Sağlıkta şiddet araştırmaları üzerine sistematik bir derleme
A systematic review of violence in health studies
Yazar: LÜTFULLAH KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. AYFER FERDA ERDEM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Sağlıkta şiddet haberleri ile her geçen gün daha fazla karşılaşılmaktadır. Mesleklerini
icra ederken şiddete uğrayan sağlık çalışanları kendini sürekli tehdit altında hissetmekte,
tedirginlik yaşamakta, motivasyonları düşmekte ve tükenmişlik hissi artmaktadır. Sağlıkta
yaşanan şiddet olayları sadece mesleğini icra eden sağlıkçıları değil, diğer hasta ve hasta
yakınları ile sağlık sistemini de olumsuz etkilemektedir.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de son yıllarda önemli artış gösteren sağlıkta şiddet
olgusu üzerine yapılan lisansüstü tez çalışmalarını sistematik derleme yöntemiyle incelemek;
şiddetin türü, nedenleri, sonuçları ve gerçekleşme şekli ile ilgili belirlenen ortak sonuçları öne
çıkarmaktır. Sağlıkta şiddet konusunun detaylı bir biçimde anlaşılması, bu konudaki karar ve
politikaların bilimsel verilere dayanması açısından önemli olacaktır.
Araştırmanın kapsamını, dahil edilme ve hariç bırakma kriterlerine göre seçilen ve
Ulusal Tez Merkezinde erişim izni olan 15 lisansüstü tez oluşturmuştur. Bulgular, sağlık
çalışanlarının yüksek oranda en az bir kez şiddete maruz kaldıklarını göstermektedir. En sık
yaşanan şiddet türü sözlü şiddettir ve bunu fiziksel şiddet izlemektedir. Erkek sağlık
çalışanları fiziksel, kadın sağlık çalışanları ise sözlü şiddete daha fazla maruz kalmışlardır.
Sağlık kuruluşları içinde yaşanan şiddet vakaları ağırlıklı olarak acil servislerde ve
polikliniklerde geçmektedir. Şiddete başvuranlar yüksek oranlarda erkek ve hasta yakınlarıdır.
Şiddete başvurma nedenleri hasta ve yakınlarının haksız talepleri, uzun bekleme süreleri,
iletişim sorunları, tedaviden memnun olmama gibi konularla ilişkili görülmektedir.
Şikâyetlerin bildirim oranı, şiddete uğrama oranından düşüktür. Uygulanan sağlık politikaları;
medyanın toplumu yanlış yönlendirmesi, şiddet olaylarıyla ilgili hukuki ve idari süreçlerin
etkili sonuçlar üretmemesi, şiddeti artıran temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Şiddet, Sağlıkta Şiddet, Sistematik Derleme

Abstract:
A SYSTEMATIC REVIEW ON VIOLENCE RESEARCH IN HEALTH
 The news of violence in health is encountered more and more every day. Health
workers who are exposed to violence while performing their profession feel themselves under
constant threat, experience uneasiness, decrease their motivation and increase the feeling of
burnout. Violence in health affects not only healthcare professionals, but also other patients
and their relatives, as well as the healthcare system.
The aim of this study is to examine the postgraduate thesis studies on the phenomenon
of violence in health, which has increased significantly in recent years in Turkey, with a
systematic compilation method; to highlight the common conclusions about the type, causes,
consequences and realization of violence. It will be important to understand the issue of
violence in health in detail, so that decisions and policies on this issue are based on scientific
data.
The scope of the research consisted of 15 postgraduate theses, which were selected
according to the inclusion and exclusion criteria and were granted access by the National
Thesis Center. The findings show that healthcare workers are exposed to violence at a high
rate at least once. The most common type of violence is verbal violence, followed by physical
violence. Male healthcare workers were more exposed to physical violence, while female
healthcare workers were more exposed to verbal violence. Cases of violence experienced
within health institutions are mostly experienced in emergency services and polyclinics.
Perpetrators of violence are mostly men and their relatives. Reasons for resorting to violence
seem to be related to issues such as unfair demands of patients and their relatives, long
waiting times, communication problems, and dissatisfaction with treatment. The reporting
rate of complaints is lower than the rate of exposure to violence. Implemented health policies;
The media's misdirection of society, the failure of legal and administrative processes to
produce effective results regarding violence are the main factors that increase violence.
Keywords: Violence, Violence in Health, Sistematic Review.