İlkokul 2. sınıf Türkçe ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına uygunluk düzeyi
Suitability of 2nd grade Turkish textbooks to the constructivist learning approach
Yazar: FÜSUN AKTEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜVENDİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada, ilkokul ikinci sınıf Türkçe ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına uygunluk düzeyinin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi amaçlanmıştır.

Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2013–2014 eğitim öğretim yılında İzmir ilinde çalışan 2335 ikinci sınıf öğretmeninden, örneklemi Karşıyaka, Konak, Buca ve Menemen metropol ilçelerinde çalışan, tesadüfi yolla seçilen 300 ikinci sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin Türkçe ders kitapları hakkındaki görüşleri Ocak (2010) tarafından geliştirilen "Türkçe Ders Kitabı Değerlendirme Ölçeği" ne göre değerlendirilmiştir. Ölçek; giriş, öğretim ve değerlendirme bölümlerinden oluşan Likert tipi beşli derecelendirme ölçeğidir. Giriş bölümünde dört ölçüt vardır. Bunlar; dikkat çekme, ön bilgileri ortaya çıkarma, güdüleme ve hedeften haberdar etmedir. Öğretim bölümünde on üç ölçüt vardır. Bunlar; söz varlığının geliştirilmesi, bilginin zihinde yapılanması, konuların aşamalılık göstermesi, metin ve günlük hayat ilişkisi, içerik ve etkinliklerin yorum gücünü geliştirmesi, bilginin yaşama transfer edilmesi, hayal gücünün geliştirilmesi, görsel öğelerin ilgi çekmesi, farklı zekâ türlerine yönelik etkinlikler bulunması, grup çalışmalarına yönelik etkinlikler düzenlenmesi, metinlerin öğrenci seviyesine uygunluğu, metinlerin bütünlük içinde olması, problemler üzerinde yeni fikir ve çözümler üretilmesidir. Değerlendirme bölümünde dört ölçüt vardır. Bunlar; öğrencinin kendisini ifade etmesi, performans ve proje çalışmaları, yoruma dayalı aktiviteler ve öz değerlendirmedir. 

Türkçe ders kitapları, öğretmenlerin bu ölçütler hakkındaki görüşlerine göre değerlendirilmiş ve her ölçüt için aritmetik ortalama değerleri hesaplanmıştır. Ocak (2010)'ın belirlediği yeterlilik kriterlerine göre Türkçe ders kitaplarını değerlendirme ölçeğindeki dört ölçütün yeterli, on yedi ölçütün ise az yeterli düzeyde ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Giriş bölümündeki ölçütlerin ortalaması 3,21 bulunmuş ve az yeterli olduğu belirlenmiştir.  Öğretim bölümündeki ölçütlerinin ortalaması 3,19 bulunmuş ve az yeterli olduğu görülmüştür. Değerlendirme bölümündeki ölçütlerinin ortalaması 3,40 bulunmuş ve yeterli düzeyde olduğu ifade edilmiştir. Araştırmada kitaplarda bulunan görsel öğeler ve öz değerlendirme bölümleri ile ilgili ölçütler ile en yüksek ortalamalar alınırken, grup çalışmalarına yönelik etkinlikler ve metinlerin öğrenci seviyesine uygunluğu ile ilgili ölçütler en düşük ortalamalara sahip ölçütler olmuştur. Araştırma bulgularına göre ölçekteki ölçütlerin çoğu az yeterli olarak belirlenmiştir. Öğretmenler görüşleri Türkçe ders kitaplarının Türkçe ders kitaplarını değerlendirme ölçeğine göre yeterince yeterli düzeyde olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu durumda ikinci sınıf Türkçe ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına göre yeniden düzenlenmesi önemlidir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the level of congruence of Turkish textbooks used in second grade primary school to the constructivist learning approach according to teachers' views.

Survey method has been used in the study. Study population consists of 2335 second grade teachers working in Izmir province in 2013-2014 school year and the study sample consists of 300 randomly selected second grade teachers working in Karşıyaka, Konak, Buca and Menemen metropolitan districts. In this study; teachers' views about Turkish textbooks were analyzed according to "Turkish Textbook Evaluation Scale" developed by Ocak (2010). The scale is a 5-point Likert type scale which consists of introduction, teaching and assessment parts. There are four criteria in the introduction part. They are; drawing attention, revealing background knowledge, motivating and informing about the target. There are thirteen criteria in the teaching part. They are; vocabulary development, building knowledge in mind, progressive development of the topics, relationship between text and daily life, activities improving interpretation skills, transferring knowledge to real life, improving imagination, drawing attention to visual aids, multiple intelligences activities, group works, appropriateness of the texts' to the level of students, integrity of the texts, finding new ideas and solutions to the problems. There are four criteria in the assessment part. They are; students' expressing themselves, performance and project works, interpretation based activities and self assessment.

Turkish textbooks were examined according to teachers' views about these criteria and mean scores were calculated for each criterion. According to the criteria of efficiency organized by Ocak (2010) four criteria are sufficient in the Turkish textbook evolution scale and seventeen criteria are less sufficient. In terms of introduction criteria, mean score was found 3.21 and they were determined to be less sufficient. In terms of teaching criteria, mean score was found 3.19 and they were determined to be less sufficient. In terms of introduction criteria, mean score was found 3.40 and they were determined to be sufficient. In the study, the lowest mean scores were received from the criteria about group works and appropriateness of the texts' to the level of students while the visual aids and self assessment criteria were the highest mean scores. According to the findings of the study, most of the criteria in the scale were determined to be less sufficient. The teachers' views stated that Turkish textbooks were not sufficient enough to Turkish textbook evolution scale. In this sense, reorganization of the second grade Turkish textbooks in accordance with the constructivist learning approach is important.