Ajans haberlerinin yerel gazetelerde kullanımı: Konya yerel gazeteleri örneği
Use of agency news in local newspapers: The case of Konya local newspapers
Yazar: AHMET ATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM DEMİRSOY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gazete haber ajansları = Newspaper news agents ; Gazeteler = Newspapers ; Konya = Konya ; Konya basını = Konya press ; Ulusal haber ajansları = National news agencies ; Yerel basın = Local press ; Yerel gazetecilik = Local journalism ; Yerel medya = Local media

Özet:
İletişim literatürüne XIX. yüzyılda giren haber ajansı kavramı, günümüzde vazgeçilmez kitle iletişim araçları haline gelmiştir. Sahip oldukları ekonomik ve teknolojik olanaklar sayesinde diğer iletişim araçlarına göre daha geniş alanda örgütlenen haber ajansları, habere ulaşma ve ulaştırma işlevini öteki kitle iletişim organlarına nispeten daha süratli şekilde gerçekleştirmektedir. Günümüzde haber içeriği oluşturma aşamasında yerel ve ulusal basın haber ajanslarına başvurmaktadır. Medyada ajans kaynaklı haberlerin tercih edilmesinin başlıca nedenlerinin başında işletme bakımından düşük maliyetli haber temin etme kolaylığı gelmektedir. Diğeri ise, gazeteci istihdamı, kullanılan iş yeri alanı ve işletme giderlerinde tasarruf etme olanağı sunmasıdır. Bu çalışmada, basın sektörünün vazgeçilmez haber kaynaklarından biri olan haber ajanslarına ait haberlerin yerel gazetelerde kullanılmasına dair veriler ortaya koyulmuştur. Ulusal basına göre, oluşumu ve içerik bakımından zayıf kalan yerel basın, içeriklerini zenginleştirmek ve çeşitlendirmek için haber ajanslarına başvurmaktadır. Bu nedenle ajans haberlerinin kullanımının yerel basına sağladığı avantaj ve dezavantajları ile yerel basının sorunları ortaya konmuştur. Konya'dan hareketle BİK Genel Müdürlüğü Şubat-2021 Dönemi fiili satış (tiraj) ortalaması bakımından ilk 5 sırada yer alan Pusula, Hakimiyet, Merhaba, Konya Yenigün ve Anadolu'da Bugün gazeteleri içerik analizi yöntemiyle incelenmiş, kurumsal haber kaynaklarına göre (ajans imzalı, muhabir imzalı, derleme ve rumuzsuz haberler) taranmıştır. Gazetelerin, Anadolu Ajansı, İhlas Haber Ajansı ve Demirören Haber Ajansı'nın ürettiği haberlerin kullanımı ile ilgili veriler ortaya konmuştur. Farklı ideolojilere ve yayın politikalarına sahip olan yerel gazetelerden Merhaba Gazetesi'nin AA'ya diğer gazetelerin AA ve İHA'ya abone oldukları görülmüştür. Yerel gazetelerde kullanılan haberlerin %58,1 oranda haber ajansı imzalı, %23,3 oranında derleme, %3,7 oranında rumuzsuz ve %14,9 oranında muhabir imzalı haberler olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelime: Haber, Ajans, Yerel, Gazete, Haber Ajansı, Yerel Gazete, Basın, Medya

Abstract:
The concept of news agency, which entered the communication literature in the 19th century, has become indispensable mass media today. Thanks to their economic and technological opportunities, news agencies, which are organized in a wider area than other communication tools, perform their function of reaching and transporting news faster than other mass media organs. Today, local and national press apply to news agencies in the process of creating news content. One of the main reasons why agency-based news is preferred in the media is the ease of obtaining low-cost news in terms of business. The other is that it offers the opportunity to save on journalist employment, workplace space and operating expenses. In this study, data on the use of news from news agencies, one of the indispensable news sources of the press sector, in local newspapers are presented. According to the national press, the local press, which is weak in terms of composition and content, applies to news agencies to enrich and diversify their content. For this reason, the advantages and disadvantages of the use of agency news for the local press and the problems of the local press are revealed. Based on Konya, the newspapers Compass, Hakimiyet, Hello, Konya Yenigün and Anadolu'da Today, which are in the top 5 in terms of the actual sales (circulation) average of the BİK General Directorate for the period of February-2021, were analyzed by content analysis method, and according to corporate news sources (signed by the agency, reporter signed, compilation and pseudonymous news) were scanned. Data on the use of news produced by the newspapers, Anadolu Agency, İhlas News Agency and Demirören News Agency are presented. It has been seen that one of the local newspapers with different ideologies and publication policies, Hello Newspaper subscribes to AA, while other newspapers subscribe to AA and İHA. It has been determined that the news used in local newspapers are 58.1% signed by the news agency, 23.3% are compilations, 3.7% are unsigned and 14.9% are reporter signed news.
Keywords: News, Agency, Local, Newspaper, News Agency, Local Newspaper, Press, Media