Örgütsel bağlılık ve örgütsel özdeşleşmenin whistleblowing (Bilgi ifşası) üzerine etkisi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nde bir araştırma
The effect of organizational commitment and organizational identification on whistleblowing: A research at Sivas Cumhuriyet University
Yazar: ELİF GÖZE
Danışman: PROF. DR. HASAN TAĞRAF
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Bilgi ifşası = Whistleblowing ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; Üniversite personeli = University personnel ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı örgütsel bağlılık ve örgütsel özdeşleşmenin bilgi ifşası üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nde görev yapmakta olan 1953 akademisyen oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri "kişisel bilgi formu", "örgütsel bağlılık ölçeği", "örgütsel özdeşleşme ölçeği" ve "bilgi ifşası ölçeği" kullanılarak anket tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Öncelikle ölçeklerin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach's Alpha katsayıları belirlenmiş; verilerin dağılımını bulmak için aritmetik ortalama, medyan, çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve hizmet süresi gibi demografik değişkenlere göre farklılıklarını analiz etmek için T-Testi ve ANOVA testi kullanılmış; gruplar arasında fark görüldüğünde, farkın hangi gruptan kaynaklandığını belirlemek için PostHoc testlerinden Scheffe testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır.
Analiz sonucunda demografik özelliklere göre örgütsel bağlılık düzeyleri incelendiğinde; medeni durum, yaş, akademik unvan, kurumdaki kıdem ve mesleki kıdem bilgilerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Cinsiyet ve eğitim durumu bilgilerinde ise anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Demografik özelliklere göre örgütsel özdeşleşme düzeyleri incelendiğinde; medeni durum, yaş, akademik unvan, kurumdaki kıdem ve mesleki kıdem bilgilerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Cinsiyet ve eğitim durumu bilgilerinde ise anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Demografik özelliklere göre bilgi ifşası düzeyleri incelendiğinde ise; cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, akademik unvan, kurumdaki kıdem ve mesleki kıdem bilgileri arasında anlamlı farklılıklar bulunamamıştır.
Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan pearson korelasyon analizi sonucuna göre; katılımcıların örgütsel bağlılık düzeyleri ile örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasında pozitif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu, örgütsel bağlılık düzeyleri ile bilgi ifşası düzeyleri arasında pozitif yönde düşük seviyede bir ilişki olduğu ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile bilgi ifşası düzeyleri arasında pozitif yönde düşük seviyede bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Örgütsel bağlılık ve örgütsel özdeşleşmenin bilgi ifşası üzerindeki etkisini belirlemek için yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre; örgütsel bağlılığın bilgi ifşası üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, örgütsel özdeşleşmenin bilgi ifşası üzerinde %99 güven düzeyinde anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Özdeşleşme, Bilgi İfşası

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of organizational commitment and organizational identification on whistleblowing. The target population of the research consists of 1953 academicians working at Sivas Cumhuriyet University in the fall semester of the 2019-2020 Academic Year. The data of the study were collected by questionnaire technique using "personal information form", "organizational commitment scale", "organizational identification scale" and "whistleblowing scale". The data obtained were analyzed using the SPSS 25 program. First, Cronbach's Alpha coefficients were determined to measure the reliability of the scales. Arithmetic mean, median, skew and kurtosis coefficients were examined to find the distribution of the data. T-Test and ANOVA test were used to analyze the differences of the participants according to demographic variables such as age, gender, marital status, education level and service time. When a difference was observed between the groups, Scheffe test, one of the PostHoc tests, was applied to determine which group caused the difference. Pearson Correlation Analysis and multiple regression analysis were used to examine the relationship between variables.
As a result of the analysis, when the organizational commitment levels were examined according to demographic characteristics, significant differences were found in marital status, age, academic title, seniority in the institution and professional seniority information. No significant differences were found in the information on gender and educational background. Significant differences in marital status, age, academic title, seniority in the institution and professional seniority were found when the levels of organizational identification were examined according to demographic characteristics. No significant differences were found in the information on gender and educational background. When the whistleblowing levels were examined according to demographic characteristics, no significant differences were found between gender, marital status, age, educational status, academic title, seniority in the institution and professional seniority information.
According to the results of the Pearson Correlation Analysis conducted to examine the relationship between variables, it was observed that there is a moderate positive correlation between the organizational commitment levels of the participants and their level of identification. It was determined that there is a low level positive correlation between organizational commitment levels and information disclosure levels. It was determined that there is a low level positive relationship between organizational identification levels and information disclosure levels.
According to the results of multiple regression analysis conducted to determine the effect of organizational commitment and organizational identification on whistleblowing, it was determined that organizational commitment does not have a significant effect on whistleblowing, and that organizational identification has a significant effect on whistleblowing at 99% confidence level.

Key Words: Organizational Commitment, Organizational Identification, Whistleblowing