Diz osteoartritli hastalarda dengeye etki eden faktörler
Factors affecting balance in patients with knee osteoarthritis
Yazar: ERKAN ARDA ABACI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HAKAN NUR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Obezite = Obesity ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Osteoartrit, eklem kıkırdak hasarı ve periartiküler kemiğin yeniden modellenmesi ile karakterize, yavaş ilerleyen dejeneratif bir eklem hastalığıdır. OA, yaşlı erişkinlerde fonksiyonel bozukluğa ve ağrıya neden olan en sık görülen eklem bozukluğudur. Diz, OA'te en sık etkilenen ağırlık taşıyan eklemdir ve diz OA'sı olan hastalarda artmış denge sorunları ve düşme riski yaygındır. Bu çalışmanın amacı diz OA'sı olan hastalarda dengeyi etkileyen faktörleri araştırmaktı. Bu amaçla diz OA'sı olan hastalarda demografik, klinik ve yapısal faktörleri inceledik ve denge ile ilişkilerini araştırdık. Diz ağrısı olan ve diz OA tanısı alan, polikliniklere başvuran 45 yaş ve üstü 100 kadın ve erkek hasta bu çalışmaya dahil edildi. 3 hasta kooperasyon yetersizliği nedeniyle çalışma dışında bırakıldı. Statik dengeyi değerlendirmek için Fonksiyonel Erişim Testi (FET) ve Tek Ayak Durma Testi (TADT), dinamik dengeyi değerlendirmek içinse 5 kez Otur-Kalk Testi (5xOKT) ve Zamanlı Kalk- Yürü Testi (ZKYT) tercih edildi. Ayrıca Berg Denge Ölçeği (BDÖ) kullanıldı. Diz kas kuvveti ve propriyosepsiyon izokinetik dinamometre kullanılarak ölçüldü. Ağrı şiddetini saptamak için WOMAC anketi kullanıldı. Radyografik şiddet Kellgren-Lawrence derecelendirme sistemine göre değerlendirildi. Yaş, hastalık süresi, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ) kaydedildi. Denge testleri ile demografik, klinik ve yapısal faktörler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için korelasyon ve çoklu lineer regresyon analizi kullanıldı.  Doğrusal regresyon modellerinde diz kas güçsüzlüğü, artmış VKİ ve ileri yaş ZKYT, TADT, 5XOKT ve BDÖ'nin ana belirleyicileriydi ve bu testlerde varyansın % 30-51'ine katkıda bulundukları saptanmıştır. Diz kas kuvveti FET skorlarının tek belirleyicisiydi ve bu testteki varyansın % 19'unu açıklamaktaydı. Diz ağrısı, radyografik şiddet, propriyosepsiyon ve hastalık süresi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p <0.05). Denge testleri ile BDÖ arasında anlamlı seviyede korelasyon saptanmıştır (r aralığı: 0.31-0.68, p <0.05). Diz OA'lı hastalarda diz kas kuvveti, VKİ ve yaş ile birlikte dengenin ana belirleyicisidir. Dengeyi korumak ve düşmeyi azaltmak için kas kuvvetini iyileştirmek ve kilo kaybını arttırmak, diz OA hastalarının rehabilitasyonunda en önemli faktörler olarak görünmektedir.

Abstract:
Osteoarthritis is a slowly progressive degenerative joint disease characterized by damage to the joint cartilage and remodeling of the periarticular bone. OA is the most commonly seen joint disorder in older adults that causes functional impairment and pain. The knee is the most commonly affected weight-bearing joint and increased balance problems and fall risk are prevalent in patients with knee OA.  The aim of this study was to investigate the factors affecting balance in patients with knee OA. For this purpose we examined the demographic, clinical and structural factors in patients with knee OA and explored their relationship with balance.   One hundred, 45 years and older men and women who applied to outpatient clinics with knee pain and diagnosed with knee OA were included in this study. Three patients were excluded from the study due to lack of cooperation. Timed up and go test (TUG), 5 times sit and stand test (5xSST) were held to investigate dynamic balance and functional reach (FR) and one leg stance (OLS) tests were held to investigate the static balance. Also Berg Balance Scale (BBS) was used to explore balance. Knee muscle strength and proprioception were measured using a isokinetic dynamometer. WOMAC questionnaire was used for detecting pain intensity. Radiographic severity was assessed according to Kellgren–Lawrence grading system. Age, disease duration, height, weight, body mass index (BMI) were recorded.  Correlation and multiple linear regreesion analysis were used to assess the associations.  In the linear regression models knee muscle weakness, increased BMI, and older age were main determinants of TUG, 5xSST, OLS and BBS and contributed to 30-51 % of variance in these tests. Knee muscle weakness was the only determinant of FR test and explained 19% of the variance in this test. Knee pain, radiographic severity, propriocepcition, and disease duration did not have a significant association (p<0.05). Balance tests and BBS had significant correlations (r range: 0.31-0.68, p<0.05).  In patients with knee OA knee muscle strength is the main determinant of balance together with BMI, and age. Improving muscle strength and weight loss seems to be the most important factors in rehabilitation of patients with knee OA to maintain balance and reduce fall.