Pamuk agro-ekosisteminde kullanılan bazı pestisitlerin parazitoit chelonus oculator panzer (Hymenoptera:Braconidae) üzerine olan biyolojik ve davranışsal etkileri
Effect of some pesticides used in cotton agro-ecosystems on biological and behavioural responces of parasitoid chelonus oculator panzer (Hymenoptera: Braconidae)
Yazar: CAHİT KAYA
Danışman: PROF. DR. NEŞET KILINÇER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada yumurta-larva parazitoiti Chelonus oculator Panzer (Hymenoptera : Braconidae), konukçu olarak Ungüvesi Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae), Pamuk yaprak kurdu Spodoptera littoralis Boisd. (Lepidoptera: Noctuidae) kullanılmıştır. Laboratuar koşullarında clethodim (herbisit), quizalafop-P-ethyl (herbisit), thiodicarb (insektisit), indoxacarb (insektisit) ve mancozeb (fungisit) etkili maddeli pestisitlerin Chelonus oculator'un gelişimine ve davranışına olan yan etkileri belirlenmiştir. Denemelerde kullanılan fungisit ve herbisitler uygulama dozlarında, insektisitler ise uygulama dozu, uygulama dozunun yarısı ve uygulama dozunun yirmide biri olarak parazitlenmiş konukçulara uygulanmış ve uygulamaların parazitoitlerin gelişmine etkileri belirlenmiştir. Davranış çalışmalarında ise Y tüp olfaktometre kullanılmıştır.Thiodicarb ve indoxacarb'ın bütün dozlarında parazitoit gelişimi olmamıştır. Diğer pestisit uygulamalarında parazitoitlerin gelişme süresi, çıkış oranı, yaşam süresi ve ergin büyüklüğü önemli ölçüde olumsuz etkilenmiştir. Gerçekleştirilen ergin toksiste denemelerinde süreye bağlı olarak ergin parazitoitlerin ölüm oranlarının arttığı belirlenmiştir. Benzer şekilde çalışmada kullanılan pestisitlerin ergin yaşam süresini olumsuz etkilediği saptanmıştır.Farklı pestisitlerin parazitoitlerin davranışlarına etkisi hava akışlı Y tüp olfaktometrede seçim testiyle belirlenmiştir. Uygulamalarda parazitoitlerin tercihleri ilaçlı hava ve ilaçlı konukçu yumurtası olmak üzere iki şekilde belirlenmiştir. Sadece ilaçlı havaya maruz bırakılan parazitoitler üzerinde, bütün pestisitlerde uzaklaştırıcı etki olduğu bulunmuştur. Ancak ilaçlı konukçu yumurtası tercih denemesinde thiodicarb, indoxacarb, quizalafop-P-ethyl ve mancozeb'de parazitoitin ilaçlı konukçu yumurtasını tercih ettiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, egg-larval parasitoid Chelonus oculator Panzer (Hymenoptera: Braconidae), flour moth Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) and army worm Spodoptera littoralis Boisd. (Lepidoptera: Noctuidae) were used as hosts. Developmental and behavioural side effects of pesticides such as clethodim (herbicide), quizalafop-P-ethyl (herbicide), thiodicarb (insecticide), indoxacarb (insecticide) and mancozeb (fungicide) on the parasitoid were determined under laboratory conditions. In experiments while only application doses were used for fungicide and herbicides, and also application dose, half of application dose and %5 of application dose were used for insecticides and effects of these application, on developmental of the parasitoid were determined. Y-tube olfactometer was used for behavioural experiments.There wasn?t any development of parasitoid at all doses of thiodicarb and indoxacarb. Negative effects of the other pesticide applications were observed on the parasitoid developmental time, adult emergence, life time and adult mass. Experiments that were performed for toxicity to adults were showed that parasitoid death increased directly proportional with time of exposure. Similarly the results showed that pesticides used were adversly effected adult life times, in experiments.Effect of different pesticides on parasitoid behaviours were determined with air flow Y-tube olfactometer. Pesticide odour and pesticide applied host egg odour were used to determine parasitoid preferences. It was determined that all pesticides odour have repellent effect. However, pesticide applied host egg odour tests showed that thiodicarb, indoxacarb, quizalafop-P-ethyl and mancozeb were not repellent to the parasitoid.