Elma çoklu sürgün fitoplazma hastalığı (Candidatus phytoplasma mali)'nın biyolojik mücadelesinde endofitik fungusların etkinliğinin araştırılması
Investigation on efficiency of endophytic fungi in biological control of apple proliferation (Candidatus phytoplasma mali) phytoplasma disease
Yazar: ŞEFİKA YAVUZ
Danışman: PROF. DR. MONA GAZEL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Elma Çoklu Sürgün Fitoplazma Hastalığı (Candidatus Pyhtoplasma mali)'nın biyolojik mücadelesinde endofitik fungusların etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece pratikte kimyasal mücadele olanağı olmayan hastalık etmenine karşı farklı kontrol stratejileri geliştirilebilme olanağının sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında İçel, Adana, Niğde, Isparta, Hatay ve Karaman illerinde elma üretim alanlarında simptomolojik olarak Elma Çoklu Sürgün Fitoplazma (EÇSF) hastalığına benzeyen belirtiler gösteren elma örnekleri PCR analizleriyle testlenmiş ve enfeksiyon oranı % 8,05 olarak bulunmuştur. Ca. P. mali ile enfeksiyon oranı en yüksek bulunan İçel ili başta olmak üzere Adana ve Niğde illeri elma bahçelerindeki sağlıklı ve enfekteli elma ağaçlarından endofit fungus türleri izole edilmiş, bu fungusların morfolojik ve moleküler tanısı ile birlikte patojenisite çalışmaları yapılmıştır. Sağlıklı elma ağaçlarından en yaygın olarak izole edilen endofit funguslardan Epicoccum nigrum, Aureobasidium pullulans, Ulocladium consortiale'nin EÇSF hastalığına karşı etkinlikleri in vitro ve in vivo koşullarda incelenmiştir. Her bir fungus izolatının EÇSF hastalık yoğunluğunu farklı düzeylerde etkilediği, en yüksek etkinin A. pullulans'a ait olduğu ve EÇSF hastalık yoğunluğunu uygulama sonrası %34,18 etki değeri ile azalttığı belirlenmiştir.  
Bu çalışma ile biyolojik mücadele etmeni olan endofit fungusların elmalarda EÇSF hastalığı üzerine etkileri Türkiye'de ilk kez araştırılmış ve hastalığın kontrol stratejilerinin oluşturulmasında önemli ön bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the efficiency of endophytic fungi in biological control of Apple Proliferation Phytoplasma (Candidatus Pyhtoplasma mali). Thus, it is aimed to provide the possibility of developing different strategies against this disease which can not be controlled by chemicals. In this study, apple samples that showing similar symptoms to Apple Proliferation (AP) disease were tested with PCR analyses and average infection rate was found to be 8.05% in apple production areas in Içel, Adana, Niğde, Isparta, Hatay and Karaman provinces. Endophyte fungi species were isolated from healthy and phytoplasma infected apple trees in apple orchards of Adana and Niğde provinces, especially in the province of Icel, which had the highest infection rate with Ca. P. mali. Morphological and molecular identifications and pathogenicity of these fungi were performed. The efficiency of Epicoccum nigrum, Aureobasidium pullulans and Ulocladium consortiale which were commonly isolated from healthy apple trees were investigated under in vitro and in vivo conditions against to AP disease. It was determined that each isolate had different effects on the severity of AP disease. Aureobasidium pullulans had the highest effect, and decreased the disease intensity with 34,18% effect value after the application. 
This is the first study on investigation of the effects of endophyte fungi as a biological control agents for AP disease on apples in Turkey. As a result of the study, important preliminary evidences were obtained for developing control strategies of phytoplasma disease in apples.