Koloni Çağı'nda Anadolu ve Asur'da kadın /
Yazar: ALİYE KUZUOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN SEVER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Asur Ticaret Kolonileri Çağı = Period of Assyrian Trade Colony ; Asurlular = Assyrians ; Kadınlar = Women

Özet:
70 ÖZET 1925 yılında Çek bilgini B. Hrozny tarafından Kültepe (Karahöyük)'de bulunan ilk çivi yazılı tabletlerle, Anadolu'nun M.ö. 1950-1750 yılları arasına ışık tutacak en önemli kaynaklar gün ışığına çıkarıldı. 1925'de Hrozny ile başlayan ve 1948'den itibaren de sistematik bir şekilde Tahsin özgüç'le devam eden Kültepe kazılarında bugün sayıları 30.000'i geçen tablet koleksiyonu ortaya çıkarılmıştır. Kültepe tabletleri incelendiğinde bunların M.ö. 2. binin başlarında Orta Anadolu'ya kadar yayılan Asurlu tüccarlara âit ticarî belgeler olduğu, bu vesikaların bulunduğu harabelerin de o dönem Anadolu'sunun ticarî merkezi, Kaniş şehri yıkıntıları olduğu anlaşıldı. Asurlu tüccarlar sadece ticarî maksat ile yukarı Mezopotamya'da Dicle kıyısındaki Asur kentinden hareket ederek, Fırat üzerinden, Asur - Diyarbakır - Malatya - Kayseri veya Asur - Urfa - Adana - Gülek Boğazı yollarını kullanmışlar, 200- 250 eşekten oluşan kervanlarla, kalay, giysi ve kumaş getirip, karşılığında Asur'a altın ve gümüş götürmüşlerdir. Bu ticarî faaliyet sonucunda Anadolu şehirlerinde Kani§ merkez olmak üzere, "kânım" ve "wabartum" adın» verdikleri bugün toplam sayıları 42 olan ticarî merkezler kurmuşlar ve ticarî faaliyetlerini bu şehirlerden idare etmişlerdir. Bu çalışmamız ile, Kültepe metinlerinin ışığında, M.ö. II. bin'de Anadolu ve Asur'da kadının statüsünü ortaya koymaya çalıştık. Elimizdeki ticarî, hukukî ve sosyal içerikli metinlerin incelenmesi sonucunda Asur ve Anadolu kadını arasındaki sosyal statüdeki farklılık ve benzerlikler gün ışığına çıkarılmaya çalışılmıştır. Kadınların sâdece evlerinin rutin işleri ile ilgilenmedikleri, ticarî faaliyetlerde de bulundukları, borç verip, kendi adlarına senetler düzenledikleri görülmektedir. Ayrıca, evlenme boşanma gibi, aile hukukunu ilgilendiren konularda da, haklarının resmi belgelerle korunduğu anlaşılmaktadır. Anadolu kadınını, Asur kadınından ayıran en büyük özellik, Anadolu kadınının ülke yönetiminde söz sahibi olmasıdır. Bu özellik daha sonraki Hitit toplumunda da görülmektedir.

Abstract:
71 ABSTRACT The tablets of ceneiform writing found in Kültepe Karahöyük by a Czech scholar B. Hrozny prove to be the most important sources which will enlighter Anatolia, in the years 1950-1750. The Kültepe excavations which started with Hrozny in 1925 and continued systematically with Tahsin özgüç from 1948 onwards four levels of structure have been found. Most of these are II. level and a few of it is I. Samsi-Adad and modern lb levels. The number of these collection of outnumber 25.000. When these Kültepe tablets are analyzed, it is found out that these trading documents beleong to Assyrian merchants which covered all Middle Anatolia at the beginning of 2000 B.C. it is realized that the ruins, in which these documents have been found, are in fact the trading center of Anatolia and also the ruins of Kanis city in that period. The Assyrian merchants set on their journey from Assyrian city, through Fırat river, used the route Asur-Diyarbakir-Malatya-Kayseri or Asur-Urfa-Adana-Gülek channel, with, caravans of 200-250 donkeys took gold and silver to Asur in return for copper, cloyhes an material. As a result of this trading act they established trade centres called "karum" and "wabartum" with Kanis as the most popular center in Anatolian cities and they followed their from business acts these cities. The Anatolian and Assyrian women has actively involved in trade. Women did not only became housewives but also worked as business women. Women gave loans and arranged documents of business transactions in order to secure their trade enterprises. They also secured their social rights with legal licences of marriage and divorce. Both the Anatolian and the Assyrian women achieved the same rights and freedom. The main difference which distinguishes the Anatolian woman from the Assyrian woman is the fact that she is as powerful as the king in ruling the country.