Madencilik faaliyetlerinin çevre kalitesinde sebep olduğu değişimleri değerlendirme yöntemleri
Evaluation methods for the changes in the environmental quality due to the mining activities
Yazar: MEHMET İLKER SELÇUK
Danışman: PROF. DR. MURAT ERDEMOĞLU
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Cevher Hazırlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Madencilik, piyasada metallere, endüstriyel minerallere, kömüre veya doğal taşlara olan talebin bir sonucu olarak, kaynağın bulunduğu yerde yapılması zorunlu olan bir mühendislik faaliyetidir. Bunun yanında, diğer tüm endüstriyel faaliyetlerde de olduğu gibi madencilik de yapılacağı çevrede olumlu ve olumsuz çevresel etkilere sahiptir. Madencilik projelerinin çevresel etkilerinin neler olabileceği hem işletme projesinin hazırlanması aşamasında hem de çevresel etki değerlendirmesi aşamasında değerlendirilir ve değerlendirmelerin sonucuna göre işletmenin başlayıp başlamayacağına karar verilir. Bu aşamalarda projeler daha fazlaca teknik olarak değerlendirilir ve olası somut etkiler açıklanıp, alınacak önlemler sıralanır. Oysa madencilik faaliyetleriyle bozulan çevrenin maliyetinin değerlendirmesi genelde yapılmaz ve proje çevre maliyetleri kabaca bir maliyet olarak hesaba katılır. Oysa proje çevre maliyetleri aslında bir madencilik faaliyetinin mali bakımdan gerçekten de kazançlı olup olmayacağına karar verilmesinde etkili olabilmektedir. Bu tezde, hesaplanmış bir rezerve sahip bir kalker ocağı ve buna bağlı olarak belirlenmiş bir kapasitede çalışacak olan bir kırma-eleme tesisi (agrega tesisi)proje çevre maliyetlerinin hesaplanmasına örnek olmak üzere seçilmiştir. Projenin yatırım maliyet unsurları yanında çevre maliyet unsurları da ayrıntılı olarak belirlenmiş ve her iki maliyet de muhasebeleştirilmiştir. Ekonomik değerlendirme yöntemleriyle elde edilen hesaplama sonuçlarına göre, madencilik için düşünülen yatırım tutarının başka bir yatırım aracında (örneğin döviz) değerlendirilmesi de dahil olmak üzere, proje sahasının madencilik için kullanılması ya da sahanın doğal çevre olarak bırakılması tercihleri net biçimde ortaya konulmuştur.

Abstract:
Mining is an engineering activity that must be carried out at the place where the resource is located as a result of the demand for metals, industrial minerals, coal or natural stones in the market.In addition, as in all other industrial activities, mining has positive and negative environmental effects in the environment it will be performed.The environmental impacts of mining projects are evaluated both in the preparation of the mining project and in the environmental impact assessment phase, and it is decided whether or not the mining activity will start according to the results of the evaluations.At these stages, projects are evaluated more technically and possible acceptable effects are explained and measures to be taken are listed.Assessment of the cost of the environment deteriorated by mining activities is generally not made and project environmental costs are roughly considered as a cost.However, project environmental costs can actually be effective in deciding whether a mining activity will actually be profitable financially.In this thesis, a limestone quarry with a calculated reserve and a crushing-screening plant (aggregate plant) that will operate at a specified capacity are selected as an example of the calculation of the project environmental costs.In addition to the investment cost elements of the project, environmental cost elements were determined in detail and both costs were accounted for. According to the calculation results obtained with the economic evaluation methods, the preferences of using the project site for mining or leaving the site as a natural environment, including the evaluation of the investment amount considered for mining in another investment tool (e.g. foreign currency), are clearly revealed.