Hattat Muhsin Demirel'in Hayatı, Sanatçı Kişiliği ve Eserleri
The life of Hattat Muhsin Demirel, hispersonality aa an artist and his works
Yazar: MEHMET EMİN ÜTÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ÇETİNTAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Matbaa ilk olarak 15. yüzyılda Osmanlı topraklarına girmiştir (Beydilli,
t.y., s. 105). Matbaanın uzun yıllar süren gelişimiyle birlikte hattatlık
zayıflamaya başlamıştır. Özellikle Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu ve harf
inkılâbıyla hattatların en zor günleri başlamış ve neredeyse hat sanatı
unutulmaya yüz tutmuştur. Özellikle Cumhuriyetin ilk yıllarında eski
yazıya alınan tavır Mushaf hattatlarını da ciddi olarak etkilemiştir. Bu
durum neticesinde Mushaf hattatlarının sayısı azalmıştır (Devecı̇ , 2018,
ss. 1109-1111). O dönemde bir hattat ömründe bir kez Mushaf yazdıysa
bu bir başarı olarak addedilmiştir. İşte tam bu noktada hattat Muhsin
Demirel, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde beş kez Mushaf yazan tek hattat
olması hasebiyle çok önemli bir yere sahiptir. Bu tez konusuyla; Türkiye
Cumhuriyeti tarihinde geleneğe ve sanata uygun bir şekilde beş kez
Mushaf-ı şerîf yazmış olan hattat Muhsin Demirel'in hayatının, eserlerinin
ve Mushaf nüshalarının akademi ve sanat camiasına duyurulması
amaçlanmıştır.
Dünya üzerinde yaşayan Müslümanların sayısı her geçen gün artmakta ve
bu yoğun talep elbette el yazımıyla karşılanamayacak seviyeye
ulaşmaktadır. Fakat gelişen teknoloji el yazısının tıpkıbasımını üretecek
imkânlar vermiştir. Bu doğrultuda basılan birçok Kur'ân-ı Kerîm bir
hattatın elinden çıkan eser olma özelliğini taşımaktadır. Bu şekliyle
geleneksel sanatlar ve insan emeği değer görmektedir. Aynı zamanda her
geçen gün yükselen taleplere cevap verilebilmektedir. Bu gerçeğin olduğu
bir düzlemde bir hattat için birden fazla Mushaf yazmak bir anlam ifade
etmemekte hatta zor bir iş olması nedeniyle gereksiz dahi
görülebilmektedir. Fakat sanatlı olarak yazılmış bir eserin yerini hiçbir
bilgisayar hattı ve tıpkıbasımın tutmayacağı da aşikârdır. Bu minvâl üzere
Hattat Muhsin Demirel'in ilim camialarına tanıtılması büyük önem arz
etmektedir. Hattat Muhsin Demirel'in hat sanatına ve Mushaf hattatlığına
giden hayat hikâyesi gelecek kuşaklara örnek olacak niteliktedir. Bu
çalışmada hattat Muhsin Demirel'in hayatı ve Mushaf çalışmalarıyla
alâkalı bilgiler görüşme usulüyle ele alınmıştır. Çalışma hüsn-i hat ve
Mushaf hattatlığı ekseninde ilerlemiştir. Çalışma Muhsin Demirel'in
eserleriyle ve önemli sanatkârların Muhsin Demirel ile ilgili görüşleriyle
sonlandırılmıştır.

Abstract:
The printing press first entered the Ottoman lands in the 15th century (Beydilli, t.y., p.
105). With the development of the printing press for many years, calligraphy began to
weaken. Especially with the law of tawheed-i tedrisat and the revolution of letters, the
most difficult days of calligraphers began and calligraphy almost fell into oblivion.
Especially in the first years of the Republic, the attitude taken to the old writing
seriously affected the Mushaf calligraphers. As a result of this situation, the number of
Mushaf calligraphers decreased (Devecı̇ , 2018, pp. 1109-1111). If a calligrapher at that
time wrote Mushaf once in his life, it was considered a success. At this point,
calligrapher Muhsin Demirel has a very important place in the history of the Republic
of Turkey because he is the only calligrapher who has written Mushaf 5 times. With
this thesis topic; It is aimed to announce the life, works and Mushaf copies of
calligrapher Muhsin Demirel, who has written Mushaf-ı şerîf 5 times in accordance
with tradition and art in the history of the Republic of Turkey, to the academy and art
community.
The number of Muslims living in the world is increasing day by day and this intense
demand is of course reaching a level that cannot be met with handwriting. However,
developing technology has given the opportunity to produce the same edition of
handwriting. Many Qur'ans published in this direction are works of a calligrapher. In
this way, traditional arts and human labor are valued. At the same time, it is possible
to respond to the increasing demands every day. In a plane where this fact exists, it
makes no sense for a calligrapher to write more than one Mushaf, and it may even be
considered unnecessary because it is a difficult task. However, it is obvious that no
computer line and just like printing will replace a work written artfully. In this regard,
it is of great importance to introduce calligrapher Muhsin Demirel to the scientific
community. Calligrapher Muhsin Demirel's life story, which went to calligraphy and
Mushaf calligraphy, is an example for future generations. In this study, information
about the life of calligrapher Muhsin Demirel and Mushaf studies were discussed
through interview. The work progressed on the axis of calligraphy and Mushaf
calligraphy. The work was concluded with the works of calligrapher Muhsin Demirel
and the opinions of important artists about Muhsin Demirel.