Tip 2 diyabetli hastalarda progresif gevşeme egzersizinin uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of progressive relaxation exercise on sleep quality in patients with type 2 diabetes
Yazar: ECEM BİRER
Danışman: DOÇ. DR. DİĞDEM LAFCI BAKAR
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Tip 2 Diyabetli hastalarda progresif gevşeme egzersizinin uyku kalitesi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak yapılmıştır.

Yöntem: Araştırmanın evrenini Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet polikliniğe Haziran- Eylül 2023 tarihleri arasında başvuran Tip 2 Diyabet tanılı 155 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise araştırmaya katılmaya gönüllü ve araştırma kriterlerine uyan Tip 2 Diyabet tanılı hastalar arasından randomizasyonla belirlenmiştir. (Girişim=35 kontrol=35). Veriler, ''Hasta Tanıtım Formu'', ''Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)'' ve ''Progresif Gevşeme Egzersizi Uygulama İzlem Çizelgesi'' ile toplanmıştır. Girişim grubundaki hastalar, 4 hafta süresince haftada üç gün (Pazartesi, Çarşamba ve Cuma) 30 dakikalık progresif gevşeme egzersizi uygulamasına tabi edilmiştir. Verilerin değerlendirmesinde frekans, ortalama, Ki-Kare testi, ''Student's t'' testi istatistiği ve ''Paired Samples Tests'' testi kullanılmıştır.

Bulgular: PUKİ (Uyku kalitesi) puan ortalamasının girişim grubunda yer alan hastalarda progresif gevşeme egzersizi sonrasında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldığı (uyku kalitesinin arttığı) saptanmıştır (p<0,001). 

Sonuç ve Öneriler: Araştırmada elde edilen sonuçlara göre progresif gevşeme egzersizinin uyku kalitesini arttırdığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda hastalarda kolay uygulanabilmesi ve invaziv bir yöntem olmaması nedeniyle progresif gevşeme egzersinin Tip 2 Diyabet tanılı hastalar tarafından uyku kalitesini sürdürmeye yönelik olarak uzun vadeli ve düzenli olarak uygulanması ve holistik ve bireyselleştirilmiş bakım felsefesi doğrultusunda sağlıklı yaşam tarzı geliştirilmesi için uyku hijyenine yönelik hastalara eğitim verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik; tip 2 diyabet; uyku kalitesi; progresif gevşeme egzersizi
Danışman: Doç. Dr. Diğdem LAFCI BAKAR; Mersin Üniversitesi; Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı; Mersin

Abstract:
Aim: The research was conducted as a randomized controlled experimental study to investigate the effect of progressive relaxation exercise on sleep quality in patients with Type 2 diabetes.

Method: The population of the study consisted of 155 patients diagnosed with Type 2 diabetes who applied to the Diabetes Outpatient Clinic of Niğde Ömer Halisdemir Training and Research Hospital between June and September 2023. The sample of the study was determined by randomization among patients diagnosed with Type 2 diabetes who volunteered to participate in the study and met the research criteria (intervention=35, control=35). The data were collected with the ''Patient Information Form'', ''Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)'' and ''Progressive Relaxation Exercise Application Monitoring Table.'' Patients in the intervention group were subjected to 30 minutes of progressive relaxation exercise three days a week (Monday, Wednesday and Friday) for 4 weeks. Frequency, mean, Chi-Square test, "Student's t" test statistics and "Paired Samples Tests" test were used in the evaluation of the data.

Results: It was found that the mean score of PSQI (Sleep quality) decreased significantly (sleep quality increased) in the patients in the intervention group after progressive relaxation exercise compared to the control group (p<0,001).

Conclusion and Recommendations: According to the results obtained in the study, progressive relaxation exercise was found to improve sleep quality. In line with these results, it is recommended that progressive relaxation exercise should be applied long-term and regularly by patients diagnosed with Type 2 Diabetes to maintain sleep quality because it can be easily applied in patients and is not an invasive method, and patients should be trained on sleep hygiene to develop a healthy lifestyle in line with holistic and individualized care philosophy.
Keywords: Nursing, type 2 diabetes mellitus; sleep quality; progressive relaxation exercise
Advisor: Assoc. Prof. Diğdem LAFCI BAKAR; Mersin University; Department of Nursing Fundamentals; Mersin