Moda tasarımında biyomimetik yaklaşımlar ve deneysel uygulamalar
Biomimetic approaches and experimental applications in fashion design
Yazar: BAHAR MARABA
Danışman: PROF. DR. ESİN SARIOĞLU
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biyomimesis = Biomimesis ; Biyomimetik yaklaşım = Biomimetic approach ; Biyomimikri = Biomimicry ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı = Fashion design ; Tasarım = Design

Özet:
Doğa, tarihsel süreç boyunca sanatın her alanında önemli bir esin kaynağı olmuştur. Prehistorik Dönemden itibaren insanlar, doğadaki sistematik döngüsel hareketlerden ve canlılardan ilham almışlardır. Biyomimikri Yunanca 'bios' yaşam ve mimesis 'taklit' kelimelerinin bir araya gelmesi ile oluşmuştur. Biyomimetik kavramı ilk olarak 1960'lı yıllarda Otto Schmitt tarafından kullanılmıştır. 1997 yılında Janine Benyus tarafından geliştirilen biyomimikri kavramı, tasarıma yeni bir boyut getirmiştir. Biyomimikri, doğadan esinlenen bir tasarım anlayışı olarak tanımlanırken, biyomimetik kavramı biyomimikri disiplininin uygulama alanı olarak ifade edilir.
Moda kavramı da, tıpkı doğanın kendini sürdüren döngüsel davranışı gibi, daima yenilenme olgusu barındıran bir sanat dalıdır. İnsanlarda bulunan haz dürtüsü, modanın belirli bir döngüde kendisini yenilemesine neden olduğu için moda, kavramsal bağlamda doğa ile davranışsal olarak benzerlik göstermektedir.
Biyomimetik tasarım anlayışının temelinde, sürdürülebilirlik ilkesi bulunmaktadır. Doğanın, var olanı değiştirmeden doğal yöntemler ile uyum sağlaması, biyomimetik tasarımların sürdürülebilir özelliklerde olmasına yol göstermektedir. Her biyomimetik tasarım sürdürülebilir özelliktedir fakat, her sürdürülebilir tasarım biyomimetik özellikte olmayabilir.
Özellikle 20. yüzyılda giysilerdeki sanatsal yaklaşımlarda, doğadan alınan ilham ile geleneksel tasarım yöntemlerini birleştirilerek yeni tasarım metodları oluşturulmuştur.
Bu çalışma, biyomimetik yaklaşımlar doğrultusunda farklı malzeme, teknik ve yöntemler kullanılarak moda tasarım ürünlerinde deneysel uygulamalar elde etmek ve çeşitli alanlarda kullanılabilirliğini ifade etmek amacıyla hazırlanmıştır. Doğadan ilham alınarak seçilen canlılar ve doğa olayları tasarımlara aktarılırken, geleneksel yöntemlerden yola çıkarak çağdaş yorumlar ile sanatın, teknolojinin ve farklı malzemelerin işlevsel olarak çözümleri ve bu çözümlerin farklı alanlarda kullanılabilirliği saptanmış ve literatüre katkı sağlayacak deneysel uygulamalar geliştirilmiştir.
Canlıların biçimsel biyomimetik özellikleri doku, biçim, renk ve fonksiyon olarak ele alınmış ve uygulamalara yansıtılmıştır.

Abstract:
Nature has always been an inspiration in all areas of art. Since prehistoric era, humans took inspiration from the systematic cycles and living organisms in nature. The name biomimicry comes from the Greek word "bios", meaning "life" and "mimesis", meaning to mimic. This term was first used by Otto Schmitt in 1960's. Janine Benyus rendition of biomimicry in 1977 brought a series of innovation in terms of design. While biomimicry was defined as a design concept inspired from nature, the term biomimetics was used as application of biomimicry.
Fashion, like the continuous cycle of nature, is an art which always renews itself. Humans wanting pleasure causes fashion to renews itself in a cycle, and thus fashion shows the same behavior as nature in conceptual context.
The main idea behind biomimetics in design is sustainability. The way nature adapts in natural ways without changing what already exists inspires biomimetic design to have sustainable properties. All biomimetic design has sustainable properties but not every sustainable design has to have biomimetic properties.
Artistic approaches in clothes, especially in 20th century, combines inspiration from nature with traditional design principles to form new design methods.
This work was done with biomimetic approaches, using different materials, techniques and methods to create fashion design products and experimental applications to show their usage in various areas.
Organisms chosen from nature and chosen natural phenomena were applied to designs by using modern interpretations of traditional methods. This resulted in functional solutions of different materials and their applications of different areas. This work has also developed experimental applications contributing the literature.
Different biomimetic properties of organisms such as texture, shape, color and function were studied and applied to the subjects.