Son trimesterdeki gebelerin emzirmeye ilişkin özyeterlilik algıları ile bilgi durumlarının belirlenmesi
Determining the self-efficacy perceptions and knowledge levels of pregnant women in the last trimester regarding breastfeeding
Yazar: HATİCE KÜBRA ERPAY
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışma son trimesterdeki gebelerin emzirmeye ilişkin özyeterlilik algıları ile bilgi durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan bu çalışmanın evrenini, Ankara SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği ve NST birimine başvuran ve örneklem kriterlerini taşıyan gebeliğinin son trimesterindeki tüm gebe kadınlar; araştırmanın örneklemini ise Şubat- Ağustos 2021 tarihleri arasında örneklem kriterlerini taşıyan 200 gebe kadın oluşturmuştur. Çalışmada veri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilmiş tanıtıcı veri formu, Emzirme ve Anne Sütünün Yararlarına Yönelik Bilgi Değerlendirme Formu ile Prenatal Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 28 paket programı ile analiz edilmiştir. Emzirme ve Anne Sütünün Yararlarına Yönelik Bilgi Değerlendirme Formu'nun güvenirlik analizinde iç tutarlık katsayısı (KR-20) 0.84; Prenatal Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği cronbach alpha değeri ise 0,93 olarak hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların: %72,5'i 21-30 yaş grubunda iken %27,5'i 31-43 yaş grubunda olup, yaş ortalamaları da 27,91±4,82'dir. Gebelerin Emzirme ve Anne Sütünün Yararlarına Yönelik Bilgi Puanı Ortalaması 31,83±6,41 iken Prenatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puan ortalamaları ise 78,17±15,63'tür. Emzirme ve anne sütünün yararlarına yönelik bilgileri ile prenatal emzirme özyeterlilikleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir (r=0,263, p<0,001). Emzirme ve Anne Sütünün Yararlarına Yönelik Bilgi puanları doğum sayısına göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05).  Buna göre doğum sayısı 1 olan kişilerin Emzirme ve Anne Sütünün Yararlarına Yönelik Bilgi puanları hiç doğum yapmayan kişilerden istatistiksel olarak daha anlamlıdır(p<0,05). Prenatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puanları gebelik öyküsüne göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Buna göre gebelik öyküsü olan kişilerin Prenatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puanları gebelik öyküsü olmayan kişilerden daha fazladır ve istatiksel olarak daha anlamlıdır (p<0,05).
Sonuç: Çalışmaya katılan gebelerin prenatal dönemde emzirme ve anne sütünün yararlarına yönelik bilgilerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.  Ayrıca emzirme hakkında önceden bilgisi olan gebelerin diğerlerine göre emzirme ve anne sütünün yararlarına yönelik bilgi puanları ile prenatal emzirme öz-yeterlilik puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna göre prenatal dönemde gebelerin emzirmeye yönelik bilgi durumları ile özyeterlilik algılarını yükseltmeye yönelik hemşireler tarafından eğitim ve danışmanlıkların verilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: prenatal, emzirme, özyeterlilik, anne sütü, hemşire

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the self-efficacy perceptions and knowledge levels of pregnant women in their last trimester regarding breastfeeding
Materials and Methods: The population of this descriptive study consisted of all pregnant women in their last trimester attending the Obstetrics and Gynecology Clinic and NST unit of Ankara SBÜ Gülhane Training and Research Hospital who met the sample criteria; the sample of the study was made up of 200 pregnant women who met these criteria between February and August 2021. In the study, a descriptive data form developed by the researchers, the Knowledge Assessment Form on Breastfeeding and the Benefits of Breast Milk, and the Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale were used for data collection. The data were analyzed using the IBM SPSS Statistics 28 software package. In the reliability analysis of the Knowledge Assessment Form on Breastfeeding and the Benefits of Breast Milk, the internal consistency coefficient (KR-20) was calculated as 0,84; the Cronbach's alpha value for the Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale was calculated as 0,93.
Results: Of the women participating in the study: 72,5% were in the age group of 21-30, while 27,5% were in the age group of 31-43, with an average age of 27,91±4,82. The average score of pregnant women on the Knowledge Assessment about Breastfeeding and the Benefits of Breast Milk was 31,83±6,41, while the average score on the Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale was 78,17±15,63. It has been determined that there is a statistically significant positive correlation between the knowledge about breastfeeding and the benefits of breast milk and prenatal breastfeeding self-efficacy (r=0,263, p<0,001). The scores on the Knowledge Assessment about Breastfeeding and the Benefits of Breast Milk show a statistically significant difference between groups based on the number of births (p<0,05). Accordingly, the scores on the Knowledge Assessment about Breastfeeding and the Benefits of Breast Milk for individuals with one child are statistically more significant than those who have never given birth (p<0,05). The scores on the Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale demonstrate a statistically significant difference between groups according to pregnancy history (p<0,05). Accordingly, the scores on the Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale are higher for individuals with a pregnancy history compared to those without, and this difference is statistically more significant (p<0,05).
Conclusion: It has been concluded that the pregnant women participating in the study have a high level of knowledge about breastfeeding and the benefits of breast milk during the prenatal period. Furthermore, it has been determined that pregnant women who had prior knowledge about breastfeeding have higher scores in knowledge about breastfeeding and the benefits of breast milk, as well as higher prenatal breastfeeding self-efficacy scores, compared to others. Accordingly, it can be suggested that nurses provide education and counseling to pregnant women during the prenatal period to enhance their knowledge and self-efficacy perceptions regarding breastfeeding
Keywords: prenatal, breastfeeding, self efficacy, breast milk, nurse