Multiple sklerozda apolipoprotein e polimorfizmi ve prognoza etkisi
Apo e polymorphsim in multiple sclerosis and its effects on prognosis
Yazar: MEDİHA YALMAN
Danışman: DOÇ. DR. NEBAHAT TAŞDEMİR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Genetik =

Özet:
Amaç: MS genetik özelliklerin eşlik ettiği kompleks etyolojiye sahip kronik inflamatuarbir hastalıktır. APO E genetik polimorfizmi ile MS dahil çeşitli nörodejeneratifhastalıklar arasındaki patojenik ilişki tartışmalıdır. ?4 allelinin varlığının daha agresifbir hastalık süreciyle ilişkili olabileceği vurgulanmıştır. Bu veriler bizi MS hastagrubunda APO E allellerinin hastalık seyrini etkilediği iddiasını incelemeye sevketmiştir. MS'li hastalardaki belirli APO E genotiplerini sağlıklı kontrol populasyonu ilekarşılaştırdık ve APO E ?4 allelini hastalığın belirli bulgulanabilir klinik özellikleriyleilişkilendirdik.Materyal ve Metod:Klinik olarak MS tanısı almış 33'ü kadın ve 17'si erkek 50 hastave sağlıklı 30 kişi çalışmaya alınmıştır. Apo E genotipi PCR yöntemiyle, total apo Enefelometrik yöntemle belirlenmiştir. Başlangıç yaşı, cinsiyet, hastalık süresi, MSklinik subtipi, başlangıç semptomları kaydedilmiştir. EDSS Kurtzke GenişletilmişYetmezlik Durum skoru yardımıyla ölçülmüştür. Hastalık şiddeti (progresyon indeksi)EDSS/ hastalık süresi olarak hesaplanmıştır. Belirli allellerin klinik özelliklerle ilişkilerive APO E genotiplerinin sıklıklarındaki farklılıklar incelenmiştir.Bulgular: Hastalarla kontroller arasında genotip sıklığında belirgin farklılıklar yoktu.Hasta ve kontrol grubu arasında ?4 taşıyıcılığı açısından anlamlı fark yoktu (p=0.56).Ancak erkek MS hastalarında ?4 taşıyıcılığı anlamlı olarak yüksekti (p=0.007) veerkek MS hastalarında girişte hastalık süresi daha kısa, EDSS daha yüksek, serumtotal Apo E düzeyi daha düşük olma eğiliminde ve PI anlamlı olarak yüksekti(p=0.031). Başlangıç yaşı, MS klinik tipleri, EDSS, PI ile APO E ?4 taşıyıcılığıarasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. İyi prognostik faktör olarak bilinen görselbaşlangıç ?4 pozitif grupta yok ve duyusal başlangıç azdı. Remisyonda bakılanserum Apo E düzeyi ise ?4 pozitif hastalarda istatiksel olarak önemsiz olmakla birliktedaha düşük olma eğilimindeydi.Sonuç: Bu sonuçlar APO E genotipinin MS'a yatkınlık üzerinde etkisinin olmadığınıgöstermektedir. Fakat erkek hastalarda artmış APO E ?4 frekansı ile birlikte, artmışhastalık şiddeti ve azalmış serum Apo E düzeyi yönünde bir eğilim tespit edilmiştir.Olgu sayısının arttırılmasıyla tüm genotipleri kapsayacak şekilde çalışmanıngenişletilmesi gerektiği düşünüldü.Anahtar Sözcükler: Multipl Skleroz, APO-E, genetik, genotip, nöroloji, prognoz

Abstract:
Introduction: Multiple sclerosis (MS) is a chronic inflammatory disease withgenetic features. The pathogenic relationship between APO E polymorphism andvarious neurodegenerative diseases including MS is a contraversial subject. Ithas been suggested that the ?4 allele may be associated with a more aggressivedisese course. Based on these data we investigated the thesis that APO Ealleles may be affecting the disease progress in MS population. We haveinvestigated certain APO E genotypes in MS patients and healthy population andcorralated APO E ?4 allele distributions with clinical sypmtomatic characteristics.Method: We included 50 patients (33 female and 17 male patient) diagnosedclinically as MS and 30 healthy people in to our study. APO E genotype and totalAPO E were studied with PCR and nephalometric method, respectively.Demographic data including age at onset, sexuality, duration of the disease,clinical subtype of MS and the presenting symptoms were recorded. EDSS isdetermined by using Kurtzke expended disability state score. The severity of thedisesase (progression index/PI) is measured by EDSS/duration of the disease.The relationship between spesific alleles, clinical characteristics and thefrequency of APO E genotypes were investigated.Results: The genotypes were not statistically significant different between thepatients and the control group. There was no significant difference in ?4 allelefrequency between patients and the controls (p=0,56). The ?4 allele was found tobe significantly higher in male MS patients (p=0,007). In these patients theduration of the disease at the presentation time was shorter, EDSS wasmeasured higher, serum total APO E levels were lower and PI was significantlyhigher (p=0,031). No significantly difference in APO E ?4 allele distribution wasfound in respect to the age at onset, MS clinical subtypes, EDSS, and PI.Presentation with visual symptomatology known as a good prognosis factor wasnot found in ?4 positive group and the presentation with sensory symptoms was58low. Serum APO E levels in ?4 positive patients investigated in the remissionperiod were found to be lower but statistically insignificant.Conclusion: These results suggest that APO E genotype has no effect on thetendency to develop MS. But in male patients, an increased APO E ?4 frequency,incresead disease severity and a tendency to decrease in serum APO E levelswere detected. We thought that the subject number and the genotypes of thestudy should be increased.Keywords: Multipl sclerosis, APO-E, genetics, genotype, neurology