Kanser erken teşhis, tarama ve eğitim merkezine başvuran kadınların sağlık anksiyete düzeyi ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between health anxiety levels and health literacy among women applying to the cancer early diagnosis, screening and training center
Yazar: YONCA GÜLER AĞKADER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAADET BOYBAY KOYUNCU
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antikanser = Anticancer ; Meme kanseri =   ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Bu araştırma kanser erken teşhis, tarama ve eğitim merkezine başvuran kadınların sağlık anksiyete düzeyleri ile sağlık okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
	Araştırma kesitsel tipte tanımlayıcı bir araştırmadır. Kahramanmaraş Pazarcık İlçe Sağlık Müdürlüğüne bağlı Kanser erken teşhis, tarama ve eğitim merkezine, 01 Aralık 2022 – 28 Şubat 2023 tarihleri arasında başvuran 30-65 yaş aralığında olan 296 kadınla yürütülmüştür. Örneklem seçiminde gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılmıştır.  Veri toplanmasında, literatür taranarak hazırlanmış Kişisel Bilgi Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Analizin ilk aşaması olan normallik testi uygulanmış ve basıklık-çarpıklık değerleri kontrol edilmiş, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ANOVA, bağımsız değişkenler için T testi, korelasyon testleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 veya p<0,001 kabul edilmiştir.
	Araştırmaya katılan kadınların Sağlık Anksiyetesi Ölçeği toplam puan ortalamaları 37,17±12,60 ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalamaları 33,72±9,16 bulunmuştur. Araştırmamız sonucunda sağlık anksiyete düzeyi ile sağlık okuryazarlığı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan kadınlarda sağlık anksiyete düzeyinin sağlık okuryazarlığı arttıkça düştüğü görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Sağlık anksiyetesi; Sağlık okuryazarlığı; Kanser; Tarama.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between the health anxiety levels and health literacy of women applying to a cancer early detection, screening and training center.
The research is a cross-sectional type descriptive research. It was conducted with 296 women between the ages of 30-65 who applied to the Cancer early detection, screening and training center affiliated with Kahramanmaraş Pazarcık District Health Directorate between 01 December 2022 and 28 February 2023. Random sampling method was used in sample selection.  Personal Information Form, Health Anxiety Scale and Health Literacy Scale, prepared by scanning the literature, were used to collect data. SPSS package program was used to evaluate the data obtained. The normality test, which is the first stage of the analysis, was applied and kurtosis-skewness values were checked, number, percentage, mean, standard deviation, ANOVA, T test for independent variables, and correlation tests were applied. Statistical significance was accepted as p<0.05 or p<0.001.
The Health Anxiety Scale total score average of the women participating in the study was 37.17±12.60 and the Health Literacy Scale total score average was 33.72±9.16. As a result of our research, it was determined that there was a negative relationship between health anxiety level and health literacy. It was observed that the level of health anxiety among women participating in the study decreased as health literacy increased.

Keywords: Health anxiety;  Health literacy; Cancer; Screening.