Septoplasti
septorinoplasti sonrası koku ve akustik değişikliklerinin araştırılması / Investigation of smell and acoustic  changes after septoplasty/septorhinoplasty
Yazar: MÜZEYYEN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN GÜL
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Burun = Nose ; Burun hastalıkları = Nose diseases ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Rinoplasti = Rhinoplasty ; Ses = Voice

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Kulak Burun Boğaz kliniklerinde oldukça sık yapılan Septoplasti/septorinoplasti operasyonları sonrasında koku ve akustik değişikliklerini saptamayı hedefledik.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız 2016 yılı Ocak- Haziran ayları arası Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz polikliniğine burundan nefes almakta güçlük, burun tıkanıklığı ve şekil bozukluğu nedeniyle başvuran 70 hasta ile yapıldı. Hastaların 22'si kadın, 48'i erkekti. Hastaların anamnezi alınarak, nazal ve laringeal muayeneleri yapıldı. 40 hastaya Cottle yöntemiyle septoplasti operasyonu, geri kalan 30 hastaya açık teknik ile fonksiyonel septorinoplasti operasyonu yapıldı. "Sniffin' Sticks" testiyle koku eşik, koku ayırım ve koku tanımlama skorlarına bakıldı. Ses kayıt işleminde AKG C1000 mikrofonu, ses programı olarak Adobe Audition CS6 versiyon 5 yazılımı kullanılmıştır. Bu ses kayıtları günümüzde en çok bilinen ses analiz programlarından olan LingWAVES (Wevosys, Germany, versiyon 2.6) programının Vospector ve Voice Protocol modülü ile değerlendirilmiştir. Vospector modülündeki; Ortalama temel frekans (Mean F0, Hz), Maksimum temel frekans  (Max F0, Hz ), Minimum temel frekans ( Min F0, Hz ), Shimmer ve Jitter ile Glottal to Noise Excitation ratio (GNE) parametreleri ile sesin akustik özellikleri, Irregularity(pürüzlülük), Noise(solukluluk), Overall Severity (genel ses kısıklığı düzeyi) parametreleri ile sesin objektif algısal değerlendirilmesi yapılmıştır. Voice Protocol modülündeki S/Z ratio ve Maximum Phonation Time ( MPT) parametreleri ile ise sesin aerodinamik özellikleri değerlendirilmiştir.
Hastalara burnun her iki tarafı için ayrı ayrı yapılmak üzere koku testi ve ses analizi, ameliyat öncesi ve sonrası 3. ayda yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda burnun her iki tarafı için "Sniffin' Sticks" koku testiyle bulunan ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası koku eşiği, koku ayırım ve koku tanımlama testlerinin değerlerinin ve TDI (treshold, diskriminasyon ve identifikasyon toplamı ) skorunun istatistiksel olarak karşılaştırılması sonucunda,  anlamlı artış izlendi.
Septoplasti yapılan hastalarda preoperatif akustik parametreler ile postoperatif akustik parametreler karşılaştırıldığında Glottik gürültü eksitasyon oranı(GNE), Noisea, Maximum Phonation Time parametrelerinde anlamlı farklılıklar izlenir iken diğer parametrelerde anlamlı bir farklılık izlenmemiştir. Septorinoplasti yapılan hastalarda preoperatif akustik parametreler ile postoperatif akustik parametreler karşılaştırıldığında Shimmer, irregularity (pürüzlülük), Overall Severity (genel ses kısıklığı düzeyi), Maximum Phonation Time parametrelerinde anlamlı farklılıklar izlenir iken diğer parametrelerde anlamlı bir farklılık izlenmemiştir.
Tartışma: Kulak Burun Boğaz kliniklerinde septal deviasyon sık görülen bir patoloji olup, Septoplasti/septorinoplasti ameliyatları da sık yapılmaktadır. Çalışmamızın sonucunda, septoplasti/ septorinoplasti cerrahisinden sonra olfaktör sahaya ulaşan havanın artması sağlanarak "Sniffin' Sticks" koku  testi ile; bu ameliyatların koku alma üzerine pozitif etkisinin olduğu görüldü. Septoplasti/septorinoplasti sonrası maksimum phonation time (Mpt) ' i uzayan hastaların vital kapasitelerindeki artış objektif ses analiz yöntemi ile tespit edilmiştir. Operasyon sonrası bu değişikliği hastalarımız da subjektif olarak ifade ettiler. Bu nedenle Septoplasti/septorinoplasti yapılacak hastalar cerrahi sonrası gelişebilecek muhtemel ses değişikliklerine karşın bilgilendirilmeli ve ameliyatın koku alma üzerine olumlu etkisinden söz edilmelidir.

Anahtar kelimeler: ses, koku, septoplasti, septorinoplasti

Abstract:
Aim: İn our study we aimed to determine the olfactory and acoustical changes after the operation of Septoplasty / septorinoplasty, which was performed frequently in our clinic of Otorhinolaryngology.
Materials and Methods: Our study was conducted between January and June of 2016 with 70 patients admitted to Dicle University Medical Faculty Ear, Nose and Throat Polyclinic due to difficulty breathing, nasal obstruction and malformation.  Twenty-two patients were female and 48 were male. . Patients' anamnesis was questioned and nasal and laryngeal examinations were performed. 40 patients underwent septoplasty operation with Cottle method, and the remaining 30 patients underwent functional septorinoplasty operation with open technique. With the "Sniffin 'Sticks" test, odor threshold, odor discrimination and odor identification scores were checked. The AKG C1000 microphone was used for sound recording and Adobe Audition CS6 version 5 software was used for audio recording. These voice recordings were evaluated with the Vospector and Voice Protocol module of the LingWAVES (Wevosys, Germany, version 2.6) program, which is one of the most popular voice analysis programs today.  In the Vospector module; the mean fundamental frequency (Mean F0, Hz), the maximum fundamental frequency (Max F0, Hz), the minimum fundamental frequency (Min F0, Hz), the Shimmer and Jitter and Glottal to Noise Excitation ratio (GNE) parameters were used to evaluate  the sound acoustics and sensory analysis of the sound were evaluated with parameters of Irregularity, Noise, Overall Severity. In the Voice Protocol module ; S / Z ratio and Maximum Phonation Time (MPT) parameters were used to evaluate the aerodynamic characteristics of the voice.
Odor test and voice analysis were performed preoperatively and after the surgery at 3 months. The odor test was done for both noses.

Results : A significant increase was observed as a result of the statistical comparison of the values of the odor threshold, odor discrimination and odor identification tests and the TDI (threshold, discrimination and identification ) scoring performed with the "Sniffin 'Sticks" test for both noses  preoperatively and postoperatively. When the preoperative and postoperative acoustic parameters were compared in the patients who had undergone septoplasty, significant differences were observed in Glottic noise excitation ratio (GNE), Noisea and Maximum Phonation Time parameters, but no significant difference was observed in other parameters. When the preoperative and postoperative acoustic parameters were compared in septorinoplasty patients, significant differences were observed in Shimmer, irregularity, Overall Severity, and Maximum Phonation Time parameters, but no significant difference was observed in other parameters.
Discussion: In otolaryngology clinics, septal deviation is a common pathology and  Septoplasty / septorinoplasty surgeries are also frequent. As a result of our study, the air reaching the olfactory tract was increased after surgery of the septoplasty / septorinoplasty; Sniffin 'Sticks' odor test showed that these surgeries had a positive effect on odor. The increase in vital capacities of patients after septoplasty / septorinoplasty was determined by objective sound analysis ( Maximum phonation time elongated) . Our patient had also expressed this change after the operation. Therefore, patients who are to undergo septoplasty / septorinoplasty should be informed about possible changes in characteristics of the voice after surgery. Surgery has a positive effect on odor.

Key words: acoustic, odor, septoplasty, septorinoplasty