Aldatmaya yönelik tutumların ahlak ve bağlanma açısından ele alınması
Approaching infidelity through morality and attachment
Yazar: CANAN ÇELİKADAM
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM CESUR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki Temeller Kuramı = Moral Foundations Theory ; Aldatma = Deception ; Aldatma eğilimi = Infidelity tendency ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, bağlanma stillerinden kaygılı- kararsız bağlanma ile kaçınmacı bağlanmanın ve ahlaki temellerin bakım, adillik, sadakat, otorite ve kutsallık boyutlarının aldatmaya yönelik tutumlarla ilişkilerini incelemektir. 
Bu amaçla araştırma, yaşları 15 ile 64 arasında değişen, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde yaşayan 71'i erkek ve 174'ü kadın olmak üzere toplam 245 bireyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, "Kişisel Bilgi Formu", "Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği", "Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II" ve "Ahlaki Temeller Ölçeği" hem elden dağıtılarak hem de internet ortamında uygulanmıştır. 
Çalışmanın bulguları, aldatmaya yönelik tutumlar ile kaygılı- kararsız ve kaçınmacı bağlanma arasında bir ilişki olmadığını göstermekle birlikte her iki cinsiyet için de ayrı ayrı analiz yapıldığında, yalnızca erkek örnekleminde kaçınmacı bağlanma stili ile aldatmaya yönelik tutumlar arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yani kaçınmacı stile sahip erkeklerin aldatmaya yönelik daha izin verici tutumlara sahip olduğu bulunmuştur. Ahlaki temellerin tüm boyutları ile aldatmaya yönelik tutumlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu boyutlarda yüksek puan alan katılımcıların aldatmaya yönelik tutumları daha olumsuz bulunmuştur. Kaçınmacı bağlanma ile ahlaki temellerin bakım ve adillik boyutları arasında negatif bir ilişki bulunurken, kaygılı- kararsız bağlanma ile ahlaki temellerin bakım ve adillik boyutları arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Kaygılı- kararsız bağlanma ile ahlaki temellerin kutsallık boyutu arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bağlanma ve aldatmaya yönelik tutum arasındaki ahlaki boyutların aracı rolüne dair analiz, bağlanma stilleri ve aldatmaya yönelik tutum arasında anlamlı bir ilişki bulunamayışı nedeniyle yürütülememiştir.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the relationships between attachment styles (only anxious-ambivalent attachment and avoidant attachment), moral foundations (care, fairness, loyalty, authority and sacrecy) and attitudes towards infidelity. 
The study consisted of 245 participants living in Turkey. Participants' ages ranged between 15- 64. Data were collected with both hand-out and online instruments. The instruments used in this study are Sociodemographic Information Form, "Attitudes towards Infidelity Scale", "Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R) " and "Moral Foundations Questionnaire".
The results of the study showed no significant relationship between attitudes towards infidelity and attachment styles. However, avoidant attachment style was found positively correlated with attitudes towards infidelity only among the male sample when sex was controlled. In other words, men with avoidant attachment style were found to have a more positive attitude towards infidelity. Also, all dimensions of moral foundations significantly correlated with attitudes towards infidelity. Individuals scoring higher on moral foundations were found to have a more negative attitude towards infidelity. Care and fairness dimensions of moral foundations correlated negatively with avoidant attachment and positively with anxious-ambivalent attachment. Sanctity  dimension showed no significant correlation with anxious- ambivalent attachment. Further analysis regarding mediator role of moral foundations could not run since attachment styles and attitudes towards infidelity showed no significant relationship. Implications of the study were discussed in light of literature.