Bazalt liflerle takviye edilmiş atık araç akü polimerlerinden kompozit üretimi-kompozitlerin mekanik, termal ve morfolojik özelliklerinin araştırılması
Production of composites by reinforcing basalt fibers to polymers obtained from battery recycling-investigation of mechanical, thermal and morphological properties of composites
Yazar: MÜSLÜM ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. ALPER POLAT
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, akü atıklarının geri dönüşümü için alternatif bir yöntem geliştirilmesi amaç edinilmiştir. Bu çerçevede polipropilen esaslı akü atıkları ile saf polipropilenden oluşan karışımlara ağırlıkça farklı oranlarda doğal bir mineral lif malzemesi olan bazalt elyaf eklenerek kompozit malzemeler geliştirilmiştir. Oluşturulan ilk karışımlarda sadece saf PP ve PP esaslı akü atıkları kullanılmış olup daha sonra bu karışımlara ağırlıkça %3, %6, %10 ve %20 oranlarında bazalt elyaf lif ile takviyelendirilmiştir. Karışımlarda artan bazalt elyaf oranına bağlı olarak PP esaslı akü atıklarının oranı arttırılırken saf PP oranı azaltılmış ve bu şekilde toplamda beş farklı karışım oranında sahip kompozitler üretilmiştir. Elde edilen karışımlar öncelikle mekanik olarak bir mikserde hazırlandı. Bu mekanik karışımların kütlesel ve hacimsel akışkanlıklarının belirlenmesi için öncelikle eriyik akış analizi gerçekleştirildi ve elde edilen akışkanlık değerlerine göre ekstrüzyon ve enjeksiyon makinalarındaki çalışma sıcaklıkları belirlendi. Öncelikle mekanik olarak hazırlanmış olan bu karışımlar üç bölge ısıtmaya sahip tek vida ekstrüzyon makinasına dökülerek yaklaşık olarak 200 oC'de homojen hale getirildi. Bu homojen karışımlar ekstrüzyon makinasının kalıp kısmında tel şeklinde çekilerek su havuzuna daldırıldı ve soğutulduktan sonra kırıcıdan geçirilerek 2 mm ebatlarında granüller elde edildi. Elde edilen bu granüller numune üretimi için plastik enjeksiyon makinasına döküldü ve burada belirli sıcaklık ve basınçlarda kalıba püskürtüldü. Bu şekilde her bir karışım oranına ait olacak şekilde yaklaşık olarak 50 adet numune üretildi. Üretilen bu numunelerin mekanik termal ve morfolojik analizleri yapıldı. Numunelerin mekanik olarak çekme gerilmesi, üç nokta eğilme gerilmesi ve izod darbe dayanımları test edildi ve elde edilen değişimler grafiklerle gösterilerek tartışıldı. Termal olarak ise farklı karışım oranlarına sahip bu numunelerin TGA/DTA analizleri gerçekleştirildi ve bu sayede ısı artışına bağlı olarak ortaya çıkan kütle kayıpları ile erime ve yanma sıcaklıkları belirlendi. Farklı karışım oranlarında bazalt elyaf ve PP içeren numunelerin fiziksel bağlanma mekanizmaları da bu numunelerin kesitlerinin elektron mikroskobu altında görüntülenmesi ile tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to develop an alternative method for the recycling of battery waste. In this context, composite materials have been developed by adding basalt fiber, a natural mineral fiber material, in different weight ratios, to the mixtures consisting of polypropylene-based battery wastes and pure polypropylene. Only pure PP and PP-based battery wastes were used in the first mixtures, and then basalt fiber fibers were reinforced at 3%, 6%, 10% and 20% by weight of these mixtures. Depending on the increased basalt fiber ratio in the mixtures, the ratio of PP-based battery wastes was increased, while the ratio of pure PP was decreased, and composites with a total of five different mixing ratios were produced. The resulting mixtures were first prepared mechanically in a mixer. In order to determine the mass and volumetric fluidities of these mechanical mixtures, firstly, melt flow analysis was performed and the operating temperatures in the extrusion and injection machines were determined according to the obtained fluidity values. These mixtures, which were first prepared mechanically, were poured into a single screw extruder with three zone heating and homogenized at approximately 200 oC. These homogeneous mixtures were drawn in the form of wire in the mold part of the extruder and immersed in the water pool, and after cooling, they were passed through the crusher and granules of 2 mm dimensions were obtained. These granules obtained were poured into the plastic injection machine for sample production and sprayed into the mold at certain temperatures and pressures. In this way, approximately 50 samples were produced for each mixing ratio.   Mechanical, thermal and morphological analyzes of these samples were made. Mechanical tensile stress, three-point bending stress and Izod impact strength of the samples were tested and the obtained changes were discussed by showing graphics. Thermally, TGA/DTA analyzes of these samples with different mixing ratios were carried out, and in this way, mass losses due to heat increase and melting and combustion temperatures were determined. The physical bonding mechanisms of the samples containing basalt fiber and PP in different mixing ratios were also determined by imaging the sections of these samples under the electron microscope.