Bolu yöresinde Fasciolosis'in seroprevalansı
Seroprevalance of Fascioliasis in Bolu province
Yazar: KÜBRA CEYLAN AYAZ
Danışman: PROF. DR. EROL AYAZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Bolu = Bolu ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Fasciola hepatica = Fasciola hepatica ; Fasiyolozis = Fascioliasis ; Prevalans = Prevalence ; Seroloji = Serology

Özet:
Fasciolosis, halk arasında karaciğer kelebeği olarak bilinen Fasciola hepatica'nın neden olduğu, esas olarak geviş getiren hayvanların, nadiren de insanların karaciğer ve safra yollarına yerleşerek enfeksiyon oluşturan zoonoz bir hastalıktır. 
Bu çalışmada, Bolu ve yöresinde insanlarda Fasciola hepatica'nın ELISA yöntemi ile seroprevalansını belirlemek ve klinisyenlere yardımcı olacak somut bilgiler vermek amaçlanmıştır. Bu amaçla, Bolu merkez ve ilçelerindeki farklı yaş, cinsiyet ve meslek gruplarındaki insanlardan, Gönüllü Bilgilendirme ve Rıza Formu alınan, toplam 363 kan örneği alındı. Alınan kan numunelerinin, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim dalı laboratuvarında serumları çıkarılarak ELISA yöntemi ile Fasciola hepatica'nın antikorlarına bakıldı. Yapılan inceleme sonucunda 363 kişinin 16 (%4,4)'sında seropozitiflik gözlendi. Seropozitifliğin kadınlarda %2,0, erkeklerde ise %7,5 olarak tespit edildi. Kan örneği alınan 40 yaş altı kişilerin 2 (%1,7)'sinde ve 40 yaş ve üstü kişilerin ise 14 (%6,0)'ünde seropozitiflik bulundu. Ki-kare (χ2) testi ile Fasciola hepatica varlığı açısından yaş, cinsiyet, meslek grupları arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Sonuç olarak Bolu yöresinde fasciolosis'in yayılışının yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından problem oluşturduğu, bundan korunmak için yeşillik tüketimine ve temizliğine dikkat edilmesi gerektiği, klinisyenlerin bu hastalığı göz ardı etmemeleri gerektiği kanısına varıldı. 

Anahtar kelimeler: 
Fasciola hepatica, seroprevalans, ELISA, Bolu.

Abstract:
Fascioliasis is a zoonotic disease caused by Fasciola hepatica, known as liver fluke in society, that mainly causes infection in ruminants and rarely colonizes to infect liver and bile duct in human. In the present study, it was aimed to determine seroprevalence of Fasciola hepatica in humans in Bolu using ELISA method, and to provide information for clinicians. For this purpose, we collected total of 363 blood samples either from voluntary individuals of various ages, gender and occupation in Bolu, with signed Voluntary Disclosure Forms. Fasciola hepatica antibodies were investigated using ELISA method after extraction of sera from blood samples in the laboratory of Medicine Faculty of Abant İzzet Baysal University. As a result of the examination, 16 of 363 (4.4 %) cases were found seropositive. Seropositivity were detected as 2.0% in women, as 7.5% in men. Amongst the individuals from whom blood samples were taken, seropositivity was detected in two (1.7%) of the ones below 40-year-old, and in 12 (6.0%) of the ones over 40. No significant differences were found between groups according to age, gender and occupation in terms of presence of Fasciola hepatica using the chi-square test.
In conclusion, it has been considered that prevalance of fasciolosis is high, and is still a public health problem, that there is need for taking attention for water plant consumption and cleaning in order to protect from this disease, and it is concluded that clinicians should not over look this disease.

Keywords: 
Fasciola hepatica, seroprevalence, ELISA, Bolu.