Durumcular, muhalefet için bir mimarlık
The situationists, an architecture for opposition
Yazar: ONUR SÖNMEZ
Danışman: PROF.DR. HÜLYA YÜREKLİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET DURUMCULAR, MUHALEFET İÇİN BİR MİMARLIK Bu tez mimarlığa salt mimarlık disiplini içinden değil, daha geniş bir düşünsel ve toplumsal perspektiften yaklaşma arzusuyla yazılmıştır. 1950 ve 1960'ların avant- garde sanat ile politik muhalefeti bir araya getiren topluluğu Durumcu Enternasyonal özelinde toplumsal düzen-mimarlık ilişkisi araştırılmıştır. Tezin odağı, Durumcu etkinliğin mimarlık alanındaki ürünü olan, Constant'ın 1957-74 arasında geliştirdiği, 'Yeni Babil' tasarısıdır. Radikal muhalif bir kurgunun mimarlığı getirebileceği mevki, onun önünde açacağı olanaklar ve onu getirip içine atacağı çıkmazlar 'Yeni Babil' üzerinden araştırılırken bir yandan da mimarlık-toplum ilişkisini deşifre edeceği umulan Durumcu toplumsal eleştirinin izi sürülmüştür. Bu amaçla DE'in Yeni Babil'e varan bir öyküsü kurgulanmış, ardından Yeni Babil'in kendine has özelliklerini açığa çıkarmak için çağdaşı projelerin kısa bir incelemesi gerçekleştirilmiştir. Sonuç bölümünde Yeni Babil'in, kökeninde yer alan mimari ve siyasi tasavvurlardan kaynaklanan, zayıf noktaları ve çelişkileri üstüne bir kafa yorma yer alır. Metinde Durumcular'ın fikirlerinin nereden nereye ve hangi güdülerle ilerlediğiyle ilgili bir yorum yer almıştır. Böylesi bir düşünce zincirinin ulaştığı biçimin sorunlarına da kısaca değinilmiştir. Bu, en başta 'sıkıntı'dan yola çıkan 'küçük burjuva kökenli' bir muhalefetin alacağı biçimdir ve son iki yüz yıldır tekrar tekrar ortaya çıkmıştır. Yeni Babil, hayatın 'acı verici anlamsızlığı' ve 'gençlik isyanı' adına bir anıt, açımlayıcı ve aydınlatıcı bir model olarak ele alınmıştır. vıı

Abstract:
THE SITUATIONISTS, AN ARCHITECTURE FOR OPPOSITION SUMMARY This thesis is written as a response to the need to approach architecture, not just from within the discipline of architecture, but from a broader philosophical and social perspective. The relationship of social order and architecture is studied through the particular case of Situationist International, which in 1950s and 1960s united artistic avant-garde and political dissent. The core of the thesis is the 'New Babylon' project; architectural product of Situationist activity, created by Constant between 1 957-74. While the situation, and the dead-ends that a radical fiction is to bring architecture in, and also the possibilites that it can serve, are explored through New Babylon, 'Situationist social criticism' is also 'trailed', which is meant to decipher architecture- society relationship. In this regard, a story of the SI, that culminates in New Babylon, is devised. Then a brief review of several other contemporary projects is carried out in order to reveal the peculiarities of New Babylon. The conclusion chapter is a discussion about some weak points and contradictions of New Babylon, caused by the architectural and political ideas located in the very origins of it. Within the text there is an interpretation, concerning, from which sources, to where, and with what kind of stimuli the ideas of the Situationists advanced. The problems of the form, that such a series of ideas may result, are also briefly mentioned. First of all, this is the form that is to be taken by a petty-bourgeois style opposition that stems from 'boredom', and has reappeared again and again throughout the last two centuries. New Babylon is taken as a monument, as an expository and clarifying model, about 'the painful meaninglessness' of life, and 'the youth rebellion'. vm