Türkiye'de tefsir tarihi yazımının gelişimi (1968-2019) -İsmail Cerrahoğlu ve İsmail Çalışkan'ın tefsir tarihi kitapları bağlamında-
The development of tafsīr historiography in Turkey (1968-2019) -in the context of İsmail Cerrahoglu and İsmail Çaliskan's tafsīr historiography books-
Yazar: ELİF BÜŞRA CANKURTARAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARAGÖZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Tefsir = Commentary

Özet:
TÜRKİYE'DE TEFSİR TARİHİ YAZIMININ GELİŞİMİ
(1968-2019) -İSMAİL CERRAHOĞLU VE İSMAİL ÇALIŞKAN'IN TEFSİR TARİHİ KİTAPLARI BAĞLAMINDA-
Elif Büşra CANKURTARAN
Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2024
Danışman: Prof. Dr. Mustafa KARAGÖZ
ÖZET
Bu çalışmanın konusu 1968-2019 tarihleri arasında Türkiye'de yazılan tefsir tarihi eserleri ve tefsir tarihi yazımının süreç içerisindeki değişimi/gelişimidir.
Bu çalışma ile çağımızda yazılan tefsir tarihi eserlerini tanıtarak kayıt altına almak, özellikle İsmail Cerrahoğlu (ö. 2022) ve İsmail Çalışkan'ın Tefsir Tarihi adlı kitaplarının karşılaştırmalı tahlilini yapmak, ardından tefsir tarihi yazımına getirilen eleştiriler de dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerle süreç içinde tefsir tarihi yazımının gelişimini görmek ve bu alanda çalışma yapacak olanlara bir gelişim haritası sunmak hedeflenmektedir.
Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde tefsir tarihi eserleri tanıtılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise İsmail Cerrahoğlu ve İsmail Çalışkan'ın Tefsir Tarihi adlı eserlerinin karşılaştırmalı tahlili ile aralarındaki farklılıklar tespit edilmiş ve tefsir tarihi yazımına yapılan eleştiriler doğrultusunda iki eserin kritiği yapılmıştır.
Sonuçta ise Türkiye'de konulu tefsir tarihi yazımının ilgili tarihler arasındaki tarihî seyri, tefsir tarihi yazımında yaşanan değişimler ortaya konulmuş ve alanda çalışma yapacak olanlara Türkiye'de tefsir tarihi yazımının gelişimine dair bir perspektif sunulmuştur.
Anahtar Kelimler: Tefsir, Tefsir Tarihi, Tefsir Tarihi Yazımı, İsmail Cerrahoğlu, İsmail Çalışkan.

Abstract:
THE DEVELOPMENT OF TAFSĪR HISTORIOGRAPHY IN TURKEY
(1968-2019) -IN THE CONTEXT OF ISMAIL CERRAHOGLU AND ISMAIL CALISKAN'S TAFSĪR HISTORIOGRAPHY BOOKS-
Elif Büşra CANKURTARAN
Erciyes University, Graduate School of Social Sciences
Master's Thesis, September 2024
Supervisor: Prof. Mustafa KARAGÖZ
ABSTRACT
This study examines tafsīr historiography in Turkey between 1968 and 2019, and the evolution/development of tafsīr historiography works.
The primary objective this study is introducing and documenting history of tafsīr studies, evaluating the development of tafsīr historiography over time in the light of comperative analysis and critiques of Ismail Cerrahoglu's and Ismail Caliskan's "Tefsir Tarihi" (History of Tafsīr) studies, and providing a developmental map in this field for researchers.
In this context, the first part of the study introduces works about history of tafsīr. The second part conducts a comparative analysis of İsmail Cerrahoglu's and İsmail Caliskan's "Tefsir Tarihi" (History of Tafsīr) books, identifying differences between them and critiquing both works based on criticisms directed at tafsīr historiography.
In conclusion, the study outlines the historical trajectory and changes in tafsīr historiography in Turkey during the specified periods, offering a developmental map of tafsīr historiography in Turkey for researchers in this field.
Key Words: Tafsīr, History of Tafsīr, Historiography of Tafsīr, Ismail Cerrahoglu, Ismail Caliskan