Metformin tedavisinin akromegalide hastalık kontrolü üzerine etkisi
Effect of metformin therapy on disease control in acromegalia
Yazar: HÜMEYRA REKALI ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HANDE MEFKURE ÖZKAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Hastalık = Disease ; Metformin = Metformin ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Amaç
Portal insülin düzeylerindeki artışın karaciğerde büyüme hormonu (GH) reseptör ekspresyonunu arttırarak insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) düzeylerinde artışa neden olduğu gösterilmiştir. Metformin hepatik glukoneogenezi inhibe eder ve açlık insülin düzeylerini düşürür. Akromegali hastalarında tip 2 diabetes mellitus nedeniyle başlanan metformin tedavisinin GH, IGF-1 ve hipofiz adenomu boyutuna olan etkisini inceledik.
Gereç ve Yöntem
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde akromegali tanısı nedeni ile takipli olan hastalar incelendi. Hastalar hipofiz adenektomi sonrası, SRL ve metformin tedavisi alan (Grup A), sadece SRL tedavisi alan (Grup B) ve sadece metformin tedavisi alan (Grup C) hastalar olarak 3 gruba ayrıldı. Grup A ve Grup B birbirleriyle karşılaştırıldı, Grup C ise kendi içinde karşılaştırıldı.
Bulgular
Grup A'nın IGF-1 düzeyleri, Grup B'ye göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (p= 0,020). Grup A ve B arasında tedavi sonrası GH düzeylerinde ve rezidü adenom boyutlarında anlamlı fark saptanmadı (p > 0,005), ancak Grup A'da rezidü adenom varlığı Grup B'ye göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (p = 0,036). Grup C' de,metformin tedavisi öncesi ve sonrası GH ve IGF-1-ULN değerlerinde anlamlı bir
fark saptanmasa da (p = 0,078, p = 0,053, sırasıyla) metformin tedavisi sonrası IGF-1 değerleri tedavi öncesi IGF-1 değerlerine göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p= 0,027).
Sonuç
Metforminin akromegali hastalarında IGF-1 değerlerine olan etkisi nedeni ile diyabet tedavisinin yanısıra, hastalık kontrolünde de kullanılabilir.
Anahtar Sözcükler: Akromegali, GH, IGF-1, IGF-1-ULN, metformin

Abstract:
Aim
The increase in the portal insulin levels has been shown to upregulate the growth hormone (GH) receptor expression in the liver leading to increased insulin-like growth hormone 1 (IGF-1) levels. Metformin inhibits hepatic gluconeogenesis and reduces fasting insulin. We evaluated the effect of metformin treatment in acromegaly patients on GH, IGF-1 and pituitary adenoma size.
Materials and Methods
The patients who were followed up with the diagnosis of acromegaly in the Istanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty were evaluated. The patients were divided into 3 groups after pituitary adenectomy as those who received SRL and metformin treatment (Group A), who received only SRL treatment (Group B), and those who received only metformin treatment (Group C). Group A and Group B were compared with each other, Group C was compared within themselves.
Results
IGF-1 levels of Group A were significantly lower than Group B (p=0.020). There was no significant difference in post-treatment GH levels and residual adenoma sizes between Group A and B (p>0,005), but the presence of residual adenoma in Group A was significantly lower than Group B (p=0,036). In Group C, there was no significant difference in GH and IGF-1-ULN values pre and post-metformin
treatment (p=0.078, p=0.053, respectively), but, post-metformin treatment IGF-1
values were significantly lower than pre-treatment IGF-1 values (p=0.027).
Conclusion
Due to the effect of metformin treatment on IGF-1 values in acromegaly patients, it can be used in disease control as well as diabetes treatment.
Keywords: Acromegaly, GH, IGF-1, IGF-1-ULN, metformin