Üniversiteye giriş sınavında ilk 1000'e giren kişilerin başarı odaklı motivasyonunun duygusal zeka ve beş faktör kişilik özellikleri açısından incelenmesi
Examining the achievement-oriented motivation of the top 1000 people in the university entrance exam in terms of emotional intelligence and five-factor personality traits
Yazar: NUREFŞAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GAYE SALTUKOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başarı = Success ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Motivasyon = Motivation ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversiteye giriş sınavında ilk 1000 derecesine sahip
yüksek akademik başarılı kişilerde, duygusal zeka ve beş faktör kişilik özelliklerinin
başarı odaklı motivasyon üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 17-
58 yaş aralığındaki 300 katılımcı ile gönüllülük esasına dayalı çalışma
gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında demografik bilgi formu, Başarı Odaklı
Motivasyon Ölçeği, Schutte Duygusal Zeka Ölçeği ve Büyük Beş-50 Kişilik
Testinden oluşan anket formu kullanılmıştır. Duygusal zeka ve kişilik özellikleri ile
başarı odaklı motivasyon ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak üzere
Çoklu Doğrusal Regresyon modelleri kurulmuştur. Analiz sonucuna göre, en genel
ifadeyle başarı odaklı motivasyon kişiliğin sorumluluk, uyumluluk ve gelişime açıklık
boyutlarından etkilenirken; alt boyutlarda bunlara ek olarak duygusal dengeninde
etkili olduğu görülmüştür. Dışadönüklük ve duygusal zekanın başarı odaklı
motivasyon üzerinde bazı kategorik değişkenler dışında bir etkisi bulunamamıştır.
Duygusal zekanın başarı odaklı motivasyon ve bazı alt boyutları üzerindeki etkisi, eşit
ağırlık kategorisinde, koruyucu ve demokratik anne baba tutumu kategorisinde ve anne
baba eğitim seviyesi üniversite, yüksek lisans ve doktora olan kategorilerde
görülmektedir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, literatürdeki bilgiler
doğrultusunda yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Başarı odaklı motivasyon, duygusal zeka, beş faktör kişilik

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of emotional intelligence and five
factor personality traits on achievement-oriented motivation in highly successful
individuals who have the first 1000 degrees in the university entrance exam. For this
purpose, a voluntary study was carried out with 300 participants between the ages of
17-58. Within the scope of the study, a questionnaire form consisting of demographic
information form, the Achievement Oriented Motivation Scale, the Schutte Emotional
Intelligence Scale and the Big Five-50 Personality Test was used. Multiple Linear
Regression models were established to reveal the relationship between emotional
intelligence, personality traits and achievement-oriented motivation and sub-
dimensions. According to the results of the analysis, in most general terms,
achievement-oriented motivation is affected by the dimensions of responsibility,
agreeableness and openness to experience ; in addition to these sub-dimensions, it was
found to be effective in emotional balance. The effect of extraversion and emotional
intelligence on achievement-oriented motivation and some of its sub-dimensions is
seen in the category of equal weight, in the category of protective and democratic
parenting, and in the categories of parents with university, master's and doctorate
education levels. The findings obtained as a result of the analysis were interpreted in
accordance with the information in the literature.

Keywords: Achievement-oriented motivation, emotional intelligence, five-factor personality traits