İç pazar dolaşım serbestîleri ile birlik vatandaşlarının dolaşım serbestîsinin etkileşimi
The interaction between the freedom of movement related to the internal market and freedom of movement related to the union citizenship
Yazar: İLKE GÖÇMEN
Danışman: DOÇ. DR. SANEM BAYKAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Serbest dolaşım = Free movement ; İç pazar = Internal market

Özet:
Avrupa bütünleşmesi sürecinde 1958 kökenli ve ekonomik temelli iç pazar serbestîleri, 1993 yılı ile birlikte siyasi ve sosyal ağırlıklı Birlik vatandaşlığı ile serbest dolaşım ortak noktasında buluştuğundan beri, bu ikili arasındaki etkileşim, bir süreç hâlinde her ikisini de değiştirmektedir. Bu süreç, birbiri ile kesişen beş gelişim çizgisi üzerinden izah edilebilir. İlk olarak, Birlik vatandaşlığına dair serbest dolaşım hükmü, iç pazara dair serbest dolaşım hükümlerinin uygulanma düzenini takip ederek, artık bu dört serbestînin yanında beşinci serbestî sıfatını taşımaya hak kazanmıştır. İkinci olarak, serbest dolaşım alanının kişi ve konu bakımından kapsamı, Birlik vatandaşlığındaki serbest dolaşım sayesinde genişlemiştir. Üçüncü olarak, iç pazardaki serbest dolaşımlara Birlik vatandaşlığındaki serbest dolaşımın eklenmesi, genel olarak serbest dolaşım ve özel olarak iç pazar serbest dolaşımlarının tahdidine ilişkin yasak hakkındaki içtihat hukukunu daha net bir çerçeveye oturtmaktadır. Dördüncü olarak, Birlik vatandaşlığı ve ona dair serbest dolaşım, bir yandan, iç pazardaki serbest dolaşıma dair içtihat hukukunun (kısmen) gözden geçirilmesi için vesile olurken; diğer yandan, özellikle kişilerin serbest dolaşımına ilişkin pek çok Birlik tasarrufunun Birlik vatandaşlığı temelinde yenilenmesine yol açmıştır. Son olarak, Birlik vatandaşlığındaki serbest dolaşım, iç pazar serbest dolaşımlarının izinden gittiği için `vatandaşlık' statüsünün altında yatan potansiyelin yalnızca bir kısmı açığa çıkabilmektedir. Buna rağmen, bu potansiyel; bir `siyasi birlik', `sosyal vatandaşlık' ve artan temel haklar korumasına doğru meyleden bir zihniyet değişiminin tohumlarını atmaktadır.Öyleyse, Birlik hukukundaki serbest dolaşım, bir yandan yerleşik uygulamaları ile Birlik vatandaşlığındaki serbest dolaşımı şekillendirirken; diğer yandan Birlik vatandaşlığı ile yeniden şekillenmektedir.

Abstract:
In the European integration process, the interaction between the economically based internal market freedoms and politically or socially motivated Union citizenship has been transforming both of them, ever since they came together on the common ground of `free movement?. This transformation can be explained in five stages of development which overlap each other. Firstly, the right to free movement of Union citizens can now be deemed as a `fifth freedom? in addition to the so called `four freedoms? of the internal market, given that the free movement provision related to Union citizens follows the same implementation scheme of the free movement provisions of the internal market. Secondly, the personal and material scope of the area of free movement have been broadened due to the free movement and residence rights of Union citizens. Thirdly, the case-law relating to the prohibition of restrictions on free movement in general and free movement in the internal market in particular can now be framed more clearly, thanks to the addition of free movement of Union citizens to the free movement in internal market. Fourthly, Union citizenship and the right of free movement attached to it call forth the (partial) revision of the case-law related to the free movement in internal market on the one hand; and give rise to the replacement of lots of Union acts concerning especially the free movement of persons in the light of Union citizenship on the other. Lastly, free movement of Union citizens, can only partially reveal the potential which lies under the `citizenship? status, since it follows the implementation scheme of the internal market freedoms. Nevertheless, this potential has launched a mentality change which is in the direction of a `political union?, a `social citizenship? and an increased protection of fundamental rights.Consequently, the freedom of movement in Union law has been shaping the free movement of Union citizens with its well-established practices on the one hand; and being reshaped by Union citizenship on the other.