Aristoteles'in ontolojisinde form kavramının işlevi
Function of concept of form in Aristotle's ontology
Yazar: OYA ESRA TANRIKULU
Danışman: PROF.DR. KAZIM SARIKAVAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Formun ne olduğu üzerindeki tartışma, Platon ile başlamıştır. Platon,felsefesini ve varlık görüşünü, idea üzerine kurmuştur. Aristoteles ise,Platon'un idea'ya ilişkin görüşlerini hatalı bulmuş ve eleştirmiştir. Kendiontolojisinde, bu eksikleri ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Buna bağlı olarak,kendine özgü bir form anlayışı ortaya koymuştur. Öncelikle formu, yaşadığıdünya içinde anlamlandırmaya uğraşmıştır.Platon'da olduğu gibi, Aristoteles felsefesinde de, formun önemli biryeri olduğunu görüyoruz. Bunun nedeni, Aristoteles'in ilk ilkelere ulaşmaçabasıdır. O'na göre varlığın ne olduğu sorununu çözmek için, önce ilkprensibi ortaya koymak gerekir. Böylelikle bilgi de mümkün olacaktır.Aristoteles'in varlığın ilk prensibi dediği ilke, formdur. Aristoteles, forma böylebir anlam yüklemekle, aynı zamanda onu varlık anlayışının çıkış noktasıyapmaktadır. Dolayısıyla Aristoteles'in varlık görüşü, forma yüklediği anlamile sıkı bir bağ içerisindedir.Aristoteles'in felsefesini kendine özgü kılan şey, O'nun Platon'a karşı,realist bir tavır alışıdır. Aristoteles, ideal bir dünya yaratma çabasındaolmamıştır. Bu tavır alış ise, yine O'nun formu tanımlayış şekli ilebağlantılıdır. Buna göre form, varlığın sahip olduğu değişmeyen öz, asılcevherdir. Böyle olduğu için, form, bireysel varlığın dışında bağımsız olarakvarolamaz. Öyle olursa işlevselliğini yitirir. Buradan yola çıkarakçalışmamızda sürekli olarak, formun işlevselliğini irdeledik. ÇünküAristoteles'in düşünce şekli, fonksiyonalisttir. Bu yaklaşım, form söz konusuolduğunda kendini daha çok gösterir. Formun işlevselliği, Aristoteles'indevinim ve değişimi ortaya koyuşunda, varlık hiyerarşisini belirlemesinde vehatta teleolojisinde tekrar tekrar kendini gösterir.Formun Aristoteles'in ontolojisindeki ehemmiyeti ve işlevsel yanı,özellikle teleolojik bakış açısına dayanak olması ile ortaya çıkmaktadır.Aristoteles'e göre, evrende her varlık, belli bir amaç taşır ve bu amacıgerçekleştirmeye çalışır. Bu amaç, saf formun mükemmelliğine ulaşmayaçalışmaktır. Varlıklar, bunu ancak, kendi mükemmelliklerine; yani potansiyelolarak taşıdıkları forma ulaşarak gerçekleştirebilirler. Ancak potansiyel olarakforma sahip olan varlıkların maddeleri de bulunur. Böyle olduğu için,evrendeki varlıklar, tam bir mükemmelliğe ulaşamazlar.Canlı varlıklarda, mükemmelliğe ulaşma çabası; ruh aracılığıylagerçekleşir. Çünkü ruh, canlı varlıklarda bedenin formudur. Canlı varlıklardabulunan ruh, her türde farklı bir işlevi yerine getirir. Bu form ne kadar eksiksizolursa, o forma sahip varlık, varlık hiyerarşisinde, o kadar üst sırada yer alırve mükemmelliği gerçekleştirmiş olur.

Abstract:
Arguements on what form is, has begun with Platon. Platon hasestablished his philosophy and ontology on the ground of `idea?. Aristotle hasthought that Plato?s sights about idea was wrong and so he has criticisedPlato. Aristotle has tried to bring away these faulties in his ontology. In thıscontext, Aristotle has constituted an original opinion about form. Beforeeverything, Aristotle has tried to give meaning form, in this world.We see that, form is so important in Aristıotle?s philosophy just like asin philosophy of Platon. The reason of this is Aristotle?s endeavor accesing togeneral principles. In Aristotle?s opinion, to resolve the problem what being is,before all else it must been to display first principles. In thıs way, alsoknowledge will be possible. Form is the first principle of being for Aristotle. Inthıs way he makes form starting point of his ontology. So Aristotle?s ontologyis close to what form is.Aristotle has adopted realistic position contrary to Platon. He hasn?ttried to create an ideal world. However this realistic position is also realtion toAristotle?s definiton fo form. Then, form is the even esence and realsubstance of being. Therefore, form can not be without being. f it is so, formlose its functionality. Setting out here, we consistently explicated of form?sfunctionality. Because Aristotle?s way of thinking is functionalist. As regardsform, this approach appear again, Functionality of form shows itself inAristotle?s explanation of motion and changing, his setting out of beingclassification and also in his teleology.In Aristotle?s ontology, important of form and its functionalist side isespicially shows itself with being foundation to Aristotle?s teleology. ForAristotle, every substance in the world sustains a goal and it tries to realizedthis goal. The goal which is mentioned here is that to attain of the perfectionof absolute form. Substances realized this goal attaining their own perfection.But substances which has form potentiality, also has matter. And so thesesubstances can not attain to whole perfection .In living things, triying to attain perfection is realized by the mediationof soul. Because soul is the form of body in living things. In these things, soulfulfill different functions in every species. The living thing which has soul, triesto realize its form and how complete it, is going to give high priority in beingclassification and also is going to be realized perfection.