Problem çözme becerileri yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin karar verme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the decision making strategies of university students who have higher and lower problem solving skills from the point of view of some variables
Yazar: MELTEM DEVELİOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada problem çözme becerileri yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin karar verme stratejileri; sınıf düzeyleri, cinsiyetleri, ailenin aylık geliri, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırma 2000-2001 öğretim yılı bahar döneminde Ankara Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampusu Eğitim Fakültesi ve Fen Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 1. ve 4. sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Toplamda 520 öğrenci araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmanın bağımlı değişkeni olan karar verme stratejilerini belirlemek için Kuzgun (1992) tarafından geliştirilen "Karar Stratejileri ölçeği" kullamlmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni olan problem çözme becerilerini değerlendirmek amacıyla Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen"Problem Çözme Envanteri" kullamlmıştır. Araştırmanın diğer bağımsız değişkenleri için araştırmacı tarafından geliştirilen"Kişisel Bilgi Formu'"kullamlmıştır. Araştırmada ele alman değişkenlere göre karar verme stratejilerinin anlamlı olarak değişip değişmediğine iki yönlü varyans analizi ile bakılmıştır. Temel etkisi anlamlı çıkan değişkenlere ilişkin grupların ortalamaları arasındaki farklar gözlenen ortalamalara göre değerlendirilmiştir. Araştırmada hata payımn üst sının.05 kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir; Sınıf düzeyine göre bakıldığında; hem 1. sınıf hem de 4. sınıf üniversite öğrencilerinde problem çözme becerisi düşük olan grubun yüksek olan gruba kıyasla daha çok içtepiselkarar verme stratejisi kullandığı görülmüştür. Buna karşın mantıklı karar verme ve kararsızlık stratejisini kullanmalarında bir farklılık görülmemiştir. Problem çözme becerisi yüksek ve düşük olan 4. sınıf öğrencilerinin içtepisel karar verme stratejisi puan ortalamaları 1. sınıf öğrencilerin puan ortalamalarından manidar olarak yüksek bulunmuştur. Cinsiyete göre bakıldığında; hem kız hem de erkek üniversite öğrencilerinde problem çözme becerisi düşük olan grubun yüksek olan gruba kıyasla daha çok içtepisel karar verme stratejisi kullandığı görülmüştür. Buna karşın mantıklı karar verme ve kararsızlık stratejisini kullanmalarında bir farklılık görülmemiştir. Problem çözme becerisi yüksek ve düşük olan erkek öğrencilerin içtepisel karar verme stratejisi puan ortalamaları kız öğrencilerin puan ortalamalarından manidar olarak yüksek çıktığı sonucuna varılmıştır. Ailenin aylık gelirine, annenin eğitim düzeyine, babanın eğitim düzeyine göre problem çözme becerileri yüksek ve düşük olan üniversite öğrencilerinin mantıklı karar verme, içtepisel karar verme ve kararsızlık stratejisine ilişkin fark görülmemiştir. Problem çözme beceri düzeyinin sınıf düzeyi, cinsiyet, ailenin aylık geliri, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi değişkenlerine göre karar stratejilerine bakıldığında: problem çözme becerisi yüksek olan grupların mantıklı karar verme, problem çözme becerisi düşük olan grupların, içtepisel karar verme ve kararsızlık stratejilerini kullandıklan saptanmıştır. Araştırma bulguları, problem çözme ve karar verme stratejileri ile ilgili daha önce yapılan araştırmaların bulgularıyla birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Bunun yam sıra konu ile ilgilenen araştırmacılara fikir vermesi için, vargı ve öneriler bölümünde çeşitli önerilere de yer verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Problem Çözme, Karar Verme.

Abstract:
In this study, the decision making strategies of university students who have higher and lower problem solving skills are examined, from the view of variables of class levels, genders, families' monthly incomes, mothers' education level and fathers' education level. The study was conducted on 1. and 4. grade students of Hacettepe Universities Science and Literature Section which is located in Beytepe Campus, in 2000-2001 spring Semester. In all, 520 students are conducted in the context of the study. As a data collecting tool, the dependent variable of research "Decision Making Strategies" which is developed by Kuzgun (1992) is used. In order to evaluate the independent variable "Problem Solving Skills", "Problem Solving Inventory" which is developed by Heppner ve Petersen (1982) is used. For the other independent variables of the study, the "Personal Information Form" which is developed by the researcher is used. The significant change of the decision making strategies according to the variables which are conducted in the study is examined with the two ways analysis of variance. The difference between the means of the groups which are significant is evaluated according to the observed means. Significance level for all the analyses was set as.05. The findings of the research can be summarized as follows; Examination According to the Class Level: Among both 1. and 4. grade university students, it is observed that, compared with the group which has high problem solving skills, the group which has low problem solving skills uses impulsive strategies more.However, any difference in usage of reasonable decision making and uncertainty strategies is not observed. The 4. class students whose problem solving skills are higher and lower, has significantly higher impulsive decision making strategy point means compared to the 1. class students. Examination According to the Gender: Among both female and male university students, it is observed that, compared with the group which has high problem solving skills the group which has low problem solving skills uses impulsive strategies more. However, any difference in usage of reasonable decision making and uncertainty strategies is not observed. The male students whose problem solving skills are higher and lower, has significantly higher impulsive decision making strategy point means compared to the female students. Examination According to the Monthly Income of the Families, Education Level of Mother, Education Level of Father: In usage of reasonable decision making, impulsive decision making and uncertainty strategies, any difference between the groups which has higher and lower problem solving skills of university students is not observed. Examination of the Decision Making Strategies According to the Problem Solving Skill Basing on the Variables of Class Level, Gender, Familes' Monthly Income, Mothers' Education Level, Fathers' Education Level: It is observed that the groups which have high problem solving skills use reasonable problem solving skills and the groups which have lower problem solving skills use impulsive decision making and uncertainty strategies more. The findings of the research is discussed and interpreted with consideration of former researches related to the problem solving and decision making. The following conclusions are made based on this review. In addition to this, in order to give opinion to the researchers who are interested in the subject, in the conclusions and proposals part, some proposals are involved. Key Words: Problem Solving, Decision Making.