Elit sporcularda rekreasyon yönetimi: Türkiye olimpik hazırlık merkezi örneği
Recreation management in elite athletes: the case of the Turkish olympic preparation center
Yazar: ÜNSAL SEVİNDİK
Danışman: PROF. DR. BEYZA MERVE AKGÜL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Rekreasyon = Recreation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rekreasyon yönetimi ölçeği geliştirmesi ve  geliştirilen ölçüm aracı ile elit sporcuların rekreasyon yönetimi düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlerin bu düzeyi ne doğrultuda etkilediğinin araştırılmasıdır. Çalışma bulgularına göre 3 faktörlü (planlama, organizasyon ve geri bildirim) alt boyutlarından oluşan, 22 maddelik yapı elde edilmiştir. Geri bildirim alt boyutu toplam varyansın %43'ünü açıklamakta, planlama alt boyutu toplam varyansın %6,77'sini açıklamakta ve organizasyon alt boyutu ise toplam varyansın %5,26'sını açıklamaktadır. Üç alt boyutun toplam varyansın %56,26'sını açıkladığı belirlenmiştir.  Ölçek geliştirme aşamasındaki iç tutarlılık katsayısı geri bildirim alt boyutu için ,86,  planlama alt boyutu için .84 organizasyon alt boyutu için .66 toplam da ise .90 olarak saptanmıştır. Test tekrar test doğrultusunda gerçekleştirilen DFA bulgularından elde edilen 3 faktörlü yapının doğrulandığını göstermektedir. (RMSEA .081, SRMR 0.66, NFI 0.91, CFI 0.94, NNFI 0.93, x2/df=2,64). Çalışmanın ikinci aşamasında geliştirilen RYÖ elit sporculara uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezlerine kayıtlı ve antrenmanlarına devam eden elit sporcular oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise TOHM larda antrenmanlarına devam eden 18 yaşını doldurmuş 529 elit sporcu oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin parametrik testlere uygunluğuna karar vermek için normallik ve homojenlik testleri yapılmıştır. Bu bağlamda kurtosis ve skewness değerlerine, histogram ve Q-Q plot sonuçlarına bakılmıştır. Sonuçlara göre verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiştir.  Verilerin analizinde betimleyici istatistikler ve non-parametrik testler olan Mann-Whitney U Testi ile Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Alt boyutların bir biri ile olan ilişkisini belirlemek için Spearman's Correlation testi uygulanmıştır. Elit sporcuların rekreasyon yönetimleri ve belli değişkenlerin elit sporcuların rekreasyon yönetimlerini değiştirip değiştirmediğine yönelik analizler sonucunda Katılımcılara dair cinsiyet, branş, spor yaşı, spor yapmaya devam ettiği il, katıldığı uluslararası müsabaka sayısı, günlük çalışma saati, günlük antrenman saati, boş zamanı verimli geçirme durumu ve boş zamanları kiminle geçirdiği değişkenleri ile rekreasyon yönetimine yönelik alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bunun yanı sıra güncel eğitim durumları, gelir seviyeleri, ilk millilik yaşı ve katıldığı uluslararası müsabakalardan aldığı dereceler ile rekreasyon yönetimine yönelik alt boyutlarında anlamlı farklılığın olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak elit sporculara rekreasyon yönetimi konusunda eğitim verilmesinin olumlu etki yaratacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to develop the recreation management scale, measure the recreation management level of elite athletes using the developed recreation management scale and analyze how various variables affect these levels. According to the results, a 22-item structure, consisting of sub-dimensions with three factors (planning, organization and feedback) was obtained. The feedback factor explains 43%, the planning factor explains 6,77%, and the organization factor explains 5,26% of the total variance. It is aimed that the three sub-dimensions explain 56,26% of the total variance. The internal consistency coefficient in scale development can be perceived as .86 for the feedback sub-dimension, .84 for the planning sub-dimension, .66 for the organization sub-dimension and .90 for the whole scale . It shows that the 3-factor structure obtained from the CFA findings performed in line with the test-retest was confirmed (RMSEA .081, SRMR 0.66, NFI 0.91, CFI 0.94, NNFI 0.93, x2/df=2.64). In the second stage of the study, the RYÖ developed was applied to elite athletes. The population of the research consists of elite athletes who are accepted to the Turkish Olympic Preparation Centers and continue their training. The sample of the study consists of 529 elite athletes over the age of 18 who continue their training at TOHM. The data obtained was analyzed with the SPSS 25 program. Normality and homogeneity tests were performed to decide the suitability of the data for parametric tests. In this context, kurtosis and skewness values, histogram and Q-Q plot results were examined. According to the results, it was determined that the data was not normally distributed. Descriptive statistics and non-parametric tests, Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis H Test, were used to analyze the data. Spearman's Correlation test was applied to determine the relationship between the sub-dimensions. The variables of the participants' gender, sport branch, sports age,  the province where they continue to do sports, the number of international competitions they took part in, the daily working hours, the daily training hours, the status of using their leisure time productively, and the sub-dimensions of recreation management all showed statistically significant differences. Furthermore, there was no significant difference in their current education status, income level, age of becoming a national athlete, degrees gained from international competitions they participated in, and recreation management sub-dimensions. Consequently, it is believed that offering elite athletes training in recreation management will have a beneficial effect.