Üniversite öğrencilerinde romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlar, bağlanma boyutları ve ilişki doyumu arasındaki ilişkiler
The relations between irrational romantic relationship beliefs, attachment dimensions and relationship satisfaction among university students
Yazar: TUĞBA SARI
Danışman: PROF. DR. FİDAN KORKUT OWEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bağlanma = Attachment ; Gençler = Youngs ; Üniversite öğrencileri = University students ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın üç temel amaç ile yürütülmüştür: (1) Üniversite öğrencilerine yönelik romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları ölçen bir ölçme aracı geliştirmek, (2) Üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerle ilgili inançlarının yaşa ve cinsiyete göre incelemek (3) Bağlanma boyutlarının romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlara etkisini ve bağlanma boyutları ile romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların ilişki doyumuna etkisini incelemek.Bu amaçlar doğrultusunda üç farklı araştırma grubuyla çalışılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden biri olan romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan ilişki inançlarının ölçülmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen ?Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği?, bağlanma boyutlarını ölçmek Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, ilişki doyumunu ölçmek için ise tarafından geliştirilen İlişki Doyum Ölçeği kullanılmıştır.Ölçeğin güvenilirliğini hesaplamak için Cronbach Alpha ve Pearson Korelasyon Katsayıları kullanılmıştır. Benzer ölçek geçerliği, RAİNÖ'nün faktörleri arasındaki ilişkileri hesaplamak için de Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yapı geçerliği çalışmaları için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır.Diğer araştırma problemlerine cevap bulmak için MANOVA, basit regresyon, kısmi regresyon, çoklu regresyon analizleri sonucunda kız öğrencilerin aşırı beklentiler ve fiziksel yakınlık alt boyutlarından erkek öğrencilere göre daha yüksek; sosyal zaman ve farklı düşünmek alt ölçeklerinden daha düşük puan aldıkları ve (2) yaş arttıkça aşırı beklentiler alt ölçeği üzerinden alınan puanın azaldığı ortaya çıkmıştır.Bağlanmanın kaygı alt boyutu romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlara dair aşırı beklentiler, zihin okuma, farklı düşünmek, fiziksel yakınlık ve cinsiyet farklılıkları alt boyutlarını olumlu olarak yordadığı, bağlanmanın kaçınma alt boyutunun ise romantik sosyal zaman kullanımı ve fiziksel yakınlık alt boyutlarını olumlu, aşırı beklentiler ve zihin okuma alt boyutlarını ise olumsuz olarak yordadığı bulunmuştur.Aşırı beklentiler ve fiziksel yakınlıkla ilgili akılcı olmayan inançların ilişki doyumunu olumlu olarak yordadığı arttığı, bağlanmanın kaçınma, kaygı boyutları ile romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançların cinsiyet farklıkları alt boyutunun ilişki doyumunu olumsuz olarak yordadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca kız öğrencilerin ilişki doyumları erke öğrencilerle göre daha düşük bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar, Bağlanmanın Boyutları, İlişki Doyumu, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
The purpose of this study was three hold: (1) to develop an inventory to assess the irrational romantic relationship beliefs among university students, (2) to investigate the irrational romantic relationship beliefs according to age and gender, (3) the effect of attachment dimensions to irrational romantic relationship beliefs and the effect of both of them to relationship satisfaction.The study was carried out with three different samples. The students were asked to fill out ?Irrational Romantic Relationship beliefs Inventory? (IRRBI) which was developed by the researcher to assess irrational romantic relationship beliefs, Experiences in Close Relationships-II to assess attachment dimensions, Relationship Satisfaction Inventory to assess relationship satisfaction and the demographic data sheet.In order to investigate the reliability, Cronbach Alpha and Pearson Correlations were conducted. Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Explatory Factor Analysis were utilized to assess factorial and dimensional structure of IRRBI.To investigate the other research questions, MANOVA, regression analysis were utilized. The results showed that female students scored higher in extreme expectations and physical closeness sub-scales and scored lower in using social time and thinking differently sub-scales than male students. The results also indicated that as age increased the scores taken from extreme expectations also increased.The results showed that anxiety dimension of attachment effected positively extreme expectations, mind reading, thinking differently, physical closeness and gender differences sub-scales of irrational romantic relationship beliefs where as avoid dimension of attachment effected positively using social time and physical closeness, and negatively gender differences dimensions of irrational romantic relationship beliefs.Extreme expectations and physical closeness dimensions of irrational romantic relationship beliefs effected relationship satisfaction positively where as attachment dimensions and gender differences dimension of irrational romantic relationship beliefs effected relationship satisfaction negatively. The level of relationship satisfaction of female students was found to be higher than male students?.Keywords; Irrational romantic relationship beliefs, attachment dimensions, relationship satisfaction and university students