Fen eğitiminde STEM: Bir içerik analiz çalışması
STEM in science education: A content analysis study
Yazar: BÜŞRA GENÇ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TÜRKOĞLU
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Bilgi kaynakları = Information sources ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Tezler = Theses ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Günümüzde STEM hakkında çok sayıda araştırmaların yapılmış olması bu konu hakkında genel bir çerçevenin oluşturulması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de 2014-2021 yılları arasında fen eğitiminde STEM uygulamaları ile ilgili hazırlanmış lisansüstü tezleri incelemektir. YÖK Ulusal Tez Merkezinde yapılan tarama sonucunda 39 doktora ve 153 yüksek lisans tezine ulaşılmıştır. Tezler içerik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.  Araştırma kapsamında incelenen tezler; türüne, yayımlanma yılına, danışman ve sorumlu yazarların cinsiyetine, danışma unvanına, kaynakça sayısına, kaynak güncelliğine, kaynak türüne, sayfa sayısına, üniversite ve enstitülerine, illerine, araştırma süresine, "STEM" kullanılma biçimine, yöntemine, desenine, örneklem belirleme yöntemine, örneklem grubuna, örneklem büyüklüğüne, araştırma konusuna, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemine, amaçlarına ve sonuçlarına göre incelenmiştir. Çalışmalara kodlar verilmiş ve yapılan kodlamalar sonucunda elde edilen veriler Excel programına aktarılmıştır. Verilerin yüzdeleri hesaplanmış, şekil ve tablolar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda; yüksek lisans tezlerinin doktora tezlerine göre daha fazla olduğu, tez çalışmalarının 2019 yılında en fazla olduğu, danışman ve sorumlu yazarların cinsiyetinin kadın olduğu, danışman unvanlarının ise en fazla Doç. Dr. olduğu, kaynakça sayısının en fazla 101-150 arasında olduğu, kaynakçada en fazla güncel olmayan ve yerli kaynakların kullanıldığı görülmüştür. Tezlerin sayfa sayısının en fazla 101-150 arasında olduğu, en fazla doktora tez çalışmanın Gazi Üniversitesi' ne, yüksek lisans tez çalışmasının Van Yüzüncü yıl üniversitesine ait olduğu ve en fazla çalışma Eğitim Bilimleri Enstitüsüne ait olduğu saptanmıştır. Doktora tez çalışmalarının en fazla Ankara ilinde, yüksek lisans tez çalışmalarının ise İstanbul'da yapıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda uygulama süresinin en fazla 6 hafta-10 hafta arasında olduğu, en fazla STEM kavramının kullanıldığı ve "STEM uygulamaları" şeklinde ifade edildiği görülmüştür. Çalışmalarda çoğunlukla karma yöntemin kullanıldığı ve karma yöntem deseninden çeşitleme desenin tercih edildiği saptanmıştır. Araştırmalarda örneklem belirleme yöntemlerinden en fazla uygun örnekleme yönteminin kullanıldığı, en fazla ortaokul (5.-8. Sınıf) örneklem düzeyi ile çalışıldığı belirlenmiştir. Tezlerde çoğunlukla ölçekler kullanılarak veriler toplanmış ve veri analizi için en fazla t-testi kullanıldığı görülmüştür. Çalışmaların amaçlarına göre en fazla akademik başarıya katkısının incelenmesi olduğu, yüksek lisans tez çalışmalarında ise en fazla STEM karşı tutum inceleme olduğu görülmektedir. Doktora tez çalışmalarının sonuçlarının en fazla bilimsel yaratıcılık becerisi üzerinde olumlu katkı sağladığı, yüksek lisans tez çalışmalarında ise akademik başarı üzerinde olumlu katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The fact that a large number of studies have been conducted on STEM today has revealed the necessity of establishing a general framework on this subject. The aim of this study; It is the examination of postgraduate theses on STEM applications in science education in Turkey between the years 2014-2021. Theses were analyzed by content analysis method. Theses examined within the scope of the research; analyzed by type, year of publication, gender of consultants and responsible authors, title of advisor, number of bibliography, source currency, type of source, number of pages, universities and institutes, provinces, duration of research, "STEM" usage style, method, design, sampling method, sampling method. Group, sample size, research topic, data collection tools, data analysis method, objectives and results. Codes were given to the studies and the data obtained as a result of the coding were transferred to the Excel program. The percentages of the data were calculated, figures and tables were created. As a result of the research; It has been seen that master's theses aremore than doctoral theses, thesis studies are the most in 2019, the gender of the supervisors and responsible authors are women, and the titles of advisors are Assoc. Dr. It has been seen that the number of bibliography is between 101-150 at most, and the most out-of-date and domestic sources are used in the bibliography. It has been determined that the maximum number of pages of the theses is between 101-150, the most doctoral thesis work belongs to Gazi University, the master thesis work belongs to Van Yüzüncü Yıl University, and the most work belongs to the Institute of Educational Sciences. It has been determined that most of the doctoral thesis studies are done in Ankara, while the master's thesis studies are done in Istanbul. In the studies, it was observed that the application period was between 6 weeks and 10 weeks at the most, the concept of STEM was used the most, and it was expressed as "STEM applications". It was determined that the mixed method was mostly used in the studies and the variation design was preferred over the mixed method design. It was determined that the most appropriate sampling method was used among the sampling methods in the studies, and the sample level of the secondary school (5th-8th grades) was the most studied. Data were collected mostly by using scales in theses and it was seen that t-test was mostly used for data analysis. According to the aims of the studies, it was seen that the contribution to academic success was the most, and the most STEM attitude was examined in the master's thesis studies. It was concluded that the results of the doctoral thesis studies made a positive contribution to the scientific creativity skills the most, and that it contributed positively to the academic success in the master's thesis studies.