COVİD 19 pandemisinin pay getirilerine etkisi: Borsa İstanbul ve OECD pay piyasalarından bulgular
The effect of COVID 19 pandemic on stock returns: Evidence from Istanbul Stock Exchange and OECD stock markets
Yazar: MURAT MAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET CİHANGİR
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19

Özet:
Bu tezde COVID-19 pandemisinin Borsa İstanbul (BİST) ve OECD pay piyasalarında pay getirilerine etkisi incelenmektedir. Bu tez BIST sınai endeksi payları ve OECD pay piyasaları örnekleminde iki farklı uygulama bölümü içermektedir. İlk uygulama bölümünde COVID-19 kaynaklı yatırımcı duyarlılığı, COVID-19 vaka artışı ve kamu politika aksiyonlarının OECD pay piyasalarına etkileri panel veri analizi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular COVID-19 kaynaklı yatırımcı duyarlılığının pay piyasa getirilerini negatif etkilediğini göstermiştir. COVID-19 vaka artışları pay piyasa getirilerini negatif etkilemektedir. Ayrıca bulgular COVID-19 kamu politika aksiyonlarının pay piyasa getirileri üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Son olarak ülke spesifik sonuçlar ise sonuçların ülkeler arasında değişebildiğini göstermiştir. Ayrıca duyarlılık modeli sonuçları temel sonuçların farklı değişken tanımlamalarına karşı tutarlı olduğunu göstermiştir. İkinci uygulama bölümünde BIST sınai endeksi payları örnekleminde pay getirilerinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından COVID-19'un pandemi olarak ilan edilmesine karşı nasıl tepki verdikleri ve paylara ve firmaya özgü mikro faktörlerin pay piyasa tepkileri üzerindeki rolü incelenmektedir. Payların piyasa tepkilerinin ölçülmesinde olay analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuçlar COVID-19'un pandemi olarak ilan edilmesinin negatif anormal getirilere yol açtığını göstermiştir. Ayrıca yapılan bağımsız örneklem t-testi sonuçları daha küçük, kurumsal yatırımcı oranı daha düşük, nakit oranı daha düşük, daha az karlı işletmelere ait payların ve kendine özgü oynaklığı daha yüksek payların COVID-19 karşısında daha düşük kümülatif anormal getirilere sahip olduklarını göstermiştir. Son olarak payların COVID-19 karşısında kümülatif anormal getirilere etkileyen faktörlerin belirlenmesi üzere çok değişkenli regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular aktif büyüklük, kurumsal yatırımcı oranı, nakit oranı ve karlılık oranı değişkenlerinin kümülatif anormal getirileri pozitif biçimde etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
In this dissertation, the impact of COVID-19 pandemic on stock return in Borsa Istanbul (BIST) and OECD stock markets is examined. This dissertation includes two separate research parts in the samples of BIST industrials indice stocks and OECD stock markets. In the first research part, it is investigated how COVID-19 induced investor sentiment, COVID-19 cases and government policy actions affect stock market return in OECD countries by employing panel data analysis. The findings indicate that COVID-19 induced investor sentiment negatively affects stock market returns. The growth in COVID-19 cases negatively impacts stock market returns. Moreover, the findings also show that government policy responses have a positive affect on stock market returns. Finally, country spesific results also indicate that the results may vary among countries. Also robustness model estimates show that the main results is robust against different variable specifications. In the second research part, it is  investigated how stock returns response to declaration of COVID-19 as a pandemic by World Health Organization and which stock and firm related micro factors play role in  market response in the sample of BIST industrial stock index stocks. Method of event study is applied to measure market response to declaration of COVID-19 as a pandemic. The results indicate that declaration of COVID-19 as a pandemic led to significant negative abnormal returns. Moreover, the results of independent sample t-test reveal that stocks of firms with smaller assets, lower share of instititional share holding, smaller cash ratio, smaller profitability and stocks with higher idiosyncratic volatilility has a lower cumulative abnormal return in reaction to COVID-19 pandemic. Finally, multivariate regression analysis is applied to determine the factors affecting cumulative abnormal returns in response to COVID-19. The findings show that the variables of asset size,   instititional share holding ratio, cash ratio and profitability ratio positively affect cumulative abnormal returns.