Örgütsel bağlılık, iş memnuniyeti ve stres düzeyinin algılanan çalışan performansı üzerindeki etkisi: KOBİ'lerde bir araştırma
Organizational commitment, job satisfaction and stress levels impact on the perceived performance of employees: A dissertation about SME's
Yazar: TUNÇ DIĞIN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KUMKALE
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Girişimcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Performans = Performance ; Stres = Stress ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance

Özet:
Ulusal ekonomilerin temel taşı niteliğindeki Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) yeni gelişmelere uyum sağlamaya yönelik dinamik yapıları, istihdama olan katkıları ile önemli işletmelerdir. Çağdaş yönetim anlayışına uygun olarak çalışanların tutum ve davranışlarına etki eden faktörlerin incelenmesi ve etkilerinin belirlenmesinin bireysel ve örgütsel sonuçları bulunmaktadır. Bu anlamda örgütsel bağlılık, iş stresi ve iş memnuniyeti çalışanların performansını etkileyen en önemli faktörlerdir.
Bu çalışmanın amacı çalışanların örgütsel bağlılık, iş memnuniyeti ve stres algılarının performansları üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Nicel araştırma yöntemlerinden İlişkisel tarama modeli ile yürütülen çalışmanın örneklem grubu; Edirne İl'inde faaliyet gösteren ve KOBİ niteliğindeki şirketlerde çalışan 393 personelden oluşmaktadır. Örgütsel bağlılık, iş stresi, iş memnuniyeti ve çalışan performans ölçeklerinin kullanıldığı çalışmada demografik dağılım ve betimsel güvenilirlik ve faktör analizi, betimsel istatistikler, hipotez testleri ve yorumlaması (Kolmogrov-Smirnov, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis), regresyon ve korelasyon analizleri SPPS Programı ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda KOBİ'lerde çalışan performansının ölçek boyutlarından mekânsal memnuniyet, duygusal bağlılık ve normatif bağlılıktan etkilendiği sonucuna varılmıştır.
Alt hipotezlere yönelik yapılan farklılık testlerinde, kadınların dışsal stres, içsel stres düzeyi ve zamansal memnuniyeti erkeklerden yüksek olduğu, işyerinde yetkisiz konumda olanların yetkili konumda olanlardan mekânsal memnuniyeti yüksek olduğu, bireylerin eğitim seviyesi düştükçe memnuniyet duygularının yüksek olduğu saptanmıştır.
Çalışanların işe başladıkları ilk yıllarda örgütsel bağlılıklarının yüksek olduğu zaman içinde bu bağlılık düzeyinin azaldığı sonraki yıllarda ise bireyin gelecek ve kariyer hedeflerinin değişmesi yaşa bağlı nedenlerle iş değiştirme olanaklarının azalması nedeniyle örgütsel bağlılığın arttığı saptanmıştır.  46 ve üzerinde çalışanı olan işletmelerde çalışanların devam bağlılıklarının yüksek Mekânsal ve zamansal memnuniyet açısından değerlendirildiğinde işyerinde çalışan sayısının artması ile bireylerin memnuniyet algısı arasında olumlu bir ilişki vardır
Çalışan performansı açısından ise mikro düzeyde küçük işletmelerde çalışanların performans algısının yüksek olduğu saptanmıştır. Satış bölümde çalışanların içsel streslerinin hizmet bölümünde çalışanlardan yüksek ve daha önce başka işyerinde çalışanlar ile çalışmayanlar arsında normatif ve devam bağlılığı arasında farklılıklar tespit edilmiştir. KOBİ Çalışanlarının içsel stres ve dışsal stresinin diğer boyutlarla ile ilişkisinin zayıf düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Small and Medium Scale Enterprises (SMEs), the cornerstone of national economies, are dynamic enterprises with dynamic structures for adaptation to new developments, as well as significant contributions to employment. There are individual and organizational results of examining the factors affecting attitudes and behaviors of employees in accordance with contemporary management understanding and determining their effects. In this sense, organizational commitment, work stress and job satisfaction are the most important factors affecting the performance of employees.
The purpose of this study is to investigate the effects of the employees on organizational commitment, job satisfaction and performance of stress perceptions. The sample group of the study conducted with the relational screening model among the quantitative research methods; It consists of 393 personnel working in Edirne province and working in SME-type companies. Demographic distribution and descriptive reliability and factor analysis, descriptive statistics, hypothesis testing and interpretation (Kolmogrov-Smirnov, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis), regression and correlation analyzes in the study using organizational commitment, work stress, job satisfaction and employee performance scales Program and Structural Equation Model (YEM). As a result of the research, it was concluded that the performance of SMEs was affected by spatial satisfaction, emotional commitment and normative commitment.
In the difference tests for sub hypothesis, it was found that women had higher external stress, internal stress level and temporal satisfaction than men, those who were unauthorized at the work place had higher spatial satisfaction than those who were competent, and the satisfaction level of individuals was higher when the education level was lower.
In the first years of employment, when organizational commitment was high, it was found that in the following years when this level of commitment diminished, organizational commitment increased due to the change of future and career goals of the individual and the possibility of job change due to age-related reasons. When the continuing commitment of employees in 46 or more employees is evaluated in terms of high spatial and temporal satisfaction, there is a positive relationship between the increase in the number of employees in the workplace and the satisfaction level of individuals
In terms of employee performance, it was determined that the performance perception of the employees in micro-level small enterprises is high. In the sales department, the internal stresses were found to be high in employees working in the service department, and there were differences between normative and continuing employees in those who had never worked with other employees. SME Employees' internal stress and external stress were found to be in a weak relationship with other dimensions.