Eyyûbîler devrinde hadis: Dımaşk (570-658/1174-1260)
Hadith in the period of Ayyubids: Damascus (570-658/1174-1260)
Yazar: ABDURRAHMAN KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİ HOŞAB
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Dımaşk = Damascus ; Eyyubiler = Ayyubids ; Eyyubiler Dönemi = Eyyubids Period ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ortadoğu, Mısır, Hicâz, Cezîre, Yemen ve hatta Kuzey Afrika'ya kadar uzanan bir coğrafyada hüküm süren Eyyûbîler, İslâm tarihinde siyasî, ictimâî ve kültürel alanlarda bıraktığı tesirlerle dikkat çekmiş önemli bir devlettir. 570-658 (1174-1260) yılları arasında yaklaşık bir asır Eyyûbîlerin hâkimiyetinde bulunan Dımaşk, devletin kurucusu Selâhaddîn Eyyûbî başta olmak üzere devlet adamlarının yaptıkları imar faaliyetleriyle İslâm kültür tarihinin en önemli ve gözde şehirlerinden biri haline gelmiştir. Bu bağlamda Dımaşk'ta kültürel faaliyetler zirve yapmış, ilim ve bilim alanlarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu alanların başında yer alan hadis ilmi de en parlak dönemlerinden birini yaşamıştır. Zira bu devir, hadis tarihinde rivâyet döneminin bitip nakil döneminin başladığı, medrese, dârülhadis gibi müesseselerin kurularak eğitimin daha sistemli ve işlevsel bir boyut kazandığı önemli bir döneme tekabül etmektedir. Nitekim çok sayıda dârülhadisin tesis edildiği bu devirde İbn Asâkir, Abdülğanî el-Makdisî, İbnü's-Salâh, Ziyâeddîn el- Makdisî, Ebû Şâme el-Makdisî, Nevevî gibi hadis ilminin önemli şahsiyetleri yetişmiştir. Eyyûbîler döneminde Dımaşk'ta hadis ilminin ele alındığı bu çalışmada söz konusu devir ve muhitte hadis ilminde ne tür gelişmelerin yaşandığı, öne çıkan özellikler, hadis eğitim ve öğretim faaliyetlerinin nasıl yürütüldüğü, hangi muhaddislerin yetiştiği, ne tür çalışmaların telif edildiği gibi hususiyetler inceleme konusu yapılarak devrin hadis tarihindeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eyyûbîler, Dımaşk, Hadis, Rivâyet

Abstract:
Ruling over a large territorial geography including Middle East, Egypt, Yemen and even North Africa, the state of Ayyubids made significant influences in the Islamic history on the areas of politics, society and culture. Damascus, ruled under the reign of Ayyubids between 570 and 658 (1174-1260), became the most important and distinguished city of Islamic cultural history through the reconstruction activities led by the founder of state Salâh al-Dîn Ayyubi and other statesmen. In this sense, Damascus experienced its peak times in terms of cultural activities together with great contributions in scientific field. Ilm al-Hadith as a principal scientific field, similarly, had its heydays in this era in which narration term gave way to the transmission term in the hadith history and such institutions of darulhadith, madrasa had been established and made systemic and functional. In this century where many darulhadith was established, important figures came into prominence amongst of which are İbn Asâkir, Abdalghanî al-Maqdisî, İbn al-Salâh, Dıyâ'al-Dîn al-Maqdisî, Abu Shâma al-Maqdisî, Nawawî. This study aims to explore the developments and featuring activities, education and training, narrators, publications of hadith around Ilm al-Hadith in the city of Damascus in the era of Ayyubids. This attempt paves the way for the importance of Ayyubids and the city of Damascus in terms of hadith history.

Keywords: Ayyubids, Damascus, Hadith, Narration, Darulhadith