Alkol ve madde bağımlılığında beden algısı, benlik saygısı düzeyleri ve sosyal fobi görülme sıklığı: Karşılaştırmalı bir çalışma
The relationship of alcohol and substance abuse with body image perception, self-esteem and social phobia: A comparative study
Yazar: YELİZ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN CEYLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Bağımlılık = Dependency ; Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Fobiler = Phobic disorders ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sosyal fobiler = Phobia-social

Özet:
Yapılan çalışmada, alkol ve madde bağımlılığı tanısı almış ve NP İstanbul Psikiyatri hastanesinde ayakta ve yatarak tedavi gören 35 kişi ve bağımlılığı olmayan 35 kişilik kontrol grubunda beden algısı, benlik saygısı düzeyleri ve sosyal fobi görülme sıklığı incelenmiştir. Araştırma kapsamında, alkol ve madde bağımlılığının değişkenler arasındaki ilişkisi ve gruplar arasında anlamlı farklılık bulunup bulunmadığı konusunda karşılaştırmalı bir çalışma yürütülmüştür.

Araştırma için oluşturulan örnekleme sosyodemografik bilgi formu, Liebowitz Sosyal Fobi Belirtileri Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan veri analizleri sonucunda, bağımlılık tanısı alan deney grubu ve bağımlılık tanısı almamış kontrol grubunun sosyal fobi belirtileri incelendiğinde alkol/madde bağımlılığı ile sosyal fobi belirtileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, beden algısı değişkeninin deney ve kontrol grubunda anlamlı düzeyde farklı olmadığı görülmüştür. Benlik saygısı düzeyinin deney ve kontrol grubunda karşılaştırılması sonucunda ise, alkol/madde bağımlılığının benlik saygısı düzeyleri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu saptanmıştır.

Yapılan çalışma, alkol/madde bağımlılığı, sosyal fobi, beden algısı ve benlik saygısı düzeylerini bir arada inceleyen ve bağımlılık ile ilişkilendirilebilecek değişkenleri ele alması bakımından gelecekteki çalışmalara ışık tutacak niteliktedir.


Anahtar kelimeler: madde bağımlılığı, sosyal fobi, beden algısı, benlik saygısı düzeyleri

Abstract:
For the study, 35 patients treated inpatient and outpatient services diagnosed as having alcohol and substance abuse in NP İstanbul Psychiatry Hospital and 35 participants without any diagnosis regarding substance addiction were recruited in order to examine the relationship among alcohol and substance abuse, body image perception, self-esteem, and social phobia. The variables in the study were compared so as to clarify the frequency of alcohol and substance abuse with the variables including individuals' body image perceptions, self-esteem, and social phobia.

For data analyses, sociodemographic information form, Liebowitz Social Anxiety Scale, Body Image Scale, and Rosenberg Self-esteem Scale were used. The scores obtained from each instrument were compared and analyzed statistically in order to uncover the degree of relationship among variables. Based on the results of data analyses, social anxiety and alcohol/subtance abuse were found as statistically signicant between experiment and control groups. Additionally, body image perception scores and alcohol/substance abuse were not found as statistically significant. However, presence of alcohol/substance abuse was statistically correlated with self-esteem in accordance with the scores obtained from experiment and control groups.

The study is significant, because there has insufficient research which included all the variables in this study so as to examine the factors related to alcohol/subtance abuse. Therefore, the study will contribute supportive data for further studies. 


Key words: Substance abuse, Body image perception, Self-esteem, Social anxiety