Oral propiyonik asit tüketiminin sıçanlarda insülin direncine etkisi
Effect of oral propionic acid consumption on insulin resistance in rats
Yazar: AYŞE ŞEYMA ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. FATİH GÜLTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ekmek = Bread ; Gıda katkı maddeleri = Food additives ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kalsiyum propiyonat = Calcium propionate ; Propiyonik asit = Propionic acid ; Sıçanlar = Rats ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Kalsiyum propiyonat, ekmekte yaygın olarak kullanılan koruyucu özellikte bir gıda katkı maddesidir. Ekmek günlük beslenme rutininin önemli bir parçasıdır. Bu sebeple içeriğinde bulunan bileşenlerin dikkatle incelenmesi halk sağlığı açısından önemlidir. Bu çalışma ile kalsiyum propiyonatın kan şekeri düzenlenmesi üzerindeki etkileri incelenerek insülin direnci gelişimine sebep olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Balıkesir Üniversitesi Deney Hayvanları Üretim, Bakım, Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Wistar sıçanlar üzerinde yapılmıştır. Sıçanlar kontrol (n=11), düşük dozda (15 mg/kg/gün) kalsiyum propiyonat alan grup: PD (n=11) ve yüksek dozda (300 mg/kg/gün) kalsiyum propiyonat alan grup: PY (n=11) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. 11 haftalık sıçanlara oral gavajla 8 hafta boyunca kalsiyum propiyonat verilmiştir. Çalışmada sıçanların ağırlık değişimi, deney öncesi ve sonunda toplanan kan örneklerinde propiyonik asit, insülin, glukagon, FABP4 ve glikoz değerleri karşılaştırılmıştır. Propiyonik asit değeri GC-MS; insülin, glukagon ve FABP4 değerleri ELISA; glikoz değeri test stripleri ile ölçülmüştür. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde eşleştirilmiş örneklem t testi, tekrarlı ölçümler için ANOVA ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır.
Bulgular: Serum propiyonik asit değerlerinde PD grubunda başlangıca göre anlamlı bir artış görülmüştür. İnsülin, glukagon, FABP4, glikoz ve ağırlık parametrelerinde ilk ve son ölçümler arasında fark vardır ancak gruplar arasındaki fark incelendiğinde sonuç anlamlı değildir. Dolayısı ile kalsiyum propiyonatın bu parametreler üzerine bir etkisi görülmemiştir.
Sonuç: Bu sonuçlarla ekmekle oral olarak alınan kalsiyum propiyonatın sıçanlarda insülin direnci gelişimi üzerine bir etkisinin olmadığı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ekmek, Gıda Katkı Maddeleri, İnsülin Direnci, Kalsiyum Propiyonat

Abstract:
Aim: Calcium propionate is a preservative food additive widely used in bread. Bread is an important component of the daily diet. For this reason, it is significant to examine the ingredients in its content carefully for public health. In this study, it was aimed to investigate the effects of calcium propionate on blood glucose regulation and to investigate whether it causes the development of insulin resistance.
Materials and Methods: The study was carried out on Wistar rats at Balıkesir University Experimental Animal Production, Care, Application and Research Center. Rats were control (n=11), low dose (15 mg/kg/day) calcium propionate group: PD (n=11) and high dose (300 mg/kg/day) calcium propionate group: PY (n=11) were divided into three groups. Calcium propionate was given to 11-week-old rats for 8 weeks by oral gavage. In the study, weight change of rats, propionic acid, insulin, glucagon, FABP4 and glucose values in blood samples collected before and at the end of the experiment were compared. Propionic acid value GC-MS; insulin, glucagon and FABP4 values ELISA; glucose value was measured with test strips. Paired sample t-test, repeated measures ANOVA and one-way ANOVA were used for statistical evaluation of the data.
Results: There was a significant increase in serum propionic acid values in the PD group compared to baseline. There is a difference between the first and last measurements in insulin, glucagon, FABP4, glucose and weight parameters, but the result is not significant when the difference between the groups is examined. Therefore, no effect of calcium propionate on these parameters was observed.
Conclusion: With these results, it was concluded that calcium propionate taken orally with bread has no effect on the development of insulin resistance in rats.

Key Words: Bread, Calcium Propionate, Food Additives, Insulin Resistance