Ermeni terörü ve dış temsilciliklerimiz (1973-1994)
Armenian terror and Turkish represantations abroad (1973-1994)
Yazar: ASİL SIDKI TUNÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN BAŞYİĞİT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Büyükelçilik = Embassy ; Diplomasi = Diplomacy ; Diplomasi temsilcileri = Diplomacy representative ; Elçiler = Ambassadors ; Ermeni olayları = Armenian events ; Ermeni sorunu = Armenian question ; Ermeniler = Armenians ; Terör olayları = Terror avents ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism

Özet:
Ermeni sorunu 19.yy sonu ve 20.yy başında, Osmanlı İmparatorluğu'nun doğusunda yaşayan Ermenilere Batılı devletlerin hediyesidir. Esas olarak suni şekilde üretilmiş iddiaların zamanla Türk Dış Temsilciliklerini hedef alan terör hareketlerine dönüşmesidir. 
Sorun, 1815'deki Viyana Kongresi'nde tartışılan Şark Meselesi ile ortaya çıkmış ve uzun yıllar politikacılar tarafından kullanılmıştır. Ermeni sorununun gündeme gelmesi, Avrupalıların Türklere karşı önyargılı yaklaşımlarıyla ilişkilidir. Batılı ülkeler bu yüzden meclislerinde 'Birinci Dünya Savaşı'nda 1,5 milyon Ermeninin (sözde) soykırıma uğratıldığı' iddialarına her zaman kararlılıkla destekçi ve takipçi olmuştur. Soykırım olmadığına dair karşı iddiaları içeren Türk tezi, birçok tarihi gerçek ve belgeyle desteklense bile "soykırım yoktur, sadece karşılıklı katliam vardır" fikri Ermeni Diasporası tarafından kabul görmeyerek, çeşitli tasarılarla dış ülke parlamentolarında Türkiye aleyhinde kararlar çıkartılmaya devam edilmiştir.    
Öyle ki; sorun savaşta ölenler için Türkiye'den tazminat istemeye ve Türkiye'nin doğusundan toprak talep etmeye kadar gitmiştir. Hukuki olmayıp siyasi olarak Türkiye şu an müttefiki olan ülkelerle sözkonusu mesele yüzünden münakaşalı durumdadır. Türkiye'yi (sözde) soykırım yapıldığına dair iknaya zorlamak için Batılı devletler yakın geçmişte Türkiye'nin dış temsilciliklerine yapılan baskınlara seyirci kaldıkları gibi günümüzde de parlamentolarında Ermeni meselesiyle ilgili tasarıları desteklemektedirler.  
(Sözde) kıyım konusunda iddia sahibi olan ülkeler, tarihte şaşılacak şekilde Ermenileri kendi politikalarına alet etmiş, aynı zamanda da günümüzde Türkiye ile ilişkileri olan başta Rusya, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi mütefik ülkelerdir. (Sözde) soykırım iddialarının ellinci yılı olan 1965'de Ermeniler benzer yazıları ve iddiaları gündeme getirmişlerdir. Gittikçe artan propaganda sebebiyle uykuya dalmış nefretler ve husumet duyguları tekrar canlanmıştır. 1973 yılında Santa Barbara'da 78 yaşındaki yaşlı Gürgen Mıgırdıç Yanikian, iki Türk diplomatını konuşmak için otel odasına davet edip katletmiştir. Geçmişte Ermeni Antranik çetesinin bir üyesi olan ve Rus ordusunda görev yaparken yüzlerce Türk'ü katleden Yanıkyan'ın bu son cinayeti Ermeni Gizli Kurtuluş Ordusu-ASALA (Armenian Secret Army for The Libaration of Armenia)'ya emsal teşkil etmiş, sonrasında Türk temsilciliklerine ve diplomatlarına saldırılmış, yirmiiki yılda kırka yakın cana kıyılmıştır.  
Bu acımasız terör hareketleri 1980'lere doğru yoğunlaşmış ve bir ara sanki kesintiye uğramış gibi görülse de 1984'ten itibaren ilk eylemi 33 askerin öldürülmesi olan PKK (Kürdistan İşçi Partisi) terör örgütü olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönem ASALA'nın çok eleştirilen Orly Baskını'ndan sonra suskunluğa büründüğü yıllardır. Çoğunluğun hemfikir olduğu gibi PKK, ASALA'dan şiddet hareketlerini adeta devralmıştır. Günümüzde de faal şekilde varlığını sürdürmektedir. 
Biz tezimizde bunu anlatmayı, 1973-1994 yılları arasında kaybettiğimiz ve sakat kalan diplomatları, görevlileri anmayı ve de ASALA vb. terör örgütlerinin PKK gibi diğer örgütlerle bağlantılarını dönemin basınına göre ortaya koymaya çalıştık. Bunu yaparken, Dışişleri Bakanlığı Arşivi'nden, Milli Kütüphane Gazete Arşivi'nden, bu konuda yayınlanmış eserlerden ve internet kaynaklarından yararlandık ve ulaşabildiğimiz mağdurların yakınlarıyla görüştük.  

Anahtar Kelimeler: Ermeni sorunu, Ermeni terörü, Türk diplomat, Türk gazeteleri, Tehcir, Türk temsilciliği, ASALA, ARA, JCAG (ESAK), PKK.

Abstract:
The Armenian Question is nearly named by western countries to describe the Armenians who lived in the eastern of Ottoman Empire during end of 19th c. and the beginning of 20th c. The question mainly is of artificial reasons which caused to many allegations and finally terrorism against Turkey and Turks in last century. 
It sourced first time Eastern Question in 1815 during the Congress in Vienna and has been used for years by the politicians. This so called fact later converted to Armenian Question with a prejudice of Europeans against Turks. Also black propaganda helped to issues and the Western countries became an advocate and also protectionist for Armenians during more than a hundred years. 
The West hence resolutely are supporters so called genocide issues and also resolutions in the assemblies. Although there are many historic reasons and documents that support the Turkish thesis which, no genocide but mutual- massacre during the WW1. Armenian Diaspora who aims that 1,5 million  Armenians had been killed. So that this arrogant issues also bear soil demand from Turkey with war reparations. Not legally but politically, Turkey has problems with his allies who bring these issues and open to debate in their assemblies. To convince and force Turkey to accept those unfair claims and requests then Armenians not only with their parliaments but also with their militants and terrorists, by raiding to Turkish consulates and embassies, keeping similar reappraisals and threats as in the past.   
Genocide-Affirmations contrary are brought the various platforms by the countries who were Allies during WW1. They were Russia but Soviet Union lately, British Empire but later U.K. and France then finally USA.  For example, in 1953, an Armenian writer wrote for the Encyclopedia Britannica such as "The Ottoman-Armenian population became 2.5 million while 1.5 million Armenians were killed in the 1910 edition". 
During the 50th Anniversary of their (so-called) genocide in 1965, Armenians began their new sympathy campaign and then same articles began to appear in the columns. The increasing propaganda started to raise the sleeping hesitations and hate-feels against Turks among the former Ottoman-Armenians who immigrated to another country afterwards. One of those, 78-year-old Gürgen Migirdiç Yanikian dared to invite innocent to consuls to his hotel room for talk then in a treacherous way murdered the Turkish diplomats in 1973, Santa Barbara. 
He was one of the rebellions in the Antranic Killer Gangs, and later killer of hundreds of civilians while joining to Russian invaders during WW1. That madness began as sample to ASALA-Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia. This terrorist group had many assaults to the Turkish representatives in abroad and also killed more than 40 diplomats. Then other terrorist groups continued to hit Turkish representatives abroad under the different names but almost in sameway. 
These relentless terror actions intensified during in 1980's, seemed ended up in 1994 but PKK appeared in 1984, February with the assassination of 33 Turkish soldiers. The date also coincidentally was coming cross after ASALA's Orly-attack in 1983 which criticized by the authorities. 
Thus, Armenian Question looked fail but not in real though appears going on as Kurdish Issues today. We aimed to count in his thesis about all Turkish fails and loses in the years of 1973-1994 then to show a strong-tie between descending ASALA but rising PKK afterwards as if continuation of each other according to those years' press.  

Key Words: Armenian question, Armenian terrorism, Turkish diplomat, Turkish newspaper, Deportation, Turkish representation, ASALA, JCAG (ESAK), PKK.