Ergenlerde materyalist eğilim, şükretme ve dini-manevi yaşam ilişkisi
Materialistic tendency, gratitude and religious-spiritual life relationship in adolescents
Yazar: ESRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN GÖCEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hayat = Religious life ; Ergenler = Adolescents ; Maneviyat = Spirituality ; Materyalistik düşünce = Materialistic thought ; Materyalizm = Materialism ; Şükür = Praise

Özet:
Bu çalışmada, ergenlik dönemindeki bireylerde şükretme, materyalist eğilim ve dindarlık düzeyleri ve bunlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul'un Avcılar, Fatih ve Üsküdar ilçelerinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubunu bu üç ilçeden toplam dört anadolu lisesi, iki meslek lisesi ve iki imam hatip lisesi olmak üzere sekiz okul ve bu sekiz okuldan 287'si kız, 238'i erkek olmak üzere toplam 525 lise öğrencisi oluşturmaktadır.  Uysal'ın 1995'te oluşturup Ayten'in yeniden düzenlediği İslami dindarlık ölçeği, McCullough, Emmons ve Tsang'in 2002 yılında geliştirdikleri ve Göcen'in Türkçeye çevirerek geçerlilik ve güvenirlik analizini yaptığı Sürekli Şükür Ölçeği, Richins ve Dawson'ın 1992'te geliştirdikleri ve Turan'ın Türkçeye uyarladığı materyalizm ölçeği ve Adler ve Fagley tarafından 2005'te oluşturulan ve Göcen'in Türkçeye uyarladığı takdir etme ölçeğinin kısa formu ve kişisel bilgi formu ile çalışma yapılmıştır. Aralık 2018- Şubat 2019 tarihleri arasındaki dönemde asıl çalışmamız için veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programı yardımıyla Pearson Korelasyon, One Way Anova ve bağımsız grup t-testi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ergenlerde materyalist eğilim ile şükür arasında negatif yönde, dindarlık ile şükür arasında pozitif yönde; ayrıca dindarlık ile materyalist eğilim arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur. Diğer yandan bu bağımlı değişkenler ve alt boyutlarının demografik değişkenlere göre anlamlı farklılaşmaları görülmüştür.

Abstract:
In this study, gratitude, materialistic tendency and religiousness levels in adolescents and the relationship between them were examined. The population of the study consists of high school students in Avcılar, Fatih and Üsküdar districts of Istanbul in 2018-2019 academic year. The sample group consisted of eight schools; four Anatolian high schools, two vocational high schools and in total 525 high school students, 287 of whom were girls and 238 boys of these three districts. This study has been conducted by these scales: The Islamic religiosity scale made by Uysal in 1995 and revised by Ayten, The Continious Gratitude Scale which was developed by McCullough, Emmons, Tsang in 2002 and translated into Turkish by Göcen for validity and reliability analysis, materialism scale developed by Richins and Dawson in 1992 and adapted by Turan into Turkish and short and personal form of appreciation scale developed by Adler and Fagley in 2005 and adapted by Göcen into Turkish. For our original study, the data were collected in the period between December 2018 –February 2019. The data obtained were analyzed with Pearson Correlation, One Way Anova and independent group t-test methods with the help of SPSS 22 program. According to the results of the analysis, materialistic tendency and gratitude were found to be negatively, religiousness and gratitude were found to be positively correlated in adolescents. Furthermore, religiosity and materialist tendency was found to be negatively correlated. On the other hand, these dependent variables and their sub-dimensions were found to differ significantly according to demographic variables.