Yunanistan'daki Ermeni azınlığın kültürel faaliyetleri
The cultural activities of the Armenian minority in Greece
Yazar: HEDİYE ÖZLEN IŞIK
Danışman: PROF. DR. BİRSEN KARACA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kafkas Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Ermeni Dili ve Kültürü Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ermeniler = Armenians ; Kültürel faaliyetler =   ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Yunanistan = Greece

Özet:
"Yunanistan'daki Ermeni Azınlığın Kültürel Faaliyetleri" başlıklı bu tez
çalışması, Yunanistan'da yaşayan Ermeni azınlığının kültürel kimliğinin tarihsel süreç
içindeki dönüşümünü ve Yunan kültürüyle etkileşimini derinlemesine incelemeyi
amaçlamaktadır. Araştırmada, Ermeni azınlığın Yunan toplumuyla ilişkileri, kültürel
faaliyetleri, Yunan belleğinde korunan Ermeni imgesi ve Ermeni kültürünün temel
unsurlarının Yunan kültürüyle etkileşim sonucu nasıl bir dönüşüm geçirdiği sorularına
odaklanılmıştır.
Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, çalışmanın kuramsal çerçevesi,
kültür kavramı merkez alınarak oluşturulmuş ve kültürü oluşturma, muhafaza etme ve
aktarma rolünü üstlenen kurumların etkinliği değerlendirilmiştir. Yapılan kapsamlı
literatür taraması, Türkiye ve Yunanistan'da Ermeni kültürü üzerine sınırlı sayıda
çalışma olduğunu ve dolayısıyla bu çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymuştur.
İkinci bölümde, Ermenilerin Yunan kültürüyle temaslarında tarihsel bir
perspektif ortaya koymak amacıyla Roma ve Bizans Hakimiyetleri dönemlerinde
Armenia bölgesindeki Armenialılar/Ermenilerin durumu değerlendirilmiştir.
Hristiyanlığın kabulü ve Gregoryenlik mezhebinin özgün bir Ermeni kimliğinin inşa
edilmesinde üstlendiği rol vurgulanmış ve inanç farklılığının Ermenilerin Bizans ile
ilişkilerinde derin bir ayrışmaya yol açtığı tespit edilmiştir.
1922'de Anadolu'dan Yunanistan'a yapılan büyük çaplı Ermeni göçünün
ardından Yunan Devleti'nin Ermenilere yönelik geliştirdiği temkinli ve güvensiz
tutumunun etkenleri, uygulanan göç politikasına bağlı demografik değişiklikler ve yıllar
içerisinde Yunan Devleti'nin Ermenilere yönelik politikasında yaşanan dönüşümler
incelenmiştir.
Üçüncü bölümde, Yunanistan'daki Ermeni azınlığın kültürel faaliyetlerine
odaklanılmıştır. Yunan toplumsal belleğinde korunan ve Bizans Dönemi'nden izler
taşıyan Ermeni imgesinin Yunan kültür ve sanat ürünlerindeki yansımaları ve Ermeni
kültürünü şekillendiren ana unsurlar detaylandırılarak Yunanistan'daki Ermenilerin
kültürel kimliklerini yansıtma biçimleri değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, bu tez çalışması, Yunanistan'daki Ermeni azınlığının kültürel
kimliğinin karmaşık ve çok katmanlı bir yapı olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın,
Ermeni kültürü üzerine yapılan çalışmalara yeni bir perspektif kazandıracağı ve
özellikle Yunanistan'daki Ermeni azınlığın kültürel faaliyetleri, kimliklerini koruma
çabaları ve Yunan toplumuyla ilişkileri üzerine yapılan derinlemesine incelemenin bu
konudaki bilgi boşluğunu dolduracağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Kültür, Ermeni Azınlık, Yunanistan, Yunan Kültürü, Ermeni
Kültürü, Göç, Kültürel etkileşim.

Abstract:
This thesis, entitled "The Cultural Activities of the Armenian Minority in
Greece" aims to conduct an in-depth examination of the historical transformation of the
cultural identity of the Armenian minority living in Greece and its interaction with
Greek culture. The study examines the relationships between the Armenian minority
and Greek society, their cultural activities, and the Armenian image preserved in the
Greek collective memory, focusing on how the fundamental elements of Armenian
culture have transformed as a result of interaction with Greek culture.
Comprising three chapters, the thesis first establishes a theoretical framework
centered around the concept of culture, evaluating the effectiveness of institutions
responsible for creating, preserving, and transmitting culture. A comprehensive
literature review highlights the limited number of studies on Armenian culture in both
Turkey and Greece, underscoring the originality of this research.
The second chapter offers a historical perspective on the interactions between
Armenians and Greek culture, examining the status of Armenians in the Armenia region
during the Roman and Byzantine Empires. The role of Christianity and the Gregorian
denomination in constructing a unique Armenian identity is emphasized, and the deep
divide caused by religious differences in Armenian-Byzantine relations is identified.
The factors contributing to the cautious and distrustful attitude of the Greek state
towards Armenians following the large-scale migration of Armenians from Anatolia to
Greece in 1922, the demographic changes resulting from the implemented migration
policy, and the transformations in the Greek state's policy towards Armenians over the
years have been examined.
The third chapter delves into the cultural activities of the Armenian minority in
Greece. It details the main elements that have shaped Armenian culture and examines
how Armenians in Greece reflect their cultural identities, paying particular attention to
the Armenian image preserved in the Greek collective memory and its traces in
Byzantine-era Greek art and culture.
In conclusion, this thesis reveals the complex and multi-layered nature of the
cultural identity of the Armenian minority in Greece. It is anticipated that this study will
provide a new perspective on research into Armenian culture and, in particular, will fill
the existing gap in knowledge regarding the cultural activities, identity preservation
efforts, and interactions with Greek society of the Armenian minority in Greece.
Keywords: Culture, Armenian Minority, Armenian Culture, Greece, Greek Culture,
Migration, Cultural Interaction.