Temel sağlık hizmetlerinde çalışan ebe ve hemşirelerin hepatit A ve B'den korunma bilgilerinin geliştirilmesi
Improvement of knowledge about protection from hepatit A and B of mid-wives and nurses employed in basic health services
Yazar: SİBEL YAŞAR
Danışman: PROF. DR. GÜLAY GÖRAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Ebeler = Midwives ; Ebeler = Midwives ; Hemşireler = Nurses ; Hepatit A virüsü = Hepatitis A virus ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit-viral-insan = Hepatitis-viral-human

Özet:
Araştırma temel sağlık hizmetlerinde çalışan ebe ve hemşirelerin viral hepatit A ve B' den korunma bilgilerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla yan deneysel olarak planlandı. Araştırmanın deneklerini İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı 4 sağlık ocağında görevli 35 ebe /hemşire oluşturdu. Veriler, araştırmanın ilk aşamasında literatür bilgisine dayanılarak araştırıcı ve danışmacı tarafından hazırlanan anket formunun doldurtularak mevcut bilgilerinin belirlenmesi, ikinci aşamasında konferans şeklinde ortalama 30 dk eğitim ve viral hepatit A,B,C ve korunma yollan kitapçığının verilmesi, üçüncü aşamasında da eğitimden 15 gün sonra anket formunun tekrar doldurtulması ile elde edildi. Veriler, istatistiksel olarak bilgisayarda SPSS (Statistical Package of Social Science) programı kullanılarak student testi, eşlendirilmiş serilerde testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi ile değerlendirildi. Araştırmaya katılan ebe/hemşirelerin büyük çoğunluğu 30 yaşın üstünde ve görev süreleri 1 yıldan fazla idi. Ebe/hemşirelerin çoğunun Açıköğretim Fakültesi Önlisans Eğitimi mezunu oldukları görüldü. Ebe/hemşirelerin hemen hemen yansı eğitim öncesi viral hepatitlerle ilgili eğitim aldıklannı, yansı da almadıklanm belirtti. Ebe/hemşirelerin viral hepatit A ve B'den korunma bilgi puan ortalamalan eğitim öncesi 45,37+ 10 77 iken eğitim sonrası 80, 42+7,57'ye yükseldiği görüldü. Eğitim öncesi ve sonrası bilgi puan ortalamalan karşılaştırdığında aralannda 52istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir fark olduğu belirlendi (t= 15,94, p<0, 001). Araştırmaya katılan ebe /hemşirelerin viral hepatit A ve B'den koruma bilgi puan ortalamalarının mesleki kimlikleri ile ilişkisine bakıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Eğitim öncesi hemşirelerin bilgi puan ortalamalarının ebelerin bilgi puan ortalamalarından daha yüksek olduğu belirlendi. Eğitimden sonraki bilgi puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulundu (p> 0,05). Ebe/hemşirelerin viral hepatit A ve B'den korunma bilgi puan ortalamalanyla yaş, mezuniyet durumu, görev süresi ve çalıştıkları yerden memnun olma durumları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmedi (p> 0,05). 53

Abstract:
Study has been plannned as semi testing for the purpose of evaluation and improvement of knowledge about protection from viral hepatite A and B of mid- wives and nurses employed in basic health services. Specimens of study have been formed by 35 mid-wives and nurses employed in 4 Health Center attached to Istanbul Health Directory. Data has been obtained during first stage of study be completion of questionnaire form prepared by researcher and her/his consultant based on literature information at second stage 30 minutes joint training in form of conference and delivery of viral hepatite A,B,C and protection methods booklet and at third stage, re-completion of questionnaire from 15 days after training. Statistically, data have been evaluated by student t test, t test in matched series, single direction varietion analysis and corelation analysis by applying SPSS (Statistical Package of Social Science) program on computer. Majority of mid-wives and nurses participating to study were over 30 years age and their assignment periods were more than 1 years. It has been observed that majority of mid-wives/nurses were graduates from pre- Bachelor Educational Degree -Opon Education Faculty. Almost half number of mid- wives/nurses received training regarding to viral hepatite before educational period and remaining half did not receive any training. 54Before educational period, grade point average about viral hepatite A and B protection knowledge of mid-wives and nurses were 45,37 + 10 77 after educational period, it was seen to have increased to 80 42 ± 7,57. When knowledge average points pre-education and post-education is compared, it was determined to be substantial difference statistically in advance level (t= 15,94, p<0,00 1). When relationship between knowledge point averages from protection hepatite A and B and their professional identities is checked statistically, a relationship in real sense was found out (p<0,05). It was determined before educational period knowledge point averages of nurses were higher than knowledge point averages of mid-wives. Difference between knowledge point averages before educational period was found to be meaningless statistically (p>0,05). No meaningfull relationship was determined statistically between knowledge point averages from viral hepatite A and B protection, graduation status age, assignment period and whether they are satisfied from their working place or not (p>0,05). 55