Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersinde kullanılan ikonik sembolleri anlama düzeyleri
The level of understanding of 8th grade students about iconic symbols used in secondary school science course
Yazar: BAŞAK KARABULUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAVUZ TAŞKESENLİGİL
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Semboller = Symbols ; Testler = Tests ; Çoklu Zeka Kuramı = Multiple Intelligence Theory ; İkonizm = Iconicity

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, sekizinci sınıf öğrencilerinin ortaokul fen bilimleri derslerinde
görmüş oldukları ikonik sembolleri anlama düzeylerinin tespit edilmesidir. Çalışmada, ayrıca
çoklu zeka alanlarının öğrencilerin ikonik sembolleri anlama düzeylerini yordama ilişkisi de
incelenmiştir.
Yöntem: Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için nicel araştırma desenlerinden biri olan
kesitsel tarama kullanılmıştır. Bayburt ilinde bulunan çeşitli ortaokullarda 8. sınıfta öğrenim
görmekte olan 200 öğrenciye araştırmacı tarafından hazırlanan "İkonik Sembol Testi (İST)"
uygulanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel ve çıkarıma dayalı analiz yöntemleri ile analiz
edilmiştir. Ayrıca öğrencilere Gardner'ın çoklu zeka kuramına ilişkin Çoklu Zeka Ölçeği
uygulanmıştır. Öğrencilerin İkonik Sembol Testinden aldıkları puan ile Çoklu Zeka Ölçeği
arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Yapılan betimsel istatikler, öğrencilerin ortaokulda görmüş oldukları ikonik
sembolleri anlama düzeylerinin yetersiz seviyelerde kaldığını göstermiştir. Cinsiyet
değişkeninin ikonik sembolleri anlama noktasında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit
edilmiştir. İkonik sembolleri doğru anlamanın not ortalamalarıyla ilişkisine bakıldığında ise
öğrencilerin İST'den aldıkları puan ile AGNO'ları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit
edilmiştir. Öğrencilerin İST'den aldıkları puan ile Çoklu Zeka Ölçeği arasındaki ilişkiyi ortaya
çıkarmak için yürütülen regresyon analizinde Çoklu Zeka Alanlarından mantıksal matematiksel
zeka ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır .
Sonuçlar: Elde edilen verilere göre, sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersinde
kullanılan ikonik sembollere yönelik bilgi düzeylerinin düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Kız
ve erkek öğrencilerin ikonik sembol testinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark
olmadığı görülmüştür. Bunun yanında sekizinci sınıf öğrencilerinin ağırlıklı not ortalamaları ile
İST'den aldıkları puan arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişki ağırlıklı not ortalaması
yüksek olan öğrenciler lehine olmuştur. Ayrıca, öğrencilerin mantıksal matematiksel zeka
alanları ile ikonıik sembollere yönelik bilgi düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı
pozitif doğrusal bir ilişki olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler: betimsel istatistik, çoklu zeka kuramı, sembolik dil, bilimin sembolik dili,
ikonik semboller, regresyon analizi.

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to determine the level of understanding of the iconic
symbols that 8th grade students have seen in science lessons since the 5th grade of secondary
school. In this study, the relationship of multiple intelligence domains to predict iconic symbols
was also examined.
Method: The cross-sectional survey method, which is one of the general survey models of
quantitative research methods, was employed in the study. The Iconic Symbol Test, prepared
by the researcher, was applied to 200 of 8 th grade students studying at various secondary schools
in Bayburt. In the research, the data collected with the test prepared by the researcher were
analyzed with descriptive and inferential analysis methods. In addition, the multiple intelligence
test of Gardner's theory of multiple intelligences was applied to the students in the sample. We
employed regression analysis to investigate the relationship between the students' scores from
the Iconic Symbol Test and the Multiple Intelligences Scale.
Findings: As a result of the descriptive statistics, it was explored that the students'
understanding of the iconic symbols they saw in secondary school remained at an insufficient
level. It was determined that the gender variable did not make a significant difference in
understanding the iconic symbols. When the relationship between understanding the iconic
symbols correctly and their grade point averages (GPA) is examined, it has been determined
that there is a significant relationship between the students' scores in the Iconic Symbol Test
(IST) and their GPA. In the regression analysis carried out to Show the relationship between
the scores of the students from the Iconic Symbol Test and the Multiple Intelligences Scale, it
was concluded that there was a positive significant relationship with the logical mathematical
intelligence of the Multiple Intelligence Fields.
Conclusions: According to the results obtained, it is determined that the 8th grade students'
knowledge levels about iconic symbols used in science lessons are low. There was no
significant difference between the scores of male and female students from the iconic symbol
test. In addition, a significant relationship was found between the weighted grade point averages
of the 8 th grade students from the previous semester and the scores they got from the iconic test.
This relationship was in favor of students with high grade point averages. In the study, the
relationship between multiple intelligence fields and the understanding of iconic symbols was
also examined and it has been revealed that there is a statistically significant and positive linear
relationship with logical mathematical intelligence of multiple intelligence fields.
Keywords: descriptive statistics, multiple intelligence theory, symbolic language, symbolic
language of science, iconic symbols, regression analysis.