Konya bölgesi şeker pancarı ekim alanlarında görülen Rhizoctonia türlerinin karakterizasyonu ve mücadelesi üzerine araştırmalar
Researches on the characterization and control  of Rhizoctonia species occuring in sugar beet areas in Konya region
Yazar: MELTEM AVAN
Danışman: PROF. DR. YAKUP ZEKAİ KATIRCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmanın örneklemeleri Konya bölgesi şekerpancarı ekim alanlarında 2015-2017 yılları arasında Türkiye Şeker Enstitüsü ve 115O562 nolu Tübitak 1001 projesi kapsamında yapılmıştır. Bölgeden kök ve kök boğazı çürüklüğü ve çökerten görülen şekerpancarı fide, kök ve yumru örneklerinden 2015'de 224, 2016'de 386, 2017'de 396 olmak üzere toplam 1.006 örnek toplanmış ve yarı güçlü patates dekstroz agar besi-ortamına alınmıştır. Rhizoctonia izolatlarının patojeniteleri inokulum tabaka tekniğiyle yapılmıştır. Rhizoctonia türlerinin ve anastomosis gruplarının belirlenmesi; klasik ve moleküler yöntemlerle yapılmıştır. Klasik yolla anastomosis gruplarının belirlenmesinde mevcut izolatlarla test izolatların Petri içerisinde hif kaynaşmasına bakılarak 60 MNR, 10 BNR tespit edilirken, 1 izolatında test izolatlarla uyuşmadığı görülmüştür. İzolatların ribozomal DNA-ITS bölgelerinin analizleri sonucunda 71 Rhizoctonia izolatından 61 multinükleat R. solani izolatları (AG-2-2-IIIB, AG-4-(HGI-HGII-HGIII), AG-5, AG-11), 10 binükleat Rhizoctonia spp. izolatları (AG-A, AG-K) olarak belirlenmiştir. Multinükleatlarda en yaygın AG-2-2-IIIB, binükleatlarda AG-K bulunmuştur. Rhizoctonia spp. izolatlarının çeşit reaksiyonlarında; Boa, Eldorado, Iguana, Lider, Mohican, Rodeo, Serenade, Valentina, 5K613, 5K614 isimli 10 şekerpancarı  çeşitleri ile AG-2-2-IIIB, AG-4-(HGI-HGII-HGIII)'nin en virülent izolatlarıyla yapılan çalışmalarda hiçbir çeşidin bu izolatlara karşı dayanıklı olmadığı gözlemlenmiştir. AG-A'ya karşı en dayanıklı çeşit olarak Iguana bulunurken, Valentina, Eldorado, Rodeo ve Lider çeşitlerinde yüksek dayanıklılık gözlenmiştir. AG-K'ya karşı en dayanıklı çeşit olarak Lider ve Valentina bulunmuştur. İlaç etkinliklerinde AG-2-2-IIIB'nin en virülent izolatı ile petri ve saksı denemelerinde 8 fungisitle yapılan ilaçların değişik dozları kullanılmıştır. En etkili fungisit olarak Sedaxane+Fludioxonil+Metalaxyl-M ve Azoxystrobin tespit edilmiştir.

Abstract:
The fields in the sugarbeet cultivation areas of Konya region were sampled to obtain diseases sugar beet plants between 2015-2017 with supports by Sugar Institue of Turkish Sugar Factories Corporation and TUBITAK under project code 115O562. A total of 1.006 sugarbeet samples (224 in 2015, 386 in 2016, and 396 in 2017) were collected as sugarbeet seedling, root, and tuber samples showing damping-off, root and crown rot, and transferred onto half strength PDA medium. Pathogenicity of Rhizoctonia isolates was evaluated using the inoculum layer technique. Identification of Rhizoctonia species and anastomosis groups was conducted using both classical and molecular techniques. The hyphal fusion of Rhizoctonia isolates and tester isolates in the Petri dishes was examined for classic anastomosis method. Among the isolates, 60 isolates were identified as multinucleate R. solani and 10 isolates were binucleate Rhizoctonia spp., however, one isolate was incompatible with the tester isolates. As a result of the sequence analysis of the ribosomal DNA-ITS regions of the isolates, 61 of the isolates were identified as multinucleate R. solani (AG-2-2-IIIB, AG-4-(HGI, HGII, HGIII), AG-5, and AG-11), 10 of them as binucleate Rhizoctonia spp. (AG-A and AG-K). The most common was AG-2-2-IIIB in the multinucleates and AG-K in the binucleates. In the 10 sugarbeet varieties that commonly cultivated in Turkey, no varieties were resistant to the most virulent isolates of multinucleate AG-2-2-IIIB, AG-4-HGI, HGII, and HGIII, these isolates. However, cv. Iguana was found to be the most resistant to the AG-A isolate, followed by Valentina, Eldorado, Rodeo, and Lider varieties, respectively. Lider and Valentina varieties were the most resistant to the attack of the AG-K isolate. Sedaxane+Fludioxonil+Metalaxyl-M and Azoxystrobin were found to be the most effective fungicides when compared the activities of eight fungicides in Petri and pot experiments against the most virulent isolate of AG-2-2-IIIB.