Kronik obstrüktif akciğer hastalarının bakım bağımlılığı
Care dependency of chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: NAZLI KARA
Danışman: DOÇ. DR. SIDIKA OĞUZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bağımlılık = Dependency ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dispnea = Dyspnea ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalarının bakım bağımlılığını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlandı.
Gereç ve Yöntem: Aralık 2017- Ocak 2018 tarihleri arasında bir göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi eğitim ve araştırma hastanesinde yapılan araştırmanın evrenini göğüs hastalıkları kliniklerinde yatarak tedavi olan KOAH hastaları oluşturdu. Çalışmada basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanıldı ve örneklem büyüklüğü 234 olarak bulundu. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu", "KOAH Değerlendirme Testi (CAT)" ve "Bakım Bağımlılığı Ölçeği (BBÖ)" kullanıldı.  Verilerin değerlendirilmesinde student-t testi, Shapiro Wilks testi, Tek Yönlü ANOVA testi, Tukey HSD post-hoc testi kullanıldı. Anlamlılık p<,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Olguların, yaş ortalaması 69,13±10 ve % 73,1'i erkektir. CAT puanı ortalaması 28,54±8 olup hastalığın semptomlarının ve günlük yaşama etkisinin yüksek olduğu görüldü. BBÖ puan ortalaması 63,28±13 olup olguların bakım bağımlılığının düşük olduğu belirlendi. Semptomlar arttıkça (p=,001), yaş yükseldikçe (p=,001) ve eğitim seviyesi düştükçe (p=,011) bakım bağımlılığının arttığı görüldü. KOAH hastalığı süresi (p=,002), son bir yılda dispne nedeniyle acile başvuru sayısı (p=,001) ve yeniden yatış sayısı (p=,001) arttıkça bakım bağımlılığının arttığı saptandı. Sağlık kontrolüne düzenli gidenlerin, düzenli kontrole gitmeyenlerden (p=,002), eşlik eden kronik hastalığı olanların, kronik hastalığı olmayanlardan (p=,001), kronik hastalıklar nedeniyle sürekli ilaç kullananların, ilaç kullanmayanlardan (p=,001) daha bağımlı olduğu bulundu.
Sonuç: Olguların bakım bağımlılığının düşük olduğu görüldü. Yaş, görülen semptomlar, KOAH hastalığı süresi, dispne nedeniyle acile başvuru sayısı, yeniden yatış sayısı arttıkça ve eğitim seviyesi düştükçe bakım bağımlılığının arttığı bulundu.
Anahtar kelimeler: Bakım bağımlılığı, KOAH, dispne, semptom, yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: In this study, descriptive and cross-sectional studies were planned to determine the care dependency of chronic obstructive pulmonary disease (COPD) patients. 
Methodology and Materials: The study population consisted of COPD patients who were hospitalized in Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital between December 2017 and January 2018. In this study, Simple random sampling methodology was used, and the number of selected patients was 234. "Patient Information Form", "COPD Evaluation Test (CAT)", and "Care Dependency Scale (CDS) were used to collect the data. Student's t-test, Shapiro Wilks test, One-Way ANOVA test, Tukey HSD post-hoc test were used to evaluate the data. Significance was evaluated at p<,05 level.
Results: The mean age of the cases was 69,13±10 and 73,1% were male. The mean CAT score was 28,54 ± 8. It was observed that the effects of symptoms of the disease on daily life were high. The mean CDS score was 63,28 ± 13 and the care dependency of the patients was low. As the symptoms increased, the level of care dependency was found to be increased (p=,001). It was found that the care dependency was increased with increasing in age (p=,001) and decreasing in level of education (p=,001). Care dependency was found to be increased with increasing in duration of COPD disease (p=,002), the number of visits to the emergency department caused by dyspnea in the last year (p=,001), and the number of re-hospitalization (p=,001). It was revealed that those who regularly went to the health check, those with chronic diseases, and those who used drugs continuously because of chronic diseases were more addicted compared to those who did not go to regular health check (p=,002), those without chronic illness (p=,001), and those who did not use drug (p=,001), respectively.
Conclusion: Care dependency of cases was low and found to be increased with increasing of age, symptoms, duration of COPD disease, the number of visits to the emergency department caused by dyspnea, and the number of re-hospitalization, and with decreasing in the level of education. 
Keywords: Care dependency, COPD, dyspnea, symptoms, quality of life.