Ortaöğretim tarih derslerinde öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratejileri
The learning strategies of the high school students wich are used in the history lessons
Yazar: SELİN SARIBAYRAKDAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ORHAN AKINOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History

Özet:
ORTAÖĞRETİM TARİH DERSLERİNDE ÖĞRENCİLERİN KULLANDIKLARIÖĞRENME STRATEJİLERİSELİN SARIBAYRAKDARÖZETÖğretme sürecine bakıldığında hedefe, konuya ve duruma uygun öğretim yöntemve tekniklerinin doğru seçilmesi, öğrencinin ilgisini arttıracağı gibi güdülenmeyi desağlar, sınıf içi etkinlikleri etkili ve anlamlı kılar. Oysa öğrenmenin kendi iç dinamiğinebakıldığında, öğrenme sürecine aktif olarak katılmayla ilgili zihinsel faydaları da gözönüne alırsak eğitimin hedeflerine ve başarıya daha iyi ulaşılması muhtemelgözükmektedir. Sınıf ortamından uzaklaşıp bağımsız olarak evde tek başına kaldığındaöğrenci, öğrenme süreciyle karşı karşıyadır. Bu süreçteki performansı da onunbaşarısını etkileyecektir. Bilgiyi işleme modeline göre anlamlı sözel öğrenme iyi bir bilgiakışıyla gerçekleşir. Bu süreçte önemli olan noktalar, bilginin duyusal kayıta gelmesi,depolanması, işlenmesi ve gerektiğinde hatırlanmasıdır. Bu durumun etkili bir biçimdegerçekleşmesi yani bilgilerin alınıp uzun süreli belleğe işlenmesi sürecinde ?dikkat,tekrar, anlamlandırma, zihne yerleştirme, hatırlama, bilişi yönetme ve duyuşsalstratejiler? önemli rol oynar. Bu öğrenme stratejilerinin doğru kullanılması daöğrenmeyi anlamlı kılar.Bu araştırmanın amacı, orta öğretime devam eden öğrencilerin tarih derslerindekullandığı öğrenme stratejilerinin belirlenmesidir. Araştırmamız Üsküdar sınırlarıiçinde bulunan ve isimleri Cumhuriyet, Halide Edip Adıvar ve Burhan Felek Lisesi olanüç lise de yapılmıştır. Tarih derslerinde öğrenme stratejilerinin kullanılmasıyla ilişkilidurumu saptamak için hazırlanan ?anket formu? tesadüfû olarak seçilen 346 öğrenciüzerinde uygulanmış ve tarih derslerinde kullanılan verimli olduğuna inanılanstratejileri belirlemek, öğrencilerden daha net sonuçlar alabilmek için de hazırlanan?görüşme soruları? tesadüfû olarak seçilen 13 öğrenciye uygulanmıştır.Araştırmadan çıkan sonuçlara göre; öğrencilerin tarih çalışırken ?oldukça sık?düzeyde (her zaman+çoğu zaman) %54,63 ile tekrar stratejisini kullanmaktadırlar,tekrar stratejisi içinde %74,41 ile ?oldukça sık? olarak önemli bilgilerin kenarına notalma, %71,13 ile önemli noktaları yazma ve zihinde tekrar davranışlarınıkullanmaktadır, kullanılma durumu en az olan strateji %39,75 ile anlamlandırmastratejisidir, başarılı öğrenciler zihinde tekrar, not alma, bilgileri küçülterekşemalaştırma ve hikâyeleştirme tekniklerinin verimine inanmaktadırlar, aile bireylerininve öğretmenlerin öğrenciye rehberlik etme durumları oldukça düşüktür. Öğrencilerinoldukça sık olarak %73,13' ünün kendi kendilerine teknikler deneyerek tarihöğrenmekte, öğrencilerin nerdeyse beşte biri (%19,7) nasıl çalışması gerektiğinibilmediği için tarih derslerinden sıkılmaktadır.Bu sonuçlara göre, aile bireyleriyle beraber öğretmenlerinde aslında bu alandayetersiz olduklarını ve öğrenme ortamlarında öğrencinin yalnız bırakıldığını, bilgieksikliği ile birlikte öğrencilerin bu stratejileri istenilen nitelikte kullanmadıkları dasöylenebilmektedir.

Abstract:
ABSTRACTWhen we look at the learning process we see that selection of true teachingmethods and tecniques which are suitable for aim, subject and attitude increases thestudents interest; it also motivates them, therefore it makes the activities in the classeffective and meaningful. Whereas when we look at the learnings own inner dynamic andwhen we join on the mental advantages about being active in the learning process, it isprobably seen that we can reach the learning aims and success better. The student whostudies at home lonely and far away from the school environment is face to face withlearning process. His performance in this process will effect the success. According to theinformation processing model, meaningful learning occurs through the flow ofinformation. The important points in this process are selection, storage, processing andretrievaling of information when it is neccessary. The effectiveness of these functions,and therefore learning depends on knowledge and appropriate use of such learningstrategies as ?attention, rehearsal, elaboration, storage, retrieval, metacognition andaffective.? Using these learning strategies provide learning to be meaningful.The purpose of this research is to identify the learning strategies of the highschool students which are used in the history lessons. Our research comprises three highschool in Üsküdar. Theirs names are Cumhuriyet high school, Halide Edip Adıvar highschool ve Burhan Felek high school. A questionnaire was used to identify the extent thatstudents use learning strategies in history lessons and the situations that are related tothe use of these strategies. The sample was comparised of 346 students and interviewquestions were asked 13 students who were chosen at radom to find out produtivestrategies in history lessons and to get certain results.The major findings indicated that; %54,63 of students have been useing rehearsalstrategies in their studies at a ?moderate? level, (always + mostly), in the rehearsalstrategy % 74,41 of students have been taking notes at a ?moderate? level; % 71,13 ofstudents have been writing important points and repeating them in their minds, theelabaration strategy have been used less with % 39,75, successful students have beenbelieving in the productivity of rehearsal in the mind, taking notes, planing theinformation by minimizing and storying, families seldom quided their children in theirstudies, %73,13 of students have been trying new techniques by themselves at a?moderate? level in learning history, %19,7 of students have been boring of the historylesson because of they didn?t know how to study lesson.According to these results teachers and family members are insufficient inlearning strategies and this lack of knowledge has been negatively effecting studentslearning and useing these straregies in their studies at a desired level of quality.