Total diz protezi ameliyatı olan hastalarda postoperatif ağrının tanılanması ve ağrı yönetimi
Assesment of postoperative pain and pain management in patients undergoing total knee replacement
Yazar: ARZU YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MERDİYE ŞENDİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Diz = Knee ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care

Özet:
Total Diz Protezi Ameliyatı Olan Hastalarda Postoperatif Ağrının Tanılanması ve Ağrı Yönetimi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları AD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Bu araştırma, Total Diz Protezi (TDP) ameliyatı olan hastaların postoperatif ağrılarının tanılanması ve hemşirelerin bu hastaların ağrı yönetimlerindeki bakım uygulamalarını belirlemek amacı ile planlanmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evreni, Aralık 2011-Nisan 2012 tarihleri arasında, Gebze Fatih, Darıca Farabi, İzmit Seka ve Kocaeli Devlet Hastaneleri ile Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniklerinde TDP ameliyatı geçiren hastaları ve bu hastaların bakımını üstlenen hemşireleri kapsamıştır. Örneklemini ise bilgilendirme sonrası araştırmaya katılım için izin alınan ve araştırma kriterlerini karşılayan 150 hasta ve 36 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; hasta bilgi formu, Kısa Mc Gill Melzack Ağrı Soru Formu (K-MASF) ve hemşireler için yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlüvaryans analizi (ANOVA), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, hastaların yaş ortalamasının 64,47 ± 9,48 yıl ve % 87,3?ünün kadın olduğu saptanmıştır. Hastaların TDP ameliyatından sonra 3. günde çoğunlukla postoperatif ağrıyı ?derinde? (%48,0) ve ?ritmik?periyodik-aralıklı? (%43,3) ifadeleri ile tanımladığı; ?ayağa kalmanın, yürümenin ve egzersiz yapmanın? (%98,6) ağrıyı arttırdığı, ?analjezik ilaçlar?ın (% 65,3) ise ağrıyı azaltan uygulamalar arasında öncelikli olduğu görülmüştür. K-MASF ile değerlendirilen ağrı özelliklerinin sıklıkla ?sancı verici?, ?hassaslaştırıcı?, ?yoran, takatsiz bırakan? ve ?korkutucu ağrı? şeklinde olduğu belirlenmiştir. Genel ağrı şiddetinin ise hastaların %38,7?sinde ?hafif?, %28?inde de ?sıkıntı verici? olduğu saptanmıştır. TDP ameliyatı olan hastaların bakımında görev alan hemşirelerin, %66,6?sinin ameliyat öncesi dönemde hastalara ağrı yönetimi konusunda bilgi verdiği, %63,9?unun ağrının değerlendirilmesinde hastanın sözel ve sözsüz ifadesini dikkate aldığı, %55,6?sının ağrı skalası ve izlem formu ile ağrıyı değerlendirdiği, %97,2?sinin ağrı yönetiminde nonfarmakalojik yöntemlerden yararlandığı ve sıklıkla ?soğuk uygulama-elavasyon-masaj? (%47,2) uygulamasını kullandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma sonuçlarının TDP ameliyatı olan hastaların postoperatif üçüncü günde ağrı özelliklerinin değerlendirilmesine ve hemşirelerin bu hastaların postoperatif ağrı yönetimlerine rehberlik edilebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Total diz protezi, postoperatif ağrı, postoperatif ağrı tanılama, postoperatif ağrı yönetimi, hemşirelik bakımı.

Abstract:
ABSTRACT
Yıldırım, A.(2013). Postoperative Pain Assessment and Pain Management in Patients Undergoing Total Knee Replacement. Istanbul University, Institute of Health Science, Fundamentals of Nursing Department. Master's Thesis. Istanbul. This Research is a descriptive study which was designed to determinate assessment postoperative pain and determine the nursing practices for pain management in patients undergoing Total Knee Prosthesis (TKP) operation. The study universe consisted of patients who had TKP operation in Gebze Fatih, Darıca Farabi, İzmit Seka, Kocaeli public hospitals, and Kocaeli University Faculty of Medicine Orthopedic and Traumatology Clinic between December 2011-April 2012, and also their nurses who are responsible for care. The study sample consisted of 150 patients and 36 nurses who met inclusion criteria and gave permission to participate the research after informed. In the study, three data collection instruments were used: Patient Questionnaire Form, Short Form of the Mc Gill Melzack Pain Questionnaire (SF-MPQ), and Questionnaire Form for nurses. Data were analyzed with frequency, percentage, mean, standard deviation, t-test, Man Whitney U test, Kruskal Wallis analysis. lt was found that the mean age of patients was 64.47 ± 9.48 and 87,3% were female. After TKP operation in postoperative third day, of all patients, 48,0% defined pain "deep inside" and % 43,3 defined pain "rhythmic- periodic- intermittent?. Most of the patients (98,6%) had increased pain during standing up, walking, doing exercise. Taking analgesics (65,3%) was among the priority applications for decreasing the pain. Characteristics of the pain is often determined "aching", "tender", ?tiring-exhausting" and "fearful" which was evaluated by SF-MPQ. It was also determined that, pain intensity was "mild" 38,7% of patients and "distressing" 28,0% of patients. Of the nurses 66,6% informed their patients' about pain managament, 63,9% taked into account the patient's verbal and non-verbal expression of pain, 55,6% assessed pain with pain scale and following form, 97,2% applied non-pharmacological methods of pain management, and cold application-elevation-massage were often (47,2 %) prefered by nurses. As a result, this study findings is thought that would be a guidance for assessment and management of postoperative pain in patients undergoing TKP operation. Key Words: Total knee prosthesis, postoperative pain, assessment of postoperative pain, postoperative pain management, nursing care.