Acil serviste akut pankreatit tanısı alan hastalarda serum cpb1'in tanısal etkinliğinin araştırılması
Investigation of the diagnostic effectiveness of serum cpb1 in patients diagnosed with acute pancreatitis in the emergency department
Yazar: YİĞİT ÖZGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY ÇELİKTÜRK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Akut pankreatit hızlı başlangıcı olan, birden fazla etyolojiye sahip pankreasın inflamatuar hastalığıdır. En sık görülen nedenler arasında alkol ve kolelitiazis bulunmaktadır.  
Akut pankreatit tanısı için 3 kriterden birinin karşılanması gerekir. Bunlar; sırta yayılan üst kadran ağrısı, serum amilaz veya lipazının normalin üst sınırının en az üç katı üzerinde olması, görüntülemenin (kontrastlı bilgisayarlı tomografi, kontrastlı manyetik rezonans, batın ultrasonografi) akut pankreatit ile uyumlu olması olarak sıralanır.
Akut pankreatitin dünya genelindeki prevalansı yaklaşık 100.000'de 4,6 ve 100 arasında değişmektedir. Genel olarak, yılda 100.000 nüfusta 30-40 vakalık küresel bir insidansa sahiptir. Türkiye gibi güney Avrupa ülkelerinde safra taşı etyolojisi daha yüksek seyretmektedir. Pankreasta inflamasyonu neyin tetiklediği net bilinememektedir. Temel teori, pankreatik asinüslerden tripsinojen ve diğer enzimlerin aktive edilerek salınması ve sonucunda pankreasın otosindirimine ve sistemik enflamatuar yanıta neden olması üzerinde yoğunlaşmıştır. Akut pankreatite son yıllarda pankreas asiner hücrelerinde sindirim proteazlarının aktive olarak neden olduğu öne sürülmektedir. Karboksipeptidaz B1 tripsinojenleri aktive eder. Aktive olan tripsinojen tripsine dönüşerek akut pankretatite neden olan inflamatuar süreci başlatır. Akut pankreatitin şiddetini, prognozunu değerlendirmek için çeşitli skorlamalar kullanılır. Bu skorlarla klinik ve laboratuvar parametreler değerlendirilir. Günümüzde tedavi olarak replasman, ağrı kesmeye yönelik tedaviler uygulanır.
Çalışmamızda Karboksipeptidaz B1'in tanısal etkinliğinin ve prognozu öngörmedeki değerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızın sonucunda Karboksipeptidaz B1'in tanısal etkinliğinin düşük olduğunu saptadık.

Abstract:
Acute pancreatitis is an inflammatory disease of the pancreas with a rapid onset and multiple etiologies. The most common causes are alcohol and cholelithiasis. For the diagnosis of acute pancreatitis, one of three criteria must be met. These are; upper quadrant pain radiating to the back, serum amylase or lipase at least three times above the upper limit of normal, and imaging (contrast-enhanced CT, contrast-enhanced MRI, abdominal USG) compatible with acute pancreatitis. The worldwide prevalence of acute pancreatitis varies between approximately 4.6 and 100 per 100,000. In general, it has a global incidence of 30-40 cases per 100,000 population per year. Gallstone etiology is higher in southern European countries such as Türkiye. It is not clear what triggers inflammation in the pancreas. The basic theory focuses on the activation and release of trypsinogen and other enzymes from the pancreatic acini, which results in autodigestion of the pancreas and a systemic inflammatory response. In recent years, it has been suggested that acute pancreatitis is caused by the activation of digestive proteases in the pancreatic acinar cells. Carboxypeptidase B1 activates trypsinogens. The activated trypsinogen is converted to trypsin, initiating the inflammatory process that causes acute pancreatitis. Various scores are used to assess the severity and prognosis of acute pancreatitis. Clinical and laboratory parameters are evaluated with these scores. Today, replacement and analgesic treatments are applied as treatments. In our study, we aimed to investigate the diagnostic efficacy and prognostic value of Carboxypeptidase B1. As a result of our study, we found that the diagnostic efficacy of Carboxypeptidase B1 was low.