Manisa Yunusemre ilçesi Yunanistan göçmenlerinin folkloru
The folklore of Greek ımmugrants ın Manisa Yunusemre dıstrıct
Yazar: DEMET ŞAFAK
Danışman: PROF. DR. PERVİN ERGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halkbilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Halk bilimi = Folklore ; Kültürel bellek = Cultural memory ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Manisa-Yunusemre = Manisa-Yunusemre ; Sosyal kimlik = Social identity ; Yunanistan = Greece

Özet:
İnsanlığın var oluşundan itibaren ihtiyaçlar doğrultusunda yer değiştirmenin gerekliliği ile ortaya çıkan göç, zaman içerisinde siyasi nedenlerle bireylerin isteği dışında da gerçekleştirilmiştir. 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile Türk ve Rum Ahâlinin Mübadelesi, bu göçlerden biridir. Mübadele, ilk bakışta yaşanılan yerin değiştirilmesi gibi görünse de, kültürel anlamda da bir mübadele söz konusudur. Bu nedenle bu çalışmada mübadil bir grubun "öteki" ile karşılaşması ve kültürel kimliği üzerinden kendini konumlandırması Toplumsal Kimlik Kuramı bağlamında incelenmiştir. Grup ve gruplararası ilişkileri kültürleşme bağlamında inceleyen Toplumsal Kimlik Kuramı'na göre bireyler yaşadıkları sürece olumlu bir toplumsal kimliğe ulaşmak ya da bunu sürdürmek için çabalar. Olumlu toplumsal kimlik, karşılaştıkları diğer gruplarla kendi gruplarını yüceltici bir karşılaştırmaya dayanır. Bu bağlamda çalışmanın alan araştırması Manisa'nın Yunusemre ilçesinin Muradiye Mahallesi'nde gerçekleştirilmiştir. Farklı yerlerden gelen göçmen grupların yerleşim yeri olması yönüyle Muradiye, özel bir yerleşim yeridir. Muradiye, mübadeleden önce sadece Rumların yaşadığı bir köy olduğu için mübadiller 1939 yılında göçmenler gelene kadar yerli halktan izole bir şekilde yaşamıştır. Çalışmada, mübadele ile aynı zamanda gelmiş olsalar bile Yunanistan'ın farklı köylerinden gelenlerin ilk zamanlarda kendi içlerinde ayrı gruplar oluşturdukları tespit edilmiştir. Göçmenlerin gelmesiyle "öteki" olarak diğer gruplarla karşılaşma, mübadillerin "biz" olarak bir grup oluşturmasında etkili olmuştur. Bu bağlamda çalışmada öncelikle mübadillerin kültürel kimliğini oluşturan göç anlatıları ve halk kültürü unsurlarına yer verilmiştir. Daha sonra mübadillerin kültür üzerinden kendilerini tanımlamaları ve mübadil kimliği irdelenmiştir. Mübadele ile farklı köylerden gelenlerin "öteki" olarak değerlendirilmesi, "yerli" olarak nitelendirilen Yunt Dağı köylüleri ve son olarak mübadeleden sonra gelen göçmenler ile mübadillerin ilişkileri halk bilimsel yaklaşım ekseninde Toplumsal Kimlik Kuramı bağlamında incelenmiştir. Çalışmada, mübadillerin kültürel sınırlar üzerinden göçmen gruplar arasında kendilerini konumlandırdıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca ilk zamanlar anlaşmazlıklar yaşasalar da zamanla gruplar arası evliliklerin de artmasıyla ortak paydaları olan göç ekseninde uyum içerisinde bir arada yaşadıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
Emigration, which has emerged with the necessity of relocating in line with the needs since the existence of humanity, has also been carried out against the will of individuals for political reasons over time. The Treaty of Lausanne signed in 1923 and the Exchange of Turkish and Greek Populations is one of these migrations. Although the exchange may seem like a change of living place at first glance, there is also a cultural exchange. So, the encounter of an exchange group with the "other" and its positioning through its cultural identity are examined in the context of Social Identity Theory in this study. According to Social Identity Theory, which examines group and intergroup relations in the context of acculturation, individuals strive to achieve or maintain a positive social identity as long as they live. Positive social identity is based on a glorifying comparison of their own group with other groups they encounter. In this context, the field research of the study was carried out in the Muradiye District of Yunusemre district of Manisa. Muradiye is a special settlement in terms of being a settlement for immigrant groups coming from different places. Since Muradiye was a village where only Greeks lived before the population exchange, the refugees lived in isolation from the local people until the immigrants arrived in 1939. It was determined that even if they came at the same time with the exchange, those who came from different villages in Greece formed separate groups within themselves at first in the study. The encounter with other groups as the "other" with the arrival of the immigrants was effective in forming a group as "us". In this context, firstly, the migration narratives and folk culture elements that constitute the cultural identity of the refugees are included in the study. Then, the self-identification of the exchanged people through culture and their identity were examined. The evaluation of the people coming from different villages with the exchange as the "other", the villagers of Yunt Mountain who are described as "native", and finally the relations between the immigrants and the exchangers who came after the exchange were examined in the context of the Social Identity Theory on the axis of the folkloric approach. In the study, it was concluded that the exchanges positioned themselves among the immigrant groups over the cultural borders. In addition, although they had disagreements at first, it was determined that they lived together in harmony on the axis of migration, which is their common denominator, with the increase in intergroup marriages over time.