İnflamatuar bağırsak hastalarında diyetle kalsiyum alımının kemik yoğunluğuyla ilişkisi
The relationship between dietary calsium intake and bone density in patients with inflamatory bowel disease
Yazar: HANDAN RESHITI
Danışman: PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmada İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları ile izlenen hastalarda diyetle kalsiyum alımının incelenmesi ve bu hastaların osteopeni / osteoporoz sıklığının saptanması amaçlanmaktadır.
2022-2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi (İÜC-CTF) İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH) Polikliniğinde Crohn hastalığı (CH) ve Ülseratif kolit ( ÜK) tanısı ile takip edilen 88'i intravenöz ya da subkütan uygulama ile biyolojik tedavi almakta olan (tedavi grubu) ,103'ü parenteral tedavi dışı ilaç kullanan ya da tedavi altında olmayan İBH hastası (İBH kontrol grubu) ve 61'i sağlıklı olan toplam 252 kişi incelendi. Çalışmaya katılan kişilerin demografik özellikleri, besin tüketim durumu, DXA analizleri ve biyokimyasal bulguları retrospektif olarak taranarak kalsiyum alımının kemik mineral yoğunluğu (KMY)'la ilişkisinin korelasyonuna bakıldı.
Bizim çalışmamızda tüm popülasyonda ortalama kalsiyum alımı 522,03 mg /gün ±183,08 idi. Tedavi ve kontrol grubu kalsiyum alımları açısından karşılaştırıldığında Kontrol grubuna kıyasla tedavi grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1005,87mg/gün±329,66 ve 980,83mg/gün±296,09) (p=0.419). Tedavi ve sağlıklı grubu karşılaştırıldığında tedavi grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1005,87mg/gün±329,66 ve 1172,95mg/gün±333,8) (p=0.002). Kontrol ve sağlıklı gruba bakıldığında ise aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (980,83mg/gün±296,09 ve 1172,95mg/gün±333,8) (p<0.001). Kontrol grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda katılan 252 kişiden tedavi grubunun %8'i, kontrol grubunun %8,7'si ve sağlıklı grubun %11,5'i osteoporoz tanısı almıştır. Çalışmamızda dosyalarından taranan 151 İBH hastanın 16'sı (%10,5) osteoporoz, 114'ü  (%75,4) osteoporoz ve osteopeni  ve 21'i (%13,9) normal kemik yoğunluğuna sahipti. Bizim çalışmamızda frajilite kırığı yaşayan tedavi grubunda %14,8 , kontrol %14,6 ve Sağlıklı grupta ise %13,1 olarak saptandı. Katılımcıların genetik yatkınlık olup olmadığına bakıldığında Ebeveynlerinde kalça kırığı veya osteoporozu olanların tedavi %9,1 kontrol %18,4 ve sağlıklı grupta %24,6 olarak saptandı. Çalışmamızda Kalsiyum takviyesi alan tedavi %5,7'i kontrol %9,7'i ve sağlıklı grupta ise %1,6'sıdır.Çalışmamızda Ek vitamin veya mineral alan hastalar sırasıyla tedavi grubunda ,% 34,1 kontrol %43,7 ve sağlıklı grupta %26,2 olarak saptandı. Çalışmamızda D vitamini takviyesi alan sırasıyla tedavi %19,3 kontrol %24,3 ve sağlıklı grupta %11,5 olarak saptandı. Kan parametrelerine baktığımızda ise tüm katılımcıların kandaki ortalama D vitamini düzeyleri (23,47±12,71) saptandı. Tedavi ve kontrol grubundaki katılımcıların aldıkları günlük ortalama fosfor miktarı arasında anlamlı fark yokken  (1770,52mg/gün±622,51ve1579,11mg/gün±487,01)(p=0.059).Tedavi ve Sağlıklı grup karşılaştırıldığında tedavi grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1770,52mg/gün±622,51 ve 1925,25 mg /gün±531,7) (p=0.039). Kontrol ve Sağlıklı grup karşılaştırıldığında (1579,11mg/gün±487,01 ve 1925,25mg/gün±531,7) (p=<0.001) istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Kontrol grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda 151 İBH hastanın %33,75'i kortikosteroid kullanmıştır.
Osteoporoz saptanan ve normal kemik yoğunluğuna sahip hastaların gıda ile alınan kalsiyum miktarı karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz ve osteopeni olan hastalar ile normal kemik yoğunluğu ölçümü saptanan hastalar karşılatıldığında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı.
Haziran 2024 , 84 sayfa.
 Bu çalışmada İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları ile izlenen hastalarda diyetle kalsiyum alımının incelenmesi ve bu hastaların osteopeni / osteoporoz sıklığının saptanması amaçlanmaktadır.
2022-2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi (İÜC-CTF) İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH) Polikliniğinde Crohn hastalığı (CH) ve Ülseratif kolit ( ÜK) tanısı ile takip edilen 88'i intravenöz ya da subkütan uygulama ile biyolojik tedavi almakta olan (tedavi grubu) ,103'ü parenteral tedavi dışı ilaç kullanan ya da tedavi altında olmayan İBH hastası (İBH kontrol grubu) ve 61'i sağlıklı olan toplam 252 kişi incelendi. Çalışmaya katılan kişilerin demografik özellikleri, besin tüketim durumu, DXA analizleri ve biyokimyasal bulguları retrospektif olarak taranarak kalsiyum alımının kemik mineral yoğunluğu (KMY)'la ilişkisinin korelasyonuna bakıldı.
Bizim çalışmamızda tüm popülasyonda ortalama kalsiyum alımı 522,03 mg /gün ±183,08 idi. Tedavi ve kontrol grubu kalsiyum alımları açısından karşılaştırıldığında Kontrol grubuna kıyasla tedavi grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1005,87mg/gün±329,66 ve 980,83mg/gün±296,09) (p=0.419). Tedavi ve sağlıklı grubu karşılaştırıldığında tedavi grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1005,87mg/gün±329,66 ve 1172,95mg/gün±333,8) (p=0.002). Kontrol ve sağlıklı gruba bakıldığında ise aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (980,83mg/gün±296,09 ve 1172,95mg/gün±333,8) (p<0.001). Kontrol grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda katılan 252 kişiden tedavi grubunun %8'i, kontrol grubunun %8,7'si ve sağlıklı grubun %11,5'i osteoporoz tanısı almıştır. Çalışmamızda dosyalarından taranan 151 İBH hastanın 16'sı (%10,5) osteoporoz, 114'ü  (%75,4) osteoporoz ve osteopeni  ve 21'i (%13,9) normal kemik yoğunluğuna sahipti. Bizim çalışmamızda frajilite kırığı yaşayan tedavi grubunda %14,8 , kontrol %14,6 ve Sağlıklı grupta ise %13,1 olarak saptandı. Katılımcıların genetik yatkınlık olup olmadığına bakıldığında Ebeveynlerinde kalça kırığı veya osteoporozu olanların tedavi %9,1 kontrol %18,4 ve sağlıklı grupta %24,6 olarak saptandı. Çalışmamızda Kalsiyum takviyesi alan tedavi %5,7'i kontrol %9,7'i ve sağlıklı grupta ise %1,6'sıdır.Çalışmamızda Ek vitamin veya mineral alan hastalar sırasıyla tedavi grubunda ,% 34,1 kontrol %43,7 ve sağlıklı grupta %26,2 olarak saptandı. Çalışmamızda D vitamini takviyesi alan sırasıyla tedavi %19,3 kontrol %24,3 ve sağlıklı grupta %11,5 olarak saptandı. Kan parametrelerine baktığımızda ise tüm katılımcıların kandaki ortalama D vitamini düzeyleri (23,47±12,71) saptandı. Tedavi ve kontrol grubundaki katılımcıların aldıkları günlük ortalama fosfor miktarı arasında anlamlı fark yokken  (1770,52mg/gün±622,51ve1579,11mg/gün±487,01)(p=0.059).Tedavi ve Sağlıklı grup karşılaştırıldığında tedavi grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur (1770,52mg/gün±622,51 ve 1925,25 mg /gün±531,7) (p=0.039). Kontrol ve Sağlıklı grup karşılaştırıldığında (1579,11mg/gün±487,01 ve 1925,25mg/gün±531,7) (p=<0.001) istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Kontrol grubuna kıyasla sağlıklı grubunda belirtilen değerler daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda 151 İBH hastanın %33,75'i kortikosteroid kullanmıştır.
Osteoporoz saptanan ve normal kemik yoğunluğuna sahip hastaların gıda ile alınan kalsiyum miktarı karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz ve osteopeni olan hastalar ile normal kemik yoğunluğu ölçümü saptanan hastalar karşılatıldığında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı.
Haziran 2024 , 84 sayfa.
Anahtar kelimeler: İnflamatuar Bağırsak Hastalığı, Kalsiyum, Kemik Mineral Yoğunluğu

Abstract:
In this study, it was aimed to examine dietary calcium intake in patients with Inflammatory Bowel Diseases and to determine the frequency of osteopenia / osteoporosis in these patients.
Between 2022-2023, a total of 252 people, 88 of whom were receiving biological therapy with intravenous or subcutaneous administration (treatment group), 103 of whom were using parenteral non-treatment drugs or who were not under treatment, and 61 of whom were healthy, were followed up with the diagnosis of Crohn's disease (CD) and Ulcerative colitis (UC) in the Gastroenterology Inflammatory Bowel Disease (IBD) Outpatient Clinic of the Department of Internal Medicine, Istanbul University Cerrahpaşa-Cerrahpaşa Faculty of Medicine (IUC-CTF) Reviewed. Demographic characteristics, food consumption status, DXA analyses and biochemical findings of the participants were retrospectively reviewed and the correlation of the relationship between calcium intake and bone mineral density (BMD) was examined.
In our study, the mean calcium intake in the whole population was 522.03 mg/day ± 183.08. When the treatment and control groups were compared in terms of calcium intake, the values stated in the treatment group were found to be higher compared to the control group (1005.87mg/day±329.66 and 980.83mg/day±296.09) (p=0.419). When the treatment and healthy groups were compared, the values stated in the healthy group were found to be higher than in the treatment group (1005.87mg/day±329.66 and 1172.95mg/day±333.8) (p=0.002). A statistically significant difference was found between the control and healthy groups (980.83mg/day±296.09 and 1172.95mg/day±333.8) (p<0.001). Compared to the control group, the values stated in the healthy group were found to be higher. Of the 252 people who participated in our study, 8% of the treatment group, 8.7% of the control group and 11.5% of the healthy group were diagnosed with osteoporosis. Of the 151 IBD patients screened in our study, 16 (10.5%) had osteoporosis, 114 (75.4%) had osteoporosis and osteopenia, and 21 (13.9%) had normal bone density. In our study, fragility fracture was 14.8% in the treatment group, 14.6% in the control group and 13.1% in the healthy group. When it was examined whether the participants had a genetic predisposition, it was determined that the treatment rate of those with hip fracture or osteoporosis in their parents was 9.1%, the control group was 18.4% and the healthy group was 24.6%. In our study, 5.7% of the patients who received calcium supplements, 9.7% of the controls and 1.6% of the healthy group. In our study, patients who received additional vitamins or minerals were 34.1% in the treatment group, 43.7% in the control group and 26.2% in the healthy group, respectively. In our study, it was 19.3% of those who received vitamin D supplements, 24.3% of the control group and 11.5% of the healthy group, respectively. When we looked at the blood parameters, the average vitamin D levels in the blood of all participants were determined (23,47±12,71). While there was no significant difference between the mean daily phosphorus intake of the participants in the treatment and control groups (1770.52mg/day±622.51 and 1579.11mg/day±487.01)(p=0.059). When the treatment and healthy groups were compared, the values stated in the healthy group were found to be higher compared to the treatment group (1770.52 mg/day±622.51 and 1925.25 mg/day±531.7) (p=0.039). A statistically significant difference was found when the control and healthy groups were compared (1579.11mg/day±487.01 and 1925.25mg/day±531.7) (p=<0.001). Compared to the control group, the values stated in the healthy group were found to be higher. In our study, 33.75% of 151 IBD patients used corticosteroids.
When the amount of calcium taken with food was compared in patients with osteoporosis and normal bone density, there was no significant difference between the two groups. When patients with osteoporosis and osteopenia were compared with patients with normal bone density measurements, there was no significant difference between the two groups. 
June 2024,  ..84... pages.
Keywords: Inflammatory Bowel Disease, Calcium, Bone Mineral Density