Çok boyutlu ölçekleme analizi ve uygulaması
Analysis of multidimensional scaling and application
Yazar: FATİH İHTİYAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE TAŞPINAR CENGİZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Çok boyutlu ölçekleme = Multidimensional scaling

Özet:
Türkiye'de yüksek öğretime geçiş için uygulanan üniversite sınavı yıllar geçtikçe değişimlere uğramıştır. Bu durum sınav sisteminde gerçekleştirilen değişimlerin üniversiteye girişte ne gibi sonuçlar doğurduğu sorusunu gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, üniversiteye giriş için 2006-2009 yıllarında tek aşamalı olarak uygulanan, muhakeme ve test tekniğini içeren soruların ön planda tutulduğu sınav sistemi ile 2010-2011 yıllarında iki aşamalı olarak uygulanmaya başlanılan, okul ve alan bilgisini içeren soruların daha fazla ön plana çıktığı sınav sisteminin sonuçları iller yönüyle değerlendirilmiştir. İllerin uygulanan bu sınavlar neticesinde üniversitelerin lisans, ön lisans ve açık öğretim fakültelerine öğrenci yerleştirmeleri açısından benzerlikleri veya farklılıkları çok boyutlu ölçekleme analizi ile incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak, uygulanan sınavların sonuçlarına göre her yıl için üniversiteye öğrenci yerleştirme oranı en iyi ve en kötü durumda gözüken üç il belirlenmiştir. Sonrasında iller 2010 yılı GSMH sıralamasına bakılarak yirmişerli gruplara ayrılmıştır. Bu gruplara en iyi ve en kötü yerleştirme oranına sahip iller de dahil edilerek çok boyutlu ölçekleme analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 2010 yılı itibariyle uygulanmaya başlanılan sınav sisteminin üniversiteye öğrenci yerleştirmede, iller arasındaki farklılaşmayı önceki yıllara göre arttırdığı gözlenmiştir. Yapılan sistem değişikliğinin özellikle ekonomik durumu gelişmiş olan illerle geri kalan iller arasında var olan farklılıkları arttırdığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The university exam for attending a university in Turkey has been changed as years passed. That has revived the questions as what kind of results did those changes bring out while attending a university. In that study, two types of examination system is evaluated in terms of the cties;the one in which questions including reasoning and test techniques applied between 2006-2009 with one level are stand out and the one which has been applied between 2010-2011 with two levels and that includes questions about school and chosen branch information. The similarities and differences of the cities are examined in terms of the students? attendance in the university faculties with the multidimensional scalling. Firstly the best and the worst three cities are identified in respect of the percentage of students?attendance in a university. Afterwards the cities are divided in to the groups of 20 according to the ranging GPD of 2010. Multidimensional Scaling Analyze is implemented including the cities having the best and the worst attendance rate. It has been observed that the examination system being applied since 2010 has increased the dissimilarity of the cities about attendance of university. It is concluded that the changes increased the dissimilarities between the cities which are economically developed and underdeveloped.