Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin kullandıkları dil öğrenme stratejileri ve belirsizlik hoşgörüsü düzeyleri
Language learning strategy use and ambiguity tolerance of students learning Turkish as a foreign language
Yazar: AYŞE İREM KÜTÜKOĞLU
Danışman: PROF. DR. İHSAN KALENDEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Belirsizlik hoşgörüsü = Ambiguity tolerance ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen üniversite öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerini kullanımı ve belirsizlik hoşgörüsü tutumlarını yeterlik ve cinsiyet değişkenlerine göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın verilerini toplamak üzere iki farklı araçtan oluşan bir anket formu düzenlenmiştir. Çalışmada kullanılan ölçme araçları Oxford (1990) tarafından geliştirilen Dil Öğrenme Stratejileri Envanteri (SILL) ve Ely (1995) tarafından geliştirilen İkinci Yabancı Dil Belirsizlik Hoşgörüsü Ölçeği (SLTAS)'dır. Ölçme araçları Gazi Üniversitesi TÖMER'de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen 240 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (versiyon 22) veri analiz programında betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizlerine başvurularak incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları dil öğrenme stratejilerinin kullanımı ve belirsizlik hoşgörüsü olmak üzere iki basamakta incelenmiştir. Katılımcıların strateji kullanımına ilişkin olarak sosyal ve üstbilişsel stratejiler en sık ve yüksek düzeyde kullanılan stratejilerdir. Bu stratejileri orta düzeyde kullanılan bilişsel, telafi, bellek ve duyuşsal stratejiler takip eder. Katılımcıların strateji kullanımı yeterlik düzeyine göre incelendiğinde ileri düzeydeki öğrencilerin temel düzeydekilere göre daha fazla strateji kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca yeterlik düzeyiyle bilişsel stratejilerin kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunurken, diğer strateji kategorileri için anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Strateji kullanımının cinsiyet değişkeniyle ilişkisi incelendiğindeyse anlamlı bir fark bulunamamıştır. Katılımcıların dil öğrenme stratejileri kullanımlarının yanı sıra belirsizlik hoşgörüsü düzeyleri de yeterlik ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmiştir. Elde edilen verilerden, katılımcıların belirsizlik hoşgörü tutumlarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Belirsizlik hoşgörü düzeyi yeterlik ve cinsiyet değişkenine göre incelendiği zaman sadece yeterlik ile belirsizlik hoşgörüsü arasında ileri düzeydeki katılımcılar lehine anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların belirsizlik hoşgörüsünün cinsiyete göre değişmediği sonucuna varılmıştır. Son olarak belirsizlik düzeyi ve dil öğrenme stratejilerinin kullanımı arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the language learning strategies and ambiguity tolerance of the university students learning Turkish as a foreign language by their proficiency and gender. For this purpose, a survey consisting of two instruments was designed to collect the data of the study. The instruments utilized in the study were the Strategy Inventory for Language Learning (SILL) developed by Oxford and Second Language Tolerance of Ambiguity Scale developed by Ely (1995). The instruments were given to 240 students studying Turkish as a foreign language in Gazi University TÖMER. The collected data were analyzed in SPSS (version 22) using descriptive statistics, t-test, ANOVA and Pearson correlation techniques. The result of the study was analyzed in two steps; the use of language learning strategies and ambiguity tolerance. According to the result of the study, social and metacognitive strategies were of high degree and the most frequently used strategies. These strategies were followed by cognitive, compensation, memory and affective strategies which were used moderately. Analyzing the strategy use in reference to proficiency, it was found that advanced students made use of strategies more than beginner students.  Besides, a significant difference was detected between cognitive strategies and proficiency. However, no significant difference was found as to other strategy categories. Similarly, there was no significant difference between strategy use and gender. In addition to language learning strategy use, participants' ambiguity tolerance levels were examined by proficiency and gender variables, too. The data showed that the ambiguity tolerance of the participants was of moderate level. When the ambiguity tolerance level was examined by proficiency and gender, a significant difference was found only for proficiency in favour of advanced learners. It was concluded that ambiguity tolerance of the participants did not vary by gender. Lastly, the study failed to find any significant relation between language learning strategy use and ambiguity tolerance.