Coğrafi bilgi sistemi kullanılarak deprem verilerinin incelenmesi
Investigation of earthquake data using geographic information system
Yazar: ALEV BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜNDÜZ HORASAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Coğrafi veri sistemleri = Geographical data systems ; Coğrafi veri tabanları = Geographical databases

Özet:
Türkiye kuzeyinde Kuzey Anadolu Fay zonu, güneydoğusunda Dogu Anadolu Fay zonu ve Ege bölgesindeki açılma rejimi etkisi ile depremselliği yüksek bir coğrafyada yer almaktadır. Sahip olduğu tektonik yapısı ve depremselliği göz önünde bulundurulduğunda, ülkemizdeki deprem araştırmalarında faylar, deprem lokasyonları, depremlere ait mekanizma çözümleri, bölgedeki tarihsel depremler, deprem kayıt cihazları dağılımı gibi verilerin bütünleşmesi ile doğru ve güvenilir bilgiye hızlı ulaşımı sağlayacak en uygun araç Coğrafi Bilgi Sistemi'dir. Ülkemizdeki deprem etkinliği gözönüne alındığında yapılabilirliğin en uygun aracı olan Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanılması sorgulama, analiz ve bilgiye çabuk ulaşabilme açısından zorunluluktur.Yapılan çalışma kapsamında 1900-2008 yılları arasında Türkiye'de meydana gelmiş, büyüklükleri 2.5 ile 7.5 arasinda olan 41.600 adet deprem verisi kullanılmıştır. Oluşturulan veri tabanı depremlerin koordinat,tarih, büyüklük ve derinlik bilgilerinin yanısıra, lokasyon çözümlerinde kullanılan 145 adet deprem kayıt cihazının koordinat ve kuruluş bilgileri, arazi çalışmaları, jeoloji, teknik özellik bilgilerini içermektedir. Veri tabana 2283 adet tarihsel deprem, Türkiye'de maddi hasara neden olan 144 adet deprem ve bu depremlerin karakter bilgileri eklenmiştir. Deprem karakterlerinin testi, artçı deprem dağılımlarının sorgulanması ve analizi amacı ile seçilen iki büyük deprem, 17-21 Ekim 2005 Seferihisar-İzmir ve 17 Ağustos 1999 Gölcük Depremleri' nin değerleri de veri tabanına girilmiştir. Marmara Bölgesi için 35 adet odak mekanizması çözümüde veri tabanında yer almaktadır. Hazırlanan geniş kapsamlı veri tabanı ile çok sayıda sorgulama ve analizden faydalanılmış böylece CBS kullanılabilirliği ve avantajları test edilmiştir.Bu çalışmanın amacı, deprem araştırmalarında kullanılan verilerin CBS ortamında toplanması, işlenmesi ve böylece bir veri bankası oluşturarak, veriler arasındaki ilişkilerden analiz, sorgulama ve görselleştirmelerin yapılmasıdır. Bu çalışma ile bilgiye kolay ve hızlı bir şekilde ulaşım, etkili ve doğru analiz, kolay veri güncelleme ve böylelikle iş gücü ve zaman kaybının önlenmesi gibi faydalar sağlanması hedeflenmektedir. Çalışmada ArcGIS(ESRI) CBS yazılımı kullanılmıştır.Anahtar kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Veri tabanı, Veri işleme ve depolama, Sorgulama ve Analiz

Abstract:
Turkey is located in a seismically active region because of North Anatolian Fault at the Norhtern Turkey, Eastern Anatolian Fault at the southeastern Turkey and extention regime in the Aegean region. GIS is the most suitable tool for quickly accessing accurate and reliable information when considering tectonics and seismicity of Turkey. It integrates data such as fault lines, earthquake epicenters, earthquake mechanism solutions, historical earthquakes, earthquake record stations etc. Since there is a huge amount of seismic activity data, usage of GIS in earthquake studies in Turkey is a necessity in order to reach, query and analyse this data.In this study, 41.600 earthquakes which occured between the years 1900-2008 in Turkey with magnitudes between 2.5 and 7.5 are used. The data base includes not only coordinates, date, magnitude and depth of these earthquakes but also location and installation information, field studies, geology, technical properties of 145 seismic stations. Additionally, 2283 historical earthquakes, 144 damaging earthquakes and characteristic informations of these earthquakes included to the data base. In order to test the charateristics of earthquakes, questioning and analyzing aftershock sequences two major earthquakes 17-21 October 2005 Seferihisar- İzmir and 17 August 1999 Gölcük are selected and added to the data base. There are 35 source mechanism solutions in data base. With this wide-ranging data base a lot of query and analysis are done and thus the usability and advantages of GIS are tested.The aim of this study is to store and compile earthquake related data and then built a database in GIS environment and finally perform queries, analysis, and visualizations using these data. Contributions of this study to earthquake research can be summarized as quick access to information, effective analysis and easy data updating. So these results lead to save time and labor. ArcGIS (ESRI) software was used in this study.Keywords: Geographic Information Systems (GIS), Database, Data compiling and storage, Query and analysis.