Teknolojik gelişmelerin mekan yüzeylerine çağdaş yansımaları
Contemporary reflections of technological developments on space surfaces
Yazar: İSMAİL BEZCİ
Danışman: PROF. PELİN YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Etkileşim = Interaction ; Mekan = Space ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
Teknoloji ve mekan insanoğlunun varoluşundan itibaren varlığını sürdüren ve
sürekli olarak birbirini etkileyen iki olgudur. Tarihsel perspektife baktığımızda;
teknoloji mekanı ciddi anlamda etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir.
Mekanda, teknolojik bağlamda en çok etkilenen mekan yüzeylerdir. Mekan
yüzeylerine bakıldığında nasıl ve hangi teknoloji ile yapıldığı, hangi döneme ait
olduğuna kadar birçok bilgi elde edilebilir. Günümüze kadar, teknolojinin
doğrudan etkilediği mekan yüzeyleri, nitelik olarak birçok değişim ve dönüşüm
geçirmiştir. Özellikle günümüzde sayısal devrim teknolojileri ile birlikte yüzeyler
etkileşim yeteneği kazanmış bu da mekan yüzeyleriyle iletişim kurulabilir hale
gelmemize olanak sağlamıştır.
Bu çalışma kapsamında;
Birinci bölümde, çalışmaya ilişkin araştırmanın konusu ve problemin belirlenmesi,
çalışmanın amacı, kapsam ve yöntemi hakkında bilgi verilerek bir giriş yapılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise, çeşitli sebeplerden ötürü doğal mekanlardan
ayrılan insanın, doğa içerisinde kendine ait tanımlı bir alan yaratma ihtiyacı ve
isteği ile mekan üretmeye başlamasından bahsedilmiştir. Bu bağlamda öncelikle
mekan kavramı tanımlamaları, mekanların biçimlenme süreci bakımından
değerlendirilmesi ve iç-dış mekan oluşumlarına yönelik açıklamalar yapılmıştır.
Mekan kavramına ilişkin yapılan açıklamaların genelinde sıkça bahsedilen
mekansal boşluğu tanımlayan fiziksel elemanlarının incelendiği üçüncü bölümde,
mekanı oluşturan bileşenler bağlamında sınırların, yani mekan yüzeylerinin,
tipolojik, pozisyon ve yönelimlerine dair yapılan açıklamaların yanı sıra mekan
yüzeyinin malzeme, renk, doku, form vb. bileşenlerinden bahsedilmiştir.
Mekan yüzeyinin, teknolojik gelişmeler ile birlikte tarihsel süreçte nasıl bir değişim
ve dönüşüm yaşadığına ilişkin açıklamaların yer verildiği dördüncü bölüm,
Endüstri Devrimi Öncesi, Endüstri Devrimi ve Sayısal Devrim başlıkları altında üç
farklı dönemde işlenmiştir. Her dönem için çalışma kapsamına dair kavramsal
açıklamalar yapılmış, anlatılan dönemin önemli yapılarının yüzeyleri üzerinden o
dönem içerisindeki teknolojik gelişmeler kısaca ele alınmıştır. Bu sayede tarihsel
süreçte mekan yüzeyinin geçirdiği değişim ve dönüşüm açıklanmıştır.
Çalışmanın asıl kapsamı ve hipotezin desteklendiği beşinci bölümde sayısal
devrim teknolojileri ve mekan yüzeyleri arasında köprü oluşturularak incelemeler
yapılmıştır. Enformasyon teknolojileri ve disiplinlerarası yaklaşımın özelinde,
etkileşim kavramı üzerine yapılan açıklamalar ile mekan yüzeyi arasında ilişki
kurulup etkileşimli mekan yüzeyine ilişkin tanımlamalar yapılmıştır.
Oluşturulan bu ilişki ile etkileşimli mekan yüzeyinin gereklilikleri belirlenip, bu
gereklilikler doğrultusunda etkileşimli mekan yüzeyleri için; medya yüzeyleri, akıllı
ışık yüzeyleri, şekil hafızalı yüzeyler ve robotik yüzeyler şeklinde dört başlık
belirlenmiştir. Bu başlıklar çerçevesinde etkileşimli mekan yüzeyi gerekliliklerine
uyan ve başlığa ilişkin açıklamaları karşılayan örnekler mekan yüzeyi bileşenleri
açısından incelenmiş, tablolar oluşturulmuş ve tespitler yapılmıştır.
Sonuç bölümünde elde edilen çıkarımlar ve veriler doğrultusunda, teknolojik
gelişmelerin mekan yüzeylerine çağdaş yansımalarında, günümüzde hakim olan
kavramlar kapsamında nasıl bir sınıflandırma yapılabileceğine yönelik öneri
geliştirilmiş, yapılan sınıflandırmaların mekan yüzey bileşenleri ile incelendiğinde
iç mimarlık disiplini için kazanımları açıklanmış ve gelecekte bu yansımaların
nasıl olacağına ve etkilerinin ne olacağına yönelik ön görüler vurgulanmıştır.
Anahtar Sözcükler
Teknoloji, Mekan, Yüzey, Etkileşim, Sayısal Devrim, Disiplinlerarası Yaklaşım,
Yüzey Bileşeni, Mekan Bileşeni, Etkileşimli Mekan Yüzeyi Türleri.

Abstract:
Technology and space are two phenomena that have been continuing their
existence and continuously interacting with each other since the beginning of
humanity. When examining the historical perspective, we see that technology has
severely influenced space and still been continuing to do it. Surfaces are the
most-affected space within the context of technology. When examined, space
surfaces demonstrate us a lot of data including how, by what kind of technology
and when they were built. Space surfaces that have been directly influenced by
technology until today have undergone many changes and developments in
terms of quality. Particularly today, surfaces have gained the ability of interaction
under favor of digital revolution technology, which enables us to get ahold of
space surfaces.
Within the scope of the study;
In the first section, an introduction is presented in which information about the
research subject concerning to the study, the determination of problem and the
purpose, scope and method of the study is given.
The second section tells us that human started to generate spaces as a result of
the need and request of creating an area specific to him in nature because of
various reasons. In this regard; definitions of the concept "space", evaluation of
spaces in terms of configuration process and declarations of interior-exterior
applications and so on are included.
In the third section where physical elements are examined defining spatial
vacuum that is often mentioned in every part of the statements concerning to the
concept "space", descriptions regarding typology, position and tendency of boundaries namely space surfaces as well as components of space surface such
as material, color, texture, form…etc., as part of components making a place are
referred.
The forth section in which statements relating to the changes and developments
that space surface has undergone through historical process in consequence of
technological developments are included is discussed in three eras under the
titles of Pre-Industrial Revolution, Industrial Revolution and Digital Revolution.
For each era, conceptual statements are made as part of the study and the
technological developments by way of the surfaces of remarkable constructions
in that period are sketched in.
In the fifth section which is the main part of the study and the hypothesis is
supported in, an analysis is carried out by laying a bridge between digital
revolution technology and space surface. Beside this, interactive space surface
is defined by establishing relationship between space surface and statements
concerning to the concept "interaction" within the context of information
technology and interdisciplinary approach.
Following the determination of requirements of interactive space surface through
the established relationship, four titles are specified for interactive space surfaces
in line with the requirements; media surfaces, smart light surfaces, memory shape
surfaces, robotic surfaces. Patterns conforming to the requirements of interactive
space surface within the frame of these titles and corresponding to the statements
relating to the titles are examined with regards to the components of space
surface, the tables are created and the observations are made.
In the conclusion section, a suggestion indicating how to categorize the
contemporary reflections of technological developments on space surfaces within
the concepts which are dominant today is made in accordance with the inferences
and data. Acquirements of the categorization for interior architecture discipline
considering space surface components are declared, and predictions concerning the future reflections and their effects are made.
Keywords
Technology, Space, Surface, Interaction, Digital Revolution, Interdisciplinary
Approach, Surface Component, Space Component, Types of Interactive Space
Surface