Şahinbey (Gaziantep) ilçesindeki kentsel yeşil alanların yeterlilik ve ulaşılabilirlik analizi
Analysis of adequacy and accessibility of urban green areas in Şahinbey (Gaziantep) district
Yazar: YASİN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ŞENAY GÜNGÖR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Sanayi Devrimi ile beraber insanların üretim, tüketim alışkanlıklarında yaşanan bazı değişimler onların yaşam yerlerini ve bu konudaki tercihlerini de etkilemiştir. Tüm dünyada insanların kırdan kentlere olan göçü sonucunda, günümüzde dünya nüfusunun yarısından fazlası kentlerde yaşamaktadır. Kentleşmenin bu kadar hızlı ve yoğun olması  çeşitli sorunları beraberinde getirmiştir. Yapılaşmanın ve kalabalık nüfusun oldukça yoğun olduğu bu yerleşim birimlerinde yaşayan insanların da günlük hayat tempoları artmıştır. İnsanların, bu yoğun kentsel yaşamın içerisinde kendilerine kalan boş vakitlerini değerlendirmek, fiziksel aktivitelerde bulunmak, sosyalleşmek ve psikolojik olarak rahatlamak gibi ihtiyaçları da bulunmaktadır. Yeşil alanların, gerek psikolojik gerekse fiziksel, sosyal işlevleri başta olmak üzere pek çok önemli işlevi bulunduğu bugün bilinmektedir.  Bu bağlamda kentsel yeşil alanların, varlıkları ve birçok özelliği farklı disiplinler tarafından tartışılmış ve araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı Gaziantep ili, Şahinbey ilçesinde bulunan 95 mahallenin mevcut yeşil alanlarının nicelik ve ulaşılabilirlik açısından değerlendirilmesidir. Bu bağlamda incelenen mahallelerin; nüfusları, mevcut yeşil alan miktarları, mahalle alanları incelenmiştir. Halihazırdaki yeşil alanların durumu ArcGIS 10.8.1 yazılımı kullanılarak tespit edilmiş ve altlık haritalar oluşturulmuştur. Nüfus ve alan miktarları göz önünde bulundurularak mekânsal analiz yöntemleri ile mevcut yeşil alanların yoğunlukları aynı zamanda bu alanlara ulaşılabilirlik durumu analiz edilmiş ve haritaları oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, kişi başına düşen yeşil alan miktarının 3,35 m² olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İmar Kanunu ile belirlenen kişi başına düşen yeşil alan miktarı 10 m²'dir. Bu standarda göre Şahinbey kentinde kişi başına düşen yeşil alan miktarının düşük olduğunu söyleyebiliriz. Yeşil alanlara ulaşılabilirlik durumu ise 0-500 m aralığında değerlendirilmiş ve genellikle 0-200 m mesafe ile ulaşılabilirliğin sağlandığı görülmüştür. Elde edilen tüm bulgular neticesinde, mevcut yeşil alanların yeterlilikleri, kent içindeki dağılımları ve bu alanlara ulaşılabilirlik durumları değerlendirilmiş ve çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Along with the Industrial Revolution, some changes in people's manufacturing, consumption habits have influenced their place of life and their choice in the matter. More than half of the world's population now lives in cities, as a result of people's migration from rural to urban areas all over the world. Urbanization so fast and dense has brought a variety of problems. The pace of daily life has increased for people living in these settlements, where construction and crowds are very dense. People also need to assess their remaining leisure time in this dense urban environment, physical activities, socializing and psychologically relaxing. It is known today that green fields have many important functions, both psychological and physical, especially social functions. In this context, the existence and many features of urban green fields have been discussed and investigated by different disciplines. The purpose of this study is to evaluate the existing green areas of 95 neighborhoods in the province of Gaziantep, Şahinbey, for quantitative and accessibility. In this context, we find that all the neighborhoods that were explored were: their populations, their current amounts of green space, their neighborhood areas have been studied. The status of the current green areas was detected using the ArcGIS 10.8.1 software, and hexagonal maps were created. Based on population and field quantities, spatial analysis methods and concentrations of existing green areas have also been analyzed and mapped to availability. Analyzes have concluded that the amount of green space per capita is 3.35 m². The amount of green space per person defined by the Zoning Law is 10 m². By that standard, we can say that the amount of green space per capita in the city of Sahinbey is low. The availability of green fields was assessed in the range of 0-500 m, and was usually found to be within a distance of 0-200 m. All the findings led to an assessment of the competences of existing green spaces, their distribution within the city and their availability, and a variety of recommendations.