Gebelerde eş desteğinin annelik rolü, beden algısı ve distres düzeyi ile ilişkisi
The relationship of spousal support with maternal role, perceived body image, and distress levels in women with pregnancy
Yazar: EBRU DOĞRUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ALAN DİKMEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Beden algısı = Body image ; Eş desteği = Spousal support ; Gebelik = Pregnancy ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress

Özet:
Bu araştırma, gebelerde eş desteğinin annelik rolü, beden algısı ve distres düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapıldı. Çalışmanın örneklemini Konya ilinde Dr. Ali Kemal Belviranlı Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi gebe ve NST polikliniğine başvuran 361 gebe oluşturdu. Veriler, kişisel bilgilerin yer aldığı "kişisel bilgi formu, Eş Destek ölçeği (EDÖ), Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği (TGDÖ) ve Gebelerin Kendini Algılama Ölçeği (GKAÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, Skewness ve Kurtosis, t testi, Mann Whitney U testi, (post hoc analizi Tukey HSD),  Pearson ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Çalışmada gebelerin yaş ortalaması 27,04±5,04 ve gebelik haftası ortalaması 30,14±6,78'dir. Gebelerin EDÖ puan ortalamasının 70,81±7,13 ve TGDÖ puan ortalamasının 20,00±5,00 olduğu saptandı. Gebelerin EDÖ ile GKAÖ annelik algısı alt boyut puanı arasında pozitif yönde ve güçlü düzeyde bir ilişki olduğu (p<0,001), beden algısı alt boyutu ile EDÖ arasında negatif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu (p<0,001) belirlendi. Gebelerin yaşı, eşin yaşı, gebeliğin planlı olması ve eş ile ilişki durumlarının TGDÖ ve GKAÖ her iki alt boyutu ile aralarında anlamlı ilişki olduğu (p<0,001) saptandı. Çalışmada distres puanının beden algısı puanı, GKAÖ annelik algısı puanı, EDÖ puanı (p<0,001) ve eşin çalışma durumu (p<0,05) gibi bağımsız değişkenlerden etkilendiği; GKAÖ annelik algısı ve beden algısı puanının EDÖ puanı, ev işlerine yardımcı birisinin bulunması (p<0,001) ve gebeliği isteme durumu (p<0,05) gibi bağımsız değişkenlerden etkilendiği saptandı.
Çalışma sonucunda gebelerin eş desteği arttıkça distres puanları düşmektedir. Eş destek puanı arttıkça annelik algısı puanı da artmakta ve eş destek puanı arttıkça beden algısı puanı düşmektedir.
Ebe ve hemşireler kadınları gebelik sürecinde gözlemlemeli ve gebenin destek ihtiyaçlarını, distres düzeyini ve kendilik algısı durumunu belirleyip, ihtiyaçlara yönelik destek sağlamalı, ayrıca eşin destek sürecine dâhil olmasının önemini anlatmalıdır.


Anahtar Kelimeler: Distres; ebelik; eş desteği; gebelik; kendilik algısı

Abstract:
This study was carried out in a descriptive and correlational research design to investigate the relationship between spousal support and maternal role, perceived body image, and distress levels in women with pregnancy. The sample of the study consisted of 361 women with pregnancy who presented to the maternity and NST outpatient clinics of Dr. Ali Kemal Belviranlı Obstetrics and Pediatrics Hospital. The data were collected using a personal data form, which aimed to collect personal information, the Spousal Support Scale (SSS), the Tilburg Pregnancy Distress Scale (TPDS), and the Self-Perception of the Pregnant Scale (SPPS). The data were analyzed using the following methods and analyses: numbers, percentages, mean and standard deviation values, Skewness and Kurtosis, t-test, Mann-Whitney U test, (post hoc analysis, Tukey, HSD), and Pearson and Spearman correlation analyses. According to the findings, the mean age of the women with pregnancy was 27,04 ± 5,04 years, and the mean gestational week was 30,14 ± 6,78 weeks. The mean SSS score of the women with pregnancy was 70,81 ± 7,13, and their mean TPDS score was 20,00 ± 5,00. There was a positive and strong correlation between the SSS score and the motherhood perception subscale score of the SPPS (p <0,001), and a negative and moderate correlation was found between the perceived body image subscale and the SSS (p <0,001). Also, a significant correlation was determined between the TPDS and both subscales of the SPPS in terms of the age of the women with pregnancy, the age of the spouse, having a planned pregnancy, and the relations with the spouse (p <0,001). The distress score was found to be affected by independent variables, such as perceived body image score, motherhood perception subscale score of the SPPS, spousal support scale score (p <0,001), and the employment status of the spouse (p <0,05). Moreover, the motherhood perception and perceived body image subscale scores of the SPPS were affected by independent variables, such as the spousal support scale score, the presence of someone to help with housework (p <0,001), and the status of having desired pregnancy (p <0,05).
As a result of the study, the distress scores of the women with pregnancy were found to decrease as their spousal support increased. Also, as the spousal support score increased, the motherhood perception score increased, as well, yet the perceived body image score decreased.
Midwives and nurses should observe women during pregnancy and provide support accordingly by identifying their need for support, distress levels, and self-perception. Furthermore, they should emphasize the importance of the involvement of the spouse in the support process.

Keywords: Distress; midwifery; pregnancy; self-perception spousal support