Serviks ve endometrium kanserli  hastalarda brakiterapi sonrası cinsel işlevsellik
Sexual functionality in patients with cervical and endometrial cancer after brachytherapy
Yazar: SEVDA ÖZMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER MERT
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Serviks ve Endometrium Kanserli  Hastalarda Brakiterapi Sonrası Cinsel İşlevsellik
Amaç: Araştırma serviks ve endometrium kanserli hastalarda brakiterapi sonrası cinsel işlevselliğin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı bir çalışma olarak Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Ünitesi'nde yürütüldü. Araştırmaya Radyasyon Onkoloji Ünitesi'nde 26.10.2018-01.03.2019 tarihleri arasında serviks ve endometrium kanseri nedeniyle brakiterapi tedavisi yapılan ve araştırmaya katılma kriterlerine uygun yirmi bir hasta katılmıştır. Veriler; Veri Toplama Formu, Kadın Cinsel İşlev Ölçeği ve bireysel derinlemesine görüşme formu ile elde edildi. Nicel verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma ve Mann Whitney U testi, nitel verilerin değerlendirilmesinde ise; içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların %57.1'inin Endometrium kanseri tanısına sahip olduğu, yaş gruplarına, tıbbi tanılarına, kemoterapi alma ve cerrahi tedavi alma durumlarına göre Kadın Cinsel İşlev Ölçeği alt ölçekleri ve ölçek toplam puan ortalamaları arasındaki istatistiksel olarak bir farkın olmadığı (p>.05), düşük yapma durumlarına göre " İstek Alt Ölçeği" puan ortalamaları ve "Kadın Cinsel İşlev Ölçeğin Toplam" puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<.05), kürtaj yapma durumlarına göre "İstek Alt Ölçeği" puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<.05), radyoterapi eğitimi alma durumlarına göre; "Doyum Alt Ölçeği" puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<.05). Nitel veriler, hastalığa verilen tepki, cinsellik ve eşlerin yaklaşımı olmak üzere üç ana tema altında değerlendirildi.
Sonuç: Araştırmada katılımcıların cinsel işlevlerin düşük olduğu, düşük yapma, kürtaj olma ve radyoterapi tedavisi konusunda eğitim almama durumlarının cinsel işlevini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Hastalığa verilen tepki teması altında; üzüntü, çaresizlik, hastalığı kabullenme alt temalarına, cinsellik teması altında; cinsel isteksizlik ve  ağrı, korku, akıntı ve bilgi eksikliği nedeniyle cinsel ilişkiyi red etme alt temalarına, eşlerin yaklaşımı teması altında ise hoşgörü ve anal seks alt temalarına ulaşılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Cinsel işlevsellik, brakiterapi, serviks kanseri, endometrıum kanseri, hemşirelik

Abstract:
Sexual Functionality in Patients with Cervical and Endometrial Cancer After Brachytherapy
Objective: The research was conducted in order to evaluate the sexual functionality after brachytherapy in patients with cervical and endometrial cancer.
Method: This research was conducted at Kocaeli University Research and Application Hospital Radiation Oncology Unit as a descriptive study. Twenty-one brachytherapy patients applied with cervical and endometrial cancer attended to this research in accordance with inclusion criterias between 26.10.2018 and 01.03.2019 dates in Radiation Oncology Unit. Information achievement process is performed by using Data Collection Form, Female Sexual Functionality Indicator and Individual in-depth Interview forms. In quantitative data evaluation average, standart deviation and Mann Whitney U Test, in qualitative data evaluation content analysis methods applied.
Results: It is established that %57.1 of the participants has the diagnosis of Endometrium CA and there is no statistically significant difference (p>.05) between Female Sexual Functionality Indicator subscales and the mean of scale total scores with respect to the ages, medical diagnosesof the participants and whether they have chemotherapy treatment and surgical therapy. However, the difference between the mean of  "Desire Subscale scores" and the mean of  "Female Sexual Functionality Indicator's total scores" with respect to whether having miscarriage is statistically significant (p<.05). Additionally, both the difference in between the mean of "Desire Subscale scores" with respect to whether having an abortion and the difference in between the mean of "Orgasm Subscale scores" with respect to whether having radiotherapy training are statistically significant (p<.05). Qualitative data has been assessed under 3 main topic which are the reaction to the disease, sexuality and spouses approach.
Conslusions: In the study, it was determined that the sexual functions of the participants were low, abortion and not training on radiotherapy treatment negatively affect the sexual function of the subjects. In disease reaction topic; sadness, desperation, disease acknowledge sub-topics, in sexuality sub-topic; sexual anarexia and pain, fear, flix and sexual relationship rejection due to lack of knowledge sub-topics, in couples attitude topic; toleration and sex sub-topics figured out.
Key Words: Sexual functionality, brachytherapy, cervical cancer, endometrial cancer, nursing.