Adölesan ve genç erişkinlerde asetabuler displazi tedavisinde uygulanan ganz osteotomisinin klinik sonuçları üzerinde etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting the clinical outcomes of ganzosteotomy in the treatment of acetabular dysplasia in adolescents and young adults
Yazar: ZİRVECAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. GÜNEY YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Asetabulum = Acetabulum ; Ağrı = Pain ; Ergenler = Adolescents ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kalça = Hip ; Osteotomi = Osteotomy ; femoroasetabular sıkışma = Femoroacetabular impingement

Özet:
Asetabuler displaziye sekonder gelişen osteoartrit erişkin dönem kalça ağrısı nedenleri arasında geniş bir yer kaplamaktadır. Erişkin dönemin erken evreleri ile adölesan dönemde semptomatik hale gelmiş olan kalça displazisinin tedavisinde farklı tedavi metotları tanımlanmıştır. Bu tedavi metotlarından birisi Ganz periasetabuler osteotomidir. Bu tez çalışmasında Ganz osteotomisinin orta uzun dönem radyolojik ve klinik sonuçlarını tespit etmek ve klinik sonuçları etkileyen değişkenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Ocak 1999 ve Aralık 2019 tarihleri arasında asetabuler displazi tanısı Ganz osteotomisi operasyonu gerçekleştirilmiş olan toplam 43 hastanın 55 kalçası alındı. Hastaların; ameliyat yaşları, artroz dereceleri, ameliyat öncesi ve son takipteki Harris Kalça Skorları tespit edildi. Hastaların pelvis ön arka grafileri ve aksiyel BT-MR kesitleri üzerinden ameliyat öncesi ve sonrası asetabuler indeks, Sharp açısı, lateral merkez kenar açısı, anterior merkez kenar açısı, ACM açısı, ekstrüzyon indeksi, kalça lateralizasyon indeksi, asetabuler versiyon ve asetabuler sektör açıları ölçümleri yapıldı. Ameliyat öncesi ve sonrası tespit edilen radyolojik ve klinik değerler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Klinik sonuçları etkileyen değişkenlerin tespit edilmesi amacıyla hastaların Harris kalça skorları ve kalça eklem hareketlerinin radyolojik değerler ile korelasyon analizi yapıldı. Hastaların yaş ortalaması 19.85±6.57 idi. Hastaların ortalama takip süresi 8.65±6.5yıl olarak tespit edildi. 55 hastanın son takip filmleri değerlendirildiğinde ortalama Sharp açısı 34.91º±7.23º (17º-51º), ortalama lateral merkez kenar açısı 29.98º ±11.90º (4º-55º), ortalama anterior merkez kenar açısı 45.67º ±16.34º (5º-73º), ortalama Tönnis açısı 7.07º±8.03º (-12º-25º), ortalama ekstrüzyon indeksi %12.44±12.96 (0-43), ortalama ACM açısı 61.65º±4.36º (54º-73º), ortalama kalça lateralizasyon indeksi 0.66±0.10 (0.43-0.95), ortalama asetabuler derinlik %23.84±3.98 (14-32), ortalama asetabuler versiyon 12.29º ±14.93º (-32º-35 º), ortalama anterior asetabuler sektör açısı 60º±20.06º (28º-136º), ortalama posterior asetabuler sektör açısı 84.13º±14.34º (39º-109º), ortalama horizontal asetabuler sektör açısı 144.22º±18.03º (95º-213º) olarak bulundu. Klinik değerlendirmede ise son takipte ortalama Harris Kalça Skoru 81.62±14.1 olarak bulundu. Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası değerleri olan tam olan hastalar karşılaştırıldığında iki eş arasındaki farkın anlamlılık testinde asetabuler indeks, Harris Kalça Skoru, Sharp açısı, lateral merkez kenar açısı, anterior merkez kenar açısı, Tönnis açısı, Tönnis evresi, anterior asetabuler sektör açısı, horizontal asetabuler sektör açısında istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler meydana geldi. ACM açısı, kalça lateralizasyon indeksi ve posterior asetabuler sektör açılarında ameliyat öncesi ve sonrası değerlerde anlamlı bir fark gözlenmedi. Radyolojik ve klinik ölçümler korelasyon analizi ile değerlendirildiğinde son takipteki Tönnis evresi ile son takipteki Harris kalça skoru, kalça fleksiyonu ve kalça dış rotasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon tespit edildi. Klinik ve radyolojik değerlendirmenin sonuçları dikkate alındığında genç erişkin ve adölesan dönem asetabuler displazi tedavisinde Ganz osteotomisinin memnuniyet verici sonuçları olduğu, klinik skorlar ve radyolojik parametreler üzerinde anlamlı değişikliğe neden olduğu görülmüştür.

Abstract:
Osteoarthritis secondary to acetabular dysplasia is among the causes of hip pain in adulthood. Different treatment methods have been described in the treatment of hip dysplasia, which has become symptomatic in the early stages of adulthood and adolescence. One of these treatment methods is the Ganz periacetabular osteotomy. In this thesis, it was aimed to determine the mid-long term radiological and clinical results of Ganz osteotomy and to investigate the factors affecting the clinical results. A total of 55 hips of 43 patients who underwent Ganz osteotomy with the diagnosis of acetabular dysplasia between January 1999 and December 2019 were included in the study. Operative age, arthrosis grade, preoperative and final follow-up Harris Hip Scores were determined. Preoperative and postoperative acetabular index, Sharp angle, lateral center edge angle, anterior center edge angele, anterior center margin angle, extrusion index, hip lateralization index, acetabular version and acetabular sector angles were measured on the patients' pelvic anterior-posterior radiographs and axial CT-MRI images. Preand postoperative radiological and clinical values were compared statistically. Correlation analysis of patients' Harris hip scores and hip joint movements with radiological values was performed to determine the variables affecting clinical
outcomes. The mean of the patients was 19.85±6.57. The mean follow-up period of the
patients was determined as 8.65±6.50 years. When the last follow-up films of 55 patients were evaluated, the mean Sharp angle was 34.91º±7.23º, the mean lateral center edge angle 29.98º ±11.90º, mean anterior center edge angle 45.67º ±16.34º, mean Tönnis angle 7.07 º±8.03º, mean extrusion index %12.44±12.96, mean anterior center margin angle 61.65º±4.36º, mean hip lateralization index 0.66±0.10, mean acetabular depth %23.84±3.98, mean acetabular version 12.29º ±14.93º, mean anterior acetabular sector angle 60.00º±20.06º, mean posterior acetabular sector angle 84.13º±14.34º, mean horizontal acetabular sector angle was 144.22º±18.03º. In clinical evaluation, mean Harris Hip Score was found as 81.62±14.10 at the last follow-up. When the preoperative and postoperative values were compared, statistical significant changes are found in the acetabular index, Harris Hip Score, Sharp angle, lateral center edge angle, anterior center edge angle, Tönnis angle, Tönnis stage, anterior acetabular sector angle, horizontal acetabular sector angle. There was no significant difference in pre- and postoperative values in terms of ACM angle, hip lateralization index and posterior acetabular sector angles. When radiological and clinical measurements were evaluated by correlation analysis, a statistically significant negative correlation was found between the Tönnis stage and the Harris hip score, hip flexion and hip external rotation at the last follow-up.
Considering the results, it has been observed that Ganz periacetabular osteotomy has satisfactory results in the treatment of young adult and adolescent acetabular dysplasia. It causes significant changes in clinical scores and radiological parameters.