Hekimlerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının araştırılması
Researching the knowledge, attitudes and behaviors of physicians on traditional and complementary medicine practices
Yazar: MURAT KARAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGEN GÖNENÇ ÇEKİÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamaları modern tıp uygulamalarına destek vermesi ve farklı bakış açıları sunması nedeniyle son yıllarda ilginin arttığı bir konudur. Ülkemizde yapılan araştırmaların yeterli sayıda olmamasından dolayı hekimlerin GETAT uygulamalarına yaklaşımlarıyla ilgili yeterli bilgi bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı, Trabzon ilinde aktif çalışan hekimlerin GETAT uygulamaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını incelemektir. MATERYAL VE METOD: Çalışmamız Mart – Ağustos 2021 tarihleri arasında yürütülen gözlemsel tipte kesitsel bir araştırmadır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan ve katılımcıların demografik özelliklerini, GETAT uygulamaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını inceleyen anket formu SBÜ Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Fatih Devlet Hastanesi, KTÜ Farabi Hastanesi Aile Hekimliği ABD ve Trabzon Ortahisar Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan hekimlere yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler yapılmış olup değişkenlerin birbiri ile ilişkileri Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis ve Ki kare testi ile değerlendirilmiştir. Çalışmamıza toplam 384 hekim dâhil edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda hekimlerin en çok duyduğu GETAT yöntemlerinin akupunktur, sülük ve ozon uygulaması olduğu görülmüştür. Katılımcıların 234'ü (60,9) GETAT hakkındaki bilgileri internetten öğrendiğini bildirmiştir. Çalışmamıza katılan hekimlerin 204'ü (53,1) GETAT yöntemleri ile ilgili bilgi seviyelerini az olarak tanımlamıştır. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü GETAT yöntemleri ile ilgili kurs/eğitime katılmak istemesine rağmen sadece 41'i (10,7) katıldığını belirtmiştir. Hekimlerin 206'sı (54) GETAT kullanımının faydalı olup olmadığı konusunda kararsız kaldığını söylemiştir. Çalışmamızda çevresinde GETAT kullanan kişi bulunan hekimlerin GETAT kullanma ve hastalara GETAT yöntemi önerme oranı anlamlı şekilde yüksek saptandı (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Çalışmamızda aile hekimlerinin hastalara GETAT yöntemi önerme oranının daha yüksek görüldü (p<0,001). GETAT yöntemleriyle ilgili bilgi seviyesi iyi olan ve GETAT kullanan hekimlerin de hastalara GETAT yöntemi önerme oranı daha yüksek bulundu (sırasıyla p<0,001, p<0,001). SONUÇ: Çalışmamızda hekimlerin çoğunun GETAT ile ilgili olumlu bir tutuma sahip olduğu ve eğitim almaya karşı istekli oldukları görüldü. Buna rağmen bilgi ve tecrübelerinin yeterli düzeyde olmadığı saptandı. Hizmet içi eğitimlerde GETAT konusuna yer verilmesi aktif çalışan hekimlerin farkındalığını ve bilgi düzeyini arttıracaktır. Tıp ve asistanlık eğitimi programına eklenmesi ise ileride GETAT konusunda daha donanımlı hekimlerin olmasını sağlayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: GETAT, hekim, bilgi, tutum, anket

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Traditional and complementary medicine (GETAT) practices are a subject of increasing interest in recent years, as they support modern medicine practices and offer different perspectives. Due to the insufficient number of studies conducted in our country, there is not enough information about the approaches of physicians to GETAT applications. The aim of our study is to examine the knowledge, attitudes and behaviors of physicians actively working in Trabzon about GETAT practices. MATERIAL AND METHODS: Our study is an observational type cross-sectional study conducted between March and August 2021. The questionnaire form, which was created by the researchers and examined the demographic characteristics of the participants, their knowledge, attitudes and behaviors about GETAT applications, was applied face-to-face to the physicians working in SBU Trabzon Kanuni Training and Research Hospital, Fatih State Hospital, KTU Farabi Hospital Family Medicine Department and Trabzon Ortahisar Family Health Centers. Descriptive statistics were made and the relations between the variables were evaluated with Spearman correlation analysis, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis and Chi-square test. A total of 384 physicians were included in our study. RESULTS: In our study, it was seen that the most frequently heard GETAT methods by physicians were acupuncture, leech and ozone application. 234 (60.9) of the participants reported that they learned about GETAT from the internet. 204 (53.1) of the physicians participating in our study defined their level of knowledge about GETAT methods as low. Although nearly three-quarters of the participants wanted to attend the course/training on GETAT methods, only 41 (10.7) stated that they did. 206 (54) of the physicians said that they were undecided about whether the use of GETAT is beneficial or not. In our study, the rate of using GETAT and recommending the GETAT method to patients by physicians who were surrounded by people using GETAT was found to be significantly higher (p<0.001, p<0.001, respectively). In our study, the rate of family physicians recommending the GETAT method to patients was higher (p<0.001). Physicians with good knowledge about GETAT methods and using GETAT were also found to recommend GETAT method to patients with a higher rate (p<0.001, p<0.001, respectively). CONCLUSION: In our study, it was seen that most of the physicians had a positive attitude about GETAT and were willing to receive training. However, it was determined that their knowledge and experience were not sufficient. Including GETAT in in-service training will increase the awareness and knowledge level of actively working physicians. Adding it to the medicine and residency training program will ensure that there are more equipped physicians in GETAT in the future. KEYWORDS: GETAT, physician, knowledge, attitude, questionnaire