Burdur ili farklı anason (Pimpinella anisum L.) ve rezene (Foeniculum vulgare mill.) agro-ekosistemlerinde epigean hexapoda türlerinin biyolojik çeşitlilik parametrelerinin hesaplanması
Calculation of biodiversity parameters of epigean hexapoda species in different anise (Pimpinella anisum L.) and fennel (foeniculum vulgare Mill.) agro-ecosystems in Burdur province
Yazar: ŞÜKRÜ ERDEN ERGENE
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN AYDIN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma farklı coğrafik koşullara sahip üç farklı bölgede epigean böcek türlerinin biyolojik çeşitlilik parametrelerinin hesaplanması amacıyla 2022 yılında yapılmıştır. Çalışma alanı olarak 3 farklı rakıma sahip bölge seçilmiştir. Bu bölgelerdeki anason ve rezene agro-ekosistemlerine çukur tuzaklar yerleştirilmiştir. Tuzaklar haftalık olarak kontrol edilmiş ve içerisine düşen türler toplanmıştır. 

Çalışma boyunca Carabidae (Coleoptera) familyası ağırlıklı olmak üzere 117 epigean böcek türene ait toplam 2086 birey saptanmıştır. Shannon-Wiener çeşitliliğinin sonuçları en yüksek 2.7893 ile Ta'da, en düşük 2.1775 ile Çaylı Dağ Köyü'nde anason ekili tarla (Ca)'da belirlenmiştir. Simpson çeşitlilik sonuçları da Shannon-Wiener çeşitlilik indeks sonuçlarına paralel olarak 0.9196 ile en yüksek Ta'da ve 0.7813 ile en düşük Ca'da hesaplanmıştır. Simpson dominantlık hesaplamasına göre Ca 0.2187 ile en yüksek dominantlığa sahip agro-ekosistem olarak bulunmuştur. Hem Shannon hem de Simpson popülasyon yoğunluk ilişkisi hesaplamaları Beyköy Ovası'nda rezene (Br) ve anason (Ba) ekili tarlalarda örneklenen epigean hexapod türlerinin popülasyon yoğunluklarının diğer tarımsal ekosistemlere göre daha dengeli olduğunu göstermiştir. 

Beklenenin aksine yüzde benzerlik analizi bitki deseni ayırt etmeksizin farklı coğrafi bölgelerde seçilen agro-ekosistemlerin birbirlerine benzer olduklarını göstermiştir. Epigean hexapod türlerinin bitki desenine göre dağılım göstermedikleri ve bitkilerle doğrudan ilişkili olmadıkları görülmüştür. Örneklenen epigean hexapod türlerinin rakım farkından etkilendikleri görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out in 2022 to calculate the biodiversity parameters of epigean insect species in three different regions with different geographical conditions. Three different altitudes were chosen as the study area. Anise and fennel agro-ecosystems were selected in each region and pitfall traps were placed in these areas. Traps were checked weekly and species were collected. 

During the study, 2086 individuals belonging to a total of 117 epigean insect species, mainly from the Carabidae (Coleoptera) family, were identified. The results of Shannon-Wiener diversity were determined highest in Ta with 2.7893 and lowest in anise planted field (Ca) in Çaylı Mountain Village with 2.1775. Simpson diversity results were also calculated in similar with Shannon-Wiener diversity index results, with 0.9196 at the highest Ta and 0.7813 at the lowest Ca. According to Simpson's dominance measurement, Ca was found to be the agro-ecosystem with the highest dominance with 0.2187. Both Shannon and Simpson population density relationship calculations showed that the population densities of epigean species living in fields cultivated with fennel (Bf) and anise (Ba) in Beyköy Plain are more balanced than in other agro-ecosystems. 

Contrary to expectations, percent similarity analysis showed that agro-ecosystems selected in different geographical regions were similar to each other, regardless of plant pattern. It was observed that Epigean insect species assemblages did not show distribution according to plant pattern and were not directly related to plants. The epigean insect species sampled are seen to be affected by the altitude.