Benlik saygısı, stresle başa çıkma tarzları ve psikolojik iyi oluş: Bir model denemesi
Self-esteem, styles coping with stress and psychological well-being: A model experiment
Yazar: BURCU ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM PEKER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aracılık = Meditation ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Amaç: Bu araştırma da,  ergenlerin stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin cinsiyet, okul türü ve sınıf durumuna göre anlamlı olarak farklılık gösterip göstermediği ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışmada benlik saygısının stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik iyi oluş arasındaki aracılık ilişkisi incelenmiştir. 
Yöntem: Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Ordu il merkezinde  9., 10., 11. ve 12. sınıfta öğrenim gören, 523 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği', 'İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği', 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği' ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler için, SPSS-21 programından yararlanılmıştır. Betimsel analizler için, bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi, aracılık ilişkisi için de yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırma sonucunda ergenlerin cinsiyetleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri, kendine güvenli yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Erkeklerin benlik saygısı ile iyimser stresle başa çıkma tarzlarının kızlardan; kızlarında sosyal destek arama ve çaresiz stresle başa çıkma tarzlarının erkeklerden anlamlı bir düzeyde fazla olduğu saptanmıştır. Ergenlerin öğrenim gördükleri okul türü ile benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre psikolojik iyi oluş, benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzları puan ortalamaları arasında farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bir diğer sonuçta, benlik saygısının stresle başa çıkma ile psikolojik iyi oluş arasındaki tam aracılık etkisinin olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Araştırma sonucunda benlik saygısı ve stresle başa çıkma tarzlarının cinsiyete göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca benlik saygısı stresle başa çıkma tarzları ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide önemli bir rolünün olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Purpose: In this study, it has been demonstrated whether adolescents'styles coping with stress, self-esteem and psychological well-being levels differ significantly according to gender, school type and class status. In addition, the relationship between self-esteem styles coping with stress and psychological well-being is examined.
Method: In this study, relational scanning model was used. The study group consisted of 523 high school students in the 9th, 10th, 11th and 12th grades in the city center of Ordu in the 2014-2015 academic year. The data were collected by 'Personal Information Form, Scales of Coping Styles with Stress ', 'Two Dimensional Self Esteem Scale' and 'Psychological Well-being Scale. For the data obtained in the study, SPSS-21 program was used. For descriptive analysis, t-test and one-way variance analysis were used for independent samples and structural equation model was used for mediation relationship.
Findings: As a result of the research, it was revealed that there was no significant difference between adolescents' gender and psychological well-being levels, self-confident approach and submission styles. Men's self-esteem and coping styles with optimistic stress were found to be higher than girls and girls were more likely to seek out social support and coping with helpless stress than men.  It was determined that there was a significant difference between adolescents' type of school and self-esteem and coping styles. According to the grade level, psychological well-being, self-esteem and stress coping styles were not found any differences between the mean scores. Another result of the study is that self-esteem has a complete mediating effect between coping with stress and psychological well-being.
Result: As a result of the research, it has been observed that self-esteem and coping styles differ according to gender. In addition, it has been determined that self-esteem has an important role in the relationship between stress coping styles and psychological well-being.