Yükselen ekonomilerde tarım ve çevre kirliliği arasındaki etkileşim ve tarımsal sürdürülebilirlik durumu
Interaction between agriculture and environmental pollution and status of agricultural sustainability in emerging economies
Yazar: MERVE AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. ARSLAN ZAFER GÜRLER
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
21. yüzyılda sanayileşme ile çevresel kirlilik artmış ve küreselleşen dünyada önemli bir sorun olarak yerini almıştır. Sanayileşme, üretimin boyutunu emek yoğun teknolojiden sermaye yoğun teknolojiye taşımıştır. Bunun sonucu olarak tarım sektöründe de çeşitli reformlar gerçekleştirilmiş, makineden yararlanma hız kazanmaya başlamıştır. Özellikle gelişmiş ülkelerde tarımda kullanılan teknolojinin ve makineleşmenin payı oldukça yüksektir. Tarımdaki teknolojik ilerleme; makineleşme, kimyasal gübre ve ilaç kullanımı, enerji tüketimi gibi faktörler çevresel kirlilik üzerinde önemli bir etkiye sahip olmaktadır. Bu varsayımdan hareketle, çalışma periyodu içinde milli gelirlerinin hızla büyümesi sonucu çevre kirlenmesine etkili olduğu düşünülen 7 ülke "yükselen ekonomiler" başlığı altında çalışmaya dahil edilerek, ekolojik bazda sebep-sonuç ilişkileri incelenmiştir.Çalışma 1990-2012 periyodunu kapsamaktadır. Bu periyotta, değişkenler arasındaki nedenselliğin saptanması amacıyla, "Vector Auto Regression-VAR)" analizinden yararlanılmıştır.  Tarımda kullanılan enerji, tarımsal büyüme, tarımsal alan, CH4, N2O değişkenleri için  panel veri seti oluşturularak analize dahil edilmiştir.  Sonuç olarak tarımsal büyüme ile sera gazı salınımları arasında tek yönlü ve sera gazı salınımlarının birbirleri arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu ortaya konulmuştur. Bu doğrultu da tarımsal büyümenin hem tarımdan kaynaklanan metan salınımını hem de tarımdan kaynaklanan di nitroksit salınımını etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca tarımsal faaliyetler sonucu oluşan CH4 salınımının, yine tarımdan kaynaklanan N2O salınımı üzerinde daha fazla etkiye sahip olduğu söylenebilir. Diğer yandan tarımsal nedenli N2O salınımının da CH4 salınımı üzerinde etkili olduğu öngörülebilir. Ekonomik sürdürülebilirliğin belirlenmesi amacıyla, yükselen ekonomilere ilişkin; nüfus artışı, ormansızlaşma, ekonomik ve tarımsal büyüme, nüfus yoğunluğu gibi unsurlar trend denklemlerine intibak ettirilerek, bu ülkelerin çok yönlü sürdürülebilirliklerine ilişkin genel eğilim ortaya konmaya çalışılmıştır.
2014,sayfa82                                                                                                              Anahtar Kelimeler: Çevresel Kirlilik, Tarım, VAR Analizi, Trend Analizi

Abstract:
become a major problem in globalizing world in 21st century. Industrialization meant a transition from labor intensive to capital intensive technology in production. As a result, various reforms have also been realized in agricultural sector, and machines have been increasingly used. Especially in developed world, use of higher technology and machinery have been common. Factors such as technological developments in agriculture, mechanization, use of chemical fertilizers, pesticides and energy have a critical impact upon environmental pollution. Given this assumption, seven countries so called emerging economies which had fast national income increase in the period studied, and therefore was considered to have higher environmental pollution, were included in the present study, and cause-effect relationships were studied in terms of ecological disturbances.The present study covers 1990-2012 period. In order to determine the causality among the variables in this period, "Vector Auto Regression – VAR" analysis was employed. For agricultural energy use, agricultural development, farmland area, CH4 and N2O variables, panel data sets were prepared and included in the analysis. Results showed that there was a one-way causality relationship between agricultural development and release of greenhouse gases and a two-way causality relationship between the releases of two greenhouse gases. Therefore, it was concluded that agricultural development affected both agriculture-based methane and nitrous oxide release. In addition, it could be concluded that CH4 release as a result of agricultural activities had a more pronounced effect on N2O release as a result of agricultural activities. It could also be assumed that agriculture based N2O release had an effect on CH4 release. To determine the economic sustainability in emerging economies, factors such as population increase, deforestation, economic and agricultural development and population density were adapted into trend equations, and a general tendency for multidimensional sustainability of these countries were tried to be developed. 
2014, 82 pages
Key Words: Environmental pollution, Agriculture, VAR analysis, Trend Analysis