Ortopedi hemşirelerinin ameliyat sonrası ağrı gidermede kullanılan bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi düzeyi
Determination of knowledge levels of cognitive behavioral treatment methods used in orthopedic nurses for postoperative pain
Yazar: ADİL SEL
Danışman: PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Davranış tedavisi = Behavior therapy ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Ortopedi = Orthopedics ; Postoperatif bakım = Postoperative care

Özet:
Araştırma tanımlayıcı olup, ortopedi hemşirelerinin ameliyat sonrası ağrı gidermede kullanılan bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerinin belirlemesi ve elde edilen sonuçların gelecekteki hemşirelik çalışmalarına ışık tutması amacıyla planlandı ve uygulandı. Örneklemi, 100 ortopedi hemşiresi oluşturdu. Veri toplama formu kullanarak toplanan veriler; frekans, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t testi, korelasyon analizi ve tek yönlü Anova testi kullanılarak değerlendirildi.   
            Araştırmaya katılan ortopedi hemşirelerinin; yaş ortalaması 31,13±6,19 olup, %94'ü kadın, %58'i Sağlık Bilimleri Fakültesi veya Sağlık Yüksek Okulu mezunu ve %55'i evlidir. Hemşirelerin meslekteki çalışma süre ortalaması 113,76±83,91 ay, ortopedi servisinde çalışma süre ortalaması ise 54,95±62,08 aydır. Hemşirelerin %60'ının hemşirelik eğitim ve öğretim programı süresince ameliyat sonrası ağrı gidermede kullanılan bilişsel davranışsal tedavi yöntemleri ile ilgili eğitim aldığı bulundu. Hemşirelerin,  %90'ının ameliyat sonrası ağrı gidermede kullanılan bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerine yönelik; kongre, kurs veya sertifika programlarına katılmadığı, %63'ünün çalıştığı kurumda eğitim almadığı, %86'sının ameliyat sonrası ağrı gidermede bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerini kullandığı ve %89'unun bu yöntemler konusunda hastalara bilgi verdiği bulundu. Hemşirelerin, hiçbirinin (n=0) herhangi bir ağrı derneğine üye olmadığı belirlendi. Bilişsel davranışsal tedavi yöntemleri ile ilgili bilgi kaynaklarının ilk üçünün sırasıyla; sağlık bakım profesyonelleri, internet ve kitap olduğu; bu yöntemleri uygulama nedeninin sıklıkla hastanın ağrılarını dindirme ve hastanın ağrı yönetimine aktif katılımını sağlama amacına yönelik olduğu; bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi puanı ortalamasının 75,20±10,27 olup, bilgi puanı ile hemşirelerin eğitim düzeyleri arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı bir fark (p<0,01) olduğu; bilgi puanı ile meslekte çalışma süresi (ay), hemşirelik eğitim ve öğretim programı kapsamında konuya ilişkin eğitim alma durumu, bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerini kullanma durumu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p<0,05) olduğu bulundu. 
	Sonuç: Ortopedi hemşirelerinin ameliyat sonrası ağrı gidermede kullanılan bilişsel davranışsal tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi düzeyi iyidir.
	Anahtar Kelimeler: Ameliyat sonrası, Hemşirelik, Ağrı, Bilişsel davranışsal tedavi yöntemleri.

Abstract:
This research was planned and carried out as descriptively in order to determine the knowledge levels of orthopedic nurses on cognitive behavioral treatment methods used in postoperative pain and to shed light on future nursing studies. The sample consisted of 100 orthopedic nurses. Data collected using data collection form; frequency, mean, standard deviation, independent sample t test, correlation analysis and one-way Anova test.
	Of the orthopedic nurses participating in the study; mean age was 31,13±6,19, 94% were women, 58% were graduated from Health Sciences Faculty or Health High School and 55% were married. The mean duration of working as nurse was 113,76±83,91 months, and the mean working time in the orthopedic service was 54,95±62,08 months. Of the nurses, 60% were trained in the cognitive behavioral treatment methods used in post-operative pain during the nursing licence programme 90% of the participants did not participate any congress, course or certification programs on cognitive behavioral treatment methods used for postoperative pain, 63% did not trained in the institution where they worked for cognitive behavioral treatment methods used to relieve postoperative pain, 86% were using cognitive behavioral treatment methods for postoperative pain, and 89% were informed about the cognitive behavioral treatment methods used in postoperative pain management. Also, no one was found to be a member of any pain society. Mostly, health care professionals, internet and books were informational sources. It has been found that the reasons for applying cognitive behavioral treatment methods used post-operative pain management was mostly the purpose of relieving the patient's pain and active participation of the patient in pain management. The mean point of knowledge on cognitive behavioral treatment methods was 75,20±10,27. It was found a statistically significant difference (p<0,01) between the knowledge points about cognitive behavioral treatment methods and the education levels of nurses. Also, it was found that there was a statistically significant difference (p<0,05) between cognitive behavioral treatment methods and occupational working duration (month), nursing licence programme and cognitive behavioral treatment methods. 
	Conclusion: Knowledge level of cognitive behavioral treatment methods used in postoperative pain management of orthopedic nurses is good.
	Keywords: Postoperative, Nursing, Pain, Cognitive behavioral treatment methods.