Akkaraman ırkı koyunlarda üreme mevsimi dışında östrüsü uyarmak amacıyla kullanılan vaginal sünger uygulamalarında ilave progesteron uygulamalarının üreme performansı üzerine etkisi
The effect of the additional progesterone application on breeding performance in to stimulate of oestrus using vaginal sponges during the out of season in akkaraman ewes
Yazar: SAMET BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. TAYFUR BEKYÜREK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Progesteron = Progesterone ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Östrus = Estrus ; Östrus senkronizasyonu = Estrus synchronization ; Üreme = Reproduction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Akkaraman koyunlarında üreme sezonu dışında, progestagen içeren intravaginal süngerlere ilave olarak oral P4 uygulamaları sonrası yapılan sabit zamanlı suni tohumlamaların gebelik oranları üzerine etkisinin araştırılmasıdır. 
Bu çalışma, dört grup altında 48 adet Akkaraman ırkı koyun üzerinde yapıldı. Her grupta 12 adet koyun yer aldı ve tüm koyunlara 20 mg fluorogestane asetat içeren intravaginal süngerler 14 gün boyunca uygulandı. Birinci grupta sadece sünger uygulaması yapıldı. İkinci grupta, süngerlerin çıkarılmasından hemen sonra 500 IU kas içi yolla PMSG uygulandı. Üçüncü grupta, süngerlerin uzaklaştırılmasından 24 saat önce 5 mg MAP içeren tabletler oral olarak verildi. Dördüncü grupta, süngerlerin uzaklaştırılmasından 24 saat önce 5 mg oral yolla MAP içeren tabletler ile süngerlerin çıkarılması sırasında 500 IU kas içi yolla PMSG uygulandı. Çalışmaya alınan tüm hayvanlara, son hormon uygulamasından 72 saat sonra sulandırılmış taze spermayla intravaginal yolla suni tohumlama yapıldı. Tohumlamadan sonra 30. ve 45. günlerde transrektal ultrasonografi ile gebelikler muayene edildi. Gebelik oranları, tüm gruplarda 30. günde sırasıyla %0, %66,66, %8,33, %50, 45. günde %0, %58,33, %0, %50 olarak tespit edildi. 
Sonuç olarak, Akkaraman koyunlarında üreme mevsimi dışında P4 içeren süngerlerle yapılan östrusu uyarma girişimlerinde ilave 5 mg oral P4 uygulamalarının, intravaginal yolla yapılan sabit zamanlı suni tohumlamalarda gebelik oranları üzerine etkisinin olmadığı kanaatine varıldı.
Anahtar Kelimeler: Akkaraman koyunu, ilave progesteron, östrus senkronizasyonu, üreme mevsimi dışı.

Abstract:
The aim of this study, to investigate the effect of fixed-time artificial insemination of Akkaraman sheep after oral P4 practice addition to progestogen-containing intravaginal sponges on pregnancy rates in out of breeding season.
This study was conducted on 48 Akkaraman ewes under four groups. 12 sheep were included in each group and intravaginal sponges (containing 20 mg flugestone acetate) were administrated to all ewes for 14 days. In Group 1, only sponge practice was performed. In Group 2, PMSG was applied intramuscularly at 500 IU immediately after removal of the sponges. In group 3, tablets containing 5 mg MAP were applied orally 24 hours before sponge removal. In group 4, 500 IU PMSG was injected intramuscularly after sponge removal and applied tablets containing MAP 5 mg orally 24 hours before sponge removal. All animals included in the study were inseminated intravaginally with diluted fresh semen 72 hours after the last hormone administration. On the 30th and 45th days after the insemination, the pregnancies were detected by transrectal ultrasound examination. Pregnancy rates were detected as %0, %66.66, %8.33, %50 on day 30, %0, %58.33, %0, %50 on day 45 in all groups, respectively.
As a result, it was concluded that additional 5 mg oral P4 administration in the attempts to stimulate oestrus with P4-containing sponges in Akkaraman ewes out of breeding season did not affect pregnancy rates in fixed time artificial insemination via intravaginal route.
Keywords: Akkaraman sheep, additional progesterone, out of breeding season, oestrus synchronization.