Fen bilimleri öğretmenlerinin teknoloji entegrasyonunu geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim kurs programının hazırlanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi: Fatih Projesi örneği
Preparation of teacher professional development training course programme for science teachers' technology integration development and the evaluation of its efficiency: Sample of Fatih Project study
Yazar: MEHMET HULKİ BAŞAK
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞEVKİ AYVACI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fatih Projesi = Fatih Project ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma FATİH Projesi'nin uygulama sürecinde, yaşanan problemlerin çözümüne yönelik, fen bilimleri öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, bu ihtiyaçların giderilmesine yönelik fen bilimleri öğretmenleri için bir hizmet içi eğitim kurs programı hazırlamak, uygulamak ve sınıf içerisindeki yansımalarını gözlemleyip değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın yöntemini nitel araştırma tekniklerinden elde ettiği verilerin nicel araştırma tekniklerinden elde edilen verilerle desteklenebildiği karma yaklaşım metodu oluşturmaktadır. 
Çalışmanın örneklemini HİE ihtiyaçlarının belirlenmesi aşamasında TUİK verilerine dayanarak 7 bölgeyi temsilen 22 ilden toplam 434 fen bilimleri öğretmeni, uygulama ve diğer aşamalarda ise Van Merkeze bağlı bir ilçede görev yapmakta olan 20 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır.
FATİH Projesi'nin uygulamaya başlamasından günümüze kadar yani 2010-2016 yıllarını kapsayan alan yazın taramalarında gerek yurt içi ve gerek yurt dışında yayınlanmış toplam 142 çalışmaya rastlanılmıştır. Çalışmaların büyük bir kısmını genel anlamda durum tespit çalışmaları oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar çözüm önerilerinden ziyade daha çok problemlerin tespiti ve mevcut durumu belirlemeye odaklanmıştır. Araştırma sonuçları arasında en fazla dikkat çeken vurgu öğretmenlerin bu proje ile ilgili yeterince bilgi sahibi olmadan üniversitelerden mezun oldukları, MEB tarafından verilen HİE'nin yeterli olmadığı, öğretmenlerin bu proje ile ilgili yeterli donanıma sahip olmadığı, dolaysıyla bu projenin öngörüldüğü gibi uygulanabilmesi için öğretmenlerin gerekli eğitimleri alamadıkları ifade edilmiştir. Öte yandan ülkemizde uygulanan FATİH projesine katkı sunacak, yaşanan problemlere çözüm olabilecek, uluslararası teknoloji kuruluşlarının (ISTE, NEST, UNESCO, vb.) ve gelişmiş ülkelerin uygulamaları ile ilgili sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır.
Bu çalışmada projenin uygulama sürecinde öğretmenlerin yaşadıkları problemler ve BİT entegrasyonuna yönelik gelişmiş ülkelerin uygulamaları da göz önüne alındığında FATİH projesinden en üst düzeyde verim alınabilmesi için fen bilimleri öğretmenlerinin sahip olması gereken yeterliklerin neler olması gerektiği ile ilgili kazanımlar yazılmıştır. Bu kazanımları geliştirecek etkinlikler hazırlanmıştır. Pilot ve asıl uygulamalar neticesinde fen bilimleri öğretmenlerinin yaşadıkları problemlere yönelik HİE programı hazırlanıp uygulanmıştır. Verilen bu hizmet içi eğitimin tüm boyutlarının hangi oranda etkili olduğu ve nasıl etki ettiği ile ilgili çok boyutlu olarak çeşitli ölçme araçları ile (gün sonu değerlendirme anket, ön ve son başarı testleri, mülakatlar, HİE'in genel değerlendirilmesi,  araştırmacı günlükleri, vb.) değerlendirilmiştir. Süreç içerisinde de fen bilimleri öğretmenlerinin edindikleri bilgileri girdikleri sınıflara nasıl yansıttıklarını belirlemek için geliştirilen iki gözlem ölçeği ile öğretmenler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak uygulanan HİE sonrasında katılımcı öğretmenlerin derslerinde teknolojiyi daha fazla kullandıkları, uygulama becerilerinin gelişim gösterdiği ve yeterlilik düzeylerinde artışlar meydana geldiği gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonunda FATİH Projesi teknoloji entegrasyonu ve öğretmen eğitimini etkileyen faktörleri için ülkemize özgü bir model geliştirilmiştir. HİE'in diğer öğretmenlere de uygulanmasının öğretmenlerin mesleki ve pedagojik becerilerini geliştirmesi açısından faydalı olacağı ifade edilmiş ve ilgililere bu konuda gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study has been done to determine the teacher professional development needs of science teachers, and preparing, applying and evaluating the in-class reflection to fulfill these needs intended for solving problems during the progress of applying FATIH Project. The method of this work is mixed approach method which is supported by qualitative and quantitative research technics.
During the progress of determining the needs of Teacher Profesional Development Programme (TPDP), 434 Science teachers from 22 cities and 7 regions that based on Turkish Statistical Institute datum, and during the applying and other stages 20 Science and Technology teachers from a town of Van create the sample of this study.
During the field type scans of between the years of 2010-2016 that include the progress of applying FATIH Project until today totally 142 works encountered both abroad and in Turkey. Determining the stuation studies compose most of the work. The studies done focused on detecting the problems and current situation rather than solution advices. The most notable emphasis among the results of the researches is that teachers graduated from the university without enough information about this project, the TPD Programme of Ministry of Education is not enough, teachers haven't got enough knowledge about this Project and so it is expressed that teachers haven't taken the necessary education to apply this project. On the other hand, it is evident that we have limited works about international technology organizations (ISTE, NEST, UNESCO, etc.) which can contribute to FATIH Project and solve the problems encountered.
In this study, acquisitions have been noted about the needs of science teachers to get maximum efficiency from FATİH Project when developed countries aplications towards BIT integration and the problems the teachers encounter, during the application of the project; are considered. Activities which shall improve these acquisitions have been prepared. After pilot and main applications, TPD Programme has been prepared and applied for the problems science teachers suffer from.  By various evaluation means and in many ways, all dimensions of the TPDP in question have been evaluated to learn how and to what extend it is efficient. (day-end evaluation survey, investigator diaries, pre and final success tests, interviews, general evaluation of TPDP etc.). During the process science teachers were observed about how they reflected their acquired knowledge to students in classes via two observation scales. As a result, a specific model for our country is developed for FATIH Project technology integration and education of teachers. It is observed that teachers used the technology more efficiently and there were increases on level of competence. It is expressed that the application of TPD Programme to other teachers would be usufel for their professional and pedogical development. So concerns are suggested that TPD Programme should be applied to other teachers.