Türkiye'deki dil ve konuşma terapistlerinin dudak damak yarığına ilişkin özyeterlik düzeylerinin incelenmesi
The investigation of self-efficacy levels of speech and language therapists in Turkey on cleft lip and palate
Yazar: GAMZE ŞAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN CANKUVVET AYKUT
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Dil = Language ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'deki dil ve konuşma terapistlerinin (DKT) dudak damak yarığına (DDY) ilişkin özyeterlik düzeyleri incelenmiştir. Bu inceleme kapsamında araştırma, karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı desen ile yürütülmüştür.  
Araştırmanın ilk aşamasında anket yoluyla 184 DKT'den veri toplanmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS v25 kullanılarak analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistik analiz, bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise DDY'li bireylerle çalışma konusunda oldukça fazla deneyime sahip olan, sınırlı deneyime sahip olan ve deneyim sahibi olmayan 3 DKT ile yarı yapılandırılmış görüşme oturumları düzenlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen nicel ve nitel bulgular bütüncül olarak değerlendirildiğinde, Türkiye'deki DKT'lerin DDY'ye ilişkin özyeterlik düzeylerinin, eğitim durumuna, çalışma süresine, çalışma ortamına, üniversite eğitimi esnasında DDY'li bireylerle klinik uygulama yapma durumuna, mezuniyet sonrasında DDY'ye ilişkin herhangi bir eğitim/seminer/konferansa katılma durumuna, müdahale sağlanan DDY'li birey sayısına göre farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Katılımcıların DDY'ye ilişkin özyeterlik düzeylerinin bireysel faktörlerden ve disiplinler arası işbirliğinden de etkilendiği görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Dil ve konuşma terapisti, Dudak damak yarığı, Özyeterlik.

Abstract:
In this study, speech and language therapists in Turkey (SLP) to cleft lip and palate (CLP) were examined for levels of self-efficacy. Within the scope of this review, the research was conducted with sequential explanatory design which is one of the mixed research methods.
In the first phase of the research, data were collected from 184 SPL via questionnaire. The data were analyzed using SPSS v25. Descriptive statistical analysis, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analysis of quantitative data. In the second phase of the study, semi-structured interview were held with 3 SPL, who are experienced, limited experienced and no experience. The qualitative data obtained from the interviews were analyzed descriptively.
Both qualitative and quantitative findings show that self-efficacy levels of SPL's in Turkey for CLP varies according to level of education, experience, work environment, clinical practice during their university education, participation in any training/ seminar/conference related to CLP after graduation and case load. In addition to these, personal factors and interdisciplinary cooperation also effect SPL's self-efficacy levels of SPL's in Turkey for CLP.
Keywords: Speech and language therapist, Cleft lip and palate, Self efficacy.