Jean Paul Sartre'ın dünya görüşünün yazdığı tiyatro oyunlarına yansıması
Jean Paul Sartre's worldview reflection on the theater plays he written
Yazar: ABDULLAH TAMAY AÇIKEL
Danışman: DOÇ. DR. YASİN ÇETİN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı / Tiyatro Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu çalışmada, Jean-Paul Sartre'ın dünya görüşünün yazdığı tiyatro oyunlarına nasıl yansıdığı incelenmektedir. Sartre'ın varoluşçuluk felsefesini merkezine alan bu çalışma, onun felsefi düşüncelerinin tiyatro eserlerindeki izdüşümlerini ele almaktadır. Sartre'ın özgürlük, seçim, ahlak ve insanın varoluşsal sorgulamaları gibi temel varoluşçu kavramları, tiyatro metinlerinde nasıl işlediği üzerine odaklanılmaktadır. Bu bağlamda Sartre'ın yaşamı boyunca geliştirdiği düşünceler ve bu düşüncelerin dramatik sanata nasıl yansıdığı, ele alınan eserler üzerinden analiz edilmektedir.
Birinci bölümde, Jean-Paul Sartre'ın hayatı, ilk romanı Bunaltı ve ilk öyküsü Duvar detaylı bir şekilde incelenecektir. Ayrıca, varlık ve hiçlik kavramlarının hümanizma oluşundan ahlak anlayışına, seçim ve özgürlük temalarına kadar kapsamlı bir değerlendirme yapılacaktır. İkinci bölümde ise, Jean-Paul Sartre'ın yazdığı tiyatro oyunları varoluşsal düzlemde dramaturjik açıdan analiz edilecektir. Sartre'ın "Mezarsız Ölüler" (Morts sans Sépulture), "Sinekler" (Les Mouches), ve "Saygılı Yosma" (La Putain Respectueuse) gibi bazı oyunlarını ayrıntılı bir şekilde incelemektedir. Bu oyunlar, Sartre'ın varoluşçu felsefesini sahneye taşıma biçimini ve bu süreçte kullandığı dramatik yapıları ele almak için ideal örnekler olarak seçilmiştir. Sartre'ın bu eserlerde karakterlerine yüklediği varoluşsal sorgulamalar ve bu sorgulamaların insan doğası üzerindeki etkileri, felsefi bir perspektifle ele alınmıştır. Tiyatro metinlerindeki diyaloglar ve dramatik olay örgüsü, Sartre'ın düşünsel dünyasının yansıtılmasında kullanılan araç olarak değerlendirilmiştir.
Bu çalışma, Sartre'ın varoluşçu felsefesinin tiyatro eserlerine hem içerik hem de biçim açısından nasıl yansıdığını inceleyecek ve bu yansımanın sahnede nasıl somutlaştığını gösterecektir. Sartre'ın oyunları, varoluşçuluk felsefesi ve edebi değerleri açısından kapsamlı bir şekilde analiz edilecek ve Sartre'ın dünya görüşünün tiyatro sanatı üzerindeki etkisi vurgulanacaktır. Bu metin, Sartre'ın tiyatro eserlerini varoluşçuluk bağlamında değerlendiren literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır.
cektir.

Abstract:
This study examines how Jean-Paul Sartre's worldview is reflected in the plays he has written. This study, which centers on Sartre's philosophy of existentialism, deals with the reflections of his philosophical thoughts in his theater works. The focus is on Sartre's treatment of basic existentialist concepts such as freedom, choice, morality and human existential questioning in his theater texts. In this context, the thoughts that Sartre developed throughout his life and how these thoughts are reflected in dramatic art are analyzed through the works discussed.
In the first chapter, Jean-Paul Sartre's life, his first novel Nausea (La Nausée) and his first story The Wall (Le Mur) will be analyzed in detail. In addition, a comprehensive evaluation will be made from the humanism of the concepts of existence and nothingness to his understanding of morality, choice and freedom. In the second part, the plays written by Jean-Paul Sartre will be analyzed dramaturgically on the existential plane. It analyzes in detail some of Sartre's plays such as "The Dead without Graves" (Morts sans Sépulture), "The Flies" (Les Mouches), and "The Respectful Whore" (La Putain Respectueuse). These plays have been chosen as ideal examples to examine the way Sartre brought his existentialist philosophy to the stage and the dramatic structures he used in this process. The existential inquiries that Sartre imposes on his characters in these works and the effects of these inquiries on human nature are discussed from a philosophical perspective. The dialogues and dramatic plot in the theater texts are evaluated as the tools used to reflect Sartre's intellectual world.
This study will examine how Sartre's existentialist philosophy is reflected in his theatrical works in terms of both content and form and show how this reflection is embodied on the stage. Sartre's plays will be comprehensively analyzed in terms of their existentialist philosophy and literary values, and the impact of Sartre's worldview on the art of theater will be emphasized. This text will make an important contribution to the literature evaluating Sartre's theater works in the context of existentialism.