Müridî'nin Manzûme-i Hakâyık mesnevisi (İnceleme-Metin)
An analysis and contexual of the Manzûme-i̇ Hakâyik 
mathnawi by Mürîd
Yazar: İBRAHİM TAHA KILCI
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM YAKAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Manzume-i Hakayık = Manzume-i Hakayık ; Mesnevi = Mathnawi ; Muridi = Muridi ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışma, Mürîdî'nin,1663 yılında istinsah edilmiş olan Manzûme-i Hakâyık adlı mesnevisi üzerinedir. Çalışmanın giriş bölümünde mesnevi hakkında umumi bilgiler verilmiş, mesnevinin ait olduğu düşünülen XV. yüzyıl klasik Türk edebiyatının genel durumu değerlendirilmiş, umumen XV. yüzyıl  mesnevileri ve hususen XV. yüzyıla ait dinî-tasavvufî mesnevilerinin panoraması çizilmiştir. Birinci bölümde incelemeye kaynak teşkil eden nüsha ile ilgili bilgiler verilmiş, ardından Mürîdî'nin hayatı ve şahsiyeti hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur. İkinci bölüm nüshanın incelenmesine ayrılmış, inceleme iç ve dış olmak üzere iki mihverden gerçekleştirilmiştir. İç yapı incelemesinde mesnevinin muhteviyatına yer verilmiş, dış yapı incelemesinde ise; mesnevinin dili, nazım biçimi, vezni, kafiye ve redifleri, edebî sanatları, anlatım özellikleri ve arkaik sözcükleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde mesnevinin transkribe edilmiş hâli verilmiştir. Dördüncü bölümde çalışmada takip edilen yol hakkında bilgilendirme yapılmış, beşinci bölümde ise inceleme boyunca yapılan tespitlerin bir hülasası verilmiştir. Sonuç ve özgeçmişin verilmesiyle çalışma sonlanmıştır. Çalışmayla Mürîdî'nin Pend-i Ricâl mesnevisinin kısmî bir nüshası ilim âlemine tanıtılmış olacaktır.



Anahtar Kelimeler: Mürîdî, Manzûme-i Hakâyık, Pend-i Ricâl, nasihat-nâme.

Abstract:
This study is about Mürîdî's Manzûme-i Hakâyık mathnawi which was copied in 1663. The preamble of the study were public information about mathnawi, which are thought to belong to the mesnevi XV. century assessed the overall situation of classical Turkish literature, accessible financing XV. and considerations of the XV. century mathnawis century panorama of the mathnawi were drawn. Information about the source copy exemplary examination given in the first section, followed by inferences about the life and personality of Mürîdî's. In the second part devoted to the study of copies and conducted internal investigations, including the two pivot outwards. Given the contents of the internal structure mathnawi examination, the examination of the external structure; The language of the Mathnawi, verse form, verse, rhyme and redif, the literary arts, narrative features and archaic words are evaluated separately. In the third part of the study is given mathnawi case has been transcribed. The fourth chapter in the study were informed about the route to follow, a substance in the fifth chapter of the findings are given throughout the study. Results were terminated by the administration and resume work. A partial copy of the work with the Pend- i Ricâl mathnawi Mürîdî's will be introduced to the scientific world.




Key Words: Mürîdî, Manzûme-i Hakâyık, Pend-i Ricâl, didactic.