Hukuk devleti perspektifinden avukatların 'adil yargılanma algısı'
Lawyers' perception of the right to a fair trial from the perspective of the rule of law
Yazar: BAŞAR YALTI
Danışman: PROF. DR. YASEMİN IŞIKTAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Avukatlar = Lawyers ; Hukuk devleti = State of law ; Siyasallaşma = Politicisation ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Adil yargılanma hakkı, evrensel bir hak olarak, ulusalüstü insan hakları bildirgelerinin tümünde yerini almış bulunmaktadır. Bu hak, hukuk devletlerinde ve hukukun üstünlüğünü benimsemiş ülkelerde kişi hak ve özgürlüklerinin vazgeçilmez ilkeleri arasındadır. Adil yargılanma, hukuk devletinin türevi niteliğinde bir hak olarak görülmelidir. Bu nedenle 2001 yılında Anayasa'da yapılan değişiklikle 36. maddeye açıkça eklenmeden önce de Anayasa'nın değiştirilemeyen 2. maddesinde yer alan "hukuk devleti" olmanın bir gereği olarak, varlığı kabul edilen bir hak özelliğine sahiptir. 
Bu tezin konusunu oluşturan, "Hukuk Devleti Perspektifinden Avukatların 'Adil Yargılanma' Algısı" araştırması, avukatların yargılama sürecindeki tutum ve etkinliklerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bilindiği üzere, insanlar olayları, olguları ve kavramları gerçekte oldukları gibi değil, algıladıkları gibi değerlendirirler. İnsanların davranışlarını, tutumlarını, olay ve olguları değerlendirmelerini o konudaki algıları belirler. Yargılama adalete ulaşmak için gösterilen bir çaba olduğundan avukatların adil yargılanmayı nasıl algıladıkları yargılama süreci bakımından büyük önem taşır. Anket uygulamasında, avukatların adil yargılanma hakkıyla ilgili ilkeleri içselleştirip benimsemelerinin, yargılamaların, adil yargılanma koşullarına uygun şekilde yapılıp yapılmadığını denetlemedeki becerilerini olumlu yönde etkileyeceği varsayılmıştır. Bu ise, yargılama sürecine davalı veya davacı, sanık veya mağdur olarak katılanlar bakımından vazgeçilemeyecek bir güvencedir.
Anket uygulanmasında ikinci amaç, avukatların gözünden hukuk devletini, yargı sistemini ve adil yargılanma hakkının uygulanışını ortaya koymak, bu yolla insan haklarının gerçekleşmesi ve iyileştirilmesi için katkı sunmaktır.

Abstract:
Right to a fair trial is included in all supranational human rights declarations as a universal right. This right is considered among the indefeasible principles of human rights and freedoms, in states and countries adhered to rule of law principle. Right to a fair trial should be rendered as a derivative of the rule of law. Hence, even before being explicitly added into article 36 of the Turkish Constitution in 200 it had been acknowledged as a right being a requirement of the "Rule of Law" stipulated in the irrevocable article 2 of the Turkish Constitution.
The research on the "Lawyers' Perception of the 'Right to a Fair Trial' from the Perspective of the Rule of Law" which is the subject matter of this thesis, aims to analyze the lawyers' attitude and actions during the trial process. It is true that, human beings evaluate situations, facts or concepts based on their own perceptions, rather than on what these situations, facts or concepts are in reality. Such perceptions play a main role in determining humans' attitudes, behaviors and their way to assess situations and facts. As trial is an effort to reach justice, lawyers' perception of the right to a fair trial is of vital importance from the judicial process perspective. In making the survey it was assumed that the lawyers' adoption and internalization of fair trial principles would positively affect their ability to scrutinize the compliance of the judiciary procedures with the requirements of a fair trial. This is surely an essential assurance for the persons being subject to a trial or claiming their rights.
Second objective of the survey is to reveal the implementation of rule of law and right to a fair trial in the judicial system from the lawyers' perspective and in this way to contribute to the realization and progress of human rights.
Key words: Lawyer, Rule of Law, Human Rights, Right to a Fair Trial, Politicization of Judiciary