Etkin mevduat sigortacılığı ve Türkiye uygulaması
Effective deposit insurance system and practice in Turkey
Yazar: ŞERİF ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. DURSUN ARIKBOĞA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Etkinlik = Efficiency ; Mevduat sigortası = Deposit insurance ; Mevduat sigortası sistemleri = Deposit insurance systems ; Risk = Risk ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigortacılık = Insurance ; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu = Saving Deposits Insurance Fund

Özet:
2000 yılı Kasım ayı ve 2001 yılı Şubat ayında ülkemizde yaşanan ve yaklaşık faturası 50 Milyar USD olarak telaffuz edilen bankacılık krizinin çözümlenmesi görevi Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu'na verilmiştir. Bu meyanda finans sektörünün yeniden yapılandırılması ve mevduat sigortacılığı faaliyetlerinin etkin şekilde gerçekleştirilmesi uygulamaları da yürütülen güçlü ekonomiye geçiş programının en önemli unsurlarından birini teşkil etmiştir.Açıklanan çerçevede gerçekleştirilen araştırmanın kapsamını; etkin mevduat sigortacılığının genel çerçevesinin çizilmesi ve sonrasında Türkiye'de mevduat sigortacılığının son dönemlerinde tatbik edilen uygulamalar ile bu uygulamaların yarattığı sonuçların değerlendirilmesi oluşturmaktadır.Araştırmada öncelikle mevduat sigortacılığı ile ilgili kavramsal çerçevenin belirlenerek, mevduat sigortacılığının gerekliliğine ve fonksiyonlarına ilişkin unsurlar irdelenmektedir.Akabinde 1980 sonrası ülkemizde bankacılık sektörünün yapısal değişimi ve yaşanan ekonomik krizler bağlamında mevduat sigortacılığı uygulamalarının kilometre taşları rakamsal veriler de göz önünde bulundurularak ifade edilmeye çalışılmaktadır.Mevduat güvencesinin etkin şekilde sağlanabilmesi için güvence kapsamının tesisi hedeflenen güvence fonksiyonunu ve diğer amaçları sağlayacak nitelikte, ancak bankalara, sigorta kurumuna, hazineye ve en nihayetinde vergi mükelleflerine getirilecek maliyetler açısından ise olabildiğinde düşük bir limitlerde tutulabileceği bir karar noktasının belirlenmesi gerektiği esas alınmaktadır.Bu çerçevede sınırlı mevduat güvencesi verilmesi, risk bazlı prim sistemini uygulanması ve muhtemel riskler için erken uyarı sistemleri oluşturulmasının yararlı olduğu, yaşanan tecrübelerin de bu istikamette bir stratejinin benimsenmesini teşvik ettiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
Mission of solving banking crisis that were occurred in November 2000 and February 2001 in Turkey and whose approximate cost was 50 billion, had been given to Saving Deposit Insurance Fund Institution. In this context, this was part of an economic program that aims to establish a strong economy. The program also conducted restructuring of finance sector and effective deposit insurance functions.Based on the above, this research?s scope is to define general frame of effective deposit insurance, recent practices of Turkey Deposit Insurance System and evaluation of the results of these practices.The research initially determines conceptual frame of deposit insurance, and then investigates fundamental items of the necessity and functions of deposit insurance.After1980, the research mentions about structural changes of Turkey?s banking sector and milestone of deposit insurance practices in relation with economic crisis experiences and numeric data.In order to provide deposit guarantee effectively, it is essential that the scope of guarantee should be maintained at lowest possible minimum levels that banks, insurance companies, treasury and tax payers can afford in terms of expenses.Based on the above, to provide limited deposit guarantee, to establish risk based premium system, to implement early warning system to avoid possible risks are very useful, and the previous experiences indicate that any strategy in this direction is encouraged.