Yaşlılarda düşme riski, denge ve yaşam kalitesinin, kırılganlık bileşenleriyle ilişkisinin incelenmesi
Relationship between risk of fall, balance, quality of life and frailty components among older adults
Yazar: MAİDE KESKİN
Danışman: PROF. DR. KAZIM ÇAPACI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Kazalar = Accidents ; Kırılganlık = Frailty ; Postural denge = Postural balance ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışmada İzmir Gürçeşme Zübeyde Hanım Huzurevi'nde yaşayan yaşlılarda kırılganlığı değerlendirmek ve düşme riski, denge kaybı, yaşam kalitesinin kırılganlık bileşenleriyle olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamıza huzurevinde kalan 65 yaşüstü 110 yaşlı dahil edilmiştir. Kırılganlık Fried'in belirlediği fenotip, denge Berg Denge Testi, düşme riski Aktiviteye Özgü Denge Güven Ölçeği, yaşam kalitesi SF-36 yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak incelenmiştir. SPSS 23.0 programı ile uygun istatistik analizler yapılarak veriler sunulmuştur.
Bulgular: Çalışmaya 65 yaş üzerinde 51 kadın (%46,4), 59 erkek (%53,6) toplam 110 kişi katılmıştır. Değerlendirilen 110 yaşlıdan 79'u kırılgan, 28'i kırılganlık öncesinde (prefrajil), 3 kişinin de kırılgan olmadığı görülmüştür. Kadınlarda erkeklere göre kırılganlık bileşenlerinden olan ağırlık kaybı (%47,1-%28,8, p=0,04), kuvvetsizlik (%86,4-%66,1, p=0,01), yorgunluk (%56,9-%30,5, p=0,005) ve düşme riski (%78,4-%54,2, p=0,008) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla olmuştur. Berg Denge Testi'nden kadınlar erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az puan almıştır (p=0,014). 85 yaşın üstündekiler 65-74 yaş arasında olanlara göre daha fazla düşme riskine sahiptir (%87,5-%48,8, p=0,009). Kırılganlık ve bileşenleri olan kuvvetsizlikle (p=0,001) yavaşlık (p=0,02) düşme riskini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttırmaktadır. Kişilerin Berg Denge Ölçek puanları ağırlık kaybı hariç bütün kırılganlık bileşenlerinden ve kırılganlıktan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilenmiştir (p<0,05). Yaşam kalitesi değerlendirmesinde, kırılgan olan 79 kişinin fiziksel fonksiyonellik, genel sağlık, canlılık, sosyal fonksiyonellik puan ortalamaları kırılgan olmayan 31 kişiye göre istatistiksel olarak anlamı düzeyde daha az bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmada ilerleyen yaş ile birlikte yaşı daha az olanlara göre kırılganlığın, düşme riskinin ve denge kaybının arttığı görülmüştür. Yaşam kalitesi ilerleyen yaştan olumsuz etkilenmiştir. Kırılganlık ve bileşenleri düşme riskini ve dengeyi negatif yönde etkilemektedir. Kişilerde kırılganlık ya da alt bileşenlerinin bulunması yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilemektedir. Kırılganlığın erken tespiti ile düşme, denge kaybı ve bunlara bağlı meydana gelebilecek kaza ve olası sekellerin önüne geçilebileceği ve dolaylı olarak yaşam kalitesinin yükseltilmesi sağlanabilir

Abstract:
Aim: In this study, it is aimed to evaluate the frailty of elderly people living in Gürçeşme Zübeyde Hanım Nursing Home and to investigate the relationship between risk of fall, loss of balance, quality of life and frailty components.
Method: 110 elderly people who over 65 years old were included in our study. We evaluated the frailty by Fried's phenotype, the balance by Berg Equilibrium Test, the risk of fall by Activity-Spesific Balance Confidence Scale, the quality of life by SF- 36 Quality of Life Scale. Data were analyzed by SPSS program.
Results: 51 female (46.4%) and 59 males (53.6%), total 110 elderly people were included in the study. 79 people were found to be frail, 28 were pre-frail and 3 were not frail. Weight loss, (47.1% vs. 28.8%, p= 0.04), weakness (86.4%-66.1%, p= 0.01), exhaustion (%56.9 -%30.5, p=0,005) of frailty components and the risk of falling (78.4%-54.2%, p= 0.008) were statistically higher in female than male. Women's Berg Balance Score were significantly lower than men's score (p = 0.014). People over the age of 85 have a higher risk of falling over age 65-74 (87.5% -48.8%, p= 0.009). Frailty, slowness and weakness increase the risk of falling statistically significant (p <0.05). The Berg Balance Test scores were affected statistically significant by all the frailty components except weight loss (p <0.05). Quality of life, the physical functionality, general health, vitality and social functionality scores of the 79 frail people were statistically lower than the 31 non-frail individuals (p <0.05).
Conclusions: In the study, it was observed that the frailty, the risk of falling and the loss of balance increased with the incresing age. Quality of life was negatively affected by incresing age. Frailty and its components negatively affect the risk of fall and balance. The presence of frailty or sub-components affects the quality of life negatively. Early diagnosis of frailty, falling, loss of balance and possible accident related to those situation and possible sequelae can be prevented and indirectly quality of life can be improved.