Bilişsel terapi ve dinî başaçıkma
Cognitive therapy and religious coping
Yazar: SEDA MUZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDÜLKERİM BAHADIR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bilişsel Terapi 1970'li yıllarda ortaya çıkmıştır. Aaron T. Beck ve Albert Ellis tarafından geliştirilen Bilişsel Terapi'ye göre kişileri rahatsız eden sıkıntılar, doğrudan olayın kendisinden kaynaklanmamaktadır. Bu rahatsızlıklar, daha ziyade insanların olayları algılayışı ve anlamlandırışlarından kaynaklanmaktadır. Buna göre psikolojik rahatsızlıkların temel nedeni, düşünce hatalarıdır. İnsanlar, olayları algılarken, zihindeki bilişsel yapıları kullanırlar. Bu zihinsel yapılar, ?şema? olarak isimlendirilmektedir.Zihinde var olan bilişsel yapıların birçok kaynağı vardır. Bunlardan birisi de dindir. Din, insanların olayları algılayışlarında ve anlamlandırmalarında en büyük etkendir. Buna göre din, bilişsel bir şema olarak kullanıldığında, insanlar; psikolojik rahatsızlıklar, trajik olaylar ve hatta fiziksel hastalıklarla daha etkin bir şekilde başaçıkabileceklerdir. Başaçıkma, stresli olayların üstesinden gelmeye yönelik, bedensel, bilişsel ve duygusal anlamda çaba göstermektir. Dinî başaçıkma ise, stresli durumların çözümünde, dinî unsurlardan ve maneviyattan destek almaktır. Tanrı tasavvuru ve ahlakî değerler, dinin en önemli unsurlarıdır. Bilişsel şemalarında her şeye gücü yeten, yarattıklarını seven, zor durumlarda insanlara yardım eden bir Tanrı tasavvuru ve ahlakî değerleri olan insanlar, trajik olaylarla daha etkin ve çabuk başaçıkabileceklerdir.Bu çalışma, birinci bölümde Bilişsel Terapi'yi tanıtarak, ikinci bölümde de, dinin bilişsel bir şema olarak kullanılmasının, başaçıkma sürecine etkilerini anlatmayı amaçlayan, teorik bir araştırmadır.

Abstract:
Cognitive Therapy was emerged in 1970s. According to the Cognitive Therapy developed by Aaron T. Beck and Albert Ellis, problems generally disturbing the individuals arise directly from the event itself. These problems, root in the individuals perception of the events and their making sense of these events. In accordance with this, the reason of psychological problems is thinking mistakes. Individuals use the cognitive structures while perceiving events. These cognitive structure are called ?schema?.Cognitive sturucture formed in the mind has many sources. One these sources is religion. Religion is the biggest factor of the individuals perceiving and making sense of the events. According to this, when religion is used as a cognitive schema, individuals will be able to cope with psychological problems, tragic events and even physical illness more affectively. Coping is making physical, cognitive and emotional effort of coping with the stressful events. Religious coping is getting help religious elements and spirituality for the solution of stressful events. The concept of God and moral values are the most important elements of religion. Individuals who utilize a concept of almighty, loving and helping God and moral values will be able to cope with tragic events more quickly and more affectively.This study is a theoretical research, which introduces Cognitive Therapy in the first chapter and intends to explain the effects of using religion as a cognitive schema on the coping process in the second chapter.