Sosyal medyada gösterişçi tüketim eğilimleri, tüketim tarzları ve ınfluencer algısının incelenmesi
The examination of conspicuous consumption trends, consumption styles, and influencer perceptions on social media
Yazar: DEMET YALÇIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KOÇER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Geleneksel toplumda temel ihtiyaç ve gereksinim olarak konumlanan tüketim,  modern toplum yapısına geçişle birlikte var olan doğası değişime uğramış, bu değişim insan yaşamını da etkisi altına almıştır. Modern toplumda teknolojinin gelişmesi, internetin keşfi ve internetin uzantısı olan sosyal medya ortamlarının kullanımı zaman içerisinde dünya genelinde hızla yaygınlaşmıştır. Önceleri mekân ve zamana bağlı olan gösterişçi tüketim eğilimleri, bu ortamlarda gösterilir hale gelmiştir. Maddi faydadan daha çok statü ve imaj gibi somut göstergelerle ihtiyaçlarını giderme uğraşı içerisine giren çoğu insan, günümüzde sosyal medya ortamlarında gösterişçi tüketimi yaygınlaştırarak etki gücünün giderek artmasına neden olmaktadır. Sosyal medya ortamlarında paylaşılan milyonlarca gösterişçi tüketime dair içerik, bu uğraşı doğrular niteliktedir. Özellikle sosyal medya ortamlarını yoğun bir şekilde kullanan gençlerin; alışkanlıklarını, eğilimlerini, iletişim şekillerini, tüketim tarzlarını ve gösterişçi tüketim eğilimlerini sosyal medya ortamlarını kullanım alışkanlıkları bağlamında ele almak önemli hale gelmektedir. Bu çalışma,  Türkiye'de yedi coğrafi bölgede eğitim gören üniversiteli gençlerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarının gösterişçi tüketim eğilimlerine etkisini, influencerlara dair algılarını, influencerların gösterişçi tüketime etkisini ve bu sürecin iletişimsel yönünü saptamayı amaçlamaktadır. Sosyal medyada gösterişçi tüketim ve influencer ilişkisinin birçok açıdan ele alınmasıyla bu araştırmanın literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
İki aşamalı olan çalışmada öncelikle dokuz influencer ile görüşme gerçekleştirilmiş ve görüşme verileri Maxqda 2024 Analytics veri analiz programında çözümlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında literatür ve influencerların görüşlerinden faydalanarak anket formu hazırlanmış ve 732 üniversite öğrencisine anket yapılmış ve veriler analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, katılımcıların sosyal medyada gösterişçi tüketim eğilimleri (2,23) ve influencerlardan etkilenme düzeyleri (1,93) 1 ile 5 arasında derecelendirildiğinde ortalamanın altında olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Gösterişçi tüketim, sosyal medya, influencer, tüketim tarzları, iletişim

Abstract:
In traditional society, consumption, situated as a basic need and requirement, has undergone a transformation with the transition to modern social structures, significantly impacting human life. With the development of technology, the discovery of the internet, and the usage of social media as an extension of the internet, these platforms have become globally widespread over time. Ostentatious consumption tendencies, which were once bound by time and space, have become displayed in these environments. Many individuals now engage in consumption to satisfy needs with concrete indicators such as status and image, rather than material benefits, thus increasingly expanding ostentatious consumption through social media platforms. The millions of ostentatious consumption-related contents shared on social media validate this pursuit. Especially for young people who are heavy users of social media, it has become crucial to examine their habits, tendencies, communication styles, consumption styles, and tendencies towards ostentatious consumption within the context of their social media usage habits. This study aims to determine the influence of social media usage habits on ostentatious consumption tendencies among university students educated in seven geographic regions of Turkey, their perceptions of influencers, the impact of influencers on ostentatious consumption, and the communicative aspects of this process. The relationship between ostentatious consumption and influencers in social media is expected to provide significant contributions to the literature from many aspects. 
The two-stage study initially involved interviews with nine influencers, and the interview data were analyzed using the Maxqda 2024 Analytics data analysis program. In the second stage of the study, a survey form was prepared using literature and influencer opinions, and a survey was conducted among 732 university students, with the data being analyzed subsequently. The study found that participants' tendencies towards ostentatious consumption on social media (2.23) and their levels of being influenced by influencers (1.93) were below average when rated between 1 and 5.
Keywords: Ostentatious consumption, social media, influencers, consumption styles, communication.