Ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketimi – üretimi ilişkisi; Türkiye örneği
The renewable energy consumption – growth nexus in Turkey
Yazar: ÖZGÜR AKÇİÇEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURHAN DOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Üretim = Production

Özet:
Gelişmiş ekonomiler, büyümeye devam ederken doğaya verilen zararı en aza indirmeye çalışmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı da bu çabanın temelini oluşturmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti devletinin de hede-fi istikrarlı büyümedir. Literatürde özellikle CO2 salınımının tehlikeli boyutla-ra ulaştığı 21.yy'ın başlarından sonra bu konuda yapılmış olan çalışmalar hız kazanmıştır. Konu üzerinde yapılan çalışmalara göre dört ana hipotez mevcut-tur. Bunlardan birincisi ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketimi ara-sında ilişki yoktur. İkinci hipotez ise yenilenebilir enerji tüketiminden ekono-mik büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisinin bulunmasıdır. Üçüncü hipo-tez, ekonomik büyümeden yenilenebilir enerji tüketimine doğru bir nedensel-lik ilişkisinin bulunmasıdır. Dördüncü ve son hipotez ise feedback (geribildi-rim) hipotezi olarak adlandırılır. Feedback hipotezi; yenilenebilir enerji tüke-timi ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik bulunmasını ifa-de eder.
Bu çalışmanın amacı Türkiye nezdinde yenilenebilir enerji tüketimi ile ekono-mik büyüme arsındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesidir. Granger Neden-sellik Testi; 1980 – 2013 yılları arasındaki 2005 yılı sabit dolar ile ölçülmüş GSYH verileri ve 1980 – 2013 yılları arasındaki yakılabilir yenilenebilir enerji kaynakları ve atık enerjisi tüketimi verileri ile yapılmıştır. Test sonucunda teo-rik beklentilerden birisi olan ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketi-mi arasında, yenilenebilir enerjiden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: 
Yenilenebilir enerji, Ekonomik büyüme, Granger Nedensellik
Testi, Yeşil ekonomi, Çevre.

Abstract:
Energy is one of the major factor for the economic growth. Countries have to produce more in order to achieve sustainable growth target. Thus, they have to consume more energy. Developed economies are trying to minimize the eco-logical damage as they are achieving their target economic growth rate. Effi-cient usage of renewable energy sources is the corner stone of this effort. Tur-key has planned to have high, sustainable economic growth rate. . 21st century is the time that CO2 emission has peaked. Hence, scientists has become more and more curious about high, sustainable and eco-friendly economic growth since the early days of 21st century There are four hypothesizes regarding this matter. First hypothesis states that there are no causal relationship between economic growth and renewable energy consumption. Second hypothesis indi-cates that there is a unidirectional causality between economic growth and re-newable energy consumption and causality runs from renewable energy con-sumption and economic growth. Third hypothesis stands for this; there is a unidirectional causality between economic growth and renewable energy con-sumption and it runs from economic growth and renewable energy consump-tion. Last hypothesis is called feedback hypothesis. It means that there is a bi-directional causal relationship between two variables. 
The current study investigates the causal relationship between economic growth and renewable energy consumption in Turkey between 1980 and 2013. Granger causality test is used to examine the causal relationships between eco-nomic growth and renewable energy consumption. Empirical evidence shows that, based on the Granger Causality Test, there is bi-directional Granger cau-sality exists between economic growth and renewable energy consumption, results indicate that the renewable energy consumption cause real GDP, which can explain the role of renewable energy in stimulating economic growth in Turkey.

Keywords: 
Renewable energy, Economic growth, Granger Causality, Green
economy, Environment