Serebral Palsili bireylerde sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmede kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliklerinin araştırılması
Investigating of reliability and validity of functional health and health related quality of life scales for people with Cerebral Palsy
Yazar: NİLÜFER KESKİN
Danışman: PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlık = Health ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Son yıllarda Serebral Palsi (SP)'li çocukların fonksiyonel sağlık durumu ve sağlıkla ilgili yaşam kaliteleri (SİYK)'ni değerlendirmek etkin rehabilitasyon uygulamaları için önem kazanmaktadır. SP'de SİYK belirlenmesinde geçerli ve güvenilir Türkçe ölçek sayısı oldukça azdır. Bu nedenle çalışmamızda; SP'de yaygın olarak kullanılan SİYK ölçeklerinden Pediatrik Veri Toplama Aracı (PODCI)'nı Türkçe'ye kazandırmak, PedsQL ve CHQ PF-50 ölçekleri ile birlikte SP'li çocuklarda geçerlilik ve güvenilirliğini göstermek ve ayrıca SP'li çocukların SİYK'lerini değerlendirmek amaçlandı. Bu amaçla 2-7 yaş, 8-12 yaş ve 13-18 yaş olmak üzere üç ayrı gruba ayrılarak, 2-18 yaş aralığındaki, 105 SP'li (10.94±4.19 yıl) ve 48 sağlıklı (11.38±4.77 yıl) çocuk ve anneleri çalışmaya dahil edildi. Annelerin yaş ortalaması SP'li çocuklarda 38.17±7.22 yıl iken sağlıklı çocukların annelerinin yaşları 38.29±5.61 yıldı. SP'li olguların kaba motor fonksiyonel seviyeleri (GMFCS), demografik ve sosyoekonomik bilgileri, PODCI, PedsQL ve CHQ PF-50 ölçek puanları kaydedildi. Ölçeklerin güvenilirlikleri incelendiğinde PODCI (?=.93, ICC=.992), PedsQL (?=.85, ICC=.955) ve CHQ PF-50 (?=.92, ICC=.975) iç tutarlılığı kabul edilebilir düzeyde ve test-tekrar test güvenilirlikleri oldukça yüksek bulundu. Ölçeklerin geçerlilikleri incelendiğinde üç ölçeğinde SP'li ve sağlıklı çocukları ayırmada hassas olduğu (p<.001) ancak yaş grupları ve GMFCS seviyeleri arasında sadece fiziksel işlevsellik alanlarında anlamlı farklılaşma gösterdileri (p<.05) ve SİYK'nin sadece fiziksel işlevsellikle ilgili alanlarında etkili oldukları bulundu. Üç ölçek arasında alt ölçeklerinin birleşme geçerliliğini sağladı ancak ayrışma geçerliliği düşük bulundu. Sonuç olarak; SP'li çocukların SİYK'lerinin olumsuz etkilendiği ve bu çocuklarda, fonksiyonel sağlık durumu ve SİYK'ni ölçmede PODCI, PedsQL ve CHQ PF-50'nin geçerli ve güvenilir olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
In recent years, functional health and health related quality of life (HRQL) of the children with Cerebral Palsy (CP) has been admitted as important factors contributing effective rehabilitation practices. However, the number of the reliable and valid Turkish scales measuring HRQL in CP is quite limited. Therefore, the present study was aimed to provide a Turkish version of PODCI which is one of the prevalently used HRQL scales in CP, to investigate reliability and validity of this scale with PedsQL and CHQ PF-50 scales and also to assess HRQL of children with CP. With this purpose; age range between 2 and 18 years, 105 children with CP (10.94±4.19 years), 48 healthy children (11.38±4.77 years) and their mothers were recruited for the study by separating three age groups, i.e. 2-7, 8-12, and 13-18. The mean age of the mothers of children with CP was 38.17±7.22 years and 38.29±5.61 years for the mothers of healthy children. GMFCS levels, demographical characteristics, socio-economical status and PODCI, PedsQL and CHQ PF-50 scores of participants were recorded. Findings of the reliability of PODCI (?=.93, ICC=.992), PedsQL (?=.85, ICC=.955) and CHQ PF-50 (?=.92, ICC=.975) showed that the internal consistency of them was acceptable and their test-retest reliability was quite high. Findings of the validity of the scales indicated that they were highly sensitive in separating children with CP from healthy children (p<.001). However, the scales could differ age and GMFCS groups only in the physical functioning domain (p<.05) and affect only this domain of HRQL. The correlations among subscales illustrated that the convergent validity was established, while the divergent validity was not. In sum, findings indicated that PODCI, PedsQL, and CHQ PF-50 are reliable and valid for assessing HRQL in CP, and CP damages children?s HRQL.