Kapsayıcı eğitim uygulanan okullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine katılım sürecine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Opinions of teachers and students on the process of participation in physical education and sports class of refugee students studying in schools with inclusive education
Yazar: MEHMET AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN GÜNDÜZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersinde mülteci öğrencilere yönelik uygulanan kapsayıcı eğitim uygulamalarının beden eğitimi öğretmeni, Türk ve mülteci öğrencilerin görüşlerine göre incelenmesidir. bu amaç doğrultusunda, bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Yozgat il merkezinde, mülteci öğrencilerin lise düzeyinde eğitim gördükleri 3 ortaöğretim kurumunda,görev yapmakta olan  5 beden eğitimi öğretmeni ile aynı okullarda Türk öğrencilerle karma bir şekilde öğrenim görmekte olan 15 mülteci öğrenci ve 15 Türk öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, sınıf gözlem formu ve  görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle sınıf gözlemleri yapılmış, her öğretmen 5 hafta, her hafta 80 dakika olmak üzere toplam 400 dakika gözlemlenmiş ve gözlem formuna kaydedilmiştir. Veri toplama sürecinin ikinci kısmında ise Türk öğrencilerle 5 kişilik, mülteci öğrenciler ile 5 kişilik gruplar halinde odak grup görüşmeleri yapılarak, görüşme formunda belirlenen sorulara cevaplar aranmıştır. Toplanan verilerin tamamı analizlere dahil edilmiştir. Toplanan veriler, analiz edilerek tema ve kodlamalara ayrılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Türk öğrencilerin mülteci öğrencilere anlayış gösterdikleri, arkadaşlık kurarak yardımlaştıkları, sportif aktiviteler esnasında iletişimlerinin arttığı, sosyal ilişkilerinin pozitif yönde olduğu fakat dil kaynaklı iletişim yetersizliklerinden dolayı, anlaşmazlıkların ortaya çıkabildiği ve derslerde akıcılığın bozulabildiği tespit edilmiştir. Mülteci öğrencilerin geçici uyum sorunları yaşasalar da zamanla sınıfı benimsedikleri, oyun ve aktivitelere dahil olabildikleri, iletişimlerinin genelde olumlu yönde olduğu, öğretmenin, mülteci öğrencileri derse dahil etmek için kişisel çabalar sergilediği ve iletişim kurmaya çalıştığı tespit edilmiştir. Beden eğitimi öğretmenleri ile yapılan görüşmelerde de, öğretmenlerin derslerde genellikle geleneksel öğretim yöntemlerini tercih ettikleri, derslerde en çok yetersiz Türkçe bilgisi kaynaklı iletişimsizlik ve ilgisizlik gibi sorunlarla karşılaştıkları, Türkçe kurslarının yeteri kadar önemsenmediği ve kapsayıcı eğitim ile ilgili hizmetiçi eğitimlerin yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Yapılan sınıf gözlemlerinde, Türk ve mülteci öğrencilerin sosyal ilişkilerinin iyi olduğu, yardımlaştıkları, aktivitelere ortak katılabildikleri, karşılıklı sevgi ve saygı ortamı oluşturkdukları, fakat zaman zaman derslerin duraksadığı, öğretmenlerin genelde geleneksel öğretim yöntemlerini tercih ettikleri tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler:Kapsayıcı Eğitim, Mülteci, Öğrenci, Beden Eğitimi Öğretmeni.

Abstract:
Examination of Inclusive Education Practices for Refugee Children in Physical Education and Sports Lessons According to the Opinions of Physical Education Teachers and Students
The aim of this research is to examine the inclusive education practices applied to refugee students in physical education and sports classes according to the views of physical education teachers, Turkish and refugee students. For this purpose, case study, one of the qualitative research methods, was used in this study. The study group of the research consists of 5 physical education teachers working in 3 secondary education institutions where refugee students receive high school education in the city center of Yozgat, and 15 refugee students and 15 Turkish students who are studying together with Turkish students in the same schools. Class observation form and interview form were used as data collection tools in the research. In the research, firstly classroom observations were made, each teacher was observed for 5 weeks, 80 minutes each week, for a total of 400 minutes and recorded in the observation form. In the second part of the data collection process, focus group interviews were conducted with Turkish students in groups of 5 and with refugee students in groups of 5, and answers were sought to the questions determined in the interview form. All of the collected data were included in the analyses. The collected data were analyzed and divided into themes and codes. As a result of the analysis, it has been determined that Turkish students show understanding to refugee students, help them by establishing friendships, increase their communication during sports activities, have positive social relations, but due to language-based communication inadequacies, disagreements may arise and fluency may be impaired in lessons. Even though refugee students have temporary adjustment problems, it has been determined that they adopt the classroom over time, they can participate in games and activities, their communication is generally positive, the teacher makes personal efforts to include refugee students in the lesson and tries to communicate. In the interviews with physical education teachers, it was determined that teachers generally prefer traditional teaching methods in lessons, they mostly encounter problems such as lack of communication and indifference due to insufficient Turkish knowledge, Turkish courses are not given enough importance and in-service trainings related to inclusive education are insufficient. In the classroom observations, it has been determined that Turkish and refugee students have good social relations, help each other, participate in activities together, create an environment of mutual love and respect, but sometimes the lessons are interrupted, and teachers generally prefer traditional teaching methods.
Keywords: Inclusive Education, Refugee, Student, Physical Education Teacher.