Demir eksikliği anemisi olan ve parenteral demir tedavisi planlanan hastaların optik koherens tomografi bulgularının tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirilmesi
Evaluation of optical coherence tomography parameters before and after parenteral iron treatment of patients with iron deficiency anemia
Yazar: FATİH ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. SEZEN AKKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Koroid = Choroid ; Retina = Retina ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç
Çalışmadaki amacımız genç kadınlarda çok sık rastlanan ve genellikle kronik özellik gösteren demir eksikliği anemisi(DEA) ile oftalmoloji pratiğinin vazgeçilmezi haline gelen optik koherens tomografi(OKT) bulguları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ayrıca bu çalışma ile aneminin tedavisi sonrası OKT bulgularında değişiklik olup olmadığını ortaya koymayı da amaçlamaktayız.

Gereç ve Yöntem
Prospektif klinik araştırma olarak tasarlanan çalışmamızda İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne Şubat 2021-Mayıs 2021 arasında başvuran ve DEA tanısı alan 35 hasta dahil edildi. Hastaların DEA tedavi planı, 4-6 hafta ve 12-16 hafta sonrası DEA kontrolleri İç Hastalıkları Kliniği tarafından yapıldı. Hastaların ilk başvuru anında, 4-6 hafta ve 12-16 hafta kontrollerinde tam oftalmolojik muayene bulguları, OKT görüntüleri ve fundus renkli resimleri Göz Hastalıkları Kliniği'nde kaydedildi. Hastaların ilk başvuru anındaki OKT ve laboratuvar bulguları ile 4-6 ve 12-16 hafta sonraki OKT ve laboratuvar bulguları arasındaki ilişki tüm hastalarda değerlendirildi.

Bulgular
Çalışmaya 35 hastanın 70 gözü dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 36,80±7,25 idi. 35 hastanın tamamı(%100) kadındı. Hastaların ortalama başlangıç hemoglobin değerleri hem 4-6 hafta sonra hem de 12-16 hafta sonra istatiksel anlamlı olarak artış göstermiştir(p<0.05). Transferrin satürasyonları ve ferritin düzeyleri başlangıç ile 4-6 hafta ve başlangıç ile 12-16 hafta arası ölçümlerde istatiksel anlamlı fark göstermiş(p<0,05); 4-6 hafta ile 12-16 hafta arası ölçümlerde istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır(p>0,05).

OKT bulgularından fovea altı, temporal, nazal, peripapiller temporal ve peripapiller nazal koroid kalınlıkları ve total, inferior, nazal ve temporal retina sinir lifi kalınlıklarında başlangıç ile 12-16 hafta arası ölçümlerde istatiksel anlamlı fark saptanmıştır(p<0,05).

Hastaların OKT bulgularından santral makula kalınlığı(SMK) ve superior retina sinir lifi kalınlığı ölçümlerinde başlangıç ile 12-16 hafta arasında anlamlı istatiksel fark saptanmamıştır.

Sonuç
Çalışmamızda DEA olan olgularımızın SMK ölçümleri başlangıçta toplum ortalamaları ile aynı düzeydeyken; koroid kalınlıkları ve retina sinir lifi tabakası kalınlıkları topluma göre düşük düzeyde saptanmıştır ve parenteral demir tedavisi ile artış sağlanmıştır. Günlük pratiğimizde sık rastladığımız DEA tanılı hastaların oftalmolojik açıdan ek şikayetleri olmasa bile hastalığın tedavi edilmesi gözün derin tabakalarını mikrovasküler düzeyde iyileştirmektedir.

Abstract:
Purpose
The purpose of this study is to evaluate the relationship between iron deficiency anemia (IDA), which is very common in young women and usually has a chronic feature, and optical coherence tomography (OCT) findings, which has become an indispensable part of ophthalmology practice. In addition, we aim to reveal whether there is a change in OCT findings after the treatment of anemia with this study.

Method
In this prospective clinical study, 35 patients who applied to Istanbul Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital Internal Diseases Clinic between February 2021 and May 2021 and were diagnosed with IDA were included. IDA treatment plan of the patients and follow-up examinations after 4-6 weeks and 12-16 weeks were done by the Internal Medicine Clinic. Complete ophthalmic examination findings, OCT images and color fundus images were recorded in the Ophthalmology Clinic at the time of first visit and follow-ups, after 4-6 weeks and 12-16 weeks. The relationship between OCT and laboratory findings which were recorded at the first-time admission and the following two visits was evaluated in all individuals.

Findings
This study included 70 eyes of 35 patients. The mean age of patients was 36,80±7,25. All 35 patients (100%) were female. The mean baseline hemoglobin values of the patients increased statistically significant both after 4-6 weeks and after 12-16 weeks (p<0.05). There was a statistically significant difference in transferrin saturation and ferritin levels between baseline and the sequential two follow-ups (p<0.05). On the other hand, when findings compared between visits in 4-6th and 12-16th week, no statistically significant difference was found (p>0.05).

When OCT findings were evaluated, statistically significant difference was found between baseline and last visit in case of subfoveal, temporal, nasal, peripapillary temporal and peripapillary nasal choroidal thickness and total, inferior, nasal and temporal retinal nerve fiber thickness (p<0,05).

There was no statistically significant difference between baseline and the last visit regarding central macular thickness(CMT) and superior retinal nerve fiber thickness among the OCT parameters.

Results
In our study, while the CMt measurements of our patients with IDA were at the same level as the population averages at the beginning; Choroidal thicknesses and retinal nerve fiber layer thicknesses were found to be lower than the general population and increased with parenteral iron therapy.IDA is frequently encountered in daily practice and treatment of IDA recovers the deep layer of the eye at the microvascular level despite the fact that individuals do not have additional ophthalmological complaints.