Lomber diskektomi ameliyatı sonrası dönemde erken mobilizasyonun ağrı ve hareketlilik düzeyine etkisi
The effect of early mobilization on pain and mobility level after lumbar discectomy surgery
Yazar: MERVE CEBECİ
Danışman: PROF. DR. ÜKKE KARABACAK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Diskektomi = Diskectomy ; Hareketlilik = Mobility ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Araştırma; Lomber diskektomi ameliyatı sonrası hastaların erken ayağa kaldırılmasının; ağrı kontrolüne destek olması, hasta hareketlilik düzeyi ve bağımlılık düzeyini geliştirerek erken dönemde günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirildi. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle; Hasta Bilgi Formu, Hasta Hareketlilik Ölçeği, Gözlemci Ölçeği ve Visual Ağrı Skoru (VAS) kullanılarak toplandı. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde bulunan özel hastane grubunda Aralık 2019-Kasım 2020 tarihleri arasında lomber diskektomi ameliyatı geçiren hastalar, örneklemi ise bu hastalardan araştırma kriterilerine uyan 45 hasta oluşturdu. Hastaların ilk mobilizasyon saatinde ve taburculuk öncesi Hasta Hareketlilik Ölçeği puanları karşılaştırıldığında; erken mobilize edilen hastaların, geç mobilize edilen hastalara göre toplam ölçek puanları ortalamalarında istatistiksel fark bulundu (p<0.05). Hastaların ilk mobilizasyon saatinde ve taburculuk öncesi Gözlemci Hareketlilik Ölçeği puanları karşılaştırıldığında; erken mobilize edilen hastaların, geç mobilize edilen hastalara göre toplam ölçek puanları ortalamalarında istatistiksel fark bulundu (p<0.05). Hastaların taburculuk öncesi mobilizasyon saatinde VAS skorları karşılaştırıldığında erken mobilize edilen hastaların, geç mobilize edilen hastalara göre anlamlı fark bulundu (p<0.05). Geç mobilize edilen hastalarda taburculuk öncesi Hasta Hareketlilik Ölçeği ortalama puanları ve ameliyat sonrası analjezik kullanım sayısı ile arasında negatif yönde, güçlü düzeyde anlamlı ilişki saptandı (p<0.05 r:-.500). Araştırmanın sonucunda; erken mobilize edilen hastaların, Hasta Hareketlilik Düzeyi ve hemşireye bağımlı olma durumunu yansıtan Gözlemci Ölçeği puan ortalamaları ile geç mobilize edilen hastaların puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuş olup; veriler doğrultusunda lomber diskektomi ameliyatı sonrası hastanın durumunun değerlendirilerek, mobilizasyon kararını verirken hemşireye klinik öneri olarak sunulmaktadır.

Abstract:
Research; early recovery of patients after lumbar discectomy; It was conducted in a descriptive cross-sectional type in order to support pain control, shorten the hospital stay, and evaluate the return to daily life activities in the early period by improving the level of mobility. The data were obtained by face-to-face interview method; It was collected using the Patient Information Form, the Patient Mobility Scale, the Observer Scale, and the Visual Pain Score (VAS). The population of the study consisted of patients who underwent lumbar discectomy in the private hospital group in Istanbul, and the sample consisted of 45 patients. When the patients' first mobilization and pre-discharge Patient Mobility Scale scores were compared; There was a significant difference between the groups in the mean total scale scores (p<0.05). When the Observer Mobility Scale scores of the patients at the first mobilization hour and before discharge were compared; There was a significant difference between the groups in the mean total scale scores (p<0.05). When the VAS scores of the patients were compared at the time of mobilization before discharge, a significant difference was found between the groups (p<0.05). In patients who were mobilized late, there was a negative, strong and significant correlation between the mean scores of the Patient Mobility Scale before discharge and the number of analgesic use after surgery (p<0.05 r:-.500). As a result of the research; There was a significant difference between the Observer Scale mean scores reflecting the Patient Mobility Level and dependency on the nurse of the patients who were mobilized early and the mean scores of the patients who were mobilized late; In line with the data, the condition of the patient after lumbar discectomy is evaluated and presented to the nurse as a clinical recommendation when making the mobilization decision