Öğretmenlerin değişim yorgunluğu ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişki
The relationship between change fatigue and psychological well-being perceptions of teachers
Yazar: SELİN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN URAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin değişim yorgunluğu ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkiyi öğretmen görüşlerine göre incelemektir. Araştırma nicel olarak ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni Ankara Yenimahalle ilçesinde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında resmi okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 7535 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini küme örnekleme yöntemiyle belirlenen 372 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaya ait veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Değişim Yorgunluğu Ölçeği' ve 'Psikolojik İyi Olma Ölçeği' kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler için t testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin orta düzeyde değişim yorgunluğu yaşadıkları ve psikolojik iyi oluş algılarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik iyi olmanın çevresel hakimiyet alt boyutu öğretmenlerin cinsiyetine göre yapılan karşılaştırmada erkek öğretmenler lehine farklılaşırken; kıdemlerine göre yapılan karşılaştırmada ise deneyim süresi fazla olan öğretmenler lehine anlamlı farklılık göstermiştir. Öğretmenlerin medeni durumlarına göre yapılan karşılaştırma sonucunda psikolojik iyi olmanın yaşam amaçları alt boyutunda evli öğretmenler lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Okul düzeyine göre yapılan karşılaştırmada psikolojik iyi olmanın özerklik alt boyutunda anlamlı farklılık elde edilmiş ve lisede görev yapan öğretmenlerin daha özerk davranışlar geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda değişim yorgunluğu ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon sonuçlarına göre, öğretmenlerin değişim yorgunluğu psikolojik iyi olmanın sadece özerklik alt boyutu tarafından yordanmaktadır. Söz konusu sonuçlara göre, öğretmenlerde değişim yorgunluğunun azaltılması için, öğretmenlerin uygulanacak değişimlerle ilgili fikirlerinin alınması, karar alma süreçlerine dahil edilmeleri ve değişim girişimleri hayata geçirilmeden önce hizmet içi eğitimlere alınmaları önerilmektedir. Araştırmanın değişkenleri olan değişim yorgunluğu ve psikolojik iyi oluşun farklı değişkenlerle ilişkisinin, farklı evren ve örneklemlerde araştırılmasının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between teachers' change fatigue and their perceptions of psychological well-being according to teachers' opinions. The research was designed in a quantitative correlational research model. The population of the research consists of 7535 teachers working in public preschool, primary school, secondary school and high school in Ankara Yenimahalle district in the 2022-2023 academic year. The sample of the research consists of 372 teachers determined by cluster sampling method. The data of the research were obtained using the 'Personal Information Form', 'Change Fatigue Scale' and 'Psychological Well-Being Scale'. Descriptive statistics, t-test for unrelated samples, Pearson Product Moment Correlation Coefficient and Multiple Linear Regression Analysis were used in the research. As a result of the research, it was concluded that teachers experienced moderate level of change fatigue and their psychological well-being levels were high. While the environmental mastery sub-dimension of psychological well-being differs in favor of male teachers in the comparison made according to the gender of the teachers; in the comparison made according to their seniority, there was a significant difference in favor of teachers with more experience. As a result of the comparison made according to the marital status of the teachers, it was determined that there was a significant difference in favor of the married teachers in the life goals sub-dimension of psychological well-being. In the comparison made according to school level, a significant difference was obtained in the autonomy sub-dimension of psychological well-being and it was concluded that teachers working in high schools developed more autonomous behaviors. As a result of the research, it was determined that there was a positive, low and significant relationship between change fatigue and psychological well-being. According to the regression results, teachers' change fatigue states are predicted only by the autonomy sub-dimension of psychological well-being. According to these results, in order to reduce change fatigue of teachers, it is recommended that teachers should be consulted about the changes to be implemented, be included in decision-making processes and be provided with in-service training before change initiatives are implemented. It is thought that investigating the relationship between change fatigue and psychological well-being, which are the variables of the study, with different variables in different populations and samples will contribute to the literature.