Metot karşılaştırma çalışmalarında ölçümlerin uyumu
Measuring agreement in method comparison studies
Yazar: NAZLI PINAR DÜZEN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL TERZİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Metot karşılaştırma çalışmaları yeni metotların performanslarını değerlendirmek için hali hazırda kullanılan metot ile yeni metot arasındaki uyumu araştırmada kullanılır. Klinik ölçümlerle elde edilen birçok konuda eski (referans) metodun yerine daha ucuz ve daha hızlı yanıt veren yeni bir metot tercih etmek daha iyidir. Fakat araştırılan yeni metot ölçülen değerin gerçek değerine çok yakın ya da aynı değerle uyumlu olmalıdır. Gerçek değerle aynı sonucu elde etmek mümkün olamayacağı için kabul edilebilecek bir hata miktarı ile bulunan ölçüm değeri geçerli olacaktır. Klasik regresyon teknikleri bağımsız değişkendeki ölçüm hatasını dikkate almadığı için sonuçlar hayati farklılıklara sebep olabilmektedir. Metot karşılaştırma çalışmalarında ölçümlerin uyumunu inceleyen tip II regresyon teknikleri bağımsız değişkendeki ölçüm hatasını da hesaplayarak ölçümler arasındaki en iyi uyumu sağlayan sonuçları elde etmeye olanak tanır. Bu çalışmada literatürde tip II regresyon tekniği olarak geçen ve bağımsız değişkendeki ölçüm hatasını da dikkate alarak çözümlemeye giden metot karşılaştırma yöntemlerinden Bland-Altman, Deming Regresyon, Passing-Bablok Regresyon, sınıf içi korelasyon katsayısı ve konkordans korelasyon katsayısı tekniklerini tanıtılmıştır. Örnek uygulamalarla ile çalışmalarda etkili sonuçlar verdiği gösterilmiştir. Çalışmada istatistiksel grafikleri ve sonuçların elde edilmesini sağlayan NCSS 2019 paket programı ve ölçümlerin istatistiksel analizlerinde kullanılan SPSS 20 programı kullanılmıştır.

Abstract:
Method comparison studies are used to investigate the consistency between the current method and the new method to evaluate the performance of the new methods. It is better to use a cheaper and faster response method instead of the old (reference) method in many subjects obtained by clinical measurements. However, the new method investigated should be very close to or equal to the actual value of the measured value. Since it is not possible to obtain the same result as the actual value, an acceptable error amount in the measured value will be valid. As classical regression techniques do not take into account the measurement error in the independent variable, the results can cause vital differences. Type II regression techniques, which examine the consistency of measurements in method comparison studies, allow to obtain the results that provide the best fit between the measurements by calculating the measurement error in the independent variable. In this study, Bland-Altman, Deming Regression, Passing-Bablok Regression, intra-class correlation coefficient and concordance correlation coefficient techniques, which are used as type II regression technique in the literature and also analyzing method with taking into account the measurement error in the independent variable were introduced. It has been shown to give effective results in studies with sample practices. In the study, NCSS 2019 was used to obtain statistical graphs and results, and SPSS 20 program was used for statistical analysis of measurements.