İşletmelerde staj yapan meslek lisesi öğrencilerine staj yaptıkları kurumların mesleki etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research for the determination of the professional effects of institutions on students of professional high schools undergoing training at establishments
Yazar: NAİLE ÖZGÜL
Danışman: PROF.DR. İLHAN ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Davranış Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Stajyerlik = Apprenticeship ; Teknik eğitim = Technical education ; Öğrenciler = Students ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ve mesleklerde kalfalık ve ustalık belgeleri bu kanunun geçici l'inci madde hükümlerine göre verilir. Geçici Madde 3- 3457 sayılı Smai Müesseselerde ve Maden Ocaklarında Mesleki Kurslar Açılmasına Dair Kanun ile 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanununa göre yapılan uygulamalar ve alınmış olan kalfalık ve ustalık belgeleri geçerlidir. Geçici Madde 4- Bu kanunun 25'inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yılbaşından itibaren başlanır. Bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam olunur. Geçici Madde 5- Bu Kanun gereğince çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren alü ay içinde çıkarılır. Geçici Madde 6- Bakanlıkça tesbit edilecek illerde ve meslek dallarında 1986-1987 öğretim yılında işletmelerde mesleki eğitimin başlatılabilmesi için işletmelerin çalıştırdıkları işçi sayısı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bölge Müdürlüğünce 1 Ağustos 1986 tarihine kadar Bakanlığa bildirilir. Geçici Madde 7- 32'nci maddenin 2'nci fıkrasının (e) bendi 1986 yılı kazançlarına uygulanır. Madde 45- Bu Kanunun; a) 32'nci maddesi 1.1.1987 tarihinde, b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer. Madde 46- Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.DERS GEÇME VE KREDİ SİSTEMİ UYGULAYAN MESLEKİ VE TEKNİK ORTAÖ?RETİM KURUMLARI Ö?RENCİLERİNİN OKUL VE İŞLETMELERDE MESLEK E?İTİMİ YÖNETMELİ?İ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, okul ve işletmelerde yapılacak meslek eğitimi ile ilgili esasları düzenlemektir. Kapsam Madde 2- Bu Yönetmelik, Bakanlığa bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim kuramlarını ve 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanununun 2'nci maddesinin (a) bendinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşları ile işyerlerini kapsar. Dayanak Madde 3- Bu Yönetmelik, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık; Milli Eğitim Bakanlığını, Okul; Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarım, İşletmeler; 17 Temmuz 1964 tarih ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu, 8 Mart 1950 tarih ve 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununa göre kurulmuş, mesleki kuruluşlar ile bu kuruluşlara üye işyerlerini, mal ve hizmet üreten kamu kuruluşlarım; Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı işyerleri ile Dışişleri BakanlığYna bağlı Devlet Konukevleri hariç olmak üzere döner sermayeli işyerlerini, öğretmen; Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlannda görevli öğretmenleri, Usta Öğretici; ustalık yeterliliğini kazanmış, meslek lisesi öğrencilerinin işyerlerindeki eğitiminden sorumlu, meslek eğitimi tekniklerini bilen ve uygulayan kişi, İşletmelerde Meslek Eğitimi; mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu öğrencilerinin beceri eğitimlerini işletmelerde, teorik eğitimlerini ise mesleki ve teknik eğitim kurumlannda veya işletme ve kurumlarca tesis edilen eğitim merkezlerinde yapılan eğitim uygulamalarım, Koordinatör; işletmelerdeki meslek eğitiminde; işyerleri tespiti, eğitimin planlanması, koordinasyonu ve takibi ile görevli okul müdür yardımcısını veya öğretmeni, Beceri Eğitimi; temrin, iş, proje, deney, hizmet şeklinde uygulamalı olarak yapılan eğitimi, Yoğunlaştırılmış Eğitim; teorik ve uygulamalı derslerin, bloklaştınlmış olarak okutulmasını, Telafi Eğitimi; işletmelerde beceri eğitimi gören öğrencilerin; uygulamalı ortak meslek dersleri programlarındaki bazı konuların çeşitli sebeplerle eğitiminin yapılamaması halinde bu eğitimin okulda veya başka bir işletmede tamamlanmasını, Personel; görev ve çalışma statüsüne bakılmaksızın iş yerinde 1475 sayılı îş Kanununa tabi olarak çalışanların tamamım ifade eder. İKİNCİ KISIM Meslek Eğitimi Kapsamına Alma BİRİNCİ BÖLÜM Kapsama Alma ile İlgili Hususlar Kapsama Alınacak İş Kolu ve Meslek Alanlarının Tespiti Madde 5- Bakanlıkça meslek eğitimi kapsamına alman illerde her yıl Ocak ayı itibariyle; 50 ve daha fazla personel çalıştıran işletmelerin listesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bölge Müdürlüğünce Şubat ayı içinde İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim kuruluna bildirilir. Bu işletmelerin meslek eğitimine uygunluğu, eğitim yapılacak okulların meslek alanları, eğitim görecek öğrenci sayılan ile ilde mesleki eğitim yapılmasına ihtiyaç duyulan yeni meslek alanları; işletme tespit komisyonları vasıtası ile İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu tarafından belirlenip, Kurul Kararma bağlanarak her yıl Nisan ayı sonuna kadar Bakanlığın ilgili genel müdürlüklerine teklif edilir. İşletmelerin Belirlenmesi Madde 6- Meslek eğitimi yaptıracak işyerinin, bu eğitime uygun olup olmadığı, işyerinin faaliyet konusu ile ildeki işletme sayısı dikkate alınarak İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunca kurulan komisyon veya komisyonlar tarafından tespit edilir. a) Söz konusu komisyon veya komisyonlar; 1) Koordinatör, 2) İlgili alanda eğitim veren okul türlerinden birer meslek alam öğretmeni, 3) İlgili meslek alanını temsil eden odalar veya esnaf ve sanatkarlar odasından bir temsilciden meydana gelir. Komisyonun başkam koordinatördür. b) İşletmelerin eğitime uygunluğunun tespitinde; 1) Öğretim programlarına uygun üretim veya hizmet yapılması, 2) Öğretim programının % 80'ini uygulamaya imkan verecek donatım ve teçhizatın bulunması, 3) 50'den fazla personel çalıştıran işletmelerin üretim üniteleri içinde, yanında veya yakınında müstakil eğitim birimi veya yeri bulunması, 4) 50'den fazla personel çalıştıran işletmelerin eğitimi yapılacak meslek alanlarında müstakilen eğitimle görevli usta öğretici bulundurması, 5) Öğrencilerin giyinme, soyunma ve temizlik ihtiyacı için uygun mekan bulunması, 6) Bir önceki ders yılında bu işletmede meslek eğitimi uygulanmış ise; eğitimin Bakanlıkça tespit edilen esas ve usullere uygun olarak yapılmış olması, hususu dikkate alınır. Bu hususlar her ders yılı için yemden tespit edilerek protokol imzalanır. Öğrencilerin veya velilerin meslek eğitimi için işletme aramalarına meydan verilmez. Komisyon, yapılan bu tesbitleri Nisan ayı içinde bir rapora bağlayarak, İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kuruluna bildirir. Hangi işletmede, hangi meslek alanında hangi okuldan ne kadar öğrencinin meslek eğitimi göreceğine İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunca karar verilerek Haziran ayı sonuna kadar ilgili okullara bildirilir. 50'den Az Personel Çalıştıran İşletmelerden Eğitime Uygun Olanların Tespiti Madde 7- Bakanlıkça işletmelerde meslek eğitimi kapsamına alınıp alınmadığına bakılmaksızın ildeki 50'den az personel çalıştıran işletmelerden; teknik lise ve meslek lisesi öğrencilerine, meslek eğitimi yaptıracağım yazılı olarak ilgili okul müdürlüğüne bildiren ve eğitime uygun olduğu işletme tespit komisyonu taralından tespit edilen işletmelerde de meslek eğitimi yapılabilir. Bu işletmelerin eğitime uygunluğu, eğitim yapılacak meslek alam ve eğitim görecek öğrenci sayılarının tesbiti ile ilgili hususlarda bu yönetmelik hükümleri uygulanır. Bir işletmede, değişik meslek alanlarında eğitim gören toplam öğrenci sayısı, o işletmedeki personel sayısının yüzde beşinden az, yüzde onundan fazla olamaz. Öğrenci sayısının tesbitinde kesirler tam sayıya yükseltilir. Kapsama Alma Madde 8- Hangi illerin ve hangi iş kollarının işletmelerde meslek eğitimi kapsamına almacağma ve yeni meslek alanlarında eğitme başlanacağına çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunun da görüşü alınarak her yıl Haziran ayı sonuna kadar, Bakanlıkça, karar verilerek Resmi Gazete'de yayımlanır. Sözleşme İmzalanması ve Sigorta İşlemleri Madde 9- Öğrencilerin, işletmelerde meslek eğitimi sözleşmesi temmuz ayından itibaren ders yılı basma kadar Okul Müdürlüğü ve işletme yetkilileri arasında imzalanır. İlgili dönemin sonunda öğrencinin veya işletmenin durumunda değişiklik olması halinde sözleşme uzatılır veya feshedilir. İşletmelerde meslek eğitimine başlayan öğrencilerin sigorta işlemleri "ders yılı" basma kadar tamamlanır. Meslek eğitimi yapılan işletmeleri, meslek alanlarını, öğrenci sayılarını ihtiva eden bilgi formu düzenlenerek Ekim ve Mart ayı başı itibarı ile 15 gün içinde, ilgili okul müdürlüğünce bağlı bulunduğu Genel Müdürlüğe iletilmek üzere, İl Çıraklık ve Meslek Eğitimi kurulu Başkanlığına bildirilir. İKİNCİ BÖLÜM Eğitim Uygulaması Beceri Eğitimi Madde 10- Kapsama alman okul ve meslek alanlarında öğrenim gören öğrencilerin; beşinci dönemden itibaren öğretim programlarında belirtilen ortak meslek derslerinden uygulamalı olanların eğitimlerini işletmelerde görmeleri esastır. Ancak, zorunlu hallerde; üçüncü ve dördüncü dönem öğrencilerinin de beceri eğitimi için işletmelere gönderilmesine, İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim kurulunun görüşü alınarak Valilikçe karar verilir.

Abstract: