Bağlanma temsilleri ile depresif belirtiler arasındaki ilişki: Güvenli yer senaryoları ve erken dönem ilişkisel temalar
The relationship between attachment represantations and depressive symptoms: Secure base scripts and early relational themes
Yazar: MANOLYA ÇALIŞIR
Danışman: DOÇ. DR. GONCA SOYGÜT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilgili kuramsal çerçeveden hareketle, depresif duygudurum ve duygulanımı düzenlemede yaşanan güçlükleri, bağlanma kuramının bileşenlerini göz önünde bulundurarak gelişimsel bir düzlemde ele almaktır. Temelleri bakım veren kişi ile atılan bağlanma yaşantısının, yetişkinlikteki ilişkilere de yansımakta olduğu ve kişilerarası ilişkiler üzerinde bir belirleyiciliğe sahip olduğu ifade edilmektedir. Bağlanma literatüründe farklı ölçme teknikleri ve bu ölçüm teknikleri aracılığı ile oluşturulan farklı sınıflandırma biçimleri bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında bağlanma yaşantıları ile ilgili ölçümler, son literatür çerçevesinde kaygı ve kaçınma olmak üzere iki boyut üzerinde değerlendirilmiştir. Bağlanma yaşantılarını değerlendirmede objektif test kullanımı dışında farklı yöntemler kullanılması son yıllarda dikkat çeken önemli bir konudur. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı, bağlanma boyutlarını değerlendirebilmek amacıyla iki projektif temelli değerlendirme yöntemi kullanarak, bu araçların yetişkinler üzerinde psikometrik açıdan bir değerlendirmesini yapabilmektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma çerçevesinde Hacettepe Üniversitesi'nden seçilen 43 kız üniversite öğrencisi ile çalışılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması (X: 21.65, S: 3.18)'dir. Araştırma kapsamında Beck Depresyon Envanteri (B.D.E.) ile Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (Y.İ.Y.E- II) ve projektif temelli değerlendirme araçları olan Güvenli Yer Senaryoları Testi (G.Y.S.T.) ve Erken Dönem İlişkisel Temalar Testi (E.D.İ.T.T.) kullanılmıştır.Her iki projektif değerlendirme aracının kendi alt boyutlarında ve birbirleriyle aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Güvenli yer senaryoları ve erken dönem ilişkisel temalar açısından kaçınmanın depresif belirtileri anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Ayrıca projektif temelli değerlendirme yaklaşımlarının, kuramsal olarak ilişkili olduğu düşünülen objektif bir test ile de anlamlı ilişkiler gösterdiği gözlenmiştir. Bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmış ve yeni çalışmalar için öneriler aktarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bağlanma Temsilleri, Depresif Belirtiler, Projektif Temelli Yaklaşımlar

Abstract:
The aim of this study is to undertake the difficulties experienced in depressive mood and affect regulation considering the components of attachment theory in a developmental perspective. It is conveyed that the attachment experiences which are based with the primary care-givers are carried to the relations in the adulthood and determinative of interpersonal relationships. There are various assessment techniques and attachment categories which are formed with these techniques in the attachment literature. In this study, the measurement of attachment experiences are assessed on the two dimensions of anxiety and avoidance within the framework of the latest literature. The use of different methods excluding objective test is an important subject of interest in recent years. Therefore, the basic aim of this research is to use two projective based evaluation methods for assessing attachment dimensions and to evaluate the psychometric properties of these methods on adults. For this purpose, a sample of 43 students from Hacettepe University were selected in this study. The mean of the age of the subjects is (X: 21.65, S: 3.18). Beck Depression Inventory (B.D.I.), Experiences In Close Relationships Inventory (E.I.C.R.I.), as projectives, Secure Base Scripts Tests (S.B.S.T.) and Early Relational Themes Tests (E.R.T.T.) are used to collect data. Statistically significant relations were observed in the subdimensions of the assessment instruments and among themselves. In terms of secure base scripts and early relational themes, results indicated that avoidance significantly predicted the depressive symptomatology.Furthermore, correlation analysis indicated significant relationships between the projective based approaches and the objective tests which are considered to be congruent theoretically. Results are discussed in the light of relevant literature and some future directions are made for the new researches.Key Words: Attachment Represantations, Depressive Symptoms, Projective Based Approaches