Açık kalp ameliyatı uygulanan hastaların yoğun bakım sürecinde beslenme durumları ve kan şekeri düzeylerinin incelenmesi
Investigation of nutritional status and blood sugar levels of patients who underwent open heart surgery during i̇ntensive care
Yazar: CANSU GÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN DURMAZ EDEER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı açık kalp cerrahisi uygulanan hastaların yoğun bakım
sürecinde beslenme durumlarının ve kan şekeri düzeylerinin incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemini İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve
Damar Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesi'nde Ocak 2022-Kasım 2022 tarihleri arasında
izlenen 180 hasta oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanmasında araştırmacı
tarafından geliştirilen sosyodemografik, klinik ve laboratuvar verilerinin yer aldığı 26
maddeden oluşan Hasta Bilgi Formu ve beslenme tarama aracı olan "Nütrisyonel Risk
Taraması (NRS-2002) Formu" kullanıldı. Araştırmada veri toplanmasında hastaların
bireysel olarak bazal kalori miktarları Herris Benedict formülü kullanılarak ve öğün
tüketimleri değerlendirilerek aldıkları kalori miktarları hesaplanmıştır. Çalışma
kapsamında hastaların %71,1'inin (n:128) erkek, %40'ının (n:72) ilkokul mezunu
olduğu, %75,6'sının (n:136) ek hastalığı olduğu, %68,3'ünün (n:123) koroner arter
bypass greft ameliyatı geçirdiği saptandı. Hastaların yaş ortalaması 59,58±10,44'dir.
Ameliyat sonrası hastaların %75'ininin fazla kilolu olduğu saptandı. Ameliyat öncesi
dönemde malnütrisyon riski olmayan hastaların ameliyat sonrası NRS-2002 ölçeğine
göre %55,6'sında malnütrisyon riski tespit edildi. Hastaların ameliyat öncesi aldığı
kalori miktarı ortalaması 1269,01±449,97 kcal, ameliyattan 72. saat sonraki aldığı
kalori miktarı ortalaması 829,2±445,0 kcal olarak saptanmış olup aradaki farkın
istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0,001). NRS-2002 puanlarının
ameliyat öncesi durumla karşılaştırıldığında anlamlı artış gösterdiği tespit edildi
(p<0,001). Ameliyat öncesine kıyasla ameliyat sonrası ilk 24 saat ve 72. saatte
glukoz düzeylerinde anlamlı artış saptandı (sırasıyla; p<0,001, p<0,001). Hastaların
ameliyattan sonraki 72. saat glukoz düzeyi ile hastanede kalma süresi arasında pozitif
yönlü zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptandı (p=0,026, r=0,166). Ameliyattan sonraki
NRS-2002 ve 24. saat glukoz düzeyleri ile hastanede kalma süresi arasında anlamlı
ilişki bulunamadı (p>0,05).
Sonuç olarak bu çalışma, postoperatif dönemde hastaların gıda alımının yetersiz
olduğunu, toplam enerji gereksinimlerini karşılayamadığını, malnütrisyona yatkın
olduğunu ve kan şekeri düzeylerinin arttığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: açık kalp cerrahisi, beslenme, hemşirelik, kan şekeri, NRS-2002,

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of nutritional status and
blood sugar levels on the hospital stay of patients who underwent open heart
surgery during the intensive care unit period.
The sample of the study consisted of 180 patients who were followed up in
the Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit of Izmir Tepecik Training and
Research Hospital between January 2022 and November 2022. The Patient
Information Form, which consists of 26 items including sociodemographic,
clinical and laboratory data developed by the researcher, and the "Nutritional
Risk Screening (NRS-2002) Form", which is a nutritional screening tool, were
used to collect data in the study. In data collection in the study, the basal calorie
intake of individual patients was calculated using the Herris Benedict formula
and their meal consumption was evaluated. Within the scope of the study, 71.1%
(n:128) of the patients were male, 40% (n:72) were primary school graduates,
75.6% (n:136) had comorbidities, and 63,8% It was determined that (n:123) had
undergone coronary artery bypass graft surgery. The mean age of the patients is
59.58±10.44. It was determined that 75% of the patients were overweight after
the surgery. Postoperatively, the risk of malnutrition was detected in 55.6% of
the patients according to the NRS-2002 scale. The mean calorie intake of the
patients before surgery was 1269.01±449.97 kcal, and the mean calorie intake
72 hours after the surgery was 829.2±445.0 kcal, and the difference was found
to be statistically significant (p<0.001). It was determined that NRS-2002 scores
showed a significant increase compared to the preoperative situation (p<0.001).
A significant increase in glucose levels was detected in the first 24 hours and 72
hours after surgery compared to before surgery (p<0.001, p<0.001,
respectively). A weak positive relationship was found between the patients'
glucose levels at the 72nd hour after surgery and the length of hospital stay
(p=0.026, r=0.166). No significant relationship was found between
postoperative NRS-2002 and 24th hour glucose levels and hospital stay
(p>0.05).
In conclusion, this study shows that patients' food intake is insufficient in
the postoperative period, they cannot meet their total energy requirements, they
are prone to malnutrition, and their blood sugar levels increase.
Keywords: open heart surgery, nutrition, nursing, blood sugar, NRS-2002, intensive
care