2013-2022 yılları arasında 112 acil sağlık hizmetlerinde istasyon, personel, ambulans ve vaka sayıları dağılımının hizmet sunumu açısından değerlendirilmesi: Ankara örneği
Assessment of the distribution of stations, personnel, ambulances, and case numbers in 112 emergency health services in terms of service delivery between 2013-2022: Ankara example
Yazar: ERKAN ESEN
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN BULUT
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
ESEN, Erkan. 2013-2022 Yılları Arasında 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde İstasyon, Personel, Ambulans ve Vaka Sayıları Dağılımının Hizmet Sunumu Açısından Değerlendirilmesi: Ankara Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Çankırı, 2024. 
İnsan hayatı için kaçınılmaz bir ihtiyaç olan acil sağlık hizmetleri birimleri, herhangi bir acil hastalık veya yaralanma durumunda 24 saat boyunca ücretsiz ve kesintisiz hizmet sunmaktadırlar. Sağlıkla ilgili beklenmedik durumlar ortaya çıktığında, hızlı ve etkin müdahale ile hayatlar kurtarılmakta ve olası zararlar en aza indirilmektedir. Dünya genelinde ve Türkiye'de acil sağlık sistemlerinin oluşturulma süreci oldukça kısa bir geçmişe sahip olmasına rağmen, acil sağlık hizmetlerinin organizasyonu ülkelere göre değişiklik göstermektedir.
Türkiye'de acil sağlık hizmetlerine, "112" telefon numarası aracılığıyla ulaşılan Komuta Kontrol Merkezlerinden yönlendirilen ambulanslar aracılığıyla erişim sağlanmaktadır. Acil durumlara ulaşım için kara, hava ve deniz ambulansları kullanılmaktadır. Ambulanslarda, ambulansın türüne göre acil tıp teknisyenleri, doktor, paramedik ve hemşireler görev almaktadır. Acil tıbbi müdahale için gereken tüm ekipmanlar ambulans içinde bulunmakta ve bu ekipmanlara ambulans içinden kolayca ulaşılabilmektedir.
Bu araştırma, 2013 – 2022 yılları arasındaki Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu (ASHİ) sayısı, personel sayısı, ambulansı sayısı, vaka sayısı, istasyon başına düşen günlük vaka sayısı, istasyon başına düşen nüfus, ambulans başına düşen nüfus, çağrı sayısı, ambulans yaş ortalaması, ASHİ başına düşen fiili personel sayısı verileri Ankara İl Sağlık Müdürlüğü'nden temin edilerek yürütülmüştür. Araştırma verileri; dağılım, yüzdelik, frekans, Çizelge ve grafiklerle analiz edilmiştir. 
Araştırmada personel sayısı ile Ankara nüfusu paralel bir artış göstermektedir. Aynı şekilde vaka sayısı ve nüfus yıllar geçtikçe artmaktadır. Yıllar ilerledikçe ASHİ sayısı, personel sayısı ve ambulans sayısı da artış göstermeye devam etmektedir. Personel sayısı artarken, istasyon sayısı da arttığından istasyon başına düşen fiili personel sayısında azalma izlenmektedir. Ambulans sayısında artış gözlenirken vaka sayısında belirgin bir azalma gözlenmemesi ambulans sayısının daha da artırılması gerektiğini göstermektedir. Ambulans sayısı artarken, ambulans yaş ortalamasının da artması yeni katılan ambulansların yeni model olmayabileceğini ve eski araçların envanterden çıkmadığını göstermektedir. 
Araştırma sonucunda yıllar geçtikçe büyüyen bir organizasyon göze çarpmaktadır. Ankara nüfusundaki artışla beraber ASHİ başına düşen nüfusun da azaldığı, bu sayede 112 acil sağlık hizmetlerine erişim olanağının arttığı gözlenmektedir. Ambulans sayısının ve ASHİ sayısının artması 112 Acil Sağlık Hizmetleri sunumunu olumlu etkilemektedir. Buna ek olarak ambulans başına düşen nüfusun azalması, artan ambulans sayısının dağılımının doğru yapıldığını göstermektedir. Fiziki olarak genişleyen ve nüfus olarak da artan Ankara iline etkin ve doğru 112 acil sağlık hizmetlerinin ulaştırılması adına; personel teminine devam edilerek, kritik noktalara ASHİ açılmaya devam edilmelidir. Ambulans alımında yeni model ambulanslara ağırlık verilerek eski model ambulansları başka alanlarda kullanmaya özen gösterilmelidir. Çağrı sayısının azaltılması için; halk, kamu spotlarıyla desteklenmeli ve acil çağrı merkezini hangi durumlarda aranması gerektiği hususunda bilgilendirme yapılmalıdır. 
Bu çalışmanın amacı, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin önemini vurgulamak, Ankara'daki mevcut sistem hakkında bilgi sunmak, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin durumunu değerlendirmektir. 
Anahtar Kelimeler: Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri, Ambulans, Vaka, Sağlık Çalışanı.

Abstract:
ESEN, Erkan. Assessment of the Distribution of Stations, Personnel, Ambulances, and Case Numbers in 112 Emergency Health Services in Terms of Service Delivery between 2013-2022: Ankara Example. Master's Thesis, Cankiri, 2024.
Emergency health services units, which are an inevitable necessity for human life, provide free and uninterrupted service for 24 hours in case of any emergency illness or injury. When unexpected health-related situations arise, lives are saved and potential damages are minimized through rapid and effective intervention. Although the establishment of emergency health systems in Turkey and around the world has a very short history, the organization of emergency health services varies across countries.
In Turkey, emergency health services are accessed by ambulances directed from Command and Control Centers, which can be reached through the telephone number "112". Land, air and sea ambulances are used for transportation to emergencies. Ambulances are staffed by emergency medical technicians, doctors, paramedics and nurses depending on the type of ambulance. All equipment required for emergency medical intervention is available in the ambulance and these equipment can be easily accessed from inside the ambulance.
This study was conducted by obtaining data on the number of Emergency Health Services Stations (EHSS), number of personnel, number of ambulances, number of cases, number of daily cases per station, population per station, population per ambulance, number of calls, average age of ambulances, and actual number of personnel per EHSS between 2013 and 2022 from Ankara Provincial Health Directorate. The research data were analyzed with distribution, percentages, frequencies, tables and graphs. 
In the study, the number of personnel and the population of Ankara show a parallel increase. Likewise, the number of cases and the population have been increasing over the years. As the years progress, the number of ASHİs, the number of personnel and the number of ambulances continue to increase. As the number of personnel increases, the actual number of personnel per station decreases as the number of stations also increases. While the number of ambulances is increasing, there is no significant decrease in the number of cases, indicating that the number of ambulances should be increased further. While the number of ambulances has increased, the average age of ambulances has also increased, indicating that the new ambulances may not be new models and that old vehicles have not been removed from the inventory. 
As a result of the research, an organization that has been growing over the years stands out. With the increase in Ankara's population, it is observed that the population per ASHİ has decreased, thus increasing the accessibility to 112 emergency health services. The increase in the number of ambulances and the number of ASHİs positively affects the provision of 112 Emergency Health Services. In addition, the decrease in the population per ambulance shows that the distribution of the increased number of ambulances is done correctly. In order to provide effective and accurate 112 emergency health services to Ankara province, which is expanding physically and increasing in terms of population, personnel recruitment should continue and the opening of ASHİs at critical points should be continued. In ambulance procurement, new model ambulances should be emphasized and old model ambulances should be used in other areas. In order to reduce the number of calls, the public should be supported with public service announcements and information should be provided about the situations in which the emergency call center should be called. 
The aim of this study is to emphasize the importance of pre-hospital emergency health services, to provide information about the current system in Ankara and to evaluate the status of pre-hospital emergency health services. 
Keywords: Pre-Hospital Emergency Health Services, Ambulance, Case, Healthcare Personnel.