Oryantiring sporcularının zihinsel dayanıklılık düzeyleri ve başarı hedefleri arasındaki ilişki
The relationship between mental toughness levels and achievement goals of orienteering athletes
Yazar: ERHAN ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERSİN ALTIPARMAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Başarı = Success ; Oryantiring = Orienteering ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı oryantiring sporcularının zihinsel dayanıklılık düzeyleri ve başarı hedefleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklem grubu; 2018-2019 sezonunda lisansı olan, ulusal ve/veya uluslararası oryantiring yarışlarında yarışmış, 18-65 yaşları arasında değişen 140'ı kadın 244'ü erkek toplamda 384 gönüllü oryantiring sporcusundan oluşmaktadır.
Katılımcılara Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ve Sporda 2x2 Başarı Hedefleri Envanteri tamamlatılmıştır. Veriler analiz edilirken IBM SPSS 25 paket programında girdiler işlenmiş ve elde edilen veriler için ilişki durumunda ki-kare testi, farklılıkların tespitinde ise iki değişkenli olması durumunda "t testi", 2'den fazla değişken olması durumundaysa "ANOVA testi" uygulanmıştır. ANOVA testi uygulanırken grupların homojen olması durumunda Tukey HSD ve LSD testi yapılmıştır.
Sonuçlar incelendiğinde; cinsiyet, milli sporcu olma, spora başlama yaşı, kaç yıldır spor yapıldığı ve haftada kaç kez egzersiz yapıldığı değişkenlerinin sporcuların zihinsel dayanıklılıkları ve başarı hedeflerini anlam yaratacak büyüklükte bir değişkenliğe uğratmadığı gözlemlenmiştir (p>0.05). Bunun yanı sıra sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri yaş değişkeni açısından incelenmesi neticesinde anlamlı bir şekilde değişmezken, başarı hedeflerinde yaş değişkenine göre anlam oluşturacak seviyede farkın olduğu bulunmuştur (p<0.05).  Regresyon analizi yapılması neticesinde, sporcuların zihinsel dayanıklılıklarının başarı hedefleri üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Bu çalışmada diğer boyutlara göre kontrol boyutu ile performans kaçınma boyutu arasındaki ilişkinin daha yüksek olduğu görülmektedir (p<0.05).

Anahtar Kelimeler; Oryantiring; Zihinsel Dayanıklılık; Başarı Hedefleri

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between mental toughness levels and achievement goals of orienteering athletes. The research sample consists of 140 women and 244 men, totally 344 voluntary orienteering athletes. They are licenced during the 2018-2019 season, aged between 18-65, and they competed in national and/or international orienteering races.
Mental Toughness Questionnaire for Athletes and "2x2 Achievement Goals Questionnire for Sport" were carried out by the participants. IBM SPSS Statistics 25 was used in data analysis. The data was analyzed through Chi square test to describe the relationship. In order to identify variation, "T-test" was used for the analysis of two variables and ANOVA for more than two variables. In addition, Tukey HSD and LSD tests were carried out in case the group is homogeneous during the implementation of ANOVA test.
Results show that mental toughness and achievement goals of the athletes do not change meaningfully depending upon sex. Additionally, while mental toughness level do not change meaningfully depending on athletes' age, there is a meaningful difference between achevement goals and age. Regression analysis results indicate that mental toughness of the athletes affects their achievement goals. Considering the relationship between the variables, the strongest relationship belongs to control variable and performance-avoidance variable.
Keywords; Orienteering; Mental Toughness; Achievement Goals