Yusuf Efendizâde el-Âmâsî'nin el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf isimli eserinin kırâat ilmi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Yusuf Efendizâde al-Âmâsî's work titled al-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilaf in terms of recitation science
Yazar: ŞABAN YAĞDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP YAKA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Yusuf Efendizâde el-Âmâsî (ö 1167/1754), hadis, tefsir ve kırâat alanlarında ön plana çıkan bir Osmanlı âlimidir. Hicrî XII. yüzyılda yaşayan Yusuf Efendizâde, o dönemde İslâmî ilimler konusunda otorite kabul edilebilecek bilim insanlarından biridir. O, hadis, tefsir, kırâat ve mantık alanlarında eserler kaleme alan ve hat konusunda da çalışmalar yapan çok yönlü bir âlimdir. Bu ilimlerle birlikte Yusuf Efendizâde, kırâat ilminde de söz sahibidir. Onun kırâat ile ilgili telif ettiği eserler genellikle risâle tarzındadır. Bu alanda el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf adlı bir eser de yazmıştır. Müellif, eserde kırâat farklılıklarını temel kırâat kaynaklarındaki usûl ve ferşu'l-hurûf konuları çerçevesinde değil de, Mushaf tertibine göre ele almıştır. Bu nedenle çalışmada Yusuf Efendizâde'nin hayatı, ilmî kişiliği ve el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf adlı eserinin tanıtımına yer verilip aktarılan kırâat vecihleri usûl ve ferşu'l-hurûf başlıkları altında sistematik bir şekilde incelenecektir. Bu başlıklarda müellifin kırâat ilminden yararlanma şeklinin örneklerle ortaya konulması hedeflenmektedir. Böylelikle elde edilen bulgulardan hareketle, analiz ve sentez yapılarak el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf'ta kırâat vecihlerinin ele alınış uslûbu, eserin kırâat ilmindeki yeri ve önemi ortaya çıkarılacaktır.

Abstract:
Yusuf Efendizâde el-Âmâsî is an Ottoman scholar who stands out in the fields of hadith, tafsir and recitation. Hicrî XII. Yusuf Efendizâde, who lived in the 19th century, was one of the scientists who could be considered an authority on Islamic sciences at that time. He is a versatile scientist who wrote works in the fields of hadith, tafsir, recitation and logic, and also worked on calligraphy. Along with these sciences, Yusuf Efendizâde also has a say in the science of recitation. The works he wrote about recitation are generally in the form of treatises. In addition, he also wrote a work called el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf in this field. This work deals with the differences in recitations that focus on certain verses according to the composition of the Mushaf, rather than in the form of titles within the framework of procedural topics in other recitation sources. For this reason, in our study, it is aimed to include the life of Yusuf Efendizâde, his scientific personality and the introduction of his work called el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf, and to systematically discuss the transferred aspects of recitation under the headings of usûl and ferşu'l-Hurûf, and to reveal with examples the way of benefiting from the science of recitation. Thus, based on the findings obtained, the method and style of handling the recitation aspects in el-İ'tilâf fî Vücûhi'l-İhtilâf and the place and importance of the work in the science of recitation will be revealed through analysis and synthesis.