Türkiye doğal vejetasyonundan seçilen çok yıllık çim (Lolium perenne L.) genotiplerinin ITS (iç transkribe boşluklar) ve karyotip analizleri ile farklılıklarının belirlenmesi
The determination of differences among perennial ryegrass (Lolium perenne L.) genotypes which are sellected natural vegetations by ITS (internal transcribe spacer) and karyotyping analyses in Turkey
Yazar: İRFAN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TAMKOÇ ; DOÇ. DR. TUNA UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karyotip = Karyotype ; Lolium perenne = Lolium perenne ; Çim = Turf

Özet:
Çok yıllık çim, çim bitkisi olarak kullanılması, otunun lezzetli ve besin değerinin yüksek olması, hayvanlar tarafından sevilerek tüketilmesi nedeniyle yeşil alanlarda, çayır ve meralarda bulunması arzu edilen bir bitkidir. Bu çimlerden daha iyi faydalanabilmek için ıslahına ihtiyaç vardır. Çim ıslahının başarısında ise, ıslahta kullanılacak olan genotiplerin akrabalık ilişkilerinin bilinmesi büyük önem arz eder. Bu amaçla Orta Anadolu ve Akdeniz bölgelerinin doğal vejetasyonundan toplanmış olan çok yıllık çim genotiplerinin akrabalık ilişkilerinin belirlenmesi için karyolojik ve moleküler analizler ayrıntılı bir şekilde yapılmıştır. Genotiplerin kromozom sayıları 2n = 14 olarak tespit edilmiştir. Karyomorfolojileri oldukça değişken olup, genotiplerin çeşitli karyotip formüllere sahip olduğu bulunmuştur. Moleküler analizlerde, ITS (rDNA) ve rpl32 (cpDNA) gen bölgeleri amplifiye edilmiş ve çok yıllık çimlerin filogenetik ağacını oluşturmak için dizilenmiştir. ITS ve rpl32 gen bölgelerinden elde edilen genel verilere göre, çok yıllık çim genotiplerinin en olası ortak atası, Schenodorus alt cinsinin en belirgin diploid temsilcisi F. arundinaceae ile yakın ilişkilidir. Ayrıca, tek yıllık türlerin (L. rigidum veya L. temulentum gibi) önceleri çok yıllık atasal çim formlarına genetik olarak katkıda bulunmuş olabileceği düşünülmüştür. Tek yıllık ve çok yıllık genotipler arasındaki doğal melezlemeler, ardından geri çaprazlamalar (cins içi ve cinsler arası) filogenetik ağaçlarda çıkarımı daha fazla zorlaştıran yüksek politomilerden sorumlu bulunmuştur.

Abstract:
Perennial ryegrass (Lolium perenne L.) is a plant desirable in the meadows and pastures, used as the truf grass, due to its palatability and high nutritive value of grass and lovingly consumed by herbivore. There is a need improved for to better take advantage than from this turf. In the breeding success of the grass, is fairly importance knowing the kinship of genotypes to be used in breeding.To this end, the perennial ryegrass genotypes were collected from natural vegetatiton of Central Anatolia and Mediterranean Regions karyologic and molecular analyses were performed detailed in these sampled populations. In karyologic studies, chromosome numbers and morphologies were determined for each population. The counts confirmed the previous reports given as 2n=14 for each of them. It was founded that the karyomorphology was fairly variable and the populations had several karyotype formulas. In the molecular analyses, ITS(rDNA) and rpl32(cpDNA) gene regions were amplified and sequenced to construct the phylogenetical tree of perennial ryegrass. According to general data obtained from ITS and rpl32 gene regions, the most probable common ancestor of the perennial ryegrass populations has the closest affinity to the Schenodorus subgenus, of which F.arundinaceae is the most prominent diploid represantative. Additionally, it is considered that the annual species (like L. rigidum or L. temulentum) may have contributed genetically to the former perennial ancestral forms. The natural hybridizations between annual and perennial populations(infrageneric or intergeneric) followed by introgression is hold responsible from highly polytomies in gene trees, and furthermore makes difficult interfering phylogeny.