Kalp yetersizliği hastalarının hastalık algısının öz bakım ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of disease perception of heart failure patients on self-care and quality of life
Yazar: AYŞE AĞCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalık = Disease ; Hastalık algısı = Illness perception ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Özbakım = Self-care

Özet:
Anahtar Kelimeler: Kalp yetersizliği, hastalık algısı, öz bakım, yaşam kalitesi.
Bu araştırma, Dr. Siyami Ersek Göğüs ve Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde takip edilen kalp yetersizliği hastalarının hastalık algısının öz bakım ve
yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek ve aralarındaki ilişkileri ortaya koymak
amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı ve uygulandı.
Bu araştırmaya 254 hasta dahil edildi. Verileri toplamak için hasta bilgi formu, Hastalık
Algısı Ölçeği (HAÖ), Minnesota Kalp Yetmezliği ile Birlikte Yaşama Anketi (MKYYA)
ve 9 maddelik Avrupa Kalp Yetmezliği Özbakım Davranışları Ölçeği (ÖBÖ) kullanıldı.
Veriler SPSS Windows 22 programı ile analiz edildi.
Bu araştırmaya katılan bireylerin %79,9'u erkek, %20,1'i kadın iken yaş ortalamalarının
58,40±14,38 olduğu tespit edildi. Hastaların HAÖ alt boyut puan ortalamaları; hastalık
belirtileri (tipi-kimlik) alt boyutu 5,30±2,20, hastalık hakkındaki görüşler alt boyutuna ait
süre (akut /kronik) 19,28±3,13, sonuçlar 19,70±4,59, kişisel kontrol 17,44±4,11, tedavi
kontrolü 17,44±2,93, hastalığı anlayabilme 13,74±4,33, süre (döngüsel) 13,96±4,39,
duygusal temsiller 15,83±5,91 iken hastalık nedenleri alt boyutuna ait psikolojik atıflar
13,59±5,74, risk faktörleri 16,81±5,03, bağışıklık 6,50±3,18, kaza veya şans 3,79±1,88
olarak tespit edildi. MKYYA ölçeği puan ortalaması 41,16±21,54 iken, 9 maddelik
avrupa kalp yetmezliği özbakım davranışları ölçeği puan ortalaması 15,22±6,21 olarak
tespit edildi. HAÖ sonuçlar ile MKYYA fiziksel fonksiyon alt boyutları arasında anlamlı
ilişki olduğu tespit edildi (r=0,350, p<0,001). MKYYA fiziksel fonksiyon ile HAÖ süre
(döngüsel) pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (r=0,178, p=0,004). ÖBÖ
danışma davranışı alt boyut puanları ile HAÖ sonuçlar alt boyut puanları arasında pozitif
yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (r=0,256, p<0,001). Araştırmaya katılan
bireylerin ÖBÖ ölçek toplam puanları ile MKYYA ölçek toplam puanları arasında pozitif
yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (r=0,289, p<0,001).
Bu çalışmada, kalp yetersizliği tanısı olan hastalarda hastalık algısı arttıkça öz bakım ve
yaşam kalitesinde artış tespit edildi. Hastaların hastalık algılarını öz bakımlarını ve yaşam
kalitelerini arttırmak için planlı eğitimlerin ve danışmanlığın arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
Keywords: Heart failure, Disease Perception, Self-Care, Quality of Life
This research was planned and implemented as a descriptive study to determine the effect of disease perception on self-care and quality of life of heart failure patients and to reveal the relationships between them, followed at Doctor Siyami Ersek Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital.
This study was conducted with 254 patients. Patient Information Form, Illness Perception Scale (IPS), Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ), 9-item European Heart Failure Self-Care Behaviors Scale (EHFScB), were used to collect data. Data were analyzed with SPSS Windows 22 program.
In this study, 79.9% of the patients participating were male and 20.1% were female, the mean age of the patients was found to be 58.40±14.38 years. IPS sub-dimension mean scores of the patients; disease symptoms (type-identity) sub-dimension 5.30±2.20, timeline (acute / chronic), belonging to the opinions about the disease sub-dimension is 19.28±3.13, consequences '19.70±4.59, personal control 17.44±4.11, treatment control 17.44±2.93, understanding the disease 13.74±4.33, timeline (cyclical) 13.96±4.39, emotional representations 15.83±5.91, psychological causal attributions of the probable causes sub-dimension 13.59±5.74, risk factors 16.81±5.03, immunity 6.50±3.18, accident or injury were determined as 3.79±1.88. While MLHFQ scale mean score 41.16±21.54, the mean score of the 9-item EHFScB was determined as 15.22±6.21. A significant correlation was found between IPS results and physical function sub-dimensions of MLHFQ (r=0.350, p<0.001). It was determined that there was a significant positive correlation between MLHFQ physical function and IPS timeline (cyclical) (r=0.178, p=0.004). It was determined that there was a positive and significant correlation between the 9-item EHFScB counseling behavior sub-dimension scores and IPS results sub-dimension scores (r=0.256, p<0.001). It was determined that there was a statistically significant positive correlation between the total 9-item EHFScB scores of the individuals participating in the study and the MLHFQ scale total scores (r=0.289, p<0.001).
In this study, it was determined that as the perception of disease increased in patients with heart failure, there was an increase in self-care and quality of life. It is recommended to increase planned training and counseling in order to increase patient' perceptions of illness, self-care and quality of life.