İntihar amacı olmayan kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin çocukluk çağı travması, disosiyatif yaşantılar ve bağlanma yönünden incelenmesi /
Yazar: BESTE DİLA EREN SARIKAYA
Danışman: DOÇ. HÜSEYİN BURAK BAYKARA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Ergenler = Adolescents ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İntihar = Suicide

Özet:
Amaç:  Bu çalışmada intihar amacı olmayan kendine zarar verme davranışı bulunan olgular ve kendine zarar verme davranışı olmayıp herhangi bir psikiyatrik hastalığa sahip olgular ile sağlıklı kontrol grubunun çocukluk çağı travmaları, disosiyatif yaşantılar ve bağlanma yönünden incelenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmaktadır.
Metot: Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kendine zarar verme davranışı ve herhangi bir psikopatoloji tanısı bulunan 14-18 yaş arası 40 olgu ilk olgu grubunu, bu gruba benzer psikiyatrik hastalık tanısı bulunan fakat kendine zarar verme davranışı bulunmayan 14-18 yaş arası 40 olgu ikinci olgu grubunu ve bu gruplara benzer sosyodemografik özellikleri olan 14-18 yaş arası 40 ergen ise sağlıklı kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmada olgu ve kontrol gruplarında KZVD tanısının değerlendirmesi için DSM-5 (Uluslararası Tanı Ölçütleri) kullanılmıştır. Tüm katılımcılarda eşlik eden psikiyatrik bozukluklar KSADS-PL (Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli) ile değerlendirilmiştir. Hem olgu hem kontrol gruplarına Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Ölçeği Kısa Formu (EABÖ) ve Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (ADES) verilerek doldurmaları istenmiştir. KZVD ile ilişkili bağımsız değişkenler ve eşlik eden psikiyatrik güçlükler sistematik olarak incelenmiştir.
Bulgular: Üç grup arasında yapılan analizlere bakıldığında sigara kullanımı, alkol kullanımı, eşyalara zarar verme öyküsü, insanlara zarar verme öyküsü, intihar düşünceleri, intihar girişimi, intihar girişimi sayısı, ailede intihar öyküsü, ADES toplam puanı, ÇÇTÖ toplam puanı, EABÖ anne, baba ve arkadaşa bağlanma toplam puanları, ÇTTÖ alt ölçeklerinden cinsel, fiziksel ve duygusal istismar, EABÖ alt ölçeklerinde ise arkadaş iletişim hariç diğer tüm alt ölçeklerde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. KZVD öyküsü ve herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunan ilk grup ile KZVD öyküsü bulunmayıp herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunan ikinci grup karşılaştırıldığında birinci grubun alkol kullanımın, insanlara ve eşyalara zarar verme öyküsünün daha fazla olduğu, daha çok intihar düşüncesi ve girişimi bulunduğu, ADES toplam puanının daha yüksek olduğu, EABÖ alt ölçeklerinden babaya bağlanma toplam puanın daha düşük olduğu, ÇÇTÖ alt ölçeklerinden ise fiziksel ve duygusal istismar puanlarının ise daha yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmaya katılan tüm katılımcıların aldığı puanların ortalamasına göre çalışmada kullanılan ölçekler arasındaki korelasyonu değerlendirmek amacıyla analiz yapıldığında ADES toplam puanı ÇÇTÖ Ölçeği toplam puanı ile, ÇÇTÖ toplam puanı EABÖ anneye bağlanma alt ölçeği toplam puanı ile, ÇÇTÖ duygusal istismar alt ölçek puanı EABÖ anne ve babaya bağlanma alt ölçeği toplam puanları ile yüksek düzeyde korele bulunmuştur. 
Sonuç: İntihar amacı olmayan kendine zarar verme davranışı bulunan olgular ve kendine zarar verme davranışı olmayıp herhangi bir psikiyatrik hastalığa sahip olgular ile sağlıklı kontrol grubunun çocukluk çağı travmaları, disosiyatif yaşantılar ve bağlanma açısından anlamlı farklılık saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kendine zarar verme, çocukluk çağı travması, disosiasyon, bağlanma

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate and compare patients having a psychiatric disorder and non-suicidal self-injurious behavior (NSSIB), patients having a psychiatric disorder without NSSIB and healthy controls regarding their childhood traumas, dissociative experiences, and attachments to caregivers.
Method: The study was performed in the outpatient unit of the child and adolescent psychiatry department at Dokuz Eylul University Hospital. Participants (aged between 14-18 years) involving NSSIB group (n=40), comparison group having a psychiatric disorder without NSSIB (n=40), and healthy controls with similar sociodemographic variables (n=40) were included in the study. Both patient groups and healthy controls were assessed for the presence of NSSIB in a clinical interview as per the diagnostic criteria of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5 (DSM-5). Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia - Present and Lifetime Version (KSADS-PL) was also implemented to detect comorbid psychiatric disorders. Sociodemographic data form, the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), the short form of the Inventory of Parent and Peer Attachment (IPPA, including mother, father and friend subscales), and the Adolescent Dissociative Experiences Scale (ADES) were given to all participants for data collection. All independent variables and comorbid psychiatric disorders associated with NSSIB were assessed systematically.
Findings: Study groups were found statistically different in terms of smoking, alcohol consumption, aggression to psychical objects, aggression to others, suicidal thoughts, the history of past suicide attempt(s), the number of past suicide attempts, the family history of suicide attempt(s), total score of ADES, total score of CTQ, total scores of CTQ subscales (including sexual/physical/emotional abuse subscales), and total scores of all IPPA subscales (except for the friend communication subscale). NSSIB group more frequently reported alcohol consumption, aggression to psychical objects, aggression to others, suicidal thoughts, the history of past suicide attempt(s), higher total scores of ADES, lower total scores of the father attachment subscale of IPPA, higher total scores of /physical/emotional abuse subscales of CTQ. Correlation analysis was performed for the scales including all participants of the study. There was a statistically significant correlation between total scores of ADES and CTQ. Total scores of mother attachment subscales of IPPA were significantly correlated with the total score
of CTQ. Total scores of emotional abuse subscales of CTQ was found in correlation with total scores of mother and father attachment subscales of IPPA.
Result: Patients with NSSIB significantly differed from patients without NSSIB and healthy controls regarding childhood traumas, dissociative experiences and attachments scores.
Keywords: Non-suicidal self-injury, childhood trauma, dissociation, attachments