Dış ticaret girişimciliğinde kriz, kritik ve özel zamanlar: KOBİ düzeyinde Covid-19'un etkisi
Crisis, critical and special times in foreign trade entrepreneurship: The impact of Covid-19 at the SME level
Yazar: ÖZGE SEVDE KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN SAYGILI
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Dış ticaret =   ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Uluslararası girişimcilik = International entrepreneurship ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
KOBİ ölçeğinde faaliyet gösteren dış ticaret girişimcilerinin bir kriz dönemi olan Covid-19 salgını sırasında yaşadığı zorluklar ve ortaya çıkan tehditlerin incelenmesi bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu nedenle bu araştırmanın temel amacı korumacı bir iktisadi politika güden dış ticaret girişimcilerinin ihracatta yaşadığı engellerin ve zorlukların belirlenerek firmalara çözüm önerilerinin sunulmasıdır. Dolayısıyla bu araştırma dış ticaret girişimcilerinin yaşanan Covid-19 sürecinde etkilenen yurt dışı ticari faaliyetlerinin ticaret yolları ile yayılım gösterip göstermediğine odaklanmıştır. Buradan hareketle bu araştırma dış ticaret girişimcilerinin özel durumlara dayalı sorunlarına odaklanmakla birlikte dış pazar seçimi, pazarlara girişteki zorluklar ve ürün kararları dikkate alınarak karşılaşılan sorunların ön plana çıkarılması ve bu sorunlara bilimsel yaklaşım temel alınarak çözüm sunulmasını hedeflemiştir. Özellikle salgının uluslararası ticaret ve lojistik süreçleri üzerindeki etkilerini, konteyner ve çip krizleri örnekleri ile bu tür krizlerin ticaret yolları ve küresel ekonomi üzerindeki etkilerini anlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Covid-19'un hem Türkiye'nin dış ticareti hem de dış ticaret girişimcileri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir.
Bu araştırma amacı açısından keşfedici bir araştırma tasarsımına sahip olduğundan nitel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Sakarya Sanayi ve Ticaret Odası'na (SATSO) kayıtlı olan ve yurt dışı ticari faaliyetlerde bulunan işletmeler oluşturmaktadır. Bu araştırma, yurt dışı ticari faaliyette bulunan işletmeler üzerine gerçekleştirildiğinden amaçlı örnekleme yöntemi ile yürütülmüş ve söz konusu girişimci işletmelerin sahibi, ortağı ya da yönetim kurulu üyeleri örnekleme dahil edilmiştir. Nitel verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış mülakat tekniğine başvurulmuş ve 13 katılımcıdan elde edilen veriler yönlendirici içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçları KOBİ ölçeğinde faaliyet gösteren dış ticaret girişimcilerinin özel bir zaman olarak değerlendirilen ve bir kriz dönemi olan Covid-19 salgını sırasında yaşadığı zorluklar ve ortaya çıkan tehditleri dikkate alarak küresel ve yerel çapta benimsediği stratejilerin hem fırsat hem de risk oluşturduğuna dikkat çekmektedir. Sonuçlar ayrıca inovatif süreçlere sahip olan işletmelerin yurt dışı ticari faaliyetlerde daha önde olduğu, sadece ar-ge faaliyetine odaklanan işletmelerin ise küresel krizler daha fazla etkilendiğini göstermiştir. Bazı firmaların devlet desteklerinden faydalanmadığı ve bu desteklerin bilincinde olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret Girişimciliği, Uluslararası Girişimcilik, Kriz, Covid-19, Uluslararası Ticaret, Lojistik Yönetimi, Tedarik Zinciri Yönetimi

Abstract:
The primary focus of this study is to examine the challenges and emerging threats faced by small and medium-sized enterprise (SME) foreign trade entrepreneurs during the crisis period of the COVID-19 pandemic. Consequently, the main objective of this research is to identify the obstacles and difficulties encountered by foreign trade entrepreneurs who pursue a protectionist economic policy in exports and to provide firms with proposed solutions. Thus, this research focuses on whether the foreign trade activities of entrepreneurs affected during the Covid-19 period have proliferated along trade routes. Accordingly, this research aims not only to address the specific problems faced by foreign trade entrepreneurs but also to highlight issues related to foreign market selection, entry difficulties, and product decisions and to offer solutions based on a scientific approach. In particular, it aims to understand the impacts of the pandemic on international trade and logistics processes, with examples such as container and chip crises and the multiplier effects of such crises on trade routes and the global economy. In this context, assessing the effects of COVID-19 on both Turkey's foreign trade and foreign trade entrepreneurs is of significant importance.
Given the exploratory nature of this study, a qualitative research design was employed. The research population consists of businesses registered with the Sakarya Chamber of Commerce and Industry (SATSO) that are engaged in international trade activities. As this research focuses on businesses involved in international trade activities, a purposive sampling method was employed, including the owners, partners, or board members of the entrepreneurial businesses in the sample. Semi-structured interview techniques were used for collecting qualitative data, and the data obtained from 13 participants were analyzed using a directed content analysis method.
The results of the study highlight that the strategies adopted by SME foreign trade entrepreneurs, considering the challenges and threats experienced during the crisis period of the COVID-19 pandemic, create both opportunities and risks at global and local scales. The findings also indicate that businesses with innovative processes are more prominent in international trade activities, while those focusing solely on R&D activities are more affected by global crises. Furthermore, it was observed that some firms did not benefit from government support and needed to be made aware of this support.
Keywords: Foreign Trade Entrepreneurship, International Entrepreneurship, Crisis, Covid-19, International Trade, Logistics Management, Suppy Chain Management