Perşembe-Fatsa arası kıyı kesimi doğal ve kültürel peyzaj kaynaklarının turizm açısından incelenmesi
Analysis of natural and cultural landscape sources in coastal area between Perşembe–Fatsa in terms of tourism
Yazar: ÖZGÜR KAMER AKSOY
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ACAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Doğal ve kültürel kaynak değerlerinin çekiciliklerine bağlı olarak artan turizm ve rekreasyon hareketleri, gelişmekte ve var olduğu yerde çevreyi kullanmaktadır. Kıyılar, turizm ve rekreasyona yönelik çekim merkezi olup toplum tarafından da yoğun ilgi görmektedir. İnsanlar, kıyıların bozulan çevresi, kirlenen denizi ve aşırı kalabalıklaşması sonucu, havası ve suyu daha temiz, doğayla iç içe olan alanlara gitme arzusu içine girmektedirler. Tez çalışması, doğal ve kültürel peyzaj kaynaklarına sahip Perşembe-Fatsa arası kıyı kesiminde yürütülmüştür. Tez kapsamında; alanın turizm açısından incelenmesi ile ilgili olarak, peyzaj kaynaklarına ilişkin potansiyele uygun turizm stratejileri belirlenmiştir. Çalışmanın yöntemi 4 aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamada, alanın peyzaj kaynaklarına ilişkin güçlü yönler ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler temel kriterler olarak belirlenmiş, SWOT analizi vasıtasıyla bu temel kriterlere ilişkin alt faktörler saptanmıştır. İkinci aşamada elde edilen alt faktörler Delphi tekniği ile analiz edilerek; her bir alt faktörün ait olduğu temel kriteri ne kadar karşıladığı sorgulanmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında; temel kriterleri karşıladığı yönünde görüş birliğine varılan faktörler TOWS analizi kapsamında değerlendirilmiş ve alanın turizm planlamasına yönelik stratejiler belirlenmiştir. Dördüncü aşamada stratejiler AHS'ye dayalı Fuzzy Set tekniği kullanılarak alt faktörler temelinde karşılaştırılmış; alanın turizm planlamasına yönelik olarak, söz konusu stratejilerin ağırlık puanları elde edilmiştir. Saptanan ağırlık puanlarına göre, alanın kaynak değerleri için en uygun olan strateji, "Doğa temelli turizmin planlı gelişimi" olarak tespit edilmiştir. Alanla ilgili yapılacak planlamalarda bu stratejinin dikkate alınması peyzaj kaynaklarının turizm açısından incelenmesine önemli katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Tourism and recreation movements which grow in conjunction with the attraction of natural and cultural source values progress and use the environment where they exist. Coasts are the tourism and recreation oriented attraction centres and also densily concerned by the society. As a result of deformed environment of coasts, polluted sea and overcrowding, people prefer to go to areas which have cleaner air and water and penetrate the nature. This thesis has been carried out at the coastal area between Perşembe-Fatsa which owns unique natural and cultural landscape sources. Within the context of the thesis, in connection with the evaluation of the area in terms of tourism, strategies compatible with the landscape sources have been determined. The study has been carried out in 4 stages. In the first stage, regarding to landscape sources of the area, strong and weak points, oppotunities and threats have been determined as basic criterias, then subfactors related to these basic criterias have been established by the SWOT analysis. In the second stage, having been reanalysed by Delphi Technique, each derived subfactors were examined whether they correspond the basic criteria that they belong satisfactory. In the 3rd stage of the study, factors on which reached consensus about sufficient correspondence of basic criterias have been assessed by TOWS Analysis and tourism planning strategies of the area have been determined. In the 4th stage, by using AHS grounded Fuzzy Set Tecnique, strategies have been compared on subfactors basis, weighted points of such strategies in tourism planning of the area have been obtained. According to the weighted points, optimal strategy found for the source values of the area is "Planned Development of Nature-based Tourism". Taking into consideration to this strategy about the plans within the