Okul öncesi dönemde davranışsal öz-düzenleme becerilerinin çocuğa ve aileye ilişkin değişkenler ile ebeveyn tutumları açısından incelenmesi
An investigation of behavioral self-regulation skills regarding child and family variables and parent attitudes in the preschool period
Yazar: ASLI TEMİZ
Danışman: DR. FİGEN ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile değişkenleri = Family factors ; Aile tutumu = Family attitude ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitimi alan çocukların davranışsal öz-düzenleme becerilerini çocuğa ve aile ortamına ilgili değişkenler ve ebeveyn tutumları açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubunu Tokat ilinde okul öncesi eğitimi alan 201 çocuk ve ebeveyni oluşturmuştur. Araştırmada çocukla ilgili değişkenler olarak cinsiyet, doğum sırası, okul öncesi eğitim alma yılı ve kurum türü ele alınmıştır. Aile ortamıyla ilgili değişkenler ise anne-baba öğrenim düzeyi, gelir, anne çalışma durumu, kitap sayısı, yaşanılan yerleşim yeri olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla; çocuklar ve aileleri hakkında gerekli bilgilere ulaşabilmek için "Demografik Bilgi Formu", çocukların davranışsal öz-düzenleme becerilerini değerlendirmek için "Baş-Ayak-Diz-Omuza Dokunma Yönergeleri (BADO-DY) Görevleri" ve ebeveyn tutumları hakkında bilgi edinebilmek için "Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPPS 22 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın betimsel istatistikleri için frekans, yüzde, ortalama ve standart sapmalar hesaplanırken, bağımsız değişkenlerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi ve çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis H Testinden yararlanılmıştır. BADO-DY ve ETÖ puanları arasındaki ilişkiler Spearman's Rho Testi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda davranışsal öz-düzenleme becerilerinin okul öncesi eğitim eğitim alma yılı, anne-baba öğrenim düzeyi, gelir durumu ve anne çalışma durumu, eve alınan kitap sayısı ve yaşanılan yerleşim yerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Diğer taraftan davranışsal öz-düzenleme becerilerinin cinsiyet, doğum sırası ve kurum türü değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermediği bulunmuştur. Davranışsal öz-düzenleme becerileri ile otoriter ebeveyn tutumu ve aşırı koruyucu ebeveyn tutumu arasında anlamlı, düşük ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
This study was conducted with the aim of investigating the behavioral self-regulation skills of preschool children through variables related to child/family environment and parental attitudes. The study sample consisted of 201children who attended independent preschools and kindergartens located in Tokat, Turkey. The parents of the participating children were also included in the study. The study variables for the children were gender, birth order, previous school experience and organizational type. The study variables for the family were related to the family environment and included theparents' level of education, family income, the employment status of the mother, the number of booksin the household, and where the family resided. In order to collect data for the study a "Demographic Information Form" was used to obtain the sought after information regarding the preschool children and their families. Also, the "Head-Toes-Knees-Shoulders Task" was used to assess the preschool children's behavioral self-regulation skills, while a "Parental Attitude Scale" was used to collect information for parental attitude. The data were analysed using the SPSS version 22 packet program. For the descriptive statistics the frequency, percentage, average, and standard deviation were measured. In analysis of the independent variables the Mann-Whitney U test was used for paired comparison and Kruskal-Wallis H test was used for multiple comparisons. The correlation between the Head-Toes-Knees-Shoulders Task and the Parental Attitude Scale was measured via the Spearman's Rho test. The findings of the study indicate that the behavioral self-regulation scores differed significantly in accordance with the school experience, educational level of the parents, family income, the number of books in the household, and the employment status of the mother. On the other hand, the behavioral self-regulation scores did not significantly differ in accordance with the gender, birth order, and organizational type of the preschool children. In addition, a low negative correlation occurred between behavioral self-regulation skills, over-protective, and authoritarian parental attitude.