Eğitim yönetiminin bilimsel sınırları: Alan kitapları bağlamında epistemolojik bir karşılaştırma
Scientific boundaries of educational administration: An epistemological comparison in the context of textbooks
Yazar: FATİH ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Haklılama = Justification ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yönetim ile eğitimin yönetimi alan kitaplarında ileri sürülen inanç ifadelerinin doğruluğu ve haklılığı kapsamında epistemolojik bir karşılaştırma yapmak ve eğitim yönetiminin bilimsel sınırlarına ilişkin çıkarımlarda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, nitel olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, öncelikle her iki disiplinden toplam 17 kitap üzerinden geleneksel yönetim yaklaşımlarına ilişkin ileri sürülen inanç ifadeleri belirlendi. Doküman analizi tekniği ile kitaplar incelendi. Kitaplar, araştırmacı tarafından literatüre dayalı olarak oluşturulan kavramsal kategoriler çerçevesinde betimsel olarak analiz edildi. Sonraki süreçte her iki disiplinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yoluyla belirlenen toplamda 15 öğretim üyesi ile görüşme yapıldı. Görüşmelerde uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanıldı. Bu görüşmeler yazılı metin haline getirildikten ve katılımcı teyidi alındıktan sonra, görüşme kayıtları üzerinden doğruluk ve haklılandırma kuramları kapsamında içerik analizi yapıldı. Doğruluk ve haklılandırmaya ilişkin kodlamalardan hareketle temalar ve alt temalar oluşturuldu. Araştırmada güvenirliği ve iç geçerliği (inandırıcılığı) artırmak amacıyla kodlayıcı doğruluğu sağlanmaya çalışıldı. Araştırma bulgularına göre alan kitaplarında geleneksel yönetime ilişkin birtakım temellere dayandırılan, birbiriyle bağdaşan, ancak özellikle eğitim yönetimi alanı için gerçeklikle örtüşme, bağlama uygunluk, yarar ve
vi
güvenilir olma açısından birtakım kuşkuların olduğu inanç ifadelerinin öne sürüldüğü; alan kitaplarında ileri sürülen inançların genellikle ikincil veya üçüncül kaynaklardan yapılan aktarmalarla ortaya koyulduğu görüldü. Her iki disiplinden öğretim üyeleri, alan kitaplarına yönelik genellikle doğruluk ve haklılandırma yönüyle olumsuz değerlendirmeler yaptılar. Doküman analizi ve katılımcı görüşlerinden hareketle alan kitaplarında ileri sürülen inançların gerçeklikle örtüşen bir yönünün olduğu ve inancın pragmatik olmasının ona bilgi niteliği kazandırma açısından önemli olduğu saptandı. Haklılandırma kapsamında ise birtakım temel inançlarla haklılandırma yoluna gidilmesinin, birbiriyle bağdaşan inançlar öne sürmenin, inançlar ileri sürerken bağlamı dikkate almanın ve güvenirliği sağlamanın haklılandırma için önemli olduğu saptandı. Ancak hem doğruluk hem de haklılandırma kuramları kapsamında aksi yönde görüşler de bulunmaktadır. Araştırma sonucunda, eğitim yönetimi alan kitaplarında inanç ifadeleri ileri sürerken doğruluk ve haklılandırma yönüyle bu inançları ele almanın, inancı bilgiye dönüştürme açısından önemli olduğu ileri sürülebilir. Araştırma sonuçlarının özellikle eğitim yönetimi alanındaki bilim insanlarının bilgi üretim süreçlerine katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmada bunun için inancı bilgi temelinde ele almaya yönelik doğruluk ve haklılandırma kuramları kapsamında bir model önerilmektedir.

Abstract:
In this research, it is aimed to make an epistemological comparison within the scope of the truth and justification of beliefs expressed in the textbooks of management and education administration, and to make some claims about the scientific boundaries of educational administration. For this purpose, in this qualitative research, firstly, belief statements about traditional management approaches based on a total of 17 textbooks from both disciplines were determined. In the research, document analysis technique was used. Textbooks were examined within the scope of conceptual categories as determined by the researcher based on the literature and analyzed descriptively. In the following process, interviews were made with 15 faculty members in total from both disciplines and interviewees were determined by criterion sampling and snowball sampling methods. Semi-structured interview forms, which were created in accordance with expert opinion were used. Participant approval was obtained after these interviews were transcribed. Then, from the interview records, content analysis was done within the theories of truth and justification. The themes and sub-themes were created with the help of the coding about the truth and justification. In order to improve the reliability and internal validity (credibility) of the research, it was tried to ensure the coding
viii
accuracy. According to research findings, the textbooks contain beliefs about traditional management approaches which are based on a set of basic beliefs and are corresponding with each other; but there seems to be some skepticism in terms of overlap with reality, conformity to the context, to be useful and reliable, especially for the fieldofeducational administration. It is also seen that the beliefs put forward in the textbooks are usually expressed by the transmissions made from secondary or tertiary sources. Faculty members from both fields have generally made negative evaluations on textbooks in terms of truth and justification. It can be argued from the analysis of the document and from the participants' view that the beliefs put forward in the textbooks overlap with reality and that pragmatism is important in terms of giving a rudimentary qualification of knowledge. It can also be argued that, in the context of justification, it is important to pursue justification with some basic beliefs, to put forward beliefs that are compatible with each other, to consider the context and to provide reliability while asserting beliefs. However, there are opinions in the opposite direction within the theories of both accuracy and justification. As a result of the research, it can be claimed that it is important to approach beliefs in terms of truth and justification in order to transform the beliefs into knowledge. It is expected that the results of the research will contribute especially to the knowledge production processes of the scientists in the field of educational administration. In the research, a model is proposed within the framework of theories of truth and justification for addressing beliefs on the basis of knowledge.