Piyasada kış çayı olarak satılan karışım bitki çayları üzerine araştırmalar
Researches on mixed herbal teas those are sold as winter tea in the market
Yazar: BUSE SİNEM İSLAMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ETİL GÜZELMERİÇ
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fitoterapi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitkisel çaylar = Herbal teas ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols ; Flavonlar = Flavones ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kış mevsimi = Winter ; Çay = Tea

Özet:
Karışım bitki çayları, sağlığı geliştirme amacıyla benzer veya farklı etkili tıbbi bitkilerle hazırlanmaktadır. Kış çayları genellikle soğuk algınlığını önlemek ve tedavi etmek amacıyla hazırlanan karışım çaylardır. Piyasada halkın tüketimine sunulan bu çayların kaliteli ve güvenilir olması gerekmektedir. Bağışıklığı güçlendirmede, soğuk algınlığı gibi hastalıkların tedavisinde etkili olduğu bilinen antioksidanların kış çaylarında bulunması beklenmektedir. Bu çayların antioksidan aktivitesi ise fenolik içerikleri ile ilişkilidir. Karışımdaki doğru bitki türleri ve bitki materyallerinin kalitesi antioksidan aktivite açısından önemlidir. Karışım bitki çayı formülasyonları ile ilgili çalışma sayısı literatürde çok sınırlıdır. Bu çalışmada aktar ve marketlerde kış çayı olarak satılan 10 farklı  marka karışım bitki çayı örneğinin toplam fenolik madde, toplam flavonoit içerikleri ve antioksidan aktiviteleri ölçüldü, karışımların içeriğinde bulunan her bir bitki materyalinin makroskobik, mikroskobik incelemesi ve ince tabaka kromatografisi (İTK) analizi yapılarak bulgular ilgili farmakope monografındaki kriterler ile değerlendirildi. Kış çaylarının toplam flavonoit içeriği 2,54 - 16,32 mg KE/g aralığında, toplam fenolik madde içeriği 23,16 - 103,20 mg GAE/g aralığında, DPPH radikal süpürme aktivitesi testiyle belirlenen antioksidan aktivite sonucu ise 41,17- 191,20 mg TE/g aralığında bulundu. En yüksek sonuçlara sahip kış çayı Örnek-1 oldu. Örnek-1'in adaçayı yaprağı, altınotu çiçeği, hatmi çiçeği, mersin yaprağı, hibiskus ve kuşburnu materyallerinden oluştuğu gözlemlendi ve mersin yaprağı dışındaki bitki materyallerinin ilgili farmakope monografında yer alan  kriterlere uygun olduğu tespit edildi. Hibiskus ve kuşburnu materyallerinin tüm kış çayı örneklerinin ortak bileşeni olması dikkate değer bulundu. Bütün bileşenleri farmakope kriterlerine uyan bitki çayı karışımı bulunamadı. Bu çalışma sonucunda; halk sağlığını korumak için piyasada bulunan kış çayı gibi karışım çayların kalite kontrollerinin yapılması gerekliliği ve hazırlanan karışım bitki çaylarının standardize edilmesi gerektiği vurgulandı.
Anahtar Kelimeler: Kış çayları, Karışım bitki çayları, Antioksidan aktivite, Toplam fenolik madde içeriği, Toplam flavonoit içeriği, Farmakope analizi

Abstract:
Mixed herbal teas are formulated with similar or different contents of medicinal herbs to improve health. Marketing winter teas are composed of medicinal herbs to prevent and treat the common cold symptoms. People expect these teas to be highly effective safe and in a good quality. Antioxidants are effective in improving immunity and beneficial in the treatment of diseases such as colds and flu. Thus they are expected to be in high ratio in winter tea formulations.The antioxidant activity of these teas is mainly attributed to their phenolic content. The correct plant species and the quality of plant materials in the mixture are important in terms of antioxidant activity. The number of studies on the herbal tea mixture formulations is limited in the literature. In this study, the total flavonoid, total phenolic contents and the antioxidant activity of 10 different brands of mixed herbal tea samples marketing as winter tea were investigated. Macroscopic, microscopic examination and thin layer chromatographic (TLC) analysis of the each plant material in the composition were studied, and the findings were evaluated with the criteria in the related pharmacopoeia monographs. It was determined that the total flavonoid content was between 2.54 - 16.32 mg QE/g, and the total phenol content was between 23.16 - 103.20 mg GAE/g, and the antioxidant activity was determined by the DPPH radical scavenging activity test and found between 41.17-191.20 mg TE/g. Among the tea formulations the highest qualification was determined for the Sample-1. Sample-1 was found to be composed of sage leaf, everlasting flower, marshmallow flower, myrtle leaf, roselle and rosehip. Among these plant materials, sage leaf (three lobed), everlasting flower, marshmallow flower, roselle and rosehip materials were found to comply with the pharmacopoeia criteria. It was noteworthy that roselle and rosehip were shared components of all winter tea samples. None of winter tea formulations was found in which all  components were complied with the pharmacopoeia standards. As a result of this study; It was emphasized that the quality controls of the mixed herbal teas including winter teas on the market should be done to protect the public health.
Keywords: Winter teas, Mixed herbal teas, Antioxidant activity, Total phenol content, Total flavonoid content, Pharmacopoeia analysis