Çanakkale savaşlarında düşman algısının basına ve yazına yansımaları
The reflection of the perception of "enemy" in the press 
and publication at the dardanelles campaign
Yazar: FIRAT ORUÇ
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET YAVUZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Anzaklar = Anzacs ; Basın = Press ; Düşman = Enemy ; Kurtuluş Savaşı = Independence War ; Savaş = War ; Yazılı basın = Written press ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
Almanya, Avustralya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti'nin oluşturduğu
İttifak Devletleri ile İngiltere, Fransa ve Rusya bir araya gelerek oluşturduğu İtilaf
Kuvvetleri, yanlarına daha birçok ülkeyi de katarak yirminci yüzyılın başlarında dünyayı
devasa bir savaş alanına çevirir. İngiltere ve Fransa'nın sömürgesi altındaki halkları
Çanakkale'ye getirmesi ile niçin ve kiminle savaştığını bilmeyen insanlar sancılı süreçler ve
acılı son ile biten kanlı bir maceraya sürüklenmişlerdir.
Birinci Dünya Savaşı'nda açılan birçok cepheden sadece bir tanesini teşkil eden
Çanakkale Cephesi savaşın kilit noktası olmuştur. Denizde başlayıp karada devam eden
Çanakkale Muharebeleri'nde, Mehmet Akif'in deyişiyle "bütün akvam-ı beşer" toplanmış
ve Çanakkale'yi adeta bir mahşer yerine çevirmiştir. İşte bu yüzden Çanakkale Muharebeleri
sadece Türkiye için değil, hemen hemen bütün dünya milletlerinin tarihinde önemli bir iz
bırakmıştır.
Çanakkale Muharebeleri'nin Türk, Müslüman ve dünya tarihindeki bir başka önemi
de dar bir satıhta dönemin ana güçlerinin tarihsel yüzleşmesidir. Öyle ki; yüzbinlerce asker
oldukça dar bir sahada savaşır ve önemli sayılarda can kayıpları böylesi dar bir mekânda
meydana gelir.
Gerek cephede gerekse cephe gerisinde tarafların – düşman / "öteki" olarak- birbirleri
hakkında neler düşündükleri, hissettikleri, algıladıkları oldukça önemli bir husustur.
Mevzubahis karşılıklı düşünce, his ve algıların özellikle "basın ve yazına" nasıl aksettirildiği
(süreç ve sonuçları) bu çalışmanın inceleme konusudur. Başta bu konu olmak üzere, aradan
bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen tarihçiler, edebiyatçılar, araştırmacılar, vb.leri
tarafından Çanakkale Muharebeleri'ne gösterilen ilgi azalmamış aksine artarak devam
etmektedir. Bu çalışma da bu ilginin tabii sonuçlarından biridir.
Anahtar Sözcükler: Birinci Dünya Savaşı, Çanakkale Muharebeleri, Anzak,
Düşman, Öteki.

Abstract:
The dialectical formation of the Allies—i.e. Germany, the Australia-Hungary Empire
and the Ottoman State— against the Triple-Entente—England, France and Russia—
bringing together many other countries with them turned the world into a slaughterhouse
area at the beginning of the 20th century. The colonized people around the world by their
colonizers—the United Kingdom and France—to the Dardanelles, who did not know why
and with whom to fight, were dragged into a bloody and bitter ending adventure.
The Dardanelles Front, just one of the many fronts opened during the First World War,
was a key point of the whole war. The Dardanelles Campaign firstly began at sea and then
continued on land. Many soldiers around the world were brought to the Dardanelles—
thence, Mehmet Akif, a great Turkish poet—called it as " all human tribes" packed into a
tiny land—thus, turned the Gallipoli Peninsula into a sphere of the Judgement Day. This is
the reason why the Dardanelles Campaign left a salient traces in the history of almost all the
nations of the world, not just Turkiye.
What is more, the space is packed at this campaign; that is to say, thousands of soldiers
fought at a narrow and tiny space, and lost their lives there. As such, it takes up a different
place in war history—be Turkish, or the world. Bound to academic or other concerns, this
campaign has never ceased to get attention and interest of historians, writers, researchers,
and the like, despite more than a century passed over it.
More importantly, the Dardanelles Campaign, predictably putting one side enemy of
the other side, sets, nonetheless, the stage for a new understanding and approach to the
traditional enemy. Thence, the gist of this study lies at that juncture: What did each side
think and feel about? How did the warring soldiers and those behind the scenes perceive
each other? The questions can be multiplied. This study concentrated on this point—how the
perception of enemy is represented in the press and publication during and beyond the
campaign.
Keywords: The First World War, the Dardanelles Campaign, the ANZAC.