Grup yayınım ultrasonik tekniği kullanılarak kaynak hatalarının karakterizasyonu
Characterization of weld defects using phased array ultrasonic technique
Yazar: UĞUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ENVER OKTAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Ultrasonik problar = Ultrasonic probes ; Ultrasonik test = Ultrasonic test ; Ultrasonik yöntemler = Ultrasonic methods ; Ultrasonik ölçme teknikleri = Ultrasonic measurement techniques

Özet:
Bu çalışmada, 15 mm kalınlığındaki çelik plakalar V ve L kaynak ağzı açılarak örtülü elektrotla elektrik ark kaynağı kullanılarak kaynak edilmiştir. Kaynak esnasında numunelerin kaynaklı bölgelerinde cüruf kalıntıları, çatlak, gözenek, yetersiz kaynama ve kökte yetersiz nüfuziyet hataları yapay olarak oluşturulmuştur.Referans hatalar içeren standart malzemelerin ve kaynak dikişlerinde yapay hatalar oluşturulan kaynaklı numunelerin ultrasonik muayeneleri gerçekleştirilmiştir. Ultrasonik muayenede grup yayınım cihazı ile 16 kristalli ve kristalleri doğrusal sıralı olan 4 MHz'lik bir prob kullanılmıştır. Referans hatalar içeren standart malzemelerdeki çatlak, gözenek, cüruf, yetersiz kaynama ve kökte yetersiz nüfuziyet hatalarının ultrasonik muayene sonuçları, kaynaklı numunelerde tespit edilen hataların yorumlanmasında referans olarak kullanılmıştır. Hataların net olarak seçilemediği durumlarda odaklama yöntemi uygulanarak hatalar daha seçilebilir bir duruma getirilip değerlendirilmişlerdir.V kaynaklı numunede; bir enine çatlak, iki cüruf, bir boyuna çatlak ile bir yetersiz nüfuziyet hatası tespit edilmiş ve ölçüm yüzeyine göre bu hataların konumları belirlenmiştir. L kaynaklı numunede ise; bir kökte yetersiz nüfuziyet, iki gözenek ile üç cüruf hatası tespit edilmiş ve ölçüm yüzeyine göre bu hataların konumları belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, 15 mm thick steel plates having V and L shaped grooves were welded using electric arc welding with coated electrode. Slag inclusion, crack, porosity, lack of fusion and lack of penetration defects were artificially created in the weld zone of the specimens during the welding process.Ultrasonic tests were performed on the standard materials having reference defects and the welded specimens having artificial defects. A phased array ultrasonic instrument and a 4 MHz-probe having 16 crystals that were linearly grouped were used for the testing. Ultrasonic test results obtained from reference defects of crack, porosity, slag inclusion and lack of penetration in the reference materials were used as a reference in order to interpret the results obtained from the welded specimens. When it is necessary, focusing was applied to clearly identify and evaluate the defects.A transverse crack, two slag inclusions, a longitudinal crack and a lack of penetration defects were detected and their positions according to measurement surface were determined in the V shaped weld specimen. In the L shaped weld specimen, a lack of fusion at the root, two porosities and three slag inclusion defects were detected and their positions according to measurement surfaces were determined.