Tefsir faaliyetinde modern bilime yaklaşım meselesi: Evrim teorisi örneği
The issue of approaching modern science in tafsir activity: The example of the theory of evolution
Yazar: HASAN CAN ATEŞ
Danışman: PROF. DR. VEYSEL GÜLLÜCE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilim = Science ; Evrim = Evolution ; Tefsir = Commentary ; Yaratılış = Creation ; Yorumlama = Interpretation

Özet:
İlahiyat araştırmacılarının karşılaştığı günümüz tefsir meselelerinden birisi, evrim teorisine nasıl yaklaşılması gerektiği sorusudur. Bilimsellik adına savunulan bu teorinin tefsir faaliyeti esnasında nasıl yorumlanması gerektiği sorusuna doğru bir cevap vermek için konuyu yeterli miktarda bilmek gerekmektedir. evrimin tarifi, iddialarının ve argümanlarının tespiti, bu argümanların ne ölçüde ikna edici olduğunun ortaya konması akademik dünya için bir ihtiyaç olmaktadır. Öte yandan bu araştırma faaliyeti esnasında tek taraflı bir okuma yapılmaması; argümanlar hakkında hem evrim yanlılarının hem de evrim karşıtlarının görüşlerinin mukayeseli bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bir tefsir araştırmacısının bilime ve bilgiye nasıl bakması gerektiği, bilgiye ulaşmanın ve iddiaları ispatlamanın temel ilkeleri özetlenmeye çalışıldı. İkinci bölümde Kur'an-ı Kerim'in gerek Kâinatın gerekse insanın yaratılışı ile ilgili olarak verdiği haberler incelendi. Üçüncü bölümde ise evrim teorisinin tanımı, iddiaları ve belli başlı argümanları incelendi. Her bir argüman hakkında tarafların ne söylediği ortaya konarak bu söylenenlerin bilimsel değeri incelendi. Yapılan karşılaştırmalı incelemelerde, evrim iddialarının bilimsel olarak temellendirilemediği sonucuna varıldı.

Abstract:
One of the contemporary tafsir issues faced by Ilahiyat researchers is the question of how to approach the theory of evolution. Providing a correct response to the inquiry of how this theory, advocated in the name of science, should be interpreted in the context of Tafsir necessitates a thorough understanding of the subject. Defining evolution, identifying its claims and arguments, and assessing the persuasiveness of these arguments are imperative for the academic realm. Moreover, this research endeavor should avoid being one-sided; both the perspectives of proponents and opponents of evolution should be analyzed comparatively. The study devised for this purpose comprises three sections. The first section seeks to succinctly outline how a tafsir researcher should perceive science and knowledge, along with the fundamental principles of acquiring knowledge and substantiating claims. The second part scrutinizes the messages in the Holy Qur'an concerning the creation of the universe and human beings. In the third part, the definition, claims, and principal arguments of the theory of evolution are examined. The scientific merit of each argument is evaluated by presenting the viewpoints of the involved parties on each argument. The comparative examinations concluded that the claims of Evolution could not be scientifically justified.