Annelerin çocuklarıyla olan ilişkilerinin çocuklarının değer kazanımına etkisinin incelenmesi
The relationship of mothers with children and investigation of value gain in the children
Yazar: HAVVA ÖTGÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anaokulları = Kindergartens ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu çalışma anne çocuk ilişkisi ile çocukta değer kazanımını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde merkez ve merkeze bağlı kasabalarda bulunan ilk ve ortaokul bünyesinde anasınıfına devam eden 5-6 yaş çocukların 662 anneleri oluşturmuştur. Araştırmada ebeveynlerin ve çocukların demografik özelliklerini belirleyebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen, "Genel Bilgi Formu"; Anne çocuk arasındaki ilişkiyi ölçebilmek için " Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği" ve Çocukta değer kazanımını belirleyebilmek için "Okul Öncesi Değerler Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçek formlarından elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 18.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programından yararlanılmıştır. Yapılan bütün analizlerde anlamlılık düzeyi p≤,05 olarak alınmıştır. Araştırmada belirtilen problemlerin çözümlenmesi amacıyla öncelikle veri toplama araçlarından elde edilen verilere ilişkin betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Sonrasında araştırmanın alt problemleri doğrultusunda verilerin çözümlenmesi gerçekleştirilmiştir. Çözümleme sürecinde ilk olarak varyansların homojen olup olmadığı Levene testi ile test edilmiştir. Varyanslar homojen ise parametrik, homojen değil ise non-parametrik testlerle hesaplamalar yapılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda ölçekten alınan toplam puanların bağımsız değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla parametrik tekniklerden bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Analizler sonucunda anlamlı farklılığın ortaya çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için varyansların homojenliği kontrol edilmiş, homojenlik neticesinde de çoklu karşılaştırma testlerinden Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; çocukta değer kazanımı ölçeğinde, cinsiyet değişkeni sorumluluk alt boyutunda, kız çocuklarının lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ebeveyn çocuk ilişki ölçeğinde doğum tarihi değişkeni olumlu ilişki alt boyutunda 2012 doğumluların lehine bir farklılık elde edilmiştir. Ayrıca çocukta değer kazanımı ölçeğinde; genel puan ortalamalarının çocuk sayısı değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada şu önerilerde bulunulmuştur. Yapılacak farklı çalışmalarda hem anne hem de baba ya ölçekler uygulanarak okul öncesi dönem çocuklarının hem anne hem de babasıyla olan ilişkisi ve çocuğunun değer kazanımında hem anne hem de babasının görüşleri neticesinde bir sonuçla inceleme yapılabilir. Bu çalışmada çocukların değer düzeylerini belirlemek amacıyla ölçeğin yalnızca aile formuna yer verilmiştir. Yapılacak farklı araştırmalarda ölçeğin öğretmen ve çocuk formları da kullanılarak derin incelemelerde bulunulabilir.

Abstract:
This study was conducted to investigate mother-child relationship and value gain of child. The sample of the study consisted of 662 mothers of 5-6 years old children who attend kindergarten in primary and secondary schools in central and sub-districts in Afyonkarahisar province in 2017-2018 academic year. In the research; "General Information Form", which was developed by the researcher in order to determine the demographic characteristics of parents and children, was used; "Child Parental Relationship Scale" was used to measure the mother-child relationship and "Preschool Values Scale" was used to determine the value gain of the child. SPSS 18.0 (Statistical Package for the Social Sciences) program was used to evaluate the data obtained from the scale forms. Significance level was taken as p≤,05 in all analyzes. In order to solve the problems mentioned in the research, descriptive statistics related to the data obtained from data collection tools were calculated. Then, the data were analyzed in accordance with the sub-problems of the research. Levene test was used to test the homogeneity of the variances. If variances were homogeneous, parametric test were used; if variances were not homogeneous, non-parametric tests were used. For the purposes of the study, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied for the samples which were independent of parametric techniques in order to examine whether the total scores obtained from the scale differ according to independent variables. In the case of significant differences, homogeneity of variances was checked to determine which groups the difference was between, and as a result of homogeneity, Scheffe test which was one of the multiple comparison tests was used. According to the results obtained from the research; a significant difference was found in favor of the girls in the child variable appraisal scale, gender variable responsibility sub-dimension. In the parent-child relationship scale, there was a difference in favor of 2012 births in the birth relationship variable positive relationship sub-dimension. In addition, in the appraisal scale; it has been concluded that the general mean scores do not differ significantly according to the number of children variable. The following suggestions were made in the research. It was concluded that the relationship of the child with the mother had a significant relationship with the appreciation of the child. In this direction, family education programs can be prepared for mothers to strengthen their relations with their children. In this study, only the family form of the scale was included in order to determine the value levels of children. In different researches, it is possible to make deep investigations by using teacher and child forms of the scale.