24 saatlik idrarda elektrolit ölçümüı ve bunların spot idrarla korelasyonu
Correlation of urinary electrolytes between spot and 24-hour urine samples
Yazar: SONAT PINAR KARA
Danışman: PROF. DR. REHA ERKOÇ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
24 saatlik sodyum, potasyum ve kalsiyum atılımının tespiti sırası ile hipertansif hastaların tuz tüketiminin belirlenmesinde, diyetle potasyum alımı ve hiperkalsiürinin araştırılmasında önemlidir, ama idrar toplama pratikte zor ve toplama hatalarından dolayı güvenilir değildir. Bu çalışmada spot idrarda bahsedilen elektrolitlerin kreatinine oranlanmasının 24 saatlik miktarları tahmin edilip edilmeyeceğini araştırmayı planladıkÇalışmaya 28 hipertansiyon hastası alındı, bunlardan 7 tanesi değişik nedenlerle çalışma dışı bırakıldı (yaşları 44-69 arası, 10'u erkek, 18'i kadın). Kontrol grubuna normotansif 24 hasta (yaşları 40-58) alındı ve 3 tanesi idrar toplama hatalarından dolayı çalışma dışı bırakıldı. Hastaların ardışık üç 8 saatlik porsiyon idrarında, sodyum, potasyum, kalsiyum ile 8'er saatlik üç porsiyon idrar toplamanın ardından sabah aç iken alınan spot idrarda sodyum/kreatinin, potasyum/kreatinin, kalsiyum/kreatinin ve serumda da sodyum, potasyum, kreatinin, glukoz, tiroid fonksiyon testleri çalışıldı. Sekizer saatlik biriktirilmiş idrarlar ve spot idrar ile 24 saatlik idrardaki Na miktarının korelasyon analizinde, spot idrar, birinci ve üçüncü 8 saatlik porsiyon idrar sodyum/kreatinin oranı ile 24 saatlik idrarda ölçülen sodyum miktarı arasında anlamlı bir korelasyon mevcuttu. Kontrol grubu ve hipertansiyon grubu birlikte değerlendirildiğinde, 24 saatlik sodyum miktarı ile spot idrar sodyum/kreatinin oranı ile birinci, ikinci ve üçüncü 8 saatlik biriktirilmiş idrardaki sodyum atılımı arasındaki korelasyon analizi sırasıyla; r =0.713 (p<0.01), r=0.854 (p<0.01), r=0.602 (p<0.01), r=0.741 (p<0.01)'dirBütün idrar örneklerinin değerlendirilmesinde spot idrar sodyum/kreatinin'den, 24 saatlik sodyum atılımını hesaplamak için 24SNa Atılımı(mmol)=103,42+56,39xNa/Kr(mmol/L-mg/dl) formülünü bulduk (R2 = 0.51Kontrol grubunun korelasyon analizinde spot idrar potasyum/kreatinin ile üçüncü 8 saatlik biriktirilmiş porsiyon idrar arasında korelasyon katsayısı düşük ama anlamlı bulundu. Hipertansiyon hastalarında üç 8 saatlik biriktirilmiş porsiyon idrar ile spot idrar potasyum/kreatinin arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Bütün idrar örneklerinin korelasyon analizinde spot idrar potasyum/kreatinin ile K3 ve 24 saatlik potasyum atılımı arasında istatistik olarak anlamlı bulunmuştur, fakat korelasyon katsayısı düşük saptanmıştırBütün idrar örneklerinin pearson korelasyon analizinde, spot idrar kalsiyum/kreatinin ile Ca1, Ca3 ve 24 saatlik kalsiyum atılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. Bütün idrar örneklerinin değerlendirilmesinde, spot idrar kalsiyum/kreatinin'den, 24 saatlik kalsiyum(24HCa) atılımını hesaplamak için 24HCa Atılımı(mg)=82.84+1112.17xCa/Kr(mg/dl-mg/dl) şeklinde bir doğrusal regresyon eşitliği (R2 = 0.27) ve Ca3 ile 24 saatlik kalsiyum atılımını hesaplamak için 24HCa Atılımı(mg)=32.01+2.5xCa3 (mg) şeklinde bir doğrusal regresyon eşitliğini bulduk (R2 = 0.78Sonuç olarak bizim bu çalışmamız; sabah alınan spot idrar örneğinde sodyum/kreatinin ile kalsiyum/kreatinin oranının bir gün önceki sodyum ve kalsiyum atılımını tahmin etmede tarama testi olarak kullanılabileceğini, fakat altın standart olan 24 saat idrar toplamanın yerine geçemeyeceğini gösterdi. Gece 24-08 saatleri arası idrar toplamanın sodyum, potasyum ve kalsiyumun günlük atılımını tahmin etmemize olanak verdiğini, spot idrar değerlerine göre daha yüksek r ye sahip olduğundan ve pratikliği de nedeniyle daha sağlıklı bir yöntem olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Although detection of 24 hours sodium, potassium and calcium extraction is essential for analysis of salt consumption of patients with hypertension, dietary potasium intake and hypercalciuria respectively, it poses many technical diffulties and may lead to incorrect results. In this study, it is investigated if electrolyte-creatinin ratios the actual measurments in spot urine may represent in 24-hour urine analysis28 patients with hypertension are involved in study, 7 of these patients are excluded due to several reasons( ages between 44 and 69, 10 men, 18 women). In control group, 24 normotensive patients (ages between 40-58) are included in study and 3 of them are excluded because of improper urine collection. Urinary sodium, potassium, calcium values in three intervals of 8 hours were studied, followed by sodium/creatinin, potassium/creatinin and calcium/creatinin rates in spot morning urine, serum sodium, potassium, calcium, creatinin, glucose and thyroid function tests have been evaluated as well. A significant correlation has been found between sodium/creatinin ratio in spot urine, first and third 8-hour portion urine and sodium value in 24-hour collected urine. When control and hypertensive group have been evaluated together, correlation analysis between sodium value 24-hour urine, sodium/creatinin ratio in spot urine and sodium measurment in first, second and third 8-hour collected urine was found respectively; r =0.713 (p<0.01), r=0.854 (p<0.01), r=0.602 (p<0.01), r=0.741 (p<0.01Considering all urine samples, to calculate 24-hour sodium excretion out of spot urine sodium/creatinin ratio we have found a formula as: 24h Na extraction (mmol)=103,42+56,39xNa/Cr(mmol/L-mg/dl) (R2 = 0.51In control group, correlation coefficient of potassium/creatinin in spot urine and third 8-hour collected urine was significant but low. In hypertension group, no significant correlation for potassium/creatinin ratio between spot urine and none of the 8-hourly urine samples was detected. In all urine samples, correlation between potassium/creatinin ratio in spot urine and potassium excretion in night (K3) and 24-hour urine has been significant. However correlation coefficient has been lowIn Pearson correlation analysis of all urine samples, correlation between spot urine calcium/creatinin ratio and noonday (Ca1), night (Ca3) and 24-hour calcium extraction was found. Considering all urine samples, to calculate 24 hour calcium extraction (24hCa) using spot urine calcium/creatinin ratio, we have found the following linear regression equation; 24HCa excretion (mg)=82.84+1112.17xCa/Cr(mg/dl-mg/dl) (R2 = 0.27). And, to calculate the 24 hour calcium excretion using Ca3, the linear regression equation has been found as: 24HCa extraction (mg)=32.01+2.5xCa3 (mg) (R2 = 0.78In conclusion our study has been shown that sodium/creatinin and calcium/creatinin ratio in spot urine sample which is collected in morning may be used as a scanning test to estimate the former day's sodium and calcium excretion but can't replace with 24-hour urine collection which referred as gold standart. We suggest that urine collection between 00:00-08:00 may let us to estimate the daily sodium, potassium and calcium excretion. Compared to spot urine values this method seems to be more accurate by means of greater r values.