Hepatosellüler karsinomun tanısal ayrımında manyetik rezonans görüntülemede difüzyon tensör görüntüleme ve difüzyon ağırlıklı görüntülemenin katkısı
The contribution of diffusion tensor imaging in magnetic resonance imaging in the diagnosis of hepatocellular carcinoma
Yazar: CİHAN ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. NERMİN TUNÇBİLEK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon tensör görüntüleme = Diffusion tensor imaging ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Bu çalışmanın amacı konvansiyonel MRG'ye DTG ve DAG eklenmesiyle HSK tanısal
ayrımında DAG ve DTG'nin katkısını sağlıklı ve sirotik parankim özellikleriyle
karşılaştırarak hesaplamaktır.
Ocak 2019 ile Aralık 2019 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi
Radyoloji Anabilim Dalında HSK ön tanısıyla dinamik kontrastlı üst batın MRG ile tetkik
edilen ve tetkiklerinde radyolojik, klinik ve/veya histopatolojik olarak HSK tanısı alan 62
hasta, klinik ve/veya histopatolojik olarak siroz tanısı alan 56 hasta ve sağlıklı 52 olgu
çalışmaya dahil edildi.
Hastalar 1.5T Manyetik Rezonans Görüntüleme ünitesi (Aera, Siemens Medical
Systems, Enlargen, Almanya) ile tetkik edildi. Iş istasyonu kullanılarak görüntüler geri
çağrıldı. Kantitatif verilerden FA ve ADC değerleri hesaplandı.
PACS sistemi üzerinden HSK'lı olgularda sayı, tümoral patern, boyut, yağ, nekroz,
kalsifikasyon, hemoraji, T1 hiperintensitesi, T2 hiperintensitesi, arteryel fazda kontrastlanma,
geç fazda yıkanma, kapsüler kontrastlanma, görsel difüzyon kısıtlanması, satellit nodül,
takipte büyüme, asit, vasküler invazyon, LAP ve sürrenal metastaz özellikleri değerlendirildi.
Olguların demografik verileri, siroz varlığı, etyoloji, laboratuvar değerleri (AFP), seroloji
sonuçları, klinik skorlamaları (Child Pugh ve MELD skorları), tedavi öyküleri (TAKE,
TARE, RF ablasyon), biyopsi sonuçları hastane otomasyon sisteminden kayıt altına alındı.
HSK'lı olgularda lezyonlardan gerçekleştirilen ölçümlerde HSK dışı parankime,
sirotik parankime ve sağlıklı parankime göre ADC değerleri anlamlı derecede düşük, FA
değerleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Child Pugh ve MELD skorlarındaki artış ile
DAG'deki ADC değerindeki düşüş arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Tedavi alan olgularda

68

ADC değerleri düşük, FA değerleri yüksek bulunmuştur. Sirotik parankim zemininde gelişen
HSK ile sirotik zeminde gelişmeyen HSK'lı olgularda lezyonlar ve parankim değerleri
arasında anlamlı farklılık izlenmedi. Ayrıca LI-RADS ile histopatolojik değerlendirmeler
arasında yüksek doğruluk oranı saptanmıştır.
Çalışmamızda sirotik parankim ile sağlıklı parankim arasındaki ölçümler arasında
anlamlı farklılık izlenmedi. Bu sonuçları sirotik olguların heterojen bir grup olmasına
bağlamaktayız. Fibrozis dereceleri ile korele şekilde yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç
olduğunu düşünmekteyiz.
Çalışmamız HSK'lı olgularda DTG verilerini inceleyen literatürdeki az sayıda
çalışmadan olup, çalışmamızın ileride yapılacak çalışmalara öncü olacağı düşüncesindeyiz.
HSK tanısında DTG kullanılarak ölçülen ADC ve FA değerleri ile DAG'de saptanan ADC
değerlerinin lezyon dışı parankim, sağlıklı ve sirotik karaciğer ile ayrımda faydalı olduğu
saptanmıştır. Bununla birlikte dinamik kontrastlı inceleme HSK tanısında önemini
korumaktadır. Sekans optimizasyonu ve büyük hasta gruplarında yapılacak ileri çalışmalara
ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Hepatosellüler Karsinom, Manyetik Rezonans Görüntüleme,
Difüzyon Tensör Görüntüleme, Difüzyon Ağırlıklı Görüntüleme.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the contribution of DWI and DTI in HCC diagnosis
by adding DTI and DWI parameters to conventional MRI and comparing them with healthy
and cirrhotic parenchyma features.
62 patients diagnosed as HCC radiologically, clinically and / or histopathologically
were included in the study who dynamic contrast-enhanced upper abdomen MRI examination
was performed between January 2019 and December 2019, at Trakya University Faculty of
Medicine, Department of Radiology.
The patients were examined with 1.5T Magnetic Resonance Imaging unit (Aera,
Siemens Medical Systems, Enlargen, Germany). Images were recalled using the workstation.
FA and ADC values ​​were calculated from quantitative data.
Tumor number, tumoral pattern, size, presence of fat necrosis calcification and
hemorrhage, T1 hyperintensity, T2 hyperintensity, arterial phase enhancement, washout,
capsular enhancement, visual diffusion restriction, satellite nodule, growth in follow-up,
ascites, vascular invasion, LAP and adrenal metastasis features were evaluated by PACS.
Demographic data, presence of cirrhosis, etiology, laboratory values ​​(AFP), serology results,
clinical scores (Child Pugh and MELD scores), treatment histories (TAKE, TARE, RF
ablation), biopsy results were recorded from the hospital automation system.
ADC values ​​were significantly lower and FA values ​​were significantly higher
compared to non-cancerous liver parenchyma, cirrhotic parenchyma and healthy parenchyma

70

in the patients with HCC. A significant correlation was found between the increase in Child
Pugh and MELD scores and the decrease in ADC value in DWI. ADC values ​​were lower and
FA values ​​were higher in patients receiving treatment. In patients with HCC without evidence
of cirrhosis, there was no significant difference in lesion and parenchyma values compared
with patients with HCC in presence of cirrhosis. In addition, high consistency was found
between LI-RADS and biopsy results.
In our study, no significant difference was observed between the measurements in
cirrhotic parenchyma and healthy parenchyma. We think that cirrhotic cases are a
heterogeneous group, and we think that further studies are needed that will be correlated with
the degree of fibrosis. We think that cirrhotic cases are a heterogeneous group and we think
that further studies are needed to be done in correlation with fibrosis stages.
Our study is one of the few studies in the literature that examines DTI data in cases
with HCC, and we think that our study will lead to future studies. In the diagnosis of HCC,
ADC and FA values measured using DTI and ADC values determined in DWI were found to
be useful in differentiation with non-cancerous liver parenchyma, healthy and cirrhotic liver.
However, dynamic contrast-enhanced imaging remains important in the diagnosis of HCC.
There is a need for sequence optimization and further studies in large patient groups.

Keywords: Hepatocellular Carcinoma, Magnetic Resonance Imaging, Diffusion
Tensor Imaging, Diffusion Weighted Imaging.