Ekrandaki "Almancı": Türkiye'deki televizyon dizilerinde Almanya'daki Türk göçmenlerin temsili
Almancı" on the screen: Representation of Turkish migrants in Germany in Turkish TV drama
Yazar: CENK ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. ÜRÜN YILDIRAN ÖNK
Yaşar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Görsel temsil = Visual representation

Özet:
1960'larda başlayan ve çoğunlukla Almanya'ya yönelen emek göçüne katılan Türk işçiler ve onların ardıl jenerasyonları, Türk toplumu için büyük önem arz etmektedir. Nam-ı diğer gurbetçiler, 1960'lardan beri Türkiye'deki Türkler tarafından "Alamancı" ve "gavur" gibi ifadelerle ötekileştirilmiş ve aşağılanmıştır. Son yıllarda ise daha çok politik tercihlerinden kaynaklanan bir öfkenin gurbetçilere yöneldiği kamusal alanda görünürleşmektedir. Bu çalışma, Türk televizyon dizilerinin gurbetçileri nasıl temsil ettiklerini, yani ötekileştirip dışlayan mı yoksa kapsayıp kucaklayan bir biçimde mi temsil ettiklerini araştırmaktadır. Almanya'daki Türklerin kültürel olarak melezleştikleri, Almanya'da karşılaştıkları kültür ve Türkiye'den götürdükleri orijinal kültürü sentezleyip yeni üçüncü bir kültür yarattıkları varsayımına dayanan bu tez çalışması onların Türkiye'deki televizyon dizilerindeki temsillerini sosyokültürel özelliklerine odaklanarak çözümlemektedir. Araştırma yöntemi olarak betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Türk televizyonunda Almanya'daki Türk göçmenlere yer veren 15 dizi içinden 35 karakterin tümü araştırmaya dahil edilmiştir. "Gurbetçi" karakterler üzerine yapılan analizler karakterlerin sosyo ekonomik ve sosyo kültürel özelliklerine odaklanacak şekilde iki ana kategoride yürütülmüştür. Kültür kategorisinin altında toplumsal cinsiyet, geleneklerin korunumu, jenerasyon, kültürleşme, imaj, konuşma ve müzik konularında analizler yürütülmüştür. Karakterlerin yukarıda sıralanan kategorilerden oluşan sosyokültürel hayatları betimlenerek derinlemesine analiz edilmiştir. Sonuç olarak televizyon dizilerindeki Almanya'daki Türk temsillerinin birçoğunun sahip olduğu melez kültürel kimliklerin karmaşık örüntülere sahip olduğu, karşılaştıkları kültürü taklit ettikleri ancak aynı olmadıkları, bazı farklılıklar yarattıkları ve karşılaştıkları topluma karşı sevgi ve öfke gibi karmaşık duygulara sahip oldukları görülmüştür. Bu karakter temsillerinde brikolaja da rastlanmaktadır. Karakterlerin temsil ediliş biçimlerinin sosyal bilimler ve medya araştırmalarında kullanılan stereotipleştirme, marjinalleştirme ve karikatürleştirme yöntemlerini kullandığı tespit edilmiştir. Almanya'daki Türklerin sosyokültürel hayatlarına dair gösterilmek istenmeyen konuların sahne ışıkları, göz bağcılar ve disneyleştirme stratejileriyle gözden uzak tutulmaları söz konusudur. Son olarak televizyon dizilerinin kadın karakterler özelinde detaylı bir toplumsal cinsiyet eleştirisi yaptıkları ve Almanya'daki Türklerin karşılaştıkları ayrımcılık konusunu sıklıkla ele aldıkları görülmüştür. Diğer yandan Almanya'daki Türklerin gerçek hayatlarında mevcut olan etnik ve mezhepsel ayrımları tamamen göz ardı ettikleri ve din konusuna hemen hemen hiç değinmedikleri görülmüştür.

Abstract:
Participated in the labor migration since the 1960s, were mostly directed to Germany, Turkish workers and their successive generations are of great importance to Turkish society. So-called expatriates have been marginalized and humiliated by Turks in Turkey with expressions such as "Alamancı" and "infidel" since then. In recent years, it has become visible in the public sphere that a wave of anger directed toward expatriates due to their political preferences. This study investigates how Turkish television series represent expatriates, that is, whether they represent them in a way that marginalizes and excludes them or in a way that includes and embraces them. Based on the assumption that Turks in Germany have hybridized culturally and created a new third culture by synthesizing the culture they encountered in Germany and the original culture they took from Turkey, this thesis examines their representations in Turkish television series by focusing on their sociocultural dimensions. The descriptive analysis method has been used as the research method. All 35 characters from 15 TV series featuring Turkish migrants in Germany on Turkish television were included in the research. Analyzes of "expatriate" characters' socioeconomic lives were conducted under three main categories of Education and Economy; Politics, Ethnicity and Religion; and Culture. Under the culture category, analyses were carried out on gender, preservation of traditions, generation, acculturation, style, speech, and music. The sociocultural lives of the characters, consisting of the categories listed above, are described and analyzed in depth. As a result, it has been seen that the hybrid cultural identities of most expatriate representations have complex patterns, they imitate the culture they encounter but are not the same, they create some differences, and they have complex emotions such as love and offense towards the society they encounter. Bricolage is also encountered in these character representations. It has been found that the characters are stereotyped, marginalized, and caricaturized.  It has been determined that topics that are not wanted to be shown about the sociocultural life of Turks in Germany are ignored through spotlights, eye binders and disneyfication strategies. Finally, it has been observed that television series make detailed gender criticism specifically for female characters and frequently address the issue of discrimination faced by Turks in Germany. On the other hand, it has been observed that Turks in Germany completely ignore the ethnic and sectarian differences that exist in their real lives and seldom touch on the issue of religion.