Yargıtay kararları ışığında yabancı velayet kararlarının Türkiye'de tenfizi
Enforcement of custody related foreign judgments under the light of the decisions of court of appeal
Yazar: DERYA APAYDIN
Danışman: PROF. DR. NURAY EKŞİ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tenfiz = Enforcement ; Vesayet = Guardianship ; Yabancı mahkemeler = Foreign judgments ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions

Özet:
Yabancı mahkemeler tarafından verilmiş olan velayete ilişkin kararların Türkiye'de sonuç doğurabilmesi için bu kararların Türk mahkemeleri tarafından tenfiz edilmeleri gerekmektedir. Milletlerarası sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu kararların tenfizi MÖHUK'da öngörülen belirli şartların var olmasına tabidir. 
MÖHUK'da yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için öngörülen bazı şartlar velayet kararları bakımından ayrı bir önem arz etmektedir. Şöyle ki, velayet kararlarında çocuğun üstün yararının korunması ilkesi kabul edilmiştir. Çocuğun üstün yararının korunması amacıyla, velayete ilişkin kararların sonradan değişen durumlar sebebiyle yeniden düzenlenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle velayete ilişkin mahkeme kararlarının kesin hüküm etkisi diğer mahkeme kararlarına nazaran daha farklıdır. Ancak velayet kararlarının kendine özgü olan bu kesinleşme niteliği tenfiz edilmelerine engel değildir. 
Diğer yandan, çocuğun üstün yararının dikkate alınması ilkesi nedeniyle velayet kararlarının tenfizinde kamu düzenine uygunluk denetiminde bazı problemlerle karşılaşılmaktadır. Nitekim, çocuğun üstün menfaatinin korunduğunun tespit edilebilmesi için yapılacak denetim kararın incelenmesini gerektirme, ancak revizyon yasağı ilkesi bu incelemenin yapılmasını güçleştirmektedir. Türk hukukunda düzenlenen velayete ilişkin hükümlerin, diğer ülkelerin hukuki düzenlemelerinde yer alan hükümlerden farklılık göstermesi de bu ilamların tenfizinde kamu düzeni müdahalesinin gerekip gerekmeyeceği sorununu ortaya çıkarmaktadır. 
Çalışmamızda, öncelikle Türk hukukunda velayet müessesine hâkim olan temel prensipler ve bu konuyu düzenleyen milli ve milletlerarası düzenlemelere değinilmiş; ayrıca yabancı devlet mahkemelerinden verilmiş olan velayet kurumuna ilişkin ilamların Türkiye'de tenfiz edilebilmeleri için gerekli olan ön şartlar ve esasa ilişkin koşullar ayrıntılı bir şekilde incelenerek bu ilamların Türkiye'de doğuracağı sonuçlar ortaya konulmuştur.
Bu bağlamda, velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tenfizinde uygulamada karşılaşılan problemler Yargıtay kararları örnek gösterilerek açıklanmış ve bunların çözülmesi amacıyla öneri ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. 
Bu çalışma ile yabancı mahkemelerden verilmiş olan velayet kararlarının tenfizi davalarında, kamu düzenine uygunluk şartı nedeniyle uygulamada karşılaşılan sorunların çözülmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
The custody related judgments rendered by foreign courts shall be required to be enforced by Turkish courts in order to be effective in Turkey. Reserving the provision of the international conventions, the enforcement of such judgments subject to certain conditions stipulated in IPPL. 
Certain conditions stipulated for enforcement of foreign judgments in IPPL have importance for the custody judgments. The protection of the best interest of the child is acknowledged in the custody related judgments. The judgments relating to custody are subjected to be regulated in future due to the change in circumstances for the protection of the best interest of the child. Therefore, the res judicata effect of custody judgments is different from the other judgments. However, the distinctive character of res judicata in custody judgments shall not prevent such judgments to be enforced. 
Furthermore, there are certain problems faced with conformity of public order in the enforcement of the custody judgments due to taking into consideration of the principle of the best interest of the child. Hence, the review to be made in order to determine whether the best interest of the child is protected, shall require the review of the judgment; however, the principle of revision au fond prevents the performing of this review. The difference between the provisions relating to custody which are regulated in Turkish law and the provisions stipulated in the legal regulations of the other states also causes the problem of whether the intervention of public order is required in the enforcement of such judgments. 
In our study, the fundamental principles of legal custody in Turkish law and the relevant national and international regulations are primarily reviewed; furthermore, the consequences of custody related foreign judgments are set forth by elaborating the pre-conditions and substantive conditions which are required for the enforcement of these judgments in Turkey. 
With this regard, the problems faced with enforcing the custody related foreign judgments are explained by exemplifying the decisions of Court of Appeal and it is provided suggestions and evaluations for the purpose of resolving the same.
With this study, it is aimed to resolve the problems which are faced in practice due to the conformity to the public order in the enforcement of the foreign judgments related to the custody.