Alkol veya madde bağımlısı olan bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile ontolojik iyi-oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünün incelenmesi
Examiming the intermediary role of psychological resilince in therelationship between early maladaptive schemas and ontological wellbeing in alcohol and substance addicted individuals.
Yazar: NAZLI UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021

Özet:
Araştırmanın amacı, alkol veya madde bağımlısı olan bireylerde erken dönem
uyumsuz şemalar ile ontolojik iyi-oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin
aracı rolünün incelenmesidir. Sağlık Bakanlığı Denizli Devlet Hastanesi'nde,
DSM-5'e göre alkol veya madde kullanım bozukluğu tanı kriterlerini karşılayan
ve tedavi gören 100 hasta örneklemi oluşturmuştur. Herhangi bir alkol veya
madde bağımlılığı tanısı almayan 100 birey kontrol grubu olarak tesadüfen
seçilmiştir. Bireylere, kişisel bilgi formu, erken dönem uyumsuz şemalarını
belirlemek için Young Şema Ölçeği Kısa Formu-3, ontolojik iyi oluş düzeylerini
ölçmek için Ontolojik İyi Oluş Ölçeği, psikolojik esnekliğin aracı rolünün
belirlenmesi için Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanmıştır. Elde edilen veriler
SPSS 25 ve AMOS 26 programları ile analiz edilmiştir.
Araştırma, alkol veya madde bağımlılarında kopukluk şema alanı ile Ontolojik
iyi oluş "hiçlik" boyutu arasında olumlu, "umut" boyutu arasında ise olumsuz;
zedelenmiş otonomi şema alanı ile "hiçlik" ve "pişmanlık" boyutları arasında
olumlu, "umut" boyutu arasında olumsuz bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.
Yüksek standartlar, zedelenmiş sınırlar ve diğeri yönelimlilik şema alanları ile
ontolojik iyi oluş boyutları arasında bir ilişki bulunamamıştır.
Kontrol grubu katılımcılarının tüm şema alanları ile ontolojik iyi oluş boyutları
arasında ilişkiler olduğu görülmüştür.
Erken dönem uyumsuz şemalar ile ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkide
psikolojik esnekliğin bazı boyutlar arasında çok düşük düzeyde aracılık rolü
olduğu görülmüştür.

Abstract:
The purpose of the research is to examine the intermediary role of the
psychological resilience in the relationship between early maladaptive
schemas and ontological well being of alcohol and substance addicted
individuals. The sample included 100 patients who met the criteria of alcohol
and substance use disorder diagnosis pursuant to DSM-5 and are being
treated accordingly, in Denizli State Hospital of Ministry of Health. 100
individuals who were not diagnosed with any alcohol or substance use disorder
were also selected randomly as the control group. Personal information form,
Young Schema Questionnaire Short Form 3 for determining early maladaptive
schemas, Ontological Well being Form for measuring ontological well being
levels and Psychological Resilience Scale for determining the intermediary
role of psychological resilience have been employed for the individuals. The
data obtained in this study have been analyzed with the programs Spss 25 and
Amos 26.
The study has put forward that there is a positive relationship between
disconnection schema domain and ontological well being "nothingness"
dimension, and a negative relationship between disconnection schema
domain and "hope" dimension; whereas there is a positive relationship
between impaired automomy scema domain and "nothingness" and "regret"
dimensions and a negative relationship between impaired schema domain and
"hope" dimension. No relationship has been observed between high
standards, impaired borders and other directedness and ontological well being
dimensions.
It has been observed that there are relationships between all schema domains
and ontological well being dimensions of the control group participants.
It has been observed that there is intermediary role in quite low levels between
some dimensions of psychological resilience in the relationship between early
maladaptive schemas and ontological well being.
6
Keywords: Alcohol and substance addiction, Early maladaptive
schemas, ontological well-being, Psychological flexibility.