Türk kadınının sosyo-ekonomik ve kültürel hayata katılımı: Kayseri örneği, 1923-1950
The attribution of Turkish women to social, economic and cultural life in Kayseri, 1923-1950
Yazar: NESLİHAN ALTUNCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAVA SELÇUK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Kadınlar = Women ; Kayseri = Kayseri ; Sosyal hayat = Social life ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Tarihte, kadının varlığını erkekten ayrı düşünmek mümkün olmamıştır. Toplumlar her iki cinsin birliğinden oluşmuştur. Farklı kültürde, tarihin farklı anlarında ve farklı coğrafyalarda kadınlara ve erkeklere yüklenen sorumluluk toplumsal cinsiyet olarak tanımlanmıştır. Kadına ve erkeğe verilen roller ve sorumluluklar toplumdan topluma değişkenlik göstermiştir. Kadının erkekle eşit haklara ve görevlere sahip olması, her toplumda değişik safhalar göstermiştir. Yeni Türk Devleti'nin kurulması, kadın hakları meselesinde bir dönüm noktası olmuştur. Atatürk'ün öncülüğünde kadınlarımıza sosyal, idari, siyasi ve ekonomik alanlarda tanınan haklar sonucunda, kadın toplumda erkekle eşit, farklı bir konuma geçmiştir. Atatürk reformlarının amacı Türk milletini muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkartmak Türkiye Cumhuriyeti Devletini çağdaş dünyada layık olduğu konuma yükseltmek ve Türkiye Cumhuriyeti'ni sarsılmaz temeller üzerinde her geçen gün daha güçlendirmektir. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte ciddi bir biçimde ele alınan kadın hakları 1924'te başlatılan çalışmalarla hız kazanmış, 1926'da kabul edilen ?Türk Medeni Kanunu? ile en ileri seviyeye ulaşmıştır. Çalışmamızda Türkiye Cumhuriyetinde Atatürk dönemi ve sonrasında Kayseri'de yaşayan Türk kadınlarının toplumsal hayata katılımı ele alınmıştır. Tarih boyunca büyük bir sanat, edebiyat ve kültür potansiyeline sahip olan Kayseri şehri, Cumhuriyet'in ilk yıllarında da büyük bilim insanları, büyük edipler ve büyük şairler yetiştirmiştir. Bunlar arasında tarihte iz bırakan Kayserili kadınlar da yer almaktadır. Bu çalışmamızda 1923 yılında Cumhuriyet'in ilanından 1950 yılına kadar kadınlara verilen haklar, bu hakların Kayseri şehir ve kırsal iskân birimlerinde yaşayan kadınlara sağladığı katkılar ele alınmıştır. Kayserili kadınların sosyo-ekonomik ve kültürel hayata katılımı ve katkıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kayserili kadınların 1950 yılına kadarki modern toplumun oluşumundaki rolleri incelenmiştir. Çalışmamızda Kayseri'de Cumhuriyet öncesi ile Cumhuriyetin ilanından sonra 1960'lı yıllara kadar geçen süreç içerisinde kadınların evlerinin dışında giydikleri kıyafetlerinde meydana gelen değişim incelenmiştir. Kayseri sokaklarında, resmi törenlerde, geleneksel örf ve adetlerde (düğün, sünnet düğünü vb ritüellerin) değişen kadın imajı irdelenmiştir. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte başlayan modern kadın imajının Kayseri'deki yansımaları fotoğraflarla desteklenerek irdelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kadın, Kayseri, Modern Kadın, Fotoğraf, Kültür.

Abstract:
In the history, the existence of woman cannot be recognized different from the existence of man. Societies were made of the union of both genders. In different cultures, at different time of history and at different places, the responsibility of men and women was called as social gender. The roles and responsibilities that man and woman had differed from society to society. The equality of having rights and responsibilities of both man and woman had different areas in different societies. The declaration of the Republic was a milestone of the woman rights. Under the leadership of Atatürk, woman got rights at social, political, administrative and economic areas and became equal with men. The aim of Atatürk?s reforms was to raise the Turkish nation on the level of contemporary civilization and to raise The State of the Republic of Turkey to a worthy position in the contemporary world to strengthen on the firm foundation with each passing day. With the declaration of the republic, initiated studies seriously dealt with women?s rights gained momentum in 1924, adopted in 1926, ?The Turkish Civil Code,? and have reached the advanced level. In this study the participation in the social life of Turkish women living in Kayseri was discussed in the both era of Atatürk and after. Throughout history the city Kayseri, having the potential of great art, literature and culture there existed scientists, authors and poets in the initial years of The Republic. Among those people, women took a considerable place. In this research, the rights of woman that were given, through 1923 to 1950, the attribution of these rights at city and countryside was studied. The attribution of Kayseri women to social, economic and cultural life was showed. The occurrence of modern cultural life of Kayseri women through to 1950 was studied. In this study, before the declaration of The Republic and after the declaration up to 1960, the change of Kayseri women?s wearing style at streets, governmental ceremonies and traditional rituals such as weddings were studied.Starting with proclamation of the Republic, the image of a modern woman in Kayseri was discussed, supported with photographs and figures.Key Words: Women, Kayseri, Modern Women, Photography, Culture.