Polikistik over sendromunun larenks mukozasına etkisinin hayvan modeli üzerinde histopatolojik olarak incelenmesi
Histological evaluation of rat larynx in experimental polycystic ovary syndrome model
Yazar: İLDEM DEVECİ
Danışman: PROF. DR. EROL EGELİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Son yıllarda yapılan çalışmalarda larenksin seks hormonlarına yanıtı
konusuna oldukça yoğunlaşılmış olup bu konuda birçok teori öne sürülmektedir.
Larenksin endokrin değişikliklere oldukça duyarlı bir sekonder seks organı olduğu
kabul edilmektedir. Biz çalışmamızda üreme çağındaki kadınlar arasında sık görülen
endokrinolojik bir hastalık olan PKOS'un larenks üzerine olan etkilerini
histopatolojik olarak inceledik.
 Çalışmamızı albino-wistar cinsi dişi sıçanlar üzerinde gerçekleştirdik.
Sıçanların menstrüel sikluslarının kısa olması reprodüktif siklusta oluşan çeşitli
fizyolojik değişiklikleri göstermek için idealdir. Bu nedenle çalışmamızı tümü
sağlıklı dişi olan 26 sıçan üzerinde gerçekleştirdik. Sıçanlar 3 gruba ayrıldı. Birinci
gruba 42 gün süreyle günde bir kez 1ml p.o.salin verildi. İkinci gruba 21 gün süreyle
günde bir kez 1mg/kg letrozol 1 ml salin içinde çözülerek p.o. verildi. Üçüncü gruba
42 gün süreyle günde bir kez 1 mg/kg letrozol 1 ml salin içinde çözülerek p.o.
verildi. Tedavi sonunda sıçanlar sakrifiye edilerek larenks mukozasındaki
değişiklikler histopatolojik olarak incelendi.
 Mikroskopik olarak goblet hücre sayısı, lamina propria ödemi, lamina
propriada vasküler dilatasyon, lamina propria inflamasyonu, skuamoz epitel
inflamasyonu, solunum tipi epitelde inflamasyon, solunum tipi epitelde
psödostratifikasyon ve solunum tipi epitelde silia kaybı incelendi. İncelemede goblet
hücre sayısı uzun süre ilaç kullanan 3. grupta istatistiksel olarak azalırken ikinci
grupta anlamlı değişiklik tespit edilmedi. Bu bulgu PKOS'un mukus yapısı ve
özelliklerini değiştirdiği, bunun da üst e alt havayollarının enfeksiyonlara karşı olan
savunma mekanizmasını etkileyebileceği düşünüldü. Her iki tedavi grubunda da
lamina propriada yaygın ödem, inflamasyon ve vasküler dilatasyon istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde saptandı. Her iki tedavi grubunda hem solunum tipi epitelde
hem de skuamoz epitelde istatistiksel anlamlı olarak inflamasyon görüldü. Tüm bu
bulguların ışığında larenkste lenfositten zengin, kronik bir inflamatuar sürecin
mevcut olduğunu gösterdik. Bu kronik inflamasyon klinikte boğazda takılma hissi,
yutma güçlüğü, kronik öksürük ve boğazda kuruluk gibi şikayetleri olan hastalarda
etiyolojik nedenler araştırılırken hormonal değişikliklerin de göz önünde
bulundurulması gerektiğini ortaya koydu. Ayrıca yapılan histopatolojik 
47
incelemelerde solunum tipi epitelde psödostratifikasyon izlendi. Artmış
psödostratifikasyon yüksek androjen düzeylerinin dişi larenkslerinde prekanseröz
lezyonlara yol açabileceğini düşündürdü.

Abstract:
This study aimed at studying the histopathological effects of hyperandrogenemia and estrogen deficiency on larynx mucosa in experimentally designed polycystic ovary syndrome of female rats. Two groups of experimental polycystic ovary syndrome model were composed in healthy female rats by per oral letrozole administration of for 21 and 42 days. Also a control group which only took vehicle (saline) for 42 days was designed. Laryngeal mucosa and ovaries of all animals were examined histopathologically by light microscopy and the serum hormone levels were analyzed using a solid-phase, two-site chemiluminescent enzyme immunometric assay. Statistically significant edema, vascular engorgement, inflammation, cilia loss and differentiation of goblet cell distribution were observed when the control group and study groups were compared (p  0.01). In serum hormonal analysis there was a significant increase in levels of androgens and decrease in levels of estrogens. In addition, polycystic appearance of ovaries in letrozole-administered groups and normal appearance of ovaries in control group have been proven histopathologically. Polycystic ovary syndrome which causes estrogen deficiency and hyperandrogenemia in fertile ages resulted in histopathological changes in laryngeal mucosa.