Hane halkı elektrik tüketiminin azaltılmasında topluluk tabanlı sosyal pazarlama yaklaşımının kullanılması
Using a community-based social marketing approach to reduce household electricity consumption
Yazar: EMEL HATİCE OKTAY
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT GELİBOLU
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Dünyada nüfus arttıkça ekolojik ayak izi de nüfusla birlikte artmaktadır. Artan nüfus ve artan ekolojik ayak izi ile birlikte enerji kaynaklarının tüketimi de gittikçe artmaktadır. Ancak yenilenebilir ve yenilemez enerji kaynaklarının bilinçli tüketilmemesinden, kaynaklar ya israf edilmekte ya da gelecek nesillerin miraslarından kullanılmaktadır. Dolayısıyla enerji tüketiminde bilinç oluşturulması konusu önem arz etmektedir. 
Bu çalışmada haneler de bilinçli elektrik tüketiminin arttırılması amaçlanmıştır. Topluluk Tabanlı Sosyal Pazarlama yaklaşımından yararlanılan çalışmada elektrik enerjisinin doğru kullanımına yönelik bir mahalledeki 30 haneye odaklanılmıştır. Özellikle hanelerdeki kadın katılımcılarla araştırma yürütülmüştür. Araştırmada kadın katılımcılara odaklanılmasındaki temel amaç kadınların elektrikli cihazların erkeklere oranla daha fazla kullanan bireyler olmasından kaynaklanmaktadır. Araştırmada 30 katılımcıya anket uygulanmıştır. Anket uygulaması ile hanede hangi elektrikli cihazların kullanıldığını belirlemeye yönelik durum tespitleri yapılmaya çalışılmıştır. Bu çabalarla elektrik tüketim bilinçleri ve uygulamada özellikle hangi tür elektrikli cihazlara yönelik çalışma yapılacağına ilişkin ön tespit yapılmaya çalışılmıştır. Tespit edilen elektrikli cihazlara göre her bir hanede kullanılan elektrikli cihazların üzerine küçük hatırlatma notları yapıştırılmıştır. Katılımcılar ile 4 ay boyunca belirli aralıklarla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler gerek yüz yüze gerekte sosyal medya aracı ile yapılmıştır.4 aylık uygulama süresinin ilk ayında anket ile durum tespiti yapılmış ve bu aya uygulama öncesi ay denilmiştir. Geriye kalan 3 ayda ise odaklanılan grupta manipülasyonlar yapılmıştır. Takip edilen elektrik faturalarına göre uygulama öncesi ay sonu fatura miktarı ile uygulamanın 1.ay sonu fatura tutarları karşılaştırılmış ve p değeri 0,067 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. P=0,067>0,05 olduğu için uygulamanın ilk ayında anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya çıkmıştır. Uygulama öncesi ay ile uygulamanın 1. ayında çıkan bu sonuca göre katılımcıların uygulamanın anlamını tam kavrayamadıkları anlaşılmıştır. Uygulamanın 1.  ayı ve 2.  ayının karşılaştırılmasına göre ise p değeri 0,00 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. P=0,00<0,05 olduğu için uygulamanın 2. ayı ile 1. ayının karşılaştırılmasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre katılımcıların uygulamanın anlamını kavramaya başladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Uygulamanın 2. ayının ve 3.ayının karşılaştırılmasında ise p değerinin 0,006 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. P=0,006<0,05 olduğu için de uygulamanın bu aylarında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak uygulama öncesi ay ile uygulamanın 3. ayı karşılaştırıldığında p değerinin 0,00 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. P=0,000<0,05 olduğu için uygulama öncesi ay ile uygulamanın 3.  ayı arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
As the population increases in the world, the ecological footprint increases with the population.With the increasing population and ecological footprints,the consumption of energy resources is increasing,too.However,due to the consumption of energy resources unconsciously,either resources have been wasted or used the legacy of future generations.Therefore,it is important to raise awareness about energy consumption.In this study,it is aimed to increase conscious electricity concumption in housholds.It is focused on 30 households in a neighbourhold for the correct use of electrical energy by using a community-based social marketing approach.
The study was conducted with especially to female participants in household.The main purpose of focusing on female participants in the research is due to the fact that women are individuals who use electrical devices more than men. A survey was applied to 30 participants in the study. With the survey application, it was tried to determine the situation in order to determine which electrical devices are used in the household. Especially,with these efforts it has been studied to make a preliminary determination about the awareness of electricity consumption and what kind of electrical devices will be studied in practice. According to the detected electrical devices, small reminder notes are attached on the electrical devices used in each household. Interviews were held with the participants at regular intervals for 4 months. These interviews were conducted both face-to-face and via social media. In the first month of the 4-month implementation period, the situation was determined by survey and this month was called the pre-intervention month. In the remaining 3 months, manipulations were performed in the focused group. According to the electricity bills was followed, the amount of the month-end bill amount before the application and the bill amount at the end of the first month of the application were compared and it was concluded that the value was 0.067. Because of p=0.067>0.05, there was'nt significant difference in the first month of the application. According to this result, which emerge in the first month of the application, it was understood that the participants did not completely understand the meaning of the application. According to the comparison of the 1st month and 2nd month of the application, it was concluded that  p value was 0.00. Because of P=0.00<0.05, it was concluded that there was a significant difference in the comparison of the 2nd month and 1st month of the application. Accordingly, it was concluded that the participants started to understand the meaning of the application. In the comparison of the 2nd and 3rd months of the application, it was concluded that p value was 0.006. Because of P=0.006<0.05, it was concluded that there was a significant difference in these months of the application.Finally,when the month before the application was compared with the third month of the application, it was concluded that p value was 0.00. Because of P=0.000<0.05, it was concluded that there was a significant difference between the month before the application and the 3rd month of the application.