Muhafazakar basında Hegemonya uğrakları: 12 eylül 2010 referandumu ve yeni anayasa tartışmaları
Hegemony moments in conservative press: September 12, 2010 referendum and new constitutional  law debates
Yazar: ÇAĞDAŞ CEYHAN
Danışman: PROF. DR. NEJDET ATABEK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Anayasa = Constitution ; Basın = Press ; Gazeteciler = Journalists ; Gazeteler = Newspapers ; Hegemonya = Hegemony ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Türk basını = Turkish press ; Yeni Şafak gazetesi = Yeni Şafak newspapers ; Zaman gazetesi = Zaman newspaper

Özet:
Muhafazakârlık üzerine tartışmalar Cumhuriyetin kuruluşundan beri yapılmaktadır. Kendini muhafazakâr demokrat bir parti olarak tanımlayan AKP'nin 2002 yılında iktidara gelmesiyle beraber sosyal bilimlere ait disiplinlerde bir araştırma nesnesi olarak muhafazakârlığa olan ilgi artmıştır. Bu çalışma muhafazakâr söylemin muhafazakâr gazetelerin köşe yazarlarınca nasıl kurulduğuna odaklanmıştır. Bunu yaparken Laclau ve Mouffe'un Gramsci'nin hegemonya kavramını radikalleştirerek kullandıkları ve ucu açık bir süreç olarak ele aldıkları şekliyle hegemonya kavramını kullanmıştır. Muhafazakâr hegemonya bir oluş ve eklemlenme ilişkileri pratiği içinde ele alınıştır. Çalışma bu yönüyle muhafazakâr hegemonyaya alternatif bir bakış açısı geliştirmeye çalışmıştır. Çalışma iki temel uğrak üzerinden yapılandırılmıştır. İlkin, muhafazakâr hegemonyanın bütünüyle tesis edildiği bir tarihsel moment olan 12 Eylül 2010 Referandumu incelenmiştir. 1 Eylül ve 20 Eylül 2010 tarihleri arasında Yeni Şafak ve Zaman gazetelerinin köşe yazarları incelenmiştir. İkinci bir tarihsel uğrak olarak da muhafazakâr hegemonyanın bir dizi tarihsel olayla kırılganlaştığı bir dönem olarak yeni anayasa yapım çalışmaları ele alınmıştır. Yeni anayasa yapım çalışmalarının sürdürüldüğü 20 Ekim 2011 ile 26 Aralık 2013 tarihleri Yeni Şafak ve Zaman gazetelerinde çıkan köşe yazıları Laclau ve Mouffe'un söylem kuramlarından yararlanarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda özellikle 12 Eylül Referandumu sırasında biri sivil İslam geleneğinden gelen Zaman gazetesi, diğeri siyasal İslam geleneğinden gelen Yeni Şafak gazetesi köşe yazarlarının yazıları arasında tam bir koşutluk ve fikir birliği olduğu görülmüştür. İki yıl süren yeni anayasa çalışmaları sırasında ise bu fikir birliğinin özellikle başkanlık sistemi teması çerçevesinde ayrışmaya başladığı gözlenmiştir. Bu durum da muhafazakâr hegemonyanın ucu açık bir süreç olarak farklı eklemlenme ilişkilerine olanak sağlayacak bir biçimde işlediğini kapalı ve sonsuz bir sistem olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Since from the constitution of the Republic, conservatism debates continue. JDP which identifies itself as conservative democratic party, came into power in 2002, then now conservatism has become popular in social sciences as a research object. This study focuses on how conservative discourse has been constructed by conservative press' columnists. While anaylsing conservative discourse, this study utilizes hegemony concept as an open-ended process in terms of Laclau and Mouffe's radicalisation of the concept hegemony of Gramsci's. Conservative hegemony is discussed as a procession and within articulation relations practice. With this aspect, the study attempts to develop an alternative perspective to conservative hegemony. The study is structured out of two fundamental moments. Firstly, September 12, 2010 Referendum is determined as a historical moment when conservative hegemony is totally established. Columnists' of Yeni Şafak and Zaman dailies has been analyzed between September 1 and September 20, 2010. As a second historical moment, new consititutional law process has been analyzed when conservative hegemony has encountered historical events. In Yeni Şafak and Zaman dailies, columns about new constitutional law process has been examined by utilizing Laclau and Mouffe's discourse theory between October 20, 2011 and December 26, 2013. At the end of the study, it has emerged that Zaman Daily, which originates from a civic Islam and Yeni Şafak Daily, which comes out from political Islam tradition, considering both these dailies' columnists' columns have parallelism and consensus in terms of September 12, 2010 Referendum. In the course of new constitutional law process, that had continued for two years, it has been observed that this consensus had been started to differentiate particularly in presidential debate. In that case, conservative hegemony has been worked as an open-ended process that enables different articulation relations and demonstrated that it is not a closed and endless system as well.