Yabancı dilde okuduğunu anlama ve yazma becerilerini geliştirme üzerine bir değerlendirme: Araç-amaç görünümlerinin karşılaştırılması
An evaluation on improving reading comprehension and writing skills as a means or a goal in a foreign language
Yazar: KÜBRA KARACA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SILA AY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Hedef belirleme = Target determination ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Kitaplar = Books ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu çalışmada, okuma becerisinin geliştirilmesinin amaçlandığı süreçlerde yazma becerisinin araç olarak kullanımı ile yazma becerisinin geliştirilmesinin amaçlandığı süreçlerde okuma becerisinin araç olarak kullanımı durumlarının, uygulanan etkinlikler açısından karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma, göreve dayalı dil öğretiminin ilkelerinde tanımlanan üç aşamalı model (görev öncesi, sırası ve sonrası), etkinlikleri belirlemek ve sınıflandırmak üzere, seçilen okuma ve yazma kitaplarıyla oluşturulan veri tabanına uyarlanmıştır. Bu çalışma temel olarak, (i) okuma becerisini ve yazma becerisini geliştirmeyi amaçlayan kitaplarda kullanılan etkinlikler, becerilerin amaç ya da araç oluşlarına göre nasıl bir görünüm sergilemektedir?, (ii) yazma becerisini geliştirmeyi amaçlayan kitaplarda okuma, okuma becerisini geliştirmeyi amaçlayan kitaplarda ise yazma, her zaman ardışık olarak bulunmakta mıdır?, (iii) en sık kullanılan etkinlikler nelerdir ve bu etkinlikler kullanım sıraları açısından benzerlik ya da farklılık göstermekte midir? sorularına yanıt aramaktadır. Bu araştırma soruları doğrultusunda, birtakım nicel (ki-kare testi ile) ve nitel betimlemeler, sınıflandırmalar ve öneriler, araştırma kapsamı içerisinde sunulmuştur. Çalışmanın sonunda, yapılan ki-kare testinin sonucunda, kitaplarda en sık olarak kullanıldığı belirlenen etkinliklerden 14'ünün kullanıldıkları sıra açısından, benzer görünüm sergilediği ve etkileşimsel olarak herhangi bir sırada kullanılabileceği; 9'unun ise, kullanıldıkları sıra açısından anlamlı farklılıklar gösterdiği bulgulanmıştır. Yapılan sınıflandırma sonucunda ise, yazma becerisini ve okuma-yazma becerilerini geliştirmeyi amaçlayan kitapların, çalışmada tanımlanan okuma çerçevesine (1-O-Y) yakın bir görünüm sergilediği ve bu kitaplarda yazma sonrası etkinliklerin çok sınırlı olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, yalnızca okumayı geliştirmeyi amaçlayan kitaplar için 1-O-Y, yalnızca yazmayı geliştirmeyi amaçlayan kitaplar için O-Y-3, okuma-yazmayı bir arada geliştirmeyi kitaplar için ise 1-O-3-Y çerçevesi önerilmektedir.

Abstract:
This study aims at comparing & contrasting usages of writing skill as a means in the processes of improving reading skill as a goal and reading skill as a means in the processes of improving writing skill as a goal in terms of the activities applied. In this study, a three staged model (pre-task, task cycle and production) suggested by the principles of task based language teaching is adapted to the data obtained from the reading & writing books in identifying and classifying activities. This study searchs for answers to these main questions: (i) what is the general pattern of the presented activities in terms of whether reading and writing skills are a means or an end?, (ii) is reading consecutively apparent in writing oriented books as a complemantary skill or vice versa?, (iii) what are the mostly used activities in the selected books and are there any similarities or differences between the reading and writing books in terms of the preferred order of the activities?, By following these research questions, qualitative and quantitative (by running a chi-squared test) descriptions, classifications and some suggestions are presented within the framework of this study. As a result of the chi-squared test, it is found out that the fourteen activities are similar – thus, they can be used interactionally at any order - and nine activities show significant differences in terms of the order in which they are used. As a consequence of the classifications, it is ascertained that the books which are only writing oriented and focusing on reading & writing together show a similar structure to the presented reading frame (1-O-Y). It is determined that especially the post writing activities are fairly limited in these books. In this direction, some suggestions are made for improving reading & writing skills of the students individually by offering 1-O-Y / Y-O-3 frames respectively and a hybrid frame for improving aforementioned skills integratedly.