Okul yöneticilerinin liderlik stilleri, okul kültürü ve örgütsel imaj ilişkisi
The relationship between school administrators' leadership styles and school culture and organisational image
Yazar: ÜMİT KALKAN
Danışman: PROF. DR. GÖKMEN DAĞLI
Yakın Doğu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul kültürü = School culture ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgüt imajı = Organizational image ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools

Özet:
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin liderlik stilleri, okul kültürü ve örgütsel imaj algılarının belirlenmesi ve araştırma değişkenleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni, 2018-2019 öğretim yılı Konya ili merkez ilçelerinde (Karatay, Selçuklu, Meram) Din Öğretimi Genel Müdürlüğü'ne bağlı toplam 25 imam hatip lisesinde görev yapan 1345 öğretmen arasından tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 370 öğretmen ile 20 okul yöneticisinden oluşmaktadır. Bu çalışma karma yöntem kullanılarak sırasıyla bir nicel ve bir nitel yöntem olmak üzere iki aşamada  gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın nicel bölümü ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modellerinin birlikte kullanıldığı yapısal eşitlik modellemesinin de yer aldığı betimsel bir çalışmadır. Araştırmada, liderlik stilleri bağımsız değişken, okul kültürü bağımlı ve bağımsız değişken, örgütsel imaj ise bağımlı değişken olarak düşünülmüştür. Veri toplama araçları Akan, Yıldırım ve Yalçın (2014) tarafından geliştirilen okul yöneticileri liderlik stili ölçeği, Şimşek (2003) tarafından geliştirilen okul kültürü ölçeği ve Polat, Abat ve Tezyürek (2010) tarafından uyarlanan örgütsel imaj ölçeğidir. Nitel bölüm, nicel verilerle elde edilen verilerin desteklenmesi amacıyla kolay ulaşılabilir durum örneklemesi  yoluyla maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formundan oluşan veri aracı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul yöneticilerinin daha çok dönüşümcü liderlik özellikleri sergilediği, öğretmenlerin okul kültürü algılarının güçlü, örgütsel imaj algılarının ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Dönüşümcü liderlik stili ile okul kültürü ve örgütsel imaj arasında anlamlı ilişkiler vardır. Dönüşümcü liderliğin okul kültürünü, okul kültürünün de örgütsel imajı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Okul kültürü, liderlik stilleri ile örgütsel imaj arasındaki ilişkide aracı bir etkiye sahiptir. Bu sonuç, örgütsel imajın gelişmesinde önemli bir rol oynayan liderlik stillerinin, bu etkiyi, okul kültürü üzerinden gerçekleştiği yönündedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the leadership styles, school culture and organizational image perceptions of the school administrators and to reveal the relationships between the research variables. The population of the study consisted of 370 teachers who were selected by stratified sampling among 1345 teachers working in 25 imam hatip high schools affiliated to the General Directorate of Religious Education in the central districts of Konya province (Karatay, Selçuklu, Meram) in the 2018-2019 academic year. This study was carried out in two stages using a quantitative and a qualitative method, respectively, using the mixed method. The quantitative part of the study is a descriptive study that includes structural equation modeling using relational screening and causal comparison models together. Leadership styles were considered as independent variable, school culture dependent and independent variable, and organizational image as dependent variable. Data collection tools The school administrators leadership style scale developed by Akan, Yıldırım and Yalçın (2014), the school culture scale developed by Şimşek(2003), and the organizational image scale adapted by Polat, Abat and Tezyürek (2010). In order to support the qualitative part, the data obtained from the quantitative data, the data tool consisting of semi-structured interview form, which was created by using maximum diversity method by means of easily accessible case sampling, was used. According to the results of the research, it was observed that school administrators exhibited transformational leadership characteristics, teachers' perceptions of school culture were strong and organizational image perceptions were moderate. There is a significant relationship between transformational leadership style and school culture and organizational image. It is seen that transformational leadership significantly predicts school culture and school culture significantly predicts organizational image. School culture has a mediating effect on the relationship between leadership styles and organizational image. This result suggests that leadership styles, which play an important role in the development of organizational image, have this effect through school culture.