Türkiye'de Karadeniz bölgesinde yetişen bazı Viola L. (Violaceae) türleri üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar
Studies on some Viola L. (Violaceae) species native to Karadeniz region in Turkey from the view of pharmaceutical botany
Yazar: ÖZEN ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Morfoloji = Morphology ; Viola L. = Viola L. ; Violaceae = Violaceae

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de Karadeniz Bölgesi'nde doğal olarak yetişen dokuz Viola taksonu morfolojik ve anatomik özellikler, salisilik asit miktarı, anti-tirozinaz ve antienflamatuvar aktivite açısından incelenmiştir.
Morfolojik çalışmada, incelenen her taksonun morfolojik özellikleri belirlenmiş, teşhiste ayırıcı olabilecek farklılıkları, fotoğraflarla görselleştirilmiştir. Taksonların Türkiye'deki dağılımları herbaryum kayıtlarına ve yazılı kaynaklara göre derlenmiş; yeni elde edilen lokalitelerle birlikte harita oluşturulmuştur.
Anatomik çalışmada yaprak orta damarının enine kesiti, yaprak ayasının enine ve yüzeyel kesitleri ile yaprak sapı, gövde ve kök enine kesitleri incelenmiştir. Mikrofotoğraflar ve çizimler ile anatomik yapılar aydınlatılmıştır.
Taksonların toprak üstü kısımlarından hazırlanan metanollü ve sulu ekstelerinde total fenolik madde içeriği spektrofotometrik yöntemle belirlenmiştir. En yüksek miktar, V. sieheana metanollü ekstresinde bulunmuştur.
Taksonların toprak üstü kısımlarının metanollü ve sulu ekstrelerinde salisilik asit miktarı, YPSK / KS yöntemiyle tayin edilmiş ve değerlendirilmiştir. En yüksek miktar, metanollü ekstreler arasında V. odorata'da, sulu ekstreler arasında ise V. sieheana'da tespit edilmiştir.
Toprak üstü kısımların metanollü ve sulu ekstrelerin antioksidan potansiyellerine in vitro kalitatif DPPH, kantitatif DPPH, TBA ve ABTS yöntemleriyle bakılmış; ilk üç yöntemde V. sieheana metanollü ekstresi, ABTS yönteminde ise V. alba subsp. dehnhardtii metanollü ekstresi en yüksek potansiyeli göstermiştir.
In vitro yürütülen anti-tirozinaz ve anienflamatuar aktivite tayini testlerinin sonucunda, en yüksek ant-tirozinaz aktivite V. sieheana toprak üstü kısımlarının metanollü ekstresinde, en yüksek antienflamatuar aktivite ise V. alba subsp. alba toprak üstü kısımlarının metanollü ekstresinde görülmüştür.

Abstract:
In this study, nine Viola taxa native to Karadeniz region in Turkey were examined in terms of morphological and anatomical specifications, quantity of salicylic acid, antioxidant capacity, anti-tyrosinase and antiinflammatory activity.
In morphological study, the morphological features of each taxon examined were determined and the differences that could be distinctive in diagnosis were visualized with photographs. The distribution of taxa in Turkey according to herbarium records were compiled and written sources; the map was created with a newly acquired localities.
In anatomical study, the cross section of the leaf midrib, the transverse and superficial sections of the leaf aya and the cross sections of the petiole, stem and root were examined. Anatomical structures are illuminated with microphotographs and drawings.
The amount of salicylic acid in the methanolic and aqueous extracts of the aerial parts each of taxa was determined and evaluated by the HPLC / MS method. The highest amount was detected in V. odorata among methanolic extracts and in V. sieheana among aqueous extracts.
The total phenolic content of the methanolic and aqueous extracts prepared from the aerial parts of the taxa was determined by spectrophotometric method. The highest amount was found in V. sieheana methanolic extract.
The antioxidant potentials of the aerial parts with methanolic and aqueous extracts were investigated by in vitro qualitative DPPH, quantitative DPPH, TBA and ABTS methods; in the first three methods V. sieheana methanolic extract, in ABTS method V. alba subsp. dehnhardtii methanolic extract showed the highest potential.
As a result of the antityrosinase and antiinflammatory activity determination tests carried out in vitro, the highest antityrosinase activity was found in the methanolic extract of V. sieheana herba, and the highest antiinflammatory activity was seen in the methanolic extract of V. alba subsp. alba.