Yaşlı bireylerde kırılganlık, düşme korkusu kaçınma davranışının ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of frailty, fear of falling-avoidance behaviour and quality of life in the elderly
Yazar: DAMLA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Kaçınma davranışı = Avoidance behavior ; Korku = Fear ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma, yaşlı bireyde kırılganlık, düşme korkusu kaçınma davranışını ve yaşam kalitesini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma, İstanbul'da bir Devlet Hastanesi'nde polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri 312 birey ile Haziran- Ekim 2021 tarihleri arasında yapılmıştır.  Araştırma verileri, Hasta Bilgi Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ), Düşme Korkusu Kaçınma-Davranış Anketi (DKKDA), SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) ile yüz yüze görüşme yolu ile toplanmıştır. Katılımcıların, %86,9'unun kronik hastalığı bulunmakta, %69,6'sı yardımcı araç kullanmakta, %39,4'ü düzenli egzersiz yapmakta, %76,6'sının düşme öyküsü bulunmakta, %11,5'inin düşmeye bağlı yatış öyküsü bulunmakta ve %81,9'unun kronik hastalığı hipertansiyondur. Düşme sayı ortalaması 2,98±1,71'dir. EKÖ puan ortalaması 7,06±3,69; DKKDA puan ortalaması 17,84±15,3; SF-12 Fiziksel alt boyut puan ortalaması 34,21±25,12; SF-12 Mental alt boyut puan ortalaması 41,81±17,87 bulunmuştur. EKÖ ile DKKDA arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. DKKDA ve EKÖ yaşam kalitesini negatif olarak etkilemektedir. DKKDA yaşam kalitesine olan etkisinde EKÖ aracı rol oynamakta ve DDKKDA yaşam kalitesine olan negatif etkisini güçlendirmektedir. Bu iki değişkenin yaşam kalitesini açıklamadaki yordayıcı etkisi %55,6 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların kırılganlık şiddeti orta düzeyde, düşme korkusuna bağlı faaliyet sınırlama ve katılım kısıtlaması düşük, fiziksel ve mental boyutta yaşam kaliteleri düşük bulunmuştur. Katılımcıların kırılganlık şiddeti artıkça kaçınma davranışları artmaktadır. Kaçınma davranışının yaşam kalitesi üzerinde doğrudan ve kırılganlığın rolüyle birlikte dolaylı etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
This study was conducted to examine fragility, fear of falling-avoidance behaviour and quality of life in the elderly. The descriptive and cross-sectional study was conducted with 312 individuals aged 65 and over presenting to the outpatient clinic of a public hospital in Istanbul between June and October 2021. Research data were collected through face-to-face interviews using the Patient Information Form, Edmonton Frail Scale (EFS), Fear of Falling Avoidance-Behaviour Questionnaire (FFABQ) and SF-12 Quality of Life Scale (SF-12). Of the participants, 86.9% had a chronic disease, 69.6% used assistive devices, 39.4% exercised regularly, 76.6% had a history of falling, 11.5% had a history of hospitalization due to falling and 81.9% had hypertension as a chronic disease. The mean number of falls was 2.98±1.71. EFS mean score was 7.06±3.69; FFABQ mean score was 17.84±15.3; SF-12 Physical sub-dimension mean score was 34.21±25.12; and SF-12 Mental sub-dimension mean score was 41.81±17.87. A positive and highly significant relationship was found between EFS and FFABQ. FFABQ and EFS negatively affect quality of life. EFS plays a mediating role for the effect on FFABQ quality of life, strengthening the negative effect on FFABQ quality of life. The predictive effect of these two variables in explaining the quality of life was found as 55.6%. Participants had moderate level of frailty and low activity limitation and participation restriction due to fear of falling, and their quality of life in physical and mental dimensions was low. As their frailty severity increased, their avoidance behaviours increased. Avoidance behaviour has a direct effect on quality of life and an indirect effect with the role of frailty.