Çocukluk çağı idrar yolu enfeksiyonlarında üropatojenlerin yıllara göre direnç profili
Resistance profile of uropathogens by years in childhood urinary tract infections
Yazar: İKBAL NUR ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. ASLI KAVAZ TUFAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beta laktamazlar = Beta lactamases ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
İdrar yolu enfeksiyonlarında kullanılan antibiyotiklere karşı direnç gelişimi tedavi başarısızlığına neden olmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada üropatojenlerin yıllara göre direnç profilinin değerlendirilmesi, antibiyotik direnç gelişimini etkileyen risk faktörlerinin bulunması ve tedavide kullanılacak uygun ampirik antibiyotiğin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tek merkezli, retrospektif çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümünde Ocak 2010–Aralık 2019 tarihleri arasında yürütüldü. İdrar yolu enfeksiyonu tanılı 1 ay-18 yaş arası 1852 çocuk hasta ve onlara ait 105 CFU/mL üzerinde üropatojen üremesi olan 2340 idrar kültürü çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, idrar yolu enfeksiyonu atak sayısı, ürolojik anomali varlığı, antibiyotik profilaksi kullanımı, üropatojenlerin yıllara göre antibiyotik dirençleri, ESBL pozitif hastaların özellikleri ve ESBL pozitif üropatojenler ile ilgili veriler kaydedildi. Hastaların %70.6'sı (n=1308) kız, %29.4'ü erkekti. Yaş ortalamaları 73±61 ay (1-215 ay) olup idrar yolu enfeksiyonu atak sayısı 2.5±3.8 (1-39) idi. En sık görülen üropatojenler E.coli (%59.6) ve Klebsiella spp. (%11.5) idi. Yıllara göre E.coli, Klebsiella pneumoniae ve Acinetobacter spp. üremesinde istatistiksel olarak anlamlı artış görüldü (p<0.001). ESBL pozitif üropatojenlerin oranı %16.2 olup infantlarda, tekrarlayan İYE geçirenlerde, üriner anomalisi olan ve profilaktik antibiyotik kullananlarda ESBL pozitifliği daha yüksekti (p<0.05). Direncin en yüksek olduğu antibiyotikler; penisilin (%60.8), ampisilin (%55.7), trimethoprim-sülfametaksazol (%40.8)'dur. ESBL pozitif Klebsiella suşlarında imipenem ve meropenem direncinin arttığı saptandı (p<0.05). Sonuç olarak, üropatojenlerin antibiyotik dirençleri hastaların klinik özelliklerine göre değişir. İYE tedavisinde özellikle 12 aydan küçük infantlarda, üriner anomali ve tekrarlayan İYE öyküsü olanlarda direncin daha yüksek olması nedeniyle yerel çalışmalar doğrultusunda uygun antibiyotik seçimi yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, antibiyotik direnci, ESBL

Abstract:
Development of resistance to antibiotics used in urinary tract infections causes treatment failure. Therefore, the aim of this study is to evaluate the resistance profile of uropathogens by years, to find risk factors affecting the development of antibiotic resistance, and to determine the appropriate empirical antibiotic to be used in treatment. This single center, retrospective study was conducted between January 2010 and December 2019 at Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Medicine, Department of Pediatrics. 1852 pediatric patients between 1 month and 18 years of age with a diagnosis of urinary tract infection and 2340 urine cultures of these patients with uropathogen growth above 105 CFU/mL were included. Data on age, gender, number of urinary tract infection episodes, presence of urological anomalies, use of antibiotic prophylaxis, antibiotic resistance of uropathogens by years, characteristics of patients with ESBL positivity and ESBL positive uropathogens were recorded. 70.6% (n=1308) of the patients were girls and 29.4% were boys. The mean age was 73 ± 61 months (1-215 months) and the number of urinary tract infection episodes was 2.5±3.8 (1-39). The most common uropathogens were E.coli (59.6%) and Klebsiella spp. (11.5%). There was a statistically significant increase in the growth rate of E.coli, Klebsiella pneumoniae and Acinetobacter spp. by years (p<0.001). The rate of ESBL positive uropathogens was 16.2% and ESBL positivity was higher in infants, patients with recurrent UTIs, urinary anomalies, and those who used prophylactic antibiotics (p<0.05). Antibiotics with the highest resistance were penicillin (60.8%), ampicillin (55.7%), trimethoprim-sulfamethoxazole (40.8%). It was found that imipenem and meropenem resistance increased in Klebsiella strains (p<0.05). In conclusion, antibiotic resistance of uropathogens varies according to the clinical characteristics of the patients. In the treatment of UTI, especially in infants younger than 12 months, and those with urinary anomalies and a history of recurrent UTIs, appropriate antibiotic should be chosen in accordance with local studies.
Key Words: Urinary tract infection, antibiotic resistance, ESBL