Avrupa Birliği'nde yasadışı göç sorunu ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine yansımaları: Kurumsal bir analiz
The problem of illegal migration in the European Union and its reflections on Turkey-EU relations: An institutional analysis
Yazar: TURGUT KÜÇÜKTURGUT
Danışman: PROF. DR. Ö. AYKUT ÇELEBİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası göç = International migration ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yasadışı göç = Illegal migration

Özet:
Göç, insanlık tarihi kadar eski bir kavramdır. Göç ile ilgili birçok kavram vardır ve bu kavramlardan bazıları literatürde aynı anlamda olmamasına rağmen, birbirlerinin yerine kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine göç ile ilgili önemli olan kavramlar çalışmada detaylı bir şekilde açıklanmış ve literatürdeki bu anlam kargaşasının önüne geçilmeye çalışılmıştır. Günümüze gelene kadar göç, birçok evrim geçirmiştir. Göçün farklı boyutları olmuştur. 20.yüzyıla gelindiğinde, devletleri olumsuz anlamda etkileyen yeni bir göç çeşidi ortaya çıkmıştır. Bu göç çeşidi, yasadışı göç olarak tanımlanmaktadır. Yasadışı göç, 1970'li yıllara kadar devletler için bir problem yaratmıyordu. Fakat 1970'li yıllardan hızlı bir şekilde ivme kazanmıştır. Yasadışı göçe en çok maruz kalan ülke ya da ülke grubu ise, Avrupa Devletleri ya da Avrupa Birliği'dir. Yasadışı göç sayıları artıp, devletler tarafından sorun teşkil etmeye başladığında, önce ulusal politikalarla önlem almaya çalışmışlardır. Ancak çözüm bulamadıklarını anlayınca, Avrupa Birliği çatısı altında ortak bir politika yapılmasına karar verilmiştir. Avrupa Birliği'nin yasadışı göçle mücadele politikalarının yapımı, 1990'ların sonu 2000'li yılların başına denk gelmektedir. Bu politikalar yapılmadan önce belirli bir hazırlık süreci yaşamıştır. Bu hazırlık süreci 1970'li yılların başından itibaren çeşitli anlaşma, sözleşme ve toplantılar sonucunda gerçekleşmiştir.
Avrupa bütünleşmesi ilk olarak ekonomik olarak başlamış ve siyasi bütünleşme adımları resmi olarak Maastricht Anlaşması sonucunda başlamıştır. Maastricht Anlaşması ile üç sütunlu bir yapı ortaya çıkmış ve ortak göç politikası Adalet ve İçişleri başlığı altında üçüncü sütunda ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla yasadışı göç konusu da üçüncü sütun altında yer bulmuştur. Avrupa Birliği'nin yasadışı göçle mücadele noktasında işbirliği içinde olduğu birçok devlet vardır. Fakat en önemlisi Türkiye'dir. Çünkü Arap Baharı süreci sonunda tüm dünyayı etkileyen iç savaş, Türkiye'nin sınır komşusu olan Suriye'de meydana gelmiştir. Bu savaş sonucu ülkelerini terk eden Suriyeliler, önce Türkiye'ye sonrasında da yasadışı yollarla Avrupa'ya geçmeye çalışmaktadırlar. Bu noktada Avrupa'da yasadışı göçle mücadele konusunda AB'nin en büyük ortağı Türkiye'dir. Bu noktadan hareketle, Avrupa Birliği'nde yasadışı göç sorunun Türkiye-AB İlişkilerinin yansımalarının nasıl olacağı konusu hem uluslararası ilişkiler literatürü için hem de Türkiye gündemini meşgul eden konuların başında gelmektedir. Bu çalışma bu sorundan hareketle ilişkilerin nasıl olacağını, ikili ilişkilerin ne şekilde devam edeceği üzerine odaklanmaktadır. Bu soruya ulaşmak için hazırlanan alt sorulara cevap vererek, ana sorunsal açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Göç, Yasadışı göç, Avrupa bütünleşmesi, Avrupa Birliği, AB Göç Politikaları

Abstract:
Migration is a concept as old as human history. There are many concepts related to migration and although some of these concepts do not have the same meaning in the literature, it has been determined that they are used interchangeably. Thereupon, the important concepts related to migration have been explained in detail in the study and this ambiguity in the literature has been tried to be avoided. Migration has undergone many evolutions until today. Migration has had different dimensions. In the 20th century, a new type of immigration emerged that affected States negatively. This type of immigration is defined as illegal immigration. Illegal immigration did not pose a problem for states until the 1970s. But it gained momentum rapidly from the 1970s. The country or group of countries most exposed to illegal immigration is the European States or the European Union. When the number of illegal immigration increased and started to pose a problem by the states, they first tried to take precautions with national policies. However, when they realized that they could not find a solution, it was decided to make a common policy under the umbrella of the European Union. The making of the European Union's policies to combat illegal immigration coincides with the end of the 1990s and the beginning of the 2000s. Before these policies were made, there was a certain preparation period. This preparation process has been realized as a result of various agreements, contracts and meetings since the early 1970s.
European integration first started economically and political integration steps officially started as a result of the Maastricht Agreement. A three-pillar structure emerged with the Maastricht Agreement and the common migration policy emerged in the third pillar under the title of Justice and Home Affairs. Therefore, the issue of illegal immigration was also included under the third column. There are many states that the European Union cooperates with in the fight against illegal immigration. But the most important is Turkey. Because at the end of the Arab Spring process, the civil war that affected the whole world took place in Syria, Turkey's border neighbor. The Syrians who left their country as a result of this war are trying to pass first to Turkey and then to Europe illegally. At this point, Turkey is the EU's biggest partner in the fight against illegal immigration in Europe. From this point of view, the issue of how the problem of illegal immigration in the European Union will be reflected in Turkey-EU Relations is one of the issues that occupy both the international relations literature and Turkey's agenda. This study focuses on how the relations will be based on this problem and how the bilateral relations will continue. By answering the sub-questions prepared to reach this question, the main problematic has been tried to be explained.

Keywords: Migration, Illegal migration, European integration, European Union, EU Migration Policies