Uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin dijital yeterlilikleri ile mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the digital competence and the levels of occupational anxiety at the distance education process of teachers
Yazar: DUYGU ÖZBAY
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KAYA
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışma uzaktan eğitimle ders veren öğretmenlerin dijital yeterlilik düzeyleri ve mesleki kaygı durumlarının belirlenmesi, dijital yeterliliğin mesleki kaygı üzerine bir etkisinin olup olmadığının ortaya koyulması ve elde edilecek sonuçlar üzerinden yeni öneriler sunulması amacı ile planlanmıştır.
Yöntem: 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Erzurum İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görev yapan 169  öğretmen ile bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin dijital yetkinliklerini belirlemek amacıyla orijinal hali Redecker ve Punie (2016) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Toker vd. (2021) tarafından yapılan "Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeği" ve öğretmenlerin kaygı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla Köklükaya ve Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Kaygı Ölçeği" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeğinden alınan puanlara göre öğretmenler yüksek puandan düşük puana ilerledikçe öncü, lider, uzman, bütünleştirici, kâşif ve başlangıç kategorilerine ayrılmaktadır. Veriler Covid-19 salgınından dolayı çevrim içi olarak elde edilmiştir.
Bulgular: Öğretmenlerin Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeğinden aldıkları puanlara göre oluşturulan kategori dağılımlarında yarısından fazlasının "Kaşif" ve "Bütünleştirici" kategorisinde oldukları tespit edilmiştir. Dijital yeterlilik ve mesleki kaygı arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Mesleki kaygı ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branş değişkenleri arasında herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Fakat dijital yeterlilik ile yaş, mesleki kıdem, hizmet içi eğitim ve branş değişkenleri arasında anlamlı bir fark ortaya konulmuştur.
Sonuçlar: Elde edilen bulgulara göre dijital yeterlilikleri düşük öğretmenlerin mesleki kaygılarının yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca kıdemli ve daha yaşlı öğretmenlerin genç meslektaşlarına göre dijital yeterliliklerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Hizmet içi eğitim almış öğretmenlerin hizmet içi eğitim almamış öğretmenlere göre dijital yeterliliklerinin daha fazla olduğu göze çarpan bir başka bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hızlı teknolojik değişimler ile kuşak farkına bağlı ortaya çıkan farkların ilerleyen yıllarda daha keskin bir hal alacağı düşünülmektedir. Gelecekte yaşanması muhtemel problemlere önceden çözüm sunabilmek için öğretmen yetiştirme programlarının dijital yeterliliği artıracak şekilde sürekli güncellenmesi ve hizmet içi eğitimlerin artırılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: teknolojik yetkinlik, mesleki kaygı, uzaktan eğitim

Abstract:
Purpose: This study was planned with the aim of determining the digital competence levels and professional anxiety of teachers those teach by distance education, revealing whether digital competence has an effect on professional anxiety and presenting new suggestions based on the results to be obtained.
Method: This study was carried out with 169 teachers working in secondary schools affiliated to Erzurum Provincial Directorate of National Education in the 2020-2021 academic year. In the present study, Digital Competencies Scale for Educators, developed originally by Redecker and Punia (2016) and Turkish conformation made by Toker et al. (2021), and the "Anxiety Scale for the Teaching Profession" developed by Köklükaya and Yıldırım (2016) in order to determine the anxiety levels of teachers was used as data collection tools. According to the scores obtained from the Digital Competencies Scale for Educators, as teachers progress from high to low scores, they are divided into pioneer, leader, expert, integrator, explorer and beginner categories. Data were congregatedonline due to the Covid-19 outbreak.
Findings: It was determined that more than half of the teachers were in the "Explorer" and "Integrator" categories according to the category distributions created according to the scores received from the Digital Competencies Scale for Educators. It has been determined that there is a significant relationship between digital competence and professional anxiety. There were no significant relationship between professional anxiety and variables of sex, age, professional seniority and disciplines. However, the significant difference was found between digital competence and age, professional seniority, in-service training and discipline variables. 
Conclusions: According to the results obtained, it was seen that the professional anxiety of teachers with low digital competence was quite high. In addition, it has been determined that senior and older teachers have lower digital competencies than their younger colleagues. Another noticeable result is that teachers who have received in-service training have higher digital competencies than teachers who have not received in-service training. It is thought that the differences occured due to the rapid technological changes and the generation gap will become sharper in the coming years. It is thought that it would be beneficial to constantly update teacher training programs to increase digital competence and to increase in-service trainings in order to provide solutions to possible problems in the future.
Keywords: technological competence, professional anxiety, distance education