Erişkin tip 1 diyabetlilerin bakım gereksinimlerinin değerlendirilmesi; bakım modeli geliştirmeye yönelik ön çalışma
Assesment of care needs on people with type 1 diabetes; a framework for developing a care model
Yazar: DİLEK YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı erişkin tip 1 diyabetlilerin mevcut bakım modelinde aldıkları hizmetin, bu hizmetten memnuniyetlerinin değerlendirilmesi ve mevcut bakım modelinden memnuniyet düzeyleri ile klinik sonuçları, diyabetle ilişkili özellikler ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Çalışma bir üniversite hastanesinin Diyabet Polikliniğinde izlenen 140 tip 1 diyabetli ile gerçekleştirildi. Klinik bakımı değerlendirme formu ile sosyodemografik özellikler, tedavi yöntemleri, klinik hizmetten memnuniyetleri, diyabet polikliniği izlem özellikleri ve diyabet yönetimi davranışları değerlendirildi. Yaşam kalitesini belirlemeye yönelik açıklayıcı sistem ve görsel analog skala (VAS) olmak üzere iki bölümden oluşan EQ-5D-5L formu kullanıldı. HbA1c, Trigliserit, Total kolesterol, HDL Kolesterol, idrar mikroalbüminüri/kreatinin oranı boy, vücut ağırlığı ölçümleri yapıldı. 
Olguların yaş ortalaması 31,1±11,2 yıl; diyabet tanı süresi 11,8±8,2 yıl; HbA1c ortalaması % 8,5 ± 1,5 bulundu. Çoklu doz insulin tedavisi %84,3, insulin pompası %15,7 oranında kullanılmaktaydı. Katılımcıların tanı süresi arttıkça klinik hizmetten memnuniyetlerinin azaldığı, klinik randevularına uyumlu olan diyabetlilerin, uyumsuz olanlara göre klinik hizmetten memnuniyetlerinin ve yaşam kalitelerinin daha yüksek, HbA1c düzeylerinin ise daha düşük olduğu saptandı. Klinik hizmetten memnuniyeti az olan bireylerin insülin dozlarını daha fazla değiştirdiği belirlendi. 
Tip 1 diyabetli bireylere verilen hizmette multidisipliner ekibe ve eğitim programlarına erişimin kolaylaştırılması, klinik hizmetten memnuniyetin düzenli olarak değerlendirilmesi ve insülin tedavisini de kapsayacak şekilde diyabet yönetim davranışlarının düzenli olarak değerlendirilmesi, bu veriler doğrultusunda hizmetin revize edilmesi önerilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the service received, the satisfaction levels from the service and the relations between these features and clinical outcomes, diabetes management characteristics and quality of life in adults with type 1 diabetes. 
The study was performed with 140 people with type 1 diabetes folllowed at the outpatient diabetes clinic of a university hospital. The clinical service assessment form comprised of the questions about sociodemographics, treatment methods, satisfaction from the service given, characteristics of diabetes clinic and diabetes self-management behaviours. EQ-5D-5L form that includes the sections of descriptive system for determining the quality of life and visual analog scale (VAS) was used. Triglycerides, total and HDL cholesterol, urinary microalbuminuria / creatinine ratio, height and weight were measured. 
The mean age of participants was 31.1 ± 11.2 years, mean duration of diabetes diagnosis was 11.8 ± 8.2 years, mean HbA1c was 8.5 ± 1.5%. Rate of multiple-dose insulin therapy was 84.3%, insulin pump was used by 15.7%. Negative correlation was found between the service satisfaction and duration of diabetes diagnosis. People adhered to clinical visits had higher service satisfaction and quality of life; and had lower HbA1c than those non-adhered. Individuals having lower service satisfaction adjusted their insulin doses more frequent. 
 In the diabetes service for people with type 1 diabetes, it was recommended to facilitate the accessing to services; evaluate the service satisfaction and diabetes self-management behaviours on a regular basis; and redesign the service based on those data.