Türkiye'de yetişen bazı Lathyrus L. türlerinde tohum depo proteinlerinin (albumin, globulin, prolamin ve glutelin) SDS-PAGE yöntemi ile araştırılması
Investigation of seed storage proteins (albumin, globulin, prolamin and glutelin) in some Lathyrus L. species growing in Turkey by SDS-PAGE method
Yazar: İRFAN EMRE
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞAHİN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Albüminler = Albumins ; Proteinler = Proteins ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Fabaceae familyasına ait diger cinsler gibi Lathyrus L. tohumları da yüksek protein içeriginesahiptir ve gelisimleri esnasında büyük miktarda protein biriktirirler. Bu proteinlerin pek çogu katalitikaktiviteye sahip degillerdir, çimlenme ve tohum gelisimi esnasında amino asit saglamaya hizmetederler. Bu proteinler ?depo proteinleri? olarak isimlendirilirler. Tohum depo proteinleri oldukçastabildirler, çevre sartlarından etkilenmezler ve kolaylıkla elde edilirler. Bu yüzden tohum proteinleriçesitli literatürlerde önemli oranda dikkat çekmislerdir ve elektroforetik teknikler taksonomik olaylarınönemli kaynagı olarak kabul edilerek cins ve tür seviyelerinde genetik akrabalıkları göstermek içinkullanılırlar.Bu tezde sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforez (SDS-PAGE) teknigikullanılarak Türkiye'nin degisik bölgelerinden toplanan toplam on yedi taksonun aralarındaki genetikakrabalıgı arastırmak için tohum depo proteini alt fraksiyonu profillerinin analizi çalısıldı. Tohumkabukları ekstraksiyondan önce uzaklastırıldı ve kotiledonlar elde edildi. Bunlar tohum protein altfraksiyonlarını elde etmek amacıyla dört farklı sölüsyonla homojenize edildi ve daha sonra her bir altfraksiyonun protein miktarları belirlendi. Elektroforetik veriler jel dökümantasyon sistemi kullanılarakbelirlendi ve Quantity 1-D programı ile analiz edildi ve aynı zamanda dendogramlar UPGAMA ileolusturuldu. Lathyrus L. cinsinin Orobus, Platystylis, Pratensis, Orobon, Lathyrus ve Orobastrumseksiyonlarının çalısılan bütün taksonları tohum proteini benzerliklerine göre önceki morfolojiksınıflandırmayla düzenlendigi gibi birlikte kümelendiler. Göze çarpan en önemli sonuçlardan biriTürkiye için endemik ve poliploid olan (2n:28) L. brachypterus var. brachypterus'un (sırasıyla 3.495?g/ml ve 2.752 ?g/ml) albumin ve globulin A miktarlarının düsük olmasıdır. Bunun sebebi albumin veglobulin A'nın genlerinin suskunlugundan dolayı oldukça düsük çıkmıs olabilir. Bu tezin diger birönemli sonucu da çalısılan Lathyrus taksonlarındaki glutelin band paternlerinin globulin B bandpaternleriyle benzerligidir.Anahtar kelimeler: Lathyrus, tohum depo proteinleri, albuminler, globulinler, prolaminler,glutelinler, SDS-PAGE, poliploidi, UPGAMA

Abstract:
Alike other genus belong to Fabaceae, Lathyrus seeds have a high protein content andaccumulate large amounts of proteins during their development. Most of these proteins don?t havecatalytic activity, serve to provide amino acids for use during germination and seed growth. Theseseed proteins termed ?storage proteins?. Seed storage proteins are highly stable, unaffected byenvironmental conditions and easly to handle. Therefore seed proteins have extensive attention inseveral literatures and electrophoretic techniques for total seed protein analysis have been recognizedas a important source of taxonomic evidences and were used to adress genetic relationships at thegeneric and specific levels.In this thesis total seventeen taxa collected from different regions of Turkey have been studiedfor the analysis of seed storage protein subfraction profiles to examine their genetic relationship byusing sodium dodecyl sulphate polyacrilamyde gel electrophoresis technique (SDS-PAGE). Seed coatswere removed prior to extraction and cotyledons were obtained. These were homogenised in fourdifferent solution to obtain seed protein subfractions and then protein amounts of every subfractionswere quantified. Electrophoretic data were determined by using a gel documentation system andanalysed by Quantity 1-D analysis software and also dendograms were formed in UPGAMA. Allstudied taxa of genus Lathyrus L. sections Orobus, Platystylis, Pratensis, Orobon, Lathyrus andOrobastrum cluster together on the basis of seed protein similarities as designed by previousmorphological classification. One of the prominent result is albumin and globulin A quantities of L.brachypterus var. brachypterus (3.495 ?g/ml and 2.752 ?g/ml respectively) which is endemic forTurkey and polyploidy (2n:28) were low. This could be because of gene silencing of albumin andglobulin A being quite low. Other important result of this thesis is similarity of glutelin band patternswith globulin B band patterns in studied Lathyrus taxa.Key words: Lathyrus, Seed storage proteins, albumins, globulins, prolamins, glutelins, SDSPAGE,polyploidy, UPGAMA