Yetişkinlerde bağlanma stilleri, duygusal şemalar ve duyguları ifade etme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between attachment styles, emotional schemas, and expressing emotions in adults
Yazar: ASLIHAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KOÇ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmadaki temel amaç, yetişkinlerin bağlanma stillerinin ve duygusal şemalarının, duyguları ifade etme becerileri ile ilişkisini incelemektir. Bunun yanı sıra araştırmanın değişkenlerinin cinsiyet, ilişki durumu, eğitim durumu, yaş gibi demogrofik değişkenler açısından incelenmesi bir diğer amaçtır. Araştırmada duyguları ifade etme bağımlı değişken, bağlanma stilleri ve duygusal şemalar bağımsız değişken olarak incelenmiştir. Araştırmaya 18-58 yaş arası, 374 yetişkin katılım sağlamıştır. Katılımcılardan 286'sı kadın (%76,5), 88'i erkektir (%23,5). Araştırmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Duyguları İfade Etme Ölçeği, Leahy Duygusal Şemalar Ölçeği ve Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizleri IBM SPSS 25.0 paket programıyla yapılmıştır. Veri analiz teknikleri olarak; pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, çoklu regresyon analizi, ANOVA ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre duyguları ifade etme düzeyinin açıklanmasında, bağlanma stilleri ve duygusal şemalardan oluşan çoklu regresyon modeli anlamlıdır. Bu bulguya göre bağlanma stilleri ve duygusal şemalar, duyguları ifade etme düzeyini anlamlı derecede yordamakta ve duyguları ifade etmeye ait varyansın %22'sini açıklamaktadır. Duyguları ifade etme ölçeğinden alınan toplam puan ve güvenli bağlanma arasında olumlu yönde bir ilişki bulunurken diğer bağlanma stilleri ile arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Olumlu, olumsuz ve yakınlık duygularının ifadesi alt boyutları ile güvenli bağlanma arasında pozitif yönde; yakınlık duygularını ifade etme ile kaygılı kararsız bağlanma stili arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Bağlanma stilleri, duyguları ifade etme ölçeğinden alınan toplam puan ve alt boyutlardan alınan puan ile duygusal şemalar arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Duyguları ifade etme ve alt boyutlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak ilişki durumu, eğitim durumu va yaş değişkenlerine göre farklılaşmalar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlişkisi olmayanların olanlara göre olumlu duyguları ifade etme düzeyi, ilişkisi olanların ise olmayanlara göre olumsuz ve yakınlık duygularını ifade etme düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Duyguları ifade etme puan ortalamaları eğitim durumuna göre lise ve lisansüstü mezunları arasında lisansüstü mezunları lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Yaş grubu 26-30 olan katılımcıların duyguları ifade etme düzeyleri, yaş grubu 31 ve üstü olanlara göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın bağımsız değişkenlerinde de demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship of adults' attachment styles and emotional schemas with their ability to express emotions. In addition, examining the variables of the research in terms of gender, relationship status, educational status, age demographic variables is another aim of the research. In the study, expressing emotions has been examined as the dependent variable, attachment styles and emotional schemas has been examined as independent variables. 374 adults aged between 18-58 has participated in the study. 286 (76.5%) of the participants were female and 88 (23.5%) were male. The sample of the study has been selected by convenient sampling method from non- random sampling types. Personal Information Form, Emotional Expression Scale, Three- Dimensional Attachment Styles Scale and the Leahy Emotional Schemas Scale has ben used as data collection tools. Data analysis has been done with IBM SPSS 25.0 package program. As data analysis techniques; Pearson product- moment correlation coefficient, multiple regression analysis, ANOVA and independent groups t- test has been used. According to the findings obtained from the research, the multiple regression model consisting of attachment styles and emotional schemas is significant in explaining the level of expressing emotions. According to this finding, attachment styles and emotional schemas significantly predict the level of expressing emotions and explain 22% of the variance in expressing emotions. While there is a positive relationship between the total score obtained from the expressing emotions scale and secure attachment, no significant relationship has been found between it and other attachment styles.There is a positive significant relationship between positive, negative and closeness feelings and the sub- dimensions of secure attachment; There is a negative significant relationship between expressing feelings of intimacy and anxious indecisive Slapping style. It has been determined that there are significant relationships between the attachment styles, the total score obtained from the scale of expressing emotions, and the score obtained from the sub- dimensions of the scale and the emotional schemas. It has been concluded that expression of emotions and its sub- dimensions did not differ according to gender, but differed according to relationship status, education level and age variables. It has been found that the level of expressing positive emotions of those who have a relationship, and the level of expressing their negative and closeness feelings of those who have a relationship is higher than those who  have not got a relationship. Expression of emotions average scores showed a significant difference among high school and graduate graduates in favor of graduate graduates, according to educational status. It has been found that the level of expressing emotions of the participants in the age group of 26-30 is significantly higher than those of  aged 31 and above.Moreover it has been determined that there are significant differences in the independent variables of the research according to the demographic variables.