Hormon içeren ve içermeyen doğum kontrol yöntemi kullanan kadınların cinsel fonksiyonlarının incelenmesi
Evaluation of sexual functions of women using hormonal or nonhormonal contraceptives
Yazar: ÖZGE BAYDAR
Danışman: DOÇ. DR. EMRE YANIKKEREM
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Doğum kontrolü = Contraception ; Hormonlar = Hormones ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif ajanlar-kadın = Contraceptive agents-female

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hormon içeren ve içermeyen kontraseptif yöntem kullanan kadınların cinsel fonksiyonlarının incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Analitik ve kesitsel tipte olan bu araştırma Manisa il merkezine bağlı üç Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı araştırmaya katılmayı kabul eden 380 kadınla ev ziyareti yapılarak 01.10.2015-01.10.2016 tarihleri arasında yapılmıştır.  Bu araştırmada "Kadınların Tanıtıcı Özellikleri Soru Formu", "Doğum Kontrol Yöntemleri Soru Formu" "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)" ve "Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (KCFİ)" kullanılmıştır.
Bulgular: Kadınların yarısı (%51,1) 31-40 yaş arasında, %37,4'ü ilkokul mezunu, %46,9'u hormonal olan, %53,1'i hormonal olmayan bir doğum kontrol yöntemi kullanmaktadır. En çok kullanılan hormon içeren yöntem kombine oral kontraseptif ve hormon içermeyen yöntem erkek kondomudur. Kadınların  %42,1'inde cinsel disfonksiyon riski, %6,6'sında depresif belirtiler olduğu belirlenmiştir. Eğitim durumu yüksek olan, cinsel yaşamından memnun olan ve eşlerinin hormonal olmayan yöntem kullanımından memnun olduğunu ifade eden kadınlarda KCFİ toplam puanı yüksektir. Ölü doğum öyküsü olan, evliliğinde eşi ile uyumsuz olan ve cinsel yaşamından memnun olmayan kadınlarda BDÖ ortalaması yüksektir. Hormonal yöntem kullanan kadınların %35,4'ünde, hormonal olmayan yöntem kullanan kadınların ise %48,0'inde CD riski bulunmuştur. KCFİ ile BDÖ puan ortalaması arasında negatif yönlü ve zayıf düzeyde anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05).
Sonuçlar: Hormon içeren ve içermeyen doğum kontrol yöntemi kullanan kadınların cinsel fonksiyonlarının incelenmesi risk gruplarının bilinip uygun girişimlerin planlaması açısından önemlidir.

Abstract:
Aim: The study aimed to determine sexual functions of women using hormonal or nonhormonal contraceptives.
Material and method: The cross-sectional and analytic study carried out with 380 women who accepted the participating in the study registered at three Family Health Centers in Manisa. The data were collected during home visits by the researcher between the dates 1.10.2014 and 1.10.2015. "Characteristics of women questionnaire'', "Birth control methods question form'', "Beck Depression Inventory (BDI)'' and "Female Sexual Function Index (FSFI)'' were used the study.
Results: Half of women (51,1%) ranged in age from 31 to 40 years, 37,4% of graduated primary school. It was found that 46.9% of women were using hormonal contraceptive and 53,1% of them were using nonhormonal contraceptive.  It was stated that oral contraceptive and condom were mostly used hormonal and nonhormonal contraceptives, respectively. Of women, 42,1% had sexual dysfunction risk and 6,6% had depressive symptoms. Women who had higher education, satisfied with their sexual life and women who stated that their husband satisfied with nonhormonal contraceptive usage had higher FSFI score. Higher BDI score was found in women who had stillbirth, in women who have incompatible marriages with their spouse and women not satisfied with their sexual life. It was found that sexual dysfunction ratio was 35,4% in women who used hormonal contraceptive and  48% who used non hormonal contraceptive. There was low and negative relationship between FSFI and BDE mean score (p<0.05).
Conclusion: Evaluation of sexual functions of women using hormonal or nonhormonal contraceptives is so important for define risk group and in terms of planning appropriate initiatives.