İstanbul'daki el ayak ağız hastalığı vakalarında coxsackievirus A6 ve coxsackievirus A16'nın saptanması
Detection of coxsackievirus A6 and coxsackievirus A16 in hand, foot and mouth disease cases in İstanbul
Yazar: AYŞE NUR CEYLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZİYA DOYMAZ
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
El Ayak Ağız Hastalığı (EAAH) akut, febril, döküntülü bir hastalıktır. Döküntüler sıklıkla ağız içinde, el ayası ve ayak tabanında görülür. Hastalık genellikle selim seyirlidir ve tedavi gerektirmeden iyileşir. Sporadik olarak görülmekle birlikte, salgınlara da sebep olabilir. Salgınlar sırasında asıl etkilenenler 5 yaşın altındaki çocuklardır. En sık görülen etkenler enterovirus A71 (EV-A71) ve coxsackievirus A16 (CV-A16) olmasına rağmen diğer enterovirüsler de EAAH 'na sebep olabilir. 
Türkiye'de EAAH ile alakalı yayınlanmış çalışmalar vardır, fakat bu çalışmalar hastalık demografisine odaklanmıştır ve klinik tanıyla ilgilidir. Çalışmalarda etkenin kesin tespiti yapılmamıştır.
Bu çalışmada EAAH şüpheli hastalarda virolojik ve moleküler yöntemlerle etkenin belirlenmesi amaçlanmıştır. Buna yönelik olarak, 2015-2017 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Pediatrik Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği'ne döküntü şikâyetiyle başvuran EAAH şüpheli hastaların cilt lezyonlarından alınan 27 sürüntü örneği çalışmaya dâhil edilmiştir. Alınan örnekler viral kültür amacıyla Vero hücrelerine inoküle edilmiş ve sitopatik etkiler gözlemlenmiştir. Sürüntü materyali ve kültür sıvılarından ekstrakte edilen RNA örneklerinden yapılan reverse-transkripsiyona eklemlenmiş polimeraz zincir reaksiyonu (RT_PCR) ile pan-enterovirüs, CV-A16, coxsackievirus A6 (CV-A6) ve EV-A71'e özgü genetik materyal araması gerçekleştirilmiştir. Amplifikasyon ürünleri ayrıca sekanslanarak viral tiplendirmesi yapılmıştır.  Hastalardan alınan 27 sürüntü örneğinin 19 'unda PCR ile Enterovirus tespit edilmiştir.  Enterovirus tespit edilen 19 örneğin sekanslama sonucunun 15 'i CV-A6 ve 4 'ü CV-A16 ile uyumlu bulunmuştur.
Sonuç olarak, bu çalışma, ülkemizdeki EAAH'nın etyolojisinde CV-A6 'nın baskın serotip olduğunu, bu serotipin CV-A16 tarafından takip edildiğini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın bulguları, son yıllarda yayınlanan CV-A6 'nın EAAH etkeni olarak baskın serotip olduğunu gösteren çalışmaların, doğrulanması olarak değerlendirilmektedir. Ancak, bu çalışmanın tüm ülkeyi temsil etmeyebileceği de göz önüne alınmalıdır. Benzer çalışmaların örnek sayısı artırılarak ve çok merkezli temelde gerçekleştirilmesi tavsiye edilebilir.

Abstract:
Hand Foot Mouth Disease (HFMD) is an acute, febrile and exanthematous disease. Rashes usually occur inside the mouth, palm and the sole. The disease is generally benign and heals without requiring treatment. While occurring sporadically, it may also cause epidemics. Those primarily affected by the epidemics are children under the age of 5. The most frequent agents are enterovirus A71 (EV-A71) and coxsackievirus A16 (CV-A16); however, other enteroviruses may also cause HFMD.
There are published studies in Turkey dealing with HFMD, but these studies focused on disease demography and relate to clinical diagnosis. They did not definitively determine the agent underlying the disease.
This study aimed to determine the underlying agent in HFMD suspected patients via virological and molecular methods. To that end, 27 vesicle samples were obtained from skin lesions of HFMD suspected patients complaining of rash who consulted with Bezmialem Vakıf University, Faculty of Medicine Hospital, Polyclinic of Pediatric Infection Diseases between 2015 and 2017. The samples taken were inoculated with Vero cells for viral culture and cytopathic effects were observed. Genetic material specific to pan-enterovirus, CV-A16, coxsackievirus A6 (CV-A6)  and EV-A71 was searched by means of polymerase chain reaction (RT_PCR) articulated onto the reverse transcription conducted with the RNA samples extracted from the vesicle material and culture fluids. Viral typing was performed by separately sequencing the amplification products. Enterovirus was detected with PCR in 19 out of 27 samples obtained from the patients. Out of the 19 samples in which Enterovirus was found, the sequencing result of 15 samples was found to conform to CV-A6 and that of 4 samples was found to conform to CV-A16.
In conclusion, this study revealed that CV-A6 is the dominant serotype in HFMD etiology in our country and that this serotype is followed by CV-A16. The study could be interpreted as confirmation of the recently published studies showing that CV-A6 is the dominant serotype as the agent underlying HFMD. However, it should also be taken into consideration that this study may not represent the entire country. It is recommended that similar studies with larger sample sizes and on multiple centers should be carried out.