Ana fikir bulma stratejisi öğretiminin ana fikir bulma ve okuduğunu anlamaya etkisi
The effect of main idea strategy instruction on finding main idea and reading comprehension
Yazar: GÜLHİZ PİLTEN
Danışman: DOÇ.DR. HAYATİ AKYOL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Son dönemlerde yapılan çalısmalar ana fikri belirlemenin önemini ortayakoymakta ve arastırmacılar ana fikir olusturma becerisini hazırladıkları okudugunuanlama becerileri listelerinde daima üst sıralarda yer vermektedirler. Nitekim bazıyazarlar ana fikri ?okudugunu anlama tekerleginin merkezi? olarak tanımlamaktadır.Bu arastırmada ana fikir bulma stratejileri ögretiminin, ana fikir bulma veokudugunu anlamaya etkisi arastırılmıstır. Deney grubu ögrencilerine uygulanan anafikir bulma stratejileri ögretimi ile, kontrol grubu ögrencilerine uygulanan gelenekselyapıdaki ögretimin, ögrencilerin okudugunu anlama ve ana fikir bulma becerileriningelisimine etkisi karsılastırılmıstır. Bu amaçla asagıdaki sorulara cevap aranmıstır:lkögretim 5. sınıf ögrencilerinden, ana fikir bulma stratejileri ögretimi yapılangrupla geleneksel ögretim yapılan grup arasında:1. Metnin ana fikrini bulma becerileri bakımından farklılasma var mıdır?2. Metnin konusunu bulma becerileri bakımından farklılasma var mıdır?3. Okudugunu anlama becerileri bakımından farklılasma var mıdır?lkögretim 5. sınıf ögrencilerinden, ana fikir bulma stratejisi ögretimi yapılan gruplageleneksel ögretim yapılan grubun:4. Metnin konusunu bulma becerileri, metnin türüne göre farklılasmakta mıdır?5. Metnin ana fikrini bulma becerileri, metnin türüne göre farklılasmakta mıdır?6. Okudugunu anlama becerileri, metnin türüne göre farklılasmakta mıdır?Bu arastırma, ön test ? son test kontrol gruplu deneme modelinde birarastırmadır. Uygulanacak ana fikir bulma stratejisinin islerliginin ve bu stratejininuygulamada ne kadar etkili oldugunun belirlenmesi amacıyla 3 hafta süre ile ikifarklı gruba pilot uygulama yapılmıstır. Bunlardan biri deney ve kontrol grubudısında bir gruba digeri ise deney grubuna uygulanmıstır.Arastırmanın çalısma grubunu, Ankara il merkezinde bulunan ve egitimögretim hizmetleri Millî Egitim Bakanlıgı tarafından yürütülmekte olan EminSaglamer lkögretim Okulunun 5/A (kontrol grubu) ve 5/B (deney grubu) sınıflarıolusturmaktadır.iiiDeney grubuna ana fikir bulma stratejileri ögretimi yapılırken kontrolgrubuna geleneksel ögretim uygulanmaya devam edilmistir. Deneysel uygulamasüresince deney ve kontrol gruplarında aynı metinler islenmistir. Arastırmaverilerinin toplanmasında arastırmacı tarafından gelistirilmis olan Gözlem Formları,Ögretmen ve Ögrenci Görüsme Formları, Okudugunu Anlama ve Ana Fikir BulmaÖlçegi ön test ve son test formları kullanılmıstır. Nicel verilerin analizinde; yüzde,frekans, aritmetik ortalama, bagımsız gruplar için t testi gibi istatistiksel tekniklerkullanılmıstır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz teknigi kullanılmıstır.Arastırma bulgularına göre; lkögretim 5. sınıf ögrencilerinden, ana fikirbulma stratejileri ögretimi yapılan deney grubuyla, geleneksel ögretim yapılankontrol grubu arasında ;1. Metnin ana fikrini bulma becerileri bakımından deney grubu lehine anlamlı birfark bulunmustur.2. Metnin konusunu bulma becerileri bakımından deney grubu lehine anlamlı birfark bulunmustur.3. Okudugunu anlama becerileri bakımından deney grubu lehine anlamlı bir farkbulunmustur.4. Metnin konusunu bulma becerileri bakımından bilgi verici metinlerde anlamlı birfark bulunmazken, hikâye edici metinlerde deney grubu lehine anlamlı bir farkbulunmustur.5. Metnin ana fikrini bulma becerileri bakımından bilgi verici metinlerde anlamlıbir fark bulunmazken, hikâye edici metinlerde deney grubu lehine anlamlı birfark bulunmustur.6. Okudugunu anlama becerileri bakımından hem bilgi verici metinlerde hem dehikâye edici metinlerde deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmustur.

Abstract:
Recent studies have pointed the importance of the main idea determinationand researchers always give a top place to the skill of the finding main idea in lists ofreading comprehension skills they prepared. As a matter of fact, some researchersdefine the main idea as ?the center of the reading comprehension wheel?.In this study, the impact of teaching finding main idea strategies on thefinding main idea and reading comprehension was investigated. Teaching findingmain idea strategies applied to the students in experimental group and traditionalteaching method applied to students in control group were compared on the basis ofthe impact on the improvement of reading comprehension and finding main ideaskills. For this purpose, the answers of the following questions were searched:Between the experimental and control groups;1. Is there any difference in finding main idea skills?2. Is there any difference in finding the topic?3. Is there any difference in reading comprehension skills?Between the experimental and control groups;4. Does the skill of finding topic differ depending on the type of text?5. Does the skill of finding main idea differ depending on the type of text?6. Does the skill of reading comprehension differ depending on the type oftext?In this study, a pretest-posttest with control group model approach was used.A pilot study was conducted for 3 weeks to determine the applicability and theeffectiveness of the finding main idea strategy in the application. One of these groupwas out of control and experimental group, while, the other group was experimentalgroup.vThe study groups comprise 5/A (control group) and 5/B (experimental group)classes in Emin Saglamer Primary School, a public school in which instruction wasconducted by Ministry of National Education.While experimental group was taught finding main idea strategies, traditionalteaching was continued in control group. The same texts were used in both groupsduring the study. Data were collected using Observation Forms, Interview Forms forStudents and Teachers, Reading Comprehension and Finding Main Idea Forms aspretests-posttests, which were developed by the researcher. In the analysis ofqualitative data, some statistical techniques, such as; percentage, frequency, averageand t test for independent groups were used, while, the analysis of quantitative datawere done using descriptive statistical method.Study results showed that between experimental and test groups;1. A significant difference was found in experimental group?s favorregarding finding main idea skills.2. A significant difference was found in experimental group?s favorregarding skills of finding topic.3. A significant difference was found in experimental group?s favorregarding reading comprehension skills.4. Regarding the skills of finding topic; although no significant differencewas observed between groups in expository texts, a significant differencewas observed in experimental group?s favor in narrative texts.5. Regarding the skills of finding main idea; although no significantdifference was observed between groups in expository texts, a significantdifference was observed in experimental group?s favor in narrative texts.6. Regarding reading comprehension skill, a significant difference wasobserved in experimental group?s favor not only in expository texts, butalso in narrative texts