Yeni hipertansiyon tanısı almış hastalarda VAT/SAT oranının dipper/non dipper hipertansiyon ve aortik elastik parametreleri ile ilişkisi
Relationship of VAT/SAT ratio with dipper/non-dipper hypertension and aortic elasticity parameters in newly diagnosed with hypertension
Yazar: HİLAL FEYZA FİLİZ
Danışman: PROF. DR. TURGUT KARABAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kan basıncı = Blood pressure ; Visseral yağlanma = Visceral fatigue

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertansiyon hem ülkemizde hem de dünyada sık görülen global bir
sorundur. Uzun süre yüksek kan basıncına maruziyet ile aortik sertleşme, sol ventrikül
hipertrofisi, sistolik/diyastolik fonksiyonlarda bozulma görülür ve kardiyovasküler
mortalite/morbidite riski artar. Hipertansiyonun 24 saatlik takiplerinde non-dipper patern
göstermesi birçok çalışmada artmış kardiyovasküler olay riski ile ilişkilendirilmiştir. Son
yıllarda sıklığı giderek artan obezite sebebi ile yağ dokunun etkileri daha da önem kazanmış,
yağ dokusundan salınan moleküllerin hipertansiyon, insülin direnci, dislipidemi gibi birçok
hastalıkla ilişkisi olduğu ortaya konmuştur. Çalışmamızda daha önce hipertansiyon geçmişi
olmayan yeni tanı konulmuş hipertansif bireylerde yağ dokunun viseral ve subkutan
dağılımının kan basıncının dipper/non-dipper paterni üzerine etkisini ve hedef organ hasarı
belirteçlerinden biri olan aortik sertlik parametreleri ile ilişkisini ortaya koymayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 01.04.2023 ile 01.04.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi
İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası
hipertansiyon tanısı yeni konulmuş olan 82 hasta ve 47 normotansif kontrol grubu dahil
etme/hariç tutma kriterlerine göre çalışmaya dahil edildi. Katılımcılarının tamamının ayrıntılı
anamnezi alındıktan sonra boy, kilo, vücut kitle indeksi, bel ve kalça çevresi, ofis kan basıncı
ölçümü, 24 saatlik ambulatuar kan basıncı ölçümü yapılıp kayıt edildi. Her iki grubunda 8-12
saat açlık sonrasında açlık kan şekeri, lipid profili, üre, kreatinin, glikolize hemoglobin,
HOMA-IR, CRP, hemogram ölçümü için venöz kan örnekleri alındı, çıkan laboratuvar
parametreleri kayıt altına alındı. Aortik parametreler, sistolik/diyastolik fonksiyonlar, sol
ventrikül kitlesi aynı kardiyolog tarafından transtorasik ekokardiyografi ve doku Doppler
yöntemi ile değerlendirildi. Viseral ve subkutan abdominal yağ doku kalınları ultrasonografi ile
ölçüldü.
Bulgular: Dipper ve non-dipper patern gösteren hipertansif katılımcılar arasında VAT/SAT ile
anlamlı ilişki saptanmamıştır (p > 0,05). VAT/SAT ile aortik parametreler (aortik
genişleyebilirlik, aortik gerilim) arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p > 0,05). Hasta ve
kontrol grubu birlikte analiz edildiğinde VAT/SAT oranı ile 24 saat ort SKB, 24 saat ortalama
DKB ve gece ortalama SKB değerleri arasında aynı yönlü ve anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla

11

r=0,188, r=0,175 ve r=0,186). Hastaların VAT ve VAT/SAT oranı kontrollerden daha yüksek
saptandı (sırasıyla p=0,002, p=0,016)
Sonuç: Yeni tanı alan hipertansiyon hastalarında viseral yağ doku kalınlığının subkutan yağ
doku kalınlığına oranının hipertansiyonun dipper/non-dipper paternine etkisi saptanmamıştır
ancak VAT ile aortik genişleyebilirlik arasındaki ters yönlü ilişki ortaya konmuştur. Ayrıca
hasta grubunda VAT ve VAT/SAT anlamlı olarak yüksek saptanmış olup viseral adipozite
ölçümleri yüksek saptanan bireylerde hipertansiyon riski göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, dipper, nondipper, viseral adipoz doku, subkutan adipoz
doku

Abstract:
Introduction and Purpose: Hypertension is a common global problem both in our country and
in the world. With long-term exposure to high blood pressure, aortic stiffening, left ventricular
hypertrophy, deterioration in systolic/diastolic functions occur and the risk of cardiovascular
mortality/morbidity increases. The non-dipper pattern of hypertension during 24-hour follow-
up has been associated with an increased risk of cardiovascular events in many studies. The
effects of fat tissue have become more important due to obesity, which has become increasingly
common in recent years, and it has been revealed that the molecules released by fat tissue are
related to many diseases such as hypertension, insulin resistance and dyslipidemia. In our
study, we aimed to reveal the relationship between the visceral and subcutaneous distribution of
fat tissue and aortic stiffness parameters, one of the target organ damage markers, and its effect
on the dipper/non-dipper pattern of blood pressure in newly diagnosed hypertensive individuals
with no previous history of hypertension.
Materials and Methods: 82 patients aged 18-65, newly diagnosed with hypertension, and 47
normotensive control groups, who applied to the Internal Medicine outpatient clinic of Istanbul
Training and Research Hospital between 01.04.2023 and 01.04.2024, were included in the
study according to the inclusion/exclusion criteria was done. After taking detailed anamnesis of
all participants, height, weight, body mass index, waist and hip circumference, office blood
pressure measurement, and 24-hour ambulatory blood pressure measurement were performed
and recorded. After 8-12 hours of fasting in both groups, venous blood samples were taken to
measure fasting blood sugar, lipid profile, urea, creatinine, glycated hemoglobin, HOMA-IR
and CRP, and the resulting laboratory parameters were recorded. Aortic parameters,
systolic/diastolic functions, and left ventricular mass were evaluated by the same cardiologist
using transthoracic echocardiography and tissue Doppler method. Visceral and subcutaneous
abdominal fat tissue thicknesses were measured by ultrasonography.
Results: No significant relationship was detected with VAT/SAT between hypertensive
participants with dipper and non-dipper patterns (p > 0.05). No significant difference was
detected between VAT/SAT and aortic parameters (aortic distensibility, aortic tension) (p >
0.05). When the patient and control groups were analyzed together, a similar and significant
relationship was found between the VAT/SAT ratio and 24-hour mean SBP, 24-hour mean DBP

13

and night mean SBP values ​​(r=0.188, r=0.175 and r=0.186, respectively). VAT and VAT/SAT
ratios of patients were found to be higher than controls (p=0.002, p=0.016, respectively).
Conclusion: In newly diagnosed hypertension patients, the effect of the ratio of visceral fat
tissue thickness to subcutaneous fat tissue thickness on the dipper/non-dipper pattern of
hypertension was not determined, but an inverse relationship between VAT and aortic
distensibility was revealed. In addition, VAT and VAT/SAT were found to be significantly high
in the patient group, and the risk of hypertension should be taken into consideration in
individuals with high visceral adiposity measurements.
Keywords: hypertension, dipper, nondipper, visceral adipose tissue, subcutaneous adipose tissue