İki dilli ve tek dilli çocukların erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi: Karabük ili örneği
Examination of early literacy skills of bilanguage and mono-language children: Case of Karabuk province
Yazar: SHAHIMA ISMAYILOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASYA ÇETİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık = Early literacy ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Tek dilli = Monolingual ; Ölçekler = Scales ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden iki dilli ve tek dilli çocukların erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Karabük İli Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı anasınıflarına devam eden 5-6 yaşındaki 64  iki dilli, 63 tek dilli çocuk oluşturmaktadır. Çocukların erken okuryazarlık becerilerine dair veriler Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis-H Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, tek dilli çocukların Aynı Sesle Başlayan Sözcükleri Eşleştirme, Verilen Sözcüğün Başlangıç Sesini Bulma, Uyarıcı Sesle Başlayan Sözcük Üretme, Aynı Sesle Başlayan Sözcük Üretme, Heceleri ve Sesleri Atma, 
Sesleri Birleştirme, Sesbilgisel Farkındalık Becerileri Toplam Puanı, Yazı Farkındalığı, Öyküyü Anlama ve Görselleri Eşleştirme becerilerinin iki dilli çocuklara göre ileri düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. İki dilli çocukların Uyaklı Sözcükleri Fark Etme becerisinin tek dilli çocuklara göre ileri düzeyde olduğu görülmüştür. İki dilli ve tek dilli çocukların erken okuryazarlık becerilerinin cinsiyet, kardeş sayısı, eğitim kurumuna devam etme süresi, anne ve baba eğitim durumu ve iki dilli çocukların ikinci dili edinim yaşı değişkenlerinden etkilendiği belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: İki Dilli Çocuklar, Tek Dilli Çocuklar, Erken İki Dillilik, Erken Okuryazarlık Becerileri, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
The present study aimed to investigate the early literacy skills of both bilingual and monolingual children enrolled in pre-school education institutions. The research group consisted of 64 bilingual and 63 monolingual children aged between 5 and 6 years who attend kindergartens affiliated with the Karabük Provincial Directorate of National Education. Early literacy skills were assessed using the Early Literacy Skills Assessment Scale. The collected data were analyzed using statistical methods, including Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis-H Test, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA).The results revealed that monolingual children exhibited advanced proficiency in Matching Words Starting with the Same Sound, Finding the Beginning Sound of the Given Word, Producing Words Beginning with the Stimulus Sound, Producing Words Beginning with the Same Sound, Throwing Syllables and Sounds, Combining Sounds, Phonological Awareness Skills Total Score, Writing Awareness, Story Comprehension, and Matching Images skills in comparison to bilingual children. Conversely, it was observed that bilingual children exhibited advanced proficiency in noticing Rhyming Words compared to monolingual children. Additionally, it was determined that gender, number of siblings, duration of attendance at an educational institution, educational status of parents, and age of second language acquisition of bilingual children were influential factors affecting the early literacy skills of both bilingual and monolingual children.

Keywords: Bilingual Children, Monolingual Children, Early Bilingualism, Early