Maarif Gazetesinin (51-60. sayıları) transkripti ve değerlendirilmesi
Transcript and evaluation of Maarif Newspaper (Issues 51-60)
Yazar: ZEYNEP ÇULUN
Danışman: PROF. DR. HAMZA ALTIN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
İfade özgürlüğünün bir yansıması olarak karşımıza çıkan basın, milletlerin hayatında siyasi ve 
sosyal değişimleri tetikleyen bir araç olarak önemini her zaman korumuştur. Osmanlı 
Devleti'nde basın ve yayın faaliyetlerinin ele alınması neticesinde söz konusu dönemin siyasi, 
ekonomik, kültürel ve sosyal yapısının bütünsel bir şekilde değerlendirilip incelenmesine olanak 
sağlamıştır.
II. Meşrutiyet ilan edildikten sonra oluşan özgürlük ortamında basının bu gücünü fark eden 
siyasi güçler düşüncelerini halka aktarmak ve kendileri gibi düşünen bir toplum oluşturmak 
çabasına giriştiler.Çok sesli ve renkli olan bu dönemde farklı anlayışa ve içeriğe sahip
yayınların çıkarılması kaçınılmazdı. Bu bağlamda özellikle eğitim, kadın ve çocuk eğitimi 
anlamında çıkarılan yayınların sayısında artış yaşandı.
Osmanlı Devleti'nin önemli bir süreli yayın organı olan Maarif Gazetesi de1891 yılında yayın 
hayatına başlamıştır.Türk matbaacılığında ve yayın hayatında önemli bir isim olan Kaspar'ın, 
ilk sayısını 26 Muharrem 1309'da (1 Eylül 1891) neşrettiği Maârif, II. Abdülhamid döneminin 
diğer dergileri gibi "siyâsiyattan mâada her şeyden bahseden" bir dergidir. Maarif Gazetesi'nin 
51. ve 60. sayıları, transkripte edilmiş ve daha sonar gazetenin değerlendirilmesi 
yapılmıştır.Maarif Gazetesinde yer alan başlıca konulara baktığımızda; Osmanlı Devleti'nin iç 
siyaseti ve dış politikası, Avrupalı devletlerle olan ilişkileri, sosyal, kültürel, bilimsel ve 
ekonomik yapısına ait konular yer alınmıştır. Bunun dışında gazetede; Avrupa, Amerika, Çin ve 
Avustralya gibi yerlerdeki hayvanların ve bitkilerin özellikleri, devletler arası meydana gelen 
siyasi ve askeri gelişmeler, teknik alandaki icatlar, tıp alanında meydana gelen gelişmeler, 
eğlenceler, edebi eserler, devletlerin ülkelerinde bulunan ürünleri pazarlamak amacıyla 
düzenledikleri sergiler, balolar ve telgraf hatları gibi çeşitli konular hakkında önemli bilgiler yer 
almaktadır. Bu nedenle gazete basıldığı döneme ışık tutması açısından önemli bir kaynak niteliği 
taşımaktadır.

Abstract:
The press, which is a reflection of freedom of expression, has always maintained its importance 
as a tool that triggers political and social changes in the lives of nations. As a result of handling 
the press and broadcasting activities in the Ottoman Empire, it allowed the political, economic, 
cultural and social structure of the period in question to be evaluated and examined in a holistic 
way.
II. Realizing this power of the press in the atmosphere of freedom that emerged after the 
declaration of the Constitutional Monarchy, the political forces attempted to convey their 
thoughts to the public and to create a society that thought like them. It was inevitable to publish 
publications with different understanding and content in this period, which was polyphonic and 
colorful. In this context, there has been an increase in the number of publications in the field of 
education, women's and children's education.
Maarif Newspaper, an important periodical organ of the Ottoman Empire, also started its 
publication life in 1891. An important name in Turkish printing and publishing, Kaspar 
published its first issue on 26 Muharrem 1309 (1 September 1891). Like other magazines of the 
Abdülhamid period, it is a magazine that "talks about everything but politics". The 51st and 60th 
issues of the Maarif Newspaper were transcribed and then the newspaper was evaluated. When 
we look at the main issues in the Maarif Newspaper; The internal and foreign policy of the 
Ottoman Empire, its relations with European states, and the subjects of its social, cultural, 
scientific and economic structure are included. Apart from this, in the newspaper; Features of 
animals and plants in places such as Europe, America, China and Australia, political and military 
developments between states, inventions in the technical field, developments in the field of 
medicine, entertainments, literary works, exhibitions, balls and telegrams organized by states to 
market products in their countries. It contains important information about various topics such 
as lines. For this reason, the newspaper is an important source in terms of shedding light on the 
period in which it was printed.