Yargı kararlarında İdarenin Hukuki sorumluluğu ve hizmet kusuru
Legal responsibility of administration and service detect on judgement decisions
Yazar: CANAN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SELDA ÇAĞLAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Hizmet kusuru = Service fault ; Kusursuz sorumluluk = Irreproachable respensibility ; Yargı kararları = Judicial decisions ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
Devlet birey ilişkilerinin artması beraberinde idarenin faaliyetlerinin de artmasına sebep olmuştur. Her geçen gün kişilerin idare ile olan ilişkilerinden doğan ihtiyaçlarının artışına cevap vermek durumunda olan idare bu ihtiyaçları karşılamakla yetkili ve mükelleftir. İdarenin tekelinde veya katılımıyla gerçekleşen bu faaliyetler ise kimi zaman bireylerin haklarına veya menfaatlerine zarar verir nitelikte olabilmektedir. Özel sektörün faaliyet alanından doğan zarara karşı bireyin yargı sürecini başlatma ile yargıya taşınan konunun yargı makamlarınca nasıl ve hangi ilkelere göre ele alınacağı Türk hukuk mevzuatında somut olarak belirtilmesine karşılık, idarenin bireylere verdiği zararın tazmini yönünde anayasal ve yasal hükümler oldukça soyut niteliktedir. İdarenin hukuki sorumluluğuna yönelik temel mevzuat olan 1982 Anayasası'nın 125. maddesinde yer alan "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." düzenlemesi idarenin kişilere karşı hesap verilebilirliğini garanti altına almaktadır. İdarenin hukuka aykırı ve/ya hukuka uygun faaliyetleri ile verdiği zararları, kişilerin de idarenin hizmeti sebebiyle uğradıkları zararları nasıl telafi edeceği, hangi hallerde talep edebilecekleri meselesi gündeme gelmektedir. 

Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde idarenin sorumluluğunun tarihsel süreçte gelişimi, idarenin hukuki sorumluluğu ve idarenin sorumluluk nedenleri ile idarenin sorumluluğunun doğabilmesi için gereken şartlar; ikinci bölümde idarenin kusur sorumluluğunun temeli olan hizmet kusuru kurumunun özellikleri, hizmet kusuru sayılan haller ve uygulamada sık karşılaşılan konulardan hizmet kusuru sebebiyle idari yargıda açılan davalarda vekalet ücreti ve hizmet kusuru sebebiyle meydana gelen zararlarda faiz konuları işlenmiş; üçüncü ve son bölümde ise idarenin sorumluluğunu kaldıran veya azaltan hallere yer verilmiştir.

Abstract:
The improvements in the relations between the governments and the individuals have led to an increase of administrative activities. The administration, which is obliged to meet the increase in the requirements of the individuals that are arising from the relations of the individuals with the administration, shall be responsible for and entitled to meet the aforesaid requirements. However, the actions, which are monopolized by the administration or done in collaboration with the administration, might give damage to essence of the rights and interests of the individuals. The launch of the judicial procedures by the individuals against the losses caused by business activities of the private sector and also how the issue shall be examined by the judicial authorities and which principles shall be regarded have been explained clearly in Turkish legal legislation, nevertheless, the legal and constitutional provisions related to the compensation of the losses caused by the administration are rather implicit. The accountability of the administration towards the individuals are guaranteed by the expression "All actions and procedures of the administration shall be prosecutable" in the 125th Article  of the 1982 Constitution, which is the basic legislation in terms of the legal responsibility of the administration. The losses caused by the activities of the administration which are incompatible or compatible in conformity with the law, how the individuals shall compensate their losses due to the administrative services and in which conditions they shall demand compensation are on the agenda. 

This study is composed of three chapters and the first chapter mentions the improvement of the administrative responsibility in the history, legal responsibility of the administration with the reasons of legal responsibility and the conditions required for administrative responsibility; the second chapter discusses the characteristics of the service defect institution, which is the basis for the defect responsibility of the administration, the situations which are accepted as service defect and fee of counseling in the courts filed in administrative justice against service defect which is most common in the application and the interest rates in the losses caused by service defect; the third and the last chapter include situations which exculpate the administration or decrease its responsibility.