Akademisyenlerin tükenmişlik düzeylerinin öz-anlayış ve bazı değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of burnout levels of academicians in respect of self-compassion and some factors
Yazar: NURBANU EBRU KUZGUN
Danışman: PROF. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
1970'lerde ortaya çıkan tükenmişlik sendromu fiziksel ve ruh sağlığını ve finansal durumu etkilemesi nedeniyle birçok çalışan için potansiyel bir risk haline gelmiştir. Öğretimden akademik yayıncılığa kadar çeşitli görevleri yerine getiren akademisyenlerin de tükenmişlikle karşılaşmaları kaçınılmazdır. Bu araştırmada akademisyenlerin tükenmişlik düzeylerinin öz-anlayış, cinsiyet, medeni durum, ekonomik durum, çalışma yılı ve sahip oldukları akademik unvan değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmaya İstanbul ilinden 201 kadın (%53.3) ve 176 erkek (%46.7) olmak üzere toplam 377 akademisyen katılmıştır. Katılımcıların 164'ü bekar (%43.5) 213'ü (%56.5) evlidir. Araştırmada, Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan" Maslach Tükenmişlik Ölçeği", Deniz, Kesici ve Sümer (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öz-Anlayış Ölçeği" ile "Kişisel Bilgi Formu" verileri toplamak amacıyla kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, Güvenilirlik testi, Pearson korelasyon analizi,  tek yönlü varyans analizi (ANOVA), basit regresyon analizi ve Tukey testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda akademisyenlerin öz-anlayış düzeylerinin tükenmişlik düzeylerini olumsuz yönde anlamlı yordadığı bulunmuştur. Bu sonuca ilişkin, öz-anlayışın tükenmişlik düzeyine ilişkin toplam varyansın yaklaşık %35'ini açıklamaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular akademisyenlerin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet ve sahip oldukları akademik unvan değişkenlerine göre anlamlı farklılaştığını göstermektedir. Buna göre, erkek akademisyenlerin toplam tükenmişlik düzeylerinin kadın akademisyenlerden daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmada, öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin toplam tükenmişlik düzeyleri öğretim görevlilerinden daha yüksek bulunmuştur. Akademisyenlerin tükenmişlik düzeyleri ile medeni durum, ekonomik durum ve çalışma yılı değişkenleri arasında ise anlamlı bir ilişki ortaya çıkmamıştır. Araştırma bulguları ve gelecek araştırmalar için öneriler alanyazı ve önceki çalışmalar dikkate alınarak sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, öz-anlayış, akademisyen

Abstract:
Burnout syndrome occurred in the 1970s has become a potential risk for many workers because of affecting physical health, mental health and financial issues. Academicians are also inevitable to suffer from burnout owing to various duties from teaching to academic publishing. The aim of this research is to investigate burnout levels of academicians in terms of self-compassion and various factors such as gender, marital status, economic status, years of work experience and academic title. In accordance with this purpose, a total of 377 academicians 201 women (53.3%) and 176 men (47.7%) from Istanbul participated in this study. 164 participants (43.5%) were married while 213 participants (56.5%) were single. Maslach Burnout Scale" adapted to Turkish by Ergin (1992), "Self-Compassion Scale" adapted to Turkish by Deniz, Kesici and Sumer (2008) and "Personal Information Form" were used to collect the data in this research. Independent samples t-test, one-way ANOVA, regression analysis, Pearson correlation and Tukey test were used in the process of data analysis. As a result of the research, it was found that self-compassion levels of academicians were negatively correlated with their burnout levels. Considering this result, self-compassion explained about 35% of the total variance of burnout level. Findings obtained from the research indicated that burnout levels of academicians differed significantly in terms of gender and academic title. According to this result, male academicians experienced higher levels of burnout than female academicians. On the other hand, no significant differences of burnout levels were found regarding marital status, economic status and years of working experience variables. The findings of the study and suggestions for future research were presented in consideration of literature and previous research. 
Key words: Burnout, self-compassion, academicians