El-Ecvibetu'n-Nekiyye isimli eserdeki muâmelâta dair güncel soruların değerlendirilmesi
Evaluation of current questions about the social prenciples in the context of the work of "al-Acwibatu'n-Nakiyyah"
Yazar: FADIL ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED LATİF ALTUN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: El-Ecvibe = Al-Ecvibe ; Fetvalar = Fatwas ; Kaza = Fate-(Din) ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muamelat = Booking ; Sorular = Questions ; Talak = Talak ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
el-Ecvibetu'n-nekiyye 'ani'l-esileti'l-fıkhiyye adlı eserde Şanlıurfa başta olmak üzere Türkiye'nin muhtelif bölgelerinden gelen yaklaşık beş yüz soruya İslam hukukunun klasik eserlerinden faydalanılarak cevaplar verilmiştir. Çalışmamızda muâmelâta dair olup güncel olduğunu düşündüğümüz bu soru ve cevaplardan bazıları ele alındı. Eserde soru ve cevaplar Arapça yazılmıştır. Bunların bir kısmı Türkçeye tercüme edilerek halk tarafından ilgi duyulan alanlar tespit edildi. Müellifin klasik eserlerden ulaştığı sonuçlar ele alınıp günümüz İslam hukukçularının görüşleriyle karşılaştırılarak müellifin metodunun ve yönteminin güncelliği belirlenmeye çalışıldı. Müellif sorulara genel itibarıyla Hanefî ve Şâfiî kaynaklardan nakillerde bulunarak cevap vermiştir. Yapılan bu nakillere ek olarak Mâlikî, Hanbelî ve günümüz İslam hukukçularının görüşlerine yer verildi. Zaman zaman Mecme'u'l-Fikhi'l-İslâmî, Din İşleri Yüksek Kurulu ve Mısır Fetvâ Komisyonu gibi kuruluşların konuyla ilgili kararlarına değinildi. Ele aldığımız konular daha iyi anlaşılsın diye bazı meselelerin tarihi arka planı ve dünyanın farklı bölgelerindeki uygulanışları incelendi.
Konunun meri hukukta karşılığı varsa ilgili kanun maddesi veya mahkeme kararı çalışmamıza alındı. Konular araştırılırken genel olarak tarafsız bir metot izlenildi. Müellifin sorulara cevap verirken klasik eserlerden yaptığı nakiller incelenerek soru ile uyumu tespit edilmeye çalışıldı. Nakillerin asıl kaynaklarına müracaat edilip gerekli görünen yerlerde bu nakillerin bağlamlarına değinildi. Müellif eserinde sorulara cevap verirken izlediği yöntem hakkında herhangi bir bilgi vermemiştir. Kazâ bahsindeki fetvâ usûlüne dair sorulara verdiği cevaplardan yola çıkılarak eserde izlenen fetvâ metodu ortaya konmaya çalışıldı. Tezimizin birinci bölümünde müellifin hayatı, eserleri ve fetvâ metoduna dair yedi soru ve cevap ele alındı. Ayrıca Şanlıurfa fetvâ komisyonu hakkında bilgi verildi. İkinci bölümünde ise İslam hukukuna dair muâmelatla ilgili yirmi sekiz soru ve cevap incelendi. Çalışmamızda toplamda el-Ecvibetu'n-nekiyye 'ani'l-esileti'l-fıkhiyye adlı eserdeki otuz beş soru ve cevap incelendi.

Abstract:
In the work called "Al-Acwibatu'n-Nakıyyah 'ani'l-Asilati'l-Fiqhiyyah", nearly five hundred questions from various regions of Türkiye, especially Şanlıurfa, were answered using classical works of Islamic law. In our study, we discussed some of these questions and answers that we think are relevant and up-to-date on social prenciples. The questions and answers in the work are written in Arabic. We have translated some of these questions and answers into Turkish and identified the areas of interest to the public. We have tried to determine the timeliness of the method and method of the author by considering the results obtained by the author from classical works and comparing them with the opinions of modern Islamic jurists. he author answered the questions by citing Hanafi and Shafii sources generally. We have also added the views of Maliki, Hanbali and modern-day Islamic jurists to the transplants. We tried to indicate if the sects quoted by the author have different views. From time to time, we have added the decisions of organizations such as Majma al-Fiqhi al-Islami, the Supreme Council for Religious Affairs and the Egyptian Fatwa Commission on this issue. We have touched on the historical background of some issues and their implementation in different regions of the world in order to better understand the issues we are approaching than they are current.If the issue has its equivalent in legislation in force, we have added the relevant article of the law or the court decision to our study.
In general, we followed an impartial method when researching issues. In answering the questions, we examined the author's quotations from classical works and tried to determine their compatibility with the question. We have referred to the contexts of these transfers where we deem it necessary by referring to the actual sources of the transfers. The author did not give any information about the method he followed when answering questions in his work. However, based on his answers to the questions about the fatwa procedure in the subject of judgement, we tried to reveal the fatwa method followed in the work. In order to set an example for those who want to see the original questions and answers, we have added five questions and answers in their original form in the "List of appendices" section of our thesis. In the first part of our thesis, seven questions and answers about the author's life, works and fatwa method are discussed. In the second part, twenty-eight questions and answers related to the social prenciples of Islamic law were examined. In our study, thirty-five questions and answers in the work "Al-Acwibatu'n-Nakıyyah 'ani'l-Asilati'l-Fiqhiyyah" were examined in total.