65 yaş üzeri elektif cerrahi operasyon geçiren hastalarda kırılganlık (frailty) ve sarkopeninin değerlendirilmesi, prospektif-gözlemsel çalışma
Evaluation of frailty and sarcopenia in patients undergoing elective surgery over 65 years of age, prospective-observational study
Yazar: İSTEMİHAN KARAKAYALI
Danışman: DOÇ. DR. EBRU BİRİCİK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Geriatri = Geriatrics ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Komplikasyonlar = Complications ; Kırılganlık = Frailty ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Yaşlılar = Aged

Özet:
65 Yaş Üzeri Elektif Cerrahi Operasyon Geçiren Hastalarda Kırılganlık (Frailty)
ve Sarkopeninin Değerlendirilmesi, Prospektif-Gözlemsel Çalışma
Amaç: Çalışmamızda Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve
Reanimasyon Ana bilim dalında elektif cerrahi ameliyat olan 65 yaş ve üzeri hastaları
preoperatif olarak kırılganlık ve sarkopeni açısından değerlendirerek, operasyon sırası
ve sonrasında gelişen komplikasyonları incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Kasım 2021 ve Mayıs 2022 tarihleri arasında
Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesinde elektif cerrahi operasyon geçiren 65 yaş ve
üzeri 276 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri, yapılan operasyon ve
nedeni, yandaş hastalıklar, cerrahi risk sınıfı, medeni durum, gelir düzeyi, eğitim düzeyi
kaydedildi. Hastalar kırılganlık indeksi açısından puanlandırıldı. Yine tüm hastaları
preoperatif bakım ünitesinde Esaote, MyLabtmSix ultrasound ile B modda (lineer
yüksek frekanslı prob ile) sarkopeni açısından değerlendirerek rektus femoris kası
ölçümü yapıldı. Hastaların hepsinde rektus femoris kasının hem kalınlığı hem de kesit
alanı ölçüldü.
Bulgular: 276 hastanın verileri değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların
yaş ortalamaları 71,5±5,99 yıl olarak bulundu. Hastaların %58'i erkek cinsiyet olarak
tespit edilmiştir. Cerrahi risk sınıflamasına göre hastaların % 47,5'i düşük, % 47,8'i
orta, % 4,7'sinin ise yüksek risk sınıfında olduğu tespit edildi. Hastaların % 35,5'i kesit
alanına göre; % 32,2'si rektus femoris kalınlığına göre; % 25,4 hastada ise hem kesit
alanı hem de rektus femoris kalınlığına göre sarkopeni varlığı tespit edildi. Kırılganlık
hastaların % 54,7'sinde tespit edilirken; kırınganlık tespit edilenlerden % 74,2 hastanın
pre kırılgan, % 25,8'inin ise kırılgan olduğu saptandı. Hastalardan 176'sında peroperatif
komplikasyon geliştiği tespit edildi. Postoperatif komplikasyon hastaların 115'inde
saptandı. Sarkopeni gelişen hastaların yaş ortalamaları daha yüksek idi (p<0,001).
Eğitim düzeyi düşük olan hastalarda, gelir düzeyi düşük olan hastalarda ve yalnız
yaşayan hastalarda sarkopeni gelişimi istatistiksel anlamlı olarak daha sık bulundu
(p<0,001). Cerrahi riski orta ve yüksek risk grubunda olanlarda sarkopeni gelişimi
istatistiksel olarak daha fazla idi (p=0,004). Sarkopeni gelişen hastalarda ortalama
hastanede kalış süreleri de istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (p<0,001). Sarkopeni
gelişen hastalarda peroperatif komplikasyon gelişim oranı istatistiksel olarak daha
yüksek bulundu (p<0,001). Postoperatif komplikasyon gelişimi oranı sarkopenik
hastalarda istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0,001). Cerrahi risk sınıfı yüksek ve orta
riskli olan hastalarda peroperatif ve postoperatif komplikasyon varlığı daha sık gözlendi
(sırasıyla p<0,001; p<0,001). Kırılgan grupta yer alan hastalarda peroperatif ve
postoperatif komplikasyon varlığı istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (sırasıyla
p=0,001; p=0,001). Kırılgan grupta yer alan hastalarda yoğun bakım yatışı ve hastanede
ortalama kalış süresi pre kırılgan grupta yer alan hastalara göre istatistiksel olarak
anlamlı yüksek bulundu (p<0,001).
Sonuç: Çalışma sonucunda kırılgan ve sarkopenik hastalarda peroperatif ve
postoperatif komplikasyonlar çok daha fazla oranda gözlenmiş ve istatiksel olarak
anlamlı bulunmuştur. Bu çalışma ile peroperatif ve postoperatif komplikasyon riskinin
değerlendirilmesinde 65 yaş üzeri hastalarda kırılganlık ve sarkopeninin araştırılmasının
komplikasyonların önlenmesi ve gerekli hazırlıkların yapılabilmesi açısından oldukça
önemli olduğu ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Kırılganlık, Geriatrik Hasta, Komplikasyon

Abstract:
Evaluation of Frailty and Sarcopenia in Patients Undergoing Elective Surgery
Over 65 Years of Age, Prospective-Observational Study
Objective: In our study, we aimed to evaluate patients aged 65 years and older
who underwent elective surgical surgery in the Department of Anesthesiology and
Reanimation of Çukurova University Faculty of Medicine in terms of frailty and
sarcopenia preoperatively and to examine the complications that developed during and
after the operation.
Material and Method: Our study included 276 patients aged 65 years and older
who underwent elective surgery at Çukurova University Faculty of Medicine between
November 2021 and May 2022. Demographic data of the patients, the operation
performed and the cause, concomitant diseases, surgical risk class, marital status,
income level, education level were recorded. Patients were scored in terms of frailty
index. Again, rectus femoris muscle was measured by evaluating all patients for
sarcopenia in B mode (with linear high-frequency probe) with Esaote, MyLabtmSix
ultrasound in the preoperative care unit. In all patients, both the thickness and crosssectional area of the rectus femoris muscle were measured.
Results: Data of 276 patients were evaluated. The mean age of the patients
included in the study was 71.5±5.99 years. 58% of the patients were identified as male
gender. According to the surgical risk classification, 47.5% of the patients were found
to be in the low, 47.8% were in the medium risk class, and 4.7% were in the high risk
class. 35.5% of the patients according to the cross-sectional area; 32.2% according to
rectus femoris thickness; In 25.4% of the patients, sarcopenia was detected according to
both cross-sectional area and rectus femoris thickness. While fragility was detected in
54.7% of the patients; 74.2% of the patients with frailty were found to be pre-fragile,
25.8% were found to be fragile. It was determined that 176 of the patients developed
perioperative complications. Postoperative complications were detected in 115 of the
patients. The mean age of the patients who developed sarcopenia was higher (p<0.001).
The development of sarcopenia was found to be statistically significantly more common
in patients with low education level, patients with low income level, and patients living
alone (p<0.001). The development of sarcopenia was statistically higher in those with
medium and high surgical risk (p=0.004). The mean length of hospital stay was also
statistically significantly higher in patients who developed sarcopenia (p<0.001).
Peroperative complication development rate was found to be statistically higher in
patients with sarcopenia (p<0.001). The rate of postoperative complication development
was statistically higher in sarcopenic patients (p<0.001). The presence of perioperative
and postoperative complications was observed more frequently in patients with high and
medium risk surgical risk classes (p<0.001; p<0.001, respectively). The presence of
perioperative and postoperative complications was statistically significantly higher in
patients in the fragile group (p=0.001; p=0.001, respectively). The mean length of
intensive care unit stay and hospital stay in patients in the fragil group was statistically
significantly higher than in patients in the pre-fragile group (p<0.001).
Conclusion: As a result of the study, perioperative and postoperative
complications were observed at a much higher rate in frail and sarcopenic patients and
were found to be statistically significant. In this study, it was revealed that investigating
frailty and sarcopenia in patients over 65 years of age in the evaluation of the risk of
perioperative and postoperative complications is very important in terms of preventing
complications and making necessary preparations.
Key Words: Sarcopenia, Frailty, Geriatric Patient, Complication