Ekstrem çevre koşullarında iç mekân tasarımı
Interior design in extreme environmental conditions
Yazar: BETÜL PEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYLAN ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Geçmişten günümüze evrilerek gelişen mekân, insanlığın hayatta kalmak için
yarattığı mekân algısından giderek farklı anlamlar kazanan hacimlere dönüşmüştür.
Zamanla gelişen mekânlar, insanın aidiyet ve ev gibi kavramlarını yüklemesiyle, bu
mekânlar kişinin bağ kurduğu yaşam alanlarına dönüşmüştür. İnsan, bağ kurduğu
coğrafyada koşullar ne olursa olsun hayatta kalabilme amacıyla mekânlar geliştirmeye
devam etmiştir. Farklı nedenlerle ekstrem çevre koşullarıyla bile yaşamayı göze insan,
yaratıcığını kullanarak oluşturduğu sistemlerle, dayanıklı mekânlar geliştirmiştir. Bu
mekânlar, teknolojik gelişmeler doğrultusunda güncellemiş ve ulaşılamaz, yaşanılmaz
olarak düşünülen başka gezegenlerde yaşam hayallerine referans kaynağı olabilmiştir.
Dünya üzerinde bulunan ekstrem çevreler ve bu çevrelere ait mekânlar, insanlığı
bilinmeyene yakınlaştıracak olan yoldaki yegâne adımlardan birisini oluşturacaktır. Bilim
ve mühendislik disiplini, mimarlık ve tasarım disiplinlerinden beslenerek gelecek
mekânlarının oluşmasına katkı sağlayacaktır. Çalışmada, Dünya üzerinde geçmişten
günümüze ekstrem çevreler için tasarlanmış mekânsal oluşumlar ve Uzay için tasarlanan
mekânlar incelenerek, bu iki farklı habitat arasındaki bağın insan ve mekân üzerinden
incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma, Dünya üzerindeki ekstrem çevre koşulları için
tasarlanmış geleneksel yapılar ve güncel örnekler, Uzay için tasarlanmış araçlar ve
geleceğe yönelik Mars, Ay mekân kurguları üzerinden örneklere yer vermektedir. Bu
örnekler üzerinden iç mekân tasarımının özellikleri incelenerek gelecek potansiyel mekân
kurgularına altlık bir çalışma zemini sunması hedeflenmiştir.

Abstract:
Space, which has evolved and developed from the past to the present, has turned
into volumes that have gradually acquired different meanings from the perception of
space created by humanity to survive. Spaces that have developed over time have turned
into living spaces with which people connect with concepts such as belonging and home.
Man has continued to develop spaces in order to survive regardless of the conditions in
the geography to which he is connected. A person who can afford to live even in extreme
environmental conditions for different reasons has developed durable spaces with systems
created using his creativity. These places have been updated in accordance with
technological developments and have been able to be a reference source for dreams of
life on other planets that are considered unattainable and uninhabitable. The extreme
places located on Earth and the spaces belonging to these places will form one of the only
steps on the path that will bring humanity closer to the "unknown". The discipline of
science and engineering will contribute to the formation of future spaces by feeding on
the disciplines of architecture and design. In this study, space formations designed for
extreme environments and spaces designed for Space have been examined on Earth from
past to present, and it is aimed to examine the relationship between these two habitats
through man and interior space. The study provides examples through traditional
structures and current examples designed for extreme environmental conditions on Earth,
vehicles designed for Space, and future-oriented Mars and Lunar space fictions. Through these examples, the characteristics of interior design were examined and it was aimed to
provide a working ground for future potential space installations.