Türkiye'de il bazında dış ticaretin ekonomik büyümeye etkisi
In some provinces in Turkey economic growth effects of foreign trade
Yazar: ÖZGE GÜRCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEZGİN AKSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İller = Provinces

Özet:
Farklı ekonomilerin gelir düzeylerinin birbirine yakınsama eğiliminde olup olmadığı sorusu, Solow'un 1956 yılındaki ekonomik büyüme çalışmasıyla başlayan ve günümüze kadar devam eden önemli sorulardan biridir. Solow büyüme modeli fakir ülkelerin görece zengin ülkelerden uzun dönemde daha hızlı büyüme göstererek yakınsayacağını varsaymaktadır. Bu da, sermaye birikimiyle sermayenin marjinal getirisinin azalmasıyla olur. Böylece daha düşük sermaye birikimine sahip olan görece fakir ülke daha hızlı büyüyerek geliri yüksek olan ülkenin gelir düzeyine yakınsamaktadır.Çalışmanın amacı, dünyada ülkeler arasında dışa açılmaya paralel olarak ihracatın büyüme üzerindeki etkilerinin incelenmesine benzer biçimde, bir ülkede yer alan illerin ekonomik büyümesinde dış ticaretin rolünü araştırmaktır. Dış ticaret ve ekonomik büyüme üzerine ülke düzeyinde yapılan birçok ampirik çalışma olmasına karşın kent düzeyinde ve Türkiye'de bu konuda yapılmış çalışma sayısı oldukça azdır. Araştırmada, dünyadaki ülkeler arasında dış ticaretin büyüme üzerinde olumlu ve anlamlı etkisinin olduğuna dair literatür baz alınarak, Türkiye'de il bazında ekonomik gelişmesinde dış ticaretin illerde anlamlı ve olumlu etkilerinin olabileceği düşüncesini sınama konusu yapılması temel amaçlardandır.Çalışmada Neoklasik Büyüme Modeli çerçevesinde Solow Büyüme Modeli teorik olarak incelenmiştir. Ekonomik büyüme göstergesi olarak GSYİH değişkeni üzerindeki dış ticaretin etkisi ihracat ve ithalat değişkenlerinin il bazında 1996-2001 yılları arasında panel veri analizi ile araştırılmıştır. Yapılan panel veri analizine göre ihracattaki büyümenin GSYİH'yı artırıcı sonuçlar doğurduğu yönünde bulgular elde edilmiş olmakla beraber, gelişmişlik düzeyine göre yapılan analizlerdeki ortak bulgu, ihracattaki büyümenin istatistiksel olarak anlamsız çıkması ile yakınsamanın söz konusu gruplar arasında gerçekleşmediğini göstermektedir.

Abstract:
The question that whether the income levels of different economies tend to converge to each other is an important question which first emerged with Solow?s economic growth study in 1956 and has continued until now. Solow?s growth model assumes that the poor countries will demonstrate a more rapid growth than relatively richer countries, thus converging to their levels. And this can be possible by means of a decrease in the marginal profit of capital and in the capital. Thus, the relatively poor countries with less capital accumulation grow faster and converge to the income levels of the countries with higher income levels.The objective of the present study is to investigate the role of the foreign trade in the economic growth of the provinces of a country, in a way similar to the examination of the effects of exporting on the growth as a result of the international expansion. Though there have been a number of empirical studies, at the level of countries, on foreign trade and economic growth, the number of the studies at the level of cities, especially in Turkey, is rather low. In the present study, based on the literature concerning the positive and significant effects of the foreign trade between the countries in the world, it is also aimed to test the opinion that the foreign trade can have significant and positive effects on the economic growth of Turkey on the basis of province.In the present study, Solow Growth Model was theoretically examined within the framework of Neoclassical Growth Model. The effect of the foreign trade on the variable of Gross Domestic Product was examined, which is accepted as the economic growth indicator, by means of carrying the parallel data analysis of the export and import variables on the province basis in the 1996-2001 period. According to the panel data analysis carried out, export growth in GDP increasing consequences that in the direction of findings was obtained, although the level of development according to the analysis in the common findings, export growth in a statistically insignificant emergence of convergence of such groups occur between no shows.