Havayolu işletmelerinde çalışanların örgütsel adalet ve örgütsel bağlılıklarının iş tatminleri üzerindeki rolü
The role of organizational justice and organizational commitment of aviation sector employess on their business satisfaction
Yazar: ZERRİN AYPAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Havayolu işletmelerinde örgütsel adalet ve örgütsel bağlılığın çalışanların iş tatmini üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bu çalışmada, kabin memurlarının örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve iş tatmini düzeyleri ölçülmüştür. 
Araştırmada havayolu işletmelerinde kabin ekibi olarak görev yapan personelin örgütsel bağlılık ve iş tatmini arasındaki ilişki ve kabin memurlarının demografik ve mesleki özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini kabin ekibi memurları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul İli Yeşilköy İlçesinde bulunan Atatürk Havalimanına iniş kalkış yapan sivil havayolu şirketlerinin kabin memurları oluşturmaktadır. Araştırmada niceliksel araştırma yöntemlerinden olan dört soru formundan oluşan anket yöntemi kullanılmıştır. Kabin memurlarının demografik ve mesleki özellikleri kişisel bilgi formu ile araştırılmış ve "Örgütsel Adalet Ölçeği (ÖAÖ)", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ)" ve "Minnesota İş Tatmin Ölçeği Kısa Form" kullanılarak yürütülen çalışmanın araştırma grubunu ise Türkiye'de sivil havacılık şirketlerinde çalışan kabin memurları oluşturmaktadır. 
Araştırma sonucunda kabin memurlarının genel iş tatmin düzeyi ile örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş alt boyutlardan "İşlemsel Adalet", "Dağıtımsal Adalet", "Etkileşimsel Adalet", "Bilgisel Adalet" ve "Duygusal Bağlılık" boyutlarının Genel İş Memnuniyetini %61,1 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Örgütsel Adalet boyutlarından İşlemsel Adalet, Dağıtımsal Adalet, Etkileşimsel Adalet ve Bilgisel Adalet boyutlarının Genel İş Memnuniyetini %52,2 oranında açıkladığı ve Örgütsel Bağlılık alt boyutlarından Duygusal Bağlılık ve Normatif Bağlılık değişkenlerinin Genel İş Memnuniyetini %48,4 oranında açıkladığı anlamlı bulunmuştur. 
Kabin memurlarının içsel tatmin düzeylerinin en yüksek ortalamaya sahip boyut olduğu en düşük ortalamaya sahip boyutun ise normatif bağlılık algıları olduğu tespit edilmiştir.
Demografik analiz sonuçlarına göre Cinsiyet değişkenine yönelik olarak erkek kabin memurlarının içsel tatmin düzeyinin kadın memurlardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. 41-45 yaş arasında olan kabin memurlarının duygusal bağlılık düzeyi 31-35 yaş arasındaki kabin memurlarından yüksektir. Yüksek Okul mezunu kabin memurlarının dışsal tatmin ve genel tatmin algılamaları düzeyi lisans mezunlarından yüksektir. 
Araştırmanın sonucunda kabin ekibinin örgütsel adalet, örgütsel bağlılık algıları ile ve iş tatmini düzeylerinin arttırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In this study, the organizational justice, organizational commitment and job satisfaction levels of the cabin officers were measured in the study of the effects of organizational justice and organizational commitment on the job satisfaction of employees in airline companies.
The relationship between the organizational loyalty and job satisfaction of the staff working as cabin crew members in airline enterprises and the differences in the demographic and occupational characteristics of the cabin crews were investigated. The universe of the research is made up of cabin crew members. The sample group of the survey is the cabin officers of the civil airline companies that make landings and departures to Atatürk Airport located in Istanbul Illi Yesilköy District. The questionnaire method consisting of four question forms, which are quantitative research methods, was used in the research. The demographic and occupational characteristics of the cabin officers were researched by personal information form and the research group of the study conducted by using "Organizational Justice Scale (SCS)", "Organizational Commitment Scale (SCS)" and "Minnesota Job Satisfaction Scale Short Form" Are working cabin crews.
As a result of the research, it was found that there was a significant relationship between the level of general job satisfaction of the cabin officers and organizational justice and organizational commitment, and the subscales were "Job Satisfaction", "Distributive Justice", "Interactive Justice", "Informational Justice" and "Emotional Commitment" 61.1% of the respondents said that they are The dimensions of Operational Justice, Distributive Justice, Interactive Justice and Informational Justice from Organizational Justice dimensions accounted for 52.2% of overall Job Satisfaction and it was found significant that 48.4% of General Job Satisfaction of Emotional Commitment and Normative Commitment variables were explained by Organizational Commitment subscales.
It was determined that the average satisfaction level of the cabin officers is the highest average size, and the dimension with the lowest average is normative loyalty perceptions.
According to the results of the demographic analysis, it was determined that the level of internal satisfaction of the male cabin attendants was higher than that of female officers. The level of emotional attachment of cabin attendants between the ages of 41-45 is higher than cabin attendants between the ages of 31-35. The level of external satisfaction and general satisfaction perceptions of the cabin crews of higher education is higher than the bachelor's degree.
As a result of the research, suggestions were made to improve cabin crew 's organizational justice, organizational commitment perceptions and job satisfaction levels.