Sürdürülebilirlik ve kırsal turizm bağlamında taraklı destinasyonunun koruma-kullanma dengesinin tespiti
Determination of the protection-use balance of tarakli destination in the context of sustainability and rural tourism
Yazar: SELİN USTA
Danışman: PROF. DR. SAİD KINGIR
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Kırsal alanların; doğal, kültürel ve tarihsel değerlerinin kırsal turizm amacı ile kullanımlarında sürdürülebilirlik anlayışıyla değerlendirilmesi ve korunması oldukça önemlidir. Fakat kırsal kalkınma amacı ile kırsal alanlar turizm faaliyetlerine açılmakta, kırsal alanların sürdürülebilir anlayışla turizme kazandırılma niyetine yönelik olarak turizme açılan bu alanlar, doğal görünümünden ve kültürel dokusundan uzaklaşarak ticarileşmektedir. Bu noktada; kırsal alanlar kırsal turizm amaçlı kullanılmalı mı, yoksa turizm faaliyetleri için kullanılmamalı mı ikilemi ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Sakarya ili Taraklı İlçesi turizminin potansiyeli ve turizme kazandırıldıktan sonra yaşanan değişimler üzerine odaklanmıştır. Çalışmada öncelikle ilgili yazın taranarak, kırsal alanlar ve Taraklı'nın turizm değerleri belirlenmiş, turizm potansiyeli araştırılmış, sürdürülebilir kırsal turizm uygulamalarına değinilerek koruma-kullanma ikileminde sürdürülebilir kırsal turizm konusu irdelenmiştir. Çalışma kırsal turizm konusunda yapılan çalışmalardan farklı olarak, turizme ve kırsal turizme koruma kullanma ikileminde, eleştirel bir perspektiften bakmakta; turizmin doğal ve sosyo-kültürel çevrenin korunarak nasıl yapılabileceğini irdelemektedir. Sosyal ve kültürel değişimlerin incelenmesi açısından çalışma nitel araştırma yöntemleri kullanılarak tasarlanmıştır.
Araştırma sonucunda tespit edilenler şu şekilde sıralanabilir; Taraklı turizmin gelişmesine uygun bir bölge yapısına sahiptir. Somut kültürel varlıkların koruma kullanma ikilemi kapsamında ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda turizm paydaşları ve yerel halk nezdinde yapılması gerekenlerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Taraklı kendine özgü yerel mimarisi, doğal varlıkları, gastronomi alanındaki değerleri ile ön plana çıkan bir coğrafyadır. Yöneticilerin ve bölgede girişimde bulunanların (turizm paydaşları, yöneticiler, sivil toplum örgütleri) yapmış oldukları tanıtım ve pazarlama etkinliklerinde kültürel öğelere yeterince ver vermediği saptanmış; etkinliklerde bu ögelere daha fazla alan açılmasının gelecek olan turistlerin bakış açısını etkileyeceği ve her anlamda yöresel ve kültürel değerlerin ön plana çıkmasını sağlayacağı sonucuna varılmıştır. Bir başka tespit Taraklı ilçesinde alt ve üst yapı sorunlarının programlı yatırımlar halinde giderilmesi gerektiği şeklinde olmuştur. Yörenin turizm kapsamında istihdam konusunda eksik olduğu yapılan görüşmeler sonucunda tespit edilen bir diğer unsudur. Ayrıca yerel halkın ve turizm paydaşlarının katılımı ile etkin bir turizm planlamasına ihtiyaç vardır.   
 
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Kırsal Turizm, Taraklı, Koruma-Kullanma, İkilem

Abstract:
Rural areas; ıt is very important to evaluate and protect natural, cultural and historical values with an understanding of sustainability in their use for rural tourism purposes. However, rural areas are opened to tourism activities for the purpose of rural development, and these areas opened to tourism with the intention of bringing rural areas to tourism with a sustainable approach are becoming commercialized, moving away from their natural appearance and cultural texture. At this point; The dilemma arises whether rural areas should be used for rural tourism purposes or not for tourism activities. In this context, the study focused on the tourism potential of Taraklı District of Sakarya province and the changes experienced after it was brought into tourism. In the study, first of all, by scanning the relevant literature, the tourism values of rural areas and Taraklı were determined, the tourism potential was investigated, and the issue of sustainable rural tourism in the conservation-use dilemma was examined by touching on sustainable rural tourism practices. Unlike other studies on rural tourism, the study looks at tourism and rural tourism from a critical perspective in the dilemma of using protection and examines how tourism can be done by protecting the natural and socio-cultural environment.
The findings as a result of the research can be listed as follows; Taraklı has a regional structure suitable for the development of tourism. It has been determined that what needs to be done by tourism shareholders and local people has not been fulfilled within the scope of the conservation-use dilemma of tangible cultural assets and in line with sustainability principles. Taraklı is a geography that stands out with its unique local architecture, natural assets and gastronomy values. It has been determined that managers and those who initiate initiatives in the region (tourism shareholders, managers, non-governmental organizations) do not give enough attention to cultural elements in their promotional and marketing activities; It has been concluded that providing more space for these elements in events will affect the perspective of future tourists and will ensure that local and cultural values come to the fore in every sense. Another determination was that infrastructure and superstructure problems in Taraklı district should be resolved as programmed investments. Another element that was determined as a result of the interviews was that the region was lacking in employment within the scope of tourism. Additionally, there is a need for effective tourism planning with the participation of local people and tourism shareholders.


Keywords: Sustainability, rural tourism, using protection Tarakli, dilemma