Çocuklarını yüzme sporuna gönderen ailelerin psikolojik kazanımları
Psychological acquisition of families who send their children to swimming
Yazar: ZEYNEP KELEŞ BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN KIZILDAĞ KALE
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Yüzme = Swimming

Özet:
Bu araştırmada çocuklarını yüzme sporuna yönlendiren ailelerin psikolojik kazanımlarını belirlemek ve ailelerin psikolojik kazanımlarının cinsiyet, geçmişte spor yapma, eğitim durumu, meslek gibi değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya 150'si kadın (%53,38) ve 131'i erkek (%46,62) olmak üzere toplam 281ebeveyn çalışmaya katılmıştır. Katılımcıların yaşları 29-58 (Xyaşort=38.12 ±7.23) arasında değişmektedir. Çalışmada yüzme sporuna yönlendiren ebeveynlerin psikolojik kazanımlarını değerlendirmek için Çepikkurt ve Tiryaki (2005) tarafından geliştirilen Sporda Ailenin Psikolojik Kazanımları Ölçeği (SAPKÖ) kullanılmıştır. Ölçek   "Statü kazanma", "Benlik saygısı", Özdeşleşme" ve "Kontrol edicilik" olmak üzere 4 alt boyuttan ve 32 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin her bir alt boyutu ayrı ayrı cinsiyet, geçmişte spor yapma, eğitim durumu, yaptıkları meslek ve yaş değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilere normallik testi, betimsel istatistikler,  t testi, ANOVA ve Pearson Momentler Korelasyon Analizi testleri uygulanmıştır.  
Bağımsız gruplar için yapılan t testi sonuçlarına göre cinsiyet değişkeninde katılımcıların ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>.05). Ebeveynlerin geçmişte spor yapma durumlarına göre psikolojik kazanımları karşılaştırıldığında yapılan t testi sonuçlarına göre SAPKÖ benlik saygısı (t= 2.933; p<.01)   alt boyutunda katılımcıların ortalama puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Geçmişte spor yapmayan ebeveynlerin ortalama puanları geçmişte spor yapan ebeveynlerden daha yüksektir. Katılımcıların eğitim durumuna göre psikolojik kazanımlarını karşılaştırmak amaçlı yapılan ANOVA testi sonucuna göre statü kazanma (F2,278=4.315; p<.05), benlik saygısı (F2,278=6.553; p<.01), özdeşleme (F2,278=5.535; p<.05) ve kontrol edicilik (F2,278=4.571; p<.05) alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Mesleklere göre fark olup olmadığını test etmek için yapılan ANOVA testi sonucuna göre ise özdeşleme (F_(4,276)=4.999; p<.01),ve kontrol edicilik  (F_(4,276)=3,659; p<.01), alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Çocuğunu yüzme sporuna yönlendiren ailelerin algılanan gelir durumuna göre psikolojik kazanımları arasında fark olup olmadığını test etmek için yapılan ANOVA testi sonuçlarına göre SAPKÖ'nün benlik saygısı (F2,278=4.056; p<.05), özdeşleşme (F2,278= 7.764; p<.01) ve kontrol edicilik (F2,278=5.998; <.01) alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.
Sonuç olarak buradan hareketle ebeveynlerin geçmişte elde edemedikleri başarıları çocuklarının elde etmesi, çocukları aracılığıyla başarı hazzını yaşamak, çocuklarının spor ortamında davranışlarını kontrol etmek, antrenörün ve diğer sporcuların çocuğuna nasıl davrandıkların gözlemlemek, çocuklarının başarıları ile kendi benlik saygılarını artırmak gibi nedenlere çocuklarını spora yönlendirmek istedikleri söylenebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the psychological acquisition of families who directed their children to swimming and to examine the psychological acquisition of families in terms of variables such as gender, past sports, educational status, and occupation.
A total of 281 parents, 150 female (53.38%) and 131 male (46.62%), participated in the study. The ages of the participants ranged between 29-58 (Xyear=38.12 ±7.23). In the study, the Scale of Psychological Acquisition of the Family in Sports (SAPKO) developed by Çepikkurt and Tiryaki (2005) was used to evaluate the psychological acquisition of parents who directed their children to swimming. The scale consists of 4 sub-dimensions, namely "controllability", "identification", "status achievement" and "self-respect", and 32 items. Each sub-dimension of the scale was evaluated separately in terms of gender, past sports participation, educational status, occupation and age variables. Normality test, descriptive statistics, t test, ANOVA and Pearson Moment Correlation Analysis tests were applied to the data obtained in the study.
According to the t-test results for independent groups, no statistically significant difference was found between the mean scores of the participants in the gender variable (p>.05). When the psychological acquisition of the parents were compared according to their past sports participation status, it was found that the mean scores of the participants showed a statistically significant difference in the sub-dimension of self-respect (t= 2.933; p<.01). The mean scores of parents who did not do sports in the past were higher than those of parents who did sports in the past. According to the results of the ANOVA test conducted to compare the psychological acquisition of the participants according to their educational status, there is a significant difference between the sub-dimension scores of status achievement (F2,278=4.315; p<.05), self-respect (F2,278=6.553; p<.01), identification (F2,278=5.535; p<.01), and controllability (F2,278=4.571; p<.01). According to the results of the ANOVA test conducted to test whether there is a difference according to occupations, it was found that there was a significant difference between the sub-dimension scores of identification (F4.276=4.999; p<.01), and controllability (F4.276=3.659; p<.01). According to the results of the ANOVA test conducted to test whether there was a difference between the psychological acquisition of the families who directed their children to swimming sports according to their perceived income status, a statistically significant difference was found in the self-respect (F2,278=4.056; p<.05), identification (F2,278= 7.764; p<.01) and controllability((F2,278=5.998; <.01).
As a result, it can be said that parents want to direct their children to sports for reasons such as their children achieving the successes they could not achieve in the past, experiencing the pleasure of success through their children, controlling their children's behavior in the sports environment, observing how the coach and other athletes treat their children, and increasing their own self-respect with their children's successes.