İzotretinoin tedavisi alan hastalarda karaciğer fonksiyon testleri ve kan lipit profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of liver function tests and blood lipids profile in patients with isotretinoin treatment
Yazar: HAYRİYE SARIMSAKCI
Danışman: PROF. DR. ÖZGE UZUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dermatoloji = Dermatology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aspartat aminotransferaz = Aspartate aminotransferases ; Gama glutamil transferaz = Gamma glutamyl transferase ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kolesterol = Cholesterol ; Trigliseridler = Triglycerides ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Akne; androjen bağımlı folliküler keratinizasyon artışı, sebum salgısı artışı, Cutibacterium acnes kolonizasyonu ve pilosebasöz birimin enflamasyonu ile karakterize bir hastalıktır. Akne tedavisinde kullanılan izotretinoin, akne fizyopatolojisindeki tüm basamaklara etkili tek tedavi yöntemi olarak görülmektedir. Fakat izotretinoinin dermatolojik, psikiyatrik, oftalmolojik yan etkilerin yanı sıra pankreatit, trombositopeni, kan lipit profilinin bozulması, ilaca bağlı hepatotoksisite gibi birçok yan etkisi bulunmaktadır. Bu araştırmada izotretinoine bağlı olarak karaciğer fonksiyon testleri ve kan lipit profilinde bozulmaya yatkınlığı gösteren faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmamızda izotretinoin kullanan 796 hastanın laboratuvar sonuçları incelenmiştir. Bu amaçla aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, gama glutamiltransferaz, trigliserit, total kolesterol, düşük dansiteli lipoprotein ve yüksek dansiteli lipoprotein parametreleri değerlendirmeye alınmıştır. Bu parametrelerin yaş grupları, cinsiyet, kullanılan total ilaç dozuna göre farklılıklar gösterip göstermediği değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak izotretinoin tedavisinin başlangıçta bilinen bir risk yoksa karaciğer fonksiyonları açısından güvenli olduğu belirlenmiştir. Kan lipit profiline bakıldığında ise kadın hastalarda, yüksek doz kullananlarda ve 18 yaş üstündeki bireylerde özellikle trigliserit değerlerinin izotretinoine bağlı olarak yükselme eğilimi gösterdiği anlaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: İzotretinoin, AST, GGT, Trigliserid, Kolesterol

Abstract:
Acne is a disease that characterized by androgen-dependent, increased follicular keratinization, increased sebum secretion, colonization of Cutibacterium acnes, and inflammation of the pilosebaceous unit. Isotretinoin, which is used in the treatment of acne, is seen as the only effective treatment for all steps in acne pathophysiology. However, in addition to dermatological, psychiatric, ophthalmologic advers effects, isotretinoin has many side effects such as pancreatitis, thrombocytopenia, deterioration of blood lipid profile and drug-induced hepatotoxicity. In this study, it was aimed to determine the factors that are prone to deterioration in liver function tests and blood lipid profile due to isotretinoin.
In our study, laboratory results of 796 patients using isotretinoin were examined. Aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, gamma glutamyltransferase, triglyceride, total cholesterol, low density lipoprotein and high density lipoprotein parameters were evaluated for this purpose. It was evaluated whether these values change according to age, sex and cumulative isotretinoin dose used.
In conclusion, isotretinoin treatment was found to be safe in terms of liver function unless there is a known risk at the beginning. When the blood lipid profile was examined, it was found that triglyceride values tended to increase due to isotretinoin in female patients, high dose users and individuals over 18 years of age.

Key words: Isotretinoin, AST, GGT, Triglyceride, Cholesterol