Bilim ve sanat merkezlerinde STEM uygulaması ve öğretmenlerin STEM uygulaması hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
STEM workshops in science and art centers and researches on teachers' views on STEM workshops
Yazar: MUSTAFA BULUT
Danışman: PROF. DR. OĞUZ DOĞAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fizik eğitimi = Physics education ; STEAM eğitimi = STEAM education ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğretim uygulamaları = Teaching practices ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Ülkeler, toplumun sosyal, kültürel ve ekonomik koşullarına bağlı ve gelecek vizyonlarını da ortaya koyarak eğitim modelleri oluşturmaya çalışmaktadır. Daha çok ülkelerarası hegemonik güç yarışı, ekonomik rekabet, toplum düzeninin sağlıklı ve sürdürülebilir olması gibi olgular, oluşturulmaya çalışılan bu eğitim modellerine yön vermektedir. Günümüzde yapay zekâ, Endüstri 4.0 ya da 4. Sanayi Devrimi gibi kavramlar hayatımıza girmiştir. Gelecekteki yaşamımızda bu kavramların yansımalarının hakimiyeti giderek artacak gibi görünüyor. Dolayısıyla birçok çalışma alanında insanların yerini makineler ve robotlar alabilecek ve insan gücüne olan ihtiyaç gittikçe azalacaktır. Bu değişen konjonktür gereği 21. Yüzyıl bireyleri için ihtiyaca uygun yeni beceri gelişimleri sağlamak eğitimin temel hedeflerinden biridir. Bu becerilerin mevcut olan klasik eğitim anlayışıyla kazandırılması pek mümkün görünmemektedir. Dünyada uygulamasını her ülkenin kendi şartlarına göre belirleyip özgünleştirdiği STEM eğitim modeli bu becerileri kazandırabilecek en uygun model olarak görülmekte ve etkili uygulamalarla hızla geliştirilmektedir. STEM eğitimi ile öğrencilerin araştırmaları, keşfetmeleri, dünyayı anlamaları ve dünyaya katkıda bulunmaları öngörülüp, çeşitli problemleri çözen, mucit, kendine güvenen, yenilikçi, mantıklı düşünebilen ve aynı zamanda teknoloji okuryazarlığı gibi becerileri gelişmiş bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmektedir.  
Ülkemizde son yıllarda bu konuyla ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Ancak STEM'in ne olduğu ve uygulaması ile ilgili ortak bir anlayış ve bakış açısı geliştirilememiştir. Bunun sonucu oluşan hassasiyetler üzerine ''STEM ne değildir?" tartışmaları yapılmaktadır. STEM eğitim modeli, Türkiye için önemli bir ihtiyaçtır fakat mevcut eğitim sistemi içerisinde uygulanabilirliği hususunda tereddütler barındırmakta ve sistem içerisinde henüz gerektiği kadar yer bulamamaktadır. Ancak Bilim ve Sanat Merkezleri yapısı ve kuruluş amaçları gereği STEM eğitim modelinin uygulanması ve geliştirilmesi açısından oldukça uygundur ve laboratuvar işlevi görebilir.  
Bu çalışmada, özel yetenekli öğrencilerle STEM eğitim uygulamasının nasıl sonuçlar ortaya koyacağını görmek amacıyla; Bilim ve Sanat Merkezi bünyesinde öğrencilere yapılandırılmış bir STEM eğitim modeli uygulaması gerçekleştirilmiş ve Bilim ve Sanat Merkezlerinde görev yapan öğretmenlerin özel yetenekli öğrencilere yapılan STEM uygulaması ve genel olarak STEM eğitim yaklaşımı hakkındaki görüşleri değerlendirilmiştir. 
Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada "Kirlenen Karanlık" teması kullanılarak STEM uygulaması gerçekleştirilmiş, değerlendirme aşamasında uygulamayı gerçekleştiren ve gözlemci olarak katılan öğretmenlerden "Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile elde edilen veriler kullanılmıştır. 
Değerlendirmeler sonucunda STEM eğitim modelinin özel yetenekli öğlencilerin 21. yüzyıl becerilerini kazanmaları ve geliştirmelerine olumlu katkı sunacağı ve Bilim Sanat Merkezlerinde geliştirilip yaygınlaştırılarak uygulanmasının faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.  
Anahtar Sözcükler: Fizik Eğitimi, Özel Yetenek, STEM Eğitim Modeli, Bilim ve Sanat Merkezi

Abstract:
Countries are trying to create educational models based on the social, cultural and economic conditions of the society by revealing their future visions. Mostly, phenomena such as cross-country hegemonic power race, economic competition, and healthy and sustainable social order give direction to these educational models. Today, concepts such as artificial intelligence, Industry 4.0 or 4th Industrial Revolution have been included into our lives. The dominance of the reflections of these concepts seems to increase gradually in our future lives. Therefore, machines and robots can replace people in many areas of work, and the need for manpower will gradually decrease. In this changing conjuncture, providing new skills of 21st century individuals is one of the main goals of education. It does not seem possible to acquire these skills with the classical aspect of existing education. STEM training model, which is determined and customized by each country according to its own conditions, is seen as the most suitable model to gain these skills and is being developed rapidly with effective applications. With STEM education, students are expected to research, explore, understand the world and contribute to the world, and aimed to be grown up as individuals solving various problems, thinking logically , inventors, self-confident, innovative and also having advanced skills such as technology literacy. 
In recent years, studies on this subject have been started in our country. However, a common understanding and perspective regarding what STEM is and its workshops could not be developed. As a result of this sensitivity, discussions have been held about what the STEM is not. The STEM education model is an important requirement for Turkey, but it has doubts about its applicability within the current education system and has not found enough place in the system yet. However, Science and Art Centers are very suitable for the workshops and development of the STEM education model due to structure and organization purposes and can function as a laboratory. 
In this study, in order to see how the workshop of STEM education with special gifted students will result, a workshop of a structured STEM education model for the students in the Science and Art Center has been practiced and the views of the teachers working in Science and Art Centers about the workshop of STEM education for special gifted students and STEM education approach in general have been evaluated. 
STEM workshop was practiced using the theme "polluted darkness" in this study that qualitative research method was used, and data in the Structured Interview Form, which were obtained from the teachers who practiced the workshop during the evaluation process and participated as an observer, were used. 
As a result of the evaluations, it has been concluded that the STEM education model will contribute positively to the gain and development of the 21st century skills of the special gifted students and it will be beneficial to be developed and applied in Science and Art Centers. 
Key Words: Physics Education, Special Talent, STEM Education Model, Science and Art Center