Biyoetik ve biyopolitika bağlamında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi cinsiyet tespit komitesi üyelerinin interseks vakalara yaklaşımı
Approach Ankara University Faculty of Medicine gender determination committee members to interses cases in the context of bioethics and biopolitics
Yazar: HELİN GÖKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERAP ŞAHİNOĞLU KUŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı / Tıp Tarihi ve Etik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
"İnterseks" bir kişinin fizyolojik ve anatomik olarak tipik kadın ve erkek sınıflamalarına tam olarak uymayan, doğuştan gelen cinsiyet ve üreme bununla ilgili sahip olduğu durumları tarif etmek için kullanılmaktadır. Tarih boyunca, hermafrodit olarak anılan bu durum, tarihsel süreçte yaygınlaşan interseks kavramı ile anlatılmaya çalışılmıştır. Heteroseksüel cinsiyet anlayışının dışında olan bu durum, disiplinlerarası alanlarda oldukça tartışmalı bir konu haline gelmiştir. Tıbbi müdahaleler kapsamında cinsiyet ataması ve sonrası, sıklıkla tıp alanını ilgilendiren ve tıp doktorlarının karar verici konumda olduğu bu durum, biyopolitika ve biyoetik anlayışı ile sorgulanmaya başlanmıştır. 
Mevcutta tıp fakültesi çatısı altında yürütülen cinsiyet tespiti/ataması süreci, bir komite tarafından yürütülmektedir.  Bu tıp alanı içinde farklı disiplin uzmanlarından oluşan komiteler, interseks bireylere ilişkin cinsiyet tespiti sürecini değerlendirmektedir. Bu doğrultuda, komiteler değerlendirmeleri sonucunda varılan sonuçlara ilişkin verilerin bulunmaması, bu komitelerin karar aşamalarına ilişkin de verilerin bulunmadığını göstermektedir. 
Bu komite, interseks bireylerin yaşamlarına ilişkin verilen kararda önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle de biyoetik ve biyopolitika bağlamında interseks olgusunun incelenmesinde, komitelerin karar verme süreci, karar verme aşamaları ve üyelerin bu süreç kapsamında görüşlerinin incelenmesi gerekmektedir. Özellikle, bu komitelerin karar süreçlerine ait alan yazında kısıtlı sayıda çalışma olması nedeniyle bu konuda yapılacak çalışmalar interseks bireylere ilişkin değişen anlayışın ortaya konulabilmesi açısından önem taşımaktadır.
Tez çalışması 11 komite ütesinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bu yöntemle komite üyesi hekimlerin görüşleri değerlendirilerek ana tema, alt tema ve kodlar belirlenmiştir. 
Çalışmada, interseks teriminin ve dünya üzerinden uygulamalar anlatılarak, görüşme kapsamında ortaya çıkan bulgulara da yer verilmiştir. Bulgularda ortaya çıkan hususlar tartışılmış ve son olarak mevcut durumda kapsamında ideale ulaşılması için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
"Intersex" is used to describe a person's physiologically and anatomically inborn gender and reproductive conditions that do not fit neatly into the typical male and female classifications. Throughout history, this condition, which was referred to as hermaphrodite, has been tried to be described with the concept of intersex, which has become widespread in the historical process. This condition, which is outside the heterosexual understanding of gender, has become a highly controversial issue in interdisciplinary fields. Within the scope of medical interventions, gender assignment, and its aftermath, this situation, which often concerns the field of medicine and where medical doctors are in a decision-making position, has begun to be questioned with the understanding of biopolitics and bioethics. 
Currently, the gender determination/assignment process carried out under the roof of the medical faculty is carried out by a committee.  Within this medical field, committees consisting of experts from different disciplines evaluate the gender determination process for intersex individuals. In this respect, the lack of data on the conclusions reached as a result of the committees' evaluations shows that there is also a lack of data on the decision-making process of these committees. 
This committee has an important role in the decision-making process regarding the lives of intersex people. Therefore, in the context of bioethics and biopolitics, it is necessary to examine the decision-making process of the committees, the stages of decision-making and the views of the members within this process. In particular, since there is a limited number of studies in the literature on the decision-making processes of these committees, studies on this subject are important in terms of revealing the changing understanding of intersex people.
The thesis was conducted with the participation of 11 committee members. The data obtained from the interviews were analyzed using content analysis. The main themes, sub-themes, and codes were determined by evaluating the opinions of the committee members. 
In the study, the term intersex and practices from around the world were explained and the findings of the interviews were also included. The issues arising from the findings were discussed and finally, suggestions were made to reach the ideal in the current situation.