Kimlik dış politika ilişkisi bağlamında Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye-İsrail ilişkileri
Turkey-Israel relations in the post-Cold War period in the context of identity-foreign policy relationship
Yazar: YUNUS EMRE AKBAL
Danışman: PROF. DR. TAYYAR ARI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Filistin = Palestine ; Kimlik = Identity ; Kimlik politikaları = Identity politics ; Kimlik sunumu = Identity presentation ; Orta Doğu = Middle East ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; İsrail = Israel

Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle uluslararası ilişkilerin uğradığı değişim, kimlik ve 
kültür gibi sosyal kavramların uluslararası ilişkiler analizlerinde yer edinmesi sonucunu 
beraberinde getirmiştir. Kimliklerin uluslararası ilişkiler disiplinine dahil oluşunda 
önemli katkıları bulunan Alexander Wendt, kimliklerin çıkarları belirlediğini öne 
sürmektedir. Çıkarların da dış politika üzerinde etkileri olduğu düşünüldüğünde 
kimlikler dış politik analizlerde göz ardı edilmemesi gereken bir etken olarak karşımıza 
çıkmaktadır. Türkiye-İsrail ilişkileri de Filistin'de yaşananlardan ötürü kimliklerden 
etkilenmektedir. İsrail devletinin kuruluşuna giden süreçten günümüze kadar Müslüman 
ve Yahudi kimlik karşı karşıya gelmiştir. Bu süreç zarfında Filistinli Müslümanların 
yaşadıkları sıkıntılar, dünyanın pek çok noktasında bulunan Müslüman kimliği taşıyan 
bireyler açısından Filistin sorununu hassas bir konu haline getirmiştir. Nitekim İsrail 
devletinin kuruluşunun akabinde de İsrail'e karşı bir ön yargı oluşmasına sebep 
olmuştur. Halkın aidiyet duygusu hissettiği kimlik kaynaklı bir ön yargıya sahip olması, 
karar alıcılara baskı yapmalarını beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla ulusal menfaatler 
ve kimlikler arasında sıkışıp kalan Türkiye-İsrail ilişkileri zaman zaman normalleşme 
dönemlerine girerken zaman zaman da gerileme eğiliminde olmaktadır. İlişkilerin 
normalleşme dönemine girmesinde, iki ülkenin menfaatlerinin ortak olması ve bu ortak 
menfaatler durumunun karşılıklı bağımlığı artırması gerçeği etkilidir. Ancak ortak 
menfaatlerin ortadan kalkması veyahut da alternatif müttefiklerin ortaya çıkması 
kimliksel sorunları gün yüzüne çıkarmaktadır. Bundan ötürü Türkiye-İsrail ilişkileri, 
İsrail'in kuruluşuna giden süreçten günümüze değin kriz, yumuşama ve normalleşme 
olarak adlandırılabilecek bir döngü içerisindedir.

Abstract:
The change in international relations with the end of the Cold War has brought about 
the fact that social concepts such as identity and culture have a place in international 
relations analysis. Alexander Wendt, who has made important contributions to the 
inclusion of identities in the discipline of international relations, argues that identities 
determine interests. Considering that interests also have effects on foreign policy, 
identities appear as a factor that should not be ignored in foreign policy analysis. 
Turkey-Israel relations are also affected by identities due to the experiences in Palestine. 
From the period leading up to the establishment of the state of Israel to the present day, 
Muslim and Jewish identities have come face to face. During this process, the problems 
experienced by Palestinian Muslims have made the Palestinian issue a sensitive issue 
for individuals with Muslim identity in many parts of the world. As a matter of fact, 
after the establishment of the state of Israel, it caused a prejudice against Israel. The fact 
that the public has an identity-based prejudice in which they feel a sense of belonging 
has brought about pressure on decision-makers. Therefore, Turkey-Israel relations, 
which are trapped between national interests and identities, tend to decline from time to 
time while entering normalization periods. The fact that the interests of the two 
countries are common and that this situation of common interests increases 
interdependence is effective in entering the normalization period of relations. However, 
the disappearance of common interests or the emergence of alternative allies brings 
identity problems to the light. Therefore, Turkey-Israel relations are in a cycle that can 
be called crisis, softening and normalization from the establishment of Israel to the present day.