Sürekli ayaktan periton diyalizi yapan hastalarda periodontal hastalıklar
Periodontal diseases of continuous ambulatory peritoneal dialysis patients
Yazar: HASAN ESAT YÜCEL
Danışman: PROF. DR. BÜLENT TOKGÖZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases

Özet:
Amaç: Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi ( SAPD ) uygulayan hastalarda ağız sağlığının erken dönemde değerlendirilmesi, periodontal hastalık sıklığının tesbit edilmesi, infeksiyonla ilişkili komplikasyonlara etkisinin belirlenmesi ve hastalık saptanan vakalarda tedavileri sağlanarak morbidite ve mortalitenin azaltılmasıdır. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya kronik böbrek yetmezliği ( KBY ) nedeniyle SAPD uygulayan, toplam 68 hasta dahil edildi. Klinik indeks ve diğer ölçümler, Williams periodontal sondası ve ağız aynası kullanılarak yapıldı ve direkt radyografi çekildi. Hastalar  sağlıklı, gingivit, kronik lokal periodontit ve kronik yaygın periodontit olan vakalar olmak üzere 4 grupda değerlendirildi. Tüm hastalara ait tam kan sayımı verileri, glukoz, serum transaminazları, kan üre azotu (BUN), kreatinin, kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, klor, total protein, albümin, magnezyum, CRP ( C-reaktif protein ), PTH (Paratiroid hormon ), primer hastalık tanısı Diabetes mellitus ( DM ) olanlardan Glikozillenmiş Hemoglobin ( HbA1c ), Kt/V, kreatinin klirensi (KK) ve PET (Peritoneal Transport Tipi veya peritoneal geçirgenlik tipi ) özellikleri kaydedildi. Tanı ve tedaviden 3 ay sonra hastaların kontrol muayeneleri yapıldı. Ancak kontrol değerlendirmelerde sadece 34 hastanın kaydına ulaşılabildi.  Tedavi öncesi değişkenler ile tedavi sonrası değişkenleri karşılaştırıldı.
Bulgular: KBY nedeniyle SAPD uygulayan hastalarda, yüksek oranda periodontal hastalık saptandı. 17 kronik böbrek hastası  sağlıklı olup, 22 hastada gingivit, 19 hastada kronik lokal periodontit, 10 hastada ise kronik yaygın periodontit gözlendi. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar incelendiğinde anlamlı farklar ortaya çıktı (p<0.05). Kronik yaygın ve kronik lokal periodontit gruplarında yaş ortalaması sırasıyla 54 ve 51, sağlıklı ve gingivit gruplarının yaş ortalaması 44 ve 41 olarak saptandı. Konik yaygın ve kronik lokal gruplarının yaş ortalamasının daha yüksek olduğu izlendi. Cinsiyet açısından gruplar incelendiğinde, sağlıklı grubun % 52.9?u erkek, % 47.1?i kadın; gingivit grubun % 36.4?ü erkek, % 63.6?sı kadın; kronik lokal grubun %84.2?si erkek % 15.8?i kadın ve kronik yaygın grubun % 80?i erkek, % 20?si kadın olarak saptandı. Kronik yaygın periodontit, kronik lokal periodontit ve gingivit grubunda CRP düzeylerinin sağlıklı gruba göre daha yüksek olduğu gözlendi (p<0.05). Ağız içi klinik indeks ölçümlerinden plak indeksi, gingival indeks, cep derinliği ve ataçman kaybı değerlerininde kronik yaygın periodontit, kronik lokal periodontit ve gingivit grubunda sağlıklı gruba göre daha yüksek bir ortalamaya sahip olduğu izlendi (p<0.05). Gruplar bilinen koroner arterhastalığı (KAH) açısından incelendiğinde anlamlı farklar ortaya çıktı (p<0.05). Kronik yaygın periodontit grubunda 8 (%80), kronik lokal periodontit grubunda 9 (%47,4), gingivit grubunda 10 (%45,5) ve sağlıklı grupta 4 (% 23,5) hastada saptandı. Ayrıca bu gruplarda DM sıklığıda incelendi. Kronik yaygın periodontit grubunda 8 (%80), kronik lokal periodontitte 10 (% 52,6), gingivit grubunda 5 (%22,7), sağlıklı grupta 5 (%23,5) hastada DM oranı saptandı (p<0.05). PTH düzeyleri de, gruplar açısından istatistik olarak anlamlı farklılıklar gösterdi (p<0.05). Sağlıklı grubun PTH düzeylerinin diğer gruplara göre daha düşük bir ortalamaya sahip olduğu gözlendi. Tedavi sonrası çağrılan 34 hastanın, periodontal iyileşme açısından değerlendirmek için başlangıç durumuna göre tedavi sonrası değerleri karşılaştırıldı. Genel olarak grup değişkeni göz önüne alınmaksızın tedavi öncesi ve tedavi sonrası değişkenlerin ortalaması karşılaştırıldığında plak indeksi (Pİ), gingival indeks (Gİ), cep derinliği (CD) ve ataçman kaybı (AK) değerlerinin başlangıca göre değişim gösterdiği izlendi (p<0.05). Tedavi sonrası Pİ, Gİ, CD ve AK değerlerinde  azalma meydana geldiği gözlendi. Grupları kendi içinde tek tek incelediğimiz zaman ise muhtemelen hasta sayısının düşük olmasınında etkisiyle  sonuçlar  anlamlı çıkmadı. Genel gözlem olarak en çok iyileşme sağlıklı ve gingivit gruplarında gözlendi. Kronik yaygın periodontit, kronik lokal periodontit ve gingivit gruplarının periton diyaliz süresinin, sağlıklı gruba göre daha uzun olduğu saptandı (p<0.05). Ancak hastaların daha önce geçirmiş olduğu peritonit atak sayısı ile periodontit arasında ilişki saptanmadı (p>0.05). 
Sonuç: SAPD hastalarında, periodontal hastalık sıklığının oldukça yüksek olduğu ortaya konuldu. Periodontit sıklığı ve şiddeti yüksek olanlarda CRP düzeyleri, KAH ve DM sıklığı ve periton diyaliz süreleri de yüksek oranda saptandı. Sonuç olarak SAPD hastalarında, ağız bakımının ihmal edilmemesi için gerekli önlemler alınmalı ve düzenli ağız içi değerlendirmeleri muayenelerinin ayrılmaz bir parçası olmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi, periodontal hastalık, KAH ve DM

Abstract:
Aim: To Evaluate dental health in patients with continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) in the early period to detect the frequency of periodontal diseases, determine the impact of infectious complications associated and treat the patients to decrease the rate of morbidity and mortality.
Materials and Methods: 68 patients with chronic renal failure(CRF) who are treated by CAPD are included in the research. Williams periodontal catheter and mouth mirrors are used for clinical index and other tests and direct radiography examination is implemented. Index of the 4 parts of each tooth (mesiobuccal, midbuccal, distobuccal, midpalatinal/midlingual) is evaluated. Patients healthy, gingivitis, chronic local your periodontist and chronic cases, including 4 with your periodontist was assessed in common. Complete blood count parameters, serum transaminases, blood urea nitrogen (BUN), calcium, phosphorus, sodium, potassium, chlorine, total protein, albumin, magnesium, CRP, PTH, Kt/V, CrCl and results are recorded for all patients. Moreover, HbAlc is evaluated for those whose primary diagnosis is DM. Only 34 patients were available for evaluation, but the control record. The parameters before and after the treatment are compared.
Data: It is detected that a very high rate of the patients with CRF who are treated by continuous ambulatory peritoneal dialysis has periodontal diseases. 17 chronic kidney disease  patients are healthy, 22 patients have gingivitis, 19 patients have chronic local periodontitis and 10 patients have chronic common periodontitis. Observing the groups according to their ages and gender, the difference is significant (p<0.05). The average age of the patients with chronic common periodontitis is 54, the average age for the ones with chronic local periodontitis is 51, the average age of the healthy ones is 44 and the average age of the patients with gingivitis is 41. It is observed that the average age for the ones with chronic common and chronic local periodontitis is higher than the others. Examining the groups in line with their gender, the results are as follows: 52.9% male and 47.1% female for healthy group, 36.4% male and 63.6% female for the group with gingivitis, 82.4% male and 15.8% female for the group with chronic local periodontitis, and 80% male and 20% female for the group with chronic common periodontitis. CRP levels of chronic generalized periodontitis, chronic local periodontitis and gingivitis groups is higher than the one of healthy group (p<0.05). PI, GI, CD and AK parameters of intraoral clinical index of the groups with chronic common periodontitis, chronic local periodontitis and gingivitis have a higher average than the ones of healthy patients (p<0.05). Evaluating the patients accompanying Coronary Artery Disease (CAD), the difference is meaningful (p<0.05). It is detected that 8 patients in chronic common periodontitis group (80%), 9 patients in chronic local periodontitis group (47.4%), 10 patients in gingivitis group (45.5%) and 4 patients in healthy group (23.5%) have CAD. DM frequency is also observed for these groups. DM rates for these groups are determined as follows: 8 patients in chronic common periodontitis group (80%), 10 patients in chronic local periodontitis group (52.6%), 5 patients in gingivitis group (22.7%) and 5 patients in healthy group (23.5%) (p<0.05). In addition, PTH level of each group is significantly different than the ones of others (p<0.05). PTH level of gingivitis group is higher than the others. Following their treatments, the parameters of 34 patients before and after the treatment are compared to evaluate the periodontal recovery process. Regardless of the differences of groups, creatinine, PI, GI, CD and AK parameters before and after the treatment change (p<0.05). The level of creatinine increases while PI, GI, CD and AK levels decreases. When each group is evaluated individually, the results are not determinative as the number of the patients is few. In general, it is observed that the recovery level of healthy group and the group with gingivitis is higher than the others. It is also detected that the duration of peritoneal dialysis for the patients with chronic common periodontitis, with chronic local periodontitis and with gingivitis is higher than the one of healthy patients (p<0.05). However, it cannot be detected whether there is a correlation between the number of peritonitis attack  before the treatment and periodontitis (p>0.05).
Conclusion: It is asserted that periodontal disease frequency among CAPD patients is significantly high. It is detected that CRP levels, the frequency of CAD and DM, and the duration of peritoneal dialysis gets higher in line with the frequency and severity of periodontitis. Taking all these findings into consideration, necessary precautions shall be taken to prevent CAPD patients? ignoring their oral health care and dental examination shall be a part of their routine check-up. 
Keywords: Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis, periodontal disease, CAD and DM.