Büyükşehirlerde park yeri seçimi problemine yönelik bir karar destek sistemi önerisi: İstanbul için bir uygulama
A decision support system for parking lot location problems in metropoles: a case study in Istanbul
Yazar: ÇAĞLA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK BAYKOÇ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Otopark = Car park ; Yer seçimi = Location selection

Özet:
Dünyanın birçok şehrinde hızlı nüfus artışına bağlı olarak artan araç sayısı ulaşım sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Metropollerde trafik ve ulaşım sorunlarının olabildiğince azaltılması için ulaşımda düzenleyici olarak rol alan otoparkların en iyi konum ve miktarda olması gerekmektedir. Bu çalışmada, öncelikle Türkiye'nin en kalabalık ve ulaşım sorununu en çok yaşayan şehri İstanbul'daki otopark sorunu ele alınmakta ve otopark için en uygun yerlerin belirlenmesi için bir Karar Destek Sistemi (KDS) önerilmektedir. Önerilen KDS, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Coğrafi Bilgi Sisteminin (CBS) ardışık kullanımına dayanmaktadır. Çalışmanın amacına uygun olarak, otoparkların yollara, alışveriş merkezlerine, sağlık tesislerine, toplu taşıma duraklarına yakınlığı ve otopark doluluk oranı gibi girdiler toplanmıştır. Belirlenen kriterleri önemlerine göre ağırlıklandırmak için öncelikle AHP yöntemi kullanılmış, ardından belirlenen kriterler harita katmanları olarak dahil edilerek, otoparka en çok ihtiyaç duyulan ilçe ve bölgeleri belirlemeyi amaçlayan CBS tabanlı bir KDS geliştirilmiştir. Çalışmamızın, ortaya çıkacak ihtiyaçlar doğrultusunda yeni otopark açma sorununu konu alan çalışmalara etkin bir öngörü vermesi beklenmektedir.

Abstract:
The increasing number of vehicles due to rapid population growth in many cities of the world leads to an increase of the transportation problems. Car parks, which play a regulatory role in transportation, should be in optimum locations and quantities in order to alleviate traffic and transportation problems as much as possible in metropoles. In this study, first we consider the parking problem in İstanbul, city with the highest population and facing the most transportation problems in Turkey, and then propose a Decision Support System (DSS) to determine the most suitable places for car parking. The DSS is based on successive usage of Analytical Hierarchy Process (AHP) and Geographical Information System (GIS). To this end, the inputs such as proximities of parking lots to roads, shopping centers, health facilities, public transportation stops and parking occupancy rate were collected. We firstly use the AHP method to weight the specified criteria according to their importance. Afterwards, by including the determined criteria as map layers, we develop GIS-based DSS that aims to determine the districts and regions where parking is most needed. Our study is expected to provide an efficient insight in tackling with opening new parking lots problem in regarding to needs.