Ortaokul öğrencilerine uygulanan Benlik Saygısı Geliştirme Programı'nın benlik saygısı ve akran zorbalığı mağduriyetine etkisi
The effect of "Self-esteem Development Program" applied to secondary school students on self-esteem and peer bullying victimization
Yazar: ELİF SIR
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN LÖK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu çalışma, ortaokul öğrencilerine uygulanan Benlik Saygısı Geliştirme Programı'nın benlik saygısı ve akran mağduriyetine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Bu araştırma ön test son test deseninde tasarlanmış randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırma Konya ilinin Karatay ilçesinde yer alan Uluırmak Hürriyet İmam Hatip Ortaokulunda altıncı sınıfta öğrenim görmekte olan 66 akran zorbalığı mağduru öğrenci (müdahale:33, kontrol:33) ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Müdahale grubunda yer alan öğrencilere haftada bir olacak şekilde sekiz hafta boyunca Benlik Saygısı Geliştirme Programı uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan öğrenciler ise rutin eğitim-öğretim programına devam etmiştir. 
Benlik Saygısı Geliştirme Programı uygulanan ortaokul öğrencilerinde benlik saygısı artırmıştır. Benlik Saygısı Geliştirme Programı uygulanan ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığını azaltmıştır. Program sonrasında müdahale grubunda yer alan öğrencilerin "Benlik Saygısı" puan ortalamasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05).  Müdahale öncesinde müdahale ve kontrol grubunda yer alan öğrenciler arasında Akran Zorbalığı toplam puanında anlamlı fark yoktur (p>0,05).  Müdahale sonrasında müdahale grubunda yer alan öğrencilerde Akran Zorbalığı toplam puanı kontrol grubuna göre daha fazla azalmıştır. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca akran zorbalığının tüm alt boyutlarında azalma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu araştırmanın sonuçlarından yola çıkarak Benlik Saygısı Geliştirme Programı'nın ortaokul öğrencilerinde benlik saygısını geliştirme ve akran zorbalığını azaltmada etkili bir müdahale yöntemi olduğu ifade edilebilir.
Anahtar Sözcükler: Benlik saygısı; akran zorbalığı; ortaokul öğrencileri; psikiyatri hemşireliği

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of the Self-Esteem Development Program applied to secondary school students on self-esteem and peer victimization.  This research is a randomized controlled study designed in a pre-test post-test design. The research was carried out with 66 students who were victims of peer bullying (intervention: 33, control: 33) studying in the sixth grade of Uluırmak Hürriyet Imam Hatip Secondary School in Karatay district of Konya province. Personal Information Form, Peer Bullying Scale Adolescent Form, Rosenberg Self-Esteem Scale were used to collect data. The Self-Esteem Development Program was applied to the students in the intervention group for eight weeks, once a week. The students in the control group continued the routine education program.  
The Self-Esteem Development Program has increased the self-esteem of middle school students. It has reduced peer bullying. After the program, a significant difference was found in the mean score of "Self-Esteem" of the students in the intervention group (p<0,05). At the same time, while there was no statistically significant difference between the initial mean scores of the Total Peer Bullying sub-dimension of the students in the experimental and control groups (p>0,05), the peer bullying score average of the students in the intervention group was higher than that of the students in the experimental group after the application. It was determined that the difference between the groups was found to be significantly reduced, and the difference between the groups was found to be statistically significant (p<0,001). In addition, it was concluded that there was a decrease in all sub-dimensions of peer bullying (p<0,05). 
Based on the results of this research, it can be stated that the Self-Esteem Development Program is an effective intervention method in improving self-esteem and reducing peer bullying in secondary school students.
Key words: Self respect; peer bullying; middle school students; psychiatric nursing