Piyasada satışa sunulan kaynak suları ve doğal mineralli sularda ağır metal kalıntılarının araştırılması
Investigation of heavy metals in naturel mineral waters and spring waters
Yazar: MERYEM AKHAN
Danışman: PROF. DR. ÖZER ERGÜN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Halk sağlığı = Public health ; Kaynak suları = Spring waters ; Mineraller = Minerals ; Su = Water ; Su analizi = Water analysis ; Su kaynakları = Water resources

Özet:
Su, insan ve diğer canlıların yaşamlarını devam ettirebilmeleri için vazgeçilmez bir gıda maddesidir. Günümüzdeki çeşitli endüstri kollarındaki gelişmeler, kentleşme ve modern tekniklere dayalı tarımın yaygınlaşması sonucu ağır metallerin sulara bulaşmasında artış görülmektedir. Ağır metaller, yoğunluğu 4.5-5.0 kg/dm3'ten yüksek ve çoğunlukla toksik olan maddelerdir. Ağır metaller içme suyu olarak kullanılan yüzey ve yeraltı sularına karıştıklarında halk sağlığı için tehdit oluşturmaktadırlar. Bu çalışmada, piyasada satışa sunulan kaynak suları ve doğal mineralli sular halk sağlığı açısından tehlike arz eden önemli ağır metallerin varlığı yönünden araştırılmıştır.
Araştırmamızda çeşitli firmalara ait 200 adet kaynak suyu ve 200 adet doğal minarelli su olmak üzere toplam 400 adet su numunesi toplanarak, halk sağlığı açısından ciddi riskler oluşturabilen "Civa (Hg), kadmiyum (Cd), kurşun (Pb), arsenik (As) ve bakır (Cu)" gibi önemli ağır metallerin kalıntı miktarları analiz edildi. Ağır metal analizleri İ.Ü. İleri Analizler Laboratuvarı'nda İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometrisi (ICP-MS) yöntemiyle yapıldı. Kaynak suyu örneklerinin 13 adedinde (%6.5) ilgili yönetmelikte belirtilen limit değerlerinin üzerinde ağır metal kalıntısı saptandı. Doğal mineralli su örneklerinin 72 adedinde (%36) ilgili yönetmelikte belirtilen limit değerlerinin üzerinde ağır metal kalıntıları tespit edildi.
Sağlık açısından önemli sorunlar oluşturan ağır metaller, sürekli olarak su örneklerinde izlenmeli, bulaşmayı önleyici tedbirler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: kaynak suyu, doğal mineralli su, ağır metal kalıntısı, ICP-MS, halk sağlığı

Abstract:
Water, is an indispensable food substance for human and other organisms to survive. Nowadays, current developments in various industry sectors, urbanization and the expansion of agriculture based on modern techniques result in increase on the contamination of heavy metals to the water. Heavy metals are toxic substances which have a greater density than 4.5-5.0 kg/dm3 in general. When heavy metals are mixed with surface and ground water used as drinking water, they may become a threat to public health. This study was conducted to investigate the presence of substantial heavy metals that can be threating for public health in marketed natural mineral waters and spring waters. 
A total of 400 samples belong to various companies consisting of 200 spring waters and 200 natural mineral waters were collected in our study and analyzed in terms of residual amounts of significant heavy metals "Mercury (Hg), cadmium (Cd), lead (Pb), arsenic (As ) and copper (Cu)" which can generate serious public health risks. Heavy metal analysis was performed in IU Advanced Analysis Laboratory using Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry (ICP-MS) method. Higher amount of heavy metal residues than relevant regulation limits was detected in 13 of spring water (6.5%). In 72 (36%) of natural mineral water samples, higher amount of the heavy metal residues than relevant regulation limits were detected.
Heavy metals, which cause serious health problems, should be monitored continuously in water samples, and prevention measures should be taken to avoid their contamination.


Key Words: spring water, natural mineral water, heavy metal residues, ICP-MS, public health