Kilis tekesi spermasının dondurulmasında sukrozun etkisi
Effect of sucrose in freezing kilis goat semen
Yazar: ELİF BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. ONGUN UYSAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Donma = Freezing ; Keçiler = Goats ; Kilis = Kilis ; Sperm = Spermatozoa ; Sukroz = Sucrose

Özet:
Sunulan çalışmada, Kilis tekesi spermasının farklı oranlarda sükroz içeren sulandırı-cılarla dondurulmasının başlıca spermatolojik özellikler üzerine etkileri araştırıldı.Araştırmada Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Çiftliğindeki üç adet Kilis tekesi kullanıldı. Üç tekeden suni vajen yardımıyla toplam altı ejekulat alındı. Normospermik özellik gösteren ejekulatlar kontrol grubu (tris, sitrik asit, glikoz ), Grup I( tris, sitrik asit, 60mM sukroz), Grup II( tris, sitrik asit, 80 mM sükroz) ve Grup III( tris, sitrik asit, 100 mM sükroz) olmak üzere dört farklı sulandırıcıyla su-landırıldı. Sulandırıcılar % 5 yumurta sarısı ve % 5 gliserol içerdi. Sulandırılmış sperma içeren payetler +4 oC'de 2 saat süreyle ekilibre edildi, ekilibrasyondan sonra sıvı azot buharında (-120oC) 15 dakika süreyle donduruldu ve sıvı azot (-196 °C) içinde saklandı. Tüm gruplardaki payetler 37 °C'de 30 saniye süreyle çözdürüldü. Sperma örneklerinde spermatozoa motilitesi (%), ölü spermatozoa (%), anormal spermatozoa (%) ve akrozom bozukluğu (%) değerlendirildi.Kontrol grubu, Grup I, Grup II ve Grup III motilite yönünden incelendiğinde( sırasıyla %52,91 ± 1,81; % 49,58 ± 1,90; %55,20 ± 1,65; % 58,75 ± 1,54) gruplar arasında önemli bir fark belirlenemedi ( P>0,05). Anormal spermatozoa oranı açısın-dan (sırasıyla % 34,29 ±0,88; % 29,70 ±1,28; % 27,5 ±1,33; % 24,75 ±0,76) gruplar arası fark önemli bulundu (P<0,001). Gruplararasındaki farklılıklar anormal akrozom oranı yönünden ( sırasıyla % 17,37 ± 0,19; % 16,58 ± 0,27; % 16,12 ± 0,15; % 13,25 ± 0,29) önemli oldu (P<0,001). Ölü spermatozoa oranı açısından ( sırasıyla % 36,41 ±0,52; % 37,91 ±1,40; % 33,70 ±0,78; % 32,62 ±0,92) gruplararası önemli farklılık-lar saptandı ( P<0,01).Sonuç olarak, sunulan bu çalışma ile elde edilen in vitro spermatolojik bulgulara göre Kilis tekesi spermasını 100 mM oranında sukroz eklenmiş sulandırıcıların, daha düşük oranlarda sukroz içeren ve içermeyen (kontrol=glukoz içeren) sulandırıcılar-dan daha iyi koruduğu ortaya kondu.Anahtar sözcükler: Kilis tekesi, sukroz, spermanın dondurulması, sperma

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the effects on principle sperm characteristics of freezing with extenders containing different doses of sucrose of Kilis goat semen.In study, three goats in the farm of Ankara University, Faculty of Veterinary Medicine were used. A total of 6 ejaculates was collected from three goats with the aid of artificial vagina. The ejaculates exhibiting normospermic quality were then extended with four extenders which were control grup (tris, citric acit,glucose ), Grup I( tris, citric acit, 60mM sucrose), Grup II( tris,citric acit, 80 mM sucrose) ve Grup III( tris, citric acit, 100 mM sucrose). The extenders were contained 5 % egg yolk and 5 % glycerol. Straws containing extended semen were equilibrated at +4 °C for 2 h, after equilibration straws were frozen for 15 min in vaporised liquid nitrogen (at -120 °C) and then stored within the liquid nitrogen. The straws from all the groups were eventually thawed at 37 °C for 30 seconds. In semen samples, sperm motility (%), dead spermatozoa (%), abnormal spermatozoa (%) and abnormal acrosome (%) were evaluated.There was no difference (p>0.05) among control grup, Grup I, Grup II ve Grup III for sperm motility (52,91 % ± 1,81; 49,58 % ± 1,90; 55,20 % ± 1,65; 58,75 % ± 1,54). Significant differences (P<0,001) were found among groups for abnormal sperm (34,29 % ±0,88; 29,70 % ±1,28; 27,5 % ±1,33; 24,75 % ±0,76 respectively). Differences among groups ( P<0,001) were significant for acrosome damage (17,37 % ± 0,19; 16,58 % ± 0,27; 16,12 % ± 0,15; 13,25 % ± 0,29 respectively). There were determined significantly differences ( P<0,01) among groups for dead sperm (36,41 % ±0,52; 37,91 % ± 1,40; 33,70 % ± 0,78; 32,62 % ±0,92).To sum up, it was displayed that 100 mM sucrose added to extenders showed better protection than extender containing less concentration of sucrose or without (control) sucrose (with glucose) according to in vitro datas obtained from presented this investigation.Key words: Kilis goat , sucrose, freezing of semen, semen