İnfraklaviküler blok uygulamasında adjuvan olarak kullanılan deksametazon ve magnezyum sülfatın etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of dexamethasone and magnesium sulfate used as adjuvant in infraklavicular block
Yazar: MÜNEVVER GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI YUSUF GÜNEŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Brakiyal pleksus = Brachial plexus ; Bupivakain = Bupivacaine ; Deksametazon = Dexamethasone ; Klavikula = Clavicle ; Magnezyum sülfat = Magnesium sulfate ; Nöromusküler blokaj = Neuromuscular blockade ; Sinir blokajı = Nerve block

Özet:
Deksametazon ve magnezyum sülfat periferik sinir bloklarında 
blok ve analjezi süresini uzatarak blok kalitesini arttırdığı bilinen iki adjuvandır. 
Çalışmamızda infraklaviküler brakiyal pleksus bloğunda yalnızca bupivakain 
kullanılan, bupivakaine adjuvan olarak 4 mg deksametazon kullanılan ve 
bupivakaine adjuvan olarak 150 mg magnezyum sülfat kullanılan hastaları; blok 
başlangıcı, blok süresi, analjezi süresi ve analjezik tüketimi açısından 
karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma infraklaviküler brakiyal pleksus bloğu altında üst 
ekstremite cerrahisi geçiren 90 hasta üzerinde yapıldı. Çalışmaya dahil edilen 90 
hasta 30'ar kişilik 3 gruba kapalı zarf yöntemi ile randomize edildi. 30 kişi Grup 
B'ye, 30 kişi Grup B+D'ye ve 30 kişi Grup B+M'ye dahil edildi. Çalışma çift kör 
olarak başlatıldı. Hastalar kullanılan lokal anesteziğe göre grup B (30 hasta, 20 cc 
%0.5 bupivakain + 5 cc %0.9 NaCl), grup B+D (30 hasta, 20 cc %0.5 bupivakain 
+ 4 mg deksametazon + 4 cc %0.9 NaCl), grup B+M (30 hasta, 20 cc %0.5 
bupivakain + 150 mg magnezyum sülfat + 4 cc %0.9 NaCl) olarak üçe ayrıldı. 
Hastaların duyusal ve motor blok başlama zamanı, peroperatif hemodinamik 
parametreleri, ek sedasyon ihtiyacı, postoperatif blok süresi, analjezi süresi,
postoperatif opioid ve NSAID tüketimi, varsa bulantı – kusma gibi yan etkiler ve
hematom, horner sendromu, sinir hasarı, pnömotoraks, frenik sinir paralizisi gibi 
komplikasyonlar kaydedildi.
Bulgular: Hastaların verileri incelendiğinde gruplar arasında demografik 
özellikler, hemodinamik parametreler, bulantı - kusma ve komplikasyon açısından 
fark saptanmadı. Deksametazon grubunda magnezyum grubuna göre postoperatif 
motor ve duyusal blok süresi ile analjezi süresinin daha uzun, 24. saat VAS skoru 
9
ve postoperatif NSAID tüketiminin daha düşük olduğu bulundu. Deksametazon 
grubunda opioid tüketimi magnezyum grubuna göre daha düşük saptansa da 
istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.
Sonuç: İnfraklaviküler brakiyal pleksus bloklarında bupivakaine perinöral 
olarak eklenen 4 mg deksametazonun 150 mg magnezyum sülfata göre motor blok, 
duyusal blok ve analjezi süresini uzattığını, postoperatif analjezik tüketimini 
azalttığını ve 24. saat VAS skorlarını düşürdüğünü bulduk. Literatürdeki benzer 
çalışmalarda kullanılan adjuvan dozlarından daha düşük dozlar kullandığımız halde
benzer sonuçlar elde ettik. Kullanmış olduğumuz dozlarda hasta gruplarımızda 
deksametazona veya magnezyum sülfata bağlı herhangi bir komplikasyon ve yan 
etki gözlenmeyip hemodinamik parametreler üzerine bir etkilerinin olmadığını 
saptadık.

Abstract:
Dexamethasone and Magnesium sulfate are two adjuvants known to 
increase block quality by prolonging the duration of block and analgesia in peripheral 
nerve blocks. In our study, the patients who were used only bupivacaine in infraclavicular 
brachial plexus block, 4 mg dexamethasone was used as an adjuvant to bupivacaine, and 
150 mg magnesium sulfate was used as an adjuvant to bupivacaine; We aimed to compare 
the onset of block, duration of block, duration of analgesia and consumption of analgesics.
Materials and Methods: This study was performed on 90 patients who 
underwent upper extremity surgery under infraclavicular brachial plexus block. 90 
patients included in the study were randomized into 3 groups of 30 people using the closed 
envelope method. 30 persons were included in Group B, 30 persons in Group B+D and
30 persons in Group B+M. The study was initiated as double-blind. According to the local 
anesthetic used, the patients were divided into three groups as group B (30 patients, 20 cc 
0.5% bupivacaine + 5 cc 0.9% NaCl), group B+D (30 patients, 20 cc 0.5% bupivacaine 
+ 4 mg dexamethasone + 4 cc 0.9% NaCl), group B+M (30 patients, 20 cc 0.5% 
bupivacaine + 150 mg magnesium sulfate + 4 cc 0.9% NaCl). Sensory and motor block 
onset time, peroperative hemodynamic parameters, additional sedation need, block 
duration, analgesia duration, postoperative opioid and NSAID consumption, side effects, 
and complications were recorded.
Results: When the data of the patients were examined, no difference was found 
between the groups in terms of demographic characteristics, hemodynamic parameters, 
nausea-vomiting and complications. It was found that postoperative motor and sensory 
block time and analgesia duration were longer, 24th hour VAS score and postoperative 
NSAID consumption were lower in the dexamethasone group compared to the 
11
magnesium group. Although opioid consumption was found to be lower in the 
dexamethasone group than in the magnesium group, it was not statistically significant.
Conclusion: We found that 4 mg of dexamethasone added perineurally to 
bupivacaine in infraclavicular brachial plexus blocks prolonged the motor and sensory 
block time and analgesia duration, reduces postoperative analgesic consumption and 
reduces 24th hour VAS scores compared to 150 mg of magnesium sulfate. Although we 
used lower doses than the adjuvant doses used in similar studies in the literature, we 
obtained similar results We did not observe any complications or side effects related to 
dexamethasone or magnesium sulfate in our patient groups at the doses we used, and we 
found that they had no effect on hemodynamic parameters.