Türk Medeni Kanununda mal rejimi sözleşmesinin ve seçimlik mal rejimlerinin İslam hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the property regime contract and optional property regimes in the Turkish Civil Code in terms of Islamic law
Yazar: MERVE YİĞİTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA AKGÜN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Aile, kişinin ilk sosyalleştiği, dini, temel değerlerin öğrenildiği, sevginin ve muhabbetin başladığı bir yuvadır. Aile bu özelliğiyle dini, manevi, duygusal bir yapıya sahiptir. Ailede içtimai, beşerî ve mali münasebetler de söz konusudur. Çünkü ailede eşlerin mallarının idaresi, kullanımı, tasarrufu gibi ilişkilerin yanında onların boşanmaları durumunda konu olan bu malvarlığı değerlerinin pay edilmesi durumu da mutlak bir gerçektir. Bu araştırmada gerek Türk Hukukunda gerekse İslam Hukukunda ailede eşlerin mallarının yönetim ve tasarrufu ve boşanmayla birlikte bunların bölüşümünü konu edinen mal rejimleri ele alınmaktadır.

Mal rejimleri, geçmişte olduğu gibi günümüzde de önemli olan bir husus olmaktadır. Türk Medeni Kanunu'nun iktibas edildiği ve Avrupa'daki devletlerin kaynağını oluşturduğu bu hukuk sisteminin kökeninin Roma'ya uzandığı bilinmektedir. Batı'nın hukuk sistemi evlilikte kadının ehliyetine, hak ve tasarruflarına yönelik sınırlayıcı bakış açısından dolayı asırlarca tartışılan bir mesele olmuştur. Lakin İslam hukuk sisteminde kadın ve erkek ayrımı olmaksızın onlara sunulan hak ve fiil ehliyetlerinin çok geniş tutulduğu bilinmektedir. İslam'da kadın ve erkeğe sunulan bu hakların şahsi mülklerinin tasarrufuyla yönetimini de kapsadığı görülmektedir. Nitekim İslam, karı ile kocanın mallarında tasarruf ve yönetiminde mal ayrılığı rejimini benimsemektedir.

Türk Medeni Hukuku'nda söz konusu olan mal rejimlerinin İslam Aile Hukuku bakımından ele alındığı bu çalışmada, Türk Medeni Hukuku'nda düzenlenen mal rejimlerinin, İslam aile hukuku perspektifinden incelenerek karşılaştırılması ve bu iki hukuk sistemindeki benzerlikler ile farklılıkları ortaya konulmaya gayret edilmektedir. Her iki hukuk sistemindeki farklılıkların temel nedeni evliliğe bakış açılarının aynı olmamasıdır. Nitekim, Türk hukukunda evlilik, eşlerin mallar üzerinde paylaşım yapmayı ve ortaklık kurmayı bir sebep olarak görürken; İslam hukukunda bu, bir neden teşkil etmemektedir.

Abstract:
Family is a home where a person first socializes, where religion and basic values are learned, and where love and affection begin. With this feature, the family has a religious, spiritual and emotional structure. There are also social, human and financial relationships in the family. Because, in addition to the relations such as the management, use and savings of the spouses' property in the family, the distribution of these asset values in case of their divorce is also an absolute reality. In this research, property regimes in both Turkish Law and Islamic Law, which deal with the management and disposition of spouses' property in the family and their distribution upon divorce, are discussed.

Property regimes are an important issue today, as in the past. It is known that the origins of this legal system, from which the Turkish Civil Code was quoted and which constitutes the source of the states in Europe, date back to Rome. The legal system of the West has been a debated issue for centuries due to its restrictive perspective on women's capacity, rights and dispositions in marriage. However, it is known that in the Islamic legal system, the rights and capacity to act offered to men and women, regardless of discrimination, are very broad. It is seen that these rights offered to men and women in Islam also include the disposition and management of their personal property. As a matter of fact, Islam adopts the regime of separation of property in the disposition and management of the property of husband and wife.

In this study, where the property regimes in Turkish Civil Law are discussed in terms of Islamic Family Law, an effort is made to examine and compare the property regimes regulated in Turkish Civil Law from the perspective of Islamic family law and to reveal the similarities and differences in these two legal systems. The main reason for the differences in both legal systems is that their perspectives on marriage are not the same. As a matter of fact, in Turkish law, marriage is considered as a reason for spouses to share property and establish a partnership; In Islamic law, this does not constitute a reason.