Çanakkale'de limoni servilerde kanser etmeni Seiridium cardinale'nin yaygınlığının saptanması, morfolojik ve patojenik karakterizasyonu
Distribution, morphological characterization and pathogenicity of Seiridium cardinale associated with canker in cypress in Çanakkale
Yazar: ARJİN ÖNDEŞ
Danışman: PROF. DR. FİGEN MERT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karakterizasyon = Characterization ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Patojenler = Pathogens ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Limoni servide servi kanserine sebep olan Seiridium cardinale (W.W. Wagener)'nin Çanakkale'de yaygınlığı, hastalık oranı, morfolojik ve patojenik karakterizasyonun saptanması amacıyla 2021-2022 yılları arasında sörvey gerçekleştirilmiştir. Hastalığın sörvey alanının tamamında var olduğu saptanmıştır. Ana gövde veya yan dallarda geriye doğru ölüm, dal veya gövdede kanser oluşumu, kabuk dokusunda çatlama ve zamklanma ile acervulus oluşumu hastalığın teşhisinde önemli belirtiler olmuştur. Etmenin 5 farklı fungal besin ortamında ve 3 farklı sıcaklık derecesinde inkübe edilmesiyle, koloninin en iyi 25 0C'de malt ekstrakt agar (MEA) ve patates dekstroz agarda (PDA) geliştiği saptanmıştır. Fungusun PDA besin ortamında kirli beyaz, gri renk koloni oluşturduğu, koloninin altının ise pembemsi turuncu, somon renkli olduğu gözlemlenmiştir. Patojenisite çalışmalarında özellikle ATR5 izolatının diğerlerine kıyasla daha virülent olduğu saptanmıştır. Çanakkale'de tercih edilen diğer coniferlere olan etkisini araştırmak amacıyla yapılan çalışmada Cupressocyparis leylandii, Cupressus arizonica cv. Greene ve Cupressus sempervirens cv. Strict'de hastalık simptomları gözlenmiş, fakat Thuja occidentalis cv. Smaragd, Thuja orientalis cv. Aurea compacta Nana ve Pinus pinea fidanlarında simptom oluşumu gözlenmemiştir. Bu sonuçlar Türkiye'de servi kanserinin limoni servilerde yaygınlığını ve hastalık oranını rapor eden ilk çalışma niteliğindedir.

Abstract:
A survey was conducted between 2021 and 2022 in Çanakkale in order to determine the prevalence, morphological and pathogenic characterization of Seiridium cardinale (W.W. Wagener) in goldcrest cypress. It was found that all surveyed areas were infested with the cypress cancer. Dieback of the main trunk or side branches, cancer formation in the branch or trunk, cracking and gummosis of the bark tissues and the formation of acervuli were characteristic signs for the diagnosis of the disease. An assay was established in order to find out the best fungal media and incubation temperature for optimum growth of the fungus. It was determined that the colonies of the fungus grew best on malt extract agar (MEA) and potato dextrose agar (PDA) among the five fungal media and the optimum incubation temperatue was 25C. It was observed that the fungus formed a dirty white, gray color colony in PDA medium, and underneath of the colony was pinkish orange-salmon colored. In pathogenicity studies, especially ATR5 isolate was found to be more virulent compared to the others. A pathogenicity test was conduceted to investigate the reaction of several conifers in Çanakkale. Cupressocyparis leylandii, Cupressus arizonica cv. Greene ve Cupressus sempervirens cv. Strict were susceptible to the pathogen producing disease symptoms at inoculation site, whereas, Thuja occidentalis cv. Smaragd, Thuja orientalis cv. Aurea compacta Nana ve Pinus pinea produced no disease simptoms. This is the first research demonstrating distrubition of the cypruss cancer in Turkey.