Türkiye'nin kuzeyinde yayılış gösteren Yediuyur, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) populasyonlarının RAPD-PCR ile analizi
RAPD-PCR analysis of populations of edible dormouse, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) distributed in north of Turkey
Yazar: SENEM ESİN SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN ÇOLAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Evrim = Evolution ; Glis glis = Glis glis ; RAPD-PCR = RAPD-PCR ; Türkiye = Turkey

Özet:
Yediuyur, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) yapraklarını döken ve karışık ormanlarda yaşayan küçük bir memeli hayvan türü olup Türkiye'nin kuzeyinde yayılış göstermektedir. Ancak son yıllarda habitat kaybı nedeniyle türün populasyonları arasındaki gen akışı kesintili hale gelmiştir. Türkiye'de Glis glis'in iki alt türü bulunmaktadır. Türün evrimsel özellikleri, Trakya ve Anadolu populasyonları arasındaki izolasyonunun önemi henüz ortaya konmamıştır. Bu çalışmanın amacı, türün genetik yapısını analiz ederek taksonomisine ve evrimine katkıda bulunmaktır. Bu çalışma ile G. glis'in Türkiye populasyonları ilk kez RAPD-PCR tekniğiyle analiz edildi. Türkiye'deki yedi lokaliteden toplam 40 bireyle çalışıldı. Kullanılan 20 primerin 12 tanesi sonuç vermiş olup 74 polimorfik RAPD bandı ortaya koydu. Çalışılan populasyonlar arasındaki genetik ilişkileri göstermek için Nei'nin genetik mesafe ve genetik benzerlik hesaplamaları kullanıldı. Hesaplamalar POPGENE bilgisayar programıyla yapıldı. Hesaplanan ortalama genetik çeşitlilik değeri Ht= 0,1480, genetik farklılaşmayı gösteren GST değeri 0,6065 olarak hesaplandı. Genetik mesafe değerleriyle oluşturulan dendrogramda, 2 küme görüldü. İlk küme Kırklareli ve Zonguldak populasyonlarından oluştu. İkinci küme ise iki alt kümeye ayrıldı; birinci altküme Ordu ve Giresun populasyonlarından, ikinci alt küme Trabzon, Rize ve Artvin populasyonlarından oluştu. Trakya ve Anadolu populasyonları karşılaştırıldığında, populasyonlar arası genetik benzerlik değeri 0,9319 olarak bulundu.

Abstract:
Edible dormouse, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) is small arboreal mammals living in dedicious, mixed forests, distributed in North of Turkey. However, because of the loss of habitat, gene flow between the populations of this species are interrupted. There are two subspecies of Glis glis in Turkey. Furthermore, the evolutional characteristics of this species and the importance of the isolation between Thrace and Anatolia population are not verified. There is no study at the level of DNA about the populations of Glis glis. The aim of this study is to contribute taxonomy and evolution of G. glis, analyzing its genetic structure. The Turkish populations of Glis glis is analyzed for the first time by using RAPD-PCR technique with this study. This study is conducted on 40 individual collected from the 7 localities of Turkey. 12 of the 20 RAPD markers tested yielded 74 polymorphic DNA bands. To show the genetic relation between the studied populations, genetic distance and similarity calculations of Nei were used. These calculations were done by using POPGENE software. The total genetic diversity and genetic differentiation values were calculated as Ht= 0,1480 and. GST = 0,6065, respectively. Dendrogram constructed based on genetic distance data formed two clusters, first cluster included in Kırklareli and Zonguldak populations. Second cluster was divided into two subgroups, first subgroup contained Ordu and Giresun populations, and second subgroup was formed from Trabzon, Rize and Artvin populations. When the Thrace and Anatolia populations are compared, genetic similarity value was found as 0,9319.