Baş ağrısı olan 6-12 yaş arası çocuklarda kronisitenin yürütücü işlevlere olan etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of chronicity on executive functions inchildren aged 6-12 with headache
Yazar: PINAR AKDERE DOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER AKSU
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuklarda baş ağrısının çocuğun bilişsel fonksyionlarına ve psikososyal yaşamına  etkileri ile ilgili çalışma oldukça fazla iken kronik baş ağrısının sonuçlarını gösteren çalışma oldukça azdır. Bu çalışmada kronik baş ağrısı olan çocuklar akut baş ağrısı olan çocuklarla kıyaslanarak çocukların günlük yaşamında ve eğitim hayatında oldukça önemi olan yürütücü fonksiyonlarının değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Baş ağrısı yakınması ile Mersin Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran The International Classification of Headache Disorder 3rd edition (ICHD 3) tanı kriterlerine göre baş ağrısı tipleri belirlenen 6-12 yaş aralığında 34 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 17'sine migren ve epizodik gerilim tip baş ağrısı tanıları konularak akut baş ağrısı grubuna dahil edilirken, 17'sine kronik migren ve kronik gerilim tipi baş ağrısı tanıları konularak kronik baş ağrısı grubuna dahil edildi. Hastaların ebeveynleri ve öğretmenleri tarafından Yönetici İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Ölçeği (YİYDDE) ve DSM IV'e dayalı DEB/DEHB tanı ve değerlendirme formu dolduruldu.
Kronik baş ağrısı grubunda akut baş ağrısı grubunda göre YİYDDE'nin tüm alt ölçek ve indeks skorlarında görülen yükseklik ile kronik baş ağrısı grubunda akut baş ağrısı grubuna göre yürütücü işlev fonksiyonlarında bozukluk saptandı. YİYDDE ve DSM IV'e dayalı DEB/DEHB tanı ve değerlendirme formu arasında orta düzeyde korelasyonlar saptandı. Hastalarda mevcut psikiyatrik patolojiler istatistiksel olarak karıştıcı faktör olarak değerlendirilerek çocuklarda kronik baş ağrısının yürütücü işlev fonksiyonlarını bozduğuna dair salt etkisi görüldü.
Baş ağrısı yakınması olan çocuklarda erken dönemde dikkatli bir nörolojik ve psikiyatrik değerlendirme yapılması esastır. Baş ağrısına kronikleşmeden atak tedavisi, profilaktik tedavi, psikofarmakoterapi ve çeşitli psikoterapi yöntemleri müdahale edilmesi gerekmektedir. Bu çalışma bize çocuklarda baş ağrısının erken döneminde mutlidisipliner olarak ele alınması ile 
ağrı yönetimini kolaylaştırmanın yanısıra yürtücü işlevlerdeki bozulmanın da önüne geçilebileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
While studies on the effects of headache on children's cognitive functions and psychosocial life are quite large, studies showing the results of chronic headache are very few. In this study, it was aimed to evaluate the executive functions, which are very important in the daily life and education life of children, by comparing children with chronic headaches with children with acute headaches.
Who applied to Mersin University Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic with a complaint of headache, 34 patients aged 6-12 years, whose headache types were determined according to The International Classification of Headache Disorder 3rd edition (ICHD 3) diagnostic criteria, were included in the study. While 17 of the patients were diagnosed with migraine and episodic tension-type headache and included in the acute headache group, 17 of them were diagnosed with chronic migraine and chronic tension-type headache and included in the chronic headache group. The Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF) and ADD/ADHD diagnosis and evaluation form based on the DSM IV were filled in by the parents and teachers of the patients. 
In the chronic headache group compared to the acute headache group were found higher in all subscales and index scores of the BRIEF and in the chronic headache group compared to the acute headache group were found to be impaired executive function functions. Moderate correlations were found between the BRIEF and the DSM-IV-based ADD/ADHD diagnosis and assessment form. Existing psychiatric pathologies in the patients were evaluated as a statistically confounding factor, and the pure effect of chronic headache in children was seen to impair executive function functions.
It is essential to make a careful neurological and psychiatric evaluation in the early period in children with headache complaints. Attack treatment, prophylactic treatment, psychopharmacotherapy and various psychotherapy methods should be intervened before the headache becomes chronic. This study tells us that headache in children is handled as a multidisciplinary in the early period. This suggests that in addition to facilitating pain management, deterioration in executive functions can also be prevented.