Selma Gürbüz resminde gölge kullanım
Use of shadows in Selma Gürbüz artwork
Yazar: MEDİNE TÜTÜNCÜ ÇABİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT ARAPOĞLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışma, resim sanatının önemli plastik unsurlarından biri olan gölgenin tarihsel evrimini
ve farklı sanatçılar tarafından nasıl kullanıldığını araştırmaktadır. Gölge, bir nesneyi
biçimlendirme ve üç boyutlu bir şekle dönüştürme sürecinde temel bir öğe olarak karşımıza
çıkmaktadır. Çalışmada da Batı ve Türk resim sanatında gölgeyi sıklıkla kullanan sanatçılar
incelenmiştir. Batı sanatında William Bache, Picasso, Andy Warhol gibi isimlerin yanı sıra
Türk resim sanatında Mehmet Siyah Kalem, Burhan Doğançay, Bilal Yılmaz ve Selma
Gürbüz'ün eserleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Selma Gürbüz, gölge unsurunu el yapımı
kâğıt üzerine siyah, kırmızı mürekkep ve fırça darbeleriyle çeşitlendirdiği çarpıcı figürlerle
kullanmıştır. Çalışmanın odak noktalarından biri, Gürbüz'ün gölgeyi resimlerinde nasıl ele
aldığını ve bu kullanımın resim tarihindeki yeri ve önemini belirlemektir. Diğer sanatçılarla
karşılaştırıldığında Gürbüz'ün eserlerinde gölgenin iki boyutlu bir form olarak öne çıktığı ve
figürlerin derinlik ve hacim kazandığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, Japon sanatçı Kumi
Yamashita ve Amerikalı sanatçı Kara Walker gibi çağdaş sanatçılarla yapılan
karşılaştırmalar, Gürbüz'ün gölgeyi benzersiz ve yenilikçi bir şekilde kullanışını
vurgulamaktadır. Tüm bunlar çerçevesinde bu çalışma, gölgenin resim sanatındaki
dönüşümünü inceleyerek Selma Gürbüz'ün eserlerinin bu dönüşüm içindeki önemini ve
benzersiz katkılarını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Selma Gürbüz, Türk Resmi, Gölge, Çağdaş Türk Sanatı, Silüet

Abstract:
This study investigates the historical evolution of the significant plastic element of painting,
shadow, and how it has been utilized by different artists. Shadow emerges as a fundamental
element in shaping and transforming an object into a three-dimensional form. The study
extensively examines artists who frequently employ shadow in Western and Turkish
painting, including figures like William Bache, Picasso, Andy Warhol in Western art, and
Mehmet Siyah Kalem, Burhan Doğançay, Bilal Yılmaz, and Selma Gürbüz in Turkish art.
Selma Gürbüz employs the shadow element with striking figures diversified through
handmade paper, black and red ink, and brush strokes. One focal point of the study is to
determine how Gürbüz handles shadow in her paintings and the significance of this usage in
the history of painting. Compared to other artists, it is observed that in Gürbüz's works,
shadow stands out as a two-dimensional form, and figures gain depth and volume.
Additionally, comparisons with contemporary artists such as Japanese artist Kumi
Yamashita and American artist Kara Walker highlight Gürbüz's unique and innovative use
of shadow. Within this framework, the study examines the transformation of shadow in the
art of painting, elucidating the significance and unique contributions of Selma Gürbüz's
works within this transformation.
Keywords: Selma Gürbüz, Turkish Painting, Shadow, Contemporary Turkish
Art, Silhouette.