Stratejik halkla ilişkiler uygulamalarının çevre odaklı toplumsal hareketler bağlamında Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Bulanık TOPSIS yöntemleri kullanılarak incelenmesi
Investigation of strategic public relationship practices in the context of environmental-oriented social movements by using methods of Analytical Hierarchy Process (AHP) and Fuzzy TOPSIS
Yazar: ABDULLAH YILDIRMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA GEÇİKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hareketler = Social movements ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren çevreci örgütlerin toplumsal
hareketlerin her bir aşamasında (Gerilme, Harekete Geçme, Yüzleşme, Müzakere,
Çözüm) örgütlerde görevli uzmanların uygulamayı tercih ettikleri en uygun stratejik
halkla ilişkiler uygulamalarının belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Bu çalışmada ilk olarak, çevreci örgütlerde görev alan uzman gönüllülerin en
uygun stratejik halkla ilişkiler alternatiflerinin belirlenmesi amacıyla anket formu
hazırlanmıştır. Araştırmada AHS ve Bulanık TOPSIS yaklaşımları için ayrı ayrı veri
toplanmıştır. Bulanık TOPSIS için dilsel ifadeler, AHS için ise göreli önem ölçeği
kullanılmıştır. Uzmanlardan, toplumsal hareketler açısından stratejik halkla ilişkiler
alternatiflerinin birbirlerine karşı üstünlüklerini ortaya koymaları istenmiştir.
AHS anketinde kriterlerin ikili karşılaştırmalarına göre, toplumsal hareket
aşamalarından en önemli bulunan kriterin harekete geçme aşaması kriterinin olduğu
tespit edilmiştir. Daha sonra sırasıyla yüzleşme, gerilme, çözüm ve müzakere aşamaları
gelmektedir. Bulanık TOPSIS yöntemi ile yapılan hesaplamaya göre uygulayıcıların
toplumsal hareketlerin her aşamasında uygulamayı tercih ettikleri stratejik halkla
ilişkiler alternatifleri arasında ilk sırada kriz yönetimi gelmektedir. Daha sonra sırasıyla,
sosyal sorumluluk yönetimi, algı yönetimi, medya ilişkileri yönetimi ve itibar yönetimi
yer almaktadır.
Çevreci örgütlerde görevli halkla ilişkiler uygulayıcıları toplumsal hareketin her
aşamasında stratejik halkla ilişkiler faaliyetlerinden faydalanmaktadır. Uygulayıcılar,
toplumsal hareketin en önemli aşamasını harekete geçme aşaması olarak görmektedir.
Ayrıca hareketin her aşamasında kriz yönetimi uygulamalarını stratejik halkla ilişkilerin
en önemli kriteri olarak değerlendirirler.

Anahtar Kelimeler: Stratejik Halkla İlişkiler, Sivil Toplum ve Toplumsal
Hareketler, Çevreci Hareketler, AHS ve Bulanık TOPSIS Yöntemi

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the most appropriate strategic public
relations practices preferred by experts working in environmental organizations in
Turkey at each stage of social movements (Strain, Mobilization, Confrontation,
Negotiation, Resolution).
In this study, firstly, a questionnaire form was prepared to determine the most
appropriate alternatives to strategic public relations working as expert volunteers in
environmental organizations. The research data were collected separately for AHP, and
Fuzzy TOPSIS approaches. Linguistic expressions were used for fuzzy TOPSIS, and the
relative importance scale was used for AHP. The experts were asked to demonstrate the
superiorities of strategic public relations alternatives in terms of social movements.
According to the binary comparisons of the criteria in the AHS questionnaire, it
was determined that the most important criterion for the social movement stages was the
mobilization stage criterion. After that, the stages of confrontation, strain, resolution,
and negotiation come, respectively. According to the calculation performed with the
Fuzzy Topsis method, crisis management comes first among the strategic public
relations alternatives that practitioners prefer to implement at each stage of social
movements. Then, social responsibility management, perception management, media
relationship management and reputation management are included, respectively.
Public relations practitioners working in environmentalist organizations benefit
from strategic public relations activities at each stage of the social movement.
Practitioners see the most important stage of the social movement as the stage of
mobilization. They also consider the crisis management practices as the most important
criterion of strategic public relations at each stage of the movement.

Keywords: Strategic Public Relations, Civil Society and Social Movements,
Environmental Movements, AHP, and Fuzzy TOPSIS Method