Yükseköğretimde uzaktan eğitime geçiş sürecinde ingilizce öğretimi: Bir temellendirilmiş kuram çalışması
Facilitating english language instruction in higher education during the shift to distance education: A grounded theory study
Yazar: SEDA BAYSAL DOĞRULUK
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT KANADLI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yüz yüze eğitimden uzaktan eğitime geçişte yabancı diller yüksekokulunda gerçekleştirilen İngilizce öğrenme-öğretme sürecinin hangi kavram ve genellemelerle açıklanabildiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma nitel araştırma modellerinden sistematik temellendirilmiş kuram deseni üzerine yapılandırılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2022-2023 eğitim-öğretim dönemlerinde Kahramanmaraş ilinde bulunan bir devlet üniversitesinde uzaktan İngilizce öğrenme-öğretme sürecini deneyimleyen öğrenciler, öğretim elemanları, uzaktan eğitimden sorumlu rektör yardımcısı, uzaktan eğitim merkezi yöneticileri ve yabancı diller yüksekokulu yöneticileri oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ve kuramsal örnekleme kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", "Yarı-yapılandırılmış Görüşme Formları", "Uzaktan Yabancı Dil Öğrenme-Öğretme Sürecine İlişkin Dokümanlar" ve "Uzaktan Yabancı Dil Derslerine İlişkin Video Kayıtları" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi, hatırlatıcı not yazımı ve oluşturulan diyagramlar ışığında açık, eksen ve seçici kodlamayı içeren sistematik tasarımın kullanılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, yapılan açık kodlama sonucunda ortaya çıkan geniş kategoriler; aktif rol alan paydaşlar, kurumsal faktörler, motivasyon, sistemsel faktörler, zamansal etmenler, eğitim-öğretim bileşenleri, öğretim türü, iletişimsel faktörler ve yabancı dil öğretiminde yer alan değişkenler olarak belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, nedensel koşullar, çekirdek olgu, bağlam, araya giren koşullar, stratejiler ve sonuçlar olmak üzere toplam altı başlığı içeren eksen kodlama paradigması oluşturulmuştur. Dolayısıyla, bu araştırmada geliştirilen teorik model, nedensel koşullar (fiziki yetersizlikler, İngilizce dersinin yeterince öncelikli tutulmaması, senato kararının gereği, öğretim elemanı ders yüklerinin azaltılmasına yönelik çabalar) ortaya çıktığında ve bu koşullar çekirdek olguya (uzaktaki yabancı dil) etki ettiğinde, bağlamın (aktif rol alan paydaşlar, zamanlama, zaman aralığı, ilerleme, motivasyon, iletişim bariyerleri, yabancı dil öğretiminde yer alan değişkenler, hedef-içerik-ölçme ve değerlendirme) ve araya giren koşulların (kurum politikaları, kurum kültürü, kurum desteği, teknik problemler, kullanıcı kaynaklı durumlar, program yazılım servisi, öğretim türü) belirli sonuçların (İngilizce öğrenme-öğretme süreci ile baş etme, İngilizce öğretim süreci ve teknoloji arasındaki paradoks, belirsizliğin ortadan kalkmasına ilişkin umut, teknolojinin gerisinde kalma, yüz yüze eğitim talebi, uzaktan İngilizce öğretim süreçlerinin revizyonu, sosyal yaşamın etkilenmesi) tespit edilmesi sürecinde kullanılan stratejileri (süreç yönetimi, farklı iletişim kanalları, destek mekanizmaları, öğrenme-öğretme süreci, dijital içerik geliştirecek personel takviyesi) etkilediğini ortaya koymaktadır. Veri analiz sürecinin son aşaması olan seçici kodlamada kategorilerin tam anlamıyla birbirine bağlanması amacıyla bütünleştirme işlemi gerçekleştirilmiş ve yapılan analizler sonucunda, çekirdek olgu "Uzaktaki Yabancı Dil" olarak belirlenmiştir. Ayrıca, uzaktan İngilizce öğrenme-öğretme sürecini özetleyen görsel bir model sunularak çekirdek olgu ile diğer kategoriler arasındaki ilişkileri açıklayan teorik önermeler oluşturulmuştur. Son olarak, elde edilen sonuçların alanyazın ışığında bütünsel bir biçimde tartışılmasının ardından, uygulayıcılara, yapılacak araştırmalara, politika yapıcılara ve yöneticilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to explore the key concepts and generalizations that illuminate the English learning-teaching process carried out at the School of Foreign Languages during the transition from face-to-face instruction to distance education. In service of this aim, the study employed a systematic grounded theory approach, a qualitative research methodology. This study involved a diverse group of participants including students, instructors, vice-rector in charge of distance education, distance education center administrators and foreign languages school administrators who have experienced the distance learning-teaching process at a state university in Kahramanmaraş during the 2022-2023 academic year. The participants were chosen by maximum variation sampling and theoretical sampling, two purposive sampling methods. The study deployed a range of data collection tools, involving the "Personal Information Form", "Semi-structured Interview Forms", "Documents Related to the Foreign Language Learning-Teaching Process" and "Video Recordings of Distance Foreign Language Lessons". The data analysis process encompassed a systematic design that incorporated open, axial and selective coding supported by the practice of memo writing and the use of diagrams. In this vein, the broad categories emerging through open coding were identified as active stakeholders, institutional factors, motivation, systemic factors, temporal factors, components of curriculum, instructional method, communicative factors and variables specific to foreign language instruction. Besides, an axial coding paradigm was constructed with six distinct categories: causal conditions, core phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies and consequences. Thus, the theoretical model developed in this study proves that when causal conditions (lack of physical facilities, English language course's lack of precedence, senate decision and efforts to reduce instructors' workload) occur and these conditions influence the core phenomenon (foreign language at a distance), the contextual (active language stakeholders, timing, duration, momentum, motivation, communication barriers, foreign language teaching variables, objectives-content-evaluation) and intervening conditions (corporate policies, corporate culture, institutional support, technical problems, user-related situations, program software service, type of instruction) affect strategies (process management, different communication channels, support mechanisms, learning experiences, staff reinforcement to develop digital content) deployed in identifying certain outcomes (coping with the English learning-teaching process, the paradox between the English instruction process and technology, hope for eliminating ambiguity, lagging behind technology, demand for face-to-face education, the revision of distance English teaching processes, influence on social life). In the final stage of the data analysis process, selective coding was employed to integrate and establish connections among the previously identified categories. Through this integration, the central theme emerged as 'Foreign Language at a Distance.' Besides, a visual model was displayed to provide a concise overview of the distance English learning-teaching process and theoretical propositions were also formulated to explain the relationships between the core phenomenon and the other categories. Following a comprehensive discussion of the findings in line with the relevant literature, recommendations were provided for practitioners, researches, policy makers and administrators.