Türkiye'deki ortaokul müzik öğretmenlerinin dislektik öğrenciler ile ilgili görüşleri ve müzik öğretimi için çözüm önerileri
Middle school music teachers' opinions about the dyslexic students in Turkey and suggestions for solutions in music teaching
Yazar: BUSE ÖZER
Danışman: PROF. DR. BELİR TECİMER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Disleksi = Dyslexia ; Müzik dersi = Music lesson ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Okuma güçlüğü = Reading difficulty ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul müzik öğretmenlerinin dislektik öğrencileri ile ilgili görüşlerini alarak, dislektik öğrencilerin müzik eğitimi sürecinde karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve bu öğrencilere yönelik müzik öğretimine ilişkin çözüm önerileri getirmektir. Araştırma, dislektik öğrencilerle çalışan ortaokul müzik öğretmenlerinin bu öğrencilerle ilgili görüşlerini saptamaya yönelik nitel araştırma deseninde bir durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'de dislektik öğrencilere müzik eğitimi veren müzik öğretmenleri, örneklemini ise gönüllü ve ölçüt örneklemeyle seçilmiş olan 10 müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öğretmenlere ait kişisel bilgilere ilişkin 7 soru, ikinci bölümde ise dislektik öğrencilerin müzik eğitimi sürecine ilişkin 15 soru bulunmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu soruları, müzik öğretmenleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirilerek sorulmuş, görüşmeler kayıt altına alınarak veriler toplanmış ve verilen cevaplar içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.  Araştırmanın sonucunda, dislektik öğrencilerin arkadaşlarıyla ve öğretmenleriyle sağlıklı iletişim kuramadıkları, sosyal uyum sorunu yaşadıkları, verilen talimatları anlamakta, algılamakta ve dikkatle dinleyebilmekte sıkıntı yaşadıkları tespit edilmiştir. Müzik dersi içerisinde ise çalgı öğrenme, koro çalışmalarına uyum sağlama, notaları algılama, yazma ve öğrenmede zorluk yaşadıkları belirlenmiştir. Müzik öğretmenlerinin kendi eğitimleri sürecinde dislektik öğrencilerin müzik öğretimlerine dair eğitim almadıkları ve öğrencilere nasıl yardımcı olabileceklerini bilemedikleri tespit edilmiştir. Bu sorunlara çözüm olarak dislektik bireylerin müzik eğitimine erken yaşta ve doğru eğitim yöntemleriyle, örneğin çok duyulu (multisensory) öğretim yöntemi ile başlanılması uygun bulunmuş ve Orff, Dalcroze ve Kodaly gibi yöntemlerin kullanılması önerilmiştir. Ayrıca, dislektik öğrenciler ile ders yapılırken onlara özel kağıt düzeninin oluşturulması ve dislektik öğrencilerin derste başarılı olan öğrencilerle birlikte oturtulması yararlı olabilecektir. Alanda çalışan müzik öğretmenleri için dislektik öğrenciler ve onların müzik eğitimi üzerine hizmet içi eğitim verilmesi, müzik eğitimi alanında öğrenim gören öğretmen adaylarının ise disleksi konusunda özel olarak eğitilmesi, okul stajlarının bir döneminin dislektik öğrencilerin bulunduğu okullarda yaptırılmasının sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research was to determine the problems encountered in the process of music teaching of dyslexic students by taking opinions of the secondary school music teachers about these students and to offer solutions for music teaching. The research is a case study in qualitative research design aimed at determining the opinions of middle school music teachers working with dyslexic students about these students. The universe of the research had constituted the secondary school music teachers who had experience with the dyslexic students in Turkey. The sample, consisted of 10 voluntered music teachers, was selected through criterion sampling. For the data collection tool in research, the semi-structured interview form, prepared by the researcher, was used. This interview form consisted of two parts. In the first part, 7 questions about the music teachers' personal information and in the second part, 15 questions about the music teaching process of dyslexic students were included. Semi-structured interview form questions were asked by making phone calls to the music teachers by the researcher. The interviews were recorded and the data collected were analyzed by using content analysis method. As a result of the research, it was determined that dyslexic students had not well communicated with their classmates and teachers. The students had problems in social adaptation and had difficulties in understanding, perceiving, and listening carefully to the instructions given. The students had difficulties in playing an instrument, adapting to choral work, and perceiving, writing and learning notations in the music classes. In addition, it was found out that the music teachers had not received training on the music teaching of the dyslexic students and not known how to help these students. As a solution to these problems, it was found appropriate to start the music training of dyslexic students at an early age with correct methods, such as multisensory teaching methods. It was suggested for music teachers to use Orff, Dalcroze and Kodaly methods for these students. In addition, it might be beneficial to create a special paper layout for the dyslexic students and had them to sit together with the students who were successful in the music clasrooms. Music teachers working in the field with dyslexic students should be provided with in-service training. Furthermore, prospective music teachers should be given training on dyslexic students' teaching at the departments of music education. It was also suggested that school internships might be conducted in the schools having dyslexic students.