Otobiyografik bellek ve kültürleşme arasındaki ilişki: Çocukluk döneminde göç eden yetişkinlerin benlik yapıları ve çocukluk anıları
The relationship between autobiographical memory and acculturation: Adults' self construal's and childhood memory who immigrated at childhood
Yazar: MERVE ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRKAN TEKMAN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Benlik kurguları = Self-contruals ; Göçler = Migrations ; Hatıra = Recollection ; Kültürleşme = Acculturation ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Sosyal kimlik = Social identity ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Otobiyografik anıların kültürel faktörlerden ve toplumsal değişimlerden etkilendiği
bilinmektedir. Bu çalışma temel olarak çocukluk döneminde göç yaşamış olan
bireylerin ilk çocukluk anılarının bu türden bir deneyim yaşamayan bireylere göre
yaş ve anı özelliklerinde farklılık gösterip göstermeyeceğini incelemek üzere
planlanmıştır. Araştırmada, göç ve göçe bağlı olarak bireylerin yaşamlarındaki
değişimlere (kültürleşme, sosyal kimlik ile özdeşleşme, benlik kurgusu), bastırma ve
cinsiyet değişkenlerine odaklanılarak ilk anının yaşı ve fenomenolojik özellikleri
incelenmiştir. Araştırma grubunu 1989 yılında aileleri Bulgaristan'dan Bursa'ya göç
eden, Bulgaristan doğumlu, göç sırasında 2-6 yaşları arasında ve araştırmanın
yapıldığı sırada 25-30 yaşları arasında 53 erkek, 42 kadın toplam 95 göçmen
oluşturmaktadır. Karşılaştırma grubunu ise aileleri 1978 yılında Bulgaristan'dan
Bursa'ya göç eden, diğer sosyo-demografik özellikleri açısından da araştırma
grubuna benzer özelliklere sahip; Türkiye doğumlu 31 erkek, 31 kadın toplam 62
katılımcı oluşturmuştur. Araştırma kapsamında katılımcılar en eski anı ve göç anısı
(yalnızca göç yaşayan katılımcılar) ile ilgili paylaşımlarda bulunmuş ardından
paylaştıkları anılar üzerine Anı Değerlendirme Formunu, Weinberger Uyum
Envanterini, Kültürleşme Tutumları Ölçeğini, Sosyal Kimlik ile Özdeşleşme Ölçeğini,
Benlik Kurguları Ölçeğini ve Sosyo-Demografik Bilgi Formunu cevaplamışlardır.
Araştırmada çocukluğunda göç eden yetişkinler ilk otobiyografik anılarını göç
deneyimi olmayan katılımcılara oranla daha erken yaşlarda hatırlamışlardır.
Araştırma toplumsal deneyimlerin ilk anının başlangıç yaşı ve çocukluk amnezisinin
sonlanmasına etki edebileceğine dair bulgular sağlamıştır. Bulgular, literatürdeki
ilişkili bulgular ve görüşler açısından tartışılmıştır. Son olarak, son bölümde
araştırmanın kısıtlılıkları ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: İlk otobiyografik anı, çocukluk amnezisi, bastırma, göç,
kültürleşme, sosyal kimlik ile özdeşleşme, benlik kurguları

Abstract:
It is known that autobiographical memories are affected from cultural factors and
societal transitions. In this study age and phenomenological characteristics of the
earliest autobiographical memories were investigated with a comparison between
immigrants who immigrated at childhood and individuals who live in a place since
they were born. In addition, age and phenomenological characteristics of the earliest
autobiographical memories were investigated with a focus on the gender, repression,
immigration, self construals, acculturation and social identification based on
immigration. The sample consisted of 157 young adults whose ages were 25-30.
Research group consisted of 95 immigrants (53 men, 42 women) who were born in
Bulgaria and their family immigrated to Turkey in 1989 and whose ages were 2-6 at
immigration. Comparison group consists of 62 participants (31 men, 31 women) who
were born in Turkey and their family immigrated to Turkey in 1978. Participants
told narrative of their earliest childhood memory and first immigration memory they
then rated the quality of the earliest childhood memory and immigration memory.
And then, participants completed a questionnaire containing Weinberger Adjustment
Inventory, Acculturative Attitude Scale, Social Identification Scale, Self-Construal
Scale, and socio-demographic information form. The present research explored that
the earliest memories were earlier for the people who immigrated at childhood than
comparison group. The study contributes memory literature by providing data on
how the earliest memory begins and how the childhood amnesia ends through
different societal transitions. The results were also discussed in the light of related
findings. Lastly, limitations of this research and suggestions for future investigations
are also discussed at the final section.
Keywords: Earliest autobiographical memory, childhood amnesia, repression,
immigration, acculturation, social identification, self-construals.