Modern süreçte hürriyeti bağlayıcı cezaların ortaya çıkışı ve gelişimi
Emergence and development of imprisonment during modernization
Yazar: HANDE ÖZGER
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARAKEHYA
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ceza = Punishment ; Ceza hukuku = Criminal law ; Hapis cezası = Imprisonment ; Hürriyeti bağlayıcı cezalar = Penalties restricting liberty ; Kamu hukuku = Public law ; Modernleşme = Modernization

Özet:
Bu çalışmada modernleşme sürecinin, hürriyeti bağlayıcı cezaların ortaya çıkışı ve gelişimi üzerine etkileri incelenmiştir. Modernleşme,1600'lerden 1900'lere kadar süren, sanayileşmenin hız kazandığı, kapitalizme dönüşme sürecinin başladığı, sanat ve kültür alanlarında köklü değişimlerin olduğu dönemi ifade etmektedir. Modernleşme sürecinin düşünsel boyutunu oluşturan ve modernizme akılcı ve iyimser karakterini kazandıran aydınlanma düşüncesi doğrultusunda modern dönemde, insanın önemi artmış; yarının daha güzel olacağına ilişkin kuvvetli bir inanç oluşmuş, bilimsellik temel değer haline gelmiş, "disiplin" kavramı giderek önem kazanmış ve hayatın tüm alanlarına yayılmıştır. Bu süreçte, modernizmin yukarıda sayılan özelliklerinin etkisiyle modern dönem öncesinde fiziksel şiddet uygulayarak suçlunun bedenine yönelen ve bunu bir gösteri şeklinde gerçekleştiren cezalar terk edilmeye başlamış; suçluyu belirli bir yere kapatıp onu devamlı bir biçimde gözetleyerek, mahkumun ruhuna yönelen,  kapalı kapılar ardında infaz edilen hapis cezaları ortaya çıkmış ve kısa bir süre içinde esas cezalandırma türü halini almıştır. Hapis cezaları kısa süre içinde esas cezalandırma türü haline gelmesine rağmen eleştirileri de beraberinde getirmiş ve bu eleştiriler günümüze kadar süregelmiştir. Söz konusu eleştiriler dikkate alındığında hapis cezalarının, suçluyu pek çok hak ve özgürlüğünden tamamen ya da kısmen mahrum bırakması bakımından, insani olarak kabul edilemeyeceği görülür. Bu duruma ek olarak hapis cezalarının kamusal maliyeti oldukça yüksektir. Hem insanilik bakımından hem de kamusal maliyeti bakımından tartışmalı konumda olan bu ceza türünün; cezanın temel işlevi olan özel ve genel önleme işlevlerini de yeterince yerine getirmediği görülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Modernleşme, Cezalandırma, Hapishane, Hapis cezası

Abstract:
In this study, the effects of modernization on emergence and development of imprisonment have been analyzed. Starting with 1600s, modernization is a period in which industrialization accelerated, convergence to capitalism just started and radical transformations were taking place on the fields of art and culture until 1900s. During this period, the conception of "human" gained an importance, there was a strong belief in a better future, being scientific became a central value, and the notion of "discipline" found a place for itself and was pervading all spheres of life. This was due to the enlightenment thinking that was constituting intellectual aspects of modernization and bringing its rationalistic and optimistic characteristics into modernity. During this process, together with the influence of above-mentioned features of modernity, penalties fastening on criminal's body through physical violence in a performative way started to be abandoned. Instead, penalty of imprisonment practicing behind closed doors emerged as the main type of punishment in a very short time period fastening on prisoner's soul by constant surveillance mechanisms. Putting its quick acceptance as the main way of punishment to one side, imprisonment comes with its criticisms continuing even today. When one considers such criticisms, it can be seen that prison sentences cannot be accepted as humane in terms of its total or partial deprivation of rights and liberties of criminals. In addition to this, their public cost expenditures is pretty high too. So, it is clear that this type of a punishment is not able to fulfill even the punishment's main function of individual and social prevention by its controversial positions in the discussions of humanity and public cost.

Key Words: Modernization, Punishment, Prison, Prison Sentence