Aristoteles'in adalet ve mutluluk anlayışı
Aristotle's understanding of justice and happiness
Yazar: SELMA GELEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖNAL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Adalet = Justice ; Aristoteles = Aristotle ; Mutluluk = Happiness

Özet:
Bu tezin amacı Aristoteles'in adalet ve mutluluk kavramlarının birbirleriyle ilişkisini onun siyaset ve ahlak kuramları çerçevesinde ele alıp açıklamaktır. Aristoteles'in ahlak felsefesi siyaset felsefesinin devamı niteliğindedir. Onun siyaset felsefesini anlamak için öncelikli olarak onun temelinde yatan toplumun, toplumu anlamak için de bireylerin ele alınıp incelenmesi gerekir. Onun ahlak felsefesini ve kavramlarını anlamadan siyaset felsefesini anlamak mümkün değildir. Çünkü siyaset de ahlaka hizmet eden bir kurumdur. Aristoteles, ahlak felsefesiyle mutluluğun ne olduğunu, ararken siyaset felsefesiyle de başta adalet olmak üzere mutluluk için gerekli olan hayat tarzını mümkün kılacak kurumları ve yapıları ele alır. Onun ahlak felsefesinde adalet bir karakter erdemi olarak sunulmakta ve erdem de huy olarak tanımlanmaktadır. Böylece adalet tek başına ele alındığında bir huy, ancak başka insanlarla kurulan ilişkiler bağlamında ele alındığında ise toplumsal bir erdemdir. Öyleyse adalet toplumsal boyutuyla devletin temelini oluşturur, çünkü adalet, toplumsal düzeni sağlayarak devleti sürekli kılar. 
Aristoteles'e göre insanın en yüksek ve en son amacının mutluluğa ulaşmak olduğu ve mutluluk da ruhun erdeme uygun etkinliği olduğu için, insanlar erdemli eylemlerde bulunarak mutluluğa ulaşabilirler. Ancak insan tek başına mutluluğa ulaşamaz. Çünkü insan kendi kendine yetmediğinden ve zoon politikon yani toplumsal siyasal bir hayvan olduğundan dolayı bir toplum içerisinde yaşamaya ihtiyaç duyar. İnsan mutluluğa ancak siyasal bir topluluk olan devlet içerisinde ulaşabilir. Çünkü devlet kendi kendine yeter bir yapı olduğundan kişiye mutluluğa ulaşmak için gerekli koşulları sağlar. Böylece mutluluk bireyin olduğu kadar aynı zamanda devletin de nihai amacı olur. Devlette ancak adaleti sağlayarak topluma mutluluğa ulaşma imkanı verir. 
Adalet ve mutluluk birbirini tamamlayan iki kavramdır. Adalet mutluluk için bir önkoşuldur. Sadece adaletin tesis edildiği bir devlette insanlar mutluluğa ulaşma imkanı bulur. Filozoflar açısından mutluluğa ruhun akıllı tarafını temsil eden teoria etkinliğiyle diğer insanlar içinse yine akıldan pay alan pratik etkinliklerle ulaşılabilir. Bu sebeple Aristoteles felsefesinde mutluluk amaç devlet ve adalet fikri araçtır.

Anahtar Sözcükler: Mutluluk, Adalet, Erdem, İyi, Devlet, Anayasa

Abstract:
The aim of this thesis is to examine and explain the relationship between Aristotle's concepts of justice and happiness within the framework of his political and moral theories. Aristotle's moral philosophy is a continuation of his political philosophy. In order to understand his political philosophy, first of all, it is necessary to examine and examine the society that underlies it, namely the individuals. It is not possible to understand political philosophy without understanding moral philosophy and its concepts. While Aristotle seeks answers to the questions of what happiness is and which lifestyle will bring happiness with his moral philosophy, he explains the institutions and structures that will make the lifestyle necessary for happiness possible with his political philosophy. Justice is a virtue of character. Virtue is a trait. Justice in itself is a virtue, but in relation to other people it is a social virtue. Justice is the foundation of the state. Because justice makes the state permanent by providing social order.
According to Aristotle, the highest and ultimate goal of man is to attain happiness. Happiness is the activity of the soul in accordance with virtue. People can achieve happiness by doing virtuous actions. However, one cannot achieve happiness alone. Due to the fact that human being is not self-sufficient and he is a zoon politikal animal that is, a social and political animal he needs to live in a society. Man can attain happiness only in the state, which is a political community. Since the state is a self-sufficient structure, it provides the necessary conditions for the individual to reach happiness. Happiness is the ultimate goal of both the individual and the state. The state gives the opportunity to reach happiness only by providing justice.
Justice and happiness are two complementary concepts. Justice is a prerequisite for happiness. In a state where justice is established, only people find the opportunity to reach happiness. Happiness, on the other hand, can be reached with the activity of theory, which is the activity of the intelligent side of the soul. For this reason, Aristotle's moral philosophy is the morality of happiness and the concept of justice is at the core of his political philosophy.

Keywords: Happiness, Justice, Virtue, Good, State, Constitution