Temporomandibular eklem internal düzensizliklerinde, sinoviyal sıvılarda sitokinler (TNF-α) üzerine bir araştırma
An i̇nvestigation about synovial fluid cytokines (TNF-α) in internal derangements of temporomandibuler joint
Yazar: TUĞRUL EMRE KAYMAK
Danışman: PROF. DR. ORHAN GÜVEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kalsifikasyon = Calcification ; Sinovyal sıvı = Sinovial fluid ; Sitokinler = Cytokines ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
Temporomandibular eklem internal düzensizlikleri klinik olarak çiğneme sistemindeki ağrı ve fonksiyon bozukluklarıyla karakterizedir. Yapılan çalışmalar TME ağrısının altındaki nedenlerin sinoviyum, kapsül veya retrodiskal dokulardaki inflamasyona bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışmalarda, TME'nin internal düzensizliklerinde, proenflamatuar sitokinlerin ve proteinazların konsantrasyonlarında anlamlı miktarlarda artış olduğu tespit edilmiş ve bu durumun sinovitis ve osteoartrit gibi patolojilerin meydana gelmesindeki en önemli etiyolojik faktörler arasında olduğu belirtilmiştir.
Bu araştırmada,  Temmuz 2008 ve Mart 2010 tarihleri arasında temporomandibular eklem bölgesindeki şikayetler nedeni ile başvuran 24 hastanın 24 eklemi incelenmiştir. TME ID'si bulunan ve Wilkes sınıflamasında 3. evre ve bu evreyi geçmiş, klinik olarak sık sık ağrı ile birlikte eklemde hassasiyet, devam eden kilitlenme, radyolojik görüntüde disk pozisyonunda değişiklik, deformasyon ve buna bağlı zaman zaman şiddetlenen kronik ağrı, çene hareketlerinde kısıtlılık görülen ve artrosentez uygulanabilecek hastalar çalışmamıza dahil edilmiştir.
TME ID teşhisi konulan hastaların eklemlerine uygulanan artrosentez sırasında sinoviyal sıvı örnekleri, TNF-α seviyesinin belirlenmesi için toplanmıştır. Alınan TME sinoviyal sıvı örneklerinin analizleri Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir. TNF-α seviyesinin belirlenmesi, kantitatif sonuç veren sandviç enzim immunoassay formatında hazırlanmış ve western blot tekniğine alternatif olarak geliştirilmiş ELISA yöntemi ile çalışan kit kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Tüm verilerin analizleri 'IBM SPSS 18' yazılımı kullanılarak yapılmıştır.
'KRUSKAL WALLIS H TESTİ' ve 'MANN-WHITNEY U' testi ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Anlamlılık limiti 0,05 olarak kabul edilmiş olup, tüm bu analizler istatistiksel olarak %99 güvenilirlik düzeyinde yapılmıştır.
Çalışmadan elde ettiğimiz veriler bize Wilkes derecelendirmesine göre hastalığın şiddetinin arttıkça sinovial sıvı içerisindeki TNF-α miktarının da istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığını göstermişir. 
Literatürde sinoviyal sıvıda TNF-α konsantrasyonu ile ilgili çalışmalar olmasına rağmen Wilkes'e göre evreleme hiç yapılmamıştır. Yapılmış diğer çalışmalardan farklı olarak bizim çalışmamızda Wilkes klasifikasyonu kullanılarak TMD şiddeti derecelendirilmiştir ve TNF-α miktarları ile olan ilişkileri incelenmiştir.
Sonuç olarak; bu çalışmada TNF-α konsantrasyonu ve Wilkes evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu da bize TME sinoviyal sıvısındaki TNF-α miktarı arttıkça hastalığın şiddetinin arttığını düşündürmektedir.

Abstract:
Temporomandibular joint (TMJ) internal derangements (ID) are clinically characterized by pain and function disorders in the chewing system. The conducted studies show that the reasons behind TME pain is connected with the inflammation in the synovium, capsule or retrodiscal tissues. During the studies, a significant increase has been determined in the proinflammatory cytokines and proteinases at the internal derangement of TME and it is stated that this situation was among the most important etiological factors in the occurrence of pathologies such as synovitis and osteoarthritis.
In this study, 24 joints of 24 patients have been reviewed who had applied in the period from July 2008 to March 2010 due to complaints of TMJ. Patients included in our study were the ones that had TMJ ID and were classified as 3rd phase or above in Wilkes classification.Patients had, frequent pains and sensitivity in the joint, continuing locking, change and deformation in disc position, restriction in jaw movements and to which arthrosynthesis can be applied.
During the arthrosynthesis applied to the joints of the patients diagnosed with TME ID, synovial fluid samples were collected in order to determine TNF-α level. The analyses of the taken TME synovial fluid samples were conducted at the Biochemistry Department at the Veterinary Faculty of Ankara University. Determination of TNF-α level was made with a kit prepared in the sandwich enzyme immunoassay format providing quantitative results and operating with ELISA method developed as an alternative to the western blot technique.
All the data were analyzed with 'IBM SPSS 18' software.
Comparisons were made with 'KRUSKAL WALLIS H TEST' and 'MANN-WHITNEY U' test. Significancy limit was accepted as 0.05 and all these analyses were conducted at a statistical confidence level of 99%.
The data obtained in the study have shown as that, as the intensity of the disease increased according to the Wilkes (1989) grading, TNF-α amount within the synovial fluid also increase in a statistically significant manner.
Although there are studies in literature related to TNF-α  concentration in the synovial fluid, a phase grading has never been done before according to Wilkes. Distinct from other conducted studies, Wilkes (1989) classification was utilized in our study to grade TMJ ID intensity and the relation thereof with TNF-α amounts has been analyzed.
A statistically significant relationship has been discovered between TNF-α concentration and severity of the TMJ ID. This in turn can be considered to lead that the intensity of the disease increased with the increase of TNF-α amount in the TME synovial fluid. Our study showed; TNF-α levels increase when the TMD ID progress.