Çocuk destek merkezlerinde görev yapan meslek elemanlarının merkezde sunulan psikososyal destek hizmetine ilişkin düşüncelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions of professional staff working in child support centers on the psychosocial support service provided in the center
Yazar: ALİYE BEYZA BAYYAR
Danışman: DOÇ. DR. SERAP DAŞBAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Hizmet sunma = Service providence ; Psikologlar = Psychologists ; Psikososyal destek = Psychosocial support ; Psikososyal faaliyetler = Psycho-social activities ; Refakatsiz çocuklar = Unaccompanied children ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çalışanlar = Workers ; Çocuk destek merkezleri = Child support centers

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de çocuk refahı alanındaki kuruluşlardan biri olan Çocuk Destek Merkezlerinde (ÇODEM) çalışan meslek elemanlarının merkezde sunulan psikososyal destek hizmetine ilişkin duygu, düşünce ve deneyimlerini keşfetme, hizmet sürecine ilişkin algılarını açığa çıkartma amacı taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel yöntem ve teknikler kullanılmıştır.
Araştırma, Konya ilinde refakatsiz sığınmacı erkek çocuklara ve cinsel istismar mağduru kız çocuklara hizmet veren iki farklı ÇODEM'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya ÇODEM Yönetmeliği'nde tanımı yapılan "meslek elemanı" kavramı içerisinde yer alan meslek gruplarından birisine mensup olan/ÇODEM'de müdür olan, Anka Çocuk Destek Programı ile ilgili personel eğitimi alan ve en az altı ay ÇODEM'de çalışan kişiler dahil edilmiştir. Belirlenen kriterlere uygun 16 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme formuyla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Verilerin tematik analizinde ise MAXQDA 2020 programı kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde ortaya çıkan 6 ana tema; "Anka Çocuk Destek Programına ilişkin düşünceler", "hizmet sunumundaki çalışma koşullarına ilişkin düşünceler", "programın çocuklar üzerindeki yansımalarına ilişkin düşünceler", "meslek elemanlarının duygusal deneyimlerine ilişkin düşünceleri", "programın geliştirilmesi gerektiğine ilişkin düşünceler" ve "hizmetin niteliğinin arttırılmasına ilişkin beklentiler" olarak şekillenmiştir. 
Araştırmada ÇODEM'de sunulan psikososyal destek programının meslek elemanları için değişik anlamlar ifade ettiğine, programın hem meslek elemanları hem çocuklar için çok farklı avantajlar sağladığına, hizmet sunumunda görev yapan meslek elemanlarının fiziksel ve psikolojik olarak değişik zorluklarla karşılaştıklarına, refakatsiz sığınmacı çocuklarda psikososyal destek programını uygulama noktasında farklı engellerin bulunduğuna, psikososyal destek programının ve genel anlamda sunulan hizmetin niteliğinin geliştirilmesi için meslek elemanlarının farklı beklentilerinin olduğuna ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ile ilgili olarak Anka Çocuk Destek Programına, meslek elemanlarının çalışma koşulları ile duygusal deneyimlerine, psikososyal destek hizmetinin niteliğinin arttırılmasına ve akademik çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Anka Çocuk Destek Programı; Cinsel İstismar Mağduru Çocuk; Çocuk Destek Merkezi; Psikososyal Destek; Refakatsiz Sığınmacı Çocuk.

Abstract:
This study aimed at exploring the feelings, thoughts, and experiences of the professionals working in Child Support Centers (ÇODEM), which are part of the child welfare institutions in Turkey, regarding the psychosocial support services offered in the center and revealing their perceptions of the service process. For this purpose, qualitative methods and techniques were utilised in the research.
The research was carried out in two different ÇODEMs that serve unaccompanied asylum-seeking boys and girls who are victims of sexual abuse in Konya. In the research, people who are members of one of the occupational groups within the concept of "professional staff" defined in the ÇODEM Regulation/who are managers at ÇODEM, who received personnel training on the Anka Child Support Program, and who had worked at ÇODEM for at least 6 months are included. With the help of semi structured interview forms, in-depth interviews were conducted with 16 participants determined by the criteria. The data was analyzed following thematic analysis, and the MAXQDA 2020 program was used. During data analysis, six main themes emerged in the research; "thoughts on the Anka Child Support Program", "thoughts on working conditions in service delivery", " thoughts on the reflections of the program on children", "emotional experiences of professionals", "thoughts on the need to develop the program" and "expectations on ıncreasing the quality of service". 
In the research, it is stated that the psychosocial support program offered at ÇODEM has different meanings for the professional staff. The program provides many different advantages for both the professional staff and children. The professional staff who work in the service delivery face different difficulties physically and psychologically at the point of applying the psychosocial support program for the unaccompanied refugee children. It has been concluded that there are different obstacles and there are different expectations of the professional staff in order to improve the psychosocial support program and the quality of the service offered in general. Regarding the results of the research, suggestions were made regarding the Anka Child Support Program, the working conditions and emotional experiences of the professional staff, increasing the quality of psychosocial support services and academic studies. 

Key words: Anka Child Support Program; Child Victim of Sexual Abuse; Child Support Center; Psychosocial Support; Unaccompanied Refugee Child.