Beşeri sermaye ekonomik büyüme ilişkisi; Türkiye örneği
Human capital economic growth relationship the case of Turkey
Yazar: DERYA KAZANCİGİL
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Doktora tezinin amacı beşeri sermaye ile ekonomik büyüme
arasındaki ilişkiyi Türkiye özelinde incelemektir. Tez dört bölümden
oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin amacı, sınırları, önemi, varsayımları
belirtilmektedir. İkinci bölümde tez içinde yer alan kavramlar hakkında bilgi
verilmektedir. Üçüncü bölümde ekonomik büyümede insan sermayesine
yönelik yaklaşımlar ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde ise beşeri sermaye
ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye özelinde ampirik olarak incelenmektedir.
Beşeri sermaye kavramı, fiziki sermayenin ekonomik büyümeyi
açıklamakta yetersiz kalmasıyla ortaya çıkmıştır. Beşeri sermaye işgücünün
bilgi, beceri, yetenek gibi niteliklerini ifade etmektedir. Ekonomik büyüme,
ülke içinde üretilen mal ve hizmetlerin zaman içinde artmasıdır. İktisatçılar,
Adam Smith'den bu yana ekonomik büyümeyle ilgilenmişlerdir. Ancak
büyüme modelleri ve teorileri II.Dünya savaşından sonra iktisadın önemli
konuları arasında yer almıştır. Ekonomik büyümede, insan sermayesine
yönelik yaklaşımlar çalışmada Neo-Klasik büyüme modellerinde Becker-
Schultz, Denison, Jorgenson ve Mankiw-Romer-Weil yaklaşımları, içsel
büyüme modellerinde ise Lucas, Charles Jones ve Barro yaklaşımları
çerçevesinde ele alınmaktadır. Türkiye özelinde yapılan inceleme beşeri
sermaye oluşumuna etki eden demografik yapı, işgücü, eğitim ve sağlık
alanındaki gelişmeler, ilgili kurumların kuruluş ve gelişim süreçleri ana hatlarıyla ve istatistiki verilerle değerlendirilmektedir. Ayrıca Türkiye'de beşeri
sermaye ile ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişki 1975-2016
yılları arasındaki GSYH, istihdam, brüt elektrik tüketimi, eğitim ve sağlık
endeksi verileriyle incelenmektedir. Beşeri sermaye, ilk-orta-yüksek
öğrenimdeki öğrenci sayılarından oluşan eğitim endeksi ve GSYH'dan Sağlık
Bakanlığı bütçesine ayrılan pay, hekim ve hasta yatağı sayılarından oluşan
sağlık endeksiyle temsil edilmektedir. Ampirik analiz neticesinde beşeri
sermayenin ekonomik büyüme üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu tespit
edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Beşeri Sermaye, Ekonomik Büyüme, İstihdam, Sınır
Testi

Abstract:
The purpose of this PhD thesis is to investigate the relationship
between human capital and economic growth with a specific consideration to
Turkey. The thesis consists of four section. In the first section, the aim, limits,
importance and assumptions of the thesis are stated. In the second section,
information about the concepts is given. In the third section, approaches to
human capital in economic growth are discussed. In the fourth section, the
relationship between human capital and economic growth is examined
empirically for Turkey.
The concept of human capital emerged when the physical capital was
insufficient to explain the economic growth. Human capital refers to the
qualifications of the labor force such as knowledge, skills and talent.
Economic growth is the increase in goods and services produced in the
country over time. Economists have been interested in economic growth
since Adam Smith. However, growth models and theories have been among
the important issues of economics after World War II. Approaches to human
capital in economic growth are examined within the framework of Becker-
Schultz, Denison, Jorgenson and Mankiw-Romer-Weil approaches in Neo-
Classical growth models and Lucas, Charles Jones and Barro approaches in
endogenous growth models. In Turkey, the factors that affects human capital
formation is evaluated through the developments of demographic
construction, labour force, education and healthcare services. Within this scope, establishment and progress process of the relevent institutions and
organizations are analyzed in general terms and statistically. In addition,
long-term relationship between economic growth and human capital in
Turkey is analyzed by looking at GDP between 1975 and 2016, data on
employment, gross electricity consumption, and education & health indexes.
Human capital is represented by the education index consisting of the
number of students in primary-secondary-higher education, and the health
index consisting of the number of physician and patient beds allocated from
the GDP to the Ministry of Health budget. As a result of empirical analysis, it
is found out that human capital has a positive effect on economic growth.
Key Words: Human Capital, Economic Growth, Employment, Bound
Test