Yenidoğanda hepatit B aşısı sırasında oluşan ağrı hissini azaltmada kanguru bakımı ve emzirmenin etkisinin karşılaştırılması
Comparing the effects of kangaroo care and breastfeeding in reducing the pain due to hepatitis B vaccination in newborns
Yazar: TUĞBA KARAKUŞ TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU GÖZEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Kanguru bakımı = Kangaroo care

Özet:
Yenidoğanlarda dokunma duyusu geliştiğinden girişimsel işlemlere bağlı ağrı hissederler. Hissedilen ağrı, oksijen saturasyonu(SpO2) ve kalp tepe atımını(KTA) olumsuz etkilemekle birlikte ağlamaya da neden olmaktadır. Araştırma, yenidoğanlarda emzirme ve kanguru bakımının hepatit B aşı enjeksiyonuna bağlı hissedilen ağrı düzeyine ve fizyolojik değişikliklere etkisini karşılaştırmak amacıyla randomize kontrollü, deneysel olarak planlandı.
Araştırma verileri bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Ağustos  2016-Şubat 2017 tarihleri arasında toplandı. Örneklem grubu; ailesi araştırmaya katılmaya gönüllü,  normal yöntemle, miadında doğan, kiloları 2500-4000 arasında olan,  Apgar skoru 7 ve üzeri olan, sağlıklı, deri lezyonları olmayan yenidoğanlardan oluştu. Bebeklerin tanıtıcı özelliklerini ve bebeğin aşıya olan fizyolojik tepkilerini değerlendirmek için veri toplama formu kullanıldı. Aşı uygulaması sırasında bebeklerin hissettikleri ağrıyı azaltmak amacıyla, bebekler kanguru bakımı grubu(KG) ve emzirme grubu(EG) olarak uygulanacak girişimlere göre randomize kontrollü yöntemle gruplara ayrıldı. Aşı öncesi-sonrası, SpO2 değerleri, KTA düzeyleri, Newborn/Infant Pain Scale(NIPS) ölçeği ile elde edilen ağrı puanları ve ağlama süreleri karşılaştırıldı.  
Araştırma sonucunda; emzirme ve kanguru bakımı grubu bebeklerin ağrı puanı (Z=0,949; p=0,343), SpO2 düzeyi (Z=1,032; p=0,302) ve KTA sayısında (Z=0,206; p=0,837) ve ağlama sürelerinde (Z=0,135; p=0,892) gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Aşı uygulaması sonrası tüm bebeklerin ağrı puanının yükseldiği, oksijen saturasyonunun düştüğü ve kalp tepe atımının yükseldiği belirlendi. İstatistiksel olarak gruplar arasındaki fark anlamlı olmamakla birlikte emzirme grubu bebeklerin kalp tepe atımının ve ağrı puanının daha az yükseldiği, ağlama sürelerinin de daha kısa  olduğu belirlendi.  
Sonuç olarak; uygulama kolaylığı ve anne sütüyle beslenmeyi teşvik etmesi göz önüne alınarak emzirme aşı uygulamalarında ağrıyı azaltmak amacıyla kullanılabilir olduğu düşünüldü.


Anahtar Kelimeler: Hepatit B, ağrı, emzirme, kanguru bakımı, bebek

Abstract:
Since the sense of touch developed in the newborns they feel pain during interventions. Oxygen saturation(SpO2) and heart rate(HR) are affected negatively in infants and they also display behavioral symptoms like crying during invasive procedures. The study was designed as randomized controlled-experimental to compare the effects of breastfeeding and kangaroo care, on the level of pain and some physiological symptoms associated with Hepatitis B vaccination.
The data of the study were collected at a Training and Research Hospital between August 2016 and February 2017. Newborns whose parents were voluntary to participate in the study and who were born in full term, weight of 2500-4000g, Apgar score>7, healthy, and had no skin lesions were included in the study. Data collection form was used for record descriptive and  physiological characteristics of infants. The infants were divided into groups with randomized controlled as kangaroo care group(KCG) and breastfeeding group(BG). The infants in both groups were compared in terms of SpO2 values, HR levels, pain scores obtained with the NIPS scale and durations of crying due to vaccination.  
There was no statistically significant difference found between the groups in terms of pain scores(Z=0.949;p=0.343), SpO2 values(Z=1.032;p=0.302), number of HR(Z=0.206;p=0.837) and durations of crying(Z=0.135;p=0.892). 
As a consequence; easy application and encouragement for breastfeeding, it was thought that breastfeeding played an effective role in reducing the infants' pain and preferred for reducing pain in vaccination.

Anahtar Kelimeler: Hepatit B, ağrı, emzirme, kanguru bakımı, bebek