2005-2016 döneminde teknolojik değişimin Türk imalat sanayinin rekabet gücü üzerindeki etkisi
The effect of technological change on the competitiveness of Turkish manufacturing industry in 2005-2016
Yazar: SAFİYE KARASU
Danışman: PROF. DR. ERGÜL HAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Türk endüstrisi = Turkish industry ; Türkiye = Turkey ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Günümüz dünyasının küreselleşme serüveninin getirmiş olduğu rekabet edebilme zorunluluğu sektörlerin, firmaların veya ülkelerin rekabetçi avantajlar yaratmaya yönelik faaliyetlerde bulunmasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu nedenle geleneksel üretim sistemleri yerini AR-GE, bilgi yoğun, yeniliğe dayalı üretim sistemleri yer almıştır. Teknolojik değişim, rekabetin ana unsurlarındandır. Bu yüzden endüstrilerin yaratılmasında önemlidir. Rekabet avantajının sağlanmasında herhangi bir malı, hizmeti daha düşük bir maliyetle üretmek yetersiz kalmış verimlilik, esneklik, hız, kalite gibi durumlar ön plana gelmiştir. Ülkeler, firmalar rekabet avantajı durumu yaratabilmeleri için inovasyona, Ar-Ge'ye daha fazla kaynak ayırıp teknolojik değişime ayak uydurmak zorundadırlar.  Çalışmada teknolojik değişim ve rekabet gücün arasındaki ilişkinin nasıl olduğu, yönü, derecesi nedir bunların cevaplarının bulunması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda üç ana bölümden oluşan araştırmada, birinci bölümünde teknolojik değişim kavramı, aşamaları ve göstergeleri kavramsal çerçevede incelenmiştir. İkinci bölümde rekabet gücü kavramı ve ölçümü kavramsal olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde 2005-2016 dönemleri arasında Türkiye imalat sanayinin teknolojik değişimi ve Türkiye ile BRICS ülkelerindeki imalat sanayinin rekabet gücündeki değişim teknoloji yoğunluğuna göre karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Uygulamada Balassa (1965) tarafından geliştirilen Balassa Endeksi (Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi) kullanılmıştır. Lall'in (2000) STIC Rev.3. kapsamında teknoloji sınıflandırması temel alınmıştır. Kullanılan veriler 2005-2016 dönemi için UNCTAD veri tabanından elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, BRICS ülkeleri ve Türkiye'nin rekabet avantajına sahip olduğu teknoloji yoğun mal grupları çoğunlukla; düşük ve orta teknoloji mallardır.Düşük ve orta teknoloji malların ihracatında rekabet gücü en yüksek olan Türkiye iken; yüksek teknoloji malların ihracatında rekabeti en yüksek ülke ise Çin olmuştur.

Abstract:
The need to compete with the advent of globalization of today's world has made it unavoidable for sectors, businesses or countries to engage in activities to create competitive advantages. Consequently, traditional production systems have been replaced by research and development, intensive, innovative production systems. Technological change is one of the main elements of competition. It is therefore important to create industries. In securing a competitive advantage, all goods, services at a lower price to produce efficiency, flexibility, speed, quality have come to the fore.  Countries need to adapt to innovation, R & D and follow technological change to create a competitive edge. This study aims to establish the link between technological change and competitiveness, the direction and extent of their relationship. In the first part of this study, the conceptual framework examines the concept, stages and indicators of technological change. In the second part, the concept of competitiveness and its measurement are discussed conceptually. The third chapter between 2005 and 2016 is based on a comparative analysis of the technological changes in Turkey's manufacturing industry and the competitiveness of the technology intensive manufacturing industry in the BRICS and Turkey. In practice, the Balassa Index (explained comparative advantage index) developed by Balassa (1965) was used. Lall (2000) STIC Rev.3. is based on a technological classification. The data are obtained from the UNCTAD database for the period 2005-2016.  As a result of the study, the BRICS countries and Turkey have a competitive advantage that technology intensive goods are mainly groups; low and medium-tech goods.  Low- and medium-tech competitiveness in the export of goods while the highest is Turkey; China is the country with the most competition in the export of high-tech goods.