Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin enteral beslenme tüpünden ilaç uygulamasına ilişkin bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and practices of nurses working in intensive care units regarding drug administration from enteral feeding tube
Yazar: DENİZ DOĞANAY
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN UYSAL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin enteral beslenme tüpünden
ilaç uygulama konusundaki bilgi ve uygulamalarını araştırmak, belirlenen ilaç
uygulama hatalarının giderilmesine katkı sağlamak amacıyla gerçekleştirildi.
Araştırma gözlemsel-tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. İstanbul
Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'ndeki yoğun bakım ünitelerinde çalışan
75 hemşire çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmanın verileri "Hemşirelerin Sosyo-
Demografik ve Çalışma Özelliklerine İlişkin Bilgi Formu", "Hemşirelerin Enteral
Yoldan İlaç Uygulama Bilgi Formu" ve "Enteral Beslenme Tüpünden İlaç Uygulama
Gözlem Formu" kullanılmıştır. Veriler SPSS programında t-testi ve tek yönlü varyans
analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 27,56±4,85 olduğu,
%76'sının kadın, %81,3'ünün lisans mezunu olduğu, %74,7'sinin yoğun bakımda 1-5
yıl arasında çalıştığı, %61,3'ünün hizmet içi eğitim aldıkları belirlendi. Hemşirelerin
gözleme dayalı ilaç uygulama puan ortalamaları; hazırlık aşaması 5,72, uygulama
aşaması 5,38, kayıt aşaması ise 3,2 olarak hesaplandı. Hemşirelerin enteral beslenme
tüpünden ilaç uygulama bilgi puan ortalamasının 55,66±11,45 olduğu, buna göre
hemşirelerin %93,3'ünün yeterli bilgiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Hemşirelerin
gündüz vardiyasındaki ilaç uygulama gözlem toplam puan ortalaması kadın
hemşirelerde 14,69±2,77 olarak hesaplanmış ve erkek hemşirelerden daha yüksek
olduğu belirlenmiş aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur
(p<0,05). Gece vardiyasındaki ilaç uygulama gözlem toplam puan ortalaması 30 yaş ve
üzeri hemşirelerde 12,81±3,89 olarak hesaplanmış ve diğer yaş grubundaki
hemşirelerden daha düşük olduğu belirlenmiştir. Yaş gruplarına göre gece ilaç
uygulama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir
(p<0,05). Yoğun bakımda 1-5 yıldır çalışan hemşirelerde gece vardiyasındaki ilaç
uygulama gözlem toplam puan ortalaması 14,90±2,97 olarak hesaplanmış, 5 yıl ve üzeri
yoğun bakımda çalışan hemşirelerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Yoğun
bakımda çalışma sürelerine göre gece ilaç uygulama puanları arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak; hemşirelere düzenli olarak enteral beslenme tüpü ile ilaç
yönetimine ilişkin hizmet içi eğitimlerin verilmesi ve bilgilerinin güncellenmesi, ayrıca
nütrisyon hemşiresi ve yöneteci hemşireler tarafından gözlemsel kontrollerin yapılması
önerilmektedir.

Abstract:
This research was carried out in order to investigate the knowledge and practices
of nurses working in intensive care units about administering drugs from enteral feeding
tube and to contribute to the elimination of determined medication errors.
The research was carried out as observational-descriptive. 85 nurses in the
intensive care units of Istanbul University-Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital were
included in the study. The data of the study were used in the "Nurses' Information Form
on Socio-Demographical and Working Characteristics", "Nurses' Enteral Drug
Administration Information Form" and "Drug Administration Observation Form from
Enteral Feeding Tube". Data were analyzed using t-test and one-way analysis of
variance (ANOVA) in SPSS program.
The mean age of the nurses participating in the study was 27.56 ± 4.85, 76% were
female, 81.3% had a bachelor's degree, 74.7% worked in the intensive care unit for 1-5
years, 61.3% It was determined that they received in-service training. Observational
drug administration mean scores of nurses; The preparation phase was calculated as
5.72, the implementation phase as 5.38, and the registration phase as 3.2. It was
determined that the mean score of knowledge of drug administration from the enteral
feeding tube of the nurses was 55,66±11,45, according to this, 93.3% of the nurses did
not have sufficient knowledge. The nurses' drug administration daytime observation
total scores were calculated as 14.69±2.77 in female nurses and they found that the
difference in the ranges determined to be higher than male nurses included as a target
(p<0.05). In the study, the total score of night observation for drug administration was
calculated as 12.81±3.89 for those aged 30 and above, and it is aimed to be lower than
the data for other age expectations. It was estimated that he was guided as being among
the scores of nighttime drug administration according to his experience (p<0.05).
Nurses working in the intensive care unit for 1-5 years had a total score of 14.90±2.97
for drug administration and night observation, and it was determined that it was higher
than the nurses working in the intensive care unit for 5 years or more. A variable as
observations was found between the scores of nighttime drug administration according
to the duration of work in the intensive care unit (p<0.05).
In conclusion; It is recommended that nurses should be given in-service trainings
on enteral feeding tube and drug management at regular intervals and their knowledge
should be updated regularly. In addition, it is recommended that observational controls
be carried out by nutritional nurses and manager nurses.