Batman ili bağcılık potansiyelinin belirlenmesi
Determination of the viticulture potential of batman province
Yazar: AYŞE ALTIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUBA UZUN ; YRD. DOÇ. DR. CÜNEYT UYAK
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beyaz üzüm = White grape ; Siyah üzüm = Black grape ; Sofralık üzüm = Table grape ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Tarım sigortası = Agricultural insurance ; Üzüm pekmezi = Boiled grape juice ; Şaraplık üzüm = Wine grape

Özet:
Bu çalışma, 2020-2021 yılları arasında Batman ili Merkez ilçe ile Gercüş, Hasankeyf, Beşiri, Sason ve Kozluk ilçelerindeki çiftçi kayıt sistemine kayıtlı toplam 3.231 üreticiden oransal örnek hacmi 
formülüyle belirlenen 105 katılımcı ile yüz yüze anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, üreticilerin sosyodemografik özellikleri ile bağların genel özellikleri, fidan dikimi, toprak analizi, zirai mücadele yöntemleri, sulama, gübreleme, budama, toprak işleme, kullanılan alet ve ekipman varlığı, yabancı iş gücü kullanımı, pazarlama ve satış, tarım sigortası ve organik tarıma ilişkin bilgileri ortaya konulmuştur. 
Sosyodemografik özellikleri bakımından üreticilerinin yaş ortalamalarının 51,55 olduğu, öğrenim durumları bakımından ise %49,5'inin ilkokul mezunu olduğu belirlenmiştir. Öğrenim durumları ile bağını kurarken teşvikten faydalanma, bağında toprak analizi yaptırma, aşılı fidan kullanma, tarım sigortası yaptırma gibi yetiştiriciliğe etki edebilecek bazı faktörler karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Ancak öğrenim durumları ile bağında gübreleme yapma durumu arasındaki ilişki istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. 
Üreticilerin dekardan elde ettikleri verim ile gübre kullanımı, kullanılan gübre türü, budama yöntemi ve yaz budaması gibi verime etki edebilecek bazı faktörler karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenememiştir. Fakat verim ile kullandıkları sulama yöntemi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 
Anket sonuçlarına göre; katılımcıların büyük çoğunluğunun öğrenim durumlarının temel düzeyde olduğu, arazilerinin miras yoluyla kaldığı ve maliyetli olduğu için yeni bağcılık sistemlerini kullanmadıkları, üzümden elde edilen kardan memnun olmadıkları için alternatif ürün olarak badem ve Antepfıstığına yöneldikleri, toprak analizi ve kültürel işlemler konusunda bilgisiz oldukları ve sorunları diğer çiftçilerle birlikte çözdükleri belirlenmiştir. Bu sorunların giderilebilmesi için yetiştiricilikten pazarlamaya kadar üreticilere eğitimler verilmesi, kooperatifler aracılığıyla örgütlenmelerinin sağlanması, danışmanlık sisteminin yerleştirilmesi, üreticilerin bilinçlendirilmesi gibi çözümlerin biran önce hayata geçirilmesi gerekli görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Bağcılık sorunları, frekans analizi, karlılık, khi-kare analizi, kültürel işlemler, sosyodemografik özellikler

Abstract:
This study was carried out by using face-to-face survey method with 105 participants determined by the proportional sample volume formula from a total of 3,231 producers registered in the farmer registration system in Batman province Merkez district and Gercüş, Hasankeyf, Beşiri, Sason and Kozluk districts between 2020-2021. In the study, as well as the sociodemographic characteristics of the producers with the general situation of the vineyards, producers' informations related to planting sapling, soil analysis, agricultural struggle methods, irrigation, fertilization, pruning, tillage, tools and equipment presence, foreign labor use, marketing and sales, agricultural insurance and organic agriculture were revealed.
It was determined that the average age of the producers was 51.55 in terms of their sociodemographic characteristics, and 49.5% of them were primary school graduates in terms of educational status.
Compared some factors that may affect growing, such as benefiting from incentives, making soil analysis in their vineyard, using grafted saplings, and having agricultural insurance, statistically significant relationship wasn't found. However, the relationship between education status and fertilization in the vineyard was found statistically significant. 
Compared some factors that may affect the yield such as fertilizer use, type of fertilizer used, pruning method and summer pruning and yield obtained by the producers per decare the statistically significant relationship wasn't found. However, the relationship between the yield and the irrigation method they used was found statistically significant. 
According to the results of the survey; it was determined that the education levels of majority of the participants were the basic level, their lands were heritage, they didn't used new viticulture systems because it was costly, they directed to almond and pistachio as an alternatine product because they were not satisfied with the profits obtained from grapes, they were uninformed about soil analysis and cultural practices and solved their problems with other farmers. 
In order to overcome these problems, it is necessary to provide solutions such as trainings to the producers from growing to marketing, ensuring their organization through cooperatives, placing the consultancy system and raising the awareness of the producers.
Keywords: Viticulture problems, frequency analysis, profitability, chi-square analysis, cultural practices, sociodemographic characteristics