Kronik böbrek hastalığında vitamin D düzeyi ile klinik ve laboratuvar parametreleri arasındakii ilişki
The relationship between vitamin D level and clinical andlaboratory parameters in chronic kidney disease
Yazar: MEHMET KARAÇALI
Danışman: PROF. DR. CELALETTİN USALAN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kronik böbrek hasarı (KBH) üç aydan uzun süren glomerüler filtrasyon hızı (GFH)<60mL/dk ve/veya GFH bağımsız böbrek hasar belirteçlerinin bulunması ile tanımlanır. Vitamin D eksikliği hem toplumda hem de KBH hastalarında önemli bir problemdir. KBH'de artmış FGF-23 salınımı, yetersiz beslenme, idrarla vitamin D bağlayan protein atılımı,1-a hidroksilaz aktivitesinin baskılanması buna etki eden olası faktörlerdir. KBH'de evre ilerledikçe vitamin D eksikliği artmaktadır. Vitamin D'nin proteinüri, inflamasyon, insülin direnci, kardiyovasküler sistem üzerine etkilerini gösteren birçok çalışma vardır. Çalışmamıza kliniğimize gelen vitamin D bakılan KBH olan 160 hasta dahil edildi (82 erkek, 78 kadın). Retrospektif olarak hastaların verileri tarandı. Hastane veri tabanı üzerinden çalışmada kullanılmak üzere hastaların; yaş, cinsiyet, ek hastalık (diyabet, hipertansiyon vs.), GFH, vitamin D, kalsiyum, fosfor, parathormon düzeyi (PTH), Hba1c,C-reaktif protein(CRP), albümin, proteinüri miktarı ve diyalize girip girmediği bilgilerine ulaşıldı. Vitamin D düzeyi hastanede bakılan ilk değer olarak alınmış olup, replasman sonrası takipler düzenli olmadığı için çalışmaya alınamamıştır. Diğer laboratuvar parametreleri vitamin D düzeyinin alındığı tarihlerdeki değerlerdir. Çalışmamız sonucunda GFH'ye göre KBH evreleri ile vitamin D düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p=0.235). Yine primer hastalık ile vitamin D seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.447). Hastaların proteinüri miktarıyla D vitamini seviyesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,001). CRP seviyeleri ile D vitamini arasında, D vitamini ile PTH, kalsiyum fosfor, albümin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla p=0,024 p= 0,020 p= 0,025 p=0,001). D vitamini ile diğer değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak çalışmamız kronik böbrek hastalığı ile vitamin D arasındaki ilişkinin önemini vurgulamakta, ancak bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, vitamin D3, proteinüri

Abstract:
CKD is defined by the presence of GFR<60mL/min and/or GFR  independent markers of kidney damage lasting more than three months. Vitamin D deficiency is an important problem both in society and in CKD patients. Increased FGF-23 secretion in CKD, malnutrition, urinary excretion of vitamin D-binding protein, suppression of 1-α hydroxylase activity are possible factors affecting this.. Vitamin D deficiency increases as the stage of CKD progresses. There are many studies showing the effects of Vitamin D on proteinuria, inflammation, insulin resistance and the cardiovascular system. 160 patients with CKD who came to our clinic and were tested for vitamin D were included in our study (82 men, 78 women). Data were scanned retrospectively. To be used in the study through the hospital database, patients; Information on age, gender, comorbidities (diabetes, hypertension, etc.), GFR, vitamin D, calcium, phosphorus, PTH, Hba1c, CRP, albumin, proteinuria amount and whether dialysis was performed or not was obtained. Vitamin D level was taken as the first value checked in the hospital and could not be included in the study because follow-ups were not regular after replacement. Other laboratory parameters are the values on the dates when the vitamin D level was taken. As a result of our study, no significant relationship was found between CKD stages according to GFR and vitamin D level. (p = 0.235). Again, no significant difference was found between the primary disease and vitamin D levels (p = 0.447). A significant relationship was found between the amount of proteinuria and vitamin D level of the patients (p = 0.001). A significant relationship was found between CRP levels and vitamin D, and between vitamin D and PTH, calcium phosphorus and albumin levels (p = 0.024, p = 0.020, p = 0.025, p = 0.001, respectively). No significant relationship was found between vitamin D and other variables. As a result, our study emphasizes the importance of the relationship between CKD and vitamin D, but more comprehensive studies are needed on this subject.
Keywords: Chronic kidney disease, vitamin D3, proteinuria