Bulgar Komünist Partisi iktidarı döneminde uygulanan politikalara karşı Türk azınlığın gündelik direnişi
The daily resistance of the Turkish minority against the policies implemented during the Bulgarian Communist Party rule
Yazar: NEVİN TÜRKER YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MURAT METİNSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azınlıklar = Minorities ; Balkanlar = Balkans ; Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Direniş = Resistance ; Günlük yaşam = Daily life ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Maduniyet = Subalternity ; Türk azınlığı = Turkish minority ; Türkler = Turks

Özet:
Ulus devletlerin, egemenlikleri altında yaşamlarını sürdüren azınlıklara yönelik politikaları, özgürlükçü ve bütünleştirici olabileceği gibi baskıcı ve ayrıştırıcı da olabilmektedir. Azınlıklara yönelik baskıcı ve ayrıştırıcı türden yönetimlerin bir örneği Soğuk Savaş Dönemi'nde komünizmle yönetilen Bulgaristan'da görülmüştür. "Birleşmiş Sosyalist Bulgar Milleti"nin hâkim kılınması maksadıyla diğer azınlıkların kimlikleri yok sayılmak istenmiştir. Hem etnik hem de dini açıdan Bulgar toplumundan farklı olmaları sebebiyle Türkler bu baskıyı çok yönlü deneyimlemişlerdir. Okuyacağınız çalışma bu hipotezlerden yola çıkarak bahsi geçen dönemde, Bulgaristan'da yaşamış Türklerin kendilerine yönelik uygulanan politikaları ne şekilde algıladıklarını, Bulgaristan'da azınlık olmayı nasıl değerlendirdiklerini ve zorlayıcı muameleler karşısında ne gibi direnme stratejileri belirlediklerini ölçmeyi ve bunları anlamlandırmayı amaçlamıştır. 
Çalışmada yöntem olarak nitel veri toplama metotlarından biri olan yarı yapılandırılmış mülakatlara başvurulmuştur. Dönemin tanığı olan 20 kişiyle yapılan mülakatların ardından, verilen cevaplar içerik analizine tabi tutularak, 1945-1989 yılları arasında Bulgaristan yönetiminin Türk azınlığa yönelik uyguladığı politikalar madun grubun gözünden açıklanmıştır. Mülakatların yanı sıra Bulgar istihbarat raporlarından, Bulgar Komünist Partisine ait gizliliği kaldırılımış belgelerden ve Bulgaristan Türklerinin hatıratlarından yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Bulgaristan Türklerinin kendilerine yönelik uygulamalara dair duygu ve düşüncelerine, baskılar ve kısıtlamalar altında sürdürdükleri gündelik hayatlarına, kurallarla ve yasaklarla baş etme yöntemlerine ışık tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Türkleri, Maduniyet, İktidar, Direniş, Kamusal Senaryo, Gizli Senaryo, Gündelik Yaşam Pratikleri

Abstract:
Nation-state policies towards minorities can be labelled to two main group as liberal-integrative and oppressive-discriminatory. During the Cold War period from 1945 to 1989, Bulgarian communist governments followed the oppressive and discriminatory policies. The Bulgarian state, giving priority to the building of "united socialist Bulgarian nation," ignored the identities of ethnic and religous minorites. Thus, the Turkish minority, as the largest ethnic and religous minority of Bulgaria, also experienced the assimilation policies in many fields of life. This dissertation measures and interprets how the several groups of Turks in Bulgaria perceived the policies towards them during the Cold War period and what kinds of resistance strategies they adopted against the discriminatory and oppressive treatment by the state. 
Methodologically this study mainly draws on semi-structured interviews as qualitative data collection method. After interviews with twenty witnesses of the period from different regions, occupation, educational-background and gender, the answers were analyzed according to content analysis method. In addition, Bulgarian intelligence reports, official documents of the Bulgarian Communist Party, and the memories of the Turks of Bulgaria were used in this study to shed light on their daily lives, opinion, feelings and coping methods under pressures and restrictions. This dissertation, theoretically inspiring from the Subaltern Studies, attempt to explain the life experiences of Turkish minority as a disadvantaged group from their own eyes on their own terms and to create an awarenes about their non-organizational, everyday and informal experiences and responses, which contributed to their political awareness and perhaps to the future pluralism of Bulgarian politics.

Keywords: Turks in Bulgaria, Bulgarian Politics, Minorities in Bugaria, Power, Resistance, Nationalism, Subaltern Groups, Practices of Everyday Life