Majör depresyon hastalarında aşırı besin isteği ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between excessive food cravings and nutritional status in patients with major depression
Yazar: AYSUN KÖKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ALEV KESER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aşerme = Craving ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Depresyon = Depression

Özet:
Majör depresif bozukluğunun, 2020 yılında en yaygın mortalite nedenlerinden biri olacağı tahmin edilmektedir. Bu nedenle, depresyonun etyolojisine, komplikasyonlarına, iştah üzerindeki etkilerine ve çözüm önerilerine yönelik araştırmaların sayısı giderek artmaktadır. Bu araştırma majör depresif hastaların aşırı besin isteği ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi'nde DSM-V kriterlerine göre psikiyatrist tarafından majör depresyon tanısı almış 20-64 yaş arasındaki (47 kadın, 34 erkek) gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden, toplam 81 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada katılımcıların sosyo-demografik özellikleri araştırmacı tarafından hazırlanan bir veri toplama formuyla, bireylerle yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Katılımcılara 9 faktör ve 39 maddeden oluşan Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS) uygulanmış ve 24 saatlik geriye dönük hatırlatma ile besin tüketim kayıtları alınmış ve elde edilen veriler, Beslenme Bilgi Sistemi paket programı ile değerlendirilmiştir. Araştırma verileri SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiş ve uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Katılımcıların ortalama yaşları 33,7±11,19 yıldır. Katılımcıların %39,5'i öğün atlamazken, %60,5'i bazen öğün atlamaktadır. Ortalama ana öğün sayısı 3,0±1,06, ara öğün sayısı ise 3,00±0,00'dır. Beden kütle indeksine göre kadınların %42,6'sı, erkeklerin %67,7'si fazla kilolu veya obezdir. Kadınların ABİS ortalaması 116,6±43,40, erkeklerin ise 110,7±40,61 iken genel puan ortalaması 114,16±42,10'dır. Çalışmaya göre erkeklerin ABİS puanları ile bel çevresi ve toplam yağ yüzdesi arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Obez bireylerin aşırı besin isteği skoru anlamlı düzeyde daha fazladır. Katılımcıların ABİS puanı arttıkça enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alımlarının arttığı saptanmıştır. Ayrıca ABİS puanı ile E, B1, B2 ve B6 vitaminleri ile kalsiyum, çinko, magnezyum ve fosfor mineralleri alımları arasında da pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Majör depresyon, beslenme durumunu etkileyebilen ve beslenme ile ilişkili olan obezite, kardiyovaskuler hastalıklar ve diyabet gibi komorbiditelere neden olabilen bir sağlık sorunudur. Bu nedenle, majör depresyon tanısı alan hastalarda beslenme durumunun düzeltilmesi ve tedavi ekibine bir diyetisyenin dahil edilmesi önemli bir gerekliliktir.

Abstract:
Major depressive disorder is projected to be one of the most common causes of mortality in 2020. Therefore, the number of investigations into the etiology of depression, its complications, its effects on appetite, and suggestions for solutions is steadily increasing. This study was planned to evaluate the relationship between excessive food cravings and nutritional status of major depressive patients. Research, university Bolu Abant Izzet Baysal mental health and diseases training and Research Hospital DSM-V criteria, a diagnosis of major depression by a psychiatrist between the ages of 20-64 (47 female, 34 male) with a total of 81 patients who voluntarily agreed to participate was conducted. The socio-demographic characteristics of the participants were collected by interviewing individuals face-to-face with a data collection form prepared by the researcher. The participants were given an excess food craving scores (FCS) consisting of 9 factors and 39 items and their food consumption records were taken with a 24-hour retrospective reminder and the data obtained were evaluated with the Nutrition Information System package program. The research data was evaluated using the SPSS package program and analyzed with appropriate statistical methods. The mean age of the participants was 33.7±11.19 years. While 39.5% of respondents did not skip meals, 60.5% sometimes skip meals. The average number of main meals is 3.25±2.06 and the number of decedents is 3.00±0.00. According to the body mass index, 42.6% of women and 67.7% of men are overweight or obese. Women's FCS mean 116.6±43.40, men's 110.7±40.61, while the average overall score is 114.16±42.10'dir. According to the study, a positive correlation was found between food craving scores and waist circumference and total fat percentage of men. Obese individuals are significantly have more food craving scores. The participants ' food craving scores increased and their energy, carbohydrate, protein and fat intake increased. In addition, a positive correlation was found between the food craving score and the intake of vitamins E, B1, B2 and B6 and calcium, zinc, magnesium and phosphorus minerals. Major depression is a health problem that can affect nutritional status and cause comorbidities such as obesity, cardiovascular diseases and diabetes, which are associated with nutrition. Therefore, in patients diagnosed with major depression, it is an important requirement to correct nutritional status and to include a dietitian in the treatment team.