Ekonomik ve politik  riskin işsizlik üzerindeki etkisi: Türkiye için zaman serisi analizi
Economic and political risk impact on unemployment: Time series analysis for Turkey
Yazar: ONUR YAĞIŞ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ekonomik risk = Economic risk ; Finansal risk = Financial risk ; Politik risk = Political risk ; Risk = Risk ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Bu  çalışmanın  amacı  ekonomik  ve  politik  riskin  işsizlik  üzerindeki  etkilerinin  olup  olmadığının  araştırılmasıdır. Ekonomik  risk, piyasaya  kar  beklentisi  ile  yatırım  yapmak  isteyen  girişimcinin  gelecekteki  bir  takım  tahmin  edilemeyen  olumsuzluklarla  karşılaşabilme  olasılığıdır. Politik  risk, siyasette  oluşabilecek bir  takım  aksaklıklar  sonucunda  kişi, kurum, şirketlerin  ve  girişimcilerin olumsuz  yönde  etkilenmelerine  sebebiyet  verebilecek  bir  tür  olasılıktır. Yatırımcılar  ekonomik  ve  politik  riskin  daha  az  olduğu  gelişmiş ve  gelişmekte  olan  ülkelerde  faaliyetlerini  sürdürmeyi  tercih  etmektedirler. İşsizlik, herhangi bir ekonomik toplumda çalışmak istediği halde iş bulamayan yetişkinlerin bulunması durumunda  iş bulamayan kimseye verilen addır. Ekonomik  ve  politik  riskin  kendi  aralarındaki  ilişkinin  işsizlik  üzerinde  olumlu  ya da  olumsuz  etkileri  bulunabilir.
  Çalışmada  ekonomik  ve  politik  riskin  işsizlik  üzerindeki  etkileri  için kullanılan Türkiye ekonomisine yönelik veriler 2005:1 - 2015:12 dönemi aylık  değerlerini  kapsamakta  ve  zaman  serisi  analizi  yöntemiyle açıklanmaktadır. Verilerden işsizlik oranı, tüketici fiyat endeksi, sanayi üretim endeksi, ihracat ve ithalat oranları Türkiye İstatistik Kurumu veri tabanından alınmıştır. Diğer ekonomik ve politik risk değişkenleri ise PRS-ICRG kurumu veri tabanından elde edilmiştir. İşsizlik oranı ile ekonomik risk, sanayi üretim endeksi ve ithalat oranları arasında negatif orta düzeyde bir ilişki vardır. İşsizlik ile politik risk ve ihracat arasında ise negatif zayıf bir ilişki olduğu görülmektedir. İşsizlik oranı ile TÜFE arasında pozitif zayıf bir ilişki vardır. Ekonomik risk ile politik risk arasındaki ilişki de negatif orta düzeydedir. Ekonomik risk ile TÜFE arasında negatif zayıf bir ilişki mevcut iken ekonomik risk ile sanayi üretim endeksi, ihracat ve ithalat oraları arasında pozitif orta düzeyde bir ilişki vardır. Politik risk değişkeni ile TÜFE değişkeni arasında ise pozitif zayıf bir ilişki varken politik risk sanayi üretim endeksi, ihracat ve ithalat değişkenleri için negatif kuvvetli bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca  kullanılan değişkenler  arasında  uzun  dönemli bir ilişki  mevcuttur. Nedensellik analizine göre  ekonomik riskin % 5 anlamlılık düzeyinde işsizliğin nedeni olduğu görülmektedir. 
Anahtar  Kelimeler: Ekonomik  risk, politik  risk, işsizlik, zaman  serisi  analizi

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether economic and political risk is affecting unemployment. Economic risk is the likelihood that an entrepreneur who wants to invest with a market profit expectation may face some unforeseen adversities in the future. Political risk is a kind of possibility that people, institutions, companies and entrepreneurs can be affected in the negative direction as a result of a number of faults that may occur in politics. Investors prefer to operate in developed and developing countries where economic and political risk is less. Unemployment is unemployed for anyone who can not get a job if there are adults who can not find a job when they want to work in any economic societies. Therefore, the relationship between economic and political risk can have positive or negative effects on unemployment.
              Economic and political risk used for its effects on unemployment data for the study Turkey's economy in 2005: 1 - 2015: 12-month period encompasses values and describes the time series analysis. the unemployment rate from the data, the consumer price index, the index of industrial production, export and import rates were taken from Turkey Statistical Institute data base. Other economic and political risk variables were derived from the PRS-ICRG institutional database. There is a negative moderate relation between unemployment rate and economic risk, industrial production index and import rates. There is a negative negative correlation between unemployment and political risk and exports. There is a weak positive relationship between unemployment rate and CPI. The relationship between economic risk and political risk is also a negative medium level. There is a negative weak correlation between economic risk and CPI, while there is a positive moderate correlation between economic risk and industrial production index, exports and imports. While there is a positive weak correlation between the political risk variable and the CPI change, the political risk seems to be a strong negative correlation for the industrial production index, export and import variables. There is also a long-run relationship between the variables used. In the analysis of causality, economic risk is the reason for unemployment at the level of 5% significance.
Key words: Economic risk, political risk, unemployment, time series analysis