Zihinsel engelli öğrencilere okuma -yazma öğretiminde kullanılan ses temelli cümle yöntemi ile cümle yönteminin etkililiğine ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi
Identifying the opinions of the teachers about the effect between sound-based sentences method and sentences method which is used for teaching of reading-writing to the students with mental retardation
Yazar: ZEYNEP AKER
Danışman: DR. NURHAN CORA İNCE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Ses temelli cümle yöntemi = Phonics based sentence method ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, zihinsel engelli öğrencilere okuma yazma beceri öğretiminde uygulanan, cümle yöntemiyle ses temelli cümle yönteminin etkililiği hakkında öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Batı Karadeniz Bölgesinden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş Bolu ve Düzce il merkezlerindeki okullarında görev yapan en az iki yıl özel eğitim alanında çalışmış 10 öğretmen çalışma grubuna alınmıştır. Öğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla 12 tane soru sorulmuştur.Araştırmanın verileri niteliksel veri toplama yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Görüşme formundaki sorular alanında iki uzmanın görüşü alınarak oluşturulmuştur.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin akademik beceri ve okuma yazma beceri düzeylerinin öğrencilerin günlük hayatta kendilerini ifade edebilecek düzeyde okuma yazma becerisine sahip oldukları, yavaş okuyabildikleri, okuduğunu anlamada zorluk çektikleri anlaşılmış, öğretmenlerin ses temelli cümle yöntemini daha hızlı, daha kolay, daha etkili ve okulda uygulanan yöntem olduğu için ses temelli cümle yöntemini tercih ettikleri, yine öğretmenlerin cümle yöntemini tercih etme sebepleri daha somut, dahaanlamlı ve teknikler bakımından daha zengin olduğu görüşünde oldukları, cümle yöntemi ve ses temelli cümle yöntemi dışında farklı okuma yazma öğretim yöntemlerini ve karma yöntemi kullandıkları anlaşılmıştır. Farklı yöntemleri tercih etme sebepleri olarak da öğrencilerin bireysel özelliklerinin farklı olması ve kullandıkları yöntemin etkili olmaması durumunda farklı yöntemleri kullandıkları anlaşılmıştır. Ses temelli cümle yönteminin hızlı olması, etkinlik çeşitliliği olması, somut ve kolay olması, genellenebilir olması gibi yararları olduğu sonucuna varılmış, yine öğretmenlerin verdikleri cevaplara göre cümle yönteminin anlamlı olması, hızlı olması, somut ve görsel materyallerle desteklenebilmesi gibi yararları olduğu, ses temelli cümle yöntemiyle yazma becerilerinin uzun zaman aldığı bedensel engelli çocuklarda güçlük yaşandığı ve el yazısında güçlük yaşandığı, cümle yönteminde yazma becerilerinin anlamlı olduğu, hızlı olduğu fakat ezbere dayalı olduğu ve daha uzun zaman aldığı, ses temelli cümle yönteminin çabuk unutulması, uzun zaman alması ve anlamlandırma sorunu olması, sesleri çıkartmada ve birleştirmede sorunlar olması ve yeni bir yöntem olduğu için sınırlılıkları olduğu, cümle yönteminde ise uzun zaman aldığı, ezbere yönelik olduğu, yöntemin analizi aşamasında sıkıntılar olduğu gibi sınırlılıkların olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler:Zihinsel Engellik,Ses Temelli Cümle Yöntemi ve Cümle Yöntemi

Abstract:
The purpose of this research is to find out the opinions of teachers about the effect of sound-based sentences method and sentences method which is used for teaching of reading-writing skills to the students with mental retardation.10 teachers from the schools in Bolu and Düzce who are working in special education at least two years, were choosed for the study group from Western Karadeniz Area, using the method of purposeful sampling. 12 questions were asked to identify the opinions of teachers.Datas of the research were collected with half-configured meetings which is one of the methods of qualititative data collection. The questions on the meeting form were prepared by the helps of two specialists.After the research, the findings showed that the students, have the academic skill and reading-writing skill levels enough to signify themselves in daily life, can read slowly, have difficulty in understanding the readings; teachers find the sound-based sentences method faster, easier and they choose it because it is used in the schools, in the other hand the reasonsof prefering sentences method are to be more concrete, more meaningful and to have so many technics, the teachers said that, they are using different reading-writing instruction methods and the mixed method also. The reasons of choosing different methods are, first the children might have seperated individual attributes or the effectiveness of the method might be weak, so they use other methods if necessary. Also we realized that the sound-based sentences method has many benefits, some of them are to be faster, more concrete, easier, also to have activity diversity and to be generalized. The teachers? opinions about sentences method are that, the method is faster, more concrete and can be supported by visiual materials, but on the other side soun-based sentences method and sentences method have some limits. These are that, learning the writing skills get so much time with sound-based sentences method, it causes problems on the children with phisical disabilities and problems can be seen with learning the hand writing skill, sentences method has different limits, they are, the writing skill is significant and faster but memory based and take so much time otherwise the sound-based sentences method is forgotten easily, it has explanation problems, also has problems with pronunciation and combining the sounds, at last we concluded that the sound-based sentences method is a new method so that, it has got limits, although the sentences method takes so much time, it is memory based and it has limits about analizing the method.Key Words: Mental Retardation, Sound-Based Sentences Method and Sentences Method