Diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerde beden algısı ve travmatik stres belirtilerinin incelenmesi
Investigation of body image and traumatic stress symptoms of individuals who had amputation due to diabetic foot
Yazar: SEDA ÖZBEK
Danışman: DOÇ. SUNAY FIRAT
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Ampütasyon öncelikle fiziksel olup, aynı zamanda bireyi ruhsal olarak etkileyen bir durumdur. Diyabet, dolaşım bozuklukları, enfeksiyonlar ve travmalar ampütasyon nedenleri arasındadır. 
Diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin, travmatik nedenlerle ampütasyon geçirmiş bireylere göre, beden algılarının ve travmatik stres belirtilerinin bazı değişkenler açısından farklılık gösterdiği bilinmektedir. Bu nedenle araştırmanın amacı diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerde beden algısı ve travmatik stres belirtilerinin incelenmesi olmuştur. 
Araştırmanın örneklemini Eylül-2019,Mart-2020 tarihleri arasında  Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde ampütasyon geçirmiş 98 birey oluşturmuştur. Bireylerin tanıtıcı özellikleri için 'Sosyodemografik Veri Formu', travmatik stres belirtilerini değerlendirmek için 'Travmatik Stres Belirtileri Ölçeği', beden algılarını değerlendirmek için ise 'Beden Algısı Ölçeği' kullanılmıştır.
Çalışmamızın sonucuna göre, kronik hastalık nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin yaş ortalamasının, travmatik nedenli ampütasyon geçirmiş bireylerin yaş ortalamasından daha yüksek olduğu, çalışma grubundakilerin %72,1'inin majör ampütasyon geçirdiği saptanmışken karşılaştırma grubunda bu sayı %26,7'dir. Kronik hastalık nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylerin beden algılarının, travmatik ampütasyon geçiren bireylere göre daha olumsuz olduğu, travmaya bağlı nedenlerle ampütasyon geçirmiş bireylerin travmatik stres belirtilerinin, diyabetik ayak nedeniyle ampütasyon geçirmiş bireylere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Ampütasyon sonrasında hastalara uygulanacak rehabilitasyon ve psikiyatrik desteğin, kişinin kaybının etkisini azaltacağını, toplumdaki yaşam kalitesini ve fonksiyonel kapasitesinin artmasını sağlayacağına inanıyoruz. 

Anahtar Sözcükler: Ampütasyon, beden algısı, diyabetik ayak, rehabilitasyon, travma

Abstract:
Amputation is a condition that is primarily physical, but also affects the individual psychologically. Diabetes, circulatory disorders, infections and traumas are among the causes of amputation.
It is known that the body perceptions and traumatic stress symptoms of individuals who have undergone amputation due to diabetic foot differ in terms of some variables compared to individuals who have undergone amputation due to traumatic reasons. For this reason, the aim of the study was to examine body image and traumatic stress symptoms in individuals who had amputation due to diabetic foot.
The sample of the study consisted of 98 individuals who underwent amputation at Çukurova University Medical Faculty Balcalı Hospital between September-2019 and March-2020. "Sociodemographic Data Form" was used for descriptive characteristics of individuals, "Traumatic Stress Symptoms Scale" was used to evaluate traumatic stress symptoms, and "Body Perception Scale" was used to evaluate body perceptions.
According to the results of our study, it was determined that the average age of individuals who had undergone amputation due to chronic disease was higher than the average age of individuals who had undergone amputation due to traumatic reasons, 72.1% of those in the study group had major amputations, while this number was 26.7% in the comparison group. It has been determined that the body perceptions of individuals who have had an amputation due to chronic disease are more negative than those who have had a traumatic amputation, and that the traumatic stress symptoms of individuals who have had an amputation due to trauma are higher than those who have had an amputation due to diabetic foot.
We believe that rehabilitation and psychiatric support to be applied to patients after amputation will reduce the impact of the loss of the person and increase the quality of life and functional capacity of the society.

Keywords: Amputation, body image, diabetic foot, rehabilitation, trauma