Türk mûsıkîsinde bestekâr-güftekâr ortaklığı bağlamında Hacı Arif Bey ve Mehmet Sadi Bey'in eserleri üzerine prozodik bir inceleme
A prosodic review of Haci Arif Bey and Mehmet Sadi Bey and their works in the context of the composer guftekar partnership in Turkish music
Yazar: MEHMET SİNAN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. NESRİN FEYZİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Türk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında Bestekâr Hacı Ârif Bey ve Güftekâr Mehmet Sâdi Bey'in eserleri, bestekâr-güftekâr ortaklığı bağlamında ele alınan, örneklemi oluşturan eserlerin, prozodinin, bestede mânâ ve güftede mânâ temel başlıkları altında çözümlenerek incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Bu araştırmada, nitel araştırma modeli olan tekil tarama deseni kullanılacaktır. Ayrıca içerik analizi ve yer yer mukayese yöntemleri de  kullanılacaktır. ''Tekil Tarama Deseni bağlamlı yaklaşımda ilgilenilen olay, madde, birey, grup, kurum, konu vb. birim ve bu duruma ait değişkenler, ayrı ayrı betimlenmeye çalışılır. Bu betimleme, geçmiş ya da şimdiki zamanla sınırlı olabileceği gibi, zamanın bir fonksiyonu olarak gelişimsel de olabilir '' (Karasar, 2022, s.111). 
           Bulgular: Prozodik açıdan incelenecek eserlerin öncelikler zemin, nakarat ve meyan bölümleri tespit edilmiş ve sonrasında analiz belirlenen eserler bu bölümlerin sıralamasına uygun şekilde bestede mânâ ve güftede mânâ prozodisi başlıklarınca analiz edilmiş ve incelenen her bir eserin sonunda tez çalışmasının bağlamı olan güftekâr-bestekâr ortaklığı bakımından da yorumlanarak genel minvalde bir analiz ve değerlendirme yapılmıştır.  

               Sonuç: Eser analizlerinde bulgulardan ulaşılmış olan sonuçlarda, söz-beste ilişkisi genel olarak uyum içinde işlenmiş, eserlerdeki güftede manâ prozodisi başlıkları, bestede mânâ prozodisi başlıkları ile iç içe ve uyum içinde olduğu sonucuna varılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Prozodi, Türk Mûsikîsi, Bestekâr, Güftekâr, Hacı Ârif Bey, Mehmet Sâdî Bey

Abstract:
Purpose: In this thesis study, it is aimed to analyze and analyze the works of Composer Hacı Ârif Bey and Güftekâr Mehmet Sâdi Bey, the works that constitute the sample, handled in the context of composer-songwriter partnership, under the basic headings of prosody, meaning in composition and meaning in lyrics.
Method: In this research, the single survey design, which is a qualitative research model, will be used. In addition, content analysis and occasional comparison methods will be used. ''In the Singular Scanning Pattern contextual approach, the event, item, individual, group, institution, subject, etc. The unit and the variables related to this situation are tried to be described separately. This description may be limited to the past or present, or it may be developmental as a function of time (Karasar, 2022, p.111).
           Findings: The priorities of the works to be examined prosodically were determined as the ground, chorus and mead sections, and then the works determined for analysis were analyzed under the headings of meaning in the composition and meaning prosody in the lyrics, in accordance with the order of these sections, and at the end of each work examined, in terms of the lyricist-composer partnership, which is the context of the thesis study. was interpreted and a general analysis and evaluation was made.

               Conclusion: In the results obtained from the findings of the work analysis, it was concluded that the lyric-composition relationship was generally handled in harmony, and the meaning prosody titles in the lyrics in the works were intertwined and in harmony with the meaning prosody titles in the composition.


Key Words: Prosody, Turkish Music, Composer, Lyricist, Hacı Ârif Bey, Mehmet Sâdî Bey