Şizofreni tanılı bireylerde içselleştirilmiş damgalanma ve aktivite performansı ilişkisi
Relationship between internalized stigmatization and occupational performance in people with schizophrenia
Yazar: SEZEN TURUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ALTUNTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Aktivite performansı = Activity performance ; Damgalama = Stigmatization ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma şizofreni tanılı bireylerde içselleştirilmiş damgalanma ve aktivite performansı arasındaki ilişkiyi araştırmak için planlandı. Çalışmaya şizofreni tanılı 110 birey katıldı. İçselleştirilmiş damgalanma seviyesini değerlendirmek için Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ) ve aktivite performansı ve memnuniyet düzeylerini değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) kullanıldı. İçselleştirilmiş damgalanma düzeyi ile aktivite performansı ve memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde çok yüksek düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (p=0,001). Buna ek olarak içselleştirilmiş damgalanma ölçeğinin alt boyutları ile aktivite performansı ve memnuniyeti arasındaki ilişkiye bakıldığında Yabancılaşma, Kalıp Yargıların Onaylanması, Sosyal Geri Çekilme alt boyutları puan ortalamaları ile aktivite performansı ve memnuniyeti arasında yüksek düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p=0,001). Algılanan Ayrımcılık alt boyutunun puan ortalaması ile aktivite performansı arasında orta düzeyde ve negatif yönde, memnuniyet düzeyi ile arasında ise yüksek düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulundu (p=0,001). Damgalanmaya Karşı Direnç alt boyutunun puan ortalaması ile aktivite performansı (p=0,003) ve memnuniyeti (p=0,001) arasında zayıf düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu. Çalışmanın sonucuna göre şizofreni tanılı bireylerde içselleştirilmiş damgalanma düzeyinin artması ile aktivite performansı ve memnuniyet düzeyleri azalmaktadır. Şizofreni tanılı bireylerde aktivite performansı ve memnuniyet düzeylerinin arttırılmasına yönelik yapılacak olan müdahale programlarında bu bireylerin içselleştirilmiş damgalanma düzeyi göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
This study was planned to investigate relationship between internalized stigmatization and occupational performance in individuals with schizophrenia. 110 individuals with schizophrenia were participated. Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMIS) was used to assess the level of internalized stigmatization, and Canadian Occupational Performance Measure (COPM) was used to assess occupational performance and satisfaction levels. When the relationship between the level of internalized stigmatization and occupational performance and satisfaction levels was examined, an extremely high and negative significant relationship was found (p=0.001).  Additionally, when the relationship between sub-dimensions of the internalized stigmatization scale and occupational performance and satisfaction was observed, it was found that there was a high and negative significant relationship between the mean scores of the Alienation, Stereotype Endorsement, and Social Withdrawal sub-dimensions and occupational performance and satisfaction (p=0.001). It was found that there was a intermediate and negative relationship between the average score of Discrimination Experience sub-dimensions and occupational performance, and a high and negative significant relationship between the satisfaction level (p=0.001). A weak and negative significant correlation was found between the average score of the Stigma Resistance and occupational performance (p=0.003) and satisfaction (p=0.001). Based on the results of the study, with the increase on the level of internalized stigmatization in individuals with schizophrenia, occupational performance and satisfaction levels decrease. The level of internalized stigmatization of individuals with schizophrenia should be taken into consideration in intervention programs to increase occupational performance and satisfaction levels.