Ulusal elektrik iletim sistemindeki şalt tesislerinin incelenmesi ve yeni çözüm önerileri
Examination of the existing switchgear in the national electricity transmission system and new switchgear design
Yazar: HÜSEYİN BİLGEHAN TEKŞUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERDAR TUNABOYLU
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Güvenilirlik = Reliability

Özet:
Yapımı için uzun bir zaman dilimi ve yüksek maliyetli yatırımlar gerektiren elektrik sistemi şalt tesislerinin ülke ekonomisine önemli katkıları bulunmaktadır. Sistemdeki güç akışını ve gerilim seviyelerini kontrol edebilmek için, elektrik iletim sisteminde trafo merkezi (TM) olarak da adlandırılan birçok güç merkezi bulunur. Trafo merkezlerindeki şalt tesisleri güç trafolarının yüksek ve düşük gerilim taraflarında tesis edilirler. Şalt tesisleri, arıza akımını kesebilen kesiciler ve tesisteki bazı bölümlerin izolasyonu için gerekli olan ayırıcılar ve diğer benzeri elektriksel cihazlardan oluşmaktadır.36 kV lık gerilimin üstündeki iletim seviyelerindeki şalt tesislerinin büyük bir kısmı, tesis için büyük bir alan bulunmasını gerektiren bir şekilde, harici olarak tesis edilir ve izolasyon hava ile sağlanır. Ancak tesis alanının kısıtlanmasının gerektiği bazı durumlarda, daha yüksek cihaz maliyetlerine rağmen gaz izoleli şalt tesislerinin kullanımı tercih edilir. Her halükarda, sistem tasarım mühendisleri en güvenilir elektrik enerjisini en düşük maliyetle sağlamayı amaçlarlar.Bu çalışmada, ulusal elektrik iletim sistemindeki kullanılan mevcut şaltlar incelerek avantaj ve dezavantajları birlikte ifade edilmiştir. 380/154 kV Hisar TM, sistem tasarım esasları ile yatırım maliyeti, güvenlik, işletme elastikiyeti ve çevre etkisi göz önüne alınarak belirlenmiş olan kullanıcı tercihleri çerçevesinde oluşturulan Çok Kriterli Analiz Tekniği (ÇKAT) kullanılarak incelenmiş ve olması gereken sonuçlar irdelenmiştir.

Abstract:
Electricity transmission system switchgear that require high-cost investments and long time period for their construction have important contributions to the national economy. In an electricity transmission system, there are a lot of power stations called as transformer substation to be able to control power flows and voltage levels in the system. Switchgear in substations is located on both the high voltage and the low voltage side of power transformers. Switchgear consists of circuit breakers that are able to interrupt fault currents and disconnectors that are necessary for the isolation of the some sections in the switchgear and some other similar electrical equipment.For transmission levels of voltage over 36 kV, most switchgear is mounted outdoors and insulated by air that makes it necessary to find a large amount of space for installation of it. But sometimes, if it is necessary to save space, gas insulated switchgear is preferred to use although it has a higher equipment cost. In any case, system design engineers have the purpose of providing most reliable electrical energy at the lowest cost.In this study, the existing switchgear in the national electricity transmission system has been examined and new switchgear designs have been proposed. An example study is run fort the 380/154kV Hisar case for using the criteria based on investment cost, reliability, flexibility, and environmental effects. Finally, the results from the Multi-Criteria Analysis technique has been discussed.