Doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan erkendoğan bebeklerin uzun dönem izlem sonuçları
Long-term outcomes of preterm infants under the weight of 1500 gram
Yazar: SERRA SÜRMELİ DÖVEN
Danışman: PROF. DR. AYTUĞ ATICI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Doğum = Delivery ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Nörofizyoloji = Neurophysiology

Özet:
Neonatoloji alanındaki gelişmeler çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) erkendoğan bebeklerin yaşam şanslarını artırmış, bununla birlikte erken doğuma bağlı olarak gelişen sorunların sıklığı da artmıştır. Çalışmamızda 2002-2009 yılları arasında 1500 gramın altında doğan, doğum ağırlıkları gebelik yaşlarıyla uyumlu ve Mersin Üniversitesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde tedavi edilen bebeklerin uzun dönemde nörogelişimsel özelliklerinin, görme ve işitme sorunlarının, akciğer işlevlerinin ve alerjik hastalıkların görülme oranlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmaya dahil edilen 62 ÇDDA erkendoğan çocuğa ileri yaşlarda ayrıntılı nörolojik bakı ile anormallik saptanması durumunda GUP (Görsel Uyarılmış Potansiyel), EEG (Elektroensefalografi), MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) yapılmıştır. ÇDDA doğmuş çocuklardan 1-6 yaş arasında olanlara Denver II Gelişimsel Tarama Testi (DGTT), 1-3.5 yaş arasındaki çocuklara Bayley Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi Gelişimsel Değerlendirme Ölçeği (Bayley III), 3.5-8 yaş arasındakilere Stanford Binet Zekâ Ölçeği, 5.5-6 yaş arasındakilere ayrıca Metropolitan Olgunluk Testi uygulanmıştır. Yaş ve cinsiyet olarak ÇDDA erkendoğan çocuklarla uyumlu, normal doğum ağırlıklı, zamanında doğan kontrol grubundaki çocuklara da aynı testler yapılmıştır. ÇDDA olarak doğmuş çocuklara, ayrıca detaylı göz ve kulak bakısı ve işitme testi yapılmıştır. ÇDDA olarak doğmuş çocuklar için ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood) Formu'ndan sorular seçilerek oluşturulan Allerjik Hastalıklar ve Astım Çalışması Anket Soruları Formu da doldurulmuştır. Çocuklara atopiye yönelik olarak inhalan ve besin özgül immunglobulin E ölçümü yapılmış, ayrıca besin ve inhalan allerjenlerle deri testleri yapılmıştır. Üç yaşından büyük hastalara IOS (Impulse Oscillometry) uygulanmıştır. Yaş ve cins olarak ÇDDA çocuklarla uyumlu kontrol grubundaki çocuklara da aynı alerjik testler yapılmıştır. ÇDDA çocukların 11'inde (%17.7) nörolojik bakı anormalliği gözlenmiştir. Bunların beşinde (%45.5) tetraplejik serebral palsi, beşinde (%45.5) diplejik serebral palsi, birinde (%9) hemiparezi saptanmıştır. Bayley III, DGTT, Stanford Binet Zekâ Ölçeği, Metropolitan Olgunluk Testlerinin tamamında ÇDDA erkendoğan çocukların kontrol grubuna göre anlamlı olarak geri oldukları bulunmuştur. BPD olan ÇDDA erkendoğan bebeklerin nöbet geçirme sıklığının daha fazla olduğu (p=0.01), vajinal yolla doğum sonucunda serebral palsi gelişme oranının sezaryen doğuma göre anlamlı olarak yüksek olduğu gözlenmiştir (p=0.003). Sepsis tanısı alan ÇDDA doğmuş çocuklarda DGTT'de anormallik oranının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0.023). ÇDDA erkendoğan çocuklarda atopi görülme oranının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0.02). ÇDDA doğmuş çocuklarda anne sütü alma süresinin kontrol grubuna göre daha kısa olduğu gözlenmiştir (p=0.032).Sonuç olarak ÇDDA erkendoğanlarda ileri dönemlerde gelişimsel sorunlar yüksek oranda görüldüğünden, bu bebeklerin uzun süreli izlemleri ve desteklenmeleri gereklidir. Sepsisin nörolojik gelişim üzerine yıkıcı etkileri net olarak görüldüğünden bu bebeklerin sepsisten korunmasına özel önem gösterilmelidir. ÇDDA bebeklerin sezaryen ile doğurtulmaları tercih edilebilir ve bu bebeklere anne sütünün daha uzun süre verilmesi için anneler yönlendirilmelidir.Anahtar Kelimeler: Erken doğum, Çok Düşük Doğum Ağırlığı, Nörogelişimsel Sorunlar, Atopi, Akciğer Fonksiyonları

Abstract:
Improvements in perinatal and neonatal care have significantly increased the survival of very low birth weight (VLBW) preterm children?s limit of viability. Improved survival, however, has not been accompanied by corresponding decreases in major neonatal morbidities. The aim of this study was to determine long term neurodevelopmental outcomes, vision and hearing problems, lung functions and allergic problems in VLBW preterm, appropriate for gestational age (AGA) who were born between 2002-2009 and treated at Mersin University Research Hospital Neonatal Intensive Care Unit. Sixty two very low birth weight preterm infants were included in this study. All children were examined carefully and VEP (Visual Evoked Potential), EEG (Electroencephalography) and MRI (Magnetic Resonance Imaging) were done to children who had neurologic impairment. To assess developmental status and cognitive abilities, Bayley Scales of Infant and Toddler Development (Bayley-III) was used between 1-3.5 years of age, Denver II was used between 1-6 years of age, Stanford Binet Scale was used between 3.5-8 years of age and Metropolitan Readiness Test was used between 5.5-6 years of age. The same tests were applied to the normal birth weight full term age and sex matched children for comparisons. All VLBW children had ophthalmologic examination and hearing assessment using BERA (Brainstem Evoked Response Audiometry). The parents completed validated questionnaires developed by ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood) to assess incidence of allergic diseases among VLBW children. Skin prick tests were performed, food and inhalant spesific IgE were measured to assess the incidence of atopy. Impulse oscillometry systems (IOS) was performed to the VLBW preterm children who were at the age of three and older. The same tests were performed to the control group. In the 62 VLBW preterm infants, 11 (%17.7) suffered from neurological sequelae. Of the 11 infants five (45.5%) had spastic diplegia, five (45.5%) had spastic quadriplegia and one (9%) had hemiplegia. Bayley-III, Denver II, Stanford Binet Scale and Metropolitan Readiness Test scores were significantly lower for the VLBW group than from the scores of the control group. VLBW preterm children who had BPD had higher incidence of seizures (p=0.01). Vaginal delivery had a higher risk for cerebral palsy than caesarean delivery (p=0.003). VLBW preterm children who had sepsis during the neonatal period were significantly more likely to have developmental delay according to the Denver II compared to children who had not sepsis (p=0.023). VLBW preterm children had a lower incidence of atopy than normal birth weight and full term children (p=0.02). The duration of breastfeeding for the VLBW group was shorter than full term children (p=0.032).In conclusion, since VLBW preterm children have a higher risk for developmental problems, they should be followed and supported for long-time. Sepsis seems to have devastating effects on neurodevelopment and maximum attention must be paid to protect these babies from infections. Moreover, caesarean delivery may be preferable and breast feeding should be encouraged for preterm VLBW infants.Keywords: Prematurity, Very Low Birth Weight, Neurodevelopmental Problems, Atopy, Lung Functions