COVID-19 ile ilişkili interstisyel akciğer hastalığında prognostik faktörler
Prognostic factors in interstitial LUNG disease related with COVID-19
Yazar: İLKİM SEMA COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP AKÇALI DURU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-interstisyel = Lung diseases-interstitial ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner fibroz = Pulmonary fibrosis

Özet:
AMAÇ: Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2)
virüsü 2019 yılında Çin'de başlayarak Koronavirüs hastalığı 2019 (COVİD-19)
olarak adlandırılan pandemiye neden olmuştur. İnterstisyel akciğer hastalığı (İAH)
akciğeri diffüz olarak etkileyen, akciğer parankiminde değişik derecelerde
inflamasyon, fibrozis gibi yapısal bozulmaya neden olan bir hastalık grubudur. Bu
çalışmanın amacı COVİD 19 sonrası pulmoner fibrozis ve/veya İAH gelişimindeki
risk faktörlerini ve prognostik faktörleri araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ)
Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Göğüs
Hastalıkları kliniği ve COVİD-19 yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) 1 Ocak 2021-1
Ocak 2022 tarihleri arasında COVİD-19 tanısı ile yatan ve post-COVİD dönemde
takip edilen hastalar dahil edildi. Çalışmaya 18-85 yaş arası 101 hasta alındı ve post-
COVİD 3., 6. ve 12. ay takiplerinde demografik, klinik, radyolojik ve laboratuvar
bulguları incelendi. Post-COVİD 12. ay kontrollerinde ileri fibrozis bulguları olarak
kabul edilen bal peteği görünümü ve traksiyon bronşektazisi olan hastalar olmayan
hastalar ile karşılaştırıldı.
BULGULAR: Çalışmaya yaş ortalaması 60,2±10,5 olan %47,5'i kadın
%52,5'i erkek toplam 101 hasta dahil edildi. Hastaların %73,4'ünde 1. yılın sonunda
fibrozis bulgusu mevcuttu. Fibrozis bulgusu olan grupta hipertansiyon, ağır viral
pnömoni, YBÜ'de takip ihtiyacı daha fazlaydı (p=0,011, p=0,004 p=0,001). Fibrozis
olan grupta hastanede yatış süresi ve steroid tedavisi uygulama süresi, olmayan gruba
göre daha uzundu (p<0.05). Takipler sırasında solunum fonksiyon testinde FEV 1 (L),
FEV 1 (%) ve FVC (%) değerleri fibrozis bulgusu olan grupta anlamlı derecede düşük
bulundu (p=0,04, p=0,02, p=0,022). Post-COVİD dönemde hastaların %7,9'u
antifibrotik tedavi almıştı.
SONUÇ: COVİD-19'lu hastaların önemli bir oranında 1. yıl sonunda
radyografik ve fizyolojik anormalliklerin devam ettiği görüldü. COVİD-19
hastalığından sonra PF gelişme olasılığının hastanede yatan ve yoğun bakım desteği
gereken hastaların daha yüksek risk altında oldukları düşünüldü. COVİD-19 sonrası
hangi hastada PF gelişeceğinin ve bunu önlemek için kullanılacak tedaviler
konusunda çok merkezli, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
ANAHTAR KELİMELER: COVİD-19, post-COVİD sendrom, pulmoner fibrozis,
interstisyel akciğer hastalığı

Abstract:
Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) virus started in China in 2019 and caused a pandemic
called coronavirus disease 2019 (COVID-19). Interstitial Lung Disease (ILD) is a
group of diseases that affect the lung diffusely and cause structural deterioration such
as inflammation and fibrosis in the lung parenchyma at varying degrees. The aim of
this study is to investigate the risk factors in the development of pulmonary fibrosis
and/or ILD and prognostic factors after COVID-19.
MATERIAL AND METHOD: Patients who hospitalized in Health Sciences
University (SBU) Dışkapı Yıldırım Beyazıt Health Application and Research Center
(HARC) Hospital, Chest Diseases Clinic and COVİD-19 intensive care unit (ICU)
with the diagnosis of COVID-19 between January 1, 2021 and January 1, 2022, and
the patients followed up during post-COVID period were included. Totally 101
patients with the age of between 18 and 85 years were included in the study, and
demographic, clinical, radiological and laboratory findings were analyzed at 3rd, 6th
and 12th months of post-COVİD follow-up. Patients with honeycomb appearance
and traction bronchiectasis, which are considered to be finding of advanced fibrosis,
were compared with patients without fibrosis findings.
RESULTS: Totally 101 with a mean age of 60.2±10.5% patients out of them
47.5% female and 52.5% male were included in the study. At the end of the 1st year,
73.4% of the patients had signs of fibrosis. Hypertension, severe viral pneumonia,
and need for follow-up in the ICU were higher in the group with fibrosis findings
(p=0.011, p=0.004 p=0.001). Hospitalization duration and duration of steroid
treatment were longer in the group with fibrosis finding compared with the group
without fibrosis findings (p<0.05). It is found that FEV 1 (L), FEV 1 (%) and FVC (%)
values in the pulmonary function tests during the follow-up were significantly lower
in the group with fibrosis finding (p=0.04, p=0.02, p=0.022). Out of 7.9% patients
received antifibrotic treatment in post-COVİD follow-up.
CONCLUSION: A significant proportion of COVID-19 patients continued
to have radiographic and physiological abnormalities at the end of the first year. It
was thought that patients who were hospitalized and required intensive care support
were at higher risk of developing PF after COVID-19. Multicenter, randomized
controlled studies are needed on which patient will develop PF after COVID-19 and
the treatments to be used to prevent it.
KEYWORDS: COVİD-19, Pulmonary fibrosis, Post-COVİD Syndrome, Intersistial
lung disease