Genç yetişkinlerin romantik ilişkilerinde, ilişki doyumu ve ilişki istikrarı düzeylerinin, temel ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of relationship satisfaction and relationship stability levels of young adults in romantic relationships in terms of levels of meeting basic needs
Yazar: SEMA FENAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET FATİH YILMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı genç yetişkinlerin romantik ilişkilerinde Gerçeklik Terapisinin öne sürdüğü beş temel ihtiyacı karşılanma düzeylerinin, ilişki doyumu ve ilişki istikrarını yordama gücünü incelemektir. Bununla birlikte genç yetişkinlerin içinde bulundukları romantik ilişkide beş temel ihtiyacın karşılanma düzeyi, ilişki doyumu düzeyi ve ilişki istikrarı düzeyinin cinsiyet, sosyoekonomik düzey ve ilişki süresi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği de araştırmanın diğer amaçlarıdır.
Yöntem: Bu çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nde öğrenim gören, 18-30 yaş aralığında bulunan ve romantik ilişki yaşayan 722 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, Üniversite Öğrencileri Temel İhtiyaçlar Ölçeği, İlişki Doyum Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package For Social Scienses) 21.0 paket programı kullanılmıştır. Ölçek puanlarını demografik değişkenler açısından karşılaştırmak için iki kategorili değişkenlerde Bağımsız Gruplar T-testi, ikiden fazla kategorili değişkenlerde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) sonuçları doğrultusunda, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandığında, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu incelemek için Post-Hoc tamamlayıcı analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin birbiri ile ilişkilerini saptamak amacıyla Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Bağımlı değişkenlerin yordanma gücünü saptamak için ise Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. 
Bulgular: Yapılan veri çözümlemeleri sonucunda, Gerçeklik Terapisi'nin öne sürdüğü temel ihtiyaçlardan, hayatta kalma ihtiyacının karşılanma düzeyinin ve sevme ihtiyacının karşılanma düzeyinin ilişki doyumunu anlamlı biçimde yordadığı bulunmuştur. Güç, özgürlük ve eğlence ihtiyaçlarının, ilişki doyumunu anlamlı biçimde yordamadığı görülmüştür. İlişki istikrarı açısından bakıldığında ise eğlence ihtiyacının karşılanma düzeyinin ilişki istikrarının seçeneklerin niteliğini değerlendirme alt boyutunu pozitif yönde anlamlı biçimde, bağlanım alt boyutunu negatif yönde anlamlı biçimde yordadığı bulunmuştur. İlişki istikrarının yatırım alt boyutunu ise hayatta kalma ihtiyacının karşılanma düzeyinin pozitif yönde, sevme ihtiyacının karşılanma düzeyinin negatif yönde yordadığı görülmüştür.  Hayatta kalma ihtiyacının karşılanma düzeyinin bağlanım boyutunu pozitif yönde anlamlı biçimde yordadığı da bulgular arasındadır.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak, Gerçeklik Terapisi'nin öne sürdüğü temel ihtiyaçların karşılanma düzeylerinin, ilişki doyumu ve ilişki istikrarını anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Bu çalışmanın, romantik ilişki alanyazınına ve çift terapisi uygulayıcılarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Temel ihtiyaçlar, Gerçeklik Terapisi, İlişki Doyumu, İlişki İstikrarı

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to examine the predictive power of satisfaction of the five basic needs put forward by Reality Therapy in young adults' romantic relationships, relationship satisfaction and relationship stability. In addition, whether the level of meeting the five basic needs, the level of relationship satisfaction and the level of relationship stability in the romantic relationship of young adults differ according to the variables of gender, socioeconomic level and relationship duration are the other aims of the research.
Method: This study was conducted in the correlational survey model, which is one of the quantitative research methods. The study group of the research consists of 722 students between the ages of 18-30 and having a romantic relationship, studying at Eskişehir Osmangazi University in the 2020-2021 academic year. The data of the study were obtained through the University Students Basic Needs Scale, the Relationship Satisfaction Scale and the Relationship Stability Scale. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 21.0 package program was used in the analysis of the data obtained in the study. In order to compare the scale scores in terms of demographic variables, Independent Groups T-test was used for two-category variables and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for variables with more than two categories. In accordance with the results of the One Way Analysis of Variance (ANOVA), when a statistically significant difference was detected between the groups, Post-Hoc complementary analysis techniques were used to examine between which groups the difference was. Pearson Correlation Analysis was performed to determine the correlations between the research variables. Multiple Regression Analysis was performed to determine the predictive power of dependent variables.
Results: As a result of the analyzes, it was found that the level of meeting the need for survival and the level of meeting the need for love, which are among the basic needs put forward by Reality Therapy, significantly predict relationship satisfaction. It was observed that the needs for power, freedom and entertainment did not significantly predict relationship satisfaction. In terms of relationship stability, statistically significant relationships were found between the levels of meeting the needs for survival, love and entertainment, and relationship satisfaction, evaluation of the quality of options, investment and commitment, which are the sub-dimensions of relationship stability.
Conclusion and Suggestions In conclusion, it was seen that the level of meeting the basic needs suggested by Reality Therapy significantly predicted relationship satisfaction and relationship stability. It is thought that this study will contribute to the romantic relationship literature and couple therapy practitioners.

Keywords: Basic needs, Reality Therapy, Relationship Satisfaction, Relationship Stability