Tablet bilgisayar uygulamalarını kullanarak hazırlanmış etkinlik çizelgelerinin otizm spektrum bozukluğu gösteren bireylerin serbest zaman becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of lesiure skills with prepared activity schedule by using tablet applications on individuals with autism spectrum disorders
Yazar: ÜNVER DİREM
Danışman: PROF. DR. HAKAN SARI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar uygulaması = Computer application ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Etkinlik çizelgesi = Activity schelude ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Serbest zaman eğitimi = Leisure education ; Tabletler = Tablets ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Otizm nörolojik kökenli, etkilerini sosyal etkileşim ve iletişim, takıntılı ve yineleyici davranış kalıpları ile gösteren bir gelişimsel yetersizliktir. Otizmli çocukların iletişim araçları pek çok durumda (isteklerine ulaşma, istemediği bir durumdan kaçma) problem davranışlardır. Otizmli bireyler, kendi başlarına vakit geçirme konusunda yetersizlik yaşamakta ve problem davranışlarının büyük bir kısmını da kendi başlarına vakit geçiremedikleri için yapmaktadırlar. Bu bağlamda, bu araştırmada, otizm'den etkilenmiş, serbest zaman becerilerine sahip olmayan 11 çocuk belirlenmiştir.
	Bu araştırmada günümüz teknolojisi olan tablet bilgisayarlardan Ipad ve Ipad için hazırlanmış aplikasyonları çocukların bireysel tercihleri göz önünde bulundurularak seçilip kullanılmıştır. Tablet üzerine hazırlanmış resimli serbest zaman çizelgelerinin, OSB'li ve serbest zamanını değerlendirme becerilerine sahip olmayan 11 çocuğun, serbest zamanlarını değerlendirme becerileri üzerine etkisine bakılmıştır. 
Bu araştırmada, çocukların etkinlikle meşgul olma, çizelge takip becerilerine bakılmıştır. Ayrıca, bu araştırmada, bu becerilerin ortam ve kişiler arası genellemesine, bu genellemelerinde ailelerin sosyal hayatı üzerine etkisine amaçlanmadan bakılmıştır.
Araştırma sonucunda, 11 çocuk 'tan 10'u, resimli etkinlik çizelgeleri kullanılarak tablet bilgisayar üzerinde hazırlanmış, resimli serbest zaman çizelgelerini takip etme becerilerini öğrenmişlerdir. Serbest zamanlarını değerlendirme becerilerini kişi ve ortam genellemelerini sağlamışlardır. 
Hedeflenen amaçlar dışında, aileler ile yapılan görüşmeler sonucunda bazı bilgilere ulaşılmıştır. Bunlar; çocuklarının kendi başlarına vakit geçirme becerisini öğrendikten sonra, ebeveynlerin evde kendilerine de vakit ayırabildiklerini, restoran, kafe gibi sosyal ortamlara daha rahat girebildiklerini ifade etmişlerdir.
	Yapılan bu araştırma sonucunda; tablet bilgisayar ile sunulan etkinliklerin, çocuklarda 3D (gerçek nesneler) materyallere göre daha çok tercih edildiği gözlemlenmiştir. Tablet bilgisayar teknolojisi ve bu teknoloji için hazırlanmış aplikasyonlar sonraki araştırmalarda,; okuma yazma, matematik gibi akademik alanlar başta olmak üzere, kendi hayatını planlamadan sosyal öykülere, hatta öz bakım, günlük yaşam becerilerine kadar pek çok becerinin çalışılabileceği aplikasyonları araştırmalarında kullanmaları araştırmacılara tavsiye edilmektedir.

Abstract:
Autism is a developmental inadequacy with neurological origin, showing its effects with social interaction and communication, obtuse and repetitive behavioral patterns. The communication tools of autistic children are problematic behaviors in many cases (reaching their wishes and avoiding situations they do not want). Autistic individuals are inadequate to spend time on their own, and they do most of their problem behaviors because they can not spend time on their own. In this context, in this study, 11 children with autism,  who did not have free time skills, were identified.
In this research, iPad, which is among today 's technology tablet computers, and applications prepared for iPad were chosen and used considering the individual preferences of children. It is aimed to evaluate the effets of illustrated activity charts prepared for iPad on assessing free time ability of 11 children with ASD and not having an ability to assess their free time.
In this study, childrens' skills in order to be busy with the activity and to follow the activity charts were evaluated. In addition, this study  discussed the generalization of these skills to the environment and individuals, and effect of these generalizations on social lives of families.
As a result of the research, 10 of the 11 children learned the skill of following the illustrated free time schedules on the iPad using illustrated activity charts. They also developed people and environment generalizations of their leisure time skills.
Apart from the target purposes, some information has been obtained as a result of interviews with the families. These; after learning that their children were able to spend time on their own, parents expressed that they were able to spend time with themselves at home, and were more comfortable at social environments such as restaurants and cafes.
As a result of this research; It has been observed that the events presented with the iPad are preferred over the 3D (real object) material in children. Tablet computer technology and applications for this technology are suggested for future studies; researchers are encouraged to use applications ranging from planning their own life to social stories, even self-care and daily life skills, in particular academic fields such as literacy, mathematics in their researches.