Yoksulluk ve sapma ilişkisi üzerine nitel bir araştırma
On the relationship between poverty and deviation a qualitative research
Yazar: SEVİM NALAN TOKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ESGİN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kültürün bir parçası olan gelenek, örf, adet ve sosyal sorunlarla bağlantılı olarak ele alınan sapma, genellikle toplumun çoğunluğu tarafından onaylanmayan, ayıplanan veya cezalandırılan davranışları ifade eder. Bu tür davranışlar, ekonomik ya da psikolojik nedenlerle ortaya çıkabilmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, ekonomik olarak temel ihtiyaçlarını karşılayamayan bireylerin yaşam üzerindeki kontrolünü kaybetmesine neden olabilen yoksulluk ile sapma arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde olgubilim modeli kullanılarak gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini, 2024 yılında Malatya ilinde yaşayan 15 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze yapılan görüşmelerle toplanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, maddi imkânsızlıkların yoksulluk olarak algılandığı ve bu durumun aile içindeki tüm bireyleri etkileyerek, aile içi şiddet gibi ciddi sorunlara ve çocukların maddi zorluklar içinde büyümesine yol açtığı görüşlerinin ağırlık kazandığı belirlenmiştir. Katılımcılar, yoksullukla mücadelede yardımseverlerden ve devletten destek beklentileri olduğunu, ancak yoksul bireylerin bu durumu aşmak için çalışmaları gerektiğini ifade etmişlerdir. Sapkınlık ise toplumun ve yasaların kabul etmediği davranışlar olarak tanımlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, yoksulluğun sapkın davranışlara yol açabilecek faktörlerden biri olarak görüldüğünü ve yoksulluk seviyesinin azalmasının sapkın davranışların da azalmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, yoksulluk sebebiyle ortaya çıkan sapkın davranışlar arasında aile içi şiddet, sözlü veya fiziksel cinsel taciz, hırsızlık, bağımlılık ve cinayet girişimi gibi davranışlar yer almıştır. Sapkınlık gösteren bireylerin toplum tarafından olumsuz bir tutumla karşılaştıkları ve dışlandıkları da tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, yoksulluğun sapkınlığa yol açmasını önlemek için eğitim seviyesinin yükseltilmesi ve genel ekonomik koşulların iyileştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Normatif Yapı, Sapma, Sapkınlık, Toplumsal Davranış, Yoksulluk.

Abstract:
Deviation, which is considered in connection with traditions, customs, traditions and social problems that are part of the culture, usually refers to behaviors that are not approved, condemned or punished by the majority of the society. Such behaviors can occur due to economic or psychological reasons. The main purpose of this research is to examine the relationship between poverty, which can cause individuals who cannot meet their basic needs economically to lose control over their lives, and deviation. The sample of the study, which was conducted using the phenomenological model within the framework of the qualitative research method, consists of 15 people living in the province of Malatya in 2024. The research data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form. According to the research results, it was determined that financial difficulties are perceived as poverty and that this situation affects all individuals in the family, causing serious problems such as domestic violence and children growing up in financial difficulties. The participants stated that they expect support from benefactors and the state in the fight against poverty, but poor individuals must work to overcome this situation. Deviance is defined as behaviors that are not accepted by society and the law. The findings obtained in the study show that poverty is seen as one of the factors that can lead to deviant behaviors and that a decrease in the level of poverty can contribute to a decrease in deviant behaviors. In addition, deviant behaviors that occur due to poverty include domestic violence, verbal or physical sexual abuse, theft, addiction and attempted murder. It has also been determined that individuals who exhibit deviance are negatively treated by society and are ostracized. As a result of the study, it was concluded that in order to prevent poverty from leading to deviance, the level of education should be increased and general economic conditions should be improved.
Keywords: Normative Structure, Deviance, Perversion, Social Behavior, Poverty.