Karasu Çayı (Pırnakapan-Aşkale arası) alüvyon malzemenin mühendislik uygulamalarındaki kullanılabilirliğinin incelenmesi
Investigation of usability of alluvial material in engineering applications of Karasu Stream (between Pırnakapan-Aşkale)
Yazar: ADEM VARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİ YARBAŞI
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Alüvyonlar = Alluviums ; Barajlar = Dams ; Erzurum-Aşkale = Erzurum-Aşkale ; Geçirimli zemin = Pervious soil ; Jeoteknik = Geotechnics ; Karasu Çayı = Karasu Stream

Özet:
Karasu Çayı (Pırnakapan-Aşkale arası) yakın çevresinin jeolojik özellikleri ve bu kısımda yaygın olarak bulunan alüvyon malzemenin jeoteknik parametrelerinin tespit edilerek baraj, gölet gibi su yapılarında söz konusu alüvyon malzemesinin geçirimli ve filtre malzeme olarak kullanılabilirliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Çalışma sahası üzerinde belirlenen iki noktadan alınan numuneler üzerinde yapılan laboratuvar çalışmaları ile alüvyon zeminin jeoteknik özellikleri ortaya konulmuş olup arazi ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen veriler büro çalışmaları ile desteklenerek baraj ve gölet gibi mühendislik yapılarında kullanılabilirliği belirlenmeye çalışılmıştır. İnceleme sahasından alınan numuneler üzerinde laboratuvar deneyleri kapsamında elek analizi, tane yoğunluğu, sabit seviyeli geçirimlilik deneyi, su içeriği, zeminlerin maksimum ve minimum birim hacim ağırlığı deneyleri yapılmıştır.
: İnceleme alanında bulunan alüvyon malzemenin filtre ve geçirimli malzeme olarak özellikle baraj ve gölet gibi mühendislik su yapılarında kullanılabilir özellikte olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışma sahasında, Karasu nehrinin menderes yaptığı yerden alınan numune (G-1) üzerinde ince malzeme oranı akış hızının azalması sebebi ile ince malzeme (kil+silt) oranı, DSİ Dolgu İşleri Teknik Şartnamesinde belirtildiği üzere ince malzeme oranı filtre malzeme kriteri olan %5'in bir miktar üzerinde çıkmıştır. Dolayısıyla yapılan inceleme ve değerlendirilmede söz konusu malzemenin eleme-yıkama yapılarak kullanılması önerilmektedir.
: Elde edilen veriler sonucunda, jeoteknik özellikleri belirlenen alüvyon malzemenin baraj ve gölet gibi mühendislik yapılarında geçirimli ve filtre malzemesi olarak kullanılabileceği görülmüştür. İnceleme sahasında yaklaşık 10.000 m2'lik alandan yaklaşık derinliği 1,5-2,0 m dolaylarında kazı yapılarak yaklaşık olarak 15.000-20.000 m3 'lük geçirimli malzeme alınabilecektir. Malzeme sahaları kullanıldıktan sonra doğaya yeniden kazandırma projesi kapsamında terk edilmelidir.

Abstract:
It is aimed to determine the geological features of the immediate surroundings of the Karasu Stream (between Pırnakapan-Aşkale) and the geotechnical parameters of the alluvial material commonly found in this section and to reveal the usability of the said alluvial material as permeable and filter material in water structures such as dams and ponds.
The geotechnical properties of the alluvial ground were revealed by laboratory studies on the samples taken from two points determined on the study area, and the data obtained from the field and laboratory studies were supported by office studies and its usability in engineering structures such as dams and ponds was tried to be determined. Sieve analysis, grain density, constant level permeability test, water content, maximum and minimum unit weight of the soils were carried out on the samples taken from the study area within the scope of laboratory tests.
It has been observed that the alluvial material in the study area can be used as a filter and permeable material, especially in engineering water structures such as dams and ponds. In addition, the fine material (clay+silt) ratio on the sample (G-1) taken from the place where the Karasu river meanders in the study area, due to the decrease in the flow rate of the fine material ratio, as specified in the DSI Filling Works Technical Specification, the fine material ratio is 5%, which is the filter material criterion. It was slightly above . Therefore, in the examination and evaluation, it is recommended to use the material in question by sieving-
As a result of the data obtained, it has been seen that the alluvial material, whose geotechnical properties are determined, can be used as a permeable and filter material in engineering structures such as dams and ponds. Approximately 15.000-20.000 m3 of permeable material can be obtained by excavating approximately 1.5-2,0 m in depth from an area of approximately 10.000 m2 in the study area. After the material fields are used, they should be abandoned within the scope of the reintroduction project.