İndirek hiperbilirubinemili yenidoğanlarda hazırlayıcı faktörler ve etyoloji
Contributory factors and etiology in neonates with indirect hyperbilirubinemia
Yazar: HANİFE AYŞEGÜL OTUZBİR
Danışman: PROF. NESLİHAN TEKİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Etyoloji = Etiology ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Kernikterus = Kernicterus ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu çalışmada amacımız, son 10 yılda tüm dünyada bildirilen kernikterus vakalarındaki artış nedeniyle, ülkemizde ve kendi bölgemizde hiperbilirubineminin şiddetini etkileyebilecek risk faktörlerini ve etyolojileri araştırmaktı. Bu çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Neonatoloji Bilim Dalı'nda 2008 Şubat?2009 Ocak tarihleri arasında 12 aylık süre içersinde izlenen ve fizik muayenesinde sarılık tespit edilen 328 (173 erkek, 155 kız) term bebek üzerinde yürütüldü. İlk ölçülen total serum bilirubin (TSB) düzeylerine göre hafif, orta, ciddi ve şiddetli bilirubinemiye sahip 4 grup oluşturuldu. Her bir vakada risk faktörleri ve etyoloji değerlendirildi, gruplar arası karşılaştırılma yapıldı. Doğum şekli, başvuru sırasındaki ağırlık, anne eğitim düzeyi, sarılıklı kardeş öyküsünün gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulundu (p<0.05). Sarılığın fark edilme ve değerlendirmeye alınma günlerinin hafif hiperbilirubinemisi olan grupta, ciddi ve şiddetli hiperbilirubinemisi olan gruplara göre daha erken olduğu saptandı (p<0.05). TSB'nin ulaştığı en yüksek değer ve günün hiperbilirubineminin şiddetiyle arttığı saptandı (p<0.05). Yetersiz beslenmenin bir göstergesi olan ve şiddetli hiperbilirubineminin major risk faktörlerinden biri olan tartı kaybının gruplar arasında önemli derecede farklılık gösterdiği, fizyolojik sınırlarda kabul edilen %5-10 tartı kaybının da gruplar arasında önemli farklılık gösterdiği saptandı (p<0.05). Tartı kaybına eşlik edebilen dehidratasyon tablosunun, şiddetli hiperbilirubinemi için önemli bir hazırlayıcı faktör olduğunu saptandı (p<0.05). İdrar yolu enfeksiyonlarının şiddetli hiperbilirubinemi için önemli bir etyolojik faktör olduğunu ve gruplar arasında önemli düzeyde farklılık gösterdiği saptandı (p<0.01). ABO uyuşmazlığının eşlik eden diğer faktörlerle birlikte ciddi hiperbilirubinemi için önemli bir etyolojik faktör olduğu saptandı (p<0.05). Annenin eğitim düzeyi ve beslenme konusundaki eğitimi ile bebeklerin taburculuk sonrası takibinin şiddetli hiperbilirubineminin önlenmesinde en önemli yeri tuttuğu sonucuna vardık.

Abstract:
Our aim is to investigate risk factors and etiology which effect the severity of neonatal jaundice in our region because increased incidence of kernicterus were reported in the last 10 years in worldwide. The present study was performed in the Neonatal Unit of Osmangazi University Medical Faculty, Department of Pediatrics, between February 2008 and January 2009. 328 (173 boys, 155 girls) term infants who had jaundice at physical examination were divided into four groups with respect to their bilirubin levels as mild, moderate, serious and severe hyperbilirubinemia. Risk factors and etiology of the unconjugated bilirubinemia were evaluated in each case and frequency of these factors were compared between the groups. Route of delivery, weight loss, education of the mother and sibling with neonatal jaundice were significantly different between the groups with an increased incidence in severe jaundiced group (p<0.05). The time which jaundice was recognized and evaluated was significantly late in serious and severe jaundiced group than the first 2 groups (p<0.05). As the severity of bilirubinemia increased, the time period that bilirubin reached peak value prolonged (p<0.05). Weight loss due to impaired caloric intake and even 5-10% weight loss were significantly higher among the serious and severe jaundiced infants (p<0.05). Dehydration accompanied weight loss and urinary tract infections were important in the etiology of severe jaundice (p<0.05, p<0.01). ABO blood group incompatibility when associated with other etiologic factors was an important cause for severe hyperbilirubinemia. We concluded that weight loss due to impaired feeding as well as dehydration, impaired follow up after discharge and urinary tract infections were contributed to serious and severe hyperbilirubinemia, the most important underlying risk factor was low education status of the mother