Sosyal medya kullanımının öğrencilerin öğrenme-öğretme sürecindeki davranışlarına etkileri
The effects of social media use on students' behaviors during the learning-teaching process
Yazar: DEMİR CAN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. HALE SUCUOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, sosyal medya kullanımının öğrencilerin öğrenme-öğretme sürecindeki
davranışlarına etkilerinin öğretmen ve öğrenci görüşlerine dayalı olarak belirlenmesi
amaçlanmıştır. Araştırmada çalışma grubu kapsamındaki öğretmen ve öğrencilerin sosyal
medya kullanım süreleri, kullandıkları sosyal medya araç ve ortamları, sosyal medya kullanım
amaçları, sosyal medyanın öğrenme-öğretme sürecindeki etkilerine yönelik görüşleri, sosyal
medyanın öğrencilerin sosyal ilişkilerine yönelik etkileri ile ilgili görüşleri incelenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunu maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemiyle seçilen, 2022-
2023 eğitim-öğretim yılında İzmir ilindeki farklı türlerdeki liselerde görev yapan 63 öğretmen
ve bu okullarda eğitim gören 79 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmada, araştırma modeli olarak durum çalışması seçilmiştir. Durum çalışması modelinin
tercih edilme nedeni ise araştırma kapsamında çalışma grubu üzerinden detaylı ve
derinlemesine bilgiler toplayarak problem durumuna ait ayrıntılı bilgiler ve çıkarımlar elde
etmek, sonrasında ise problem durumuna ait sonuçlar ve çözüm önerilerini bu kapsamda
geliştirebilmektir. Araştırmada, veri toplama yöntemi olarak ise ''görüşme'' yöntemi tercih
edilmiş ve örneklem grubu üzerinde uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu
aracılığıyla araştırma verileri toplanmıştır. Çalışmada uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme
formu aracılığıyla elde edilen veriler, nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analiz
yöntemiyle analiz edilmiş, elde edilen bulgular belirli temalar çerçevesinde gruplandırılarak
yorumlanmıştır.
Verilerin analizinden elde edilen bulgular incelendiğinde, öğrencilerin günlük hayatlarında
öğretmenlere göre daha uzun süre sosyal medya kullandıkları, öğrencilerin kullandıkları
sosyal medya uygulamaları ve kullanım amaçları ile öğretmenlerin kullandıkları arasında hem
benzerliklerin hem de farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Buna göre öğrencilerin
yoğun olarak Instagram, Whatsapp, Youtube ve Tiktok uygulamalarını; iletişim kurma,
eğlence, video izleme ve bilgi edinme amacıyla kullandıkları görülürken, öğretmenlerin ise
Instagram, Whatsapp, Twitter ve Facebook uygulamalarını; İletişim kurma, bilgi edinme ve
gündemi takip etme amacıyla kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaya katılan
öğrenciler genellikle sosyal medyanın dersleri/başarıları üzerinde herhangi bir etkisi
olmadığını düşündüğü, öğretmenlerin ise sosyal medyanın öğrencilerin derslerini/başarılarını
genellikle olumsuz etkilediğini düşündüğü sonucuna ulaşılmaktadır.
Araştırmaya katılan öğrencilerin sosyal medyanın öğrenme-öğretme süreci üzerindeki
etkilerinin genellikle olumlu olduğunu düşünmekle birlikte olumsuz etkilerinin de farkında
oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin ise sosyal medyanın genel olarak öğrenme-
öğretme sürecindeki etkilerinin olumsuz olduğunu düşünmekle birlikte olumlu etkilerinin de
göz ardı edilmemesi gerektiğini düşündüğü ve öğrencilerin sosyal medya kullanmalarını sınırlı
ve kontrollü olması koşuluyla destekledikleri sonucuna ulaşılmaktadır. Araştırmaya katılan
öğrencilerin, sosyal medyanın sosyal ilişkilerini genellikle olumlu etkilediğini, öğretmenlerin
ise sosyal medya kullanımının genellikle öğrencilerin sosyal ilişkilerini olumsuz etkilediğini
düşündüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar sözcükler: sosyal medya, öğrenme-öğretme süreci, öğrenci davranışları

Abstract:
This research aims to determine the effects of social media use on students' behaviors in the
learning-teaching process, based on teacher and student opinions. In the research, the duration
of social media usage of the teachers and students in the sample, the social media tools and
environments they use, their purposes of using social media, their views on the effects of social
media on the learning-teaching process, and their views on the effects of social media on
students' social relationships were examined.
The sample group of the research consists of 63 teachers working in different types of high
schools in Izmir in the 2023-2024 academic year and 79 students studying in these schools,
selected by the maximum diversity sampling method.
In the research, case study was chosen as the research model. The reason for choosing the case
study model is to obtain detailed information and inferences about the problem situation by
collecting detailed and in-depth information from the working group within the scope of the
research, and then to develop the results and solution suggestions regarding the problem
situation within this context.
In the research, the "interview" method was preferred as the data collection method and the
research data was collected through a semi-structured interview form applied on the sample
group.
The data obtained through the semi-structured interview form applied in the study was
analyzed with the descriptive analysis method, one of the qualitative data analysis methods,
and the findings were grouped and interpreted within the framework of certain themes.
When the findings obtained from the analysis of the data are examined, it is concluded that
students use social media in their daily lives for a longer time than teachers, and that there are
both similarities and differences between the social media applications used by students and
their purposes of use and those used by teachers. Accordingly, students intensively use
Instagram, Whatsapp, Youtube and TikTok; It has been determined that they use it for
communication, entertainment, watching videos and obtaining information. Teachers use
Instagram, Whatsapp, Twitter and Facebook applications; It was concluded that they use it for
the purpose of communicating, obtaining information and following the agenda. It is
concluded that the students participating in the study generally think that social media does
not have any effect on their courses/successes, while teachers generally think that social media
affects students' courses/achievement negatively.
It was concluded that the students participating in the research thought that the effects of social
media on the learning-teaching process were generally positive, but they were also aware of
its negative effects. It is concluded that although teachers generally think that the effects of
social media on the learning-teaching process are negative, their positive effects should not be
ignored and they support students' use of social media, provided that it is limited and
controlled.
It was concluded that the students who participated in the research thought that social media
generally affected their social relationships positively, while the teachers thought that social
media use generally affected students' social relationships negatively.
Key words: social media, learning-teaching process, student behavior