Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde komorbidite varlığı ile solunum fonksiyon testleri, yaşam kalitesi ve egzersiz kapasitesi arasındaki ilişkiler
Relationship between existence of comorbidity and pulmonary function tests, life quality, exercise capacity in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: ZEHRA ÇAMCI
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Egzersiz = Exercise ; Komorbidite = Comorbidity ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı; zararlı gaz ve partiküllere karşı havayolları ve akciğerin artmış kronik inflamatuar yanıtı ile ilişkili ve genellikle ilerleyici özellikteki kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize; yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Alevlenmeler ve komorbiditeler hastalığın şiddetine katkıda bulunur. Komorbid hastalıklar, KOAH'ın prognozunu olumsuz yönde etkiler. Bu çalışmada komorbiditelerin KOAH'lı bireylerin takibinde üç önemli parametre olan; solunum fonksiyon testleri, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini göstererek, hastaların takibinde bütüncül bir bakış açısı kazandırabilmek amaçlanmıştır. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıları ABD KOAH izlem polikliniği ve genel polikliniğine stabil dönemde başvuran 60 hasta alındı. Hastaların demografik verileri, GOLD evreleri, mMRC skorları ve komorbideteleri kaydedildi. Olgular komorbiditesi olan ve olmayanlar olmak üzere iki grupta incelendi; komorbidite sayıları ve Charlson komorbidite indeksleri hesaplandı. Bütün hastaların solunum fonksiyon testlerinden akım hızları, diffüzyon kapasitesi ve akciğer volümleri ölçüldü. Yaşam kaliteleri St. George Solunum Anketi, CAT skorları ve Klinik KOAH Anketi ile değerlendirildi. Egzersiz kapasitesini ölçmek içinde 6 dakika yürüme testi yapıldı. Komorbiditelerin bütün bu değişkenler üzerine olan etkisi değerlendirildi.
Komorbiditesi olan ve olmayan gruplar; cinsiyet, yaş, sigara, hastalık süresi ve GOLD evrelerinin dağılımı açısından benzerdi. Tüm olguların %40'ında hipertansiyon, %23,3'ünde aterosklerotik kalp hastalığı, %15,0'inde obezite, %13,3'ünde diyabet, %11,7'inde hiperlipidemi, %6,7'sinde guatr, %5'inde kalp yetmezliği, %3,3'ünde  malignite ve  %3,3'ünde  depresyon-anksiyete saptandı. 
Komorbiditelerle solunum fonksiyon testleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; komorbiditesi olanlarda daha düşük FVC, daha yüksek FEV1/FVC değerleri görüldü. Diffüzyon kapasitesinin değerlendirilmesinde iki grup arasında DLCO yüzdeleri arasında anlamlı fark saptanmazken DLCO/VA oranı komorbiditesi olan grupta anlamlı olarak yüksek saptandı. Charlson indeksi arttıkça FVC, FRC ve TLC' de azalma; FEV1/FVC'de artma olduğu gösterildi.
Komorbiditelerle yaşam kalitesi arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; komorbiditesi olan grupta SGRQ aktivite, etki ve total skorlarının daha yüksek olduğu;  komorbiditelerin yaşam kalitesini kötü yönde etkilediği gösterildi. Charlson komorbidite indeksi skoru ve komorbidite sayısı arttıkça; daha yüksek SGRQ skorlarının saptandığı görüldü. Komorbiditesi olan grupta CCQ fonksiyonel skorunun anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü. Anketin mental, semptom ve total skorlarında aynı anlamlı sonuçlar elde edilmedi. Charlson indeksi arttıkça, CCQ total ve fonksiyon skorlarında artış olduğu görüldü. Bununla uyumlu olarak, daha çok komorbidite sayısına sahip olguların daha yüksek CCQ fonksiyonel skoruna sahip olduğu görüldü. CAT skorları arasında ise anlamlı farklılık saptanmadı.
Komorbiditelerin egzersiz kapasitesi üzerine etkisi 6 dakika yürüme testi ile değerlendirildi. Komorbiditesi olan hastaların yürüme mesafesinde anlamlı azalma saptandı. Charlson komorbidite indeksi skoru ve komorbidite sayısı arttıkça yürüme mesafesinde azalma olduğu görüldü.
Bu çalışmada komorbiditelerin, KOAH'lı bireylerde solunum fonksiyonlarında farklı parametrelerde bozulmaya yol açtığı; yaşam kalitesi ve egzersiz kalitesini olumsuz yönde etkilediği gösterildi. Anahtar kelimeler: KOAH, komorbidite, solunum fonksiyonları, yaşam kalitesi, egzersiz kapasitesi

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), a common preventable and treatable disease, is characterized by persistent airflow limitation that is usually progressive and associated with an enhanced chronic inflammatory response in the airways and the lung to noxious particles or gases.  Exacerbations and comorbidities contribute to the overall severity in individual patients. Comorbid diseases affect  prognosis of COPD adversely. The aim of this study is to provide integrated perspective in  pursuit of patients by demonstrating  impact of comorbidities  on pulmonary function tests, life quality, exercise capacity that are  three important parameters in the pursuit of individuals with COPD. 60 patients with COPD admitted to Pulmonary Diseases Department of Ankara University Medical Faculty in stable period were included in study. Demographic data of the patients, GOLD stages, mMRC scores and comorbidities were recorded. Cases are studied in two groups, as with and without comorbidities ; number of comorbidity and the Charlson comorbidity index were calculated. All patients underwent pulmonary function tests. Life qualities were estimated by St. George's Respiratory Questionnaire, CAT scores and Clinical COPD Questionnaire. 6-minute walk test was performed to measure exercise capacity. Impacts  of comorbidities on all these variables were evaluated.
Groups with and without comorbidity show  similar distirbutions  in terms of gender, age, smoking, duration of disease and GOLD stage. As  proportion in all patients, 40% hypertension, 23.3% atherosclerotic heart disease, 15.0%obesity, 13.3%diabetes, 11.7%hyperlipidemia, 6.7%goiter, 5%heart failure, 3.3%malignancy and 3.3%anxiety-depression were determined.
Lower FVC and higher FEV1/FVC values  have been observed in case with comorbidities by evaluating relationship between comorbidities and pulmonary function tests. In evaluation of diffusion capacity, DLCO / VA ratio was significantly higher in the group with comorbidities,while there is no significant statistical difference DLCO percentace of  between two groups. It has been shown that increase in Charlson index causes decrease in FVC, FRC ve TLC and increase in FEV1/FVC.
In evaluation of relationship between comorbidity with quality of life, it has been presented that SGRQ  activity,impact and total scores are higher in group with comorbity  and comorbidities affect life quality adversely. It has been seen that increase in Charlson comorbity index score and comorbidity number cause higher SGRQ scores. In group with commordity, significantly higher CCQ functional scores have been determined. However, mental, symptom and total scores of surves have not showed same significant results.An increase in total and function scores of CCQ has been seen with increase in Charlson index. In accordance with this, cases with higher number of comorbidities have much higher CCQ functional score. A significant difference between CAT scores was not observed. 
The effect of comorbidities on exercise capacity was evaluated by 6-minute walk test. Significant decrease in walking distance of patients with comorbidities was observed. As Charlson comorbidity index score  and comorbidity number increase, reduction was observed within walking distance.
In this study, it has been showed that comorbidities cause deterioration in different parameters in respiratory function of patients with COPD individuals, and affect quality of life and exercise quality negatively.
Key Words: COPD, comorbidity, pulmonary function, health related quality of life, physical activity