İstanbul'daki raylı sistemlerde gürültü düzeylerinin belirlenmesi ve raylı sistem kullanıcılarında odyolojik değerlendirme
Determination of noise levels on rail systems in İstanbul and audiological evaluation of rail system users
Yazar: SELVER AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BÜLENT ŞERBETÇİOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: İstanbul metrosu = Istanbul metro ; İşitme kaybı-gürültüye bağlı = Hearing loss-noise induced

Özet:
Kentsel yaşantının vazgeçilmezi olan raylı ulaşım sistemlerinin, yaşantı için verimli ve kolaylaştırıcı etkisi olmasına rağmen meydana getirdiği gürültü kirliliğinin işitme sistemi üzerindeki tehlikesi göz ardı edilmemelidir.  Çalışmada İstanbul'da yer alan 8 metro ve 3 tramvay seyahat eden bir yolcunun günün en yoğun zaman dilimleri olan sabah 08:00-10:00 ve akşam 17:00-19:00 saatleri arasında maruz kalacakları gürültü düzeyleri ölçümlendi. Ölçüm boyunca eş değer ses basınç seviyesini değerlendirmek için Leq; ölçüm boyunca en yüksek ses düzeyi için Lmax; minimum ses düzeyi için Lmin ve tepe değeri için ise Lpeak değerleri kayıt altına alındı.  11 raylı ulaşım sisteminde toplamda ölçümlenen 192 istasyonda vagon içi Leq ortalaması 73,46 dBA, Lpeak ortalaması 100,39 dBA olarak elde edildi. En az 7 yıldır günde en az 1 saat raylı sistem kullanan 24 kişi ve düzenli olarak raylı sistem kullanımı olmayan 24 kişinin odyolojik değerlendirmeleri yapıldı. Tüm örneklemde yer alan bireylerin her bir oktav frekansta 25 dB HL'den daha iyi eşiklere sahip olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı görüldü. Raylı sistem kullanım durumuna bağlı olarak katılımcıların gürültüde konuşmayı ayırt etme durumlarını değerlendirmek üzere Türkçe HINT bataryası kullanıldı. Gürültünün sağdan ve soldan sunulduğu koşulda anlamlı farklılık gözlenmezken; gürültünün önden sunulduğu koşulda ve HINT bileşke değerinde anlamlı farklılık gözlendi (p<0,05). Yolcuların 73,46 dBA seviyesindeki çevresel gürültüye maruz kalmaları saf ses işitme eşiklerinde değişiklik yaratmasa da HINT testinde elde edilen istatistiksel anlamlı farklılık, çevresel gürültü olarak bu ses seviyenin göz ardı edilmemesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Although railway transportation systems, which are indispensable for urban life, have an efficient and facilitating effect on life, the dangers of noise pollution on the hearing system should not be ignored. In this study, the noise levels to which a passenger travelling on 8 subways and 3 trams in Istanbul would be exposed between 08:00-10:00 (AM) and 5.00-7.00 (PM) which are the busiest times of the day. During the measurement, Leq values were recorded to evaluate the equivalent sound pressure level, Lmax for the highest sound level, Lmin for the minimum sound level and Lpeak for the peak value. In 192 stations measured across 11 rail transportation systems, the average in-railcar Leq was 73.46 dBA and the average Lpeak was 100.39 dBA. Audiologic evaluations were performed on 24 people who had been regularly using the rail system for at least 1 hour a day for at least 7 years and 24 people who do not regularly using the railway system. It was observed that the individuals tested had thresholds better than 25 dB HL in each octave frequency and did not create a statistically significant difference. The Turkish HINT was used to assess the speech discrimination in noise for study and control groups. Although no significant difference was observed in the condition where the noise was presented from the right and left sides, a significant difference was observed in the condition where the noise was presented from the front and in the HINT composite value (p<0.05). Although in-station exposure to environmental noise at 73.46 dBA did not cause any change in pure tone hearing thresholds, the statistically significant differences obtained in the HINT test indicate that this sound level should not be ignored as environmental noise.