1990 sonrası dönemde Irak Türklerinin siyasi yapısı
Political situation of Iraqi Turkmans after 1990 period
Yazar: ÇAĞDAŞ DUMAN
Danışman: PROF. DR. NADİM MACİT
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Kerkük Türkleri = Kirkut Turks ; Siyasi yapı = Political structure ; Tarih = History ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkler = Turks ; Türkmenler = Turkomans ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Türk dış politikası açısından Irak coğrafyası tarihi ve kültürel arka planı çerçevesinde önemli bir yere sahiptir. Ortadoğu coğrafyasındaki güç dengesinin değiştiği şu günlerde Irak, Ortadoğu?da yaşayan halkların önemli bir kısmını içerisinde barındıran bir laboratuar niteliğindedir. Özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde bu önemi katlanarak devam etmiştir. Gerek Türk dış politikasındaki önemi, gerekse Türk Dünyası açısından bulunduğu konum itibariyle yüksek lisans tezimde ?1990 Sonrası Dönemde Irak Türklerinin Siyasi Durumu? konusunu çalışmaya karar verdim.
Çalışma Giriş bölümü ile başlamış ve Birinci Bölüm?de Irak Türkmenlerinin tarihî, siyasî ve hukukî arka planı incelenmiştir. Bu bölümde Türkmen kelimesinin anlamı ve kökeni, Türkmenlerin Irak içerisinde yaşadıkları coğrafya, Irak?ın hukukî yapısında Türkmenlerin yeri ve Birinci Körfez Savaşı?na kadar Türkmenlerin var olma mücadelesine yer verilmiştir.
Çalışmanın İkinci Bölümü?nde ise Birinci ve İkinci Körfez Savaşı arasındaki zaman dilimi ele alınmış olup bu zaman diliminde gerçekleşen bölgesel gelişmeler, bu gelişmelerin Türkmenlere etkisi ve Türkmenlerin meydana getirdiği oluşumlar ile Türkmenlerin teşkilatlanma çalışmalarına yer verilmiştir.Üçüncü Bölümde ise İkinci Körfez Savaşı?nın Irak?ta oluşturduğu tablo çerçevesinde Irak?taki demokratikleşme çabalarında Türkmenlerin var olma mücadelesine yer verilmiştir. Irak?ta oluşan siyasi tablo analiz edilmiş ve günümüze kadar yapılan seçimler ele alınmıştır.Dördüncü Bölüm?de Irak?ın geleceğine yönelik bazı öngörülerde bulunularak muhtemel gelişmeler değerlendirilmiş ve Türkmenlerin bu süreçte izlemesi gereken stratejiler üzerinde durulmuştur. Muhtemel gelişmelere karşı nasıl bir siyasi-stratejik tutum geliştirmesi gerektiği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise bu çalışmayı yaparken neyin amaçlandığı ve çalışma tamamlandıktan sonra hangi sonuçlara ulaşıldığı sorularına cevap aranmıştır. Irak Türkmenlerinin ve Türk Dış Politikası?nın geleceğine yönelik gelişmeler ve izlenmesi gereken politikalar konusunda yaptığımız çıkarımlar önermelere çevrilmiştir. Tezimiz ?1990 Sonrası Dönemde Irak Türklerinin Siyasi Yapısı? adını taşımaktadır. Irak Türkleri yerine çok yaygın bir kullanım olarak ?Irak Türkmenleri? ifadesini kullandık.Gelişmeler ve izlenmesi gereken politikalar konusunda yaptığımız çıkarımlar önermelere çevrilmiştir.



ANAHTAR SÖZCÜKLER: Türkiye, Irak, Körfez SavaĢı, Kerkük, Irak Anayasası, Kuzey Irak

Abstract:
Geography of Iraq, Extremely has an important place in terms of Turkish foreign policy within the framework of the historical and cultural background. In these days which balance of power has been changed in Middle East geography. In these days which balance of power has been changed in Middle East geography. Iraq is a laboratory which contains a significant portion of people living in the Middle East. Especially, after the Cold War period, its importance have exponentially countinued. The reason why decided to study on my MA dissertion ?Political Situation of Iraqi Turkmans After 1990 Period? is both it?s importance in Turkish foreign policy and ıt?s place in terms of the Turk geography.
It has begun by being written the opening chapter and in the first chapter, it has been examined that Iraqi Turkman?s historical, political and juridical background in this chapter. It has been mentioned that origin and meaning of ?Turkman? word, the geography which Turkman?s live around the Iraq, the point that they stand in the juridical structure of Iraq and Turkman?s struggle for existing until the First Gulf War.In second chapter the period between First and Second Gulf War has been covered. Furthermore, regional developments which was accured has been covered in this period. Effect of this developments to the Turkman?s and creation which generated by Turkmans and Turkman?s effort of organise has been covered.In the third chapter, it has been given place to Turkman?s struggle for existing in Iraq?s democratisation struggle within the framework that Second Gulf War made in Iraq. Political statement occured in Iraq has been analyzed and all elections have been examined.In the fourth chapter, first thing that has been done is to try to designate how the Turkman establish a new political and strategic attitude to wards potential developments. Moreover, some predictions have been made and some current development have been valuated.In conclusion chapter, answers of what was the aim and were the results of this study have been put forward. Deductions which we made about possible developments of Iraqi Turkmans and Turkish foreign policy in future and political line that should be followed have been turned into suggestions. Our dissertation name is ?Political Situation of Iraqi Turkmans After 1990 Period?. We used ?Iraqi Turkmans? statement which is also so common, instead of ?Iraqi Turks?. Inferences made about the need to monitor developments and policies are translated into propositions.



EY WORDS: Turkey, Iraq, Gulf War, Kirkuk, Iraq Constitution, North Iraq