Tıp hekimlerinin ve veteriner hekimlerinin tek sağlık kavramı konusundaki farkındalık durumlarının ve yaklaşımlarının saptanması araştırması
Investigation of awareness situations and approaches of medical physicians and veterinarians on one health concept
Yazar: ZEYNEP ÖZGE ÖZGÜLER
Danışman: PROF. DR. DİLEK ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Farkındalık = Awareness ; Sağlık = Health ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Tek Sağlık, insanlar, hayvanlar ve paylaşılan ekosistemler arasındaki sağlık ilişkilerini inceler. Bu yaklaşım, sağlığın bütünsel tanımı içinde önemli bir yere sahiptir ve zoonotik hastalıkların önlenmesi başta olmak üzere sağlıkla ilgili yaşanılan pek çok sorunun çözümü için anahtar rol oynamaktadır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırmada, Ankara Tabip Odası ve Ankara Bölgesi Veteriner Hekimler Odası üyesi hekimlerin Tek Sağlık kavramı konusundaki farkındalık ve yaklaşımlarının saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri niceliksel ve yarı yapılandırılmış görüşmeleri içeren niteliksel olmak üzere iki alt bölümde toplanmıştır. Niceliksel veriler odalara kayıtlı hekimlere e-posta aracılığı ile iletilen veri toplama formu aracılığı ile toplanmıştır. Veriler 24 Şubat ve 24 Nisan 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Formu tamamlayan 74 tıp hekimi, 221 veteriner hekim olmak üzere toplam 295 kişi çalışmada yer almıştır. Tıp hekimlerinin %63,5'i, veteriner hekimlerin %6,3'ünün kavramı duymadığı, kavramı uygulamalarına yansıtanların az olduğu, kavramı ve çalışmalarının ilgilendirdiği disiplinlerin çok çeşitli olduğu görüşünün yaygın olduğu ancak cevaplayanların çoğunun uygulamalarında farklı disiplinler ve sektörlerle birlikte çalışmadığı anlaşılmıştır. Araştırmaya katılmış olan tıp hekimlerinin %95,9'unun, veteriner hekimlerin %71,5'inin kavramla ilgili eğitim almamış oldukları anlaşılmıştır. Niceliksel verilerin yanı sıra araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile her iki meslek odasının yöneticilerinin görüşleri alınmıştır. Görüşmeler 13 ve 22 Haziran 2020 tarihlerinde çevrim içi olarak tamamlanmıştır. Görüşülen hekimler Tek Sağlık konusundaki farkındalık ve uygulamaların geliştirilebileceğini düşünmektedirler.  Tek Sağlık konusunda; müfredatlara kavramın entegrasayonu, ortak eğitim çalışmalarının düzenlenmesi, ortak araştırmaların yapılması, iş birliklerine öncelik veren çalışmaların planlanması ve düzenlenmesi farkındalık ve uygulamalarda sözü edilen eksikliklerin tamamlanmasına katkı sağlayabilecektir.
Çoklu sektörlerin, uzmanlıkların, ekolojik sağlık, sosyal sağlık, insan ve hayvan sağlığı
komponentlerinin birlikte ele alınması ve farklı araştırma ve müdahale tiplerinin bir
araya getirilerek çalışmalar yapılmasını gerektirmesi Tek Sağlık uygulamalarını
karmaşık ve zor hale getirebilmektedir. Türk Tabipleri Birliği ve Türk Veteriner
Hekimleri Birliği'nin "Tek Dünya Tek Sağlık" konusunda yayınladığı ortak
deklarasyonda, konuyla ilgili eğitim, mevzuat ve uygulamaya ilişkin çalışmaların
yapması gerekliliğini öne sürmüş ve her iki meslek örgütü tarafından kararlaştırılan
önerilere yer vermiştir.Farklı konularda çalışan hekimlerin ve veteriner hekimlerin Tek
Sağlık ile ilgili konularda klinikte çalışırken, araştırma planlarken, sağlık politikaları
planlarken, sağlık müdahalesi uygularken, sağlık eğitimi verirken, disiplinler arası bilgi
paylaşırken ve sektörler arası iletişimlerinde Tek Sağlık Kavramı konusundaki,
farkındalık ve yaklaşımlarını anlamak için bir anket çalışması yapılması planlanmıştır.
Ankara Tabip Odası ve Ankara Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası hekimlerine Tek
Sağlık kavramı konusunda yapılacak bu araştırma ile tıp hekimlerinin ve veteriner
hekimlerin Tek Sağlık Kavramı Konusundaki farkındalık durumlarının ve
yaklaşımlarının saptanması amaçlanmaktadır. Sürecin mesleki uygulamalardaki
gelişimine katkı sağlanması da planlanmıştır.

Abstract:
One Health examines the health relationships between humans, animals, and shared ecosystems. This approach has an important place in the holistic definition of health and plays a key role in the solution of many problems related to health, especially the prevention of zoonotic diseases. In this descriptive study, data were collected via the questionnaires applied to members of Ankara Medical Chamber and Ankara Veterinary Medical Association on the concept of One Health. The data of the study were collected in two sub-sections as qualitative, including quantitative and semi-structured interviews. Quantitative data were collected through a data collection form sent to physicians registered in chambers via e-mail. The data were collected between February 24 and April 24, 2020. A total of 295 people, including 74 medical doctors and 221 veterinarians, who completed the form, took part in the study. It was understood that 63.5% of the medical physicians and 6.3% of the veterinarians who answered the study did not hear the concept, few reflected the concept in their applications and while most participant view that a variety of disciplines and institutions are related to the concept and its application, most of the respondents did not work in cooperation with different disciplines and sectors in their practices. It was understood that 95.9% of the medical doctors who participated in the study and 71.5% of the veterinarians did not receive training on the concept. In addition to the quantitative data, the opinions of the boards of both professional chambers were obtained through semi-structured interviews within the scope of the research. The interviews were completed online on 13 and 22 June 2020. The physicians interviewed think that awareness and practices about One Health can be improved. About One Health; The integration of the concept into the curriculum, the organization of joint training studies, joint research, planning and organizing studies that prioritize cooperation will contribute to the completion of the deficiencies mentioned in awareness and practices.