İyimserlik, geleceğe yönelik tutum ve akademik içsel motivasyon ve akademik doyum arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi
Xamining the relationship between optimism, attitude toward future, academic motivation and academical satisfaction by structural equation modeling
Yazar: AYNUR FIRINCI KODAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET REŞAT PEKER
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik doyum = Academic life satisfaction ; Gelecek beklentisi = Future expectations ; Motivasyon = Motivation ; Tutumlar = Attitudes ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçekler = Scales ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı iyimserlik, geleceğe yönelik tutum, akademik içsel motivasyon ve akademik doyumun birbirleriyle aralarındaki ilişkilerinin yapısal eşitlik modellemesi yardımıyla test edilerek değerlendirilmesidir. Araştırmanın verileri Uludağ Üniversitesi'nde 2, 3, 4. sınıfta öğrenim gören 702 üniversite öğrencisine bu ölçekler uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Kişisel Bilgi Formu, ikinci bölüm Akademik İçsel Motivasyon Ölçeği, üçüncü bölüm Geleceğe Yönelik Tutum Ölçeği, dördüncü bölüm Yaşam Yönelim Testi, beşinci bölüm Akademik Doyum Ölçeği'nden oluşur. 
Literatür doğrultusunda iyimserlik, geleceğe yönelik tutum, akademik içsel motivasyon ve akademik doyum arasındaki ilişkileri yansıtan kavramsal model yapısal eşitlik modellemesiyle test edilmiş ve model kabul edilmiştir. Analiz sonuçları, geleceğe yönelik tutumun iyimserlik ve akademik içsel motivasyon ilişkisinde; akademik içsel motivasyonun ise, iyimserlik ve akademik doyum ilişkisinde mediatör rolü olduğunu göstermektedir. Diğer bir ifade ile öğrencilerin iyimserlik düzeyleri arttıkça geleceğe yönelik tutumlarının olumlu yönde artırdığı, olumlu tutumların artması akademik içsel motivasyonun oluşmasını kolaylaştıracağı, oluşan akademik içsel motivasyonun öğrencilerin akademik hayatından daha fazla doyum elde etmelerini sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is testing and evaluating the relationships between optimism, attitude toward the future, academic intrinsic motivation and academic satisfaction with a structural equation modeling. The questionnaire used as data collection tool consists of five sections. First part as the "Personal Information Form", second part as the "Academic Intrinsic Motivation Scale", third part as the "Attitude Toward Future Scale", fourth part as the "Life Orientation Test" and fifth part as the "Academic Life Satisfaction Questionnaire". The research data had been obtained by applying this scale to 702 university students in 2, 3, 4th grades in the Uludag University's.
In line with the literature, the conceptual model, which is reflecting the relationship between optimism, attitude toward the future, academic intrinsic motivation and academic satisfaction was tested with structural equation modeling and the model was accepted. Analysis results shows that the attitude toward the future has a mediator role in the relationship with optimism and academic intrinsic motivation; and academic intrinsic motivation has a role of mediator in the relationship with optimism and academic satisfaction. In other words, it has been concluded that as the students' optimism levels increase, their positive attitudes towards future increases, increase in positive attitudes facilitate the formation of academic intrinsic motivation, formation of academic intrinsic motivation enable students to achieve greater satisfaction in their academic life.