Birinci basamakta postpartum depresyon riski ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of postpartum depression risk and associated factors in primary care
Yazar: AYŞEGÜL ÖZSALİH YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ATEŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Risk faktörleri = Risk factors ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Postpartum depresyon, doğumdan sonraki bir yıl içinde görülen ve psikotik
içerikte olmayan majör depresyon atağıdır. Postpartum depresyon hem anne ve bebek 
hem de tüm aile için ciddi sonuçlara neden olabileceğinden önemli bir halk sağlığı 
sorunudur. Çalışmamızda, birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran 0-12 ay 
bebeği olan kadınlarda postpartum depresyon riskinin belirlenmesi ve 
sosyodemografik risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız Temmuz 2020 ile Ocak 2021 tarihleri arasında 
Trabzon ilinde üç farklı bölgedeki aile sağlığı merkezinde kesitsel, tanımlayıcı bir 
araştırma olarak 196 katılımcı ile gerçekleştirildi. Gönüllü katılımcılara demografik 
bilgiler anketi ve Edinburg Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) yüz yüze görüşme 
tekniği ile uygulandı. EPDÖ skoru ≥13 olan katılımcılar PPD riski var kabul edildi. 
Bulgular: Katılımcıların EPDÖ skoru ortancası 4,00 (0,00-26,00) idi. Çalışmamızda 
postpartum depresyon risk sıklığı %16,3 (n=32) olarak bulundu. Katılımcıların erken 
evlenme yaşı, düşük aylık gelir düzeyi, eşin çalışmıyor olması, birden fazla çocuk 
sahibi olmak, gebeliğin planlı olmaması, bebeğin yoğun bakımda yatış öyküsü olması, 
bebeğin hastalık öyküsü, eş ile ilişki ve gebelikte eş desteğinin kötü olması, depresyon 
ya da postpartum depresyon öyküsü, gebelikte sigara kullanımı ve hayatında stresör 
faktör varlığı postpartum depresyon riski ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda, yaklaşık 6 kadından birinin postpartum depresyon riski altında 
olduğu saptandı. Postpartum depresyon, annenin işlevselliğini sınırlayan ve yaşam 
kalitesini düşüren, birinci basamak sağlık çalışanları için önemli psikiyatrik 
hastalıklardandır. Bu nedenle kadınlar doğum sonrası dönemde değerlendirilmeli ve 
postpartum depresyon ile ilişkili risk faktörleri göz önünde bulundurularak psikososyal 
olarak takip edilmelidir.

Abstract:
Aim: Postpartum depression is a major depressive episode that is not psychotic and 
occurs within one year after birth. Postpartum depression is a significant public health 
problem as it can have serious consequences for both mother and baby and the whole 
family. In our study, it was aimed to determine the risk of postpartum depression and 
to evaluate the sociodemographic risk factors in women with 0-12 months old babies 
who applied to primary health care institutions.
Method: Our study was carried out with 196 participants as a cross-sectional, 
descriptive study in family health centers in three different regions in Trabzon between 
July 2020 and January 2021. The demographic information questionnaire and the 
Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) was applied to the volunteer 
participants by face-to-face interview technique. Participants with an EPDS score of 
≥13 were considered to have increased PPD risk.
Results: The median EPDS score of the participants was 4.00 (0.00-26.00). In our 
study, the risk of postpartum depression was found to be 16.3% (n=32). In addition, 
early marriage age, low monthly income, unemployed spouse, having more than one 
child, unplanned pregnancy, history of hospitalization of the baby in intensive care
unit, history of illness in the baby, poor relationship with spouse, insufficient spouse 
support during pregnancy, history of depression or postpartum depression, smoking 
during pregnancy and the presence of a stressor in mother's life were associated with 
the increased postpartum depression risk (p<0.05).
Conclusion: In our study, it was observed that approximately 1 out of 6 women was
at risk of postpartum depression. Postpartum depression is one of the important 
psychiatric diseases for primary health care workers that reduces the quality of life of 
the mother. Therefore, women should be evaluated during the postpartum period and 
followed psychosocially considering the risk factors associated with postpartum 
depression.