In vitro koşullarda farklı dozlarda bor uygulamalarının mersin (Myrtus communis L.)' de morfolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkileri
The effects of different doses boron applications on morphological and biochemical properties of myrtle (Myrtus communis L.) in vitro conditions
Yazar: CANSU DİNDAR
Danışman: PROF. DR. ADNAN NURHAN YILDIRIM
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bor toksisitesi = Boron toxicity ; Gerilme = Stress ; Mersin bitkisi = Myrtle ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Myrtus communis L. = Myrtus communis L. ; İn vitro = In vitro

Özet:
Araştırmada siyah meyveli bir mahalli çeşit olan 'tatlı mersin' genotipinin sürgün uçları materyal olarak kullanılmıştır. Bu çalışma ile ortama eklenen bor konsantrasyonlarından toksisite problemi yaratabilecek bor (B) düzeyi belirlenmeye çalışılmış, olası B stresi altında morfolojik ve biyokimyasal özelliklerdeki değişimler incelenmiştir. 
Bu amaçla 6 farklı H3BO3 dozu (12.4 mg L-1, 18.6 mg L-1, 24.8 mg L-1, 31 mg L-1, 37.2 mg L-1, 43.4 mg L-1) Murashige ve Skoog (MS) ortamına eklenmiş ve kontrol grubu ile bitkilerin gelişimleri takip edilmiştir. Araştırmada kontrol ortamındaki bitkilere yalnızca MS ortam içeriğindeki standart B miktarı (6.2 mg L-1) ilave edilmiştir. İstatistiki değerlendirmelerin incelenmesi sonucunda; sürgün sayısı, sürgün başına yaprak sayısı, sürgün yaş ağırlığı, toplam klorofil miktarları en düşük değerlerini B konsantrasyonunun en yüksek olduğu (43.4 mg L-1) ortamda sırasıyla 1.9 adet, 4.7 adet, 0.09 g, 50.3 mg g-1 olarak saptanmışlardır Araştırmada, en yüksek prolin miktarı 43.4 mg L-1 uygulamasında 11.6 µg ml-1 olarak elde edilirken, en düşük prolin miktarı kontrol grubunda 3.3 µg ml-1 olarak belirlenmiştir. Askorbat peroksidaz (APX), süperoksit dismutaz (SOD), peroksidaz (POD) enzim aktiviteleri uygulama dozları arttıkça yükselmiş, en düşük değer kontrol grubundaki bitkilerde belirlenmiştir. Sonuç olarak; yetiştirme ortamına eklenen H3BO3 miktarı arttıkça özellikle APX, katalaz (CAT), SOD, POD gibi stres mekanizmasında rol alan enzimatik antioksidan aktivitelerinde önemli derecede artış gözlemlenirken sürgün sayısı, sürgün başına yaprak sayısı, sürgün yaş ağırlığı, toplam klorofil gibi parametrelerde strese bağlı olarak azalma görülmüştür. Rejenerasyon oranı ve klorofil a değerinde ise istatistiki olarak önemli bir fark görülmemiştir. Çalışmanın sonucunda mersin bitkisinin B stresine karşı tolerans sınırlarının yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, shoot tips of the 'sweet myrtle' genotype which is a local variety with black fruit, were used as material. In this study, it was tried to determine the level of boron (B) that may cause toxicity problem from B concentrations added to the growing media and the changes in morphological and biochemical properties under possible boron stress were examined.
For this purpose, 6 different boric acid (H3BO3) doses (12.4 mg L-1, 18.6 mg L-1, 24.8 mg L-1, 31 mg L-1, 37.2 mg L-1, 43.4 mg L-1) was added to the Murashige and Skoog (MS) medium and the development of the plants was followed with the control group. In the study, only standard B content (6.2 mg L-1) was added in MS medium to the plants in the control medium. As a result of examining the statistical evaluations; The number of shoots, the number of leaves per shoot, the wet weight of plantlest, the total chlorophyll content were found to be 1.9, 4.7, 0.09 g and 50.3 mg g-1, respectively, while the highest proline amount was obtained as 11.6 µg ml-1 in 43.4 mg L-1 application in the media which has highest H3BO3 concentration, the lowest proline amount was determined as 3.3 µg ml-1  in the control group. Ascorbat peroxidase (APX), superoxide dismutase (SOD), peroxidase (POD) enzyme activities increased as the application doses increased, and the lowest value was determined in the plants in the control group. As a result; As the amount of B added to the growing medium increased, a significant increase was observed in the enzymatic antioxidant activities that play a role in the stress mechanism, especially APX, catalase (CAT), SOD, POD, while a decrease was observed in parameters such as shoot number, leaf number per shoot, fresh weight of plantlets and total chlorophyll. There was no statistically significant difference value in regeneration rate and chlorophyll a. As a result of the study, it was determined that the tolerance limits of the myrtle plant against boron stress were high.