12-14 yaş arasındaki ergenlerin içecek tercihleri ve tüketimleri
Consume of drinks among the adolescent whose age range 12-14
Yazar: YEŞİM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MUAZZEZ GARİPAĞAOĞLU
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Alkolsüz içecekler = Soft drinks ; Ergenler = Adolescents ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; İçecekler = Beverages ; İçecekler = Beverages

Özet:
İçecekler, vücudun sıvı gereksinmesinin karşılanmasında önemli bir yer tutmaktadırlar. İnsanların tükettikleri içecek miktarı ve çeşidi; gelenekler, alışkanlıklar ve sosyal yaşam koşullarıyla ilişkilidir. Bu araştırma, sosyo-ekonomik kültürel (S.E.K) düzeyleri farklı 12- 14 yaş arasındaki ergenlerin içecek tercih ve tüketimleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. İstanbul'un Avrupa yakasında, Şişli bölgesinde bulunan, S.E.K düzeyleri farklı üç ilköğretim okulunda okuyan 549 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin; %.49'u (271) erkek, %51'i (278) kızdır. Öğrencilerin içecek tüketimlerini yaşa, cinsiyete, S.E.K düzeyine ve BKI'ye göre değerlendirildiğinde; sudan sonra en çok tercih ettikleri içecekler sırasıyla gazlı içecekler, çay-kahve, süt grubu, meyve suyu ve alkollü içeceklerdir. S.E.K düzeyindeki farklılıklar öğrencilerin içecek tüketimlerini de etkilemektedir. Yüksek S.E.K düzeydeki öğrenciler daha fazla miktarda gazlı içecek (704±309 ml), süt grubu (464±210 ml) ve çay-kahve (411±234 ml) tüketirken, S.E.K düzeyi düşük (560±321ml, 367±171 ml, 265±115 ml) ve orta (695±318 ml, 395±263 ml, 258±199 ml) olan öğrencilerde bu miktarlar azdır (p<0,05). S.E.K düzeyi arttıkça soda(%7), taze sıkılmış meyve suyu(%22), buzlu çay(%27) tüketim sıklığı artarken; hazır meyve suyu(%7), kola(%17) ve çay(%37) tüketimi sıklığı azalmaktadır. Cinsiyete göre öğrencilerin içecek tüketim miktarları ve sıklıkları hemen hemen benzerdir(p>0,05). Özellikle erkekler(%24) kızlara(%17) oranla daha sık kola tüketmektedir. Yaşa göre gazlı içecek tüketimleri hemen hemen benzerken (p>0,05), 12 yaşındaki öğrenciler daha fazla süt, meyve suyu, çay-kahve tüketilmektedir. Öğrencilerin içecek tercih ve tüketimlerini BKI verilerine göre değerlendirildiğinde anlamlı bir fark görülmemiştir.(p>0,05) Toplam içecek tüketimindeki farklılıklar ve tercihler; yaşa ve S.E.K düzeyine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.Anahtar Kelimeler: içecekler, gazlı içecekler, ergen, S.E.K düzey, içecek tüketim sıklığı, içecek tüketim miktarı.

Abstract:
Consume of Drinks Among The Adolescent Whose Age Range 12-14Drinks has a major role in water necessary of body. Amount of drinks consume of individuals varies acording to habits, sociallife and culture. İn this study, we aimed to evalute choice and consume of drinks among the adolescent (age range 12-14) who had different socia-economic status. We asked to complete questionnarie from 549 students in three different primary education school at Şişli region of İstanbul. %49 of students were male, %51 of students were female. Drinks consume was evaluated by means of age, gender, BMI and socia-economic status. The frequency of drink species was carbonated drink, tea-coffea, milk group, fruit joice, alcohol respectively. Effects of socia-economic status on drinks consuming of students was found. Carbonated drinks (704±309 ml), milks group (464±210 ml) and tea- coffea (411±234 ml), were much consumed among the students with higher socia-economic status. There was no difference between male and female group while there was significant difference between socia-economic status by means of drinks consuming (p>0,05). The frequency of consuming coke is more common espacilally in males (%24) than females (%17). There was no difference between age of male and female group among by carboneted drinks (p>0,05). In addition, drinks consuming of students did not show differences among different BMI groups.Keywords: drinks, carbonated drinks, socia-economic status, adolescent, drinks consuming amount, drinks consuming frequency