Parkların mikroiklimsel etkilerinin Aydın Kanza Parkı (Antalya) örneğinde incelenmesi
A research on the microclimatic effects of parks in the case of Aydin Kanza Park (Antalya)
Yazar: SÜMEYRA ELMA
Danışman: PROF. DR. VELİ ORTAÇEŞME
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Dünya genelinde etkili olan küresel ısınmanın bir sonucu olarak kentlerde ısı adası etkisinin artışı, parkların ve yeşil alanların önemini daha da artırmaktadır. Kentsel yeşil alanlar sağladıkları mikro iklimsel etkilerle kentlerde yaşam kalitesine katkıda bulunurlar. Yapılan araştırmalar kent içindeki park alanlarının yaz aylarında kendisini çevreleyen kentsel yapılı çevreye göre daha serin olduğunu göstermektedir. Kentsel yeşil alanların sağladığı iklimsel konfor, sıcak iklime sahip bölgeler için daha da önem kazanmaktadır.
Bu çalışmada, parkların sağladığı mikro iklimsel yararların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Antalya kentinde yer alan Aydın Kanza Parkı ve yakın çevresinde bir yıl süresince sıcaklık, nem ve rüzgâr hızı ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler Ocak 2019'dan itibaren bir yıl süreyle, ağaç altı, çim alan, sert zemin ve havuz çevresi olmak üzere park içindeki dört farklı alandan, haftada bir kez ve sabah (07:00-08:00), öğlen (13:00-14:00) ve akşam (20:00-21:00) saatlerinde olmak üzere günde üç kez, yerden yaklaşık 2 metre yükseklikten yapılmıştır. Bu amaçla Extech 45160 - Rüzgâr Hızı, Sıcaklık ve Nem Ölçüm Cihazı kullanılmıştır. Ölçümler, zaman serili temel deneme yaklaşımı içinde, üç yinelemeli bölünmüş parseller deneme desenine uygun olarak yapılmıştır. Ayrıca, parkın yakın çevresini serinletme etkisini belirlemek üzere, park sınırından itibaren 50. ve 100. metrelerde de ölçümler yapılmıştır. Bunlara ek olarak, Parkın mikro iklimsel etkilerinin artık görülmediği varsayılan, parka yaklaşık 300 m. uzaklıktaki bir açık otopark alanındaki kontrol noktasında da ölçümler yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar, Aydın Kanza Parkı'nın yazın serinletme etkisine sahip olduğu buna ek olarak kışın ısıtma etkisini de ortaya koymuştur. Park, Antalya'da en soğuk ay olan Ocak ayında, öğle saatlerinde 3,2 oC daha sıcak, en sıcak ay olan Ağustos ayında öğle saatlerinde ise 3,6 oC daha serin bir ortam sağlayarak, kentlinin iklimsel konforuna katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
The importance of parks and green spaces in cities increases because of the urban heat island effect of global warming, which is effective worldwide. Urban green spaces contribute to the quality of life in cities with the microclimatic effects they provide. Researches show that green spaces are cooler than the built environment that surrounds them in the summer months. The climatic comfort provided by the urban green spaces becomes even more important for regions with a warm climate.
In this study, it is aimed to determine the microclimatic benefits provided by an urban park. In this context, temperature, humidity and wind speed measurements were made during one year in Aydın Kanza Park and its near surroundings in Antalya city of Turkey. Starting from January 2019, measurements were made once a week, three times a day in the morning (07:00-08:00), at midday (13:00-14:00) and in the evening (20:00-21:00), at a height of about two meters above the ground in four different locations of the park (tree-covered, lawn-covered, hard grounds and pond-side). Using Extech 45160 – wind speed, temperature and humidity measuring device, the measurements were made in accordance with three replicated trial pattern and time-series basic trial approach. In addition to those locations inside the park, the measurements were also made outside the park at 50 and 100 meters in order to determine the cooling effect of the park in the near surroundings. Assuming that the microclimatic benefits of the park are no longer seen at a certain distance, the same measurements were also made at a check point, 300 m. away from the park.
The results obtained from the research revealed the heating effect of the park in winters in addition to the cooling effect in summers. The park contributes to the climatic comfort of the city-dwellers by providing 3,2 oC warmer environment at midday in January, the coldest month in Antalya, and 3,6 oC cooler environment at midday in August, the hottest month of the city.