Elit sporcuların kişilik özellikleri ile serbest zaman ilgilenimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between personality characteristics and leisure time involvement of elite athletes
Yazar: OĞUZHAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ORCAN MIZRAK
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel rekreasyon = Physical recreation

Özet:
Amaç: Elit sporcuların kişilik özellikleri ile serbest zaman ilgilenimleri arasındaki ilişki ve bu özelliklerin farklı değişkenler açısından incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma yaş ortalamaları 21,07±2,47 yıl, spor yaşı ortalamaları 8,35±3,89 yıl olan 301 erkek ve 162 kadın olmak üzere toplam 439 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri elde etmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği ve Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS v25 programı kullanılmıştır. Kolmogorov-Smirnov testleri ile normallik sınamaları yapılmıştır. Elde edilen verilerin ikili karşılaştırmalarında Bağımsız T testi, çoklu verilerin karşılaştırılmasında ise Tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. İlişkisel analizler için ise pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Verilerin analizinde anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 seçilmiştir.
Bulgular: Serbest zaman ilgilenim ölçeği toplam ve tüm alt boyutlarında yaş değişkenine göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Sıfatlara dayalı kişilik testi millilik durumu, spor yaşı ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmadan elde edilen verilere göre Serbest Zaman İlgilenimi toplam puan ve alt boyut puanlarının 22 yaş üstü katılımcıların 21 yaş altı katılımcılara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Sıfatlara dayalı kişilik testi yumuşak başlılık alt boyutunda kadınların erkeklere göre daha yüksek puana sahip olduğu; sorumluluk, deneyime açıklık ve toplam puanda milli sporcuların olmayanlara göre daha yüksek puana sahip olduğu; deneyime açıklık ve sorumluluk alt boyutlarında ise spor yaşı fazla olanların az olanlara göre daha yüksek puana sahip olduğu belirlenmiştir.
Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği ile Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi toplam ve alt boyut puanları (Dışadönüklük/Yumuşak Başlılık-Kendini İfade ve Yumuşak Başlılık-Çekicilik hariç)  arasında düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Serbest zaman, ilgilenim, kişilik, sporcu

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to examine the relationship between the personality characteristics and leisure time involvement of elite athletes and examining in terms of different variables of these features.
Method: 439 athletes (301 men, 162 women) whose average age is 21,07±2,47, average sport age is 8,35±3,89 participated in the study. Personal Information Form, Leisure Involvement Scale and Adjective-Based Personality Test were used to obtain data in the study. SPSS v25 was used in the statistical analysis. Normality tests were performed with Kolmogorov-Smirnov tests. Independent T-test was used for pairwise comparisons of the obtained data, and one-way analysis of variance was used for the comparison of multiple data. Pearson correlation test was applied for the relationships. The level of significance was chosen as p<0.05.
Findings: A significant difference was found in the total and all sub-dimensions of the leisure time involvement scale according to the age variable. It has been determined that there are significant differences according to the personality test based on adjectives, nationality status, sports age and gender variables.
Result: According to the data obtained from the research, it was determined that the Leisure Involvement total score and sub-dimension scores were higher for the participants over the age of 21 than for the participants under the age of 21. 
It was found that women had higher scores than men in the agreeableness sub-dimension of the adjective-based personality test; national athletes have higher scores than non-native athletes in responsibility, openness to experience and total score; On the other hand, in the sub-dimensions of openness to experience and responsibility, it was determined that those who were older in sports had higher scores than those who were less. 
It was determined that there was a low level of positive correlation between the Leisure Involvement Scale and the Adjective-Based Personality Test total and sub-dimension scores.

Keywords: Leisure, involvement, personality, athlete