Göbeklitepe kalıntılarının sembolizm ve sanat ile ilişkisi
The relationship of Göbeklitepe residents and symbolism and art
Yazar: ESRA TERKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT ARAPOĞLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Plastik Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Göbekli Tepe = Göbekli Tepe ; Kabartmalar = Reliever ; Megalitler = Megalithics ; Sanat = Art ; Sembolizm = Symbolism

Özet:
Göbekli Tepe dünyanın en eski mimari eseridir. Türkiye'nin Güneydoğusundaki Germuş Dağları'nda yer alan ve bu uzun dağ sırtının zirvesine on beş kilometre yükseklikte dikilen yapının, Dünya üzerindeki en eski insan yapımı tapınak olduğu bilinmektedir. Bu 12.000 yıllık tapınağın dünyada hayatta kalan en eski dini yer olduğu düşünülmektedir. Göbeklitepenin 1974'te keşfi, arkeologları ve bilim adamlarını şok etmiştir. Hatta bazı araştırmacılar bu sitenin İncil'deki Cennet bahçesi olduğunu iddia edecek kadar ileri gittiler. Göbeklitepe yapı sistemlerinde 'T' şeklinde 43 megalit vardır, bu sütunların ortalama yüksekliği 4-6 metredir. Bölgede ayrıca, henüz hayvanları evcilleştirmeye veya çiftçiliğe başlamadığını gösteren vahşi hayvan kemikleri bulunmuştur. Sahada bu tür kalıntıların varlığı, yapının sürdürülebilirlik için büyük ölçüde yabani yiyeceklere ve hayata bağımlı olan avcı toplayıcılar tarafından inşa edildiğini gösteriyor. Böylece site, yerleşim ve sosyokültürel gelişim arasında yeniden değerlendirmeye yol açmıştır. Göbekli Tepe'deki heykeller ve mimari çömlekçilik, yazı, tekerlek ve tarımın başlangıcından önceye dayanmaktadır. Göbekli Tepe, sadece varlığı tarihimizi öğrenmeye önemli bir değer katmakla kalmaz, aynı zamanda zengin bir coğrafyaya, konuma ve eşsiz bir mimariye ve alanında eşsiz sanat eserlerine sahiptir. Bu çalışmanın amacı Göbeklitepede yer alan çizmlerin ve kabartmaların, heykellerin ve diğer arkeolojik kalıntıların sanat çerçevesinde ele almaktır.

Abstract:
Göbeklitepe is the oldest architectural monument in the world. Located in the Germus Mountains in southeast Turkey and erected at an altitude of fifteen kilometers on the summit of this long mountain ridge, the structure is known to be the oldest man-made temple in the world. This 12,000-year-old temple is thought to be the oldest surviving religious site in the world. The discovery of Göbeklitepe in 1974 shocked archaeologists and scientists. Some researchers even went so far as to claim that this site was the biblical garden of Eden. There are 43 'T' shaped megaliths in Göbeklitepe building systems, the average height of these columns is 4-6 meters. Wild animal bones have also been found at the site, indicating that he had not yet begun to domesticate or farm animals. The presence of such remains at the site indicates that the structure was built by hunter-gatherers who depended heavily on wild food and life for sustainability. Thus, the site has led to a reassessment between settlement and sociocultural development. The sculptures and architectural pottery at Göbekli Tepe predate the beginning of writing, the wheel and agriculture. Göbekli Tepe not only adds an important value to learning about our history, but also has a rich geography, location and unique architecture and unique artistic works in its field. The aim of this study is to deal with the drawings and reliefs, sculptures and other archaeological remains in Göbeklitepe within the framework of art.