Azol halkaları içeren yeni heterosiklik bileşiklerin sentezi
Synthesis of novel heterocyclic compounds having azole rings
Yazar: MELTEM MENTEŞE
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DEMİRBAŞ ; PROF. DR. AHMET DEMİRBAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Halen klinik kullanımda 2. kuşak florokinolon türevi ilaçlar olan Norfloksazin ve Siprofloksazinin çeşitli heterohalkalarla kombinasyonlarını içeren yeni hibrit bileşiklerin sentezini içeren bu tez çalışmasında ilk olarak Norfloksazin ve Siprofloksazin 3,4-difloronitrobenzen ile kondenzasyona uğratılmış, ardından nitro grupları indirgenerek karşılık gelen aminler (63, 106) elde edilmiştir. 63 ve 106 nolu aminlerin çeşitli izo(tiyo)syanatlarla etkileştirilmesi, karşılık gelen karbo(tiyo)amidlerin oluşumu (64-67, 109) ile sonuçlanmıştır. Bu ara ürünlerin (64 ve 66) sırasıyla etilbromoasetat ve 2-bromo-1-(4-klorofenil)etanon ile ayrı ayrı kondenzasyonları karşılık gelen 1,3-tiyazol türevlerini (68-71) vermiştir. 1,3,4-oksadiazol (75, 110), 1,2,4-triazol (79, 80 ve 81) ve 1,3,4-tiyadiazol (82) türevleri, 63 ve 106 nolu ara ürünlerden başlanarak çeşitli adımlar üzerinden elde edilmiştir. Yine 85, 94 nolu 1,3,4-oksadiazoller ve 89-91, 99-101 nolu 1,2,4-triazoller Norfloksazin ve Siprofloksazin'nin etil bromoasetat ile muamele edilmesi üzerinden ve çeşitli adımlardan geçilerek sentezlenmiş, ardından N-fenil piperazin ile muamele edilerek karşılık gelen Mannich bazlarına (102-104) dönüştürülmüştür. Çalışmanın son kısmında ise 1-(4-nitrofenil)piperazinden yola çıkılmış ve etil bromoasetat ile muamele edilerek karşılık gelen estere dönüştürülmesi üzerinden çeşitli adımlardan geçilerek karşılık gelen 1,2,4-triazol (116 ve 117)'ler elde edilmiş, bunların da Siprofloksazin ve Norfloksazin ile kondenzasyonu sonucu 118, 119 nolu Mannich bazlarının oluşumuna yol açmıştır. Bu çalışmada klasik ısıtma veya karıştırma yöntemleri yanında mikrodalga ışınlandırma tekniği de kullanılarak daha ekonomik ve daha çevreci alternatif bir yol oluşturulmuştur. Sentezlenen bütün yeni bileşiklerin yapıları spektroskopik teknikler kullanılarak aydınlatılmış ve biyolojik aktiviteleri incelenerek bir çoğunun iyi derecelerde aktivite gösterdikleri bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the synthesis of new hybrid compounds containing some combinations of Norfloxacin and Ciprofloxacin with several heterocyclic units was perfomed. For this purpose, Norfloxacin and Siprofloxacin were condensed with 3,4-difluoronitrobenzen, and the nitro group of the obtained nitro compounds were reduced to amine (63, 106). The treatment of 63 and 106 with several iso(thio)cyanates produced the corresponding carbo(thio)amides (64-67, 109). The condensation of the intermediates (64 and 66) with ethyl bromoacetate and 2-bromo-1-(4-chlorophenyl)ethanone yielded 1,3-thiazole derivatives (68-71). The synthesis of 1,3,4-oxadiazoles (75, 110), 1,2,4-triazoles (79, 80 ve 81) and 1,3,4-thiadiazole (82) was carried out starting from 63 and 106 via several steps. 1,3,4-oxadiazoles (85, 94) and 1,2,4-triazoles (89-91, 99-101) was obtained starting from Norfloxacin and Ciprofloxacin via several steps and then, were converted to Mannich bases (102-104) by the treatment with N-phenyl piperazine. In the last part of the study, the ester obtained from the condensation of 1-(4-nitrophenyl)piperazine with ethyl bromoacetate was converted to 1,2,4-triazole (116, 117) derivatives via several steps. The treatment of 116 and 117 with Norfloxacine and Ciprofloxacine afforded Mannich bases (118, 119). Microwave irradiation was used beside conventional methods. The stuructures of newly synthesized compounds were eluciated by spectroscopic techniques, and antimicrobial activities were investigated.