İstanbul manileri
İstanbul mani`s
Yazar: ABDULKADİR EMEKSİZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYMA GÜNGÖR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Maniler = Manis ; İstanbul = Istanbul

Özet:
öz Çalışmamızda İstanbul mânileri tür, şekil ve içerik bakımlarından ele alınmaktadır. Üç büyük medeniyete siyasal ve kültürel bakımdan başkent olmuş İstanbul'un mânileri halkbilimi çalışma metotlarına göre, İstanbul kültür dokusu içindeki yeri ile değerlendirilmiştir. İstanbul mânilerinin diğer edebi tür ve şekillerle yapı, tip, motif ve konu gibi yönlerden ilişkisi incelenmiştir. Folklorun mahiyetini belirleyen temel nitelikler içinde folklorik verimlerin akrabalık özelliği gösterdiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Folklorun her hangi bir alanında yürütülen çalışmalar diğer tür ve şekillerle bağları dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu bütünü anlamak ve çalışılan konuyu daha iyi kavramak adına önemlidir. Folkloristik çalışmalara önemli katkılar getirmiş olan Performans Teori'ye İstanbul mânileri uygulanmış, bu teori açısından çözümlemeler yapılmıştır. Sadece metni değil, sözlü icra ortamında varlığım sürdüren verimlerin sosyal bağlamım incelemenin değeri üzerinde durulmaya dikkat gösterilmiştir. İçerek bakımından İstanbul mânileri ele alınıp maddi ve manevi kültür planında İstanbul mânilerinin sunduğu malzeme ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. ABSTRACT In our study, Istanbul "mâni" s are examined regarding type, structure and context. Istanbul has been a capital city for three civilisations both in political and cultural aspects, "mâni" about this city are studied according to folkloric methods regarding their place in Istanbul's cultural composition. Istanbul "mânT's bonds with other literary types are studied from structure, subject and pattern point of view. In this study we worked to show that there is a certain relationship between folkloric works. Studies in one subtype of foklore must be carried out by taking its bonds with other subtypes and literary structures into consideration. It is important to understand the subject being studied and the entire structure. Istanbul poems are examined by appling Performance Theory, which has contributed a lot into folkloric studies. Not only text form but also oral form which is alive among the society has been taken into consideration and has been sutied in this social context. In terms of context, Istanbul poems are studied in material and spiritual structure of Istanbul cultural life, hence the material of these poems is extracted from this cultural structure. iii

Abstract:
öz Çalışmamızda İstanbul mânileri tür, şekil ve içerik bakımlarından ele alınmaktadır. Üç büyük medeniyete siyasal ve kültürel bakımdan başkent olmuş İstanbul'un mânileri halkbilimi çalışma metotlarına göre, İstanbul kültür dokusu içindeki yeri ile değerlendirilmiştir. İstanbul mânilerinin diğer edebi tür ve şekillerle yapı, tip, motif ve konu gibi yönlerden ilişkisi incelenmiştir. Folklorun mahiyetini belirleyen temel nitelikler içinde folklorik verimlerin akrabalık özelliği gösterdiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Folklorun her hangi bir alanında yürütülen çalışmalar diğer tür ve şekillerle bağları dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu bütünü anlamak ve çalışılan konuyu daha iyi kavramak adına önemlidir. Folkloristik çalışmalara önemli katkılar getirmiş olan Performans Teori'ye İstanbul mânileri uygulanmış, bu teori açısından çözümlemeler yapılmıştır. Sadece metni değil, sözlü icra ortamında varlığım sürdüren verimlerin sosyal bağlamım incelemenin değeri üzerinde durulmaya dikkat gösterilmiştir. İçerek bakımından İstanbul mânileri ele alınıp maddi ve manevi kültür planında İstanbul mânilerinin sunduğu malzeme ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. ABSTRACT In our study, Istanbul "mâni" s are examined regarding type, structure and context. Istanbul has been a capital city for three civilisations both in political and cultural aspects, "mâni" about this city are studied according to folkloric methods regarding their place in Istanbul's cultural composition. Istanbul "mânT's bonds with other literary types are studied from structure, subject and pattern point of view. In this study we worked to show that there is a certain relationship between folkloric works. Studies in one subtype of foklore must be carried out by taking its bonds with other subtypes and literary structures into consideration. It is important to understand the subject being studied and the entire structure. Istanbul poems are examined by appling Performance Theory, which has contributed a lot into folkloric studies. Not only text form but also oral form which is alive among the society has been taken into consideration and has been sutied in this social context. In terms of context, Istanbul poems are studied in material and spiritual structure of Istanbul cultural life, hence the material of these poems is extracted from this cultural structure. iii