Okul dışı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin geri dönüşüm konusundaki doğa algısı ve bilinç düzeyine etkisi
The effects of out-of-school learning environments on nature perception and consciousness level of 7th grade students on recycling
Yazar: GÜLLÜ KATIRCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TAŞKIN EKİCİ
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Doğa = Nature ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Yeniden kazanma = Recycling ; Çevre = Environment ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu çalışmada, okul dışı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin geri dönüşüm
konusundaki bilinç düzeyine ve doğa algısına etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma
grubunu Denizli'de bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan akademik başarı düzeyi ve
demografik bilgileri bakımından birbirine denk iki sınıf oluşturmaktadır. Sınıflardan biri
deney grubunu (25), diğer sınıf kontrol grubunu (28) oluşturmaktadır. Araştırma için
"Maddenin Yapısı ve Özellikleri" ünitesinde yer alan "Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm"
konusuna ait kazanımlar seçilmiştir. Araştırma toplamda yedi hafta sürmüştür.
Araştırmanın ilk haftasında gruplara "Demografik Bilgiler Ölçeği", "Çevre Tutum Ölçeği"
ve "Destekleyici Bilgiler Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmanın dördüncü haftasında, sınıf
ortamında öğretim programının ön gördüğü biçimde her iki sınıfta "Evsel Atıklar ve Geri
Dönüşüm" konusu işlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin sınıf içi öğrenmesi okul dışı
öğrenme ortamları ile desteklenmiştir. Bu kapsamda deney grubu öğrencileri, katı atık
sınıflandırma tesisine, sıvı atık yağ depolama birimine ve elektronik atık toplama ve
depolama alanına götürülmüştür. Araştırmanın yedinci haftasında, gruplara "Çevre Tutum
Ölçeği" ve "Destekleyici Bilgiler Ölçeği" uygulanmıştır. "Demografik Bilgiler Ölçeği" ile
elde edilen verilerin frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak yorumlanmıştır. "Çevre
Tutum Ölçeğinden" elde edilen veriler SPSS 16. programı ile analiz edilip yorumlanmıştır.
"Destekleyici Bilgiler Ölçeğinden" elde edilen veriler içerik analizi yapılarak kategorize
edilmiş, frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak yorumlanmıştır.
Analiz sonuçlarına göre, okul dışı öğrenme ortamlarının sınıf içi öğrenmelere destekleyici
etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Geri dönüşüm konusunda iki grup arasında duygu ve
davranış boyutunda anlamlı bir fark olmazken; bilgi boyutunda deney grubu lehine anlamlı
bir fark olmuştur. "Destekleyici Bilgiler Ölçeği" ön-son test verilerine göre, deney grubu
öğrencileri ile kontrol grubu öğrencileri kıyaslandığında deney grubu öğrencilerinin geri 
vii
dönüşüm konusu hakkında son testte daha kapsamlı yorumlar yaptıkları görülmüştür.
Öğrenciler günlüklerinde okul dışı öğrenme ortamlarına uygulanan gezi esnasında
eğlenerek öğrendiklerini belirtmişler ve bu tür okul dışı öğrenme ortamlarının
öğrenmelerine büyük katkı sağladığından dolayı bu tarz ders içeriğini destekleyici gezilerin
daha sıklıkla gerçekleştirilmesini istemişlerdir.
Anahtar kavramlar: Okul Dışı Öğrenme, Katı Atık, Geri Dönüşüm

Abstract:
In this study, the effect of out-of-school learning environments on the awareness level of
recycling and the nature perception of 7th grade students was investigated. The population
of the study consists of two classes at a public school in Denizli which are equivalent to
each other in terms of their academic achievement level and their demographic
information. One of the classes was determined as the experimental group (N=25) and the
other one as the control group (N=28). For this research, the lesson objectives related to the
"Domestic Wastes and Recycling" topic in the theme of "Structure and Properties of
Matter" were selected. The research lasted seven weeks in total. In the first week of the
study, the "Demographic Information Scale", the "Environmental Attitude Scale" and the
"Supporting Information Scale" were applied to both groups. In the fourth week of the
research, the topic of "Domestic Wastes and Recycling" was discussed in both classes as
instructed by the curriculum. In-class learning of the experimental group students was
supported by out-of-school learning environments. In this context, the experimental group
students were taken to a solid waste classification service area, a liquid waste oil storage
unit and an electronic waste collection-storage area. In the seventh week of the study the
"Experimental Attitude Scale" and the "Supportive Information Scale" were applied to
both groups. The frequency and percentage values of the data obtained by the
"Demographic Information Scale" were calculated and interpreted. The data obtained from
the "Environmental Attitude Scale" were analyzed and interpreted with SPSS 16. program.
The data obtained from the "Supporting Information Scale" were categorized by content
analysis and interpretations were done by calculating the frequency and percentage values.
According to the results of the analysis, it was concluded that out-of-school learning
environments had a supporting effect on classroom learning. While there was determined
no significant difference in emotion and behavior dimension between the two groups about 
ix
recycling; there was found out a significant difference in the knowledge dimension in favor
of the experimental group. When the experimental group students and the control group
students were compared according to the pre-post test data of the" Supportive Information
Scale", the experimental group students were seen to have made more comprehensive
comments on 'recycling' in the final test. The students stated in their diaries that they had
fun during the out-of-school learning environment excursions and they demanded more
frequent excursions supporting lesson contents since they experienced this kind of out ofschool learning environments contributed to their learning.
Key concepts: Out of School Learning, Solid Waste, Recycling