Dokuz Eylül Üniversitesi eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerde sosyal sorun çözme becerisinin beden kitle indeksi ile ilişkisi
The relationship of social problem-solving skills with body-mass index in individuals WHO apply to Dokuz Eylul University education primary care clinics
Yazar: ECE ALICI
Danışman: PROF. VİLDAN MEVSİM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Obezite = Obesity ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Obezite tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artan, bir pandemi halini alan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ülkemizde yaşam tarzının hızla değişmesi sonucunda obezite, halk sağlığını önemli ölçüde tehdit eden ve sıklığı giderek artan bir sorun haline gelmiştir. Toplumun 1/3'ü obez, 1/3'ü ise fazla kilolu durumda olup bu durum önemli metabolik, kardiyovasküler, ortopedik ve psikiyatrik sorunlara yol açabilmektedir. Fazla kiloluluk ve obezitenin tedavi edilebilir ve daha da önemlisi önlenebilir olması daha fazla ilgiyi gerektirmektedir. Sorun çözme becerileri, bireyin sorunu anlama, etkili çözümler veya baş etme yolları bulma amacıyla gerçekleştirdiği bilişsel ve davranışsal aktivitelere işaret etmektedir. Psikanalitik teorilerde aşırı yeme, depresyon ve anksiyete ile uyuma yönelik olmayan veya uyumu bozan bir baş etme tepkisi olarak görülmektedir. Obez bireylerin aşırı yemek suretiyle anksiyete ile baş etmeyi öğrendikleri ve bu bireylerin edilgen bağımlı özelliklerinin bu kişileri alternatif baş etme becerileri geliştirmekten alıkoyduğu öne sürülmektedir.  Sosyal ve fiziksel çevrelerindeki yetersizliklerin erişkinlikteki yüksek beden kitle indeksi ile bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı; Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran bireylerin sosyal sorun çözme becerilerinin beden kitle indeksi ile ilişkisini saptamaktır.
Yöntem
Kesitsel analitik çalışma modelinde planlanmış olan bu çalışma, İzmir Dokuz Eylül Üniversite Hastanesine bağlı aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası 316  bireyler ile görüşülerek yapılmıştır. Çalışmaya katılmaya gönüllü bireylere sosyodemografik hasta bilgi anket soruları ve gözden geçirilmiş sosyal sorun çözme envanteri kısa formu  yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Kişilerin boy  ve  kilo bilgileri araştırmacı tarafından ölçülüp kaydedilmiştir. 
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %43,7 (138) erkek, %56,3'ü (178) kadın olup yaş ortalaması 36,31±12,45 olarak bulunmuştur. Katılımcıların  %63,6'si (201) evli iken, %29,7'si  (94) bekar ve %6,6'sı (21) dul/boşanmış idi. Katılımcıların %19,3'ü (61) öğrenci olup  %42,4'ünün (134) düzenli bir işi varken %32,9'unun (104) düzenli bir işi yoktu, %5,4'ü (17) ise emekli idi. Katılımcıların beden kite indekslerine göre dağılmına bakıldığında %3,2 'si (10) zayıf, %42,7'si (135) normal, %25,3'ü (80) fazla kilolu, %19,3'ü (61) hafif obez, %4,1'i (13) orta derece obez, %4,4 'ü (14) morbid obez, %0,9'u (3) süper obezdi. Hafif, orta, morbid ve süper olarak sınıflandırmaksızın bakıldığında katılımcıların %28,8(91) 'i obezdi. Katılımcıların %63,0'ü (199) soruna olumlu yönelim boyutuna sahipken %37'si (117) soruna olumsuz yönelim boyutundaydı.Sorun çözme tarzlarına bakıldığında %61,4'ü (194) rasyonel sorun çözme tarzına sahipken %24,7'si (78) dikkatsiz/dürtüsel tarza, %13,9 'u (44) kaçıngan tarza sahipti. Soruna olumlu yönelim gösterenlerde en yüksek oranda (%57,3)  normal olurken soruna olumsuz yönelimde en yüksek oranda (%50,4)  obez saptanmıştır. Soruna yönelimlerine göre beden kitle indeksleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P=<0,001) . Rasyonel sorun çözme tarzında en yüksek oranda (%56,2) normal olurken dürtüsel/dikkatsiz tarzda en yüksek oranda (%38,5) obez, kaçıngan tarzda en yüksek oranda (%52,3)  obez olduğu saptanmıştır. Sorun çözme tarzları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=<0,001) Katılımcıların sosyal sorun çözme toplam puanı ile beden kitle indeksi değerleri arasında anlamlı ters yönde korelasyon vardı (r:0,048 p<0,001). 

Sonuç
Sosyal sorun çözme beceri düzeyi ile beden kilte indeksi arasında ters yönde anlamlı korelasyon vardır. Obez bireyler soruna olumsuz yönelmekteyken normal beden kitle indeksine sahip bireyler soruna olumlu yönelmekteydi. Normal bireyler rasyonel sorun çözme tarzına sahipken obez bireyler kaçıngan ve dürtüsel/dikkatsiz tarza sahipti.


Anahtar Kelimeler: beden kitle indeksi, obezite, sosyal sorun çözme becerisi

Abstract:
Objective
Obesity is an important public health problem that is rapidly increasing in our country as well as all over the world and has become a pandemic. The rapid change of lifestyle in our country has become a serious problem that threatens public health and increases in frequency. 1/3 of the society is obese and 1/3 is overweight and this situation can lead to significant metabolic, cardiovascular, orthopedic and psychiatric problems. The fact that overweight and obesity is treatable and, more importantly, preventable requires more attention. Problem solving skills refer to the cognitive and behavioral activities performed by the individual in order to understand the problem, find effective solutions or ways to cope. In psychoanalytic theories, overeating is seen as a coping response that is not directed at or disrupts compliance with depression and anxiety. It is suggested that obese individuals cope with binge eating and the passive characteristics of these individuals prevent them from developing alternative coping skills. It is thought that disabilities in their social and physical environment are associated with high body mass index in adulthood. The aim of this study to determine the relationship between social problem solving skills and body mass index of individuals who applied to Dokuz Eylül University Education Prımary Care Clınıcs.
Methods
This study, which was planned in a cross-sectional analytical study model, was conducted by interviewing 316 individuals aged 18-65 who applied to prımary care centers of Izmir Dokuz Eylul University Hospital. Sociodemographic patient information questionnaire questions and short form of revised social problem solving inventory were administered to the volunteers by face-to-face interview method. The height and weight information of the people were measured and recorded by the researcher. 

Results
43.7% (138) of the participants included in the study were male, 56.3% (178) were female, and the mean age was 36.31 ± 12.45. While 63.6% of the participants (201) were married, 29.7% (94) were single and 6.6% (21) were widow / divorced. 19.3% (61) of the participants are students and 42.4% (134) had a regular job, 32.9% (104) did not have a regular job, 5.4% (17) are retired was. When looking at the distribution of the participants according to their body kit indexes, 3.2% (10) were thin, 42.7% (135) were normal, 25.3% (80) were overweight, 19.3% (61) mild obese, 4.1% (13) moderately obese, 4.4% (14) morbidly obese, 0.9% (3) super obese. Regardless of classification as mild, moderate, morbid and super, 28.8% (91) of the participants were obese. 63.0% of the participants (199) had a positive orientation dimension to the problem, while 37% (117) had a negative orientation dimension. 61.4% (194) had a rational problem solving style, while 24.7% ' (78) had careless / impulsive style and 13.9% (44) had avoidant style. While the highest rate of positive orientation towards the problem was normal (57.3%), the highest rate of negative orientation to the problem (50.4%) was obese. The difference between body mass indexes according to problem orientation was found to be statistically significant (P = <0.001). While he was normal in rational problem-solving style (56.2%), he was found to be obese at the highest rate (38.5%) in the impulsive / careless style, and obese in the avoidant manner (52.3%). The difference between problem solving styles was found to be statistically significant (p = <0.001). There was a significant inverse correlation between the participants' total social problem solving score and their body mass index (r: 0.048 p <0.001).
Conclusion
There is a significant inverse correlation between social problem solving skill level and body clay index. While obese individuals turned negative towards the problem, individuals with normal body mass index turned towards the problem positively. While normal individuals had a rational problem-solving style, obese individuals had an avoidant and impulsive / careless style.

Keywords:  body mass index, obesity, social problem solving ability.