Bilgisayar ve sınıf ortamına dayalı durumlu öğrenmenin öğrenci başarısı, tutum ve transfere etkisi
Effect of computer and classroom settings based situated learning on student success, attitute and transfer
Yazar: İBRAHİM GÖKDAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN ŞİMŞEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Durumlu öğrenme = Situated learning ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sınıf atmosferi = Classroom climate ; Transfer = Transfer ; Yapılandırmacı öğrenme = Constructivist learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, yapıcı öğrenme yaklaşımı kapsamında yer alan durumlu öğrenmenin sınıf ortamı ve bilgisayar ortamında uygulanmasının öğrenci başarısına, tutuma ve öğrenilenlerin transferine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma için gerekli verilerin toplanması sürecinde temel olarak 2x5'lik karışık desen uygulanmıştır. Öğrencilerin yaklaşıma yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla uygulanan açık uçlu sorulardan elde edilen nitel verilerden de yararlanılmıştır. Araştırmanın amaçlarını gerçekleştirmek için bilgisayar ve sınıf ortamında uygulanan durumlu öğrenme yaklaşımı için gerekli durumlar, gerçek sınıf ortamlarına hiçbir müdahalede bulunulmadan Ankara il merkezinde bulunan çeşitli ilköğretim okullarında video kamera ile çekilmiştir. Farklı iki ortamda uygulanan deneysel işlemin sunulan içeriğe ve uygulanan yaklaşıma yönelik tutumlara etkisini belirlemek amacıyla iki ayrı tutum ölçeği geliştirilmiştir, içeriğe yönelik tutum ölçeğinin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı.94 olarak bulunmuştur. Durumlu öğrenme yaklaşımının uygulandığı ortam türüne yönelik tutum ölçeğinin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı.92 olarak bulunmuştur. Araştırma, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (AÜEBF) ile Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi (GÜEF) Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümü öğrencilerinden oluşan ve üçüncü sınıf, ikinci yarıyıl programında yer alan "özel Öğretim Yöntemleri I" dersini alan 48 denek üzerinde yürütülmüştür.Deneysel işlemin uygulanmasına geçilmeden önce yetiştirme eğitimi yapılmıştır. Her iki ortamda da deneysel işleme katılacak öğrenciler cinsiyet, baskın öğrenme stilleri ve ÖSYS puanları dikkate alınarak belirlenmiştir. Ayrıca her bir grup içerisinde oluşturulan çalışma grupları için de bu değişkenler dikkate alınmıştır. Deneysel işlem öncesinde öğrencilerin ön bilgilerini belirlemek amacıyla, öğrencilere gerçek sınıf ortamından elde edilen bir durum izlettirilerek çeşitli öğrenme görevleri verilmiştir. Daha sonra deneysel işleme geçilmiştir. Deneysel işlem sürecinde her öğrenciye verilen görev bağlamında doldurmaları için bireysel ve haftalık çalışma sayfaları ile yansıma sayfaları verilmiştir. Ayrıca grup çalışmalarını desteklemek için haftalık grup çalışma sayfaları ve yansıma sayfaları verilmiştir. Deneysel işlem sürecinde öğrencilere destek olması açısından kaynaklar sunulmuştur. Ayrıca, uzman desteği sağlanmıştır. Deneysel işlem toplam üç hafta sürmüştür. Deneysel işlemin bitimini takiben sontest uygulanmıştır ve bir hafta sonra da öğrencilere bir başka durumu konu alan transfer testi uygulanmıştır. Deneysel işlemin bitiminden toplam dört hafta sonra öğrencilere izleme testi verilmiştir. Öğrencilere uygulanan tüm testler açık uçlu sorulardan oluşturulmuştur. Deneklerin farklı iki ortamda katıldıkları uygulamaya yönelik görüşleri, açık uçlu sorular yöneltilerek belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın deneysel kısmıyla ilgili olarak toplanan veriler Friedman testi, ANCOVA ve t testi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen uygulamaya yönelik denek görüşleri analiz edilerek alt temalar belirlenmiş ve bu temalar frekans (f) ve yüzdeleri (%) alınarak yorumlanmıştır. Araştırma Mayıs 2000 - Mart 2003 tarihleri arasında olmak üzere toplam 92 haftada tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda durumlu öğrenme yaklaşımının her iki ortamda da başarıyı artırdığı bulunmuştur. Ancak sınıf ortamındaki başarı düzeyi bilgisayar ortamına göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Her iki gruba uygulanan ara uygulama testlerinden elde edilen başarı puanları sınıf ortamı lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Bilgisayar ortamında öğrenilenlerin daha kalıcı olduğu ve transfer düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. vıSınıf ortamında öğrenilenlerin ise kalıcılığının sontest puanına göre anlamlı düzeyde düştüğü belirlenmiştir. Sınıf ortamında öğrenme transferi olumlu etkilemiştir. Her iki ortamda da uygulamaya katılan deneklerin içeriğe ve uygulanan yaklaşıma yönelik tutumlarının yüksek olduğu belirlenmiş, gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Grupların uygulamaya yönelik düşünceleri ise genel anlamda örtüşmektedir

Abstract:
This research was conducted in order to determine the effect of application of the situated learning which forms a part of the constructive learning approach, in classroom setting and computer setting on student success, attitude and transfer of the knowledge learned. 2x5 mixed pattern was basically applied during the process of collection of data required for the research. In order to find out students' opinions regarding the approach, qualitative data obtained from open-ended questions posed to the students were used. Situations needed for the situated learning approach to be applied in computer medium and classroom setting in order to attain the objectives of the research were shot by video cameras at different primary education schools in Ankara. Two separate attitude scales were developed in order to determine the effects of the experimental process applied in two different settings on the attitudes towards the content presented and the approach implemented. Cronbach Alpha coefficient was calculated.94 for scale toward content. Cronbach Alpha internal consistency coefficient for the attitude-based scale was.92 related to the type of the medium where in the situated learning approach was implemented. The research was applied on 48 students from Computer Education and Instructional Technologies Department at Ankara University Faculty of VIMEducational Sciences (AUEBF) and at Gazi University Faculty of Education (GUEF) who are in their junior and took the course called "Special Teaching Methods I" given in spring term. Before proceeding to application of the experimental process, training session was administered. In both settings, the students, who would take part in the experimental process, were selected by taking their sex, dominant learning styles and OSYS points. Furthermore, those variables were taken into consideration within the working groups set up within each group. In order to determine preliminary knowledge of the students prior to the experimental process, the students were assigned various learning tasks after watching a situation obtained from real classroom setting. Then, the experimental process started. During the experimental process, each student was issued individual and weekly work sheets and reflection sheets to be completed in connection with the task he or she was assigned. In addition, weekly group work sheet and reflection work sheet were issued in order to support group works. The students were also provided with references to support them during the experimental process. In addition, expert support was provided. The experimental process lasted three weeks. A final test was conducted after completion of the experimental process and the students took a transfer test, which focused on another situation, one week later. A follow-up test was conducted four weeks after completion of the experimental process. All the tests taken by the students were made up of open-ended questions. The objective was to find out the students' opinions about the experiment they participated in two separate settings by means of open-ended questions. The data collected in connection with the experimental part of the research were analyzed by using Friedman test, ANCOVA and t test. Subject opinions related to the application, which were obtained as a result of the IXresearch, were analyzed and sub-themes were identified. They were interpreted based on frequency (f) and percentages (%). This research was completed in 92 weeks between May 2000 and March 2003. As a result of this research, it was found that situated learning approach was increased the success in both cases. However, the success level in classroom setting was significantly more than in computer setting. Success points getting from mid-term, which were applied to both groups, were significantly better for the classroom setting. It was also found that learning and transfer level were higher in computer medium than classroom setting. On the other hand, retention of learned knowledge in classroom setting was significantly declined according to post-test results. Transferability of the knowledge learned in classroom setting was effected positively. It was indicated that the attitudes of the students participated in both media was high and there was no significant difference between groups. In general, ideas of the groups according to application match.