Çağdaş bir kişisel portre üslubu oluşturma aracı olarak Barok dönem teknik ve yaklaşımları
Baroque period techniques and approaches as a way of creating a contemporary portrait style
Yazar: SONER ZAĞIL
Danışman: PROF. DR. NİMET KESER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Barok = Baroque ; Barok sanat = Baroque art ; Barok Çağ = Baroque Age ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends

Özet:
Resim sanatında bir figürün genellikle belden yukarısını gösteren ve özellikle omuzlar ve başı betimleyen resimler portre olarak adlandırılmaktadır. İlk yetkin portre örnekleri Greko-Romen kültürün egemenliğindeki Mısır'da Fayyum bölgesinde tabut nesnesi olarak üretilen portrelerdir. Natüralist eğilim açısından başarılı portre örneklerini oluşturan bu resimler önemli kişilere ait olmadığı bilinen ilk resimlerdir. Milattan sonra dördüncü yüzyıldan sonra Hristiyanlığın resmi din olarak kabul edilmesiyle birlikte erken Rönesans dönemine kadar gerçekçi temsil sanattan dışlanmıştır. 15. yüzyılla birlikte benzerliğin belirginleştiği portre örnekleri ortaya çıkmıştır. Bu değişiklik, günlük yaşama ve bireysel kimliğe yönelik yeni bir ilginin yanı sıra Greko-Romen geleneğinin yeniden canlanmasını yansıtıyordu. Portrenin yeniden dirilişi bu nedenle Avrupa'da Rönesans'ın önemli bir tezahürü oldu. 17. yüzyıl felsefesi ise Rönesans'ın sağladığı birikimlerden, bütünlüğü olan bir düşünce bağlantısı geliştirmiştir. 17. yüzyıl felsefesi gözlem ve deney yerine fizik ve matematik kavramlara dayalı olarak biçimlenmiş, rasyonalizm yüzyıllarca aradan sonra yeniden canlanmıştır. Bu dönemde izleyicinin sadece portreye ve yüzdeki ifadeye odaklanması için sanatçılar, Rönesans ve maniyerist dönemde geliştirilmeye başlanan boya, ışık, gölge ve renk kullanımını ödünç alıp etkisini artırarak kullandılar. Barok dönem sanatçıları bu yolla kişinin fiziksel görünümünün yanı sıra güçlü ve dramatik bir duygusal etki yaratmayı da başarmıştır. Seküler liderlerin giderek daha fazla egemen olduğu bir toplumda, zengin bir şekilde giydirilmiş figürlerin görüntüleri, önemli kişilerin otoritesini onaylamanın bir yolu olmuştur. Flaman ressamlar Anthony van Dyck (1599-1641) ve Peter Paul Rubens (1577-1640) bu tür portrelerde başarılı olurken, Jan Vermeer (1672-1675) çoğunlukla orta sınıf mensuplarının portrelerini üretmiştir. Bu çalışma, 17. yüzyıldan günümüze kadar resim sanatında önemli dönüşümleri işaret eden portre örneklerini ve özellikle Barok dönem resmine karakterini kazandıran teknik ve yöntemleri, plastik özellikleriyle incelemeyi ve bu incelemeler sonunda elde edilen bulguların kişisel sanat çalışmalarımın özgünlüğüne sağlayacağı olanakları araştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu araştırmalar kendi resimlerimin sanat tarihiyle olan bağlarını anlamamı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Resim sanatı, portre, Barok sanatı, Barok resmin teknikleri

Abstract:
In the art of painting, pictures that show a figure from the waist up, especially the shoulders and the head, are called portraits. The first examples of competent portraits are the portraits that produced as coffin objects in the Fayyum region of Egypt, which was dominated by the Greco-Roman culture. These paintings, which are examples of successful portraits in terms of naturalistic tendency, are the first paintings that are known to belong to unimportant people. Realistic representation was excluded from art until the early Renaissance period, with Christianity being accepted as the official religion after the fourth century AD. With the 15th century, emerged examples of portraits, in which the similarity became evident. This change reflected a resurgence of Greco-Roman tradition, along with a new interest in everyday life and individual identity. This change reflected a resurgence of Greco-Roman tradition, along with a new interest in daily life and individual identity. Therefore the resurgence of the portrait became an important manifestation of the Renaissance in Europe. The philosophy of the seventeenth century, on the other hand, developed an integrated thought connection from the knowledge provided by the Renaissance. In this period, in order for the viewer to focus only on the portrait and facial expression, the artists used the use of paint, light, shadow and color that had begun to be developed in the Renaissance and Mannerist era, borrowing but increasing its effect. In this way, the artists of the Baroque period succeeded in creating a strong and dramatic emotional effect as well as the physical appearance of the person. The philosophy of the seventeenth century was formed based on physics and mathematical concepts instead of observation and experiment, and rationalism was revived after centuries.  In a society increasingly dominated by secular leaders, images of richly dressed figures have been a way of affirming the authority of important persons.  Flemish painters Anthony van Dyck and Peter Paul Rubens produced in this type of portrait, while Jan Vermeer produced mostly portraits of middle class members. This study aims to examine the examples of portraits that point to important transformations in the art of painting from the seventeenth century to the present, and especially the techniques and methods that gave the Baroque period painting its character, with its plastic properties, and to explore the possibilities that the findings obtained at the end of these studies will provide for the originality of my personal artworks. In addition, these researches will enable me to understand the connections of my own paintings with art history as a young artist. 

Key words: Art of painting, portrait, Baroque art, thecnics of Baroque painting.