Okul yöneticilerinin mizah tarzları ile öğretmenleri güdüleme düzeyleri arasındaki ilişki
Relation between humour styles of school administrators and their levels of motivating teachers
Yazar: MERVE EROĞLU AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ GÜNDÜZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Motivasyon = Motivation ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul yöneticilerinin mizah tarzları ile öğretmenleri güdüleme düzeylerine arasındaki ilişkiyi belirlemektir.  Araştırmada öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin mizah tarzları belirlenmiş ve bu davranışların öğretmenleri güdüleme düzeyleri ile ilişkisi saptanmaya çalışılmıştır.

Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma evreni, İstanbul ili Üsküdar ilçesinde görev yapan ilköğretim ve lise öğretmenlerinden meydana gelmektedir. Araştırmanın örneklemini oranlı eleman örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 364 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında "Mizah Tarzları Ölçeği'' ve  "Öğretmen Güdülenme Anketi'' kullanılmıştır.

Elde edilen bulgulara göre öğretmenler, okul yöneticilerinin öğretmenleri güdüleme davranışlarını tüm boyutlarda çoğu zaman gösterdiği görüşündedirler. İlköğretim okullarında ve liselerde görev yapan öğretmenler, yöneticilerinin; 'alaycı', 'reddedici' ve 'mizahi olmayan' mizah tarzlarını nadiren, üretici sosyal mizah tarzını bazen,  onaylayıcı mizah tarzını sıklıkla kullandıkları görüşündedirler. Erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre yöneticilerinin "reddedici" ve "mizahi olmayan" mizah tarzlarını daha sık gösterdiklerini düşündükleri görülmüştür.  Sınıf öğretmenleri, yöneticilerinin alaycı mizah tarzını, branş öğretmenlerine kıyasla daha yüksek düzeyde gösterdiklerini ifade etmektedirler. Kıdemi az olan öğretmenlerin okul yönetcilerinin mizahı daha fazla kullandıklarını ifade ettikleri ve öğretmenlerin kıdemi arttıkça okul yöneticilerinin "onaylayıcı", "üretici sosyal" ve "reddedici" mizah tarzlarını algılama düzeylerinin azalmakta olduğu söylenebilir. Sınıf ve branş öğretmenleri çoğu zaman karara katıldıklarını düşünmekle birlikte, branş öğretmenlerinin karara katılma konusundaki algılarının sınıf öğretmenlerinden yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Kıdemi daha düşük olan öğretmenlerin, yöneticilerin güdüleme davranışlarına yönelik görüşlerinin daha yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Evli öğretmenlerin okul yöneticilerinin güdüleme davranışlarını ihtiyaçları bilme ve kişisel farklılıkları tanıma ile tutum ve davranış alt boyutlarında bekâr öğretmenlerden daha yüksek düzeyde algıladıkları söylenebilir. Ayrıca yöneticilerin alaycı, reddedici ve mizahi olmayan mizah tarzları ile öğretmenleri güdüleme davranışlarının tüm boyutları arasında negatif ve orta düzeyde, üretici sosyal ve onaylayıcı mizah tarzları ile öğretmenleri güdüleme davranışlarının tüm boyutları arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: mizah, güdüleme, mizah tarzları, okul yöneticileri, öğretmenler

Abstract:
Purpose of this study is; to determine relation between humour styles of school administrators and their levels of motivating teachers. On this study, school administrators' humour styles are determined according to teachers' view and motivation levels of these behaviors on teachers are attempted to be determined.

The research is in the survey model form. The primary and high school teacher working in Üsküdar, İstanbul constitutes the target population of the research.  364 teachers, chosen by rational member sampling method, constitute the sampling of the research. T o gather the data of the research, "Humour Senses Questionnaire" and "Teacher Motivation Survey" were used.

 According to the findings obtained, the teachers think that the school managers often show behavior to motivate the teachers in all aspects.  The teachers working in primary and high schools think that the schools managers use rarely ironical humour, repudiativehumour and non-humorous humour, sometimes producting social humour, and often affirmative humour. It's observed that male teachers think that their manager is showing his/her "denying" and "non-humorous" humour style, more frequently than female teachers. Classroom teachers state that managers show more sarcastic humour style than branch teachers. Teachers with lower seniority, state that school managers use humour more and it can be said that as teacher's seniority rise, their ability to discern "approving", "productive social" and "denying" humour styles of school managers falls. Along with classroom teachers and branch teachers stating that they both agree on the decision in most of the times, it was observed that branch teachers' perception on agreeing on the decision was higher than classroom teachers. We came to conclusion that teachers with lower seniorities have stronger opinions towards managers' motivational actions. It can be said that married teachers are able to discern school managers' needs for motivational actions, recognizing personal differences and understanding sub-levels of attitude and behaviour more than single teachers. In addition, it was seen that there is a negative and medium level relation between the managers' ironical, repudiative and non-humorous styles and the all aspects of the motivation behaviors of the teachers, and that there is a positive and medium level relation between the managers' affirmative, productive social styles and the all aspects of the motivation behaviors of the teachers.


Key Words: humour, motivation, humour styles , school managers, teachers