Tarsus'un tarihi-kültürel coğrafya araştırmaları ve turizm potansiyeli
Historical-cultural geographic research about Tarsus and the potential tourism
Yazar: ERKAN TORUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY ÖCAL
Niğde Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography ; Tarih = History ; Turizm = Tourism
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Kent tarihi = Urban history ; Kültür = Culture ; Kültürel coğrafya = Cultural geography ; Mersin-Tarsus = Mersin-Tarsus ; Turizm = Tourism ; Turizm potansiyeli = Tourism potential

Özet:
Ülkelerin ekonomik gelirleri içerisinde "turizm", önemi her geçen gün artarak devam eden uluslararası dev sosyo-ekonomik bir sektördür. Şehirlerin, bu sektörden faydalanabilme potansiyelleri, ülke ekonomisi içersindeki yerlerinin de belirleyici unsurudur. Bir bölgenin turizm kaynaklarının potansiyelini ortaya koyabilmek için, turizmin bileşenlerini doğru bir şekilde analiz etmek gerekmektedir. Bu doğrultuda Tarsus kentinin turizm kaynakları ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Tarsus, yıllarca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir şehirdir. Kent, bulunduğu konum itibariyle Anadolu coğrafyasının Orta Doğu coğrafyası ile buluşmasına neden olan geçit yollar üzerindedir. Bu konumu sayesinde şehir, her dönem canlı bir ticari yaşama ve nüfusa sahiptir. Bundan dolayıdır ki tarih boyunca birçok medeniyetin ilgisini ve nüfusunu üzerine çekmiştir. Gelen bütün medeniyetler şehri kendi yaşam biçimleri ve inançları doğrultusunda imar etmişler ve kente birçok eser bırakmışlardır. Bunun yanında, Tarsus'un Akdeniz'e kıyısının bulunması ve gerisinde, çok uzak sayılmayacak mesafede, Toros Dağları'nın yükselmesi şehrin fiziki olarak da ilgi çekici olmasına sebep olmuştur. Bütün bu yönleriyle ilçenin turizm potansiyeli açısından önemli bir alan olduğu görülmektedir.
Çalışmada, Tarsus'un tarihi-kültürel yönden araştırılması ve turizm potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmaların, bölgenin turizmden daha çok faydalanmasına ve şehrin tanıtılmasına katkı sağlayacağı düşünülmüştür. 
Araştırma kapsamında Tarsus'un, fiziki coğrafi yapısından topografik, jeolojik, hidrolojik, bitki örtüsü, iklim, arazi kullanımı gibi doğal özellikleri incelenmiştir. Beşeri yapıda ise nüfus ve yerleşme özelliklerine değinilmiştir. Ekonomisinin, ulaşımının, sağlık hizmetlerinin, eğitiminin, kültürel hayatın da değinildiği ekonomik ve kültürel coğrafyası araştırılmıştır.
İlçede turizm potansiyeline sahip mekânlara ve imkânlara değinilmiş, tarihi ve kültürel doku üzerinde durulmuştur. Araştırma sahasında gerçekleştirilebilecek turizm çeşitlerinin ve faaliyetlerin neler olduğuna değinilmiştir.
Tarsus, coğrafyasının kendine tanıdığı doğal güzelliklerin yanında, tarihi ve kültürel dokusuyla da yüksek potansiyelli turizm kaynaklarına sahiptir. Bu kaynakların neler olduğunu, kaynakların nasıl değerlendirildiğini veya değerlendirilmesi gerektiğini ve çözüm önerilerini çalışma içerisinde sunmaktayız. Araştırma içerisinde bölgeye farklı bir açıdan bakılmıştır. Sonuç odaklı çözümlerden çok süreç odaklı çözümler üzerinde durulmuştur. Tüm bunların, şehrin gelecekteki ekonomik, sosyolojik ve kültürel gelişimine katkı sağlaması üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tarsus, Tarihi-Kültürel Coğrafya, Turizm, Turizm 
Potansiyeli

Abstract:
Within the financial income of the countries, tourism is an international, 
gigantic socio-economic sector whose importance has been increasing day by day. 
The potential of the countries to utilise from the sector, is also a determining factor of 
their situation within the country's economy. The components of tourism are 
necessary to be analyzed properly to demonstrate the potential of the tourism 
resources in any region. Accordingly it has been endeavoured to reveal the tourism 
resources of Tarsus.
Tarsus is a city which has hosted many civilisations for years. Locationally, 
the city is on the passageways that connects the Anatolian Geography to the Middle 
East Geography. Due to its location, the city has a dynamic commercial life and 
population every time. For this reason, it has attracked attention of many civilisations 
and population. The civilisations who lived here constructed the city in line with their 
beliefs and life styles; as a result they have left many monuments behind. 
Furthermore, thanks to the fact that Tarsus has a coast on the Mediterrenean Sea and 
Toros Mountains rise at a distance not far away from the coast, the city has attracked 
attention physically too. When viewed from these aspects, it is seen that the city is an 
important area in terms of tourism potential.
This study is aimed at researching Tarsus in terms of its history and culture 
and determining its tourism potential. In accordance with this purpose, the studies are 
thought to make a contribution to the city's utilisation of tourism much more and to 
the introduction and popularity of the city. Within the context of the study, natural 
features were examined such as; topographical pattern, geology, hydrology, flora, 
climate, and the land use of the city that are ranked among the physical geography. 
Regarding human geography, population and settlement features were mentioned in 
the study. The economical and cultural geography were also researched in terms of 
the economy, transportation, health services, education and cultural life.
Tourism opportunities and the places which have tourism potential were 
mentioned; the cultural texture was also emphasized. Tourism types and activities 
which can be possibly carried out in the city were described.iv
Tarsus has tourism sources of huge potential with its natural beauties and also 
historical and cultural texture. In this study, it has been explained what these sources 
are and how these sources are reviewed or need to be reviewed; and some solutions 
have been offered. In the study the area is reframed. Process-oriented solutions have 
been emphasized much more than result-based ones. The aim with this study is to 
contribute to the economical, sociological and cultural develeopment of the city in the 
future.

Key Words: Tarsus, Historical-Cultural Geography, Tourism, Tourism 
Potential