Özel amaçlı deniz araçlarının tasarımında çok disiplinli yaklaşım ve içmimarlığın yeri
Multi-disciplinary approach in design of special purpose marine vehicles and the place of interior design
Yazar: AYKUT KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. BUĞRU HAN BURAK KAPTAN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Bu çalışmada öncelikle denizcilik kavramı ve tarihçesine değinilmiş, deniz araçlarının gelişim süreçleri incelenmiştir. Bu gelişim sürecinde ortaya çıkan özel amaçlı deniz araçlarının tasarımında görev alan disiplinler ve birbirleri ile olan ilişkileri ortaya konularak tasarım süreçleri açıklanmış, deniz araçlarında iç mekânların tasarım ölçütleri belirtilmiştir.   
Birinci bölümde; denizcilik kavramı ve tarihçesine ek olarak deniz araçlarının gelişim süreçleri ile beraber amaçlarına göre sınıflandırılması yapılmış ve bu sınıfların özellikleri açıklanmıştır. Ayrıca su üzerinde olma ve hareket halinde olma durumunun kullanıcılar ve mekânlar üzerindeki etkileri incelenmiştir.
 İkinci bölümde; deniz araçlarının sınıflandırılmasında oluşan özel amaçlı deniz araçları daha detaylı olarak açıklanarak alt sınıflandırmaları yapılmıştır. Özel amaçlı deniz araçlarının kendi içerisindeki yapısal farklılıklarına ve birbirlerine karşı olumlu ve olumsuz yönlerine değinilmiştir. Bu çalışmanın da konusu olan özel amaçlı deniz araçları üzerine odaklanılmasının nedeni iç mekân tasarımı kavramının ilk olarak bu tip deniz araçları içerisinde gözlemlenmesi, iç mekânların kullanıcı istek ve gereksinim ve estetik algısı içerisinde şekillenmesidir. 
Üçüncü bölümde; deniz aracının tasarımında etkin olan disiplinler açıklanmıştır. Bu disiplinlerin bir deniz aracı tasarımında hangi süreçlerde etkin oldukları ve süreçler içerisinde birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiştir.
Dördüncü bölümde; bir deniz aracının tasarım süreçleri detaylı olarak açıklanmıştır. Özel amaçlı deniz araçlarının tasarımında iç mekân tasarım ölçütleri ortaya konulmuştur. Yapısal tasarıma da değinilmesine karşın çalışmanın odak noktasını iç mekânlar oluşturmaktadır. Deniz aracı, iç mekân ve kullanıcı ilişkisinde, alanında uzmanlaşmış kişilerin tasarım aşamasında etkin olmasının önemi vurgulanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Deniz araçları, İç mekân tasarımı, Tasarım ölçütleri, Ergonomi

Abstract:
In this study, first of all, the concept and history of maritime has been mentioned, and the development processes of marine vehicles have been examined. The disciplines involved in the design of special purpose marine vehicles that emerged during this development process and their relations with each other were revealed, the design processes were explained, and the design criteria of interior spaces in marine vehicles were specified.
In the first chapter; In addition to the maritime concept and history, along with the development processes of marine vehicles, classification has been made according to their purposes and the characteristics of these classes are explained. Also, the effects of being on the water and being in motion on the users and interiors were examined.
In the second chapter; Special purpose marine vehicles formed in the classification of marine vehicles are explained in more detail and their sub-classifications have been made. Structural differences of special purpose marine vehicles and their positive and negative aspects against each other are mentioned. The reason for the focus on special purpose marine vehicles, which is the subject of this study, is that the concept of interior design is first observed in such vehicles. Also, for the first time in such vehicles, interior spaces are shaped with aesthetic perception in line with the user's wishes and demands.
In the third chapter; Disciplines that are effective in the design of the marine vehicles are explained. The processes in which these disciplines are effective in the design of a marine vehicle and their relationship with each other have been examined.
In the fourth chapter; the design process of a marine vehicle are explained in detail. Interior design criteria have been put forward in the design of special purpose marine vehicles. Although the structural design is also mentioned, the focal point of the study is the interior spaces. The importance of the effectiveness field experts during the design phase is emphasized in the relationship between vessel, interior and the user.
Keywords: Marine vehicles, Interior design, Design criterias, Ergonomics