Endüstri meslek lisesi öğrencilerinin meslek alanlarına yönlendirilme etkinliklerinin yeterlilik düzeyi
The sufficiency of the orientation activities orientating students of the vocational high school to vocational fields
Yazar: MURAT BİLGE
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÜNAL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Teknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek seçimi = Vocational choice

Özet:
21. yüzyılda bilim ve teknoloji hızla gelişip ilerlemekle birlikte, depo edilemeyen birunsur olarak insan gücünün önemi her geçen gün artmaktadır. Çünkü, dünya ülkelerininkalkınmasında en önemli kaynaklardan bir tanesi de insan gücüdür. Gelişmiş ülkeler insangücü planlarını hazırlarken, meslek tercihi sürecinde bireylerin doğru kararlar vermeleri içinciddi çalışmalar sürdürmektedirler.Meslek seçimi bireyin hayatında verdiği en önemli kararlardan biridir; hatta enönemlisidir. Bireyin mesleği ile ilgili çalışmaları onun yaşamını büyük bir bölümünü kapsar.Mesleği elde etmek için yapılan eğitim çalışmaları için harcana zamandan başlayarak,emekliliğe kadar uzayan bir zaman süreci içersinde seçilen meslek ve onun doğurguları ilebirlikte olma zorunluluğu vardır.Rehberlik hizmetleri içersinde yer alan mesleki rehberlik ve meslek alanlarınayönlendirme etkinliklerinin amacı, insan gücü kaynaklarının en iyi biçimde değerlendirmekiçin, bireyleri yeteneklerine uygun eğitim ve meslek alanlarına yönlendirilme olarak ifadeedilebilir. Bu amaca ulaşılması ise, kişinin kendi kişilik özelliklerini tanımasına yardımederek, kişiliğine uygun gördüğü meslekleri yeterli düzeyde tanıma imkanı sağlanması vebireyin bilinçli bir meslek seçimine katkıda bulunabilmek için yapılacak değişik etkinliklerile mümkün olacaktır.Türk Milli Eğitim sisteminin, amaçladığı gibi endüstri meslek liselerinin hedefi; biryandan öğrencilere gerekli bilgi ve becerileri kazandırıp, mesleklerinde ustalaşmış bireyleryetiştirmek, bir yandan da bireylerin kendi kişilik özelliklerine uygun, ilgi ve yetenekleridoğrultusunda bir meslek alanını seçmesine yardım etmektir.Bu araştırmada da Endüstri meslek lisesi öğrencilerinin meslek alanlarınayönlendirilme etkinliklerinin yeterlilik düzeyi araştırılmış ve meslek alanı seçim sürecindeyapılan etkinliklerin, öğrencilerden tarafından hangi düzeyde yeterli görüldüğü tespitedilmeye çalışılmıştır.Yapılan bu araştırma için saha araştırmasına geçilmeden önce, literatür taraması ilebirlikte öğrencilerin meslek alanlarına yönlendirilme etkinlikleri sürecinde kişisel özelliklerinitanımaya yönelik etkinlikler, öğretim kurumlarında yapılması gereken etkinlikler, tanıtımyönlendirme dersinde yapılabilecek etkinlikler tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalardan sonrauzmanların görüşleri de alınarak endüstri meslek lisesi öğrencilerinin meslek alanlarınayönlendirilme etkinliklerinin yeterlilik düzeyini belirlemek amacıyla anket sorularıoluşturulmuştur. Bu anketler, 15 farklı endüstri meslek lisesi 10. sınıfında öğrenim görmekteolan ve geçtikleri sene meslek alanı tercihinde bulunan tesadüfî 375 öğrenciye uygulanmıştır.Ulaşılan öğrencilerden 39'u cevapları hatalı işaretlemesi ve boş bırakmaları nedeniyledeğerlendirilmeye alınmamış, geriye kalan 336 öğrenci üzerinde araştırmalar yapılmıştır.Uygulanan anketlerin SPSS programında istatistikleri çıkartılmış ve endüstri mesleklisesi öğrencilerinin meslek alanlarına yönlendirilme etkinliklerinin yeterlilik düzeyi ile ilgilibulgulara raslanılmıştır. Ulaşılan bulgular, tartışmalar kısmında yorumlanmış, yönlendirilmeetkinlikleri sürecinde olumlu katkı sağlama amacıyla sonuç ve öneriler bölümüne yerverilmiştir. Araştırmanın en önemli sonucu, tanıtım yönlendirme dersinde yapılanetkinliklerde, öğretim kurumlarında yapılan etkinliklerde ve öğrencilerin kişilik özelliklerinitanımaya yönelik çalışmaların uygulanma aşamasında eksiklerin bulunduğunun görülmesidir.

Abstract:
As science and technology develop and improve rapidly in the 21st century, theimportance of human resources as a not storable element increases day by day. Because oneof the most important resources in the development of the countries in the world is humanresources. While the developed countries prepare human resources plans, they are doingserious studies for the candidates, who are in the process of choosing the right profession, tomake right decisions.The choice of a profession is one of the most important decisions in a person?s life,almost the most important. The preparatory to the one?s profession covers a great deal of hislife. The period which starts with the time spent for education studies to obtain the job untilretirement requires the obligation to live with the outcomes of the chosen job.The aim of vocational guidance and directing for the vocational fields activities whichare a part of the guidance services can be identified as an evaluation of the human resourceseffectively in order to direct the person to the right profession appropriate his talents. It ispossible to reach this aim by providing adequate information of occupations which aresuitable to the personal features of the individual, and with activities which will contribute tothe individual making a conscious vocation choice.As the Turkish National Education system aims at, the purpose of the Vocational HighSchools is to make the students gain the required knowledge and skills and becomeprofessionals in their fields; and besides, to help them to chose a vocational field adequatetheir personality, interests and skills.In this study the level of efficiency of students directed to the vocational fields has beenthoroughly researched and found out how efficient the activities are for directing the studentsto the vocational fields.Before proceeding with the field research on this study, together with the literaturescanning, activities aiming at recognising the student?s personality in the process oforientation to professional fields, activities which have to be carried out by the educationalinstitutions, and activities which can be performed in the introductive and orientation lessonwere set. After the research has been done and also by asking the views of experts todetermine the sufficiency of the orientation activities of the students of vocational highschools to the fields of professions survey questions were formed. These surveys were maderandomly on 375 students who are in the 10. class of 15 different vocational high schools andwho have made professional field choice last year. Because 39 of the students who could bereached filled the surveys incorrectly or left them blank were not included in the evaluation,the research has been performed on the remaining 336 students.The statistic or the surveys which were carried out were calculated on the SPSSprogramme and findings about the sufficiency of the orientation of the vocational high schoolstudents to the professional fields were found. The findings which were attained werecommented in the discussion section, and were given a place in the suggestions section toprovide a positive contribution to the orientation activities process. The most important resultof the research was that shortcomings were observed in the activities performed during theintroductive and orientation lesson, in the activities carried out in the educational institutions,and at the application stage for activities recognising the students? personal features.