Mimari yapıların Roma İmparatorluk Dönemi sikke ikonografisine yansıması (M.S.14-235)
Reflection of architectural structures on Roman İmperial coin iconography (M.S.14-235)
Yazar: DUYGU GÜLERMAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇİZMELİ ÖĞÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Klasik Roma mimarisi = Classical Rome architecture ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Siyasal propaganda = Political propaganda ; İmparatorluk kültü = Imperial cult

Özet:
Augustus yönetimi altında ve Augustus'un varisleri tarafından geliştirilen Roma İmparatorluk Sikkeleri, Roma Cumhuriyet Sikkelerinin devamı niteliğindedir. Bu sebeple İmparatorluğa doğru uzanan süreçte Roma mali sistemini belirleyen olaylar, sikke darpları üzerindeki kavramların değişmesiyle karşımıza çıkar. İmparatorluk Dönemiyle birlikte, gerek politik ve sosyal alanda, gerekse sanat ve mimarlıkta kökten ve hızlı değişimler yaşanır. Ekonomiye dayalı stratejiyle birlikte Roma darphanesinin aktifliği, Senato'nun hazine üzerindeki etkisi, altın ve gümüş stoklarının mutlak kontrolünün imparatorda olması, sikke biriminin stabilizasyonu söz konusudur. Sikkelerin ön yüzlerinde esas olarak imparatorun kendisinin veya ailesinden birinin profilden portresi ile onu çevreleyen unvan ve isimler yer almaya başlar. Sikkelerin arka yüzlerinde çoğunlukla tanrılar, tanrıçalar ve personifikasyon'lar betimlenir. Festivaller, oyunlar, kurban sahneleri sevilerek işlenen konulardır. İmparatorluk propagandasını yansıtan imar faaliyetleri ise sikkeler üzerinde anıt, sütun, bina, köprü, zafer takı, su kemeri, liman, forum, amphitheatrum, stadium, nymphaeum, çeşme yapısı, sunak, circus, gibi ögelerle vurgulanır. Bunun yanı sıra imparatorluk kültüne ve Roma dini propagandasına atıfta bulunan tapınaklar önemli yer tutar. Mimari betimler üzerine yapılan çalışmalar, tasvirlerin ortaya koyduğu geniş sosyal veya tarihsel soruları irdelemek yerine modelledikleri yapılara odaklanma eğilimindedir. Mimari rekonstrüksiyonlar için nümismatik kanıtları kullanan çalışmalar faydalı olabilir ancak sikkeler, anıtsal yapıların görsel temsillerinden daha fazlasını, değişen derecelerde doğrulukla sağlar. Bunlar, üretildikleri dünyanın mirasıdır; sanat ve estetikteki değişimleri, kentsel gelişimi ve zamanlarının politik ve kültürel değerlerini yansıtırlar. Sikke betimlerindeki yapıların gerçekliği ve çağrıştırdığı anıtsal mesajlar ve hedef kitlesi, merkez tarafından belirlenen tipler, politik sadakat ve kalıp gravürcülerinin rolü her zaman tartışmaya açık olacaktır.

Abstract:
Developed under the rule of Augustus and by his successors, Roman Imperial Coins are a continuation of Roman Republican Coins. For this reason, the events that determined the Roman financial system in the process leading to the Empire appear with the change of concepts on coin mints. With the Imperial Period, radical and rapid changes are experienced both in the political and social fields, as well as in art and architecture. Along with the economic strategy, the activity of the Roman mint, the influence of the Senate on the treasury, the absolute control of the emperor on the gold and silver stocks, the stabilization of the coin unit are in question. On the obverse of the coins, mainly the portrait of the emperor himself or a member of his family in profile, and the titles and names surrounding him begin to appear. On the reverse of the coins, mostly gods, goddesses and personifications are depicted. Festivals, plays, sacrificial scenes are the subjects that are treated fondly. On the other hand, the reconstruction activities reflecting the imperial propaganda are emphasized on the coins with items such as monuments, columns, buildings, bridges, triumphal arch, aqueduct, harbor, forum, amphitheatrum, stadium, nymphaeum, fountain structure, altar, circus. In addition, temples that refer to the imperial cult and Roman religious propaganda have an important place. Studies of architectural depictions tend to focus on the structures they model, rather than examining broad social or historical questions posed by the depictions. Studies using numismatic evidence for architectural reconstructions can be useful, but coins provide more than just visual representations of monumental structures with varying degrees of accuracy. They are the legacy of the world in which they were produced; they reflect changes in art and aesthetics, urban development, and the political and cultural values of their time. The reality of the structures in the coin depictions and the monumental messages they evoke and their target audience, the types determined by the imperial mint, the political loyalty and the role of the die engravers will always be open to discussion.