Uyarlanabilir içerik ve uyarlanabilir gezinme kullanılan hiper ortamların öğrencilerin başarıları doyumları ve bilişsel yüklenmelerine etkisi
The effect of hyper media on academic achievement satisfaction and cognitive load of students by using adaptive presentation and adaptive navigation
Yazar: MELTEM ERYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NURETTİN ŞİMŞEK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anova testi = Anova test ; Başarı = Success ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Hiperortam = Hypermedia ; Motivasyon = Motivation ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrenme ortamının uyarlanabilirliği ile uyarlanabilirliğin düzeylerinin öğrencilerin akademik başarılarına, doyumlarına ve bilişsel yüklenmelerine etkilerini belirlemektir. Araştırmanın deneysel süreci 2011-2012 döneminde Atılım üniversitesinde öğrenim gören, 1. ve 4. sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 120 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. 1. sınıf öğrencileri mühendislik dışındaki öğrencilerden, 4. sınıf öğrencileri mühendislikte okuyan öğrencilerden seçilmiştir. Araştırmada üç farklı ortam geliştirilmiştir. Uyarlanabilir olmayan, uyarlanabilir içerik bulunan ve uyarlanabilir gezinme bulunan ortamlar.Araştırma, tekrarlı ölçümler içeren 3X2'lik faktöryel desen çerçevesinde planlanıp, gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın iki bağımsız değişkeninden birisi olan uyarlanabilirliğin, içerik uyarlaması, gezinme uyarlaması ve uyarlamanın olmaması durumu olmak üzere üç; ikinci bağımsız değişken olan tekrarlı ölçümlerin ise ön test ve son test olmak üzere iki düzeyi vardır.Uyarlanabilir olmayan, uyarlanabilir içerik bulunan ve uyarlanabilir gezinme bulunan web ortamlarında çalışan öğrencilere ait başarı değişkeninin, ön test ve son test olarak uygulanmasından kaynaklı olarak tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için ANOVA testi (Repeated Measure ANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğrenme ortamının uyarlanabilirliği ile uyarlanabilirliğin düzeylerinin, öğrencilerin akademik başarıları üzerine etkisi olduğunu görülmüştür. Uyarlanabilir gezinme bulunan ortamda çalışan öğrencilerin akademik başarılarının, uyarlanabilir gezinme bulunan ve uyarlama bulunmayan ortamda çalışan öğrencilerinkinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden olan bilişsel yükün ölçülmesinde, Paas (1992) tarafından geliştirilen bilişsel yük ölçeği kullanılmıştır. Tek maddeden oluşan ölçek 7, 9 ve 11 dereceli olarak kullanılabilmektedir. Bu araştırmada 9'lu dereceleme kullanılmıştır. Grupların bilişsel yük puanları aritmetik ortalamaları arasında gözlenen farkların anlamlı olup olmadığını ve ortamlarla öğrencilerin ön bilgi düzeylerinin ölçümlere etkilerini belirlemek için, tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için ANOVA testi (Repeated Measure ANOVA) uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, uyarlanabilir gezinme ve uyarlanabilir içerik bulunan ortamlarda çalışan öğrencilerin bilişsel yüklenme durumlarının, uyarlama bulunmayan ortamda çalışan öğrencilerden daha düşük olduğu tespit edilmiştir. uyarlanabilir gezinme ve uyarlanabilir içerik bulunan ortamlarda çalışan öğrencilerin bilişsek yük puanları arasındaki fark ise anlamlı bulunmamıştır.Doyum ile ilgili ölçekler, deneysel sürecinin sonunda, sadece sontest olarak uygulandığından; gruplar arasında farklılık olup olmadığını test etmek için, diğerlerinden farklı olarak tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Gruplara göre farklılaştırılan ölçek, üç farklı ortam için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, uyarlanabilir gezinme bulunan ortamda yer alan öğrencilerin doyum düzeyleri, uyarlama olmayan ve uyarlanabilir içerik bulunan ortamlarda öğrenim gören öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur. Uyarlanabilir gezinme bulunan ortamda çalışan öğrencilerin doyum düzeylerinin diğer ortamlara göre farklılaşması, uyarlamanın düzeylerinin de (içerik ve gezinme) kendi içerisinde farklılaşabileceğini gösteren önemli bir bulgudur.Bütün ölçeklerin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla temel bileşenler (faktör) analizi tekniğinden yaralanılmış, güvenirliklerini belirlemek için iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alpha) hesaplanmıştır. Bilgi testi için ayrıca yapılan madde analizi çalışmasında t-testi kullanılmış ve bu testlerin güvenirliği Kuder-Richardson-21 (KR-21) tekniği ile belirlenmiştir. Araştırmanın tüm denencelerinin sınanmasında .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine effect of adaptability of the learning media and adaptability levels on the academic achievement, satisfaction and cognitive load of students. The experimental period of the research is applied to 120 students from the 1st and 4th year of their education at 2011-2012 semester who are studying at Atılım University. The students studying their 1st year have been chosen from the ones excluding the engineering field and the students studying their 4th year have been chosen among the engineering departments. Three different media have been developed during the research. Media have been design as with non adaptive, adaptive presentation based and adaptive navigation based environments.The research work has been designed and realized with the repeated measures within the frame of 3X2 factorial pattern. One of the two independent variables of the research which is adaptability has three levels that can be summarized as adaptive presentation, adaptive navigation and non adaptive; and the second independent variable that is the repeated measures has two levels as pre-test and final test.On the single factor that arises from the pre-test and final test application of the success variable that belong to the students working with the web media that consists of adaptive presentation, adaptive navigation and with non adaptive; two dimensional ANOVA test has been applied for the repeated measures. According to the obtained findings, the adaptability of the learning media and the levels of adaptability are seemed to have the influence on the students? academic success. It has been detected that the students who are working on the media where there is the adaptive navigation have a higher level academic success compared to the students who are working on the media with adaptive presentation and non adaptive.For the measurement of the dependent variable of research work which is cognitive load, cognitive load scale has been used that is developed by Paas in 1992. The scale that consists of a single material can be used in form of seven, nine each and eleven each. In this research work nine each assessment scale has been used. To identify whether there is a significant difference of the observations among the groups? cognitive load scores arithmetic averages? and to identify the influences of the pre-knowledge levels of the students on the media, ANOVA test has been applied on the single factor for the repeated measures (Repeated Measure ANOVA). According to the findings, the cognitive load situations of the students where there is a possibility of navigation and adaptive presentation is relatively less compared to the students where there is non adaptive. The difference between the cognitive load scores of the students from the adaptive presentation and adaptive navigation has not been assessed significant.Since the satisfaction related scales are applied at the end of the experimental period solely as a final test; in order to test whether there exists a difference among the groups, one-sided variance analysis (ANOVA) has been applied different from the others. The scale that has been modified according to the groups has been prepared separately for three different media. According to the results, the satisfaction levels of the students where there is a adaptive navigation is relatively higher compared to the ones where there is non adaptive and where there is the adaptive presentation. The differentiation of the satisfaction levels for the adaptive navigation compared to the other media can be considered as a significant finding that signals the variability of the adaptivity levels (presentation and navigation) internally.In order to examine all scales? structural validity basic components (factor) analysis technique is used, and to determine the reliabilities internal coherence coefficients (Cronbach Alpha) have been calculated. For the knowledge test in the material analysis work t-test has been applied and the reliability has been determined with the Kuder-Richardson-21 (KR-21) technique. For the test of entire attempts .05 significance level has been considered as basis.