is a 12-item scale with three subscales differentiating among sources of anticipated stigma, including friends and family members, work colleagues, and healthcare workers. Diabetes Mellitus is the most common endocrine disease affecting the World. In addition to being a chronic physical disease, Diabetes Melitus is a condition that may cause a series of problems, conflicts, mental, emotional, social and psychosexual issues. It may cause psychiatric disorders by affecting brain functions, as well as psychiatric manifestations depending on the perception of the disease and its effect on the living areas of the patient. Emotional reactions, adjustment difficulties and depressive disorders are the most common mental problems in diabetic individuals. Poor quality of life has been shown in patients with diabetes mellitus. however, there are no studies in the literature on blood glucose regulation and poor quality of life. In this study, we aimed to evaluate the relationship between blood glucose regulation and quality of life with The Chronic Illness Anticipated Stigma Scale (CIASS) under Turkish reliability and validity study.

Material and Methods: The study included 200 patients with Type 2 diabetes who were admitted to the Istanbul Training and Research Hospital Diabetes and General Internal Medicine outpatient clinics for follow-up and treatment, whose consent was obtained for the study and whose cooperation and orientation were not completely excluded. in the last 6 months Hba1c levels were screened in our hospital system. CIASS scale was applied to patients during admission. Two groups were formed with HgA1c levels below 8 and above 8. Blood glucose levels of patients with HgA1c levels below 8 were considered as regulated. Patient data sheets were filled by interviewing patients face to face in a room in the outpatient clinic. After explaining the research and the scale to be applied, the patients were provided to fill out the CİASS Scale form without help. APG, HbA1c and spot urine creatinine / microalbumin values measured in the last 6 months were evaluated from hospital data program.

Result: A total of 200 patients (105 female, 95 male) with a mean age of 59.18 ± 8.80 were included in the study. The mean body mass index of the patients was 29.41 ± 5.03; fasting blood glucose mean 175.38 ± 72.45 mg / dL; The mean HbA1c value was 8.09 ± 1.98%, the number of patients with HbA1c value <8% was 115 (57.8%), and the number of patients with ≥ 8% was 85 (42.2%). 8.8% (n = 16) of the patients had only insulin and 50.3% (n = 100) had only oral antidiabetic drugs; 41.7% (n = 83) were receiving oad + insulin treatment. The number of microalbuminuria positive patients in spot urine was 30.7% (n = 62) and negative 69.3% (n = 138). Stigma scale, part 1, part 2, part 3, total stigma scores were significantly higher in HgbA1c ≥ 8 group than HgbA1c ˂ 8 group (p ˂ 0.05). No significant correlation was found between gender, education level, drug used and microalbumunir and stigma scores.

Conclusion: Dm is a chronic disease that causes stigmatization due to psychosocial consequences. We concluded that better blood sugar regulation could reduce stigmatization. and on this basis, the holistic treatment of diabetic patients requires diagnosis and treatment of organic, mental, spiritual, psychophysiological and psychosocial conditions associated with the disease.

Key words: type-2 diabetes mellitus, blood sugar regulation, quality of life, stigmatization