Geniş yapraklı pıtrak (Turgenia latifolia (L.) Hoffm.) tohumlarının çimlenme fizyolojisi ve bazı çıkış özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some emergence characteristics and germination physiolgy of great bur parsley (Turgenia latifolia (L.) Hoffm.)
Yazar: REYYAN YERGİN
Danışman: PROF.DR. IŞIK TEPE
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, başta tahıllar olmak üzere birçok tarım alanında sorun oluşturangeniş yapraklı pıtrak (Turgenia latifolia (L.) Hoffm.) tohumlarının çimlenmesıcaklığının belirlenmesi, canlılık oranı, dormansiyi kırma çalışmalarının yanı sıraçimlenme üzerine tuzluluk ve pH gibi faktörlerin etkileri araştırılmıştır.Çalışmada kullanılacak olan geniş yapraklı pıtrak tohumları, Van merkezindentarım alanlarından rasgele seçilen bölgelerden 2003-2004 yıllarında toplanmıştır. T.latifolia tohumlarının %98 oranında canlı olduğu, maksimum çimlenme sıcaklığı 2003yılı için 25ºC, 2004 yılı için 20ºC, minimum çimlenme sıcaklığı ise her iki yıl için 5ºColarak tespit edilmiştir. Optimum çimlenme sıcaklığı ise 15ºC olarak belirlenmiştir.pH'ın ve sülfürik asit uygulamasının çimlenme üzerine etkili olmadığı, tuzluluğun isehem canlılık hem de çimlenme üzerine olumsuz etkiye sahip olduğu gözlenmiştir.HPLC yöntemi kullanılarak yapılan hormon analizi sonucu dışardan uygulananGA3'in tohumlar tarafından alındığı ancak çimlenmeyen tohumlarda bazı metabolikfaaliyetler gerçekleşmediği için birikmenin olduğu tahmin edilirken, GA3uygulamasında en yüksek çimlenme oranı 2003 yılı için 150 ppm'de %9, 2004 yılı için100 ppm'de %4.5 olarak tespit edilmiştir. 5ºC sıcaklıkta bekletildikten sonra farklıortamlarda çimlendirilen tohumların toprak derinliğinde en iyi 0-2 cm derinlikte çıkışyapabildiği, soğukta bekletme süresi arttıkça çimlenme oranın arttığı ve bu bekletilmesüresinden sonra en yüksek çimlenmenin 5ºC'de olduğu tespit edilmiştir. Çok güçlüdormansiye sahip olan tohumların bir kısmının dormansisinin kırılmasında meyvekabuğu ve soğukta bekletmenin önemli etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Yabancı ot, Turgenia latifolia, Tohum, Çimlenmefizyolojisi, Dormansi.

Abstract:
In this studies breaking dormancy, seed viability, determination of thegermination temparature of the seeds of great bur parsley (Turgenia latifolia (L.)Hoffm.), causing problems in many cultivated fields especially on grains besidessalinity and the effects pH factors were investigated.The seeds great bur parsley to be used in the study were collected ramdomlyfrom agricultural areas in the central Van province in 2003 and 2004 years. It wasdetected that 98% of the T. latifolia seeds were a viability, max. germinationtemperature was 25ºC in 2003, 20ºC in 2004 and min. germination temperature was 5ºC for both 2003 and 2004. Optimum germination temperature had found as 15ºC. Itwas found that the pH and H2SO4 did not have an effect on germination whereas salinityboth viability and germination did not observation having an effect on germination.As a result of the hormone analsis used HPLC method, it was seen that theapplied GA was take in by the seed but became some of the metabolic activities did nottake place accumulation occured and germination took place in GA application thehighest germination rate was ascertained as 9% in 150 ppm in 2003 and 4.5%in 100ppm in 2004After stratification it was detected that seeds germinated in various mediums,were able to germinate of best 0-2 cm in soil depth, and on the stratification periodincreased te germination ratio also increased and after this stratification period it wasseen that the the highest germination was at 5 ºC. It was determined that seed coat andstartification have important very effect breaking dormancy of some of having.Key words: Weed, Great bur parsley, Seed, Germination physiology,Dormancy.