Epilepsi tanılı hastalarda huzursuz bacaklar sendromu sıklığı
The frequency of restless legs syndrome on epileptic patients
Yazar: İLKER ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. KEZBAN ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Epilepsi = Epilepsy ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Prevalans = Prevalence

Özet:
ÖZET
Epilepsi Tanılı Hastalarda Huzursuz Bacaklar Sendromu Sıklığı
	Amaç ve kapsam: Huzursuz bacaklar sendromu, özellikle akşam dinlenme saatinde veya uykuya dalış sırasında ekstremitelerde büzülme, hoş olmayan his sonrası özellikle bacakların karşı konulamaz nitelikte hareket ettirilmesi olarak tanımlanır. Huzursuz bacaklar sendromu prevelansı toplumlara ve kronik hastalıklara göre farklılıklar göstermekedir. Farklı toplumlarda % 0,6-29, kronik hastalıklarda ise % 2,2-26,6 arasında değiştiği bildirilmiştir. Çalışmamızda, kronik bir hastalık olan epilepsi hastalarında HBS sıklığını belirlemeyi amaç edindik. 
	Gereç ve yöntem: Araştırmaya Nöroloji Anabilim Dalı Epilepsi polikliniğinde takip edilen yaş ortalaması 33,3±12,3 (17-77) olan % 61,8 (n: 139)'i kadın, % 38,2 (n: 86)'si erkek olan toplam 225 epilepsi hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalarda, tanı kriterleri doğrultusunda huzursuz bacaklar sendromu (HBS) sorgulandı ve hastalara HBS şiddet değerlendirme ölçeği, Pitsburg uyku kalitesi indeksi (PUKİ) ve Epworth uyku kalite indeksi envanterleri verildi. Ayrıca HBS etyolojsinde rol aldığı düşünülen serum ferritin düzeyi, tiroid fonksiyonları, B12 ve folik asit düzeyleri bakıldı. Çalışmanın istatistiksel analizi SPSS 17.0 paket program sürümü kullanılarak yapılmıştır. 
	Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 225 hastada HBS sıklığı % 5,8 (n= 13) olarak belirlendi. HBS dışında hastaların % 50,2'inde horlama, kabus, uykuda periodik bacak hareket bozukluğu, bruksizm gibi diğer uyku bozukluklarına ait yakınmaları olduğu belirlendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların % 37,3 (n= 84)'ünün politerapi,  % 62,7 (n= 141)'sinin monoterapi aldığı saptandı. Hastaların % 74,6 (n= 168)'sında serum ferritin düzeyi 50 ng/mL'nin altında, % 9,8 (n= 22)'inde vitamin B12 düzeyi ise normal değerin altındaydı. PUKİ değeri hastaların % 5,3 (n= 12)'ünde 5,5'in üstünde, Epworth uykululuk skalasının hastaların % 11,1 (n= 25)'inde ? 8 olduğu bulundu. Epilepsi hastalarının uyku özellikleri irdelendiğinde; kadın hastaların uykuya daha geç daldıkları, ileri yaştaki hastaların daha az uyudukları belirlendi. Ayrıca uykuya dalma süresi ile nöbet sıklığı arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki saptandı (p= 0,053). Gündüz uykululuğu olan hastaların aynı zamanda uykuya dalma sürelerinin kısa olduğu saptandı. Uykuya dalma süresi uzun olan hastaların uyku kalitesinin de kötü olduğu belirlendi.
	Sonuç: Uzun süreli antiepileptik ilaç kullanan hastalarda HBS sıklığını % 5,8 olarak saptadık. HBS saptanan hastaların % 76,9'unun monoterapi, % 23'ünün politerapi kullanmakta olduğu dikkati çekti. HBS saptanan hastalarda cinsiyet ve hastalık süresi açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Hastalarda HBS yanı sıra horlama, parasonmni atakları benzeri uyku bozuklukları da olduğu belirlendi. Politerapi alan hastaların daha uzun süre uyudukları görüldü. Nöbetleri kontrol altında olmayan hastaların uykuya daha geç daldıkları saptandı. Hem HBS hem de diğer uyku bozukluklarının politerapi ve nöbet sıklığı ile ilişkili olabileceği görüldü.

Anahtar Sözcükler: Antiepileptik, epilepsi, HBS

Abstract:
ABSTRACT
The Frequency of Restless Legs Syndrome on Epileptic Patients
	Background: Restless Legs Syndrome (RLS) is described as the retraction in the extremities and the irresistible movement of especially the legs after an unpleasant feeling particularly during the resting time in the evenings or the period of getting to sleep. The prevalence of RLS differs according to the societies and chronic diseases. It was reported in various societies as ranging from 0.6-29% and in chronic diseases as ranging from 2.2-26.6%. In our study, we aimed to find out the frequency of RLS on patients with a chronic disease, epilepsy. 
	Material and Method: Totally, 225 patients with epilepsy 61.8% (n=139) of female and 38.2% (n=86) male, the mean age 33.3±12.3 (17-77) were being followed in the epilepsy polyclinic of Neurology Department were included in the study. RLS diagnosis was based on RLS diagnosis criteria on the patients who were included in the study and the patients were given RLS severity rating scale, Pitsburg sleep quality index (PUKI) and Epworth sleep quality inventories. Blood samples were collected from all patients to rule out other etiologies; serum ferritin levels, thyroid functions, B12 and folic acid levels. The statistical analysis of the study was carried out by means of SPSS 17.0 package program.    
	Findings:  The frequency of RLS on 225 patients included in the study was found as 5.8% (n=13). In addition to RLS, it was determined that 50.2% of the patients had some other sleep disorders such as snoring, nightmares, periodic leg movement disorder and bruxism. It was observed that 37.3% of the patients (n=84) were on polytherapy and 62.7% of them (n=141) were on monotheraphy. The serum ferritin levels of 74.6% of the patients (n=168) were below 50 ng/mL and 9.8% of the patients had vitamin B12 levels lower than normal values. It was also found that PUKI value was above 5.5 in the 5.3% of the patients (n=12), Epworth sleepiness scale was ? 8 in the 11.1% of the patients (n=25). When the sleeping characteristics of the patients with epilepsy were examined, it was revealed that female patients got to sleep later and the patients with advanced age slept less. Furthermore, a statistically significant difference was found between the period of getting to sleep and the frequency of seizure (p=0.053). It was determined that the patients who had daytime sleepiness had also short periods of getting to sleep. It was revealed that the patients who had long periods of getting to sleep had also bad sleeping quality. 
	Result: We found the frequency of RLS as 5.8% in the patients who had been using anti-epileptic drugs for a long time. There was no statistically significant difference between the patients with RLS in terms of gender and the length of the disease. In addition to RLS, some sleeping disorders such as snoring and parasomnia attacks were observed in the patients.  
	It was seen that the patients who had been taking polytherapy were long sleeper. It was also observed that the patients whose seizures were not taken under control got to sleep later. It was understood that both RLS and the other sleeping disorders could be interralated with polytheraphy and the frequency of seizures.  
Key Words: Antiepileptic, epilepsy, RLS.