2003-2020 yılları arasında Kerkük'te demografik değişikliklerin Türkmen halkının sosyo-psikolojisine etkisi
The impact of demographic changes on the socio-psychology of the Turkmen people in Kirkuk between 2003-2020
Yazar: SARAB SABAH KAMAL BAYATI
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HİRA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Demografi = Demography ; Demografik değişim = Demographic change ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Nüfus = Population ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Sosyal psikoloji = Psychology-social ; Türkmenler = Turkomans

Özet:
Bu çalışmada, ilk olarak Irak'ta Türkmen varlığı, kimliği, nüfusu ve kültürü incelenmiş ardından 2003-2020 yılları arasında Türkmenler için önemli sayılabilecek tarihsel olaylar ele alınmıştır. Irak'ın Kerkük şehrinde yaşanan demografik değişimden dolayı Türkmenlerin ne durumda olduğu araştırılmış. Bu araştırma için karma desen kullanılmıştır. Nitel boyutun çalışma grubu 7 kadın, 9 erkek 16 kişiden oluşmakta. Nicel boyutun çalışma grubu ise 172 kadın, 198 erkek 370 kişiden oluşmaktadır. Bu araştırmada karma yöntem desenlerinden keşfedici karma desen kullanılmıştır. Irak tarih boyunca sürekli siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel olmak üzere birçok problemle karşı karşıya kalmıştır. Bu sebeple yakın geçmişte ve halen devam eden Kerkük'te demografik değişimin şehrin yerel halkından biri olan Türkmenler açısından değerlendirmesi bu çalışma kapsamında ele alınmıştır. Kerkük'te Türkmen, Arap ve Kürt olmak üzere üç farklı etnik gruptan olan insanlar yıllardır beraber yaşarken, devletin öncelikle Araplaştırma ardından Kürtleştirme politikası ve IŞİD terör örgütünün sebep olduğu göç dalgaları beraberinde şehrin yerel halkı olan Türkmenlerin yurtdışına göçmesine neden olurken yerlerine diğer etnik gruptan insanlar yerleşmiştir. Kerkük şehrinde yaşanan bu demografik değişim akışı ve bölgede sebep olduğu sorunların incelenmesi amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Türkmenlerin maruz kaldıkları zorluklar karşısında sergiledikleri tutum ve davranışlar ortaya konulmuştur. Türkmenlerin toplumsal duygu durumları ve şehirdeki konumları araştırma kapsamında yorumlanmıştır.

Abstract:
In this study, Turkmen existence, identity, population and culture in Iraq are examined, then historical events that can be considered important for Turkmens between 2003 and 2020 years are covered. Due to the demographic change in Kirkuk, Iraq, the situation of the Turkmens has been researched. Mixed methods design was used for this research. The study group of the quantitative dimension consists of 172 women and 198 men, 370 people. In this research exploratory mixed design was used, one of the mixed researched method designs. Throughout history, Iraq has faced many problems, including political, social, economic and cultural. For this reason, the evaluation of the demographic change in Kirkuk in the recent past and still continuing in terms of Turkmens, one of the local people of the city, is discussed within the scope of this study. While people of three nationalities, Turkmen, Arab and Kurdish, have been living together in Kirkuk for years, the state's policy of Arabization and then Kurdification and the immigration waves caused by the ISID terrorist organization caused the Turkmen, who are the local people of the city, to migrate abroad, while people from other nationalities settled in their place. Within the scope of the study, the attitudes and behaviors of the Turkmen in the face of the difficulties they are exposed to were revealed. The social emotional states of the Turkmens and their position in the city were interpreted within the scope of the research.