Gelişmekte olan ülkelerdeki finansal krizler ve bankacılık sektörünün rolü: Türkiye örneği
The role of the banking sector in emerging market financial crises: The case of Turkey
Yazar: DUYGU AYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAPRAK GÜLCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal kriz = Financial crisis ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries

Özet:
Finansal serbestleşme sonrası, para ve bankacılık krizleri, gelişmekte olan ülke ekonomilerde hızlı bir artış göstermiştir. Ulusal para biriminin değer kaybetmesi ile para birimi ve vade uyumsuzlukları, likidite problemleri ve geri dönmeyen krediler şeklindeki bankacılık sektörü problemleri, finansal zayıflığın temel nedenleri arasında yer almakta ve banka bilançolarının bozulmasına yol açmaktadır. Bu zayıflıklar, iç ve/veya dış şoklarla karşılaştığı zaman, finansal krizlerin en önemli iki bileşeninden biri olan bankacılık krizleri ortaya çıkmaktadır. Nitekim, 1980'lerden itibaren artış gösteren bankacılık krizleri, bu durumun bir göstergesidir. Makroekonomik istikrarsızlık, global finansal koşullar, yurtiçi finansal sistemin yapısı, döviz kur rejimi ve düzenleme ve denetleme sistemindeki sorunlar, finansal krizlerin nedenlerini oluşturmaktadır. 1980'lerden itibaren karşılaşılan başlıca finansal krizler; Latin Amerika Krizleri, 1997 Asya Krizi, 1998 Rusya Krizi ve 2001 Türkiye Krizi'dir. Bu krizlerin ortak özelliği ise, uygulanan sabit kur rejimlerinin ulusal para biriminde aşırı değerlenmeye ve cari açıklara yol açmasıdır. Cari açıklar gibi bütçe açıkları da, yurtiçi finansal sistemin aracılık ettiği kısa vadeli sermaye girişleri ile finanse edilmiştir. Bu sermaye girişleri, bazı ülkelerde tüketim patlamasına, bazılarında ise spekülatif yatırımlara yönelmiştir. Sermaye girişlerinin aniden tersine dönerek ülkeleri terk etmeye başlaması ise, krizlerin ortaya çıkışındaki en önemli faktördür. Finansal krizlerin ardından, toplam üretimde (GSYİH) meydana gelen kayıplar ve banka bilançolarını düzeltme maliyetleri, bu konunun önemini arttırmaktadır. Ancak, makroekonomik ve finansal dengeye eşlik eden uygun politikalar, finansal krizler olasılığını azaltacaktır.

Abstract:
After financial liberalization, currency and banking crises speeded up markedly for the emerging market economies. The depreciation of national currency and banking sector problems such as currency and maturity mismatches, liquidity problems-insolvency and non-performing loans are the main causes of financial vulnerability and lead the deterioration of bank balance sheets. When these vulnerabilities meet with internal and/or external shocks, banking crises erupt that are the one of the two components of financial crises. Besides, the incidence of banking crises after 1980^ is an indicator of this situation. Macroeconomic instability, global financial conditions, the structure of domestic financial system, exchange rate regime and the problems in the regulatory and supervisory system are the causes of financial crises. After 1980's the main financial crises are; Latin American Crises, 1997 Asian Crises, 1998 Russian Crises and 2001 Türkiye. The common feature of these crises are the fixed exchange regime arrangements that lead overvaluation of national currency and current account deficit. Budget deficits are also financed by the short-term capital inflows with the intermediation of domestic financial system. These inflows are directed towards to consumption boom in some countries and to speculative investments in others. The sudden reversal of capital inflows is the most important factor of the break out of financial crises. The loss in total output (GDP) and the fiscal costs of restructuring bank balance sheets make the financial crises more important. But, consistent policies that associate with macroeconomic and financial balances will decrease the probability of financial crises.