Obez çocuk ve adolesanlarda serum D vitaminidüzeylerinin ve metabolik sendrom ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship  between serum vitamin D levels and metabolic syndrom in obese children and adolescents
Yazar: SEDA AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZEHRA AYCAN
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Giriş ve Amaç: Obezite ve D vitamini eksikliği birbirinden bağımsız olarak çağımızın en önemli halk sağlığı problemlerindendir. Günümüzde bir hormon olarak kabul edilen D vitamininin adipoz dokuda reseptörü olduğu ve depolandığı bilinmektedir. Çocukluk çağında obezite ile vitamin D ilişkisini inceleyen çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada obez çocuk ve adolesanlarda serum vitamin D düzeyleri ile metabolik sendrom (MetS) ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Olgular ve Method:Çalışmaya Dr.Sami Ulus Kadın Doğum,Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nden VKİ'i 95 persentil üzerinde olan yaşları 7-18 yıl arasında değişen 51 hasta ve benzer yaş ve cinsiyette 48 sağlıklı çocuk alındı.Ayrıca hem obezler hem de sağlıklı olgular aynı mevsimde toplandı ve böylece oluşabilecek mevsimsel fark ortadan kaldırılmış oldu. Olguların açlık -tokluk kan şekeri, açlık insülin düzeyleri çalışıldı ve insülin rezistansı  HOMA-IR (Homeostasis model assessment of insulin resistance)  formülü ile hesaplanarak cinsiyet  ve pubertal evreye göre hiperinsülinizm ve insülin rezistansı değerlendirildi. Tüm olguların serum 25 OHD ve 1,25 (OH)2 D, Ca, P,ALP, PTH düzeyleri çalışıldı. Serum 25 OHD düzeyi <15 ng/dl eksiklik, 15-20ng/dl yetersizlik,>20 ng/dl yeterli olarak değerlendirildi.Obez olgularda MetS için çocuklar için modifiye edilmiş IDF (Uluslararası Diyabet Federasyonu), NCEP ATP III (ABD National Cholesterol Education Programme–Adult Treatment Panel III) ve DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) kriterleri kullanıldı ve serum D vitamini düzeyleri ile MetS ilişkisi araştırıldı.
Bulgular: Obez olguların yaş ortalaması 12,4 ±2,7 yıl, kontrol grubunun 12,1 ±3,4 yıl olup benzerdi ve cinsiyet bakımından da anlamlı farklılık yoktu. Serum 25 OHD düzeyi obez olguların (n:51)  1'inde (%2) şiddetli eksik, 18'inde (%35,3) eksik, 12'sinde (%23,5) yetersiz, 20'sinde (%39,2) ise yeterli olarak bulundu. Obez hastaların serum 25 OHD düzeyi  18,2±6,2 ng/ml, 1,25(OH)2 D  28,9±11,7 pg/dl, kontrol grubununki  ise sırasıyla  25,6 ±5,9 ng/ml, 25,5  ± 9,3 pg/dl bulundu.Obez hastaların serum 25 OHD düzeyleri anlamlı düşük olmasına rağmen 1,25(OH)2 D  düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. 
ROC analizine  göre serum PTH düzeyini yükseltmeye başlayan değer dikkate alınarak bulunan serum 25 OHD cut off 15,8 ng/ml(sensitivite %72,5 spesifite %53,5). Spesifite ve sensitiviteyi yükseltmek için yapılan ileri analizlerle obezlerde serum 25 OHD için alınacak cut off düzeyi 13,6  ng/ml olduğunda sensitivite %81, spesifite ise % 72,5 bulundu ve bu eşik anlamlı kabul edildi.
Obezlerin MetS bakımından yapılan değerlendirmelerinde; IDF'ye göre %35,3, NCEP ATP III'e göre %70,6, DSÖ 'ye göre %29 hastada MetS tanısı konuldu.MetS olan ve olmayan olgularda vitamin D düzeyleri arasında anlamlı farklılık yoktu.
Sonuç: Bu çalışmada obez olgularda serum 25 OHD düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı  düşük bulunmasına rağmen, aktif D vitamini olan 1,25 (OH)2 D düzeyleri arasında fark saptanmadı.Bu bulgu yağda depolanan bir vitamin olan 25 OHD vitaminin obezlerde serumdan ölçülmesinin uygun olmayabileceğini düşündürdü.Obezlerde D vitamini düzeyinin belirlenmesinde farklı metadolojiler geliştirmeye ihtiyaç duyulduğu ve bu konuda çalışmalar yapılması gerektiği kanaatine varıldı. Ayrıca obezlerde serum 25 OHD yetersizlik tanımı için normal populasyondan daha düşük değerlerin kabul edilebileceği düşünüldü ve bizim çalışmamızda 25 OHD için cut-off 13,6 ng/ml bulundu.

Abstract:
Objective:Obesity and vitamin D deficiency  are become most important public health problems indepedently. Today, vitamin D is known as a hormon which has receptors and stored in adipose tissue. There are few studies about the relationship between obesity and vitamin D. In our study we aimed that the relationship between vitamin D levels and metabolic syndrome (MetS) in obese children and adolescents.
Patients and Methods: 51 obese children and adolescents who applied the Dr.Sami Ulus Dr.Sami Ulus Maternity and Children Health and Diseases Training and Research Hospital Children Endocrinology Departmant, joined the study. The body mass index were>95 percentile and their age range was 7-18 years. 48 healthy non-obese children and adolescents who have same age and sex, were enrolled.  Plasma fasting- postprandial blood glucose,fasting insülin were assesed and insulin  resistance was calculated using the HOMA-IR (Homeostasis model assessment of insulin resistance) formulation in obese children. Serum 25 OHD,1,25 (OH)2 D,Ca, P, ALP, PTH were measured in all participants. Vitamin D sufficiency, insufficiency and deficiency were defined as serum 25 OHD concentrations >20ng/ml,<20ng/ml, <15ng/ml , respectively. The International Diabetes Federation (IDF), NCEP ATP III (ABD National Cholesterol Education Programme–Adult Treatment Panel III), WHO (World Health Organization) criterias were used to describe MetS in obese children and serum 25 OHD concentration of relationship among MetS.
Results:The mean age of obese children was 12,4 ±2,7 years, children in contro group were 12,1 ±3,4 years old. The age and sex were similar in both groups. It was found that  1 of (%2) severe deficiency ,18 of (%35,3) deficiency, 12 of (%23,5) insufficiency, 20 of (%39,2) sufficiency in obese group. The serum concentration of 25 OHD was 18,2±6,2 ng/ml, 1,25 (OH)2 D was 28,9±11,7 pg/dl in obese group, and in control group 25,6 ±5,9 ng/ml, 25,5  ± 9,3 pg/dl, respectively.51 Obese children demonstrated significantly decreased 25 OHD levels compared to the 48 normal weight children, while the children did not differ in their 1,25 (OH)2 D concentrations. We found cut-off level for 25 OHD was 15,8ng/ml (spesifity %53,5, sensitivity %72,5) which started to PTH increased. And a new significiant  25 OHD cut-off level was found by ROC analysis, which was 13,6 ng/ml spesivity %72,5, sensitivity %81.
MetS prevalence was 35,% according to IDF critirea, 70,6% according to NCEP ATP III and 29% according to WHO criteria.There was no association between serum 25 OHD and MetS.
Conclusions:In this study  obese children demonstrated significantly decreased 25 OHD levels compared to the normal weight children, while the children did not differ in their 1,25 (OH)2 D concentrations.According to this finding we thought that ıt was not a suitable test to detecting the 25 OHD levels in serum for obese which was stored in adipose tissue.We decided to improve new methodologies for detecting 25 OHD levels and new more detailed studies were needed.On the other hand a new cutoff level can use for defining the deficiency of 25 OHD in obese.In our study we found that cut-off for 25 OHD was 13,6 ng/dl.