Yalın üretim tekniklerinin performans iyileştirmeleri analizi: Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ve çok değişkenli istatistiksel tekniklerin kullanıldığı imalat sektöründe bir uygulama
Performance improvements analysis of lean manufacturing techniques: An application in the manufacturing industry using fuzzy multi criteria decision making methods and multivariate statistical techniques
Yazar: MELİSA NARİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR YARLIKAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık = Fuzzy ; Performans = Performance ; Performans geliştirme = Performance development ; Yalın üretim = Lean production ; Çok değişkenli istatistik = Multivariate statistic ; Çok değişkenli ölçümler = Multivariate measurements ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Üretim = Production ; Üretim sektörü = Production sector ; Üretim teknikleri = Production techniques

Özet:
Küreselleşmenin ve rekabetin hızlı bir şekilde ilerlediği dünyada, işletmeler sanayide ve ilişkili teknolojilerdeki hızlı değişimlere uyum sağlamalıdır. Müşteri isteklerindeki hızlı değişim üretim sistemlerinde değişimi zorunlu kılmaktadır. İşletmeler bu değişim gereksinimlerini sağlarken, değişimin kazanca dönüştürülmesi gerektiğinin farkında olmalıdır. Bu sebeple işletmeler, gelişen üretim teknolojilerini takip etmeli ve işletmeleri için uygun olan yöntemleri uygulamalıdır. Geleneksel üretim sistemlerinden, müşteri isteklerini talebe dayalı olarak yerine getirmesi özelliği ile ayrılan yalın üretim sistemi, işletmelere rekabet avantajı yaratma konusunda uygun bir yöntemdir. Bu bağlamda, yalın üretim sistemi, çok sayıda tekniği bünyesinde barındırarak, istenilen miktar ve zamanda, müşteri talebi doğrultusunda üretimin gerçekleşmesini sağlamaktadır. İşletmeler yalın üretim sistemindeki teknikleri süreçlerinde uygulayarak performans boyutlarında iyileşmeler sağlamaktadır. Aynı anda, işletmelerinde gerçekleşen performans iyileşmelerini takip ederek hangi yalın üretim tekniğinden en çok performans iyileşmesi elde ettiklerini görebilme imkanı elde ederler. Bu çalışmada ilk olarak yalın üretim sistemi açıklanmıştır. Ardından performans kavramı açıklanmıştır. Uygulama bölümünde ise imalat işletmelerinde yalın üretim tekniklerinin uygulanması sonucunda elde edilen performans iyileşme kriterlerinin önceliğini saptamak ve bu performans iyileşmelerini sağlayan yalın üretim tekniklerinden hangilerinin öncelikli olduğunu belirlemek amacıyla Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri uygulanmıştır. Bulanık SWARA yöntemi uygulamasının sonuçlarına göre, iki işletme birbirlerine ekonomik kriterlerin alt kriterleri dışında ana kriter ve alt kriter sıralamaları açısından benzerlik göstermektedir. Bulanık ARAS yönteminin sonuçları ise, yalın üretim tekniklerinin sıralamaları ise bu iki işletme için işletmelerde uygulanan tekniklerin farklı olması sebebiyle farklılık göstermektedir.

Abstract:
In a world where globalization and competition are rapidly advancing, businesses must adapt to rapid changes in the industry and associated technologies. The rapid change in customer demands makes it necessary to change the production systems. While satisfying these change requirements, businesses should also be aware that changes must be transformed into earnings. For this reason, businesses should pursue the advancing production technologies and implement the methods that are appropriate for their businesses. The lean production system, which is being differentiated from traditional production systems along with its specific feature of fulfilling customer requests on-demand, is a convenient method to create competitive advantage for businesses. In this context, the lean production system, by incorporating many techniques, ensures that the production is realized in the desired amount and time, in line with the customer demand. Businesses make improvements in their performance dimensions by implementing the techniques of lean production system for their business processes. During the same time period, by following the performance improvements realized in their businesses, they can observe which of the lean production techniques provided them with the highest level of performance improvement. In this study, firstly, lean production system is explained. After that, the concept of performance is mentioned. In the application part, Multi-Criteria Decision Making Methods were applied in order to determine the priority of the performance improvement criteria obtained as a result of the application of lean production techniques in manufacturing enterprises and to determine which lean production techniques that provide these performance improvements have priority. According to the results of application of Fuzzy SWARA method, the two enterprises resemble each other in terms of the rankings of the main criteria and sub-criteria except for the sub-criteria of the economic criteria. The results of the Fuzzy ARAS method, rankings of lean production techniques for these two companies differs because the techniques applied in these two businesses are different.