İlköğretim din dersi kitaplarında diğer dinlerin öğretimi (zorunlu din öğretimi öncesi ve sonrası dönemlere ait ders kitapları üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma)
Die darstellung der anderen religionen in den religionsbüchern in grundschulen (eine vergleichende untersuchung über die unterrichtsbücher, die zur vor und nach der verpflichtenden religionslehre gehören)
Yazar: HATİCE GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İlköğretim Din Dersi Kitaplarında Diğer Dinlerin Öğretimi (Zorunlu Din Öğretimi Öncesi ve Sonrası Dönemlere Ait Ders Kitapları Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma), Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Cemal Tosun, 191 s.Son dönemlerde farklı kültür ve toplumların barış ve hoşgörü anlayışı içerisinde bir arada yaşaması için, çoğulculuk ve dinler arası diyalog gibi konularda ortaya konan fikir ve tartışmalar, dünyada ve ülkemizde giderek önem kazanmakta, bunun için özellikle din öğretimi alanında yapılacak araştırma ve ortaya konacak bulgulara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu konu ile ilgili olarak ders kitapları ve öğretim programları üzerinde yapılacak araştırmaların önemi de göz ardı edilemeyecek bir husustur. Bu araştırma, ülkemizde din dersi kitapları ve öğretim programları ile ilgili bu konudaki boşluğu doldurmak için yapılmıştır. Araştırmanın problemini, Cumhuriyet dönemi örgün eğitiminde din dersi programlarında ve ders kitaplarında İslam dışındaki dinlerin öğretimi konusunda bir farklılaşma var mıdır? sorusu oluşturmaktadır.Araştırmamızda 1924- 2006 yılları arasındaki Din dersi programları incelenmiş, bu dönemlerde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan ve okullarda okutulan ilköğretim din dersi kitapları içerik analizi yöntemine göre incelenmiştir. Öğretim programları ve ders kitapları, son dönemlerde önem kazanan kapsayıcılık, çoğulculuk ve dışlayıcılık kavramları göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öncesi ve sonrası olarak adlandırdığımız iki dönem arasındaki programlarda diğer dinlerin öğretimi konusunda yıllara göre farklılaşmanın olduğu, bu farklılaşmanın ders kitaplarına da yansımış olduğu gözlenmiştir. Ders kitaplarında diğer dinlerle ilgili kullanılan ifadeler, görsel materyaller ve kaynaklar konusunda belirgin bir farklılaşmanın olduğu görülmüştür. Özellikle 2000 yılından sonra programlarda ve ders kitaplarında kapsayıcılık ve çoğulculuk anlayışlarının önceki yıllara göre kendisini daha çok gösterdiği tespitinde bulunulmuştur.

Abstract:
Die Darstellung der anderen Religionen in den Religionsbüchern in Grundschulen (Eine vergleichende Untersuchung über die Unterrichtsbücher, die zur vor und nach der verpflichtenden Religionslehre gehören) Magisterarbeit, Gutachter: Prof. Dr. Cemal Tosun, 191 seite.In letzter Zeit ist zu beobachten, dass Diskussionen und Meinungsäußerungen sowie auch Anmerkungen rund um das Thema Religions- und Kultur Vielfalt zu nehmen. Somit wird ein Weg gesucht um das Zusammenleben mit anderen Religionskulturen zu finden. Um dies zu Verwirklichen oder das Umgehen mit anderen Religionen zu lernen, sind neue Lösungsvorschläge und entwicklungsstrategien nötig. Aus diesem Grund ist das Benutzen und Einführen von Lehrplänen und Unterrichtsmaterialien in Schulen kritisch zu analisieren.Diese Arbeit hebt die Darstellung der anderen Religionen in Religionsbüchern hervor, und reflektiert die Lehrinhalte der Religionskunde und Religionskultur und Sittenkunde. Bei der Untersuchungen wurden, die in den Jahren 1924- 2006 vom Erziehungsministerium genehmigten Schulbücher der Religionskunde und Religionskultur und Sittenkunde berücksichtigt. In dieser Arbei wurden die Lehrpläne und Schulbücher mit Hilfe der Begriffe ?Inklusivität?, ?Exklusivität? und ?Pluralität? betrachtet.Nach diesen Untersuchungsergebnissen stellte sich heraus, dass die Lehrpläne in den Jahren 1924- 2006 Entwicklung gezeigt haben. Diese Entwicklungen haben die Lehrpläne in Religionsbüchern geprägt. In den Lehrmaterialien ist zu beobachten, dass sich die Anwendungen von Begriffen über andere Religionen, sowie auch der bildlichen Darstellungen und Materialien, sowie auch die Literaturen über anderen Religionen verändert haben. Vor allem nach dem Jahr 2000 ist festzustellen, dass die Religionsverstände sowie Inklusivität und Pluralität in vergleich zu anderen Jahren Bedeutung gewonnen haben.