Enzootik pnömonili buzağılarda TNF Alfa, CRP ve SAA düzeylerinin klinik bulgularla korelasyonu, prognoz ve tedavi üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Correlation of TNF Alpha, CRP And SAA levels with clinical findings, evaluation of effectiveness on prognosis and treatment in calves with enzootic pneumonia
Yazar: SEVİYE ERTUNÇ
Danışman: PROF. DR. SEZGİN ŞENTÜRK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Enzootik pnömoni, dünyada ve ülkemizde buzağıları etkileyen en önemli hastalıklardan biridir. Bu çalışmada aynı işletmede bulunan; aynı bakım ve besleme şartlarında sahip, 2-6 aylık yaşta, 'Enzootik Pnömonili Buzağılarda TNF alfa, CRP ve SAA Düzeylerinin Klinik Bulgularla Korelasyonu, Prognoz ve Tedavi Üzerindeki Etkinliğinin Değerlendirilmesi' amaçlanmıştır. 
Çalışmada toplam 30 adet Holstein ırkı buzağı kullanıldı ve Wisconsin Buzağı Solunum Skorlandırma Tablosuna göre 3 gruba (kontrol, hafif/orta, şiddetli) ayrıldı. 0. gün tüm grupların solunum skorlandırması ve genel muayenesi yapılarak kan, transtrakeal aspirat ve derin nazal swap örnekleri toplandı. Hemogram, bakteriyolojik ekim, virolojik antijen, TNF–α, CRP ve SAA (serum ve transtrakeal aspirat) bakıldı. 7. günde ise sadece hasta grupların solunum skorlandırması, genel muayenesi yapılarak ve TNF–α, CRP, SAA (serum ve transtrakeal aspirat) bakıldı. Hafif/orta ve şiddetli gruba 0. gün marbofloksasin (8 mg/kg, sc; 72 saat arayla 2 doz) ve meloksikam (0,5 mg/kg, sc; tek doz) uygulandı.  
Çalışmada şiddetli grubun solunum ve muayene bulgularının hafif/orta ve kontrol grubuna göre arttığı görüldü. Derin nazal swap ve transtrakeal aspiratta çeşitli bakteriyolojik etkenlere ve viral etkene rastlandı. Tam kan sayımında hasta gruplarda lökosit, monosit, nötrofil, eritrosit ve trombosit sayısının yüksek olduğu görüldü. 0. ve 7. gün kandan bakılan TNF–α, CRP ve SAA'da ve transtrakeal aspiratta bakılan TNF–α ve CRP'de grup içi ve gruplar arası istatiksel bir fark saptanmadı. Bunun yanı sıra 0. günde şiddetli grubun transtrakeal aspiratındaki SAA'da artış gözlendi (p<0,05). 7. günde ise şiddetli ve hafif/orta grubun SAA'da istatiksel fark mevcuttu (p<0,05). Şiddetli grubun SAA'nın 0. ve 7. günü arasındaki fark anlamlı bulundu (p<0,05).
Sonuç olarak, enzootik pnömonili buzağılarda sadece transtrakeal örnekten bakılan SAA ile klinik bulgular arasında korelasyon olduğu, prognoz ve tedavi üzerinde etkili olduğu görüldü.

Abstract:
Enzootic pneumonia is one of the most important diseases affecting calves in the world and in our country. The aim of this study was to 'Correlatıon of Tnf Alfa, Crp and Saa Levels wıth Clınıcal Fındıngs, Evaluatıon of Effectıveness on Prognosıs and Treatment in Calves wıth Enzootıc Pneumonıa', 2-6 months old, having the same care and feeding conditions in the same farm.
The study included 30 Holstein calves that were categorized into three groups (control, mild/moderate, and severe) using the Wisconsin Calf Respiratory Scoring Table. On day 0, respiratory scoring and general examination of all groups were made and blood, transtrakeal aspirate and deep nasal swap samples were collected. Hemogram, bacteriological culture, virological antigen, TNF-α, CRP and SAA (serum and transtrakeal aspirate) were examined. On the 7th day, only respiratory scoring and general examination of the patient groups were made and TNF-α, CRP, SAA (serum and transtracheal aspirate) were measured. The mild/moderate and severe groups were administered marbofloxacin (8 mg/kg, sc; 2 doses 72 hours apart) and meloxicam (0.5 mg/kg, sc; single dose) on day 0.
In the study, it was observed that the respiratory and examination findings of the severe group increased compared to the mild/moderate and control groups. Various bacteriological agents and viral agents were found in deep nasal swap and transtraheal aspirate. Leukocyte, monocyte, neutrophil, erythrocyte and thrombocyte counts were found to be high in the patient groups in the complete blood count. There was no statistical difference between the groups in TNF-α, CRP and SAA measured from blood on day 0 and 7, and TNF-α and CRP measured in transtracheal aspirate. In addition, an increase in SAA in the transtracheal aspirate of the severe group was observed on day 0 (p<0.05). On the 7th day, there was a statistical difference in SAA of the severe and mild/moderate groups (p<0.05). The difference between the 0th and 7th day of SAA in the severe group was significant (p<0.05).
As a result, it was observed that there was a correlation between the SAA, which was examined only from the transtracheal sample, and clinical findings in calves with enzootic pneumonia, and it was effective on prognosis and treatment.