Fiziksel aktivite ortamlarında kendini fiziksel algılama, temel psikolojik ihtiyaçlar ve hedef yöneliminin güdülenme biçimleri ile ilişkisi
The relationship of physical self-perception, basic psychological needs and goal orientation to motivation types in physical activity environments
Yazar: İNCİ GÜNEŞ BAKAR
Danışman: PROF. DR. FERİDE ZİŞAN KAZAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Benlik algısı = Self perception ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Motivasyon = Motivation ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Spor psikolojisi = Sport psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, egzersiz yapan bireylerin fiziksel benlik algıları, temel
psikolojik ihtiyaçları ve hedef yönelimlerinin güdülenme düzeylerini ne ölçüde
etkilediğini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini 18-55 yaş arası fiziksel
aktiviteye katılan 163'ü kadın, 152'si erkek toplam 315 kişi oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplamak amacıyla, kişisel bilgi formu, Kendini Fiziksel
Tanımlama Envanteri, Egzersizde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği,
Egzersizde Hedef Yönelimi Ölçeği, Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler
Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde betimsel istatistik, bağımsız gruplar t-testi,
Pearson korelasyon analizi, doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Değişkenlerin
cinsiyete göre karşılaştırılmasının yapıldığı t testi sonuçlarına göre, erkek
katılımcıların yeterlik, ilişkili olma, ego yönelimi ve spor yeteneği alt ölçek
ortalamalarının kadın katılımcılara göre yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda
güdülenmeme ve dışsal düzenleme ile görev yönelimi arasında negatif yönde ilişki
olduğu ve görev yöneliminin güdülenmeme ve dışsal düzenlemenin en belirleyici
değişkeni olduğu belirlenmiştir. İçeatımla düzenleme ve spor yeteneği arasında
pozitif bir ilişkili olduğu, spor yeteneğinin içeatımla düzenleme düzeyini en iyi
açıklayan değişken olduğu tespit edilmiştir. Özdeşimle düzenleme ve yeterlik
arasında pozitif bir ilişkili olduğu, yeterliğin özdeşimle düzenleme düzeyini en iyi
açıklayan değişken olduğu tespit edilmiştir. İçsel güdülenmeyi en iyi açıklayan
değişkenin özerklik olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak hedef yönelimleri, temel
psikolojik ihtiyaçlar ve kendini algılama düzeylerinin güdülenme üzerindeki etkisi bu
çalışmada ortaya konmuştur. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak, bireylerin
güdülenme düzeylerini etkileyebilecek düzenlemelerin yapılması katılımın
sürekliliğini daha olumlu yönde etkileyecektir.

Abstract:
This study aims to determine to what extent the physical self-perceptions, basic
psychological needs and goal orientations of individuals who exercise affect their
motivation levels. The sample of the study consisted of 315 (163 women and 152
men) exercisers ranging in age from 18 to 55 years from fitness centers in Izmir,
Turkey. Participants completed a personal information form, Physical Self-
Description Questionnaire, Basic Psychological Needs Scale in Exercise, Goal
Orientation in Exercise Measure, Behavioral Regulation in Exercise Questionnaire.
In data analysis, descriptive statistics, independent groups t-test, Pearson correlation
analysis, linear regression analysis were used. According to the results of the t-test, it
was determined that the male participants' subscale averages of competence,
relatedness, ego orientation and sports competence were higher than female
participants. In our study, it was determined that amotivation and external regulation
was related significantly and negatively with task orientation and task orientation
was the most determining variable of amotivation and external regulation. It has been
determined that there is a positive correlation between introjected regulation and
sports ability, and sports ability is the variable that best explains the level of
introjected regulation. It has been detected that there is a positive correlation between
identified regulation and competence, and competence is the variable that best
explains the level of identified regulation. It was determined that the best important
variable of intrinsic motivation was autonomy. As a result, the effects of goal
orientations, basic psychological needs and physical self-description levels on
motivation were revealed in this study. Considering these results, making
arrangements that may affect the motivation levels of individuals will affect the
continuity of participation more positively.