İdiopatik trombositopenik purpura (ITP) hastalığında, trombosit yüzeyi ve serumda otoantikor varlığının klinik ile ilişkisi
The relationship of the presence of auto antibody on platelet surface and in serum, with the clinic of the patient in patients with ITP
Yazar: MEHTAP ERDOĞAN
Danışman: PROF.DR. HAMDİ AKAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
46 ÖZET İdiopatik trombositopenik purpura hastalığında (ITP), trombosit yüzeyi ve serumda otoantikor varlığının klinik ile ilişkisi Bu çalışmanın amacı sebebi belli olmayan trombosit düşüklüğünün araştırılmasında uygun metodun belirlenmesi ve klinik bulgular ile korelasyonun tespitidir. Anti Trombosit Antikor (ATA) çalışılması yapılan hastalarda trombosit yüzeyindeki ve hasta plazmasındaki otoantikorlar, Akım Sitometrisi yöntemiyle indirekt olarak tespit edilmektedir. Bu araştırmada ise bu çalışmaya ek olarak, otoantikorlar serumda ELISA yöntemi ile tespit edilip, 2 çalışmanın sonucu karşılaştırmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar hastanın klinik bulgularıyla beraber değerlendirilerek, bu testlerin tanısal değeri incelenmiştir. Böylece ITP tanısı için yapılan testlerin önemi ve değeri anlaşılmıştır. 22 yeni tanı almış yada tedavi sonrası izlenen idiopatik trombositopenik purpura (ITP) ve 7 yeni tanı almış yada tedavi sonrası izlenen sistemik lupus eritematosus (SLE) hastalarından alman örnekler çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların ortalama yaşları 47 (19-75) idi, ortalama trombosit sayılan ise 75 x 109/L (9 x 109/L- 200 x 109/L) idi. Hastaların %17'sinin trombosit sayılan mm3'de 0-30 x 109/L arasında, %32'sinin 30 x 109/L-60 x 109/L arasında, %17'sinin 60 x 109/L-90 x 109/L arasında, %10'unun 90 x 109/L-120 x 109/L arasında, %24'ünün ise 120 x 109/L ve üzeriydi. Hastaların %27'si erkek, %73'ü kadındı. Antitrombosit antikor (ATA) test sonucunu pozitif olarak kabul etmemiz için kesin bir değer verilememekle birlikte, bu çalışmada %1'den yüksek olan sonuçlan pozitif olarak kabul edildi. Toplam hastaların %45'inin sonucu FCM ile pozitif, %55'i ise negatif olarak bulundu. Çalışmaya alınan kadınların %50'sinin FCM sonucu pozitif, %50'sinin negatif olarak bulundu. Erkeklerde ise pozitif bulunan hasta %33, negatif bulunan hasta ise %67 bulundu. Çalışmaya alınan hastaların %50'sinin ELISA sonucu (trombosit havuz kullanılarak çalışılan) pozitif, %50'sinin sonucu negatif bulunmuştur, %55'inin ELISA sonucu (trombosit tek bir verici kullanılarak çalışılan) pozitif, %45'inin sonucu negatif bulunmuştur. Yapılan değerlendirmede kadınlarda ELISA (havuz)47 sonuçlarının %50'sinin pozitif, %50'sinin negatif olduğunu; tek bir verici ile çalışıldığında pozitif oranının %44'e indiğini, negatif oranın ise %56'ya çıktığı görülmektedir. Erkeklerde yapılan değerlendirmede ise ELISA (havuz) sonuçlarının %50'sinin pozitif, %50'sinin negatif olduğunu; tek bir verici ile çalışıldığında sonucun aynı olduğu görülmektedir Bu çalışmaya ITP hastalarına ek olarak ikincil bir trombositopeni olan SLE'li hastalarda alınmıştır. Toplam olarak çalışmaya alman 7 SLE hastasının %14'ün ELISA (havuz) ile pozitif, %14'ünün hem tek bir verici ile yapılan ELISA çalışmasında, hem de havuz ile yapılanda pozitif çıktığı, verici ile pozitif çıkan hiç hasta bulunmadığı görülmüştür. Hastaların %71'inin sonucu ELISA ile negatif çıkmıştır FCM ile yapılan çalışmada ise hastaların %71'i pozitif, %29'i negatif bulunmuştur. Yapılan akım sitometrisi çalışmasında kontrollerde esas alınarak yapılan değerlendirmede sensitivite değeri %66,6, spesifite değeri ise %100 olarak bulundu. Buna karşın ELISA çalışmasının sensitivite değeri %61 bulunurken spesifite değeri %72 bulundu. Sonuç olarak yapılan çalışmalarla ITP tanısının uygulanan metodların hiçbiriyle tekbaşına konamadığı, tanının hastanın kliniği ile birlikte değerlendirilerek konması gerektiği anlaşılmıştır. Anahtar sözcükler: otoantikor, antijen, tronıbosit, akım sitometrisi, ELISA

Abstract:
<,?< 4S '£? SUMMARY The relationship of the presence of auto antibody on platelet surface and in serum, with the clinic of the patient in patients with FTP The aim of this study is to determine the appropriate method to diagnose idiopathic thrombocytopenic purpura and to determine the correlation with clinical findings. Autoantibodies on platelet surface and patient serum were determined with flow cytometry (FCM) and autoantibodies in patient serum were determined by ELISA and results of these two methods were compared. Results were correlated with clinical findings, and the diagnostic value of these tests were investigated. Twenty-two new diagnosed or treated ITP patients and seven patients with Sistemic Lupus Eritematosus were accepted to this study. The mean age of the patients were 47 (19-75), the mean platelet count was 75 x 109/L (9 x 109/L-200 x 109/L). The platelet count of the 17% of the patients were 0-30 x 109/L in mm3, in 32% of the patients were 30 x 109/L-60 x 109/L, 17% of the patients were 60 x 109/L -90 x 109/L, 10% of the patients were 90 x 109/L-120 x 109/L, 24% of the patients were 120 x 109/L or higher. 6 of the patients were male, and 16%o were female. We accepted the results that were higher than 1% as positive. The FCM results of 45% of all the patients were positive, and 55% were negative. Fifty percent of the women that were taken to this study gave positive FCM results, and 50% were negative. In males, 33% of them were positive, and 67% were negative. 50%o of the patients had positive ELISA results, (studied with platelet pool), and 50% were negative. 55% of the patients had positive ELISA results (studied with only a donor), and 45% were negative. In females, 50% were positive and 50% were49 negative with ELIS A pool, if the study was performed with a donor, the positive value decreased to 44%, and the negative value increased to 56%. In males, the ELISA (pool) results were 50% positive, and 50% were negative. When we analyzed only with a donor, the results were the same. In addition, patients who had secondary thrombocytopenia (SLE) were evaluated. 14% of the total SLE patients, were positive by ELISA (pool) and 14% of them were positive either by pool or by a donor. 71% of the patients were negative by ELISA. 71% of the patients were positive by flow cytometry. FCM study revealed that the sensitivity value 66,6%, and specifity value was 100%). In ELISA study, the sensitivity was 61% and specifity was 72%. As a result, we demonstrated that to diagnose FTP, none of the these methods are satisfactory and clinical findings are still the main clue in diagnosing ITP. Key words: autoantibodies, antigen, platelet, flow cytometry, ELISA