Alzheimer ve Vasküler Demans tanısında miRNA-29a ve miRNA-31'in biyobelirteç olarak değerlendirilmesi
Evaluation of miRNA-29a and miRNA-31 as biomarkers in the Diagnosis of Alzheimer's and Vascular Dementia
Yazar: AYŞEGÜL AKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ERZURUMLUOĞLU GÖKALP
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease

Özet:
Alzheimer ve vasküler demans, en yaygın görülen iki demans türüdür ve ayırıcı tanısında klinik olarak zorluk yaşanmaktadır. Bu nedenle non-invaziv biyobelirteç arayışları sürmektedir. Farklı dokularda ifade edilebilen mikroRNA'ların sinaptik düzenin korunmasıyla nörodejenerasyon üzerindeki düzenleyici etkisinin anlaşılması nörodejeneratif hastalıklar için potansiyel tanı araçları olarak 
görülmektedir. miR-29a, sinaps oluşumu ve nörogenez üzerinde etki göstermektedir. miR-31, inflamasyon ve nöronların ölümüyle nörodejenerasyona sebep olmaktadır. Bu doğrultuda miR-29a ve miR-31'in vasküler demans, Alzheimer ve kontrol olgularında incelenmesi, farklılıklarının belirlenerek tanısal olarak kullanılabilirliğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.  Çalışmamızda, 30 Alzheimer Hastalığı, 30 vasküler demans tanısı almış ve yaşla uyumlu 30 kontrol bireyinden alınan serum örneklerinde Real Time PCR yöntemi ile miR-29a ve miR-31'in ekspresyon seviyeleri incelenmiş ve 
biyobelirteç olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Çalışmamızda gruplar arasında serum örnekleri karşılaştırıldığında miR-29a ekspresyon seviyesinde anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). miR-31 ekspresyon seviyelerinde, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark 
gözlenmiştir (p=0,01). miR-31 ekspresyon seviyelerinin Alzheimer grubunda diğer gruplara göre anlamlı derecede arttığı gözlemlenmiştir (p=0,017, p=0,046). Vasküler demans ve kontrol grubu arasında ise miR-31 ekspresyon seviyesi istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlemlenmemiştir (p=1). Hasta grupları ve kontrol grubu bireyleri karşılaştırıldığında miR-29a ifadesi tek başına anlamlı bulunmazken, miR-31'in ifadesi anlamlı bulunmuştur. Bu iki miRNA'nın ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde miR-29a ve miR31'in Alzheimer ve vasküler demans grubu aynı zamanda Alzheimer ve kontrol grupları arasında orta tanısal doğrulukta ayırt edici bir parametre olarak kullanılabileceği fakat bu hastalıkların tanısında biyobelirteç olarak kullanılmak için henüz yeterli olmadıklarını düşündürmektedir.

Abstract:
Alzheimer's and vascular dementia are the two most common types of dementia, and their differential diagnosis is clinically difficult. Therefore, the search for non-invasive biomarkers continues. miR-29a has effects on synapse formation, regulation and neurogenesis. miR-31 causes neurodegeneration with inflammation and death of neurons. In this direction, it was aimed to study miR-29a and MIR-31 in vascular dementia, Alzheimer's and control cases and to determine their differences and to determine their diagnostic usability. In our study, expression levels of miR-29a and miR-31 were examined by Real Time PCR method in serum samples taken from 30 Alzheimer's disease, 30 vascular dementia and 30 age-matched control individuals, and their usability as biomarkers was evaluated. When the serum samples of the Alzheimer and vascular dementia patient group and the control group were compared, no significant difference was observed in the expression level of miR-29a (p>0.05). miR-31 expression levels were examined and statistically significant difference was observed between the groups (p=0.01). It was observed that miR-31 expression levels were significantly increased 
in Alzheimer's patient group compared to vascular dementia and control groups (p=0.017, p=0.046). No statistically significant difference was observed between the vascular dementia and control groups in terms of miR-31 expression level (p=1). In the comparison of Alzheimer's disease, vascular dementia, and the control group, it was observed that the expression difference of miR-29a and miR-31 was detected and their ability to differentiation between the patient and control groups as biomarkers was low. This suggests that they are not sufficient to be used as a potential non-invasive biomarker in the diagnosis of diseases.