Mudurnu (Bolu) yöresi halk hekimliği
Mudurnu area folk medi̇ci̇ne
Yazar: AHMET TUĞRA
Danışman: DOÇ. DR. SEYFULLAH YILDIRIM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bolu-Mudurnu = Bolu-Mudurnu ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Ocaklar = Ocaks ; Tedavi = Treatment ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Halk hekimliği, fiziksel rahatsızlıklar kadar ruhsal bozukluklar için de etkisi bulunan, yüzyıllardır süregelen bir alternatif tıp yöntemi olarak değerlendirilebilir. Halkın olanaksızlıklar nedeniyle hekime gidememesi, çeşitli nedenlerle tedavi olamaması sonucunda hastalıklarını iyileştirmek için uyguladığı yöntemler olarak tanımlanabilecek olan halk hekimliği, Türklerde hemen her dönemde görülmektedir.

Anadolu'da yaşayan Türklerde halk hekimliği kavramının oluşmasına kadar geçen süreçte Orta Asya'dan getirilen birçok tedavi yöntemi yol gösterici olmuştur. Türk tıbbında kullanılan pratikler, daha sonra Anadolu'daki kültür ve gelenekler ile de birleşmiş, İslamiyet ile daha kapsamlı hale gelmiştir. 

Batıya doğru gerçekleşen göçler, hastalıklar için kullanılan ürün ve bitkilerinde mevsimsel ve iklimsel olarak değişmesini, çeşitlenmesini sağlamıştır. Günümüzde halen Orta Asya'da kullanılmış olan uygulamalar Anadolu halk hekimliğinde görülmektedir.

Bolu Mudurnu yöresinde de çevresel etkiler, iklimsel koşullar ve hastalıkların durumu, halk hekimliğinde çeşitli uygulamaları beraberinde getirmiş olup halk hekimleri deneme yanılma yöntemleri ile hem fiziksel hem de ruhsal rahatsızlıklara çözüm bulmuşlardır. Halk hekimliği uygulamaları, tıbbi uygulamalar dışında günümüzde yöresel olarak kullanılmaya devam edilmektedir.

Bu çalışmada, Bolu Mudurnu yöresinde günümüzde halen uygulamalarına devam edilen halk hekimliği uygulamaları yöre halkının verdiği yanıtlar dahilinde son bölüme eklenmiştir.




Anahtar Kelimeler: Mudurnu, Halk Hekimliği, Mudurnu Yöresi, Tedavi

Abstract:
Folk medicine can be regarded as an alternative medicine method that has implications for mental disorders as well as physical ones and has been around for hundreds of years. Folk medicine, which can be described as the methods that people employ in order to treat their diseases because they don't go to a doctor for it is beyond their means or for other reasons, has been observed among Turks throughout the history.

The notion of folk medicine has arisen with the aid of many ways of treatment that have been brought from Central Asia. The practices used in Turkish medicine then merged with the cultures and traditions in Anatolia and became more comprehensive with Islam. 

The migrations that took place toward the west caused the crops and plants to vary and diversify according to the seasons and the climate. In our day we encounter in Anatolian folk medicine practices used in Central Asia. 

In the Mudurnu area of Bolu, too, environmental factors, climatic conditions and the state of illnesses have naturally brought together a range of practices,and folk healers, with trial and error, have come up with solutions for both physical and mental disorders. Practices of folk medicine have been continuing locally except medical applications.  

In this study folk medicine, which is still an ongoing practice in the Mudurnu area, Bolu, has been included in the final section in the context of the answers given by the local people.



Key Words: Mudurnu, Folk Medicine, Mudurnu Area, Treatment