Öğretmenlere ve okul yöneticilerine göre öğrencilerin okul başarısını etkileyen faktörler (Van/Erciş örneği)
Factors affecting student's school success according to teachers and school administrators (Van/Erciş example)
Yazar: BARAN FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN AYGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Başarı = Success ; Eğitim = Education ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Eğitim sosyolojisi = Education sociology ; Okul başarısı = School achievement ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Van-Erciş = Van-Erciş ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Öğrencinin okul başarısını etkileyen faktörlerin ayrıca başarıdaki eşitsizliklerin nedenlerine yönelik olarak sosyal sınıf farklılıklarından okulun niteliğine, kültürel yoksunluktan kültürel farklılıklara ya da zekâ ile ırksal özellikler arasındaki ilişkiye varıncaya kadar çeşitli konularda üretilen çalışmalar bulunmaktadır. Türkiye'de de özellikle kırsal kesimde yaşayan, etnik köken farklılığına sahip olan, egemen kültürden farklı bir kültüre ve dile sahip öğrencilerin okul başarısını etkileyen hususların tespitine yönelik olarak çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Nitel araştırma deseniyle tasarlanan ve derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmada da öğretmenlere ve okul yöneticilerine göre Türkiye'nin doğusunda ve kırsalında yaşayan öğrencilerin okul başarısını etkileyen faktörlerin neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Van'ın Erciş ilçesinde görev yapmakta olan 22 öğretmen ve 8 okul yöneticisi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiş, öğrencilerin okul başarısını etkileyen faktörler temalar ve kategoriler etrafında toplanarak anlatılmış ve yorumlanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre dil ve iletişim problemleri, öğrencilerin geleceğe yönelik amaç ve hedeflerinin olmaması, öğrencilerin bilinçsizliği, motivasyon eksikliği, rol model bireylerin olmaması ve öğrencinin özgüvensizliği gibi faktörler çalışmada öğrenciye bağlı faktörler olarak belirtilmiştir. Ailelerin ilgisizliği, kalabalık nüfuslu aileler olması, maddi yetersizlikler, velinin eğitime olan bakış açısı, okul ve veli arası iş birliğinin yetersizliği ve evde çalışma ortamının yetersizliği gibi faktörler ise çalışmada veliden kaynaklanan faktörler olarak ifade edilmiştir. Öğretmenlerin tecrübesi ve istekliliği, sık öğretmen değişiklikleri, öğretmen sayısının yetersiz olması, kültürel çatışma, öğrenci ile iletişim eksikliği, okulun fiziki yetersizlikleri ve materyal yetersizlikleri ise öğretmenden ve okul yönetiminden kaynaklı faktörler olarak belirtilmiştir. Bölgesel açıdan öğrencinin başarısını etkileyen faktörler olarak ise coğrafi konum ve uzaklık, iklim koşulları, inanç farklılığı, ana dil farklılığı, yaşam tarzı farklılığı, fırsat eşitliğinin olmaması ve kültürel farklılık gibi hususlar ifade edilmiştir.

Abstract:
There are studies on various topics ranging from social class differences to the quality of the school, from cultural deprivation to cultural differences, or to the relationship between intelligence and racial characteristics. In Turkey, studies are carried out to determine the issues that affect the school success of students who live in rural areas, have different ethnic origins, have a different culture and language than the dominant culture. In this research, which was designed with a qualitative research design and carried out using in-depth interview techniques, it was aimed to determine what factors affect the school success of students living in the east and rural areas of Turkey according to teachers and school administrators. For this purpose, in-depth interviews were conducted with 22 teachers and 8 school administrators working in the Ercis district of Van. The data obtained were analyzed descriptively, the factors affecting students' school success were gathered around themes and categories, explained and interpreted.
According to the results of the research, factors such as language and communication problems, students' lack of goals and objectives for the future, students' unconsciousness, lack of motivation, lack of role models, and student's insecurity are stated as student-related factors in the study. Factors such as indifference of families, crowded families, financial inadequacies, parent's perspective on education, inadequacy of cooperation between school and parents, and inadequacy of working environment at home were expressed as factors arising from parents in the study. Teachers' experience and willingness, frequent teacher changes, insufficient number of teachers, cultural conflict, lack of communication with students, physical inadequacies and material deficiencies of the school are stated as factors originating from the teacher and the school administration. Geographical location and distance, climatic conditions, belief difference, mother tongue difference, lifestyle difference, lack of equality of opportunity and cultural difference were expressed as the factors affecting the success of the student from a regional perspective.