Ayvalık Küçükköy kırsal yerleşmesi geleneksel mimari dokusunun koruma bağlamında incelenmesi
Investigation of traditional architectural fabric in Kucukkoy rural area within the context of conservation
Yazar: ŞURA ERTAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA HALE TOKAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Balıkesir İli, Ayvalık İlçesi, Küçükköy kırsal yerleşmesinin Osmanlı Dönemine ait geleneksel mimari mirasını inceleyen çalışmanın kapsamı; geleneksel dokuda bulunan yapıları yerleşimin sahip olduğu tarihi ve kültürel özellikler kapsamında tanımlamak, belgelemek ve mimarinin sürekliliği için değişim ve bozulmalar doğrultusunda mimari dokudaki koruma sorunlarına teorik ve uygulama yönünden önerilerde bulunmaktır. Tez beş bölümden oluşmaktadır. 
Birinci Bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı ve amaca ulaşmak için izlenen çalışma yöntemi açıklanmaktadır.
İkinci Bölümde; Küçükköy'ün fiziksel ve tarihi gelişimi incelenmiş, bu kapsamda yerleşimin ve yakın çevresinin coğrafi özellikleri ve sosyo-ekonomik yapısı değerlendirilmiştir. Küçükköy ile ilgili yeterli yazılı kaynaklara ulaşılamadığı durumlarda, bağlı olduğu ve benzer süreçlerden geçtiği düşünülen Ayvalık İlçesi'ne paralel anlatımlarda bulunulmuştur. Bununla birlikte, yerleşim sınırları içinde ve civarında tespit edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları örneklerle incelenmiştir. 
Üçüncü Bölümde; Küçükköy kırsal yerleşmesi geleneksel dokusunun fiziksel  gelişimi, yerleşim özellikleri ve dokuyu oluşturan yapılar detaylı olarak tanımlanmış ve değerlendirilmiştir. Geleneksel dokunun genelini kapsayan analiz çalışmalarında farklı parametreler incelenmiş ve bu inceleme sonuçları harita bazında değerlendirilerek birçok veri elde edilmiştir. Yerleşimi oluşturan mimari mirasın plan, cephe, yapım sistemi ve malzeme özellikleri detaylı olarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Dördüncü Bölümde; çalışma alanı içerisinde incelenen geleneksel yapıların korunması ile ilgili sorunlar fiziksel ve sosyo-ekonomik bağlamda ele alınmıştır. Fiziksel nedenler, doğal ve ferdi nedenler olarak iki grupta değerlendirilmiştir. Yapılardaki bozulmalar ise biçimsel ve yapısal olarak incelenmiştir.
Beşinci Bölümde; Küçükköy'deki geleneksel mimarinin sorunlarına yönelik koruma bağlamında sit ve yapı ölçeğinde müdahale önerileri getirilmiş, tezin geneli hakkında sonuç ve değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ayvalık, Küçükköy, Kırsal Mimari, Geleneksel Konut Dokusu, Geleneksel Mimari Miras, Koruma.

Abstract:
The scope of the study, examining the traditional architectural heritage of the Küçükköy rural area in the Ayvalık District of Balıkesir Province in the Ottoman Period, is to outline and document the structures in the traditional fabric within the historical and cultural characteristics of the settlement, and to make suggestions to the conservation problems within the context of theory and practice of architectural fabric in line with the changes and distortions for the continuity of architecture. The thesis consists of five chapters.
In the first chapter; the aim of the study, its scope and the methodology to be followed to reach the goal of the thesis are explained.
In the second chapter; the physical and historical development, geographical characteristics and socio-economic structure of Küçükköy and its close surroundings are examined and evaluated. In particular cases, where there is not enough written resources about Küçükköy, some narratives on Ayvalık District, which is thought to be connected with similar processes, are utilized. However, the cultural and natural assets, which are identified in and around the settlement boundaries, are examined through case studies. 
In the third chapter; the physical development of traditional fabric of Küçükköy rural area, settlement characteristics and structures forming the fabric are defined and evaluated. In the analysis studies covering the traditional fabric, different parameters are examined, and the results of these studies are evaluated through a map that results in numerous valuable data. The architectural heritage's plan, facade and construction systems, as well as the material properties are examined and evaluated in detail.
In the fourth chapter; the problems related to the preservation of traditional structures within the study area are discussed based on the physical and socio-economic contexts. Physical causes are divided into two groups as natural and individual causes. The deteriorations in the structures are examined based on their forms and structures. 
In the fifth chapter; environmental and building scale intervention proposals regarding the conservation problems of traditional architecture in Küçükköy are introduced, and the result is evaluated.

Keywords: Ayvalık, Küçükköy, rural architecture, traditional housing fabric, traditional architectural heritage, conservation.