Rusya Federasyonu'nun Güney Kafkasya politikası
South Caucasus policy of the Russian Federation
Yazar: FIRAT KARABAYRAM
Danışman: Y.DOÇ.DR. RAMİL ZALYAEV
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tarih boyunca jeopolitik anlamda önemli bir konuma sahip olan GüneyKafkasya, stratejik açıdan da önem taşıyan bir bölgedir. Rusya Federasyonu,Sovyetler Birliği'nin mevcudiyetinin Aralık 1991'de resmen sona ermesi sonrasındauluslararası arenada yerini almıştır. 1992 yılında Güney Kafkasya'da Gürcistan,Azerbaycan ve Ermenistan'ın bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile Kafkasya'nınjeopolitiğinde değişimler yaşanmıştır.Rusya açısından, Kafkasya ve Güney Kafkasya'daki Rusya kontrolüne dayalıistikrar ve güvenlik, birbiriyle bağlantılıdır. Rusya Federasyonu kendi güvenliğinisağlamak için Güney Kafkasya'ya önem vermektedir. Rusya; Güney Kafkasyabölgesine sınırı olması nedeniyle, bölgedeki yaşanan gelişmelerle doğrudanilgilenmek durumunda ve bu nedenle bölgeyi ?Yakın Çevresi? kapsamındadeğerlendirmektedir. SSCB'nin dağılmasının ardından Güney Kafkasya'dabağımsızlıklarını kazanan Gürcistan, Azerbaycan ve kısmen Ermenistan'ınpolitikaları Rusya Federasyonu'ndan bağımsız Batıya yönelik bir gelişim içerisinegirmiştir. Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan, içinde bulunduğu jeopolitikayıkendi olanakları çerçevesinde tanımlayarak dünya politikasına kendi ulusal çıkarlarıbağlamında katılabilmek için bir dış politika yapım/geliştirme süreci yaşamaktadır.Rusya Federasyonu'nun dış politika davranışlarını oluşturan GüvenlikDoktrinleri ile Avrasyacı-Atlantikçi görüşler, Rusya Federasyonu'nun GüneyKafkasya devletleri ile olan ilişkilerini belirlemiştir. Rusya, Güney Kafkasyaülkelerinin tekrar Moskova'nın stratejik yörüngesine girmelerini sağlamak için çeşitliadımlar atmaktadır. Rusya'nın bölge politikasını belirleyen en önemli unsurlardanbiri de enerjidir. Rusya, bölge enerji rezervlerini, petrol ve doğalgaz boru hatlarıgüzergahlarını denetimi altında tutmak istemektedir. Bugün bu sahnede RusyaFederasyonu yanında ABD, AB, Türkiye ve ran da yer almaktadır.

Abstract:
Southern Caucasus, which has an important geopolitical position throughoutthe history, is also an important area from the point of view of strategy. The RussianFederation, after officially ending the existence of the Soviet Union on December1991, has taken its place in the international arena. In 1992, with the declaration ofindependences of Georgia, Azerbaijan and Armenia in the Southern Caucasus,changes have been experienced in the geopolitics of Caucasus.From the point of view of Russia, the stabilization and security in Caucasusand Southern Caucasus that is based on the control of Russia are interconnected. TheRussian Federation attaches importance to Southern Caucasia to ensure its ownsecurity. Since the Southern Caucasia is a border to Russia; Russia is in a position toconcern directly about the developments experienced in the area and it appraises thisarea in the scope of its ?Near Abroad?. The policies of Georgia, Azerbaijan, andpartially Armenia, which have gained their independences following thedisintegration of the USSR, have entered in a development process, independent ofthe Russian Federation, directed to the West. Georgia, Azerbaijan and Armenia, bydescribing the geopolitics currently they are in within the framework of theirpotentials, are experiencing a foreign policy formation/development process to beable to enter into the world policy.The Security Doctrines that form the foreign policy acts of the RussianFederation and the Eurasian-Atlantic perspectives have determined the relationshipsof the Russian Federation with the Southern Caucasian countries. Russia takesvarious steps to ensure the re-entry of the Southern Caucasian countries into thestrategic orbit of Moscow. One of the most important elements that determine theregional policy of Russia is energy. Russia wants to keep the regional energyreserves, petroleum, and the routes of the natural gas pipe lines under its control.Today, along with the Russian Federation, USA, the EU, Turkey and Iran also takepart in this arena.