Tiroid fonksiyon bozukluğu olan hastaların yaşam kalitesi ve tedaviye uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and management compliance of patients with thyroid functional disorder
Yazar: FATMANUR BAYRAM
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Tiroid fonksiyon bozukluğu olan hastaların yaşam kalitesi ve tedaviye uyumlarını değerlendirmek amacıyla bu araştırma yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Haziran 2023 -Ekim 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Haziran –Aralık 2023 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Poliklinik ve Servisine başvuran hastalar, örneklemini ise dahil edilme kriterlerine uyan 340 hasta oluşturdu.  Veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Tiroid Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği (ThyPRO)', 'İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği' ile toplanmıştır. Veriler bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Varyans ve Kruskall Wallis kullanılarak analiz edilmiştir.   
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların alt boyutlardan alınan puan ortalamaları; Guatr Semptom 52.49±21.23, Hipertiroidi Semptom 51.96±16.15, Hipotiroidi Semptom 66.75±14.61, Göz Semptom 40.29±22.78, Yorgunluk Semptom 86.43±19.14, Bilişsel 44.56±25.49, Aksiyete-Depresyon 57.30±14.29, Emosyonel Bozulma 67.08±14.38, Sosyal Yaşamda bozulma 39.67±22.21, Günlük Yaşamda Bozulma 41.41±23.22, Cinsel Yaşamda Bozulma 56.65±23.99, Kozmetik Şikayetler 53.36±20.82, Genel Yaşam Kalitesi puan ortalaması 93.31±14.41 olarak belirlenlendi. Katılımcılar İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeğinden 21.08±4.68 puan almışlardır. Klinik tanı ve demografik özelliklerin ThyPRO ve alt boyutlarından alınan puanların karşılaştırılmasında aradaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Eğitim düzeyi ile İlaç Uyumu Puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05).İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği ile ThyPRO alt boyutlarına ait puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Araştırma sonucunda hastaların yaşam kalitesi düşük, tedavi uyum düzeylerinin yüksek olduğu, ilaç uyum düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin arttığı bulunmuştur. Tiroid fonksiyon bozukluğu tanısı olan hastaların yaşam kalitesini ve tedaviye uyum düzeyini artırmaya yönelik hemşirelik bakımında çalışmanın rehberlik edeceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tedaviye uyum, tiroid fonksiyon bozukluğu, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the quality of life and treatment adherence of patients with thyroid dysfunction.
Material and Method: The research was conducted between June 2023 and October 2024. The population of the research consisted of patients who applied to Atatürk University Research Hospital Endocrinology Polyclinic and Service between June and December 2023, and the sample consisted of 340 patients who met the inclusion criteria. Data were collected using the "Personal Information Form," the "Quality of Life Scale for Patients with Thyroid Disease (ThyPRO)," and the "Medication Adherence Self-Report Scale." The research was analyzed using the SPSS for Windows 22 software package, employing independent groups t-test, Mann Whitney U test, variance analysis, and Kruskal Wallis test.
Results: The mean scores obtained from the subscales of the patients participating in the study were as follows: Goiter Symptoms 52.49±21.23, Hyperthyroid Symptoms 51.96±16.15, Hypothyroid Symptoms 66.75±14.61, Eye Symptoms 40.29±22.78, Fatigue Symptoms 86.43±19.14, Cognitive Function 44.56±25.49, Anxiety-Depression 57.30±14.29, Emotional Disturbance 67.08±14.38, Social Life Impairment 39.67±22.21, Daily Life Impairment 41.41±23.22, Sexual Life Impairment 56.65±23.99, Cosmetic Complaints 53.36±20.82, and the General Quality of Life score was determined as 93.31±14.41. The participants scored 21.08±4.68 on the Medication Adherence Self-Report Scale. The comparison of clinical diagnoses and demographic characteristics with the ThyPRO scores and its subscales revealed a statistically significant difference (p<0.05). Additionally, there was a statistically significant difference between educational level and the mean Medication Adherence Score (p<0.05). A statistically significant, negative, and low-level correlation was identified between the scores of the Medication Adherence Self-Report Scale and the subscales of ThyPRO (p<0.05).
Conclusion: As a result of the research, it was found that the patients quality of life was low, their treatment compliance level was high, and as the medication compliance level increased, their quality of life increased. It is thought that the study will provide guidance in nursing care to increase the quality of life and treatment compliance level of patients diagnosed with thyroid dysfunction.
Key words: Quality of life, thyroid dysfunction, treatment adherence