Ortaokul öğrencilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı oluşturmaya yönelik bir eylem araştırması
An action research on gender equality awareness in secondary school students
Yazar: ASLI YEŞİL
Danışman: PROF. DR. FUZİYE AYŞE BALCI KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Toplumsal farkındalık = Social awareness

Özet:
Bu çalışma ortaokul dönemi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin geleneksel bakış açılarında eşitlikçi yönde bir değişme yaratmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, mevcut durum tespit edilerek hazırlanan bir eylem planının uygulanması şeklinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Mersin ili Silifke ilçesinde bulunan bir kamu ortaokulunda 11-12 yaş aralığında 6. sınıf öğrencisi olan 15 kız ve 14 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalıklarını geliştirmek amacıyla uygulamalar gerçekleştirilen bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmanın alt problemlerine uygun olarak araştırmacı tarafından hazırlanan bir anket formu ve günlük formları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi eylem araştırmasında kullanılan veri analiz yöntemlerinden olan betimsel çözümleme ile yapılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre mevcut koşullarda ortaokul öğrencilerinin toplumsal cinsiyet kavramını tanımadıkları ve geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini benimsedikleri görülmüştür. Toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığını sağlamaya yönelik eylem planı uygulamasından sonra ise katılımcıların toplumsal cinsiyet ile ilgili kavram bilgilerinin geliştiği ve cinsiyet rollerine bakış açılarının değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum yapılan etkinlikler ile bireylerin toplumsal cinsiyet kavramına bakış açılarının değişebileceğini ve geleneksel rol kalıplarındaki cinsiyet ayrımcılıklarını fark edebileceklerini göstermiştir. Uluslararası alanda ülkelerin sosyo-ekonomik olarak gelişmesinin temelinde yer alan toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığının eğitim uygulamaları ile bireylere kazandırılabileceği ortaya çıkmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması toplumdaki tüm kurum ve karar mekanizmalarını ilgilendiren bir konu olmak ile birlikte eğitim kurumlarının yadsınamaz bir önemi bulunmaktadır.

Abstract:
This study was carried out to create an egalitarian change in the traditional perspectives of middle school students on gender roles. The research was carried out as the implementation of an action plan prepared by determining the current situation. The study group of the research consisted of 15 girls and 14 boys aged 11-12 years old, in a public secondary school in Silifke district of Mersin province in 2018-2019 academic year. Action research, which is one of the qualitative research methods, was used in this research, in which practices were carried out in order to improve the gender equality awareness of the participants. As the data collection tool, a questionnaire and daily journal forms prepared by the researcher were used in accordance with the sub-problems of the research. The analysis of the data was made through descriptive analysis, which is one of the data analysis methods used in action research.
According to the findings, it was observed that secondary school students do not recognize the concept of gender and adopt traditional gender roles in the current conditions. After implementing an action plan to raise gender equality awareness, it was determined that the participants' conceptual knowledge about gender developed and their perspective on gender roles changed. This situation showed that individuals' perspectives on the concept of gender can change and they can realize gender discriminations in traditional role patterns. It has been revealed that gender equality awareness, which is the basis of socio-economic development of countries in the international arena, can be gained by individuals through educational practices. Ensuring gender equality is an issue that concerns all institutions and decision-making mechanisms in the society, but educational institutions have an undeniable importance.