Arkeoloji eğitiminde müze eğitiminin yeri
The position of museum education in archaeology education
Yazar: YASEMİN AKINCI
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Müze Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeoloji eğitimi = Archaeology education ; Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzecilik = Museology ; Toplumsal arkeoloji = Community archaeology

Özet:
"Arkeoloji eğitiminde müze eğitiminin yeri" başlıklı bu yüksek lisans tezinde Türkiye'deki arkeoloji lisans programlarında verilen müzecilik veya müzecilikle ilgili ders ya da derslerin içinde müze eğitimi konusunun ne kadar yer aldığı ve ne kadar yer alması gerektiği araştırılmıştır. Bu araştırma kapsamında önce arkeoloji ve eğitim ilişkisi incelenmiş ardından arkeoloji müzeleri ile açık hava müzeleri sınıfında yer alan ören yerleri ve arkeoparklardaki eğitim çalışmalarının nasıl olduğu ve kimler tarafından yürütüldüğü konusu Türkiye'de ve yabancı ülkelerden örneklerle anlatılmıştır. Çalışma içerisinde Türkiye'de ve dünyada arkeoloji eğitiminin nasıl olduğu ve Türk üniversitelerinde yer alan arkeoloji lisans programlarının ders listesi içinde müzecilik dersinin yeri araştırılmıştır. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerine göre belirlenen 59 üniversitenin arkeoloji lisans programları incelendiğinde müzecilik dersleri farklı adlarla verildiği ve zorunlu ve seçmeli olarak farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu dersler kapsamında "müze eğitimi" kavramına yer verilip verilmediğine bakılmış ve yer verilmediği saptanmıştır. "Müze eğitimi" konusunu ele alan bölümlerde ise konunun yalnızca teorik kısmına değinildiği fark edilmiştir. Çalışma sonucunda arkeoloji eğitim programları içerisinde daha çok müze eğitimi konusuna değinilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Eğitim çalışmaları müzelerin giderek daha çok önem verdiği bir alandır ve bu çalışmalar- arkeoloji müzeleri için- arkeologlar tarafından yürütülmektedir. Çalışma sonunda arkeoloji lisans programları için müze eğitiminin toplum arkeolojisiyle birlikte ele alındığı bir ders önerisi sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Arkeoloji, arkeoloji eğitimi, müzecilik dersi, müze eğitimi, toplum arkeolojisi

Abstract:
In this master thesis entitled "The Position of Museum Education in Archaeology Education" the theme of "to what extend the museum education is covered and to what extend it should be covered in archeology undergraduate programme given within the context of museology education" has been treated. Within the context of this research, first the relationship between archeology and education has been examined and then in what ways and by whom the education activities have been carried out in archeological museums, archeological sites and also archeo-parks – for they are taken into consideration within the context of open air museums-have been treated by the examples taken both from Turkey and abroad.Within the context of this research, the nature of archeological education both in Turkey and abroad and the position of the museology lessons in archeological programmes in the universites of Turkey have been examined. When we study the programmes of 59 universities compiled from the data-base of the Council of Higher Education, it is seen that museology lessons were conducted under different titles and and differentiate into sections ranging between elective and core courses. If we examine, to what extend the museum education is treated or whether or not it is treated, we see that it is frequently ignored. In the departments which include courses on museum education it is seen that only the theory-based part of the education is taken into consideration. At the end of the research we think that museum education must be given preferential treatment within the archeological programmes. Educational activities is a field of study to which the museums attach importance progressively and these activities are carried out-for the museums- by the archeologists. At the final section of the research, we offer a course module that deal with museum education for museology lessons in full
scale in archeological undergraduate programmes.

Key Words: Archaeology, archeology undergraduate education, museology course, museum education, public archaeology.