Bir yönetimsellik gerilimi olarak yurttaşlık
Citizenship as a tension of governmentality
Yazar: SİNEM ARIKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CAFER ŞAKAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Felsefe = Philosophy ; Gerilim = Tension ; Hobbes, Thomas = Hobbes, Thomas ; Rousseau, Jean Jacques = Rousseau, Jean Jacques ; Sokrates = Socrates ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yönetim = Management ; Yönetimsellik = Governmentality

Özet:
Fransız Devrimi'nin ardından siyasal, ideolojik, entelektüel ve bilimsel alanlarda tüm insan hayatını dönüştüren değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişimler hem düşünsel dünyada hem de politik uzamda yeni kavramlar üretmiş, bazılarını ortadan kaldırmış, bazılarını ise tıpkı devrimin rüzgarına uygun biçimde olumlu veya olumsuz olarak yeniden üretmiştir. Yurttaşlık kavramı da bu değişimden en çok etkilenen ve dönüşen önemli kavramlardan biridir. Bu değişimle birlikte yurttaşlık, entelektüel olarak yeniden üretildiği gibi, pratik olarak siyasette ve normlar alanı olarak da hukukta önemli başkalaşımlara uğrayıp olgusal bir niteliğe bürünmüştür. Ancak yurttaşlık, kavram olarak felsefe, sosyoloji, hukuk, siyaset, eğitim ve kamu gibi birçok sosyal bilim alanlarında tartışılan ''güçlü'' bir kavram haline gelmiştir.
Yapılan çalışmalar gösteriyor ki yurttaşlık, bu tarihsel moment ile birlikte üzerine düşünülen, farklı yaklaşımlarla ele alınan ve hala tanımlanması zor olan bir kavramdır. Olgusal niteliğe sahip olduğu için tanımlanması zor olduğu düşünülen yurttaşlık, Antik Yunan'dan itibaren hem bir gerçekliğe hem de j. j. Rousseau'nun deyişiyle ''yönetimler nereye çekerse o olduğu'' bir ideale işaret eder. Yönetmek, birinin diğeri arasındaki ilişkiyi belirleyen bir eylem olduğu için yurttaşlığın tarihsel momentlerde siyasal yönetimle olan ilişkisinde ifade buluş şekilleri bu teze konu edilmiştir. Antik Yunan'da yurttaş, bir yaşam biçimi olarak vatansever, Roma İmparatorluğu'un yasal üyesi ve Orta Çağ'da Tanrı ile kurulan ilişkide var olmuştur. Monarşiler Çağı'ndan itibaren ise Machiavelli'in Prens'inde, daha sonra Hobbes'un Leviathan'ında ve o dönemin hukukçularının metinlerinde yeni bir egemenlik ve yönetimsellik ilişkisine yerleşmeye başlamıştır. Bu süreci takiben yurttaşlık, liberal ve cumhuriyetçi yurttaşlık yaklaşımları içinde yer alan J. Locke ve J. J. Rousseau'nun fikirleri etrafında temel yapısını koruyarak bugüne kadar gelecek olan yeni biçimini aldığı düşünülmektedir. 
Böylece tüm bu ilişkiler göz önünde tutularak farklı yurttaşlık çalışmaları iki  tarihsel döneme ayrılmıştır: Antik Yunan'dan monarşilere kadar olan tarihsel süreci ''ilk dönem yurttaşlık modeli,'' Fransız Devrimi'nden itibaren var edilen yurttaşlık modelini ise ''ikinci dönem yurttaşlık modeli'' olarak adlandırıp incelenmiştir.

Abstract:
After the French Revolution, changes occurred in the political, ideological, intellectual, and scientific fields that transformed all human life. These changes produced new concepts both in the intellectual world and in the political space, eliminated some of them, and reproduced others positively or negatively, just like the wind of the revolution. The concept of citizenship is one of the important concepts that are most affected and transformed by this change. With this change, citizenship has not only been reproduced intellectually but also has undergone significant transformations in politics and law as a field of norms and assumed a factual character. However, citizenship as a concept has become a "strong" concept that is discussed in many social science fields such as philosophy, sociology, law, politics, education, and the public. 
Studies show that citizenship is a concept that is considered with this historical moment, handled with different approaches, and is still difficult to define. Citizenship, which is thought to be difficult to define because it has a factual quality, points to both a reality and an ideal, in Rousseau's words, "it is wherever governments take it" since Ancient Greece. Since governing is governmentality that determines the relationship between one and the other, the forms of expression of the concept of citizenship in the historical moment have been the subject of this thesis. In ancient Greece, the city existed as a patriot, as a state of life, a legal member of the Roman Empire, and in the Middle Ages related to God. From the Age of Monarchies, it began to settle in a new governmentality relationship in Machiavelli's The Prince, later in Hobbes' Leviathan, and in the texts of the jurists of that period. Following this process, it is thought that citizenship took its new form, which has come to this day, by preserving its basic structure around the ideas of J. Locke and J. J. Rousseau, who is among liberal and republican citizenship approaches. Thus, considering all these relations, we examine different citizenship studies by separating them into two historical periods. 
Considering all these relations, we examine different citizenship studies by separating them into two historical periods. We examine the Greek process from Ancient Greece to the monarchies as the "first-period citizenship model" and the citizenship model that has existed since the French Revolution as the "second-period citizenship model".