Yurt dışı işgücü döviz transferlerinin Türkiye'nin büyümesine ve çeşitli ekonomik değişkenlerine etkilerinin analizi
International labor immigration & remittances and its impact on economic growth and selected economic variables of Turkey
Yazar: H. VEDAT AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE TOKTAŞ
Kadir Has Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı / Bankacılık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Büyüme = Growth ; Döviz = Foreign exchange ; Döviz rezervi = Foreign exchange reserve ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finansal etki = Financial effects ; Parasal aktarım = Monetary transmission ; Transfer = Transfer ; Yurt dışı = Abroad ; Çalışanlar = Workers ; İşçiler = Workers

Özet:
Türkiye'den gerçekleşen yurt dışı işgücü göçünün Türkiye ekonomik büyümesine ve çeşitli ekonomik değişkenlerine döviz transferleri yoluyla etkisinin araştırılması bu çalışmanın ana konusudur. Yurt dışı göçten kaynaklanan döviz transferlerinin göç veren ülkelerin ekonomilerine etkileri üzerine literatür taraması mercek altına alınmıştır.Bu doğrultuda yurt dışı işgücü göçünün Türkiye'nin ekonomik büyümesini etkilediği kabul edilen bazı ekonomik değişkenlere etkisi, regresyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Ampirik bulgulara dayalı ekonometrik analiz sonucu göçmen işgücü döviz girdisinin Türkiye'nin ekonomik büyümesi etkisinin istatistiksel olarak anlamsız ve önemsiz olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Buna göre bu tez yaygın olan algılamanın aksine Türkiye'den gerçekleşen göçün Türkiye'nin ekonomisi üzerinde önemli etkileri olmadığını ortaya koyarak halihazırdaki literatürü genişletmektedir.Yurt dışı işgücü göçünü döviz transferlerinin etkilediği çok sayıda ekonomik faktörler arasından (i) GSYİH, (ii) Cari İşlemler Açığı, (iii) Enflasyon, (iv) İşsizlik ve (v) Gini Katsayısı tanımlayıcı ve ekonometrik olarak incelenmiştir. Regresyon analizlerimizin güvenirliğini test etmek için değişkenler Augmented Dickey-Fuller birim kök testi ile sınanmıştır. Bu bağlamda bulduğumuz değerler çerçevesinde regresyon testlerimizin güvenilir olduğunu söyleyebiliriz. Tez çalışması bu hedef doğrultusunda özetle aşağıdaki dört bölümden oluşmaktadır.Tezin birinci bölümünde; öncelikle ekonomik büyümede yurt dışı işgücü göçü ile döviz transferleri faktörüne ve literatürüne genel bir bakıştan sonra, yurt dışı işgücü göçünün tanımı ve sınıflandırılması yapılmıştır. Ayrıca, yurt dışı işgücü göçü yaklaşımları, yurt dışı göç süreci ve tercih modelleri araştırılmıştır. Daha sonra, modelde kullanacağımız değişkenlerden eğitim ve gelir etkisi değişkeni incelenmiş; yurt dışı işgücü göçünün makro ve mikro belirleyicilerine yer verilmiştir.xiiiÇalışmanın ikinci bölümünde; yurt dışı işgücü göçü, işçi döviz transferleri ve ekonomik etkilerine, yurt dışı işgücü göçünün ekonomik büyümedeki rolüne, Türkiye'de yüksek öğretim öğrenci sayısı ve yurt dışı işgücü göçü arasında benzerlik gösteren ilişki ve işgücü göçünün döviz geri dönüşü fonksiyonu ile olduğu öngörülen negatif korelasyon incelenmiştir.Tezin üçüncü bölümünde; yurt dışı işgücü göçünün ekonomik ve ekonometrik analizi yapılmıştır. Bu çerçevede öncelikle işgücü arz ve talep dengesizliği, yurt dışı göç ve ticaret hacmi ilişkisi ve literatürdeki çalışmalar, yurt dışı işgücü döviz transferlerine yönelik yaklaşımların üzerinde durulmuştur. Daha sonra döviz havalelerini etkileyen faktörler olan; sosyo-ekonomik ve mali faktörler ve ayrıca bu ekonomik faktörlerin döviz transferleri ile olan ilişkisi ekonometrik olarak incelenmiştir. Bölümde son olarak; yurt dışı işgücü göçünü açıklayan kuramlara yer verilmiştir.Çalışmanın dördüncü bölümünde; yurt dışı işçi döviz transferlerinin Türkiye'nin çeşitli ekonomik değerlerine etkileri kurulan model ile regresyon yönteminden faydalanılarak analiz edilmiş, hipotezler test edilmiş, çıktılar değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.Çalışmanın ek kısmında, yüz yüze görüşme yöntemi ile üniversite öğrencileriyle yapılan yurt dışı işgücü göçü anketi değerlendirilmiş, çeşitli hipotezler sınanmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Bu çalışma Türkiye'den yurt dışına göçün, ülke ekonomisinin büyümesine doğrudan değil dolaylı olarak etkide bulunduğunu regresyon analizi yapan modelleri aracılığıyla ortaya koyarak literatüre güncel ve uygulamalı katkıda bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Göç, İşçi Dövizleri, İtici-Çekici Güçler, Eğitim, İşsizlik, Enflasyon, Cari Açık, Gini Katsayısı, Regresyon Analizi

Abstract:
The main subject of this study is to investigate the international labor migration and its impact on economic growth and selected economic variables of Turkey. The paper uses the time series regression analyses to determine the impact of remittances over the economic growth in Turkey while the sample survey tries to determine potential future out-migration.After an extensive literature screening, this study provides further insight into arguments relating to number of economic factors affecting international labor migration and remittances. The findings of the econometric analysis, which is based on empirical evidence, unveils that migrant labors remittances do not have any statistically significant effect on the economic growth of Turkey. Hence, in contrary to common consensus, this thesis expands the existing literature via revealing that there is not much impact of migration originating from Turkey on the Turkish economy.For Turkey this paper uses cross-section data for GDP, current account deficit, inflation, unemployment and the Gini coefficient which uses descriptive and econometric analyses to test between 1960-2009 data. In order to determine the reliability of our regression analyses this paper uses, unit root variables with time series and the Augmented Dickey-Fuller test. In this context, we find our test results very reliable. This thesis consists of four sections outlined below.The first part of the thesis is an overview of the literature, looking at the definition and classification of international migration. In this context, the paper investigates international labor migration, international migration process and the preferred economic model.xvThe second part of the study investigates the role of the international labor migration over the economic growth in Turkey, in relation to the number of students in higher education and the remittances with their economic impact on receiving countries.In the third section of the thesis; the time series regression findings with the help of the econometric model determines the impact of remittances over the economic growth of the Turkish economy.In the fourth section of the study; tapping into the Saat series regression method used in the model tells us the effects of overseas remittances over Turkish economic growth not to be significant. The time series regression findings show that remittance flow to Turkey have statistically meaningful but have no significant impact on growth.In the annex sample survey results are also assessed in connection with the regression analyses. Again, the time series regression findings show that remittance flow to Turkey have statistically meaningful but no significant impact on economic growth or potential future out-migration.Keywords: Workers Remittances, Immigration, Time Series Regression, Push and Pull Factors, Education, Unemployment, Inflation, Current Account Deficit, Gini Coefficient