Erken çocukluk döneminde özel gereksinimli çocuklarda cinsellik: Ebeveyn görüş ve deneyimleri
Sexuality in the children with special needs in early childhood: Parents' view and experiences
Yazar: HATİCE DAMLA ASLANOL
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ALAT
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada erken çocukluk döneminde özel gereksinimli çocuğa sahip
ebeveynlerin, çocuklarının cinsellikleriyle ilgili görüş ve deneyimlerinin tespit
edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda katılımcıların, çocuklarının cinsellikleri ile
ilgili görüş ve deneyimlerine daha kapsamlı ve derinlemesine ulaşabilmek için nitel
araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın bulguları için 20 ebeveyne,
"Demografik Bilgi Formu" ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş "Ebeveyn Yarı
Yapılandırılmış Görüşme Formu" uygulanmıştır. Bu sayede ebeveynlerin,
çocuklarında gözlemledikleri cinsel davranışlar, bu süreçte karşılaştıkları zorluklar,
geleceğe dair kaygıları ve beklentilerine ulaşmak amaçlanmıştır. Araştırmanın
bulguları nitel veri analizi yöntemlerinden, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analiz
sonucunda ebeveynlerin çocuklarında gözlemledikleri cinsel davranışlar; genital
bölgeye dokunma, genital bölgeye sürtünme, mastürbasyon, kadın memesine ilgi,
cinsiyet ayrımı, fetişizm iken, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin
yaşadıkları zorluklar, toplumsal alanda uygunsuz cinsel davranışları sınırlandırma ve
iletişim sınırlılığı olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ebeveynlerin tümü,
çocuklarının cinsel istismara uğramasından korkmaktadır. Ebeveynlerin gelecek
kaygıları arasında çocuklarının cinsel istismar faili olması, toplumsal damgalanma,
akran zorbalığı da bulunmaktadır. Kız çocuğa sahip ebeveynlerin çoğu, çocuklarına
öz bakım becerilerini öğretme konusunda kaygılandıklarını belirtmişlerdir.
Ebeveynlerin geleceğe dair beklentileri çocuklara cinsel eğitim, aileye eğitim desteği,
psikolojik destek, toplum eğitimi, diğer ailelerle sosyal temas, destek bakım alanları,
destek eğitim personeli olarak belirlenmiştir. Ebeveynlerin bir kısmı, kendi
kararlarını veremeyecek, tam bağımlı özel gereksinimli bireylerin kısırlaştırılmasının
yasallaşması gerektiğini belirtmişlerdir. Bu bulgular ışığında elde edilen sonuçların,
erken çocukluk dönemindeki özel gereksinimli çocukların cinselliklerinin daha
sağlıklı gelişmesi, ebeveynlerin yaşadıkları zorlukların ve kaygıların azaltılabilmesi
ve ebeveyn beklentilerinin karşılanabilmesi açısından yarar sağlaması
beklenmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the views and experiences of parents
who have children with special needs in early childhood about their children's
sexuality. In this context, a qualitative research method was preferred in order to
reach the opinions and experiences of the participants about their children's sexuality
more comprehensively and in depth. For the findings of the study, the "Demographic
Information Form" and the "Parent Semi-Structured Interview Form" developed by
the researcher were applied to 20 parents. In this way, it is aimed to reach the sexual
behaviors observed by the parents in their children, the difficulties they encounter in
this process, their concerns and expectations about the future. The findings of the
research were analyzed with content analysis, one of the qualitative data analysis
methods. As a result of the analysis, the sexual behaviors observed by the parents in
their children; touching the genital area, rubbing the genital area, masturbation,
interest in the female breast, gender discrimination, fetishism, while the difficulties
experienced by the parents of children with special needs were determined as
limiting inappropriate sexual behaviors in the social area and communication
limitation. All of the parents participating in the study fear that their children will be
sexually abused. Parents' future concerns include their children being perpetrators of
sexual abuse, social stigma, and peer bullying. Most parents of daughters have stated
that they are worried about teaching their children self-care skills. Parents' future
expectations were determined as sexual education for children, educational support
for families, psychological support, community education, social contact with other
families, support care areas, and support education personnel. Some of the parents
stated that the sterilization of fully dependent individuals with special needs who
could not make their own decisions should be legalized. It is expected that the results
obtained in the light of these findings will be beneficial in terms of healthier
development of the sexuality of children with special needs in early childhood,
reducing the difficulties and anxieties experienced by the parents, and meeting the
expectations of the parents.