Nöropatisi olan Tip 2 diyabetli bireylerde öz etkililik, uyum ve ağrının değerlendirilmesi
Evaluation of  self-efficacy, compliance and pain in individuals with Type 2 diabetes neuropathy
Yazar: ZÜBEYDE DOĞANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Hemşirelik = Nursing ; Nöropatiler = Neuropathies ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Uyum = Adaptation ; Uyum güçlüğü = Adjustment problems ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışma nöropati gelişen Tip 2 diyabetli bireylerde öz etkililik düzeylerini ve hastalığa  uyumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirildi. Araştırma bir üniversite hastanesinin Dahiliye Kliniği'nde Ocak 2022 - Nisan 2022 tarihleri arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve kliniğe yatışı kabul edilen 190 diyabetli birey ile gerçekleştirildi. Veriler, kişisel bilgi formu, Tip 2 Diyabet Öz Etkililik Ölçeği, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ve LANSS Ağrı Skalası kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplandı. Veriler, IBM SPSS 22.0 versiyonu kullanılarak analizleri yapıldı. Tip 2 DM'si olan bireylerin öz etkililik ve hastalığa uyumları arasında negatif yönde düşük düzeyde ilişki (r: -0.349, p<0,001) ve ağrı skalası arasında pozitif yönde çok düşük düzeyde ilişki (r: 0.282, p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Tip 2 diyabet öz etkililik ölçeği puan ortalaması 57.252±14.48, kronik hastalıklara uyum ölçeği puan ortalaması 77.589±10.35  ve LANSS ağrı skalası ortalaması 12.031±5.87 olarak bulundu. Buna göre; bireylerin öz etkililiklerinin düşük, hastalık uyumlarının orta düzeyde ve ağrılarının nöropatik olduğu belirlendi. Bireylerin glisemik değerleri, AKŞ değeri ortalaması 154.65±56.14, TKŞ değeri ortalaması 220.47±85.09 ve HbA1C değeri ortalamasının % 8.76±1.78 olarak bulunması çalışma sonucunu destekler niteliktedir.  Diyabetli bireylerde glisemik ve metabolik kontrolün önemi konusunda farkındalık oluşturulması, diyabetli hemşireliği yaygınlaştırılmalı, bu konuda uzmanlaşan hemşireler yetiştirlmeli ve sayıları arttırılmalı, yabireylere hastalığa ilişkin kalıcı davranış değişikliği kazandırılması için hemşireler tarafından planlama yapılıp uygulama ile desteklenmesi, düzenli takip sistemlerinin ve sıklığının arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted in order to examine the self-efficacy levels and adaptation to the disease in individuals with Type 2 diabetes who developed neuropathy. The study was conducted in the Medical Surgical Clinic of a university hospital  between  January 2022 and April 2022, with 190 individuals with diabetes who met the inclusion criteria and were admitted to the clinic. Data were collected face to face by the researcher using a invidual information form, Type 2 Diabetes Self-Efficacy Scale Chronic Disease Adaptation Scale and LANSS Pain Scale. Data were analyzed using IBM SPSS version 22.0. A There is a low negative correlation (r: -0.349, p<0.001) between individuals with type 2 DM and their self-efficacy and adherence to the disease, and a very low positive correlation between the pain scale (r: 0.282, p<0.001) statistically significant. found. The mean score of the Type 2 diabetes self-efficacy scale was 57.252±14.48, the mean score of the scale of adherence to chronic diseases was 77.589±10.35, and the mean of the LANSS pain scale was 12.031±5.87. According to this; It was determined that the self-efficacy of the individuals was low, their disease compliance was moderate, and their pain was neuropathic. The fact that the glycemic values of the individuals were found to be 154.65±56.14, the average TCS value was 220.47±85.09, and the average HbA1C value was 8.76±1.78%, which supports the results of the study.  It is recommended to raise awareness about the importance of glycemic and metabolic control in individuals with diabetes, to expand diabetes nursing, to train specialist nurses and to increase their numbers, to make planning and support by nurses, to increase regular follow-up systems and frequency in order to provide permanent behavioral changes to individuals regarding the disease.