Üniversite öğrencilerinin Gümüşhane ili rekreasyon alanları üzerine  görsel kalite değerlendirmesi
University students on recreation areas of Gümüşhane visual quality assessment
Yazar: ÖZDEN TANIŞ
Danışman: PROF. DR. SEVGİ YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğal peyzaj = Natural landscape ; Kentsel peyzaj = Urban landscape

Özet:
Araştırma Gümüşhane kenti ve yakın çevresindeki Limni Gölü Tabiat Parkı (Torul), Örümcek (Kürtün) Ormanı, Tomara (Şiran) Şelalesi, Zigana Dağı, Taşköprü Yaylası, Karaca (Torul) Mağarası, Santa Harabeleri ve kent merkezinde özgün Gümüşhan'e evleri rekreasyon alanlarında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan anket ile mekânsal planlamalarda ihtiyaca dönük olarak insanların kendini iyi hissedeceği peyzaj tasarımlarına yer verilebilmesi için katılımcıların görsel algılamada değerlendirme biçimleri, mekân tercihleri, algılama düzeyleri ve mekânın duygular üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Anket çalışması Gümüşhane Üniversitesinde 511 öğrenci ile 2019 yılında yürütülmüştür. Çalışma materyalini oluşturan 8 ayrı doğal ve kültürel peyzaj tipi için temsilen her birinden 3 fotoğraf üzerinden değerlendirilmiştir. Görsel peyzaj kalitesinin belirlemesinde, pozitif mutluluk, huzur, güven, heyacan parametrelerine ve negatif duygular rahatsız edici, korku verici ve güvensizlik duygu sıfatlarına 1-5 arasında puanlama yapılmıştır. Araştırma sonucunda Yayla Peyzaj (4,08), Doğal Peyzaj (3,97) ve Göl Peyzaj (3,85)' ı temsil eden görüntüler yüksek, Orman Peyzaj (3,62)'ı orta seviyede, Mağara Peyzaj (3,42), Kültürel Peyzaj (3,22) ve Dere Peyzaj (3,20)'ı temsil eden görüntülerin ise düşük değer aldığı tespit edilmiştir. Bu sonuç öğrencilerin pozitif duygularının, peyzaj tiplerine göre doğallık seviyesinin arttığı alanlarda yükseldiği, negatif duygularında azaldığını göstermiştir. Pozitif ve negatif duygular arasındaki farklar alındığında Yayla Peyzajı görsel kalite değeri 2,71 farkla Gümüşhane için daha önemli olduğu tespit edilmiştir. Bu tespitler yorumlanarak, kentsel peyzaj tasarımlarında yöresel kimliğe atıf yapacak tasarımlara daha çok yer verilmesi yönünde öneriler verilmiştir.

Abstract:
This research was been carried out in Gümüşhane and its nearby that contains Lake Natural Park (Torul), Spider (Kurdun) Forest, Tomara (Şiran) Waterfall, Zigana Mountain, Taşköprü Plateau, Karaca (Torul) Cave, Santa Ruins and the original Gümüşhan houses in Gümüşhane city center's recreation areas. The aim of the research was to determine the types of assessment, spatial preferences, perception levels and the effects of the place on the emotions of the participants in the visual perception in order to include the landscape designs in which the people feel good in the spatial planning according to the need prepared by the survey prepared for university students. The survey was conducted in 2019 with 511 students at Gümüşhane University. The study material was evaluated on 3 photographs from each of 8 representative natural and cultural landscape types. In the determination of visual landscape quality, happiness, serenity, confidence, excitement, disturbing, frightening, insecure question scores were scored between 1-5. As a result of the research, landscape types representing Yayla (4,08), Natural (3,97) and Lake (3,85) landscaping have the highest scores, while Cave (3,42), Cultural (3,22) and Dere (3,20) Landscaping. This result showed that students positive emotions increased in areas where naturalness level increased according to landscape types and their negative emotions decreased. When the differences between positive and negative emotions were taken, the visual quality value of Yayla Landscape was found to be more important for Gümüşhane with a difference of 2.71. By interpreting these findings, suggestions were given to include more designs that will refer to the local identity in urban landscape designs.