Türkiye'deki bankaların sürdürülebilir kalkınma hedefleribağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of banks in the context of sustainable developmentgoals in Türkiye
Yazar: BEYZA YÜKSEKDAĞ
Danışman: PROF. DR. ŞULE ÖNSEL EKİCİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
20.yüzyılda gerçekleşen sanayi devriminin ardından hızla artan tüketim, doğal kaynaklarımızda tahribata sebep olarak gelecek nesillerin yaşam kalitelerinde düşüş gerçekleşmesi riskini doğurmuştur. Kaynaklara ilişkin riskleri yönetebilmek ve geleceğe daha iyi bir dünya bırakabilmek adına 2015 yılında Birleşmiş Milletler, Küresel İlkeler başlığı altında Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini yayınlamıştır. Bu hedefler, dünyanın her noktasında sürdürülebilirliğe ilişkin alınabilecek aksiyonlara dair kapsamlı bir çerçeve sunmuştur. 

Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin imzacısı olan ülkemizde bankacılık sektörü, hedeflere ulaşılmasında aktif katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, bankacılık sektörünü Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri bağlamında değerlendirerek sektörün mevcut durumunu ortaya koymaktır. Türkiye'de aktif olarak faaliyet gösteren bankaların yayınladıkları sürdürülebilirliğe ilişkin raporlar, içerik analizi ile incelenerek bankaların Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Yönelik aldıkları aksiyonlar belirlenmiştir. İçerik analizi ile elde edilen veriler üzerinden entropi yöntemi kullanılarak ve GRI raporlama endeksi dikkate alınarak iki farklı ağırlık hesaplanmış, hesaplanan bu ağırlıklar bir Çok Kriterli Karar Verme yöntemi olan Gri İlişkisel Analizde kullanılarak bankaların Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ilişkin skorları ve sıralamaları belirlenmiştir. İçerik analizinden elde edilen veriler aynı zamanda Veri Zarflama Analizinde kullanılarak bankaların sürdürülebilirlik performansları ölçümlenmiştir. Çalışmaya, bankacılık sektörüne dair bütüncül bir bakış açısı kazandırabilmek adına bankaların Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine yönelik aldıkları aksiyonlar Spearman Korelasyonu ile incelenmiş, hedefler arasındaki bağlantılar belirlenmiştir. Ek olarak tanımlanan "Kapsam Skoru" göstergesi ile bankaların sürdürülebilirlik bağlamında hangi ölçüde varlık gösterdikleri hesaplanmıştır. 

Çalışma sonucunda bankaların en çok önem verdiği hedefin "SKH 8: İnsana Yakışır İş ve Ekonomik" büyüme olduğu ortaya konulurken en az önem verilen hedef "SKH 14: Suda Yaşam" olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The exponential rise in consumption following the industrial revolution during the 20th century led to the depletion of natural resources and raised concerns about the potential decline in the quality of life for future generations. To address these challenges and ensure a more sustainable future, the United Nations introduced the Sustainable Development Goals in 2015 as a set of overarching principles at a global level. These objectives serve as a comprehensive roadmap for promoting sustainability across various regions worldwide.

Within our nation, a participant in the Sustainable Development Goals framework, the banking industry plays an active role in advancing these objectives. This research endeavors to assess the performance of the banking sector within the context of the Sustainable Development Goals and shed light on its current status. By conducting a detailed content analysis of sustainability reports released by Turkish banks, we were able to identify the initiatives undertaken by these financial institutions towards the Sustainable Development Goals. Through the application of the entropy method and the GRI reporting index, two distinct weights were computed based on the content analysis data. These weights were subsequently utilized in Gray Relational Analysis, a Multi-Criteria Decision Making approach, to evaluate and rank banks according to their alignment with the Sustainable Development Goals. Furthermore, the findings from the content analysis were leveraged in Data Envelopment Analysis to gauge the sustainability performance of banks. In order to provide a comprehensive overview of the banking sector, the initiatives pursued by banks in line with the Sustainable Development Goals were scrutinized using Spearman Correlation to identify interrelationships among the goals. Additionally, a novel "Scope Score" metric was introduced to quantify the level of engagement of banks in sustainability practices. The study found that the target most prioritized by banks is "SDG 8: Decent Work and Economic Growth", while the least prioritized target is "SDG 14: Life Below Water."