8. sınıf öğrencilerinin ısı ve sıcaklık konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi ve kavramsal değişim metinleri ile kavram yanılgılarının iyileştirilmesi
Identifying 8th grade students' misconceptions about heat and temperature and remediating misconceptions with conceptual change texts
Yazar: EMİNE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDE DEMET KIRBULUT GÜNEŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin ısı ve sıcaklık konusundaki kavram yanılgılarının çok aşamalı testle belirlenmesi ve bu kavram yanılgılarının kavramsal değişim metinleriyle iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle seçilen Şanlıurfa'daki bir devlet ortaokulunda bulunan 49 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubunda 26 (15 kız ve11 erkek öğrenci), kontrol grubunda ise 23 öğrenci (15 kız ve 8 erkek öğrenci) bulunmaktadır. Bu çalışma nicel araştırma yönteminin kullanıldığı yarı deneysel bir çalışmadır. Bu çalışmada, öntest-sontest eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. 8. sınıf öğrencilerinin ısı ve sıcaklık konusundaki kavram yanılgılarını belirlemek için ısı ve sıcaklıkla ilgili dört aşamalı kavram yanılgısı belirleme testi kullanılmıştır. Belirlenen kavram yanılgılarını iyileştirmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri ile geçerliği sağlanmaya çalışılan Kavramsal Değişim Metinleri (KDM) kullanılmıştır. Çalışmanın başında deney ve kontrol gruplarına ısı ve sıcaklıkla ilgili dört aşamalı kavram yanılgısı belirleme testi öntest olarak uygulanmıştır. Daha sonra deney grubuna ısı ve sıcaklık konusuyla ilgili hazırlanan KDM'ler dağıtılmış, kontrol grubuna ise düz metinler dağıtılmıştır. Metinler verildikten bir hafta sonra ısı ve sıcaklıkla ilgili dört aşamalı kavram yanılgısı belirleme testi sontest olarak uygulanmıştır. Grupların öntest ve sontest puanlarının normal dağılım gösterip göstermediğini test etmek için Shapiro Wilk testi kullanılmıştır. Test sonucuna göre öntest ve sontest puanlarının normal dağılım göstermediği görülmüştür. Bu nedenle verilerin analizinde non-parametrik test kullanılmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek için parametrik olmayan sıralı ANCOVA (Quade yöntemi) testi yapılmıştır. Parametrik olmayan sıralı ANCOVA testi sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarının sontest puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir (F (1, 47) = 0.24, p = 0.62). KDM'ler ile düz metinlerin öğrencilerin ısı ve sıcaklık konusundaki kavram yanılgılarını iyileştirmede aralarında anlamlı bir farkın olmadığı söylenebilir. Ancak çalışmada yer alan her bir kavram yanılgısı (KY1, KY2 ve KY3) için KDM'ler ile düz metinlerin verildiği gruplarda öntest ve sontest puanları arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına ayrı ayrı bakıldığında şu sonuçlara ulaşılmıştır. KDM'lerin verildiği gruplarda KY1, KY2 ve KY3 kavram yanılgılarının her biri için öntest ve sontest puanları arasında anlamlı ve sontest puanları lehine bir fark olduğu tespit edilmiştir. Düz metinlerin verildiği gruplarda ise KY2 kavram yanılgısının öntest ve sontest puanları arasında anlamlı ve sontest puanları lehine bir farkın olduğu bulunurken, KY1 ve KY3 kavram yanılgıları için öntest ve sontest puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla KY1, KY2 ve KY3 için hazırlanan KDM'ler öğretmenler tarafından öğrencilerin olası kavram yanılgılarını iyileştirmek için kullanılabilir.

ANAHTAR KELİMELER: Isı, Sıcaklık, Kavram Yanılgısı, Kavramsal Değişim Metni, Fen Eğitimi

Abstract:
The aim of this study was to determine the misconceptions of 8th grade students about heat and temperature with a multiple-tier test and to remedy these misconceptions with conceptual change texts. The participants of the study consisted of 49 8th grade students of a public middle school in Şanlıurfa selected by convenience sampling. There were 26 students (15 female and 11 male) in the experimental group and 23 students (15 female and 8 male) in the control group. This study is a quasi-experimental study. In this study, pretest-posttest non-equivalent control group design was used. In order to determine the misconceptions of 8th grade students about heat and temperature, a four-tier misconception test about heat and temperature was used. Conceptual change texts (CCTs) developed by the researcher and validated by expert opinion were used to remedy the identified misconceptions. At the beginning of the study, the four-tier misconception test about heat and temperature was administered to the experimental and control groups as a pretest. Then, CCTs prepared on the topic of heat and temperature were distributed to the experimental group and traditional texts were distributed to the control group. One week after the texts were distributed, the four-tier heat and temperature misconception test was administered as a posttest. The Shapiro-Wilk test was used to test whether the pretest and posttest scores of the groups were normally distributed. According to the test results, it was seen that the pretest and posttest scores were not normally distributed. Therefore, nonparametric test was used to analyze these data. The nonparametric ranked ANCOVA test (Quade's method) was used to determine whether there was a significant difference between the variables. According to the results of the nonparametric ranked ANCOVA test, it was determined that there was no statistically significant difference between the posttest scores of the experimental and control groups (F (1, 47) = 0.24, p = 0.62). It can be said that there is no significant difference between CCTs and traditional texts in remedying students' misconceptions about heat and temperature. However, when it was examined separately whether there was a significant difference between the pretest and posttest scores in the groups that were given CCTs and traditional texts for each misconception (KY1, KY2, and KY3) in the study, the following results were obtained. It was found that there was a significant difference between the pretest and posttest scores for each of the misconceptions of KY1, KY2, and KY3 in the groups where CCTs were given and in favor of the posttest scores. In the groups where traditional texts were given, it was found that there was a significant difference between the pretest and posttest scores for the KY2 misconception and in favor of the posttest scores, while there was no significant difference between the pretest and posttest scores for the KY1 and KY3 misconceptions. Therefore, CCTs prepared for KY1, KY2 and KY3 can be used by teachers to remedy students' possible misconceptions.

KEY WORDS: Heat, Temperature, Misconception, Conceptual Change Text, Science Education