20MnB4 özel alaşımlı çelik tel çubukların haddelenmesi esnasındaki soğuma hızının ve serme kafa sıcaklığının tufal yapısına etkisi
Influence of cooling rate and laying head temperature  on structure of scale  during rolling of 20MnB4 special alloy steel wire rod
Yazar: ONUR MEYDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKÇİL
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Ülkemizde üretilen çeliklerin çoğu düşük karbonlu inşaat çelikleridir. Bununla birlikte az miktarda özel alaşımlı çelikler ve sac üretimleri de mevcuttur. Mevcut pazar koşulları dikkate alındığında ve  rekabet edebilme durumu düşünüldüğünde herkesin belli bir fiyata mal ettiği düşük karbonlu çeliktense katma değerin yüksek olduğu özel alaşımlı çeliklere yönelinmesi önem arz etmektedir.
Özel alaşımlı çelikler bir kaç adımda işlenerek belirli sektörlere hammadde olarak verilmektedir. Yüksek karbonlu çelik tel çubuklar standartların ön gördüğü farklı kalitelere göre üretilip kord teli üreticilerine hammadde olarak verilmektedir. Özel alaşımlı Mangan ve Borlu çeliklerin tel çubuk haline getirilmesi ile cıvata ve somun üretiminde kullanılmaktadır.
Son yıllarda ülkemizde katma değeri yüksek olan özel alaşımlı çelik tel çubuklara  yönelinmiştir. 2015 yılı sonunda da katma değeri yüksek özel alaşımlı çeliklerin ihracat değer bazında bir önceki yıla göre %72,5 arttığı  ve  düşük karbonlu diğer çeliklerin ise % 7,2 azaldığı, miktar bazında ise 2015 yılı ihracat değerlerine bakıldığında ise katma değeri yüksek olan çeliklerin bir önceki yıla göre  %170 artış ve düşük karbonlu diğer çeliklerde ise %24,1 düşüş olduğu görülmektedir.
Bu çalışmada otomotiv yan sanayinde önem arz eden özel alaşımlı çelik tel çubukların üretimi esnasında tufalin oluşumu ve kalınlığındaki değişimler araştırılmıştır. Üretim hattında serme kafa sıcaklıkları ve soğuma hızları değiştirilerek tufalleşmeye etkileri incelenmiştir. Bu değerler optimize edilerek en ince tufal kalınlığına ulaşılmaya çalışılmıştır. Tufal yapıları, kalınlıkları ve özellikleri incelenmiştir. En ince tufal tabakası elde edilerek en az seviyede asit kullanımı  veya  asitleme işlemine gerek kalmadan çevreye duyarlı üretimin yapılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Most of the steels which produced in our country are low carbon reinforcement construction steel. In addition  to this, a small amount of special alloyed steel and sheet metal production are also available. When considered  the current market conditions and competitiveness, the production of special alloy steel is more important than the production of low carbon steel because special alloy steel's accretion value is more than low carbon steel's. 
The special alloy steels are used as  raw materials in significant sectors after a few processing. High carbon wire rod steel coils which are produced according to different quality are given as raw materials to producers of cord wire. When the special steels which  alloying with Managanese and Boron are manufactured as a wire rod, they are used in production of screw and nut.
In recent years, the producers of steel in our country changed their production direction to special alloy steel wire rod which is accretion value high. End of the 2015, export price of special alloy steels which are high accretion value is increased %72,5 and export price of low carbon steel is decreased %7,2. As we look based on quantity, quantity of special alloy steels which are high accretion value is increased %170 and quantity of low carbon steel is decreased %24,1.
In this study, changing of scale thickness and creating of scale was observed during production of  special alloy steel wire rod which is important for automotive sector's subsidiary industry. The influence of changing of laying head temperature and cooling rate to scale was observed in production line. Laying head temperature and cooling rate were optimized and it has been tried to reach the minimum scale thickness. Scale forms ,thickness and properties of scale was observed. The thin scale layer was obtained and environment conscious production was aimed with using  least acid level or without pickling process.