Van ve Bitlis yörelerindeki Urartu Dönemine ait eserler ve bölgede yapılan kazılar
The monuments of Urartian period in Van and Bitlis and excavations in the region
Yazar: İHSAN KIZMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL ARSLANTAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bitlis = Bitlis ; Demir Çağı = Iron Age ; Tarihi eserler = Historic buildings ; Urartular Dönemi = Urartians Period ; Van = Van

Özet:
Urartu Krallığı, Van Gölü Havzası merkez olmak üzere Doğu Anadolu'da M.Ö.  9 ve 6. yüzyıllar arasında hüküm sürmüş önemli bir uygarlıktır.
Bu çalışmada kendilerini Bianili olarak adlandıran Urartu Krallığı, özellikle Urartu Krallığı'nın merkezini oluşturan Van Gölü Havzası'ndaki önemli mimari yapıları ve bu bölgede ele geçen buluntular ele alınmıştır.
Urartu uygarlığının doğup-geliştiği Van Gölü Havzası, bilindiği üzere prehistorik dönemlerden itibaren birçok farklı milletin mesken edindiği önemli bir yer olmuştur. Özellikle çalışmanın temelini oluşturan bölge Erken Demir Çağı'nda çok yoğun bir yerleşime sahne olmuştur. Bu bölge Urartular ve Proto Urartuların kökenleri ve gelişimleri hakkında bizlere önemli ipuçları vermesi açısından da oldukça önemlidir
Bölge bu kadar önemli olmasına rağmen yeteri kadar araştırma ve arkeolojik kazı çalışması yapılmaması nedeniyle bilimsel açıdan hala kapalı bir kutu konumundadır. Tez çalışmamızla ileride yapılacak bilimsel çalışmalara katkı sağlamaya çalıştık. Bu konuda çalışma yapmamıza neden olan temel etki, arkeolojik olarak karanlık olan bu bölgenin aydınlanmasıyla dünyanın tarihi yol haritasında bazı değişikliklerin olma ihtimalidir.
Yaklaşık yüzyıldan bu yana Urartuları daha iyi tanımak için kazı ve yüzey araştırmaları yapılmaktadır. Tezimde elde edilen yazılı kaynaklar ve arkeolojik veriler bir arada değerlendirilerek Urartular Krallığı hakkında önemli bilgiler verilmektedir. Ayrıca bu veriler ışığında Urartuların Anadolu ve Dünya medeniyetinin gelişmesindeki rolü de ispatlanmaya çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Urartular, Demir Çağı, Kazı Çalışmaları, Arkeoloji, Kaleler, Sulama Kanalı, Gölet.

Abstract:
The Urartu Kingdom is an important civilization prevailed in Eastern Anatolia, Lake Van Basin as its centre, between 9th century BC and 6th century BC.
In this study, The Urartu Kingdom who described themselves as Bianians, particularly the significant architectural structures in Lake Van Basin consisting the central of Urartu Kingdom and the antiques found in this region have been discussed.
As it is known, Lake Van Basin that Urartu civilization has risen and developed has become an important location where many different nations have settled in since prehistoric ages. Especially the region constituting the basis of the study has encountered an intensive settlement during Early Iron Age. This region has also an importance because of giving us considerable clues about the origins and development of the Urartus and the Proto Urartus.
Although the region is quite important, scientifically it is still a closed book because of inadequate research and archaeological excavations. We have tried to contribute to scientific studies to be carried out in the future through this study. The main impulsion lead us to study on this subject is the possibility of changes in the historical route of the world through the enlightenment of this archaeologically dark region.
In order to know the Urartus better, excavation and surface researches have been done for approximately a century. In this study, the written sources and archaeological data have been assessed together and important information about the Urartu Kingdom has been given. In addition, in consideration of these data, the role of Urartus in the development of the world and Anatolian Civilizations is tried to be proved as well.



Key Words: Urartular, iron ages, Kazı Çalışmaları, Arkeoloji, Kaleler, waters canal, Göletler.