İlkokul öğrencilerinde akran zorbalığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of peer bullying in primary school students in terms of various variables
Yazar: ALİ DEMİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT AKAR
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; İlkokullar = Primary schools ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırma, ilkokul öğrencilerinin okulda akran zorbalığına maruz kalma düzeylerinin belirlenmesi ve zorbalığa maruz kalma düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, televizyon izleme süresi, tablet ve cep telefonu kullanım süresi bakımından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde Ege Bölgesi'nde bir ilde öğrenim görmekte olan 282 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve Çınkır ve Karaman-Kepenekçi (2003) tarafından geliştirilen "Okullarda Şiddet/Zorbalık" adlı ölçek kullanılmıştır. Ölçekte yer alan maddelerin her birine ilişkin cevapların yüzde ve frekans değerleri hesaplanmıştır. Zorbalığa maruz kalma düzeyi ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesi için bağımsız gruplar t testi; sınıf düzeyi ile bir fark olup olmadığının belirlenmesi için ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin televizyon izleme ve cep telefonu-tablet ile geçirdikleri süre ile zorbalığa maruz kalma düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular incelendiğinde öğrencilerin okulda %41 düzeyinde zorbalığa maruz kaldıkları, en fazla karşılaştıkları zorba davranış türünün ise sözel zorbalık olduğu görülmüştür. Ulaşılan sonuçlara göre fiziksel zorbalık kategorisinde itme, saç ve kulak çekme; sözel zorbalık kategorisinde ad takma ve alay etme; duygusal zorbalık kategorisinde ise gruptan dışlamak ve küçük düşürme akranlar arasında daha sık görülen davranışlar olarak tespit edilmiştir. Bütün zorbalık türlerinde erkek öğrenciler kız öğrencilere ve 4. sınıf öğrencileri diğer sınıf düzeylerine kıyasla akran zorbalığına daha fazla maruz kalmaktadır. 


Televizyon izleme süresi ile zorbalık türleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemezken cep telefonu-tablet ile geçirilen süre ve zorbalık türleri arasında pozitif yönlü yüksek ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was conducted to determine the level of exposure to peer bullying at primary school level and to examine the details of the level of exposure to bullying in terms of gender, grade level, television watching time, tablet and mobile phone usage time. Descriptive scanning method was used in the research. The research study included 282 primary school students studying in a province in the Aegean Region in the 2022-2023 academic year. As data collection tools, the personal information formula developed by the researchers and the scale named "Violence/Bullying in Schools" by Çınkır and Karaman-Kepenekçi (2003) were used. The findings showed that they were exposed to bullying at a level of 41% in their growth rate, and the most common bully behavior they encountered was verbal bullying. According to the procedures achieved, physical bullying includes pushing, pulling hair and ears; advertising verbal bullying and taunting; Emotional bullying, on the other hand, leaving the group and being humiliated were found to be more common behaviors among peers. There is a male distribution across all types of bullying, with female enrollment continuing to be more exposed to peer bullying in the 4th grade than other grade levels. While no significant relationship was detected between television viewing time and bullying types, high positive relationships were found between mobile phone-tablet pause time and bullying types.