Film kaynaklı turizmde motivasyon temelli pazar bölümleme
Motivation based market segmentation in film induced tourism
Yazar: CEREN BİLGİÇ
Danışman: PROF. DR. TAHİR ALBAYRAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Film = Film ; Film endüstrisi = Film industry ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Motivasyon = Motivation ; Piyasa bölünmesi = Market segmentation ; Turizm = Tourism

Özet:
Araştırmalar, film kaynaklı turizmin destinasyonlar üzerinde önemli etkilerinin olduğunu göstermiştir. Bunlardan özellikle motivasyon konusunu inceleyen araştırmalar, turist davranışlarının anlaşılması noktasında önemli olmaktadır. Bu doğrultuda bu araştırmanın temel amacı, film turistlerinin motivasyonlarını belirlemek, motivasyonun demografik değişkenlerden nasıl etkilendiğini ortaya koymak, motivasyonun memnuniyet ve ziyaret niyeti üzerindeki etkisini tespit etmek ve katılımcıların motivasyonlarına göre pazar bölümlemesi yaparak film turist kümelerini (tipolojilerini) elde etmektir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 18 yaş ve üzeri Türk turistler olmak üzere; filmlerin çekildiği destinasyonları ziyaret eden film turistleri ve bu destinasyonları ziyaret etmeye ilgi duyan potansiyel film turistleri oluşturmaktadır. Anket uygulaması sonucunda 530 anket toplanmıştır. Araştırmada; açıklayıcı faktör analizi, fark analizleri (bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi), çok değişkenli regresyon analizi ve k-ortalamalar kümeleme analizi gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, motivasyonları açısından sahip oldukları ortak özellikleri ile üç kümeye anlamlı bir şekilde bölümlendirilmiştir. Literatür temel alınarak elde edilen kümeler; "amaçlı film turisti", "genel film turisti" ve "tesadüfi film turisti" olarak isimlendirilmiştir. Ulusal alanda, film kaynaklı turizmde motivasyon, ziyaret niyeti ve memnuniyet değişkenlerinin bir arada kullanıldığı ve motivasyonlara göre pazar bölümlemesinin gerçekleştirildiği bir araştırma konusuna rastlanılmamıştır. Bu nedenle, araştırma sonuçlarının gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Film kaynaklı Turizm, Motivasyon, Pazar Bölümleme

Abstract:
Studies have shown that film induced tourism has significant effects on destinations. Among these, studies that examine motivation, in particular, are important in understanding tourist behavior. In this direction, the main purpose of this research is to determine the motivations of film tourists, to reveal how motivation is affected by demographic variables, to determine the effect of motivation on satisfaction and visit intention, and to obtain film tourist clusters (typologies) by segmenting the market according to the motivations of the participants. The questionnaire technique was used as a data collection method in the research. The population of the research is Turkish tourists aged 18 and over; film tourists visiting the destinations where the films were shot and potential film tourists who are interested in visiting these destinations. As a result of the questionnaire application, 530 questionnaires were collected. In the research; exploratory factor analysis, difference analyzes (independent sample t-test, one-way analysis of variance), multivariate regression analysis, and k-means clustering analysis were performed. Participants were divided into three clusters in a meaningful way with their common characteristics have, in terms of motivation. Based on the literature the clusters obtained it has been named "specific film tourist", "general film tourist", and "serendipitous film tourist". In the national area no research has been found on film induced tourism in the variables of motivation, visit intention, and satisfaction are used together and market segmentation was carried out according to motivations. Therefore, the results of the research have the potential to contribute to future studies.

Keywords: Film Induced Tourism, Motivation, Market Segmentation