İnsan kaynakları departmanında çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine dair bilgi, bilinç ve farkındalıklarının analizi: Bir alan araştırması
Analysis of the knowledge, awareness and awareness of occupational health and safety of employees in the human resources department: A field research
Yazar: OGÜN ARAT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri İlişkiler ve İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Çalışanlar = Workers ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş güvenliği = Work safety ; İş hukuku = Labour law ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye iş kazalarında dünyada üçüncü sırada Avrupa'da ise birinci sırada yer almaktadır. Yaşanan bu kayıp veya yaralanmalar sonucunda hem maddi-manevi anlamda hem de iş gücü anlamında önemli kayıplar verilmektedir. Bu durumda iş sağlığı ve güvenliğinin önemini ortaya koymaktadır. İşverenlerin ise çalışanlarının sağlığı ve güvenliği için bütün tedbirleri almak, uygunsuz çalışma koşullarını iyileştirmek ve kanun gereği diğer sorumluluklarını yerine getirmesi gerekmektedir. 
Ülkemizdeki tüm çalışanları statülerine bakılmaksızın kapsamına alacak ayrı ve bağımsız bir kanun çıkarılması düşüncesi 2012 yılında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yürürlüğe girerek gerçekleşmiştir. 6331 sayılı İş Kanunu ilk yayınlandığında tüm sektörlerde çalışanlar sayılarına bakılmaksızın kanun kapsamına alınmıştı. İş kazaları personel sayısı 50'nin altında olan iş yerlerinde daha sık görülmektedir. Personel sayısı 50'nin altında olan iş yerleri 2012 yılında 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'nın yürürlüğe girmesinden önce kapsam dışında bırakılmıştı. Ancak 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası ile 2012 yılında yeni yasal düzenleme ile tüm çalışanların kapsama dâhil edilme uygulaması gerçekleştirilmiştir. Yasal düzenlemeden önce yükümlülüğü olmayan iş yeri yöneticileri, 6331 sayılı kanun ile birlikte cezalara ve yaptırımlara maruz kalmamak adına iş sağlığı ve güvenliği konusunda oldukça duyarlı hale gelmişlerdir. 
İnsan kaynakları departmanı ise oryantasyon, performans yönetimi, iş ilişkileri ve işe alım gibi görevleri gerçekleştirirken iş sağlığı ve güvenliği konusunda yürütülmesi gereken uygulama ve çalışmaları da üstlenmektedir. Bu uygulama ve çalışmaların yürütülmekte olduğu iş yerlerinin günlük iş akışında iş sağlığı ve güvenliği konusu yer almaya başlamıştır. Bununla beraber hem iş sağlığı ve güvenliği konusundaki bilgi akışı hem de insan kaynakları departmanı çalışanlarının bu konu hakkındaki bilgi düzeyleri oldukça artmıştır. İş hukuku ve sosyal güvenlik hukukunun alına giren iş sağlığı ve güvenliği konusu, mevzuat gelişmelerinin insan kaynakları departmanında sürekli olarak ve yakından takip edilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu faaliyet ve çalışmalar doğrultusunda ortaya konulan anketlerden elde edilen bilgiler ile iş yerinin tehlike sınıfı, çalışan sayısı, büyüklüğü gibi değişkenler uygulamaları da etkilemektedir. Anket sonuçlarından hareketle; iş sağlığı ve güvenliği konusuna insan kaynakları departmanının kendi faaliyetlerinin yanında bu konuya da yer verdiği görülmektedir.

Anahtar Sözcükler: İnsan kaynakları, iş sağlığı ve güvenliği, insan kaynakları yönetimi, iş kazaları, iş hukuku

Abstract:
Turkey ranks 3rd in the world in occupational accidents. The meanings in this life we live are experienced both materially and spiritually. This will reveal whether you are in a business situation or not. Implementation and improvement of business requires the practice of integrated, nonconforming work and the use of the law.
The idea of enacting a separate and independent law that would include all employees in our country, regardless of their status, came into force in 2012 with the Occupational Health and Safety Law No. 6331. When the Labor Law No. 6331 was first published, employees in all sectors were included in the scope of the law regardless of their number. Occupational accidents are more common in workplaces with less than 50 personnel. Workplaces with less than 50 personnel were excluded in 2012 before the Occupational Health and Safety Law No. 6331 came into effect. However, with the Occupational Health and Safety Law No. 6331, in 2012, all employees were included in the scope with the new legal regulation. Workplace managers, who had no obligation before the legal regulation, became very sensitive about occupational health and safety in order not to be exposed to penalties and sanctions with the law numbered 6331.
The human resources department, on the other hand, undertakes the necessary practices and studies on occupational health and safety while performing tasks such as orientation, performance management, business relations and recruitment. The issue of occupational health and safety has started to take place in the daily work flow of the workplaces where these practices and studies are carried out. In addition, both the information flow on occupational health and safety and the knowledge level of the human resources department employees have increased considerably. The subject of occupational health and safety, which is included in the field of labor law and social security law, shows that the legislative developments should be followed closely and continuously in the human resources department. The information obtained from the surveys revealed in line with these activities and studies and the variables such as the hazard class of the workplace, the number of employees and the size also affect the practices. Based on the survey results; It is seen that the human resources department includes the subject of occupational health and safety in addition to its own activities.

Keywords: Human resources, occupational health and safety, human resources management, work accidents, labor law