Soğuk pres yöntemiyle elde edilen incir ve kuşburnu çekirdeği yağlarının özelliklerinin incelenmesi
Examination of the properties of fig (Ficus carica) and rosehip seed oil obtained by cold pressing method
Yazar: RAZİYE NUR TENEKECİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KARA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Günümüzde, yağlı tohumlardan soğuk pres yöntemiyle elde edilen yağlar; gıda, kozmetik ve ilaç gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, şimdiye kadar yağ özellikleri incelenmemiş olan kuşburnu ve incir çekirdeklerinin soğuk pres yağlarının fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelenmesi amacıyla; yağ asit kompozisyonu (FAME) ve trigliserit kompozisyonları belirlenmiştir. Serbest yağ asidi (FFA), peroksit sayısı (PV), sterol, vaks ve tokoferol tayinleri gerçekleştirilmiştir. Polar ve polimerik madde miktarları tespit edilmiştir. UV-Vis ve FTIR spektrumlarıyla birincil ve ikincil oksidasyon ürünleri, klorofil ve β- karoten miktarları, konjuge dien ve trien miktarları hakkında yeterli bilgi elde edilmiştir.
Soğuk pres işlemi sonucunda incir çekirdeğinin %26,4, kuşburnu çekrdeğinin %30,0 yağ içerdiği tespit edilmiştir. İncir ve kuşburnu çekirdeği yağlarının % serbest yağ asitliği değerleri sırasıyla %0,76±0,06 ve %0,94±0,01, peroksit değerleri sırasıyla %1,06±0,09 ve %2,01±1,06 meqO2/kg olarak belirlenmiştir. Elde edilen yağların linolenik ve linoleik yağ asitlerince zengin olduğu, incir çekirdeği yağının linolenik asit içeriği %34,05, kuşburnu çekirdeği yağının linoleik asit içeriği %50,07 oranlarında sahip olduğu görülmüştür. İncir çekirdeği yağının γ-tokoferol, kuşburnu çekirdeği yağının α-tokoferol içeriği bakımından zengin olduğu görülmüştür. Soğuk pres kuşburnu çekirdeği yağının LLLn %(21,59), LLnLn %(16,23), LLL %(13,48), OLLn %(12,81) ve LnLnLn %(6,50) incir çekirdeği yağının LLnLn %(20,44), LnLnLn %(17,59), OLLn %(16,63) , LLLn %(13,57) ve PLLn %(9,02) trigliseritlerini yüksek oranda içerdiği tespit edilmiştir.
Yapılan bu araştırmalar sonucunda incelenen yağların soğuk sıkma olarak tüketilen bitkisel yağlara alternatif olabileceği ve tıbbî ürün olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kuşburnu ve İncir Çekirdeği Yağları, Soğuk Pres, Yağ Asidi Bileşimi, Tokoferol, Sterol, Vaks, Trigliserit, Polimerik Madde, Kromatografi

Abstract:
Nowadays, oil obtained from oil seeds by cold press method is widely used in many areas such as food, cosmetics and medicine. In this thesis study, in order to examine the physical and chemical properties of cold pressed oils of rosehip and fig seeds, fatty acid component (FAME) and triglyceride compositions were determined. Free fatty acid (FFA), peroxide number (PV), sterol, wax and tocopherol determinations were performed. Polar and polymeric substance quantities were determined. Sufficient information on primary and secondary oxidation products, chlorophyll and β-carotene quantities, conjugated dienes and trien quantities were obtained with UV-Vis and FTIR spectra.
At the end of the cold pressing process, it was determined that fig seed was 26.4% and rosehip seed was 30.00% fat. The free fatty acid values of cold fig and rosehip seed oil were determined as 0,76 ± 0,06% and 0,94 ± 0,01%, respectively. Peroxide values are 1.06 ± 0.09% and 2,01 ± 1.06% meqO2 / kg, respectively. It was found that the oil obtained is rich in linolenic and linoleic fatty acids, the most common linolenic acid content is figurine oil with 34.05% and the most linoleic acid content is rose oil with 50.07%. In terms of tocopherol isomers; fig-seed oil was found to be rich in γ-tocopherol and rosehip seed oil in α-tocopherol content. It was observed that the cold pressed rosehip seed oil contained high levels of triglycerides of LLLn %(21,59), LLnLn %(16,23), LLL %(13,48), OLLn %(12,81) and LnLnLn %(6,50) and LLnLn %(20,44), LnLnLn %(17,59), OLLn %(16,63) , LLLn %(13,57) and PLLn %(9,02) of fig seed oil.
As a result of these investigations, it is thought that the oils investigated can be an alternative to the vegetable oils consumed as cold squeezing and can be evaluated as medical products.

Key Words: Rosehip and Fig Seed Oil, Cold Press, Fatty Acid Composition, Tocopherol, Sterol, Wax, Triglyceride, Polymeric Substance, Chromatography