Katılımcı havza yönetim modelinin oluşturulması: Kovada gölü örneği
Development of participatory watershed management model: The case of Kovada lake
Yazar: AYBİKE AYFER KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. M. EMİN BARIŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kovada Gölü = Kovada Lake ; Su kaynakları yönetimi = Water resources management

Özet:
Bu çalışmada, havza yönetimi temelinde ?katılımcı havza yönetim modeli? geliştirilmiştir.Çalışmada öncelikle havza yönetiminin temelini oluşturan ?havza sınırları, veri tabanı,katılımcılık? kavramları irdelenmiştir. Bu çerçevede çalışma alanına ilişkin alt havza sınırlarıbelirlenmiş, doğal ve kültürel özellikleri incelenerek, çiftçiler, idari kurumlar ve zirai ilaçbayileri ile anket çalışmaları ve görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilerek,Kovada gölü alt havzasının temel özellikleri, karakteri, su kaynakları kalitesi ve yönetimineilişkin sorunları ortaya konulmuştur. Daha sonra elde edilen veriler ve değerlenedirmelerdenyararlanılarak ?katılımcı havza yönetim modeli? oluşturulmuş ve alana ilişkin önerilergetirilmiştir.Katılımcı havza yönetim modeli, yönetimin sınırlarını havza ölçeğine göre belirleyen, doğal,sosyo-kültürel ve ekonomik yapıyı bütüncül olarak değerlendiren, havza ölçeğindeki hiyerarşiile katılımcılığı oluşturan bir yönetim yapısına sahiptir. Model çerçevesinde katılımcılığınsağlanması için geliştirilen ?katılımcı eylem planları? havza özelliklerinin, sorunlarının,önceliklerin, hedeflerin, sınırlayıcı ve engelleyicilerin, plan, program, izleme ve denetlemefaaliyetlerinin belirlenmesi gibi yönetime ilişkin önemli noktalarda katılımcıların işbirliği veeşgüdümünü ortaya koymaktadır.Sonuç olarak, katılımcı havza yönetim modeli, havza ölçeğinde su kaynakları ve diğer doğalkaynakların (toprak, bitki örtüsü, vb.) bütüncül olarak, ekolojik prensipler ve katılımcılarınişbirliği ile yönetilmesini hedeflemektedir.Anahtar Kelimeler: Kovada Gölü, havza yönetimi, katılımcı yönetim, havza, su kaynaklarıyönetimi, coğrafi bilgi sistemleri (CBS).

Abstract:
In this study, ?a participatory watershed management model? has been developed on the basisof watershed management. Firstly, the concepts of ?watershed borders, database andparticipation? that form the basis of watershed management have been considered at length.Within this framework, sub-watershed borders relating to working field have been determinedand after examining their natural and cultural features, surveys and interviews with farmers,administrative organizations and pesticide dealers were conducted. The obtained data wasevaluated and problems relating to the basic features, the character, water resources qualityand management of the sub-watershed of Kovada Lake were stated. Afterwards, the?participatory watershed management model? has been formed by making use of the obtaineddata and evaluations, and suggestions about this area have been developed.The participatory watershed management model has a management structure which is naturaland which determines the management borders according to the watershed scale, evaluates thesocio-cultural and economic structure holistically and forms participatoriness with hierarchyin the watershed scale. ?Participatory action plans? developed for enabling participatoriness inthe model framework, bring forth the cooperation and coordination of the participants at theimportant points concerning management such as the determination of watershed features,problems, priorities, aims, limitations and obstructions, plans, programs, monitoring andauditing activities.In conclusion, the participatory watershed management model aims at water resources andother natural sources (soil, flora, etc.) in the watershed scale be administered holistically bythe cooperation of participants and ecological principles.Key Words: Kovada Lake, watershed management, participatory management, watershed,water resources management, geographic information system (GIS).