Afyon-İscehisar volkanik kayaçlarının sırlanabilirliğinin ve sır malzemesinin araştırılması
Investigation of glazability of Afyon-Iscehisar volcanic rocks and glaze materials
Yazar: GENCAY SARIIŞIK
Danışman: PROF. DR. M. KEMAL GÖKAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Andezitler = Andesites ; Bor mineralleri = Boron minerals ; Bozulma = Degradation ; Dekor = Decor ; Doğal taşlar = Natural stones ; Serigrafi = Serigraphy ; Sırlama = Glazing ; Türk standartları = Turkish standards ; Volkanik kayaçlar = Volcanic rocks

Özet:
Çalışmada, volkanik doğal taş hammaddelerinden katma değeri yüksek yeni bir ürün olan volkanik doğal taş seramiği olarak adlandırılan ürünün üretilmesi, sır ve dekor teknikleri uygulanarak bu malzemenin iç ve dış mekânlarda sanatsal, dekoratif özelliklere sahip ürün olarak kullanılması, standartlarının daha da geliştirilmesi ve iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Volkanik kayaçlardan elde edilen plakaların 800 ºC-1160 ºC arasında artistik sırlarla kaplanması ve hazırlanan farklı sır içerikleriyle (reçeteleriyle) uyumunun gözlenmesi bu çalışmanın ana unsurlarındandır. Sır altı ve sır üstü dekor teknikleri ile farklı yüzey görünümleri kazandırılan volkanik doğal taşların iç ve dış mekânlarda kullanılabilirliği araştırılarak malzemenin endüstriyel ve sanatsal alandaki mühendislik özellikleri standartlara göre test edilmiş ve ?volkanik doğal taş seramiği? olarak yeni bir ürün ortaya konulmuştur. Bu çalışmada, Afyon-İscehisar (Karakaya) yöresi volkanik kayaçların ısıl işlem öncesi ve sonrası kimyasal, mineralojik ve petrografik, fiziksel ve mekanik özellikler, XRD, SEM, Dilatometre, DTA-TG, Isı Mikroskobu, Çevre Etkileşim analizleri belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre andezit örnekleri sanidin, mika ve piroksen mineralerinden oluşmaktadır. Isı mikroskobu ölçümlerine göre maksimum seviyede sinterleşmenin gerçekleştiği sıcaklık 1138 ºC'dir.Nihai ürün haline getirilen sırlı ve dekorlu volkanik doğal taş seramiğinin TS EN ISO 10545 standartlarına göre analizleri yapılmıştır. TS EN 14411 standardına göre yapılan sınıflandırmada, yeni ürün olan sırlı volkanik doğal taş seramiğinin iç ve dış mekânlarda yer karosu, duvar karosu olarak kullanım özellikleri belirlenmiştir. Bu sınıflandırma ve malzemede yapılan testlerin sonuçlarına göre yeni ürün olan doğal taş seramiğinin, iç mekânlarda yer ve duvar karosu olarak endüstriyel kullanılabilirliği ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to produce a new product called as ?volcanic natural stone ceramic?. It is basically a ceramic covered natural stone plate. Glaze processes introducing in this research add high rank value to natural volcanic rocks by supplying new market options at indoor and outdoor ceramic applications. By using ceramic glazing and decor techniques it has been aimed to improve engineering properties of ceramic covered natural stones. Observing the coherence of the volcanic rocks with the artistic glazes between 800 ºC and 1160 ºC, providing different surface images with above glaze and in glaze decor techniques, and researching its applicability for indoor and outdoor places, the applicability of the material in industrial and artistic fields was presented as a new product. In this thesis study, the chemical, mineralogical and petrographical, physical and mechanical properties, XRD, SEM, Dilatometer, DTA-TG, Heat Microscope, environment interaction analyses of the volcanic rocks in the Afyon-İscehisar (Karakaya) region (before and after the heating process) have been find out. Analysis indicated that the andesite samples consisted of sanidine, mica and pyroxene minerals respectively. In heat microscope measurements, maximum sintering temperature was recorded as 1138ºC. The glazed and decorated volcanic natural stone ceramic which was became the final product was analyzed according to the TS EN ISO 10545 standards. In the categorization made according to the TS EN 14411 standard, the usage properties of the glazed volcanic natural stone ceramic which is the new product for the indoor and outdoor places as floor and wall tile were determined. According to this categorization and the test results of the material, the applicability of the natural stone ceramic which is the new product for the indoor and outdoor places as floor and wall tile was put into the forefront.