BİLSEM proje sürecinin işbirlikli problem çözme açısından değerlendirilmesi: Bir acemi- deneyimli karşılaştırması
Evaluation of BILSEM project stage in terms of collaborative problem solving: Comparision of novice and experienced individuals
Yazar: MERVE ÖZER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Proje değerlendirme = Project evaluation ; Projeler = Projects ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İşbirlikli problem çözme = Collborative problem solving

Özet:
İş birlikli problem çözme (İBPÇ); bireyin, bir problemin çözümü için gerekli çabayı ve anlayışı diğer takım üyeleriyle paylaştığı girişim süreçlerini etkili bir şekilde iç içe kullanma kapasitesidir. Proje yürüten özel yeteneklilerin etkin bir İBPÇ süreci yaşamalarının, onların daha üretken olmalarını, öğrenmelerinde daha üst kazanımlara ulaşmalarını sağlayabileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla proje çalışmasına katılan özel yetenekli öğrencilerin mevcut İBPÇ algılarının proje deneyimi olan yetişkinlerin algılarıyla karşılaştırılmasının, BİLSEM'lerde yapılan proje çalışmalarındaki İBPÇ ile ilgili mevcut durumun belirlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, proje çalışmasına katılan özel yetenekli öğrencilerin İBPÇ algılarının proje deneyimi olan yetişkinlerin algılarıyla karşılaştırılmasıdır. Bu araştırma, nicel karşılaştırmalı araştırma yöntemine göre yürütülmüştür.  Araştırma 7-12. sınıf düzeyinde, özel yetenekli tanısı almış, BİLSEM proje aşamasında olan 178 öğrenci ve farklı sektörlerde aktif olarak projelerde görev almış deneyimli 105 yetişkinle yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak için likert tipte maddelerden oluşan İBPÇ Becerisini Kullanmaya İlişkin Algı Ölçeği, İş Birliğine Yönelim (İBY) Ölçeği, Marlowe-Crowne Sosyal Beğenirlik Ölçeği (MCSAÖ) ve bireysel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde ölçek uyarlamada açıklayıcı faktör analizi; veriyi tanımlamada frekans ve yüzde değerleri; çıkarımsal analizlerde korelasyon, regresyon analizi ve bağımsız gruplar için t-testi kullanılmıştır. Regresyon analizi, öğrencilerin İBY ve İBPÇ algıları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bağımsız t-testi sonuçları ise, İBPÇ ve İBY algılarında deneyimli yetişkinler ve öğrenciler arasında deneyimli yetişkinlerin lehine anlamlı bir farklılık olduğunu, BİLSEM'lerde yürütülen proje çalışmalarında öğrencilerin, deneyimli yetişkinlerin sahip olduğu İBPÇ ve İBY algısına sahip olmadıklarını göstermektedir. Sonuçlar, "proje aşamasında" yürütülen etkinliklerin İBPÇ ve İBY açısından detaylı değerlendirilmesinin gerekliliğini göstermektedir.

Abstract:
Collaborative problem-solving skills (CPSS) mean the capacity of two or more collaborators (human or computer) for effectively engaging in a process to solve a problem by sharing their understanding and efforts. In terms of gifted and talented students, Collaborative Problem Solving (CPS) is thought to provide important learning opportunities for higher-order learning. Moreover, CPS provides challenging learning experiences and improves readiness for further learning involving advanced content and processes such as project studies. Examining studies about CPSS with gifted students, has shown that limited number of studies, not directly related to CPSS, were conducted. Also, they have not used professional norm groups to evaluate effectiveness of project experiences. Aim of this study is to examine current perceptions of gifted and talented students on using CPSS during projects and to compare their perception with those of experienced individuals on projects. The research method in this study is quantitative comparative method. Three data collection tools were used: CPSS scale for students and professionals, Marlowe-Crowne Social Desirability Scale and Collective Orientation Scale (COS). Moreover, personal information form was used. For analyzing the data exploratory factor analysis, calculating descriptive statistics, regression and t-test for independent groups were used. Regression analysis showed that there was a significant relationship between CPSS and COS scores. The findings indicated that the gifted students do not have similar perceptions with the experienced individuals. Experienced individuals have more positive perceptions regarding CPSS and COS. Findings showed necessity of evaluating the BILSEM project activities in terms of CPSS in detail.