Yöneticilerin mizah tarzları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki: Bursa ili otomotiv sektöründe bir araştırma
The relationship between managers' humor styles and employees' attitudes towards organizational cynicism: A research on the automotive industry in Bursa city
Yazar: GÖRKEM TAŞKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLÜFER RÜZGAR
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütlerde yöneticiler ve çalışanlar arasındaki iletişim sürecinde etkin olarak kullanılan mizahi unsurlar, çalışanların örgüte karşı tutum ve davranışlarının şekillenmesinde etkili bir faktördür. Yöneticilerin mizahı kullanım şeklinin ve amacının çalışanlar tarafından nasıl algılandığı, çalışanların örgüte yönelik sinik tutum geliştirmesine neden olabilmektedir. Yapılan bu tez çalışmasının ana amacı, Bursa ili otomotiv sektöründe çalışanların yöneticilerinin mizah tarzlarına ilişkin algıları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda 13 tane hipotez geliştirilmiş ve Bursa ilinde yer alan otomotiv firmalarında görev yapan 210 beyaz yakalı çalışandan anket yoluyla veri toplanmıştır. Yöneticilerin mizah tarzları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için ankette iki ölçek kullanılmıştır. Üç bölümden ve 45 ifadeden oluşan anket formunun ilk bölümünde 5 demografik soru yer almaktadır. Anketin ikinci bölümünde mizahın kişisel farklılıklara yönelik farklı boyutlarını ölçmek amacıyla 2003 yılında Martin, Puhlik-Doris, Larsen, Gray ve Weir tarafından geliştirilen, Ercüment Yerlikaya tarafından 2003 yılında Türkçeye uyarlanan 32 ifadeden ve dört alt boyuttan oluşan Mizah Tarzları Ölçeği bulunmaktadır. Anketin son bölümünde ise çalışanların örgütsel sinizm düzeyini ölçmek amacıyla 1999 yılında Brandes, Dharwadkar ve Dean tarafından geliştirilen, Gamze Kalağan tarafından 2009 yılında Türkçeye uyarlanan 13 ifadeden ve üç alt boyuttan oluşan Örgütsel Sinizm Ölçeği yer almaktadır. Anket aracılığı ile toplanan veriler, SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Independent Sample T Test, One Way Anova, Post Hoc, Pearson Korelasyon testleri uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerin sonucunda yöneticilerin Kendini Geliştirici Mizah tarzları ile çalışanların Duyuşsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Katılımcı Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Duyuşsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Kendini Yıkıcı Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Saldırgan Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Duyuşsal Sinizm tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülürken; yöneticilerin Kendini Geliştirici Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Davranışsal  sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Katılımcı Mizah tarzları ile çalışanların Davranışsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Kendini Yıkıcı Mizah tarzları ile çalışanların Duyuşsal ve Davranışsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Saldırgan Mizah tarzları ile çalışanların Davranışsal Sinizm tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Humorous elements, which are used effectively in the communication process between managers and employees in organizations, are an effective factor in shaping the attitudes and behaviors of employees towards the organization. How managers perceive the way and purpose of humor use by employees can cause employees to develop cynical attitudes towards the organization. The main purpose of this thesis study is to investigate the relationship between the perceptions of the humor styles of the managers of the automotive sector employees in Bursa province and the organizational cynicism attitudes of the employees. In line with the aim of the study, 13 hypotheses were developed and data were collected from 210 white-collar employees working in automotive companies located in Bursa. Two scales were used in the questionnaire to determine the relationship between the humor styles of the managers and the organizational cynicism attitudes of the employees. There are 5 demographic questions in the first part of the questionnaire, which consists of three parts and 45 statements. In the second part of the questionnaire, there is the Humor Styles Scale, which consists of 32 expressions and four sub-dimensions, which was developed by Martin, Puhlik-Doris, Larsen, Gray and Weir in 2003 and adapted into Turkish by Ercüment Yerlikaya in 2003 in order to measure the different dimensions of humor for personal differences. In the last part of the questionnaire, there is the Organizational Cynicism Scale, which consists of 13 expressions and three sub-dimensions, which was developed by Brandes, Dharwadkar and Dean in 1999 to measure the organizational cynicism level of employees and was adapted into Turkish by Gamze Kalağan in 2009. The data collected through the survey were analyzed using the SPSS 26.0 package program. In the analysis of the data, Independent Sample T Test, One Way Anova, Post Hoc, Pearson Correlation tests were applied. As a result of the statistical analysis, between the Self-enchancing Humor styles of the managers and the Affective Cynicism attitudes of the employees, between the Afflilative Humor styles of the managers and the Cognitive and Affective Cynicism attitudes of the employees, between the Self-defeating Humor styles of the managers and the Cognitive Cynicism attitudes of the employees, between the Aggressive Humor styles of the managers and the Cognitive and Affective Cynicism attitudes of the employees while there is a statistically significant relationship between cynicism attitudes; between the Self-enchancing Humor styles of the managers and the Cognitive and Behavioral cynicism attitudes of the employees, between the Afflilative Humor styles of the managers and the Behavioral Cynicism attitudes of the employees, between the Self-defeating Humor styles of the managers and the Affective and Behavioral Cynicism attitudes of the employees, between the Aggressive Humor styles of the managers and the Behavioral Cynicism attitudes of the employees it was found that there was no significant relationship.