Öğretmenlerin boş zaman değerlendirme davranışlarının incelenmesi
Examination of teachers'leisure time behaviors
Yazar: MERVE KAYA
Danışman: PROF. DR. SABRİ ÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; öğretmenlerin boş zaman değerlendirme davranışlarını tespit etmek ve bu davranışlara etki eden değişkenleri incelemektir. Bu amaçla öğretmen görüşlerinden hareketle öğretmenlerin boş zamanlarını değerlendirme davranışlarının cinsiyet, yaş, kıdem, medeni durum ve çocuk sahibi olma değişkenlerine göre farklılaşması incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Maltepe ilçesinde bulunan resmi ortaokullarda görev yapan 1244 öğretmen oluşturmaktadır. Evrene ilişkin örneklem basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu yöntemle resmi ortaokullarda görevli 400 öğretmene ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcılara 5 demografik ve 68 likert tipi sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma; değişkenler arası farklılıkların incelenmesinde bağımsız grup t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ortaya çıkan farklılığın hangi gruplar arasında oluştuğunu tespit etmek amacı ile Post Hoc testlerinden Tukey testi kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre öğretmenler boş zamanlarında kitap ve gazete okumayı, müzik dinlemeyi, gezintiye çıkmayı ve arkadaşlarıyla görüşmeyi tercih etmektedir. Öğretmenlerin boş zamanlarında en az tercih ettiği etkinlikler ise müzik aleti çalmak, koro çalışmaları yapmak ve sivil toplum örgütleri ve derneklerinin faaliyetlerine katılmaktır. Öğretmenlerin sanatsal, kültürel ve sosyal dayanışma faaliyetlerindeki katılım düzeylerinin düşük olduğu görülmüş ve yeterince spor yapmadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenler boş zaman etkinliklerine rahatlamak ve iş ortamından uzaklaşmak için katıldıklarını ve katıldıktan sonra mutlu hissettiklerini ifade etmiştir. Öğretmenlerin ilgili kurumların kendilerine hitap eden programı olmadığı için boş zaman etkinliklerine yeterince katılmadıkları ve ekonomik yetersizliğin de katılmama nedenleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin boş zaman etkinliklerine katılım durumu cinsiyet, yaş, kıdem, medeni durum ve çocuk sahibi olma değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre boş zaman etkinliklerine daha fazla katılım gösterdiği ve katıldıktan sonra daha mutlu hissettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bekar öğretmenler boş zaman etkinliklerine evli öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde katılım göstermiştir. Çocuk sahibi olan öğretmenlerin boş zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bulgulara dayalı olarak uygulayıcı ve araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The objective of this research is to determine the leisure-time spending behaviors of teachers and to examine the variables that affect these behaviors. For this purpose, based on the opinions of the teachers, it was examined how the teachers' leisure-time spending behaviors differ according to the variables "gender", "age", "seniority", "marital status", and "having children". In the research, the relational screening model, which is one of the quantitative research methods, was employed. The universe of the research consists of 1244 teachers working at official secondary schools in Maltepe district of Istanbul in the academic year 2018-2019. The sample of the universe was determined by simple random sampling method. With this method, 400 teachers working at official secondary schools were contacted. The data collection tool of the research is a questionnaire form applied to the participants, consisting of 5 demographic and 68 Likert-type questions. Frequency, arithmetic mean, and standard deviation were used in the analysis of the data as the statistical method; independent group t-Test and one-way variance analysis (ANOVA) in the analysis of the differences between the variables; and the Tukey test, one of the Post-Hoc tests, in an effort to determine between which groups the resulting difference occurred. According to the findings of the study, teachers prefer reading books and newspapers, listening to music, going for a walk, and meeting their friends in their spare time. The least preferred activities of teachers in their spare time are to play musical instruments, to perform choral works and to participate in the activities of non-governmental organizations and associations. It was observed that the participation levels of teachers in artistic, cultural and social solidarity activities were low and it was determined that they did not do enough sports. They expressed that they participated in free-time activities to relax and to get away from the business environment and that they felt happy after participating. It was found out that teachers did not participate in free-time activities actively enough as the relevant institutions did not have programs appealing to them and that economic incapability was also among the reasons for not participating. Participation of teachers in leisure-time activities varied according to the variables "gender", "age", "seniority", "marital status", and "having children". It was concluded that female teachers were more involved in leisure activities than male teachers and felt happier after participating. Single teachers participated in leisure activities at a higher level than married teachers. It was found that teachers who have children have low participation levels in leisure activities. As a result of the research, some suggestions were made to implementers and researchers based on the findings.