Muğla yöresinde yetişen Gyromitra türleri üzerinde taksonomik çalışmalar
A taxonomic study on Gyromitra species which grows Muğla basin
Yazar: HALİL GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA IŞILOĞLU
Muğla Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Bölümü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Moleküler sistematik = Molecular systematic

Özet:
Çalışmada, Muğla ve çevresinde yetişen Gyromitra türlerinin klasik ve moleküler sistematik analiz metodlarıyla teşhisi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Muğla'daki çeşitli lokalitelerde (Yaraş köyü, Yılanlı dağı, Ula ve Fethiye ilçeleri) yapılan arazi çalışmaları ile toplanan örnekler değerlendirilmiştir. Örnekler fotoğraflanıp etiketlenerek kurutulmuş ve Muğla üniversitesi fungaryumunda saklanmıştır. Örneklerin makroskobik özellikleri kaydedilmiş ve her bir örnek için ayrı ayrı spor, hif, parafiz gibi mikroskobik karakterleri incelenmiştir. Kaydedilen bu karakterler doğrultusunda mantarlar gruplara ayrılmış ve toplam 10 farklı grup elde edilmiştir.Sistematikte morfolojik karakterler hala geçerliliğini korumaktadır. Ancak Gyromitra'lar gibi bazı mantarlarda morfolojik karakterler teşhis için yeterli olamamaktadır. Bununla beraber yeni teşhis edilen bir türün sistematik kategorisinin belirlenmesi ve yakın türlerin birbirinden ayırt edilmesi için moleküler sistematik çalışmaları yararlı olduğu ve anlamlı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Bu sebeple moleküler sistematik çalışmalar son 20 yıldır artarak devam etmiştir. Gyromitra'larda morfolojik açıdan problemli gruplardan biri olup dünyada tanımlanan 69 taksonu bulunmasına rağmen bunlardan sadece 7 tür kabul edilmektedir.Ülkemizde Gyromitra cinsi 5 taksonla temsil edilmektedir. Ancak morfolojik olarak oldukça farklı Gyromitra örneklerinin bulunduğu da aşikardır. Morfolojik karakterlerle bunları ayırt etmenin zor olması sebebiyle bu çalışmada bütün bunlara ek olarak moleküler sistematik çalışmalarda yapılmıştır. Belirlenen her grup için bir tip tür seçilmiştir. Sonrasında CTAB metodu ile DNA izolasyonu yapılmıştır. DNA izolasyonu yapılan her örneğin PCR'si yapılmıştır. PCR'de çekirdek DNA'sına ait rDNA bölgeleri (nrDNA) çoğaltılmıştır. Primer olarak ITS 4 ve ITS 5M primerleri kullanılmıştır. DNA dizi analizinden sonra her örneğin 830 bç uzunluğunda DNA dizileri elde edilmiştir. Elde edilen diziler Bioedit filogenetik analiz programı ile işlendikten sonra birbiri ile karşılaştırılmış ve sonuçta 10 farklı gruptan 3 farklı ITS bölgesi DNA dizisi elde edilmiştir. Bu diziler gen bankasında araştırılmış ve sonuç itibariyle örneklerden ikisinin G. esculenta'ya ? 99, diğer birinin ise ? 98 oranında benzediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla moleküler sistematik çalışmalar sonucu elde edilen veriler morfolojik bilgileri desteklememiştir. Bu sebeple nrDNA'nın Gyromitra cinsinin sistematiği için uygun bir karakter olmadığı, belirteç olarak DNA'nın farklı kısımlarının kullanılması durumunda daha fazla sayıda türün bulunabileceği düşünülmektedir.Bu çalışmanın bir sonucu olarak 3 takson (Gyromitra tasmanica, Gyromitra longipes ve gyromitra esculenta var. fulva) ülkemizde ilk defa kaydedilmiş ve yeni kayıt olarak Türkiye makrofungus florasına ilave edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is objected to identfiy Gyromitra taxa which grow in Muğla basin, by classical and molecular systematic methods. On this idea the field work (Yaraş village, Yılanlı forest, Ula, Fethiye) that has been done in various localities in Muğla and picked samples were studied. Samples have been photographed, labelled, dried and then stored at Muğla University fungarium. Macroscopic properties of samples were saved and then for each sample; spore, hyphae, paraphyse, etc., microscopic characters have been examined. According to saved characters, samples were groupped and 10 distinct groups obtained.Morphological characters have stil been used for systematics. However, some fungi such as genus of Gyromitra, morphological characters are not sufficient for diagnosis. Therefore, determination of systematic category of new taxa record and discrimination of closely related species. Molecular systematic studies are useful and informative. Because of this, molecular systematic studies have being developed for 20 years. Genus Gyromitra is a complex group for it?s morphology as in the case for some other groups. Although 69 distinct Gyromitra taxa have been described, only 7 of them are accepted as distinct taxa.In our country, genus Gyromitra has been represented by 5 taxa. However, it is expected tahat morphologically distinct groups may be present. Because of the diffuculty to discriminate fungi using morphological characters, molecular systematic studies have also been done in this study.For each distinct group a type species have been identified. For each type species DNA was isolated with CTAB method and PCR analysis has been carried out for the same region of genomic DNA. rDNA, which is a part of nuclear DNA is amplified. For amplification ITS 4 and ITS 5M primers vere used. For each sample 830 bp DNA strand has been obtained. Strands were processed with Bioedit phylogenetic analyse programme. Than DNA sequence of each sample has been compared with each others with Bioedit phylogenetic analysis programme . Eventually 3 different DNA sequences have been found. DNA strands were searched in Genebank. Results showed that two of them were owerlapping 99 ? with G. esculenta and one of them was overlapping 98 ? with G. esculenta.However molecular systematic studies were not supporting morphological studies, we think nüclear rDNA is not a good marker for Gyromitra systematics. So if any other parts of DNA used as a marker, more species may be obtained.As a result of this study 3 new taxa (Gyromitra tasmanica, Gyromitra longipes and gyromitra esculenta var. fulva) have been found and added as new record to Turkish macrofungi flora.