Hasta ve hasta yakınlarının gözüyle sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin değerlendirilmesi
The evaluation of violence against health workers from the patients' and their companions' point of view
Yazar: ALİDA ATAÇ GÜLER
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık personeli = Health personnel ; İşyeri = Work place ; Şiddet = Violence

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda hasta ve hasta yakınlarının gözüyle sağlık çalışanlarına karşı giderek artan şiddetin nedenlerini araştırmayı ve önerilerde bulunmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Polikliniğine 10 Ağustos 2017- 10 Eylül 2017 tarihleri arasında başvuran çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayan 301 kişiden oluşan hasta ve hasta yakını ile yüz yüze anket görüşmesi ile yapıldı. İstatiksel olarak elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerden sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Gruplu değişkenler arasındaki ilişki ki-kare ve Fisher's exact testleri ile analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
BULGULAR: Katılımcılarımızın yaş ortalaması 41,83±17,70 yıl olup %61,5'i kadın, %38,5'i erkek, %51,2'si üniversite mezunuydu.  Katılımcıların %46,8'i sinirini kontrol edemediğinde karşısındakine sözlü olarak bağırıp hakaret ettiğini, %14'ü; %92,9'u sözel olmak üzere, şimdiye kadar bir sağlık çalışanına şiddet uyguladığını ifade etti. Sağlık çalışanlarının ise bu olayların %83,7'sinde şikayetçi olmadığı, en çok tartışma yaşanılan bölümlerin %46,5 ile acil servisler ve %20,9 ile aile hekimliği birimleri olduğu ve en sık doktorlar ve hemşirelere şiddet uygulandığı, şiddetin en sık (%88,1) devlet hastanelerinde yaşandığı görüldü. Katılımcıların %89,7'si şiddet olaylarından sonra verilen cezaları yetersiz bulmaktaydı ancak %42,2'sinin şiddet uygulaması halinde alabileceği ceza ve yaptırımlar hakkında bilgisi yoktu. Katılımcıları bir sağlık kuruluşunda en çok kalabalık, muayene sırasının haksızca başkasına verilmesi ve muhatap alınmamak üzmekteydi. 
SONUÇ: Katılımcıların önemli bir kısmının hayatında şiddet yer tutmakta ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddet de ne yazık ki azımsanmayacak oranlardadır. En kötüsü de şiddet bir hak arama yolu olarak görülmekte ve bu olaylar sonrasında sağlık çalışanlarının ölümüne dahi kayıtsız kalınabilirken sağlık çalışanları ise çoğu zaman ne yazık ki şikayette bulunmamaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER: Hasta, işyeri, sağlık hizmeti, şiddet

Abstract:
AIM: In this study we aimed to inquire the causes of the increasing violence against health providers from patients or their companions' point of view and to make some suggestions. 
MATERIALS AND METHODS: Our study is performed with a questionnaire and carried out with 301 patients and companions who applied to The University of Health Sciences, Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital, Family Medicine outpatient clinics between 10 August 2017 and 10 September 2017 and who met the inclusion criteria. Obtained data are analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences). Descriptive data were evaluated using numbers, frequencies, percentages, means and standard deviations. The relation between grouped variables are analyzed with chi-square and Fisher's exact tests. P<0.05 is accepted as the value of statistical significance.
RESULTS: The mean age of our participants was 41,83±17,70 and 61.5% were female and 51.2% were graduated from a university.  46,8% of the participants expressed that they shout and insult in case of uncontrolled anger ,14% noted that they applied violence to health providers at least once and 92.9% of those were verbal abuse. Health providers did not lodge a complaint in 83,7% of these cases, most of the disputes happened in emergency and family medicine departments with rates of 46,5% and 20,9% respectively; doctors and nurses were the riskiest profession groups to face violence and most of the violence cases were in public hospitals (88.1%). For 89,7% of the participants, the punishments after violence cases were insufficient but 42.2% of them had no information about penalties and sanctions that may be imposed in case of violence. In a health institution, the participants were most commonly irritated from the crowd, the unfair jumping of the queue by others and not to be taken   into account by the staff.
CONCLUSION: Violence has a significant part in the lives the participants and the rate of violence against health professionals cannot be underestimated. The worst part is that violence is considered as a way of seeking justice and unfortunately after these cases people can remain indifferent even to the death of health providers. Most of the health care providers don't lodge a complaint after the case of violence.
KEYWORDS: Patient, workplace, health care, violence