Pediatrik yaş grubunda baş ağrısıyla gelen hastalarda MRG bulguları
MRI findings in pediatric patients presenting with headache
Yazar: AYDIN İNCE
Danışman: PROF. DR. HAKKI TİMUR SİNDEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Çocuklarda baş ağrısı büyük oranda benign primer baş ağrıları şeklinde olsa da çeşitli nedenlere bağlı sekonder baş ağrıları da olabilir. Baş ağrısında görüntüleme yöntemlerinin kullanımının temel nedeni yaşamı tehdit edebilecek ya da yaşam kalitesini etkileyebilecek ciddi ve tedavi edilebilir lezyonların saptanmasıdır. Ancak, çocuklarda baş ağrısına sebep olabilecek bu tarz lezyonların insidansı son derece düşüktür. Biz, çalışmamızda izole baş ağrısı ile başvuran pediatrik hastalarda MRG'de saptanan patolojileri değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmamıza 2013-2014 yılları arasında bölümümüze aura dışında nörolojik ya da sistemik semptomu olmaksızın izole baş ağrısı şikayetiyle başvuran pediatrik hastaların MRG'leri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 447 hastanın 271'i kadın (%60,6), 176 tanesi ise (%39,4) erkek olup, yaşları 3-18 (ortalama 12.2±3.5) arasında değişmekteydi.
447 hastadan 132 tanesinde (%29,5) toplam 158 patoloji saptandı. Saptanan patolojilerden 54'ü (%34,2) beyaz cevher lezyonu, 3'ü (%1,9) kortikal patoloji, 3'ü (%1,9) bazal ganglia lezyonu, 2'si (%1,3) beyin sapı lezyonu, 1'i (%0,6) serebellum patolojisi, 1'i (%0,6) malformasyonlar, 4'ü (%2,5) vasküler malformasyon, 2'si (%1,3) diğer vasküler patolojiler, 53'ü (%33,5) sinüzit, 8'i (%5,1) mastoid inflamasyonu, 7 (%4,4) araknoid kist, 10 (%6,3) diğer kistler ve kitle lezyonları, 2'si (%1,3) iskemik lezyon, 6'sı (%3,8) varyasyonlar, 2'si (%1,3) ventriküler patoloji olarak sınıflandı. Patoloji saptanması açısından cinsiyet ve yaş açısından anlamlı farklılık bulunmadı (p sırasıyla 0,399 ve 0,679). Beyaz cevher lezyonları 10 yaş üstünde, sinüzit 10 yaş altındaki hastalarda anlamlı olarak daha sık saptandı (p sırasıyla 0,019 ve 0,029). Her iki patoloji için cinsiyetler arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p sırasıyla 0,708 ve 0,968). Mastoid inflamasyonu, araknoid kist ve varyasyon saptanan hastalarda yaş grupları ve cinsiyet açısından farklılık izlenmedi. Diğer patolojiler olgu sayısı az olduğundan istatistiksel farklılık açısından değerlendirilmedi.
MRG izole baş ağrısı ile başvuran hastaların yalnızca küçük bir bölümünde tedavi gerektirecek ya da tedavi planını değiştirecek bulgular vermektedir. Çalışmamızın sonuçları ve literatür bilgileri ışığında nörolojik muayenesi normal, sistemik patolojisi olmayan, öyküsü pediatrik primer baş ağrılarının en sık nedenleri olan migren ya da GBA'ya uyan çocuklarda görüntülemenin faydalı olmadığı görüşündeyiz.

Abstract:
The majority of headaches in children are of benign primary causes; however, headache secondary to various reasons is also possible. The rationale for imaging in headache is to demonstrate serious and treatable lesions that can be fatal or affect the quality of life. However, the incidence of such lesions is very low in children. In this study, we aimed to evaluate pathologies detected by MRI in pediatric patients applying with isolated headache.
MRIs of pediatric patients referred to our department between 2013-2014, with isolated headache and no systemic or neurological symptoms apart from aura were retrospectively evaluated. Out of 447 patients included in the study, 271 (60,6%) were female and 176 (39,4%) were male. Their age varied between 3-18 (average 12.2±3.5).
158 pathologies in 132 patients (29,5%) were detected. 54 (34,2%) white matter lesions, 3 (1,9%) cortical pathologies, 3 (1,9%) basal ganglia lesions, 2 (1,3%) brainstem lesion, 1 (0,6%) cerebellar pathology, 1 (0,6%) malformation, 4 (2,5%) vascular malformations, 2 (1,3%) other vascular pathologies, 53 (33,5%) sinusitis, 8 (5,1%) mastoid inflammation, 7 (4,4%) arachnoid cysts, 10 (6,3%) other cysts and mass lesions, 2 (1,3%) ischemic lesions, 6 (3,8%) variations and 2 (1,3%) ventricular pathologies were detected. There was no difference in age and sex between patients with and without lesions. White matter lesions were more common in children older than 10 whereas sinusitis was more common in children younger than 10 (p= 0,019 and 0,029 respectively). For both pathologies there was no significant difference in sex p=0,708 and 0,968 respectively). There was no significant difference in sex and age for mastoid inflammation, arachnoid cyst and variations. Other pathologies were not evaluated statistically due to small number of cases.
MRI demonstrates findings that require treatment or change treatment plan in only a very small number of patients applying with isolated headache. In light of the results of our study and the published literature, we conclude imaging is not beneficial in children with normal neurological examination, no systemic pathologies and with typical history of migraine or tension type headache.