Osmanlı Devleti'nin egemenliği altındaki Arap ayaklanmaları (1908-1918),
The Arab uprisings under the reign of the Ottoman Empire (1908-1918),
Yazar: BİLAL TUNÇ
Danışman: PROF. MEHMET SEYYİTDANLIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Arap ayaklanması = Arabic rebellion ; Araplar = Arabs ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçler karşısında sürekli askerî mağlubiyetler alarak iyice gerilemesiyle, bu devletler kendi çıkarları açısından çok önem verdikleri Ortadoğu ve Yakındoğu'ya çeşitli yollarla sızmaya çalışmışlardır. Bu sızma faaliyetleri gerek ticarî gerekse eğitim ve misyonerlik faaliyetleriyle gerçekleşmiştir. Misyonerlik faaliyetleri paralelinde açılan okullarda eğitilen Hıristiyan Araplar, Avrupa'da Fransız İhtilâli ile yayılan özgürlükçü ve milliyetçi fikirlerin etkisiyle Türk idaresinden ayrılmak için çeşitli cemiyetler kurarak mücadeleye girişmişlerdir. Bu esnada Müslüman Araplar ise, Türk idaresinden kurtulmak yerine, idarî sistemin ve dinî düşüncenin ıslahı ve yeniden yapılandırılması yönünde faaliyetler göstermişlerdir. İttihatçıların devleti merkezîleştirerek kurtarma hedefi Araplar arasında ?Türkçülük? politikası olarak algılanmış ve bu döneme kadar birlikte imparatorluğu kurtarmak için çözümler arayan Müslüman Arap aydın ve liderleri arasında, bundan sonra nisbî olarak ayrılıkçı hareket ve düşüncelerin arttığı görülmüştür. Bu arada başından beri yabancı ülkelerden bağımsızlık için destek arayan Mekke Emiri Şerif Hüseyin de aradığı fırsatı I. Dünya Savaşı sırasında bulmuştur.Savaş sırasında bağımsızlık için askerî ve maddî yardım karşılığında İngilizlerle bir olup Şerif Hüseyin liderliğinde ayaklanan Araplar, çok geçmeden Balfour Deklarasyonu ve gizli Sykes-Picot Anlaşması'nın açığa çıkmasıyla kandırıldıklarını anlamışlardır. Fakat geri dönüşü olmayan bu aşamadan sonra Araplar, savaştan galip çıkan Fransız ve İngilizlerin manda sisteminde bir süre yaşamak zorunda kalmışlardır.Sömürgeci güçlerin 1940'lardan itibaren sömürgelerini tasfiye sürecini başlatmalarıyla, Araplar da ancak bu dönemde mandacı ülkelerin işgal ettikleri yerlerdeki çıkarlarını sağlamlaştırmaları sonrasında, bağımsızlıklarını elde etmişlerdir.

Abstract:
XVIII of the Ottoman Empire. continuous military defeat in the face of a century by European powers from the decline of well, these states are very important in terms of their interests in the Middle East and Near East in various ways they tried to infiltrate. This intrusion of commercial activities, both educational and missionary activities have been realized. Trained in schools opening in line with the missionary activities of Christian Arabs, liberal and nationalist ideas in Europe due to spread by the French Revolution to leave the Turkish administration by establishing various societies engaged in the struggle. In the meantime, the Muslim Arabs, rather than get rid of the Turkish administration, and administrative activities of the system and the direction of religious thought have shown improvement and restructuring. Unionists in the recovery goal of centralizing the state among the Arabs, "Turkism" was perceived as a policy, and until this time seeking solutions to save the empire from the Muslim Arab intellectuals and leaders, it was observed that the relative and thoughts as a separatist movement. In the meantime, looking for support for independence from foreign countries since the beginning of the Emir of Mecca, Sharif Hussein also sought an opportunity to I. During World War II ended.During the war for independence, a British military and financial aid is in return for the Arabs revolted under the leadership of Sharif Hussein, very soon the secret Sykes-Picot Agreement Balfour Declaration and the unfolding of realized they were deceived. But after this stage irreversible Arabs from the war victorious British and French mandate system had to live for a while.The process of liquidation of the colonial powers colonies from the 1940s, the Arabs, but mandatory during this period where the interests of the countries they occupied after reinforcement, have achieved their independence.