Resmi ortaöğretim tarih 11. sınıf kitabının ilk ünitesindeki illüstrasyonlarının üslup ve işlevsellik açısından incelenmesi
Investigation of the illustrations in the first unit of the 11th class official secondary education history book in the terms of functionality and style
Yazar: ALİ ÇAĞAN UZMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET KAYA ÖZAKGÜN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Sanat Politikaları ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kitaplar = Books ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih = History ; Tarih kitapları = History books ; İllüstrasyon = Illustration ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim alanındaki büyük
eksiklerinden birisi olan illüstrasyon kullanımı konusundaki noksanlıkların
belirtilmesidir. Devlet kitaplarında kaynağı ve sanatçısı verilmeden kullanılan
yüzlerce eser bulunmaktadır. Bu eserler ise çoğu zaman anlatılan konular ile
örtüşmemekte ve metni tasvir etmemektedir. Bu yaklaşım ise öğrencilerin devlet
eliyle verilen bilgiyi sorgulamasına ve motivasyonunun düşmesine sebebiyet verir.
Eğitime önem veren gelişmiş devletler ise yeni nesilleri bilgilendirmek amacı ile
yayımlanan ve bilimsel nitelik taşıyan bu kitaplarda illüstrasyon kullanımı ve kitap
tasarımı konusunda büyük hassasiyete sahiptir. Bilimsel illüstrasyon, kitap
resimlemesi, tarihi illüstrasyon vb. konularda eğitim alan sanatçıların gene
resmedilecek konuda bilge ve uzman kişilerin yönlendirmeleri ile hazırladıkları
illüstrasyonlar, hem sanatsal çekiciliğe hemde bilimsel tutarlılığa sahip olmakla
beraber aynı zamanda resmedilen metinlede örtüşmektedir. Bu ise okuyucunun
yalnızca illüstrasyonu inceleyerek sayfalarca şey öğrenebilmesini sağlamak ile
beraber bu çizimleri kullanan yayınların kalitesinide oldukça arttırmaktadır.
Tez çalışması, illüstrasyon sanatının kökeni, gelişimi ve işlevini inceledikten sonra
günümüzde küresel anlamda neredeyse tüm dünyaya ulaşan başarılı örneklerin bu
başarıyı nasıl elde ettiklerini sorgulamaktadır. Türkiye'de illüstrasyonun mevcut
durumuna örnek teşkil olabilecek 2016-2017 döneminde liselerde okutulan, 11. Sınıf
Tarih kitabı bu örnekler ve Fransa'da devlet okullarında okutulmakta olan 6. sınıf
tarih-coğrafya kitabı ile mukayese edilip bu alanın gelişmesi için yapılması
gerekenler belirtilmiştir.

Abstract:
The main aim of this thesis is to point out the deficiencies in the use of illustration,
which is one of the major shortcomings of the Republic of Turkey in education.
There are hundreds of artworks and illustrations in state books that are used without
being given the source and the artist. These works often do not overlap with the
topics described and do not depict the text. This approach causes the students to
question the information given by the state and decrease the motivation.
Developed states that have importance in education have great sensitivity in the use
of illustrations and book design in these books which are published with the aim of
informing new generations and have scientific quality. Scientific illustration, book
illustration, historical illustrations and so on. The illustrations prepared by the wise
and expert directors of the artists who have studied in the topics overlap with the text
depicted at the same time with the artistic attraction as well as the scientific
consistency. This increases the quality of the publications that use these drawings, as
well as enabling the reader to learn a lot of information by examining the illustration
only.
After studying the origin, development and function of the art of illustration, the
thesis study questions how peaceful examples that have reached almost the whole
world in the global sense today have achieved this peace. The 11th Class History
Book, which may be an example for the current situation of illustration in Turkey,
has been mentioned in comparison with the 6th grade history-geography book which
was taught in public schools in France and the necessary things to be done in order to
develop this field.