Kararlı koroner arter hastalığı olanlarda fibroblast büyüme faktörü-23 (FGF-23) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the levels of fibroblast growth factor-23 (FGF-23) in patients with stable coronary artery disease
Yazar: KAMER YURDAKUL
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ SERİN ; UZMAN KUDRET KESKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: FGF-23 vücutta fosfat seviyesi yükseldiğinde renal fosfat atılımını artıran endokrin bir hormondur. Literatürde daha önce kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda FGF-23 düzeyleri ile kardiyovasküler hastalıklar arasındaki ilişkiyi gösteren çalışmalar mevcuttur. Bizim amacımız kararlı koroner arter hastalığı olan normal böbrek fonksiyonuna sahip kişilerde FGF-23 düzeyi ile hastalık ve şiddeti arasındaki ilişkiyi saptamaktır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğine başvuran 52 hasta ve 26 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastaların ve sağlıklı gönüllülerin yaş, cinsiyet, boy, kilo gibi demografik bilgileri kayıt altına alındı. Hastalara elektif şartlarda yapılan anjiyografi sonrası hastalığın şiddeti SYNTAX skorlaması ile hesaplandı. Alınan serum örneklerinden üre, kreatinin, Ca, P, LDL, HDL, total kolesterol, trigliserid, PTH ve D vitamini düzeylerine bakıldı. FGF-23 düzeyleri ELISA yöntemiyle bakıldı.

BULGULAR: Çalışma için hasta grubu 52 hasta (13 kadın, 39 erkek); kontrol grubu 26 hasta (19 kadın, 7 erkek) ile oluşturulmuştur. Demografik veriler incelendiğinde hasta grubun yaş ortalaması, erkek cinsiyet oranı, kilo, VKİ ortalaması, DM oranı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. GFR ve HDL hasta grubunda kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptanırken (sırasıyla p≤0,001, 0,004); üre, kreatinin ve trigliserid düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulunmuştur (sırasıyla p= 0,003, 0,001, 0,025). Serum FGF-23 düzeylerinin ortalaması hasta grubunda 129,5±77,0 pg/mL, kontrol grubunda ise 70,4±46,6 pg/mL bulunmuş olup istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edilmiştir (p<0,001). SYNTAX skoru 23 üstü olan (159,6±90,2) ve 23 veya altında olan (124,0±74,3) hastaların FGF-23 seviyeleri arasında istatistiksel anlamlı fark tespit edilmemiştir (p=0,287). SYNTAX skorları ile kilo ve VKİ arasında negatif yönde, trigliserid düzeyi ile pozitif yönde korelasyon istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (sırasıyla p=0,025 p=0,044 p=0,016). Kontrol grubunda FGF-23 düzeyi biyokimyasal parametrelerden GFR ve PTH ile negatif yönde, kreatinin ve trigliserid ile pozitif yönde korelasyon istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (sırasıyla p=0,018 p=0,019 p=0,048 p=0,031).

SONUÇ: Çalışmamıza göre normal böbrek fonksiyonlu kararlı koroner arter hastalarında FGF-23 seviyeleri yüksektir. Fakat hastalığın şiddeti ile FGF-23 düzeyleri arasında bir korelasyon bulunamamıştır. FGF-23, koroner arter hastalığında bir sebep mi yoksa bir sonuç mu tartışmalı bir konudur. Buna rağmen koroner arter hastalığında FGF-23 seviyelerinin yüksekliği bize ileride FGF-23'ün bu hastalıkta biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: FGF-23 is a hormone of the endocrine system which increases renal phosphate excretion when phosphate levels rise in the body. In the literature, there are studies revealing the association between FGF-23 levels and cardiovascular diseases in patients with chronic renal failure. Our aim is to determine the association between FGF-23 levels and disease severity in patients with stable coronary artery disease and normal renal function.

MATERIAL AND METHOD: The study consisted of 52 patients and 26 healthy volunteers who applied to the Cardiology Clinic of Sisli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital. Demographic data of the patients and volunteers, such as age, gender, height and weight were recorded. The severity of the disease was measured using SYNTAX score after the patients undergoing elective angiography. The serum samples obtained from the participants were examined for the levels of urea, creatinine, Ca, P, LDL, HDL, total cholesterol, triglyceride, PTH and vitamin D. FGF23 levels were measured using an ELISA method.

RESULTS: In the study, the patient group consisted of 52 patients (13 female, 39 male) and the control group consisted of 26 patients (19 female, 7 male). The analysis of demographic data showed that the mean age, male ratio, weight, BMI and DM ratio of the patient group were statistically higher than the control group. GFR and HDL were significantly lower in the patient group compared to the control group (p≤0, 001, 0.004, respectively); the levels of urea, creatinine and triglyceride were significantly higher in the patient group (p = 0.003, 0.001, 0.025, respectively). The mean serum FGF23 levels were 129.5 ± 77.0 pg/mL in the patient group while it was 70.4 ± 46.6 pg/mL in the control group, which was found to be statistically significant (p <0.001). There was no statistically significant difference between the FGF23 levels among patients with SYNTAX score of 23 and above (159,6 ± 90,2) or 23 and below (124,0 ± 74,3) (p = 0,287). There was a negative correlation between SYNTAX scores and BMI/weight, and a positive correlation with triglyceride levels (p = 0.025 p = 0.044 p = 0.016, respectively). In the control group, there was a negative correlation between FGF23 levels and biochemical parameters such as GFR and PTH, and a positive correlation with creatinine and triglyceride (p = 0.018 p = 0.019 p = 0.048 p = 0.031, respectively).

CONCLUSIONS: According to our study, FGF-23 levels were significantly high among patients with coronary artery disease and stable renal function. However, there was no correlation between the severity of the disease and the levels of FGF-23. It is still controversial whether FGF-23 is the cause or the result of coronary artery disease. However, the elevated levels of FGF-23 in coronary artery disease indicate that FGF-23 may be used as a biomarker of this disease in the future. It is necessary that more comprehensive studies are carried out on this topic.