Kentlileşme sürecinde bireylerin çevre sorunlarına yaklaşımı: Adıyaman örneği
The approach of individuals to environmental problems during the process of becoming urbanized: The sample of Adıyaman
Yazar: SAADET ÇELİK KAYA
Danışman: PROF. DR. CEMAL YALÇIN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Kentleşme = Urbanization ; Kentlileşme = Urbanized ; Çevre = Environment ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Adıyaman; hızlı, çarpık ve sağlıksız olarak nitelendirilebilecek bir kentleşme ve kentlileşme süreci yaşamaktadır. Azgelişmiş bir bölge kenti olan Adıyaman?daki kentlileşme de azgelişmiştir. Kent merkezi son otuz yılda kırsaldan yoğun göç almış ve kent merkezinde yeni yerleşim alanları oluşmuştur. Başta bu yeni yerleşim alanlarında olmak üzere kent genelinde; altyapı, çarpık kentleşme, çevre düzenlemesinin yetersizliği, yeşil alanların azlığı ve kışın görülen hava kirliği gibi çevresel sorunlar görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Adıyaman kent merkezinde yaşayan ve kentlileşme sürecinde bulunan bireylerin, çevre sorunlarına yaklaşımlarını belirlemektir.Bu araştırma iki aşamadan oluşmaktadır; ilk aşama kuramsal çerçeveyle ilgilikavram ve konuları içermekte, ikincisi ise araştırma sahasına ilişkin bulgu ve yorumları içermektedir.Araştırma, kent merkezinde sosyo-ekonomik düzeyi farklı olan üç mahalleye uygulanmıştır. Bu mahallerde yaşayanların % 41.6?sının, Adıyaman kent merkezine göç ile geldiği bulgulanmıştır. Görüşülenlerin genelinin kentteki çevre sorunlarının farkında olduğu ve bu sorunların çözümü noktasında yapılanları yetersiz gördüğü tespit edilmiştir. Özellikle Adıyaman merkez doğumlu olma, göçmenlerin kente kalış süresi, meslek ve gelir değişkenlerine bağlı olarak; çevre sorunlarına karşı ilgi düzeyi, yapılanları yeterli bulma ve de çevre sorununun giderilmesi noktasında aktif bir rol alma durumu farklılık taşımaktadır. Bu saptamalar, Adıyaman?daki kentlileşme sürecinin devam ettiğini ve kentlileşme düzeyine göre, bireylerin çevre sorunlarına yaklaşımlarının farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Kentleşme, Kentlileşme, Çevre ve Adıyaman

Abstract:
Adiyaman has been undergoing a process of urbanization and becoming urbanized that can be described as rapid, irregular and unhealthy. The process of becoming urbanized in Adiyaman, an underdeveloped city, has also been underdeveloped. The city centre has had an intensive migration from the rural areas in the last thirty years and new settlement areas have been established. Environmental problems such as understructure issues, irregular urbanization, insufficency of environmental monitoring, small number of green spaces and pollution during the winter have been occuring in the most parts of the city, mainly in these new settlement areas. The aim of this study is to indicate the approaches of the individuals living in the city centre of Adiyaman and experiencing the process of becoming urbanized to environmental problems. This research consists of two stages; the first stage includes concepts and subjects related to the theoretical framework and the second one includes findings and comments regarding research area.The reserch has been applied to three districts having different socioeconomic levels. It has been proved that 41.6 % of the dwellers of these districts have come to the city centre through migration. Our findings show that interviewees are aware of the environmental problems of the city and find the activities done for the solution of these problems insufficient. The interest level of interviewees in environmental problems, their attitudes towards finding the activities sufficient and taking an active part in the solution of environmental problems differ according to being born in the centre of Adiyaman in particular, the migrants? duration of stay in the city and variables such as job and income. These detections indicate that the process of urbanization in Adiyaman continues and approaches of individuals to environmental problems differ according to the level of becoming urbanized.Key Words: Urbanization, Becoming Urbanized, Environment and Adiyaman