Trabzon güney çevre yolu güzergahı Arsin-Yomra arasının mühendislik jeolojisi
Engineering geology of the Arsin-Trabzon section of Trabzon south expressway possible route
Yazar: AYKUT AKGÜN
Danışman: DOÇ. FİKRİ BULUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Jeoteknik = Geotechnics ; Çevre yolları = Ring roads

Özet:
ÖZET Bu çalışmada Trabzon güney çevre yolu Arsin -Trabzon arası muhtemel güzergahında yüzeylenen kaya ve zemin karakterli birisilerin mühendislik özellikleri gerek arazi, gerekse laboratuvar deney ve gözlemleri ile belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla öncelikle güzergahın 1/25.000 ölçeğinde genel jeoloji haritası yapılmış, buna bağlı olarak 1/10.000 ölçeğinde birimlerin ayrışma dereceleri baz alınmak suretiyle mühendislik jeolojisi haritası yapılmıştır. İnceleme alanında altı farklı birim ayırt edilmiştir. Bu birimler yaşlıdan gence; riyolit-riyodasit ve dasitler (Üst Kretase-Paleosen), kireçtaşı, marn, kuntaşı, tüf ardalanması (Üst Kretase-Paleosen), andezit-bazalt ve piroklastlan (Eosen), polijenik- heterojen konglomera ve breşler (Pliyosen), seki ve alüvyonlardır (Kuvaterner). Mühendislik jeolojisi haritasında ayırtlanan altı birim mühendislik özellikleri açısından ayrı ayrı ele alınmış ve her bir birim için mümkün olan jeoteknik parametreler belirlenmiştir. Bu birimlerden kaya niteliğinde olanlar kireçtaşı, riyodasit, riyolitik breş ve konglomera-breştir. Kireçtaşı ve riyodasit iyi kaliteli, orta çatlaklı» orta ve çok geniş açridıklı, hafif ve orta derece pürüzlü, kısmen ayrışmış ve yüzeysel alterasyona uğramış ve orta dirençli kaya olarak belirlenmiştir. Bu birimlerin kaya kütle puanlamasına göre sınıflandırmaları yapılmış, tünel kayası, temel kayası ve şev kayası olmaları açısından irdelenmişlerdir. Buna göre kireçtaşı ve riyodasitin tünel ve temel kayası açısından uygun oldukları, şev kayası olarak ise zayıf kalitede oldukları görülmüştür. Diğer kaya birimlerinin ise gerek ileri derece ayrışmadan, gerekse zayıf çimentolanmalarından dolayı mühendislik kalitesi açısından düşük değerlere sahip oldukları tespit edilmiştir. Kil mineralojilerine bağlı olarak iki farklı zemin tipi belirlenmiştir. Bu zeminlerde yapılan incelemeler sonucunda ise her iki kil zeminin de yüksek plastisiteli oldukları belirlenmiştir. GIS tekniği kullanılarak çalışma güzergahına ait 1/10.000 ölçeğinde eğim, bakı, yükseklik değeri haritaları üretilmiş*, bunlardan eğim haritası ile mühendislik jeolojisi haritası çakıştırılarak kütle hareketleri risk haritası elde edilmiştir. Bunun sonucunda çalışma alanında riskli ve risksiz alanlar dereceli olarak ayırtlanmıştır. Ayrıca yine bu güzergah için üç boyutlu sayısal arazi modeli de türetilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çevre yolu, Jeoteknik, GIS VIII *B,YtKSlKÖĞİUÎtİMKWMW» t>OKÜMÂNTASYOW

Abstract:
SUMMARY Engineering Geology of the Arsin-Trabzon Section of Trabzon South Expressway Possible Route In this study, engineering properties of the rocks and soil outcropping in the Arsin- Trabzon section of the possible route of the south expressway, Trabzon were investigated by means of both field and laboratory studies. For this purpose,this route was mapped geologically with a scale of 1/25.000 initialy and afterwords, engineering geogical map with a scale of 1/10.000 based on weathering grades was prepared. Six different units were distinguished. These are from down to top are rhyolithe- rhyodacite and dacite (Upper Cretaceous-Paloecen), alternation of limestone, marl, sandstone and tuff (Upper Cretaceous-Paloecen), andesite-basalt and pyroclastic rocks (Eocen), poligenetic-heterogen conglomerate and breccia (Pliocen), terrace and alluvium (Quternary). Six units which were distinguished in engineering geology map were considered seperately from the point of engineering properties, and possible geotechnical properties for each unit were examined. These units which are rock are limestone, rhyodacite, rhyolitic breccia and conglomerate-breccia. Limestone and rhyodacite are good gualified, middly-fractured, middle-upto wide spaced, slightly and middry roughly, partly weathered and hydrotermaly altered as well middle strength rock. Rock mass rating of these units were carried out and studied in terms of being tunnel, foundation and slope rock. Accordingly, it is concluded that limestone and rhyodacite are suitable for tunnel and foundation rock and not suitable for slope rock. The other rock units turned out to be poor quality in terms of engineering properties because of their highly weathered nature and poor cementation Two different soil types were distinguished based on their clay mineralogy. These soil types have high placticity. Slope, aspect and heigth value maps of the study route were produced by GIS technique, for Risk map was made for possible mass movement by overlay processes of slope map and engineering geology map., Areas with risk and without risk were thereby distinguished. In addition to this, 3D digital elevetaion model for the study area was produced. Keywords: Expressway, Geotechnical, GIS. IX