Türkiye'de ekolojik ayak izi değerlendirmesi üzerine bir araştırma
A research on ecological footprint assessment in Turkey
Yazar: PELİN KÜÇÜKKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLGER BULUT KARACA
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Kentsel alanlar = Urban areas ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
19. yüzyıldan bu yana sanayileşme ve kentleşmenin hızla artması insanın doğaya verdiği tahribatı arttırmakta, doğal kaynakların hızla tüketilmesi ve artan çevre kirliliği, doğanın, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini tehlikeye atmaktadır. Bu olumsuz tabloya karşı alınabilecek en önemli önlemlerden biri ekolojik ve sürdürülebilir bir yaşam tarzının benimsenmesidir.  Bu tez çalışmasında ekolojik sürdürülebilirliğin en önemli ölçütü olan,  tüketilen doğal kaynakların diğer popülasyonlar ve ekosistemler de dahil, yerine konması ve nüfusun ürettiği atığın yok edilmesi, aynı zamanda ekosferin genel yaşam destek işlevini yerine getirmek için yeterli olup olmadığı sorusunun yanıtının anlaşılabilmesi için kullanılan bir kavram olan Ekolojik Ayak İzi hakkında kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Sürdürülebilirlik, mimarlık boyutuyla ele alınarak, kentleşmenin getirdiği olumsuzluklara karşılık ekolojik yaşam biçimini benimsemiş toplulukların (ekokentler, ekoköyler ve ekolojik yerleşmeler)  ekolojik ayak izi hesaplamaları aracılığıyla ne ölçüde yol kat ettiği ortaya konulmuştur. 
Çalışmada, Dünya'dan ekokent ve ekoköy örnekleri incelenerek, Türkiye'deki bir ekolojik yerleşke olan İzmir Bayındır ilçesindeki Marmariç Ekolojik Yerleşkesi ve kırsal alanda yer alan, tarımsal üretimin yoğun olduğu 3 mahallenin (Buruncuk, Yakacık, Yusuflu Mahalleleri) ekolojik ayak izi, buralarda yaşayan sakinlere anket uygulanarak ve sonuçların Global Footprint Network'ün ekolojik ayak izi hesaplama motoruna tek tek girilmesiyle hesaplanmıştır. Bayındır Belediyesi'nden alınan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve yerinde yapılacak ölçümler sonucunda söz konusu ekolojik yerleşme ve mahallelerin yapılaşmış alan ayak izi ölçümü de gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar Dünya'dan ekolojik ayak izi ölçümü yapılmış ekokent ve ekoköylerle ve Global Footprint Network'ün 2018 verilerinde yer alan Türkiye'nin ekolojik ayak izi değeri ile karşılaştırılarak değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
The rapid increase in industrialization and urbanization since the 19th century has increased the destruction caused by humans to nature, the rapid consumption of natural resources and increasing environmental pollution jeopardize the ability of nature to meet the needs of future generations. One of the most important measures that can be taken against this negative picture is the adoption of an ecological and sustainable lifestyle. In this thesis, the most important criterion of ecological sustainability is the replacement of consumed natural resources, including other populations and ecosystems, and the elimination of waste produced by the population, as well as a concept used to understand the answer to the question of whether the ecosphere is sufficient to fulfill its general life support function. A comprehensive literature review on Ecological Footprint has been made. Sustainability is handled in terms of architecture, and it has been revealed to what extent communities (eco-cities, ecovillages and ecological settlements) that have adopted an ecological lifestyle have come a long way through ecological footprint calculations, despite the negativities brought by urbanization. In this study, examples of ecocities and ecovillages from around the world were examined, and the ecological footprint of the Marmariç Ecological Settlement in İzmir Bayındır district, which is an ecological campus in Turkey, and the 3 neighborhoods (Buruncuk, Yakacık, Yusuflu Districts) where agricultural production is intense and located in the rural area, It will be calculated by surveying residents and inputting the results one by one into the Global Footprint Network's ecological footprint calculation engine. As a result of the 1/1000 Implementation Zoning Plan received from Bayındır Municipality and on-site measurements, the built area footprint of the mentioned ecological settlements and neighborhoods will also be measured. The results were evaluated by comparing them with eco-cities and ecovillages whose ecological footprints were measured from the world, and with Turkey's ecological footprint value included in the 2018 data of the Global Footprint Network.