Türkiye'de enflasyon hedeflemesi rejiminde alternatif Phillips eğrisi yaklaşımlarının karşılaştırılması
Comparison of alternative Philips curve approaches in the inflation targeting regime in Turkey
Yazar: MUHAMMET FATİH COŞKUN
Danışman: PROF. DR. TAYFUR BAYAT
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Phillips eğrisi = Phillips curve ; Wald testi = Wald test

Özet:
Bu çalışmada beklentilerin ve çıktı açığının Türkiye'de enflasyon oranı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmayı gerçekleştirmek üzere Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın istatistik dağıtım veri tabanı olan Elektronik Veri Dağıtım Sistemi'nden elde edilen ankete dayalı beklenti verileri, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve zincirlenmiş hacim endeksli gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) serileri alınmıştır. Gayri safi yurtiçi hasıla serisine Hodrick-Prescott filtresi uygulanarak çıktı açığı elde edilmiştir. Çıktı açığı ve beklenti serilerinin tüketici fiyat endeksi üzerinde yeni keynesyen mi, yeni klasik mi yoksa hibrit yeni keynesyen mi şeklinde etki ettiğini araştırmak üzere wald testi yapılmıştır. Ayrıca wald testi sonucunda elde edilen bulgu sonuçlarına göre doğrusal olmayan ARDL (Autoregressive Distributed Lag Bound Test) modeli oluşturulup etkinin şiddeti ölçülmüştür. Wald testi sonucunda hibrit yeni keynesyen phillips eğrisi modelinin Türkiye ekonomisi için geçerli durumu daha iyi açıkladığı sonucu ortaya çıkmıştır. Buna göre beklentilerin geçmiş ve cari değerleri, enflasyonun geçmiş ve cari değerleri ve çıktı açığı değişkenleri ile doğrusal olmayan ARDL modeli kurulmuştur. Bunun sonucunda ise uzun dönemde çıktı açığının pozitif şokları haricindeki tüm değişkenlerin anlamlı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Bu durum TÜFE serisinin uzun dönemde beklenti serisinin hem pozitif hem de negatif değerleriyle eşbütünleşik olduğunu göstermektedir. TÜFE ile çıktı açığının pozitif etkileri eşbütünleşik değildir. Fakat negatif değerlerle eşbütünleşik olduğu söylenebilir. Kısa dönem ilişkilere bakıldığında ise tüm değişkenlerin anlamlı olduğu görülmektedir. Aynı zamanda hata düzeltme katsayısı negatiftir. Bu da sistemdeki dengeden şaşmaların yeniden dengeye yöneleceği anlamına gelmektedir. Nedensellik ilişkisi için ise Hatemi J-Roca nedensellik testi uygulanmıştır. Bu test sonucunda enflasyonun pozitif bileşenlerinden çıktı açığının pozitif bileşenlerine, çıktı açığının negatif ve pozitif bileşenlerinden de enflasyonun negatif bileşenlerine doğru nedensellikler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelim: Phillips Eğrisi, Performans Karşılaştırması, Wald Testi

Abstract:
In this study, the effect of expectations and output gap on the inflation rate in Turkey was investigated. To carry out the research, survey-based expectations data, consumer price index (CPI) and gross domestic product (GDP) series were taken from the Elect-ronic Data Delivery System. The output gap is obtained by applying the Hodrick-Prescott filter to the gross domestic product in chain linked volume. Wald test was con-ducted to investigate whether the output gap and expectation series affect the consumer price index in the form of new keynesian, new classical or hybrid new keynesian. In addition, non-linear ARDL (Autoregressive Distributed Lag Bound Test) model was created according to the findings obtained as a result of the wald test and the power of the effect was measured. As a result of the Wald test, it was concluded that the hybrid new keynesian phillips curve model better explains the current situation for the Turkish economy. Accordingly, a nonlinear ARDL model was established with past and current values of expectations, past and current values of inflation, and output gap variables. As a result, it was found that all variables except the positive shocks of the output gap are significant in the long run. This shows that the CPI series is cointegrated with both posi-tive and negative values of the expectation series in the long run. The positive effects of the CPI and the output gap are not cointegrated. But it can be said that it is cointegrated with negative values. When the short-term relationships are examined, it is seen that all variables are significant. At the same time, the error correction coefficient is negative. This means that deviations from the balance in the system will tend to balance again. For the causality relationship, the Hatemi J-Roca causality test was applied. As a result of this test, causality was determined from the positive components of the inflation to the positive components of the output gap, and from the negative and positive components of the output gap to the negative components of the inflation.

Keywords: Phillips Curve, Performance Comparison, Wald Test