Optimum parti büyüklükleri ile tezgah yükleme probleminin araştırılması ve dokuma işletmesinde bir uygulama
Studying of loom loading problems with optimum lot sizes and an application in weaving workshop
Yazar: GÖKMEN ÜKELGE
Danışman: PROF. DR. ERKUT DÜZAKIN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dokuma işletmeleri = Weaving mills ; Dokumacılık = Weaving ; Optimum kullanım = Optimum use ; Optimum malzeme = Optimum material ; Sezgisel yöntemler = Heuristic methods ; Tavlama optimizasyonu = Annealing optimization ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Çizelgeleme = Scheduling ; Üretim çizelgelemesi = Production scheduling ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Yoğun rekabet ortamında firmalar hayatlarını sürdürebilmek için maliyetlerini düşürmek, ürünlerinin kalitelerini artırmak ve verimliliklerini yükseltmek zorundadırlar. Bunu yaparken özellikle üretim planlamacılar işleri doğru ve optimum biçimde çizelgelemek durumunda kalırlar. İşlerin hangi işlemler  ya da iş merkezleri tarafından yapılacağı kararı üretim çizelgelemeyi ifade etmektedir. Çizelgeleme yapılırken, genellikle operasyon ve kurulum maliyetlerini, termin gecikmeleri, stok maliyetleri veya duruma göre işin tamamlanma süresini en aza indirecek bir yöntem ararlar.
Bu tez çalışmasında n adet işin m adet paralel özdeş makineye, belirlenen amaç fonksiyonuna göre belirli bir sırada atanması çalışılmıştır. Amaç fonksiyonu ağırlıklandırılmış olarak toplam tamamlanma zamanı ve termin gecikmelerini en aza indirecek şekilde belirlenmiştir. Bunun için sıra bağımlı hazırlık süreleri, işlerin işlem süreleri ve makinelerin başlangıçtaki dolulukları kullanılmıştır.
Çalışma tam entegre bir tekstil firmasının dokuma işletmesinde, gerçek hayat verileri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın çözümü için matematiksel bir model geliştirilmiş ve ayrıca gerçek hayat problemlerinin çözümü için sezgisel yöntemler değerlendirilmiş ve çizelgeleme problemi tavlama benzetimi algoritması kullanılarak çözülmüştür. Elde edilen sonuçlar birbiri ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
In a highly competitive production environment, companies have to reduce their operations costs, increase their qualities and increase their productivity in order to survive. Production planners have to make the decisions properly and optimally when scheduling the tasks/jobs  to the machines. The decision of which processes or work centers will do the tasks/jobs refers to production scheduling. They often look for a way to minimize operational and setup costs, due date delays, inventory costs or job completion time when scheduling.
In this study, n jobs are assigned to m parallel identical machines in a sequence according to the objective function. The weighted objective function has been determined to minimize the total completion time (makespan) and total no of tardy jobs. For this aim, sequence dependent setup times, processing times of jobs and initial occupancy of the machines are used as a constraints.
The study was carried out in the weaving facility of a fully integrated textile factory and the data used for the solution were taken from real life problem. A mathematical model was developed for the solution of the application and additionally heuristic methods were evaluated for the solution of real life problems and the scheduling problem was solved using the Simulated Annealing algorithm. The solution of the mathematical model and the solution of the Annealing Simulation algorithm are compared.