Dünyada ve Türkiye'de barış gazeteciliği kavramının değişimi ve dönüşümü
Change and transformation of peace journalism concept in Turkey and the world
Yazar: GÖKTÜRK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURDOĞAN RİGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Barış = Peace ; Barış gazeteciliği = Peace journalism ; Basın = Press ; Gazetecilik = Journalism ; Medya = Media ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Savaş = War ; Çatışma = Conflict ; Önleyici müdahale = Preventive intervention

Özet:
Medya organları barış tartışmalarına karşı tarafsız kalamazlar. Bu düşünce göreceli olarak yeni bir gazetecilik anlayışı olan Barış Gazeteciliği'nin temel ilkesini, temel çıkış noktasını teşkil eder. Bu çalışma gazetecinin krizlerden çıkış sürecinde aktif rol oynaması fikri üzerine tartışmaların ötesine geçmeye ve barış gazeteciliğinin somut işlevselliği üzerine eğilme amacındadır. Bu çalışmanın amacı sadece gazetecinin faaliyetleriyle barışı teşvik edip etmemesi gerektiğini bilmek değil. Amaçlanan netice barış gazeteciliğinin uygulanabilirliğinin eleştirel tahlilini yapmaktır : Yani bu modeli izleyen medyatik bir yapı işlevsel olabilir mi ? Medya işlevini yerine getirirken ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü gibi bir takım haklardan da ayrıcalıklı olarak yararlanır. Bununla beraber medyanın her şeyden sorumsuz olduğuna hükmedilemez. Medyanın hukuki olduğu kadar etik bir takım değerlere itibar etmesi gerektiği de genel kabul görmüş bir düşüncedir. Bu değerlerden bir tanesi de medyanın hem hukuki hem ahlaki anlamda barış için hizmet etmesi gerektiği yolundaki görüştür. Sivil toplumun en önemli beklentilerinden biri olan özgür medya, siyasi, ekonomik, kültürel kamplaşma ve çatışmalardan kendini soyutlayabildiği oranda bağımsız ve tarafsız bir şekilde bu rolü üstlenebilir. Bizim çalışmamızın konusu olan gazetecilik yaklaşımı ? Barış Gazeteciliği?, ? Çatışmalara Duyarlı Gazetecilik?, ? Arabulucu ya da Aracı Gazetecilik?, ? Proaktif (Etkinlik yanlısı) Gazetecilik?, Önleyici (Preventiv) Gazetecilik? gibi çeşitli isimlerle anılsa da hepsi aynı ve tek kavram üzerinde birleşir: ? Kitle iletişimi tekniklerinin anlaşmazlık ve çatışmaların önlenmesine ve barışçı yollarla çözümüne yönelik amaçlarla kullanılması?. Biz bu çalışmamızda söz konusu gazetecilik yaklaşımını, barışı hedeflediği ve ona ulaşma konusunda aktif tavır benimsediği için, bu anlayışı daha iyi tarif eden ?Barış Gazeteciliği? terimiyle tanımlamayı tercih edeceğiz.

Abstract:
Media can not be impartial as far as democracy is concerned. As a new arena of knowledge, peace journalism ? which is also named as Preventive/ Citizen/ Public-Oriented Journalism - accepts this idea as its primary principle. Today freedom of speech, or the freedom of expression, is recognized in international and regional human rights law and it gives media a privileged position as the apparatus of fulfilling this ideal. On the other hand, media has also responsibilities in the development of peace culture and democracy. Avoiding itself from conflicts and discrimination and working for democracy and peace is the only way for the media to be free and objective. This study on the other hand, will try to goes behind the idea that says journalists have an active role in solving the depression periods and will try to focus on the concrete function of peace journalism as a concept or way of understanding. Consequently, the major interrogations of this study will be as follows: What is peace journalism and what is the motivation behind it? What are the circumstances of establishing peace journalism? What are the problems that peace journalism faced with? Is it really possible for a media organization to practice peace journalism?