Amerika ve Türkiye'de kürtaj politikaları ve feminizm üzerine karşılaştırmalı bir analiz
A comparative analysis of abortion policies in Turkey and USA
Yazar: İÇTEN KESKİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÇAHA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Feminizm = Feminism ; Kürtaj = Curettage ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tez Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kürtaj politikalarına ve her iki ülkedeki feminist hareketlerin kürtaj meselesini nasıl ele aldığına dair karşılaştırmalı bir inceleme sunmaktadır. Feminist teoride kürtaja dair temel yaklaşımlar açıklanmış, ABD ve Türkiye'de yasaklama, serbestleşme ve düzenlemelerin tarihi anlatılmış, feminist hareketlerin bu gelişmeler karşısında hangi yaklaşımları benimsediği incelenmiştir. ABD ve Türkiye kürtaj konusunda uzun yıllar tezat oluşturmuşlardır: Amerika'da kürtaj tartışmaları ülkenin en önemli gündemiyken, Türkiye'de kürtaj anti-natalist politikalar doğrultusunda serbestleşmiş ve uzun süre tartışma konusu olmamıştır. Fakat Türkiye'de nüfus trendinin değişmesiyle pro-natalist politikalar uygulanmaya ve kürtaj karşıtı bir tavır alınmaya başlanmış, bu noktadan itibaren iki devlet çok daha benzer bir manzara sunmaya başlamıştır. ABD'de geliştirilmiş kürtaj karşıtı söylemler ve kürtajı doğrudan yasaklamadan kısıtlamaya yönelik uygulamalar Türkiye'deki hükümetin kürtaj karşıtı politikaları için örnek teşkil etmektedir. Kürtaj konusundaki tartışmaları çoğunlukla hak söylemi domine etmektedir; fakat bazı feministler hak söyleminin maskülen olduğunu savunmaktadırlar. Bu nedenle hak söylemini reddetme ya da üreme hakları gibi feminist bir hak söylemi üretme yollarına gidilmiştir. Amerika'da ana akım feminizm olumsuz sonuçlara rağmen kişisel seçim hakkı söyleminde ısrar ermeye devam ederken beyaz olmayan ırklardan feministler bunu eleştirmekte ve üreme haklarını savunmaktadırlar. Türkiye'de ise kürtajı yasaklama girişimlerine verilen ilk tepkilerde kişisel seçim hakkı söylemi öne çıkmış olsa da örgütlü feminizm bunu eleştirmiştir. Kürtajı tartışmaya yeni başlayan Türkiye feminizmi daha çok üreme hakları ve hak söyleminin reddini tartışmıştır.


Anahtar Kelimeler: Kürtaj, feminizm, nüfus politikaları, Amerika, Türkiye

Abstract:
This thesis is a comparative analysis on abortion policies and feminist movements in Turkey and USA. Basic approaches on abortion in feminist theory, the history of bans, legalizations and regulations in Turkey and USA, and which approaches the feminist movements has taken position against these regulations are comparatively analyzed in the thesis. For many decades USA and Turkey showed a contrasting picture on abortion: while in US, abortion was one of the most important topics, in Turkey abortion was legalized as a consequence of anti-natalist policies and it didn't create a conflict. Following a change in Turkish population trends, the government started to implement pro-natalist policies and took an anti-abortion stance. From there on the two states started to show much more similarity. The anti-abortion discourse and regulations created in USA, that aim to restrain abortion rights without making it outright illegal, sets an example for anti-abortion policies in Turkey. The abortion conflict is mostly dominated by the rights discourse, but some feminists find rights discourse masculine. For that reason some chooses to reject rights discourse altogether or to create a feminist rights discourse like reproductive rights. While US mainstream feminism insists on using the personal right to choose discourse despite the negative outcomes, feminists of Color criticises that approach and they argue for reproductive rights. On the other hand in Turkey, although a personal right to choose discourse came out forward with the first reactions against a possible abortion ban, feminist organisations were critical about personal choice discourse. Turkish feminism which has just started discussing abortion has focused on reproductive rights and rejection of rights discourse.


Keywords: Abortion, feminism, population policies, USA, Turkey