istanbul'da bir toplu konut projesinde farklı yerleşim düzenlerinin enerji etkinliğinin karşılaştırılması
Comparision of different settlement arrangements of a mass housing project in Istanbul in terms of energy efficiency
Yazar: TÜRKAN VİLDAN DİRİM
Danışman: PROF. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sanayi devriminden sonra, teknolojinin ve makineleşmenin gelişmesi sonucunda, insanların beklentileri değişmiş, oluşan yeni arz talep grafiğine göre sunulan ürünlerin çeşitlerinde de değişiklikler yapılmaya başlanmıştır. 
Sanayi devrimi ve onunla beraber gelen yenilikler, mimarlık alanında yapılan çalışmalara ve bu çalışmalarla birlikte meydana gelen gelişimlere ivme kazandıran bir dönüm noktası haline gelmiştir. 
Sunulan bu ürünler, seri üretim aşamalarıyla kendini göstermiş ve etkisini günümüz mimarlığında, toplu konut projeleri olarak devam ettirmiştir. 
Ürünlerin ortaya çıkmasında fosil yakıtlardan yararlanılması, kamuoyunu eldeki kaynakların tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıya getirmiştir. Bunun üzerine doğal kaynaklardan yararlanarak üretimin gerçekleştirilmesi gündeme gelmiştir. Bu bağlamda, mevcut yapıların iyileştirilerek, enerji etkin hale getirilmesi, fosil yakıtlardan en az şekilde kullanır hale getirilmesi hız kazanmıştır. 
Bu çalışmalara bağlı olarak günümüzde toplu konut projelerinde en çok dikkat edilmesi gereken hususlardan biri, doğal ortamın ne şekilde en etkin kullanılacağı, güneş enerjisinden ve var olan doğal kaynaklardan ne şekilde en etkin biçimde yararlanılacağı konusudur. 
Modern Mimarlık konusunda yapılan çalışmalarda, endüstri devrimi ve onun beraberinde getirdiği yenilikler, mimarlık alanındaki gelişmelere ivme kazandıran, hatta bu gelişmeleri başlatan bir dönüm noktası olarak ele alınmaktadır.
Bu çalışmada, ikinci bölümde toplu konutların oluşumu ve yaygınlaşmasıyla alakalı bilgiler, tarihsel olarak konutlaşmanın geçirdiği evreler anlatılmaktadır.
Üçüncü bölümde toplu konutların enerji etkinliğinde etkili olan faktörler ele alınarak incelenmiştir. Bir toplu konutun senerji etkinliğinde etkili olan faktörler:
•	Dış çevreye ilişkin parametreler,
•	Binaya ilişkin parametreler,
•	Aydınlatma enerjisi korunumunda etkili olan tasarım parametreleridir.
Dördüncü bölümde, güneş enerjisinden farklı biçimde yararlanabilen, vaziyet planında tasarım konsepti farklı toplu konut yerleşimleri incelenmiştir. Bu farklı yerleşim biçimleri:
•	Bitişik nizamdaki blok düzen toplu konut yerleşim planı, 
•	1. tip ayrık düzen toplu konut yerleşim planı, 
•	2. tip ayrık düzen toplu konut yerleşim planlarıdır.
Bu çalışmanın kapsamında, Çekmeköy ilçesinde uygulanmış olan Evidea projesi örnek çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu alanda, farklı yerleşim düzenlerinde toplu konut yapılarının ısıtma, soğutma ve aydınlatma enerjisi tüketimleri hesaplanmıştır. Hesaplamalarda Design Builder programı kullanılmıştır. Hesaplama sonuçları adım adım değerlendirilerek, enerji giderlerinin ve enerji tüketiminin azaltılması açısından çeşitli iyileştirme alternatifleri geliştirilmiştir. 
Beşinci bölüm, sonuç bölümüdür. Sonuç olarak, hangi yerleşim planının daha enerji etkin olduğu ve bir binanın nasıl enerji etkin bir bina haline dönüştürüleceği ortaya konulmuştur.

Abstract:
After industrial revolution, as a result of the development of industry and mechanization, personal demands have been changed and according to the new supply and demand chart that has been occured, there have been changes in the variations of the new products.
Industrial revolution itself and the changes following, became a turning point that spurs to architectural studies and development following these studies.
These offered products were brought out with mass production stages and carried on effects with mass housing projects in today's architecture.
While generation of products, benefitting of fossil fuels made people come face to face with danger of losing current sources. By the way generating of production by benefitting natural sources has been raised. In this way, making current buildings energy efficient and use less fossil fuels by renovating them has been accelerated.
According to these studies one of the issues that is most paid attention on is in current mass housing projects, how the natural environment is being used most efficiently and how to benefit from solar energy and natural sources most efficiently. 
From the studies about modern architecture, industrial revolution and innovations brougth with the revolution are handled as a turning point that let the developments particularly start and gain acceleration. 
In this study, information about generation and widespread of mass housing and historical revolution of housing have been mentioned in the second chapter.
In the third chapter, the factors that have effects on energy efficiency of mass housing have been searched. The factors that have effects on a mass housing are:
•	Parameters of natural environment,
•	Building parameters,
•	Parameters that affect protection of lighting energy.
In the fourth chapter, the mass housing settlements that have a different design concepts on layout plan and different solar gains have been analysed. These different settlement forms are:
•	First type of detached housing concept,
•	Second type of detached housing concept, 
•	Block concept. 
In the scope of this study, Evidea Project has been chosen to put in practice in Çekmeköy as a sample of  case study. From this site, heating-cooling and lighting energy consumption with different settlements in mass houses have been calculated. In calculations, Design Builder energy simulation programme has been used. Assessing the results of calculations step by step, various improvement alternatives have been developed for reducing energy consumption. 
Fıfth chapter is conclusion chapter. In the conclusion part, answering the question of which settlement is the most energy efficient settlement plan and how to make a building an energy efficient building following these improvements have been stated.