Suriyeli göçmenlerin girişimcilik deneyimleri üzerine bir inceleme: Hatay  ili örneği
An investigation on the entrepreneural experiences of Syrian migrants: The case of Hatay
Yazar: ALİ ÜNSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÇETİN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik eğilimi = Entrepreneur tendency ; Girişimcilik niyeti = Entrepreneurial intention ; Göçmenler = Emigrants ; Hatay = Hatay ; Suriye = Syria ; Suriyeliler = Syrians

Özet:
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından ülkelerini arkalarında bırakarak Türkiye'ye iltica eden Suriyeli göçmenlerin girişimcilik deneyimlerinin irdelendiği bu araştırmanın aynı zamanda ilgili literatürdeki eksikliği gidermesi hedeflenmiştir. Bu hedefe yönelik çalışmada, göç kavramı ile ilgili teoriler ve girişimcilik yaklaşımlarının ışığında analiz yapılmış olup, araştırmanın Suriye'den göç edenlerin girişimcilik deneyimlerini, kendi ülkelerindeki hayat tecrübelerini, göç etme süreçlerini ve Türkiye'de yaşadıkları girişimcilik deneyimlerini içermesine dikkat edilmiştir. Buna bağlı olarak, Türkiye'nin Hatay ilinden seçilen 50 erkek, Suriyeli küçük ölçekli girişimcinin gıda sektöründe yaşadıkları mercek altına alınmıştır. Suriye'den göç edenlerin göç deneyimlerine ve Türkiye'deki sosyal ve ekonomik yaşam deneyimlerine ilişkin verilerin yer aldığı çalışmada, Suriyelileri zaruri göçe sürükleyen politik, toplumsal, ekonomik, kültürel ve tarihsel etkenler üzerinde çalışılmış ve araştırma bulgularında yer verilmiştir. Araştırmada birbirinden farklı deneyimler irdelenmiştir. Bu farklılaşmaya sebep olan; göçmenleri girişimciliğe yönelten etkenler, faaliyet alanı seçimleri, işletme kurarken harcanan sermaye kaynakları, işletmelerdeki ortaklık ilişkileri gibi deneyimler ele alınmıştır. Bunlara ilave olarak işyerlerindeki personel ve müşteri görünümleri, işyerlerinin istihdam uygulamaları, pazar özellikleri ve işyerlerinin beklentileri karşılamasına hangi faktörlerin ne derece tesir ettiğine dair bilgilere de erişilmiştir. İşletmelerin mevcut sorunlarına ve girişimciliğe dair tecrübelerle alakalı olarak katılımcıların Suriye'de normalleşme sonrası ülkelerine dönme ve Türk vatandaşı olma düşünceleriyle ilgili özgün veriler elde edilmiştir. Araştırma neticesinde, 2011 'den sonra Suriye'de cereyan eden kaosun insanların hayatlarında travmalara sebep olduğu ve mecburi ülke değiştirme fikrinin temelinde yatan en önemli faktör olduğu saptanmıştır. Yaşanan göç tecrübeleri birbirinin aynısı olmadığı gibi, akabinde Türkiye'de yaşamaya başlayan Suriyelilerin hayat deneyimlerinin ve ekonomik döngüye adapte olma tecrübelerinin çeşitlilik arz ettiği araştırma bulgularında yer almıştır. Ek olarak, katılımcılar tarafından işletilen küçük ölçekli bu girişimlerin kendilerine daha fazla sosyal refah kazandırmasıyla beraber, Türkiye'de yeni ilişkiler ve ağların oluşmasına vesile olarak ev sahibi ülke ile olan bağları sağlamlaştırdığı sonucuna varılmıştır. Bütün bunların yanı sıra, Suriyeli göçmenler için girişimcilik, ev sahibi ülkede yeni bir sayfa açma imkânı sağlayan en önemli alternatiflerden biri olduğundan girişimcilik deneyimlerinin ülkelerine geri dönme kararı vermede önemli bir etken olduğu düşünülmektedir. Konuyla ilgili yasalar ve idari kurallar bakımından eksiklikler olması ve işyerlerinin ekonomik bir takım problemler yaşamasına rağmen, Suriyeli göçmenlerin, işletmeleriyle etnik yapının etkili olduğu kendilerine has bir pazar oluşturdukları değerlendirilmektedir.

Abstract:
This research, which examines the entrepreneurial experiences of Syrian immigrants who took refuge in Turkey, leaving their countries behind after the civil war that started in Syria in 2011, also aimed to fill the gap in the relevant literature. In this study, an analysis has been made in the light of the theories and entrepreneurship approaches related to the concept of migration, and attention has been paid to the fact that the research includes the entrepreneurship experiences of those who migrated from Syria, their life experiences in their own countries, their migration processes and their entrepreneurial experiences in Turkey. Accordingly, the experiences of 50 male, Syrian small-scale entrepreneurs selected from Hatay, Turkey, in the food sector were examined. In the study, which includes data on the migration experiences of those who immigrated from Syria and their social and economic life experiences in Turkey, the political, social, economic, cultural and historical factors that lead Syrians to forced migration have been studied and included in the research findings.Different experiences were examined in the research. The reason for this differentiation; Experiences such as the factors that lead immigrants to entrepreneurship, the choice of field of activity, the capital resources spent while establishing a business, and the partnership relations in businesses are discussed. In addition to these, information on the appearance of personnel and customers in the workplaces, employment practices of the workplaces, market characteristics and the extent to which factors affect the fulfillment of the expectations of the workplaces were also accessed. Regarding the current problems of businesses and their experiences in entrepreneurship, original data were obtained about the participants' thoughts on returning to their country after normalization in Syria and becoming Turkish citizens.As a result of the research, it was determined that the chaos that took place in Syria after 2011 caused traumas in people's lives and was the most important factor underlying the idea of forced change of country. The experiences of migration are not the same, and the research findings show that the life experiences of the Syrians who subsequently started to live in Turkey and the experience of adapting to the economic cycle are varied. In addition, it was concluded that these small-scale initiatives run by the participants not only provide them with greater social welfare, but also strengthen ties with the host country, conducive to the formation of new relations and networks in Turkey. In addition to all these, entrepreneurship experiences are considered to be an important factor in the decision to return to their country, as entrepreneurship is one of the most important alternatives for Syrian immigrants, which provides the opportunity to open a new page in the host country. Although there are deficiencies in terms of laws and administrative rules on the subject and the workplaces experience some economic problems, it is considered that Syrian immigrants create a unique market with their businesses in which ethnicity is effective.