Cinsiyet değişkeni bağlamında 8. sınıf ilköğretim öğrencilerinin dil kullanımı (Mersin–Yenişehir'de bir ortaokul örneklemi)
Language use of 8th grade students in primary school in terms of gender variation (The sample of a middle school in Mersin-Yenişehir)
Yazar: YASEMİN POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGAY SEBZECİOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Dil eğitimi = Language education ; Dil kullanımı = Language usage ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Mersin = Mersin ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyodilbilim = Sociolinguistic

Özet:
Sosyal bir varlık olan insanlar arasındaki en etkili iletişim yolu dildir. Ancak bir toplumda aynı dil konuşulsa da bireyler arasında dilsel farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıkların temel nedenlerinden birisi de cinsiyettir. Cinsiyete bağlı olarak kadınlar ve erkekler farklı yaşam biçimleri edinirler. Bu farklılıklar konuştukları dillerinde de görülmektedir. Toplumdilbilimciler dildeki bu farklılıkların nedenleri, dile nasıl yansıdığı üzerine çalışmalar yapmış; bazı dilbilimciler kadınların kullandığı dili zayıf ve yetersiz görürken bazı dilbilimciler bunun aksini savunmuşlardır. Toplumdilbilim alanında Ayrıklık Kuramı ve Eksiklik Kuramı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada amaç, ortaya çıkan bu kuramlara ve bu kuramlarla ilgili kavramlara dayanarak 8. sınıf ortaokul kız ve erkek öğrencilerin yazılı dil kullanımlarında farklılık olup olmadığını tespit ederek çözümlemesini yapmak, çıkan sonuçlarla bu alandaki çalışmalara ışık tutmaktır. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı, Mersin ili, Yenişehir ilçesindeki resmi bir ortaokulda öğrenim gören tüm 8. sınıflardaki öğrenciler olmak üzere toplam 120 öğrenciye  "Gelecekten beklentileriniz nelerdir?" konulu bir kompozisyon yazdırılarak yapılmıştır. Kompozisyonlar, belirlenen kompozisyon değerlendirme ölçeğine göre incelenmiştir. Kız öğrencilerin arkadaşlıktan ve sosyal hayatın öneminden erkek öğrencilere göre daha çok bahsettikleri, meslek seçimini önemsedikleri, somut adları, bağlaçları, ilgeçleri, farklı sözcük ve sözcük öbeklerini daha çok kullandıkları, eksiltili tümceyi, bileşik tümceyi, ad ve eylem tümcesini erkek öğrencilere kıyasla daha fazla kullandıkları, onaylatma tümcesi kullanmadıkları, tümce sayılarının yine fazla olduğu, anlatım düzenine dikkat ettikleri; erkek öğrencilerin ise kız öğrencilere göre daha az anlatım bozukluğu yaptığı, paragraf sayısının daha az olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak kız ve erkek öğrencilerin yazılı dil kullanımında farklılıklar olduğu, cinsiyet farklılığının yazılı dil kullanımında kendini gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
Language is the most effective way of communication among human as a social being. However, even the same language is spoken in a society, language differences are available between individuals. One of the main reasons of these differences is gender. Women and men acquire different life styles depending on gender. These differences are also reflected to their spoken languages. Sociolinguists performed studies regarding how these language differences are reflected to the language; various linguists consider the language used by women as weak and inadequate while others defended contrary. Difference Theory and Deficiency Theory were revealed in the sociolinguistics area. Aim of this study is to perform analysis by determining whether any differences available between written language use of 8th class secondary school boy and girl students depending on these revealed theories and concepts related with these theories, and explain studies in this area with conclusions to be acquired. This research is performed by having total 120 students to write a composition with "What are your expectations from the future?" title in all 8th classes in a public secondary school at Mersin Province, Yenişehir district during 2015-2016 academic year. Compositions are examined depending on the defined composition assessment scale. It is determined that girl students mentioned more about friendship and importance of social life, pay attention to occupation selection, use tangible names, conjunctions, prepositions, different words and phrases, destituent sentences, compound sentences, nominal sentences and verbal sentences more than boys, not use approval sentences, have more sentence numbers, pay attention to expression order; boy students make less incomprehensibility and have less paragraph numbers. As a result, it is seen that differences are available in written language use of girl and boy students, gender difference has an importance in written language use.