Mümtaz Yener eserlerinin toplumsal gerçekçilik bağlamında irdelenmesi
Analyzing the works of Mümtaz Yener in the context of social realism
Yazar: SEDA AKKAR
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tezde, Osmanlı döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar uzanan dönemde yaşamış, sosyal, kültürel ve politik gelişimleri yakından deneyimleyerek, toplumsal gerçekçi içerikleriyle eserlerine yansıtmış olan Mümtaz Yener (1918-2007) ele alınmıştır. 
Cumhuriyet dönemi, Türk sanatının önemli bir evresini temsil ederken, sanatın Türk kimliğinin oluşturulmasındaki rolü ve toplum üzerindeki etkisi, farklı sanat görüşlerini ortaya çıkarmıştır. Bu süreçte, özellikle 1923-1933 yılları arasında ve II. Dünya Savaşı'na kadar olan tartışmalar, ulusal sanat, yeni sanat ve Güzel Sanatlar Akademisi etrafında odaklanmıştır. 1940-50 yılları arasında devletin karma ekonomi ilkesine geçmesi, uluslaşma, çağdaşlaşma ve demokratlaşma hedefleri, toplumsal gerçekçilik akımının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu akım, toplumsal bilincin arttığı bir dönemde, sanat ile toplum arasında bir bütünlük oluşturma amacı güden Mümtaz Yener'i ve genç sanatçıları bir araya getirerek Yeniler Grubu'nu oluşturmuştur.
Mümtaz Yener'in eserleri, sanatsal vizyonunu, toplumsal gerçekçilik anlayışını ve dönem dinamiklerini başarıyla yansıtan önemli bir kaynaktır. Sanatçının eleştirel bakış açısı, sembolizmi ve sanat dilindeki özgünlüğü, eserlerine hem estetik hem de düşünsel bir derinlik kazandırmıştır. Araştırma içerisinde yapılan ikonolojik analizler, Mümtaz Yener'in eserlerinin çeşitli boyutlarını anlamamıza katkı sağlayarak, sanatının toplumsal bağlam içinde nasıl şekillendiğini ve izleyiciye nasıl anlamlı bir mesaj ilettiğini açığa çıkarmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Mümtaz Yener, Toplumsal Gerçekçilik, Yeniler Grubu,  Türk Resim Sanatı, Cumhuriyet Dönemi.

Abstract:
In this thesis, Mumtaz Yener (1918-2007), who lived in the period from the Ottoman period to the establishment of the Republic of Turkey, experienced social, cultural and political developments closely and reflected them in his works with their socially realistic content, is discussed.
While the Republican period represents an important phase of Turkish art, the role of art in the creation of Turkish identity and its impact on society have revealed different views of art. During this period, especially between 1923-1933 and Dec. The discussions leading up to World War II centered around the national Academy of Arts, new art and Fine Arts. the transition of the state to the principle of mixed economy between 1940-50, the goals of nationalization, modernization and democratization led to the emergence of the current of social realism. Dec.1940-50-50, the transition of the state to the principle of mixed economy, the goals of nationalization, modernization and democratization. This movement has formed the Yeniler Group by bringing together Mumtaz Yener and young artists who aim to create an integrity between art and society at a time when social consciousness is increasing. Decatur is a Decatur movement that aims to create an integrity between art and society.
Mumtaz Yener's works are an important source that successfully reflects her artistic vision, her understanding of social realism and the dynamics of the period. The artist's critical point of view, symbolism and originality in the language of art have given his works both aesthetic and intellectual depth. The iconological analyses carried out in the research contribute to our understanding of the various dimensions of Mümtaz Yener's works, revealing how her art is shaped in a social context and how it conveys a meaningful message to the audience.
Keywords: Mumtaz Yener, Social Realism, The New Group, Turkish Painting Art, Republic Perod.