Romatoid artrit hastalığı ve apoptozis arası ilişkinin değerlendirilmesinde serum TNF-α, sFasL ve M30 düzeylerinin klinik önemi
Clinical importance of serum TNF-α, sFasL and M30 levels in evaluation of the relation between rheumatoid arthritis and apoptosis
Yazar: FATİH HACIMUSTAFAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KÖKSAL DEVECİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha

Özet:
Romatoid artrit sinoviyal eklemleri etkileyen, kronik ve erozif poliartrit ile karakterize edilen sistemik inflamatuvar bir hastalıktır ve bu hastalık geri dönüşümsüz eklem sakatlığına neden olmaktadır. Günümüzde halen RA'nın etiyopatogenezi açıklığa kavuşturulamamasına rağmen, hastalığın ortaya çıkmasında ve gelişme sürecinde apoptozisin önemli rol oynadığı belirtilmektedir.
Çalışmamızın amacı RA hastalığı ile apoptozis arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde serum TNF-α, sFasL ve M30 düzeylerinin klinik önemini incelemektir. Çalışmaya 50 (E/K 13/37)  RA hastası ile 27 (E/K 8/19) sağlıklı kontrol alındı. Hastaların ortalama yaşı 54,400±8,956 yıl, kontrol grubunun ise 51,148±8,231 yıldır. Çalışmaya katılan bireylerin TNF-α, M30, sFasL romatoid faktör (RF), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), lenfosit (LYM), platelet (PLT) ve ortalama platelet hacmi (MPV) düzeylerine bakıldı. Ayrıca hastaların hastalık aktiviteleri DAS-28 (Hastalık Aktivite İndeksi-28) ile değerlendirildi. 
Hasta ve kontrol grubundaki olguların sFasL, LYM ve PLT düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değilken anti-CCP, ESH, CRP, MPV, RF, TNF-α ve M30 düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların 30'unda (%60) anti-CCP pozitif, 20'sinde (%20) ise negatif olduğu görülmüştür. Anti-CCP pozitif ve negatif hastalar karşılaştırıldığında; M30 ve RF düzeyleri arasında fark istatistiksel olarak anlamlı bulunurken diğer parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Hasta grubunu DAS28'e göre gruplandığında ise CRP ve MPV düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olarak bulunurken diğer parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. TNF-α ile ESH arasında ve ayrıca sFasL ile hastalık süresi arasında zayıf ve pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak sFasL hastalık süresini belirlemede faydalı olabilirken, TNF-α ve M30 RA teşhisi koymada faydalı olabilir. Bununla birlikte TNF-α, M30 ve sFasL'nin hastalık aktivitesi ile ilişkisi bulunamamıştır.

Abstract:
Rheumatoid arthritis is a systemic inflammatory disease that affects synovial joints and is characterized by chronic and erosive polyarthritis and this disease results in an irreversible joint deformation. Even though the etiopathogenesis of RA is not clarified today, it is stated that the apoptosis plays an important role in the occurrence and progress of the disease.    
The purpose of our study is to investigate the clinical importance of serum TNF-α, sFasL and M30 levels for evaluation of the association between RA disease and apoptosis. 50 (E/K 13/37) RA patients and 27 (E/K 8/19) healthy controls were taken for the study. The average of the ages of the patients is 54,400±8,956 years; of the control group is 51,148±8,231 years. TNF-α, M30, sFasL rheumatoid factor (RF), erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), lymphocyte (LYM), platelet (PLT) and mean platelet volume (MPV) levels of the individuals in study were evaluated. Also the disease activities of the patients were interpreted with DAS-28 (Disease Activity Score-28). 
While the difference among sFasL, LYM and PLT levels of the patients and the control group is statistically insignificant, the difference among anti-CCP, ESH, CRP, MPV, RF, TNF-α and M30 levels is found to be statistically significant. It is observed that anti-CCP is positive in 30 (60%) of the patients and it is negative in 20 (20%) of the patients. When anti-CCP positive and negative patients are compared, the difference between M30 and RF levels are found to be statistically significant while the difference among other parameters is statistically insignificant. When the patients were grouped according to DAS28, the difference between CRP and MPV levels are statistically significant, the difference between other parameters is not found to be statistically significant. A statistically significant relation is determined between TNF-α and ESH; and also between sFasL and the disease duration in a weak and positive direction. In conclusion, while sFasL may be helpful for determination of disease duration, TNF-α and M30 RA may be useful for diagnosis of RA. Nevertheless, TNF-α, M30 and sFasL are not found to be associated with disease activity.