Müstehcen içerikli görüntülerde yer alan ve 18 yaş altı olabileceğinden şüphelenilen kişilerin yaş tespiti süreci
Age estimation of those depicted in obscene pictures and suspected of being under the age of 18
Yazar: YUNUS BALI
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAĞIR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Fizik Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Antropoloji = Anthropology ; Hukuk = Law
Dizin: Adli antropoloji = Forensic anthropology ; Hukuk antropolojisi = Law antropology ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Müstehcenlik = Obscenity ; Pornografi = Pornography ; Sosyal antropoloji = Social anthropology ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmada, dijital ortamdaki pornografik görüntülerde yer alan ve çocuk (18 yaş altı) olduğundan şüphelenilen kişilerin gerçekten çocuk olup olmadıklarının belirlenmesine yönelik olarak yaş tahmini problemi ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle, yaş tespiti istenen bir kişinin fiziksel olarak ulaşılabilir olduğu durumlarda uygulanan mevcut yaş tespit yöntemleri ve bu yöntemlerinin dijital ortamdaki müstehcen görüntülere uygulanabilirliği karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve mevcut yaş tespit yöntemleri arasında en uygulanabilir yöntemin, "büyüme gelişme göstergelerinden yaş tahmini" olduğu ortaya konulmuştur.

Daha sonra, büyüme ve gelişme sürecinde insan vücudunda görünür şekilde gerçekleşen ve yaş tespitine yönelik somut veri sağlayabilen fiziksel değişimler araştırılmıştır. Ayrıca söz konusu yaş göstergelerinin dijital ortamdaki müstehcen görüntüler için de uygulanabilirliğinin araştırılması amacıyla, çocuk pornografisi olabileceği şüphesiyle Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı'na gönderilmiş olan 1000 adet müstehcen görüntü üzerinde inceleme yapılmıştır. İncelemelerde, büyüme-gelişme göstergelerinin pornografik görüntülerde bulunma oranları, yöntemin görüntülere uygulanabilirliği, pornografik görüntülerden yaş tespitinde yanıltıcı olabilecek teknik ve biyolojik etkenler ortaya konulmuştur. 

Çalışma sonucunda, pornografik görüntülerden yaş tespitinde soruşturmacı ve bilirkişilerin kullanabileceği bir "yaş tahmin formu" oluşturulmuştur. Ayrıca, aşağıdakiler gibi birçok önemli tespitlerde bulunulmuştur; özellikle adolesan dönemdeki kişilerin yer aldığı görüntülerde yaş tahmininin amacı pornografik görüntüdeki kişiye bir takvim yaşı tayin etmeye çalışmak olmamalıdır; yalnızca Tanner'ın cinsel olgunlaşma aşamalarına göre görüntülerden yaş tespiti yapılmamalıdır; soruşturmacılar/bilirkişiler, bu çalışmada ortaya konulan ve pornografik görüntülerden yaş tahminlerinde yanlış yaş tespitine neden olabilecek biyolojik ve teknik faktörleri iyi bilmelidirler; pornografik görüntülerdeki kişilerin çocuk oldukları, büyüme-gelişme göstergelerine göre 'şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadıkça, görüntüler için 'çocuk pornografisidir' şeklinde kesin ifadelerde bulunulmamalıdır.

Abstract:
In this thesis, the problem of age estimation of those who are depicted in obscene pictures and are suspected of being under 18 has been studied. The thesis conducts comparative analysis of current age estimation methods and investigates the applicability of those methods to the issue of age estimation from pornographic pictures in digital environment, explaining also why the age estimation by growth and development indicators is the most applicable method.

Then, the thesis scrutinizes visible growth-and-development changes taking place on human body during puberty and adolescence. In order to investigate the applicability of the method, 1000 obscene pictures which were sent to the Ankara Police Forensic Laboratory with suspicion of being child pornography images were examined. The examinations revealed the extent to which the age indicators might be used in age estimations from pornographic images, also explaining the technical and biological issues that might mislead investigators during age estimations.

As a result of the thesis, an "Age Estimation Form" was designed for practical use during age estimations by investigators/forensic examiners. Also, the thesis ascertains many important facts including; investigators/forensic examiners should not aim to appoint a chronological age to those depicted in pornographic images especially if they seem to be adolescencents; age estimations should not be based solely on Tanner's sexual development stages; investigators/forensic examiners should be well aware of both biological and technical issues which may mislead them during age estimations; unless growth-and-development indicators produce 100% certainty, forensic reports should avoid definite statements like "it is child pornography".