Bireysel yetenekleri fark ettirme programındaki özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yeteneklerini keşfetme sürecinde elektronik portfolyo kullanımının incelenmesi
Investigation of the use of electronic portfolio in the process of discovering the mathematical talents of the gifted students in the individual talent recognition program
Yazar: SAMİ SEZER ARBAĞ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA DAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Eğitim teknolojisi = Education technology ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik gelişimi = Matematik gelişimi ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Portfolyo tekniği = Portfolio technique ; Öz değerlendirme = Metacognition ; Öz değerlendirme = Self-assessment ; Öz farkındalık = Life studies ; Öz yetenek = Core competence ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireysel yetenekleri fark ettirme programında e-portfolyo kullanan ve kullanmayan özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yeteneklerini keşfetme sürecini öz değerlendirme çerçevesinde incelemektir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırma ihtiyaç analizi ile başlamış olup pilot uygulama ve asıl uygulama ile devam etmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu desen, nitel boyutunda ise nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmıştır.
Araştırmanın asıl uygulamasındaki çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci yarı yılında, İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan bir Bilim ve Sanat Merkezinde Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programına Matematik eğitimi ile devam eden özel yetenekli 5. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma deney grubunda 18, kontrol grubunda 13 özel yetenekli öğrenci olmak üzere toplam 31 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubuna süreç boyunca Bilim ve Sanat Merkezi Matematik Dersi Öğretim Programı çerçevesinde araştırmacının hazırladığı Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programı uygulanmıştır. Program süreci boyunca deney grubunda yer alan öğrenciler e-portfolyo kullanırken, kontrol grubundaki öğrencilerle e-portfolyo kullanmamıştır. Uygulama her iki grupta da 14 haftada tamamlanmıştır. 
Araştırmanın nicel verileri Öz Değerlendirme Tutum Ölçeği ile nitel verileri ise Matematiksel Yetenek Öz Değerlendirme Formu, Görev/Etkinlik Öz Değerlendirme Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen veriler bağımsız örneklemler t-testi ile incelenmiştir. Nitel boyutunda elde edilen öz değerlendirme ifadeleri betimsel analiz ile görüşme sonucunda elde edilen veriler ise betimsel ve içerik analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin matematiksel yeteneklerine ilişkin belirgin öz değerlendirme ifadelerinin yüzdeleri ön test-son test karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Öz değerlendirme becerilerinin gelişimlerini incelemek için ise, güçlü ve zayıf öz değerlendirme ifade sayılarının aritmetik ortalamalarının oturumlara göre dağılımları ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemine göre belirlenmiş öğrencilerin süreçte kullandığı öz değerlendirme ifadeleri incelenmiştir.
Araştırma sonunda elde edilen nicel bulgular, Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programının kontrol grubundaki öğrencilerin öz değerlendirme tutum puanı ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık oluşturmadığını, e-portfolyo entegrasyonuna dayalı Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programının ise deney grubundaki öğrencilerin öz değerlendirme tutum puanı ortalamalarını kontrol grubunda bulunan öğrencilere göre anlamlı düzeyde arttırdığını göstermektedir. Öz değerlendirme ifadelerinden elde edilen nitel bulgular ise Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programının kontrol grubundaki öğrencilerin son test lehine matematik yeteneği güçlü yön öz değerlendirme ifade sayılarında olumlu bir farklılık oluşturduğunu, e-portfolyo entegrasyonuna dayalı Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programının ise deney grubundaki öğrencilerin matematiksel yeteneğine ilişkin öz değerlendirme ifade sayılarında ve nitelikli ifade durumlarında, kontrol grubunda bulunan öğrencilere göre daha olumlu yönde bir farklılık oluşturduğunu göstermektedir. E-portfolyo entegrasyonuna dayalı Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programı aynı zamanda deney grubundaki öğrencilerin matematik yeteneğine ilişkin belirsiz öz değerlendirme ifadelerinde, kontrol grubunda bulunan öğrencilere göre daha fazla azalmaya; deney grubundaki öğrencilerde belirsiz öz değerlendirme ifadelerinin son testte yer almamasına neden olmuştur. Deney grubundaki öğrencilerin öğrenme sürecinde kullandığı güçlü ve zayıf yön öz değerlendirmelerinin sayısı zamana göre artış gösterirken, kontrol grubunda bulunan öğrencilerin güçlü ve zayıf yön öz değerlendirme sayılarının başlangıca göre belirgin sapma göstermediği belirlenmiştir. Deney grubunda olup yüksek, orta ve düşük düzeyde öz değerlendirme tutumuna sahip öğrenciler kontrol grubundaki yüksek, orta ve düşük düzeyde öz değerlendirme tutumuna sahip öğrencilere göre matematiğe ilişkin öz değerlendirme ifadelerinde daha fazla gelişim göstermiştir. Bu bulgulara göre, e-portfolyo kullanımının öğrencilerin matematiksel yetenek öz değerlendirmeleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Öğrenci görüşmelerinden elde edilen nitel bulgular, deney grubundaki öğrencilerin matematiksel yetenek öz değerlendirmelerinin gelişimlerinin olumlu yönde olduğu ve e-portfolyo kullanımının matematiksel yeteneklerini fark etmelerine katkı sağladığını, e-portfolyoyu benimsediklerini göstermektedir. Araştırma sonucunda elde edilen nitel bulguların nicel bulguları desteklediği sonucuna ulaşılmış olup; e-portfolyo kullanımının öğrencilerin öz değerlendirme tutumları, matematiksel yetenek öz değerlendirmeleri ve matematiksel yeteneklerini fark etmeleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Özel yeteneklilerin eğitiminde matematiksel yetenek farkındalığı ve izleme, değerlendirme çalışmaları için e-portfolyonun kullanılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Elektronik Portfolyo, Öz Değerlendirme, Öz Değerlendirme Tutumu, Matematiksel Yetenek, Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programı, Özel Yetenekli Öğrenci

Abstract:
The aim of this research is to examine the process of exploring the mathematical abilities of gifted students who use and do not use e-portfolios within the framework of self-assessment in the Individual Talent Awareness Program. The research utilizes a mixed research method with an intervention design, incorporating both qualitative and quantitative approaches. The study begins with a needs analysis and continues with pilot and main implementations. In the quantitative aspect of the research, a quasi-experimental design with pre-test-post-test control group is used, while in the qualitative aspect, a case study from qualitative research models is employed.
The study group in the actual application of the research consisted of gifted 5th grade students who attended the Program for Recognizing Individual Talents in the second half of the 2021-2022 academic year, in a Science and Art Center located in the Anatolian side of Istanbul, with Mathematics education. The research was carried out with a total of 31 students, 18 in the experimental group and 13 in the control group. During the process, the Experimental and Control Groups were given the Individual Talents Awareness Program prepared by the researcher within the framework of the Science and Art Center Mathematics Curriculum. While the students in the experimental group used e-portfolios throughout the program process, they did not use e-portfolios with the students in the control group. The application was completed in 14 weeks in both groups.
Quantitative data of the study were collected with Self-Assessment Attitude Scale and qualitative data were collected with Mathematical Ability Self-Assessment Form, Task/Activity Self-Assessment Form and Semi-Structured Interview Form. The data obtained from the quantitative dimension of the study were analyzed with the independent samples t-test. The self-evaluation statements obtained in the qualitative dimension were analyzed with descriptive analysis and the data obtained as a result of the interview were analyzed with descriptive and content analysis methods. The percentages of significant self-evaluation statements regarding the mathematical abilities of the students in the experimental and control groups were examined comparatively in the pre-test and post-test. In order to examine the development of self-evaluation skills, the distribution of the arithmetic averages of the number of strong and weak self-evaluation expressions according to the sessions and the self-evaluation expressions used by the students, which were determined according to the maximum diversity sampling method, were examined.
The quantitative findings indicated that the Individual Talent Awareness Program that is based on e-portfolio integration led to a significant increase in self-assessment attitude scores of the students in the experimental group compared to those in the control group. The qualitative findings revealed that the program contributed positively to the mathematical abilities of the students in the experimental group, resulting in more favorable self-assessment statements and more qualified expression situations compared to the control group. Moreover, the e-portfolio integration led to a reduction in uncertain self-assessment statements for the experimental group, and these statements were not present in the post-test. The number of strong and weak self-assessment statements used by students in the experimental group increased over time, while there was no significant deviation in the number of such statements for the control group. High, medium, and low-level self-assessment attitudes in the experimental group showed more improvement in terms of mathematical self-assessment statements compared to those in the control group. Based on the findings, it was concluded that e-portfolio usage has a positive impact on the students' self-assessment attitudes, mathematical self-assessment statements, and their awareness of their mathematical abilities.
The qualitative findings obtained from student interviews indicate that the students in the experimental group showed positive development in their mathematical self-assessment and that the use of e-portfolios contributed to their awareness of their mathematical abilities. The students also embraced the use of e-portfolios in the process. The qualitative findings of the research support the quantitative findings, suggesting that the use of e-portfolios is effective in influencing students' self-assessment attitudes, mathematical self-assessment, and awareness of their mathematical abilities.
It is recommended to use e-portfolios for raising awareness, monitoring, and evaluating mathematical abilities in the education of gifted students.
Keywords: Electronic Portfolio, Self-Assessment, Self-Assessment Attitude, Mathematical Ability, Individual Talent Recognition Program, Gifted Student