Turizm işletmelerinde hizmet içi eğitimin iş tatminine etkisi: Bişkek örneği
The effect of in-service training on job satisfaction in tourism enterprises: The case of Bishkek
Yazar: SALİH KIRDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ULUTAŞ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm ve Otelcilik İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm ve Otel İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet içi eğitim = In service training ; Kırgızistan-Bişkek = Kyrgyzstan-Bishkek ; Oteller = Hotels ; Seyahat acenteleri = Travel agencies ; Turizm eğitimi = Tourism education ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Turizm işletmeleri, hizmet sektörlerinin içinde en yoğun olan işletmelerdir. Gelişen günümüz şartları dolayısıyla dünya üzerinde turizm faaliyetlerine katılan insanların sayısı oldukça fazladır. Turizm faaliyetlerinin katılımcı sayısının fazla olması turizm işletmelerine olan talebin artmasına yol açmaktadır. Rekabetin fazla olduğu bu sektörde, işletmelerin başarılı olmaları nitelikli çalışanlara sahip olmakla mümkün olabilmektedir. Turizm işletmelerinin, ziyaretçilerin taleplerine en iyi şekilde karşılık vermek için alanında yetişmiş çalışanları bulundurmaları kaçınılmaz olmuştur. Çalışanların iyi yetişmeleri amacıyla işletmeler çeşitli hizmet içi eğitim programlarını düzenlemektedirler. Hizmet içi eğitim, çalışanların mesleki gelişiminin yanında onların kariyerlerine de imkânlar sunmaktadır. Yeni edinilen bilgiler bakış açılarını değiştirmede olumlu sonuçlar vermektedir. Hizmet içi eğitim, çalışanların davranış ve tutumlarını olumlu yönde etkilemektedir. Çalışanların kaliteli hizmet vermeleri iş tatminlerine bağlıdır. İş tatmin düzeyleri yüksek olan çalışanların daha verimli çalışmaları beklenmektedir. Verimli çalışanlara sahip olan işletmeler rakiplerine göre bir adım daha önde olmaktadırlar.
Hizmet içi eğitim ve iş tatmini arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışma mevcuttur. Literatüre katkı sağlaması açısından Kırgızistan'da bulunan turizm işletmelerine yönelik bu çalışma yapılmıştır.
Araştırmada, turizm işletmelerinde hizmet içi eğitimin ne düzeyde olduğu ve hizmet içi eğitim ile çalışanların iş tatmini ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Bişkek'te faaliyet gösteren, 4 ve 5 yıldızlı oteller, yiyecek içecek işletmeleri ve seyahat acentelerinden oluşan turizm işletmeleri çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma verilerini çözümlemede sosyal bilimler için geliştirilmiş olan bir istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın hizmet içi eğitime ilişkin elde edilen bulguları, Bişkek'te faaliyet gösteren turizm işletmelerinin %68,5'inde hizmet içi eğitimlerin verilmekte olduğunu, hizmet içi eğitimlerin %54,8'inin işletme içinde yöneticiler ve uzmanlarca verildiğini, %29'unun ise işletme dışından uzmanlarca verildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, demografik faktörler ile iş tatmini ilişkisi ve hizmet içi eğitim ile iş tatmini ilişkisi için verilere açımlayıcı faktör analizi, bağımsız t testi ve Anova testi yapılmıştır. Demografik faktörler bakımından, genel iş tatmini algısının medeni durum ve eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Hizmet içi eğitim ve iş tatmini ilişkisinin tespitine yönelik yapılan analizlere göre ise iş görenlerin iş tatmini algılarının hizmet içi eğitim alıp almamalarına göre, aldıkları hizmet içi eğitim sayısına göre ve hizmet içi eğitimlere kendi istekleriyle mi yöneticilerinin yönlendirmesiyle katıldıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Tourism enterprises are the enterprises where the service sectors is the most intense. Due to today's developing conditions, the number of people participating in tourism activities around the world is quite high. Being much the number of participant of tourism activities pave the way to increase of demand that being of tourism enterprises. In this sector where competition is high, it is possible for businesses to be successful by having qualified employees. It has become inevitable for tourism enterprises to have trained employee in their fields in order to respond to the demands of the visitors in the best way. Enterprises organize various in-service training programs in order to train employees well. In-service training offers opportunities for employees' careers as well as their professional development. The newly acquired information gives positive results in changing the perspective of the employees. In-service training positively affects the behavior and attitudes of the employees. Employees' provide quality service depends on their job satisfactions. Employees with high job satisfaction levels are expected to work more efficiently. Businesses with efficient employees are one step ahead of their competitors.
There are many studies examining the relationship between in-service training and job satisfaction. In terms of contributing to the literature, this study has been intended for the tourism enterprises in Kyrgyzstan.
The dissertation examines the current state of in-service training process in tourism enterprises and the relationship between advanced training and employee job satisfaction. The study group consists of employees of 4- and 5-star hotels, catering establishments and travel agencies in Bishkek. In analysis of the research data, a statistical package program was used which had been developed for social sciences. The results of the study of the state of advanced training showed that 68.5% of tourist enterprises in Bishkek organize advanced training courses, 54.8% of them are conducted by managers and specialists of the enterprise, and 29% are invited specialists. In addition, factor analysis, independent t-test and analysis of variance (Anova) were carried out during the dissertation research to determine the relationship between demographic factors and job satisfaction, as well as the relationship between advanced training and job satisfaction. In terms of the impact of demographic factors on job satisfaction, overall job satisfaction was found to differ significantly depending on variables such as marital status and educational level. An analysis conducted to determine the relationship between advanced training and job satisfaction found that employee job satisfaction was statistically significantly different depending on whether they attended advanced training courses, the frequency of their attendance, and whether they attended courses voluntarily or involuntarily.