Zihin özürlü çocuklarla çalışan özel eğitim öğretmenlerinin sınıflarında karşılaştıkları problem davranışlarla ilgili görüş ve önerileri
The Opinions and suggestions of teachers who work with children with mental retardation about the problem behaviors in their classes
Yazar: ÇİMEN ACAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEMA BATU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ZİHİN ÖZÜRLÜ ÇOCUKLARLA ÇALIŞAN ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN SINIFLARINDA KARŞILAŞTIKLARI PROBLEM DAVRANIŞLARLA İLGİLİ GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİ Çimen ACAR Özel Eğitim Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ağustos 2000 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sema BATU Bu araştırmanın genel amacı, Eskişehir İlinde bulunan ve zihin özürlü öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenleri ile özel eğitim alanında hizmet-içi eğitim almış öğretmenlerin sınıflarında karşılaştıkları problem davranışlar ve bu problem davranışların çözümüne yönelik gerçekleştirdikleri çalışmalarla ilgili görüş ve önerilerini belirlemektir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmış ve 23 öğretmen ile yan-yapılandınlmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler niceliksel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre öğretmenler genelde problem davranışı; normal olmayan, öğrencinin kendisine ve çevresine zarar veren, öğretimi aksatan davranışlar olarak tanımlamışlardır. Öğretmenler sınıflarında en sık, parmak kaldırmadan konuşma, arkadaşlarını rahatsız etme, sınıfta gezinme, verilen etkinliği tamamlamama gibi problem davranışlarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler bu problem davranışların çözümüne ilişkin; pekiştireç ve ödüller, sözel olarak uyarma, görmezden gelme ve ceza yöntemlerini kullandıklarını belirtirken; ayrıca, problem davranış gösteren öğrencinin sınıf arkadaşlarının yanında azarlanması ve o öğrenciye karşı diğer sınıf arkadaşlarının olumsuz tavır almalarının sağlanması gibi yöntemlerde kullandıklarını belirtmişlerdir. Bulgular, öğretmenlerin diğer meslektaşlarına, sınıflarında karşılaştıkları problem davranışların çözümüne yönelik pek çok öneride bulunduklarını da göstermiştir. Öneriler arasında en belirgin olanları, öğretmenlerin öğrenci için en uygun davranış değiştirme yöntemini seçerek, tutarlı ve sistemli bir şekilde uygulamaları ve ceza uygulamasına yer vermekten de kaçınmaları gerektiği, dersleri öğrencilerin seviyelerine uygun işleyerek diğer okul personeli ile de fikir alış verişinde bulunmalarıdır.

Abstract:
Ill ABSTRACT The purpose of the present study was to analyze the opinions of special education teachers and teachers who had in service education about special education working with children with mental retardation about the problem behaviors they live in their classes and the solutions they try to find out in order to overcome the problem behaviors in their classes in Eskişehir. The study was designed descriptively and semi -structured interviews were conducted with 23 teachers and the interview data were analyzed quantitatively. The findings showed that teachers generally describe problem behavior as, not normal, which disturbs bath the child himself and his frends, which stops or delays the teaching activities. The findings also revealed that special education teachers face different problem behaviors in their classes. These behaviors were talking out without permission, disturbing class-mates, walking around without permission and etc. The teachers also mentioned that they use reinforcement and rewards, oral warning, ignoring and punishment in order to decrease problem behaviors in their classes. The teachers suggested their colleagues to use the most appropriate behavior management techniques and use them constantly and not to use punishment in their classes.