Postoperatif peritoneal adezyonların önlenmesinde intraperitoneal sinovyal sıvı,  bal, propolis, vitamin  E ve zeytinyağının  etkinliği
The effectiveness of intraperitoneal synovial fluid, honey, propolis,vitamin e and olive oil in the prevention of postoperative peritoneal adhesions
Yazar: ERMAN YEKENKURUL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAMİ DOĞAN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Bal = Honey ; Periton = Peritoneum ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Propolis = Propolis ; Sinovyal sıvı = Sinovial fluid ; Vitamin E = Vitamin E ; Zeytinyağı = Olive oil

Özet:
Postoperatif Peritoneal Adezyonların Önlenmesinde İntraperitoneal Sinovyal Sıvı, Bal, Propolis, Vitamin  E ve Zeytinyağının  Etkinliği
Cerrahi tekniklerin geliştiği modern hayatta dahi birçok komplikasyona ve maliyete sebep olması açısından, postoperatif adezyonlar önemini koruyan bir sorundur. Bu çalışma; ratlar üzerinde postoperatif peritoneal adezyonları engellemek için sinovyal sıvı, bal, propolis, vitamin E ve zeytinyağının intraperitoneal olarak uygulanmış olduğu deneysel bir çalışmadır.
Çalışmamızda her grupta yedi ratın olduğu yedi grup oluşturulmuştur. Grup 1: kontrol grubu; grup 2: sinovyal sıvı, grup 3: bal, grup 4: propolis, grup 5: vitamin E, grup 6: zeytinyağı ve grup 7: vitamin E+zeytinyağı uygulanan gruplardır. Ratlara bu tedaviler uygulandıktan 14 gün sonra relaparotomi yapılmış ve makroskopik skorlama, histopatolojik inceleme ve biyokimyasal olarak IL-6, GSH, HSP-70 seviye kontrolleri yapılmıştır.
Makroskopik değerlendirmede; vitamin E+zeytinyağın kontrol ve propolis grubuna göre, zeytinyağın yine kontrol ve propolis grubuna göre, vitamin E'nin propolis grubuna göre adezyonları daha belirgin azalttığı görülmüştür (p<0,001).
Mikroskopik değerlendirmede; vitamin E'nin propolis grubuna göre (p=0,04) daha fazla fibrozisi azalttığı görülürken, inflamasyon (p=0,067) ve vasküler proliferasyon (p=0,159) açısından gruplar arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir.
Biyokimyasal değerlendirmede; IL-6 seviyesini bal ve eklem sıvısının propolis grubuna göre (p=0,001), HSP-70 seviyesini balın kontrol grubuna göre (p=0,011) daha belirgin azalttığı; GSH seviyesini eklem sıvısının propolis grubuna göre (p=0,031) daha belirgin arttırdığı görülmüştür.
Sonuç olarak çalışmamızda bu bazlı propolisin makroskopik, mikroskopik ve biyokimyasal olarak etkin olmadığı; zeytinyağı ve vitamin E'nin makroskopik adezyonda, vitamin E'nin mikroskopik adezyonda engelleyici bir ajan olarak denenebileceği; bal ve eklem sıvısının ise antiinflamatuvar etkinliğinden faydalanarak uygulanabileceği ön görülmüştür. Ancak daha yüksek dozlarla, daha geç relaparotomi yapılarak geniş çaplı deneyler yapılmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Peritoneal adezyon, eklem sıvısı, HSP-70, IL-6, GSH.

Abstract:
Postoperatif adhesions, in the modern life where surgical techniques developed, are important in terms of cost and complications which is main problem that exists. This is experimental study in which peritoneal adhesion prevention by intraperitoneal administration of synovial fluid, honey, propolis, vitamin E and olive oil were used.
In our study there are seven groups and each group contains seven rats. Group 1: kontrol group, group 2: synovial fluid, group 3: honey, group 4: propolis, group 5: vitamin E, group 6: olive oil, group 7: vitamin E and olive oil. After these treatments applied to rats, postoperative 14. day relaparotomy done and macroscopic scoring, histopathological examination and biochemically IL-6, GSH and HSP-70 levels were checked.
In macroscopic evaluation; it has been seen that vitamin E+olive oil according to the control and propolis group, olive oil according to the control and propolis group, vitamin E according to propolis group decreases adhesions more significantly (p<0,001). 
In microscopic evaluation; vitamin E according to the propolis group (p = 0,04) reduced fibrosis were seen, in terms of inflammation (p = 0.067) and vascular proliferation (p = 0.159) there were no significant differences.
In biochemical evaluation; level of IL-6 at honey and synovial fluid compared to the propolis group (p = 0,001), level of HSP-70 at honey compared to control group (p = 0,011) were decreased more significantly; level of GSH at synovial fluid compared to propolis group were increased more significantly (p = 0,031).
As a result in our study; water extracted propolis group in terms of macroscopic, microscopic and biochemically were not effective; olive oil and vitamin E macroscopically, vitamin E microscopically effective so that they can be tried as antiadhesive; honey and synovial fluid can be used as antiadhesive by their anti-inflammatory activity. But more experimental studies should be done by extending time of relaparotomy and higher dosage use.