Çocuklarda tükrük proteinleri ve çeşitli tükrük inorganik elementlerinin incelenmesi ve çürük indeksleri ile karşılaştırılması /
Yazar: BETÜL KARGÜL
Danışman: PROF. DR. CENGİZ OKTAY
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1993
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş çürükleri = Dental caries ; Elementler = Elements ; Tükürük = Saliva ; Tükürük proteinleri = Salivary proteins

Özet:
Sağlıklı çocuklarda tükrük kompozisyonu ile ilgili çok az çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların çoğu da gerek yaş grubu, gerek incelenen komponent açısından dar kapsamlıdır. Çalışmamızda 3-13 yaşlar arasında 57 sağlıklı çocukta tükrük proteinleri ve tükrük Na, K, Ca, Cl, Mg, P değerlerini inceledik. Süt, karışık ve sürekli dişli gruplar olmak üzere ayrılan çocukların tükrük örnekleri kahvaltıdan 1 saat sonra stimüle edilmeden toplandı. Tükrük Na ve K değerleri flame fotometre, Ca, Mg, Cl, P değerleri ise özel kitler kullanılarak kalorimetrik olarak, tükrük total proteini Lowry metodu ile tayin edildi. Protein elektroforezi için Laemmli yöntemi uygulandı. Dişlenmenin farklı dönemlerindeki değişiklikler, cin siyete, çürüklü ve çürüksüz duruma göre olan farklılıklar istatistiksel olarak değerlendirildi. Gruplar arasında Mg, Na, total protein değerleri ve elektroforez sonucu tesbit edilen 1, 3, 4, 5, 9 ve 10 nolu protein bandları anlamlı farklılıklar gösterdi. Sürekli dişli gruptaki çocukların çürüklü ve çürüksüz olarak karşılaştırılmasında Mg değeri çürüksüz grupta yüksek bulundu. Sürekli dişli grupta 6 ve 10. protein bandlarında, süt dişli grupta 5. band proteininde anlamlı cinsiyet farklılıkları saptandı. Bakılan parametrelerin yaşa göre değişimi grafikte incelendiğinde, tüm inorganik elementlerin, total proteinin ve 1, 3, 4 ve 7. protein bandlarının yaşla arttığı, 5, 6, 8, 9. protein bandlarının değişmediği, 2 ve 10. protein bandlarını ise yaşla azaldığı görüldü. Toplam çürük yüzeyi ile parametreler arasındaki ilişki grafikte incelendiğinde Na, P, Cl, K, Ca değerleri çürük ile artma eğilimi, yine total protein ve 1, 3, 5, 6. protein bandları çürük ile artma eğilimi gösterirken, Mg ve 2, 4, 8, 9. band proteinlerinin ise azalma eğilimi gösterdiği tesbit edildi.

Abstract:
Few studies have been published on the salivary composition of healthy children and most of them have measured only one component in a narrow age range. The population studied here consisted of 57 healthy children of ages 3 to 13. They were divided in to 3 groups according to dentition: (1) Primary dentition (20 children), (2) Mixed dentition (17 children), (3) Permanent dentition (20 children). Whole (mixed) resting saliva was collected in the morning, at least 1 hour after breakfast. Na and K concentrations were measured by flame photo metry and Ca, Mg, Cl and P measured calorimetrically. Total protein was measured by the method of Lowry and the salivary proteins were analysed by SDS gel electrophoresis of protein fractions carried out as described by Laemmli. There were significant differences in Mg, Na in total protein and in protein bands (1, 2, 3, 4, 5, 9, 10) between the three groups. The Mg concentration was higher in DMF=0 children than in DMF>3 children in permanent dentition. The protein bands (6, 10) were found to be signifi cantly different in male and female children in the permanent dentition group. The protein band (5) was found to be significantly different in male and female children in the primary dentition. Salivary inorganic composition, total protein con centration and salivary proteins (bands 1, 3, 4, 7) rose linearly with age. The salivary proteins (bands 2, 10) decreased with age and the salivary proteins (bands 5, 6, 8, 9 ) did not change with age. Na, P, CI, K, and Ca concentrations and the salivary proteins (bands 1, 3, 5, 6) increased and Mg decreased, all linearly with DS+ds. The salivary proteins (bands 2, 4, 8, 9) decreased with Ds+ds.