Neoliberal ekonomi politikaların katı atık yönetimi üzerindeki etkisi: Eskişehir Tepebaşı Belediyesi örneği
The impact of neoliberal economic policies on solid waste management: Eskisehir Tepebasi Municipality examples
Yazar: VUGAR ASGAROV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA EZGİ DOĞRU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, katı atık ve katı atık yönetiminin tarihsel dönüşümünü ve gelişiminde ekonomi politikaların, bilhassa neoliberal ekonomi politikaların etkisini ele alarak, bu etkinin Eskişehir ve Tepebaşı üzerindeki yansımasını araştırmayı amaçlamaktadır. 20. yüzyıl boyunca katı atıkların çevresel ve toplumsal etkileri, çevreci hareketlerin ortaya çıkmasına ve devletlerin çevre politikalarını güçlendirmesine yol açmıştır. Çalışma, 1980'ler sonrasında devletlerdeki katı atık yönetiminin büyük ölçüde hukuki gerekçelerle neoliberal ekonomi politikalarının etkisi altına girdiğini ve bu politikaların sonucunda belediyelerde sunulan bir hizmet olan katı atık yönetiminin, özel sektörün yatırım alanına dönüştürüldüğünü vurgulamaktadır. Katı atık yönetiminde sermaye egemenliğinin etkisinin hissedildiği devletlerden biri de Türkiye'dir. Bu bağlamda, çalışmada Türkiye'nin Eskişehir ili ve Eskişehir'e bağlı Tepebaşı ilçesinin katı atık yönetimi incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak, Eskişehir ve Tepebaşı'nın katı atık yönetiminden sorumlu personellerle amaçlı örneklem üzerinden derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, Eskişehir ve Tepebaşı'nın katı atık yönetim süreçlerini kapitalistleştirerek özel sektöre hukuki anlaşmalar aracılığıyla devredip kar kazanmasını sağladığını, belediyelerin ise bu süreçlerin büyük oranda bürokratik kısmıyla ilgilendiğini göstermektedir. Bununla birlikte, Uluslararası Para Fonu, Dünya Bankası, Dünya Ticaret Örgütü gibi neoliberal ekonomi politikalarını temsil eden uluslararası kuruluşların Eskişehir ve Tepebaşı'nın katı atık yönetim süreçlerini özel sektöre devretmesinde önemli role sahip oldukları da saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to investigate the historical development of solid waste and solid waste management, with a focus on the impact of economic policies, particularly neoliberal economic policies, and their reflection on Eskişehir and Tepebaşı. Throughout the 20th century, the environmental and social impacts of solid waste have led to the emergence of environmental movements and the strengthening of environmental policies by governments. The study emphasizes that, since the late 1980s, solid waste management in many states has been significantly influenced by neoliberal economic policies for legal reasons, transforming solid waste management—a service traditionally provided by municipalities—into an investment area for capital. Turkey is one of the states where the influence of capital dominance in solid waste management is evident. In this context, the study examines the solid waste management of Eskişehir province and its district Tepebaşı in Turkey. Using qualitative research methods, in-depth interviews were conducted with personnel responsible for solid waste management in Eskişehir and Tepebaşı through purposive sampling. The findings indicate that Eskişehir and Tepebaşı transfer their solid waste management processes to the private sector through legal agreements to generate profit, while municipalities predominantly handle the bureaucratic aspects of these processes. Moreover, it has been determined that international organizations representing neoliberal economic policies, such as the International Monetary Fund, the World Bank, and the World Trade Organization, play a significant role in the privatization of solid waste management processes in Eskişehir and Tepebaşı.