Manevi danışmanlıkta bibliyoterapi tekniği ve uygulanması
Technique of bibliotherapy in spiritual counselling and applications
Yazar: FATIMA ZEYNEP BELEN
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bibliyoterapi = Bibliotherapy ; Danışmanlık = Consulting ; Din hizmetleri = Religious services ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini danışmanlık = Religious counseling ; Ruhsallık = Spirituality

Özet:
Bibliyoterapi, psikoloji biliminde kullanılan terapi tekniklerinden biridir. Yurt dışında bibliyoterapinin etkililiğine dair pek çok araştırma yapılmıştır. Ülkemizde, manevi danışmanlıkta bibliyoterapi tekniğinin nasıl uygulanabileceğinin ortaya konulması bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada bibliyoterapi literatürü ışığında, kültürümüzde ve ülkemizde bu tekniğin nasıl uygulanabileceğine dair teorik bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın uygulama boyutunda, deney ve kontrol gruplu, ön test ve son test ölçümlü deneysel bir desen kullanılmıştır. Araştırmaya 24'ü deney ve 24'ü kontrol grubunda olmak üzere toplamda 48 kadın katılmıştır. Deney grubuna on iki oturumlu, manevi metinlerle yapılandırılmış bibliyoterapi uygulanmıştır. Bu süreçte, kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Deney ve kontrol grubuna uygulama öncesi ve sonrasında Algılanan Stres, Dini Başa Çıkma ve Allah Tasavvuru ölçekleri uygulanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre deney grubunun algılanan stres düzeyi, kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde (p<0,05) düşmüştür. Deney grubunun olumlu dini başa çıkma düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde (p<0,05) yükselmiş ve olumsuz dini başa çıkma düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde (p<0,05) azalmıştır. Deney grubunun olumlu Allah tasavvuru düzeyi kontrol grubuna göre yükselirken, olumsuz Allah tasavvuru düzeyleri anlamlı bir şekilde (p<0,05) düşmüştür. Kontrol grubunun ön test ve son test ölçümlerinde algılanan stres, olumsuz dini başa çıkma ve olumsuz Allah Tasavvuru düzeylerinin yükseldiği görülmüştür. Deney grubu kendi içinde değerlendirildiğinde bibliyoterapinin; algılanan stres düzeyinin düşmesinde (p<0,05), olumlu dini başa çıkma düzeyinin artmasında (p<0,05), olumsuz dini başa çıkma düzeyinin düşmesinde (p<0,05), olumlu Allah tasavvuru düzeyinin yükselmesinde (p<0,05), olumsuz Allah tasavvuru düzeyinin düşmesinde  (p<0,05) anlamlı bir şekilde etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Bibliotherapy, is one of the therapeutic techniques used in psychology. Abroad, many studies have been done on the effectiveness of bibliotherapy. The subject of this thesis covers how the bibliotherapy technique can be applied to create a theoretical framework in our culture and country in spiritual counseling with the help of bibliotherapy literature. While carrying out this research, experimental and control groups, pre-test and post-test experimental patterns were used for measurement within 24 experimental group and 24 control group total of 48 women participation. To the experimental group with twelve-sessions, bibliotherapy was applied using spiritual texts. During this process, no action have  been taken in the control group. Before and after the application to experimental and control groups Perceptual Stress, Religious Coping and  Allah imagine scales were applied.
According to the findings of the perceived stress level of the experimental group, compared to control group significantly (p <0.05) decreased. Positive religious coping levels of the experimental group than the control group significantly (p <0.05) increased and negative religious coping levels significantly decreased compared to control group (p <0.05). The level of experimental group and positive control group according to Allah image have increased whereas negative  Allah image levels significantly (p <0.05) decreased. Pre-test and post-test measurements of control group on perceived stress, and negative religious coping has been shown to increase levels of negative Allah image.
When considered within the experimental group of bibliotherapy; perceived stress levels decrease (p <0.05), positive religious coping raise the level of (p <0.05) and negative religious coping decreased, (p <0.05), positive Allah image level rise  (p <0, 05), in the decrease of negative Allah image level (p <0.05) was found to be significantly effective.