Algılanan bilişsel bozukluk anketinin Türkçeye uyarlanması, bipolar bozukluğu olan ötimik hastalarda geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması
Adaptation of the perceived deficits questionnaire to turkish, validity and reliability study in euthymic patients with bipolar disorder
Yazar: ZERRİN ÇİMEN KIYLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. VESİLE ŞENTÜRK CANKORUR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Anketler = Questionnaires ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Bu çalışma subjektif bir özbildirim aracı olan Algılanan Bilişsel Bozukluk Anketi' nin (ABBA) Türkçeye uyarlanması, bipolar duygudurum bozukluğu tanısı ile takip edilen ötimik hastalarda geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ve psikiyatri polikliniğinde bipolar duygudurum bozukluğu tanısı ile takip edilen 46 ötimik hasta ve 43 sağlıklı kontrol gruplarından olmak üzere toplam 89 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri; DSM- IV Eksen- I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, İz Sürme Testi, ABBA, WAIS- R Şifre Testi, WAIS- R Sayı Dizisi Testi, WAIS- R Benzerlikler Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi, Kategori Akıcılık Testi ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik ve klinik veri formu kullanılarak elde edilmiştir. İlk uygulamadan üç hafta sonra tüm ölçekler tekrar uygulanarak izlem uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın verileri Cronbach Alpha katsayısı, Spearman' s Rho korelasyon tekniği, ki- kare, Mann Whitney U ve t- testleri uygulanarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ABBA ile kontrollü kelime çağrışım testi, sayı dizisi toplam puan ve hayvan akıcılığı alt testleri arasında negatif yönde zayıf anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. ABBA ve diğer objektif bilişsel değerlendirme ölçekler arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Son olarak, ABBA' nın güvenilir olduğu ancak geçerliğinin düşük olduğu saptanşmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, alan yazınındaki bulgular çerçevesinde değerlendirilmiş ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted in order to adopt Perceived Deficits Questionnaire (PDQ) to Turkish, and to perform its validity and reliability study in euthymic patients who were followed-up with the diagnosis of bipolar mood disorder.  Sample of the study included a total of 89 persons with 46 euthymic patients followed-up in Sakarya University Training and Research Hospital, Community Mental Health Center and psychiatry outpatient clinic, and 43 healthy individuals as the control group. Data of this study were collected through Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders, Young Mania Rating Scale, Hamilton Depression Scale, Trail Making Tets, PDQ, WISC-R Coding subtest, WAIS- R number sequencing subtest, WAIS- R similarities subtest, Controlled Word Association Test (COWAT), Category Fluency Test, and sociodemographic and clinic data form, which was prepared by the author. All scales were repeated three weeks after the first application for follow-up. Data of the study were analyzed using Cronbach Alpha coefficient, Spearman' s Rho correlation technique, Chi-square, Mann Whitney U and t- tests. At the end of the study, PDQ showed a negative poor significant correlation with controlled word association test, number sequencing total score, and animal fluency subtests. No significant correlation was found between PDQ and other objective cognitive rating scales. Finaly, it was determined that PDQ is reliable, but has a low validity.  Findings from this study were evaluated in line with the findings from the literature and related recommendations were made for future studies.