Ebû'l-Muzaffer es-Sem'ânî'nin emir ve nehiy hakkındaki görüşleri
Ebû'l-Muzaffer es-Sem'ânî's opinions on amir and nehiy
Yazar: MURAT ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET HADİ TURAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Usûlül'l-fıkıh ilminde yer alan emir ve nehiy konusu önemli bir yer tutmaktadır. Zira Şâri'in mükelleften talep ettiği hükümlerin anlaşılması ve tatbik edilmesi için mühimdir. Ayrıca Şâfiî usûlcülerden biri olan Ebû'l-Muzaffer Mansûr b. Muhammed b. Abdilcebbâr et-Temîmî el-Mervezî es-Sem'ânî'nin usûlî görüşleri kendisine muâsır ya da halef olan birçok âlimi etkilemiş olup ve onların övgüsüne mazhar olması, bizi Sem'ânî'nin usûl ile ilgili eserinden emir ve nehiy meselesini çalışmaya sevk etmiştir. Biz de tezimizi bu alanda kaleme aldık.
Çalışmamızda, Sem'ânî'nin fıkıh usulünde emir ve nehye dair görüşleri irdelenmiş ve üç bölümden müteşekkildir. Birinci bölümde Sem'ânî'nin hayatı, ilmi kişiliği, hocaları, öğrencileri ve eserleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise genelde emire dair meseleler özelde ise Sem'ânî'nin emir hakkındaki görüşleri irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise genelde nehiy ile ilgili konular, özelde ise Sem'ânî'nin nehiy hakkındaki görüşleri incelenmiştir. 
 Bu çalışma neticesinde Sem'ânî'nin daha ziyade klasik dönem Şafiî âlimlerin ortaya koyduğu görüşlere bağlı kalmakla birlikte çok sınırlı yerlerde İmam Şâfiî'ye ve Şâfiî usûlcülerine muhalafet ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Fıkıh usûlünün mihenk taşı mesabesinde olan emir ve nehiy konularını Sem'ânî'nin Kavâtı'u'l-Edille Fî'l-Usûli'l-Fıkh adlı eseri temel alınarak emir ve nehiyle alâkalı görüşleri ortaya konulmuştur. 
Anahtar Kelimeler
İslâm hukuku, Sem'ânî, Emir, Nehiy, Fevr, Terâhî

Abstract:
The subject of command and prohibition in the science of Usul al-fiqh has an important place. Because it is important for the understanding and implementation of the provisions demanded by the Shari from the taxpayer. In addition, one of the Shafii methodists, Ebû'l-Muzaffer Mansûr b. Muhammed b. The methodological views of Abdilcebbâr et-Temîmî al-Marvezî es-Sem'ani influenced many contemporary or successor scholars and his praise prompted us to study the issue of command and prohibition from Sem'ani's work on methodology. We also wrote our thesis in this area.
In our study, Sem'ânî's views on order and prohibition in fiqh method were examined and it consists of three parts. In the first chapter, Sem'ânî's life, scientific personality, teachers, students and works are discussed. In the second part, the issues related to the emir in general and Sem'ani's views on the emir in particular are examined. In the third chapter, issues related to prohibition in general and Sem'ani's views on prohibition in particular are examined.
As a result of this study, it was concluded that Sem'ani, while adhering to the views of Shafi'i scholars of the classical period, opposed Imam Shafii and Shafi'i methodists in very limited places. The issues of command and prohibition, which are the cornerstones of the fiqh method, are based on Sem'ani's work named Kavâtı'u'l-Edille Fî'l-Usûli'l-Fiqh, and his views on the orders and prohibitions have been put forward.
Keywords 
Islamic law, Semani, order (Amr), (prohibition) Nahy (quick), Fevr(late), Terahi