Hatay'da yetiştirilen incir genotiplerinin morfolojik ve meyve kalite özeliklerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonu
Moleculer characterization and determinatioin of morphological and fruit quality characteristics of fig genotypes grown in Hatay
Yazar: OĞUZHAN ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. A. AYTEKİN POLAT
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Önemli incir üreticisi olan ülkemiz, özellikle sofralık incir genotipleri arasında renk, şekil ve tat bakımından büyük bir genetik kaynağa sahiptir. Bu çalışma, sofralık incir yetiştiriciliği bakımından önemli konumda bulunan Hatay'da yetiştirilen 76 yerel incir genotipinde yürütülmüştür. Çalışmada, yerel incir genotiplerinde morfolojik, pomolojik ve fitokimyasal analizlerden oluşan toplam 65 özellik 2008 ve 2009 yıllarında incelenmiştir. Bununla birlikte, incir genotiplerinde RAPD ve SSR teknikleri kullanılarak genetik karekterizasyon yapılmıştır.3126 Bardak, 3127 Dolap, 3135-2 Kabak, 3135-1 Kabak, 3133-1 Mor, ve 3131-1 Sarı ve 3132-1 Siyah genotipleri tartılı derecelendirmeye göre en yüksek kaliteye sahip yerel incir genotipleri olarak tespit edilmiştir. Koyu renkli incir genotiplerinin fitokimyasal içeriklerinin açık renklilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmada, incir deskriptörüne göre incelenen morfolojik ve pomolojik veriler Temel Bileşenler Analizine (TBA) tabi tutulmuşlardır. Morfolojik verilerden elde edilen Temel Bileşenlerden (TB)'den ilk üç tanesi toplam varyansın %35.69'nu, pomolojik verilerden elde edilen TB'den ilk üç tanesi ise toplam varyansın %54.71'ni temsil etmiştir.Araştırmada 10 SSR primer çifti ve yedi RAPD primeri test edilmiştir. RAPD analizleriyle toplam 68 açık ve tekrarlanabilir bant elde edilmiş, bunlardan 55'inin polimorfik olduğu saptanmıştır. SSR'da ise toplam 68 allel belirlenmiş ve ortalama gözlemlenen heterozigotluk, beklenenden heterozigotluktan daha yüksek bulunmuştur. SSR analizleri sonucunda, biri benzer, altısı sinonim ve dördü homonim çift genotipler içeren olmak üzere üç grup tespit edilmiştir.

Abstract:
Turkey is an important fig producing country and there is a great deal of variation among the table fig genotypes color, shape and taste. This study was conducted 76 local fig genotypes from Hatay, an important fig producer. In the study, a total of 65 characters from morphological, pomological and phytochemical analyses were investigated for local fig genotypes during 2008 and 2009. Moreover, the molecular characterization, by RAPD and SSR, of the fig genotypes were also conduced.126 Bardak, 3127 Dolap, 3135-2 Kabak, 3135-1 Kabak, 3133-1 Mor, and 3131-1 Sarı and 3132-1 Siyah were determined as the highest quality genotypes based on the weighted-rankit method. It was also determined that the dark-colored genotypes had higher phytochemical content when compared to light-colored genotypes. In the study, the characters evaluated by fig descriptor were subjected to principle component analysis (PCA). The first three PCs explained 35.69% of the total variation for morphological characteristics while the first three PCs of pomological characteristics explained 54.71% of the total variation.In the study 10 SSR primer pairs and seven RAPD primers were tested. A total of 68 clear and reproducible bands were scored for RAPD, 55 of which are polymorphic. For SSR, 68 alleles were detected and the average heterozygosity was higher than the expected heterozygosity. Three groups were determined by SSR analyses where there was a similar, six synonymous and for homonymous pair genotypes.