Allojeneik hematopoetik kök hücre nakli alıcılarında serum serüloplazmin oksidaz aktivitesi, glutatyon seviyesi, oksidatif stres parametreleri ve demir yükünün erken nakil ilişkili komplikasyonlar ve yaşam süresi üzerindeki etkisi
The impact of serum ceruloplasmin oxidase activity, glutathion level, oxidative stress parameters and iron overload on early transplant related complications and survival in allogeneic hematopoietic stem cell transplant recipients
Yazar: FATMA BUĞDAYCI BAŞAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİKA ZEYNEP AKI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Demir = Iron ; Glütatyon = Glutathione ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Seruloplazmin = Ceruloplasmin ; Yaşam süresi = Lifetime

Özet:
Hematopoetik kök hücre nakli hematolojik hastalıkların tedavisinde şifa şansı veren bir tedavi seçeneği olarak uygulanmaktadır. Bu hastalarda nakil için başvurduklarında kronik transfüzyon öyküleri ve inefektif eritropoez nedeniyle demir yükü bulunmaktadır. Hematopoetik KHN öncesinde demir yükü nakil sonrası sağ kalım süresi ve nakil ilişkili ölüm nedenleri açısından olumsuz etkiye sahiptir.Bu çalışmada Haziran 2009- Ocak 2012 tarihleri arasında allojeneik HKHN uygulanan 70 hasta ve 20 sağlıklı kontrol grubunda ileriye dönük olarak, hazırlık rejimi öncesi ve kök hücre infüzyonu öncesi bakılan demir değişkenleri,serum MDA, SOA ve GSH seviyelerinin nakil ilişkili erken dönem komplikasyonlar, nakil ilişkili ölüm ve sağ kalım süreleri üzerine etkileri araştırılmıştır.Sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında HKHN alıcılarında hazırlık rejimi öncesinde serum ferritin, TS, NTBI ve SOA'si anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Hazırlık rejiminin etkisiyle kök hücre infüzyonu öncesinde serum ferritin, TS, NTBI ve GSH değerlerinde artış olurken SOA'sinde azalma olmaktadır. Serum MDA düzeyinde ise hem hazırlama rejimi öncesinde, hem de kök hücre infüzyonu öncesinde anlamlı fark olmamıştır. Hazırlık rejimi öncesi demir değişkenleri ile serum SOA, GSH ve MDA düzeyleri arasında ilgileşim saptanmamıştır. Hazırlık rejimi öncesinde serum ferritin > 1000 ng/ml olan hastalarda ESH ve CRP düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Hazırlık rejimi öncesi yüksek serum ferritin düzeyi artmış hepatotoksisite, kardiyotoksisite, nötropenik geçen gün sayısı, ateşli geçen gün sayısı ve nötrofil engrafman günü ile ilişkili bulunurken, NTBI, SOA, MDA ve GSH düzeyleri ile toksisite gelişimi arasında ilişki bulunmamıştır. Kök hücre infüzyonu öncesi artan NTBI düzeyi ile de infeksiyon gelişmeriski arasında ilişki bulunmuştur. Serum ferritin değeri > 1000 ng/ml olan hastalarda artan kardiyotoksisite sıklığı tespit edilmiştir. Nakil sonrası ilk 100 günlük sağ kalım ve NİÖ analizinde EBMT risk skorunun ? 3 ve TS'nun > % 80 olması bağımsız risk faktörü olarak tespit edilmiştir.Sonuç olarak; HKHN öncesi demir yükünün nakil sonuçları üzerinde prognostik önemi gösterilmekle birlikte prooksidatif/ antioksidatif dengenin nakil sonuçları üzerinde etkisi gösterilememiştir.Oksidatif stres ve antioksidan kapasitenin demir yükü ile ilişkisi ve nakil sonuçları üzerine etkisinin anlaşılabilmesi için benzer risk grubuna ait homojen hasta grupları ile ileriye dönük çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation has become a curative treatment for hematologic malignancies. Iron overload may have adverse impact on transplant outcomes among allogeneic HSCT recipients due to prior blood transfusions and ineffective eythropoiesis.We prospectively analyzed 70 consecutive alogeneic HSCT recipients and 20 healthy controls between June 2009 and January 2012. Serum samples both prior to conditioning regimen and stem cell infusion were analysed for iron parameters including ferritin, TS, and NTBI, MDA as prooxidant and SOA and GSH as antioxidants.Serum iron parameters were significantly higher in HSCT recipients compared to healthy controls. There was a significant increase in iron parameters prior to stem cell infusion compared to preconditioning serum samples. There was no significant change in serum MDA levels both between healthy controls and HSCT recipientsand between preconditioning and preinfusion serum samples. Serum COA levels were significantly higher in HSCT recipients compared to healthy controls. With the effect of conditioning regimen serum levels of ferritin, NTBI and GSH increased and COA decreased significantly. There were no correlation between serum levels of COA, GSH, MDA and iron parameters. Preconditioning serum ESR and CRP levels were significantly higher in patients with serum ferritin levels > 1000 ng/ml which might have role in increased serum ferritin levels as an acute phase reactant.An adverse impact of high serum ferritin levels on hepatotoxicity, cardiotoxicity, number of febrile and neutropenic days and neutrophil engraftment day was shown. Higher NTBI levels prior tos tem cell infusion had significant impact on infectious complications. Serum prooxidant/antioxidant parameters did not show any impact on transplantation related toxicities.Serum TS > 80 % and EBMT risc score ? 3 were independent adverse prognostic parameters for decreased overall survival and increased transplant related mortalityon day +100.In conclusion although pretransplantation IO was shown to be an adverse prognostic parameter on outcome of HSCT recipients, we could not be able to show any effect of prooxidative/antioxidative parameters. Further prospective studies including homogenous patient groups with same risk factors are needed to demostrate the role of oxidative stresson transplant outcomes in patients with iron overload.