Farelerde dantrolen sodyumun depresyon, anksiyete, öğrenme ve bellek üzerine etkileri
The effects of dantrolene sodium on depression, anxiety, learning and memory in mice
Yazar: AYKUT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN BÜYÜKOKUROĞLU
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bellek = Memory ; Dantrolen = Dantrolene ; Depresyon = Depression ; Fareler = Mice ; Farmakoloji = Pharmacology ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Öğrenme = Learning

Özet:
AMAÇ: Dantrolen sodyum, riyanodin reseptörlerine bağlanan ve sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum salımını bloke eden doğrudan etkili iskelet kası gevşeticisidir. Malign hipertermi ve spastisite tedavisinde kullanılmaktadır. Santral sinir sistemi üzerine yan etkileri bilinmektedir ancak son dönemlerde Alzheimer gibi hastalıklarda kullanılabileceğine dair yayınlar mevcuttur. Biz bu çalışmamızla hali hazırda literatürde net olarak aydınlatılamamış olan dantrolen sodyumun depresyon, anksiyete, öğrenme ve bellek üzerine etkilerinin olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık.
YÖNTEM: Çalışma Sakarya Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu'nun 04/04/2018 tarihli onayı alındıktan sonra 25-35 gram ağırlığında 9 haftalık 220 adet erkek BALB/c cinsi fare kullanılarak gerçekleştirildi.  Davranış deneyleri SÜDETAM laboratuarında ve hergün aynı saatlerde (09:00-14.00) gerçekleştirildi. Tüm deney hayvanları sadece bir tedavi grubu için kullanıldı. Davranış deneyleri dört yöntem olarak planlandı: zorunlu yüzme testi, yülseltilmiş artı labirent testi, Morris su labirenti testi ve pasif sakınma testi olarak sırayla yapıldı. Tüm deney grupları n=10 olarak belirlendi ancak bu testlerden önce farelere lokomotor aktivite testi yapılarak lokomosyon aktiviteleri yeterli olmayan fareler deney dışı bırakıldı. Dantrolen sodyum 1,3 ve 9 mg/kg dozlarında olmak üzere 3 farklı dozda uygulandı.
BULGULAR: Dantrolen sodyum zorunlu yüzme testi sonucunda üç dozda da anlamlı antidepresan etki göstermedi. Yükseltilmiş artı labirent testinde ise üç dozda da anksiyolitik etki gösterdi. Pasif sakınma ve Morris su labirenti testleri sonuçlarında belleği kontrol grubuna göre arttırmamakla birlikte skopolamin ile bozulmuş belleği düzeltti.
SONUÇ: Bu çalışma ile dantrolen sodyumun lokomotor aktiviteyi bozmadan anksiyolitik etki oluşturduğunu ve bozulmuş belleği düzeltebileceğini tespit ettik. Bu etkilerin riyanodin reseptörlerinin blokajı, nöroprotektif ve sitoprotektif etkileri sayesinde olması muhtemeldir.

Abstract:
AIM: Dantrolene sodium is a direct-acting skeletal muscle relaxant that binds to ryanodine receptors and blocks calcium release from the sarcoplasmic reticulum. It is used in the treatment of malignant hyperthermia and spasticity. Side effects on the central nervous system are known, but there have been recent reports that they can be used in diseases such as Alzheimer's. In this study, we aimed to determine whether dantrolene sodium, which has not been clarified in the literature, has effects on depression, anxiety, learning and memory.
MATERIALS AND METHODS: After the approval of Sakarya University Animal Experiments Local Ethics Committee dated 04/04/2018, 220 male BALB/c mice weighing 25-35 grams were used for 9 weeks. Behavioral tests were performed in the SÜDETAM laboratory and at the same time every day (09:00-14.00). All experimental animals were used only for one treatment group. Behavioral experiments were planned as four methods: forced swimming test, elevated plus maze test, Morris water maze test and passive avoidance test. All experimental groups were determined as n=10, but before these tests, the mice were tested for locomotor activity and the mice whose locomotion activities were not sufficient were excluded from the experiment. Dantrolene sodium was administered in 3 different doses, 1,3 and 9 mg/kg.
RESULTS: Dantrolene sodium showed no significant antidepressive effect in all three doses as a result of the forced swimming test. The elevated plus maze test showed the anxiolytic effect at all three doses. The results of passive avoidance and Morris water maze tests did not increase the memory compared to the control group but corrected the memory disrupted with scopolamine.
CONCLUSION: In this study, we determined that dantrolene sodium had an anxiolytic effect without impairing locomotor activity and could reverse impaired memory. These effects are likely to be due to blockade of ryanodine receptors, neuroprotective and cytoprotective effects.