İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin etkili okul yöneticiliğine ilişkin görüşleri
Opinions of teachers working in primary schools regarding effective school management
Yazar: ALİ PARLAK
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH SELVİTOPU
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin etkili okul yöneticiliğine ilişkin görüşlerini irdelemektir. Çalışmada nitel araştırma türlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Konya ilinde bulunan okullarda görev yapan 10 ilköğretim öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme metoduyla belirlenmiştir. Çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilerek içerik analizi yöntemiyle irdelenmiştir. Veri analizinde MAXQDA 2020  programı kullanılmıştır.

Katılımcılardan elde edilen veriler Katz'ın yönetici yeterliliklerine ilişkin geliştirmiş olduğu üç beceri kuramına dayandırılarak değerlendirilmiştir. Yeterlilik kuramı doğrultusunda yöneticilerin teknik, insancıl ve kavramsal becerileri temalarına bağlı olarak alt temalar ve bunlara bağlı kodlar oluşturulmuştur. Okul yöneticisinin 21. yy. becerileri ve liderlik becerileri bu araştırma kapsamında irdelenen diğer temalar olarak belirlenmiştir. Bu iki tema ile birlikte okul yöneticilerinin yeterlilikleri, beş tema ve bunlara bağlı alt tema, kodlar aracılığıyla irdelenmiştir. Yönetici yeterlilikleri alanında çalışacak araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Araştırma sonucunda etkili okul yöneticisinin en önemli teknik becerisi olarak araç gereç temin edebilmesi, insan ilişkileri becerisi boyutunda etkili iletişim kurabilmesi ve kavramsal beceri boyutunda ise etkili okul yöneticisinin ufkunun açık olması ve eğitim sistemini bütünsel bir anlayışla kavrayabilme özelliğine sahip olması önemli beceriler olarak belirlenmiştir. Katz'ın üç beceri yaklaşımına çağdaş yöneticilik anlayışlarının eklenmesiyle oluşturulan 21. yy. becerileri temasında teknoloji becerisi, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerinin etkili okul yöneticisi için en önemli beceriler olduğu tespit edilmiştir. Etkili okul yöneticisinin en önemli liderlik özelliği ise etkileme gücü olarak saptanmıştır. Etkili okul yöneticilerinin keşfedilmesine yönelik katılımcılar çeşitli öneriler sunmuşlardır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of teachers working in primary schools regarding effective school management. The study employed a case study design, a type of qualitative research. The study group consists of 10 primary school teachers working in the central and village schools affiliated with the centre in Ilgın district of Konya province. We determined the participants by using the purposeful sampling method. The data of for the study was obtained with a semi-structured interview form. The interviews were recorded with a voice recorder and analysed using the content analysis method. MAXQDA 2020 program was used in data analysis.

The data obtained from the participants were evaluated according to the three skill theory developed by Katz regarding managerial competencies. In line with the competency theory, sub-themes and related codes were created depending on the themes of managers' technical, humanistic and conceptual skills. The school administrator's 21st century skills and leadership skills were determined as other themes examined within the scope of this research. Along with these two themes, the competencies of school administrators were examined through five themes and their sub-themes and codes. Various suggestions have been made for researchers who will work in the field of managerial competencies.

As a result of the research, the most important technical skill of an effective school administrator is the ability to obtain tools and equipment, the ability to communicate effectively in terms of human skills, and the conceptual skill dimension, the important skills of an effective school administrator were determined to be broad-minded and to have the ability to comprehend the education system with a holistic understanding. In the 21st century skills theme, which was created by adding contemporary management approaches to Katz's three skills approach, it has been determined that technology skills, problem solving and critical thinking skills are the most important skills for effective school administrators. The most important leadership attribute we identified for a successful school administrator is their capacity to exert influence. Participants offered various suggestions for discovering effective school administrators.