Gaziantep Üniversitesi çocuk gastroenteroloji kliniği çölyak hastalarının değerlendirilmesi
Evalution of celiac patients in Gaziantep Universty pediatric gasrtoenterology clinic
Yazar: SİBEL YAVUZ
Danışman: DOÇ. ŞAMİL HIZLI
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Gaziantep = Gaziantep ; Glutenler = Glutens ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Çölyak hastalığı genetik yatkınlığı olan bireylerde, gıdalarda bulunan glutenin alınmasıyla ortaya çıkan, temel olarak ince bağırsağı etkileyen ve malabsorbsiyonla seyreden otoimmun bir enteropatidir. 
Amaç: Bu çalışmada kliniğimizde takipli çölyak hastalarının klinik, laboratuvar, radyolojik, patolojik bulgularının incelenmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 2010-2013 yılları arasında Gaziantep Bölgesi Çocuk Gastroenteroloji Kliniğinde ESPGHAN kriterlerine uygun olarak çölyak hastalığı tanısı konan 509 hasta dahil edildi. Olguların dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, laboratuar değerleri, radyolojik görüntülemeleri, kemik mineral dansiteleri, endoskopik inceleme ve biyopsi materyalinin patolojik sonuçları kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 509 hastanın 290'ı (%57) kız ve 219'u (%43) erkek idi. Olguların ortalama yaşı 129,4±49,3 ay idi. En sık başvuru yakınmaları sırasıyla büyüme geriliği (%47,5), karın ağrısı (%35), kronik ishal (% 26,1) ve karın şişkinliği (%23,4) olarak saptandı. En sık görülen anormal fizik muayene bulguları ise sırasıyla; solukluk (% 21,4), halsizlik (%19,1) ve batın distansiyonu (%16,1) idi. Olguların 479'unda (%94,1) glutensiz diyet uyumu izlenirken, 30'unda (%5,9) diyet uyumu izlenmedi. Diyet uyumu olmayan olgularda tüm dTG değerleri daha yüksek saptandı (p<0.01). Çalışmaya alınan 509 çölyak hastasının 178'inde (%35) demir eksikliği anemisi, 168'inde ( % 18,3) osteoporoz, 93'ünde (%18,3) osteopeni, 16'sında (%3,1) DM ve 13'ünde (%2,6) epilepsi saptandı. Demir eksikliği anemisi, diyet uyumu olmayan olgularda daha sık izlendi (p<0.05). İnce barsak biyopsi sonuçlarına göre sırasıyla olguların 282'si (% 55,4) Marsh evre 3b, 188'i (% 36,9) Marsh evre 3c, 26'sı (% 5,1) Marsh evre 3a ve 13'ü (% 2,6) Marsh evre 2 ile uyumlu idi. Diyet uyumu olan olgularda en sık Marsh evre 3b görülürken diyet uyumu olmayan olgularda en sık Marsh evre 3c görüldü (p=0.031). 
Sonuç: Çölyak hastalığında tanı koymada klinik şüphe çok önemlidir. Bu çalışma ile erken dönem başvuru semptomları öncelikli olmak üzere tüm belirti ve bulgular irdelenerek çocuk hasta gören hekimlerin çölyak hastalığı tanısını daha erken dönemde tespiti ve tedavisinin yapılarak komplikasyonlarını azaltılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Celiac disease is an autoimmune enteropaty characterized by malabsorption of nutrient by the small intestine following ingestion of wheat gluten in genetically predisposed  patients.
Background And Aim: The aim of this study was to determine the clinical laboratory, radiological, and histopathologic features of celiac disease.
Material And Method: Between 2010-2013, 509 celiac patients (who are diagnosed according to  ESPGHAN criteria) presenting to the gastroenterology units in Gaziantep were included in the retrospective study. Demogrophic, antropometric, laboratory, radiological, bone mass densities, endoscopic screening and pathology results were evaluated in this study.
Findings: 509 patients were included in this study;290 (%57) were female, 219(%37)were male. The mean patient age was 129.4±49.3 months. The most common symptom was failure to thrieve (%47.5) followed by stomachache (%35), chronic diarrhea (%21.6) and abdominal distention (%23.4). The most common abnormal physical examination sign was pallor(%21.4) followed by weakness (19.1) and abdominal distention (%16.1). 479 patients(%94.1) follows glüten free diet. The patients who don't follow the gluten free diet has higher dTG levels (p<0.01). The most common comorbidities were iron deficiency anemia (%35), osteoporosis (%18.3), osteopenia (%18.3), DM (%3.1) and epilepsy (%2.6). The iron deficiency anemia is more common in patients who were not in a gluten-free diet (p<0.05). According to the histopathologic results from small intestine biopsy, 282(%55.4) of the patients were Marsh 3b, 188(%36.9) of the patients were Marsh 3c, 26(%5.1) of the patients were Marsh 3a and 13(%2.6) were Marsh 2. The most common histopathologic  finding in patients following gluten free diet was Marsh 3b and controversly Marsh 3c is the most common histopathologic finding in patient who don't make diet (p=0.031)
Results: To diagnose celiac disease the clinical suspicion is very important. With this study it is aimed to reduce complications by diagnosing and curing celiac disease at early onset with semptimizing all findings and symtoms, primarly early presenting symptoms.