Matematik öğretmenlerinin hizmet içi eğitimlerinde ders imecesi modelinin uygulama sürecini kolaylaştırmaya yönelik bir web sitesinin tasarlanması ve değerlendirilmesi
Designing and evaluation of a web site to facilitate the implementation lesson study model in in-service trainings of mathematics teachers
Yazar: RAMAZAN YURDAKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT BÜTÜN
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders imecesi = Lesson study ; Eğitim portalı = Educational portal ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Mesleki gelişme = Professional development ; Tasarım = Design ; Web siteleri = Web sites ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ders imecesi, öğretmenlerin öğretimde yaşadıkları sorunları merkeze alarak işbirliği içerisinde bu sorunlara çözümler ürettikleri, çözümlerini sınıflarında uygulayıp sonuçlarını değerlendirdikleri ve bu sonuçları diğer meslektaşları ile paylaştıkları bir mesleki gelişim modelidir. Uzak doğu kökenli bu modelin son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de uygulamalarının yaygınlaştığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalar, modelin uygulanmasında zorlukların yaşanabildiğini ve ülkelerin kültürlerine/bağlamlarına göre düzenlemelerin gerekli olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı ders imecesi modelinin uygulanmasını kolaylaştırmaya yönelik bir web sitesi tasarlamak, uygulamak ve değerlendirmektir.

Araştırmaya Sivas il merkezinde görev yapan 6 lise matematik öğretmeni ile 4 öğretim üyesi akademisyen katılmıştır. Araştırmada web ortamı üzerinde toplam 3 ders imecesi döngüsü gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öğretmenlerin site üzerindeki paylaşımları ve tartışmaları kayıt altına alınmış, araştırma ortamlarında gözlem notları tutulmuştur. Ayrıca web ortamında paylaşılan içerikler, araştırmacının günlükleri, ortak hazırlanan ders planları, araştırma derslerindeki video kayıtları da veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Araştırma sonunda süreçle ve web sitesiyle ilgili görüşlerin belirlenmesi amacıyla her bir öğretmenle ve ders imecesi döngülerine katılmayan akademisyenlerle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bütün bu veriler ışığında, öğretmenlerin ders imecesi döngülerindeki aşamalarda ne tür deneyimler yaşadıkları ve ders imecesi araştırma sürecindeki uygulamalarla ilgili öğretmenlerin ve akademisyenlerin görüşlerinin neler olduğunun ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Araştırma sonucunda, ders imecesi portalı (DİP) olarak adlandırılan web sitesinin matematik öğretmenlerinin zamandan ve mekandan bağımsız olarak hem kendi aralarında hem de akademisyenlerle bilgi, beceri ve deneyimlerini paylaşmalarını sağlayarak, kendileri için zengin bir öğrenme ortamı oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin, site üzerinde öğrencilerin kavram yanılgılarını merkeze alarak ortak bir plan yapmaları, bu planları uygulamaları ve değerlendirmeleri, hem gizli bilgilerinin ortaya çıkmasını hem de sınıflarındaki bireysel matematik öğretimi uygulamalarını değerlendirmelerini kolaylaştırmıştır. Bu araştırma ile DİP'in bir hizmet içi eğitim aracı olarak ülkemizde uygulanabilirliğine ilişkin olumlu ve olumsuz yönler, öğretmen ve akademisyen bakış açıları merkeze alınarak ortaya çıkarılmış, gelecekteki muhtemel uygulamalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The lesson study is a professional development model that allows teachers to cooperatively produce solutions to problems experienced in teaching by taking these problems into the center and to implement these solutions in their classrooms and to share their results with other colleagues. It is known that this model originated in Far East has become widespread in our country in recent years as well as all over the world. Studies have revealed that difficulties in implementing this model could be experienced and that it is necessary to regulate according to the cultures/contexts of countries. In this context, the aim of this study is to design, implement and evaluate a website to facilitate the implementation of the lesson study model.

The study has been conducted on 6 high school mathematics teachers in Sivas city center and 4 academicians from the same university. In the research, a total of 3 lessons study cycle was performed on the web environment. In order to describe what happened at each stage in the lesson study cycles that took place over a period of one and a half months, the posting and discussions of the teachers on the site were recorded and observation notes were kept in the research environments. In addition, the contents shared in the web environment, the researchers' diaries, the jointly prepared lesson plans, the video recordings of study lessons in the research were also used as the data source. At the end of the research, interviews were made with each teacher who had participated in the lesson study cycles and with each academician who had not participated in the lesson study cycles. In the light of all these data, it is aimed to find out what kind of experiences teachers gained in the stages of lesson study cycles and what are the opinions of teachers and academicians about the applications in the the lesson study research process.

As a result of the research, it has been revealed that the web site named lesson study portal (DIP) creates a rich learning environment for the mathematics teachers by sharing their knowledge, skills and experiences with each other and with academicians independently of time and place. It has made easier for teachers to make a common plan on the website by taking the students' mathematical difficulties and misconceptions at the center, to apply and evaluate this plan in classrooms, both to reveal their tacit knowledge and to evaluate individually mathematics teaching practices in their own classes. As a result of the research, it was also identified that there were various difficulties specific to the stages in the implementation of the model through the DIP. In this research, the positive and negative aspects of the applicability of the DIP as an in-service training tool in our country have been revealed by taking the teacher and academician perspectives at the center and suggestions for possible future applications have been presented.