Ali Şeriati'de yabancılaşma ve özgürlük
Alienation and freedom in Ali Şhariati
Yazar: SİBEL IRMAK
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS CENGİZ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Toplumsal yabancılaşma = Social alienation ; Yabancılaşma = Alienation ; Özgürlük = Freedom ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; Şeriati, Ali = Şeriati, Ali

Özet:
Bu çalışma Ali Şeriati'nin yabancılaşma ve özgürlük ile ilgili düşüncelerini değerlendirmeyi konu edinmekte, Şeriati'nin yabancılaşma olgusunu hem olumsuz hem de olumlu anlamda kullandığını göstererek, özgürlüğün içsel anlamda bir özgürlük anlayışına karşılık geldiği sonucuna varmaktır.
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde,insan kavramı ve nitelikleri çözümlenerek, özgürlük meselesi araştırıldı.Beşer ve insan arasındaki farka değinen Şeriati'ye göre insan olma halindedir. Bu tavrıyla Şeriati özgürlüğü,nedenselliğin dışında bir başkaldırma süreci olarak, insanın kendi iradesi ile eylemde bulunması olarak izah eder. İnsanın özgür ve sorumlu bir varlık olduğunu söyler.Asıl özgürlüğüninsanın kendisini bilmesiyle başlayıp, irade ile devam edip yaratma ile son bulduğuna vurgu yapar.İkinci bölümde,yabancılaşmanın genel anlamda ne olduğu, Batılı düşünürlerce nasıl yorumlandığı incelendi. Şeriati'deyabancılaşmanınözgürlüküzerindeki etkisi ele alındı veinsanın yabancılaşmasına sebep olan unsurlarolumsuz yabancılaşma bağlamındaçözümlendi. Şeriati yabancılaşmayı genel anlamda düşünmüştür ve yabancılaşmayıinsanın kendisinden uzaklaşıp benliğini kaybetmesi anlamında kullanmıştır. Şeriati'ye göre makine, toplumsal kurumlar, üretim araçları, iş-araç gereçleri insanı yabancılaştıran faktörlerdir. İnsanın seçmesine, üretmesine, düşünmesine neden olan her faktör insanı olumsuz yönde etkilemiştir. Üçüncü bölümde, özgürlüğü sağlayan unsurlar olumlu yabancılaşma bağlamında incelendi. Şeriati insanın kendi özünü bulması ve özgür olması açısından yabancılaşmanın olumlu bir süreç olduğunu söyler. Kendisine yabancılaşan insan din, bilim ve sanat aracılığıyla kendi özünü var eder ve içsel anlamda özgür olur.

Abstract:
This study focuses on the evaluation of Ali Shariati's views on alienation and freedom, and to conclude that Shariati refers to the concept of alienation in a negative sense and in a positive way, and that freedom corresponds to an understanding of freedom in the inner sense.
This study was prepared as input andthree sections.In the first part, the concept of humanity and its qualities were analyzed and the question of freedom was investigated. According to Shariati, referring to the difference between human beings and mankid is becoming human. In this manner, Shari'ati denotes freedom as a process of rebellion that is outside of causality and acts as a person's own will. He says that man is a free and responsible being. He stresses that the real freedom begins with the man knowing himself / herself, continues with the will and ends with the creation.In the second part, what is alienation in general terms and how it is interpreted by Western thinkers is examined. However, the impact of alienation on freedom was discussed in Shariati and the elements that caused the alienation of man were resolved in the context of negative alienation. Shari'ati considered the alienation in general terms and used alienation in the sense of alienation from man and loss of self. According to Shariati, machinery, social institutions, production tools, work-tools are factors that alienate people. Every factor that causes people to choose, produce, think has a negative effect on people. In the third part, the elements that provide freedom were examined in the context of positive alienation. Shari'ati says alienation is a positive process in terms of finding the essence of man and being free. A person who is alienated from himself creates his essence through religion, science and art and is free in the inner sense.