Linux dağıtımlarında modern uygulama paket formatları ile geleneksel uygulama paket formatlarının karşılaştırılması
Comparison of modern application package formats and traditional application package formats in linux distributions
Yazar: ADNAN AKCAN
Danışman: PROF. DR. GÜRKAN TUNA
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
İşletim sistemleri arasında özel bir yere sahip olan Linux dağıtımlarında kullanılan geleneksel uygulama paket yöneticilerinin yerini son zamanlarda ortaya çıkan dağıtımdan bağımsız çalışabilen modern uygulama paket yöneticileri almaya başlamıştır. Bazı Linux dağıtımlarının içerisinde yerleşik olarak gelen bu paket yöneticileri günden güne büyümeye devam etmektedir. Linux kullanıcılarının oluşturduğu meraklı topluluğun önemli bir kısmı bu durumun Linux açık kaynak projesinin sonunu getireceğinden endişe duymaktadır. Kullanımı sürekli artan Linux dağıtımların paket yöneticilerinin geleceğinin şekillenmesinde bu üstünlük mücadelesinin etkili olacağı düşünülmektedir.
Geleneksel anlamda bilinen paket yöneticileri ile modern olan AppImage, Flatpak ve Snappy paket yöneticileri arasında belirgin farklar bulunmaktadır. Bunlardan en dikkat çekeni geleneksel paket bağımlılıkları haricinde modern paket yöneticilerinin sanal alan oluşturarak kendi bağımlılıklarını yaratmış olmasıdır. Ayrıca bunlar, genel olarak bazı sorunlara da sahiplerdir. Örneğin, AppImage formatının dağıtımlarda bir paket yöneticisi bulunmuyor, Flatpak diskte oldukça fazla alan kaplıyor ve Snappy tüm geliştiricilerin erişim sağlayıp uygulama paketlerine müdahale edebileceği bir ortamda bulunmuyor.
Modern paket formatlarının geleneksel olanlara karşın en büyük avantajı dağıtımdan bağımsız olarak çalışmalarıdır. Bunlar çoğu dağıtımda çalışmayı desteklemektedirler. AppImage aynı uygulamanın birden çok sürümünü kolaylıkla bir sistem üzerinde çalıştırabilir. Ayrıca uygulama çalıştırmak için herhangi bir kök iznine ihtiyaç duymaz.
Bu tez çalışmasında geleneksel paket formatı olarak Debian türevi olan Linux Mint ve Red Hat türevi olan Fedora dağıtımların varsayılan paket formatı seçilmiştir. Geleneksel ve modern paket formatlarının önemli karakteristik özellikleri ve onların örnek uygulamalarının çalışma performansları incelenmiştir. Ayrıca kullanıcı açısından bu paket yöneticilerinin avantajları ve dezavantajları irdelenmektedir.

Abstract:
The traditional application package managers used in Linux distributions, which have a special place among the operating systems, have started to be replaced by modern application package managers that can work independently of the distribution recently. These package managers, which are built into some Linux distributions, continue to grow day by day. An important part of the curious community of Linux users is concerned that this will bring an end to the Linux open source project. It is thought that this struggle for superiority will be effective in shaping the future of package managers of Linux distributions whose usage is continuously increasing.
There are significant differences between traditionally known package managers and modern AppImage, Flatpak and Snappy package managers. The most notable of these is that, apart from the traditional package dependencies, modern package managers create their own dependencies by creating sandboxes. They also generally have some problems. For example, the AppImage format does not include a package manager in distributions, Flatpak takes up a lot of disk space, and Snappy is not in an environment where all developers can access and interfere with application packages. 
The major advantage of modern package formats over traditional ones is that they work independently of distribution. They support running in most distributions. AppImage can easily run multiple versions of the same application on a system. It also does not need any root permissions to run the application.
In this thesis, the default package format of Debian derivative Linux Mint and Red Hat derivative Fedora distributions was chosen as the traditional package format. The important characteristics of the traditional and modern package formats and their performance of the sample applications are examined. Furthermore, the advantages and disadvantages of these package managers for the user are discussed.