Teknoloji geliştirme bölgelerinin performansı
Performance of technology development zones
Yazar: TUĞBA GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ÜNLÜ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Türkiye'de faaliyet gösteren Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin verilerini kullanarak Veri Zarflama Analizi yöntemi ile Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Performansı ölçmek ve Teknoloji Geliştirme Bölgesi Endeksi oluşturmaktır. Türkiye'de kurulu 32 Teknoloji Geliştirme Bölgelerinden en son ulaşılabilir olan 2019 veri setidir. Bu veri setini kullanarak Veri Zarflama Analizi altında "Ölçeğe Göre Değişken Getiri (BCC-VRS) ve Çıktı Odaklı" yapılmıştır.  Analizde "girdi miktarı" ile en fazla ne kadar "çıktı" elde edilebileceği incelenmiştir.
Bu çalışmada kısıtlı imkânlara sahip Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin mevcut kapasiteleri ölçmek için 5 model oluşturulmuştur. Çıktı temelli veri zarflama analizi modeli aracılıyla 2019 yılına ait Teknoloji Geliştirme Bölgesi Endeks sıralaması yapılmıştır. Model 1 açısından sonuçlar değerlendirildiğinde Erciyes Teknopark, Göller Bölgesi Teknokent, İzmir Bilim Park, Teknopark İstanbul, Mersin Teknopark ve ODTU Teknokent veri girdi düzeylerinde tamamlanmış proje üretiminde etkin olarak görülmektedir. Model 2 ve Model 4'te firma sayısı ve TGB deneyimi girdi değişkenleri ile tescillenmiş patent sayısı dikkate alındığında sadece Model 2'de ODTÜ Teknokent etkin olurken, diğer taraftan Model 4'te İTÜ Arı Teknokent ve Konya Teknokent tescillenmiş patent sayısında etkindir. Model 3 toplam personel sayısı ve TGB deneyimi dikkate alınan girdi değişkenleridir. Bu girdi değişkenleri dikkate alındığında Yıldız Teknopark ve Konya Teknokent tescillenmiş patent sayısında etkin olarak görülmektedir. Model 5'te personel sayısı, firma sayısı ve TGB deneyimi girdi değişkenleri ile tescillenmiş patent sayısını çıktı olarak seçilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Bilkent Cyberpark, İTÜ Arı Teknokent, Konya Teknokent ve Yıldız Teknopark tescillenmiş patent sayısı üretiminde etkin olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Using the data of Technology Development Zones operating in Turkey, measuring the performance of Technology Development Zones with Data Envelopment Analysis method and creating a Technology Development Zone Index. Using this data set, "Variable Return to Scale (BCC-VRS) and Output Oriented" was conducted within the scope of Data Envelopment Analysis. In the analysis, how much "output" can be obtained with the "input amount" was examined.
In this study, 5 models were created to measure the current capacities of Technology Development Regions with limited opportunities. The Technology Development Region İndex ranking for 2019 was made through the output-based data envelopment analysis model. When the results are evaluated in terms of Model 1 Erciyes Technopark, Lakes Region Teknokent, İzmir Bilim Park, Teknopark İstanbul, Mersin Technopark and ODTU Teknokent are seen as effective in the production of completed projects at data input levels. In Model 2 and Model 4, considering the number of firms and TGB experience input variables, and the number of registered patents, ODTU Teknokent is effective only in Model 2, while in Model 4, İTÜ Arı Teknokent and Konya Teknokent are effective in the number of registered patents. Model 3 total number of personnel and TGB experience are the input variables considered. Considering these input variables, Yıldız Teknopark and Konya Teknokent seem to be effective in the number of registered patents. In Model 5, the number of personnel, number of companies and TGB experience were selected as output variables and the number of registered patents. According to the results obtained, it has been concluded that Bilkent Cyberpark, ITU Arı Teknokent, Konya Teknokent and Yıldız Technopark are effective in the production of the number of registered patents.