Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran geriatrik hastaların uygunsuz ilaç kullanım sıklığı ve tedaviye uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of inappropriate drug use rate and treatment compliance of geriatric patients attending to eskişehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital Cardiology Clinic
Yazar: YUNUS EMRE SARI
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Kardiyoloji = Cardiology ; Kardiyoloji = Cardiology ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Yaşlı hastalarda kardiyovasküler hastalıkların yüksek oranlarda görülmesi nedeniyle kardiyoloji poliklinik başvuruları fazladır. Bu çalışmada Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran geriatrik hastalarda çoklu ilaç kullanım sıklığının, Beers 2015 ve STOPP versiyon 2 kriterlerine göre uygunsuz ilaç kullanım sıklığının ve tedavi uyumuna etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma etik kurul onayından sonra 65 yaş ve üzeri hastalarda yapılmıştır. Hastaların kullandıkları ilaçların uygunluk durumları Beers 2015 ve STOPP versiyon 2 kriterleri ile prospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 513 hastanın 235'i (%45.8) kadın, 278'i (%54.2) erkek, ortalama yaş 73.18±5.99 yıldı. Kullandıkları ilaç sayısı toplamda 2910 ilaç, ortalama 5.67±2.51; medyan ise 6.00 (4.00 – 7.00) ilaç idi. Hastaların %52.8'i beşin üzerinde ilaç kullanıyordu. Beers 2015 kriterlerine göre toplam 198 hastada (%38.6) 304 uygunsuz kullanım mevcuttu. STOPP kriterlerine göre toplam 234 hastada (%45.6) 366 uygunsuz kullanım mevcuttu. Çalışmamızda hastaların kronik hastalık sayıları arttıkça Beers ve STOPP kriterlerine göre UİK sıklıkları artmaktadır. Tedavi uyumuna etki eden faktörler incelendiğinde medeni durum, eğitim durumu, aylık ortalama gelir, psikiyatrik hastalık varlığı, ilaç sayısı grubu, Beers kriter ihlal sayısı ve varlığı motivasyon durumuna anlamlı ölçüde etki ederken, eğitim durumu, psikiyatrik hastalık varlığı, ilaç sayısı grubu, STOPP kriter ihlal sayısı ve varlığının bilgi düzeyine anlamlı düzeyde etki etmektedir. Tüm hekimlerin polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımının önlemesi hakkındaki bilgi ve farkındalığı arttırılmalıdır. Bu sayede olası ilaç yan etkileri, ilaç etkileşimleri, komplikasyonlar azaltılarak hastaların sağlık merkezlerine başvuruları azaltılabilir, hem toplum sağlığına hem de ülke ekonomisine katkı sağlanmış olunur.

Abstract:
Cardiology outpatient admissions are higher because of the high rates of cardiovascular diseases in elderly patients. In this study, it is aimed to identify multiple drug use rate, inappropriate drug use rate according to Beers 2015 and STOPP version 2 criteria and factors affecting treatment compliance in geriatric patients attending Eskisehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital Cardiology Clinic. The study was conducted in patients 65 years old and above after the approval from the ethical committee was secured. Propriety of the drugs patients use was evaluated prospectively according to Beers 2015 and STOPP version 2 criteria. Of the 513 patients participating to the study, 235 of them (45,8%) were female, 278 of them (54,2%) were male and mean age was 73,18±5,99 years. Total of 2910 drugs were used by patients while mean drug count was 5,67±2,51 and median drug count was 6,00 (4,00-7,00). 52,8% of the patients were using more than five drugs. 304 inappropriate drug use were detected in total of 198 patients (38,6%) according to Beers 2015 criteria. 366 inappropriate use were present in 234 patients (45,6%) according to STOPP criteria. As the number of patients with chronic diseases increases, the frequency of IDU is increasing according to Beers and STOPP criteria in our study. When factors affecting treatment compliance were studied, it is seen that marital status, educational status, monthly average income, presence of psychiatric illness, number of drugs group, Beers criteria violation count and presence affect motivational status significantly, while educational status, presence of psychiatric diseases, number of drugs group, number of STOPP criteria violation count and presence affect knowledge status significantly. Knowledge and awareness of all physicians concerning polypharmacy and prevention of inappropriate drug use should be increased. In this way, admissions to the health centers can be reduced by reducing potential drug side effects, drug interactions and complications, therefore both community health and the country's economy may benefit from that.