Hatıratlarda siyasi, sosyal ve kültürel hayat [1930-1950]
Politic, social and cultural life in memoirs [1930-1950]
Yazar: İBRAHİM ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hatırat = Memoirs ; Siyasi hayat = Political life ; Sosyal hayat = Social life

Özet:
Bu çalışma, 1930-1950 arasında kitap olarak basılmış ve süreli yayın sayfalarında kalmış hatıratlardan hareketle, II. Abdülhamit döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarına uzanan siyasî, sosyal, kültürel ve edebî hayat üzerine bir incelemeyi kapsamaktadır. Tarihî gerçeklik göz önünde bulundurularak hatırat yazarlarının bakış açılarıyla, bir devletin yıkılıp diğerinin kurulduğu dönemin panoramasını çizmek çalışmanın amacıdır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, kuramsal çerçeve çizilerek hatıratın diğer otobiyografik türlerle ve kurmaca metinlerle ilişkisine değinilmiştir. Bununla birlikte hatıratın güvenilirliği sorgulanmış, bilhassa tarih ve edebiyat olmak üzere, sosyal bilimlere dair çalışmalarda kaynak olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, edebiyat ve matbuat hayatına yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Edebiyat mahfilleri, hatırat-edebî eser ilişkisi, ediplerin kavga ve dostlukları, edebî topluluklar-birliktelikler, edebiyat-sansür ilişkisi bu bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölüm, siyasî hayatın değerlendirmesidir. II. Abdülhamit döneminden II. Meşrutiyet'e, Milli Mücadele'den çok partili hayata geçiş denemelerine kadar devam eden süreç, tarihimize yön veren olaylar etrafında, tematik başlıklar altında incelenmiştir. Dördüncü bölümü oluşturan sosyal ve kültürel hayata yönelik değerlendirmelerde; eğlence hayatı, savaşların sosyal hayata yansıması, okul ve eğitim, aile hayatı, ulaşım araçları, Osmanlı Devleti'nde Türk kimliği ve kadının toplum hayatındaki yerinden bahsedilmiştir.

Abstract:
time to the beginning of Turkish Repuclic with reference to memoirs remained of the written books and periodical publications between 1930-1950. The aim of study is to express the conditions of the period that one goverment collapsed and the other one established from the viewpoint of memoirs writers by considering historical truths. İn the first chapter of this study which consist of four chapters, relation between memoirs, fiction and other autobiographic genres are mentioned by drawing a theoritical framework. However the confidence of the memoirs is examined and we focus on using studies over social sciences especially history and literature as reference. In the second section, assessments on the literature and press life are expressed. Literary gathering-places, relation between memoirs and literary work, arguments and friendship of the litterateurs, literary communities and cooccurrences, relation between literature and cencorship are considered in this section. Third section is a political life consideration. Period progressing from II. Abdülhamit's time to Second Constitutional Era and from national struggle to trial of multi-party life one investigated under thematic title around the scape of evenst that gurde our history. In the evaluation on the social and cultural life which forms the fourth chapter, we mention the entertainment life, reflection of war to social life, school and education, family life, transportation, Turkish identity in Ottoman Empire and the place of women in social life.