Kültürel destinasyonlarda turistlerin kalış süresi
Length of stay of tourists in cultural destination
Yazar: OZAN ATSIZ
Danışman: PROF. DR. ORHAN AKOVA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Kalış süresi = Length of stay ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Turistler = Tourists ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Turistlerin kalış süresi, turizm talebinde ele alınan en önemli konulardan biridir. Turistlerin kalış süresi, turizm harcaması bakımından destinasyonların ekonomik açıdan yüksek çıktı düzeyine ulaşmalarını sağlamaktadır. Bu doğrultuda, turistlerin kalış sürelerini ele almak için, kalış sürelerini etkileyen faktörleri inceleyerek en önemli faktörlerin neler olduğunu saptamak destinasyon yönetim örgütleri açısından son derece önemlidir. Daha önce yapılan çalışmalarda, kalış süresinin doğrudan ekonomik faktörlerden etkilendiği bilinmekteydi. Fakat günümüzde yapılan çalışmalarda, bireylerin sosyo demografik özellikleri, seyahat davranışları, motivasyonları ve destinasyonun sahip olduğu imaj ile destinasyonun sahip olduğu özelliklerin kalış süresini etkilediği bilinmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, kültürel destinasyon olarak İstanbul'da konaklayan turistlerin kalış süresini ektileyen faktörleri belirleyerek incelemek ve destinasyon yönetim örgütlerinin kalış süresine ilişkin rollerini ortaya koymaktır.
Araştırmanın amacına ulaşabilmek için, öncelikle literatür taranmış ve kalış süresinde etikili olabilecek faktörlerin içsel ve dışsal faktörler şeklinde inecelendiği tespit edilerek literatürde yer alan çalışmalar ışığında oluşturulan anket uygulanmış ve destinasyon yönetim örgütlerinin rollerini ortaya koymak için görüşme tekniği gerçekleştirilmiştir. İstanbul'da en az bir gece konakladıktan sonra havayolu ile ayrılmak üzere olan yabancı turistlere anket uygulanmıştır. Ankette turistlerin sahip olduğu içsel özellikleri ve destinasyonun dışsal özellikleri içeren sorular ile kalış sürelerine ilişkin değişkenler yer almaktadır. Araştırma evrenini İstanbul'da en az bir gece konaklayan ve havayoluyla dönüş yapan yabancı turistler oluşturmaktadır. Kolayda örneklem yöntemi kullanılarak toplamda 450 yabancı turiste anket uygulanmış olup toplamda 411 geçerli anket elde edilmiştir. Daha sonra ise, çalışmanın amacına ulaşabilmek için amaçlı örneklem yöntemini benimseyerek İstanbul'da turizm ile ilişkili olan 15 yerel paydaş ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonucunda, içsel ve dışsal faktörlerin kalış süresi üzerinde farklı ölçüde etki gösterdiği belirlenmiş ve bu faktörlerin diğer çalışmalarda da değinildiği üzere destinasyondan destinasyona farklılık gösterdiği görüşünü güçlendirmiştir. Ayrıca, kültürel unsurların kalış süresinin etkilediği ve kalış süresini artırdığı belirlenmiştir. Ayrıca, kültürel destinasyonda yönetim örgütlerinin kalış süresine yönelik dışsal destinasyon pazarlaması ve içsel destinasyon gelişimi olmak üzere iki farklı rolü belirlenerek derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın sonunda ulaşılan bilgiler ışığında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Tourist's length of stay is the most discussed topic in the tourism demand.  Tourist's length of stay provides the destination to reach level of high output for economically in terms of tourism expenditure. Accordingly, it is so crucial for destination managements by investigating the determinants of length of stay and so important to determine which factors impact length of stay.  Previous studies concluded that economic factors impact directly length of stay. However, it has been known from the studies in recent years that socio-demographic characteristics of tourists, travel behaviors, travel motivations and destination attributes and image may influence the length of stay of tourists. In this context, the purpose of this study is to investigate the determinants of tourist's length of stay spent his duration at least one night in Istanbul and to determine the role of destination management organizations. 
In order to reach the purpose of this study, it was reviewed the related literature and the determinants of tourist's length of stay was examined under internal and external factors. Internal and external factors of length of stay was determined for this study and then a questionnaire was applied to foreign tourists stayed at least one night in Istanbul at the airport. Also, a semi-structured in-depth interview was used to explore the role of destination management organization in the length of stay. Questionnaire deals with the measurement of internal and external factors of length of stay and cultural experience of tourists. In the data collection process, convenience sampling method was adopted and the sample size for this research was determined by 450. The questionnaires were used a direct face-to-face survey method by researcher owing to the higher response rates. In total 411 usable questionnaires were collected. For a semi-structured in-depth interview, purposeful sampling was adopted for this study and a total of 15 stake holders who are responsible for the destination management was selected for interview.
As a result of this study, it is concluded that internal and external factors impact the tourist's length of stay at different level and results showed that findings are destination specific as it is stated previous studies. In addition, cultural elements influence the length of stay and increase this duration. Finally, the role of destination management organization in length of stay analyzed under two main headings (external destination marketing and internal destination development). Theoretical and managerial implications were discussed as well as limitations, and then suggestions for further research are provided.