4-6 yaş resı̇mlı̇ çocuk kı̇taplarında çocuğun katılım hakkının ı̇ncelenmesı̇
Participation rights of children in picture books for 4-6 year old children
Yazar: RUMEYSA GÜNDOĞDU AYAR
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN AVCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Resimli çocuk kitaplarında çocuğun katılım hakkını incelemenin amaçlandığı bu nitel araştırmada, bir çocuk kütüphanesinden elde edilen ve kahramanı çocuk olan 275 resimli çocuk kitabı ele alınmıştır. Kitaplarda çocuğun katılım hakkı ile ilgili durumların, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde belirtilen katılımın saydam ve bilgilendirici, gönüllü, saygılı, ilgili, içermeci, güvenli ve riske karşı duyarlı niteliklerinin hangisi/hangilerini içerdiği ve Hart'ın katılım merdiveninde hangi düzeyde yer aldığı incelenmiştir. Araştırmanın verileri içerik ve betimsel analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda incelenen kitaplarda en çok ilgili, gönüllü, saygılı ile saydam ve bilgilendirici niteliğinin yer aldığı, en az ise güvenli ve riske karşı duyarlı niteliği ile içermeci niteliğinin yer aldığı görülmüştür. Güvenli ve riske karşı duyarlı niteliği daha çok ihlal edilen nitelikler arasında yer almıştır. Çalışma katılımın gönüllü, saydam ve bilgilendirici, saygılı ve içermeci nitelikleri açısından birlikte değerlendirildiğinde özellikle gösteri durumlarında kız çocuklarının yer aldığı ve onlarla ilgili ihlallerin söz konusu olduğu saptanmıştır. Oyun etkinliklerinin katılımın üst seviyeleri (çocukların başlattığı ve yönettiği projeler basamağı)' nde bulunduğu görülmüştür. Kitaplarda en fazla çocukların başlattığı ve yürüttüğü projeler basamağına ilişkin etkinlikler görülmüştür.

Abstract:
In this study, the child's participation right in children's picture books is investigated. For this qualitative research, 275 children's picture books whose main characters (protagonist) are children are obtained from a children's library. The books examined which aspects of the child's right to be involved included the transparent and informative, voluntary, respectful, relevant, inclusive, safe and sensitive to risk requirements of the United Nations Convention on the Rights of the Child and the extent to which Hart's ladder of participation. The data was analyzed by using the content and descriptive analysis. According to the findings of this research, it has been seen that the relevant, voluntary, respectful, transparent and informative requirements at most, and safe and sensitive to risk and the inclusive requirements at least were included in the books. The requirement of safe and sensitive to risk is among the more frequently violated qualifications. When the study is evaluated along with voluntary, transparent and informative, respectful and inclusive requirements of participation, it has seen that especially the girls are participated to the demonstrations and there are violations related to them. It is also seen that play activities were on the top of the ladder (child initiated and directed). In the books, activities were mostly related to projects which is children's initiated and directed.