Türkiye'de alternatif medyanın kamuoyu oluşturma rolü: Hidroelektrik santraller örneği
The role of alternative media in creating public opinion in Turkey: Hydroelectric power plants case
Yazar: ALPARSLAN ERİMLİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Kamuoyu = Public opinion ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Ana akım medyanın görmezden geldiği olayları veya aktarmış olduğu olayları farklı bir bakış açısıyla ele aldığı savunulan beşinci kuvvet olarak alternatif medya kavramını inceleyen bu çalışma, Türkiye'deki alternatif medya kuruluşlarının bu iddiadaki konumunu sorgulamıştır. Çalışmada, Türkiye'deki alternatif medya kuruluşlarının toplumsal sorunlar ve tartışmalar ekseninde kamuoyu oluşumundaki rolünü gerçekleştirirken, alternatif haber değerlerini ne ölçüde taşıdıklarını içerik düzeyinde sorgulamak amacıyla gazetecilik pratikleri araştırılmıştır. Bu bağlamda, alternatif haber değerleri doğrultusunda bu çalışma için geliştirilmiş olan kategori sistemleri aracılığıyla Türkiye'de İnternet ortamında habercilik yapan farklı politik görüşleri temsil eden alternatif medya kuruluşları Bianet, BirGün ve OdaTV'nin haber metinleri üzerinde, karşılaştırmalı olarak nitel ve nicel içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Türkiye'nin hidroelektrik santral enerji politikası odağında ortaya çıkan tartışmalar ve toplumsal hareketler araştırmanın örnek olayı olarak seçilmiştir. Örnek olayın seçilmesinde, özgün niteliğe sahip yerel ve ulusal toplumsal hareketleri içinde barındırması kadar tartışmanın sahip olduğu çok boyutlu yapı sayesinde alternatif haber değerlerinin sorgulanması için zengin bir içerik sunması da etkili olmuştur. Araştırmanın sonucunda Bianet, OdaTV ve BirGün'ün alternatif haber değerlerini çoğunlukla gazetecilik pratiklerine yansıttıkları görülmüştür. Ancak OdaTV ve BirGün'ün istisnai de olsa yayın politikaları ile çelişecek şekilde iktidarın söylemini yeniden üreten gazetecilik pratikleri sergiledikleri yönünde bulgulara da ulaşılmıştır.

Abstract:
This study, which examines the concept of alternative media as the fifth estate that is argued to handle the events ignored by the mainstream media or the events it has reported from a different perspective, questioned the position of alternative media organizations in Turkey in this claim. In the study, journalism practices were investigated in order to question the extent to which alternative media organizations in Turkey carry the alternative news values while performing their role in creating public opinion on the axis of social issues and debates. In this context, through the category systems developed for this study in line with alternative news values, a comparative qualitative and quantitative content analysis was carried out on the news texts of alternative media organizations Bianet, BirGün and OdaTV, which represent different political views reporting on the Internet in Turkey. The debates and social movements that emerged in the focus of Turkey's hydroelectric power plant energy policy were selected as the case study of the research. In the selection of the case study, it was effective that it included local and national social movements with a unique quality, as well as the fact that it offered a rich content for questioning alternative news values, thanks to the multidimensional structure of the discussion. As a result of the research, it has been determined that the news published by Bianet, OdaTV and BirGün mostly contain alternative news values in the content of the case study. However, there are also findings that OdaTV and BirGün exhibit journalism practices that reproduce the discourse of the government in a way that contradicts the broadcasting policies, albeit exceptionally.