Evli annelerin eş kabul-ret algıları ve psikolojik uyumlarının, çocuklarının anne kabul ret algısı ile ilişkisi
The relationship between married mother's psychological       adjusment, perception  of intimate partner acceptence-rejection and their children's perception of maternal acceptence-rejection
Yazar: ASENA AKATÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE ELAGÖZ YÜKSEL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile kabul-red kuramı = Family acceptance and rejection theory ; Anneler = Mothers ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Eş kabul-reddi = Partner acceptance-rejection ; Psikolojik uyum = Psychological adjustment ; Çocuklar = Children

Özet:
Ebeveyn Kabul-Ret Kuramı (EKAR Kuramı) üzerine temellendirilmiş olan bu araştırmada annelerin evliliklerinde algıladıkları eş kabul-reddi, psikolojik uyumları ile çocuklarının anneleriyle ilişkide algıladıkları kabul-ret arasındaki ilişkilerin araştırılmıştır. Araştırma örneklemi yaşları 28 ile 51 arasında değişen 119 evli anne ile yaşları 9 ile 14 arasında değişen ve ortaokula devam etmekte olan çocukları olmak üzere toplam 238 kişiden oluşmuştur. Araştırmada Rohner (1986, 1999) tarafından geliştirmiş olan EKAR Ölçekleri kullanılmıştır. Annelerin eşleriyle ilişkide algıladıkları eş kabul-reddi "Eş Kabul-Ret Ölçeği", psikolojik uyumu "Kişilik Değerlendirme Ölçeği", çocukların anneleriyle ilişkide algıladıkları anne-kabul-reddi ise "Ebeveyn Kabul-Ret Ölçeği / Çocuk Formu ile değerlendirilmiştir. Araştırmada eşleriyle ilişkide göreceli olarak daha az kabul algılayan annelerin, daha fazla kabul algılayan annelere oranla hem daha olumsuz psikolojik uyuma sahip oldukları hem de çocukları tarafından daha az kabul edici olarak algılandıkları bulunmuştur. Araştırmada annenin saldırganlık ve duygusal tutarlılığının çocukların annelerinin ne kadar kabul ya da reddedici olarak algıladıklarıyla anlamlı düzeyde ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak, Annenin eş kabul-ret algısının çocuğun kabul-ret algısını yordama da istatistiksel olarak anlamlı bir değişken olmadığı için annenin eş kabul-ret algısının annenin psikolojik uyumu ile çocuğun kabul-ret algısı arasında aracı bir faktör olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Based on Parental Acceptance-Rejection Theory (PARTheory) the present study investigated relationships between mothers' perceptions of intimate partner aceeptance-rejection, mother's psychological adjustment and their children's perceptions of maternal aceeptance-rejection. The sample of the study consisted 238 subjects (119 mothers, aged between 28 and 51 and their children aged between 9 and 14). PARTheory assessment tools developed by Rohner (1986, 1999) were employed in the study. Mothers' perceptions of intimate partner acceptance-rejection were assessed with Intimate Partner Questionnaire and their psychological adjustment with Personality Assessment Questionnaire. Children's perceptions of maternal acceptance-rejection were assessed with Parental Acceptance-Rejection Questionnaire /Child Form. Compared to the mothers who relatively perceived more acceptance in their relationship with their husbands, mothers who perceived less acceptance were less psychologically adjusted and were perceived by their children as less accepting. Mothers' aggression and emotional stability appeared to be significantly related to their children's perceptions of maternal acceptance-rejection. However, mother's perception of intimate partner acceptance-rejection did not have a significant mediating effect on the relationship between mother's personality adjustment and the child's perception of maternal acceptance-rejection.