Yeni kapitalizm döneminde profesyonelleşme olgusunun incelenmesi: sürekli eğitim örneği
Examining the phenomenon of professionalization in the new capitalism era: an example of continuous education
Yazar: SENA DAĞTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YETİŞ BAYRAKTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Tarih boyunca ele alınan dönem hangisi olursa olsun mevcut çalışma kültürü, farklı pek çok yaşam pratiğini şekillendiren unsurlardan biri olarak temelde durmaktadır. Diğer bir deyişle toplumsal yapıyı şekillendiren en önemli unsurlardan biri, var olan ekonomik sistemin yarattığı çalışma kültürü olmuştur. Eğitim sistemi, tüketim ve üretim ilişkileri, aile ilişkileri, çalışma hayatı, sosyal yaşam, zamanın değerlendirilme ve algılanma biçimleri gibi pek çok farklı sosyokültürel ilişki ve dinamiğin bu ana yapı etrafında devindiğinden söz etmek mümkündür. 
İçinde bulunduğumuz 21. yüzyıldaki kapitalizm, kapitalizmin önceki dönemlerinde var olan algılanış ve uygulanış biçimleriyle olan tüm benzerlik ve farklılıklarıyla beraber yeni bir evreye girmiştir. Bu evre çoğu kuram içerisinde yeni kapitalizm dönemi olarak adlandırılmaktadır. 
Yeni kapitalizm, yarattığı kültürün etkisi altında tekrar tanımlanmaya ihtiyaç duyulan birçok kavramı içerisinde barındırmaktadır. Bu tez çalışması da kapitalizmin, yeni biçiminin içerisinde anlam ve içerik değişikliğine uğramış kavramlardan biri olan profesyonelleşme ile ilgilidir. 
Profesyonelleşme olgusu yeni kapitalizmin "uzun vade yok" düsturu içerisinde yeni bir zemine oturmuştur. Bu çalışma, başlangıç itibari ile hümanist bir çizgide ortaya çıkmış olan yaşam boyu eğitim ve sürekli eğitim uygulamaları ile son yıllarda bağlam ve kapsamı değişmiş olan profesyonelleşme olgusu arasındaki ilişkiyi irdelemektedir. 
İrdelenecek olan bu ilişki içerisinde sürekli eğitim merkezleri birer tampon mekanizma konumunda ele alınmıştır. Çalışmanın öne sürdüğü ana iddia profesyonelleşme olgusunun, modern anlamını yeni kapitalizmin yarattığı çalışma ortamı ile beraber farklı bir anlam kazanmış olmasına yönelik olarak şekillenmiştir. Bu çalışma ortamı, bireyleri esnek ve güvencesiz bir iş yaşamıyla baş başa bırakmıştır ve bunun sonucunda da bireyler sürekli eğitim merkezleri, yaşam boyu eğitim merkezleri ve iş olanağı vaat eden sertifikalı eğitimler sunan kurumları birer tampon mekanizma olarak kullanmaktadırlar.
Oluşturulan bu tampon mekanizma eğitimin işlevsizleşmesinin üzerini örtmekte ve var olan sorunları bireylerin omuzlarına yıkma konusunda bir aracı rol üstlenmektedir. Yeni kapitalist sistemin ve sürekli profesyonelleşme zorunluluğunun bireylerde oluşturduğu tahribatlara karşılık olarak; bireyler bu zararın sebebini aramak ve değiştirmeye çalışmak yerine kendi yetenek ve becerilerini güçlendirerek onlara sunulmuş olan bu güvencesiz yaşama karşılık olarak güven nesnesi olarak kendi bilgilerini ve profesyonelliklerini tahsis etmeye çalışmaktadırlar. Başarısız olunan durumlarda da suçlu olan sistemin kendisi değil profesyonelleşme basamaklarında yeteri kadar yükseğe çıkamamış bireyin kendisine işaret edilmektedir. 
Yürütülen çalışma boyunca varsayılmış olan tüm bu ilişkilerin bir karşılığı olup olmadığı ve bir karşılığı var ise de birey ve sistem üzerinde nasıl bir etkide bulunduğu araştırılmıştır. Araştırma sonunda, bireylerin sürekli eğitim merkezlerine başvurma gerekçeleri ve geçirdikleri süreçler değerlendirilerek bu merkezlerin araştırmaya başlarken varsayıldığı gibi bir tampon mekanizma görevi gördüğü fikri desteklenmiştir. Bireyler, güvencesiz bir çalışma ortamında güven nesnesi olarak kendi bilgi ve becerilerini tahsis etmeye çalışarak sürekli olarak sektör ihtiyaçlarına göre kendilerini geliştirmeye çalışmakta sürekli eğitim merkezleri ise bu ihtiyacın giderilmesine bir zemin sunmaktadır.

Abstract:
Regardless of the period covered throughout history, the current work culture remains fundamental as one of the elements shaping many different life practices. In other words, one of the most important elements shaping the social structure has been the work culture created by the existing economic system. It is possible to say that many different sociocultural relations and dynamics such as the education system, consumption and production relations, family relations, working life, social life, ways of evaluating and perceiving time move around this main structure.
Capitalism in the 21st century we are in has entered a new phase, with all its similarities and differences with the ways capitalism was perceived and implemented in previous periods. This phase is called the new capitalism period in most theories.
New capitalism includes many concepts that need to be redefined under the influence of the culture it creates. This thesis is about professionalization, which is one of the concepts that has changed its meaning and content in the new form of capitalism.
The phenomenon of professionalization has settled on a new ground within the new capitalism's "no long term" motto. This study examines the relationship between lifelong education and continuing education practices, which initially emerged on a humanist line, and the phenomenon of professionalization, the context and scope of which has changed in recent years.
Within this relationship that will be examined, continuing education centers are considered as a buffer mechanism. The main claim of the study is that the phenomenon of professionalization has gained a different modern meaning with the working environment created by the new capitalism. This working environment has left individuals with a flexible and insecure work life, and as a result, individuals use continuing education centers, lifelong education centers and institutions offering certified training that promises job opportunities as a buffer mechanism.
This buffer mechanism covers the dysfunction of education and plays an intermediary role in placing the existing problems on the shoulders of individuals. In response to the damage caused to individuals by the new capitalist system and the necessity of constant professionalization; Instead of searching for the cause of this damage and trying to change it, individuals try to strengthen their own abilities and skills and allocate their own knowledge and professionalism as objects of trust in response to this precarious life offered to them. In cases of failure, it is pointed out that the culprit is not the system itself, but the individual who has not risen high enough in the professionalization ladder.
Throughout the study, an attempt was made to investigate whether all these hypothesized relationships have a counterpart and, if so, what effect they have on the individual and the system. At the end of the research, individuals' reasons for applying to continuing education centers and the processes they went through were evaluated, supporting the idea that these centers act as a buffer mechanism, as assumed when starting the research. Individuals constantly try to improve themselves according to the needs of the sector by trying to allocate their own knowledge and skills as objects of trust in an insecure working environment, and continuing education centers provide a basis for meeting this need.