Philadelphia negatif kronik miyeloproliferatif hastalıklarda JAK2 allel yükünün, tedavi sürecinde hematolojik parametreler ve dalak boyutu üzerindeki etkisinin araştırılması
Evaluation of the effect of JAK2 V617F mutational burden on hematological parameters and spleen size in patients with philadelphia chromosome negative myeloproliferative neoplasms
Yazar: MEHMET HANİFİ KAZANCI
Danışman: DOÇ. DR. ITIR ŞİRİNOĞLU DEMİRİZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Alleller = Alleles ; Birincil miyelofibroz = Primary myelofibrosis ; JAK 2 = JAK 2 ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders ; Mutasyon = Mutation ; Polisitemia vera = Polycythemia vera ; Trombositoz = Thrombocytosis

Özet:
Janus Kinaz (JAK-2 V617F) gen mutasyonunun tesbit edilmesi, Philadelphia kromozomu negatif myeloproliferatif hastalıkların patogenezi, tanı yönetimi ve tedavisi ile ilgili alternatifler oluşturulmasını sağlamıştır. Dünya genelinde yapılan birçok çalışmada; JAK-2 V617F gen mutasyon yükü ile Philadelphia kromozomu negatif myeloproliferatif hastalıkların tanı anındaki yaş, lökosit, trombosit, hemoglobin, biyokimyasal parametreler, tromboz öyküsü, hemoraji ve organomegali gibi bazı semptom ve bulguların ilişkisine değinilmektedir. Bizim amacımız da takip ettiğimiz primer myelofibrozis, esansiyel trombositemi ve polisitemia vera hastalarında JAK-2 V617F gen mutasyon allel yükünün; demografik, klinik, laboratuvar ve dalak boyutu gibi faktörlerle ilişkisini araştırmaktır. 
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Hematoloji Bilim Dalı'nda Ocak 2019 – Ocak 2020 tarihleri arasında 2016 DSÖ tanı kriterlerine göre 53 Esansiyel trombositemi, 50 Polisitemia vera ve 4 Primer myelofibroz tanılı toplamda 107 hasta dahil edildi. Hastaların 51'i erkek, 56'sı kadındı ve yaş ortalamaları 59,74±16,41 yıl idi. Bu hastaların tanı anında, 3. Ayda ve 6. Ayda kontrol laboratuvar bulguları incelendi. Tanı ve 6.ayda karşılaştırılmalı JAK2 allel yükü ve dalak boyutu yeniden değerlendirildi. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) programı kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemeler ile sınanmıştır. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin grup içi karşılaştırmalarında Tekrarlı ölçümler varyans analizi ve ikili karşılaştırmaların değerlendirmelerinde Bonferroni düzeltmeli ikili değerlendirmeler kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin grup içi karşılaştırmalarında Friedman Test ve ikili karşılaştırmaların değerlendirilmesinde Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon signed-ranks test kullanıldı. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin grup içi karşılaştırmalarında Bağımlı gruplar t testi kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Fisher-Freeman-Halton exact test kullanıldı. Nicel değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular:  Tanı anında PV grubu olguların Hb, Hct ve JAK2 allel yükü, ET ve PMF grubu olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p=0,001; p<0,01). KMPN alt gruplarının tanı anında Neu, WBC,Lym, MCV,üre,kreatinin, ürik asit, demir, demir bağlama, ferritin, vitamin B12 ve CRP ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Tanı anında PMF grubu olguların LDH değeri, PV ve ET grubu olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,031; p=0,015; p<0,05). PMF grubu olguların tanı ve 6.aydaki dalak boyutu, PV ve ET grubu olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0,005; p=0,001; p<0,01). PV tanılı hastaların flebotomi sayısı ile tanı anındaki ve 6.aydaki JAK2 allel yükü değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: PV grubu hastalarda JAK-2 V617F mutasyon allel yükünün tanı anında ET ve PMF hastalarına göre anlamlı derece yüksek saptandı. Yine PV grubu hastalarda; hemogobin, PDW, RBC, Hematokrit, LDH değerleri ET ve PMF hastalarına göre anlamlı derece yüksek saptandı. PMF grubu hastalarında tanı anında dalak boyutu daha PV ve ET hastalarına göre anlamlı derecede yüksek saptandı. Tanı anı ve 6.ay kontrol dalak boyutları değişiminde PV ve ET gubunda istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Gruplar arasında JAK2 allel yükü ile Neu, Lym, MCH, MCV, demir parametreleri ve biyokimyasal parametreler arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Özellikle JAK2 allel yükü ile Hemoglobin, hematokrit, LDH ve dalak boyutu arasında pozitif korelasyon saptandı. Polisitemia Vera tanılı hastaların JAK2 allel yükü ile flebotomi tedavisi alıp almadığına göre kıyaslandığında; flebotomi sayısı ile tanı anındaki ve 6.aydaki JAK2 allel yükü değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Ek olarak çalışmamızda PMF hastalarında ise vaka sayısı az olduğundan yeterli değerlendirme yapılamamıştır. Bu nedenle JAK2 allel yükünün hastaların klinik seyirlerine , prognoza etkisi açısından laboratuvar ve klinik değerlendirmenin daha iyi belirlenebilmesi için, daha fazla hasta sayısı ile yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar sözcükler: Polisitemia vera, Esansiyel trombositoz, Primer miyelofibrosiz, JAK-2 V617F gen mutasyon allel yükü

Abstract:
The determine Janus Kinase (JAK-2 V617F) gene mutations; understanding of the mechanisms associated with Philadelphia chromosome negative myeloproliferative disease pathogenesis, devoloping of diagnostic methods and creating treatment alternatives. In studies, they touch on relationship with JAK-2 V617F gene mutation allele and age, leukocytous, platelet, hemoglobin, biochemical parameters, thrombosis history, hemorrhage and organomegaly at Philadelphia chromosome negative myeloproliferative disease. In our study, , we investigated the relationship of JAK-2 V617F gene mutation alelle  with demographics, clinical, laboratory and prognostic factor at patients with Philadelphia chromosome negative myeloproliferative disorders ;primary myelofibrosis, essential thrombocythemia and polycythemia vera patients. 

Material and methods: A total of 107 patients with the diagnosis of chronic myeloproliferative disease and negative Philadelphia chromosome, 51 males and 56 females with a mean age of 59,74±16,41 years, were included in the study. Diagnosis of patients included 49,5% essential thrombocytosis, 46,7% polycythemia vera and 3,8% primer myelofibrosis. Findings such as the age of the patients, JAK-2 allele burden, laboratory findings splenomegaly were examined at the time of diagnosis, 3rd month and 6th month. JAK2 allel burden and spleen size re-evaluated in 6th month. Normal distribution fitness of numerical data was tested by Shaphiro Wilk test. Student T test was used for comparison of normal dividing variables in two groups and Mann Whitney U test was used for comparison of normal dividing variables in two groups. The Kruskall Wallis test and Dunn-Bonferroni test were used to compare more than two groups of quantitative variables. The relationship between categorical variables was tested by Chi square test. Relationships between normal non-dispersive numerical variables were tested with Spearman rank correlation coefficient.  In the intergroup comparisons of normally distributed quantitative variables, repeated measures analysis of variance and Bonferroni corrected binary evaluations were used in the evaluation of paired comparisons. The Friedman Test was used for intragroup comparisons of quantitative variables that did not show normal distribution, and the Wilcoxon signed-ranks test with Bonferroni correction was used for the evaluation of paired comparisons. Dependent groups t test was used for in-group comparisons of quantitative variables with normal distribution. Fisher-Freeman-Halton exact test was used to compare qualitative data. SPSS 22.0 package program was used in the analyzes. Statistical significance was accepted as p<0.05.

Results: JAK2 allele burden at PV patients were significantly higher than ET and PMF group cases at the time of diagnosis (p=0.001; p=0.001; p<0.01). We found positive correlation between JAK-2 V617F allele burden and hemoglobine, hematocrite, reticulocyte, spleen size.  There was no statistically significant difference between neu, WBC, Lym, MCV, urea, creatinine, uric acid, iron, iron binding, ferritin, vitamin B12 and CRP measurements at the time of diagnosis of KMPN subgroups (p>0.05).  LDH value at PMF patients was significantly higher than PV and ET group cases at the time of diagnosis (p=0.031; p=0.015; p<0.05). Spleen size of PMF patients were significantly higher than PV and ET group cases at the diagnosis and in the 6th month (p=0.005; p=0.001; p<0.01). There was no statistically significant correlation was found between the phlebotomy treatment of patients with PV and JAK2 allele burden at the time of diagnosis and in the 6th month (p>0.05)


Conclusion: The JAK-2 V617F mutation allele burden was found to be significantly higher in patients with PV group compared to ET and PMF patients at the time of diagnosis. Hemogobin, PDW, RBC, Hematocrit, LDH values were significantly higher in patiens with PV patients compared to ET and PMF patients. Spleen size was found to be significantly higher in PMF group patients compared to PV and ET patients at the time of diagnosis. There was a statistically significant decrease in the change in spleen sizes at the time of diagnosis and at the 6th month in the PV and ET goups. There was no significant relationship between the JAK2 allele burden and Neu, Lym, MCH, MCV, iron parameters and biochemical parameters between the groups. In particular, a positive correlation was found between JAK2 allele load and hemoglobin, hematocrit, LDH and spleen size. There was no statistically significant relationship between the number of phlebotomy and JAK2 allele load at the time of diagnosis and at the 6th month in patients with PV. In addition, in our study, we couldn't do a healthy assesment at PMF patients because of we had less case. Studies with much more number of patients are needed to JAK2 gene mutation allele burdens on show its effects on clinical and laboratory findings.

Keywords: JAK2 V617F Mutation, JAK2 allele burden, Essential Thrombocythemia, Primary myelofibrosis, Polycthemia vera