Son dönem dünya sinemasında "anne-oğul" ve "anne-kız" ilişkilerine psikanalitik yaklaşım
Psychoanalysis of mother-son and mother-daughter relations in contemporary world cinema
Yazar: FATMA DİLEK PAKALIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKSER
Kadir Has Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Film eleştirisi = Film criticism ; Macar sineması = Hungarian cinema ; Psikanalitik Eleştiri Kuramı = Psychoanalytic Criticism Theory ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Anne Tutulması adını verdiğim Son Dönem Dünya Sinemasında Anne- Oğul ve 
Anne- Kız İlişkilerine Psikanalitik Yaklaşım alt baĢlıklı tez çalıĢmamda çağdaĢ 
Dünya sineması ve Türk sinemasında „anne- çocuk‟ iliĢkileri üzerine kurulu 
filmlerden gerekli bulduğum örnekleri Sigmund Freud‟un Oedipus Kompleksi, 
Jacquez Lacan‟ın Ayna Evresi ile iliĢkilendirip, Carl Gustav Jung ve Gilles 
Deleuze‟ün bu bağlamdaki görüĢlerine de değinerek inceleyeceğim. Dramatik 
yapılı bu filmlerin psikanalizle örtüĢme ve birbirleriyle kesiĢme noktaları nelerdir, 
kitle psikolojisinin, aile kavramı ve evlilik kurumunun psikanalize katkısı, genel 
iĢlevini yitirmiĢ ailenin rolü nedir? Yönetmenler psikanalizin sinema perdesinden 
aktarımında anlamı ifade edebilmede ne kadar baĢarılı olmuĢlardır? Yetersizlik ve 
ödünlerinin nedenleri nelerdir? Amacım bu soruların yanıtlarını yazılı ve görsel 
kaynaklara, kendi yaĢamımdaki gözlemlerime, deneyimlerime ve varsayımlarıma 
dayanarak vermektir. Bu konuyu seçmemin bir nedeni de, hem kadın hem anne 
olarak özel yaĢantımda bu konumun merkezinde rol almamdır. 
vi Anneke Smelik‟in Feminist Sinema Ve Film Teorisi Ve Ayna Çatladı adlı 
kitabında Halpern Martineau ve Kobena Mercer‟den aktardığı iki söz dizini 
vardır. Martineau, "Eğer bir filmin bir kadın tarafından çekildiğini biliyorsanız bu 
bilgiyi görmezden gelmeyin. Yapılan iĢ kendini belli eder…", Mercer de, "… 
düzene ve düzenin kültürel egemenliğine karĢı koyan kültürel pratiklerin failliği 
meselesi, kimin konuĢtuğunun gerçekten önemli olduğunu düĢündürüyor," der. 
Zaten Freud‟un Oedipus Kompleksi de ilk önce kendisinde hissettiği, babasını 
öldürüp annesine sahip olma duygusundan doğmamıĢ mıydı? Kız ve erkek 
çocukların patolojik sorunu anne bağımlılığını irdeleyen bu çalıĢmamın sinemaya 
farklı pencereden giren bir ıĢık olacağına, sinemasal literatüre yeni bir bakıĢ açısı 
kazandıracağına inanıyorum.

Anahtar Sözcükler: Ataerkil, BilinçdıĢı, Cinsiyet, Ensest, Nevroz, Oedipus

Abstract:
In my MA thesis en titled Mother Eclipse: Psychoanalysis of Mother- Son and
Mother- Daughter Relations in Contemporary World Cinema analyze examples
from world cinema and Turkish cinema interms of mother figures with a frame
work based on the concepts of Oedipus Complex from Sigmund Freud and
„Mirror Stage‟ from Jacques Lacan, as well as various theories of Carl Gustav 
Jung and Gilles Deleuze. 
In my research, I try to find answers for the following questions: What are
the intersection points of these films between each other and psychoanalysis? 
What are the contributions of mass psychology and the institution of marriage on 
psychoanalysis, and the general role of family which has lost its functionand of 
the Oedipal dimension? How successful are the directors in adopting
psychoanalysist of cinema? What are there sons of their deficiencies? 
My aim is to answer the sequestions based on written and visual sources, 
my observations and presumptions. Another reason for me to choose this subject 
is that it is central for me as a woman and as a mother. Infact did Freud‟s Oedipus
Complex not evolve from his own feelings about killing his father and possessing 
his mother? My research focuses on children‟s addiction to their mothers in a 
pathological way and I hope that it will bring a fresh perspective in to cinema
studies and contribute to the cinema literature.

Keywords: Incest, Gender, Neurosis, Oedipus, Patriarchal, Sub -conscious