Egzersiz sırasında maske kullanımının egzersiz kapasitesi ve ilişkili parametreler üzerine etkisi
Effects of mask use during exercise on exercise capacity and related factors
Yazar: BÜŞRA ALKAN
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ÖZALEVLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizyolojik kapasite = Physiological capacity ; Maksimal oksijen tüketimi = Maximal oxygen consumption ; Maskeler = Masks

Özet:
Çalışmanın amacı, sağlıklı bireylerde maksimal egzersiz sırasında cerrahi maske kullanımının kardiyorespiratuar parametreler ve hemodinamik yanıtlar üzerine etkilerini değerlendirmek, yaş ve cinsiyet faktörlerinin sonuçlara etkilerini yorumlamaktır.
Çalışmaya 23 kadın ve 21 erkek olmak üzere toplam 44 sağlıklı katılımcı dahil edildi (yaş ort: 36,25 ± 12,31 yıl). Her bir katılımcı için maskeli ve maskesiz olmak üzere Bruce protokolü ile iki kez maksimal egzersiz testi gerçekleştirildi. Katılımcıların egzersiz testleri öncesi ve sonrası hemodinamik yanıtları (kan basıncı, kalp hızı ve SpO2) ve algılanan dispne seviyesi (Modifiye Borg Skalası-MBS) kaydedildi. Kardiyorespiratuar parametreler (pik oksijen tüketimi-VO2pik, dakika ventilasyonu-VE, metabolik eşdeğer-MET ve enerji harcaması-EE) gaz analizörü yardımıyla ölçüldü. 
Maske kullanımının Sistolik kan basıncı (p= 0,012) ve MBS (p= 0,040) değerlerini anlamlı şekilde arttırdığı bulundu. Maske kullanımıyla birlikte maksimal egzersizde test süresi, MET, VO2pik, soluk frekansı ve EE değerlerinin anlamlı şekilde azaldı (p<0,05) anaerobik eşikte farklılık bulunmadı (p>0,05). Erkeklerde test süresi, soluk frekansı ve KHpik değerlerinin maske kullanımıyla anlamlı şekilde azaldığı bulundu (p<0,05). Kadınlarda aynı değerler için maskeli ve maskesiz testler arasında fark olmadığı bulundu (p>0,05). Maskeli egzersiz test süresindeki azalmanın 45-65 yaş aralığında olan bireyler için daha belirgin olduğu saptandı (p<0,05).
Sağlıklı bireylerde, maksimal egzersiz sırasında, artan solunum iş yükü nedeniyle cerrahi maske kullanımı, anaerobik eşikte belirgin fark oluşturmamasına rağmen, kardiyorespiratuar parametreleri olumsuz etkilemekte ve egzersiz performansını düşürmektedir. Erkek cinsiyet ve ileri yaş, maksimal egzersiz sırasında maske kullanımı açısından egzersiz performansı üzerinde daha belirgin negatif etkiye sahiptir. Bulaş riski taşıyan ve maske kullanımına ihtiyaç duyulan ileri yaş ve kronik solunum hastalığına sahip bireylerde özellikle maksimal şiddette egzersiz reçetelendirmesi için bu önemli sonuçlar dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of surgical mask use on cardiorespiratory parameters and hemodynamic responses during maximal exercise in healthy adults, and the outcomes of age and gender on mask use and exercise capacity.
A total of 44 healthy participants, 23 female, and 21 male, were included (mean age: 36,25 ± 12,31 years). For each participant, maximal exercise tests were performed twice, with and without a mask, using the Bruce protocol. The hemodynamic responses (blood pressure, heart rate, and SpO2) and Modified Borg Scale (MBS) of the participants were recorded before and after the exercise tests. Cardiorespiratory parameters (peak oxygen consumption-VO2peak, minute ventilation-VE, metabolic equivalent-MET) were measured with a gas analyzer.
Mask use was found to increase Systolic Blood Pressure (p= 0,012) and MBS (p= 0,040). With the mask, test time, MET, VO2peak, respiratory frequency, and EE were found to decrease in maximal exercise (p<0,05), but no difference was found at the anaerobic threshold (p>0,05). Test duration, respiratory frequency, and HRpeak decreased in males (p<0,05), and no difference was found between masked and unmasked tests for the same values in females (p >0,05). The decrease in masked exercise test duration was more for the 45-65 age group (p<0,05).
The use of surgical masks due to increased respiratory workload during maximal exercise adversely affects cardiorespiratory parameters and decreases exercise performance in healthy individuals, although it does not make a significant difference at the anaerobic threshold. Male gender and advanced age have a more significant negative effect on exercise performance in terms of mask use during maximal exercise. These important results should be taken into account, especially for maximal intensity exercise prescribing in individuals with advanced age and chronic respiratory disease who are at risk of transmission and need mask use.