4-hidroksi-2,3-kinolindikarboksilatların ve metil 4-hidroksi-2-(2-metoksi-2-okzoetil)kinolin-3-karboksilatların sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of 4-hydroxy-2,3-quinolinedicarboxylates and methyl-4-hydroxy-2- (2-methoxy-2-oxoethyl)quinoline-3-carboxylates
Yazar: FATOŞ ATEŞOL
Danışman: DOÇ. DR. İLHAMİ ÇELİK
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
1960'lı yıllardan beri bilinen, insanoğlunun bakterilerle olan savaşında son yılların en önemli antibakteriyel ajanları arasında, eski bir antimikrobik grup olan kinolonlar yer alır. 1962 yılın da, G. Y. Lesher ve ekibinin tanıttığı nalidiksik asit, klinik kullanıma girmiş olan ilk kinolondur. Bu bileşiklerin bakterilere karşı yüksek aktivite göstermesi sebebiyle, kinolon bileşiklerinin sentezlenmesi ve biyolojik özelliklerinin incelenmesi büyük önem kazanmıştır. Kinolon çekirdeğinde yapılan modifikasyonlar çeşitli biyolojik aktiviteler gösteren yeni moleküllerin sentezlenmesine olanak sağlamaktadır ve gelecekte daha iyi özelliklere sahip kinolonların klinik kullanıma girmesi beklenilmektedir.
Bu tezin ilk aşamasında N-(2-aminobenzoil)benzotriazoller ile dimetilasetilendikarboksilatın reaksiyonu sonucu 4-hidroksi-2,3-kinolindikarboksilatların sentezi gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamasında N-(2-aminobenzoil)benzotriazoller ile dimetil 1,3-asetondikarboksilat veya dimetilallendikarboksilat arasındaki tepkime ile metil-4-hidroksi-2-(2-metoksi-2-okzoetil)kinolin-3-karboksilatların sentezi gerçekleştirilmiştir. Her iki bileşik grubu için geliştirilen yeni yöntemler; hazırlaması kolay başlangıç maddelerinin kullanımı, tek basamakta ürün sentezi, katalizör kullanımı gerektirmemesi ve saflaştırma kolaylığı sağlaması gibi avantajlara sahiptir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları NMR ve yüksek çözünürlüklü kütle spektrometresi yardımı ile aydınlatılmıştır.

Abstract:
Quinolones which are an old antimicrobial group known since 1960s are among the most important antibacterial agents in the war between humankind with bacteria. Nalidixic acid which is introduced by G. Y. Lesher and his team in 1962 is the first quinolone derivative entered in the clinical use. Because quinolones exhibit high activity against bacteria, their synthesis and analysis of their biological properties have gained great importance. Structural modifications performed in the quinolone nucleus enable to synthesize new molecules having various biological activities and in the future it is expected that quinolones with better properties would enter the clinical use.
In the first step of this thesis, the synthesis of 4-hydroxy-2,3-quinolindicarboxylates was carried out from the reaction between dimethyl acetylenedicarboxylate with N-(2-aminobenzoyl) benzotriazoles. Then, the synthesis of methyl-4-hydroxy-2- (2-methoxy-2-oxoethyl)quinoline-3-carboxylates was succeeded by treating N-(2-aminobenzoyl)benzotriazoles with dimethyl 1,3-acetonedicarboxylate or dimethyl allendicarboxylate. New methods developed for both groups of compounds have advantages such as the use of easy-to-prepare starting compounds, the synthesis of products in one step, without the catalysts and the ease of purification. The structures of synthesized compounds were elucidated using nuclear and high resolution mass spectrometer.