İlköğretim öğrencilerinin fen ve teknoloji dersi öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri, öz-yeterlik ve özerklik algılarının incelenmesi
Investigation of elementary learners? perceptions on self-regulated learning strategies, self-efficacy and learner autonomy in science and technology course
Yazar: GÖKHAN ILGAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Özerklik = Autonomy ; Öğrenciler = Students ; Öğrenen özerkliği = Learner autonomy ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada, cinsiyet ve sınıf düzeyine göre ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin Fen ve Teknoloji Dersinde kullandıkları öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri ile bu dersteki öz-yeterlik ve özerklik algıları incelenmiş, bu değişkenlerin dersteki başarıyı tahmin ettikleri model belirlenmeye çalışılmıştır.Tarama modelindeki bu araştırma 2010-2011 öğretim yılı birinci döneminde Edirne İli Merkez İlçedeki İlköğretim okullarında, ikinci kademede öğrenim görmekte olan 1286 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Fen ve Teknoloji Dersi Öz-Düzenlemeli Öğrenme Stratejileri Ölçeği?, ?Fen ve Teknoloji Dersi Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği? ve ?Fen ve Teknoloji Dersi Özerklik Algısı Ölçeği? ile toplanmıştır. Ayrıca öğrencilerin başarı durumlarının göstergesi olarak birinci dönem Fen ve Teknoloji Dersi karne notları yüzlük (100'lük) sistemde alınmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre öğrenciler, Bilişsel Öğrenme Stratejilerinden en çok Örgütleme Stratejilerini, en az Grafik Örgütleyici Stratejileri; Kaynak Yönetim Stratejilerinde en çok Yardım Arama Stratejilerini, en az Zaman Yönetim Stratejilerini kullanmaktadırlar. Bununla birlikte Biliş Bilgisi ve Bilişin Düzenlemesi Stratejilerinin kullanımları ?çok sık? düzeyindedir. Araştırmada geliştirilen Öz-Düzenlemeli Öğrenme Stratejileri modelinde gizil bir yapı olarak düşünülen Öz-Düzenleme, Bilişsel Stratejileri, Biliş Bilgisini, Bilişin Düzenlenmesini ve Kaynak Yönetim Stratejilerini anlamlı bir biçimde tahmin ederken, en yüksek regresyon katsayısı Biliş Bilgisine ve Bilişin Düzenlemesine aittir.Öğrencilerin öz-yeterlik ve özerklik algılarının ise hem alt boyutlarda hem de genelde yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın tüm değişkenleri cinsiyete göre incelendiğinde Grafik Örgütleyici Stratejiler ve Kaynak Yönetim Stratejileri hariç tüm ölçeklerin genelinde ve alt boyutlarında kızlar lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Bu değişkenlerin sınıf düzeyine göre durumları incelendiğinde, sınıf seviyesi arttıkça strateji kullanımı, öz-yeterlik ve özerklik algılarında anlamlı bir azalma olduğu belirlenmiştir.Araştırmada geliştirilen modele göre öz-yeterlik algısı, özerklik algısını ve her ikisi birlikte öz-düzenlemeli öğrenme stratejileri kullanımlarını, bunun da başarıyı anlamlı bir biçimde tahmin ettiği belirlenmiştir. Yine ölçek geliştirmede temel alınan Öz-Düzenleme modelinin başarıyı tahmin eden genel modelde de gözlenen yapılarını anlamlı bir biçimde tahmin ettiği ve en yüksek regresyon katsayılarının Biliş Bilgisi ile Bilişin Düzenlenmesine ait olduğu görülmüştür. Genel model cinsiyet ve sınıf düzeyine göre incelendiğinde önemli farklılıklar gözlenmemekle birlikte, kızlar ve yedinci sınıf öğrencileri için yapılan model analizinde üretilen uyum indislerinin diğerlerine göre biraz daha iyi olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims at investigating the perceptions of self-regulated learning strategies employed by elementary school second level learners and their perceptions of self-efficacy and learner autonomy with regard to gender and grade level. The model in which these variables predict achievement was also tested.This descriptive study was conducted in the first term of 2010-2011 academic year. The participants of the study are 1286 elementary school students enrolled at schools located in Edirne city center. The data were collected by the instruments: ?Science and Technology Course Scale of Self-Regulated Learning Strategies (STC-SSRLS)? Science and Technology Course Scale of Self-Efficacy (STC-SSE)? and Science and Technology Course Scale of Learner Autonomy (STC-SLA)? which were developed by the researcher. In addition to the data collected by the scales, the learners? final grades of science and technology course in the first term of 2010-2011 academic year were collected.The findings of the study indicated that the most frequently used cognitive learning strategies are organizing strategies and the least frequently used strategies are graphic organizing strategies. The most frequently used resource management strategies are help-seeking strategies, on the other hand the least frequently used ones are time management strategies. The subjects stated that they usually preferred knowledge of cognition and regulation of cognition strategies. In the model which was developed at the end of the study, self-regulation was assumed as a latent variable and it predicted cognitive strategies, knowledge of cognition, regulation of cognition, and resource management strategies significantly. The highest regression coefficient is observed at knowledge of cognition, and regulation of cognition variables.It was found that the learners? self-efficacy and autonomy perceptions were high both at the sub-dimensions and in general. When the variables of the study were compared with the independent variable of gender, it was found that the girls scored significantly higher than boys in all variables except graphic organizing strategies and resource management strategies. When the variables are compared with the independent variable of grade level, it was found that strategy use, self-efficacy and autonomy perceptions decreased significantly.The model developed at the end of the research indicates that perception of self-efficacy predicts the perception of autonomy and these two variables predict self-regulated learning strategies and finally it predicts achievement significantly. It was also observed that the model which was the basis of scale development predicted observed structures significantly as it was in the general model and the highest regression coefficients were in knowledge of cognition and regulation of cognition. There were no significant differences in general model with regard to gender and grade level variables. However, the values of the fit indexes produced for model analysis of girls and seventh grades were slightly better than other models.