Lise ve üniversite öğrencilerinde sosyal fobi ve sosyal bağlılık ile problemli internet kullanımı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkilerin karşılaştırılması
Comparison of the relationships between social phobia and social commitment and problematic internet use and smartphone addiction in high school and university students
Yazar: CUMHUR DEMİRALP
Danışman: PROF. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmada lise ve üniversite öğrencilerinde "sosyal fobi" ve "sosyal bağlılık" ile "problemli internet kullanımı" ve "akıllı telefon bağımlılığı" arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu değişkenlerin birbirleriyle karşılaştırılması amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Nicel çalışma olan bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Hakkâri Üniversitesinde eğitim-öğretim gören üniversite öğrencileri ve Hakkâri merkez ilçesinde eğitim-öğretim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. 269 kişi [(Kadın: 151 (%56.1); Erkek: 118 (%43.9)] lise öğrencisi ve 279 kişi [(Kadın: 184 (%65.9); Erkek: 95 (%34.1)] üniversite öğrencisi olmak üzere toplam 548 katılımcıdan veriler toplanmıştır. Bu araştırmada verilerin toplanma sürecinde kişisel bilgiler veri formu, Liebowitz sosyal fobi ölçeği, sosyal bağlılık ölçeği, problemli internet kullanım ölçeği ve akıllı telefon bağımlılığı ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Lise öğrencilerinde sosyal fobi kaygı boyutu, sosyal fobi kaçınma boyutu ve problemli internet kullanımı arasında pozitif yönde; sosyal bağlılık arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ancak sosyal fobi kaygı boyutu ile akıllı telefon bağımlılığı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi kaygı ve kaçınma boyutları, problemli internet kullanımı, akıllı telefon bağımlılığı arasında pozitif yönde; sosyal bağlılık arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuçlar: Genel sonuç olarak bu çalışmada lise öğrencilerinde sosyal fobi kaygı düzeyleri arttıkça problemli internet kullanımları artmakta ve sosyal bağlılıkları da zayıflamaktadır. Ayrıca sosyal fobi kaçınma düzeyleri yüksek olanların da sosyal bağlılıkları daha düşük olmaktadır. İnternetle çok fazla zaman geçiren lise öğrencilerinin akıllı telefon bağımlısı olma riski yüksektir. Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi kaygı ve kaçınma düzeyleri arttıkça sosyal bağlılıkları azalmaktadır. Dolayısıyla problemli internet kullanımları ve akıllı telefon bağımlılıkları artmaktadır.

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to examine  the relationships between "social phobia" and "social connectedness", "problematic internet use" and "smartphone addiction" in high school and university students and to compare these variables with each other.
Method: The population of this research, which is a quantitative study, consists of university students studying at Hakkâri University in the 2020-2021 academic year and high school students studying in the central district of Hakkâri. Data were collected from a total of 548 participants, of which 269 [(Female: 151(%56.1); Male: 118 (%43.9)] were high school students and 279 [(Female: 184 (%65.9); Male: 95 (%34.1)] were university students. Personal information data form, Liebowitz social phobia scale, social commitment scale, problematic internet use scale and smart phone addiction scale were used in the data collection process.
Findings: While there was a positive relationship between social phobia anxiety dimension, social phobia avoidance dimension and problematic internet use in high school students,, a negative relationship was found between social commitment. However, no significant difference was found between social phobia anxiety and smartphone addiction. While there was a positive relationship between social phobia, anxiety and avoidance dimensions, problematic internet use, and smartphone addiction in university students, a negative relationship was found between social commitment.
Conclusions: As a general result, in this study, as social phobia anxiety levels increase in high school students, their problematic internet use increases and their social connectedness weakens. In addition, those with high social phobia avoidance levels also have lower social commitment. High school students who spend a lot of time with the internet have a high risk of becoming addicted to smartphones. As the levels of anxiety and avoidance of social phobia increase in university students, their social commitment decreases. Therefore, problematic internet use and smartphone addiction are increasing.