Samsun ili Çarşamba ilçesi örtüaltı sebze yetiştiricilerinin kullandıkları bilgi kaynaklarının belirlenmesi ve tarımsal yayım açısından değerlendirilmesi
Determination of information sources used by greenhouse vegetable growers in Çarşamba district of Samsun province and evaluation in terms of agricultural extension
Yazar: YASİN ALPARSLAN KURT
Danışman: PROF. DR. İSMET BOZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez; Samsun İli Çarşamba İlçesinde örtü altında sebze yetiştiriciliği yapan üreticilerin üretim ve pazarlama konularına yönelik bilgi kaynaklarını tespit etmek ve bu bilgi kaynaklarının tarımsal yayım açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın materyalini, Tesadüfi Tabakalı Örnekleme Yöntemine göre sebze üretimi yapılan 37 köyden seçilen 104 üretici ile yüz yüze görüşme ile yapılan anket çalışmasından elde edilen veriler oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacı ile hazırlanan anket konu ile ilgili önceki çalışmalardan ve yörede örtü altı üreticilik uygulamaları göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Veriler Ekim-Kasım 2019 döneminde toplanmıştır. Araştırmada veri analizinde seçilen yöntemler araştırma amaçları doğrultusunda belirlenmiştir. Bu amaçla sosyoekonomik özellikler, iletişim davranışları, örtü altı üreticilik uygulamaları ve üreticilerin bilgi kaynaklarının belirlenmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Üreticilerin kullanmış oldukları bilgi kaynakları modern ve geleneksel olmak üzere iki gruba ayrılarak bu iki grup arasında sosyoekonomik özellikler, iletişim davranışları ve örtü altı üreticilik uygulamaları bakımından herhangi bir farkın olup olmadığı bağımsız örnekli t-testi ve ki-kare testi ile kontrol edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, örtü altında üretim yapan üreticilerin ortalama yaşı 53.0, ortalama aile fert sayısı 5.51, ilköğretim mezunu olan üreticilerin oranı %84.6, köy yönetimine katılanların oranı %30.8 ve ortalama örtü altı büyüklüğü 1.872 dekar olarak bulunmuştur. İletişim davranışları açısından gazete okuyan üreticiler %32.7, radyo dinleyenler %28.8, internet kullananlar %46.2, televizyon izleyenler %98.1, ilçe merkezine en az haftada bir defa gidenler %92.3 ve ziraat mühendisi ile ayda en az bir defa görüşenler %87.5'lik bir oran oluşturmuştur. örtü altı üreticilik uygulamaları bakımından; toprak analizi yaptıranlar %46.2, çiftlik gübresi kullananlar %96.2, ayda bir defa kimyasal ilaç kullananlar %83.7, kuyu suyunu kullananlar %88.5 ve damla sulama sistemi kullananlar 83.7'lik bir oran oluşturmuştur. Üreticilerin büyük çoğunluğu (%95.2) örtü altı üreticiliğe başlarken ilk bilgi kaynağı olarak komşu üreticilerden yararlanmıştır. Araştırmada uygulanan bağımsız örneklem t-testi ve ki-kare testi sonuçlarına göre; modern bilgi kaynaklarını daha çok kullanan üreticilerin sosyoekonomik özelliklerden örtü altı alanı büyüklüğü, örtü altı üreticilik deneyimi, traktör varlığı, gelir kaynağı ve sosyal güvence durumu; iletişim davranışlarından radyo dinleme sıklığı, tarım kuruluşlarıyla görüşme sıklığı ve il merkezine gitme sıklığı ve örtü altı üreticilik uygulamalarından pazarlama tercihleri ve sulama sistemi kullanımı bakımından daha avantajlı oldukları tespit edilmiştir. Araştırmada üreticilerin modern bilgi kaynaklarını kullanmaları ve tarımsal kuruluşlarla iletişim halinde olmaları için eğitim ve yayım faaliyetleri önerilmektedir.

Abstract:
This thesis was conducted to determine the sources of information about the production and marketing of farmers who produce vegetables in greenhouses in Çarşamba district of Samsun province and to evaluate these information sources in terms of agricultural extension. The main material of the research was the information obtained from a stratified sample of 104 greenhouse vegetable growers selected from 37 villages of Çarşamba district. Data were collected by conducting face-to-face interviews with each individual farmer. The data collection questionnaire was prepared by taking into consideration the previous studies and greenhouse practices in the region. Data were collected in October-November 2019 period. The methods selected in the data analysis were determined in accordance with the research objectives. For this purpose, descriptive statistics such as frequency, percentage, average and standard deviation were used to determine socioeconomic characteristics, communication behaviors, greenhouse practices and information sources of farmers. The information sources used by the producers were divided into two groups as modern and traditional, and the independent samples t-test and chi-square test were used to determine whether there was any difference between the two groups in terms of socioeconomic characteristics, communication behaviors and greenhouse practices. According to the findings of the study, the average age of greenhouse owners was 53.0, the average number of family members was 5.51, 84.6% of the farmers were primary school graduates, 30.8% of them participated in the village administration, and the average greenhouse size was 1,872 decares. In terms of communication behaviors, 32.7% of the farmers read newspapers, 28.8% listened to radio, 46.2% used the Internet, 98.1% watched television, 92.3% traveled to district center at least once a week, and 87.5% had contacts with an agricultural engineer at least once a month. In terms of greenhouse applications; 46.2% conducted soil analysis, 96.2% used farm manure, 83.7% used pesticides once a month, 88.5% used well water, and 83.7% used drip irrigation system. The majority of producers (95.2%) used neighboring farmers as their first source of information when starting greenhouses. According to the results of independent sample t-tests and chi-square tests; farmers who used modern information sources were more advantageous in terms of socioeconomic characteristics of size of the greenhouse area, greenhouse experience, the presence of tractors, income source, and social security status; communication behaviors of  frequency of radio listening, interviews with agricultural institutions, and frequency of travels to city center; and finally green house applications of marketing preferences and use of irrigation systems. In this research, training and extension activities are recommended for farmers to use modern sources of information and to be in contact with agricultural organizations.