Askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Kolektif güvenlik antlaşması örgütü üyeleri ve Azerbaycan üzerine ampirik bir analiz
The impact of military expenditures on economic growth: An empirical analysis on the members of the collective security treaty organization and Azerbaijan
Yazar: SABİR ALİYEV
Danışman: PROF. DR. EMİNE ARZU İMREN KARAOSMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra komünist rejimden kapitalist rejime geçiş, üye devletlerde sürekli savaş ve iç huzursuzlukla sonuçlanmıştır. Çatışma ve terörle mücadele amacıyla oluşturulan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü, askeri harcamaların önemli bir odağı olmuştur.
Çalışma, KGAÖ üyesi ülkeler ile Azerbaycan'ın ekonomik gelişimini, askeri harcamalarını ve ekonomik büyüme ile askeri harcamaları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Mevcut çalışmalar incelendiğinde, askeri harcamaların araştırmaya konu olan ülkelere hem olumlu hem de olumsuz ekonomik katkılar sağladığı görülmektedir. 
KGAÖ ülkelerinde ve Azerbaycan'da sürekli savaş durumu dolayısıyla kaynakların askeri harcamalara tahsis edilmesi ve daha da önemlisi tahsis edilen kaynakların yatırım olarak değil de tüketim olarak kullanılması ülkeler arasında ekonomik sorunlara neden olmuştur.
Askeri harcamaların ekonomik büyümeye etkisi, 4 KGAÖ üyesinin ve Azerbaycan'ın 1997-2020 periyodundaki datalar kullanılarak, panel FMOLS yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları askeri harcamaların ekonomik büyüme üzerine negatif etkisini gözlemlemiştir. Analiz sonucunun negatif olması dolayısıyla belirtilen ülkelerde uygulanması gerekli olan politika ve stratejiler ve aynı zamanda Azerbaycan`ın olası KGAÖ üyeliği sonuç kısmında değerlendirilmiştir.

Abstract:
After the collapse of the Soviet Union, the transition from a communist to a capitalist regime resulted in continual warfare and internal unrest in the member states. The Collective Security Treaty Organization, which was established to combat war and terrorism, has been a major focus of military spending.
The study investigates the economic growth, military expenditures, and correlation between military expenditures and economic growth of CSTO member nations and Azerbaijan. Previous research indicates that military expenditure has both positive and negative effects on the economies of the investigated nations. The literature on the negative impact of military expenditure on economic growth is more prevalent.
Due to the constant war situation in the CSTO countries and Azerbaijan, the allocation of resources to military expenditures and, more importantly, the use of allocated resources as consumption rather than investment has caused economic problems between countries.
Using data from the four CSTO nations and Azerbaijan from 1997 to 2020, the panel FMOLS method was applied to examine the relationship between military expenditure and economic growth. The analysis revealed a negative correlation between military spending and economic expansion. The conclusion evaluates the policies and strategies that should be implemented in the countries specified, as well as Azerbaijan's potential membership in the CSTO, considering the negative result of the analysis.