Suriyeli çocuklarda serum demir, B12 vitamini folat düzeyleri ve anemi ile ilişkileri
Serum iron, vitamin B12 folate levels and their relationships with anemia in syrian children
Yazar: PINAR YÜKKALDIRAN
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN KÖSE
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Folat = Folate ; Mülteciler = Refugees ; Serum = Serum ; Suriyeliler = Syrians ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Bu çalışmada; 0-18 yaş arası mülteci çocuklarda serum demir, B12 vitamini ve
folik asit düzeyleri, eksiklerinin sıklığı, nedenleri, tedavi öncesi ve sonrası klinik yansımalarının
araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 0-18 yaş arasında olup herhangi bir kronik hastalığı
bulunmayan mülteci çocuklar dahil edilmiştir. Bu hastaların; mevcut klinik durumlarına göre
ihtiyaç duyulanlarından ve anemi etiyolojisi açısından tetkik edilenlerinden serum demir, B12
vitamini ve folik asit düzeyleri Roche cobas 8000 cihazı ile çalışılmıştır. Çalışma grubunun
doğum yeri, ikamet yeri, kaç yıldır Türkiyede yaşadığı, ailenin geçim kaynağı, devlet desteği,
düzenli gelir, ev halkı sayısı, beslenme durumu, bilinen hastalık ve anemi ilacı kullanımı bilgileri
anket formu doldurularak alınmıştır.
Bulgular: Anemisi olan grubun yaş ortalamaları 37,50±39,21 ay, anemisi olmayan
grubun yaş ortalamaları ise 83,84±51,15 ay idi. Fe eksikliği olan hasta grubunun yaş ortalaması
31,50±24,59 ay, folat eksikliği olan hasta grubunun yaş ortalaması 30,50±32,96 ay ve B12
eksikliği olan anemik grubunun yaş ortalaması 49,21±54,86 ay idi. Anemisi olan gruplar arasında
yaş ortalamaları açısından anlamlı farklılık görülmedi. Ayrıca anemisi olan grubun cinsiyet
dağılımı 20 kadın (%50), 20 erkek (%50) hastadan oluşmaktaydı, Anemisi olmayan grup ise 11
kadın (%57,9), 8 erkek (%42,1) hastadan oluşmaktaydı. Anemisi olan ve olmayan gruplar arasında
cinsiyet dağılımı açısından anlamlı bir farklılık görülmedi. Anemisi olan hastaların %45'inde
demir eksikliği anemisi, %35'inda vitamin B12 eksikliği anemisi ve %20'sinde ise folat eksikliği
belirlendi. Araştırma grubumuzun içerisinde demir eksikliği erkeklerde (%66,7), folat ve vitamin
B12 eksikliği ise kızlarda daha sık görüldü (sırasıyla %75 ve %57.1). Araştırmadaki anemi
hastalarının ortalama demir seviyesi 50,13±93,34, vitamin B12 değeri ortalaması 290,56±149,89
ve folat ortalama değeri ise 10,62±5,80 olarak tespit edildi. Düzenli gelire ve geçim kaynağına
sahip olmayan ailelerde anemi sıklığının artığı ve bu grupta demir eksikliği anemisinin en sık
görülen anemi türü olduğu tespit edildi. Anemisi olan ve olmayan grupların Türkiye'de yaşadıkları
sürenin dağılımına göre 6 yıl ve üzeri Tükiyede yaşayan hastalarda anemi sıklığı azalmaktaydı ve
istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Anemi ile beslenme türleri arasında anlamlı farklılık
bulundu özellikle mama veya inek sütü ile beslenen çocuklarda anemi sıklığının daha fazla olduğu
ve bu beslenme alışkanlığı sonucunda en fazla görülen anemi türünün demir ve B12 eksikliği
anemisi olduğu tespit edildi. Anemisi olan grubun demir, vitamin B12, Hgb, Hct, Rbc, Mcv, Mch
Mchc, Rdw ve Ldh düzeyleri tedavi öncesine göre tedavi sonrasında anlamlı derecede yükselmişti.
Mülteci çocukların tedavi öncesindeki Mcv, Mch, Mchc, Rdw ve Plt değerleri; demir, folat ve
vitamin B12 değerlerleri açısından farklılaşmaktaydı.
Sonuç: Sonuç olarak gelişmekte olan ülkelerde yetersiz beslenme sorunu ile beraber
mülteci konumundaki çocuklarda anemi sıklığının artması nedeniyle bu çocukların temel besin
ürünlerine ulaşması için ailelerin düzenli bir gelir ya da yardıma sahip olmaları ve mülteci
çocukların anemi açısından düzenli tıbbi kontrol, takip ve tedavilerinin yapılması toplumsal açıdan
gerekli ve önemli görülmektedir.

Abstract:
Introduction: In this study, it is aimed to study the levels of serum, ferrum, vitamin B12
and folic acid in refugee children aged between 0 and 18. The study also seeks to analyse the
reasons for and frequency of their deficiency. In addition, clinical responses of these deficiencies
during pre- and post-treatment period are examined in the present study.
Materials and Methods: The study includes refugee children aged between 0-18, who
visited Department of Paediatrics at the Medical Faculty in Harran University for no apparent
chronic diseases. For those who need blood analysis due to their clinical findings and anaemia
aetiology; serum, ferrum, vitamin B12 and folic acid levels were analysed via Roche cobas 8000
device. A questionnaire was filled by the patients in the study group. This questionnaire included
several items such as birth place, abode, stay in Turkey, means of living for family, state aid,
regular income, members of household, nutrition, known diseases, and anaemia pills usage.
Findings: The average age of the group that had anaemia was 37,50±39,21 months while
the average age of the group that did not was 83,84±51,15 months. The average age of the patient
group that had Fe deficiency was 31,50±24,59 months. The average age of the patient group that
had folate deficiency was 30,50±32,96 months whereas the average age of the anaemia group that
had B12 deficiency was 49,21±54,86 months. As seen above, no statistically significant difference
was seen between groups that had anaemia regarding their ages. In addition, gender distribution
for the group that had anaemia were as follows: 20 girls (50%), 20 boys (50%). On the other hand,
the gender distribution for the group that did not have anaemia were as follows: 11 girls (57,9%),
8 boys (42,1%). Therefore, regarding the gender, no statistically significant difference was seen
between the group that had anaemia and the group that did not. In the patient group that had
anaemia, 45% of the patients were found to have ferrum deficiency while 35% of them were found
to have vitamin B12 deficiency and 20% were found to have folate deficiency. In our study group,
XI
it was found that ferrum deficiency was seen more in boys 66,7(%) whereas folate and vitamin
B12 deficiency was seen more in girls (75% and 57.1%, respectively). Average ferrum level of
anaemia patients in the study was found to be 50,13±93,34 ug/dL. Their average vitamin B12 level
was 290,56±149,89 ng/ml and average folate level was 10,62±5,80 ng/ml. In the present study, it
was also found that the incidence of anaemia increases in the families that did not have a regular
income nor a means of living. In addition, the most common anaemia in this group was
determined to be ferrum deficiency. When the time period that the groups stayed in Turkey was
examined, it was seen that the incidence of anaemia decreased in the patients that had lived six
years or more in Turkey, which demonstrates a statistically significant difference. On the other
hand, a statistically significant difference was found between anaemia and feeding. Particularly,
the incidence of anaemia was found to be higher in the children that were fed with infant formula
or cow's milk. Moreover, it was also seen that, due to this kind of feeding, children most
commonly had ferrum and B12 deficiencies. In the patient group that had anaemia, when
compared to pre-treatment period, ferrum, vitamin B12, Hgb, Hct, Rbc, Mcv, Mch Mchc, Rdw
and Ldh levels increased dramatically after the treatment. Related with ferrum, folate and vitamin
B12 levels; Mcv, Mch, Mchc, Rdw and Plt levels in refugee children varied in pre-treatment
period.
Results: In conclusion, it is found that since the incidence of anaemia increases in
developing countries due to malnutrition, families of refugee children must have a regular income
or state benefits so that these children could have access to basic nutrients. In addition, for the sake
of society, it is significant that these children be medically checked, traced and – when necessary –
treated if they are found to have anaemia.