Asistan hekimlerin radyolojik görüntüleme yöntemleri ve radyasyondan korunma hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of assistant physicians' knowledge and attitudes about radiological imaging methods and radiation protection
Yazar: FATMA ARI
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada asistan hekimlerin radyolojik görüntüleme yöntemleri, kullanım alanları ve endikasyonları ile radyasyondan korunma hakkında bilgi düzeylerinin ölçülmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 1 Ağustos 2024-1 Ekim2024 tarihleri aralığında Konya Şehir Hastanesi'nde çalışan anket formundaki soruları yanıtlamayı kabul eden ve çalışma için onamı alınmış toplam 351 asistan hekim ile tamamlandı. Başvuru sırasında tüm katılımcılara 10 soruluk sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, 33 maddeden oluşan Sağlık Çalışanlarının Radyasyondan Korunma Bilgisi Ölçeği ve araştırmacılar tarafından literatür taranarak hazırlanan 13 çoktan seçmeli sorudan oluşan radyolojik görüntüleme yöntemleri hakkında bilgileri sorgulayan anket uygulandı. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 22.0 paket programı kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,99±0,23 yıl, meslekteki toplam süresi 56,25±2,597 ay, asistanlıktaki eğitim süresi 23,26±0,842 ay olarak bulundu. Erkek asistanların radyasyondan korunma genel bilgisinin, radyasyon fiziği, biyolojisi ve radyasyon kullanım ilkelerine ilişkin bilgisinin ve radyasyondan korunma bilgisinin daha yüksek olduğu görüldü (p=0,004, p<0,001, p=0,024). Hekimlerin radyasyondan korunma bilgisinin yaşa, meslekteki süreye ve mevcut asistanlık eğitimindeki süreye göre benzer olduğu görüldü (p>0,05). Hekimlerin radyolojik görüntüleme yöntemleri hakkındaki bilgisinin yaşa, meslekteki süreye ve mevcut asistanlık eğitimindeki süreye göre benzer olduğu görüldü (p>0,05). Radyolojik görüntüleme yöntemleri hakkındaki bilgi düzeylerini iyi olarak değerlendirenlerin radyasyon fiziği, biyolojisi ve radyasyon kullanım ilkeleri hakkında bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,009). Radyolojik istemlerde klinik bilgi/ön tanı başlığı altında radyoloji hekimine bilgi verenlerin radyasyondan korunma genel bilgi düzeyinin ve güvenli iyonlaştırıcı radyasyon kullanım kılavuzu hakkındaki bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu bulundu (p=0,034, p=0,013). Radyasyondan korunma bilgi düzeyi yüksek olanlarda radyolojik görüntüleme yöntemlerine ilişkin anketteki sorulara verdikleri toplam doğru yanıt oranlarının daha yüksek olduğu görüldü (p=0,015). Radyasyondan korunma bilgisi yüksek olanların radyolojik görüntüleme yöntemlerindeki eşdeğer doz ile ilgili soruya daha yüksek oranda doğru yanıt verdikleri tespit edildi (p=0,006). Radyolojik görüntüleme yöntemleri hakkındaki bilgi düzeyi ile radyasyon fiziği, biyolojisi ve radyasyon kullanım ilkeleri hakkındaki bilgi düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi (p=0,038).
Sonuç: Yapılan çalışma sonucunda elde edilen veriler genel olarak asistan hekimlerin radyasyon ve radyolojik görüntüleme yöntemlerinin kullanımı konusunda bilgili olduklarını ancak belirli alt alanlarda yetersiz olduklarını ve sürekli bir eğitim ve farkındalık ihtiyacı olduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar kelimeler: Radyasyondan korunma, radyolojik görüntüleme, asistan hekim, bilgi düzeyi

Abstract:
Aim: This study aimed to measure the knowledge levels of resident physicians about radiological imaging methods, their areas of use and indications, and radiation protection.
Materials and Methods: The research was completed with a total of 351 assistant physicians working at Konya City Hospital between August 1 2024 and October 1 2024, who agreed to answer the questions in the survey form and gave their consent for the study. During the application, all participants were administered a 10-question questionnaire containing sociodemographic characteristics, a 33-item Healthcare Workers' Radiation Protection Knowledge Scale, and a 13-question multiple-choice questionnaire prepared by researchers based on literature review, questioning their knowledge of radiological imaging methods. Data entry and statistical analysis were performed using SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 22.0 package program.
Results: The mean age of the participants was 29.99±0.23 years, the total time in the profession was 56.25±2.597 months, and the training period in residency was 23.26±0.842 months. It was observed that male residents had higher general knowledge of radiation protection, knowledge of radiation physics, biology and radiation use principles, and knowledge of radiation protection (p=0,004 , p<0,001 , p=0,024). Physicians' knowledge of radiation protection was similar according to age, duration in the profession and duration in the current residency training (p>0,05). It was observed that physicians' knowledge about radiological imaging methods was similar according to age, duration of practice, and duration of current residency training (p>0,05). It was determined that those who evaluated their knowledge level about radiological imaging methods as good had higher levels of knowledge about radiation physics, biology and radiation use principles (p=0,009). It was found that those who provided information to the radiology physician under the title of clinical information/pre-diagnosis in radiologic orders had a higher level of general knowledge about radiation protection and a higher level of knowledge about the safe use of ionizing radiation (p=0,034 , p=0,013). It was observed that the total correct response rates to the questions in the survey regarding radiological imaging methods were higher in those with a high level of knowledge about radiation protection (p=0,015). It was found that those with higher radiation protection knowledge gave more correct answers to the question about the equivalent dose in radiological imaging methods (p=0,006). A positive correlation was found between the level of knowledge about radiological imaging methods and radiation physics, biology and radiation use principles (p=0,038).
Conclusion: The data obtained as a result of the study revealed that in general, resident physicians are knowledgeable about the use of radiation and radiological imaging methods, but they are inadequate in certain sub-areas and there is a need for continuous education and awareness.
Keywords: Radiation protection, radiological imaging, assistant physician, knowledge level