Merğînânî'nin el-Hidâye adlı eserinde İmâm Mâlik'e nisbet edilen görüşlerin tahkiki ve tahlili
Investigation and analysis of İmam Malik's views in Merginani's book entitled al-Hidayah
Yazar: ESRA YAĞMUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT BAYAR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: El-Hidaye = Al-Hidaye ; Merginani = Merginani ; Muamelat = Booking ; İmam Malik = İmam Malik ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Karahanlılar dönemi Maveraünnehir âlimlerinden olan ve yaşadığı bölgenin
önde gelen âlimlerinden ders alarak Hanefî mezheb ekolünde önemli bir seviyeye
ulaşan Ali bin Ebi Bekr el-Merğînânî'nin el-Hidâye adlı eserinde İmâm Mâlik'e
nisbet ettiği görüşlerin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Asırlar boyu Hanefî mezhebine tabi olan medreselerde okutulan bu kitap
günümüzde de el-Ezher üniversitesinde ders kitabı olarak okutulmaktadır. İslam
dünyasında bu denli öneme sahip olan bu eserle ilgili çalışma yapmamızın amacı
Hanefi mezhebi dışındaki mezheplere de atıfta bulunan el-Merğînânî'nin farklı
sebeplerle de olsa hatalı aktarımlarını tespit edip bu kitap ile ilgili ilmî çalışmalara
katkı sağlamaktır.
Üç bölümden oluşan çalışmamız; Birinci bölümde İmâm Mâlik'in ve
Merğînânî'nin hayatları ele alınmış ve el-Hidâye eseri hakkında genel bilgi
verilmiştir. İkinci bölümde el-Hidâye'nin ibadetler bölümünde İmâm Mâlik'e nisbet
edilen görüşlerin tespiti ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise elHidâye'nin muamelat bölümünde İmâm Mâlik'e nisbet edilen görüşlerin tespiti ve
değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak Merğînânî'nin toplam seksen dokuz
konuda İmâm Mâlik'e nispet ettiği bunların yirmi beşinin hatalı olduğu tespit
edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Fıkıh, ibadet, muâmelât, İmâm Mâlik, Merğînânî, el-Hidâye

Abstract:
In our study, the views of Ali bin Abi Bekr al-Merginani related to Imam
Malik in his book named al-Hidayah were evaluated. Al-Merginani was one of the
leading scholars of the region of Transoxiana during the Karahanli period and reached
a significant level in the school of Hanafi sect, by taking lessons from the leading
scholars of the region where he lived.
This book, which was taught in the Moslem seminary that were subject to the
Hanafi sect for centuries, is still being taught as a textbook at al-Ezher University
today. The aim of our study on this work, which is of great importance in the Islamic
world, is to identify the erroneous transfers of al-Merginani, which also refers to other
sects, and contribute to scientific studies related to this book, even for different
reasons.
Our study consists of three parts. In the first chapter, the lives of Imam Malik
and Merginani are discussed and general information is given about the work of alHidayah. In the second part, the views related to Imam Malik were determined and
evaluated in the worship section of al-Hidayah. In the third part, the opinions related
to Imam Malik were determined and evaluated in the transaction section of alHidayah. As a result, it has been determined that Merginani refers to Imam Malik in a
total of eighty-nine issues and twenty-five of them are defective.
Keywords
Fıqh, Worship, Transactions, Imam Malik, Merginani, el-Hidayah