Toplumsal hareketler ve medya: Gezi Parkı ve Sarı Yelekliler örneği
Social movements and media: Example of Gezi Park and Yellow Vests
Yazar: SİMGE ALEYNA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN ŞENER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Gezi Parkı = Gezi Park ; Medya = Media ; Sarı Yelekliler = Yellow Vests ; Siyasal katılma = Political participation ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal olaylar = Social events

Özet:
Toplumsal hareketler, toplumun yaşadığı hoşnutsuzluk ve isteklerin karşılanmasına yönelik talepler sonucu meydana gelen bir dışa vurumdur. Bu ifade biçiminin tarihi oldukça eski zamana dayanmaktadır. Eskiden beri görülen toplumsal hareketler kimi zaman çatışmalara, isyanlara, iç savaşlara dönüşmüş ve toplum üzeride ciddi etkiler göstermiştir. Günümüzde ise teknolojinin gelişimi ve haberleşme imkânlarının artması ile birlikte toplumsal hareketlerin önemi ve takip edilebilirliği artmakta ve etki alanı genişlemektedir. Toplumsal hareketler dünyanın hemen her yerinde görülebilmekteyken değişen şartlara göre toplumsal yapıların değişimleri ile birlikte şekillenmektedir. Özellikle 1960'lı yıllar, toplumsal hareketlerin temel özelliklerine yenilerinin eklenmesi ve bazılarının değişmesi açısından önemli bir zaman dilimi olmuştur. Her toplum değişik dinamiklere sahip olduğu için her hareketi tek bir kategori incelemek mümkün değildir. 21. yüzyıla gelindiğinde teknoloji ve sosyal medya sayesinde bireylerin sesini duyurması kolaylaşmış ve çoğu toplum bu avantajı kullanarak toplumsal eylemlere devam etmektedir. 2013 yılında Gezi Parkı ve 2018 yılında Sarı Yelekliler hareketleri de bu şekilde genişleme göstermiştir. Farklı talepler ile başlayan iki harekette kısa zamanda sosyal medyanın da yardımıyla çok sayıda insanın ilgisini çekmiş ve diğer ülkeler tarafından takip edilir hale gelmiştir. Sarı Yelekliler eylemleri bir seneden uzun süredir devam ederken Gezi Parkı eylemleri yaklaşık üç hafta sürmüştür. İki toplumsal hareket içinde birbiriyle zıt oldukça fazla söylem bulunmaktadır. Bu söylemleri okuyucuya ya da izleyiciye yansıtmak için kullanılan sözler, seçilen görseller, haber başlıklarında kullanılan kelimeler gelişi güzel seçilmemektedir. Bu doğrultuda, Gezi Parkı ve Sarı Yelekliler hareketleri ile ilgili Les Echos, RFI ve Le Monde Diplomatique haber sitelerinde yer alan haberler eleştirel söylem analizi yöntemi ile incelenmiştir. Eleştirel söylem analizi ile söylem daha detaylı incelenmekte ve altındaki derin mana irdelenmektedir. Bu analiz yapılırken Fransız medyasında yakın bir zaman zarfı içerisinde kendi tecrübe ettikleri Sarı Yelekliler ve Türkiye'de yaşanan Gezi Parkı hareketlerinin haberler aracılığıyla nasıl bir ideoloji doğrultusunda yansıtıldığını  incelemek ve söylemler arasındaki farkları yorumlayabilmek hedeflenmiştir.

Abstract:
Social movements are a manifestation of the dissatisfaction and requests of the society and the demands for meeting them. The history of this form of expression dates back to very old times. Social movements, which have been seen since ancient times, have sometimes turned into conflicts, riots, and civil wars, and have had serious effects on society. Today, with the development of technology and increasing communication facilities, the importance and interest of social movements are increasing. Social movements can be seen all over the world and are shaped by changes in the world conditions and therefore the social structures. Especially the 1960s was an important period for adding new ones to the basic features of social movements and changing some of them. Since every society has different dynamics, it is not possible to examine each movement in a single category. In the 21st century, although it is easier for individuals to make their voices heard thanks to technology and social media, most societies continue their social actions by using these advantages. The Gezi Park movements in 2013 and the Yellow Vests in 2018 took place in this way. In two movements that started with different demands, with the help of social media in a short time, it got the support of many people and was followed by other countries. While the actions of the Yellow Vests have been going on for more than a year, Gezi Park protests lasted approximately three weeks. Two social movements contain a lot of opposite discourses. The words used to reflect these discourses to the reader or the audience, the selected images, the words used in the title are not chosen randomly. Accordingly, the news on Les Echos, RFI, and Le Monde Diplomatique news sites related to the Gezi Park and the Yellow Vest movements have been analyzed with critical discourse analysis method. With critical discourse analysis, the discourse is examined in more detail and the deep meaning under it is examined. In utilizing this analysis method, it has been targeted to see and interpret the difference how the Gezi Park movements in Turkey were evaluated at the French press while they experienced a similar movement in France recently.