İnternet oyun oynama bozukluğuna ve duygu düzenleme becerilerine dayalı zorbalığa müdahale programının ilkokul öğrencilerinin zorbalık davranışlarına etkisi
The effect of bullying intervention program based on internet gaming disorder and emotion regulation skills on bullying behaviors of primary school students
Yazar: İSMAİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ZELİHA TRAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Çocukluk çağında zorbalığa maruz kalmanın olumsuz etkilerini en aza indirmek için ülkemizde ve dünyada çeşitli müdahale programları geliştirilmiştir. Bu müdahale programlarının etkinliğini arttırmak adına, zorbalığa sebep olduğu düşünülen temel problemlere yönelik programların özelleştirilmesi gerekliliği düşünülmektedir. Bu açıdan duygu düzenleme becerilerinde zorlanma ve internet oyun oynama bozukluğu, çocukluk döneminin en sık görülen problemleri arasında sayılabilir. Bu araştırmada internet oyun oynama bozukluğuna ve duygu düzenleme becerilerine dayalı zorbalığa müdahale programının ilkokul öğrencilerinin zorbalık davranışlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Zorbalık davranışları üzerine etkisinin incelenmesine yönelik nicel verilerin toplanması için, ön test- son test ve izleme ölçümlü kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma ilkokul dördüncü sınıfa devam eden Toplam 400 kişiden oluşan 4.sınıf öğrencisine Akran Zorbalığı Ölçeği Çocuk Formu uygulanarak, ölçekten en yüksek puanı alan 36 öğrenci arasından, ilk 18 kişi deney grubuna sonraki 18 kişi de kontrol grubuna atanmıştır. Öğrencilere Akran Zorbalığı Ölçeği Çocuk Formu ve İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Türkçe Formu ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği Türkçe Çocuk Formu deney ve kontrol gruplarına ön test, son test ve izleme aşamalarında uygulanmıştır. Deney grubunda araştırmacılar tarafından geliştirilen internet oyun oynama bozukluğuna ve duygu düzenleme becerilerine dayalı zorbalığa müdahale programı uygulanmıştır. Araştırmada uygulama süresi 10 haftadır. Uygulama sonucunda uygulanan son testten 2 ay sonra izleme ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Verilerin analizi için SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını belirlemek için Shapiro Wilk test değerleri incelenmiştir. Ölçümlerin sonuçlarına göre normal dağılım sağlandığı durumlarda bağımsız örneklemler t-testi ve tekrarlı ölçümler ANOVA testi uygulanmıştır. Normal dağılım sağlanamayan durumlarda ise non-parametrik testlerden Mann Whitney U ve Friedman Testi uygulanmıştır. Bulgular incelendiğinde araştırmanın sonucunda internet oyun oynama bozukluğuna ve duygu düzenleme becerilerine dayalı zorbalığa müdahale programının zorbalık davranışlarının azaltılması üzerinde olumlu etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Aynı şekilde son test analizlerine bakıldığında internet oyun oynama bozukluğuna ve duygu düzenleme becerilerine dayalı zorbalığa müdahale programının uygulanmasında deney grubunda, kontrol grubunun aksine internet oyun oynama bozukluğu puanlarında da azalma görülmüş fakat bilişsel duygu düzenleme sonuçlarında bir değişiklik görülmemiştir. Sonuç olarak ilkokul öğrencilerinde zorbalık davranışlarını azaltan etkili bir zorbalığa müdahale programı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In order to minimize the negative effects of exposure to bullying during childhood, various intervention programs have been developed both in our country and worldwide. To enhance the effectiveness of these intervention programs, there is a perceived necessity to customize programs targeting the fundamental problems believed to lead to bullying. From this perspective, difficulties in emotion regulation skills and internet gaming disorder can be considered among the most common problems in childhood. This research aims to investigate the impact of an intervention program based on internet gaming disorder and emotion regulation skills on bullying behaviors of primary school students. For the collection of quantitative data regarding the impact on bullying behaviors, a pre-test-post-test with a follow-up measurement control group quasi-experimental design was employed. The study included a total of 400 fourth-grade students, to whom the Peer Bullying Scale for Children (PBSC) was administered. The highest scoring 36 students were selected, with the first 18 assigned to the experimental group and the next 18 to the control group. The students underwent pre-test, post-test, and follow-up measurements using the Peer Bullying Scale for Children, Internet Gaming Disorder Turkish Form, and Cognitive Emotion Regulation Scale Turkish Child Form. An intervention program, developed by the researchers and focusing on internet gaming disorder and emotion regulation skills, was implemented in the experimental group. The application lasted for 10 weeks. Follow-up measurements were conducted two months after the final test. No intervention was applied to the control group. The SPSS 26.0 package program was utilized for data analysis. Shapiro-Wilk test values were examined to determine whether the data were normally distributed. In cases where normal distribution was achieved, independent samples t-test and repeated measures ANOVA test were applied. Non-parametric tests, namely Mann-Whitney U and Friedman Test, were used in cases where normal distribution could not be established. Upon examining the findings, it was observed that the intervention program based on internet gaming disorder and emotion regulation skills had a positive effect on reducing bullying behaviors. Similarly, when analyzing the results of the post-test, a decrease in internet gaming disorder scores was observed in the experimental group compared to the control group, but no change was observed in cognitive emotion regulation outcomes. In conclusion, an effective bullying intervention program that reduces bullying behaviors in primary school students has been identified.