Anter kültürü tekniği ile dihaploid nitelikli üç burun ve dolma tipli biber hatlarının geliştirilmesi
Development of dihaploid quality three nose and bell type pepper lines with anther culture technique
Yazar: ATİYE PÜREN CEYHAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü ve Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü Doku Kültürü Laboratuvarlarında yürütülmüştür.

Çalışmada biberde anter kültürü yoluyla haploid bitki elde edilmesinde genotip ve besin ortamlarında kullanılan antioksidanların etkisinin ortaya konması hedeflenmiştir. Bu kapsamda üç burun ve dolma biberlere ait 4 farklı çeşitte (Üç burun, Buket, B22 ve B23) haploid bitki elde edilmesindeki başarı oranını artırmaya yönelik farklı miktarlardaki çinko, salisilik asit ve C vitaminin besin ortamlarında kombinasyonlarının kullanılmasıyla anterlerden filamentlerin ayrılmasıyla anter dokusunda oluşacak olan oksidatif stres algısını önleyerek üç burun ve dolma biber tiplerindeki androgenesise etkisi incelenmiştir. Denemede toplanan tomurcuklar 24 saat 4oC'de soğuk uygulamasına tabi tutulduktan sonra, anterler besin ortamı olarak Murashige ve Skoog (1962) temel besin ortamının 7 farklı kombinasyonunda test edilmiştir. Kültüre alınan genotiplerde; her uygulama için dikilen anter sayısı, gelişen anter sayısı, embriyo sayısı, anormal embriyo sayısı, bitki sayısı ve tomurcuk başına embriyo oranlarının hesaplanması şeklinde değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçları çeşitler bazında değerlendirildiğinde her çeşitte (Buket çeşidi hariç) embriyo oluşumu gözlenmiştir. Besin ortamına ilave edilen antioksidan (Çinko, SA ve C vit.) bileşiklerinin embriyo oluşumu bakımından O6 (50 mg/l C vit.) B23 ve Üç burun genotiplerinde en yüksek sonuçları vermiş ve bu ortamı O4 (6.4 mg/l Zn), O5 (25 mg/l C vit.), O3 (1.4 mg/l Zn) besin ortamları izlemiştir. 

Çalışmada sadece MS temel besin ortamında 4 mg/l NAA + 0.5 mg/l BAP içeren kontrol ortamından elde edilen (Buket çeşidi hariç) embriyoların tamamı bitkiye dönüşmüştür. Genotipler açısından B23 çeşidi; Üç burun, B22 ve Buket çeşitlerinden daha başarılı sonuçlar vermiştir. Ploidi seviyesine ilişkin bulgular değerlendirildiğinde, B23 ve Üç burun çeşitlerinden elde edilen embriyolardan gelişen bitkilerin %43'ünün haploid kromozom yapısına sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
The research was carried out in Isparta University of Applied Sciences, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture and Akdeniz University, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture, Tissue Culture Laboratory.

In the study, it was studied to reveal the effect of antioxidants used in genotype and nutrient media in obtaining haploid plants through anther culture in pepper. In this context, the oxidative that will occur in the anther tissue by separating the filaments from the anthers by using combinations of different amounts of zinc, salicylic acid and vitamin C in nutrient media to increase the success rate of 4 different varieties (Three nose, Buket, B22 and B23) belonging to the stuffed peppers. By preventing the perception of stress, its effect on androgenesis in three nose and stuffed pepper types was investigated. After the buds collected in the experiment were subjected to cold application at 4oC for 24 hours, the anthers were tested in 7 different combinations of Murashige and Skoog (1962) basic nutrient medium. When the results of the study were evaluated on the basis of cultivars, embryo formation was observed in all cultivars (except Bouquet). In terms of embryo formation of antioxidant compounds (Zinc, SA and C vit.) Added to the nutrient medium, O6 (50 mg / l C vit.) Gave the highest results in B23 and Three nasal genotypes and this medium was O4 (6.4 mg / l Zn), O5 (25 mg / l C vit.), O3 (1.4 mg / l Zn) followed nutrient media.

In the study, all of the embryos (excluding the bouquet) obtained from the control medium containing only 4 mg / l NAA + 0.5 mg / l BAP in MS basic nutrient medium turned into a plant. In terms of genotypes, B23 varieties gave more successful results than Three nose, B22 and Buket varieties. When the findings related to the ploidy level were evaluated, it was determined that 43% of the plants developed from embryos obtained from B23 and Three nasal cultivars had haploid chromosome structure.