Kirazlarda anaç/kalem ilişkilerinin biyokimyasal yöntemlerle incelenmesi
Investigation of rootstock/scion relationships in sweet cherries by biochemical methods
Yazar: SULTAN FİLİZ GÜÇLÜ
Danışman: PROF. FATMA KOYUNCU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşı uyuşmazlığı = Grafting incompatibility ; Fenolik maddeler = Phenolic matters ; Kateşin = Catechin ; Kuersetin = Quercetin ; Kumarinler = Coumarins ; Peroksidaz = Peroxidase ; Tanenler = Tannins

Özet:
Kuş kirazı, Kara idris, Sarı idris, MaxMa 14, MaxMa 60, Gisela 5 ve CAB 6P anaçları üzerine aşılanmış `0900 Ziraat' çeşidinin 1-yaşlı ağaçlarında yürütülen bu çalışmada; aşılama öncesi ve sonrasında aşı elemanlarında (anaç, aşı yeri, aşı sürgünü) peroksidaz aktivitesi, peroksidaz profilleri, toplam fenolik bileşikler ve polifenollerin değişimi incelenmiştir. Bu amaçla, toplam peroksidaz aktivitesi ve toplam fenolik madde içeriği spektrofotometreyle, peroksidaz profilleri Poliakrilamid Jel Elektroforeziyle (PAGE), ve fenolik madde değişimi ise Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (HPLC) ile analiz edilmiştir.Aşılama öncesinde anaçların toplam peroksidaz aktiviteleri 10.80 ?Ag.dk (Kuş kirazı) ile 7.83 ?Ag.dk (Kara idris) arasında değişmiş ve anaçlar arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmuştur. Peroksidaz aktivitesi 11.07?Ag.dk olan `0900 Ziraat' çeşidi ile en yakın değere Prunus avium anacı, en farklı değere ise Kara idris ve Gisela 5 anaçları sahip olmuştur. Aşılamadan sonra aşı yerinin altında ve aşı sürgününde peroksidaz aktivitesi artmıştır. Bu artış heterogenetik kombinasyonlarda özellikle de `0900 Ziraat'/Gisela 5 ve `0900 Ziraat' /Kara idris aşılarında daha yüksek değerdedir. Bulgularımız peroksidaz aktivitesinin aşı uyuşmazlığının erken belirlenmesinde bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.Aşısız anaçlarda, kalemde ve aşılamadan sonra aşı elemanlarında Rf=0.39 olan bir A bandı ve Rf=0.42 olan B bandı bulunmuştur.`0900 Ziraat'/Kuş kirazı aşılarının toplam fenolik madde miktarının heterogenetik aşı kombinasyonlarından daha düşük olduğu saptanmıştır. Heterogenetik kombinasyonların aşı sürgünlerinde `0900 Ziraat'/Kuş kirazı aşılarından daha fazla miktarda p-kumarik asit belirlenmiştir. Kateşin miktarı ise homogenetik aşılamada bütün aşı elamanlarında genel olarak daha yüksektir.Kiraz çeşitleri için farklı genetik orijinli Prunus türlerinin anaç olarak kullanılması, Prunus avium anaçlarına göre aşı uyuşmazlığı bakımından risk faktörü olarak kabul edilebilinir.

Abstract:
In this study, which was carried out on 1-year old trees of `0900 Ziraat? variety grafted on Kuş kirazı, Kara idris, Sarı idris, MaxMa 14, MaxMa 60 and Gisela 5 rootstocks; peroxidase activity, peroxidase profiles, total phenolic compounds and changes of amounts of poliphenols were investigated on graft partners (rootstock, graft area, scion) in both before and after grafting. For this purpose, total peroxidase activity and total phenolic compounds were determined by spectrophotometer, peroxidase profiles were determined by Poliakrilamid Gel Elektrophoresis (PAGE) and the change of phenolic compounds was determined by High Performance Liquid Chromatography (HPLC).Total peroxidase activities of rootstocks before grafting had changed between 10.80 ?Ag.min (Kuş kirazı) and 7.83 ?Ag.min (Kara idris) and found statistically important. The peroxidase activity of `0900 Ziraat? was 11.07?Ag.min and the closest value occurred in Prunus avium rootstock. The most different values occurred in rootstocks of Kara idris and Gisela 5. The peroxidase activity has increased in rootstock and graft scion. This increase had higher values in heterogenetic combinations especially in `0900 Ziraat?/Gisela 5 and `0900 Ziraat?/Kara idris grafts. Our findings showed that peroxidase activity could be used as a parameter in early determination of graft incompatibility.An A Band with the value of Rf=0.39 and a B band with the value of Rf=0.42 have been determined in rootstocks and scion before grafting and graft partners after grafting.It was found that total phenolic compounds of 0900 Ziraat?/Kuş kirazı grafts was lower than the heterogenetic graft combinations. More p-cumaric acid was determined in graft scion of heterogenetic combinations more than grafts of 0900 Ziraat?/Kuş kirazı. However, the amount of catechin was generally higher than all graft partners of homogenetic grafting.For cherry varieties using genetically different Prunus as rootstocks could be accepted as a risk factor for graft incompatibility compared to the grafting with rootstocks of Prunus avium.