Türkiye Mavi Vatan Haritası kapsamında çok kriterli karar verme yöntemi ile açık deniz rüzgar enerjisi santrali yer seçimi
Site selection of offshore wind power plant by multi-criteria decision-making method within the scope of Turkiye's Blue Homeland Map
Yazar: ÇAĞLAR GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. ARZUHAN BURCU GÜLTEKİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: AHP =   ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Dünya'da ve özellikle Avrupa'da açık deniz rüzgar enerjisinin kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Hali hazırda karasal rüzgar potansiyelini verimli bir şekilde kullanan Türkiye için de açık deniz rüzgar enerjisi kullanımının yakın gelecekte zorunluluk olması kaçınılmazdır. Mavi Vatan Haritası kapsamında Türkiye Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sınırları dahilinde, enerji verimliliği yüksek en uygun açık deniz rüzgar enerjisi santrali (ADRES) alternatif alanlarına doğru yer seçimi yaparak karar vermek oldukça önemlidir. Öncelikle, ADRES inşa edilebilir potansiyel alanları tespit etmek için, teknik, ekonomik, sosyal ve mevzuatsal açıdan ADRES inşasının mümkün olmadığı alanları kapsayan hariç tutma kriterleri bu çalışma özelinde literatür taraması ile belirlenmiştir. Ardından tespit edilen potansiyel alanlar arasından, ADRES inşası alternatif alanlarına karar vermek amacıyla, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan analitik hiyerarşi süreci (AHP) yöntemi kullanılmıştır. Karar verme sürecinde değerlendirme kriterleri literatür taraması kapsamında belirlenmiştir. Değerlendirme kriterlerinin ağırlık oranları ve katman aralıkları CBS yazılımı yardımı ile değerlendirilmiş ve Türkiye ADRES yer seçimi kapsamında dokuz adet alternatif alan tespit edilmiştir. Tespit edilen alternatif alanlar; İstanbul/Arnavutköy Karaburun açıkları (A1), İmralı Adası ve etrafı (A2), Avşar ve Paşalimanı adası çevresi (A3), Gökçeada'nın Güneyi ve Bozcaada'nın çevresi (A4), Edremit Körfezi ve Alibey Adası çevresi (A5), Çandarlı Körfezi (A6), Güllük Körfezi açıkları (A7), İncekum Burnu açıkları (A8) ve Hatay'ın Samandağ İlçesi açıklarıdır (A9). ADRES alternatif alanlarının sayısallaştırıldığı haritaların, planlamacı ve yatırımcıların çalışmalarına bir rehber olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
The use of offshore wind energy is increasing daily in the world, especially in Europe. The
use of offshore wind energy will inevitably be necessary for Türkiye, which currently uses
its onshore wind potential efficiently. In this context, this study aims to select a suitable
site for the construction of an Offshore Wind Power Plant (OWPP), within the scope of the
Türkiye's Blue Homeland Map, and the borders of the Exclusive Economic Zone (EEZ),
considering the exclusion and evaluation criteria specific to the country. For this purpose,
qualitative and quantitative research methods were used in this study. With the literature
research, one of the qualitative research methods, potential areas suitable for OWPP
construction were determined on the Turkish Blue Homeland Map, taking into account the
ten exclusion criteria determined specifically for Türkiye. Seven evaluation criteria were
determined within the scope of literature research, and expert opinions in order to select
proper alternative areas among the identified potential areas. The weight ratios of the
evaluation criteria were calculated with the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of
the Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods. The layers of evaluation criteria
have been classified so that the calculated weight ratios can be used in Geographic
Information Systems (GIS). Considering the layer classes, an OWPP construction
suitability map was prepared, using the GIS software ArcMap10.5 program. The potential
areas map and the suitability map were combined, and a site selection map was obtained.
In the site selection map, it was determined that there were nine alternative areas suitable
for OWPP construction within the scope of the Turkish Blue Homeland Map. Alternative
areas identified; Istanbul/Arnavutköy off the coast of Karaburun, İmralı Island and its
surroundings, Avşar and Paşalimanı Island surroundings, South of Gökçeada and
Bozcaada's surroundings, Edremit Bay and Alibey Island surroundings, Çandarlı Gulf, off
Güllük Gulf, off Incekum Cape and off Hatay's Samandağ District. It is envisaged that the
OWPP potential areas map and site selection map will guide the work of researchers,
investors, legislators, standard regulators, and planners.