Hepatoselüler karsinoma'da kaveolin-1'in sorafenib direnci gelişimindeki rolü
The role of caveolin-1 on sorafenib resistance in hepatocellular carcinoma
Yazar: EZGİ BAĞIRSAKÇI
Danışman: PROF. DR. SAFİYE NEŞE ATABEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Kaveolin = Caveolin ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sorafenib = Sorafenib ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Hepatoselüler Karsinoma'nın (HCC) ölüm oranı en yüksek kanser türlerinden biri olmasının en önemli sebeplerinden biri tedaviye karşı gelişen dirençtir. Sorafenib tedavide kullanılan FDA onaylı ilk multikinaz inhibitörüdür; fakat uzun süreli sorafenib uygulanması tedavi direnci gelişmesine sebep olmaktadır ve bu direncin mekanizması henüz tam olarak bilinmemektedir. Direnç gelişiminde sorafenib hedefi olmayan diğer reseptör tirozin kinazların aktivasyonunun önemli olabileceği düşünülmektedir. Bu görüşü destekleyecek bir şekilde daha önce yaptığımız çalışmalarda HCC hücre dizilerinde sorafenibe dirençli hücre klonları elde ettik ve bu hücrelerde yapılan çalışma sonucu, hepatosit büyüme faktörü (HGF) reseptörü tirozin kinaz c-Met'in sürekli aktive olduğu gösterildi. Ancak bu aktivasyonun nasıl gerçekleştiği henüz bilinmemektedir.
Met tirozin kinaz epitelyal hücrelerin büyüme, sağ kalım, migrasyon ve farklılaşmasında görev alan bir reseptördür. Hepatokarsinogenez sürecinde sürekli aktif hale gelerek hücrelere daha agresif bir fenotip kazandırmakta rol alır. c-Met aktivasyonu ligandı HGF'den bağımlı veya bağımsız olarak gerçekleşebilir. Grubumuzca yapılan bir başka çalışmada c-Met ve Kaveolin-1 (Cav-1) molekülleri arasında karşılıklı haberleşmeyle aktivasyonun gerçekleştiği ve kanser hücrelerine daha agresif fenotip kazandırdıkları tanımlanmıştır. 
Küçük plazma zarı girintileri olan kaveoleler, endositoz, transsitoz ve kolesterol transportunun yanı sıra sinyal iletiminde de önemli roller oynamaktadır. Kaveolelerin çeşitli sinyal molekülleri için özelleşmiş membran bölgeleri oluşturdukları ve birçok sinyal molekülü ile ilişkiye girerek onların regülasyonunda rol aldığı bilinmektedir.
Ancak literatürde sorafenib direnci gelişiminde HCC hücrelerinde gözlenen c-Met aktivasyonunda Kaveolin-1 ilişkisi tanımlanmamıştır. Bu çalışmada hedeflenen, sorafenib direnci gelişiminde sürekli aktif olan c-Met aktivasyonunun moleküler mekanizmasında Kaveolin-1'in rolünün aydınlatılmasıdır. Hipotezimiz farklı sinyal moleküllerini bir araya getiren kaveola yapılarının farklı tirozin kinazları bir araya getirerek tirozin kinaz aktivasyonuna ve sorafenib direnci gelişimine sebep olduğu şeklindedir. 
Bu çalışma ile Kaveolin-1 aktivasyonunun c-Met reseptörünün aktivasyonunda ve sorafenib direnci gelişiminde rol oynadığı literatürde ilk kez tanımlanmıştır. Bu nedenle ilaç direncini kırmada c-Met'e ek olarak Kaveolin-1'in de hedef alınması daha etkili bir tedavi alternatifi sağlayabilir.

Abstract:
One of the major reasons why Hepatocellular Carcinoma (HCC) has one of the highest death rate among all cancer types is drug resistance. Sorafenib is a first multikinase inhibitor that has been approved by FDA and using for HCC treatment. The molecular mechanism of the resistance that has been occurred after the long term therapy of sorafenib is not been elucidated, yet. But it has been thought that the activation of other tyrosine kinases that are not targeted by sorafenib are important in resistance progression. In our group, we generated sorafenib resistant cells from HuH-7 and Mahlavu HCC cell lines and we showed that in resistant cell lines c-Met which is a tyrosin kinase and receptor of hepatocyte growth factor (HGF) is constitutively active. But the activation mechanism has not been elucidated, yet. 
Met receptor tyrosine kinase plays a crucial role in proliferation, survival, migration and differentiation of epithelial cells. During hepatocarcinogenesis it becomes constitutively active and brings aggressive phenotype to cancer cells. c-Met activation can be occurred by both ligand dependent or independently. In our group, we showed there is a crosstalk between caveolin-1 and c-Met and this brings more aggressive phenotype to cancer cells.
Caveolae which are small invaginations of the plasma membrane not only have roles on endocytosis, transcytosis and cholesterol transport but also on the signal transmission. It is known that caveolae have special membrane regions for different signal molecules and have roles on their regulations. 
The activation of c-Met during sorafenib resistance in HCC cells has not been defined in literature associated with Caveolin-1. In this study our aim is to investigate the role of Caveolin-1 in constitutive activation mechanism of c-Met in sorafenib resistance. Our hypothesis is caveolae structures which recruit different sort of signaling molecules also recruit different tyrosine kinases and cause tyrosine kinase activation that leads sorafenib resistance. 
In this study, for the first time we showed that Caveolin-1 activation has a role on c-Met activation and sorafenib resistance. Thus, for more effective resistance therapy, Caveolin-1 may be targeted besides c-Met.