Siyasal istikrar bağlamında Türkiye'de 1980 sonrası dönemde parlamenter hükümet sistemi uygulamaları
Context of political stability in Turkey after 1980 government during the parliamentary system applications
Yazar: EKREM CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ ERDOĞAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: 12 Eylül 1980 Dönemi = 12 September 1980 Period ; Askeri müdahale = Military intervention ; Başbakanlık = Prime ministry ; Cumhurbaşkanı = President ; Hükümet sistemi = Government system ; Koalisyon = Coalition ; Kuvvetler ayrılığı = Divivsion of powers ; Parlamenter hükümet sistemi =   ; Siyasal istikrar = Political stability ; İstikrar politikaları = Stability policies

Özet:
1215 tarihli Magna Carta Libertatum ile İngiltere'de başladığı kabul edilen Parlamenter Sistem dünyanın birçok ülkesinde uygulanmaktadır. İngiltere'de geleneklere bağlı olarak ortaya çıkan parlamenter sistem, başta Türkiye olmak üzere uygulandığı birçok ülkede, aynı istikrarı sağlayamamaktadır. Türkiye'de özellikle 1991-2002 arasındaki koalisyon dönemlerindeki hükümet istikrarsızlıklarının siyasal istikrarsızlığa sebep olması dolaylı olarak ekonomi, eğitim gibi diğer alanları da etkilemiştir. Demokrasiye karşı yapılan askeri darbeler, koalisyon dönemi hükümet bunalımları, 1994 ve 2001 yıllarındaki ekonomik krizler ile yaşanan bu olumsuz süreçler halk nezdinde parlamenter demokrasiye olan güveni de sarsmıştır.

Türkiye'de parlamenter hükümet sisteminde yaşanan en önemli problemlerden birisi de cumhurbaşkanı ile başbakan arasındaki çift meşruluk sorunudur. Cumhurbaşkanı ile başbakan arasında yaşanan bu krizler farklı siyasi görüşe mensup olmalarından ziyade aynı partiye mensup yöneticiler arasında da sorun teşkil etmiştir. Bu da parlamenter sistemin en önemli siyasi çıkmazlarından biri olarak görülmektedir. Turgut Özal ile Yıldırım Akbulut, Süleyman Demirel ile Tansu Çiller, Ahmet Necdet Sezer ile Bülent Ecevit vs. arasında bu siyasi krizler yaşanmıştır. Bu çalışmayla Türk Siyasetindeki siyasi çıkmazlar, ekonomik krizler, askeri darbeler ile koalisyon dönemlerindeki hükümet istikrarsızlıkları üzerine değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Parlamenter Sistem, Siyasal İstikrar, İstikrarsızlık, Demokrasi, Koalisyon, kuvvetler ayrılığı

Abstract:
The Parliamentary System, adopted by the Magna Carta Libertatum, dated 1215 in the UK, is being implemented in many countries around the world. Depending on the tradition of the parliamentary system emerged in the UK, especially as applied in many countries, including Turkey, it can not provide the same stability. To cause instability in the political instability of coalition governments in Turkey, especially the period between 1991-2002 indirectly economy has also affected other areas such as education. The military coups against democracy, the state crisis in the coalition, the economic crises in 1994 and 2001 have shaken the confidence in parliamentary democracy.

One of the major problems experienced in the parliamentary government system in Turkey is also double legitimacy problem between the president and prime minister. These crises between the president and the prime minister have also been a problem among managers of the same party, rather than belonging to different political views. This is seen as one of the most important political dilemmas of the parliamentary system. Turgut Özal and Yıldırım Akbulut, Süleyman Demirel and Tansu Çiller, Ahmet Necdet Sezer and Bülent Ecevit. These political crises have taken place. With this study, the political impasse in Turkish politics, economic crises, military coups and government instability in coalition periods were evaluated.

Keywords: Parliamentary System, Political Stability, Unstability, Democracy, Coalition, Separation of Powers