Sanayi domatesi fideliklerinde toprak ve bitki mikro besin element durumlarının belirlenmesi /
Yazar: SAİME GÜDÜK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HAKERLERLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Mikrobesin elementleri = Micronutrient elements ; Salça = Sauce ; Toprak = Soil

Özet:
Bu araştırma, Ege ve Marmara Bölgelerinde Sanayi Tipi Domates yetiştiren 10 fabrikaya ait 15 fide yetiştirme alanından, kapalı ve açık yastıklardan olmak üzere 158 adet toprak (0-20 cm. derinlikten) ve "bitki- örneği alınmıştır. Toprakların fiziksel özellikleri (bünye, toplam eriyebilir tuz,pH, CaCO-. »organik madde, K.D.K) ile toprakların ve bitkilerin mikro besin maddesi içerikleri (Fe, Cu, Zn, Mn) tayin edilmiş değerlendirme yapılarak toprak ilişkileri ile bitki analiz sonuçları araştırılmıştır. - Toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal analizleri sonucunda, kapalı yastık topraklarının bünyesi Kumlu-Tm, Tmlı, % CaCO 0.17 - 9.95, K.D.K. 5.33 - 24.4-5 me/100 gr. toprak ve toprak reaksiyonları da (pH) 6.15 - 7.44 arasında değiştiği gözlenmiştir.Açık yastıkların bünyesi Tınlı, Kumlu-Tın, % CaCO, 0.88 r- 9.99, K.D.K. 6.96 - 21.95 me/100 gr. toprak, toprak reaksiyonlarında (pH) 6.45 - 7.55 arasında olduğu saptanmıştır. Bu sonuçların değerlendirilmesiyle kapalı ve açık yastıkların topraklarının büyük çoğunluğunun bünye, pH, % CaCO, K.D.K. gibi özellikler yönünden fide yetiştiriciliğine uygun nitelikte oldukları gözlenmiştir. Kapalı fide yastıkları toprakları topraklarının organik madde içerikleri % 1.03- 8.89, açık yastıkların ise % 0.27 - 6.93 arasında değişmektedir. Genel olarak kapalı yastıkların topraklarının % 54.9' u Az Humuslu, % 23.1' i Humusça fakir açık yastıkların ise % 59.7' si Az Humuslu, % 31.3' ü Humusça fakir olduğu gözlenmiştir. Kapalı fide yastıkları topraklarının % 0.030 - 0.25 açık fide yastıklarının ise % 0.040 - 0.19 arasında değişen- 74 - değerlerde toplam eriyebilir tuz içerikleri belirlenmiştir. Bu nedenle fideliklerde herhangi bir tuz probleminin olmadığa anlaşılmıştır. Domates fide yastıkları topraklarının mikro element içerikleri; kapalı yastık topraklarında faydalı Pe 1.96 - 66.00 ppm, açık yastıklarda ise faydalı Pe 2.14 - 99.78 ppm arasında değiştiği gözlenmiştir. Kapalı fide yastıkları topraklarının i» 59.3 ' ü, açık yastıkların ise % 71.6' sı faydalı Pe bakımından iyi düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Faydalı Cu içerikleri kapalı yastık topraklarında 0.44 - 12.40 ppm, açık yastıklarda ise 0.66 - 7.02 ppm arasın da gözlenmiştir. Bu değerlere göre hem kapalı, hem de açık fide yastıkları topraklarının % 100. ü faydalı Cu içeriği yönün den yeterli düzeyde olduğu saptanmıştır. Faydalı Zn bakımından, kapalı fide yastıkları topraklarının 0.40 - 11.30 ppm, açık yastıklarda ise 0.70 - 33.00 ppm arasında değişmektedir. Hem kapalı, hem de açık fide yastıkları topraklarının büyük bir kısmının faydalı Zn içerikleri iyi düzeyde olduğu saptanmıştır. Alınabilir Mn içerikleri ise, kapalı yastık topraklarında 0.60 - 49.40 ppm, açık yastıklarda ise 4.72 - 75.70 ppm.arasında değiştiği gözlenmiştir. Bu değerlerle kapalı ve açık yastık topraklarının hemen hemen $ 100. ü yeterli düzeyde olduğu izlenmiştir. Sıcak suda çözünebilir B içerikleri bakımından, kapalı yastık toprakları 0.95 - 5.10 ppm, açık yastıklarda ise 0.8 - 2.9 ppm B içerdiği gözlenmiştir. Bu değerlere göre kapalı yastık topraklarının 39 no'lu örneği dışında tüm toprakların- 75 - yeterli düzeyde "bor içerdiği gözlenmiştir. - Araştırmada alman domates fidesi (kök+sap+yaprak) örneklerinin mikro element analizi sonucunda »kapalı yastıklar bitkilerinin kuru maddesinde 14-2 - 1984 ppm 3?e, 11.0-785 ppm Cu, 21.0 - 184.5 ppm Zn, 45.0 - 372 ppm Mnt 20.0 - 36.5 ppm B, açık yastıklardaki "bitkilerde ise 340 - 1660 ppm Fe, 10.0 - 348 ppm Cu, 21.0 - 97.0 ppm Zn, 54.0 - 350 ppm Mn, 17.0 - 45.5 ppm B saptanmıştır. İncelenen fide yastıklarının "bitkileri bütün "bitkiyi (kök+sap+yaprak) içermektedir. Tüm "bitkilere ait literatürde sınır değerleri "bulunamadığı için fidelerde belirlenen mikro besin elementleri ile ilgili kriter değerleri hakkında her hangi bir irdeleme yapılmadı. Ege ve Marmara Bölgelerinde sanayi tipi domates yetiştiriciliği yapılan Kapalı ve açık fide yastıkları topraklarının fiziksel - kimyasal analizleri ile /elde edilen sonuçlar arasında çeşitli interaksiyonlar tesbit edilmiştir. Topraktaki tıklarda) Kil ile topraktaki Cu (Kapalı ve açık yas- Topraktaki % Kil ile topraktaki Zn ' Topraktaki pH ile topraktaki Pe Topraktaki pH ile topraktaki Mn Topraktaki CaCO ile topraktaki Pe Topraktaki CaCO^ ile topraktaki Mn Topraktaki K ile topraktaki B içerikleri arasında istatistiki yönden önemli ilişkiler bulunmuştur.

Abstract:
In this research, 158 soil (taken from a depth of 0-20 cm) and plant samples were taken from covered or open "beds at 15 different growing locations "belonging to 10 tomato paste plants in Ege and Marmara Regions. Physical properties of the soil samples (texture, soluble salt, pH, CaCO.., organic matter and cation exchange capacity) together with the micro nutrient (Pe, Cu, Zn, Mn, B) contents of "both the soil and plant samples were analyzed. The results are evaluated and the data obtained from soil and plant samples are correlated. As the result of the physical and chemical analyses of the soil samples, the texture of the covered "beds were found to change "between sandy loam to loam, and the contents of CaCO3 "between 0.17 - 0.95 %, cation exchange capacity 5.33 - 24.45 me/100 gr. soil, and the reaction of the soil "between pH 6.15 - 7.44. The open beds were found to passes a texture varying between loamy-sand and loam, a CaCO-. content of 0.88 - 9.99 %t cation exchange capacity 6.96 - 21.85 me/100 gr. soil and a soil reaction between pH 6.45 - 7.55. Inthe evaluation of the results, most of the covered and open beds seemed to have soils suitable for seedling- growing in respect to their CaCO