Apameia Antlaşması sonrası Pergamon Krallığı'nın Batı Anadolu hakimiyeti (M.Ö. 188 – M.Ö. 133)
Domination of the Kingdom of Pergamon in Western Anatolia after the treaty of Apameia (188 BC - 133 BC)
Yazar: AHMET BATUHAN YILAP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM DEMİRALP
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
M.Ö. 188 yılına kadar Pergamon Krallığı bölgesel ölçekte etkin ve saygı duyulan bir güç olarak varlığını sürdürdü. Attalos Hanedanlığının kurucusu Philetairos (M.Ö. 280- 263) döneminden itibaren başlayarak, Hellenlerin koruyucusu olma görevine bürünen Pergamon Krallığı, Galatlar karşısında Hellen kentlerini koruyarak, Hellen dünyasında prestij elde etmişti. I. Attalos (M.Ö. 241 – 197) döneminde Selevkos Krallığı ile girişilen bir dizi savaşın ardından, Batı Anadolu'da kısa süreli bir hâkimiyet elde edildi. Fakat Pergamon Krallığı bu üstünlüğü uzun süre elde tutamadı. II. Kartaca savaşı sırasında Pergamon Krallığı ile Roma Cumhuriyetinin yakınlaşması, Anadolu üzerindeki güç paylaşımını derinden etkiledi. Roma'nın Selevkos Krallığı ile yaptığı Magnesia savaşı (M.Ö. 190) sonrasında, Selevkos denetiminden çıkan Batı Anadolu torakları, Roma'nın müttefikleri arasında paylaşıldı. M.Ö. 188'de Apameia'da yapılan görüşmelerde Batı Anadolu'nun büyük kısmı Pergamon Krallığına bırakıldı. Apameia da alınan kararlar Pergamon Krallığı'nın komşularını rahatsız etti. Bithnia Krallığı, Pontos Krallığı ve Galatlar'ın tepkisiyle karşılaşan Pergamon Krallığı, Apameia kararları ile kazandığı topraklar için savaşmaya başladı. (M.Ö. 188 – 133) yılları arasında Pergamon Krallığının kontrolü altına giren Batı Anadolu'nun büyük kısmı Pergamon Krallığının yeni yönetim mekanizması geliştirmesini zorunlu kıldı. Bölgesel olarak farklılık gösteren bu mekanizma, yerel güçlerin yönetime ortak edilmesi ile kuruldu. II. Eumenes (M.Ö. 197 – 159) döneminden itibaren başlayan Pergamon Krallığının geniş topraklara hükmetme süreci, III. Attalos Philometor (M.Ö. 138 – 133) dönemine kadar devam etti.

Abstract:
B.C. The Kingdom of Pergamum continued its existence as an effective and respected power on a regional scale until 188. The Kingdom of Pergamon, which took on the duty of being the protector of the Hellenes starting from the time of Philetairos (280-263 BC), the founder of the Attalos Dynasty, gained prestige in the Hellenic world by protecting the Hellenic cities against the Galatians. After a series of wars with the Seleucid Kingdom during the reign of Attalos I (241 - 197 BC), short-term dominance was achieved in Western Anatolia. However, the Kingdom of Pergamum could not maintain this superiority for a long time. II. The rapprochement between the Kingdom of Pergamum and the Roman Republic during the Carthage War deeply affected the power-sharing in Anatolia. After the Battle of Magnesia (190 BC) between Rome and the Seleucid Kingdom, the lands of Western Anatolia, which were out of the control of the Seleucids, were shared among Rome's allies. B.C. During the negotiations held in Apameia in 188, most of Western Anatolia was left to the Kingdom of Pergamon. The decisions taken in Apameia disturbed the neighbors of the Kingdom of Pergamum. Faced with the reaction of the Kingdom of Bithnia, the Kingdom of Pontus and the Galatians, the Kingdom of Pergamum began to fight for the lands it had captured with the decisions of Apameia. B.C. The fact that a large part of Western Anatolia came under the control of the Kingdom of Pergamum between 188 and 133 made it necessary for the Kingdom of Pergamum to develop a new administrative mechanism. This mechanism, which varies regionally, was created by including local forces in the administration. The process of domination of large lands by the Kingdom of Pergamum started during the reign of Eumenes II (197 - 159 BC). It continued until the reign of Attalos Philometor III (138 – 133 BC).