Aile içi şiddetin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarıları ile ilişkisi: Diyarbakır Bağlar örneği
The relationship between domestic violence and academic achievement for secondary school students: The case of Diyarbakır Bağlar
Yazar: İRFAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ZAHİR KIZMAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kurumlar Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Akademik başarı = Academic achievement ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Şiddet = Violence

Özet:
Aile içi şiddet, farklı sorunlara kaynaklık etmesi bakımından günümüzün önemli bir gerçeğidir. Ailede şiddet türlerinin yaşanmasında sosyokültürel, sosyoekonomik ve sosyo-psikolojik faktörler doğrudan etkilidir. Öğrencilerin okul derslerinde akademik başarı kaydetmeleri, içinde bulundukları aile ortamının sahip olduğu şartlara, imkânlara ve ilişkilere bağlıdır.

Bu araştırmanın konusu, ailede yaşanan şiddet türlerinin öğrencilerin akademik başarısı ile ilişkisi oluşturmaktadır. Araştırma modeli, iki ve daha çok sayıda bulunan değişken arasındaki ilişkiyi belirlemede kullanılan 'ilişkisel tarama modeli'dir. Başvurulan teknik ise, nicel araştırmalarda sıklıkla kullanılan 'anket tekniği' ve 'ölçek tekniği'dir. Araştırmanın amacı, ortaöğretim kademesinde okuyan öğrencilerin akademik başarı ve başarısızlıklarının aile içi şiddet ile ilişkisinin saptanmasıdır. Böyle bir konunun daha önce literatürde çalışılmamış olması, yapılan bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Diyarbakır ili Bağlar ilçesinde bulunan ortaöğretim okullarında okuyan toplam 16.830 öğrenciden 1.750 öğrenci üzerine anket ve ölçek formu yardımıyla uygulanan alan araştırmasında elde edilen veriler SPSS yardımıyla Ki-Kare, T-Testi, ANOVA istatistik teknikleriyle yorumlanmıştır.

Araştırmada Bağlar bölgesinde ortaöğretime devam eden öğrenci ailelerinde yaşanan fiziksel şiddetin oranının yaklaşık % 69, psikolojik şiddetin oranının ise % 80 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Evde yaşanan fiziksel şiddet zamanlarında dersine çalışamadığını veya çalışsa bile verim alamadığını belirten öğrencilerin oranı % 71,4 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Ailede meydana gelen şiddet türleri içinde en yüksek ortalamanın 'psikolojik şiddet'e ( =2,27; nadiren), ikinci sırada 'fiziksel şiddet'e ( =1,91; nadiren) ait olduğu tespit edilmiştir. En çok fiziksel şiddete maruz kalan okul türü öğrencilerinin sırasıyla Meslek Lisesi ( :2,07), Anadolu Lisesi  ( :1,97) ve Fen Lisesi ( :1,84) olduğu saptanmıştır. Diğer taraftan ailede en çok fiziksel şiddete maruz kalan öğrencilerin 8.sınıf not ortalaması 0-50 arasında olanlara ( :2,06) ait olduğu ortaya konulmuştur. Buna karşılık, not ortalaması 81-90 arasında ( :1,78) bulunan öğrencilerin, düşük ortalamaya sahip öğrencilere göre ailede fiziksel şiddete daha az maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu araştırma aile içinde şiddetin varlığı ile düşük akademik başarı arasında bir ilişkinin varlığını saptamıştır.

Anahtar Kelimeler: Şiddet, Aile İçi Şiddet, Aile, Çocuk, Öğrenci, Akademik Başarı

Abstract:
Domestic violence is an important fact today in terms of the source of different problems. Sociocultural, socioeconomic and socio-psychological factors are directly influential in the family. Students' academic success in school classes depends on the conditions, opportunities and relationships of their family environment.

The subject of this research is the relationship between the types of violence experienced in the family and the academic success of the students. The research model which is the relational screening model used to determine the relationship between two and more variables. The applied technique is 'survey technique' and 'scale technique' which are frequently used in quantitative research. The aim of this study is to determine the relationship between academic success and failures of secondary school students with domestic violence. The fact that such a topic has not been studied in the literature has revealed the importance of this research. The data obtained in the field survey conducted with the help of questionnaire and scale form on 1.750 students studying in secondary schools in Bağlar district of Diyarbakır province were interpreted by using SPSS, Chi-Square, T-Test and ANOVA statistical techniques.

According to the findings, it was determined that the rate of physical violence experienced in the families of students who continue to secondary education in Bağlar region is approximately 69 % and psychological violence rate is 80 %. It was found that the rate of students who stated that they could not study at the time of physical violence at home or that they could not get efficiency even if they were employed was 71.4%. It was determined that the highest average among the types of violence in the family belonged to second psychological violence ( = 2.27; rarely) and the second to 'physical violence' ( =1.91; rarely). The highest number of school students exposed to physical violence was Vocational High School ( = 2,07), Anatolian High School ( =1,97) and Science High School ( = 1,84), respectively. On the other hand, it was revealed that the students who were exposed to the most physical violence in the family belonged to the ones with a grade point average of 0-50 ( = 2,06) fort he 8th grades. On the other hand, it was found that students with a grade point average of 81-90 ( = 1.78) were less exposed to physical violence in the family than those with a low average. In conclusion, this study has found a relationship between the presence of violence in the family and low academic achievement.

Key Words: Violence, Domestic Violence, Family, Children, Students, Academic Succes