Kamu spor örgütlerinde örgütsel sıkılık-esneklik ve algılanan liyakatin örgütsel çeviklik üzerine etkileri
The effects of organizational tightness-flexibility and perceived merit on organizational agility in public sports organizations
Yazar: İNCİ SEÇKİN AĞIRBAŞ
Danışman: PROF. DR. EMRE BELLİ
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports ; Spor Genel Müdürlüğü = General Directorate of Sports ; Spor ahlakı = Sports ethics ; Spor işletmeleri = Sport enterprises ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; Spor teşkilatları = Sport organizations ; Spor yönetimi = Sport management

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı kamu spor örgütlerinde örgütsel sıkılık-esneklik ve algılanan liyakatın örgütsel çeviklik üzerine etkilerini çeşitli demografik özelliklerle karşılaştırmalı olarak incelemektir.
Yöntem: İlişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırmanın evreni GSB'nin tüm çalışanları, örneklemi ise merkezde 594 ve taşrada 3467 olmak üzere toplam 4061 çalışandır. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Gelfand vd. (2011) tarafından geliştirilip Bozagaç (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Örgütsel Sıkılık-Esneklik Ölçeği", Gök (2017) tarafından geliştirilen "Liyakatli Yönetici Nitelikleri Ölçeği", Sharifi ve Zhang (1999) tarafından geliştirilip Akkaya ve Tabak (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Örgütsel Çeviklik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 26.0 programında frekans analizi, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon ve basit ve çoklu regresyon analizlerinden faydalanılmış ve anlamlılık düzeyi p<0.05 alınmıştır.
Bulgular: GSB'nin ortalamanın üzerinde sıkı ve çevik bir kurum olduğu, cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim ve aile gelir düzeyi, yönetimsel bölge, çalışma şekli, iş pozisyonu, hizmet süresi değişkenlerine göre sıkılık-esneklik, liyakatli yönetici nitelikleri algıları ve örgütsel çeviklik düzeyleri arasında anlamlı farklar olduğu, sıkılık ve liyakatli yönetici nitelikleri algılarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde örgütsel çevikliğin yetkinlik, esneklik, cevap verme, hız ve boyutları ile toplam çeviklik puanını yordadığı belirlendi.
Sonuç: Araştırmada; erkelerin kadınlardan, bekarların evlilerden, taşrada çalışanların merkezdekilerden daha yüksek sıkılık algısına sahip oldukları; eğitim, aile geliri ve çalışma süresi arttıkça sıkılık algılarının azaldığı; taşra çalışanlarının merkezdekilerden daha yüksek çeviklik algısına sahip oldukları; eğitim ve aile geliri arttıkça çeviklik algılarının arttığı; örgütsel sıkılık-esneklik ve liyakatli yönetici nitelikleri algılarının ise örgütsel çevikliğin anlamlı açıklayıcıları olduğu sonuçlarına ulaşıldı. 
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Çeviklik, Sıkılık-Esneklik, Spor Yönetimi, Yönetici Nitelikleri

Abstract:
Purpose: This Ph.D. thesis aims to examine the effects of organizational tightness-flexibility and perceived merit on organizational agility in public sports organizations, comparatively with various demographic characteristics.
Method: Adopting the relational screening model, the population of this research is all employees of GSB, and the sample is a total of 4061 employees: 594 in the city center and 3467 in the provinces. The data was obtained through a demographic information form, "the Organizational Tightness-Flexibility Scale" developed by Gelfand et al. (2011) and adapted to the Turkish context by Bozağaç (2021), "The Qualifications Of Capable Administrator Scale" developed by Gök (2017) and "the Organizational Agility Scale" developed by Sharifi and Zhang (1999) and adapted to Turkish by Akkaya and Tabak (2018). The data was analyzed via SPSS 26 by adopting frequency analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation, simple linear regression, and multiple regression analysis by taking significance value as p<0.05.
Findings: The findings showed that GSB is a tight and agile institution above average. A significant difference was found between the tightness-flexibility values, the perceptions of competent manager qualities, and the organizational agility regarding gender, age, marital status, education level and family income, administrative region, working style, job position, and service period. It was also determined that the perceptions of firmness and competent manager qualities predicted the competence, flexibility, responsiveness, speed, and dimensions of organizational agility and the total agility score at a statistically significant level.
Conclusions: The results showed that men have a higher perception of tightness than women, single people have a higher perception of tightness than married people, and those working in rural areas have a higher perception of tightness than those in the city center. Additionally, as education level, family income and working hours increase, perceptions of tightness decrease and rural employees have a higher perception of agility than those in the city center while as education level and family income increase, perceptions of agility also increase. It was concluded that the perceptions of organizational tightness-flexibility and competent manager qualities are significant explainers of organizational agility.
Keywords: Administrator Qualifications, Organizational Agility, Tightness-Flexibility, Sports Management.