Filistin'de sağlık bilimleri alanında eğitim gören üniversite öğrencilerinin gıda güvenliği bilgisinin belirlenmesi
Determination of food safety knowledge of university students studying in the field of health sciences in Palestine
Yazar: MOHAMMAD ISMAIL MOHAMMAD HALAHLAH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA ÜNVER ALÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Güvenliği ve Beslenme Ana Bilim Dalı / Gıda Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda zehirlenmesi = Food poisoning ; Sağlık bilimleri = Health sciences

Özet:
Bu çalışma, toplum için gıda güvenliği bilgisinin ana kaynağı olarak hedef grubun gıda güvenliği eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için Filistin Üniversitelerinde sağlık bilimleri bölümlerinde (tıp, hemşirelik, tıp teknolojisi ve beslenme) okuyan öğrencilerin gıda güvenliği bilgilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Başlıca Filistin Üniversitelerindeki 280 sağlık bilimleri öğrencisi arasında kesitsel bir çalışma yapılmıştır. Sağlıkla ilgili fakültelerden gelen öğrencilerin toplam gıda güvenliği bilgilerinin ortalama %55.3 olduğunu belirlenmiştir. Gıda kaynaklı hastalık belirtileri ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %74,5, gıda kaynaklı hastalık için en yüksek riske sahip gruplar ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %69,7,  kişisel hijyen ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %60,3, gıda kaynaklı hastalık riskini artıran gıdalar ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %57,4, çapraz kontaminasyon/önleme temizlik prosedürleri ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %55,3, gıda kaynaklı patojenler/gıda kaynaklı hastalık patojenlerinin yaygın kaynakları ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %46,6 ve gıda işleme ile ilgili doğru cevapların toplam yüzdesi %41'dir. Bu çalışmada sonucunda, sağlık bilimlerindeki üniversite öğrencilerinden beklenenden daha düşük toplam gıda güvenliği bilgisi puanları elde edilmiştir. Beslenme uzmanlığı öğrencileri doğru cevaplarda ortalama %63.18 ile en yüksek yüzdeye sahipti. Üniversitelerin müfredatları incelendiğinde, sadece beslenme bölümlerinde gıda güvenliği ve hijyeni ile ilgili belli bir ders yer alırken, diğer uzmanlık dallarında böyle bir dersin bulunmadığı ancak gıda güvenliği ile ilgili bazı bilgilerin tıp fakültesi müfredatında mikrobiyoloji gibi bazı derslere dahil edildiği tespit edilmiştir. Bu tür bulgular, sağlıkla ilgili farklı uzmanlıkların tüm müfredatlarına gıda güvenliği modellerinin dahil edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, sağlık bilimleri öğrencilerinde normal eğitim müfredatlarına ek olarak mevcut gıda güvenliği bilgilerinin daha da geliştirilmesi gerektiğini önermiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, sağlık bilimlerinde üniversite öğrencilerinden beklenenden daha düşük gıda güvenliği bilgisine sahip olduğunu göstermiştir. Gıda işleme ve güvenliğine yönelik topluluk davranışının değiştirilmesini sağlamak için, halkın gıda güvenliği hakkında gelecekteki ana bilgi kaynağı olacaklarından, sağlık bilimleri öğrencilerine normal eğitim müfredatlarına ek olarak mevcut gıda güvenliği bilgilerinin geliştirilmesi gerektiğini ortaya konulmuştur. Sağlık alanında, etkili gıda güvenliği eğitimi, gelecekte gıda kaynaklı hastalık riskini azaltmada önemli bir adım olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Gıda Güvenliği, Gıda Güvenliği Anketi, Gıda Kaynaklı Hastalıklar, Sağlık Bilimleri, Eğitim Müfredatı

Abstract:
This study aims to assess the food safety knowledge among the students of the health sciences departments in Palestinian Universities to determine the food safety education needs of the target group, who would be the main source of food safety information for the community. A cross-sectional study was conducted with 280 students from health sciences departments of primary Palestinian Universities. It was determined that the total food safety knowledge of students from faculties related to health was 55.3% on average.The total percentage of the correct answers regarding symptoms of foodborne disease was 74.5%, the total percentage of the correct answers regarding groups at greatest high risk for foodborne disease was 69.7%, and the total percentage of the correct answers regarding personal hygiene was 60.3%, the total percentage of the correct answers regarding the food that increase the risk of foodborne disease was 57.4%, the total percentage of the correct answers regarding the cross contamination/prevention sanitation procedures is 55.3%, the total percentage of the correct answers regarding foodborne pathogens/ common sources of foodborne disease pathogens was 46.6%, and the total percentage of the correct answers regarding food handling was 41%. Results obtained in this study showed lower scores of total food safety knowledge than expected from university students in health sciences. When reviewing the universities' curriculums, it was found out that only nutrition departments include a special course about food safety and hygiene, while other specialties do not have such courses but include some information about food safety in some courses in the curriculum like microbiology at the medical faculty. Such findings highlight the importance of including food safety models within all curriculums of different health-related specialties. The results of this study proposed that current food safety knowledge of the students studying in health-related sciences students should be improved along with their normal education curriculums. To ensure positive behavior and raise awareness of the society towards food safety, security and food processing, health personnels would play major role in providing the necessary information. Therefore, in addition to vocational courses, food safety and security related courses must be included in the curriculum so that health science students could be trained adequately in this field. In addition, effective food safety training would be an important step in reducing the risk of foodborne disease in the future. 

Keywords: Food Safety, Food Safety Questionnaire, Foodborne Disease, Health Sciences, Education Curriculum