Hemodiyaliz hastalarında depresyona bilişsel yaklaşım
Cognitive approach to depression in hemodialysis patients
Yazar: SÜEL KORAP
Danışman: PROF. DR. GÜLER BAHADIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Hastalar = Patients ; Kaygı = Anxiety ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
IV ÖZET HEMODİYALİZ HASTALARINDA DEPRESYONA BİLİŞSEL YAKLAŞIM Bu çalışmada, hemodiyaliz hastalarında görülen depresyonun bilişsel kuram açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amacın dışında, üç yan amaç daha vardır: (1) Hemodiyaliz tedavisi gören depresif grubun Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullamlarak belirti dağılımını belirlemek, BDÖ ile Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Sürekli Kaygı Envanteri (SKE) arasındaki ilişkiyi incelemek. (2) Hemodiyaliz tedavisi gördüğü halde depresif olmayan grubun Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullamlarak belirti dağılımını belirlemek, BDÖ ile ODÖ, BUÖ ve SKE arasındaki ilişkiyi incelemek. (3) Depresif ve non-depresif grubu BDÖ, ODÖ, BUÖ ve SKE puanlan açısından karşılaştırmak. Bu araştırma, depresif olan hemodiyaliz hastalarında, depresif olmayan hemodiyaliz hastalarına kıyasla, depresyon ile kendine ve geleceğine yönelik bilişsel çarpıtmalar arasında doğru orantılı bir ilişkinin olduğu genel hipotezi üzerine kurulmuştur. İşlemsel hipotezler ise şöyledir : 1- Depresif grubun Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ) puanı, non-depresif grubun puanından daha yüksektir.2- Depresif grubun Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) puanı, non-depresif grubun puanından daha yüksektir. 3- Depresif grubun Sürekli Kaygı Envanteri (SKE) puanı, non-depresif grubun puanından daha yüksektir. 4- Depresif grubun, BDÖ puanı arttıkça, ODÖ, BUÖ ve SKE'inden aldığı puanlar da artacaktır. 5- Depresif ve non-depresif grupların, BDÖ 21 belirti kategorisine göre belirti dağılımı farklıdır. Bu araştırma hemodiyaliz tedavisi gören depresif ve non-depresif grup olarak isimlendirilen iki araştırma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Her bir grup için 30 kişi olmak üzere toplam 60 kişi çalışmaya alınmıştır. Her iki gruba da, BDÖ, ODÖ, BUÖ, SKE ve hasta görüşme çizelgesi uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri depresif hemodiyaliz hastaları grubunun, non-depresif hemodiyaliz hastaları grubuna göre, kendine ve geleceğine yönelik bilişsel çarpıtmaları olduğu şeklindeki genel hipotezi doğrulamaktadır. Tüm işlemsel hipotezlerimiz de doğrulanmıştır. Depresyonun belirtileri açısından, her iki grup arasında anlamlı farklar olduğu görülmüştür.

Abstract:
VI ABSTRACT COGNITIVE APPROACH TO DEPRESSION IN HEMODIALYSIS PATIENTS This study aims to examine the depression in hemodialysis patients from the perspective of the cognitive theory. Apart from this main aim, there were three more aims of the study : (1) The first aim was to determine the symptom distribution of the depressive hemodialysis patients group using the Beck Depression Inventory (BDI), to examine the relation of BDI with the Automatic Thoughts Questionnaire (ATQ), the Beck Hopelessness Scale (BHS) and the Trait Anxiety Inventory (TAI). (2) The second aim was to determine the symptom distribution of the non-depressive hemodialysis patients group using the BDI, to examine the relation of BDI with the ATQ, the BHS and the TAI. (3) The third aim was to compare the depressive and the non-depressive groups in terms of the BDI, ATQ, BHS and TAI scores. The general hypothesis of the investigation was that "there should be positive relationship between depression and cognitive distortions to themselves and the future in depressive hemodialysis patients according to non-depressive hemodialysis patients". TC1 DOKÜMANTASYON MERKBİvu The operational hypotheses were as follows : 1- The ATQ scores obtained from the depressive group will be higher than the non-depressive group. 2- The BHS scores obtained from the depressive group will be higher than the non-depressive group. 3- The TAI scores obtained from the depressive group will be higher than the non-depressive group. 4- As the BDI score of the depressive group increases, the ATQ, the BHS and the TAI scores will also increase. 5- There should be a difference between the depressive and the non-depressive groups in the 21 diagnostic categories of BDI. There were two groups in the study ; a depressive hemodialysis patients group and a non-depressive hemodialysis patients group. 60 subjects participated in the study, there were 30 subjects in each group. The BDI, ATQ, BHS, TAI and a semi-constructed patient interview were applied all two groups. The results of the study support the general hypothesis that the depressive hemodialysis patients group has the cognitive distortions to themselves and the future according to non-depressive hemodialysis patients group. The result also supports all the operational hypotheses. It is observed that there are some differences between the two groups in terms of the symptoms of depression.