Monoterapi alan epilepsi hastalarında metabolik sendrom ve obstrüktif uyku apne sendromu
Metabolic syndrome and obstructive sleep apnea sydnrome among epileptic patients on monotherapy
Yazar: ELİF SÖYLEMEZ
Danışman: UZMAN OYA ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Epilepsi = Epilepsy ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Tedavi = Treatment ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Epilepsi uzun süreli antiepileptik tedavi gerektiren ve nöbetler sebebiyle sedanter yaşam tarzına yol açabilen bir hastalıktır. Metabolik Sendrom (MetS) artmış kan basıncı, dislipidemi, artmış açlık glukozu ve santral obezite öğelerinden oluşur. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) uykuda üst solunum yollarının tekrarlayıcı olarak çökmesine bağlı hava akımının azalması ya da kesilmesiyle oluşan semptomların bütünüdür. Her iki sendromun hipertansiyon, koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalıklar ve diyabet ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Amacımız, antiepileptik ilaçların hem MetS ve OUAS riski hem de her iki sendromun bileşenleri ile ilişkisini gözden geçirmektir.
Yöntem: En az bir yıldır aynı antiepileptik ilacı monoterapi olarak kullanan 18-65 yaş arasındaki 297 epilepsi hastası ile 50 kişilik kontrol grubu alınmıştır. Hasta ve kontrol grubunun kilo, boy, bel çevresi, boyun çevresi ve kan basıncı değerleri kaydedilmiş, venöz kanda açlık kan glukozu, serum kolesterol ve ilaç düzeyleri bakılmıştır. Bu değerlerin nöbet tipi, hastalık süresi, antiepileptik tedavinin dozu ve süresi ile ilişkisi incelenmiştir.
Bulgular: Epilepsi hastalarının 83'ü karbamazepin (KBZ), 82'si valproik asit (VPA), 59'u levetirasetam (LEV), 43'ü okskarbazepin (OKZ) ve 30'u lamotrijin (LTG) kullanmaktaydı. MetS ve OUAS riski tüm epilepsi hastalarında kontrol grubundan yüksek bulundu. VPA (%37.8), KBZ (%36.1), LEV (%30.5) ve OKZ (%34.9) kullanan hastalarda MetS görülme oranı; KBZ (%27.7), LEV (%32.2) ve OKZ (%30.2) kullanan hastalarda da OUAS riski kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: Uzun süreli tedavi gerektiren epilepsi hastalarında MetS ve OUAS riski akılda tutulmalı, takipler sırasında bu konulara dikkat edilmelidir.

Abstract:
Purpose: Epilepsy is a disorder which requires long term therapy and can cause sedentary lifestyle based on seizures. Metabolic Syndrome (MetS) is a cluster of multipl interrelated risk factors. These components are dyslipidemia, central obesity, increased blood pressure and increased fasting blood glucose. Obstructive sleep apnea syndrome  is a condition characterized by repetitive episodes of complete or partial collapse of the upper airway during sleep resulting in complete interruption (apnea) or reduction (hypopnea) of airflow leading to arousal and hypoxia. These two syndromes have been reported to be associated with hypertension, cardiovascular disease and diabetes mellitus. This study aims to review the antiepileptic drugs regarding their relationship between MetS, obstructive sleep apnea syndrome and the components of these syndromes. 
Methods: A total of 297 epileptic patients of aged 18-65 which are treated with monotherapy at least one year and a total of 50 control subjects have been included in this study. All patients and control subjects's weights, heights, waist and neck circumferences were measured. Blood samples were obtained for the analysis of serum fasting blood glucose, high density lipoprotein cholesterol, trigliceride, low density lipoprotein cholesterol, total cholesterol and serum drug concentration. These findings were evaluated for correlation of seizure type, duration of disease, dosage and duration of medication. 
Results: Among the epileptic patients, 83 were on carbamazepine, 82 on valproic acid, 59 on levetiracetam, 43 on oxcarbazepine and 30 on lamotrigine. The risks of MetS and obstructive sleep apnea syndrome in the epileptic patients were increased compared with the control subjects. Especially in valproic acid (37.8%), carbamazepine (36.1%), levetiracetam (30.5%) and oxcarbazepine (34.9%) treated patients MetS's ratio were significantly higher than the control group. The people on carbamazepine (27.7%), levetiracetam (32.2%) and oxcarbazepine (30.2%) monotherapy's obstructive sleep apnea syndrome's risk were significantly higher than the control group.
Conclusions: MetS and obstructive sleep apnea syndrome risks should be kept in mind in epilepsy patients who require long term treatment. Risk factors should be examined during visits.