Burdur ve ilçelerinde yenidoğan ishalli buzağılarda rotavirüs, coronavirüs, cryptosporidium spp, escherichia coli K99 ve giardia lamblia etkenlerinin prevalansı
Prevalence of rotavirus, coronavirus, cryptosporidium spp, escherichia coli K99 and giardia lamblia in neonatal calves with diarrhea in Burdur and its districts
Yazar: VEYSEL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Burdur ve ilçelerindeki yenidoğan ishalli buzağılarda Rotavirüs, Coronavirüs, Cryptosporidium spp, Escherichia coli K99 ve Giardia lamblia etkenlerinin prevalansını belirlemektir. Çalışmanın hayvan materyalini; Burdur yöresindeki farklı sığırcılık işletmelerinde bulunan yaşları 1-28 gün arasında değişen 96 adet ishalli buzağı oluşturdu. İshalli buzağılardan dışkı örnekleri alındı ve alınan örneklerden etken tespiti hızlı teşhis kitleri (BoviD-5 Ag Test Kit- BIONOTE) kullanılarak belirlendi. Araştırmada 96 ishalli buzağıda tek bir enteropatojenin tespit edildiği 61 (%63.54) buzağının içinde sırasıyla 25'inde Cryptosporidium (%26.04), 12'sinde E. coli K99 (%12.5), 11'inde Rotavirüs (%11.45), 7'sinde Coronavirüs (%7.29) ve 6'sında Giardia lamblia (%6.25) etkenleri tespit edilirken birden fazla enteropatojenin neden olduğu 18 buzağının 2'sinde Cryptosporidium spp.+Giardia lamblia (%2.08), 8'inde Cryptosporidium spp.+Rotavirüs (%8.33), 3'ünde Coronavirüs+Rotavirüs (%3.12), 1'inde Coronavirüs+Cryptosporidium spp. (%1.04), 2'sinde Rotavirüs+E. coli (%2.08) 1'inde E. coli+Cryptosporidium spp.+Rotavirüs (%1.04), 1'inde Coronavirüs+Rotavirüs+Cryptosporidium spp. (%1.04) kombinasyonu tespit edildi. Tek bir enteropatojenin neden olduğu birden fazla (miks) seyreden 96 buzağıdan 38'inde Cryptosporidium (%39.58), 15'inde E. coli K99 (%15.62), 26'sında Rotavirüs (%27.08), 12'sinde Coronavirüs (%12.50) ve 8'inde Giardia lamblia (%8.33) sonuçları tespit edildi. Buna karşın 96 ishalli buzağıdan mono veya birden fazla enteropatojen etken tespit edilmeyen 17 buzağıda diğer etkenlerin ishale neden olduğu düşünüldü. Son olarak etken teşhisi yapılan buzağılara nitrazin kâğıdıyla dışkıların pH değeri ölçüldü. Düşük pH değerlerindeki ölçümlerde etkenler arasında bir korelasyon olduğu saptandı. Bu araştırma Burdur yöresindeki yenidoğan buzağılarda ishale yol açan enteropatojenlerin tür ve yaygınlığını göstermesiyle daha hızlı teşhis, önleme, kontrol ve tedavi süreçlerine yönelik bilgiler sağlama ve bununla buzağı kayıplarının azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Araştırma sonuçlarının gelecekte yapılacak araştırmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the prevalence of pathogens such as Rotavirus, Coronavirus, Cryptosporidium spp, Escherichia coli K99, and Giardia lamblia in neonatal calves with diarrhea in Burdur and its districts. The study material consisted of 96 diarrheic calves aged between 1 and 28 days from different cattle farms in the Burdur region. Fecal samples were collected from diarrheic calves, and the causative agents were identified using rapid diagnostic kits (BoviD-5 Ag Test Kit- BIONOTE). In the study, among the 96 diarrheic calves, a single enteropathogen was detected in 61 (63.54%) calves, with 25 (26.04%) positive for Cryptosporidium, 12 (12.5%) for E. coli K99, 11 (11.45%) for Rotavirus, 7 (7.29%) for Coronavirus, and 6 (6.25%) for Giardia lamblia, respectively. Multiple enteropathogens were responsible for diarrhea in 18 calves, with combinations including with 2 (2.08%) Cryptosporidium spp.+Giardia lamblia, with 8 (8.33%) Cryptosporidium spp.+Rotavirus, with 3 (3.12%) Coronavirus+Rotavirus, with 1 (1.04%) Coronavirus+Cryptosporidium spp., with 2 (2.08%) Rotavirus+E. coli, and with 1 (1.04%) E. coli+Cryptosporidium spp.+Rotavirus being detected. Among the 96 diarrheic calves with mixed infections or a single enteropathogen, 38 (39.58%) had Cryptosporidium, 15 (15.62%) had E. coli K99, 26 (27.08%) had Rotavirus, 12 (12.50%) had Coronavirus, and 8 (8.33%) had Giardia lamblia results. However, in 17 of the 96 diarrheic calves, neither mono- nor multiple enteropathogens were detected, suggesting that other factors might have caused diarrhea. Finally, the fecal pH of calves with identified pathogens was measured using nitrazine paper, revealing a correlation between low pH values and specific pathogens. This research provides valuable information for faster diagnosis, prevention, control, and treatment of enteropathogens causing diarrhea in neonatal calves in the Burdur region, contributing to reducing calf losses. It is believed that the research findings will shed light on future studies.