COVİD-19 pandemisinin mide ve kolon kanserlerinde evre üzerine etkisi
Evaluation of the effect of the COVİD-19 pandemic on the stage of gastric and colon tumours
Yazar: BURCU YAVUZ PAMUK
Danışman: PROF. FİLİZ KARAGÖZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemisi, tüm dünyada, eğitim, sosyal hayat, ekonomi ve sağlık sisteminde ciddi sorunlara neden olmuştur. Yüzyılın sağlık krizi olarak tanımlanan COVID-19 pandemisi, sadece virüse bağlı hastalıklar ve ölümlere yol açmamış aynı zamanda hastaların kontrollerini ertelemesi ve hastaneye başvuruların gecikmesi nedeniyle başta kanser olmak üzere diğer hastalıkların tanı ve tedavisinde de gecikmelere yol açmıştır. Buradan yola çıkarak, çalışmamızda, pandemi sürecinin mide ve kolon karsinomu tanısı alan hastalarda tümör evresi üzerine etkisini araştırdık.
Materyal ve Metot: Ülkemizde ilk COVID-19 vakasının açıklandığı 11 Mart 2020 tarihi baz alınarak önceki ve sonraki 2,5 yıllık dönemlerde, merkezimizde yapılan mide ve kolon endoskopik biyopsileri incelendi. Endoskopik biyopside adenokarsinom tanısı alan hastalar ve bu dönemde tümör tanısı aldıktan sonra opere olan hastaların rezeksiyon spesmenleri çalışmaya alındı. Patolojik evreleri, tümör boyutu, tanı ve rezeksiyon arasında geçen süre, neoadjuvan tedavi durumu, yaş ve cinsiyet farkları değerlendirildi. İstatistiksel olarak araştırıldı.
Bulgular: COVID-19 pandemisi öncesi 2,5 yıllık sürede merkezimizde 9263 adet endoskopik mide biyopsisi raporlanmış olup bunların 188 tanesine adenokarsinom tanısı, aynı şekilde 4928 adet kolonoskopik kolon biyopsisi raporlanmış olup 280 tanesine adenokarsinom tanısı verilmiştir. Mide endoskopik biyopside adenokarsinom tanısı alan ve sonrasında merkezimizde opere olan 52 hastanın 9'u pT1a, 3'ü pTb1, 6'sı pT2, 25'si pT3, 7'si pT4a ve 2'si pT4b idi. Kolon biyopsisinde adenokarsinom tanısı alan ve sonrasında merkezimizde opere olan 113 hastanın 3'ü pTis, 3'ü pT1, 28'i pT2, 54'i pT3 ve 25'i pT4 idi. 
Pandemi süresince merkezimize gelen 8349 adet endoskopik mide biyopsisinin 221 tanesine adenokarsinom tanısı, 4437 adet kolon biyopsisinin 316 tanesine adenokarsiom tanısı verilmiştir. Mide endoskopik biyopside adenokarsinom tanısı alan ve sonrasında merkezimizde opere olan 42 hastanın patolojik evresine baktığımızda ise 1'ü hasta pT1a, 2 si pT1b, 3 hasta pT2, 24 hasta pT3 ve ve 1 hasta pT4a idi. Kolon biyopsisinde adenokarsinom tanısı alan ve sonrasında merkezimizde opere olan 118 hastanın 1'i Tis, 2'si pT1, 20'si pT2, 67'si pT3 ve 28', pT4 idi. 
Covid sonrasında mide kanseri tanısı alan hastaların T1 ve T2 tümör evrelerinin oranı düşerken T3 ve T4 evre tümör oranı artmıştır. İstatistiksel olarak arada anlamlı fark olmamasına karşın mide kanserinde covid sonrasında T3 ve T4 gibi ileri evreler %16 daha fazla görülmektedir. Covid sonrasında kolon kanseri tanısı alan hastaların ise Tis, T1 ve T2 tümör evrelerinin oranı düşerken T3 ve T4 evre tümör oranı artmıştır.

Sonuç: Pandemideki kısıtlamalar ve hastalık bulaşma korkusu sonucu hastalar sağlık merkezimize daha az sayıda ve daha geç başvurmuşlardır. Başvurudaki bu azalma en çok ilk 6 ayda meydana gelmiştir. Bu durum, pandemi nedeniyle hastaların hastaneye virüs bulaşma korkusuyla gelmemeleri, şikayetlerini önemsememeleri, kontrollerini aksatmaları ve hastanelerin de elektif vakaları, poliklinik ve endoskopik işlemleri kısıtlamalarının negatif etkisi olarak ortaya çıkmıştır. COVID-19 pandemisinin sağlık sistemi üzerindeki negatif etkilerinin uzun bir süre devam edeceğinin göstergesi olarak düşünülebilir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Endoskopik, mide tümörleri, kolon tümörleri, COVID-19

Abstract:
Objective: The COVID-19 pandemic has seriously affected education, social life, the economy and the health system worldwide. The COVID-19 pandemic, which is defined as the health crisis of the century, has not only led to virus-related diseases and deaths but also delayed diagnosis and treatment of other diseases, especially cancer, as patients postponed their check-ups and admissions to hospitals were also delayed. Accordingly, we evaluated the impact of the pandemic period on the tumour stage in patients diagnosed with gastric and colon carcinoma in our study.
Material and Method:  We examined gastric and colon endoscopic biopsies conducted in our centre in the previous and subsequent 2.5-year periods based on March 11, 2020, when the first COVID-19 case was announced in our country. Resection specimens of patients who were diagnosed with adenocarcinoma on endoscopic biopsy and patients who underwent surgery after tumour diagnosis during this period were included in the study. Pathological stages, tumour size, the time between diagnosis and resection, neoadjuvant treatment status, and age and gender differences were evaluated. They were statistically examined.
Results: During 2.5 years before the COVID-19 pandemic, 9263 endoscopic gastric biopsies were reported in our centre, 188 of which were diagnosed as adenocarcinoma, and 4928 colonoscopic colon biopsies were reported, 280 of which were diagnosed as adenocarcinoma. Among the 52 patients who were diagnosed as having adenocarcinoma in gastric endoscopic biopsy and subsequently underwent surgery in our centre, 9 were pT1a, 3 were pTb1, 6 were pT2, 25 were pT3, 7 were pT4a, and 2 were pT4b. Among 113 patients diagnosed with adenocarcinoma in colon biopsy and subsequently underwent surgery in our centre, 3 were pTis, 3 were pT1, 28 were pT2, 54 were pT3 and 25 were pT4. 
During the pandemic, 221 of 8349 patients with endoscopic gastric biopsies were diagnosed with adenocarcinoma, and 316 of 4437 patients with colon biopsies were diagnosed with adenocarcinoma. When we consider the pathological stage of 42 patients who were diagnosed with adenocarcinoma in gastric endoscopic biopsy and then underwent surgery in our centre, 1 patient was pT1a, 2 were pT1b, 3 were pT2, 24 were pT3 and 1 was pT4a. Among 118 patients diagnosed with adenocarcinoma in colon biopsy and subsequently underwent surgery in our centre, 1 was Tis, 2 were pT1, 20 were pT2, 67 were pT3, and 28 were pT4. 
The rate of T1 and T2 tumour stages decreased while the rate of T3 and T4 stage tumours increased in patients diagnosed with gastric cancer after COVID-19. Although there is no statistically significant difference, advanced stages such as T3 and T4 are 16% more common in gastric cancer after COVID-19. In patients diagnosed with colon cancer after COVID-19, the rate of Tis, T1 and T2 tumour stages decreased while the rate of T3 and T4 stage tumours increased.
Conclusion:  As a result of pandemic restrictions and fear of disease transmission, patients were admitted to our health centre less frequently and at a later date. This decrease in admissions was mainly observed in the first 6 months. This situation emerged as an adverse effect of patients not coming to the hospital for fear of being infected with the virus due to the pandemic, ignoring their complaints, delaying their check-ups and hospitals restricting elective cases, outpatient clinics and endoscopic procedures. It can be considered as evidence that the adverse effects of the COVID-19 pandemic on the health system will persist for a long time.
KEYWORDS: Endoscopic, gastric tumours, colon tumours, COVID-19