Laodikeia'da bulunan kurşun mühür baskıları
Lead seals from Laodikeia
Yazar: ŞENİZ YENER
Danışman: PROF. DR. CELAL ŞİMŞEK
Pamukkale Üniversitesi / Arkeoloji Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Erken Bizans Dönemi = Early Byzantine Period ; Kurşun = Lead ; Laodikeia = Laodiceia ; Mühür baskılar = Signet ring press ; Mühürler = Signet rings

Özet:
Laodikeia'da 2003 yılından itibaren sürdürülen sistemli kazı çalışmaları sonucunda, Geç Antik Çağ'da da etkin kullanımlarının olduğu tespit edilen kamusal, dinsel ve sivil mimaride ortaya çıkarılan kurşun mühür baskıları, Laodikeia'da gerçekleşen sosyal, siyasi ve dini yazışmaların kanıtları niteliğindedir. Mühür yazıtları ve tasarımında sosyal etkileşimin farklı yönleri (statü, aile bağları, bireysellik) toplumun çeşitli katmanları arasında sosyal etkileşimin ayrılmaz bir parçasıydı. Kısacası mühürler hem tekil örneklerin yakından incelenmesi hem de incelendiği zaman geniş kapsamlı bilgi potansiyeline sahip orijinal bir tarihsel veri kaynağı oluşturmaktadır. Geç Roma Dönemi'nde tarihlendirilen yapılarda bulunan mühür baskıları; imparatorlar, memurlar, din adamlar, özel şahıslar için tek tek üretilmiş ve kullanılmıştır. Mühürlerde yer alan kişinin ünvanı, rütbesi ve makamına ilişkin verilerin yanı sıra kişinin dini inancına yönelik bilgilere de ulaşılır. Çalışma konumuz olan mühür baskıları MS 4.-7. aralığında gerçekleşen siyasi ve dini olaylar sebebiyle merkezden taşra yönetimlere gönderilen yazışmaların kanıtlarıdır. Bu sebeple, Laodikeia'da bulunan mühürlerin değerlendirilmesi; kentin ekonomik, siyasi ve dini öneminin yanı sıra kentte şimdiye kadar bilinen ticaret verilene yeni bulgular eklenmiştir. Laodikeia'da kazı çalışması sonrasında elde edilen veriler dahilinde değerlendirilen kurşun mühür baskıları ile bölgenin Geç Antik Çağ Dönemine ilişkin yeni öneri ve varsayımlara katkıda bulunmuştur.

Anahtar kelime: Laodikeia, Geç Antik Çağ, Sigillografi, Kurşun Mühür, Erken Bizans Dönemi

Abstract:
As a result of the systematic excavations carried out in Laodikeia.  Since 2003, the lead seal impressions unearthed in public, religious and civil architecture, which were determined to have effective uses in the Late Antiquity, are the evidence of social, political and religious correspondence in Laodikeia.  Different aspects of social interaction (status, family ties, individuality) in seal inscriptions and design were an integral part of social interaction between various strata of society. In short, seals constitute an original source of historical data with the potential for comprehensive information, both for close examination of individual specimens and when examined. Seal impressions found in structures dated to the Late Roman Period; It was produced and used one by one for emperors, officials, clergy, and private individuals. In addition to the data on the title, rank and office of the person on the seals, information about the person's religious belief is also accessed. Seal impressions, which is our study subject, is in the 4th-7th of the AD. These are the proofs of the correspondence sent from the center to the provincial administrations due to the political and religious events that took place in the region. For this reason, the evaluation of the seals found in Laodikeia; In addition to the economic, political and religious importance of the city, new findings have been added to the trade data known so far in the city. The lead seal impressions, which were evaluated within the scope of the data obtained after the excavations in Laodikeia, contributed to new suggestions and assumptions regarding the Late Antiquity of the region.

Keywords: Laodikeia, Late Antiquity, Sigillography, Lead Seal, Early Byzantine Period