Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda arteriyel stiffness indeksi ve 24 saatlik idrarda katekolamin yıkım ürünleri değerlendirilmesi
Obstructive sleep apnea syndrome patients arterial stiffness index  and 24 hours urinary catecholamine degradation product evaluation
Yazar: HATİCE İLA
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN KEMAL TUZCU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Arterioskleroz = Arteriosclerosis ; Katekolaminler = Catecholamines ; Katekoller = Catechols ; Normetanefrin = Normetanephrine ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Giriş ve amaç: Uyku apne sendromunda gece uykuda apneler, uyku bölünmeleri, hipoksemi, solunum güçlüğü meydana gelmektedir. Bu durum kişide stres oluşturup kanda stres faktörlerini, katekolaminleri arttırıyor olabilir. Yaptığımız bu çalışmada  OSAS ve OSAS saptanmayan kişilerde 24 saatlik ambulatuar kan basıncı, arteriyel stiffness indeks ve idrar katekolamin yıkım ürünlerinin farklı olup olmadığını saptamayı amaçladık. 
Materyal - metod: Ocak 2012 ile Temmuz 2014 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi endokrin bölümünde yatan veya polikliniğe başvuran horlama, gündüz uyku hali, tanıklı apne gibi OSAS semptomları bulunan uyku laboratuvarında yatmış kişiler çalışmaya alınmıştır. Otuz beş OSAS saptanan hasta ile OSAS saptanmayan yirmi altı kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada 24 saatlik ambulatuar kan basıncı, arteriyel stiffness indeks, idrarda katekolamin yıkım ürünleri, BMI, insülin, glikoz, HOMA- IR ve lipid parametreleri araştırıldı. İstatistiki analizde independent-t test, ki-kare test ve pearson korelasyon testi kullanıldı.
Bulgular: Hasta grubun yaş ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (50,7±10,5; 39,4±13,0; p<0,05). Hasta grubun vücut ağırlık ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (101,5±28,0; 78,9±23,9; p<0,05). Hasta grubun BMI'sı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (36,0±9,7; 29,1±8,9; p<0,05). Hasta grubun HOMA-IR değeri kontrol gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu (7.0 ± 6.3; 3.8 ± 4.0 p<0,05). Hasta grubun 24 saatlik idrarda normetanefrin değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (283,7±233,6; 137,7±73,9 p<0,05). Hasta grubun 24 saatlik idrarda VMA düzeyi kontrol gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu (3,39±2,41; 2,17±1,4 p<0,05). OSAS grubunda 24 saatlik sistolik tansiyon ortalama değeri kontrol gruba göre  anlamlı yüksek bulundu (131,8±14,6; 122,7±17,2 p<0,05). AHI ile HDL arasında negatif bir korelasyon saptandı (r:-0,392 p:0,004). AHI ile BMI, vücut ağırlığı, açlık glikozu, insülin, HOMA-IR değerleri arasında ise pozitif bir korelasyon bulundu (r:0,359 p:0,006; r:0,383 p:0,003; r:0,42 p:0,001; r:0,315 p:0,02; r:0,425 p:0,001). OSAS saptanan hasta grubu ile OSAS saptanmayan kontrol grubu arasındaki 24 saatlik ambulatuar kan basıncı ölçümü ile saptanan arteriyel stiffness indeksi karşılaştırılmasında anlamlı fark bulunmadı (OSAS grubu AASİ: 0.33 ± 0.18, kontrol grubu AASİ: 0.31 ± 0.17  p değeri: 0,672).
Sonuç:
1-OSAS'lı hastalarda 24 saatlik idrarda normetanefrin ve VMA düzeyi kontrol gruba göre daha yüksek saptandı.
2-OSAS artmış ambulatuar sistolik tansiyon ile ilişkili olabilir. 
3.OSAS, OSAS'lı hastalarda 24 saatlik ambulatuar kan basıncı ölçümü ile saptanan arteriyel stiffness indeksi etkilememektedir.
4.OSAS artmış vücut ağırlığı, BMI, açlık glikozu ve HOMA-IR değerleri ile ilişkili olabilir.
5. AHI artışı düşük HDL ile ilişkili olabilir. 
6- BMI, vücut ağırlığı, açlık glikozu, insülin, HOMA-IR değerleri artıkça OSAS şiddeti artıyor gibi görünmektedir.

Abstract:
Introduction and Objective: At the sleep apnea syndrome while sleeping in the night, it gives rise to apnea, hipoksemi and difficulty with breathing. This  situation, generating stres with the person, may rise stres factors, cathecolamins within blood. İn this study we have done, we intended to detect if there was any difference of ambulatory blood pressure for 24 hours, arterial stiffness index and urine cathecolamins with the people who weren't detectet OSAS and OSAS.
Material and Method: Between january 2012 and julay 2014, people who slept in Endokrin Section in Dicle University and who headed for polyclinics for hypertension and obesity and whom we detected OSAS symptoms like snoring, sleepiness in the day-light, witnessed apnea, who slept in sleeping laboratories have been taken into study. Thirty five patients who were detected OSAS and twenty six patients who were note detected OSAS were included in the research. In the study ambulatory blood pressure for 24 hours, arterial stiffness index, cathecolamin devastating products in urine, BMI, insuline, glucose, HOMA-IR and lipid parametres were searched. In the statical analysis, independent- t test, ki-kare test and pearson corelasyon  was used.
Findings: The average age of OSAS group comparing with the control group was significiantly high (50,7±10,5; 39,4±13,0; p<0,05). The average weight of OSAS group comparing with the control group was significiantly high (101,5±28,0; 78,9±23,9; p<0,05). The BMI of patient group comparing with control group was significiantly high (36,0±9,7; 29,1±8,9; p<0,05). The rate of HOMA-IR of he patient group comparing with the control group was significiantly high (7,0±6.3; 3,8±4,0 p<0,05). The rate of urine normetanephrin for 24 hours of the patient group comparing with the control group was significiantly high (283,7±233,6; 137,7±73,9 p<0,05). The rate of urine VMA for 24 hours of the patient group comparing with the control group was significiantly high (3,39±2,41; 2,17±1,4 p<0,05). Sistolic tension average rate for 24 hours of patient group with the control group was significiantly high (131,8±14,6; 122,7±17,2 p<0,05). A negative correlation was detected between AHİ and HDL (r:-0,392 p:0,004). It was detected a positive correlation among AHİ and BMI, body weight, glucose of hunger, insülin, HOMA-IR (r:0,359 p:0,006; r:0,383 p:0,003; r:0,42 p:0,001; r:0,315 p:0,02; r:0,425 p:0,001).  
Conclusion: 
1.	The level of urine normetanephrin and VMA for 24 hours increased at the patients with OSAS.
2.	OSAS is related to increased ambulatory sistolic tension.
3.	OSAS doesn't affect arterial stiffness index which was detected with measuring ambulatory blood pressure for 24 hours at the patients with OSAS.
4.	OSAS is related to increased body weight, BMI, glucose of hunger and HOMA-IR rates.
5.	Increasing of AHI might be related to low HDL cholesterol level
6.	Intensity of OSAS seems to be increasing as the level of BMI, body weight, glucose of hunger, insuline and HOMA-IR rates.