Portal hipertansiyon tedavisinde skleroterapinin uzun dönem etkileri
Long term effects of sclerotherapy in portal hypertension treatment
Yazar: POYRAZ YORULMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL EMRE
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hipertansiyon-portal = Hypertension-portal ; Portal ven trombozu = Portal vein thrombosis ; Skleroterapi = Sclerotherapy ; Özofagus = Esophagus ; Özofagus hastalıkları = Esophageal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı'nda portal ven trombozuna sekonder non-sirotik ekstrahepatik portal hipertansiyon (NSEHPH) olgularında özofagogastrik varislerin tedavisine yönelik yapılan endoskopik skleroterapi işleminin sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 

Gereç ve yöntem: Kliniğimizde 1990-2022 yılları arasında özofagogastrik varislere yönelik endoskopik skleroterapi işlemi yapılan olguların kayıtları retrospektif olarak tarandı. Olguların yaş, cinsiyet, semptomatoloji, etiyoloji, klinik, laboratuvar ve radyolojik verileri ile tedavi sonuçları değerlendirildi. Sonuçlar yaş grupları, tarih aralıkları ve etiyolojik faktörlere göre kıyaslandı. Varis değerlendirmesinde Japon Portal Hipertansiyon Araştırma Derneği'nin sınıflandırması kullanıldı. Bir yıl içinde kanamasızlık ve 2 yıl içinde transfüzyon gerektirmeyecek düzeyde kanama olması olumlu sonuç olarak değerlendirildi. 

Bulgular: NSEHPH tanısıyla endoskopi yapılan 126 olgunun 41'inde F1-F2 düzeyinde varis saptandı bunlara skleroterapi yapılmadı. Olguların 21'inde ileri düzey varisler, gastropati bulguları, sık kanama atağı geçirmeleri ve hipersplenizm nedeniyle ilk endoskopi sonrası cerrahi endikasyon konuldu. Gerikalan 64 olgu çalışmaya alındı. Olguların 44'ünde ortalama 4,1 seansta olumlu sonuç elde edildi. 20 olguda istenen sonuçlar elde edilemedi ve cerrahi işlem uygulandı. Sonuçlar 1990-2000, 2001-2010, 2011-2022 dönemlerine göre değerlendirildiğinde başarı oranı sırasıyla %60, %44 ve %88,2'dir. Son dekadda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha olumlu sonuçlar elde edilmiştir. 

Sonuç: NSEHPH'li çocuklarda özofagokardiyak varislerin elektif tedavisinde EST güvenilir ve etkin minimal invaziv bir yöntemdir. Deneyim artışı ve görüntüleme teknolojisindeki ilerlemeler ile daha etkin sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the results of endoscopic sclerotherapy for the treatment of esophagogastric varices in cases with non-cirrhotic extrahepatic portal hypertension (NCEHPH) secondary to portal vein thrombosis at the Department of Pediatric Surgery, Istanbul University-Cerrahpaşa (IUC) Cerrahpaşa Faculty of Medicine. 

Materials and methods: The records of the cases who underwent endoscopic sclerotherapy for esophagogastric varices between 1990 and 2022 in our clinic were reviewed retrospectively. The age, gender, symptomatology, etiology, clinical, laboratory and radiological data and treatment outcomes of the cases were evaluated. The results were compared according to age groups, time intervals and etiological factors. The classification of the Japanese Research Society for Portal Hypertension was used for variceal evaluation. Bleeding-free within one year and bleeding at a level that does not require transfusion within two years were considered as positive outcomes. 

Results: Diagnostic endoscopy revealed F1-F2 varices in 41 of 126 NCEHPH patients. Additionally 21 had surgery for severe varices, gastropathy, frequent bleeding or hypersplenism. The remaining 64 were in the EST study. 44 had positive results in 4.1 sessions on average. 20 failed and had surgery. Success rate was 60%, 44% and 88.2% in 1990-2000, 2001-2010, 2011-2022 periods. Significantly better results were obtained in the last decade. 

Conclusion: EST is a reliable and effective minimally invasive method for the elective treatment of esophagocardiac varices in children with NCEHPH. More effective results have been achieved with the increase of experience and the advances in imaging technology.