Aile çatışması yaşayan ergen danışanların kendilerine ve aile bireylerine yönelik bilişsel kurgularının incelenmesi
A study on cognitive constructs of adolescent clients with family conflicts on themselves and their family members
Yazar: MEHMET FATİH AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SANBERK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-çocuk çatışması = Mother-child conflict ; Bilişsel kurgu = Cognitive fiction ; Ebeveyn-çocuk çatışması = Parents-child conflict ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikologlar = Psychologists ; Repertuvar Grid Yöntemi = Repertory Grid Method ; Çatışma = Conflict

Özet:
Bu çalışmada, ailesi ile çatışma yaşayan altı ergen danışanın aileyi, aile üyelerini ve kendilerini bilişlerinde ne şekilde temsil ediyor olduklarının bir yarı yapılandırılmış görüşme tekniği olan repertuar ağı tekniği aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, iç geçerliği önceleyen nitel çoklu vaka analizi olarak tasarlanmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yoluyla ortalama bir saatte toplanmıştır. Repertuar ağı tekniğinde iki temel öğeden biri olan elementler, araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Buna göre elementler güncel ben, ideal ben, sosyal ben, normatif ben, aile, iyi aile, anne, iyi anne, baba, iyi baba, kardeş ve iyi kardeştir. Repertuar ağı tekniği çerçevesinde geliştirilmiş olan üçlü karşılaştırma yöntemi ile elementler arasındaki farklar, kişisel yapı olarak katılımcılardan elde edilmiştir. En nihayetinde her bir element, ortaya çıkartılmış olan kişisel yapılar açısından derecelendirilmiştir. Repertuar ağı verileri üzerinden her bir katılımcının öz-kimlik grafiği, bu tekniğe özgü olarak geliştirilmiş İdiogrid veri analizi programı üzerinden çıkartılmıştır. 
Öz-kimlik grafiği, iki eksen ve dört çeyrek alandan oluşmaktadır. Tüm elementler güncel ve ideal ben elementlerine olan uzaklık açısından öz-kimlik grafiği üzerinden bir konum almaktadır. Kabul, idealleştirme, çatışma ve ikircikli alan olmak üzere dört çeyrek alandan oluşan öz-kimlik grafiği her bir katılımcı açısından ayrı ayrı incelenmiştir. Elde edilen bulgular ergen danışanların kendilerinden en uzak olarak kardeş ve annelerini konumlandırdıklarını göstermektedir. Yine babalarını göreli olarak kendilerinden uzak konumlandırmışlardır. Elde edilen bir diğer bulgu da ergen danışanların öz-değerleri ile ilgilidir. İdeal ben ile güncel ben arasındaki uzaklık katsayısından yola çıkılarak hesaplanabilen öz-değer; katılımcıların öz-değerinin dengeli bir dağılım gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna göre öz-değeri yüksek, orta ve düşük olan katılımcıların sayısının 2'şer olduğu görülmüştür.  Katılımcılar aile ve aile üyeleri ile ilgili elementleri, bu elementlerin ideal imgelerinden uzak olarak konumlandırdıklarına dair bulguya ulaşılmıştır.  Ayrıca katılımcıların ideallerindeki varoluş biçimlerini tanımlayan ideal ben elementiyle, aile bireylerinin katılımcının idealleştirdiği biçimlerini temsil eden iyi aile, iyi anne, iyi baba, iyi kardeş elementleri arasındaki mesafeleri oldukça yakın konumlandırdıkları gözlenmiştir. Sonuç olarak repertuar ağı tekniği neticesinde elde edilmiş olan bulgular, danışma esnasındaki gözlemlerle örtüştüğünü göstermektedir.

Anahtar kelimeler: ergen, bireysel danışma, bireyi tanıma, Repertuar ağı tekniği, özkimlik grafiği

Abstract:
This study aims at investigating how six adolescent clients who are conflicting with their families represent the family, family member and themselves in their own cognition. This has been done through 'Repertory Idiogrid Technique' which is a semi-structured interview technique. The study has been designed as a qualitative multiple-case analysis which prioritizes the internal validity. The data has been collected through face-to-face interview method and each interview has lasted averagely one hour.
The element as a research object which is one of two basic elements in the 'Repertory Idiogrid Technique' was created by the researcher. According to this, the elements are current self, ideal self, normative self, family, good family, mother, good mother, father, good father, sibling, good sibling. Through a triple comparison method, developed within the framework of 'Repertory Idiogrid Technique', the differences among the elements have been obtained from the participants as personal structure. Ultimately, each element is graded in terms of the individual structures uncovered.
	The self-identity graph of each participant was obtained from the 'Repertory Idiogrid Technique' via the Idiogrid data analysis program developed specifically for this technique. The self-identity graph is composed of two axes and four quarter sections. All elements take a position on the self-identity graph in terms of distance to current and ideal-self elements.
The self-identity graph, consisting of four quarter sections which are acceptance, idealization, conflict and ambivalent domain, was examined separately for each participant. Findings show that adolescent clients position their siblings and mothers as the most distant from them. Again, they have positioned their father relatively away from them.
Another finding is related to the self-values of adolescent clients. The self-value can be calculated from the distance coefficient between the ideal self and the current self. The self-value of the participants shows a balanced distribution. Accordingly, it was seen that the number of participants with high, medium and low-level self-values was two.
Finally, it was found that the participants position the elements related to the family and family members away from the ideal images of these elements. In conclusion, it can be said that the findings obtained from the 'Repertory Idiogrid Technique' coincide with the observations during the consultation. 

Keywords; Adolescent, personal consultation, individual recognition, Repertory Idiogrid Technique, self-identity graph