Değerler eğitimi bağlamında Türk destan örneklerinde kök değerler
Root values in Turkish epic examples in the context of values education
Yazar: ALİ ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL TURHAN TUNA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destanlar = Epics ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Türk destanları = Turkish legends ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, Oğuz Kağan, Manas, Maaday Kara ve Edigey destanlarında Türkçe dersi öğretim programında yer alan kök değerleri tespit etmek ve kök değerlerin Türk destanlarındaki yeri ve önemine dikkat çekmektir. Bahsedilen kök değerler; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverliktir. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır: Giriş, kuramsal çerçeve ile ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve tartışma, sonuç ve öneriler. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada verilerin toplanması işleminde yöntem olarak doküman incelemesi kullanılırken verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Öğretim programlarında yer alan kök değerlere ait yapılan çalışmalara ek olarak böyle bir çalışma yapılmasının Türkçe ders kitapları için metin seçimine zenginlik oluşturması ve Türk destanlarının farklı bir boyutunu ortaya koymak adına önemli olduğu düşünülmüştür.
Çalışmada, değerler eğitimi uygulamalarında bir milletin kültürünü ve yaşam biçimini yansıtan aynı zamanda bir edebi tür olan destanlardan yararlanılmasının gerekli olduğu düşüncesiyle hareket edilmiştir. Araştırma bulguları sonucunda Türk destanlarında en sık yer alan kök değerin vatanseverlik olduğu saptanmıştır. Vatanseverlik değerini de sevgi ve saygı değerleri takip etmektedir. Türk destanlarının kök değerler açısından zengin olduğu ve Türkçe ders kitapları için metin seçimine katkı sağlayacağı görülmüştür. Türk destanları ve içeriğinde yer alan kök değerlerin, değerler eğitimi ve Türkçe dersinin özel amaçları arasında bulunan temel dil becerilerinin geliştirilmesi için kullanılabileceğine dair fikirler ortaya konmuştur. Ayrıca müfredatta yer alan seçmeli Halk Kültürü dersi bağlamında da bulgulardan yararlanılabileceğine dair çıkarımlarda bulunulmuştur. Araştırmanın son bölümünde ilgili öneriler paylaşılmıştır. Tez çalışmasının sonunda ise çalışmada yararlanılan kaynakların listelendiği kaynakçaya yer verilmiştir.

Abstract:
The general aim of this study is to determine the root values in the Turkish language lesson curriculum in Oğuz Kağan, Manas, Maaday Kara and Edigey epics and to draw attention to the place and importance of root values in Turkish epics. Mentioned root values are justice, friendship, rightousness, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism and helpfulness. The thesis study comprises of five parts. These parts are introduction, researches about the theoretical framework, methods, findings and discussion, results and suggestions. This study, which is a qualitative research, uses document analysis as the method of data collection, while descriptive analysis method is used in the analysis of the data. In addition to the studies conducted on the root values in the curriculum, it was considered important to carry out such a study in order to enrich the selection of text for Turkish course books and to reveal a different dimension of Turkish epics.
In the study, it was set off  with the idea that it is necessary to use epics, which are also a literary genre, reflecting the culture and lifestyle of a nation in values education practices. As a result of the research findings, the most common root value in Turkish epics was found to be patriotism. Patriotism is followed by love and respect values.It has been found out that Turkish epics are rich in terms of root values and they will contribute to the selection of text for Turkish course books. Ideas have been put forward that the root values in Turkish epics and in their content can be used to develop basic language skills, which are among the special aims of the education of values and Turkish lesson. Also, it has been  inferred that the findings can be used in the context of the elective Folk Culture course which is  in the curriculum. Related suggestions have been shared in the last part of the research. At the end of the thesis study, the bibliography that lists the resources used in the study has beenincluded.