Lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve öznel iyi oluş
High school students internet addiction and subjective well-being
Yazar: SÜMEYYE DERİN
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Ölçekler = Scales ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ile öznel iyi oluş ve bazı bireysel değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubunu 2011?2012 öğretim yılı bahar döneminde Manisa merkez ilçesinde bulunan Genel Lise, Fen, Anadolu ve Meslek Liselerinin 9., 10., 11. ve 12. sınıflarında öğrenim gören 794 (335 erkek, 459 kız) öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada internet bağımlılık düzeyini belirlemek için İnternet Bağımlılık Ölçeği (İBÖ) ve öznel iyi oluş düzeyini belirlemek amacıyla Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği (EÖİOÖ) kullanılmıştır. Öğrencilerin niteliklerine ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu (KBF) ile toplanmıştır.

Bireysel değişkenler, internet kullanım tarzları ve öznel iyi oluş alt ölçek puanlarının lise öğrencilerinde internet bağımlılığını yordama düzeyini incelemek amacıyla lojistik regresyon tekniği kullanılmıştır. Analizlerde SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) 15.0?dan yararlanılmıştır. 

Araştırmada, kız öğrencilere göre erkek öğrencilerin; başarılı olan öğrencilere göre orta düzeyde başarılı olan ve başarısız olan öğrencilerin; gelecek beklentisi olumlu olan öğrencilere göre olumsuz olan öğrencilerin internet bağımlılık puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İnternete genellikle kafeden ve telefondan bağlananların, genellikle evden ve diğer yerlerden bağlananlara göre; kullanım amacı açısından daha çok oyun, sosyal medya ve diğer amaçlarla bağlananların daha çok ödev, film, müzik vb. için bağlananlara göre internet bağımlılığı olasılıklarının arttığı bulunmuştur. Araştırmada elde edilen diğer bulgulara göre, internet kullanım süresi açısından, internete üç-beş saat, altı saat veya daha çok bağlanan öğrencilerin sıfır-iki saat bağlananlara göre, internet bağımlılığı olasılıklarının arttığı; öğrencilerin internet kullanım sıklığı azaldıkça, internete bağımlı olma olasılıklarının da azaldığı görülmüştür. Öznel iyi oluş alt ölçeklerine ait değişkenlerden, önemli diğerleri ile ilişkide doyum ve olumlu duygular artıkça internet bağımlılık olasılığının azaldığı, yaşam doyumu artıkça internet bağımlılık olasılığının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Aile ilişkilerinde doyumun ise, internet bağımlılığı üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Araştırma,  bulguları alanyazın ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır. Bundan yola çıkılarak psikolojik danışmanlara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This is a descriptive study conducted with the aim of examining the relationships between variables of internet addiction among high school students and some of the individual variables and subjective well-being. The study group consists of 794 (335 male, 459 female) students attending to 9th, 10th, 11th and twelfth grade General, Science, Anatolia and Vocational High Schools in the spring semester of the 2011-2012 academic year in the district of the city of Manisa. Internet Addiction Scale (IAS) was used to determine  the level of internet addiction and Adolescents' Subjective Well-Being Scale (ASWS) utilized to determine the level of subjective well-being. The data about student characteristics were gathered by using the Personal Information Form (PIF) developed by the researcher.

The logistic regression technique was used to examine predictive value of individual variables, internet usage styles and subjective well-being subscale scores on high school students internet addiction level. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences Program) 15.0 was used data analysis. 

In this study; the results showed that male students than female, moderately successful students and students who fail than successful ones, students having negative expectations for the future than having positive expectations had high internet addiction scores. Internet addiction was found to be more likely to those students connecting to the internet at cafes or via their own mobile phones than those connecting to the internet at their homes or the other places and also those using the net especially for games and social media than for  homework, movie, music etc. According to findings from other; in terms of internet usage time, it was determined that students connected to the internet for three, five, six or more hours were more likely to become addicted to the internet than connected for between zero and two hours. In other words, the more decreases on the frequency of internet usage is the more decreases for the possibility of internet addiction. It was concluded that from the variables belonging to subscales of subjective well being, the more relationship satisfaction and positive emotions was the less the possibility of internet addiction and the more satisfaction with life was the more the possibility of internet addiction.It was determined that family relationship satisfaction had no important effect  on internet addiction.
	
The findings of the study were discussed in relation to the literature and interpreted. Based on these, recommendations were made to psychological counselors and researchers.