Okul müdürünün dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracı rolü
The mediating role of psychological empowerment in the relationship between transformational leadership and organizational commitment
Yazar: AYÇİN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. NEDİM ÖZDEMİR
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Öğretmenlerin örgütsel bağlılığı, eğitim sistemi içerisinde eğitim kalitesinin ve öğrencilerin akademik başarılarının artırılmasında ciddi öneme sahiptir. Öğretmenler okullarına bağlı olduklarında, bu onların kurumla olan bağlarını güçlendirmekte ve okulun genel başarısını olumlu yönde etkilemektedir. Ancak, öğretmenlerin bağlılık düzeylerinin okullar arasında farklılık gösterdiği görülmektedir. Bu nedenle, öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını ve bağlılıklarının yoğunluğunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda okul müdürleri tarafından sergilenen dönüşümcü liderlik tarzı önemli bir faktördür. Liderlik davranışları, öğretmenlerin örgüte bağlılığını derinden etkileyebilir ve nihayetinde okulun etkililiğine ve başarısına katkıda bulunabilir. Bu kapsamda mevcut araştırmanın amacı, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracı rolünü öğretmen algılarına göre incelemektir. 
Araştırma, ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen betimsel bir çalışmadır. Araştırmada, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Manisa'nın Yunusemre, Şehzadeler, Akhisar, Salihli, Sarıgöl, Turgutlu, Kırkağaç, Kula, Selendi, Soma, Köprübaşı, Ahmetli ve Saruhanlı ilçelerinde bulunan 50 resmi ortaöğretim kurumundan 644 öğretmen yer almıştır. Çalışmada, "Dönüşümcü Liderlik Ölçeği", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve "Psikolojik Güçlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Her bir ölçeğin geçerlilik ve güvenilirliği kapsamlı bir şekilde analiz edilmiş ve sonuçlar kabul edilebilir düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarına, öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve psikolojik güçlendirmeye ilişkin algılarının ortalaması ve standart sapması test edilmiş ve farklılaşma olup olmama durumu farklı değişkenlere göre T-testi ve tek yönlü ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca, değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı tekniği kullanılmıştır. Bununla beraber, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki hem doğrudan hem de dolaylı ilişkileri belirlemek amacı ile yapısal eşitlik modeli (SEM) kullanılmıştır. 
Analiz sonucunda ulaşılan bulgular, alanyazı taraması sonucunda ulaşılan bulgular ile karşılaştırmalı olarak sunulmuş ve yorumlanmıştır. Ulaşılan bulgular şu şekildedir: (1) Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları öğretmenlerin örgütsel bağlılığını yordamaktadır. (2) Öğretmenlerin psikolojik güçlendirme algıları örgütsel bağlılıklarını yordamaktadır. (3) Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracılık rolü vardır. Araştırma bulgularına dayalı olarak öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Teachers' organizational commitment has a significant importance in increasing the quality of education and academic achievement of students within the education system. When teachers are committed to their schools, this strengthens their bonds with the organization and positively affects the overall success of the school. However, it is seen that the commitment levels of teachers differ between schools. Therefore, it is of great importance to determine the factors affecting teachers' organizational commitment and the intensity of their commitment. In this context, transformational leadership style exhibited by school principals is an important factor. Leadership behaviors can deeply affect teachers' commitment to the organization and ultimately contribute to the effectiveness and success of the school. In this study, it is aimed to examine teachers' perceptions about the mediating role of psychological empowerment in the relationship between transformational leadership behaviors of school principals and teachers' organizational commitment.
The research adopts a descriptive approach utilizing the relational survey model. In the study, 644 teachers from 50 public high schools in Yunusemre, Şehzadeler, Akhisar, Salihli, Sarıgöl, Turgutlu, Kırkağaç, Kula, Selendi, Soma, Köprübaşı, Ahmetli and Saruhanlı districts of Manisa in the 2021-2022 academic year. In the study, "Transformational Leadership Scale", "Organizational Commitment Scale" and "Psychological Empowerment Scale" were used. The comprehensive analysis of the validity and reliability of each scale resulted in satisfactory outcomes. The mean and standard deviation of teachers' perceptions of transformational leadership behaviors of school principals, teachers' perceptions of organizational commitment and psychological empowerment were tested and analyzed whether there was a differentiation or not using t-test and one-way ANOVA according to different variables. Furthermore, the Pearson Product Moment Correlation Coefficient technique was employed to investigate the relationship between the variables. In addition, Structural Equation Modeling (SEM) was used to determine both direct and indirect relationships between dependent and independent variables.
The findings obtained as a result of the analysis were presented and interpreted in comparison with the findings obtained as a result of the literature review. The findings obtained from the analysis were showcased and analyzed and they were compared with the results of the literature review. In the study, the findings are as follows: (1) Transformational leadership behaviors of school principals predict teachers' organizational commitment. (2) Teachers' organizational commitment predicts psychological empowerment. (3) Psychological empowerment has a mediating role in the relationship between transformational leadership behaviors of school principals and teachers' organizational commitment. Recommendations were made based on the research findings.