Osmanlı-Mısır ilişkileri çerçevesinde Osmanlı donanmasında iclaliye korveti
İclaliye corvett in the Ottoman navy in the framework of Ottoman-Egyptian relations
Yazar: İBRAHİM FERAHKAYA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılın ikinci yarısında Mısır hükümetinden donanmasına dâhil ettiği İclaliye korvetinin bakım, onarım ve hizmet süreçleri ile birlikte dönemin siyasi ilişkileri çerçevesinde geminin devralınmasına etki eden olayları inceleyen bu çalışma geminin teknik, stratejik ve ekonomik boyutlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın 1805 yılında Mısır valisi olmasıyla bölge Kavalalı hanedanının yönetimine girmiştir. Mehmet Ali Paşa sonrası torunu İsmail Paşa'nın yönetimiyle birlikte Mısır'da yeni bir dönem başlamıştır. İsmail Paşa döneminde Mısır yöneticilerine hidiv denilmiş ve bazı ayrıcalıklar tanınmıştır. İsmail Paşa bu unvanın sahibi olduktan sonra kendisini bağımsız bir hükümdar gibi görerek hareket etmeye başlayacaktır. Hidiv'in bu başına buyruk tavırları zaman zaman Bâbıâli bürokratları tarafından kısıtlanmaya çalışılmıştır. Bu kısıtlamalardan bir tanesi de kendisine 1867 yılında gönderilen imtiyaz kısıtlama fermanı olmuştur. Bu fermanda İsmail Paşa'dan inşa ettirdiği zırhlı savaş gemilerini Osmanlı Devleti'ne bırakması emredilmiştir. Çaresiz kalan İsmail Paşa bu karara boyun eğmek zorunda kalmıştır. İmtiyaz kısıtlama fermanı sonrası Mısır hükümetinin Avusturya'nın Trieste şehrinde bulunan Stabilimento Tecnico Triestino firmasına sipariş vererek yaptırdığı İclaliye korveti de artık Osmanlı Devleti'nin donanmasına dâhil olarak, uzun yıllar çeşitli görevlerde hizmet etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hidiv, İclaliye Korvet-i, İsmail Paşa, Mısır, Osmanlı Devleti, Sultan Abdülaziz.

Abstract:
This study, which examines the maintenance, repair and service processes of the Iclaliye corvette, which the Ottoman Empire included in its navy from the Egyptian government in the second half of the 19th century, and the events that affected the takeover of the ship within the framework of the political relations of the period, aims to reveal the technical, strategic and economic dimensions of the ship. When Kavalali Mehmet Ali Pasha became the governor of Egypt in 1805, the region came under the rule of the Kavalali dynasty. After Mehmet Ali Pasha, a new era began in Egypt with the rule of his grandson Ismail Pasha. During the period of Ismail Pasha, Egyptian administrators were called khedives and were granted certain privileges. After Ismail Pasha became the owner of this title, he would begin to act as an independent ruler. The Khedive's independent attitudes were occasionally tried to be restricted by the Sublime Porte bureaucrats. One of these restrictions was the privilege restriction edict sent to him in 1867. In this decree, Ismail Pasha was ordered to leave the armored warships he had built to the Ottoman Empire. Desperate, Ismail Pasha was forced to submit to this decision. After the decree restricting the privileges, the Iclaliye corvette, which the Egyptian government ordered from the Stabilimento Tecnico Triestino company in Trieste, Austria, was now included in the Ottoman Empire's navy and served in various positions for many years.