Kredi kartlarının seçilmiş iktisadi değişkenler ile ilişkisinin ekonometrik analizi: Türkiye uygulaması
Econometric analysis of association of credit cards with certain macroeconomic variables: Turkey application
Yazar: HACI YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KILIÇ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik değişkenler = Economic variables ; Kredi kartları = Credit cards ; Para borcu = Money debts ; Türkiye = Turkey ; Ödeme sistemleri = Payment systems

Özet:
İnsan ihtiyaçlarının ve isteklerinin artması, çeşitlenmesi ile birlikte ödeme araçlarında da tarihsel bir değişim yaşanmıştır. Para, günümüzde olduğu kadar geçmişte de ekonomik hayatın önemli ve vazgeçilmez bir unsuru olmuştur. Paranın taşınması ve korunması gibi risklerden dolayı yeni ödeme araçlarına ihtiyaç duyulmuştur. Ödeme araçları nakit ve nakit dışı olarak sınıflandırılabilmektedir. En yaygın kullanılan nakit dışı ödeme araçları çek, elektronik para, doğrudan borçlandırma, kredi ve banka kartlarıdır. Günümüzde büyük bir çoğunluk tarafından para yerine kredi kartı ödeme aracı olarak tercih edilmektedir. Kredi kartları, diğer ödeme araçlarından özelikle de nakit paraya karşı bir çok avantajı bulunmaktadır. Ancak kredi kartı, nakit paranın servet biriktirme fonksiyonunu yerine getiremediğinden tam anlamı ile para tanımı içerisine girmemektedir. 2009 yılı sonu itibariyle ülkemizde kredi kart sayısı 44.392,614 adetken, 2010 Ekim ayı sonu itibari ile kredi kartı sayısı 46.518.538 adet olmuştur. Hızla gelişen bu ödeme aracı aynı zamanda ekonomi üzerinde çeşitli olumlu veya olumsuz etkilere neden olmaktadır. Kredi kart kullanımı ile para arzı, enflasyon ve gayri safi yurt içi hasıla arasındaki ilişki zaman serileri analizi ile incelenmiştir. Kredi Kartlarının Yurt İçi Toplam Kullanım Tutarları'nın değişkeninin Tüketici Fiyat Endeksi, M1 Para Arzı ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla değişkenlerine istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu görülmüştür. Kredi kartı kullanımları GSYH ve TUFE ile pozitif yönlü doğrusal bir ilişkiye sahipken, M1 Para Arzı ile negatif yönlü doğrusal bir ilişkiye sahiptir.Anahtar Kelimeler: Para, Ödeme Araçları, Kredi Kartı, Banka Kartı, Çek.

Abstract:
With parallel to increase and diversification in human requirements and demands, a historical change has been witnessed in pay instruments. Money has currently been a vital indispensable part of economic life as had been in the past. Due to risks like money transfer and security, new pay instruments ar required. Pay instruments may be in cash or other than cash. More common ones other than cash are cheque, eloctronic money, credits and debit cards and direct obligation. Most people would rather use credits cards than money. Credits cards have many advantages over other pay instruments, in particular cash. However, because they could not perform store of value function of cash, it is not included in cash definition. Credit card owners has been 44.392,614 as of 2009, it has been increased to 46.518.538 as of October, 2010. Rapidly growing this pay instrument has some positive and negative effects on economy, as well. Association of credit card use with money supply, inflation and gross domestic product is analyzed in the study. It is assessed that total amount of credit cards domestic use has some statistically significant effects on consumer price index, M1 money suply and gross domestic product. Credit card use has a positive linear relation with GDP and CPI whereas it has a negative linear relation with M1 money supply.Keywords: Money, Pay Instruments, Credit Card, Debit Card, Cheque.