Öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determination of pre-service teachers' views on the informal learning environments
Yazar: AYŞE ADIYAMAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÜNAL
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme Ana Bilim Dalı / Yaşam Boyu Öğrenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kendi kendine öğrenme = Oneself learning ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İnformal eğitim = Informal education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerinin demografik özellikler ve algın öğrenme durumu/araçları kapsamında belirlemektir. Yaşam boyu öğrenmeyi yaşam boyu yapan algın öğrenme ile hızla gelişen bilgi ve teknoloji çağında ihtiyaç duyulan bilgi ve beceriler edinilebilmektedir. Algın öğrenme ortamları ise zengin öğrenme içeriği sunarak yaparak yaşayarak öğrenmeyi ve aktif katılımı sağlamaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı bölgelerinden seçilen Yıldız Teknik Üniversitesi, Bartın Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nin eğitim fakültelerinde 2017- 2018 akademik yılında öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacının geliştirdiği kişisel bilgi formu ile "Algın Öğrenme Ortamları Ölçeğinden" elde edilmiştir. Verileri analiz etmek için SPSS-25.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerde gruplar normal dağılım göstermediğinden dolayı analizlerde, non-parametrik testlerden olan Kruskal Wallis H-Testi ve Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. Karşılaştırmalar sonrasında anlamlı bir fark çıktığında Mann Whitney U-Testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanılmış ve farkın kaynağı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamlarından orta düzeyde yararlandıkları ve öğrenme gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Tarihi yerlere, doğa merkezlerine, milli parklar gibi yerlere yapılan geziler ile sosyal kulüp faaliyetleri sayesinde yüksek düzeyde öğrenme gerçekleştirirken, bilim merkezlerine, sanayi kuruluşlarına ve üretim merkezlerine yapılan gezilerde daha düşük düzeyde öğrenme gerçekleştirmişlerdir. Öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerinde cinsiyete göre kadın öğretmen adayları lehine; öğrenim gördükleri üniversiteye göre Bartın Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi lehine; bölüm değişkenine göre fen bilgisi ve sosyal bilgiler programları lehine; anne eğitim düzeyine göre lisans mezunu olan ve okuma-yazma bilmeyen annelerin lehine anlamlı bir fark çıkmıştır. Anne mesleği,  baba eğitim düzeyi ve baba mesleği değişkenlerinde anlamlı bir fark yoktur. Televizyon izlemeye ayrılan günlük süre değişkenine ve televizyonda en çok izlemeyi tercih ettikleri programlara göre öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerinde anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Öğretmen adayları televizyon programlarından en çok yerli dizi/sinema izlemektedir. Öğretmen adaylarının web sayfalarında gezinmeye ayrılan günlük süre ve web sitelerinde en çok ziyaret ettikleri sayfalar değişkenlerine göre algın öğrenme ortamlarına ilişkin görüşlerinde anlamlı bir fark bulunmamış,  öğretmen adaylarının web sitelerinden en fazla sosyal medya sayfalarını ziyaret ettiği görülmüştür.                      Televizyonun ve internetin en ulaşılabilir algın öğrenme araçları olduğu düşünüldüğünde uygun birer algın öğrenme ortamı oluşturacak şekilde kullanılmadığı sonucuna ulaşılabilir. Öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamları ile ilgili görüşlerinde kitap okumaya ayrılan günlük süreye göre anlamlı bir fark bulunmuştur. Günde bir saat kitap okuyan öğretmen adayları ile hiç kitap okumayan öğretmen adayları arasında; günde 2-3 saat kitap okuyan öğretmen adayları ile hiç kitap okumayan öğretmen adayları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmen adaylarının algın öğrenme ortamları ile ilgili görüşlerinde en çok okunan kitap/eser türüne göre anlamlı bir fark saptanmamış ve adaylarının en çok okuduğu kitap türü ise hikâye/roman ve sınavlara yönelik kitaplardır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara ve sonuca yönelik olarak yaşam boyu öğrenmenin yaşam boyu sürmesinin en önemli sağlayıcısı olan algın öğrenme ve algın öğrenme ortamları çerçevesinde çalışmaların niceliği ve niteliği arttırılmalıdır. Bu çalışmalar sadece iş yerinde algın öğrenmeye odaklı olmayıp farklı ortamlarda ve farklı yöntemlerle yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Yaşam boyu öğrenme, algın öğrenme, algın öğrenme ortamları, öğretmen adayı

Abstract:
The aim of this research is to determine the pre-service teachers' views on the informal learning environments in the context of demographic characteristics and informal learning situation / tools. With informal learning as part of lifelong learning, individuals have the opportunity to improve themselves to keep up with changing living conditions. Informal learning environments provide rich learning content, thus they provide experiential learning and active participation. Screening model has been used in the research. The sampling of this research is the pre-service teachers' studying at the faculties of education of Yıldız Technical University, Bartın University, Anadolu University, Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, Gaziosmanpaşa University and Kahramanmaraş Sütçü İmam University in the academic year of 2017-2018. The data for the research have been obtained from the personal details forum and which has been developed by the researcher and from the "Informal learning environments Scale, which have been developed by the researcher.  SPSS-25.0 packaged software has been used for the analysis of the statistical data. As the data obtained from the study did not show normal distribution, Kruskal Wallis H-Test and Mann Whitney U-Test which are non-parametric tests were used in the analyses.  Mann Whitney U-Test and Bonferroni correction were used when there was a significant difference after the comparisons and the source of the difference was determined. According to the findings, it was determined that pre-service teachers have benefited from informal learning environments at medium level and they have had a medium level learning. While they had a high level of learning thanks to trips to historical places, nature centres, national parks and social club activities, they had a lower level of learning in trips to science centres, industrial establishments and production centres. According to the views on informal learning environments of pre-service teachers there was a significant difference in terms of gender variable in favour of the females pre-service teachers; in terms of university variable in favour of Bartın, Anadolu and Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Universities; in terms of department variable in favour of science and social studies programs; in terms of mother's education level in favour of the mothers with university degrees and illiterate mother. Considering mother's job, father's education level and father's job variables, there was no significant difference. There is no significant difference in the opinions of pre-service teachers about the informal learning environments according to the daily time variable allocated for watching television and the programs they preferred to watch the most on television. There is no significant difference in the opinions of pre-service teachers in terms of the daily time spent visiting web pages and the pages of the most visited pages on the web sites variables. Considering spending daily time to read book variable, there is no significant difference in the opinions of pre-service teachers. In terms of the type of books variable, there is no significant difference. According to the findings of the study, the quantity and quality of the studies about informal learning and informal learning environments should be increased.

Keywords: Life long learning, informal learning and informal learning environments, pre- service teachers