Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri ile ilgili çalışmaların karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of studies related to Van Hiele geometric thinking levels
Yazar: HÜLYA SERT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. GÜL KALELİ YILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometrik düşünme = Gemetric thinking ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Van Hiele geometri = Van Hiele geometry

Özet:
Geometri, matematik müfredatının önemli bir parçasıdır. Yaygın olarak kullanılan ve geometri eğitimini yönlendiren van Hiele Teorisi'ni, 1957 yılında Dina van Hiele ve Pierre van Hiele çifti ortaya koymuştur. Van Hiele Teorisi'nin geometri öğretiminin odağı haline geldiği ve ülkelerin eğitim reformlarının bu teori etrafında şekillendirildiği düşünüldüğünde, teorinin büyük bir öneme sahip olduğu değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma ile van Hiele Teorisi'ni ayrıntılı olarak tanımlamak, teori ile ilgili ulusal ve uluslararası araştırmaların sonuçlarını sentezlemek, eleştirel ve bütüncül bakış açısıyla karşılaştırmalar yapmak, her iki alanda kullanılan düzey isimlendirme ve numaralandırma sistemini karşılaştırmak, van Hiele geometrik düşünme düzeylerini ölçmede kullanılan değerlendirme yöntemlerini her iki alanda da ayrıntılı bir şekilde incelemek, ilgili görüşmeleri yapmak ve teoriye dayalı olarak gerçekleştirilen öğretim uygulamalarının öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerine etkilerini detaylıca sunmak amaçlanmıştır. 
	Tematik içerik analiz yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, ölçme aracına yönelik elde edilen veriler aynı zamanda durum çalışması ile desteklenmiştir. Araştırma kapsamında Türkçe 86, İngilizce 81 çalışma analiz edilmek üzere belirlenmiş, 41 öğretmen adayı ve 23 lisansüstü eğitim alan öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler nitel veri analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
	Çalışma bulgularına bakıldığında, her iki alanda farklı öğrenme ortamlarının geometrik düşünme düzeylerine etkisini belirleme amacıyla çalışmalar yapıldığı, deneysel çalışmalara ağırlık verildiği, uluslararası alanyazında Türkiye'ye kıyasla daha geniş bir örneklem grubuyla çalışıldığı, veri toplama aracı olarak testlerin tercih edildiği ve farklı öğrenme ortamlarının öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerini arttırmada etkili olduğu sonuçlarına varılmıştır. Bulgular incelendiğinde, her iki alanda düzeylere verilen isimlendirme ve numaralandırmaların çok fazla farklılık gösterdiği görülmüştür. Ek olarak, her iki alanda ölçme-değerlendirme araçları incelendiğinde uluslararası alandaki araçların daha fazla çeşitliliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ulusal ve uluslararası alanyazındaki yapılan çalışmaların öğretim uygulamaları incelendiğinde, her iki alanyazından en çok tercih edilenin derslerde dinamik geometri yazılımı kullanılarak öğretimin tasarlanması olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlardan yola çıkarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Geometry is an important part of the mathematics curriculum. The van Hiele Theory, which is widely used and directs geometry education, was introduced by the couple Dina van Hiele and Pierre van Hiele in 1957. Considering that van Hiele Theory has become the focus of geometry teaching and that the education reforms of countries are shaped around this theory, it is thought that the theory has great importance. In this context, with this study, it is aimed to describe van Hiele Theory in detail, to synthesize the results of national and international research on the theory, to make comparisons with a critical and holistic perspective, to compare the level naming and numbering system used in both fields, to measure van Hiele's geometric thinking levels. It is aimed to examine the evaluation methods used in both areas in detail, to make relevant interviews and to present in detail the effects of theory-based teaching practices on students' geometric thinking levels.
In this study, in which thematic content analysis method was used, the data obtained for the measurement tool were also supported by a case study. Within the scope of the research, 86 studies in Turkish and 81 studies in English were determined to be analyzed, and semi-structured interviews were conducted with 41 teacher candidates and 23 postgraduate teachers. The data obtained from the study were analyzed using the qualitative data analysis method.
When the study findings are examined, it is seen that studies are conducted to determine the effect of different learning environments on geometric thinking levels in both areas, experimental studies are emphasized, a larger sample group is studied in the international literature compared to Turkey, tests are preferred as data collection tools, and different learning environments are used to determine the geometrical thinking levels of students. It has been concluded that it is effective in increasing the level of thinking. When the findings were examined, it was seen that the naming and numbering given to the levels in both domains differed greatly. In addition, when the measurement-evaluation tools in both areas were examined, it was concluded that the tools in the international area had more diversity. In addition, when the teaching practices of the studies in the national and international literature were examined, it was concluded that the most preferred one from both literatures was the design of teaching using dynamic geometry software in the courses. Based on the results obtained in the study, some suggestions were made.