İlkokul yöneticilerinin liderlik davranışları ile çatışma yönetim biçimlerinin incelenmesi
Investigating administrators' leadership behaviours and conflict management styles in primary schools
Yazar: SELMA UZUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN FERDA BEYTEKİN
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Lider yöneticilik = Leader managership ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Çatışma = Conflict ; Çatışma modelleri = Conflict models ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, resmi ilkokullarda yöneticilerin liderlik davranışları ile çatışma yönetim biçimlerinin incelenmesidir. Araştırma, öğretmenlerin ve yöneticilerin demografik değişkenlerine göre yöneticilerin liderlik davranışları ve her iki grubun yöneticilerin çatışma yönetim biçimlerine ilişkin görüşleri arasındaki farkları incelemesinden dolayı tarama modelindedir. Araştırma aynı zamanda yöneticilerin görevlerini yerine getirirken sahip oldukları liderlik davranışları ile kullandıkları çatışma yönetim biçimleri arasında olan ilişkiler ve öğretmenlerin yöneticilerinin liderlik davranışlarına ilişkin görüşleri ile çatışma yönetim biçimleri arasındaki ilişkileri incelemesinden dolayı da ilişkisel modeldedir.
Araştırma bulgularına göre; yöneticilerin ve öğretmenlerin yöneticilerinin etkileşimci liderlik puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, fakat dönüşümcü liderlik, serbestlik tanıyan liderlik, tümleştirme, uyma, hükmetme, kaçınma ve uzlaşma puanlarının farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre yöneticilerinin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik ve hükmetme puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, serbestlik tanıyan liderlik, tümleştirme, uyma, kaçınma ve uzlaşma puanlarının farklılaşmadığı bulunmuştur. Yaş değişkenine göre öğretmenlerin yöneticilerinin sadece etkileşimci liderlik ve uyma puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir. Diğer boyutlarda öğretmenlerin yöneticilerinin puanları farklılaşmamaktadır. Kıdem değişkenine göre öğretmenlerin yöneticilerinin serbestlik tanıyan liderlik ve uyma puanları arasında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin branş değişkenine göre yöneticilerinin dönüşümcü liderlik, hükmetme ve kaçınma puanları hariç diğer puanları farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin çalışma süresi değişkenine göre yöneticilerinin uyma, kaçınma ve uzlaşma puanları hariç diğer puanları farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin yöneticilerinin çok faktörlü liderlik puanları ile çatışma yönetim becerileri puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür.
 Cinsiyet değişkenine göre yöneticilerin çok faktörlü liderlik ve çatışma yönetimi biçimleri puanlarının farklılaşmadığı görülmüştür. Yöneticilerin yaş değişkenine göre çok faktörlü liderlik ve çatışma yönetimi biçimleri puanları farklılaşmamaktadır. Yöneticilerin kıdem değişkenine göre dönüştürücü, serbestlik tanıyan liderlik, tümleştirme ve uyma puanları haricinde diğer puanları farklılaşmadığı görülmüştür. Yöneticilerin branş değişkenine göre çok faktörlü liderlik ve çatışma yönetimi becerileri puanları farklılaşmamaktadır. Yöneticilerin çalışma süresi değişkenine göre dönüştürücü, etkileşimci liderlik, tümleştirme, puanları haricinde diğer puanları farklılaşmamaktadır. Yöneticilerin çok faktörlü liderlik puanları ile çatışma yönetim becerileri puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır. Son olarak öğretmen ve yöneticilerin çok faktörlü liderlik puanları ile çatışma yönetim becerileri puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür.
 Bu bağlamda öğretmen ve yöneticilerin çok faktörlü liderlik puanları ile çatışma yönetim becerileri puanları arasında anlamlı ilişki olmamasının sebepleri incelenebilir. Yöneticilerin çatışma yönetim biçimlerini etkileyen diğer değişkenler belirlenebilir, bu yönde eğitim politikaları oluşturulabilir.

Anahtar Kelimeler : Liderlik davranışları, Çatışma yönetim biçimleri , Okul yöneticisi

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the administrators' leadership behaviours and conflict management styles in official primary schools. It is a survey model research cause it examines the difference between the scores of teachers' opinions about their managers and managers opinions about themselves on leadership behaviours and conflict management styles according to their demographic variables. At the same time, this research is an correlational model research cause it examines the relationship between the scores of teachers and managers about administrators' leadership behaviours and conflict management styles.
According to the findings; there isn't a significant difference between transactional leadership scores of teachers and administrators opinions, but transformational leadership, laissez-faire leadership, integration, compliance, commanding, avoidance, and compromising scores of teachers and administrators differ. It is found that there is a significant difference between transformational and transactional leadership and commanding scores of teacher according to their genders. However, there isn't difference between laissez-faire leadership, integration, compliance, commanding, avoidance and compromising scores of teachers according to their genders. There is a significant difference between transactional leadership and compliance scores of teachers according to their age and there is not a significant difference between other subscales scores of teachers according to age. According to seniority variable, there is a significant difference between teachers' laissez-faire leadership and compliance scores.
According to branch, except transformational leadership, commanding and avoidance scores of teachers, the other scores differ. According to seniority in the school, except avoidance, compliance, compromising scores, the others scores of teachers differ. There isn't a relationship between the scores of teachers about administrators' leadership behaviours and conflict management styles. According to the gender, it was seen that there isn't a difference between scores of administrators about leadership behaviours and conflict management styles. According to the age, it was seen that there isn't a difference between scores of administrators about leadership behaviours and conflict management styles. According to seniority variable, there is a significant difference between except transformational and laissez-faire leadership integration, compliance scores, the other scores of administrators. According to the branch, it was seen that there isn't a difference between scores of managers about leadership behaviours and conflict management styles. According to seniority in the school variable, except transformational leadership and  integration scores, the other scores of administrators differ. There isn't a relationship between the scores administrators' leadership behaviours and conflict management styles. There isn't a relationship between the scores both teachers and administrators leadership behaviours and conflict management styles. In this context, the reasons of not to have a meaningful relation between teachers' and managers' scores multi-factor leadership and conflict management styles can be examined. The other variables that effect administrators' conflict management styles can be investigated.

Keywords  : Leadership behaviors, Conflict Management Styles, School Maneger.