5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin tema ve konu uygunluğunun öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Analyzing theme and topic compatibility in the reading texts of the 5th grade Turkish course books in accordance with teachers' views
Yazar: ÖZCAN CANPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. CEM ŞEMS TÜMER
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Konu = Title ; Metin inceleme = Text examination ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Tematik inceleme = Thematic analysis ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Millî Eğitim Bakanlığı 2018-2019 eğitim-öğretim yılından itibaren yeni Türkçe Dersi Öğretim Programı'nı uygulamaya başlamıştır. Bu çalışmada yeni programa göre hazırlanmış olan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin temasının metinlerin ders kitabında verildiği tema ile uyumlu olup olmadığını; metinlerin konusunun, ana duygusunun/ana düşüncesinin belirginliğini ve ayrıca öğrencilerin bu metinlerin konusunu ve ana duygusunu/ana düşüncesini belirlemede ne derece güçlük çekebileceğini belirlemek ve böylece bu metinlerin ders kitaplarında yer alabilmeye uygun olup olmadığı hakkında bir sonuca ulaşmak amaçlanmıştır.
İncelenmek üzere ders kitabında her temadan rastgele olmak üzere toplam sekiz metin seçilmiştir. Bu metinlerle ilgili soruları yanıtlayacak Türkçe öğretmenleri ise Erzincan'da görev yapanlardan ve gönüllü olanlardan seçilmiştir.
Bu çalışmada veriler, Miles-Huberman formülüne göre analiz edilmiştir. Formüle göre yapılan analizin içsel tutarlılığının olduğu belirlenmiştir. Tema ve ana duygu/ana düşünce kavramları birbiriyle doğrudan bağlantılı kavramlar olduğu için
IV
araştırma soruları içinde metinlerin ana duygusu/ana düşüncesiyle ilgili sorulara da yer verilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre ders kitaplarında yer alan metinlerden üç tanesinin ders kitabında doğru tema başlığı altında yer almadığı, metinlerden iki tanesinin de konu ve ana duygusunun/ana düşüncesinin belirgin olmamasından ve öğrencilerin bu metinleri anlamakta çeşitli nedenlere bağlı olarak zorlanacaklarından ötürü 5. sınıf Türkçe ders kitabı için uygun metinler olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin metinlerin konusunu ve ana duygusunu/ana düşüncesini belirlemede zorlanma nedenleri arasında metinden kaynaklı nedenler daha fazladır.
Ayrıca tema ve konu kavramları zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır, bu iki kavramın ayırt edici özelliklerine dikkat edilmemektedir. 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda da benzer durumlar vardır. Bu çalışmada programda tema ve konu sözcüklerinin kullanımı konusunda birtakım eleştirilere ve çözüm önerilerine yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: tema, konu, ana duygu, ana düşünce, metin, Türkçe dersi, ders kitabı

Abstract:
The Ministry of National Education has started to implement the New Turkish Language Curriculum as of 2018-2019 academic year. In this study, it is aimed to determine if the theme of the texts in the 5th grade Turkish textbooks prepared according to the new curriculum is compatible with the theme given in the textbooks, also to determine the clarity of the subject matter, the main emotion/main idea of the texts, and the difficulty that students may have in determining the subject and main emotion /main idea of these texts and thus to find out whether these texts are suitable to be included in textbooks.
A total of eight texts were randomly chosen from each theme of the coursebook to be examined. The volunteer Turkish teachers to answer the questions about these texts were selected chosen from those who work in Erzincan. In this study, the data were analyzed according to the Miles-Huberman formula. The internal consistency of the analysis carried out according to the formula was
VI
determined. As the concepts of theme and main emotion/main idea are directly related to each other, questions related to the main emotion/main idea of the texts are included in the research questions.
According to the research results, three of the texts included in the textbooks are not included under the correct theme in the textbook; main emotions/main ideas of two texts are not clear and students will have difficulty in understanding these texts due to various reasons. For these reasons, it is concluded that these 5 texts are not suitable for the 5th grade Turkish coursebook. The reasons why students have difficulty in determining the subject and the main emotion/main idea of the texts generally stem from the text. In addition, the concepts of theme and topic can occasionally be used interchangeably, and the distinctive features of these two concepts are not taken into account. There are similar situations in the 2018 Turkish Language Curriculum as well. In this study, some criticism and solution offers about the use of themes and topic words in the program are included.
Keywords: theme, subject, main emotion, main idea, text, Turkish lesson, coursebook