Mekânsal panel veri ekonometrisi: Avrupa'da kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi
Spatial panel data econometrics: The impact of publicexpenditures on economic growth in Europe
Yazar: SİNAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRGİL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Avrupa = European ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Mekan = Space ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Bir analizde yatay kesitler coğrafi alanlardan oluşmaktaysa komşu birimlerin
birbirleri üzerindeki mekânsal etkileşiminin varlığı araştırılmalıdır. Çünkü birbirine
yakın olan mekânların, birbirini etkileyeceği düşünülür. Bu çalışmada 1997-2016 yılları
arasında Avrupa'da hükümet harcamalarının kişi başı Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla
büyümesini nasıl etkilediği mekânsal bağımlılığı dikkate alan modeller kullanılarak
araştırılmıştır. Neticede kurulan tüm modellerde hükümet harcamalarındaki artışlar
ekonomik büyümeyi artırmaktadır. Sabit etkili panel veri, rassal etkili panel veri, sabit
etkili mekânsal gecikme, rassal etkili mekânsal gecikme, sabit etkili mekânsal Durbin,
rassal etkili mekânsal Durbin, sabit etkili mekânsal hata, rassal etkili mekânsal hata,
genelleştirilmiş rassal etkili mekânsal hata ve genel mekânsal modelleri incelenmiştir.
Yapılan Hausman sınamaları neticesinde tüm modellerde rassal etkiler modelinin etkin
olduğu görülmüştür. Yapılan Lagrange Çarpan (LÇ) sınamalarına göre mekânsal
gecikme ve mekânsal hata modelleri ile genel mekânsal model anlamlı bulunmuştur.
Bunların içinde en yüksek olabilirliğe ve Lagrange Çarpan (LÇ) test istatistiği değerine
sahip olan model hem mekânsal gecikmeyi hem mekânsal hatayı barındıran genel
mekânsal modeldir. Mekânsal Durbin modelde ise mekânsal ağırlık matrisiyle çarpılmış
açıklayıcı değişkenlerin katsayı tahminleri istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.
Sonuç olarak, Avrupa'da tam istihdam seviyesini yakalamak isteyen politikacılar,
hükümet cari harcamalarını artırabilir. Bunun yanında, komşu ülkelerdeki durumu da
dikkate almak zorundadırlar. Çünkü mekânsal otokorelasyonu gösteren katsayılar
pozitiftir, yani mekânlar birbirine yaklaştıkça birbirinden daha çok etkilenmektedir.

Abstract:
In an analysis, if cross-sections consist of geographical regions, the existence of
spatial interactions of contiguous units should be investigated. Because it is thought that
close areas affect each other. In this study, it is investigated that how government
expenditures affect the GDP growth per capita in Europe for the period 1997-2016, via
models considering spatial dependency. Eventually, increases in government
expenditures increase economic growth in all models. Fixed effects panel data, random
effects panel data, fixed effects spatial lag, random effects spatial lag, fixed effects
spatial Durbin, random effects spatial Durbin, fixed effects spatial error, random effects
spatial error, generalized random effects spatial error and general spatial models are
examined. As results of Hausman tests, it was seen that random effects model is
efficient in all models. Lagrange Multiplayer (LM) test showed that not only spatial lag
and spatial error models are significant, but also the general model is significant.
Between these models, the general model which contains also spatial lag and spatial
error model either, has the maximum Lagrange Multiplayer (LM) test statistic. As for
spatial Durbin model, the coefficient estimates of explanatory variables multiplied by
spatial weight matrix are found statistically insignificant. Consequently, the politicians
who want to achieve full employment in Europe, can increase the government current
expenditures. Besides, they should take into account the situation in neighbor countries.
Because, the coefficients indicating spatial autocorrelations are positive. As areas
approach to each other, they more affect each other.