Kur'ân âyetleri ışığında savaş esirlerinin durumu
The case situation of prisoners in the light of the Qur'anic verses
Yazar: HAŞİM ÖZDAŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULBAKİ GÜNEŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Esir mübadelesi = Exchange of prisoners ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Savaş esirleri = Prisoners of war ; Tutsak = Captive ; İslamiyet = Islam

Özet:
Fiili savaşın başlamadığı bir dönemde nazil olan Muhammed sûresi 4. âyette, esirlerin karşılıksız veya fidye karşılığında serbest bırakılması gerektiği bildirilmiştir. Bedir Gazve'si sonrasında inen Enfâl sûresi 67. âyette ise –düşman etkisiz hale getirilmeden esir alındığı için– Hz. Peygamber dâhil Müslümanlar, ağır bir dille ikaz edilmişlerdir. Buna rağmen gerek selef, gerekse muasır birçok İslâm âlimi, esirlerin karşılıksız veya fidye karşılığında serbest bırakma seçeneklerine, öldürmeyi ve köleleştirmeyi de eklemiş ve cariyeler ile köleleştirilen kadın savaş esirlerinden belirli şartlar altında nikâhsız yararlanıbileceğini öne sürmüşlerdir.
Bu çalışmada savaş esirlerinin öldürülmesi veya köleleştirilmesi ile kadın savaş esirlerle birlikteliğin nikâhsız olabileceği iddialarının dayanakları irdelenmiştir. Tezin birinci bölümünde savaş esirlerinin hukukuna ilişkin âyetlerin ihtiva ettikleri hükümler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Hz. Peygamber'e nispet edilen bazı uygulamaların; esirlerin öldürülmesine veya köleleştirilmesine delil teşkil edip-etmeyeceği incelenmiştir. Üçüncü bölümde esirlerin öldürülmesi veya köleleştirilmesi hususunda fukahanın ve muasır âlimlerin görüşlerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde, kadın savaş esirlerle nikâh meselesi ele alınmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmada varılan sonuçlara yer verilmiştir.

Abstract:
In 4th verse of surah Muhammad which revealed in a period when the actual war did not begin, has been reported that prisoners should be released free of charge or for ransom. In the 67th verse of surah al-Anfal that was revealed after battle of Badr, - because the enemy was captured without being neutralized- the Muslims, including the Prophet, were warned strongly. Nevertheless, Salaf and many contemporary Islamic scholars have also added killing and enslaving the captives to options of releasing free of charge or for ransom and they claimed that under certain conditions could utilizable from concubines and women prisoners of war who were enslaved.
In this study, the grounds of killing or enslavement of prisoners of war and of allegations that can be couple without marriage with women prisoners of war were investigated. In the first part of the thesis, the provisions of the verses related to the law of war prisoners are discussed. In the second chapter, some of the applications that are attributed to the Prophet; whether or not they would constitute evidence for the killing or enslavement of prisoners were examined. In the third chapter, the views of the canonists and of the modern scholars about the killing or enslavement of the prisoners were discussed. In the fourth chapter, the issue of marriage with women prisoners of war was discussed. In the conclusion part, the results obtained in the study are included.