Karadeniz Bölgesi'ndeki bazı bal arısı (Apis mellifera L.) genotiplerinin morfolojik özellikleri ve bölge koşullarındaki performansları
The morphological characteristics of distinctive honey bee (Apis 
mellifera L.) genotypesin Black Sea region and their performances 
in the region condition
Yazar: BELGİN GÜNBEY
Danışman: PROF. DR. FIRAT CENGİZ ; PROF. DR. HALİT VASFİ GENCER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Apis mellifera = Apis mellifera ; Bal arısı = Honey bee ; Koloni gelişimi = Colony development ; Morfometri = Morphometry

Özet:
Bu araştırmada, Batı Karadeniz (Yığılca), Orta Karadeniz (Korgan) ve Doğu Karadeniz (Camili)'de bulunan özgün bal arısı genotiplerinin morfolojik özelliklerini ve Orta Karadeniz koşulları altında performanslarını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Her genotipten 20 ana arı sağlanmış ve Ordu Arıcılık Araştırma Enstitüsü'nde tesis edilen arılıktaki 60 koloniye Nisan 2011'de kabul ettirilmiştir. Bu kolonilerde ana arıların işçi arı dölleri morfometrik ölçüm için örneklenmiştir. Ekotiplerin 21 morfolojik özelliğini belirlemek için her koloniden 20 işçi arı kullanılmıştır. Her genotipten ana arılar ve erkek arılar yetiştirilmiş, ana arılar kendi genotipinden erkek arılar ile yapay tohumlanarak birinci generasyon kolonilerin ana arıları elde edilmiştir. Yapay tohumlanmış ana arılar 2011 yılı sonbaharında ruşetlere hazırlanan kolonilere kabul ettirilmiş ve birinci generasyon koloniler Ordu'da kışlatılmıştır. Kış çıkışı, kolonilerin Orta Karadeniz koşulları altında yıl boyu performansları izlenmiş ve koloni gelişimleri (ergin arı ve yavru), bal verimleri ve mizaçları ölçülmüştür.
Yığılca, Korgan ve Camili genotiplerinin morfolojik özelliklerine uygulanan diskriminant analizi; 3 genotipin üst üste çakışmayan 3 ayrı küme oluşturduğunu göstermiştir. Korgan genotipi; Camili genotipine Yığılca genotipine olduğundan daha yakın  bulunmuştur.  Genotiplerin  ergin  arı  gelişimleri  (p<0.05),  yavru  üretimleri (p<0.05) ve mizaçları (p<0.05) farklı bulunmuş, bal verimi ortalamaları arası farklılıklar ise önemsiz çıkmıştır.

Anahtar kelimeler: Apis mellifera, bal arısı ekotipleri, morfometri, koloni performansı, Karadeniz Bölgesi

Abstract:
This   study   was   conducted   to   compare   morphological   characters   and performances of original honey bee ecotypes located in western (Yığılca), central (Korgan) and eastern Black Sea (Camili) regions. Twenty queens obtained from each location  were  introduced  into  60  colonies  established  in  the  apiary of  Beekeeping Research Institute in Ordu on April 2011. The worker offspring of each queen were sampled for morphometric measurements. Twenty workers were used to determine 21 morphological characters of these ecotypes. Queens and drones were reared from each genotype and then the queens were inseminated instrumentally with the drones from the colonies of their own ecotypes to establish the next generation colonies of each ecotype. Instrumentally inseminated queens were introduced into 5-frame nucleus colonies in the fall of 2011 and then they were overwintered in Ordu. Following overwintering, the colonies from each ecotype were observed all year round  and colony development (adult bee and brood), honey yield and gentleness of each colony were measured.
Discriminant analysis of morphometric data demonstrated that Yığılca, Korgan and Camili ecotypes formed non-overlapping clusters. Korgan ecotype was found closer to Camili ecotype than to Yığılca ecotype. The colony populations (p<0.05), brood productions  (p<0.05)  and  gentleness  (p<0.05)  of ecotypes  were  found  significantly different, whereas the differences between the mean honey yields of ecotypes were not significant.

Key words: Apis mellifera, honey bee ecotypes, morphometry, colony performance, Black Sea Region