Doktor Ziya Ahmet Kaya'nın Yollar ve İzler Şiir Mecmuası(İnceleme- metin)
Doctor Ziya Ahmet Kaya's Paths and Traces - periodical poetry magazine (Review - text)
Yazar: ŞEYMA AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. BİLAL KEMİKLİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez, Millet Kütüphanesi Yazmalar Koleksiyonu 004670/03 numarasında kayıtlı olan Doktor Ziya Ahmet Kaya'nın Yolar ve İzler, Mecmû'a-i Eş'âr adlı şiir mecmuasını incelemektedir. Tezin amacı, Millî Mücadele döneminde önemli roller üstlenen şairin hayatını, edebi kişiliğini ve çevresini kapsamlı bir şekilde ortaya koymak, bunun yanı sıra mecmuanın biçimsel ve içeriksel analizini yapmaktır. Çalışmada, Ziya Ahmet Kaya'nın biyografisi ve edebi kimliği hakkında yapılmış olan mevcut çalışmalar (kitap, makale,haber vb.) gözden geçirilmiş ve şiir mecmuasının klasik Türk edebiyatına katkıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, Yolar ve İzler mecmuası günümüz harflerine aktarılmış ve eserin şekil ile muhteva özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir.

İlk olarak kısa bir giriş bölümünün ardından, Ziya Ahmet Kaya'nın hayatı, edebî kişiliği ve diğer eserleri ele alınmıştır. Sonrasında, metinle ilgili inceleme aşamasına geçilmiştir. Eserin biçimsel yönleri incelenmiş; kullanılan nazım biçimleri, vezin kalıpları, kafiye ve redifler tespit edilmiştir. Ardından, eserin içerik özelliklerine odaklanılmış, dil ve üslup bakımından değerlendirilmiş, dinî, tasavvufi, mitolojik ve sosyal unsurlar ile âlim şahsiyetlerin şiirlerdeki yansımalarına yer verilmiştir. Çalışmalarımızı gerçekleştirirken, objektif bir yaklaşım benimsemeye özen gösterilmiştir. Eserin içeriğinden hareketle, şairin memleket ve toplum meselelerine ilişkin görüşlerini öğrenmeye ve bu görüşler değerlendirmeye çalışılmıştır. Tezin son bölümünde ise matbu nüshanın detaylı tavsifi yapılmış ve tespit edilen dizgiden kaynaklı hatalar ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir. Ayrıca, şairin eserlerinin matbu nüshalarının birer kopyası ve şairin entelektüel birikimini ve hangi kaynaklardan etkilendiğini daha somut bir şekilde göstermemize yardımcı olan şairin kitaplığındaki tespit ettiğimiz kitaplar tezin son kısmında ek olarak verilmiş, böylece metnin tarihî ve içeriksel bütünlüğü korunarak okura sunulmuştur.

Abstract:
This thesis examines the poetry collection "Yolar ve İzler, Mecmû'a-i Eş'âr" by Dr. Ziya Ahmet Kaya, which is registered under the number 004670/03 in the Millet Library Manuscripts Collection. The aim of the thesis is to provide a comprehensive analysis of the poet's life, literary identity, and environment, who played significant roles during the National Struggle period, as well as to conduct a formal and content analysis of the poetry collection. Existing studies on Ziya Ahmet Kaya's biography and literary identity (books, articles, news reports, etc.) have been reviewed, and the contributions of this poetry collection to classical Turkish literature have been identified. Additionally, "Yolar ve İzler" has been transcribed into modern Turkish letters, and the formal and thematic features of the work have been examined in detail.

First, following a brief introduction, the life, literary personality, and other works of Ziya Ahmet Kaya are discussed. The thesis then transitions to a detailed examination of the text itself. The formal aspects of the work, including poetic forms, meter patterns, rhyme schemes, and redif (refrain), are analyzed. Subsequently, the focus shifts to the content, evaluating the text in terms of language and style, and addressing religious, mystical, mythological, and social elements, as well as the reflection of scholarly figures in the poems. Throughout the study, an objective approach has been carefully maintained. Based on the content of the work, the poet's views on various national and social issues have been explored and critically assessed. In the final section, a thorough description of the printed versions of the work is provided, with detailed identification of typographical errors. Copies of the poet's printed works are included in the thesis, along with a collection of books from his personal library, which offer a clearer insight into his intellectual influences and sources. Thus, both the historical and content integrity of the text is preserved and presented to the reader.