Ceza infaz kurumlarında çalışan ve çalışmayan tutuklu/hükümlü bireylerin psikolojik sağlamlık, psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik düzeylerinin nörobilim bağlamında incelenmesi
Investigation of psychological endurance, psychological well-being and cognitive flexibility levels of prisoners/convicts working and not working in prisons in the context of neuroscience
Yazar: MUHAMMET CİHANGİR KARASU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Cezaevi sistemi, sadece cezalandırma ve toplumu koruma işlevi görmekten öte, mahkumların rehabilitasyon süreçlerinin sağlanması ve yeniden topluma kazandırılması süreçlerini de barındırmaktadır. Bu süreçlerde mahkumların iş sahibi olmaları hem bireysel gelişimlerine katkıda bulunabilecekleri hem de cezaevi ortamında daha sağlıklı bir psikolojik deneyim yaşamalarını sağlayabilecek önemli bir faktördür. Bu araştırma, 18-60 yaş aralığındaki tutuklu/hükümlü yetişkin bireylerin, ceza infaz kurumu iş yurtlarına bağlı üretim atölyelerinde çalışmalarının psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu ilişkinin nörobilimsel bir perspektiften değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışma, Adalet Bakanlığı'ndan alınan araştırma yapma izni ile Marmara 2 Nolu Kapalı L Tipi Ceza İnfaz Kurumu ve Marmara Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan 18-60 yaş aralığındaki yetişkin tutuklu/hükümlü bireylere yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma yüz yüze ve kâğıt üzerinden yapılmış olup, veriler Demografik Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PERMA), Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (YPSÖ) ve Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ) kullanılarak toplanmış ve karşılaştırmalı araştırma modeli ile değerlendirilmiştir. Çalışmada veri analizi SPSS 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır.                                                          
  Söz konusu araştırmada elde edilen bulgular ceza infaz kurumunda çalışmayan tutuklu ve hükümlü bireylerin olumsuz duygular ve yalnızlık duygu düzeylerinin yüksek seviyede olduğu, Çalışan tutuklu ve hükümlü bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Ceza infaz kurumlarında bulunan erkeklerde, kadınlara göre psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. 20-30 yaş ve 31-40 yaş aralığında bulunan bireylerin psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında da anlamlı ilişki bulunmuştur. Evli tutuklu ve hükümlü bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tutuklu ve Hükümlü, Bilişsel Esneklik, Psikolojik İyi Oluş, Psikolojik Sağlamlık, Nörobilim.

Abstract:
The prison system, beyond its function of only punishing and protecting society, also includes the processes of providing rehabilitation processes and reintegration of prisoners into society. In these processes, having a job for prisoners is an important factor that can contribute to their individual development and provide them with a healthier psychological experience in the prison environment. This research aims to examine the relationship between the psychological resilience, cognitive flexibility and psychological well-being levels of adult prisoners/convicts between the ages of 18-60 working in production workshops affiliated with prison laboratories and to evaluate this relationship from a neuroscientific perspective. This study was conducted with adult prisoners/convicts between the ages of 18-60 in Marmara No. 2 Closed L Type Penal Institution and Marmara Women's Closed Penal Institution with the research permit received from the Ministry of Justice. The research was conducted face-to-face and on paper, and the data were collected using the Demographic Information Form, Psychological Well-being Scale (PERMA), Adult Psychological Resilience Scale (YPSÖ) and Cognitive Flexibility Scale (CFS) and evaluated with a comparative research model. Data analysis in the study was performed using the SPSS 25.0 program.
   The findings obtained in the study in question showed that the negative emotions and loneliness levels of individuals who are not working in prisons and convicts are high, and that there is a positive and significant relationship between the psychological well-being levels of individuals who are working in prisons and convicts. It was observed that the psychological resilience and psychological well-being levels are higher in men in prisons compared to women. A significant relationship was also found between the psychological resilience and cognitive flexibility levels of individuals between the ages of 20-30 and 31-40. A significant relationship was found between the psychological well-being levels of married individuals who are in prisons and convicts.
  
Keywords: Prisoner and Convict, Cognitive Flexibility, Psychological Well-Being, Psychological Resilience, Neuroscience