Ada bazlı kentsel dönüşümde enerji verimliliği uygulamaları ve maliyet ilişkisinin incelenmesi: Antalya örneği
An investigation of the relationship between energy efficiency applications and costs in island-based urban renewal: A case of Antalya
Yazar: ENDER YETİM
Danışman: PROF. DR. AYNUR KAZAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kentler, ilk oluşumundan itibaren birçok sebepten yenilenme ya da dönüşüm sorunuyla karşılaşmışlardır. Yerleşim yerlerinin fiziki olarak iyileştirilmesi, sosyal ve ekonomik anlamda yaşanılabilir bir kente dönüştürülmesi kentsel planlamayla mümkündür. Dünyada her geçen gün yeni yerleşim alanlarının açılması, kentler giderek büyümesi enerji kaynakların kullanımının artmasına neden olmaktadır. Dünyada kentsel dönüşüm örnekleri incelendiğinde, özellikle enerjide dışa bağımlı olan ülkelerde, öncelikle ele alınan konuların başında bölgesel enerji verimliliğinin geldiği görülmektedir. Türkiye'de enerjiye olan talebin artması, her yıl enerji ithalatıyla milyarlarca doların harcanması, binalarda enerji verimliliğini artırmaya yönelik çalışmaların yürütülmesine neden olmuştur. Bu amaçla; gerçekleştirilen bu çalışmada örneklem olarak Antalya ili Kepez İlçesi, Gülveren Mahallesi'nde uygulanan ada bazlı kentsel dönüşüm projesinde yer alan örnek üç blok için enerji tüketim ve malzeme maliyet verilerine göre Baz Bina Modelleri oluşturulmuştur. Baz Bina Modellerinde enerjinin etkin kullanılmasına yönelik; ısı yalıtım malzemelerinde, cam ve aydınlatma sisteminde iyileştirmeler yapılarak, güneş kırıcı, hava kaynaklı ısı pompası, fotovoltaik sistem eklenerek ve optimum yönelim analizleri gerçekleştirilerek Tasarım Bina Modelleri oluşturulmuştur. DesignBuilder ve EnergyPlus termal simülasyon programları kullanılarak her bir iyileştirme ve uygulama sonrası Tasarım Bina Modellerinde elde edilen enerji tüketim sonuçları Baz Bina Modelleriyle karşılaştırılarak %32,4 ila %47,0 arasında enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür. Enerji verimliliğini arttırmaya yönelik yapılan iyileştirme ve uygulamaların oluşturduğu maliyet artışı hesaplanmıştır. Antalya'da bina kabuğunda uygulanacak optimum yalıtım malzemesi kalınlığı ömür maliyet analizi ve derece-gün metodu yardımıyla hesaplanmıştır. Çalışmanın bu özelliği ile Antalya özelinde enerji etkin yapı tasarım kriterleri oluşturularak belediyeler öncülüğünde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projelerinin sürdürülebilir, enerjide etkin tasarlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
Since their first appearance, cities have faced renewal or transformation problems for many reasons. Urban planning is the only way to physically improve residential areas and transform cities into socially and economically livable spaces. However, energy sources are being depleted rapidly worldwide due to the development of new residential areas and the expansion of cities. Energy-dependent countries focus primarily on regional energy efficiency when it comes to urban renewal projects. Turkish researchers have directed their attention to energy efficiency because Turkey has been facing exponential growth in energy demand and pouring billions of dollars out to meet the need. Therefore, this paper proposed Base Building Models depending on energy consumption and material cost data. The sample consisted of three blocks in an island-based urban renewal project launched in Gülveren District in Kepez/Antalya. The Base Building Models consisted of Design Building Models based on energy-efficient applications (improvements in thermal insulation materials and window and lighting system and adding solar shades, air-source heat pumps, photovoltaic systems, etc.) and optimum orientation analysis. Each improvement and application was analyzed using the DesignBuilder and EnergyPlus thermal simulation software packages. The Design Building Models and Base Building Models were compared in terms of energy consumption. The results showed energy savings of 32.4% to 47.0%. The increase in costs due to the improvements and applications was calculated. The optimum insulation material thickness for the building envelope in Antalya was calculated using the life-cycle cost analysis and the degree-day method. This study presents energy-efficient building design criteria for Antalya. We think that the results will help municipalities design sustainable and energy-efficient urban renewal projects.