Kronik hepatit B hastalarında serum hyaluronik asit, matriks metalloproteinaz-2, doku matriks metalloproteinaz inhibitörü-1 ve prokollajen III N-terminal peptid düzeyinin karaciğer fibrozisini göstermedeki değeri
Diagnostic value of serum hyaluronic acid, matrix metalloproteinase-2, tissue inhibitor of matrix metalloproteinase-1 and aminoterminal pebtide of pro-collagen III in patients with chronic hepatitis B
Yazar: ÖZGE GÜMÜŞAY
Danışman: PROF. DR. SEREN ÖZENİRLER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hyalüronik asit = Hyaluronic acid ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Matriks metalloproteinaz 2 = Matrix metalloproteinase 2 ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases

Özet:
Karaciğer fibrozisi ekstrasellüler matriks (ECM) sentez yolu ile oluşmaktadır. Kronik hepatit hastalarında gelişen karaciğer fibrozisinin değerlendirilmesi antiviral tedaviye yanıt, prognoz ve olası komplikasyonlar açısından önem taşımaktadır. Karaciğer iğne biyopsisi kronik hepatite bağlı fibrozisi değerlendirmede önerilen yöntemdir. Karaciğer biyopsisinin invasiv olması ve dezavantajları nedeniyle noninvaziv serum belirteçleri ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır.Bu çalışmada tedavi almamış KHB hastalarında karaciğer fibrozisinin saptanmasında HA, MMP-2, TIMP-1, PIIINP ve fibrozis modellerinin tanısal değerinin araştırılması amaçlanmıştır.Bu çalışmaya 58 KHB hastası ve 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Serum fibrozis belirteçleri ELİSA, fibrozis modelleri ise orijinal makaledeki formüller ile hesaplandı. Fibrozis evresi İshak skorlamasına göre değerlendirildi.Değerlendirilen fibrozis belirteçleri içinden APRI, FIB-4, OELF, ELF'in ortalama değeri KHB hastalarında, sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Bu çalışmada değerlendirlen belirteçlerin ve fibrozis modellerinin erken evre fibrozisi saptama değeri düşük bulundu. HA, OELF, ELF, APRI, PP skoru ve PIIINP'nin ? F3 fibrozisi belirlemedeki doğruluğu oldukça iyi bulundu (AUROC değerleri sırası ile 0,932; 0,833; 0,830; 0,823; 0,831, 0,807). Bu çalışma gösterdi ki; orta ve ileri fibrozisin saptanmasında HA'nın tanısal gücü en yüksek; PP skor, OELF ve ELF paneli ise diğer modellerden daha üstün bulundu. Bu belirteçlerin tanısal gücünü arttırmak için iki belirtecin kombinasyonlarından orta ve ileri fibrozis tanısında en değerli ELF &APRI olduğu saptandı.Sonuç olarak, orta-ileri evre fibrozis tanısında en iyi tanısal değer belirteçlerin kombinasyonu ile elde edildi. Daha çok hasta içeren yeni çalışmalarda bu belirteçlerin ve kombinasyonların değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Liver fibrosis, results from excessive accumulation of extracellular matrix. Assesment of fibrosis is critical to determine antiviral therapy, prognosis and the potential risks for complications in patients with chronic viral hepatitis. Liver biopsy is recommended in the majority of patients with chronic viral hepatitis for fibrosis evaluation. Because of the disadvantages and invasiveness of liver biopsy, many studies related to noninvasive biomarkers and scores have been performed. In this study, we aimed to assess the diagnostic value of HA, MMP-2, TIMP-1, PIIINP and noninvasive fibrosis models to predict liver fibrosis in the treatment-naive CHB patients and to compare their diagnostic performance.This study included 58 patients with a diagnosis of chronic HBV infection and 30 healthy controls. HA, MMP-2, TIMP-1 and PIIINP were measured by ELİSA; and the OELF, ELF panel, PP score, APRI, FIB-4 indexes were calculated using the formulas taken from previous publications. Fibrosis stage was determined using Ishak?s scoring system.Among all the markers analyzed the mean values of APRI, FIB-4, OELF, ELF were significantly higher in CHB patients than in healthy controls. The diagnostic value of all the noninvasive indeces was low to detect mild fibrosis. The diagnostic accuracy of predicting ? F3 fibrosis by using HA, OELF, ELF, APRI, PP score and PIIINP were very good with an AUROC of 0.932, 0.833, 0.830, 0.823, 0.831, 0.807, respectively. We demonstrated that hyaluronic acid has highest AUROC for predicting ? F3 fibrosis, and PP score, OELF and ELF were superior to other fibrosis prediction models. In our study the results from a combination of tests showed that ELF &APRI had the highest diagnostic value for detection of moderate to severe fibrosis.In conclusion, a combination of tests has a beter diagnostic value in predicting moderate to severe fibrosis. Further studies with higher number of patients are needed to validate the usefulness of these markers and their combinations.