Küresel kamusal mallar ve finansmanı
Global public goods and its financing
Yazar: DENİZ TURAN
Danışman: PROF. DR. METİN ERDEM
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dışsallık = Externality ; Kamu malları = Public goods ; Küreselleşme = Globalization

Özet:
Kamusal mallar uzun süredir kamu ekonomisinin merkezinde yer alan bir kavramdır. Samuelson tarafından tanımlanan tam kamusal mallar, tüketimde rekabet ve dışlamanın olmamasını içeren karakterlere sahiptirler. Piyasa bu malları etkin olarak fiyatlayamaz. Bundan dolayı kamusal mallar sıklıkla, piyasa başarısızlığı ve devlet müdahalelerini haklı çıkarıcı mallar olarak adlandırılırlar. Ekonomik liberalizasyon, teknolojik ilerleme ve özelleştirme, piyasaların yeni üretim alanlarına genişlemesine ve ulusal sınırlar boyunca büyümesine izin vermiştir. Bu nedenle malların özellikleri kamudan özele ve özelden kamuya doğru değişebilmektedir. Bundan dolayı özel, sadece piyasa ile, kamu da devlet ile daha fazla eş tutulamaz.Küresel kamusal mallar terimi ise, birçok farklı alanda yer alan kamu mallarının artan küreselleşmesini karşılamak için ortaya konmuş, nispeten yeni bir kavramdır. Ancak küreselleşme olgusu yeni değildir. Küreselleşme dilimize her gün nüfuz eden bir kavramdır. Kamusal mal kavramı küresel yeniden yapılanmada gözden kaçmamıştır ve son zamanlarda küresel bir boyut kazanmıştır. Aslında, kamu mallarının birbirine bağlanması 1970'lerin başlarından beri hızlandırılmış bir süreçtir ve 19. yüzyılın sonlarından beri gerçekleştirilmektedir. Küresel kamusal mal kavramı, 21. yüzyıldaki yeni küresel değişimleri anlamamıza yardımcı olacaktır.Küresel kamusal malların öneminin artması, uluslar arası politika gündemlerinde olduğu kadar ulusal gündemde de yeni ilgiler uyandırmıştır. Son zamanlardaki global krizler Küresel kamusal malların sunumunda ulusal tedbirlerin önemli olduğunu ve hatta vazgeçilemez olduğunu fakat yeterli olmadığını gösterir. Uluslararası ortamda devlete denk bir kurumun olmaması nedeniyle, küresel kamu mallarının üretimi ve finansmanı yetersiz hale gelmektedir. Bu yüzden, devletler ve diğer aktörler arasında eşgüdüm ve işbirliği çabaları, uluslararası işbirliği, yeni politika mekanizmaları ve araçlar gereklidir.Küresel kamusal malların varlığını kabul etmek ve tedarikini sağlamlaştırmak, günümüzün küreselleşen dünyasında bireylerin refahını artırmanın merkezinde yer almaktadır. Bireylerin refahı sadece ulusal hükümetlerin kamusal mal sunumuna bağlı olmayıp, uluslar arası işbirliği ile sağlanabilecek olan küresel kamusal malların sunumuna da bağlıdır.Birinci bölümde kamusal mallar kavramı gözden geçirilecek ve bu malların arzıyla ilgili bazı sorunlar ortaya konacaktır. Daha sonra bireylerin bu mallardan yararlanmaları ile sunumuna katkıları arasındaki bağlantının eksikliğini ifade eden bedavacılık sorunu üzerinde durulacaktır.İkinci bölümde küresel kamusal mallar konusu ele alınacak ve bu malların tanımı, küreselleşme süreci ile ilişkisi, sunumu ve sunumunda karşılaşılan sorunlara değinilecektir.Son bölümde ise, küresel kamusal malların finansman yapısı, resmi kalkınma yardımları, uluslar arası işbirliği ve uluslararası kuruluşların rolleri ayrıntılı olarak ele alındıktan sonra, küresel kamusal malların finansmanına yönelik çözüm önerileri ortaya konacaktır.

Abstract:
Public goods have long been a central concept of public economics. Pure public goods as originally defined by Samuelson have the unique characteristics of non-excludability and non-rivalry in consumption. The market cannot price these goods efficiently. Accordingly, they are often classified as market failures and as justified cases for government intervention. Economic liberalization, technological advances, and privatization have allowed markets to expand into new product areas and be integrated across national borders. Therefore, the properties of goods can change from being public to private and from private to public., ?private? can no longer simply be equated with markets, and ?public? with states.The term global public good is a relatively new one, coined to capture the increasing globalization of public goods that has been taking place in many diverse fields. But the globalization phenomenon itself is not new. Globalization is a term that now permeates everyday language. The concept of public goods has not escaped in global remake.and the concept of public goods has recently acquired a global dimension. In fact, the progressive interlocking of public domains,a trend that has accelerated rapidly since the early 1970s,has been occurring since the late nineteenth century. The concept of global public goods helps us respond to the new global challenges of the twenty-first century.The growing importance of global public goods has placed new concerns on national as well as international policy agendas. The current global crises signal that at national self-provisioning of global public goods are important, even indispensable, but that they do not suffice. Because of the nonexistence of an international entity equivalent to the institution of the state, the production and the financing of global public goods have been becoming inadequate. Therefore, among the states and other actors coordination and cooperation efforts, international cooperation, new policy mechanisms and instruments are required.Recognizing the existence of global public goods, and securing their provision, is central for promoting the well-being of individuals in today?s globalized world. People?s well-being does not depend only on the provision of public goods by national governments, but increasingly depends on the provision of global public goods that only international cooperation can secure.The first section examines the concept of public goods and discusses some problems generally associated with their provision After that we would like to underline is the absence of correlation between a person?s contribution to its provision and her use of it which has been a well-known problem that public goods are open to free-riding.The second section examines the concept of global public goods and discusses some problems generally associated with their defining and supply.The last section discusses a wide range of global public goods which national governments alone cannot finance, such as the environment, financial stability, peace and cultural heritage.