Metabolik sendromlu hastalarda RS5888 ve RS4238001 SR-BI gen varyantlarının lipid profiline olan etkisinin incelenmesi
Investigation of lipid profile of RS5888 and RS4238001 SR-BI gene variants in patients with metabolic syndrome
Yazar: MEHMET FİLİZFİDAN
Danışman: PROF. DR. SADRETTİN PENÇE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Alleller = Alleles ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Genetik = Genetics ; Genler = Genes ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome

Özet:
Metabolik sendrom insülin direnci, abdominal obezite, glukoz toleransı veya di-abetes mellitus ve hipertansiyon gibi birçok kardiyovasküler risk faktörünün bir arada bulunmasıyla meydana gelmektedir. Metabolik sendrom ayrıca yüksek trigliserit ve düşük HDL ile karakterize olan dislipidemi ile de ilişkilidir. Bu hususta çevresel ve ge-netiksel etkileşimler arasında kuvvetli bir bağlantı vardır. 
Kandaki HDL düzeyi ve fonksiyonların genetik belirteçlerinin bulunması netice-sinde kardiyovasküler risklerin altında yatan mekanizmaların daha iyi anlaşılabileceği öngörülmektedir. Metabolik sendromlu hastalarda da HDL-K genetik belirteçlerinin araştırılması, bu değişimlerdeki mekanizmaların daha kolay anlaşılmasını sağlayabilir. SR-BI HDL'ye yüksek afiniteyle bağlanan ve karaciğer tarafından kolesterol esterlerinin selektif alımını düzenlemesiyle tanımlanan ilk transmembran reseptörüdür.
Çalışmamızda metabolik sendroma sahip hastalar ve sağlıklı kontrol grubu genotip dağılımları açısından karşılaştırılmış ve bu polimorfizmlerin hastalığa yatkınlığı araştırılmıştır. SR-BI geni varyantlarından rs4238001 T allelinin metabolik sendrom riskini 1,61 kat artırdığı (%95 CI=1,077-2,407; OR=1,610; Kikare=5,42; p=0,01991), heterozigot genotipe sahip kişilerde ise 1,35 kat arttığı (%95 CI: 0,739-2,468; OR=1,350; Kikare=0,95; p=0,32856) ve TT genotipine sahip kişilerde ise CC genotipine sahip kişilere göre bu riskin 2,847 kat arttığı (%95 CI: 1,191-6,804; OR= 2,847; Kikare= 5,75; p= 0,01651) belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, çalışmamızda bu polimorfizmlerin hastalığa yatkınlık üzerindeki etkisi incelendiğinde; rs4238001 polimorfizminin hastalık riskini artırdığı, rs5888 poli-morfizminin ise herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The metabolic syndrome refers to co-occurrence of several cardiovascular risk factors, insulin resistance, hyperinsulinemia, abdominal obesity and hypertension. Metabolic syndrome is also associated with dyslipidemia such as hypertrigliseridemia and low HDL levels. There are stronge interactions between genetic and environmental influences. 
Predicting as a result of the genetic determinants of plasma HDL concentration and function would find out mechanism underlying of cardiovascular risk.  Analysis of genetic determinants of HDL-C in patients with metabolic syndrome may be a more certain way to assess variations in HDL. Scavenger receptor BI (SR-BI) is the first transmembrane receptor that regulates selective intake of cholesterol estersby liver and binds to HDL with high affinity.
Taking advantage from the findings from these studies, we take aim to determine the effects of SR-BI gen variations upon proatherojenic and antiatherojenic lipid profiles in the patients of metabolic syndrome.
Patients that have metabolic syndrome and the control group were compared according to genotype distributions and the relation between disease and polymorphisms were investigated. It was found that SR-BI gene rs 42380001 T allele has raised having  metabolic syndrome risk  for 1.61 times;  has raised 1,35 times in subjects that have heterozygote  genotype and this risk has raised  for 2,847 times in subjects that has TT genotype compared to subjects that has CC genotype.
As a conclusion, when the polymorphism effect on the disease has been investigated, it was found that rs4238002 polymorphism had increased the risk and it was found that rs5888 polymorphism had no effect on the disease.