Kentsel belleğin sürdürülebilirliği bağlamında kamusalakslar: Ordu Fidangör caddesi örneği
Public axes in the context of sustainability of the urbanmemory: The case of Fidangor street (Ordu)
Yazar: İREM YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE GÖNÜL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kolektif bellek = Collective memory ; Kolektif bellek = Collective memory ; Kültürel bellek = Cultural memory ; Mekansal bellek = Spatial memory

Özet:
Bellek kavramı zamansal ve biyolojik olduğu kadar mekansal bir boyuta da sahiptir. Deneyimler, yaşantılar ve tarihsel olaylar mekanda izler bırakarak bireylerin ve toplumun oluşmasını sağlamaktadır. Belleğin oluşturulması, geliştirilmesi ve korunmasında mekan önemli bir rol oynamaktadır. Mekan hem belleğin oluşmasını sağlayan bir düzlem tanımlamakta hem de bellek çıktıları ile kendini oluşturmaktadır. Bu nedenle insanlar tarafından şekillendirilen kentler ve kent mekanları birer hafıza deposu olarak var olmaktadırlar. Belleğin kentsel mekanla kurduğu ilişki, kentlinin bir araya geldiği, toplumsal ihtiyaçlarını karşıladığı ve kentle iletişim kurduğu kamusal mekanlarda en üst seviyeye ulaşmaktadır. Kamusal mekanlarda gerçekleşen fiziksel, kültürel ve toplumsal değişiklikler doğrudan kent belleğini etkilemektedir. Bu çalışmada kent belleğini oluşturan süreç ve unsurlar ile kentsel ve toplumsal
değişikliklerin kent belleği üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Ayrıca kent içerisinde aktif bir kamusal yaşantının sürdüğü sokaklar ve kamusal akslar ile bellek ilişkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda Ordu ilindeki Sırrı Paşa (Fidangör) Caddesi'nin kamusal mekan ve sokak olarak potansiyeli, kullanıcılarının tercih ve algıları üzerinden kent belleğindeki yeri ve önemi analiz edilmiştir. Sırrı Paşa Caddesi Ordu kentinde, kentlilerin ana kamusal mekan ve alışveriş caddesi olarak kullandığı, kentin merkezi niteliğinde tarihi bir akstır. Bu özellikleri ile kentin ve kentlinin bellek birikimlerini taşıyan, sosyal yaşamın gözlenebildiği, kente kimlik veren imgesel bir kamusal mekandır. Ordu kentinin büyükşehir olması, yanlış ulaşım politikaları, yerel kimlik özelliklerinin kaybı ve toplumsal değişimlerle ortaya çıkan yeni tüketim anlayışı sonucunda Sırrı Paşa Caddesi kent belleğindeki yerini ve kullanıcısını kaybetme tehlikesi yaşamaktadır. Yapılan analiz bulgularına dayanılarak kent belleğinin ve kamusal sokak yaşantısının önemi vurgulanarak, bu olguların sürdürülebilirliğini sağlamak adına Sırrı Paşa Caddesi için planlama ve tasarım stratejileri önerilmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
The concept of memory has a spatial dimension as well as temporal and biological. Experiences and historical events leave traces in the space and enable the formation of individuals and society. Space/place plays an important role in the creation, development and protection of the memory. (In creating, developing and protecting
the memory space plays an important role.) While space creates a plane that allows memory to be created, it creates itself with memory outputs. For this reason, cities and urban spaces shaped by people exist as memory stores. The relationship that the memory establishes with the urban space reaches the highest level in public spaces where the citizens come together, meet their social needs and communicate with the city. Physical, cultural and social changes in public spaces directly affect the urban memory. In this study, the processes and elements that make up the urban memory and the effects of urban and social changes on the urban memory are examined. In addition, the memory relationship between the streets and public axes where an active public life continues in the city has been tried to be revealed. In this context, the potential of Sırrı Pasha (Fidangör) Street in Ordu province as a public space and street, its place and importance in the city's memory based on its users' preferences and perceptions were analyzed. Sırrı Pasha Street is a historical center line in the city of Ordu, which is used as the main public space and shopping street of the city. With these features, it is an imaginative public space that carries the memory accumulation of the city and its citizens, where social life can be observed and gives the city an identity. The city of Ordu, as a result of being a metropolitan municipality, wrong transportation policies, the loss of local identity features and the new consumption approaches emerging with
social changes, Sırrı Pasha Street is in danger of losing its place in memories of the city and its users. Based on the analysis findings, it is aimed to propose planning and design strategies for Sırrı Pasha Caddesi/Street in order to ensure the sustainability of these facts, by emphasizing the importance of urban memory and public street life.