Erken dönem uyum bozucu şemalar ve ilişki istikrarı ilişkisinde kişilik inancının aracı rol
Mediating role of personality belief in the relationship between early maladaptive schmeas and relationship stability
Yazar: AKSANUR BAYIRKAN
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ ; PROF. DR. M. HAKAN TÜRKÇAPAR
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023

Özet:
Bu çalışma, romantik ilişkisi olan bireylerin erken dönem uyum bozucu şemaları ve ilişki
istikrarıyla ilişkisinde kişilik inancının aracı rolünün incelenmesi amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Veriler Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde
yaşayan, 18-65 yaş arasında 479 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri
katılımcıların gönüllülük esasına dayanarak Demografik Bilgi Formu, Young Şema
Ö
lçeği, I
̇
lişki İstikrarı Ö
lçeği ve Kişilik İnanç Ölçeği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın
bulgularında romantik ilişki doyumu arttıkça duygusal yoksunluk, başarısızlık,
karamsarlık, sosyal izolasyon/güvensizlik, duyguları bastırma, onay arayıcılık,
ayrıcalıklılık/yetersiz özdenetim, kendini feda, terk edilme, cezalandırma, kusurluluk,
tehditler karşısında dayanıksızlık ve yüksek standartlar şemalarının azaldığı görülmüştür.
Kişilik inancı kapsamında bağımlı kişilik bozukluğu, histriyonik kişilik bozukluğu, şizoid
kişilik bozukluğu, paranoid kişilik bozukluğu ve sınırda kişilik bozukluğu özellikleri
arttıkça ilişki doyumunun azaldığı görülmüştür. Kişilik inancının erken dönem uyum
bozucu şemalar ve seçeneklerin niteliğini değerlendirme arasında aracı bir role sahip
olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, I
̇
lişki İstikrarı, Kişilik İnancı,
Kişilik Bozukluğu.

Abstract:
The purpose of this research examine the mediating role of personality belief in the
relationship between individuals in romantic relationships with early maladaptive
schemas and relationship stability. The research were conducted with 479 participants
between the ages of 18-65, living in the Turkey and the Turkish Republic of Northern
Cyprus. The research sample were carried out on a voluntary basis with the Demographic
Information Form, Young Schema Questionnare, Relationship Stability Scale and
Personality Belief Questionnare. In the findings of the research, it was observed that as
when romantic relationship satisfaction increased, the schemas of emotional deprivation,
failure, pessimism, social isolation/insecurity, suppression of emotions, approval seeking,
privilege/insufficient self-control, self-sacrifice, abandonment, punishment, imperfection,
vulnerability to threats, and high standards decreased. Within the scope of personality
belief, it was observed that when as the characteristics of dependent personality disorder,
histrionic personality disorder, schizoid personality disorder, paranoid personality
disorder and borderline personality disorder increased, relationship satisfaction decreased.
It has been observed that personality belief has a mediating role between early
maladaptive schemas and evaluating the quality of options.
Keywords: Early Maladaptive Schemas, Relationship Stability, Personality Belief,
Personality Disorder.