Iris albicans türünün aseton, etanol ve su ekstraktları üzerine bazı antioksidan ve kantitatif çalışmalar
Some antioxidant and quantitative studies on acetone, ethanol and water extracts of Iris albicans species
Yazar: BERİA ÖZÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHLİKA ALPER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bitkiler, tarih boyunca çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan önemli doğal kaynaklardır. Bu şifalı bitkilerin etkinliği genellikle içerdikleri sekonder metabolitlere dayanmaktadır. Muğla'nın Ağla yaylasından toplanan I.albicans' a ait yer altı ve yer üstü kısımlarının aseton, etanol ve su ekstraktlarının farklı yöntemlerle (DPPH, ABTS, CUPRAC, FRAP) antioksidan aktivitelerinin araştırılması ve ayrıca her ekstraktın total fenolik, total flavonoid ve total tanen içeriklerinin belirlenmesi bu tez çalışmasının amaçlarındandır. Ayrıca etanol ekstraktlarının antihelmint aktiviteleri belirlenmiş ve yer üstü etanol ekstraktlarının HPLC ile fenolik içeriği araştırılmıştır. Sonuçlarda, ABTS serbest radikal süpürücülük aktivitesi, CUPRAC ve FRAP deneylerinde, yer üstü etanol ekstraktının, diğer ekstraktlar arasında en yüksek antioksidan aktivitesi olduğu belirlenmiştir. Bunların yanında, total fenolik ve tanen madde miktarlarının da yer üstü etanol ekstraktında en yüksek olduğu; total flavonoid madde miktarının ise yer üstü su ekstraktında olduğu belirlenmiştir. HPLC analizinin sonucuna göre, yer üstü etanol ekstraktında kafeik asitin en bol bulunan bileşik olduğu tespit edilmiştir. Yer üstü etanol ekstraktının yer altı etanol ekstraktına göre daha iyi antihelmint aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, I.albicans bitkisinin yüksek fenolik ve flavonoid içeriklerine sahip olduğunu ve güçlü antioksidan aktivite gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, bitkinin serbest radikal kaynaklı hasarlara karşı koruma sağlayabileceğini ve dolayısıyla çeşitli kronik hastalıkların önlenmesinde rol oynayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, antihelmint aktivitelerin de güçlü olduğu belirlenmiş, bu da bitkinin enfeksiyonlara karşı potansiyel bir doğal ajan olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde Iris albicans'ın farmakolojik potansiyeline sahip olduğu ve bu bitkinin gelecekteki tıbbi uygulamalar için değerlendirilebilir olduğu söylenebilir.

Abstract:
Plants are important natural resources that have been used in various ways throughout history. This healing efficiency is generally based on the secondary metabolites they contain. Investigation of antioxidant activities of acetone, ethanol and water extracts of underground and aboveground parts of I.albicans collected from Ağla plateau of Muğla by different methods (DPPH, ABTS, CUPRAC, FRAP) and also total phenolic, total flavonoid and total tannin levels of each extract. Determining their content is one of the aims of this thesis study. In addition, the antihelminth activities of ethanol extracts were determined and the phenolic content of aboveground ethanol extracts was investigated by HPLC. In the results, it was determined that aboveground ethanol extract had the highest antioxidant activity among other extracts in ABTS free radical scavenging activity, CUPRAC and FRAP experiments. In addition, the amounts of total phenolic and tannin substances were highest in the aboveground ethanol extract; It was determined that the total amount of flavonoid substance was in the surface water extract. According to the results of HPLC analysis, caffeic acid was found to be the most abundant compound in the aboveground ethanol extract. It was determined that aboveground ethanol extract had better anthelmintic activity than underground ethanol extract. The results of the study revealed that I.albicans plant has high phenolic and flavonoid contents and shows strong antioxidant activity. These findings suggest that the plant may protect against free radical-induced damage and therefore play a role in the prevention of various chronic diseases. Additionally, antihelminth activities have been determined to be strong, suggesting that the plant can be used as a potential natural agent against infections. When the results are evaluated together, it can be said that Iris albicans has pharmacological potential and this plant can be evaluated for future medical applications.