Herediter anjioödem atak günlüğü mobil uygulamanın hastaların yaşam kalitesi ve tedavi uyum düzeyine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of hereditary angioedema attack diary mobile application on the quality of life of patients and the level of treatment compliance
Yazar: SEVGİ ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. GÜLENDAM HAKVERDİOĞLU YÖNT ; PROF. DR. EMİNE NİHAL METE GÖKMEN
İzmir Tınaztepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Herediter Anjiyoödem (HA), ürtiker olmadan deri ve iç organlarda asimetrik ödemle
karakterize nadir bir hastalıktır. Genellikle otozomal dominant kalıtıma sahiptir.
HA'nün yönetimi, tedaviye uyum ve yaşam kalitesi üzerinde durulması gereken
önemli konulardır ve hastalar için kritiktir.
Bu çalışma da, "Herediter Anjiyoödem Atak Günlüğü" adlı mobil uygulamanın hastaların yaşam kalitesi ve tedaviye uyum düzeyi üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.
Çalışmaya, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı,
Klinik İmmünoloji ve Alerji Bilim Dalı'nda Icatibant tedavisi alan HA hastaları dahil
edildi. Araştırmaya katılan toplam 76 HA hastası (uygulama grubu: 38, kontrol grubu: 38) dahil edildi ve katılım kriterlerini karşıladı. Veri toplama sürecinde, Hastaya
Tanıtım Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Morisky İlaç Uyum Ölçeği, Mobil
Öğrenmeye Hazır Bulunuşluk Ölçeği, Mobil Uygulama Değerlendirme ve Memnuniyet Anketi gibi çeşitli ölçekler ve anketler kullanıldı. Uygulama grubu hastalarının
telefonlarına HA Atak Günlüğü Mobil Uygulaması yüklendi ve bu uygulamayı 3 ay
süresince kullanmalarına izin verildi. Kontrol grubuna ise rutin poliklinik izlemi yapıldı, ve HA hakkında bir bilgilendirme broşürü verildi. Her iki grup için ön test ve
son test değerlendirmeleri gerçekleştirildi.
Verilerin analizi sonucunda, uygulama grubunda SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutlarından sosyal işlevsellik puanlarında anlamlı farklılık olduğu belirlendi (t=-
2,099, p=0,039). Ayrıca, uygulama grubunda genel sağlık algısı alt boyutunun orta
lama puanları istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılık gösterdi (t=-2,306,
p=0,027), diğer alt boyutlarda ise anlamlı farklılık saptanmadı. Kontrol grubunda ise
SF-36 yaşam kalitesi ölçeği alt boyutu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılık bulunmadı. Tedaviye uyum açısından, uygulama grubunda, Morisky
ilaç uyum ölçeği ile ölçülen ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel
olarak anlamlı farklılık tespit edilmedi. Ancak, kontrol grubunda Morisky ilaç uyum
ölçeği için ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık
gözlendi (t=2,452, p=0,019).
Bulgular, HA hastaları için geliştirilen "Herediter Anjiyoödem Atak Günlüğü" mobil
uygulamasının yaşam kalitesi üzerinde, özellikle sosyal işlevsellik ve genel sağlık
algısı üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Ancak, uygulamanın tedaviye uyum üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır.
Anahtar kelimeler: Herediter Anjiyoödem, Anjiyoödem, tedaviye uyum, yaşam
kalitesi, mobil uygulama, ilaç uyum

Abstract:
Hereditary Angioedema (HA) is a rare disease characterized by asymmetric edema in
the skin and internal organs without urticaria. It usually has autosomal dominant inheritance. Management of HA, compliance with treatment, and quality of life are
important issues to focus on and are critical for patients.
This study aims to investigate the effect of the mobile application called "Hereditary
Angioedema Attack Diary" on patients' quality of life and treatment compliance level.
HA patients receiving Icatibant treatment at the Department of Internal Medicine,
Clinical Immunology and Allergy, Ege University Faculty of Medicine Hospital were
included in the study. A total of 76 HA patients (application group: 38, control group:
38) were included in the study and met the inclusion criteria. During the data collection process, various scales and surveys were used, such as the Patient Introduction
Form, SF-36 Quality of Life Scale, Morisky Medication Compliance Scale, Mobile
Learning Readiness Scale, Mobile Application Evaluation and Satisfaction Survey.
HA Attack Diary Mobile Application was installed on the phones of the application
group patients and they were allowed to use this application for 3 months. The control group received routine outpatient follow-up and was given an information brochure about HA. Pretest and posttest evaluations were carried out for both groups.
As a result of the analysis of the data, it was determined that there was a significant
difference in the social functionality scores of the SF-36 quality of life scale subdimensions in the application group (t=-2.099, p=0.039). In addition, the average
scores of the general health perception sub-dimension in the application group
showed a statistically significant difference (t = -2.306, p = 0.027), while no significant difference was detected in the other sub-dimensions. In the control group, no
statistically significant difference was found between the SF-36 quality of life scale
subscale score averages. In terms of treatment compliance, no statistically significant
difference was detected between the pretest and posttest mean scores measured by
the Morisky medication compliance scale in the application group. However, a statistically significant difference was observed between the pretest and posttest scores for
the Morisky medication adherence scale in the control group (t=2.452, p=0.019).
Findings show that the "Hereditary Angioedema Attack Diary" mobile application
developed for HA patients has positive effects on quality of life, especially on social
functionality and general health perception. However, no significant effect of the
application on treatment compliance was detected.
Keywords: Hereditary Angioedema, angioedema, treatment compliance, quality of
life, mobile application, medication compliance