Ankara ili Keçiören Sağlık Grup Başkanlığı'na bağlı birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the physicians? knowledge and attitudes about rational drug use who are working in primary health care institutions affiliated to Ankara Keçiören Health Group Directorate.
Yazar: MÜMİNE NURDAN DOĞUKAN
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışmada amaç; birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin akılcı ilaç kullanımı (AİK) konusunda bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesidir. Araştırma sonucu elde edilecek verilerin sonuçları doğrultusunda, AİK'na yönelik yapılacak çalışmalar ve müdahaleler için öneriler geliştirilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir.Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma için, Mayıs 2007 tarihinde Ankara ili Keçiören Sağlık Grup Başkanlığı'na bağlı birinci basamak sağlık kuruluşlarında aktif olarak çalışan pratisyen ve uzman toplam 132 hekime, alt seçenekler içeren toplam 45 soru ile hekimlerin yaşı, cinsiyeti, mesleki özgeçmişleri ve AİK ile ilgili bilgi ve tutumlarını sorgulayan anket formları dağıtılmıştır, anket formlarını yanıtlayan 107 hekim (%80,06) çalışmaya dahil edilmiştir.Elde edilen veriler SPSS 13.0 bilgisayar programı kullanılarak analiz edildi. Analizde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerinin yanı sıra Akılcı İlaç Kullanımı Eğitimi (AİKE) almış olan ve olmayan hekim yanıtlarını kıyaslamada çıkarımsal istatistiksel yöntem olarak ki-kare testi kullanıldı.Anketi yaş ortalaması 37,86± 6,34 olan ve %41,1'i erkek (n=44), %58,9'u kadın (n=63) yanıtladı. Katılımcı hekimlerden AİKE almış olanların sayısı 21 (%11,6) idi. AİKE alan ve almayanlara ait AİK ilgili yeterli bilgi düzeyine sahip olma, ilaç seçiminde gerekli 4 kriterin hepsini dikkate alma ve ilaç seçiminde en az 5 kaynaktan faydalanma sıklıkları sırasıyla (%52,4, %53,2), (%57,1, %54,9), (%5,0, %2,7) idi. Her iki grup arasında sorgulanan 3 parametre açısından da anlamlı fark tespit edilmedi (p>0,05).Hekimlerin %88,4'ü daha önce hiç AİKE almadıkları halde, %53,2'sinin AİK bilgi düzeyinin yeterli olması ülkemizdeki tıp eğitimi adına yüz güldürücüdür. AİKE alan ve almayan hekimlerimizin bilgi düzeyleri ve uygulama alanlarında fark olmaması ise olasılıkla eğitim almış olan hekim sayısının yeterli sayıda olmamasından kaynaklanmaktadır.Anahtar Kelimeler: İlaç, akılcı ilaç kullanımı, reçete

Abstract:
The main objective of this study is to evaluate the physicians knowledge and attitudes about Rational Drug Use (RDU) who have been working in primary health care institutions. In accordance with the outcomes of the data obtained from the research, it is been aimed to contribute to making suggestions for the future studies and interventions to be conducted about RDU.In scope of this descriptive investigation during May 2007 questionaires by a total of 45 questions with the options below questioning age, gender, professional history and the knowledge and attitudes of the physicians were distributed to the 132 practitioner and specialist physicians who have been actively working in primary health care institutions affiliated to Ankara Keçiören Health Group Directorate. The 107 physicians (80,06%) who filled out the questinnaires were included in the study.The data obtained from the questionnaire were evaluated by using SPSS 13.0 software. As well as using descriptive statistical methods in the study inferential statistical method ki-square have been used while comparing physicians who received and did not receive Rational Drug Use Training (RDUT).The questionnaire was filled out by physicians whose mean average age was 37,86± 6,34 and who were 41,1% male (n=44), 58,9% female (n=63). The data belonging to physicians who received and did not receive RDUT the frequency ragarding having sufficient level of information, taking into consideration all of the four criteria necessary while selecting drugs and using at least five sources while selecting drugs were (52,4%, %53,2%), (57,1%, 54,9%), (5,0%, 2,7%) respectively. No statisticallly significant differance could be found among the two groups in terms of three parameters that had been questioned. (p>0,05).Although 88,4% of the physicians did not receive RDUT before 53,2% of the physicians having sufficient RDU knowledge was pleasing for the medical school training in our country. Having no differance between level of knowledge and field of implementation among the physicians who received and did not receive RDUT was probably because of not having sufficient number of physicians having been trained.Key words: Drug, rational drug use, receipt.