Eğitici oyuncaklarla verilen kavram eğitiminin çocukların temel kavram kazanımına etkisi
The effect of concept education given through education toys on the basic concept acquisition for children
Yazar: IŞIL YAMAN BAYDAR
Danışman: PROF. DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitici oyunlar = Education plays ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavram öğrenme = Concept learning ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Oyuncak = Toy

Özet:
Bu araştırma, "Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi'nin 60-72 Aylık Çocukların Temel Kavram Kazanımına Etkisi"ni incelemek amacıyla yapılmıştır.  Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara ili Pursaklar ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı bağımsız anaokullarına devam eden, tipik gelişim gösteren 60-72 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, bağımsız anaokullarına devam eden 60-72 aylık çocuklar arasından tesadüfî olarak seçilen 65 çocuk oluşturmuştur. Örneklemi oluşturan çocukların 31'i deney grubu, 34'ü kontrol grubu olarak belirlenmiştir.  Araştırmada veri toplama aracı olarak; çocuklar ve çocukların ebeveynlerine ilişkin kişisel bilgileri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" ile Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi"nin çocukların temel kavram kazanımına etkisini değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan  "48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi uygulanma sürecinden önce, öğretmenlerin ve ebeveynlerin eğitici oyuncaklara ilişkin görüşlerini değerlendirmek için veriler, "Sınıf İçi Eğitici Oyuncak Ortamını Değerlendirme Formu" ve "Evde Eğitici Oyuncak Ortamını Değerlendirme Formu" ile toplanmış ve içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi" uygulanma sürecinin değerlendirilmesi amacıyla "Öğretmen Gözlem Formu" kullanılmıştır. Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi"nin etkililiğini değerlendirmek amacıyla ise; öğretmen ve ebeveynlerin görüşlerini almak amacıyla hazırlanan "Öğretmen Görüşme Formu" ve "Ebeveyn Görüşme Formu"ndan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır."Öğretmen Görüşme Formu" ve "Ebeveyn Görüşme Formu" içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın temel amacı doğrultusunda elde edilen nicel verilerin analizinde; öncelikle deney ve kontrol gruplarının denkliğini belirlemek ve son-test puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir farklılaşma olup olmadığını saptamak amacıyla gruplar arası karşılaştırmalar için "48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği"nden elde ettikleri puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı "Mann-Whitney U Testi" analiz tekniği ile test edilmiştir. İki gruplu karşılaştırmalarda verilerin normal dağılmamasından dolayı eşleştirilmiş gruplara da ise, Wilcoxen İşaret Testi kullanılmıştır.  Deney grubunun  "48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanım Değerlendirme Ölçeği" ön test / son-test/ izleme testi ortalama puanları arasındaki farkı test etmek için ise; tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, deney ve kontrol grubundaki çocukların ön-test puan karşılaştırmalarında aralarında anlamlı düzeyde fark (p>0.05) bulunmazken,  "Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi"nin uygulanmasından hemen sonra yapılan deney ve kontrol grubu son-test puan ortalamalarında deney grubunun lehine anlamlı düzeyde fark olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Deney grubu çocuklarının ön-test/son-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında son test lehine anlamlı düzeyde fark (p<0.05) bulunurken, yine kontrol grubu çocuklarının ön-test/sontest puan ortalamaları karşılaştırıldığında matematik alt ölçek puanları ile toplam puanlarında anlamlı düzeyde fark (p<0.05) bulunmuştur.  Ayrıca deney ve kontrol grubundaki çocukların "48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği"nden aldıkları ön-test/son-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı düzeyde fark (p<0.05) tespit edilmiştir. Deney grubu çocuklarına son-testten dört hafta sonra yapılan izleme testi ile ön test puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksek (p<0.05)  bulunmuştur. İstatistiksel olarak belirlenen bu farklılığın izleme testi toplam değeri lehine olduğu saptanmıştır. "Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi" nin çocukların temel kavram kazanımları üzerinde etkili olduğu ve zamana dayalı ölçümlerinde dört haftalık zaman diliminde de etkisinin devam ettiği tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerin analizinde ise; öğretmen ve ebeveynlerin "Eğitici Oyuncaklarla Verilen Kavram Eğitimi" nin çocukların temel kavram kazanımları üzerinde etkili olduğu yönünde görüş bildirdikleri saptanmıştır.

Abstract:
The current study was carried out to investigate "The Effect of the Concept Education Given through Educational Toys on Basic Concept Acquisition for the Children at the Age of 60-72 Months". The population of the study was made up of children at the age of 60-72 months with typical development attending to independent kindergartens acting under the Ministry of Education in the city of Ankara, the central town of Pursaklar in the educational year of 2017-2018. The working group of the study was made up of 65 children chosen randomly among 60-72 month-old children attending to an independent kindergarten. Of the children, 31 were determined as the test group and 34 were determined as the control group. As the data collection tool, "Personal Information Form was used to gather personal information with regard to the children and their parents and "The Scale for Evaluating Basic Concept Acquisition for Children at the Age of 48-72", which was developed by the researcher and of which validity and reliability test was made, was used to evaluate the effect of Concept Education Given through Educational Toys on basic concept acquisition of children. Before the application process of the Concept Education Given through Educational Toys, the data was collected with "Evaluation Form of Educational Toy Environment in Classroom" and "Evaluation Form of Educational Toy Environment at Home" and they were evaluated after the content analysis. In order to evaluate the application process of the Concept Education Given through Educational Toys, "Teacher Observation Form" was used. As for the evaluation of the efficiency of the Concept Education Given through Educational Toys, semi-structured interview forms that were made up of "Teacher Interview Form" and "Parent Interview Form" were used. "Teacher Interview Form" and "Parent Interview Form" were evaluated after carrying out their content analysis. In the analysis of the quantitative data obtained in line with the basic purpose of the research, the significance of the difference between the mean scores obtained from "The Scale for Evaluating Basic Concept Acquisition for Children at the Age of 48-72" was tested with the analysis technique of "Mann-Whitney U Test" for the comparison between the groups in order to determine the equality of the test and control groups and whether there was a significant difference between post-test mean scores. As the data is not distributed normally in two-group comparisons, Wilcoxon Signed Test was applied to the matched groups. In order to test the difference between the pre/post-test/follow-up test of "The Scale for Evaluating Basic Concept Acquisition for Children at the Age of 48-72" in the test group, Wilcoxon Signed Rank Test was applied for the repeated measurements over single factor. At the end of the study, while there was no significant difference (p>0.05) in the pre-test comparisons of the children in the test and control groups, a significant difference was found in favour of the test group (p<0.05) in the post-test scores of the test and control groups just after the application of "The Concept Education Given through Educational Toys". While there was a significant difference (p<0.05) in favour of post-test in the pre-test/post-test mean score comparisons, a significant difference was found (p<0.05) in the mathematics sub-scale scores and mean scores in comparison of pre-test/post-test mean scores of the children in the control group. In addition, in the comparison of the pre-test/post-test mean scores of the children obtained from "The Scale for Evaluating Basic Concept Acquisition for Children at the Age of 48-72", a significant difference was found (p<0.05) in favour of test group. In the comparison of the mean scores of the follow-up test which was applied to test group children four weeks after the post-test and those of pre-test, it was found high at a significant level. It was found that "The Concept Education Given through Educational Toys" was effective on the basic concept acquisition of the children and that its effect went on in the four-week time period in the time-based measurements. In the analysis of the qualitative data of the research, it was found that teachers and parents pointed out that "The Concept Education Given through Educational Toys" was effective on the basic concept acquisitions of the children.