Diyarbakır Sur ilçe'sinde ipek böceği yetiştiriciliği deneyimi: Uygulama ve bulgular
Experience of silkworm farming in the sur district of Diyarbakır: Practices and findings
Yazar: FERHAT MAZLUM ODUNCU
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER DENLİ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Diyarbakır ili merkez Sur ilçesi iklim koşullarında ipek böceği (Bombyx mori),yetiştiriciliğinin gelişme evreleri incelenmiş ve verim özellikleri araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, 28.3 °C ortalama sıcaklık ve %60.7 ortalama nem koşullarının sağlandığı bir yetiştirme ünitesinde 10.000 ipek böceği larvası iki gruba ayrılmış ve 45 günlük yetiştirme süresi boyunca iki farklı tür dut yaprağı ile beslenmiştir. Deneme süresince, haftalık olarak larva boyları, ağırlıkları tükettikleri yaprak miktarı ve ölüm oranları belirlenmiştir. Yetiştirme evreleri sonunda üretilen yaş ve kuru koza miktarları saptanmıştır. Yetiştirme süreci boyunca ve sonunda farklı dut çeşitleriyle beslenen ipek böceklerinin larva boyları, ağırlıkları ve yaprak tüketim miktarları açısından benzer sonuçlar elde edilmiştir. Yetiştirme sonunda, ters dut yaprağı ve beyaz dut yaprağı ile beslenen larvaların boyları sırasıyla 775 mm ve 770 mm, ağırlıkları ise 48±0.3 mg ve 44±0.4 mg olarak ölçülmüştür. En yüksek ölüm oranı, %76 ile ters dut yaprağı ile beslenen grupta görülmüş, beyaz dut yaprağı ile beslenen grupta ise ölüm oranı %64 olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, beyaz dut yaprağı ile beslenen grupta 1.800 adet yaş koza üretilirken, ters dut yaprağı ile beslenen grupta bu sayı 1.200 adet olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, Diyarbakır ili Sur ilçesinin iklim koşullarında, ipek böceği yetiştiriciliğinde kullanılan beyaz dut yapraklarının, larvaların yaşama oranı ve yaş koza verimi üzerinde daha olumlu etkiler sağladığı belirlenmiştir. Bu nedenle, beyaz dut yapraklarının ipek böceği yetiştiriciliğinde tercih edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İpek böceği yetiştiriciliği, Koza verimi, Ölüm Oranı, Diyarbakır Sur ilçesi

Abstract:
In this study, the development stages and productivity characteristics of silkworm (Bombyx mori) cultivation were investigated under the climatic conditions of the Sur district, the central area of Diyarbakır province. The research was conducted in a breeding unit with an average temperature of 28.3°C and an average humidity of 60.7%. A total of 10.000 silkworm larvae were divided into two groups and fed with two different types of mulberry leaves during the 45-day breeding period. During the experiment, weekly measurements were taken for larval size, weight, the amount of leaves consumed, and mortality rates. At the end of the breeding stages, the amount of fresh and dry cocoons produced was determined.The results showed that, throughout the breeding process and at the end, silkworms fed with different types of mulberry leaves exhibited similar results in terms of larval size, weight, and leaf consumption. At the end of the breeding period, the larvae fed with black mulberry leaves had a length of 775 mm and weight of 48±0.3 mg, while those fed with white mulberry leaves measured 770 mm in length and weighed 44±0.4 mg. The highest mortality rate was observed in the group fed with black mulberry leaves (76%), whereas the group fed with white mulberry leaves had a mortality rate of 64%. Additionally, the group fed with white mulberry leaves produced 1.800 fresh cocoons, while the black mulberry leaf-fed group produced 1.200 fresh cocoons.As a result, it was determined that white mulberry leaves had a more positive effect on the survival rate of larvae and the yield of fresh cocoons under the climatic conditions of Sur district, Diyarbakır province. Therefore, white mulberry leaves are recommended for silkworm cultivation in this region.

Keywords: Silkworm farming, Cocoon yield, Mortality rate, Sur district of Diyarbakır