Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna adlı romanının Arapçaya çevirisindeki deyimlerin eşdeğerlik yönünden incelenmesi
The analysis of the idioms in the Arabic translation of Sabahattin Ali's Madonna in a Fur Coat in terms of equivalences
Yazar: HÜLYA SHURAFA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMED ALDYAB
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Medeniyetler arası köprü görevi gören çeviri bir dilde var olan ifadelerin başka bir dile aktarılmasını sağlayan oldukça önemli bir faaliyettir. Bu aktarımın başarılı yürütülebilmesi, çevirmenin kaynak ve hedef dilin kültürüne, dil ve söyleyiş inceliklerine, çok anlamlı kelimelere ve kalıp ifadelere kısacası dilin söz varlığına hâkim olmasıyla ilişkilidir. Söz varlığı ögelerinin en önemli unsurlarından biri de deyimlerdir. Zira deyimler anlatılmak istenileni kısa ve etkili bir biçimde aktarmayı sağlayan mecaz, benzetme ve eğretileme gibi sanatları bünyesinde barındıran yapılardır. Deyimlerin toplumdan topluma farklılık göstermesi ve dolayısıyla da kültürel kimliği yansıtması deyimlerin başka bir dile aktarılmasında zorluklar meydana getirebilmektedir. Nitekim her zaman sözcüğü sözcüğüne bir çeviri deyimsel ifadenin hedef dilde anlaşılmasını sağlayamamaktadır. Bu bağlamda deyim çevirilerinde izlenmesi gereken stratejiler devreye girmektedir. Bu çalışma kapsamında Sabahattin Ali'nin Kürk Mantolu Madonna adlı eseri ile Arapça çevirisinde geçen 82 deyimin analizi karşılaştırmalı olarak yapılmış, Mona Baker'ın deyim çevirisinde önerdiği dört eşdeğerlik stratejisi kullanılarak benzer anlam benzer biçim çeviri stratejisine 12, benzer anlam farklı biçim çeviri stratejisine 33, açımlama yoluyla çeviri stratejisine 22 ve çıkarma yoluyla yapılan çeviri stratejisine uygun 4 örnek verilerek yorumlamaları yapılmıştır. Ayrıca eserde yer almayıp Arapça çevirisinde deyim olarak aktarılan 11 örneğe de yer verilmiştir. Bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kavramsal çerçeve ortaya konmuş, deyim çevirisi ve deyim çevirisinde kullanılabilecek stratejilere temas edilmiş ve ikinci bölümde ise ele alınan deyimler karşılaştırmalı olarak eşdeğerlik kapsamında değerlendirilmiştir. Çevirmenin kaynak dil ve kültürüne hâkim olmasının yanı sıra hedef dil ve kültürüne de hâkim olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kürk Mantolu Madonna, Deyim, Eşdeğerlik, Arapça Deyim Çevirisi

Abstract:
Translation, which acts as a bridge between civilizations, is an essential activity that provides the expressions existing in one language to be transferred to another language. The successful execution of this transfer is related to the translator's mastery of the culture of the source and target language, the subtleties of language and pronunciation, polysemous words and phrases, briefly, it is about possessing the vocabulary of the language. One of the most important elements of vocabulary items is idioms. Because idioms are structures that contain arts such as metaphor, simile and figure of speech, which enable to convey what is meant to be explained in a short and effective way. Since idioms differ from society to society and therefore they reflect cultural identity, it can cause difficulties in transferring them to another language. As a matter of fact, a literal translation does not always ensure that the idiomatic expression is understood in the target language. In this context, the strategies to be followed in idiom translations get involved. Within the scope of this study, the analysis of Sabahattin Ali's Madonna in a Fur Coat and 82 idioms in its Arabic translation was made comparatively and similar meaning similar form translation strategy  12, similar meaning different form translation strategy 33, Interpretations were made by giving 22 examples for the translation strategy by paraphrasing and 4 examples suitable for the translation strategy by subtraction were interpreted by using the four equivalence strategies suggested by Mona Baker in the translation of idioms. Also, examples that were not included in the work but were transferred as 11 idioms in the Arabic translation are also included. This study consists of an introduction and two parts. In the first part, the conceptual framework has been revealed, idiom translation and the strategies that can be used in idiom translation have been touched on, and in the second part, the idioms discussed have been comparatively evaluated within the scope of equivalence. It has been observed that the translator has a command of the target language and culture as well as the source language and culture.
Keywords: Madonna in a Fur Coat, Idiom, Equivalence, Arabic Idiom Translation