Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda geleneksel ve tamamlayıcı tıp kullanma durumları
The usage of complementary and alternative medicine in patients attending the family medicine clinic department of Aydin Adnan Menderes University
Yazar: RAMAZAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aydın = Aydın ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Giriş ve Amaç: Aile hekimliği, sağlık hizmetlerini kişiye özel; kişinin ailesine, toplumuna ve kültürüne yönelik sürekli bir biçimde sağlar. Bireyin hem akut hem de kronik sorunları ile ilgilenir. Yaşam süresinin artması, kronik hastalıklara daha uzun süre maruz kalma, hastalıktan daha çok sağlık üzerine vurgu yapılması sağlık arama davranışı üzerine olumlu etki yapmıştır. İnsanların daha uzun ve sağlıklı yaşama isteği, ilaçların yan etkilerini azaltma, immün sistemi daha güçlü hale getirme, ulaşım kolaylığı gibi etmenler geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelmelerine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı Sağlık Bakanlığı'nın Ekim 2014'te resmî gazetede yayınladığı "GETAT yönetmeliğinde geçen maggot (larva) uygulaması, proloterapi, müzikterapi, ozon, osteopati, kayropraktik, homeopati, refleksoloji, kupa, sülük, fitoterapi, apiterapi, hipnoz ve akupunktur uygulamaları esas alınarak, aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların GETAT uygulamaları kullanım durumlarının saptanmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, tanımlayıcı, kesitsel tipteki araştırma, 02/9/2019-31/12/2019 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne ardışık olarak başvuran hastalarda yüz yüze anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmacılar tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulan anket, hastaların sosyodemografik özellikleri ve GETAT ile ilgili sorular olmak üzere toplam 2 bölümden oluşmaktadır. Araştırma verileri SPSS 18 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizde Ki-Kare Testi, Fisher'in Kesin Testi, Kolmogorov-Smirnov Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir
Bulgular: Çalışmaya katılan 217 kişinin yaş ortalaması 37,1 ± 15,289 yıl olup %43,8'i 18-30 yaş aralığındadır. . Katılımcıların %50,2'si erkek, %57,6'sı evlidir. Eğitim durumu %67,3'ü üniversite ve üstü eğitime sahiptir. Katılımcıların gelir düzeylerine bakıldığında, %53'ünün 3001 TL ve üzerindedir. Katılımcıların %98,2'sinin sosyal güvencesi SGK kapsamındadır. Katılımcıların mesleklerine bakıldığında, %37,3'ü memur, %25,3'ü öğrenci, %20,3'ü işçi,%10,1'i ev hanımı ve %6,9'u emeklidir. Çalışmaya katılanların %37,3'ünde kronik hastalık mevcut. Katılımcıların %30'u sigara içiyor ve %25'i alkol kullanıyor. Katılımcıların %59,9'nun sonbir yıl içinde GETAT yöntemlerinden en az birini kullandığını tespit ettik. Kullanılan yöntemlere baktığımızda; fitoterapi %49,3, akupunktur %6, kupa %4,6, sülük tedavisi %0,5, osteopati %0,9 ve mezoterapi %0,9 ve %2,3 diğer yöntemler olarak bulunmuştur. Katılımcıların %89,2'si GETAT yöntemlerini evde kullanmıştır. Hastalar GETAT yöntemlerini sıklık sırasına göre ÜSYE, ağrı, genel sağlık , kilo vermek , idrar yoları, diyabetes mellitus ve kilo almak için kullanmışlardır. GETAT kullanan kişilerin %90'ı fayda görmüştür. GETAT yöntemi kullanımını sosyodemografik verilere karşılaştırdığımızda; 65 ve üzeri yaş grubunda, kadın cinsiyette, evli olanlarda, lise mezunu kişilerde, gelir düzeyi 2001-3000 TL arasında olanlarda ve işçilerde anlamlı olarak bulduk. Kronik hastalığı olan kişiler GETAT kullanımı anlamlı olarak yüksek bulundu. Hipertansiyon, diyabetes mellitus, hipotiroidi, koroner arter hastalığı, ülseratif kolit, diğer hastalıklar, sigara kullanımı ve alkol kullanımı ile GETAT yöntemi kullanımı arasında anlamlı fark bulunamadı .
Sonuç: 217 katılımcının yaklaşık üçte ikisi son bir yılda GETAT yöntemlerinden en az birini kullanmıştır. Kullanılan yöntemler arasında en sık sırasıyla fitoterapi, akupunktur ve kupa tercih edilmiştir. GETAT kullananların büyük çoğunluğu bunu evde kullanmış ve fayda görmüştür. GETAT yöntemlerinin hangi durumlar için kullanıldığına baktığımızda sırasıyla en sık; ÜSYE, ağrı, kilo vermek amaçlı ve genel sağlık için tercih edilmiştir. GETAT ile ilgili nerden bilgi edindiklerine baktığımızda; katılımcıların yaklaşık üçte ikisi çevresinden (aile, komşu, akraba) ve kitle iletişim araçlarından ( TV, gazete, dergi, sosyal medya, internet ) yaklaşık dörtte biri de sağlık çalışanlarından bilgi edinmiştir. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisinin, Sağlık Bakanlığı'nın GETAT ile ilgili yönetmenliğinden haberi yoktur, dörtte üçünün de GETAT yöntemlerinin bazı hastanelerde uygulandığından haberi yoktur. Hastaların GETAT yöntemlerini daha olumlu kullanabilmeleri ve olası zarar görmelerini önlemek amaçlı bu konuda sağlık çalışanlarına danışmalarını önerebiliriz. Aynı zamanda hastaların kendi bağlamında daha etkili değerlendirilmesi için hastalara konvansiyonel tedavi dışında herhangi bir yöntem kullanıp kullanmadığı sorulabilir.
Anahtar kelimeler: Aile Hekimliği, Geleneksel Tıp, Tamamlayıcı Tıp, Fitoterapi

Abstract:
Introduction and Purpose: Family medicine as a branch of medicine which provides health services that are tailored to a person's need; it constantly provides for one's family, community and culture. It deals with both acute and chronic problems of the individual. Increasing life expectancy, longer exposure to chronic diseases, emphasizing more health than disease have had a positive effect on health seeking behavior. Factors such as people's desire to live longer and healthier, reducing the side effects of drugs, strengthening the immune system, and ease of transportation cause them to turn to traditional and complementary medicine practices. After the CAM regulation guidelines published by the Ministry of Health in the official newspaper in October 2014, applications such as the larvae application, prolotherapy, music therapy, ozone, osteopathy, chiropractic, homeopathy, reflexology, mug, leech, phytotherapy, apitherapy, hypnosis and acupuncture practices were included. The aim of this study is to determine the use of these CAM applications by patients who applied to our Family medicine outpatitent clinic.
Material and Method: A prospective, descriptive, cross-sectional study was carried out by applying face-to-face questionnaires to patients who applied consecutively to Aydın Adnan Menderes University Practice and Research Hospital Family Practice Outpatient Clinic between 02/9 / 2019 - 31 / 12/2019. The questionnaire was compliled by the researchers by scanning relevant literature. It consists of 2 sections, which are questions about the patients' sociodemographic characteristics and CAM usage. Research data were evaluated by using SPSS 18 statistics program. In statistical analysis, Chi-Square Test, Fisher's Final Test, Kolmogorov-Smirnov Test and Mann-Whitney U Test were used. Statistical significance level was accepted as p <0.05.
Results: The average age of 217 people participating in the study was 37.1 ± 15.298 years and 43.8% were between the ages of 18-30. 50.2% of the participants are men and 57.6% are married. Educational status 67.3% had university and above. Considering the income levels of the participants, 53% of them earn 3001 TL and above. Social security of 98.2% of the participants was covered by SGK. Considering the professions of the participants, 37.3% were civil servants, 25.3% were students, 20.3% were workers, 10.1% were housewives and 6.9% were retired. Chronic disease was present in 37.3% of the participants. 30% of the participants smoke and 25% use alcohol. We found that 59.9% of the participants used at least one of the CAM in the past year. . We found that 59.9% of the participants used at least one of the CAM in the past year. When we evaluate at the methods used; phytotherapy 49.3%, acupuncture 6%, mug 4.6%, leech therapy 0.5%, osteopathy 0.9% and mesotherapy 0.9% and 2.3%. 89.2% of the participants used CAM methods at home. They used CAM methods in order of frequency for upper respiratory tract infections, pain, general health, weight loss, urinary tracts, diabetes mellitus and weight gain. 90% of people reported benefitting from CAM. When we compare the use of CAM method to sociodemographic data; We found the statistics to be significant in the 65 and over age group, female gender, married people, high school graduates, income level 2001-3000 TL and workers. People with chronic disease use of CAM was significantly higher. No significant difference was found between hypertension, diabetes mellitus, hypothyroidism, coronary artery disease, ulcerative colitis, other diseases, smoking and alcohol use, and the use of the CAM method.
Conclusion: Approximately two thirds of 217 respondents used at least one of the GETAT methods in the past year. Among the methods used, phytotherapy, acupuncture and mug were preferred most frequently. The vast majority of CAM users used it at home and benefited.When we look at the situations in which CAM methods are used, the most common are; preferred for URI, pain, weight loss and general health. When we look at where they got information about CAM; Nearly two-thirds of the participants received information from their surroundings (family, neighbor, relatives) and about a quarter of the mass media (TV, newspaper, magazine, social media, internet). About two-thirds of the respondents are unaware of the Ministry of Health's CAM-related direction, and three-quarters are unaware that the CAM methods are applied in some hospitals. In order to enable patients to use CAM methods more positively and to prevent possible damage, we can recommend that they consult with healthcare professionals. At the same time, patients may be asked whether they use any method other than conventional treatment to evaluate patients more effectively. Key Words: Family Medicine, Traditional Medicine, Complementary Medicine, Phytotherapy