Şefkat korkusu, öz-anlayış ve psikolojik dayanıklılık: Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynleri üzerine bir araştırma
Fears of compassion, self-compassion and psychological resilience: A Research on parents of cildren continuing preschool education
Yazar: FERAH MERİÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Şefkat = Compassion

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerinin şefkat korkusu, öz-anlayış ve psikolojik dayanıklılıklarının demografik niteliklerine (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi,  sosyoekonomik düzeyi, çalışıp çalışmamalarına) göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve şefkat korkusu, öz-anlayış ve psikolojik dayanıklılık arasında ilişki olup olmadığı da incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 190'ı kadın ve 80'i erkek olmak üzere toplam 270 ebeveyn oluşturmuştur. Katılımcılara, araştırmacı tarafından hazırlanan ve cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, sosyoekonomik düzey ve çalışıp çalışmama durumunun  sorulduğu Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Ayrıca, Necef ve Deniz (2018) tarafından 681 kişinin katılımı ile geçerliği ve güvenirliği yapılan Şefkat Korkusu Ölçeği, Deniz ve arkadaşları (2008) tarafından Türkçe adaptasyonu yapılan Öz-Anlayış Ölçeği ve Basım ve Çetin (2011) tarafından Türkçe adaptasyonu yapılan Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; şefkat korkusunun cinsiyet, yaş, çalışıp çalışmama durumu ile, öz-anlayışın cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyoekonomik düzey ile, psikolojik dayanıklılığın cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, sosyoekonomik düzey, çalışıp çalışmama durumu ile anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Şefkat korkusunun başkalarına şefkat gösterme ile kendine şefkat ve anlayış gösterme alt boyutlarının eğitim düzeyi ile anlamlı olarak farklılaşmadığı ancak eğitim düzeyi ortaöğretim olan ebeveynlerin başkalarından gelen şefkate karşılık verme  puan ortalamalarının diğer ebeveynlere göre anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Şefkat korkusunun başkalarından gelen şefkate karşılık verme ve kendine şefkat ve anlayış gösterme alt boyutlarının sosyoekonomik düzey ile anlamlı olarak farklılaşmadığı ancak orta sosyoekonomik düzeye sahip olan ebeveynlerin başkalarına şefkat gösterme puan ortalamalarının diğer ebeveynlere göre anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öz-anlayışın yaş ile anlamlı olarak farklılaştığı, yaşı 31-40 arasında olan ebeveynlerin öz-anlayış puan ortalamalarının; yaşı 21-30 arasında olan ebeveylerin puan ortalamalarından anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öz-anlayışın çalışıp çalışmama durumu ile anlamlı olarak farklılaştığı, çalışan ebeveynlerin öz-anlayış puan ortalamalarının; çalışmayan ebeveylerin öz-anlayış puan ortalamalarından anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ebeveylerin şefkat korkusu düzeylerinin öz-anlayış düzeyleri ile istatistiksel açıdan negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin şefkat korkusunun alt boyutlarından başkalarından gelen şefkate karşılık verme ve kendine şefkat ve anlayış gösterme düzeyleri ile istatistiksel açıdan negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu, başkalarına şefkat gösterme düzeyleri ile de istatistiksel açıdan anlamlı ilişkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.                                                              
Anahtar Kelimeler: Şefkat korkusu, Öz-anlayış, Psikolojik Dayanıklılık

Abstract:
In this study, it was examined whether the fears of compassion, self-compassion and psychological resilience of the parents whose children continue preschool education differed according to their demographic characteristics (sex, age, level of education, socioeconomic status, working status) and whether there was a relationship between fears of compassion, self-compassion and psychological resilience. The study was carried out in accordance with the descriptive and relational screening model as one of the quantitative research methods. The study participants in this study consisted of a total of 270 parents, 190 females and 80 males. The participants were given Personal Information Form prepared by the researcher in which their sex, age, level of educational, socioeconomic status and working status were assessed. In addition, Fears of Compassion Scale of which validation and reliability study was conducted by Necef and Deniz (2018) with 681 participants, Self-Compassion Scale that was adapted to Turkish by Deniz et al. (2008) and Resilience Scale for Adults of which Turkish adaptation was performed by Basım and Çetin (2011) were applied to the participants. According to the research results, it was determined that there was no significant difference between fears of compassion and sex, age, working status, between self-compassion and sex, level of education, socioeconomic status, and between psychological resilience and sex, age, level of education, socioeconomic status, working status. It was found that the subscales of fears of compassion, expressing compassion for others, and having self-compassion and self-kindness, did not differ significantly from level of education, but the mean scores of the parents with secondary education in responding to compassion from others were significantly higher than the other parents. It was also established that no significant difference between the subscales of fears of compassion, responding to compassion from others and having self-compassion and self-kindness, and the socioeconomic status exists, but the mean scores of the parents with middle socioeconomic status in expressing compassion for others were significantly higher than the other parents. It was determined that self-compassion differed significantly from age and that the self-compassion mean scores of the parents aged 31-40 were significantly higher than the score averages of parents aged 21-30. It was identified that there was a significant difference between self-compassion and working status, and self-compassion mean scores of working parents were significantly higher than the score averages of non-working parents. It was also concluded that there was a statistically significant negative correlation between parents' fears of compassion levels and levels of self-compassion. It was established that there was a statistically significant negative correlation between the psychological resilience levels of the parents and the fears of compassion subscale levels of responding to compassion from others and having self-compassion and self-kindness. There was no statistically significant correlation between the psychological resilience levels of the parents and level of expressing compassion for others.                                 
Key Words: Fears of compassion, Self-compassion, Psychological resilience