Sağlık çalışanlarının COVID-19 korku düzeylerinin ruhsal durum, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of healthcare professionals' COVID-19 fear levels on mental status, sleep quality and quality of life
Yazar: HURİYE TAMER
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanları COVID-19 salgın sürecinde, toplum sağlığı için büyük bir özveri ile çalışırken kendi sağlıklarını riske edecek durumlara maruz kalabilmekte, kısa ve uzun vadede psikolojik olumsuz etkilenmeler yaşayabilmektedir. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının yaşadıkları COVID-19 korkusunun, ruhsal durum, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Konya Şehir Hastanesi'nde görev yapan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 331 sağlık çalışanı ile gerçekleştirildi. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, COVID-19 Korkusu Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (KF-36) doldurtuldu. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 331 sağlık çalışanının %67,4'ü kadın (n=223), %32,6'sı erkeklerden (n=108) oluşmaktaydı. COVID-19 korku ölçeği puanının; kadınlarda (p=0,03), meslek yılı 10 yılın üzerinde olan sağlık çalışanlarında (p=0,01), 2 doz ve üzerinde COVID-19 aşısı olanlarda (p=0,01) anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü. Yalnız yaşamayan bireylerin anksiyete düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p=0,04); önlisans ve lise düzeyinde eğitime sahip olanların depresyon düzeylerinin anlamlı olarak daha yüksek (p=0,02) olduğu saptanmıştır. COVID-19 enfeksiyonu geçiren sağlık çalışanlarının anksiyete (p=0,03) ve depresyon (p=0,01) düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı. Uyku kalitelerine göre kronik hastalığı olan (p=0,01) ve sigara kullananların (p=0,01) uyku kalitelerinin daha kötü olduğu, yaşam kalitesinin ise cinsiyet, çocuk sahibi olma, vücut kitle indeksi, kronik hastalık varlığı, meslek, meslek yılı, COVID-19 enfeksiyonu geçirme durumuna göre anlamlı değişkenlik gösterdiği saptandı. Sağlık çalışanlarının COVID-19 korkusu; anksiyete (p=0,01), depresyon (p=0,01) düzeyleri ve kötü uyku kalitesi (p=0,01) ile pozitif korelasyon, yaşam kalitesinin tüm alt ölçekleri (p=0,01) ile negatif yönde korelasyon gösterdi.
Sonuç: Çalışmamızda COVID-19 korkusunun kadınlarda, 10 yılın üzerinde meslek hayatına sahip olanlarda, 2 doz ve üzeri COVID-19 aşısı yaptıranlarda daha yüksek olduğu ve sağlık çalışanlarının yüksek COVID-19 korkusunun; anksiyete, depresyon düzeylerinde artma, uyku ve yaşam kalitesinde bozulma ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlara göre pandemi koşullarında sağlık çalışanlarının zihinsel sağlık risklerini azaltmanın ve bu sürece uyum kapasitelerini artırmanın yollarını belirleme ihtiyacı önem arz etmektedir. Bunun için sağlık çalışanlarının dayanıklılığını, motivasyonunu ve yaşam kalitesini artıran bazı erken müdahalelere ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Sağlık Çalışanları, Anksiyete-Depresyon, Uyku, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: During the COVID-19 epidemic, healthcare professionals may be exposed to situations that will put their own health at risk, while working with great devotion for public health, and may experience negative psychological effects in the short and long term. In this study, it was aimed to evaluate the effect of the fear of COVID-19 experienced by healthcare professionals on mental state, sleep quality and quality of life.
Material and Method: This study was carried out with 331 healthcare professionals working in Konya City Hospital who agreed to participate in the study. Sociodemographic data forms, COVID-19 Fear Scale, Beck Anxiety Scale (BAI), Beck Depression Scale (BDI), Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI), and Short Form-36 Quality of Life Scale (SF-36) were filled in by all participants. SPSS 25.0 program was used in the analysis of the data. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: Of the 331 healthcare professionals participating in the study, 67.4% were female (n=223) and 32.6% were male (n=108). COVID-19 fear scale score; It was found that it was significantly higher in women (p=0.03), healthcare workers with more than 10 years of occupation (p=0.01), and those who had 2 doses or more of the COVID-19 vaccine (p=0.01). Individuals who do not live alone have significantly higher anxiety levels (p=0.04); It was found that those with associate degree and high school education had significantly higher depression levels (p=0.02). It was determined that the levels of anxiety (p=0.03) and depression (p=0.01) were higher in healthcare workers who had COVID-19 infection. According to the sleep quality, the sleep quality of those with chronic diseases (p=0.01) and smokers (p=0.01) was worse, and the quality of life was determined by gender, having children, body mass index, presence of chronic disease, occupation, year of occupation. It was found that there was a significant variability according to the situation of having COVID-19 infection. COVID-19 fear of healthcare workers; anxiety (p=0.01), depression (p=0.01) levels and poor sleep quality (p=0.01) were positively correlated and negatively correlated with all subscales of quality of life (p=0.01).
Conclusion: In our study, it was found that the fear of COVID-19 was higher in women, those who had a professional life of more than 10 years, those who had 2 doses or more of the COVID-19 vaccine, and that the high fear of COVID-19 among healthcare workers; It has been found that it is associated with increased levels of anxiety, depression, and deterioration in sleep and quality of life. According to these results, it is important to determine the ways of reducing the mental health risks of healthcare professionals and increasing their capacity to adapt to this process in pandemic conditions. For this, some early interventions that increase the resilience, motivation and quality of life of healthcare workers are needed.

Keywords: COVID-19, Healthcare Professionals, Anxiety-Depression, Sleep, Quality of Life