Meme kanseri tedavisi gören kadınların eşlerinin deneyimleri
Experiences of the husbands of women who have breast cancer treatment
Yazar: CİHAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Eş desteği = Spousal support ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Tedavi = Treatment

Özet:
Araştırmanın amacı, meme kanseri tedavisi gören kadınların eşlerinin hastalık ve tedavi sürecine ilişkin deneyimlerinin ortaya çıkartılması ve bu deneyimler ışığında meme kanseri tedavisi gören kadınların eşlerine yönelik sosyal hizmet müdahalesi önerisi geliştirilmesidir.
Bu araştırma nitel araştırma yöntemi ile tasarlanmıştır. Araştırma, hazırlanan yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla; 01.01.2015 ile 03.03.2016 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi genel cerrahi kliniğinde 12'si mastektomi ve 12'si meme koruyucu ameliyat ile meme kanseri tedavisi gören 20-45 yaş arası, Kocaeli'nde yaşayan toplam 24 evli kadının eşleriyle yüz yüze görüşmeler şeklinde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın temel bulguları şu şekildedir;
Katılımcıların ifadelerine göre; meme kanseri tedavisi gören kadınların çoğunluğu meme kanseri şüphesi olmadan ağrı, şişlik, düzenli kontroller veya başka bir hastalığın tedavisi sırasında meme kanseri olduklarını öğrenmişlerdir. Ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadınların meme kanseri olabilecekleri yönünde şüpheleri olduğu anlaşılmıştır.
Teşhisin ve hastalığın, katılımcılar ve eşleri üzerinde; üzüntü, korku, kaygı, mutsuzluk, belirsizlik, ölüm korkusu, beden imajı, cinsellik vb. konulardaki etkileri düşünüldüğünde meme kanseri tedavisinin çok disiplinli bir tedavi ekibi tarafından yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Katılımcıların tamamına yakını tedavi sürecinde eşlerinin yanlarında olup onlara destek olmaya gayret ettiklerini ifade etmişlerdir. Çalışmak zorunda olmak katılımcıların tedavi sürecine aktif katılımını engellemiştir.
Katılımcıların en büyük ihtiyaçlarının tedavi süreci ile ilgili bilgi edinmek konusunda olduğu görülmüştür. Bununla birlikte katılımcılar; psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. 
Katılımcıların özellikle bilgi ihtiyaçlarını karşılayamadıkları bunun da kendileri ve eşleri üzerinde endişe, korku, üzüntü gibi hislere neden olduğu görülmüştür. Katılımcılar psiko-sosyal destek ihtiyaçlarını çoğunlukla akraba ve yakın arkadaşlarından karşıladıklarını ifade etmişlerdir.
Katılımcılar, ameliyat ve ek tedavilerin eşleri üzerinde meydana getirdiği meme kaybı ve saç dökülmesi gibi fiziksel değişikliklerin onları üzdüğünü, mutsuz ettiğini ve yıprattığını ifade etmektedirler. Ancak katılımcılar, bu değişimlerin ve meme kanserinin kendileri ve eşleriyle olan ilişkilerine olumsuz etkisi olmadığını tersine daha da yakınlaştıklarını ve bağlandıklarını dile getirmektedirler.
Tedavinin, annelik, kadınlık, cinsellik, beden imajı gibi konularda eşleri hakkında düşüncelerine etkisi sorulduğunda; katılımcılar çok konuşmamayı, kısa cevaplarla etkisi olmadığını ifade etmeyi tercih etmişlerdir. Katılımcılar, meme kanserinin bahsedilen bu alanlarda kendilerini etkilememesini; kendilerine göre ileri yaşları, zaten çocuk sahibi olmaları ve eşlerine olan sevgileriyle açıklamaktadırlar. Ancak katılımcıların yaş ortalamalarının 42,63 olduğu göz önünde bulundurulduğunda yaşlarının cinsel yaşamlarını olumsuz etkileyecek kadar ileri olmadığı görülmektedir. 
Son olarak var olan tedavi sürecinin katılımcılar ve eşlerinin ihtiyaç ve özelliklerine duyarlı olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle araştırma kapsamında katılımcıların gözlem ve deneyimlerinden yola çıkarak tedavi süreci irdelenmeye, yeniden tasarlanmaya ve sosyal hizmet uzmanlarının tedavi sürecinde kullanmalarına yönelik sosyal hizmet müdahalesi önerisi geliştirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, tedavi süreci, beden imajı, eş ilişkisi, eş desteği

Abstract:
The aim of the research is to reveal the experiences of the husbands of women who have breast cancer treatment in relation to the disease and treatment process and to develop a social work intervention proposal for the spouses of women who have breast cancer treatment in the light of these experiences.
The research is designed with qualitative research method. The research has been conducted face to face through the semi-structured interview form with the husbands of women; between 01.01.2015 and 03.03.2016, a total of 24 married women aged 20-45 years, who had breast cancer treatment with 12 mastectomy and 12 breast conserving surgery in Kocaeli University Research and Practice Hospital general surgery clinic.
The main findings of the research are as follows;
According to the statements of the participants; the majority of women who have no doubts related to the breast cancer have learned that they have breast cancer during pain, swelling, regular checks, or treatment of another disease. It is understood that women with breast cancer history in their family are suspected of having breast cancer.
It is understood that breast cancer treatment should be carried out by a multidisciplinary treatment team when considering the effects on the subjects when we think about the effects of the diagnosis and illness such as; sadness, fear, anxiety, unhappiness, uncertainty, fear of death, body image, sexuality, etc. among the participants and their wives.
Almost of the participants said that they wanted to be with their partner and trying to support them during the treatment. Having to work has prevented active participation of participants in the treatment process.
It was seen that the greatest needs of the participants were to get information about the treatment process. In addition to that participants expressed that they need psychosocial support.
Participants were found to be unable to fulfill their information needs, which also caused feelings such as anxiety, fear, sadness on themselves and their partners. Participants expressed that they often fulfill their psycho-social support needs through relatives and close friends.
Participants state that the physical changes such as breast and hair loss and that surgery and additional treatments have brought on their wives cause them to feel sad. However, the participants expressed that these changes and breast cancer have no negative effects on their marriage, in fact those have made the bonding between husband and wife stronger.
When treatment is asked about the feelings of wives about matters such as motherhood, femininity, sexuality, body image, the participants preferred not to talk about these matters and they gave short answers to change the subject. Participants explained the fact that breast cancer is not affecting them in these areas by their elder age (according to themselves), having already children and expressing their love for their wives. However, given that the average age of participants is 42,63 it appears that their age is not advanced enough to negatively affect their sexual lives.
Finally, it is thought that the existing treatment process is not sensitive to the needs and characteristics of the participants and their partners. For this reason, the treatment process was examined by taking the participants' observations and experiences within the scope of the research; the treatment process has been redesigned and a proposal for social work intervention has been developed for the use of social workers in the treatment process.
Keywords: Breast cancer, treatment process, body image, spouse relationship, spouse support