Test yönergesi ve risk alma eğiliminin seçmeli testlerin psikometrik özelliklerine ve tahminle yanıtlama davranışına etkisi
The effect of test instruction and risk taking propensity on psychometric properties of multiple choice tests and guessing tendency
Yazar: ERCAN ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. RAHİME NÜKHET DEMİRTAŞLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kruskal-Wallis Testi = Kruskal-Wallis Test ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Tahmin = Estimation ; Tahmin yöntemleri = Estimation methods ; Test sistemleri = Test systems ; Testler = Tests ; Yönerge = Directive ; Çoktan seçmeli testler = Multiple choice tests ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, çoktan seçmeli testler yanıtlanırken gösterilen tahmin davranışının test yönergesi, risk alma eğilimi, cinsiyet ve testteki maddelerin ölçtüğü bilişsel düzeye göre değişim gösterip göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca farklı yönergelerle uygulanan testlerin psikometrik özellikleri karşılaştırılmıştır. Yarı deneysel bir araştırma olan bu araştırmanın çalışma grubunu, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi lisans programlarında eğitim gören; 179 kadın, 41 erkek toplam 220 öğrenci oluşturmaktadır.  Çalışma grubuna;  bilgi, kavrama ve uygulama düzeylerini ölçen eşit sayıda madde içeren, 24 maddelik ölçme ve değerlendirme dersi başarı testi farklı yönergelerle uygulanmıştır. Ayrıca çalışma grubunun risk alma eğilimini belirlemek üzere risk alma ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde, ilişkisiz örneklemler tek faktörlü ANOVA, Kruskal-Wallis testi, ilişkili örneklemler tek faktörlü ANOVA, Freidman testi, iki faktörlü ANOVA, ilişkisiz örneklemler t-testi, ilişkili örneklemler t-testi, Mann-Whitney U testi, Feldt testi, z testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelâsyon Katsayısı ve Sperman Sıra Farkları Korelâsyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, farklı yönergelerle uygulanan testlerin ham puan ortalamaları, düzeltilmiş puan ortalamaları ve düzeltilmiş puanlara göre hesaplanan güvenirlik katsayıları ile madde güçlük indeksleri arasında fark olduğunu; ham puanlara göre hesaplanan güvenirlik katsayıları ve madde ayırt edicilik indeksleri bakımından aralarında fark olmadığını göstermektedir. Düzeltme yapıldığında, test puanlarının ortalaması ve güvenirliği değişirken, geçerliği değişmemektedir. Tahmin davranışı; yönerge, cinsiyet ve testteki maddelerin ölçtüğü bilişsel düzeye göre farklılık gösterirken, risk alma eğilimine göre farklılık göstermemektedir.

Abstract:
In this study, it was investigated how guessing tendency changes according to test instruction, risk taking propensity, gender and cognitive level of test items. Moreover, psychometric properties of tests applied with different instructions were compared. The study has been conducted as a quasi experimental research. The study group comprised of 179 female and 41 male undergraduate students studying at different departments of Ankara University Faculty of Educational Sciences. A 24 items achievement test of measurement and evaluation course which includes equal numbers of items from knowledge, comprehension and application level was applied to the study group. Moreover, a risk taking scale was applied to determine the risk taking propensity of the participants. Independent one way ANOVA, Kruskal Wallis test, repeated measure one way ANOVA, Freidman test, independent t-test, related t-test, Mann Whitney U-test, Feldt test, z test, Pearson's correlation coefficient and Spearman's correlation coefficient were used to analyze the data. The findings showed that, while corrected score means, uncorrected score means, reliability coefficients calculated from corrected scores and item difficulty coefficients of tests applied with different instructions were significantly different, reliability coefficients calculated from raw scores and item discrimination index were not significantly different. When correction formulas applied, mean and reliability changed significantly, but validity did not. Test instruction, gender, and cognitive level of test items changed guessing tendency significantly, but risk taking propensity did not.