İdiyopatik parkinson hastalığında nonmotor semptomlar ve nonmotor dalgalanmalar
Nonmotor symptoms and nonmotor fluctuations in patients with idiopathic parkinson's disease
Yazar: İPEK KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE YILMAZ KÜSBECİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Levodopa = Levodopa ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Tedavi = Treatment ; Titremeler = Tremor ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada 121 idiyopatik Parkinson hastası nonmotor semptomlar ve nonmotor dalgalanmalar açısından değerlendirildi. Nonmotor dalgalanmaların hastaların kullandıkları antiparkinsonyen ilaçlar ile ilişkisi araştırıldı. Nonmotor semptom (NMS) ve nonmotor dalgalanma sıklığını ve şiddetini etkileyen yaş, hastalık süresi, hastalık evresi,  kullanılan ilaçlar, depresyon varlığı ve şiddeti, bilişsel durum, motor muayene bulguları gibi etkenler incelendi. Nonmotor semptomların varlığı, sıklığı ve şiddeti tespitinde kullanılan "Nonmotor Semptomlar Ölçeği (NMSÖ)" uygulandı. Ayrıca bu ölçekte sorgulanan NMS'lerin gün içinde dalgalanma gösterip göstermediği ve dalgalanıyorsa da kullanılan antiparkinsonyen ilaçlar ile ilişkili olup olmadığı sorgulandı.  

Çalışmanın sonuçlarında hastalarda en az iki adet NMS saptanmıştır. Hastalarda en sık görülen ilk 3 nonmotor semptom sıklık sırasına göre; uyku, duygudurum ve dikkat/hafıza problemleridir. Hastalık evresi ile NMS sıklık ve şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. İleri evre olan hastalarda NMSÖ toplam puanı, erken evre olan hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu. Levodopa kullanan hastalarda NMS sıklığının daha fazla olduğu görüldü. Hastaların %50,4'ünde nonmotor dalgalanma olduğu tespit edildi. Çalışmamıza katılan hastalarda en sık dalgalanma gösteren NMS'lerin aşırı halsizlik (%42,1), üzgün hissetme (%34,7) ve anksiyete (%28,1) olduğu saptandı. Hoehn & Yahr evrelemesine göre ileri evre olan hastalarda kardiyovasküler, uyku, duygudurum, dikkat/hafıza ve gastrointestinal alt bölümlerine ait nonmotor dalgalanma varlığının anlamlı olarak daha sık olduğu bulundu. İlaç kullanmayan ve sadece Mao-B inhibitörü kullanan hastalarda NMD görülmedi. Levodopa kullanan hastalarda duygudurum ve uyku/fatig alt boyutuna ait NMD'ler; ilaç kullanmayan, dopamin agonisti ve Mao-b inhibitörü kullanan gruba göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu.  

Sonuç olarak nonmotor semptomlar ve nonmotor dalgalanmalar hastalığın tüm evrelerinde gözlenebilir ve hastalığın ilerlemesi ile sıklıkları artmaktadır. Levodopa kullanan hastalarda nonmotor dalgalanma görülme olasılığı daha yüksektir.

Abstract:
In this study, 121 patients with Parkinson's disease was evaluated in terms of nonmotor symptoms and nonmotor fluctuations. The relationship between nonmotor fluctuations and antiparkinsonian treatment was investigated. Factors affecting the frequency and severity of nonmotor symptoms and nonmotor fluctuations; such as age, disease duration, disease stage, treatment, depression, cognitive status, and motor examination findings were examined. Nonmotor symptoms questionnaire was used. In addition, the patients were asked whether NMSs that were questioned in this questionnaire fluctuated during the day and if they were related to their antiparkinsonian treatment. 

Patients presented at least 2 nonmotor symptoms. The most common nonmotor symptoms in patients were sleep, mood, and attention / memory problems. A statistically significant relationship was found between the disease stage and the frequency and severity of nonmotor symptoms. It was observed that the frequency of NMS was higher in patients using levodopa. %50,4 of patients presented nonmotor fluctuations. It was found that the most fluctuating NMS's in the patients participating in our study were extreme fatigue (42.1%), feeling sad (34.7%) and anxiety (28.1%). It was found that the presence of nonmotor fluctuations in cardiovascular, sleep, mood, attention / memory and gastrointestinal domains was significantly more common in patients with advanced stages according to the Hoehn & Yahr staging. Only the patients with no medication and mao-b inhibitor users have not experienced nonmotor fluctuations.  was not observed in patients who did not use medication and only used Mao-B inhibitors. Fluctuations in the mood and sleep / fatigue domains were found to be significantly higher in patients using levodopa compared to the group using dopamine agonists and Mao-b inhibitors. 

As a result, nonmotor symptoms and nonmotor fluctuations can be observed in all stages of the disease and their frequency increases as the disease progresses. Nonmotor fluctuations is more likely to occur in patients using levodopa.