Çetin Altan: Hayatı ve edebî eserleri
Çetin Altan: His life and literary career
Yazar: FATMA ŞEN AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAKAN BEHÇET SAZYEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Altan, Çetin = Altan, Çetin ; Edebi eserler = Literary works ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Çetin Altan (1927-2015) deneme, şiir, tiyatro, roman ve polisiye gibi türlerde eserler kaleme almış çok yönlü bir yazardır. Öte yandan Altan, kurmaca eserlerinden ziyade köşe yazarlığı ile ön plâna çıkmıştır. Edebiyat dünyasına ilk olarak şiirleriyle lise yıllarında adım atan Altan, şiirlerinden sonra ardı ardına piyesler yazmış ve ilk piyesi dışında tüm oyunlarını sahneleme imkânı bulmuştur. 12 Mart 1971 muhtırasının ardından gözaltına alınan ve cezaevine giren Altan, bu süreçte yaşadıklarının etkisiyle peş peşe romanlar yazmıştır. Daha lise yıllarında onda bir tutku haline gelen polisiye roman okurluğu, Güneş gazetesindeki ünlü "Şeytanın Gör Dediği" adlı köşesinde türünün nadir örneklerinden sayılan kısa polisiye öyküler yazmasını temellendirmiştir. Son olarak ütopik unsurlar barındıran fütürist bir roman kaleme alan Altan, bundan sonra edebî nitelikte bir eser vermemiştir. 
Bir doktora tezi olan bu çalışmada Altan'ın tüm edebî eserleri incelenmiş; bu eserler dahil oldukları kurmaca türün konvansiyonlarına uygun şekilde hem içerik hem yapı açısından tüm boyutlarıyla irdelenmeye çalışılmıştır. Beş ana bölümden meydana gelen tezin "Romanları ve Romancılığı" başlığını taşıyan birinci kısmında Altan'ın dört romanı, hem yapı hem içerik açısından ele alınmış; ayrıca 1970-1978 arasında yazılan bu dört roman, 12 Mart romanı bağlamında değerlendirilmiştir. "Oyunları" başlıklı ikinci bölümde tiyatro eserleri, romanlara benzer şekilde hem yapı hem konu açısından incelenmiş; "Şiirleri" başlığını taşıyan üçüncü bölümde şiirler biçim, imge ve tema olmak üzere üç başlık altında değerlendirilmiştir. "Polisiye Öyküleri" başlığını taşıyan dördüncü bölümde öyküler temel olarak; bir suç veya esrarlı bir olay etrafında kurgulan öyküler ve postmodernist ögeler içeren öyküler olmak üzere iki ana başlık altında ele alınmıştır. "Fütürist Ütopya" başlıklı beşinci ve son bölümde ise Altan'ın 2027 Yılının Anıları adlı eseri, ütopya türünün ve fütürizm akımının özellikleri esas alınarak irdelenmiştir.

Abstract:
Çetin Altan (1927-2015) is a versatile writer with many literary works including essays, poems, plays, novels, and detective stories. He is best known with columns rather than fiction. Altan first stepped into the world of literature with his poems in high school years. Furthermore, he has written many plays, almost all of which were staged. After Altan had been imprisoned following the military memorandum of 12 March 1971, he wrote many novels. During high school, his passion for detective novels contributed to his short detective stories, which are rare examples of this genre, in his famous column titled "Şeytanın Gör Dediği" in the newspaper Güneş. Altan's last literary work is known as a futuristic novel with utopian elements.
In this doctoral thesis, all of Altan's works are examined in terms of content and structure according to the conventions of their fictional genres. This study includes five main sections. In the first section, titled "His Novels," Altan's four novels are discussed both in terms of structure and content; also, these four novels written between 1970-1978 are evaluated in the context of the "12 March Novels". In the second section, titled "His Plays," his plays are examined in the context of structure and subject. In the third section, titled "His Poetry," his poems are evaluated under three titles as form, image, and theme. In the fourth section, "His Detective Stories," his stories are mainly discussed under two headings: stories that revolve around a crime or a mysterious event, and stories that contain postmodernist elements. In the fifth section, titled "Futurist Utopia," 2027 Yılının Anıları is analysed in the context of the characteristics of utopia genre and futurism movement.