Şizofrenide klinik psikopatoloji, bilişsel ve toplumsal işlevsellik arasındaki ilişki: 1 yıllık izlem çalışması
The association between clinical psychopathology, cognition, and social functioning: 1 year follow-up study
Yazar: FATMA BETÜL ABUT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruhsal Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Hasta takibi = Follow up studies ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Toplumsal işlev = Social function ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı şizofreni tanılı bireylerde bir yıllık izlem boyunca klinik belirti düzeyi, bilişsel işlevler ve toplumsal işlevsellik arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu bağıntının zaman içerisindeki değişimini saptamaktır.
Yöntem: Çalışma, Şubat 2018 – Mayıs 2019 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya, bu tarihlerde Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniğinde ayaktan tedavi gören, şizofreni veya şizoaffektif bozukluk tanılı, en az ilkokul mezunu, KGİ-Ş puanı 5 ve altında olan, zekâ geriliği veya nörolojik bir hastalığı olmayan, son 6 ayda EKT almamış ve çalışmaya katılmaya onay veren 40 hasta dahil edildi. Hastalara başlangıçta ve bir yıl sonra klinik psikopatoloji için PANSS ve KGİ-Ş, toplumsal işlevsellik için TİDÖ ve İGD, bilişsel işlevler için Sayı Menzili, Mantıksal Bellek, Stroop, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Sözel Akıcılık, İz Sürme A ve B testleri uygulandı. İlişkisel analizler için Pearson, Spearman ve Kısmi bağıntı analizi; ön test-son test karşılaştırmaları için Mann Whitney U testi ve karışık desenli ANOVA uygulandı.
Bulgular: Çalışmayı tamamlayan hastaların %67,5'i erkek, %75'i şizofreni, yaş ortalaması 33, eğitimi 12 yıl, hastalık süresi 10 yıldı. İzlem sonunda klinik belirtilerde anlamlı azalma, toplumsal işlevsellikte ve bilişsel işlev alanlarından yürütücü işlevler ve sözel bellekte artış gözlendi. Klinik belirtilerle tüm bilişsel alanlarda orta düzey negatif bağıntı saptandı ve en yüksek bağıntı negatif belirtilerde görüldü. Toplumsal işlevsellikle klinik belirtiler arasında da orta ila yüksek düzeyde negatif ilişki bulundu ve bu ilişkide negatif belirtiler ön plandaydı. Bilişsel işlevsellik alanlarından yürütücü işlevler ile işlem hızı toplumsal işlevsellikle bağıntılı bulundu. İlişkiler son testlerde de kararlılığını korudu.
Sonuç: İzlem sonunda hastaların klinik, bilişsel ve toplumsal işlevsellik anlamında iyileştiği bulgulandı. Değişkenler arasında bulunan ilişkilerinse bir yıl boyunca stabil seyrettiği gözlendi. Bu çalışma, düzenli takip ve tedavinin doğal izlemde iyileştirici etkisini ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: klinik psikopatoloji, bilişsel işlev, toplumsal işlevsellik, izlem

Abstract:
Objective: The purpose of this study was to identify the relationship between clinical psychopathology, cognitive functions, and social functioning of the patients with schizophrenia throughout one year, and to analyze the change and stability of the variables.
Method: This study was conducted between February 2018 – May 2019. Forty outpatients were recruited from Kocaeli University Psychiatry Polyclinic who were diagnosed with schizophrenia or schizoaffective disorder, at least primary school graduate, has CGI-S of 5 or less, didn't receive ECT for the last 6 months, didn't have any neurological disease or MR, and gave consent to participate the study. For clinical psychopathology; PANSS and CGI-S, for social functioning; SFAS and GAF, and for cognitive functions; Digit Span, Logical Memory, Stroop, WCST, Verbal Fluency, and Trail Making Tests were applied at baseline and after one year. Pearson, Spearman, and Partial Correlation were used in correlation analyses. Mann Whitney U and mixed-design ANOVA were applied for between-group comparisons. Paired sample t-test and Wilcoxon signed ranks test were used for within-group comparisons.
Results: In our study, 67.5% of the participants were males, 75% diagnosed with schizophrenia, mean age was 33, level of education was 12 years, and duration of illness was 10 years. After one year; clinical symptoms decreased, while social functioning, executive functions, and verbal memory increased. Clinical symptoms were negatively associated with all cognitive domains with the highest relation in negative symptoms. Social functioning was negatively correlated with psychopathology and the highest correlation was in negative symptoms. Executive functions and processing speed were correlated with social functioning. All the correlations were stable throughout one year.
Conclusions: This follow-up revealed that clinical symptoms, cognition, and social functioning improved over time. The relationships between the three variables were stable throughout one year. This study shows the rehabilitative effect of regular hospital appointments and receiving the right treatment.
Keywords: clinical psychopathology, cognitive function, social functioning, follow-up