DEHB ile görsel mekansal işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi
To investigate the relationship betwenn ADHD and visuoal-spatial functions
Yazar: SELİN ALPANDA
Danışman: PROF. DR. HACER NERMİN ÇELEN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benton Yüz Tanıma Testi = Benton Facial Recognition Test ; Dikkat = Attention ; Görsel algılama = Visual perception ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Bu araştırmanın amacı 7-15 yaş arasındaki Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocuklarda görsel mekânsal işlevlerin incelenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde görsel mekânsal algılama becerisini değerlendirmek için Benton Yüz Tanıma Tanıma, Benton Çizgi Yönünü Belirleme testi kullanılmıştır. Görsel mekânsal yapılandırma becerisi için Rey Osterrieth Kopyalama, Wisc-r Küplerle Desen alt testleri kullanılmıştır. Çalışma kapsamına nörolog veya psikiyatrist tarafından DEHB tanısı almış 35 çocuk ile her hangi bir rahatsızlığı olmayan normal gelişen 39 çocuk alınmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda veri analizi yapılmıştır. Veri analizi için aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz grup t testi, pearson momentler korelasyon, frekans, yüzde analizi ve ki-kare kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre 9 yaş sonrasında DEHB tanısı alan çocukların oranı 9 yaş öncesine oranla daha fazladır. DEHB daha çok erkek çocuklarda görülmektedir. Yaş değişkenine göre yaş arttıkça görsel-mekansal yapılandırma becerisi de artmakta ancak yaşla görsel-mekansal algılama performansları arasında ilişki bulunmamaktadır. Cinsiyet değişkenine göre çocukların cinsiyetleri ile görsel-mekansal yapılandırma performansları arasında ilişki bulunmuş ancak görsel-mekansal algılama performansları arasında ilişki bulunmamıştır. DEHB olan ve olmayan çocuklar karşılaştırdığında dorsal yol görsel-mekansal algılama DEHB olup olmamaya göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Görsel-mekansal yapılandırma testi puanları DEHB olup olmamaya göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Ancak bu beceri kapsamında DEHB olan çocukların DEHB olmayan çocuklara göre daha az zaman kullandıkları bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the visuospatial functions in children, 7-15 years of age, diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD ). Within the framework of this overall purpose of the study, Benton Face Recognition Test and Benton Judgment of Line Orientation Test were carried out to evaluate the visuospatial perception skills. Rey-Osterrieth Complex Figure - Copy and WISC-R cube design subtests were applied to evaluate the visuospatial construction skills. Within this scope, thirty five children diagnosed with ADHD by a psychiatrist or neurologist and thirty nine normally developed children with no health problems were examined. For this overall purpose of the study data analysis was done. Arithmetical mean, standard deviation, the t-test: comparing two groups of unrelated scores, Pearson's Product Moment correlation, frequency, percentage analysis and chi-square were used for data analysis. The results of the study indicated that the ratio of children diagnosed with ADHD after 9 years of age was greater than before 9 years of age. ADHD was seen more often in boys than in girls. Considering the age variable, the visuospatial construction skills were developed as children grew up. However, no relationship was found between the visuospatial perception performance and age. According to the sex variable, a relationship was found between the children?s visuospatial construction performances and children?s gender. However, no relationship was found between their visuospatial perception performances and gender. The comparison between the children diagnosed with ADHD and normally developed children revealed that there was a meaningful difference in the dorsal surface visuospatial perception, regarding being diagnosed with ADHD or not. However, within this skill, the children diagnosed with ADHD were found to spent less time than the children not diagnosed with ADHD.