Kannabinoid veya kannabinoid türevleri kullanım bozukluğu olan hastalarda psikotik semptom gelişimini yordayan klinik ve genetik faktörler
Clinical and genetic factors predicting the development of psychotic symptoms in patients with cannabinoid or cannabinoid derivatives use disorder
Yazar: MİNE ELİF TÜRE SÖZER
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÇETİNAY AYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Genetik = Genetics ; Kanabinoidler = Cannabinoids ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda kannabinoid, kannabinoid türevleri kullanımı olan hastalar ile sağlıklı kontrol grubu alınarak sosyodemografik ve genetik özelliklerinin karşılaştırılması, hasta grubunda kannabinoid, kannabinoid türevleri kullanımına bağlı psikotik bozukluk gelişiminde rol oynayan klinik ve genetik özelliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel tipteki çalışmamızda Aralık 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında hastaneye yatışı yapılan, kannabinoid ya da SK kullanım bozukluğu tanısı olan 150 erkek hasta ve 56 erkek sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Hasta ve kontrol grubuna ait sosyodemografik özellikler ile hasta grubunda ayrıntılı olarak sorgulanan madde kullanım özellikleri, idrarda madde metaboliti, kan tetkik sonuçları ve diğer klinik özellikler Sosyodemografik ve Klinik Veri Formuna kaydedilmiştir. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı'nda PCR ve/veya PCR-RFLP yöntemi ile hasta ve kontrol grubuna ait DNA örneklerinden COMT (Val108/158Met) genine ait varyantlar belirlenmiştir.
BULGULAR: Hasta grubundaki katılımcıların %57,4'ünün kannabinoid ya da SK kullanım bozukluğuna ek olarak psikotik bozukluk tanısı aldığı saptanmıştır. Psikotik bozukluk ek tanılı hastaların, hastane yatışlarının daha sık olduğu, daha uzun sürdüğü bulunmuş ve son bir yılda %57'sinin sadece SK kullandığı saptanmıştır. Kontrol grubu ve hasta grubu COMT geni (Val108/158Met) polimorfizmi açısından karşılaştırılmıştır. Val/Met genotip varyantı hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda; hasta grubunda psikotik bozukluk görülme olasılığı Val/Val taşıyıcılarına göre, Val/Met taşıyıcılarında 54 kat, Met/Met taşıyıcılarında ise 5 kat artmış olarak saptanmıştır. 
SONUÇ: Kannabinoid ya da SK kullanım bozukluğu olanlarda madde kullanım süresi, ailede şizofreni öyküsü ve COMT polimorfizminin psikotik bozukluk gelişiminde belirleyici olduğu gösterilmiştir. Val/Met genotip varyantı taşıyıcılarında, hem kannabinoid ve SK kullanımına hem de psikotik bozukluğa yatkınlık önemli derecede artmıştır. 

Anahtar Sözcükler: COMT Polimorfizmi, Gen-Çevre Etkileşimi, Kannabinoidler, Psikotik Bozukluk

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study was to compare sociodemographic and genetic characteristics among patients with cannabinoid, cannabinoid derivatives use disorder and healthy control subjects. We also aimed to identify clinical and genetic characteristics of psychosis induced by cannabinoids, cannabinoid derivatives in the patient group.
METHOD: A total of 150 male patients who were hospitalized between December 2017 to June 2018 and who were diagnosed with cannabinoid or SC use disorder and 56 male healthy control subjects participated in our cross-sectional study. Sociodemographic feautures, substance use characteristics, substance metabolites in urine, blood test results and other clinical features were recorded in Sociodemographic and Clinical Features Form. Variants of COMT (Val108/158Met) gene were determined from DNA samples of patients and control groups by PCR and/or PCR-RFLP method in the Medical Biology Department of Istanbul University Faculty of Medicine.
RESULTS: In addition to cannabinoid or SC use disorders, 57,4% of the participants in the patient group were diagnosed as psychotic disorder. In the patient group diagnosed with psychotic disorder, hospitalizations were more frequent and lasted longer. It was found that 57% of the patients with psychotic disorders used only SC in the last year. The control group and the patient group were compared in terms of COMT gene (Val108/158Met) polymorphism. Val/Met genotype variant was found to be significantly higher in the patient group than healthy control group. As a result of multivariate logistic regression analysis; the probability of psychotic disorder in the patient group was 54 times higher in Val/Met carriers and 5 times higher in Met/Met carriers compared to Val/Val carriers.
CONCLUSION: The duration of substance use, family history of schizophrenia and the COMT polymorphism are shown to be significative in the relationship between cannabinoid or SC use disorders and psychosis. In the Val/Met genotype variant carriers, both use of cannabinoid and SK and susceptibility to psychotic disorders increased significantly. 

Keywords: COMT polymorphism, Gene-Environment Interaction, Cannabinoids, Psychotic Disorder