KOAH'lı hastalarda beslenme, yorgunluk durumu ve bakım bağımlılığının değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition, fatigue status and care dependence in patients with COPD
Yazar: AYŞE AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. HATİCE TEL AYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Hasta bakımı = Patient care ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Araştırma, KOAH'lı hastalarda beslenme, yorgunluk durumu ve bakım
bağımlılığının değerlendirilmesi amacı ile kesitsel ve analitik olarak yapıldı. Araştırma, Şubat
2022- Temmuz 2022 tarihleri arasında Sivas Numune Hastanesi Göğüs Hastalıkları
Kliniklerinde yatarak tedavi gören KOAH tanılı 194 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma
verileri, Kişisel Bilgi Formu, Mini Nütrisyonel Değerlendirme Formu, KOAH ve Astım
Yorgunluk Ölçeği ve Bakım Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle
elde edildi. Araştırma verileri, SPSS 25.0 programında tanımlayıcı istatistik testleri, t testi,
ANOVA, Pearson Korelasyon ve Lineer Regresyon analizi ile değerlendirildi. Verilerin
değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi.
Araştırmaya katılan hastaların çoğunluğunu; erkek, 60 yaş ve üzerinde yaş
ortalamalarının 67.59+ 9.78, evli, ilköğretim mezunu, çalışmayan, ev hanımı, geliri giderine
denk, fazla kilolu, hastalık nedeniyle günlük bakımda yardıma ihtiyaç duyan ve KOAH
dışında başka kronik hastalık tanısı olan bireylerin oluşturduğu belirlendi. Katılımcıların
çoğunluğunun KOAH'ın ikinci ve üçüncü evresinde yer aldığı, KOAH nedeniyle sürekli ve
birden fazla ilaç kullandığı, evde uzun süreli oksijen tedavisi uyguladığı ve KOAH ile ilgili
eğitim aldığını ifade ettiği belirlendi.
Hastaların KOAH Değerlendirme Testi puan ortalamalarının 24.53±8.42 ve hastalık
şiddetinin yüksek olduğu; Mini Nütrisyonel Değerlendirme Formu puan ortalamalarının
22.54±4.04 ve malnütrisyon riski altında olduğu; KOAH Yorgunluk Ölçeği puan
ortalamalarının 59.93±15.28 ve orta düzeyde yorgunluğa sahip oldukları ve Bakım
Bağımlılığı Ölçeği puan ortalamalarının 75.93±12.58 ve çok düşük düzeyde bakım
bağımlılığı olduğu belirlendi. Hastaların yaş, sigara kullanma, hastalık tanı süresi, kullandığı
ilaç sayısı, FEV 1 değeri ve hemoglobin düzeyinin hastalık şiddetini etkilediği, yaş ve
kullanılan ilaç sayısı arttıkça bakım bağımlılığı ile malnütrisyon riskinin de arttığı belirlendi.

6

Hastaların hastalık şiddetinin beslenme, yorgunluk ve bakım bağımlılığı puanları üzerinde
anlamlı etkisinin olduğu, KOAH şiddeti arttıkça, malnütrisyon riski, yorgunluk ve bakım
bağımlılığının da arttığı saptandı. Hastaların nütrisyon puanları arttıkça bakım bağımlılığı
puanlarının arttığı ancak yorgunluk puanlarının azaldığı belirlendi.
KOAH'lı hastalarda beslenme, yorgunluk durumu, hastalık şiddeti ve bakım
bağımlılığını birlikte incelediğimiz çalışmamızın sonuçlarına göre araştırmaya katılan
KOAH'lı hastaların KOAH hastalık şiddetinin yüksek olduğu, malnütrisyon riski altında
bulundukları, orta düzeyde yorgunluk yaşadıkları ve hastalarda çok düşük düzeyde bakım
bağımlılığının olduğu belirlenmiştir. Hemşirelik bakımında beslenmeyi düzenlemeye,
yorgunluğu ve bakım bağımlılığını azaltmaya yönelik hemşirelik girişimlerine önem
verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Hastalık Şiddeti, Hemşirelik, KOAH, Yorgunluk,
Bakım Bağımlılığı.

Abstract:
The research was conducted descriptively, cross-sectionally and analytically with the
aim of evaluating nutrition, fatigue status and care dependency in patients with COPD. The
research was carried out with 194 patients with COPD who were hospitalized in Sivas
Numune Hospital Chest Diseases Clinics between February 2022 and July 2022. Research
data were obtained by face-to-face interview method using Personal Information Form, Mini
Nutritional Assessment Form, COPD and Asthma Fatigue Scale and Care Addiction Scale.
Research data were evaluated with descriptive statistics tests, t test, ANOVA, Pearson
Correlation and Linear Regression analysis in SPSS 25.0 program. In the evaluation of the
data, the level of significance was accepted as p<0.05.
The majority of the patients participating in the study; It was determined that the
individuals were male, 60 years old and above, mean age was 67.59±9.78, married, primary
school graduate, unemployed, housewife, income equal to expenditure, overweight, needing
help in daily care due to illness and diagnosed with chronic diseases other than COPD. It was
determined that the majority of the participants stated that they were in the second and third
stages of COPD, used multiple and continuous medications due to COPD, applied long-term
oxygen therapy at home, and received training on COPD.
The COPD Assessment Test mean score of the patients was 24.53±8.42 and the
severity of the disease was high; The mean score of the Mini Nutritional Evaluation Form was
22.54±4.04 and he was under the risk of malnutrition; It was determined that the COPD
Fatigue Scale mean score was 59.93±15.28 and they had moderate fatigue, and the Care
Dependence Scale mean score was 75.93±12.58 and very low level of care dependency. It
was determined that the patients' age, smoking, duration of disease diagnosis, number of
drugs used, FEV₁ value and hemoglobin level affected the severity of the disease, and the

8

risk of care dependence and malnutrition increased as age and number of drugs used
increased. It was determined that the severity of the disease had a significant effect on the
nutrition, fatigue and care dependency scores of the patients, and as the severity of COPD
increased, the risk of malnutrition, fatigue and care dependence also increased. It was
determined that as the nutritional scores of the patients increased, their care dependency
scores increased, but their fatigue scores decreased.
According to the results of our study, in which we examined the nutrition, fatigue
status, disease severity and care dependency in patients with COPD, it was determined that
the COPD patients participating in the study had a high COPD disease severity, were at risk
of malnutrition, experienced moderate fatigue, and had a very low level of care dependency in
the patients. Nursing interventions aimed at regulating nutrition, reducing fatigue and
reducing care dependency should be given importance in nursing care.
Keywords: Nutrition, Severity of Disease, Nursing, COPD, Fatigue, Care
Dependence.