Pediatri yoğun bakım ünitesinde yatan çocuklarda deliryumun belirlenmesi
Determination of delirium in children hospitalized in a pediatric intensive care unit
Yazar: ENGİN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY MANAV ; DOÇ. DR. GÜLBEYAZ BARAN DURMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Deliryum = Delirium ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma Çocuklarda Deliryum Belirleme Ölçeği'nin oluşturulması ve pediatri yoğun bakım ünitesine yatan çocuklarda deliryum durumunu/sıklığını belirlemek amacıyla yapıldı. 
Araştırma mix yöntem kullanılarak yapılmıştır. Araştırma örneklemi, Diyarbakır ilindeki bir eğitim ve araştırma hastanesinin üçüncü düzey pediatri yoğun bakım ünitesine, Şubat - Mayıs 2019 tarihleri arasında yatışı yapılan ve dahil edilme kriterlerine uyan 105 hastadan oluşmaktadır. Çocuklarda Deliryum Belirleme Ölçeğinin madde havuzunu oluşturmak için delphi tekniği kullanıldı. Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için, Cronbach-alpha güvenirlik katsayısı,  test yarılama yöntemi ve paralel test yöntemi uygulanmıştır. 
Delphi turları sonucunda, katılımcılar 32 madde üzerinde fikir birliği sağlamıştır. Uzman görüşü değerlendirmeleri sonucu dört madde elenmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda, toplam varyansın %49.99'ını açıklayan 28 maddeden oluşan tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu, Çocuklarda Deliryum Belirleme Ölçeğinin yapısının yeterli uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlılık analizleri sonuçları, Cronbach alfa değeri .96, test yarılama değeri .91 bulunmuştur. Paralel test olarak kullanılan Cornell Pediatrik Deliryum Ölçeği ile aralarında kuvvetli bir ilişki olduğu görülmüştür (r= .957, p<.05). Çocuklarda deliryum görülme oranı %51.43 bulunmuştur. Deliryum ile ilişkili risk faktörlerinin varlığı, hastaların deliryum görülme oranlarının yüksek olması üzerinde oldukça etkili olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak, Çocuklarda Deliryum Belirleme Ölçeği, çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan çocuklarda deliryumu belirlemek için son derece geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. Çocuklarda Deliryum Belirleme Ölçeği kullanılarak, farklı merkezlerde daha geniş bir hasta grubu ile çalışmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted on the Delirium Determination Scale in Children and to determine delirium status / frequency in children admitted to the pediatric intensive care unit.
The research was conducted using the mixed method. The research sample consisted of 105 patients who were hospitalized between February and May 2019 in the tertiary pediatric intensive care unit of a training and research hospital in Diyarbakır province and meets the inclusion criteria. Delphi technique was used to create the item of the Delirium Determination Scale in Children. Expert opinion has been consulted for the scope and appearance of the scale. Exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis have been carried out for the validity of the scale. In order to determine the internal consistency of the scale, Cronbach-alpha reliability coefficient, test halving method and parallel test method have been applied.
As a result of the Delphi tours, the participants agreed on 32 items. Four items have been eliminated as a result of expert opinion evaluations. At the end of Explanatory Factor Analysis, a unidimensional structure consisting of 28 items that explains %49.99 of the total variance was obtained. The findings obtained from confirmatory factor analysis showed that the structure of the Delirium Determination Scale in Children has sufficient compliance indices. Internal consistency analysis results of the scale, Cronbach alpha value was found .96, test halving value was found .91. A strong correlation was observed between the Cornell Assessment for Pediatric Delirium scale used as a parallel test (r = .957, p <.05). Delirium incidence rate in children has been %51.43. The presence of delirium-related risk factors has been found to be highly effective on the high rate of delirium incidence in patients.
As a result, it was determined that the Delirium Determination Scale in Children is a very valid and reliable measurement tool to determine delirium in children hospitalized in the pediatric intensive care unit. Using the Delirium Determination Scale in Children, it may be recommended to conduct studies with a larger patient group in different centers.