Amasya ili Suluova ve Merzifon ovalarında toprak özelliğine ve arazi kullanımına bağlı olarak yabancı ot dağılımının belirlenmesi
Weed distribution as affected by soil properties and land use patterns in Suluova and Merzifon regions of Amasya
Yazar: İSMAİL OĞUZ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖNEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile; Suluova ve Merzifon ovalarında kültür bitkilerine göre sorun olan yabancı ot türlerinin yaygınlık ve yoğunluklarının saptanması ve yabancı ot dağılımı üzerine etki eden ekolojik parametrelerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla; araştırma alanlarını temsil edebilecek şekilde Suluova'da 137, Merzifon ovasında ise 76 noktada ayrı dönemlerde (2013, ilkbahar-sonbahar) sürveyler gerçekleştirilmiş ve toprak örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinin bir kısmı fiziksel ve kimyasal analizler için kullanılmış diğer kısmı ise saksılara aktarılarak toprak rezervinde bulunan yabancı ot türlerinin çıkışı 1 yıl boyunca (2013 ilkbahar-2014 sonbahar) takip edilmiştir. Örnekleme noktalarında tespit edilmiş yabancı ot türlerini toprak özellikleriyle ilişkilendirmek için CANOCO ve SPSS bilgisayar programları kullanılmıştır. Suluova'da l'i tohumsuz, 2'si monokotiledon, 29'u da dikotiledon olmak üzere 32 familyaya ait 89 cins ve 101 yabancı ot türü, Merzifon ovasında ise l'i tohumsuz, 1'i monokotiledon, 25'i de dikotiledon olmak üzere 27 familyaya ait 68 cins ve 77 yabancı ot türü saptanmıştır. Suluova'da Convolvulus arvensis L., Echinochloa crus-galli (L.) P.B, Xanthium strumarium L., Chenopodium album L., Amaranthus retroflexus L., Cirsium arvense L. Scop. Merzifon ovasında ise Convolvulus arvensis L., Echinochloa crus-galli (L.) P.B, Xanthium strumarium L., Chenopodium album L., Sinapis arvensis L., Seteria viridis (L.) P.B. en sık rastlanan ve yoğunluk oluşturan türler olarak belirlenmiştir. CCA analiz sonuçlarına göre Merzifon ovasında toprak özelliklerinden fosfor, sodyum ve toprak tekstür özelliklerinden silt, kum ve nispeten pH, potasyum içerikleri örnekleme noktalarına göre istatistiksel olarak (P<0,05) önemli bulunmamıştır. Dolayısıyla yabancı otların dağılımı üzerine etki etmemiştir. Suluova'da ise EC ve P yanında toprak tekstür parametrelerinden kum ve silt içeriklerinin bitkilerin dağılımı üzerinde birinci derece öneme sahip olduğu (p<00,5) ayrıca Ca ve pH'ın kısmen önemli olduğu saptanmış olsa da yabancı otların dağılımını üzerine kesin bir etki göstermemiştir. Her iki çalışma alanında ki türler genel bir dağılım gösteren kozmopolit türler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla sonuçlara göre indikatör bitkilerden bahsetmek mümkün değildir.

Abstract:
This study was aimed at determining the frequency and distribution of problematic weeds in different crops as affected by soil properties and land use pattrens in Suluova and Merzifon regions of Amasya province. During the research, 137 and 76 points from Suluova and Merzifon respectively, were surveyed for weed distribution during Spring and Autumns of 2013. Further, soil samples were collected from survey soils for phisochemical properties of soil and perfroming pot trial for weed emergence during following year (2013-2014). The collected data regarding weed distribution and soil properties were analyzed using CONACO and SPSS computer programs. In Suluova total 101 weed species were identified belonging to 89 genus in 32 families (1 seedless, 2 monocotyledons and 29 dicotyledons) while, in Merzifon total 77 weeds belonging to 68 genus in 27 families (1 seedless, 1 monocotyledons and 25 dicotyledons) were identified. The most frequently distributed weeds in Suluova were Convolvulus arvensis L., Echinochloa crus-galli (L.) P.B, Xanthium strumarium L., Chenopodium album L., Amaranthus retroflexus L., Cirsium arvense L. Scop. while in Merzifon Convolvulus arvensis L., Echinochloa crus-galli (L.) P.B, Xanthium strumarium L., Chenopodium album L., Sinapis arvensis L., Seteria viridis (L.) P.B. were most frequently distributed weed species. According to CCA analysis in Merzifon; P, Na and soil texture (Silt and sand) were the important soil parameters affecting weed distribution at (p<00,5). Further, K and EC were also found relatively significant. In Suluova, EC, P and soil texture (sand and silt) were found significant affecting weed distribution at (p<00,5). Further, Ca and pH were also found relatively significant. In general, in both regions of study cosmoploic weed species were frequently distributed. However, no significant records for indicator weeds in relation to soil properties were observed.