Sepsis hastalarında eozinofil, C-reaktif protein ve nötrofil/ lenfosit oranının prognoz ile ilişkisi
The relationship of eosinophil, C-reactive protein and neutrophil / lymphocyte ratio in prognosis in sepsis patients
Yazar: HATİCE BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. İLHAN KORKMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Enfeksiyon = Infection ; Eozinofiller = Eosinophils ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Prognoz = Prognosis ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Sepsis enfeksiyona karşı konağın verdiği kontrolsüz immun yanıt sonucu oluşan hayatı tehdit eden organ disfonksiyonu olarak tanımlanmaktadır. Sepsis ve ilişkili durumların tanısını koymada gecikmeler olmakta ve bununla birlikte yüksek mortalite ile seyretmektedir. Acil servisler, birçok sepsis hastasının ilk tanı ve tedavi yeridir ve bu durum sepsisin erken tedavisi açısından önemli ve merkezi bir rol oynar. Gittikçe sıklığı ve mortalitesi artan bu sendrom için yıllar içinde erken tanı ve tedavi ön plana çıktığından hastaların gelişlerinde prognozu öngörebilmek için kullanılabilecek basit, hızlı ve ucuz parametreler büyük önem taşımaktadır. Bu konuda yapılan bazı çalışmalar vardır. Biz de çalışmamızda sepsis hastalarının acil başvurularında ilk geliş kanlarında hızla ulaşabileceğimiz eozinofil sayısı, nötrofil/lenfosit oranı (NLR) ve C-reaktif protein (CRP) değerlerinin prognozu öngörmedeki etkisini incelemeyi amaçladık.
Çalışmamıza dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 139 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 70.6±16.1 yıl olarak bulundu (27-104 yaş aralığında). Hastaların %45.3'ü kadın, %54.7'si erkekti. Hastaların %14.4'ü acil serviste, %32.4'ü yoğun bakım ünitesinde (YBÜ), %53.2'si yatan hasta servislerinde takip edilmişti. Hastaların median yatış süresi 10 gündü (1-97 gün aralığında). 
En sık izlenen komorbid hastalıklar sırasıyla hipertansiyon (HT) (%39.6), kronik böbrek yetmezliği (KBY) (%39.6), diabetes mellitus (DM) (%36.7) ve koroner arter hastalığı (KAH) (%20.9) olarak tespit edildi. Hastalarda median 2 komorbid hastalık mevcuttu (0-4 aralığında).    Sepsis tanılı hastalarının %33.1'i exitus olurken, %66.9'u sağ kalmıştı. Hastaların %79.9'unda enfeksiyon odağı saptanırken, %20.1'inde enfeksiyon odağı bulunamadı. En sık izlenen enfeksiyon odaklarını sırasıyla %28.8 kateter enfeksiyonu, %20.1'i pnömoni, %18'inde ürosepsis olarak tespit ettik. 
En sık izole edilen mikroorganizmalar sırasıyla Stafilococcus spp. (%48.8), Escherichia coli (%29.3), Cornyebacterium (%8.5) ve Pseudomonas (%7.3) suşlarıydı.
Exitus olan sepsis hastaları ile sağ kalanlar demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri açısından karşılaştırıldı. Gruplar arasında lökosit sayısı (WBC) (p=0.663), NLR (p=0.509), nötrofil (p=0.807), lenfosit (p=0.911) sayısı ve CRP (p=0.780) açısından farklılık izlenmedi. Çalışmamızda sepsis hastalarında cinsiyet ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0.302).
	NLR, exitus olan ve sağ kalan hastalar arasında karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.509). NLR'nin 10,9'un üzerinde olması mortalite için sensitivitesi %45.7 ve spesifitesi %46.2 olarak saptandı (Eğri altında kalan alan (AUC)=0.466, %95 Güven aralığı (GA) 0,363-0,568, p=0.509).  Bu sonuçlarla NLR'nin sepsis mortalitesi üzerine tek başına belirleyici olmadığını saptadık.
CRP'nin exitus olan grupta sağ kalan gruba göre daha yüksek olduğunu tespit ettik. Fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.780). CRP seviyesinin 166.5 mg/dL'nin üzerinde olması mortalite için %45.6 sensitivite, %61.3 spesifiteye sahipti (AUC=0.485, %95 GA 0.385-0.586, p=0.780). Bu sonuçlara göre tanıda ilk bakılan CRP'nin sepsis hastalarında mortalite üzerinde iyi bir belirteç olmadığını belirledik.
Eozinofil sayısı exitus olan grupta sağ kalan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüktü (p<0.001). ROC analizinde, mortalite üzerinde eozinopeninin belirleyici olduğu görüldü (AUC=0.824, %95 GA 0.749-0.898, p<0.001). Eozinofil sayısının 0,05x 103/µL altında olması mortalite için %93.4 sensitivite, %65.6 spesifiteye sahipti. Eozinofil sayısının değerlendirilen parametreler içerisinde mortalite için en iyi tanısal performansı gösterdiğini tespit ettik. 
Sonuç olarak sepsis tanılı hastaların prognozunda eozinopeninin önemli bir belirteç olabileceğini saptadık. Bununla birlikte ilk bakılan NLR ve CRP değerlerinin prognozun belirlenmesinde istatistiksel olarak anlamlı olmadığını belirledik. Bu konuda daha çok hasta sayısının olduğu, randomize, kontrollü çalışmalara gereksinim olduğunu düşünmekle birlikte sepsis prognozunun belirlenmesinde eozinopenin önemli bir parametre olduğu kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Sepsis, prognoz, eozinofil sayısı, nötrofil/lenfosit oranı, C-reaktif protein

Abstract:
Sepsis is defined as life-threatening organ dysfunction caused by the uncontrolled immune response of the host against infection. There are delays in the diagnosis of sepsis and related conditions, and it is associated with high mortality. Emergency services are the first place of diagnosis and treatment for many sepsis patients, and this plays an important and central role in the early treatment of sepsis. Since early diagnosis and treatment have come into prominence over the years for this syndrome, whose frequency and mortality increase gradually, simple, fast and cheap parameters that can be used to predict the prognosis at the arrival of the patients are of great importance. There are studies on this subject. In our study, we aimed to examine the effect of eosinophil count, neutrophil / lymphocyte ratio (NLR) and C-reactive protein (CRP) values, which can be reached rapidly in the first arrival blood in the emergency admissions of sepsis patients, in predicting prognosis. 
139 patients who met the inclusion and exclusion criteria were included in our study. The mean age of the patients was found to be 70.6 ± 16.1 years (in the range of 27-104 years). 45.3% of the patients were female and 54.7% were male. 14.4% of the patients were followed up in the emergency room, %32.4 in the intensive care unit (ICU), 53.2% in inpatient wards. The median hospitalization period of the patients was 10 days (between 1-97 days). 
The most common comorbid diseases were determined as hypertension (HT) (39.6%), chronic renal failure (CRF) (39.6%), diabetes mellitus (DM) (36.7%) and coronary artery disease (20.9%), respectively. The patients had a median of 2 comorbid diseases (range 0-4). While 33.1% of the patients with a diagnosis of sepsis died, 66.9% of them survived. Infection focus was detected in 79.9% of the patients, while no focus of infection was found in 20.1% of the patients. We found the most frequently observed foci of infection as 28.8% catheter infection, 20.1% pneumonia, and 18% urosepsis, respectively. The most frequently isolated microorganisms were Stafilococcus spp. (48.8%), Escherichia coli (29.3%), Cornyebacterium (8.5%) and Pseudomonas (7.3%).
Sepsis patients with exitus and survivors were compared in terms of demographic, clinical and laboratory characteristics. There was no difference between the groups in terms of White blood cell (WBC) (p=0.663), NLR (p=0.509), neutrophil (p=0.807), lymphocyte (p=0.911) and CRP (p=0.780). In our study, no significant relationship was found between gender and mortality in patients with sepsis (p=0.302). 
When NLR was compared between deceased and surviving patients, no significant difference was found (p=0.509). If the NLR was above 10.9, the sensitivity for mortality was 45.7% and the specificity was %46.2 (AUC=0.466, 95% confidence interval (CI) 0.363-0.568, p=0.509). With these results, we found that NLR alone is not a determinant on sepsis mortality.
We found that CRP was higher in the exitus group compared to the surviving group. However, this was not statistically significant (p=0.780). Having a CRP level above 166.5 mg/dL had 45.6% sensitivity and 61.3% specificity for mortality (AUC=0.485, 95% CI 0.385-0.586, p=0.780). According to these results, we determined that CRP, which was first examined at diagnosis, was not a good marker for mortality in patients with sepsis.
The eosinophil count was statistically significantly lower in the exitus group than in the surviving group (p<0.001). In ROC analysis, eosinopenia was found to be determinant on mortality (AUC=0.824, 95% CI 0.749-0.898, p<0.001). The eosinophil count below 0.05x 103/µL had 93.4% sensitivity and 65.6% specificity for mortality. We found that eosinophil count showed the best diagnostic performance for mortality among the parameters evaluated.
As a result, we found that eosinopenia may be an important marker in the prognosis of patients with a diagnosis of sepsis. However, we found that the first NLR and CRP values were not statistically significant in determining the prognosis. We believe that eosinopenia is an important parameter in determining the prognosis of sepsis, although we think that randomized, controlled studies are needed with more patients on this subject.
Keywords: Sepsis, prognosis, eosinophil count, neutrophil/lymphocyte ratio, C-reactive protein