Muînüddin Süleyman Pervâne: Hayatı ve siyaseti
Muînüddin Süleyman Pervâne: Life and politics
Yazar: İLKNUR ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. SAYİME DURMAZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Gıyaseddin Keyhüsrev, 1237 senesinde tahta oturmuştur. Sonraki süreçte etkileri de büyük olacak olan "Babai İsyanı" ortaya çıkmıştır. Böylece Moğol ordusu Anadolu'ya yönelmiş ve neticede "Kösedağ Savaşı" yaşanmış, Selçuklu Devleti savaşı kaybetmiştir. Neticede ilk Moğol tabiiyeti yaşanmıştır. 1246'da II. İzzeddin Keykavus,'un yönetimi ilan edilmiş, ancak bu yönetim uzun sürmemiştir. Sultan Rükneddin Kılıç Arslan'ın yönetime tek başına sahip olmak istemesi İzzeddin Keykavus ile mücadele içine girmesine sebep olmuştur. Fakat sonuçta "Üç Kardeş" dönemi 1249-1254 başlatmıştır. II. Alaaddin Keykubad'ın ölümüyle üç kardeş dönemi sonlanmış, böylece süreç "İki Kardeş" (1257-1262) dönemiyle devam etmiştir. Pervâne Muînüddin 'in yönetime tek başına sahip olma isteğiyle yaptıkları iki kardeş döneminin de kapanmasına sebep olmuştur. 

Böylece Pervâne Devri olarak da adlandırılan süreç başlamıştır. Sultan IV. Rükneddin Kılıç Arslan, 1262 senesinde tek başına tahta oturmuş, ancak 1266 senesinde ölmüştür. Sultan III. Gıyaseddin Keyhüsrev'in tahta çıkmasıyla Pervâne Muînüddin, Türkiye Selçuklu Devleti'nde neredeyse tam bir bağımsızlık yaşamıştır. Vezir Fahreddin Ali gibi kendisine tehdit oluşturabilecek kimseleri bertaraf etmeyi amaçlamıştır. Moğolların kendisine olan güvenlerinin sarsılmasıyla Sultan Baybars ile ittifak oluşturmak için iletişime geçmiş ancak daha sonra bu durumdan vazgeçmiştir. Bu sırada Hatıroğlu Hareketi patlak vermiş ve Anadolu büyük bir dönüm noktasının eşiğine gelmiştir. Hatıroğlu İsyanının güç bela bastırılmasıyla Anadolu'da huzur sağlanmışken Sultan Baybars, Anadolu'ya gelmiş ve Kayseri'yi fethetmiştir. Bu durumun haberini alan Abaka Han, Anadolu'ya gelerek Kayseri ve Erzurum'u yağmalamış, Pervâne Muînüddin'i ise idam ettirmiştir.

Abstract:
Gıyaseddin Keyhüsrev II. took the throne in 1237. In the subsequent process, the "Babai Rebellion" has emerged, the effects of which will also be great. Thus, the Mongol army headed to Anatolia and as a result, the "Kösedağ War" took place, the Seljuk State lost the war. As a result, the first Mongolian nature was experienced. In 1246, the administration of Izzeddin Keykavus II. was announced, but this administration did not last long. Sultan Rukneddin Kılıç Arslan's desire to have the administration alone caused him to enter into a struggle with Izzeddin Keykavus II. But in the end, the 'Three Brothers" period started in 1249-1254. The three brothers period ended with the death of Alaaddin Keykubad, thus the process continued with the "Two Brothers" period (1257-1262). Pervâne Muineddün's desire to have the administration alone, which they did, caused the closure of both brother periods.

Thus, the process also called Pervane Period has started. Sultan Rukneddin Kilic Arslan IV. sat on the throne alone in 1262, but died in 1266. With the accession of Sultan Gıyaseddin Keyhüsrev III. to the throne, Pervâne Muînüddin experienced almost complete independence in the Seljuk State of Turkey. He aimed to eliminate those who might pose a threat to him, such as Vizier Fahreddin Ali. When the Mongols' confidence in him was shaken, he contacted Sultan Baibars to form an alliance, but later gave up on this situation. At this time, the Hatıroğlu Movement broke out and Anatolia came to the brink of a major turning point. While peace was restored in Anatolia by barely suppressing the Hatıroglu Rebellion, Sultan Baibars came to Anatolia and conquered Kayseri. Abaka Khan, who received the news of this situation, came to Anatolia and plundered Kayseri and Erzurum, and had Pervâne Muinuddin executed.