Allium tuncelianum (amaryllidaceae) türünün yara iyi edici etkisi üzerine araştırmalar
Researches on the wound healing effect of allium tuncelianum (amaryllidaceae)
Yazar: DOĞAN ÇAKAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLNUR EKŞİ BONA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Nazal septum = Nasal septum ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu çalışmada sıçanlarda oluşturulan nazal septal perforasyon (NSP) modelinde, topikal olarak uygulanan Allium tuncelianum ekstresinin olası yara iyileşmesi hızlandırıcı etkilerinin, nazal septum komponentleri üzerinde incelenmesi amaçlanmıştır.  Her biri 200–300 gram (g) ağırlığında ve 9-10 hafta yaşında olan sağlıklı, erkek 22 adet Sprague Dawley türü sıçan çalışmaya dahil edilmiştir. İki gruba ayrılan denekler anestezi uygulaması sonrasında NSP oluşturma işlemine tabi tutulmuştur. Deneklerin nazal septumlarında kolumellanın yaklaşık 3 mm posteriorunda ve yaklaşık 2 mm çapında olacak şekilde standart perforasyonlar oluşturulmuştur. Kontrol grubuna intranazal olarak saline çalışma grubuna ise A. tuncelianum maserasyonu ile elde edilen ekstrenin distile su ile hazırlanan %25'lik çözeltisi günde bir kez olacak şekilde 10 gün boyunca uygulanmıştır. Onuncu günün sonunda sakrifiye edilen deneklerin nazal septumları eksize edilmiş ve histopatolojik incelemeye gönderilmiştir. Histopatolojik değerlendirmede perforasyonların makroskobik olarak kapanması, nazal septuma ait epitel rejenerasyonu, epitel dejenerasyonu, kıkırdak dejenerasyonu, kıkırdak rejenerasyonu, fibroblast sayısı, kollajen yoğunluğu, vasküler yoğunluğu, akut inflamatuar hücresi sayısı, eozinofil sayısı, granulasyon dokusu yoğunluğu ve dev hücre varlığı değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlam düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma neticesinde çalışma grubunda makroskobik kapanmanın (p=0,006), fibroblast sayısının (p=0,003), yeni oluşan kapiller damar yoğunluğunun (p=0,003), granülasyon dokusu oluşumunun (p=0,022), kollajen miktarının (p=0,044) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek ve akut inflamatuar hücre sayınının (p=0,031) anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak topikal olarak uygulanan A. tuncelianum ekstresi NSP modelinde yara iyileşmesini hızlandırdığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study, we aimed to investigate the possible wound healing improvement effects of topically administered Allium tuncelianum extract on nasal septum components in a nasal septal perforation (NSP) model created in rats. Twenty-two healthy male Sprague Dawley rats, each weighing 200-300 grams (g) and aged 9-10 weeks, were included in the study. Animals divided into two groups and NSP formation procedure was performed after anesthesia application. Standardized perforations were created in the nasal septum of the subjects, approximately 3 mm posterior to the columella and approximately 2 mm in diameter. Intranasally, a 25% solution prepared with distilled water and the extract obtained by maceration of A. tuncelianum was applied to the study group and saline was applied to the control group, once a day for 10 days. At the end of the 10th day, the nasal septums of the sacrified subjects were excised and sent for histopathological examination. In the histopathological evaluation, macroscopic closure of perforations, epithelial regeneration, epithelial degeneration, cartilage degeneration, cartilage regeneration, fibroblast number, collagen density, vascular density, acute inflammatory cell number, eosinophil number, granulation tissue density and presence of giant cells in the nasal septum were examined. The obtained data were analyzed statistically. Statistical significance level was accepted as p<0.05. As a result of the study, macroscopic closure (p=0.006), fibroblast number (p=0.003), newly formed capillary vessel density (p=0.003), granulation tissue formation (p=0.022), collagen amount (p=0.044) were statistically significantly higher and the acute inflammatory cell count (p=0.031) was significantly lower in the study group. In conclusion, it was determined that topically applied A. tuncelianum extract accelerated wound healing in the NSP model.