Acil servise kalça kırığı ile gelen 65 yaş ve üzeri hastalarda acil servis bekleme süresinin hastane içi ve bir aylık mortalite üzerine etkisi
The effect of emergency department waiting time on in-hospital and one-month mortality in patients aged 65 and over who coming to the emergency department with hip fracture
Yazar: BERKAY ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. ERDEN EROL ÜNLÜER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Servis Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bekleme süresi = Waiting time ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Kalça = Hip ; Kalça kırıkları = Hip fractures ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç:  
Kalça kırıkları, acil servise başvuru sebepleri arasında sıkça karşımıza çıkan ve önemli morbidite ve mortalite artışına sebep olan önemli bir sağlık sorunudur. Çalışmamızda acil servise başvuran ve kalça kırığı teşhisi konan hastaların acil serviste beklemeleri sürelerinin ve diğer önemli faktörlerin hastaların ölüm oranlarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem:  
Çalışmamızda, hastanemiz acil servisine Ocak 2019 – Ağustos 2021 tarihleri arasında başvuran, kalça kırığı tanısı konulan ve ortopedi servisine yatışı yapılan 65 yaş ve üzeri hastalar geriye dönük olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, kırık tipleri, servise yatış süreleri, opere edilen hastalarda operasyona kadar geçen süreler ve ölen hastalar için ise ölüm tarihleri incelenerek not edilmiştir. Primer sonuç değişkeni hastane içi ve 30 günlük tüm sebeplere bağlı ölümdür. 
Bulgular:  
Çalışmamızda yer alan 434 hastanın 65,9%'u kadın, 34,1%'i erkek cinsiyettedir. Hastaların yaş ortanca değeri 81(65-107)'dir. Hastaların 78,1%'inin opere olduğu, 21,9%'unun ise opere olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmamızda hastaların tüm sebeplere bağlı hastane içi ölüm oranı 8,3%'tür. Opere olan hastalar için hastane içi ölüm oranı 5,9% iken opere olmayanlarda ise 16,8% olarak tespit edilmiş olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Hastane içinde ölen hastaların acil serviste ortanca bekleme süresi 191(78-1496) dakika iken, hayatta kalan hastalarda bu süre 183,5(28-764) dakika olarak tespit edilmiş olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli düzeyde değildir. Opere olan ve hayatta kalan hastalarda ameliyata kadar geçen süre ortanca değeri 6(1-17) iken, opere olan ve ölen hastalarda bu süre 8(2-20) olarak tespit edilmiş olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli düzeyde bulunmuştur. 
Sonuç:  
Çalışmamızda; acil servisten ortopedi servisine yatışa kadar geçen sürenin hastaların ölüm oranlarına etki ettiğini gösteren yeterli kanıta ulaşılamamıştır. Çalışmamızda; ileri yaşın, üç ve üçten fazla ek hastalığın bulunmasının, ameliyat olup olmama durumunun ve ameliyat olan hastalarda ameliyata kadar geçen sürenin uzamasının hastalarda artmış ölüm oranları ile istatistiksel olarak önemli düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur. 
Anahtar sözcükler:  
Kalça kırıkları, Hastane içi mortalite, Risk Faktörleri, Ameliyat Süresi, Servise Yatış Süresi

Abstract:
Objective:  
Hip fractures are an important health problem that is frequently encountered among the reasons for admission to the emergency department and causes significant morbidity and mortality. In our study, it was aimed to investigate the effect of waiting time in the emergency room and effect of other important factors on the mortality rate of patients who were admitted to the emergency department and diagnosed with hip fracture. 
Materials and Methods:  
In our study, patients aged 65 and over who were admitted to the emergency department of our hospital between January 2019 and August 2021, diagnosed with hip fracture and hospitalized in the orthopedic service were retrospectively examined. Demographic data of the patients, fracture types, length of hospitalization, time to the operation in the operated patients, and death dates for the patients who died were noted. The primary outcome variable was in-hospital and 30-day death due to all causes. 
Results:  
Of the 434 patients included in our study, 65.9% were female and 34.1% were male. The median age of the patients is 81 (65-107). It was found that 78.1% of the patients were operated and 21.9% were not operated. In our study, the in-hospital mortality rate due to all causes was 8.3%. While the in-hospital mortality rate was 5.9% for those who were operated, it was 16.8% for those who were not operated, and the difference was statistically significant. While the median waiting time in the emergency room of the patients who died in the hospital was 191 (78-1496) minutes, this time was determined as 183.5 (28-764) in the surviving patients, and the difference was not statistically significant. While the median time to surgery was 6(1-17) in operated and surviving patients, it was 8(2-20) in operated and deceased patients, and the difference was statistically significant. 
Conclusion: 
In our study; There is not enough evidence to show that the time from the emergency department to hospitalization in the orthopedic service affects the mortality rate of the patients. It was found that advanced age, the presence of three or more comorbidities, the availability of surgery, and the prolongation of the time to surgery in patients who underwent surgery were found to be statistically significantly associated with increased mortality in patients. 
Key words:  
Hip Fractures, Hospital Mortality, Risk Factors, Surgical Timing, Hospitalization time.