Hannah Arendt'in insan hakları eleştirisi ve kozmopolitanizm
Hannah Arendt's critique of human rights and cosmopolitanism
Yazar: NURİYE AHU ÖZVERİ
Danışman: PROF. DR. HARUN TEPE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Arendt, Hannah = Arendt, Hannah ; Kozmopolitanizm = Cosmopolitanism ; Ulus-devlet = Nation-state ; Vatandaşlık = Citizenship ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Hannah Arendt, insan hakları eleştirisini, ardından çöken kederli sessizliğin son
bulmadığı bir felaket olarak tanımladığı Birinci Dünya Savaşı sonrasında, üç
imparatorluğun yıkılması ve yeni ulus-devletlerin kurulması sürecinde ortaya
çıkan, sayıları milyonları bulan azınlıklar, mülteciler ve devletsiz halklara
mensup insanların "devredilemez" diye tanımlanan haklarını, insan haklarını
yitirmeleri üzerine kurar. Herhangi bir siyasi organın korumasından mahrum
kalanların insan haklarından da mahrum kalması Arendt'e göre daha temel bir
hakkı "haklara sahip olma hakkı"nı işaret eder.
Çalışmanın birinci bölümünde Arendt'in insan hakları eleştirisi ele alınmıştır.
Ulus-devletin egemenlik ilkesi ile insan haklarının tanınması/korunması ilişkisi
ve siyasal topluluğa üyeliğin hakların gerçekleştirilmesindeki belirleyiciliği
Arendt'in eleştirisindeki temel noktalardır. İkinci bölümde ise Habermas'ın
kozmopolitanizm yaklaşımı ele alınarak, Arendt'in insan haklarının
gerçekleştirilmesine dair tespit ettiği sorunlara yanıt oluşturma olanağı
tartışılmıştır. Habermas, etnik aidiyetleri temel alan yurttaşlık anlayışı yerine
anayasal ilkeleri temel alan bir yurttaşlık kavrayışının geliştirilmesi gereğini dile
getirir. Onun kozmopolitanizm yaklaşımının diğer unsuru ise insan haklarının
tüm devletleri kapsayan bir anayasa olarak kabul edilmesi ve ulus-üstü
örgütlenmelerle güvence altına alınmasıdır.
Anahtar Sözcükler: insan hakları, ulus-devlet, yurttaş, haklara sahip olma
hakkı, kozmopolitanizm

Abstract:
The First World War, which is described by Hannah Arendt as a catastrophe
that did not end with the depressing silence that followed, led the collapse of
three empires and the establishment of new nation-states, which caused the
millions of minorities, refugees, and stateless peoples to lose even their
inalienable rights and Arendt establishes her human rights critique on this loss.
According to Arendt the fact that those who are deprived of the protection of any
political body are also deprived of their human rights indicates a more
fundamental right, "the right to have rights".
In the first chapter of this study Arendt's critique of human rights is
discussed. The relationship between the sovereignty principle of the nation-
state and the recognition/protection of human rights and the importance of
being a member of the political community on the realization of rights are the
main points in Arendt's criticism. In the second chapter, Habermas's approach
to cosmopolitanism and its potential to create answers to the problems that
Arendt has identified regarding the realization of human rights is discussed.
Habermas expresses the need to develop an understanding of citizenship
based on constitutional principles rather than a citizenship based on ethnic
affiliations. The other element of his cosmopolitanism approach is the
acceptance of human rights as a constitution covering all states, assured by
supranational organizations.
Keywords: human rights, nation-state, citizen, the right to have rights,
cosmopolitanis