Afet sonrası birincil ve ikincil travmatik strese maruz kalan depremzedelerin travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, intihar riski, depresyon ve anksiyete belirtileri açısından karşılaştırılması
Comparison of earthquake survivors exposed to primary and secondary traumatic stress after the disaster in terms of post-traumatic stress disorder symptoms, suicide risk, depression, and anxiety symptoms
Yazar: NERMİN KARA NARİÇİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, deprem mağduru olan depremzedeler ile afet sonrası depremzedelere yardım ve bakım hizmeti sunan görevlileri; travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, anksiyete belirtileri ve intihar riski açısından karşılaştırarak değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hem deprem nedeniyle hastanede yatan hem de Nurdağı bölgesinde konteyner ve çadırlarda kalan depremzedeler ile arama-kurtarma ve yardım görevlileri dahil edildi. Çalışma anket yoluyla uygulandı. Katılımcılara; sosyodemografik bilgi formu, Klinisyen Tarafından Uygulanan Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 ve İntihar Olasılığı Ölçeği uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya toplam 260 gönüllü katıldı. Katılımcıların 103'ünü erkekler (%39,6), 157'sini kadınlar (%60,4) oluşturmaktaydı. Katılımcılar, afete maruz kalma şekillerine göre birincil (N:133) ve ikincil (N:127) travmatik stres grubu olarak ayrıldı. Travma Sonrası Stres Bozukluğu oranı, birincil travma grubunda (N:98, %73,7), ikincillere (N:75, %59,1) göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p:0,012). Kadınlardaki Travma Sonrası Stres Bozukluğu varlığı (N:117, %74,5), erkeklere kıyasla (N:56, %54,4) anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p:0,001). Aylık geliri düşük olan katılımcıların da Travma Sonrası Stres Bozukluğu oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p:0,001). Birincil travma grubundakilerin anksiyete ve depresyon skorları ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu şiddetleri ikincillere göre daha yüksekti (p<0,05). Tüm katılımcılarda deprem sonrası intihar düşüncesi varlığı %18,1 olarak tespit edildi. Genç yaşta olmak, bekar veya yalnız olmak intihar olasılığı ile ilişkili bulundu (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgular bize hem birincil travmanın hem de ikincil travmanın önemli bir sorun olduğunu ve aynı ciddiyette ele alınması gerektiğini gösterdi. Deprem gibi travmatik olaylar sonrasında hem depremzedelere hem de müdahalede bulunan görevlilere gerekli psikososyal destek sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Deprem, Travmatik stres, İkincil travma, TSSB, Depresyon

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare earthquake survivors with personnel who provided aid and care to earthquake survivors after the disaster in terms of post-traumatic stress disorder, depression, anxiety symptoms, and suicide risk.
Materials and Methods: The study included both earthquake survivors hospitalized due to the earthquake and those living in containers and tents in the Nurdağı region, as well as search and rescue and aid workers. The study was conducted through a survey. Participants were administered a sociodemographic information form, the Clinician-Administered Post-Traumatic Stress Disorder Scale, the Depression Anxiety Stress Scale-21, and the Suicide Probability Scale.
Results: A total of 260 volunteers participated in the study. Of the participants, 103 were male (39.6%) and 157 were female (60.4%). Participants were divided into primary (N:133) and secondary (N:127) traumatic stress groups according to their exposure to the disaster. The rate of Post-Traumatic Stress Disorder was significantly higher in the primary trauma group (N:98, 73.7%) compared to the secondary group (N:75, 59.1%) (p:0.012). The presence of Post-Traumatic Stress Disorder in women (N:117, 74.5%) was found to be significantly higher compared to men (N:56, 54.4%) (p:0.001). Participants with low monthly income also had a significantly higher rate of Post-Traumatic Stress Disorder (p:0.001). The anxiety and depression scores and Post-Traumatic Stress Disorder severity of those in the primary trauma group were higher than those in the secondary group (p<0.05). The presence of suicidal thoughts after the earthquake was found to be 18.1% in all participants. Being young, single, or alone was associated with the probability of suicide (p<0.05).
Conclusion: The findings of this study show us that both primary and secondary trauma are significant problems and should be addressed with the same seriousness. Necessary psychosocial support should be provided to both earthquake survivors and responders after traumatic events such as earthquakes.

Keywords: Earthquake, Traumatic stress, Secondary trauma, PTSD, Depression