Salgın hastalıklarda aşının zorunlu tutulması ve hasta hakları
Mandatory vaccination and patient rights in epidemics
Yazar: ELİF YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET REFİK KORKUSUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Sağlık hukuku = Health law

Özet:
Salgın hastalıklar, çok sayıda insanın yaşamını yitirmesine neden olarak insanlık tarihi boyunca büyük travmalara yol açmıştır. Devletler, salgın hastalıklarla mücadele etmek için aşı, karantina, sokağa çıkma yasağı ve zorunlu tıbbi müdahaleler gibi çeşitli araçlara başvurmaktadır. Bu yöntemler, salgınlarla savaşmak adına etkili olsa da bireylerin temel haklarını ve özgürlüklerini ihlal edebilir veya kısıtlayabilir niteliktedir. Bununla birlikte, toplumun genel sağlığını korumak amacıyla idarenin de bazı önlemler alması kaçınılmazdır. Bu önlemler arasında, salgın hastalıkların önlenmesi ve toplumun bulaşıcı hastalıklardan korunması amacıyla gerçekleştirilen zorunlu aşılama uygulamaları bulunmaktadır. Aşıların, salgınların önlenmesi ve yönetilmesinde hayati bir öneme sahip olduğu vurgulanırken, devletlerin toplum sağlığını bireysel sağlıktan daha üstün tutarak zorunlu aşılama politikalarını benimsemeleri gerektiği ifade edilmektedir. Bu yaklaşım, bireyin özgürlük ve sağlık hakkı ile toplumun sağlık ve güvenliği arasında dikkatli bir denge kurmayı zorunlu kılar.
Bu tez, salgınlar sırasındaki zorunlu aşılama politikaları ile hasta hakları arasındaki ilişkiyi inceleyerek, salgınlar ve bulaşıcı hastalıkların hukuki yönleri ve tarihsel sürecine odaklanmaktadır. Ayrıca, zorunlu aşılamanın hukuki temelini araştırarak bu konudaki uygulamalardaki mahkeme kararlarını ve hasta haklarını tez kapsamında değerlendirmektedir. Bu uygulamaların yerel ve uluslararası düzeylerde nasıl düzenlendiği tartışılarak, zorunlu aşılama kararlarına karşı açılan davalarda mahkeme kararları ve gerekçeleri incelenmiştir. Bununla birlikte, bireylerin temel hak ve özgürlüklerine yapılan müdahalelerin orantılılığı ve zorunluluğu tartışılmış, zorunlu aşılamanın hasta hakları üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
Bu tez, zorunlu aşılama politikalarının düzenlemelerini analiz ederek karar vericilere rehberlik sunacak, hasta hakları ile aşılama konularında farkındalık ve eğitimi artıracak, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Throughout human history, epidemic diseases have caused significant trauma by resulting in the loss of numerous lives. Governments employ various tools to combat these diseases, such as vaccination, quarantine, curfews, and mandatory medical interventions. While these methods can be effective in fighting epidemics, they may also infringe upon or restrict individuals' fundamental rights and freedoms. However, it is inevitable that authorities take certain measures to protect public health. Mandatory vaccination programs have been put in place to curb the transmission of infectious diseases and safeguard the well-being of the community. Vaccines play a vital role in preventing and managing epidemics, and it is argued that governments must prioritize public health over individual health by adopting compulsory vaccination policies. This approach necessitates striking a careful balance between an individual's right to freedom and health and the health and safety of society.
This thesis examines the relationship between mandatory vaccination policies during epidemics and patient rights, focusing on the legal aspects and historical process of epidemics and infectious diseases. In addition, the thesis examines the legal justification for mandatory vaccination, assesses court rulings, and explores patient rights in relation to relevant practices. The thesis discusses how these practices are regulated at both local and international levels and examines court rulings and reasoning in lawsuits filed against mandatory vaccination decisions. Moreover, the thesis engages in a discussion regarding the proportionality and necessity of measures affecting individuals' fundamental rights and freedoms, while also examining the implications of mandatory vaccination on patient rights.
By analysing the regulations of mandatory vaccination policies, this thesis will provide guidance to policymakers, raise awareness and education on patient rights and vaccination issues, and contribute to sustainable development goals.