Demir eksikliği anemisi olan hastalarda çölyak hastalığı sıklığı
Celiac disease prevalance in iron deficiency anemia
Yazar: DERYA UÇARDAĞ CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. SEFA GÜLİTER
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
En sık oörülen anemi türü olan demir eksikliği anemisinin (DEA) nedenleri <>
arasında artmış demir kaybı, azalmış demir alımı veya emilimi ve artmış demir
ihtiyacı yer alır. Malabsorbsiyon nedenlerinden biri olan Çölyak Hastalığı ' nın tek
veya ilk bulgusu DEA olabili r. Bu çalışmada, yeni tanı konan DEA' li hastalarda ÇH
sıklığını araştırdık. Ça lı şmaya ilk kez DEA tanısı alan 229 hasta (207 kadın , 22
erkek, ortalama yaş 39.12± 12.48 yıl ) ve kontrol grubu olarak i 19 kan donörü ( I 09
kadın, 10 erkek, ortalama yaş 41.47±10.07 yıl) alındı. Hasta ve kontrol bireylerin
tümüne EL/SA yöntemi ile doku tran glutaminaz antikorlan (tTG) IgA ve IgG
bakıldı. En az bir antikor pozitifliğinde duodenum ikinci kesiminden endoskopik
biyopsi alınarak hi stolojik inceleme yapıldı.
Hasta ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet bakımından fark yoktu
(s ıras ı yla p=0.08 ve p=0.84) . DEA grubunda hepsi kadın 7 hastada (%3.05) tTG IgA
antikoru pozitif olarak bulundu. Bunların üçünde sadece IgA antikoru pozitifken
dördünde hem IgA hem de IgG antikoru pozitifii. DEA grubunda hepsi kadın 6
hastada (%2.62) tTG IgG antikoru pozi tif olarak bulundu. Bunların ikisinde sadece
IgG antikoru, dördünde ise hem IgG hem de IgA antikoru pozitifti. Anti tTG IgA
pozitif 7 has tanın tümünde hi stoloji ÇH ile uyumlu bulunurken sadece tTG IgG
antikoru pozitif olan 2 hastada duodenal biyopsi normalolarak bulundu. Kontrol
grubunda ise i kadın bireyde (%0.84) hem tTG IgA hem de tTG IgG antikoru pozitif
olarak bulundu ve duodenum biyopsisi ÇH ile uyumluydu. DEA grubu ile kontrol
grubu arasında tTG IgA antikoru sıklığı (%3.05 vs %0.84, p=0.27) ve tTG IgG
sıklığı (%2.62 vs %0.84, p=0.43) bakımından anlamlı fark yoktu. ÇH sıklığı
bakımından da DEA ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunamadı (%3.05 vs
%0.84, p=0.27).
Sonuç olarak, demir eksikl iği anemisi tanısı konulan hastalarda, özeııiklede
aneminin nedenini açıklayacak belirgin bir sebep yoksa Çölyak Ha talığından
şüphelenmelidir. Bu olgularda tTG antikorları gibi duyarlılığı yüksek ve
uygulanması kolay serolojik testler ile tarama yapılmalı ve/veya endoskopik
inceleme sırasında duodenum normal olsa bile ikinci kesiminden biyopsi alınmalıdır.

Abstract:
Iron de ficien cya n e ılD a (illA), which is the most co nımo n form of anemi a, is
re ulted from the increased loss, decreased intake or absorbsion, or increased
consumption of iron. IDA may be the only or the presenting findin g of Celiac
Disease (CD) whi ch is one of the causes of malabsorbsion. in this study, we
in vestigated the prevalence of CD among the patients w itlı newly diagnosed illA. A
total of 229 patients (207 women, 22 men, mean age 39. i 2± i 2.48 year) with newly
di agnosed illA and 119 blood donors cı 09 women, LO men, mean age 4 1.47± i 0.07
years) as control group were included in the study. Tissue transglutaminase (tTG)
IgA and IgG antibodies were exantined by an ELISA method in al l indi viduals
included in the study. Endoscopic biopsies from the second part of the duodenum
were obtained for Iıi sto l ogi cal examin aı i o n in case of at least one anLibody positivity.
There was no difference between two groups in age and sex (p=0.08 and
p=0.84, respecti ve ly). tTG IgA antibody was positive in 7 (3.05%) patients, all
women, with illA. Three of these pati ents were posilive for only tTG TgA antibody,
and 4 for boıh tTG IgA and tTG IgG antibodi es. tTG IgG amibody was positive in 6
(2.62%) patients, all women , with IDA. Two of these patients were positi ve for only
tTG IgG antibody, and 4 for botlı tTG IgG and tTG IgA antibodies. Histological
examinations of duodenal biopsies from all of the 7 patients with tTG IgA anlibody
were agree with CD, but normal in 2 patients with only tTG IgG antibody. In comrol
group, onlyone (0.84%) woman had both tTG IgA and tTG IgG antibodies and her
duodenal biopsy proved the di agnosis of CD. There were no significant di fference
between patiem and control groups in the preval ences of tTG IgA (3.05% vs 0.84%,
p=0.27) and tTG IgG anlibodies (2.62% vs. 0.84%, p=0.43). There was also no
signifi cant difference between two groups in CD prevalence (3.05% vs. 0.84%,
p=0.27).
in co nCıus i o n , Celiac disease must be suspected in patients diagnosed to have
IDA, especially in those with no obvious cause for iron defici ency. These cases
should be screened for tTG antibodies with avai lable serological methods which are
highly sensitiye and easily practicable, and/or biopsy specimens from the second part
of the duodenum should be obtained even the appearance of du odemım seems to be
normal on endoscopic examination.