Üstün ve normal öğrencilerin yönetici işlevlerinin ve çalışma belleklerinin değerlendirilmesi ve ihtiyaçlarına yönelik eğitim programının uygulanması
The assessment of executive functions and working memory of gifted and average students and the development of planning ability training program
Yazar: MARİLENA Z. LEANA
Danışman: DOÇ. DR. SEVTAP CİNAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Eğitim programları = Education programs ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çalışma belleği = Working memory ; Özel eğitim = Special education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada, ?Üstün Zekâlı Çocukların Eğitimi Projesi? uygulanan T.C. Beyazıt Ford ? Otosan İlköğretim Okulundaki normal ve üstün zekâlı öğrenciler ile sıradan eğitim programının uygulandığı devlet ilköğretim okullarında okuyan normal ve üstün öğrenciler belirlenerek çalışma belleği ve yönetsel fonksiyonlardan planlama becerileri açısından değerlendirilmişlerdir. Ayrıca T.C. Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulunda okuyan normal ve üstün öğrenciler planlama becerileri yönünden birbirine yakın iki gruba ayrıldıktan sonra araştırmacı tarafından geliştirilen ?Planlama Becerileri Eğitim Programı? gruplardan birine uygulanmıştır. Program uygulandıktan sonra eğitim alan normal ve üstün öğrenciler eğitim almayanlarla planlama becerileri açısından karşılaştırılmıştır.Araştırmaya, üstün zekâlı ve normal zekâ düzeyindeki öğrencilerin devam ettiği ve ?Üstün Zekâlı Çocukların Eğitimi Projesinin? uygulandığı Türkiye'nin ilk devlet okulu olan T.C. Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulu'nun 1. sınıf düzeyindeki 27 üstün, 16 normal öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerin yanı sıra, normal eğitim programlarının uygulandığı seçkisiz olarak belirlenen T.C. Ali Ülker İlköğretim Okulu'nun 1. sınıf düzeyindeki 23 normal öğrenci ve farklı okullardan yapılan taramalar sonucu ulaşılan 23 üstün zekâlı öğrenci katılmıştır. Araştırmaya toplam 89 öğrenci katılmıştır.Çalışmaya katılan öğrencilerin zekâ bölümlerini belirlemek üzere Wechsler Zekâ Ölçeklerinden WISC-R Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği, çalışma belleklerini ölçmek için Görsel İşitsel Sayı Dizisi Testi A formu (GISD ? A) ile Karmaşık Uzam Görevleri (KUG), yönetsel planlama becerilerini saptamak üzere Londra Kulesi Testi (LKTDX) ve bazı demografik özellikler hakkında bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada uygulanan ?Planlama Becerileri Eğitimi Programı? araştırmacı tarafından geliştirilmiştir.Araştırma sonucunda, Londra Kulesi TestiDX planlama puanlarından toplam hamle sayısı, toplam yürütme zamanı, toplam süre ve zaman ihlali puanları; Görsel İşitsel Sayı Dizisi ? A Formu ölçümlerinden işitsel yazılı ve görsel yazılı ölçümler; Karmaşık Uzam görevlerinden kelime uzamı ve cümle ? sayı uzamı görevleri; okuma hızı ve WISC ?R zekâ ölçeğinde, şifre alt testi dışında diğer bütün alt testlerde üstün öğrenciler lehine anlamlı farklar saptanmıştır.Bu sonuçların yanı sıra geliştirilen ?Planlama Becerileri Eğitimi Programı?nın etkililiğini sınamak amacıyla sadece Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulu öğrencilerine uygulanan Londra Kulesi TestiDX puanlarından toplam doğru sayısı, toplam başlama zamanı ve toplam hamle sayısı öntest ve sontest ölçümlerinde programa katılan deneklerin puanlarının başlangıçtaki puanlarına ve bu programa katılmayan deneklerin puanlarına göre yükseldiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Üstün Zekâlı Çocuklar, Yönetsel Fonksiyonlar, Problem Çözme Becerisi, Planlama Becerisi, Londra Kulesi Testi, Çalışma Belleği, Planlama Becerileri Eğitimi Programı

Abstract:
The study examined working memory and planning abilities of gifted and average students from two different types of schools (some participants were attending a differentiated program at Beyazıt Ford Otosan Primary School and some of them were attending a regular primary school). In the second part of the study, students attending Beyazıt Ford Otosan Primary School were divided into two groups, control and experimental groups, matched according to intelligence scores and planning abilities. The experimental group participated in a ?Planning Ability Training Program?.The participants were 27 gifted and 16 average students attending a ?Gifted Students Education Project? at Beyazıt Ford Otosan Primary School and 23 gifted and 23 average students attending a regular program at different primary schools. Thus a total of 89 first grade students participated in the study.The students were administered the Wechsler Intelligence Scale Revised to determine their IQ scores, the Visual ? Auditory Digit Span Test A and Complex Span Tasks to assess their working memory and the Tower of LondonDX to investigate their executive planning abilities. The ?Planning Ability Training Program? was developed by the researcher.The study showed that there were significant differences between the gifted students and the average students on the total move score, total execution time score, total time score and time violation score of TOLDX; on the Aural-Written ? Visual ? Written subtests of the Visual ? Auditory Span Test; on the word span and sentence ? number span measures of Complex Span Tasks; and in all subtests of the Wisc ? R IQ Test except coding.In addition the pre test and post test results of the Tower of LondonDX test showed that the experimental group attending the ?Planning Ability Training Program? performed significantly better than the control group on the total correct score, total initiation time score and total move score measures of the test.Key Words: Gifted Children, Executive Functions, Problem Solving Abilities, Planning Abilities, Tower of LondonDX, Working Memory, Planning Ability Training Program.