Diyetisyenlerde sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nervoza) ve yeme tutumlarının saptanması
Determination of obsession with healthy eating (orthorexia nervosa) and eating attitudes in dietitian
Yazar: YAĞMUR BAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP KOÇ ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Diyet servisi-hastane = Food service-hospital ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ortoreksiya nevroza, sağlıklı beslenme takıntısı olarak tanımlanan yeme bozukluğu olup, kişinin yaşantısına müdahale eden doğal diyet tüketme takıntısıdır. Bu çalışma diyetisyenlerde sağlıklı beslenme takıntısı (Ortoreksiya Nervoza) ve yeme tutumlarının saptanması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 59'u (%78.7) kadın ve 16'sı (%21.3) erkek olmak üzere değişik illerde ve sağlık kurumlarında çalışan toplam 75 diyetisyen elektronik ortamda katılmıştır. Bireylerin genel özellikleri için ilgili anket formu; sağlıklı beslenme takıntıları ile yeme tutum ve davranışları için Ortoreksiya Nervoza Değerlendirme Ölçeği (ORTO-15), Yeme Tutum Testi-40 (YTT-40) uygulanmıştır. Diyetisyenlerin yaş dağılımı 23 ile 60 arasında değişmektedir. Çalışmaya katılan 75 diyetisyenden 9'u (% 12) zayıf, 60'ı (% 80) normal, 6'sı (% 8) ise fazla kiloludur. YTT ve ORTO arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Ortorektik özelliklere sahip olarak % 64 belirlenmiştir. Ortorektik özelliklere sahip olanların 36'sı (% 75) kadın, 12'si (% 25) ise erkektir. Ortoreksiya nevroza ile cinsiyet, yaş, BKİ, medeni durum ve kronik hastalıklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p>0.05) bulunamamıştır. Diyet ile günlük olarak alınan; enerji, karbonhidrat, protein, yağ, kolestrol, lif, A vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini, magnezyum, demir, kalsiyum, fosfor ve çinko açısından ON' lı diyetisyenler ile ortorektik olmayan diyetisyenler arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Ancak E vitamini karşılanma düzeyleri ortorektik olan diyetisyenlerde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yaşam biçimi faktörlerinden; fiziksel aktivite, alkol tüketimi, sigara kullanımı, vitamin kullanımı ve su tüketimi ile ON' nın birbirinden bağımsız olduğu (p>0.05) sonucuna varılmıştır. 
Uzmanlara göre ortoreksiya nervoza yeme bozukluğu olan kişilerin sayısı gün geçtikçe artmakta ve bozukluğun önümüzdeki 10 yıl içinde hızlı bir artış göstereceği beklenmektedir. Bunun önüne geçmek, ortoreksiya nervosayı bir halk sağlığı sorunu olarak görmek ve gerekli tedbirleri almayı gerektirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya nevroza, ORTO-15, YTT-40, Yeme bozuklukları.

Abstract:
Orthorexia nervosa, obsessed with healthy eating is defined as eating disorders, which interfere with a person's life is obsession consume natural diet. In this study nutritionist obsession with healthy eating (orthorexia nervosa) is conducted to determine the attitudes and eating. The study included 59 (78.7%) were female and 16 (21.3%), including male total of 75 dietitians working in different provinces and health agencies participated in an electronic environment. Questionnaire related to general characteristics of individuals; obsession with healthy eating attitudes and behaviors for eating orthorexia nervosa rating scale (ORTO-15), Eating Attitudes Test-40 (EAT-40) was applied. The age distribution of dietitians ranged from 23 to 60.  In the study participated 75 dietitians of 9 (12%) low weight, 60 (80%) normal weight and 6 (8%) were pre-obese. There was a positive correlation between EAT and ORTO (p <0.05). 64% were identified as having orthorexic features. Orthorexic with properties in 36 (75%) female and 12 (25%) are male. Orthorexia nervosa with gender, age, BMI, marital status, and a statistically significant difference between chronic disease (p> 0.05) were found. Received daily diet; energy, carbohydrate, protein, fat, cholesterol, fiber, vitamin A, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, magnesium, iron, calcium, phosphorus and zinc in terms ON 's dietitian with orthorexic non-dietitians significant difference between were not (p > 0.05). However, the levels of vitamin E met the dietitian orthorexic higher in patients (p <0.05). Of lifestyle factors; physical activity, alcohol consumption, smoking, vitamin use and water consumption and the ON' s are independent from each other (p> 0.05) was concluded. 
According to experts, the eating disorder orthorexia nervosa number of people is increasing day by day and the disturbance is expected to be a rapid increase in the next 10 years. Avoid this, see orthorexia nervosa as a public health problem and requires to take the necessary measures.

Key Words: Orthorexia Nervosa, ORTO-15, EAT-40, Eating Disorders.