İstanbul'daki konutların iç mekan havasının mikrobiyolojik açıdan değerlendirilmesi
Microbiological evaluation of the indoor air of the residentials in Istanbul
Yazar: BERK UĞUROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU KADAİFÇİLER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Konutlar, insanların günlük vakitlerinin büyük kısmını geçirdikleri kapalı alanlardır. Konutların iç ortam havasında bulunan bakterilerin ve mikrofungusların standartlarla belirlenmiş limitler arasında olması, mikrobiyolojik hava kalitesini belirleyen önemli bir unsurdur.Yurt dışında konu ile ilgili yapılmış çalışmalar, konutların iç ortam havasında fırsatçı patojen, allerjen ve/veya toksijenik özellikte bakterilerin ve mikrofungusların bulunduğunu ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ciddi sağlık sorunlarına sebep olduklarını bildirmektedir.Bu konuda ülkemizde yürütülmüş çalışmalarda ağırlığın hastane, okul ve ofislere verildiği, konutların iç ortam havası ile ilgili çalışmaların çok az olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışmada İstanbul'da rastgele seçilmiş konutlardan alınan hava örneklerinde aerobik mezofilik heterotrofik bakteri (AMHB) ve aerobik mikrofungusların sayılarının belirlenmesi, genel özelliklerinin saptanması, izole edilen mikrofungusların cins veya tür düzeyinde tayinlerinin yapılması amaçlanmıştır. Ayrıca örnekleme alanlarının nem ve sıcaklık değerleri kayıt edilmiştir. Bu kapsamda 11 farklı konutun salonundan, yatak odasından ve dış ortam havasından (balkon, pencere önü gibi) aktif hava örneklemesi yapılarak AMHB ve mikrofungus izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Bakteri izolatlarının Gram ve morfolojik özellikleri belirlenmiştir. Mikrofungus izolatları klasik kültür yöntemi ile cins veya tür düzeyinde tayin edilmiştir. Avrupa Birliği Komisyonu standartlarına göre konutların iç ortam havası AMHB açısından değerlendirildiğinde sadece 1 konutun (%9.09) yüksek kontaminasyon içerdiği, 10 konutun (%90.9) ise orta düzeyde kontaminasyona sahip olduğu tespit edilmiştir. Mikrofungus açısından değerlendirildiğinde 10 konutun (%90.9)  düşük seviyede, 1 konutun (%9.09) ise orta düzeyde kontaminasyon içerdiği saptanmıştır. En yüksek AMHB ve mikrofungus sayıları sırasıyla konutların yatak odalarında ve salonlarında belirlenmiştir. Konutların %63.63'ünde iç ortam AMHB yükünün dış ortamdan fazla olduğu, buna bağlı olarak bakterilerin iç ortamdan kaynaklandığı belirlenmiştir. AMHB sayısının sıcaklıkla pozitif yönde korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Konutların %72.72'sinin iç ortam mikrofungus yükünün dış ortamdan düşük olduğu, buna bağlı olarak iç ortam havasındaki mikrofungusların dış ortamdan kaynaklandığı belirlenmiştir. Konutlarda en çok Gram pozitif kok bakteriler ile Penicillium ve Cladosporium cinsi mikrofunguslar saptanmıştır. Ayrıca, teşhisi yapılan mikrofunguslardan bazılarının fırsatçı patojen, allerjen ve toksijenik özellikte oldukları tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda bulgular, hava sıcaklığı arttıkça AMHB, Cladosporium ve Alternaria sayılarında da artış olduğunu ve İstanbul'daki konutların iç ortam havasının orta ve düşük seviyelerde mikroorganizma içerdiğini göstermektedir. Bu sayıları düşük seviyelere çekmek için havalandırma sistemlerinin bakımının yaptırılması, konutların hijyenine dikkat edilmesi, HEPA filtrelerin kullanılması gibi önlemlerin gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Residences are enclosed spaces where people spend most of their daily time. The presence of bacteria and microfungi in the indoor air of dwellings within the limits set by the standards is an important factor determining the microbiological air quality. Studies conducted abroad on the subject report that opportunistic pathogenic, allergenic, and/or toxigenic bacteria and microfungi are present in the indoor air of dwellings and cause serious health problems in immunocompromised people. In the studies conducted in our country on this subject, it has been determined that the focus is given to hospitals, schools and offices and there are very few studies on the indoor air of residences.
The aim of this study was to determine the number of aerobic mesophilic heterotrophic bacteria (AMHB) and aerobic microfungi in air samples taken from randomly selected residences in Istanbul, to determine their general characteristics, and to determine the microfungi isolated at genus or species level. In addition, humidity and temperature values of the sampling areas were recorded. In this context, AMHB and microfungi were isolated from the living room, bedroom and outdoor air (balcony, window front, etc.) of 11 different residences by active air sampling. Gram and morphological characteristics of bacterial isolates were determined. Microfungal isolates were identified to genus or species level by classical culture method. According to the Communities of European Commission standards, when the indoor air of the residences was evaluated in terms of AMHB, it was determined that only 1 residence (9.09%) contained high contamination and 10 residences (90.9%) had moderate contamination. In terms of microfungus, 10 residences (90.9%) had low contamination and 1 residence (9.09%) had moderate contamination. The highest numbers of AMHB and microfungi were found in bedrooms and living rooms, respectively. It was determined that indoor AMHB load was higher than outdoor load in 63.63% of the residences, and accordingly, the bacteria originated from the indoor environment. The number of AMHBs was found to be positively correlated with temperature. It was determined that in 72.72% of the residences, the indoor microfungus load was lower than the outdoor environment, accordingly, the microfungi in the indoor air originated from the outdoor environment. Gram positive cocci, Penicillium and Cladosporium were the most common microfungi detected in the residences. In addition, some of the identified microfungi were found to be opportunistic pathogens, allergens and toxigenic. As a result of the study, the findings show that as the air temperature increases, the numbers of AMHB, Cladosporium and Alternaria also increase and that the indoor air of the residences in Istanbul contains medium and low levels of microorganisms. In order to reduce these numbers to low levels, measures such as maintenance of ventilation systems, attention to the hygiene of the residences, and the use of HEPA filters are necessary.