Hiperlipidemik hastalarda kullanılamk üzere rosuvastatin içeren solid disperpsiyon formülasyonlarının hazırlanması ve karakterizasyonu
Preparation and characteristics of rosuvastatin solid dispersions to be used for the treatment of hyperlipidemic patients
Yazar: GÜLAY AKKAYA
Danışman: PROF. DR. NEFİSE ÖZLEN ŞAHİN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Dispersiyon = Dispersion ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Rosuvastatin = Rosuvastatin ; Süt tozu = Milk powder ; Çözünürlük = Solubility ; İnklüzyon = Inclusion

Özet:
Rosuvastatin (C22H28FN306S), HMG-CoAredüktaz inhibitörü olup diyet ve diğer farmakolojik olmayan tedaviler (örn. egzersiz, kilo verme) ile yeterli yanıt alınamayan durumlarda primerhiperkolesterolemi (tip II aheterozigot ailesel hiperkolesterolemi) ve kombine dislipidemili (tip iib)hastalarda diyete yardımcı olmak üzere kullanılır (1).Rosuvastatin kardiyovasküler hastalıkların tedavi sürecinde kullanılan statinler sınıfına aittir. Hiperlipidemi tedavisinde birincil ilaç olarak kullanılan statinler, hepatik kolesterol oluşumunda hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metilglutaril-koenzim A (HMG-Ko enziminin yarışmalı inhibitörüdürler. Statinlerin koroner arter hastalığında, primer ve sekonder korunmada yararlılığı pek çok çalışmada gösterilmiştir. Bu temel etkinin dışında.Statinlerin pleiotropik etkiler olarak adlandırılan bir çok dokuda gözlemlenen lipid dışı etkileri vardır. Bu çalışmada, statinlerin tiroid hücresi 1971 yılında Endo ve arkadaşları 3-hidroksi-3-metilglutaril koenzim A (HMGKoA) redüktaz inhibitörleri (statinler) üzerinde çalışmaya başlamış ve 1976 yılında Aspergillus terreus adlı mantardan elde ettiği lovastatin kullanıma giren ilk statin olmuştur. Yıllar içinde yeni statinlerin bulunması ile hiperlipidemi tedavisi ve kardiyovasküler olayları azaltmada, hem primer hem de sekonder koruma amaçlı çok sık kullanılan temel ve etkin ilaçlar olmuşlardır. Statinlerin kardiyovasküler ve serebrovasküler morbidite ve mortaliteyi azaltıcı etkileri birçok klinik çalışmada gösterilmiştir.
Suda çözünürlüğü az olduğundan (41 mg/mL), oral uygulamada biyoyararlanımı da düşüktür (%20). Suda az çözünen ilaç moleküllerinin çözünürlüğü değişik yöntemlerle arttırılabilir (tuz oluşumu, solid dispersiyon hazırlama vb.). Solid dispersiyon yöntemi, basit ve efektif olması sebebiyle tercih edilmektedir. Solid dispersiyon hazırlamada polimerler, yüzey aktif maddeler, poliasitler ve son yıllarda siklodekstrinler, polivinilprolidon, ve fosfolipidler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu amaçla kullanılan taşıyıcılardan biri de süt tozudur. Bu sorunun çözümü için; bu çalışmada, yağsız süt tozu ile liyofilizasyon yöntemi kullanıl arak solid dispersiyonlarının hazırlanması amaçlanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında, farklı kaynaklardan elde edilecek süt kökenli taşıyıcılar içerisinde solid dispersiyon/inklüzyon kompleksi formunda rosuvastatin formüle edilecek, formülasyon parametreleri faktöryel dizayn ile belirlenip formülasyon tasarımı yapılacak, hazırlanan formülasyonlar fizikokimyasal ve farmasötik teknolojik açıdan karakterize edilecektir. Etken madde ve taşıyıcı, FTIR, SEM ve X-ışını kırınımı spektroskopisi ile karakterize edilerek fizikokimyasal özellikleri tespit edilmiştir..Etken madde miktar tayini spektroskopik yöntemle gerçekleştirilmiştir.Ardından etken maddenin ve hazırlanan fiziksel karışımlar ile katı dispersiyonların çözünürlüğü tespit edilmiştir.Dağılmasüresi  piyasa preparatı ile kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda  hazırlanan katı dispersiyonların hiperlipidemi  tedavisinde hasta uyuncunu  arttıran ve biyoyararlanımını  arttıracak özelliğe sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
Rosuvastatin (C22H28FN306S) is an HMG-CoA reductase inhibitor that is used to assist diabetes in patients with primary hypercholesterolemia (type II atherosclerotic familial hypercholesterolemia) and combined dyslipidemia (type IIb) in situations where dieting and other nonpharmacological treatments (eg exercise, weight loss). Rosuvastatin belongs to the class of statins used in the treatment of cardiovascular diseases. Statins used as primary drugs in the treatment of hyperlipidemia are competitive inhibitors of 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme (HMG-Co enzyme), which is a rate limiting factor in the formation of hepatic cholesterol.Except this basic effect. Statins have lipid-lowering effects observed in many tissues called pleiotropic effects. In this study, the thyroid cells of the statins began to work on Endo et al's 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme (HMGKOA) reductase inhibitors (statins) in 1971 and became the first statin to enter lovastatin use in 1976 from the mantle Aspergillus terreus. Over the years, the availability of new statins has been the most frequently used basic and effective drugs for both hyperlipidemia treatment and cardiovascular events reduction, both primary and secondary prevention. The effects of statins on cardiovascular and cerebrovascular morbidity and mortality have been demonstrated in several clinical trials.
	Low solubility in water (41 mg / mL) and low bioavailability in oral administration (20%). The solubility of poorly soluble drug molecules in water can be increased by various methods (salt formation, solid dispersion preparation, etc.). The solid dispersion method is preferred because it is simple and effective. Polymers, surfactants, polyacids, and cyclodextrins, polyvinylprolidone, and phospholipids have been widely used in preparing solid dispersions. One of the carriers used for this purpose is milk powder. To solve this problem; In this study, it is aimed to prepare solid dispersions by using freeze-milk powder and lyophilization method. In the scope of this thesis, rosuvastatin will be formulated as a solid dispersion / inclusion complex in milk based carriers obtained from different sources. Formulations parameters will be determined by factorial design and formulation design will be made physicochemical and pharmaceutical technologically.The physical and chemical properties of the active substance and carrier were determined by FTIR, SEM and X-ray diffraction spectroscopy.
The amount of active ingredient was determined by spectroscopic method.Then the solubility of the active substance and prepared physical mixtures and solid dispersions was determined.Dispersion time compared with market preparation. It can be said that the solid dispersionsprepared as a result of the study have the properties that increase patient compliance and increase bioavailability in the treatment of hyperlipidemia