Ortaöğretimde virüs konusunun program, öğretmen ve öğrenci açısından incelenmesi
Investigation of virus topic im secondary education in terms of curriculum, teachers and student
Yazar: SEMA TAKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAÇ YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Ders programları = Curriculum ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Virüsler = Viruses

Özet:
Gelişen teknoloji ve bilime paralel olarak bireylerin ihtiyaçlarının karşılanması ve toplumsal hedeflere ulaşılmasını amaçlayan eğitimin bunu gerçekleştirebilmesi nitelikli eğitim programlarıyla mümkün olabilecektir. Eğitimin etkili olabilmesi ve amaçlarının yüksek düzeyde gerçekleştirebilmesinin öğretmenler, öğrenciler ve mevcut öğretim programları arasındaki uyumla olabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmada ortaöğretimde virüs konusunun öğretim programlarındaki yeri ve biyoloji öğretmenleri ile ortaöğretim öğrencileri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda virüs konusunun yer aldığı ortaöğretim biyoloji ve sağlık bilgisi dersi öğretim programlarında yer alan virüs konusu sınıf düzeyi, içerik ve kazanımlar açısından değerlendirilmiştir. Programların uygulayıcıları olan biyoloji öğretmenlerinin ve farklı sınıf düzeylerinde biyoloji ve sağlık bilgisi öğretim programları ile öğrenim gören öğrencilerin virüsler konusundaki görüşleri ele alınarak virüs konusunun değerlendirilmesine ilişkin bilgi edinilmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntem araştırmaları, sosyal bilimlerden özellikle eğitim bilimlerinde disiplinler arası araştırmaların gerçekleşmesi ile araştırılan olayın çeşitli yönlerini açığa kavuşturmaya yardımcı olmaktadır. Bu araştırmanın evrenini nicel yöntem için Ankara İlindeki merkez ilçelerdeki resmi Anadolu Liseleri'nin 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenime devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Nitel veriler için ise çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma örneklemi, evrenden basit seçkisiz örnekleme (random) yöntemi ile seçilen okullardan elde edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini Ankara ilinin merkez ilçelerindeki resmi Anadolu Liseleri'nin 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenime devam eden ve evreni temsil eden 670 öğrenci oluşturmaktadır. Nitel veriler için çalışma grubunu ise amaçlı örnekleme ile maksimum çeşitlilik yöntemine göre oluşturulan nicel veri toplamak amacıyla gidilen ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 26 biyoloji öğretmeni ve nicel veri uygulanan öğrencilerden 51 tanesi oluşturmaktadır. Araştırmada doküman olarak, virüs konusunun ortaöğretim programındaki yerinin incelendiği veri kaynakları olan Biyoloji ve Sağlık Bilgisi Öğretim Programları kullanılmaktadır. Nicel veri toplama aracı, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ''Virüslerle İlgili Görüşler Anketi''dir. Nitel veri toplama aracı olarak ise ''Virüsler Konusuna İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu'' kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre ortaöğretim biyoloji ve sağlık bilgisi dersi öğretim programlarında virüslere ilişkin kazanım sayısının ve ayrılan sürenin yetersiz olduğu, genelde virüsler konusunun dönem sonuna tekabül etmesinin konunun öğrenilmesinde dezavantajlı durumlar yarattığı ortaya çıkmaktadır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin virüslerin öğrenilmesine ilişkin verdikleri önem ''günlük hayat ile konunun ilişkilendirilmesi'' bağlamında paralellik göstermektedir. Bunun yanı sıra öğrenciler daha çok öğretmenin alan yeterliliği sayesinde virüslerin etkili bir şekilde öğrenileceğini ileri sürse de, öğretmenler konuya ilişkin görsel materyaller ile konunun daha etkili öğrenilebileceğini düşünmektedirler.

Abstract:
In parallel with developing technology and science, the education, whose aims are meeting the needs of individuals and achieving social goals, will be possible with qualified training programs. It is considered that education can be effective and high level objectives can be achieved by the harmony between teachers, students and current teaching programs. In this study, it is aimed to examine the place of subject ''virus''in education programs and to find out its convenience for biology teachers and secondary students in high school education. In this context, the subject of virüs in biology and health education curriculum of secondary education, which includes the virus subject is evaluated in terms of class level, content and gains. The data is collected through the opinions of the programs and that of students who study virus subject in biology and health education lessons at different grade levels. In this study mixed method is used. Mixed method research helps to clarify the various aspects of the phenomenon explored through interdisciplinary research in social sciences, especially in educational sciences. The target population of the quantitative research includes 9th, 10th , 11th and 12th grade Anatolian High School students from Central District of Ankara. For gathering qualitative data, a study group was formed. The research sample was derived from some schools that had been randomly selected from the target population. Therefore, the sample of the research consists of 9th, 10th , 11th and 12th grade Public Anatolian High School students from Central District of Ankara. While the study group comprises of some biology teachers (26) and students (51) from those schools visited in order to collect quantitative data for purposive sampling using maximum diversity method. The documentation used are Biology and Health Education subjects syllabuses that are the sources in which 'the viruses' topic was studied. The quantitative data collection tool is a questionnaire developed by the researches and called 'Views on Viruses'. However, for qualitative data collection, a semi-structured questionnaire, 'a semi-structured interview form about viruses' were used. According to the results obtained in the study, the number of gains and the time allocated for viruses in the secondary school biology and health sciences curriculum is insufficient, and it is seen that the fact that the viruses subject corresponds to the end of the semester creates disadvantages in learning the subject. Explain the content of the subject and the daily life according to the importance given by students and teachers in situations where viruses are learned. In addition to this, although the students suggested that viruses can be learned effectively thanks to the teacher's field competence, the teachers think that the subject can be learned more effectively with visual materials.