Kadınlarda yüksek topuklu ayakkabı kullanımının kas iskelet sistemi üzerine etkilerinin araştırılması
A research on the effects of wearing high heeled shoes on the musculoskeletal system for females
Yazar: SEMA ÖZANDAÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET HİLMİ YÜCEL
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Ayak izi = Foot mark ; Ayakkabılar = Shoes ; Eklem gevşekliği = Joint instability ; Eklem hareket açıklığı = Range of motion-articular ; Eklemler = Joints ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Testler = Tests

Özet:
Çalışmamızın amacı, yüksek topuklu ayakkabı kullanımının alt ekstremite kas iskelet sistemini nasıl etkilediğini objektif ölçümlerle belirlemek ve alt ekstremiteye ait problemlerin teşhis ve tedavisinde rehberlik etmek veya bu problemlerin ortaya çıkmasının önlenmesine yardımcı olmaktır. Bu çalışmada yüksek topuklu ayakkabı kullanan kadınlarda alt ekstremite antropometrik ölçümler arasında somatometrik ilişkiler araştırılmıştır. Çalışmamıza 18-45 yaş arası 136 kadın dahil edilmiştir. İlk grubumuz günde en az 5 saat, haftada en az 3 gün ve en az 1 yıldır 5 cm ve üzeri yüksek topuklu ayakkabı kullanan 66 kadından oluşmuştur. İkinci grubumuz ise en az 1 yıldır 5 cm'den az topuk yüksekliğine sahip ayakkabı kullanan 70 kadından oluşmuştur. Demografik özellikler (yaş, vücut ağırlığı, boy uzunluğu, vücut kitle indeksi-VKİ), antropometrik ölçümler, ayak izi analizi, esneklik testleri, eklem hareket açıklığı (EHA) ölçümü, kas kuvveti, tork ve dayanıklılık test ölçümleri objektif metotlar kullanılarak değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler antropometrik veri seti kullanılarak alınırken ayak izi analizi Chippaux Smirax Arch İndeksi (CSAI) ve Staheli Ark İndeksi (SAİ) kullanılarak belirlenmiştir. Nicholas Manual Muscle Test aleti (NMMT) alt ekstremite kaslarının kas kuvveti, tork ve dayanıklılık ölçümlerini değerlendirmek için kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 21.00 paket programı kullanılmıştır. Çalışmamızda özellikle kalça fleksiyon ve ekstensiyon, diz fleksiyon ve ekstensiyon ile ayak bileği plantar fleksiyon kas kuvvet, tork ve dayanıklılık ölçümleri yüksek topuklu ayakkabı giyen kadınlarda, giymeyenlere göre çok yüksek bulunmuştur (p<0.001). 
Ayakkabı topuk yüksekliği arttıkça ayak bileği plantar fleksiyonu ve kalça eklem fleksiyon açısı artış gösterir. Bu artışı kontrol etmek için uyluk ön ve arka bölgesi ile bacak bölge kasları daha fazla aktif hale gelerek bu duruma adaptasyon geliştirirler. Sonuç olarak, uzun süreli YTA kullanımı alt ekstremite kaslarının aşırı kullanılmasına bağlı olarak, kas iskelet sistemi üzerinde değişikliğe neden olmaktadır.

Abstract:
The aim of current study is to determine with objective measurements, how the use of high heeled shoes effect lower extremity musculoskeletal system in females and it is aimed to guide about diagnosis and treatment of lower extremity problems or to help to prevent the occurrence of these problems. Moreover, in this study, somatometric relations in between lower extremity anthropometric measurements in females wearing high heeled shoes are investigated. The study is carried out with 136 females aged between 18-45 years. Our first group consists of 66 females wearing 5 cm and more high heeled shoes, during at least 5 hours a day, three days a week and at least one year. The second group consists of 70 females wearing shoes having heel height less than 5cm at least one year. Demographic data (i.e: years, height, weight, body mass index-BMI), anthropometric measurements, foot print analysis, muscle flexibility test, Range of Motion (ROM), muscle force, torque and strength are assessed by using objective methods. While anthropometric measurements are taken using an anthropometric set, foot print analysis are determined with Chippaux Smirax Arch Index (CSAI) and Staheli Arch Index (SAI). Nicholas manual muscle tester (NMMT) are used to evaluate lower extremity muscle force, torque and strength. SPSS 21.0 software are used for statistical analysis. In our study especially, hip flexion and extension, knee flexion and extension and ankle plantar flexion force, torque and strength measurements were found significantly higher in females wearing high heeled shoes than non wearing high heeled shoes (p<0.001).      
As heel height increases, plantarflexion of the ankle joint and the art. coxae flexion angle rises. Anterior-posterior thigh and leg muscles become more active to control this increase and develop adaptation to this situation. As a conclusion, these findings showed that the using high heeled shoes continually causes changes on musculoskeletal system because of excessive use of lower extermity muscles.