Erzurum'daki Suriyeli sığınmacıların sosyoekonomik özellikleri
Syrian asylum seekers socioeconomic characteristics in Erzurum
Yazar: ÖZNUR ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. NAMIK TANFER ALTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Erzurum = Erzurum ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Suriye = Syria ; Suriyeliler = Syrians

Özet:
Coğrafi anlamda bir mekân değişikliği olan göç, toplumun demografik yapısını değiştirmekte ve toplumsal dokuyu yeniden şekillendirmektedir. Suriye'den Erzurum'a zorunlu olarak gerçekleşen göç hareketlerinden göçmenlere uygulanacak politikaların başarılı olması ve geleceğine yönelik çıkarımların yapılabilmesi için Suriyeli sığınmacıların tanınması ve mekânsal davranışlarının analiz edilmesi gerekir. Bu amaçla, Erzurum'a gelen Suriyeli sığınmacıların demografik, sosyoekonomik niteliklerinin belirlenmesi ve hem göç ve yerleşme sürecinin anlaşılmasını hem de göçmenlerin mekânsal dağılımları ile kent kullanımlarının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlara ulaşmak için 2017 yılında Erzurum Merkez Yakutiye, Palandöken ve Aziziye ilçelerinde ailesiyle birlikte ikamet eden 50 Suriyeli sığınmacı ile yüz yüze yapılan mülakat yönteminden elde edilen veriler, tanımlama istatistiklerinde kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları; 2017 yılı itibariyle örneklem olarak belirlenen sığınmacıların %78'inin Yakutiye, %16'sının Palandöken ve %6'sının Aziziye ilçelerinde ikamet ettiklerini ve ortalama ikamet sürelerinin 1,8 yıl olduğunu göstermiştir. En fazla ikamet edilen mahallerin Rabia Ana, Şükrüpaşa, Lalapaşa, Kazım Karabekir ve Yunus Emre mahalleleri olduğu belirlenmiş ve bu mekanlar için kiraların ucuz olması ve sosyokültürel entegrasyon en önemli argümanlardır. Diğer taraftan, Suriyeli sığınmacıların Erzurum'a gelme kararları üzerinde etkili olan faktörler; kendini güvende hissetme duygusu, halkın sığınmacılara karşı tutum ve tavırları ile sığınılan kentin sosyokültürel yapısının uygunluğudur. Sığınmacıların karşılaştıkları problemlerin başında ise işsizlik ve iklim şartlarına adaptasyon sorunları gelmektedir. Suriye'den Erzurum'a göç eden ve örneklem olarak belirlenen  sığınmacıların %66'sının Halep ve %10'unun Şamdan geldiği tespit edilmiştir. Suriyeli sığınmacıların çocuk oranlarının fazla ve yaşlı nüfusun daha az olması, sosyokültürel entegrasyonu kolaylaştırıcı bir etki yaratabilir.
Araştırma sonuçları aynı zamanda; ülkelerine dönmeyi düşünen Suriyeli sığınmacıların oranın %80 olduğunu ve bunların ülkelerinden ayrılmalarında güvenlik ihtiyacı, iç savaş tehditleri, evrensel insan hakları mahrumiyeti, DEAŞ tehdidi, rejim baskısından kaynaklandığını rapor etmiştir. Sığınmacıların savaşın sona ermesi şartıyla ülkelerine geri dönme sebepleri arasında vatan özlemi ve aile efradının Suriye'de olması gelmektedir. Diğer taraftan, Suriyeli sığınmacıların ülkelerine geri dönmek istememelerinin sebepleri arasında ise savaşın biteceğine inanmamaları, Türkiye'de sosyoekonomik durumun daha iyi olması ve geçmişte ilgili kaygılar yer almaktadır. Entegrasyon ve adaptasyon sürecinin başarılı geçmesi açısından yerel halk ile sığınmacılar arasında kurulacak olan yakın irtibat ve iletişimin çok kültürlülük ve kültürel zenginliğe katkısı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Migration being a change of location in geographical sense is to change the demographic structure of the society, and to reshape their attitudes. It must be analyzed the profiles and locational behaviors of Syrian asylum seekers to be successful of the policies to be applied to migrants from the forced migration movements from Syria to Erzurum, and to be inferred for the future implications. For this aim, it was aimed to determine their demographic, socioeconomic characteristics in Erzurum, and to analyze both understanding the migration and settlement process and location distribution and urban usages of Syrian migrants. To achieve these goals, data obtained from a face-to face in survey method applied for 50 Syrian asylum seekers residing in the central districts of Yakutiye, Palandöken and Aziziye in 2017 were used in descriptive statistics.
The results of the study showed that 78%, 16% and 6% of Syrian asylum seekers resided in Yakutiye, Palandöken and Aziziye, respectively, and average residence duration was 1.8 years. It was determined that the most inhabited neighborhoods were Rabia Ana, Şükrüpaşa, Lalapaşa, Kazım Karabekir and Yunus Emre, and then the cheaper rents and sociocultural integration for these locations were the most important arguments. On the other hand, the factors impacting on the decisions of Syrian immigrants coming to Erzurum were feeling confident, the attitudes and behaviors of the aborigines towards them and the suitability of the sociocultural structure of the city. The most important problems faced Syrian refugees were unemployment and adaptation to climatological conditions. 66% and 10% of Syrian asylum seekers emigrated from Syria to Erzurum were from Halep and Sam. Their higher child rates and lower older populations could facilitate considerably the sociocultural integration.
The results of the study also reported that the rate of Syrian asylum seekers considering returning to their own countries was 80%, and that escape from their home stemmed from the security requirements, civil war threats, universal human right deprivation, DEAŞ threats and regime repressions. Among the reasons to return to home of Syrian refugees following the end of the civil war were homeland longing and their families' craving living in Syria. On the other hand, among the reasons doing not want to return to their home were the lack of belief to be ended the civil war, the better socioeconomic situation in Turkey and concerns about the past. In order to success the integration and adaptation process should not be ignored the contributions to multiculturalism and cultural wealth of the close contact and communication between the aborigines and Syrian asylum seekers.