Spinoza ve Nietzsche'nin felsefesinde iyi yaşam ideali
Good life ideal in the philosophy of Spinoza and Nietzsche
Yazar: NURİYE MERKİT
Danışman: PROF. DR. ARSLAN TOPAKKAYA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Etik = Ethics ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Spinoza, Baruch = Spinoza, Baruch ; İyi yaşam = Good life

Özet:
Spinoza ve Nietzsche teleolojik evren anlayışını, ahlakî dünya düzenini, bencilce olmayanı ve özgür irade fikrini reddeden etik görüşleriyle iyi yaşam sorununa özgün bir bakış açısı getirmiş ve felsefe tarihinin seyrini değiştirmiştir. Her iki düşünüre göre de iyi yaşam, insanın kendini gerçekleştirmesine yönelik zihinsel bir ideale karşılık gelmektedir. Bu zihinsel ideal Spinoza'nın felsefesinde yetkin insan doğası modeli, Nietzsche'nin felsefesinde ise Üstün-insan'dır. Bu çalışma, Spinoza ve Nietzsche'nin etik kuramlarının yalnızca yaşadıkları çağın değil günümüzdeki iyi yaşam sorununa da çözüm önerileri sunduğunu iddia etmekte ve söz konusu çözüm önerilerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır.
İyi yaşam sorununun etik yönü kadar politik yönü de önemlidir. Bu nedenle çalışmamızda Spinoza ve Nietzsche'nin iyi yaşam sorunu bağlamında siyaset felsefelerine de yer verilmiştir. Her iki düşünüre göre de siyaset; bireylerin iyi yaşama ulaşmasını sağlamak şeklinde tek bir amaca ve tek bir sonuca yönelik olmalıdır. Bu bağlamda devlet, iyi yaşamın bir amacı değil yalnızca bir aracıdır. En iyi yönetim biçimi de her zaman ve her koşulda toplumun iyi yaşama ulaşmasını hedefleyen yönetimdir. Spinoza'ya göre iyi yaşamın mümkün olduğu yönetim biçimi demokrasi, Nietzsche'ye göre ise aristokrasidir. 
Anahtar Kelimeler: Spinoza, Nietzsche, İyi Yaşam, Etik, Siyaset.

Abstract:
Spinoza and Nietzsche has brought in an original perspective to the problem of good life and changed the course of the history of philosophy with its ethical views that rejected the idea of the teleological universe, the moral world order, the unegostic and the idea of freedom of will. According to both thinkers, the good life means a mental ideal for self-realization. This mental ideal is the perfect model of human nature in Spinoza's philosophy, and the Overman in Nietzsche's philosophy. This study claims that Spinoza and Nietzsche's ethical theories offer solutions not only to the problem of the age they live in, but also to the problem of good life of today and aims to reveal these solutions.
The political aspect is as important as the ethical aspect of the problem of good life. Thus, our study also included political philosophies in the context of Spinoza and Nietzsche's problem of good life. According to both philosophers, politics should be directed towards a single goal and a single result in the form of ensuring that individuals reach a good life. In this context, the state is only a means, not a purpose of good life. The best system of government which aims to ensure that the society reaches a good life at all times and under all circumstances. According to Spinoza, the ideal system of government of good life is democracy, while for Nietzsche, it is aristocracy.
Keywords: Spinoza, Nietzsche, Good Life, Ethics, Politics.