Bafra Balık Gölleri'nde (Balık Gölü ve Uzungöl) yaşayan bazı balık türlerinin trofik seviyesinin belirlenmesi
Determination of some fish species trophic level in the Bafra Balık Lakes (Lake Balık and Uzungöl)
Yazar: SEDA MACUN
Danışman: PROF. DR. FATMA YILDIZ DEMİRKALP
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Balık Gölü ve Uzungöl'de Eylül 2015-Eylül 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu tez çalışması kapsamında söz konusu göllerde yaşayan 5 balık türü; Cyprinus carpio, Carassius gibelio, Vimba vimba, Sander lucioperca ve Gambusia holbrooki'nin trofik seviyesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda tüm bireylerin sindirim kanalı içerikleri incelenerek sayısal, hacim ve frekans değerleri hesaplanmıştır. Bununla birlikte söz konusu göllerden avlanan türlere ait bireyler içerisinden seçilen bazı örneklerin kas dokusunda kalıcı azot izotop (δ15N) analizi yapılarak tüm bu sonuçlar istatistiksel ve biyolojik olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Balık Gölü ve Uzungöl'de göl suyunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri yerinde ölçülmüştür. Buna ek olarak göllerden avlanan balık türlerinin yaş dağılımı, yaş-boy, yaş-ağırlık, boy-ağırlık ilişkisi, kondisyon faktörü gibi büyüme özellikleri ile eşey oranı tespit edilmiştir. 
Bu çalışma sonucunda göl sularının fiziksel ve kimyasal ölçümlerinden elde edilen verilerle göl sularının balıkların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmeleri için uygun ortam oluşturduğu belirlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Balık Gölü ve Uzungöl'de yaşayan C. carpio, C. gibelio, V. vimba, S. lucioperca ve G. holbrooki türlerinin büyüme özelliklerinin normal balık populasyonlarında beklenen değerler içerisinde olduğu saptanmıştır. 
Sindirim kanalı içeriklerinden elde edilen sonuçlara göre C. carpio ve C. gibelio'nun benzer besinler üzerinden ve plankton ağırlıklı beslendikleri tespit edilmiştir. Bu verilere göre C. gibelio'nun C. carpio ile besin rekabetinde olduğu anlaşılmıştır. V. vimba türü diğer iki omnivor türe göre daha çok hayvansal besinleri tercih etmiştir. S. lucioperca'nın ise genel olarak balıklar üzerinden beslendikleri, G. holbrooki'nin ise ağırlıklı olarak sucul böcekler üzerinden beslendikleri tespit edilmiştir.  
Balıkların kas dokusundan elde edilen kalıcı azot izotop (δ15N) değerleri incelendiğinde en yüksek ortalama değerin ‰11,5 ile G. holbrooki'ye, en düşük değerin ise ‰6,5 ile C. gibelio'ya ait olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada sindirim kanalı içeriği analizlerinden elde edilen veriler ile balıkların kas dokusundan elde edilen kalıcı azot izotop değerleri birlikte değerlendirilmiş olup Balık Gölü ve Uzungöl'de yaşayan 5 balık türünün trofik seviyesi tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre Balık Gölü ve Uzungöl'de yaşayan C. carpio ve C. gibelio'nun trofik düzeyinin en alt seviyesinde, V. vimba ve S. lucioperca'nın ise bir üst seviyede, G. holbrooki'nin ise trofik olarak en üst seviyede bulunduğu saptanmıştır.

Abstract:
This thesis study focus on Balık Lake and UzunGöl and carried out between date of September 2015 and September 2016, it was aimed to determine the trophic level of 5 fish species (Cyprinus carpio, Carassius gibelio, Vimba vimba, Sander lucioperca ve Gambusia holbrooki). In this context, stomach contents of all individuals were examined and numerical, volume and frequency values were calculated. Along with that, some of the samples were selected from the individuals belonging to the species hunted from the lakes were analyzed statistically and biologically by performing a stable nitrogen isotope(δ15N)  analysis in muscle tissue. In addition, some physical and chemical properties of Balık Lake and Uzungöl's lake water were measured in place. In addition, growth characteristics such as age distribution, age-length, age-weight, length-weight relationship, condition factor and sex ratio were determined. 
As a result of this study, it has been determined that the lake waters obtained from the physical and chemical measurements provides a suitable environment for the fishes to carry on their vital activities. As a result of this research, it was determined that the growth characteristics of C. carpio, C. gibelio, V. vimba, S. lucioperca and G. holbrooki living in Balık Lake and Uzungöl were in expected values in normal fish populations. According to the results obtained from stomach contents, C. carpio and C. gibelio were fed through similar foods and predominantly plankton. According to this data, C. gibelio was found to be in food competition with C. carpio. V. vimba preferred more animal nutrients than the other two omnivorous species. Individuals belonging to S. lucioperca were fed on fish in general, whereas those belonging to G. holbrooki were predominantly fed on aquatic insects.
When the stable nitrogen isotope (δ15N) values obtained from muscular tissues of fish are examined, it is determined that the highest mean value belongs to G. holbrooki with 11.5 ‰ and C. gibelio with the lowest value of 6.5‰. In this study, the data obtained from analyzes of stomach contents and the stable nitrogen isotope values obtained from muscles of fishes were evaluated together and the trophic level of 5 fish species living in Balık Lake and Uzungöl was determined. According to the obtained data, it was determined that trophic level of C. carpio and C. gibelio species living in Balık Lake and Uzungöl was at the lowest level, V. vimba and S. lucioperca species were at the upper level and G. holbrooki was at the top level of trophic level.