Doğal teoloji
Natural theology
Yazar: FİLİZ ER
Danışman: PROF.DR. ZEKİ ÖZCAN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Doğal teoloji Tanrı ile ilgili hakikatleri öğrenebilmemizin yolunun vahiy değil de onunyarattığı şeyler olduğunu söyler. Daha geniş çaplı bir tanıma göre ise; Tanrı'nın varlığını özünü,insanın görevini, özgürlüğünü ve ölümsüzlüğünü, dünya hakkında insan düşüncesine vetecrübesine değer veren, aklû tefekkür yoluyla elde edilebilen düşünce ile anlamadır.Doğal teoloji 18. ve 19. yüzyılların gözde terimlerindendir. O vahiyde yer alan Tanrıhakkındaki bilinenlerle doğa (alem)dan hareketle elde edilen Tanrı bilgisi arasında ayrımı yapar.Teolojinin bu şekilde vahye dayalı ve doğal olarak ayrımının kökleri skolastik dönemdeki ikihakikat arasındaki ayrımda yatmaktadır. Birincisi, tamamen Aristoteles mantığının kullanımıyladoğadan (saf, yardımsız, mutlak) elde edilen ve Hıristiyan kilisesine tabiû olan; ikincisi iseTanrı'nın vahyettiği ama sadece Kilise otoritesince şekillendirilen, öğretilen aklı aşan hakikattir.Deistler doğal teolojiye, Tanrı'nın varlığını ve sıfatlarını alemin düzenine ve işleyişine bakarakbelirlenebileceğinden dolayı itimat etmişlerdir. Bunun sonucunda olağanüstü, aşkın vahyingerekliliği saf dışı edilerek onun yerine geçmiş oluyordu. Doğal teolojinin namı ve fonksiyonu 19.yüzyılın son yarısına kadar devam etti.Burada dikkati çeken bir husus, doğal teoloji terimindeki doğal kelimesinin ampirik ya dabilimsel kelimeleriyle eş tutulmamasıdır.Doğal teolojinin amacı Anselm'in sözlerinde de yer alan imanın akıl ile temellendirilmesinisağlama isteğidir. Anselm anlayabilmek için inanıyorum der. Doğal teolojinin en büyükdestekleyicisi vahye dayalı ilahiyatın Aristoteles çizgisinden ayrılabilirliğidir. Özellikle JohnLocke (1632-1704)'dan itibaren, bazı ilahiyatçılar doğal teolojiyi teolojik anlamanın kabuledilebilir tek esası gibi görürler. 18. yüzyılın ilerleyen dönemlerinden itibaren, doğal teoloji,özellikle ilahi varlığın geleneksel delilleri, Hume, Kant ve bazı evrimci naturalistler tarafındaneleştiriye tabii tutulmuştur.Anahtar SözcüklerTanrı Kanıtları Doğa İman-İnanç Akıl-Vahiy Tanrı'nın Sıfatları

Abstract:
Truths about God that can be learned from createdthings (nature, man, world). According toa broder definition it is ?the underestanding of the nature and existence of God and of the duty,freedom, and immorality of man, which is held in westwern thought to be obtainable throughrational reflection on the world, taking account of human thought and experience."Natural Theology" is the favorite term in the eighteenth and nineteenth centuriesdesignating the knowledge of God drawn from nature in distinction from the knowledge of Godcontained in revelation. This division of theology into natural and revealed had its roots in thescholastic distinction between the two truths, one derived from nature by the use of theAristotelian logic, subject to the authority of the Church, the other, truth above reason, revealed byGod but formulated and taught solely by authority of the Church. The deists relied exclusively onnatural theology, on the ground that the being and attributes of God could be exhaustivelyascertained from the constitution and course of the world, thus superseding the necessity ofsupernatural revelation. The function and name of natural theology continued in vogue until thelatter portion of the 19th century.It should be pointed out that the word ?natural? here does not necessarily mean ?emprical?or scientific?.The aim of the natural theology is the offer a rational presentation of faith; in the words ofAnselm (11th cent.). It is fides quaerns intellectum (faith seeking understanding). The first greatproponent of a natural theology distinguishable from revealed theology along Aristotelian lines.Especially since John Locke (1632-1704), some theologians have seen natural theology asthe only acceptable foundation of the theological understanding. From eighteenth century onward,natural theology, especially the traditional proofs of the divine existence, has been subjected tosevere criticism by Hume, Kant, and some evolutionary naturalists.Key WordsProofs of God Nature Faith and belief Reason-revelation Attributes of God