Türkiye'de yatırım teşvikleri ve savunma sanayii uygulaması
Investment incentives in Turkey and defense sector application
Yazar: GAZİHAN KARABIYIK
Danışman: PROF. DR. ERCAN BAYAZITLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Savunma endüstrisi = Defence industry ; Teşvikler = Incentives ; Yatırım teşvikleri = Investment incentives ; Yatırımcılar = Investors ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Yatırım ekonomik birimlerin belli bir kâr amacına yönelik ve bu amaç doğrultusunda kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Yatırım teşvikleri ise belli bir amaç doğrultusunda yapılacak yatırımları özendirme, sübvanse etme, destekleme ve devlet yardımı gibi kavramları kapsamakta veya bu kavramlarla eş tutulmaktadır. 
Dünyada ve Türkiye'de yatırım teşviklerini bölgesel veya farklı açılardan inceleyen çok sayıda araştırma bulunmaktadır. 2012 yılından itibaren öncelikli yatırım alanı olan savunma sanayinin Türkiye'deki durumunun incelenmesi çalışmanın ana amacını oluşturmuştur. Diğer bir ifade ile çalışma kapsamında kalkınma planlarının belirlediği savunma sanayiindeki yerlilik oranlarına ulaşmak için Türkiye'nin nasıl bir teşvik sistemi uyguladığı incelenmiştir. 
Çalışmada yatırım, yatırım çeşitleri ve yatırım kararlarının etkileyen faktörler, teşvik, teşviklerin amaçları, teşviklerin sınıflandırılması, yatırım teşviklerine yönelik yapılan eleştiriler, savunma sanayiinde yatırım teşviklerine ilişkin uygulama analizi ve savunma sanayinin tarihçesi literatüre göre derlenmiştir.  
2012 yılında açıklanan yeni destekleme sistemi kapsamında savunma sanayi öncelikli yatırım alanları kapsamına alınmıştır ve önemli bir miktar bütçe ayrılmıştır. Savunma sanayi sektöründe yapılacak yatırımlar bölge ayrımı olmadan desteklenmektedir. Verilen bu desteklemelerin sonuçlarının olumlu olduğu görülmektedir zira Türkiye'nin savunma sanayi sektörüne ait güncel finansal verilerinde artış olduğu görülmektedir. 
2018 yılında 8,76 milyar Dolar olan savunma sanayi sektörünün cirosu %24.23 artış göstererek 2019 yılında 10,88 milyar Dolara ulaşmıştır. Yurtdışı satışlarında ise gerçekleşen artışın %40.41 olduğu tespit edilmiştir. Savunma Sanayiinde istihdam edilen kişi sayısı da 2019 yılında 2018 yılına göre %9,71 oranında artarak 73771 kişiye ulaşmıştır. 
Verilen destekler ve teşviklerle birlikte Türkiye'nin savunma sanayii özellikle son on yıldır hızlı bir gelişme göstermiştir. Savunma sektöründen üretilen ürün ve hizmetlerin ilk önceliği maliyetten çok önce yüksek kalitede istenilen özelliklerde olması gerektiğidir. Savunma sanayinin ekonomiye olan pozitif etkileri dikkate alındığında sektörün devamlılığı için mevcut desteklemelerin ve teşviklerin devam etmesi gerekmektedir.

Abstract:
Investment is defined as directing economic units in a direction for a certain profit purpose and utilizing them for this purpose. Investment incentives include or are equated with concepts such as encouraging, subsidizing, supporting and state incentives for investments to be made for a certain purpose.
 Numerous studies examine the investment incentives in the world and Turkey, from regional or different angles. The main purpose of this study is to examine the situation of the defence industry which becomes one of the priority investment areas in Turkey. In other words, within the scope of study, what kind of investment incentive system has examined that Turkey has applied in order to reach the domesticity rates in the defence industry determined by development plans.  
In the study, the investment, the purpose of the incentives, the criticism of the investment incentives, investmen incentive application in defence industry and the history of the defence industry were summarized according to the literature. 
Within the scope of the new support system announced in 2012, the defence industry was included in priority investment areas and a significant amount of budget was allocated.  Investments in the defence industry sector are supported regardless of the region. It seems to the current outcome of the investment support system is positive because the pertaining data of Turkey's defence industry are increase.  
The turnover of the industrial sector, which was 8,76 billion dollars in 2018, increased by 24.23% and reached 10,88 billion dollars in 2019. It was determined that the increase in foreign sales was 40.41%. The employment rate in the Defence Industry increased by 9,71% and reached 73771 people. 
Turkey's defence industry with support and encouragement were given showed rapid development especially in the last ten years. The priority of the products and services produced from the defence sector is that they should have high quality desired features long before the cost. Considering the positive effects of the defence industry on the economy, the existing supports and incentives should continue for the continuity of the sector.