Kazan ulemasından Âlimcan Barudi (1857-1921)'nin hayatı, faaliyetleri ve fikirleri
Life, activities and ideas of Alimcan Barudi (1857-1921) from the Kazan ulemas
Yazar: KÜBRA ZENCİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET DEMİRCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Ahlak eğitimi = Moral education ; Barudi, Alimcan = Barudi, Alimcan ; Biyografi = Biography ; Din eğitimi = Religious education ; Kazan Türkleri = Kazan Turks ; Medreseler = Madrasahs ; Tatarlar = Tatars ; Ulema = Ulama

Özet:
Kazan ulemasından Âlimcan Barudî, Rusya Müslümanları arasında eğitim ve din konularında reformist görüşleri, İslamın doğru anlaşılması ve eğitimin modern seviyeye gelmesi amacıyla yazdığı eserleriyle döneminin önemli bir bilim insanı, ilahiyatçısı ve öğretmenidir. Dönemin önemli İslamî eğitim kurumlarından Muhammediye Medresesinin kurucusu olmakla birlikte medreselerin eğitim sistemini geliştirmek için önemli adımlar attı. Barudî, İslam'a hizmet ederek Tatar halkının dinî ve millî kimliğinin yeniden canlanmasına büyük katkılarda bulundu. Barudî, bilimin dine dinin de bilime hizmet etmesi gerektiği düşüncesini savundu. Barudî'ye göre eğitimin amacı, dindar ve ahlaklı kişilerin yetiştirilmesiydi. Barudi'nin pedagojik düşüncesinin temelini din ve ahlak eğitimi oluşturdu. Barudî yaşadığı süre zarfında pek çok eser kaleme aldı. Yazdığı eserler dönemin önemli eğitim kaynaklarından biri oldu ve medreselerde okutuldu. Bu çalışmamızda, Barudî'nin hayatı, fikirleri, Kazan Türkçesi ve Arapça harflerle yazdığı, İbadât-ı Selâs, Medhal-i Arabiye, Muâmelât, Sevâd Han, Tekmile-i Sevad, Hüsnü'l İbâdet, Husûl-ül Ereb Fî Nahv-i Lisâni'l Arab, Hüsnü'l MeşrebFî Sarf-ı Lisâni'l Arab,El Kitâbü's- Sânî: Mine'l-irhinati'l-müteselsileh fi ehadis-i Şerife, El-ukûdü's-Selâs: Nikâh, Talâk, Yemin, Maârif-i İslâmiyye, El Müntehab Min Kitab-ı Zeyli'l Müzeyyel, Bediü'l Maarif, Ezkârü's Salât  ve Evvelü'n Nezâfet adlı eserleri özgün şekilde değerlendirildi.

Abstract:
Alimcan Barudî, in the ulemas of Kazan, is an important one for scientist, theologian, and teacher of his period with his reformist views on education and religion with the works he wrote in order to understand Islam correctly and bring education to a modern level among the Russian Muslims. He was the founder of the Muhammediye Madrasah, one of the important Islamic educational institutions of his time, and took important steps to improve the education system of madrasas. Barudi, who served Islam, contributed greatly to the revival of the religious and national identity of the Tatar people. He defended the idea that science should serve religion and religion should serve science. According to Barudî, the aim of education was to raise religious and moral people. Barudî wrote many works during lifetime. The works he wrote became one of the most important educational resources of the period and were taught in the madrasahs. In this study, Barudî's life, ideas, works written in Kazan Turkish and Arabic works, İbadât-ı Selâs, Medhal-i Arabiye, Muâmelât, Sevâd Han, Tekmile-i Sevâd, Hüsnü'l İbâdet, Husûl-ül Ereb Fî Nahv-i Lisâni'l Arab, Hüsnü'l Meşreb Fî Sarf-ı Lisâni'l Arab,El Kitâbü's- Sânî: Mine'l-irhinati'l-müteselsileh fi ehadis-i Şerife, El-ukûdü's-Selâs: Nikâh, Talâk, Yemin, Maârif-i İslâmiyye, El Müntehab Min Kitab-ı Zeyli'l Müzeyyel, Bediü'l Maarif, Ezkârü's Salât and Evvelü'n Nezâfet which were evaluated in an original way.