Dış politika karar alma süreçlerinde istihbarat örgütleri ve düşünce kuruluşlarının etkin rolü ve muhtemel etkileşimleri Küba Krizi ve 2. Körfez Savaşı özelinde inceleme
In foreign policy decision-making processesof intelligence organizations and thought organizationseffective role and possible interactionsan examination on The Cuban Crisis and the second Gulf War
Yazar: FATİH AKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CEM OĞULTÜRK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Küresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Düşünce kuruluşları = Think tanks ; Füzeler = Missiles ; Karar verme süreci = Decision making process ; Körfez krizi = Gulf crises ; Küba = Cuba ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Dış politika süreçlerinde başarı; istihbarat örgütlerinin anlık, analitik ve mutlak doğru bilgileri ile düşünce kuruluşlarının bilimsel, yenilikçi ve özgür değerlendirmelerinin birlikte kullanımıyla mümkündür. Dış politika karar alma süreçlerinde istihbarat örgütleri ve düşünce kuruluşlarının etkisini anlaşılır hale getirmek amacıyla Küba Füze Krizi ve İkinci Körfez Savaşı örnek olayları ile sınırlandırma yoluna gidilmiştir. Amerikan yönetiminin seçilen bu iki olayda aldığı dış politika kararlarına her iki aktörün etkisi keşifsel yöntemle incelenerek etkileşimli süreçler için bağlamsal sonuçlar çıkarılmıştır.

Araştırılacak etkenlerden biri olan istihbarat örgütlerinin bilimsel araştırmaya engel gizli yapısına karşılık, diğer ülkelere nazaran açık toplum özelliğine sahip ABD arşivlerinde her iki tarihi konu ile ilgili gizli belgelerin yayınlanması, birincil kaynak olarak çok sayıda istihbarat raporunu inceleme imkânı tanımıştır. Düşünce kuruluşlarının etkisi ise yayınladığı rapor, dergi, kitaplar üzerinden incelenmiş, düşünce kuruluşlarında görev almış olup karar birimlerine transfer olan kişiler belirtilerek bunların karar birimlerine etkisi ortaya konulmuştur.
 
Sovyetlerin Küba'ya füze rampaları yerleştirdiği istihbaratı ile başlayan karar alma süreci boyunca Amerikan istihbarat örgütleri bilgi ve analiz desteğini sürdürmüş; GRU karargâhında görevli Penkovsky ile kurulan temas sayesinde, doğrudan karargâhtan temin edilen bilgiler, muhtemel Sovyet tepkisini ölçebilme adına karar alıcıların elini rahatlatmıştır. RAND düşünce kuruluşu ise hazırladığı rapor ile teorik çerçeveden yaklaştığı ve sebep-sonuç ilişkisi içerisinde incelediği Küba Füze Krizinde Sovyet stratejik hesaplamaları üzerine geniş değerlendirmelerde bulunmuştur. İkinci Körfez Savaşında istihbarat raporları belirsizlikler taşıması nedeniyle politik yönlendirmeye açık hale gelmiş, karar vericiler tarafından daha önce oluşturulmuş bir politikayı güçlendirmek, haklı çıkarmak ve ulusal/uluslararası kamuoyunu yönlendirmek amacıyla abartılarak ve çarpıtılarak kullanılmıştır. Diğer taraftan ABD'nin aktif ve müdahaleci dış politika yürütmesi gerektiğini savunan dönemin düşünce kuruluşları bilgi ve analiz desteğinin yanında, 'Önleyici Savaş' terimini uluslararası kamuoyunda gündeme getirerek Irak işgal kararıyla sonuçlanan dış politika uygulamasını meşrulaştırmada doğrudan etkiye sahip olabilmiştir.

ABD'nin dış politika yürüttüğü ülkelerde yerel unsurlar ile doğrudan çalışan, yerel unsurları legal iş imkânları ile kendine çalışır hale getiren, irtibat büroları/temsilcilikleri açabilen ABD menşeili düşünce kuruluşları, istihbarat örgütlerinin ötesinde nitelikli analizler yapabilme kapasitesine ulaşmışlardır. Düşünce kuruluşlarının avantajlı bu durumu ABD hükümetleri için de tercih edilen bir durum haline gelmiştir. Bu sayede istihbarat örgütleri sınırlı bütçe ve yetişmiş insan kabiliyetini asıl odaklanmaları gereken konulara yönelterek kendi faaliyetlerinin niteliğini arttırabilmektedir. 

İstihbarat örgütlerinin insan kaynağı ve teknik kaynaklar gibi kendi yöntemleri ile temin ettiği, hedef ülkenin gerçek niyetlerini öğrenmeye yönelik gerçek/somut bilgi ile düşünce kuruluşları tarafından sahadan sağlanan, anket ve mülakat benzeri analitik yöntemlerle oluşturulmuş bilimsel nitelikli bilgi; sağlanacak koordine ve geliştirilecek bir modelde birleştirilebilir. İşte bu noktada tezin akademik literatüre beklenen katkısı dış politika karar alma süreçlerinde istihbarat örgütleri ile düşünce kuruluşlarının koordineli kullanımının faydalarını, bahsedilen bu modelleme ile dikkatlere sunmaktır.

Abstract:
Success in foreign policy processes; It is possible with the use of instant, analytical and absolute correct information of intelligence organizations together with scientific, innovative and free evaluations of think tanks. In order to make the effect of intelligence organizations and think tanks in the foreign policy decision making processes understandable, the Cuban Missile Crisis and the Second Gulf War were limited to case studies. The effects of both actors on the foreign policy decisions taken by the American administration in these two selected events were examined by exploratory method and contextual results were obtained for interactive processes.

In contrast to the secret structure of the intelligence organizations, which is one of the factors to be investigated, that prevent the scientific research, the publication of confidential documents on both historical issues in the US archives, which has an open society feature compared to other countries, provided the opportunity to examine a large number of intelligence reports. The effect of think tanks was examined through the reports, journals and books published, and those who took part in think tanks and transferred to decision units were identified and their effect on decision units was revealed.

During the decision-making process that started with the intelligence that the Soviets installed missile launchers in Cuba, the American intelligence organizations continued their information and analysis support, and the information obtained directly from the headquarters thanks to the contact with Penkovsky at the GRU headquarters relieved the decision-makers' hands in order to measure the possible Soviet response. The RAND think tank, on the other hand, made extensive evaluations on the Soviet strategic calculations in the Cuban Missile Crisis, which it approached from a theoretical framework and analyzed in a cause-effect relationship with its report. In the Second Gulf War, intelligence reports became open to political orientation due to their uncertainties and were used with exaggeration and distortion in order to strengthen, justify and direct the national / international public opinion, which was previously created by decision makers. On the other hand, think tanks of the period, which advocated that the USA should carry out an active and interventionist foreign policy, brought the term "Preventive War" to the agenda in the international public opinion and had a direct effect in legitimizing the foreign policy implementation that resulted in the Iraq invasion decision. US-based think tanks that can work directly with local elements in countries where the USA carries out foreign policy, make local elements work with legal business opportunities, open liaison offices / representation offices, have reached the capacity to make qualified analyzes beyond intelligence organizations. This advantageous position of think tanks has become a preferred situation for US governments. In this way, intelligence organizations can increase the quality of their activities by directing the limited budget and trained human ability to the issues they should focus on.

Real / concrete information to learn the real intentions of the target country, provided by intelligence organizations with their own methods such as human resources and technical resources, and scientific information created by analytical methods such as surveys and interviews, provided from the field by think tanks; It can be combined into a coordinated model to be provided and developed. At this point, the expected contribution of the thesis to the academic literature is to present the benefits of the coordinated use of the intelligence organizations and think tanks in the foreign policy decision making processes with this modeling.