Adana iklim koşullarında sıcaklık stresinin alansal dağılımının süt sığırcılığı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of spatial distribution of heat stress in Adana climate conditions in terms of dairy cattle
Yazar: BURCU SALDAMLI
Danışman: DOÇ. DR. SUNA AKKOL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
İklim koşullarının tüm canlılar üzerinde etkisi olduğu gibi süt sığırları üzerinde de etkisi söz konusudur. Yüksek verimli süt sığırları üzerinde çeşitli iklim parametreleri besin kompozisyonu kadar önemli etkiye sahiptir. Son yıllarda hızlanan küresel ısınmanın etkisiyle süt sığırları üzerindeki sıcaklık stresi artmakta ve bunun önemli bir sonucu olarak süt verimlerinde kayıplar meydana gelmektedir. Süt sığırlarında görülen sıcaklık stresi, havanın sıcaklığı ve nemi kullanılarak geliştirilmiş indeksler yardımı ile belirlenir. Bu indeksler aynı zamanda süt sığırlarının maruz kaldığı stresin düzeyinin belirlenmesine de hizmet etmektedir. Bu indeksler, "Sıcaklık-Nem İndeksi" olarak literatürde bilinmektedir (SNİ veya THI).
Sıcaklık stresi, tüm dünyada olduğu gibi ülkemiz süt sığırcılığında önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Bu çalışmada, özellikle sıcak iklime sahip olan Adana ilinde süt sığırcılığının ekonomik olarak yapılacağı alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Adana ili otomatik meteorolojik gözlem istasyonundan alınan veriler kullanılmıştır. İstasyon verileri THI değerlerine çevrilmiş ve daha sonra bu değerlere IDW (Inverse Distance Method) OK (Ordinary Kriging) ve UK (Universal Kriging) yöntemleri uygulanmıştır. OK ve UK yöntemleri HKO ve belirleme katsayısı bakımından değerlendirilmiş ve Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarının tamamı için UK yönteminin OK yönteminden daha iyi tahmin ürettiği ve UK yöntemi kullanıldığında sonuçlarının dikkate değer ölçüde iyileştiği sonucuna varılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre Adana ilinde hangi bölgelerde sıcaklık stresi gelişmediği veya oluşan sıcaklık stresinin daha düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar, süt sığırcılığının sıcaklık stresi gelişmeyen bölgelerde yapılmasının tavsiye edilmesinin yanı sıra sıcaklık stresinin oluşacağı tahmin edilen bölgelerdeki mevcut işletmelerde sıcaklık stresini azaltıcı gerekli tedbirlerin alınmasına, planlama aşamasındaki işletmelerin projelerine dahil edilmesi sağlanarak işletmelerin ekonomik çalışmalarına katkı sağlamış olacaktır.

Abstract:
Climatic conditions have an impact on dairy cattle as well as on all living things. Various climatic parameters have an important effect on high-yielding dairy cattle as well as nutrient composition. With the effect of accelerating global warming in recent years, heat stress on dairy cattle has increased and as a result of this, losses in milk yields occur. Heat stress in dairy cattle is determined with the help of indices developed using the temperature and humidity of the air. These indices also serve to determine the level of stress to which dairy cattle are exposed. These indices are known as the "Temperature-Humidity Index" (THI).
Heat stress causes significant yield losses in dairy cattle farming in our country, as it does all over the world. In this study, it is aimed to determine the areas where dairy cattle breeding will be done economically, especially in Adana, which has a hot climate. For this purpose, the data obtained from the Adana meteorological station were used. The station data were converted to THI values and then the IDW (Inverse Distance Method), OK (Ordinary Kriging) and UK (Universal Kriging) methods were applied to the values. When the MSE and determination coefficients obtained from the OK and UK methods, which are among these applied methods, are evaluated for the months of June, July, August and September, it is concluded that the UK method produces a better estimation than the OK method and the results are significantly improved when the UK method is used.
According to the results obtained, it was determined in which regions in Adana that heat stress did not develop or was at a lower level. The results obtained in the study, in addition to recommending dairy cattle breeding in regions where heat stress does not develop, will contribute to the economic work of the enterprises by taking the necessary measures to reduce the heat stress in the existing enterprises in the regions where heat stress will occur, and by including the enterprises in the planning stage in their project.