İlkokul düzeyindeki kariyer psikolojik danışmanlığı verehberliği hizmetlerine yönelik bir durum çalışması
Evaluation of the efficiency of career counseling and guidanceservices at primary school level
Yazar: SÜMEYYE ÇAĞLAR YASTI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN EŞİCİ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kariyer = Career ; Kariyer geliştirme = Career development ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul düzeyinde rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetleri
kapsamında kariyer psikolojik danışmanlığı ve rehberliği alanında yapılan çalışmaların
ilkokulda görev yapan psikolojik danışmanların, sınıf öğretmenlerinin ve kariyer psikolojik
danışmanlığı ve rehberliği alan akademisyenlerinin görüşlerine başvurularak derinlemesine
incelenmesidir. Bu doğrultuda ilkokulda görev yapan üç sınıf öğretmeni, beş psikolojik
danışman, iki kariyer psikolojik danışmanlığı ve rehberliği alan akademisyeni ile görüşmeler
yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması (case study)
kullanılmıştır. Görüşmeler araştırmacılar tarafından hazırlanan "İlkokul Düzeyindeki Kariyer
Danışmanlığı ve Rehberliği Hizmetlerinin Değerlendirilmesi Görüşme Formu" kullanılarak
yapılmıştır. Elde edilen verilerde bilgisayar destekli bir nitel veri analizi programı olan
MAXQDA 12 ile içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın ilk alt problemi "İlkokullarda yapılan
kariyer psikolojik danışmanlığı ve rehberliği çalışmaları nelerdir?" şeklindedir. Araştırmanın
bu alt problemine ilişkin bulgularda meslek tanıtım sunumları yapılması, üst öğrenim
kurumlarının tanıtılması, bireyi tanıma tekniklerinin uygulanması, kısa görüşmeler yapılması
öne çıkarken hiç çalışma yapılmaması da elde edilen bulgular arasındadır. Araştırmanın ikinci
alt problemi "İlkokullarda kariyer psikolojik danışmanlığı ve rehberliği çalışmaları konusunda
yaşanan sorunlar nelerdir?" şeklindedir. Araştırmanın bu alt problemine ilişkin bulgular lisans
programlarındaki yetersizlik, çalışmaların zorunluluktan yapılması/içselleştirilmemesi, yetersiz
olması, ilkokullarda psikolojik danışmanlık ve rehberliğin önemsenmemesi, hedeflerin yerine
getirilmemesi, diğer personelin rehberlik çalışmalarına ilgisizliği, yöntemin etkisizliği, yetersiz
mesleki yetkinlik, sosyo-ekonomik düzey, materyal yetersizliği, sınıfların kalabalık olması,
öğrencilerin kariyer desteği alma konusunda bilgisizliği şeklinde tespit edilmiştir. Araştırmanın
üçüncü alt problemi "İlkokullarda yapılması önerilen kariyer psikolojik danışmanlığı ve
rehberliği çalışmaları nelerdir? " şeklindedir. Araştırmanın bu alt problemine ilişkin bulgular
sınıf öğretmeni-psikolojik danışman-idareci iş birliği, öz farkındalığı geliştirme, meslek tanıtım
gezileri, meslek tanıtımları/kariyer günleri, alternatif somutlaştırıcı etkinlikler, aile işbirliği,
sınıf mevcutlarının azaltılması, periyodik görüşmeler, kariyer planlama portfolyosu, kariyer
farkındalığı geliştirme şeklinde tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effectiveness of the studies in the field of
career psychological counseling and guidance within the scope of primary school guidance and
psychological counseling services by referring to the views of primary school counselors,
primary school teachers, and academicians in the field of career counseling and guidance. In
this context, interviews were conducted with three primary school teachers, five psychological
counselors, and two academicians in the field of career counseling and guidance. The case
study which is one of the qualitative research models was used in the research. Interviews were
conducted using the title of "Evaluation of the Efficiency of Career Counseling and Guidance
Services at Primary School Level Interview Form" prepared by the researchers. Content
analysis was carried out with MAXQDA 12, a computer-aided qualitative data analysis
program. The first sub problem of the research is in the form of "What are the career counseling
and guidance studies in primary schools?" In the findings related to this sub problem of the
research, making professional presentations, introducing higher education institutions, applying
the techniques of getting to know the individual, and making short interviews are among the
findings obtained. The second sub problem of the research is in the form of "What are the
problems experienced in career psychological counseling and guidance in primary schools?"
The findings related to this sub problem of the research were determined in line with the
problems that the participants stated while conducting career counseling and guidance studies
in primary schools. These problems are the inadequacy in undergraduate programs, the
necessity/internalization of studies and their inadequacy, the neglect of psychological
counseling and guidance in primary schools, the failure to fulfill the objectives, the indifference
of other staff to guidance studies, the ineffectiveness of the method, insufficient professional
competence, socio-economic level, lack of materials, crowded classrooms and inadequacy
information about getting career support. The third sub problem of the research is "What are
the recommended career counseling and guidance studies in primary schools?" Findings related
to this sub problem of the research are cooperation of classroom teacher, psychological
counselor and administrator, developing self-awareness, career promotion trips, career
promotions/career days, alternative activities, family cooperation, reducing the number of
students in the classroom, periodic meetings, career planning portfolio and development of the
career awareness.