Hemodiyaliz hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sıvı kontrolü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between healthy lifestyle behaviors and fluid control in hemodialysis patients
Yazar: ÇİĞDEM ŞAHİN ARABACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÜSTÜNDAĞ ÖCAL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Hemodiyaliz hastalarının tedavisini doğrudan etkileyen sıvı kontrolü için sağlıklı yaşam biçimi davranışları önemlidir. Bu çalışma, hemodiyaliz hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sıvı kontrolü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Kesitsel türde ve tanımlayıcı nitelikte olan çalışmaya 2022-2023 yıllarında Sorgun Devlet Hastanesi, Yozgat Şehir Hastanesi ve Özel Gök Medrese Diyaliz Merkezi'ndeki 155 hasta dahil edilmiştir. Hasta tanıtım formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Sıvı Kontrol Ölçeği kullanılarak anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde R vers. 2.15.3 programı ile shapiro-wilk testi, bağımsız gruplar t testi, mann-whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, kruskal-wallis testi, pearson korelasyon analizi, cronbach alfa katsayısı ve lineer regresyon kullanılmıştır. SKÖ'den toplam ortalama 57.27±9.71 puan, SYBDÖ II'den toplam ortalama 133.29±22,45 puan alınmıştır.
45 yaş ve üstü, ilköğretim mezunu, idrar çıkışı fazla, tuzsuz beslenen, gelir düzeyi az, son 1 ay içinde ek seans planlanmamış, seans süresi 4 saati aşmayan ve diyabetli hastaların sıvı kontrol düzeyleri yüksek bulunmuştur. Diyetine uyum sağlayan, yükseköğretim mezunu, hastalık ve diyaliz tedavi süresi az ve diyalizde sorun yaşamayan hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeyleri daha fazladır. Sonuç olarak, hemodiyaliz hastalarının eğitim düzeyinin artırılması, diyete uyumlarının teşvik edilmesi ve tedavi süreçlerinin optimize edilmesi sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve sıvı kontrolünü iyileştirebilir.

Abstract:
Healthy lifestyle behaviors are important for fluid control, which directly affects the treatment of hemodialysis patients. This study was conducted to evaluate the relationship between healthy lifestyle behaviors and fluid control in hemodialysis patients. The cross-sectional and descriptive study included 155 patients from Sorgun State Hospital, Yozgat City Hospital, and Private Gök Medrese Dialysis Center between 2022-2023. Data were collected using a questionnaire method with a Patient Introduction Form, the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II, and the Fluid Control Scale. Data analysis was conducted using the R version 2.15.3 program with the Shapiro-Wilk test, independent samples t-test, Mann-Whitney U test, one-way analysis of variance, Kruskal-Wallis test, Pearson correlation analysis, Cronbach's alpha coefficient, and linear regression. The total average score obtained from the Fluid Control Scale was 57.27±9.71, while the total average score from the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II was 133.29±22.45.
It was found that patients aged 45 and above, those with primary education, those with higher urine output, those following a salt-free diet, those with low income levels, those who did not have additional sessions planned in the last month, those whose session duration did not exceed 4 hours, and those with diabetes had higher fluid control levels. Patients who adhered to their diet, had a higher education level, had a shorter disease and dialysis treatment duration, and did not experience problems during dialysis had higher levels of healthy lifestyle behaviors. In conclusion, improving the education levels of hemodialysis patients, promoting adherence to dietary guidelines, and optimizing treatment processes can enhance healthy lifestyle behaviors and fluid control.