Bir denetim kurumu olarak Umumi Murakabe Heyeti (1938-1950)
As an audit institution the General of Audit Committee (1938-1950)
Yazar: UĞUR UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE TEKİNSOY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Denetim = Control ; KİT = State Economic Enterprises ; Sayıştay = Court of Accounts ; Yüksek Denetleme Kurulu = Prime Ministry High Council of Audit

Özet:
1938 yılında 3460 sayılı kanunla kurulan Umumi Murakabe Heyeti, Kamu İktisadi Teşebbüsleri olarak ifade edilen kuruluşları idari, mali ve teknik açıdan denetlemek için kurulmuştur. Gelir ve giderlerin miktar olarak artması gibi sebeplerle parlamentolar, kamu harcamalarının denetiminde yetersiz kalmışlardır. Bu gelişmeler, gelir ve giderlerin denetimi konusunda uzman olan teşkilatların kurulmasını hızlandırmıştır.  Yüksek Denetim Kurulu olan Umumi Murakabe Heyeti, kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyet ve işlerinde hataların önlenmesine yardımcı olmak, hizmetlerin süreç ve sonuçlarını mevzuata, önceden belirlenmiş amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine ve kalite standartlarına göre; tarafsız olarak analiz etmek, karşılaştırmak ve ölçmek, kanıtlara dayalı olarak değerlendirmek, elde edilen sonuçları rapor haline getirip yetkililere sunarak faaliyetlerini gerçekleştirmiştir. Böylece denetim sayesinde halk, kaynakların nereye ve nasıl kullanıldığı konusunda bilgi sahibi olmuşlardır.
	Yüksek Denetleme Kurulu'nun tarihsel gelişiminin, KİT'lerin kuruluş ve gelişiminden, bu kuruluşlara duyulan ihtiyaç olgusundan ayrılarak ifade edilmesi olanaksızdır. Bu yüzden çalışmamızın giriş bölümünde denetimin kapsamlı tanımı ele alındı ve denetimin tarihsel süreç içinde ortaya çıkışına değinildi. Birinci bölümde Umumi Murakabe Heyeti'nin kuruluşunu, tarihsel gelişimini ele aldıktan sonra ikinci bölümde, 1938 yılında murakabe heyetinin denetim kapsamında olan KİT'ler hakkında bilgi verildi. Üçüncü ve son bölümde ise murakabe heyetinin denetimine tabii olan kurumların faaliyetleri denetlenerek ele alındı. Sonuç ve öneriler kısmında ise denetimin öneminden ve etkin şekilde uygulanması için yapılması gerekenlerden bahsedildi. Tamamlanan tez çalışması, kurum tarihi bağlamında ele alındı.

Abstract:
The Public Supervisory Council was established with law no 3460 in 1938 to audit establishments as State Economic Enterprises in the administrative, financial and technical aspects. Because of increased income and expences, parliaments have been inadequate in controlling public expenditures. These developments have accelerated the establishment of organizations that manage revenue and spending. The General Audit Committie, which is the Supreme Supervisory Board, has helped to prevent mistakes in the activities and works of public institutions and organizations, the process and result of the services according to the legislation, predetermined goals and targets, performance criteria and quality standarts; It carried out its activities by impartially analyzing, comparing and measuring, evaluating based on evidence, reporting the results obtained and presenting them to the authorities. Thus, thanks to audit, the public had information about where and how resources were used. 
	It has been impossible to express the historical development of Supreme Audit Board by separating from the establishment and development of State Economis Enterprises and the need for these institutions. Therefore, in the introduction part of our study, the comprehensive definition of auditing has been discussed and the emergence of auditing in the historical process has been mentioned. In the first part, the establishment of The Public Supervisory Council and historical development have been discussed. Then in the second part, the information which is about State Economic Enterprises being within The Public Supervisory Council's inspection in 1938 is given. In the third and last part, the activities of the institutions that have been subject to the supervision of the Supervisory Council have been checked and then discussed. In the conclusion and suggestions part, the importance of audit and what needs to be done for its effective implementation have been mentioned. The completed thesis has been handled in the context of the institutiononal history.