PIC mikrodenetleyici ile üniversal motorda optimal hız uygulaması
Optimal speed application on universal motor by means of PIC microcontroller
Yazar: MUSA YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR BİRBİR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Mikroislemcilerle elektrik motorlarinda hiz kontrolü gerçekleştirme işlemi oldukça karmasik, pahali ve çok yer kaplamasi gibi sakincalara sahipti. Buna karsilik mikrokontrolörler ile yapilan hiz kontrolü, bir yazilim programi ve basit bir donanim ile gerçeklestirilebilmektedir. Mikrokontolörler, mikroislemcilerin ekonomik ve pratik olarak çözemediği her türlü kontrol problemine çözüm getirebilme yeteneği nedeni ile tercih edilmektedirler. Son yularda hizla geliştirilerek bir çok sahada kullanilmaya baslanmislardir. Bu çalismaya konu olan universal motor hiz kontrol sisteminde PIC mikrokontrolörünün tercih edilmesinin bir nedeni de PlC'lerin üstün yetenekleridir. Çoğunlukla universal motor hiz kontrollerinde biri peryot ölçümlü, diğeri frekans ölçümlü olmak üzere farkli iki yöntem kullanilmaktadir. Kontrol sistemimizde her iki yöntem uygulanmistir. Motorun miline akuple bagli takogeneratörden gelen geri besleme ile triyak tetikleme açilari değiştirilmiş ve değişen yük altinda motorun hizinin sabit kalmasi saglanmistir. Programin yazilimi asembler dilinde yazilmis olup, C veya Visual Basic programlama dillerinde yazilimi mümkündür. C ve Visual Basic programlari ile programlama daha kolay olmasina ragmen derleyici programlarinin temini maliyeti artirmasi nedeniyle çalismamizda asembler dili kullanilmistir. Bu çalismada, PIC mikrokontrolörlerinin genel yapilari, temel özellikleri, çalisma prensipleri, avantajlari ve tercih nedenleri anlatilmistir. Özellikle 16XXX mikrokontrolörleri hakkinda detayli bilgi verilmiştir. Ayrica bu mikrokontrolörün çalisabilmesi için gerekli olan yardimci elemanlar ile mikrokontrolörü programlayacak programlayici devre tanitilmistir. Sistemde kullanilan sayisal hiz kontrol modülü hakkinda bilgi verilmiştir. Programin çalisma prensibi ve programin yazili metni sunulmuştur. Uygulama sonuçlarinin yanisira mikrokontrolörlü sistemin avantajlari ve geliştirilmesiyle ilgili öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: PIC, Mikrokontrolör, Asembler, 16F73, 16C73, 16F84, Universal motor, Kontrol, Mikroislemci, Mikrodenetleyici.

Abstract:
The speed control on the electrical motors by means of microprocessors was a very complex expensive and too much space covering drawbacks. However, the speed control made with micro-controllers can be realized with a simple hardware and software program. The microcontrollers are preferred because of their capability to find economical and practical solutions for of control problems that can't be solved by the microprocessors. Recently, they have been developed rapidly and been used in various fields. One of the reasons why PIC micro-controllers are preferred in our study on the universal motor speed control is the superior abilities of the PIC's. Generally, two different methods are used on the universal motor speed controls; one is the period measuring and the other is frequency measuring. Both methods are applied on our control system. With the feedback from the tachogenerator that is coupled to the motor shaft, the angles of the triac triggering are changed and the speed of motor is ensured to remain fix under the variable load. The software of the program is written in the assembler language and the software in C or Visual basic languages is possible. Though the programming in C or Visual Basic languages is easier, as the providing of assembler programs increases the cost, we use assembler language in our study. In this study, the general structures of PIC micro-controllers, their basic properties, working principles, advantages and why they are preferred are explained. Especially, the detailed information is given on 16XXX. Besides, the auxiliary members necessary for the operation of that micro-controller and programming circuit to program the micro-controller are explained. Information about the numeric speed control module used in the system is given. The working principle of the program and the written text of the program presented. In addition to the application results, the suggestions on the advantages and development of the micro-controller system are made. Key Words: PIC, Microcontroller, Assembler, 16F73, 16C73, 16F84, Universal motor, Control, Microprocessor