Matematik alan bilgisi geliştirme sürecine hata temelli aktivitelerin etkisi
Effect of mistake-handling activities to mathematics content knowledge development process
Yazar: SOLMAZ DAMLA GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. ALPER CİHAN KONYALIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Hata temelli aktiviteler = Mistake-handling activities ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaöğretim = Secondary education ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim matematik öğretmenlerinin matematik alan bilgilerini geliştirme sürecinde hata temelli aktivitelerin etkisini incelemektir. Bu amaca yönelik olarak 5 ortaöğretim matematik öğretmeninden oluşan çalışma grubu ile hata temelli aktiviteler gerçekleştirilmiştir. Toplam 9 hafta boyunca öğretmenlerle hata temelli aktiviteteler üzerine odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Bu süreçte veriler; öğretmenlerin yazılı görüşleri, odak grup görüşme sürecinin video kayıtlarının transkripti, günlükler, yarı-yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacının gözlemleri yoluyla toplanmıştır.  Çalışma öncesi ve sonrası uygulanan yazılı görüş almalar öğretmenlerin hata temelli aktiviteler öncesi ve sonrası kendi matematik alan bilgileri üzerine kendi özdeğerlendirmelerini yansıtmaktadır. Gözlem, günlükler ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler ise, araştırmacının hata temelli aktiviteler öncesi, süreci ve sonrası öğretmenlerin matematik alan bilgileri durumlarını kendilerinin değerlendirmelerini ve araştırmacının gözlemlerini yansıtmaktadır. Çalışmada günlükler ve yazılı görüşler üzerinde döküman incelemesi yapılmış, tüm veri toplama araçlarından elde edilen veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Betimsel analiz için temalar, literatürde matematik alan bilgisinin bileşenleri üzerine yapılan çalışmalardaki bileşenler üzerinden yapılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen veriler, hata temelli aktivitelerin ortaöğretim matematik öğretmenlerinin kendi matematik alan bilgilerini geliştirme sürecine gerek bilişsel ve gerek duyuşsal pozitif etki sağladığını göstermiştir. Hata temelli aktivite uygulamalarının çalışma grubundaki öğretmenler üzerinde özellikle motivasyonel bir etki yaptığı, öğretmenlerin bakış açılarını ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirdiği, öğretmenleri kavramsal öğrenmeye yönelttiği, dikkat ve farkındalılığı artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca hata temelli aktivite uygulamalarının özellikle öğretmenleri araştırmaya sevk ederek, onların kendi matematik alan bilgilerini geliştirmeye sevk ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
during the development process of secondary mathematics teachers' mathematics content knowledge. To the purpose of the study, mistake-handling activities were carried out with a study group involving 5 secondary mathematics teachers. Focus group discussions were being carried out for 9 weeks with these teachers. Teachers' written opinions, the transcripts of focus group discussions' video records, journals, semi-structured interviews and researcher's observations were used as data gathering instruments. Receiving the teachers' written opinions before and after the study reflects teachers' self-evaluation(s) about their mathematics content knowledge before and after the mistake-handling activities. Observations, journals, semi-structured interviews reflect the researcher's thoughts about the teachers' self-evaluations about their mathematics content knowledge before, during and after the mistake-handling activities and researcher's observations. Document review was carried out for the written opinions and journals. Data gathered from all the instruments were analyzed based on descriptive analysis. The themes for the descriptive analysis were constructed in taking account of the components of the mathematics content knowledge in the studies placed in the literature. 
The data obtained from the study has showed that the mistake-handling activities have made positive effects on teachers' process of developing mathematics content knowledge both cognitively and affectively. It was found that mistake-handling activities motivate the teachers to the study, it enhance the teachers' views and improve their critical thinking skills, they direct teachers to conceptual learning, they increase teachers' attention and awareness. Also, mistake-handling activities guide/propel teachers to do research/search. Thus, it was found that the mistake-handling activities propel teachers to improve themselves in their mathematics content knowledge.