Türk hukukunda saldırı suçu ve UCM'nin yargı yetkisinin sınırları
Crime of aggression in Turkish law and the limits of the jurisdiction of the ICC
Yazar: TUNCAY KAYKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EFSER ERDEN TÜTÜNCÜ
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Roma Statüsü = Rome Statute ; Saldırı suçu = Crime of aggression ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court ; Yargı yetkisi = Juristiction

Özet:
Uzun soluklu bir süreç sonunda saldırı savaşının engellenmesi ve uluslararası barışın sağlanması için atılan adımlara rağmen günümüzde bu amaca ulaşıldığını söylemek pek mümkün değildir. Bu sebeple "Uluslararası Ceza Mahkemesi(UCM) gerçekten kuruluş amacına hizmet ediyor mu?", "Yoksa yalnızca güçlü devletlerin beklentileri doğrultusunda mı hareket ediyor?" "Türkiye konunun neresinde ve ne yapması gerekiyor?" sorularına cevap aranmaya çalışılmış, UCM'nin yargı yetkisinin sınırları ortaya konmuş ve Türkiye'nin de UCM'ye yaklaşımı ile bu kapsamda atması gereken adımlar ele alınmıştır. Birçok farklı kaynaktan literatür taraması yapılarak verilerin toplandığı ve doküman analizi yöntemi kullanılarak bu verilerin incelendiği çalışmada kendi görüşlerimize de yer verilmiştir. Çalışmamızda geçmişte yaşanan olaylar ve güncel bir konu olan Rusya-Ukrayna Savaşı da örnek olarak verilmiş ve örnekler üzerinden konulara açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Yapılan incelemenin nihayetinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) ile UCM arasındaki ilişkinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği ve daimi üyelerin kendi çıkarları çerçevesinde kullandıkları veto yetkisi sebebiyle BMGK'nin UCM üzerinde etkin bir role sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun da özellikle saldırı suçu bağlamında BMGK daimi üyelerinin ya da müttefiklerinin vatandaşlarının suç işlediklerinde cezasız kalmasına sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye'nin de Roma Statüsü'ne taraf olsa da olmasa da Statü'de düzenlenen suçlara paralel bir şekilde iç hukukta düzenlemeler yapması gerektiği aksi takdirde egemen devlet anlayışı ile bağdaşmayacak bir şekilde bazı istisnai durumlarda UCM tarafından vatandaşlarına yargılama yapılabileceği belirtilmiş ve yalnızca iç hukukta yapacağı yasal düzenlemeler ile Statü'de düzenlenen uluslararası suçlarda kendi vatandaşlarını yargılama hakkına sahip olabileceği vurgulanmıştır.

Abstract:
Despite the steps taken to prevent the war of aggression and ensure international peace at the end of a long-term process, it is not possible to say that this goal has been achieved today. For this reason, "Does the International Criminal Court(ICC) really serve its purpose of establishment?", "Or does it only act in line with the expectations of powerful states?", "Where is Turkey on the subject and what should it do?", it has been tried to find answers to these questions. The limits of the jurisdiction of the ICC have been revealed and Turkey's approach to the ICC with the steps to be taken in this context have been discussed. Our own views are also included in the study in which data were collected by literature review from many different sources and these data were analysed using the document analysis method. In our study, it has been tried to clarify the issues by giving examples from the past events and Russia-Ukraine War as a current example. At the end of the examination, it was concluded that the relationship between the United Nations Security Council (UNSC) and the ICC should be reconsidered and due to veto power used by the permanent members within the framework of their own interests increased the role of the UNSC on the ICC. This situation, especially in the context of the crime of aggression causes the permanent members of the UNSC or the citizens of their allies to go unpunished when they commit a crime. In additon, whether Turkey is a party to the Rome Statute or not, it is necessary to make legal regulations in domestic law in parallel with the crimes regulated in the Statute; otherwise in some exceptional cases, inconsistent with the understanding of the sovereign state, its citizens may be prosecuted by the ICC. It has been emphasized that if legal regulations have done akin to Statute, it may have the right to judge own citizens for the international crimes in the Statute.