9-10 yaş çocuklarda ekran bağımlılığının uykuya etkisi
Screen addiction in children and its effect on sleep
Yazar: SELMA AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ALTUN YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Uyku = Sleep

Özet:
Bu çalışma, 9-10 yaşlarında olan çocuklarda ekran bağımlılığının uykuya etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma Kayseri Kocasinan ilçesinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında 3. ve 4. sınıfa devam eden 9-10 yaş aralığında olan 380 ilkokul öğrenci ebeveynleri ile çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Çocuğa ve Ebeveyne Ait Tanıtıcı Bilgi Formu, Problemli Medya Kullanım Ölçeği (PMKÖ) ve Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 23.0 programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde t testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki çocukların %48.4'ü kız, %51.6'sı erkek, 9-10 yaşlarında, %43,2'si 3.sınıfta, %56,8'i 4.sınıfta öğrenim görmekte, %93,7'sinde kronik bir rahatsızlık bulunmamaktadır. Çocukların %84,5'i çekirdek aile yapısında, %73,9'u 2 ya da 3 kardeşe sahip, %66,3'ünün kendine ait bir elektronik bir cihazının olduğu, en sık kullanılan cihazların ise cep telefonu (%43,7) ve tablet (%33,7) olduğu bulunmuştur. Araştırmamızda çocuklarda uyku bozukluğu prevalansının %45,7 olduğu, görülen en fazla uyku bozukluğu sorununun uykuya dalma ve uykuya devam etme olduğu bulunmuştur. Ekran bağımlılığı arttıkça çocuklarda uyku bozukluğunun arttığı bulunmuştur. Ekran bağımlılığı ile yaş, sınıf düzeyi, kronik hastalık varlığı, çocuğun kendine ait bir elektronik cihazının olması ve anne/baba dışında bakım alma değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluşmazken, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, baba çalışma durumu, aile gelir durumu, ailedeki çocuk sayısı, aile tipi, aile içinde ekran kullanım kuralı olması, ekran kullanım kuralını uygulama sıklığı ve çocuğun elektronik cihazı kullanmasının endişe yaratma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. Çocuklarda görülen toplam uyku sorunları ile yaş, cinsiyet, sınıf, kronik hastalık durumu, kendine ait bir elektronik cihazının olması, en sık kullanılan görsel medya aracı ve anne/baba dışında bakım alma değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluşmazken, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu, aile gelir durumu, aile tipi, ekran kullanım kuralının olması durumu, ekran kullanım kuralını uygulama sıklığı ve çocuğun elektronik cihazı kullanmasının endişe yaratma durumu gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur

Abstract:
This study was conducted as a descriptive cross-sectional study to examine the effect of screen addiction on sleep in children aged 9-10. The research was conducted with the parents of 380 primary school students aged 9-10, attending the 3rd and 4th grades in the 2022-2023 academic year in Kayseri Kocasinan district. As data collection tools, the Introductory Information Form for the Child and the Parent, Problematic Media Use Scale (PMAS) and Children's Sleep Disorder Scale (CUDS) were used. The data obtained from the research were evaluated with the SPSS 23.0 program. In the statistical evaluation of the data, t test, analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis and simple linear regression analysis were used. 48.4% of the children included in the study are girls, 51.6% are boys, aged 9-10, 43.2% are in the 3rd grade, 56.8% are in the 4th grade, and 93.7% have a chronic disease. There is no discomfort. 84.5% of the children are in a nuclear family structure, 73.9% have 2 or 3 siblings, 66.3% have their own electronic device, and the most frequently used devices are mobile phones (43.7%). ) and tablets (33.7%). In our research, it was found that the prevalence of sleep disorders in children was 45.7%, and the most common sleep disorder problems were falling asleep and staying asleep. It has been found that as screen addiction increases, sleep disorders in children increase. While there is no significant difference between screen addiction and the variables of age, grade level, presence of chronic disease, the child's own electronic device, and receiving care other than mother/father, mother's education level, father's education level, father's employment status, family income status, family number of children, family type, whether there is a screen use rule in the family, the frequency of applying the screen use rule, and whether the child's use of an electronic device creates anxiety. It was found that there were significant differences according to the state variables. While there is no significant difference in the total sleep problems seen in children according to the variables of age, gender, grade, chronic disease status, having their own electronic device, the most frequently used visual media tool, and receiving care other than mother/father, mother's education level, father's education level. It has been found that there are significant differences according to variables such as mother's working status, father's working status, family income status, family type, whether there is a screen usage rule, the frequency of applying the screen usage rule, and whether the child's use of an electronic device causes anxiety.