Sınıf öğretmeni adaylarının çevre etiği yaklaşımları ile ekolojik vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between the environmental ethics approach and ecological citizenship levels of  elemantary school teachers
Yazar: GÖKHAN DURGUN
Danışman: PROF. DR. İRFAN EMRE
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Çevre etiği = Environmental ethic ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Çevre olayları = Environmental events ; Çevre programları = Environmental programs ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel vatandaşlık = Environmental citizenship ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı Sınıf Öğretmeni adaylarının Çevre Etiği ve Ekolojik vatandaşlık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından belirlemektir. Ayrıca araştırmanın bir diğer amacı ise sınıf öğretmeni adaylarının Çevre Etiği ve Ekolojik Vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Genel tarama modeli çerçevesinde yürütülen bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 2020-2021 eğitim öğretim yılında Fırat Üniversitesi ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesinde Temel Eğitim Ana Bilim Dalında Sınıf  Eğitimi Bölümünde 1. 2. 3. ve 4. Sınıflarında eğitim gören toplam 375 Öğrenciden elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanmıştır. Araştırmanın verileri sınıf öğretmeni adaylarının bazı kişisel özelliklerini tespit etmek için hazırlanan "Kişisel bilgi formu" ile belirlenmiştir. Ayrıca Öğretmen adaylarının çevre etiği yaklaşım düzeylerini belirlemek amacıyla Saka ve Sürmeli (2013) tarafından geliştirilen "Çevre Etiği Yaklaşımları" ölçeği ile Ekolojik vatandaşlık düzeylerini ölçmek amacıyla Karatekin ve Uysal (2018) tarafından geliştirilen "Ekolojik Vatandaşlık" ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 21.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiş ve çözümlemeleri yapılmıştır
Araştırmada sonuç olarak katılımcıların ekolojik vatandaşlık ölçeği "katılım" alt boyutu puanlarının cinsiyet değişkenlerine bağlı olarak erkek katılımcılar lehine; "sorumluluk" alt boyutu puanlarının sınıf değişkenine göre 1. ve 4. sınıflar arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı; katılımcıların "katılım, sürdürülebilirlik, hak ve adalet" alt boyutlarında küçük-orta etki büyüklüğünde ve "sürdürülebilirlik" alt boyutunda orta düzeyde bir farkın olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca katılımcıların çevre etiği ölçeği "Çevre merkezcil" alt boyutunda kadınlarla erkekler arasında anlamlı düzeyde farklılığın olduğu; çevre etiği ölçeği alt boyutu ile sınıf ve yaşadığı yer değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Çoklu regresyon sonuçlarına göre elde edilen modelin Ekolojik Vatandaşlıktaki varyansın % 15.6'sını açıkladığı; canlı merkezcil yaklaşım alt boyutunun ekolojik vatandaşlık üzerindeki varyansın tek başına % 5.15'ini, çevre merkezcil yaklaşım alt boyutu ise ekolojik vatandaşlık üzerindeki varyansın tek başına % 4.62'sini açıkladığı görülmektedir.
Bu araştırmanın genel amacı Sınıf Öğretmeni adaylarının Çevre Etiği ve Ekolojik vatandaşlık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından belirlemektir. Ayrıca araştırmanın bir diğer amacı ise sınıf öğretmeni adaylarının Çevre Etiği ve Ekolojik Vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir

Abstract:
The general purpose of this research is to determine the Environmental Ethics and Ecological Citizenship levels of primary school teacher candidates in terms of various variables. In addition, another aim of the research is to determine the relationship between the levels of Environmental Ethics and Ecological Citizenship of primary school teacher candidates. In this study, which was carried out within the framework of the general survey model, the relational survey model was used. It was prepared in line with the data obtained from a total of 375 students studying in the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of the Fırat University and Hatay Mustafa Kemal University Education Faculty, Basic Education Department, Classroom Education Department in the 2020-2021 academic year. The data of the research were determined with the "Personal Information Form" prepared to determine some personal characteristics of the primary school teacher candidates. In addition, data were obtained by using the "Environmental Ethics Approaches" scale developed by Saka and Sürmeli (2013) to determine the environmental ethics approach levels of teacher candidates, and the "Ecological Citizenship" scale developed by Karatekin and Uysal (2018) to measure their ecological citizenship levels. The obtained data were evaluated and analyzed through the SPSS 21.0 statistical package program.
As a result of the study, the participants' ecological citizenship scale "participation" sub-dimension scores were in favor of male participants, depending on the gender variables; According to the class variable, the scores of the "responsibility" sub-dimension differed statistically between the 1st and 4th grades; It was determined that there was a small-medium effect size difference in the "participation, sustainability, rights and justice" sub-dimensions of the participants and a moderate difference in the "sustainability" sub-dimensions. In the study, it was also found that there was a significant difference between men and women in the "environmentalist" sub-dimension of the environmental ethics scale of the participants; It was determined that there was no statistically significant difference between the environmental ethics scale sub-dimension and the variables of class and place of residence. The model obtained according to the multiple regression results explained 15.6% of the variance in Ecological Citizenship; It is seen that the living centric approach sub-dimension explains 5.15 % of the variance on ecological citizenship alone, and the ecocentric approach sub-dimension alone explains 4.62% of the variance on ecological citizenship.
The general purpose of this study is to determine the Environmental Ethics and Ecological citizenship levels of Classroom Teacher candidates in terms of various variables. In addition, another aim of the study is to determine the relationship between the level of Environmental Ethics and Ecological Citizenship of classroom teacher candidates