Mimaride etki ve görsel algı bağlamında fotoğraf
Photography in terms of impression and visual perception
Yazar: MUSTAFA APAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. V. İPEK YÜREKLİ İNCEOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Fotoğraf, mekanik doğası dolayısıyla keşfedildiği günden itibaren insanlık için güvenilir bir belgeleme aracı olmuştur. Görsel birikimin tasarlama sürecinde çok önemli bir yer tuttuğu mimarlık alanında da nesneyi tarafsız olarak `resmedebilen' bu araç güvenle kullanılmış ve kabul görmüştür. Mimarlığa ait bilgilere, izlenimlere, yapısal çevreye ait birikimlerin çok azına kişisel tecrübeler ile ulaşılabilir. Bu bilgilerin bir çoğu sadece fotoğraflardan elde edilen bilgilerdir. Günümüzde mimari nesne, mimarlık yarışmalarında bile birebir mekansal tecrübelerden ziyade fotoğraflar üzerinden algılanmakta ve yorumlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; tarafsız bir döküman olarak görülen fotoğrafın mimarlık alanında kullanımının evrimini gözlemek, bu değişimi tetikleyen potansiyel gerilimleri yorumlamak ve fotoğrafik temsil ile mekansal tecrübe algıları arasındaki farklılaşmaları sorgulamaktır. Nesnel ve görsel gerçeklik kavramları üzerinde durularak fotoğraf aracılığı ile oluşturulan yeni gerçeklik durumları irdelenmiş ve yorumlanmıştır. Mimari yayınlarda ve yarışmalarda karşılaştığımız bu görsellerin mükemmellikleri üzerinden yapılan yorum ve okumaların mimari niteliği ve mimari değerlendirmedeki pozisyonları üzerinde durulacaktır. Görsel bir `idealleştirme' ile üretilen mimari fotoğraflar ile mimari nesne arasındaki duyumsal farklılaşmaların doğurduğu algı farklılıkları bu eleştirel çalışmanın da temel çıkış noktasını oluşturmaktadır.Tüm bu gözlem ve tartışmaların ışığında bu tez çalışmasının temel sorusu; yapıları fotojenikleştirip ortamlarından soyutlayan çalışmaları mimari fotoğraf olarak sınıflandırıp ayrıştırmaktansa, fotoğrafın mimari değerlendirme için nasıl daha verimli kullanılabileceğini sorgulamaktır. Bu tezin asıl amacı da, günümüzdeki fotoğraf enflasyonundan mimari algı ve değerlendirme anlamında nasıl faydalanılabileceğini tartışmak ve bunu `belirlenen yapılar' üzerinden çekilen fotoğraflar ve bu konuda yapılmış farklı fotoğraf çalışmaları üzerinden sorgulamaktır.

Abstract:
By means of its mechanical nature, photography has been a reliable way of documentation for mankind since the day it has been invented. In architecture where visual accumulation take a considerable place during the design process, photography gain admission through redescribing the article in an objective way. Individual experiences can give a very slight access to the architectural informations, impressions or the accumulations which belongs to the structural environment. Most of these informations can only be obtained by photographs. Today architectural objects -even in architectural competitions- are perceived on photographs instead of one on one spatial experiences. The aim of this study is, to examine the evolution of the photograph (which has been seen an objective document) over architecture, to interpret the potential tensions causing this evolution and to examine the differences between the photographic representations and spatial experiences. In architectural publications or competitions the quality and the meaning of the interprations over the perfection of these visualizations will be discussioned. Perceptual differences between the architectural objects and visually idealized photographs will be starting point of this study.Over these observations and discussions, the basic subject of this thesis is questioning the most efficient way of using photographs in architectural assessments instead of classifying the digitally perfected photographs which had been taken by the experts. And the main goal of this study is to discuss the ways of getting advantage from todays numerous photographs on the subject of architectural perceptions and assessments and also questioning them over the photographs and different photographic studies of determined structures.