Akciğer kanserinde tanı ve tedavigecikme faktörleri
Factors affecting delay in diagnosis and treatment of lung cancer
Yazar: FATMA İREM YEŞİLER
Danışman: PROF. ŞÜKRAN ATİKCAN ; UZMAN FİLİZ ÇİMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş - Amaç: Akciğer kanseri dünya çapında en önemli mortalite nedenlerinden biridir. Dünyada erkeklerde ikinci, kadınlarda dördüncü sıklıkta gözlenmektedir. Tanı ve tedavi gecikmesi hastalığın prognozunu etkileyen en önemli faktörlerdendir. Erken tanı, artmış operabilite ve iyi prognozla ilişkilidir. Prognozla ilişkili olan faktörler yaş, cinsiyet, komorbidite, performans statusu, kanserin evresi, histolojik tiptir. Amacımız; akciğer kanseri tanısı almış hastalarda tanı ve tedavi gecikmesini etkileyen faktörleri araştırmaktır.
Materyal - Metod:  Birinci göğüs hastalıkları kliniği tarafından Ocak 2010 – Ağustos 2011 tarihleri arasında histopatolojik tanı konulan akciğer kanserli hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların sosyo-demografik özellikleri ( yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu), yaşadığı yer, sigara içme durumu, sosyal güvencesi, semptom tipi, hastanın kendisinde başka bir malignite olması, ailede akciğer kanseri olması, lezyonun radyolojik  yerleşimi, boyutu, tanı yöntemi, histolojik tipi, endobronşiyal lezyon varlığı, akciğer kanserinin evresi, hastanın performans durumu, hastaların  semptomlarının başlangıcından hastaneye başvurusuna (SB), semptomların başlangıcından patolojik tanıya (SP), tedavi başlangıcına (ST), ilk radyolojik tetkikin istenmesine (SR) kadar geçen süre, başvurudan ilk radyolojik tetkikin istenmesine (BR), başvurudan patolojik tanıya (BP),başvurudan tedavi başlangıcına (BT) kadar geçen süre retrospektif olarak elde edildi ve birbirleri ile ilişkileri değerlendirildi.
Bulgular: Olguların 107' si (%87.7) erkek ve 15' i (%12.3) kadındı. 89 olgu (%73) 70 yaş altındaydı. 105 olguda (%86) sigara içme öyküsü mevcuttu. 98 olgu KHDAK iken 24 olgu KHAK' di. 2 olgu evre I, 10 olgu evre II, 30 olgu evre III, 56 olgu evre IV iken 15 olgu yaygın KHAK olarak saptandı. Ortalama gecikme süreleri SB, SP, ST, BP, BT sırayla 30, 60, 75.5, 14, 33 gün olarak bulundu. Öğrenim düzeyi ile SP, BP, BT süreleri; sosyal güvence ile SB, SP, ST, SR süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. KHAK' de BT süresi KHDAK' ye göre daha kısa olduğu saptandı.
Sonuç: Oldukça sık gözlenip mortalitesi yüksek olan akciğer kanserinde erken tanı konulması oldukça önemlidir. Bu nedenle tanı ve tedaviyi geciktirecek faktörlerin saptanması, olası nedenlerinin ve çözümlerinin araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: Lung cancer is one of the most important causes of mortality in the world. In the world, lung cancer observed the second most common in men and the fourth in women. Delay of diagnosis and treatment is one of the most important factors affecting the prognosis of disease. Early diagnosis is associated with increased operability and good prognosis. Factors associated with prognosis are age, gender, comorbidity, performance status, cancer stage, histologic type. Our aim is to investigate the factors affecting delay in diagnosis and treatment for patients with lung cancer.
Material and Methods: Records of lung cancer patients diagnosed in 1st pulmonary diseases clinic between January 2010 and August 2011 were evaluated retrospectively. Socio - demographic characteristics of patients (age, gender, occupation, educational status), place of residence, smoking history, social security, type of symptoms, the patient had malignancy itself to another, and a family to have lung cancer, radiological location and size of tumor, diagnostic method, histological type, presence of endobronchial lesions, TNM stage, performance status, from the first symptom to hospital application (SA), from the first symptom to diagnosis of pathological (SP), the beginning of treatment (ST), from the first symptom to the first radiological examination (SR), from the first application to the first radiological examination (AR), the pathological diagnosis (AP), from the first application to treatment (AT) were calculated and relations of delay times were evaluated retrospectively.

Result: One hundred and seven (87.7%) patients were male and 15 patients(12.3%) were female. 89 patients (73%) are under the age of 70. 105 patients (86%) have smoking history. 98 patients were diagnosed as non-small cell and 24 patients  were as small cell lung cancer. 2 patients were at stage I, 10 patients were at stage II, 30 patients were at stage III, 56 patients were at stage IV and 15 patients have extensive SCLC. The median period time, SA, SP, ST, AP, AT was orderly 30, 60, 75.5, 14, 33 days. There was a statistically significant difference between the education level and the SP, AP, AT times; between social security and the SA, SP, ST, SR periods. AT time in patients with SCLC  is shorter than patients with NSCLC.
Conclusion: Early diagnosis of lung cancer is very important. Therefore, determination of delay factors in diagnosis and treatment of lung cancer, possible causes and solutions should be investigated.