Tip 2 diyabetli bireylerde uyku ve yaşam kalitesi
Sleep quality and quality of life of patiends whit type 2 diabetis
Yazar: EZGİ GÖKPINAR
Danışman: DOÇ. ÖZGÜL EROL
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Tip 2 diyabet, bireyin yaşamının tüm yönlerini etkileyen kronik metabolik bir hastalıktır. Diyabetlilerde uyku sorunları sık görülmekte olup bu durum, yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerin uyku ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacı ile planlandı.
Bu kesitsel ve tanımlayıcı araştırma Haziran-Kasım 2012 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Diyabet polikliniğine başvuran 154 diyabetli birey ile gerçekleştirildi. Veriler; Tanıtıcı Özellik Formu, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve WHO-5 İyilik Durumu İndeksi kullanılarak toplandı. Veriler SPSS 12.0 paket programında sayı, yüzde, ortalama, ki-kare Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman Korelasyon ilişkisi ile analiz edildi. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Diyabetli bireylerin yaş ortalaması 56.63 ± 11.28 yıl, tanı süresi 10.45±8.36 yıl olup  %68,8'i kadın, %45.5'i ilkokul mezunu, %59.1'i ev hanımıdır. Olguların Pittsburg Uyku Kalite İndeksi puan ortalaması 10,91±0,7 olarak bulundu ve %91'inin kötü uyku kalitesine sahip olduğu belirlendi.  Diyabetlilerin WHO-5 İyilik Durumu İndeksi puan ortalaması 2,74±1,59 ve %58,4'ünün iyi yaşam kalitesine sahip olduğu saptandı. Cinsiyet, eğitim durumu, meslek, medeni durum ve ekonomik durum ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Diyabete bağlı komplikasyonu olmayan olguların, komplikasyonu olan olgulara göre uyku kalitelerinin daha iyi olduğu saptandı. Kadınların yaşam kalitesinin erkeklere göre daha iyi olduğu, eğitim durumu yükseldikçe algılanan yaşam kalitesinin daha düşük olduğu saptandı. Tip 2 diyabetli bireylerin uyku kalitesi alt bileşenleri ve uyku kalitesi toplam puanları ile yaşam kalitesi toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. 
Bu çalışmada tip 2 diyabetli bireylerin uyku kalitesinin kötü olduğu belirlendi. Uyku kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki saptanmadı. Hemşireler, diyabetlilere bakım verirken uyku ve yaşam kalitelerini değerlendirmeli ve uyku sorunlarını gidermeye yönelik bireyselleştirilmiş bakım üzerine odaklanmalıdır.

Abstract:
Type 2 diabetes is a chronic metabolic disease, affecting all aspects of the individual's life. Sleep problems are common in people with diabetes, this situation negatively affects their quality of life. This study was planned in order to evaluate the quality of sleep and life of individuals with type 2 diabetes.
This cross-sectional and descriptive study was carried out with 154 individuals with diabetes who admitted to outpatient clinic of an university hospital between June to November 2012. Data were collected by using Patient Characteristics Form, Pittsburg Sleep Quality Index and Quality of Life Index. Data were analyzed with SPSS 12.0 packaget program by using number, percentage, mean, chi-square and Mann Whitney U test, Kruskal-Wallis test and Spearman correlation. p <0.05 was considered statistically significant.
 The average age of the patients with diabetes was 56,63±11,28 years, average of the diagnosis time was 10,45±8,36 years, 68,8% were female, 45,5% were primary school graduates, 59,1% were housewives. The average Pittsburgh Sleep Quality Index score of the group was 10,91±0,7, and 91% were identified as having poor sleep quality. The average  score of WHO-5 Quality of Life Index was found as 2,74±1,59 and 58,4% of the group was identified as having beter quality of life. No statistical difference was found between quality of sleep and gender, education level, occupation, marital status and economic status. It was determined that the sleep quality of patients without diabetes complications were better than patients with diabetes complications. It was found that quality of life of women were better than men and also as the education level increased, perceived quality of life was decreased. No significant difference was found between subcomponents of sleep quality scores, total sleep quality scores and total quality of life scores.
In this study, individuals with type 2 diabetes were identified as poor sleep quality. Nurses caring for people with diabetes should evaluate sleep quality and quality of life of patients with type 2 diabetes and focused on individualized care in order to troubleshoot problems of sleeping.