Parasal aktarma mekanizması kanalları
The channels of monetary transmission mechanism
Yazar: CUMALİ ERDEMİL
Danışman: PROF.DR. ORHAN MORGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, parasal aktarma mekanizması kanalları literatürünün geniş bir taramasını yapmak, bu kanalların 1995 - 2005 dönemi Türkiye ekonomisi için geçerliliğini ampirik olarak incelemektir. Bu çalışmada, VAR metodolojisi (vektör otoregresyon) kullanılarak, Türkiye'de para politikası değişmeleri, bu değişmelerin reel faaliyetler ve fiyatlar üzerindeki etkisi arasındaki zaman gecikmelerinin ölçülmesi ve para politikasındaki değişmeler tarafından harekete geçirilen çeşitli kanallar ve bu kanalların göreli önemi araştınlmaktadır. Ampirik sonuçlar reel üretimin para politikasındaki bir daralmadan sonra, hızlı bir şekilde düşmeye başladığını ve 6 ay sonra bu düşüşün maksimum seviyeye ulaştığım göstermektedir. Fiyatlar ise ancak 12 gibi uzun bir süre sonra düşmeye başlamaktadır. Fiyatların nisbeten katı bir eğilimde olması faiz kanalının etkin çalışmasını sağlamaktadır. İthalat, tüketim ve yatırım parasal faktörlere en fazla duyarlı toplam talep unsurlarıdır. Türkiye'de reel ekonomik faaliyetlerin finansmanında kredilerin rolü önemsiz olarak bulunmuştur. Ayrıca kredilerin faiz oranlarındaki değişmelere duyarlılığı düşük bulunmuştur. Kredilerdeki değişmelerde faiz oranlarındaki değişmelerden ziyada kredinin elde edilebilirliğinin önemli rol oynadığı söylenebilir. Reel faaliyetlerdeki dalgalanmaların bir yıl sonra yaklaşık % 60'ı geleneksel faiz haddi kanalı aracılığı ile parasal faktörler tarafından belirlenmektedir. Banka kredi kanalı, döviz kuru kanalı ve varlık fiyatları kanalı para politikasının üretim üzerindeki etkinliğini azaltmaktadır. Diğer yandan bu kanallar para politikasının fiyatlar üzerindeki etkinliğini artırmaktadır. Bu kanallar faiz haddi kanalına ek olarak reel üretim üzerinde parasal şokların ortaya çıkışım hızlandırmada ve toplam talep değişkenleri üzerinde genişletici etkiler yaratmada önemli bir rol oynamaktadır. Anahtar sözcükler: Parasal Aktarma Mekanizması, Kredi Kanalı, Faiz Haddi Kanalı, Döviz Kuru Kanalı, Kredi Görüşü, Para Görüşü, Para Politikası, VAR (vektör otoregresyon)

Abstract:
The main objective of this study is to examine and evalue monetary transmission channels and to study these channels in regart to empirical analysis for the period 1995- 2005 in Turkish economy. In this study the monetary transmission channels in Turkey vas examined using VAR (vector autoregression) methodology. The aim of this study is particularly to quantify the time lags between monetary policy shocks and its impact on the real activity and prices, and to investigate the various channels and relative importance through which these shocks are propagated. The empirical results indicate that the real production starts to fall sharply after a tightening in the monetary policy, reaching a maximum decline after 6 months. But there is a fairly long time lag of 12 months to achieve a reduction of prices. Import, consumptian and investment are the most sensitive components of aggregate demand to monetary impulses. In Turkey role of commercial credit in financing real activity is not significiant. In addition, commercial credit is less sensitive changes in the interest rate than availability of credit.. After 12 months, around 60 percent of the fluctations in real activity is accounted by monetary factors through traditional interest rate channel. While bank lending channel, excange rate channel and asset prices channel weaken the effectiveness of monetary policy on real activity they improve the effectiveness of monetary policy on prices. These channels play a role in hastening dissipation of monetary shocks and making amplified effects on aggregate demand. Key Words: Monetary Transmission Mechanism, Credit Channel, Interest Rate Channel, Exchange Rate Channel, Credit View, Money View, Monetary Policy, VAR (vector autoregression)