Hukuka ekonomik yaklaşımın toplumsal dayanakları
The social foundations of the economic approach to law
Yazar: MUZAFFER DÜLGER
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEVFİK ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avusturya İktisat Okulu = Austrian School of Economic ; Buchanan, James = Buchanan, James ; Chicago Okulu = Chicago School ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi teorileri = Economic theories ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Hukuk = Law ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Posner, Richard = Posner, Richard ; Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Hukuk  ve  İktisat  Akımı,  iktisat  teorisinin  -özellikle  de  mikroekonominin  ve refah  iktisadının  temel  kavramlarının-  hukukun  ve  hukuki  kurumların  yapısı, şekillenişi,  işlevleri  ve  etkilerinin  incelenmesi  için  tatbik  edilişi  olarak  tanımlanabilir. Bu  akım,  doğal  hukuk  teorisi  ve  hukuki  pozitivizm  ile  neredeyse  eşit  güce  sahip  yeni bir  hukuk  paradiması  halini  almış  ve  20.  yüzyıl  boyunca  çok  çeşitli  düşünce okullarına  bölünmüştür:  Chicago  Okulu,  Virginia  Okulu,  Kurumsalcılık, Davranışsalcı  hukuk  ve  ekonomi  ekolü,  Yeni  Kurumsalcı  Okul,  Yale  (New  Haven) Okulu  ve  Avusturya  hukuk  ve  ekonomi  ekolü  gibi.
Bu  çalışma,  Hukuk  ve  İktisat  Akımı'nın  hukuk  kuramı  içinde  tutunmuş olduğu  konumu  tanımlayıp,  onun  felsefi  ve  sosyolojik  boyutlarını,  esas  olarak  üç önde  gelen  düşünce  okulunu  merkeze  almak  suretiyle  ortaya  koymaktadır.  Merkeze alınan  bu  üç  okul:  Chicago,  Avusturya  ve  Virginia  okullarıdır.  Bazı  kimselerin nazarında  Chicago  Okulu,  hukuk  ile  iktisadın  disipliner  entegrasyonuna  dair  sunmuş olduğu  büyük  katkıları  nedeniyle,  hukuk  ve  ekonomi  yaklaşımı  ile  aynı  şeyi  ifade eder.  Bu  nedenle  söz  konusu  yaklaşım  genellikle  ana-akım  olarak  anılır.  Virginia  ve Avusturya  yaklaşımları  ise  epistemolojik  ve  metodolojik  bir  takım  farklılıkları olmakla  beraber,  Chicago  okulu  ile  oldukça  yakın  entelektüel  bağlara  sahip  olmuştur. Ana  akım  Chicago  yaklaşımı,  ayrıca,  neoklasik  niteliklerinden  ötürü,  genel  olarak pozitivistik  ve  a-sosyolojik  bir  bakış  açısı  olarak  da  tarif  edilir.  Bu  çalışma  söz konusu  yaklaşımın  sosyal  teoriyle  bağlantıları  üzerindeki  örtüyü  kaldırmaya  dönük bir  çaba  içermektedir.  Bunu  ise  bir  Neo-Avusturya  okulu  düşünürü  Friedrich  A.  Von Hayek'in  kendiliğinden  düzen  ve  özel  hukuk  toplumu  (privatrechtsgesellschaft) düşünceleri,  Virginia  yaklaşımının  kamu  tercihi  ve  çıkar  grupları  teorileri,  neoliberal toplum  tasarımları  ve  risk  toplumu  ve  ekolojik  hukuk  yaklaşımları  gibi  bir  takım postmodern  tartışmalar  ışığı  altında  yapmaktadır.

Abstract:
Law  and  Economics  Movement  can  be  defined  as  the  application  of  economic theory  -especially  microeconomics  and  some  basic  concepts  of  welfare  economics- to  examine  the  structure,  formation,  functions  and  impacts  of  the  law  and  legal institutions.  The  Movement  has  become  a  new  legal  paradigm  that  has  nearly  equal strength  with  natural  law  theory  and  legal  positivism.  It  is  also  separated  into  several schools  of  thought  along  20th  century:  Chicago  School,  Virginia  School, Institutionalism,  Behavioral  Law  and  Economics,  New  Institutional  School,  Yale (New  Haven)  School,  and  Austrian  Law  and  Economics  etc.
This  study  describes  the  jurisprudential  niche  occupied  by  Law  and Economics  Movement  and  identifies  its  philosophical  and  sociological  aspects  by focusing  on  mainly  three  prominent  schools  of  thought:  Chicago  School,  Austrian School  and  Virginia  School.  To  some,  Chicago  School  is  synonymous  with  law  and economics  because  of  its  great  contributions  on  the  disciplinary  integration  of  law and  economics.  So  this  approach  has  generally  mentioned  as  the  mainstream. Virginia  and  Austrian  approaches  have  been  in  close  intellectual  contacts  with Chicago  School  in  spite  of  some  epistemological  and  methodological  differences. Mainstream  Chicagoan  approach  has  also  been  usually  described  as  a  positivistic  and also  a-sociological  viewpoint  in  connection  with  its  neoclassical  characteristics.  This study  includes  an  endeavour  to  unveil  its  connections  with  social  theory  in  the  light of  a  Neo-Austrian  thinker  Friedrich  A.  Von  Hayek's  ideas  on  spontanous  order  and private  law  society  (privatrechtsgesellschaft),  Virginia  school's  theories  on  social choice  and  interest  groups,  neoliberal  social  projections  and  some  other  postmodern discussions  like  risk  society  and  ecological  jurisprudence.