Eleştirel teori ve kültür endüstrisi: Dijital çağda yeniden okumak
Critical theory and the culture industry: A new reading in the digital age
Yazar: BUŞRA DALKILIÇ
Danışman: PROF. ABDURRAHMAN ALİY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Dijital toplum = Digital society ; Frankfurt Okulu = Frankfurt School ; Kültür = Culture

Özet:
Frankfurt Okulu'nun toplumsal sorunları politik, ekonomik, tarihsel, kültürel
ve felsefi olarak ele alan çok yönlü tavrı; onun bugün hala felsefeden sosyolojiye,
siyasetten uluslarası ilişkilere kadar pek çok alanda tartışılmaya ve ilham kaynağı
olmaya devam etmesinin en önemli nedenidir. Çünkü okulun modern toplumu ve
bireyi ekonomik, siyasal, sosyal, psikolojik olarak bütüncül bir biçimde ele alma
hedefi ve çabası eşsiz bir öneme sahiptir. Eleştirel teorisyenler, bireyi özne konumuna
yerleştirerek, onu ilişkili olduğu bütün toplumsal boyutları ile almaya çalışmışlardır.
Bu çalışmanın amacı, eleştirel teorinin bize sunduklarının günümüze ışık tutup
tutamayacağı hakkında detaylı bir inceleme ve tartışma oluşturmaktır. Bu
değerlendirmeyi doğru yapabilmek, modern dönem ile post modern dönem arasında
bir köprü görevi gören Frankfurt Okulu'nun; ortaya çıktığı koşulların, kendisine etki
eden isimlerin ve ekollerin doğru bir biçimde anlaşılması ile mümkündür, çünkü
onların yöntemlerinin ve ortaya koydukları kavram ve sonuçların anlaşılabilmesi
ancak bu şekilde gerçekleşebilir. Bu bakımdan çalışmamız, okulun felsefi kökenleri,
temel eleştirilerini ve onlara yönelik eleştirileri bütünsel bir biçimde ele aldıktan sonra;
bu sonuçların bugünün dijital dünyası ile olan bağlantısını ortaya çıkarmaya
çalışmıştır. Çünkü eleştirel teoriyi yeniden söz sahibi yapmak, ancak onu bugünün
merceğinden okumakla mümkündür.

Abstract:
The Frankfurt School's versatile attitude that addresses social problems
politically, economically, historically, culturally and philosophically is the most
important reason why it continues to be discussed and a source of inspiration in many
fields such as philosophy, sociology, politics and international relations. The school's
aim and effort to address modern society and the individual economically, politically,
socially and psychologically in a holistic manner is uniquely important. Critical
theorists have tried to consider the individual with all its social dimensions by placing
it in the subject position. The aim of this study is to create a detailed examination and
discussion about whether critical theory can shed light on the present day. Making this
assessment correctly is possible by understanding the conditions in which the
Frankfurt School, which served as a bridge between the modern period and the post-
modern period, emerged and the names that influenced it, because only in this way can
their methods and the concepts and results they put forward be understood. In this
regard, our study, after considering the philosophical roots of the school, its basic
criticisms and the criticisms against them in a holistic manner; tried to reveal the
connection of these results with today's digital world. Because making critical theory
dominant again is only possible by reading it through today's lens.