Kafkas halk oyunları sporcularının psikolojik beceri ve kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examination of psychological skill and anxiety levels of caucasian folk dance athletes
Yazar: GÜRKAN ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞİRİN GÜLER
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Halk oyunları = Folk dances ; Kafkasya = Caucasus ; Psikolojik beceriler = Psychological skills ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın temel problemini Kafkas Halk Dansları Sporcularının psikolojik becerileri ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın alt problemlerini ise sporcuların çeşitli demografik değişkenleri ile psikolojik beceri ve kaygı düzeyleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığı oluşturmaktadır. Farklı bir alt problem olarak da bağımsız (psikolojik beceri) değişkenin bağımlı değişkeni (kaygı düzeyi) ne oranda açıkladığı ve aralarında ne türden bir ilişki olduğunu ortaya koyabilmek oluşturmaktadır. Çalışma nicel araştırma geleneği içinde yer alan ilişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Bu bağlamda Kafkas halk danslarını icra eden toplamda 282 sporcudan Likert tipi ölçekler ile veri elde edilmiştir. Araştırmada üç ölçek kullanılmıştır. Bunlardan birisi Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeği, diğeri ise Durumluk-Sürekli kaygı envanteridir. Araştırmanın verilerinin analizinde SPSS 25 programından yararlanılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan testler kullanılmıştır. 

		Araştırmanın öne çıkan bulgularına göre sporcuların psikolojik beceri düzeyi ortalamanın altındadır. Psikolojik beceride alt faktörler içinde en yüksek puan "Güven ve Başarı Motivasyonundadır. Psikolojik Beceri' de erkek sporcular, kadın sporculara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek ortalamaya sahiptir. Profesyonel sporcuların psikolojik beceri düzeyi amatörlere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksektir. Psikolojik beceride sporcuların yaş aralığına göre anlamlı fark yoktur. En yüksek psikolojik beceri 23-27 yaş aralığındaki sporculardadır. En düşük psikolojik beceri ise 15-18 yaş aralığındaki sporculardadır. Benzer şekilde, sporcuların gelir durumları ile psikolojik beceri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. En yüksek gelir grubunda olan sporcuların psikolojik becerileri diğer gelir gruplarına göre daha yüksektir. Ancak eğitim düzeyleri ile psikolojik beceri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Lisans mezunu sporcular en yüksek ortalamaya sahiptir. En düşük ortalama ise ilkokul mezunu sporculardadır. Sporcuların dansa başlama yaşı ile psikolojik becerinin genel toplamı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur ancak bazı alt boyutlarda anlamlı fark söz konusudur. 6-9 yaş arası dana başlayan sporcuların psikolojik becerileri daha geç yaşta dansa başlayanlara göre daha yüksektir. Sporcuların haftalık çalışma saati ile psikolojik becerinin genel toplamı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur ancak bazı alt boyutlarda anlamlı fark söz konusudur. En yüksek ortalama 4-8 saat çalışan sporculardadır. En düşük ortalama ise haftalık 9-13 saat çalışan dansçılardadır. Sporcuların ilgilendikleri farklı spor branşları ile psikolojik becerinin genel toplamı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. En yüksek psikolojik beceri puanı basketbol oynayanlarda iken en düşük puan ise futbol oynayanlardadır.

		Araştırmaya katılan sporcuların sürekli kaygı düzeyi durumluk kaygı düzeyinden daha yüksek çıkmıştır. Durumluk ve sürekli kaygı ölçeğinden alınan puanlar ile cinsiyetler arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak erkek sporcuların hem durumluk hem sürekli kaygı düzeyi kadınlara göre daha yüksektir. Lisanslı olarak halk oyunu oynama süreleri ile sporcuların durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasında da anlamlı fark yoktur. 1-2 yıldır lisanslı olanların durumluk kaygısı 3-4 yıldır lisanslı olanlara göre daha yüksektir. 3-4 yıldır lisanslı olarak halk oyunu oynayan sporcuların sürekli kaygı düzeyi 1-2 yıldır lisanslı şekilde oynayanlara göre daha yüksektir. Profesyonel dansçıların durumluk ve sürekli kaygısı amatörlere göre düşüktür. Yaş grupları ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı fark yoktur. En yüksek durumluk ve sürekli kaygı 19-22 yaş aralığında olan dansçılardadır. Dansçıların gelir düzeyi ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı fark yoktur. En yüksek durumluk kaygı ortalaması en yüksek gelir grubunda iken en düşük durumluk kaygı en düşük gelir grubundadır. Sürekli kaygı düzeyi de en yüksek gelir grubunda olan dansçılarda diğer gelir grubunda olan dansçılara göre daha yüksektir. 

		Araştırmaya katılan dansçıların eğitim düzeyi ile durumluk ve sürekli kaygı puanları arasında anlamlı fark yoktur. En yüksek durumluk kaygı ilkokul mezunu dansçılardadır. En yüksek sürekli kaygı da ilkokul mezunu dansçılardadır. Dansçıların dansa başlama yaşı ile durumluk kaygı düzeyleri arasında anlamlı fark vardır ve en yüksek durumluk kaygı 6-9 yaş aralığında dansa başlayan dansçılardadır. En düşük durumluk kaygı ise 15-18 yaş aralığında dansa başlayan sporculardadır. Sürekli kaygı ile dansa başlama yaşı arasında anlamlı fark yoktur. En düşük sürekli kaygı 6-9 yaş aralığında dansa başlayan sporculardadır. En düşük sürekli kaygı düzeyi ise 15-18 yaş aralığında dansa başlayan sporculardadır. Haftalık çalışma saati ile durumluk ve sürekli kaygı düzeyi arasında anlamlı fark yoktur. 1-3 saat haftalık çalışan dansçıların durumluk kaygı düzeyi en yüksektir. 9-13 saat arası çalışan dansçılarda ise sürekli kaygı en yüksektir. İlgilenilen spor branşı ile durumluk kaygı arasında anlamlı fark yoktur ancak sürekli kaygı arasında vardır. En yüksek kaygı voleybol oynayan dansçılarda en düşük sürekli kaygı ise futbol ile ilgilenenlerdedir. Korelasyon sonuçlarına göre eğitim düzeyi arttıkça psikolojik beceri düzeyi artmaktadır. Dansa başlama yaşı düştükçe psikolojik beceri düzeyi azalmaktadır. Yani aralarında ters korelasyon vardır. Psikolojik beceri ile durumluk kaygı arasında ise pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki vardır.

Abstract:
The main subject of this research is Circassian Folk Dances. Investigation of the relationship between dancers psychological skills and anxiety. The sub-topics of the study are whether there is a significant difference between the various demographic variables of the dancers and their psychological skills and anxiety levels. As a different sub-topic, to what extent the independent (psychological skill) variable explain the dependent variable (anxiety level), and what kind of relationship is constituted. The study was designed under the relational screening model included in the quantitative research tradition. In this context, data were obtained from a total of 282 dancers who performed Circassian folk dances with Likert-type scales. Three scales were used in the study. One of them is the Psychological Skills Assessment Scale of the dancers, and the other is the State-Trait Anxiety Inventory. SPSS 25 program was used in the analysis of the data of the study. Nonparametric tests were used because the data did not show normal distribution.

According to the prominent findings of the study, the psychological skill level of the dancers is below the average. Among the sub-factors in psychological skill, the highest score is in "Trust and Success Motivation". In Psychological Skills, male dancers have a statistically significantly higher average than female dancers. The psychological skill level of professional dancers is statistically significantly higher than amateur dancers. There is no significant difference in psychological skills according to the age of the dancers. The highest psychological skill is in dancers between the ages of 23-27. The lowest psychological skill is in dancers between the ages of 15-18. Similarly, there is no statistically significant difference between the income levels of the dancers and their psychological skill levels. The psychological skills of dancers in the highest income group are higher than other income groups. However, there is a statistically significant difference between education levels and psychological skills. Undergraduate dancers have the highest average. The lowest average is among primary school graduates. There is no statistically significant difference between the age at which the dancers started dancing and the general total of psychological skills, but there is a significant difference in some sub-dimensions. The psychological skills of dancers who start dancing between the ages of 6-9 are higher than those who start dancing at a later age. There is no statistically significant difference between the weekly dance rehearsal time of the dancers and the general total of psychological skills, but there is a significant difference in some sub-dimensions. The highest is in dancers who rehearse on average 4-8 hours. The lowest average is for dancers who rehearse 9-13 hours a week. There is no statistically significant difference between the different sports branches that the dancers do and the general total of psychological skills. While the highest psychological skill score is in basketball players, the lowest is in football players.

There is no significant difference between the time of performing folk dances with license and the level of situational and constant anxiety. The situational anxiety level of the ones who have been licensed for 1 or 2 years is higher than the ones who have been licensed for 3 or 4 years. The constant anxiety level of the ones with licensed for 3-4 years is higher than the ones licensed for 1-2 years. The situational and constant anxiety of the Professional dancers is lower than the amateur ones. There is not an important difference between the age groups and the anxiety levels. The dancers between the ages of 19 and 22 have the highest situational and constant anxiety level. There is not a significant difference between the dancers' income and constant anxiety level. While the highest level of situational anxiety is in the high-income group, the lowest one is in the low-income group. Also, the constant anxiety level is the highest in the dancers of the high-income group comparing to the other income groups.

There is not a significant distinction between the educational level and the anxiety level of the dancers who have attended the survey. The highest level of situational and constant anxiety is in the dancers who are primary school graduates. There is an important difference between the age they have started dancing and the level of situational anxiety. The dancers who have started dancing at the ages of 6-9 have the highest situational anxiety. The dancers who have started between the ages of 15-18 have the lowest constant anxiety level. There is no difference between situational anxiety and the age of starting.  The lowest level of constant anxiety is in the ones who have started at the ages 6 to 9, while the highest level is in the ones who have started between the ages 15-18. There is not a meaningful difference between the working hours per week and the level of anxiety. The dancers who work 1-3 hours per week have the highest level of situational anxiety while the ones who work 9-13 hours have the highest constant anxiety level. There is not any difference between the sports branch and the constant anxiety. However, there is a difference between the branch and the situational anxiety. The highest anxiety level is in the ones who play volleyball while the lowest anxiety is in the ones who play football. According to the correlation ratio, the higher the educational level gets the higher the psychological ability level gets. When the starting age goes lower, the psychological ability level gets lower too. In other words, there is an inverse correlation between the starting age and the level of psychological ability. There is a positive and less important difference between psychological ability and situational anxiety.