Rokada (Eruca sativa L.) tuz stresi koşullarında nano silisyum uygulamasının verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of nano silicon application on yield and quality in rocket (Eruca sativa L.) under salt stress conditions
Yazar: FATHIA MOHAMED ALI
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM KUŞVURAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Anablim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Rokada tuza toleransın artırılmasına yönelik olarak Nano Silisyum (Nano-Si) uygulamalarının etkinliğinin araştırıldığı çalışmada, materyal olarak Depuis 1743 roka çeşidi kullanılmıştır. Stres bitkileri için, tohum ekiminden dikiminden 20 gün sonra 50, 100 ve 150 mM NaCl (tuz) dozu uygulanmış, Nano-Silisyum uygulamalarında ise tuz stresi ile birlikte 0, 0.5, 1 ve 2 mM Nano-Si dozları, haftada bir kez olmak üzere yapraktan spreyleme yöntemiyle uygulanmıştır. Stres sonunda hasat edilen bitkiler, yeşil aksam, yaş ve kuru ağırlıkları, yaprak alanı, toplam verim, yaprak su oransal içeriği (YOSİ), SPAD, yeşil aksam Na, Cl, K ve Ca içeriği, toplam klorofil ve antioksidan, Vitamin C, SÇKM, Titre edilebilir asitlik içeriği bakımından incelenmiştir. Tuz stresi bitki büyüme parametreleri, toplam verim ile YOSİ, SPAD, K, Ca, toplam klorofil içeriğinde azalmaya neden olmuş, Na ve Cl iyon konsantrasyonu ile toplam antioksidan ve Vitamin C içeriğinde ise artış meydana gelmiştir. Buna karşın, tuz stresi ile birlikte Nano-Si uygulamalarında tuz stresine oranla ortalama olarak yaş ve kuru ağırlıkta %3-160, yaprak alanında %2-104, toplam verimde %3-164, YOSİ değerlerinde %7-34, K içeriğinde %3- 40, Ca içeriğinde %5-47, toplma klorofil içeriğinde %11-68 iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca Na iyon alımı %5-33, Cl iyon alımı %6-36 düzeyinde sınırlanmıştır. Çalışma sonucunda, Nano-Silisyum uygulamalarının tuz stresi ile ortaya çıkan zararlanmayı değişen oranlarda iyileştirdiği ve toleransı artırmada etkili olduğu, uygulamalar arasında bu olumlu etki açısından 0,50 mM ve 1,00 mM Nano-Silisyum uygulamalarının ön plana çıktığı belirlenmiştir.

Abstract:
In the study investigating the effectiveness of Nano Silicon (NSi) applications to increase salt tolerance in rockets, Depuis 1743 rocket variety was used as material. For stress plants, 50, 100, and 150 mM NaCl (salt) doses were applied 20 days after seed sowing and planting, and in NSi applications, 0, 0.5, 1, and 2 mM Nano-Si doses were applied together with salt stress, once a week. It was applied by foliar spraying method. Plants harvested at the end of stress, shoot fresh and dry weights, leaf area, total yield, leaf water content (YOSI), SPAD, shoot parts Na, Cl, K and Ca content, total chlorophyll and antioxidant, Vitamin C, SÇKM, titratable acidity content were examined. Salt stress caused a decrease in plant growth parameters, total yield and YOSI, SPAD, K, Ca, total chlorophyll content, there was an increase in Na and Cl ion concentration, total antioxidant activity, Vitamin C and MDA content. On the other hand, in Nano-Si applications with salt stress, on average, 3-160% in fresh and dry weight compared to salt stress, 2-104% in leaf area, 3-164% in total yield, 7-34% at YOSI values, 3-40% in K content, 5-47% in Ca content, An 11-68% improvement in total chlorophyll content was achieved. Additionally, Na ion uptake is limited to 5-33% and Cl- ion uptake is limited to 6-36%. As a result of the study, it was determined that Nano-Silicon applications improved the damage caused by salt stress at varying rates and were effective in increasing tolerance, and 0.50 mM and 1.00 mM Nano-Silicon applications came to the fore among the applications in terms of this positive effect.