Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet bağlamında üfleme ve vurma çalgılarda performans
Performance in wind and percussion instruments in the aspect of sex and gender
Yazar: GÖKÇE SARVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİLER AKINCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Kadınlar = Women ; Müzik eğitimi = Music education ; Performans = Performance ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Vurmalı çalgılar = Percussion instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments ; Üflemeli çalgılar = Wind instruments

Özet:
Müzik eğitiminin çok küçük yaşlarda başladığı göz önünde bulundurulduğunda, çocukluktan yetişkinliğe değişen fiziksel yapının ve cinsiyet kimliğinin performansa etkisi kaçınılmazdır. Kadın ve erkek anatomisindeki biyolojik farklar bilimsel temellere dayanır. Bu bilgiler ışığında performans sanatı olan müzikte kadın ve erkek vücudundaki farkların performansa etkisi tartışma konusudur. Spor gibi bir alanın müsabakalarında, farklı anatomik özelliklere sahip olduğu için kadın ve erkek ayrı değerlendirilirken müzikte eşit şartlarda değerlendirilmektedir ve bu farklara rağmen pek çok kadın sanatçı erkek sanatçılar kadar yüksek performans gösterebilmektedir. Toplumsal cinsiyet, kadın ve erkeğin kültürel olarak yorumlanan 'kadınlık' ve 'erkeklik' rol ve statüleriyle özdeşleştirilip, ayrılmasıdır. Kadın sanatçıların bu algı sebebiyle yaşadığı zorluklar da performansı etkileyen bir başka unsurdur. Çalışmanın ilk bölümünde kadın ve erkek anatomisindeki farklılıkların üfleme ve vurma çalgı çalan sanatçıların performanslarında yarattığı etki, ikinci bölümünde toplumsal cinsiyet algısı sebebiyle kadın üfleme ve vurma çalgı çalan sanatçıların, performans hayatları boyunca yaşadıkları zorluklar incelenmiştir. İnceleme tarih boyunca toplumsal cinsiyet algısı sebebiyle kadın sanatçıların yaşadıkları zorluklar, kadının müzikal yaratıcılık eksikliği savı, çalgıların cinsiyetlendirilmesi, kültürün sanatçılar üzerindeki etkisiyle geliştirilmiş; görüşme yapılan kadın ve erkek üfleme ve vurma çalgı sanatçılarının fikirleri yorumlanmıştır. Fiziksel özelliklerinin hiçbir olumsuz etki ya da eksiklik yaratmadığı görülen kadın sanatçılar, tarih boyunca ancak toplumsal cinsiyet algısından ne kadar az etkilendikleri ölçüsünde erkek sanatçılar kadar müzik dünyasında yer edinebilmiştirler.
Anahtar Kelimeler: cinsiyet, fiziksel fark, kadın virtüöz, toplumsal cinsiyet, üfleme ve vurma çalgılar.

Abstract:
Considering that the music education starts at very young ages, the effect of change of the physical body and sexual identity to the performance during transition from childhood to adulthood is inevitable. Biological differences between female and male anatomy is based on science. In light of that information, effect of physical differences between male and female bodies to the music which is performance art is a subject of discussion. Although, in sports, women and men are evaluated separately due to physical differences, in music, they are evaluated equally, still many female artists can perform as high a performance as male artists. Social sexuality is division of female and male gender by consubstantitation of the 'feminity' and 'manhood' roles and statues with cultural interpretation. That perception related problems are another performance affecting factor for female performers. In the first part of the study, the effect of the differences between female and male anatomy on wind instrument performers and percussionists will be researched, In the second part difficulties encountered by female wind instrument performers and female percussionists due to the social perception of sexuality is researched. Research has been developed by the difficulties of female artist encountered because of social sexuality in history, theory of lack of creativity for female artists, gendering for instruments, influence of culture on the artists. Those whom have been interviewed male and female flutists has been interpreted.  Although the physcical features has no negative influence or lackness on the female performance, female artists has been succeed according to how much they could have get rid of the influences of social sexuality in the history.
Key words: gender, female virtuoso, physical differences, sex, wind and percussion instruments.