Kalp yetersizliği tanısı alan hastalarda planlı hasta eğitiminin semptom yönetimine etkisi
Effects of planned patient education on symptom management  on the patients diagnosed with heart failure
Yazar: ŞENGÜL AKDENİZ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÖZER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Kalp Yetersizliği Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği?nin (MSAS-HF)  geçerlik ve güvenirliğini yapmak ve planlı hasta eğitiminin semptom yönetimine etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma metodolojik ve deneysel olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Metodolojik olarak Kalp Yetersizliği Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği?nin geçerlik güvenirlik çalışması 210 kalp yetersizliği hastasıyla yapılmıştır. Deneysel aşamada 45 müdahale, 45 kontrol olmak üzere 90 kalp yetersizliği hastasıyla ön test-son test izleme modeli kullanılmıştır. Çalışmada etik kurul onayı ile bireylerden yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Veriler, hasta bilgi formu, Kalp Yetersizliği Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Öz Bakım Gücü Ölçeği, Kalp Yetersizliği Sağlık Davranışları Ölçeği, Dispne ve Yorgunluk Borg Skalası kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna, planlı hasta eğitimi uygulanmıştır. Veriler t-testi, ki-kare ve regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kalp Yetersizliği Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği?nin semptom sıklık, şiddet ve rahatsızlık Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0.77, 0.78, 0.79 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda verilen hasta eğitime göre müdahale ve kontrol grubu hastalarının kalp yetersizliği semptom yönetimi, öz bakım gücü ve kalp yetersizliği sağlık davranışları arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Eğitim sonrası, müdahale grubunda kalp yetersizliği semptom yönetimi, öz bakım gücü ve kalp yetersizliği sağlık davranışları ile ilgili istatistiksel olarak olumlu yönde anlamlı bir değişim olduğu (p<0.05), kontrol grubunda ise değişim olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05).
Sonuç: Kalp Yetersizliği Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği?nin Türk toplumuna uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Planlı hasta eğitiminin kalp yetersizliği semptom yönetimi, öz bakım gücü ve kalp yetersizliği sağlık davranışları üzerine olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kalp Yetersizliği,  Semptom Yönetimi, Hasta Eğitimi, Öz Bakım

Abstract:
Objective: To study the reliability and validity of Heart Failure Memorial Symptom Assessment Scale (MSAS-HF), and to investigate the effect of planned patient education on symptom management.
Method: Research included methodology and experimental parts. Total of 210 heart failure patients were included to study validity and reliability of Memorial Symptom Assessment Scale. During the experimental period, total of 90 heart failure patients (45 interventions and 45 control patients) was tested by using pretest-posttest monitoring model.  The study was approved by the ethics committee and written informed consent was obtained from the patients. Data were obtained by using patient information form, Heart Failure Memorial Symptom Assessment Scale, the Self-Care power Scale, Heart Failure Health Behaviors Scale, dyspnea and fatigue Borg Scale.  The intervention group was trained by planned patient education. Data were analyzed by  t-test, chi-square and regression analysis.
Results: Symptom frequency, severity and discomfort Cronbach's alpha values of Heart Failure Memorial Symptom Assessment Scale were 0.77, 0.78, 0.79, respectively. The study revealed that patient education resulted in significant differences between intervention and the control group of patients for heart failure symptom management, self-care power, and heart failure health behaviors (p<0.05). At the end of the training for planned  patient education, heart failure symptom management, self-care power and heart failure health behaviors changed statistically in a positive way in the intervention group (p<0.05). However, no changes were detected in the control group (p>0.05).
Conclusions: Heart Failure Memorial Symptom Assessment Scale was determined as a convenient, reliable and valid measurement tool for the Turkish community. Planned patient education had positive effects on heart failure symptom management, self-care power and heart failure health behaviors.
Key words: Heart failure, Symptom management, Patient education, Self-care