Yeme bağımlılığı olan ve olmayan Tip 2 diyabetli bireylerde aşırı besin isteği, depresyon, anksiyete, stres durumu ve biyokimyasal parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of cravings, depression, anxiety, stress and biochemical parameters in individuals with type 2 diabetes with or without food addiction
Yazar: SEDA YAĞBAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerde beslenme alışkanlıkları, yeme bağımlılığı durumları, aşırı besin isteği durumları, depresyon, anksiyete ve stres durumları ile biyokimyasal bazı parametrelerinin ilişkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kars Harakani Devlet Hastanesi Diyet Polikliniğine başvuran 18-65 yaş aralığındaki tip 2 diyabetli 129 birey çalışmaya dâhil edilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Katılımcıların 78'i kadın, 51'i erkektir. Bireylere demografik özelliklerin, hastalığa ilişkin bilgilerin sorgulandığı ve YALE-Yeme Bağımlılığı Ölçeği, ABİS-Aşırı Besin İsteği Ölçeği ve DASÖ-21-Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeğinin yer aldığı anket formu uygulanmıştır. Bireylerde yeme bağımlılığı bulunup bulunmamasına göre BKİ değeri, vücut ağırlığı, kalça çevresi, bel çevresi değerleri açısından anlamlı farklılıklar yoktur (p>0.05). Cinsiyete göre ABİS ölçeği puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktur (p>0.05). Yeme bağımlılığı olan bireylerin ortalama ABİS puanları, yeme bağımlılığı olmayan bireylerin ortalama ABİS puanlarından yüksek bulunmuştur (p<0.05). DASÖ-21 ölçek puanları için de yeme bağımlılığı olanlarda ve olmayanlarda istatistiksel açıdan farklılıklar mevcuttur (p<0.05). Kadınların ortalama DASÖ-21 ölçeği puanları anlamlı seviyede daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışma sonuçları, tip 2 diyabetli bireylerde yeme bağımlılığı gelişebileceğini ve bu durumun aşırı besin isteği ve bireylerin psikolojik durumları ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle tip 2 diyabetli bireyler değerlendirilirken cinsiyet, yaş, ailede diyabet öyküsü gibi durumlara ek olarak beslenme alışkanlıkları ve besin yönelimleri ile psikolojik durumları da göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar Sözcükler: Anksiyete, besin isteği, depresyon, tip 2 diyabet, yeme bağımlılığı

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between eating habits, food addiction, food cravings, depression, anxiety, stress, and some biochemical parameters in individuals with type 2 diabetes. A total of 129 individuals aged 18-65 years with type 2 diabetes who applied to Kars Harakani State Hospital Nutrition Outpatient Clinic were included in the study and evaluated. Of the participants, 78 were female and 51 were male. A survey form including demographic characteristics, information about the disease, Yale Food Addiction Scale (YFAS), Food Craving Scale (FCS), and Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21) was applied to the participants. There was no significant difference in BMI, body weight, hip circumference, and waist circumference according to the presence or absence of food addiction (p>0.05). There was no statistically significant difference in FCS scores according to gender (p>0.05). The mean FCS scores of individuals with food addiction were higher than the mean FCS scores of individuals without food addiction (p<0.05). There was a statistical difference in DASS-21 scores between those with and without food addiction (p<0.05). The mean DASS-21 score of women was significantly higher (p<0.05). The results of the study show that individuals with type 2 diabetes may develop food addiction, and this may be associated with food cravings and psychological states of individuals. Therefore, dietary habits, food orientation, and psychological state should be taken into consideration in addition to gender, age, and family history of diabetes when evaluating individuals with type 2 diabetes.

Keywords: Anxiety, food cravings, depression, type 2 diabetes, food addiction