Liman kentlerinde kıyı kent ilişkisinin değişimi ve dönüşümü: Mersin örneği
The change and transformation of the relation between the coast and city in port cities: Case of Mersin
Yazar: ŞAHESTE ZEYNEPCAN BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÜNLÜ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kıyı alanları sahip oldukları doğal, sosyal, kültürel ve ekonomik potansiyellerle en çok tercih edilen alanlar olmuş, bunun sonucu olarak tarih boyunca yoğun insan faaliyetlerinin merkezi haline gelmişlerdir. Su kenarları, sunduğu işlevsel olanakların yanı sıra sahip olduğu rekreatif özellikleri ile de her kesimin tercih ettiği alanlardır.
Kıyı kentlerinin pek çoğunun aynı zamanda liman kenti olduğu düşünüldüğünde liman ve tersane gibi yoğun endüstri işlevi içeren yapılar, 1950'li yıllardan itibaren deniz ticaretinde artan iş hacmi dolayısıyla daha geniş alanlara gereksinim duyarak kent merkezlerinden çekilmeye başlamışlardır. Bu geri çekilme kent merkezlerinde büyük alanlı tanımsız ve çöküntü bölgeleri oluşmasına neden olmuştur. Bu bölgeler aynı zamanda su kentlerinin kimliğinde ve gündelik yaşamında yeni fırsatları beraberinde getirmiştir. Bu gelişmelerle birlikte boş kalan kıyı alanlarının; ekonomik, toplumsal ve mekânsal olarak kentin bir parçası haline getirilmesi için dönüşüm olgusu dünyada gündeme gelmeye başlamıştır.
Kıyıların dönüşümü; kamusal yararın temel alındığı aynı zamanda dengeli bir ekonomik ve ekolojik ilişki kurabilen, çeşitli kurum ve kuruluşların sürece dahil olduğu çok yönlü bir yeniden gelişme sürecidir. Kentin bütününü etkileyecek bir mekânsal ve sosyal etkisi olduğu varsayıldığında kıyı alanının kentle yeniden bütünleşmesi ve kıyı kenti olgusunun gerektirdiği kaynakların yeniden yaratılması temel amaçtır.
Kıyı alanlarının dönüşümün ele alındığı bu çalışmada dönüşüm sürecinin nasıl başladığı, hangi temeller üzerine kurulduğu ve ortaya çıkan sonuçlar yönünden dünya kentlerinde gerçekleştirilen projeler ve Türkiye örnekleri incelenmiştir. Çalışma genel itibariyle kentle suyu; kıyıda kamusal mekanlar yaratarak yeniden buluşturma sürecinin temel bileşenlerini ortaya koymaktadır.

Abstract:
nomic potential, and as a result, they have become the center of intensive human activities throughout history. Water edges, in addition to the functional facilities it offers, are also preferred by all sectors.
Considering the fact that many of the coastal cities are also port cities, structures with intense industrial functions such as ports and shipyards have started to regress from city centers due to the increasing volume of business in sea trade since 1950s. This retreat led to the formation of undefined and collapsed areas with large areas in the city centers. These regions also brought new opportunities in the identity and daily life of the coastal cities. With these developments, regeneration has begun to be brought to the agenda in the world in order to make empty coastal areas as part of the city economically, socially and spatially.
Renewal of coasts; it is a multi-faceted re-development process that is based on public interest and can establish a balanced economic and ecological relation with various institutions and organizations. Assuming that it has a spatial and social impact that will affect the whole city; the reintegration of the coastal area with the city and the recreation of the resources required by the phenomenon of the coastal city are the main objectives.
In this study, the regeneration of the coastal areas; how to start the process, which was established on the basis and in terms of emerging patterns, and examples of projects carried out in Turkey were examined world city. In general, this study provides the basic components of the process of reintegrating the city and water by creating public spaces on the shore.