Antitüberküloz aktivite potansiyeli olan fenotiyazin türevi bileşiklerin sentezi, karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması.
Synthesis, characterization and biolagical activities of phenothiazine derivative compounds with antitüberculosis activity potential.
Yazar: NURDAN AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ALİ DİŞLİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antimikobakteriyel = Antimycobacterial ; Biyolojik aktivite = Biological activity ; Fenotiyazin bileşikleri = Phenothiazine compounds ; Tetrazolium = Tetrazolium ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Tüberküloz (TB) basili nefes yoluyla vücuda alınıp akciğerde deformasyonlara neden bir hastalıktır.  Akciğerde hasara sebep olan ve sonra diğer organlara da yayılarak tedavi olanaklarının yetersiz oluşu nedeniyle ölümle sonuçlanabilen bir hastalık türüdür. TB hastalığının yayılmasının en önemli nedenlerinden birisi bakterinin ilaçlara karşı yüksek oranda dirençli olmasıdır. İlaç tedavilerindeki yetersizlikler bir diğer önemli sebeplerden birisidir. Fenotiyazin ve tetrazol halkaları yüksek Antibakteriyal, antimikobakteriyel ve antikanser aktivitelere sahip önemli heterosiklik bileşiklerdir. Halkalı yapıları tıbbi ve farmasötik uygulamalarda çok önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, fenotiyazin ve tetrazol halka yapılarının günümüz TB tedavisinde kullanılan ilaçlarda aktif olarak bulunmaktadır. Bu bağlamda TB tedavisinde ilaç olarak kullanılma potensiyaline sahip tetrazol halkası içeren bazı yeni fenotiyazin türevlerinin sentezi planlandı. Çalışmanın ilk aşamasında benzaldehit türevleri hidroksilamin hidroklorür ile nitril türevlerine dönüştürülmüştür. Daha sonra 4-substitüe aril nitril türevleri NaN3 varlığında tetrazol türevlerine dönüştürülmüştür.  N-alkilfenotiyazin bileşikleri ise fenotiyazin ile dihaloalkanların yerdeğiştirme tepkimesi sonucunda elde edilmişlerdir. Son olarak hedef bileşikler (fenotiyazin'in ariltetrazol türevleri) N-alkilfenotiyazinlerin ariltetrazoller ile yer değiştirme tepkimesi sonucunda elde edilmişlerdir. Sentezlenen yeni bileşiklerin yapıları FTIR, 1H NMR, 13C APT NMR ve LC-MS yöntemleri ile karekterize edilmişlerdir. Bu sentezlenen bileşiklerin antimikobakteriyal aktiviteleri Mycobacterium tuberculosis bacillus H37Rv suşuna karşı in vitro olarak ölçüldü. Ayrıca minimum inhibitör konsantrasyonları (MİK) resazurin mikrotitre (REMA) plak yöntemi kullanılarak belirlendi.

Abstract:
Tuberculosis (TB) is a disease in which bacillus enters the body via breathing. It creates deformations in the lungs, and subsequently spreads to other organs, resulting in mortality due to a lack of treatment options. One of the most significant reason for the TB transmission is the bacteria's strength towards medications. The therapy deficiencies can be given as an another important reason. Phenothiazine and tetrazole rings are valuable heterocycles due to their high antibacterial, antimycobacterial, and anticancer activities. Their cyclic structures play significant roles in medical and pharmaceutical applications. In addition, their skeletons are exist in active drugs for TB treatments. In this context, novel phenothiazine derivatives bearing tetrazole have been planned to synthesize for TB treatments as a potential drug. First, arylnitrilles were obtained from benzaldehydes by using hydroxylamine hydrogenchloride in DMSO. Subsequently, the aril nitrilles were converted into 4-substitue phenyl-1H-tetrazoles by using NaN3. On the other hand, N-alkyl phenothiazines were prepared by substitution recation with phenotiyazine and dihalogenylalkane chains. Finally, the target molecules (aryltetrazole derivatives of phenothiazines) were synthesized through the substitution reaction between N-alkil phenotiyazine and aryltetrazoles by substitution reaction. Newly synthisized products were characterized by FTIR, 1H NMR, 13C APT NMR, and LC-MS. Their antimicrobacterial activities were investigated towards Mycobacterium tuberculosis bacillus H37Rv in vitro. Also, their minimum inhibitory concentrations (MIC) were determined using the Resazurin microtiter (REMA) plate method.