Ortaokul öğrencilerinin AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışları üzerine etkileri
Reasons of secondary school students to choose shopping malls and their effects on purchasing behaviors
Yazar: İSMAİL KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. HACER TOR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Mekan tercihleri = Spatial preferences ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tercih = Preference ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences

Özet:
"Üretilen mal ve hizmetlerin; gereksinim ve isteklerini karşılamaları amacıyla insanlar tarafından kullanılması" olarak ifade edilen tüketim insanlık tarihiyle birlikte ortaya çıkmıştır. İnsanların tüketim alışkanlıkları ve tüketim süreçlerinde ortaya çıkan değişimler sonucunda özellikle büyük kentlerde alışveriş mekânları ön plana çıkmıştır. Ortaokul öğrencilerinin, ergenliğin ilk yıllarında oluşu, tüketim davranışlarının yeni şekillenmesine neden olmaktadır. Tüketim kalıplarının ve davranışların şekillenme sürecinde, en fazla etkilendikleri dönem 11-14 yaş arasını kapsamaktadır.  Bu yaş grubundaki gençler, etkileme ve etkilenme durumları açısından geleceğin tüketicisi olarak önemli bir potansiyel teşkil etmektedir. Bu çalışma; ortaokul öğrencilerinin, AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışları üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 10 farklı ortaokulda öğrenim gören 992 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak iki bölümden oluşan anket formu hazırlanmıştır. Anketin formunun birinci bölümünde; öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik 8 soru; ikinci bölümünde ise öğrencilerin AVM tercihlerini belirlemeye yönelik 74 soru bulunmaktadır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunun, Market zincirlerinden ve AVM'lerden alışveriş yaptıkları AVM'lere alışveriş, gezmek ve eğlence için gittikleri; alışveriş yaparken de genellikle kıyafet, ayakkabı, teknoloji ve spor ürün mağazaları ile eğlence mekânlarını tercih ettikleri; AVM'lere giderken anne, baba ve kardeşleriyle birlikte gittikleri, AVM'lere gidildiğinde 1,5 saat ve daha fazla vakit geçirdikleri, haftada bir kez AVM'lere gittikleri ve genellikle hafta sonu gündüz gitmeyi tercih ettikleri belirlenmiştir. Erkek katılımcıların, AVM'lerdeki kapalı mekânlar ve ışık sisteminden rahatsız olduğu, AVM'lerin mahalle bakkallarının satışlarını olumsuz etkilediği, AVM'lerin genelde basık ve havasız ortamlar olduğu ve AVM'lerin temiz hava ve doğal çevre alanlarına gitmeyi engellediği görüşünde oldukları belirlenmiştir. Kız katılımcıların; AVM'leri aranan mağazaların kolay bulunması, fast food yemek için mekânlarının olması, restoranların kafelerin ve geniş yemek seçeneklerinin olması, sinemanın bulunması, ibadet edilebilecek bir mekânın varlığı, AVM'nin büyük, temiz ve güvenli olması ile AVM'lerdeki satış elemanlarının olumlu davranışları nedeniyle daha çok tercih ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların yaşları büyüdükçe; AVM'leri tercih ederken aranan mağazaların kolay bulunması, ışıklandırmasının iyi olması, fast food yemek için mekânların olması, restoranların kafelerin ve geniş yemek seçeneklerinin bulunması, sinemanın bulunmasının yanı sıra; paten kaymak ve diğer oyunlar için uygun alanların bulunması, imza günlerinin gerçekleştiriliyor olması, müşteri servislerinin olması, ücretsiz dinlenme alanlarının bulunmasını dikkate aldıkları belirlenmiştir. Sınıf seviyeleri artıkça AVM'lerde ışıklandırmanın iyi olması, süpermarket bulunması, imza günlerinin gerçekleştiriliyor olması, ücretsiz dinlenme alanlarının ve ibadet edilebilecek bir mekânın bulunmasının daha fazla tercih sebebi olduğu saptanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışlarında, ailelerinin gelir seviyesinin, genellikle etkili olmadığı belirlenmiştir. Ebevynlerin eğitim durumları yükseldikçe AVM'lerde otopark olmasının AVM tercihinde önemli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Consumption which is expressed as Produced goods and services used by people in order to meet their requirements and requests, has emerged with the history of humanity. As a result of the changes in consumption habits and consumption processes of people, shopping places have come to the forefront especially in big cities. The fact that secondary school students are in the first years of puberty causes a new formation of consumption behaviors. In the process of shaping consumption patterns and behaviors, the most affected period covers the ages of 11-14. Young people in this age group have an important potential as consumers of the future in terms of influences and being impressed situations. In this work it has been worked on 992 students in 10 different secondary schools in order to determine the effects of secondary school students on the reasons for choosing shopping malls (AVM ) and their buying behaviors. A questionnaire consisting of two parts has been prepared as a data collection tool. In the first part of the questionnaire form;  there are 8 questions to determine the demographic characteristics of students; In the second part, there are 74 questions to determine the shopping mall preferences of the students. The data acquired are analyzed by using SPSS program. It has been identified that the majority of the participants went to shopping malls where they shop from supermarket chains and shopping malls (AVM); they usually prefer clothing, footwear, technology and sports product stores and entertainment venues; It has been determined that they go to shopping centers with their mothers, fathers and siblings, they spend 1.5 hours and more when they go to shopping centers, and they go to shopping centers once a week and generally preferred to go during the daytime at the weekend. It has been determined that male participants are disturbed by indoor spaces and light system in shopping malls, shopping malls negatively affected the sales of neighborhood grocery stores, shopping malls are generally flat and stuffy environments and shopping malls prevented going to clean air and natural environment areas. It has been determined that girl participants more prefer the (AVM) shopping malls due to the fact that the stores where shopping centers are searched are easy to find, there are places to eat fast food, there are restaurants and cafes and wide dining options, there is a cinema, the existence of a place to be worshiped, the shopping center is big, clean and safe with positive behavior of salespeople. As the age of the participants grew; it is determined that that when choosing shopping centers; participants take account of the fact it is easy to find stores, it has good lighting, fast food places, restaurants, cafes and wide dining options, as well as cinema; It is determined that they take into account the existence of suitable areas for skating and other games, the signing days being held, the presence of customer service, and the availability of free rest areas. It has been determined that as class levels increase, the presence of good lighting in the shopping malls, the presence of a supermarket, the presence of signature days, the free resting areas and the presence of a place to worship are the reasons for the preferences. The reasons why middle school students prefer shopping malls and their buying behaviors have been determined that the income level of their families is generally not effective. As the education level of the parents increases, it is determined that parking facilities in shopping malls are important in shopping mall preference.