Maneviyat, yaşam amaçları ve iyi oluş arasındaki ilişki
The relationship between spirituality, life goals and well-being
Yazar: YASİN TOPRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE ŞAHİN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Maneviyat = Spirituality ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yaşam amaçları = Life goals ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencileri üzerinde pozitif psikolojinin ele aldığı maneviyat, yaşam amaçları ve iyi oluş konuları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın deseni nicel araştırmada kullanılan ilişkisel desendir.  Verilerin toplanmasında Maneviyat İfadeleri Envanteri, Yaşam Amaçları Ölçeği ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubu Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan bir üniversitenin, çeşitli fakülte ve bölümlerinde okuyan 17-30 yaş aralığındaki 343 kadın 257 erkek toplam 600 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubunun seçiminde araştırmacıya kolaylık sağlayan uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubundan toplanan veriler SPSS ve AMOS istatistik programlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezlerini test etmede değişkenler arasındaki ilişki dizileri ve yordayıcılıklar için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiler için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu kullanılmıştır. Değişkenleri cinsiyet açısından incelemek için t-testi ve tek yönlü MANOVA testi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre Maneviyat İfadeleri Envanteri alt boyutlarından sadece fenemonolojik boyutun erkeklerde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Diğer alt boyutlar açısından ise anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. İçsel ve dışsal yaşam amaçları cinsiyet açısından farklılık göstermemektedir. İyi oluş ise erkeklerde kadınlara göre daha yüksek bulunmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde maneviyat içsel yaşam amaçları ve iyi oluş ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler göstermektedir ve maneviyat hem içsel yaşam amacını hem de iyi oluşu anlamlı bir düzeyde yordamaktadır. İçsel ve dışsal yaşam amaçları ile iyi oluş arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Hem içsel yaşam amacı hem de dışsal yaşam amacı iyi oluşu yordamaktadır. Değişkenler arasındaki aracılık rolüne bakıldığında maneviyat ile iyi oluş arasında içsel yaşam amacının aracılık rolü bulunmuştur. Ayrıca dışsal yaşam amaçları ile iyi oluş arasında içsel yaşam amacının aracılık rolü bulunmuştur. 
Bu sonuçların pozitif psikoloji alanındaki gelişmelere ve özellikle iyi oluş üzerinde etkili olan maneviyat ve yaşam amaçlarına yönelik araştırmalara güç katacağı öngörülmektedir. Araştırmanın bulguları eğitimciler, programcılar, danışmanlar ve araştırmacılar tarafından yapılacak çalışmalarda kullanılabilir.

Abstract:
The current study aimed to examine the relationships among spirituality, life goals and well-being of undergraduates. Quantitative design was the design of the study. Expressions of Spirituality Inventory, Life Goals Scale and Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale were employed as data collection tools. 
	The participants were 600 undergraduates (343 female, 257 male) of the ages of 17 – 30, studying at different faculties and departments of a university in Central Black Sea Region. Convenience sampling was embraced since it provides easiness for the researcher. The data were analyzed via SPSS and AMOS. String variables and structural equation modeling were used to test the hypotheses and predictability. Also, Pearson Product-Moment Correlation was performed on the relations among the variables. T-test and one–way MANOVA were performed to examine the variables by gender. 
	The results showed that only phenomenological dimension of Expressions of Spirituality Inventory was found higher in males. The rest of the variables showed no significant differences though. Well-being was found higher in the males than in the females. The analyses of the relationships among variables showed that spirituality, life goals and well-being were positively related and spirituality positively predicted both intrinsic life goals and well-being. There was a positive relation between intrinsic/extrinsic life goals and well-being. Extrinsic life goals and intrinsic life goals were predicted well-being. Intrinsic life goals were also found to have a mediating role between spirituality and well-being. 
	Remarkable contextual structures among spirituality, life goals and well-being were observed, the current study is thought to contribute a lot to positive psychology and also to future researches on spirituality and life goals. The results may be utilized in practices by academicians, programmers, advisors and researchers.