Erken modern dönemde mahalle yaşantısına bir örnek: Konya Şükran Mahallesi
An example of neighborhood life in the early modern period: Konya Şükran Neighborhood
Yazar: HAVVA HEPGÜLER
Danışman: PROF. DR. CEMAL ÇETİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Şehirlerin temel yapı taşı olan mahalleler, şehrin prototipi olup kendine has özellikleriyle önem arz etmektedir. Osmanlı toplumunun hukuki, ekonomik ve sosyal hayatını, örf, adet, gelenek ve göreneklerini kısacası toplum hayatını en iyi şekilde yansıtan şüphesiz ki mahallelerdir. 
Anadolu'nun merkezinde yer alan Konya neredeyse üç asır Türkiye Selçuklularına başkentlik yapmıştır. Dolayısıyla Anadolu'daki payitaht şehirlerden birisi olarak öne çıkmaktadır. Bu kadim şehirde elbette ki kökleri Türkiye Selçukluları dönemine kadar uzanan mahalleler vardır. Bu mahallelerden birisi de sur içerisinde yer alan ve şehir merkezinin adeta kalbinde olan Şükran Mahallesi'dir. Son yıllarda mahallede yapılan arkeolojik kazılardaki buluntular incelendiğinde mahallenin Türkiye Selçuklularına kadar geçmişinin olduğunu söylemek mümkündür. 
Günümüzde Konya'nın Meram ilçesinde yer alan Şükran Mahallesi, konumu itibariyle Konya Bedesteni ve Mevlâna Meydanı'na kadar uzanan ve 2008 yılında Meram Belediyesi'nin aldığı karar neticesinde sınırları bir hayli genişleyen Osmanlı döneminde olduğu gibi bugün de merkez mahallelerden biri olarak ismini ve önemini koruyan eski mahallelerden biridir.  Günümüzde mahallenin büyük bir kısmı kentsel dönüşüm kapsamına girmiş olup eski tarihi ve kültürel dokusunu kaybetmek üzeredir.
Çalışmamızda Osmanlı'da erken modern dönem olarak adlandırdığımız Sanayi İnkılabı öncesindeki dönemde Konya şehrinin fiziki, idari, sosyal, ekonomik, hukuki, demografik ve kültürel yapılanması içerisinde şekillenen Şükran Mahallesi'nin fiziki sınırları, dini ve sosyal müesseseleri, demografik yapısı, ekonomik hayattaki yeri, aile ve mekân ilişkisi ve son olarak da sosyal hayatta mahalledeki yaşantı incelenmiştir.

Abstract:
Neighborhoods, which are the basic building blocks of cities, are the prototype of the city and are important with their own characteristics. Undoubtedly, these are the neighborhoods that reflect the legal, economic and social life of the Ottoman society, customs and traditions in short, community life in the best way.
Konya, which is located in the center of Anatolia, has been the capital of the Seljuks of Turkey for almost three centuries. Therefore, capital stands out as one of the cities in Anatolia. Of course, there are neighborhoods in this ancient city whose roots date back to the Seljuk period of Turkey. One of these neighborhoods is the Şükran Neighborhood, which is located in the city wall and is almost the heart of the city center. When the findings of the archaeological excavations carried out in the neighborhood in recent years are examined, it is possible to say that the neighborhood has a history until the Seljuks of Turkey.
Şükran Neighborhood, located in the Meram district of Konya today, is one of the old neighborhoods that extend to Konya Bedesteni and Mevlana Square by location and whose borders have expanded considerably as a result of the decision taken by the Meram Municipality in 2008, as during the Ottoman period, it retains its name and period as one of the central neighborhoods today. Nowadays, a large part of the neighborhood has been included in the scope of urban transformation and is about to lose its old historical and cultural texture.
In our study, the physical boundaries of the Şükran Neighborhood, which was formed within the physical administration, social, economic, legal, demographic and cultural structure of the city of Konya in the pre-Industrial Revolution period, which we call the early modern period in the Ottoman Empire, religious and social institutions, demographic structure, place in economic life, family and space relationship, and finally the life in the neighborhood in social life, were examined.