Alt ekstremite protez kullanıcıları mobilite anketinin geçerlik güvenirliği
Construct validity and reliability of the lower limb prosthetic limb users survey of mobility
Yazar: SEVGİN YOSMAOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜL ŞENER ; DOÇ. DR. KORAY AYDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ampütasyon = Amputation ; Anketler = Questionnaires ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hareketlilik = Mobility ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
ÖZET
Yosmaoğlu S. Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketinin Geçerlik ve Güvenirliği, Hacettepe Üniversitesi Sağlık bilimleri Enstütüsü, Protez Ortez ve Biomekanik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Bu çalışmanın amacı Prosthetic Limb Users Survey of Mobility  (PLUS-M) ölçeğinin Türkçe versiyonunun  kültürler arası adaptasyonunu oluşturarak ,geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Fonksiyonel mobilite ölçeğinin geliştiricisi araştırmacıdan ölçeğin versiyon çalışmasının yapılabilmesi için gerekli izinlerin alınmasını takiben, ölçeğin orjinal dili olan İngilizceden Türkçeye çevrilmesi, kültürlerarası adaptasyon ve çeviri yöntemleri kurallarına uyularak gerçekleştirildi. Türkçe versiyonu oluşturulan ölçek, 100 alt ekstremite amputasyonu geçirmiş birey üzerinde üç gün arayla iki kez uygulanıp hem uzun form hem de 12 maddelik kısa form için sonuçlar arasındaki uyum sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ve Spearman Korelasyon katsayısı hesaplanarak belirlendi. PLUS-M Türkçe versiyonunu oluşturan maddelerin iç tutarlılığı Cronbach alfa analizi ile hesaplandı. Amputelerde geçerli ve güvenilir bir ölçek olan Ampute Mobilite Ölçeği (AMPRO) hastalara uygulanarak, PLUS-M in Türkçe versiyonunun AMPRO ile uyumu Spearman korelasyon analizi ile belirlendi. PLUS-M Türkçe versiyonunun, ilk uygulama ve tekrar uygulaması arasında pozitif, yüksek bir korelasyon olduğu (ICC= 0,85, r=0,94,  p<0.001; kısa form: ICC= 0,92, r=0,93,  p<0.001), iç tutarlılığının yüksek olduğu (Cronbach alfa=0,94, kısa form: Cronbach alfa=0,91) ve AMPRO ölçeğinden alınan puanlar ile pozitif, yüksek korelasyon gösterdiği (r= 0,84 p<0,001; kısa form: r= 0,77, p<0,001) saptandı. Analizin tamamlanmasını takiben,  PLUS-M Türkçe versiyonunun 12 maddelik kısa formunu oluşturan maddeler veri setinden ayrılarak, yukarıda anlatılan tüm adımlar tekrar edilmiş ve kısa formun test-tekrar test güvenirliği de Cronbach alfa korelasyon katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Plus-M mobilite anketinin Türkçe versiyonunun, alt ekstremite amputasyonu geçirmiş protez kullanan bireylerin mobilite değerlendirmesinde, klinikte ve bilimsel araştırmalarda kullanım için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Amputasyon, sonuç ölçümleri, yaşam kalitesi

Abstract:
The aim of this study was to investigate the validity and reliability of the Turkish version of the Prosthetic Limb Users Survey of Mobility (PLUS-M). After obtaining the permission to perform a version study from the developer, the translation of the scale from its original language to Turkish was carried out in accordance with the rules of intercultural adaptation and translation methods. Turkish version of the scale was applied on 100 amputated individuals twice in 3 day intervals. Correlation between the outcomes was determined by calculating the intraclass correlation coefficient (ICC) and Spearman's correlation coefficient. The internal consistency of the PLUS-M Turkish version was calculated by Cronbach alpha. Amputee Mobility Predictor (AMPRO), which is a valid and reliable scale, was applied to amputees. Correlation between Turkish version of PLUS-M and AMPRO was determined by Spearman correlation analysis. A positive, high correlation was found between the first application and its repetition of Turkish version of PLUS-M (ICC = 0.85, r = 0.94, p <0.001; short form: ICC= 0,92, r=0,93, p<0.001 ). The internal consistency was high (Cronbach alpha = 0.94, Cronbach alfa=0,91) and a positive, high correlation was found with the scores obtained from the AMPRO scale (r = 0.84, p <0.001; short form: r= 0,77, p<0,001). It was concluded that the Turkish version of the Plus-M mobility questionnaire is a valid and reliable scale for the use of both prosthetic and scientific researches for the assessment of mobility of individuals who have undergone lower extremity amputation using a prosthesis.

Key Words: Amputation, outcome assessment, quality of life