Temozolomid dirençli hücre hattında TAp73 yolağının hücre proliferasyonu ve apoptotik yolaklar açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the TAp73 pathway in terms of cell proliferation and apoptotic pathways in temozolomide-resistant cell line
Yazar: ALEYNA ŞİŞANECİ
Danışman: PROF. DR. GAMZE TANRIÖVER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Amaç: Glioblastoma Multiform (GBM) hastalarında birincil tedavi yöntemi Temozolomid (TMZ) ile kombine uygulanan radyoterapidir. Ancak bir süre sonra hastalar bu tedaviye direnç kazanmaktadır. CDK4/6, hücre siklusunda görev alan Siklin Bağımlı Kinaz'lardan biridir. Bir CDK4/6 inhibitörü Ribosiklib'in, TMZ ve radyoterapi ile kombine uygulaması hücre sağkalımı açısından değerlendirilirken, Ribosiklib'in hücre migrasyon ve koloni oluşturma yeteneği açısından etkisinin de değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ek olarak bireysel ve kombine uygulamanın TAp73 yolağı ve moleküler yolaklar açısından incelenmesi ve potansiyel terapötik etkisinin belirlenmesi bu tezin bir diğer amacıdır. 
Yöntem: T98G, TMZ dirençli hücre hattına Ribosiklib ve radyoterapi uygulanmasının GBM hücreleri üzerindeki olası etkileri hücre sağkalımı açısından MTT testi ile değerlendirilirken, Ribosiklib'in hareket potansiyeli açısından etkisi de migrasyon ve klonojenik testler ile değerlendirildi. Ek olarak kemoterapötiklerin hücre morfolojisine etkileri değerlendirildi. Ayrıca hücrelerin yolak proteinleri açısından değerlendirilmesi için de Western Blot ve İmmünositokimya ile protein analizleri gerçekleştirildi.
Bulgular: Ribosiklib'in TMZ ile bireysel ve kombine uygulamalarında hücre sağkalımının ciddi şekilde azaldığı görüldü. Ayrıca radyoterapi uygulanan gruplarda Ribosiklib'in radyoterapi ile kombinasyonlarının tüm gruplara göre daha anlamlı olduğu ve hücre sağkalımını ciddi oranda etkilediği kaydedildi. Ribosiklib'in hem bireysel hem de kombine uygulamasının hücrelerin migrasyon ve koloni oluşturma yeteneklerini de inhibe ettiği görüldü. Ribosiklib'in TAp73, p21, p-Rb, CDK4/6, STAT3, p-STAT3, BCL2 ve siklin D ekspresyonunu azaltırken; aktif Kaspaz-3 ve p53 ekspresyonunu da artırdığı gözlendi.
Sonuç: Ribosiklib'in, T98G hücrelerinde TMZ direncini kırarak, hücre sağkalımını azalttığı ve TAp73'ü baskılayarak hücreleri apoptoza yönlendirdiği belirlendi.
Anahtar Kelimeler: glioblastoma multiform, temozolomid, siklin bağımlı kinaz inhibitörleri

Abstract:
Objective: The primary treatment modality in patients with Glioblastoma Multiform (GBM) is radiotherapy combined with Temozolomide (TMZ). However, patients become resistant to this treatment after a while. CDK4/6 is one of the Cyclin Dependent Kinases (CDK) involved in the cell cycle. We aimed to evaluate the effect of Ribosiklib, a CDK4/6 inhibitor, in combination with TMZ and radiotherapy in terms of cell survival and to evaluate the effect of Ribosiklib in terms of cell migration and colony forming ability. In addition, it was aimed to analyze the individual and combined application in terms of TAp73 pathway and molecular pathways and to determine the potential therapeutic effect.
Method: The possible effects of Ribociclib and radiotherapy on GBM cells in T98G, TMZ resistant cell line were evaluated by MTT assay in terms of cell survival, while the effect of Ribociclib in terms of movement potential was evaluated by migration and clonogenic assays. In addition, the effects of chemotherapeutics on cell morphology were evaluated. In addition, protein analyses were performed by Western Blot and Immunocytochemistry to evaluate the cells in terms of pathway proteins.
Results: Both individual and combined administration of Ribociclib with TMZ significantly decreased cell survival. In addition, it was determined that the combination of Ribociclib with radiotherapy was more significant in radiotherapy groups compared to all groups. In addition, both individual and combined applications of Ribociclib inhibited cells' migration and colony formation abilities. In addition, Ribociclib decreased the expression of TAp73, p21, p-Rb, CDK4/6, STAT3, p-STAT3, BCL2 and cyclin D, while increasing the expression of cleaved Caspase-3 and p53.
Conclusion: Ribociclib decreased cell survival by inhibiting TMZ resistance in T98G cells and induced cells to apoptosis by suppressing TAp73.
Key words: glioblastoma multiforme, temozolomide, cyclin-dependent kinase inhibitor