Uluslararası hukukta kuvvet kullanma tehdidi
The threat of force in international law
Yazar: HAMZA YÜCE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Kuvvet kullanma tehdidi kavramı ilk kez BM Şartı'nın 2 (4). maddesinde yer almıştır. İlgili düzenleme kuvvet kullanma eylemi ile beraber kuvvet kullanma tehdidini de içermektedir. Kuvvet kullanmaya ilişkin günümüze kadar çok detaylı incelemeler yapılmış ve hukuki karakteri ortaya konulmuştur. Fakat ne BM Şartı hangi durumların kuvvet kullanma tehdidi oluşturacağına ilişkin bir açıklama içermektedir ne de doktrinde ve uluslararası mahkeme kararlarında bu konuda yeterince detaylı incelemeler yapılmaktadır. BM Şartı'nın 2 (4). maddesi kolektif güvenlik sisteminin işleyişi bakımından çok değerli bir rol oynamaktadır. Bu yüzden, kuvvet kullanmanın yanı sıra kuvvet kullanma tehdidinin hukuki değerlendirilmesinin yapılması da önem arz etmektedir.
Bu çalışma, kuvvet kullanma tehdidi kavramını ele almakta ve onu açıklamaya çalışmaktadır. İlk bölümde, kuvvet kullanma tehdidi kavramının ortaya çıkmasını sağlayan koşulları anlamak için BM Şartı'na kadar olan dönem ve BM Şartı'ndaki kuvvet yasağı incelenecektir. İkinci bölümde ise doktrinde kuvvet kullanma tehdidine ilişkin getirilen görüşler ele alınacak, bununla birlikte hukuki değerlendirme incelenecek ve tehdit türleri ortaya konulacaktır. Üçüncü bölümde ise uluslararası mahkeme kararlarında kuvvet kullanma tehdidine ilişkin yapılan hukuki değerlendirmeler tetkik edilecektir. Son bölümde ise öncelikle neredeyse tüm devletlerin üye olduğu BM'nin iki önemli organı olan BM Genel Kurulu ve BM Güvenlik Konseyi'nin kuvvet kullanma tehdidine ilişkin çalışmaları ve değerlendirmeleri ele alınacaktır. Ayrıca, Türkiye'nin karşılaştığı meselelerin kuvvet kullanma tehdidi bağlamında değerlendirmesi de bu bölümde incelenecektir.

Abstract:
The concept of threat of use of force was first introduced in Article 2 (4) of the UN Charter. This article includes the use of force as well as the threat of force. The use of force has been analyzed in great detail and its legal character has been revealed. However, the UN Charter does not include an explanation of which situations constitute a threat of force. Moreover, doctrine and international court decisions have not analyzed this issue in sufficient detail. Article 2 (4) of the UN Charter is crucial for the functioning of the collective security system. Therefore, in addition to the use of force, it is also important to conduct a legal assessment of the threat to use force.
This study attempts to explain the concept of threat of use of force. In the first part, the period until the UN Charter and the prohibition of force in the UN Charter will be analyzed in order to understand the conditions that led to the emergence of the concept of threat of use of force. In the second part, the doctrinal views on the threat of the use of force will be discussed, along with the legal evaluation and the types of threats. In the third part, the legal evaluations on the threat of use of force in international court decisions will be analyzed. In the last part, the studies and evaluations of the UN General Assembly and the UN Security Council, two important organs of the UN, of which almost all states are members, on the threat of the use of force will be discussed. In addition, the evaluation of the issues faced by Turkey in the context of the threat of use of force will also be examined in this section.