Plansız hastane dışı doğum sonrası yenidoğanlarda gelişebilecek problemlerin saptanması, morbidite ve prognoza olan etkilerinin retrospektif belirlenmesi
Detection of problems which may arise in newborns after unplanned out-of-hospital births, retrospective determination of the effects on the morbidity and prognosis
Yazar: EBRU ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KARBUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Doğum = Delivery ; Doğum-evde = Home childbirth ; Morbidite = Morbidity ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Hastane dışında gerçekleşen doğumlar; hazırlıkların tam olduğu, sağlık personellerinin eşlik ettiği planlılar ya da bu durumların olmadığı plansızlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu çalışmada, plansız hastane dışı doğumlarla ilişkili risklerin ve yenidoğana etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. 

Yöntem: Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Kliniği'ne hastane dışında doğum nedeniyle getirilen ve yenidoğan yoğun bakım biriminde ya da anne yanında izlenen yenidoğanlar çalışmaya alındı. Yenidoğanların demografik özellikleri, öyküsü, doğumun gerçekleştiği ortam ve bu ortamda yaşanan süreçler, hastaneye geliş süreci, hastaneye yatış durumu, yattı ise yatış süresince yaşadığı sorunlar, hepatit B aşısı, K vitamini ve tetanoz profilaksisi yapılıp yapılmadığı retrospektif olarak dosyalardan incelenerek kayıt altına alındı. Verilen cevaplar istatiksel açıdan değerlendirilip yorumlandı. 

Bulgular: Çalışma, Mart 2014- Eylül 2019 tarihleri arasında hastane dışında doğum nedeniyle çocuk kliniğine getirilen 44'ü (50,6) kız ve 43'ü (%49,4) erkek olan 87 yenidoğan ile yapıldı. Vakaların gestasyonel yaşları 38,90 ± 1,52 hafta olarak bulundu. Annelerin uyrukları incelendiğinde %51,7'si T.C. vatandaşı ve %37,9'u Suriye vatandaşı olduğu görüldü. Annelerin %59,8'inin gebelikte takip edilmediği saptandı. En sık hastane dışı doğum nedeni, hastaneye yetişememek olarak tespit edildi (%35,6). Sağlık personeli olmayan kişiler tarafından göbek kordonu kesilen bebeklerin tamamının yatırıldığı tespit edildi. Yenidoğanların %82,8'sinin hastane yatışının yapıldığı belirlendi. En sık yatış nedeni sepsis şüphesiydi (%82,8). Ancak vakaların sadece %17,2'sinde pozitif CRP ve %1,1'inde kan kültüründe üreme görüldü. Hastanede doğan bebeklere göre daha yüksek oranda makrozomi (%2,3), polisitemi(%22,0), hipoglisemi (%8,0), fototerapi gerektiren sarılık (%9,2) ve sepsis (%18,4) tespit edildi. 

Sonuç: Hastane dışında doğan bebeklerin çoğu term bebeklerdir ve en sık hastane dışı doğum nedeni yetişememektir. Göbek kordonunun sağlık personeli tarafından kesilmemesi durumunda yatış oranı artmaktadır. Hastane dışında doğan bebeklerde hastanede doğan bebeklere göre daha yüksek oranda makrozomi, polisitemi, hipoglisemi, fototerapi gerektiren sarılık ve sepsis görülmektedir. Evde doğan bebeklerde daha sık görülen bu sorunlar, planlı evde doğum hizmetinin verilmesi ile azaltılabilir.

Anahtar kelimeler:evde doğum, hastane dışı, morbidite, yenidoğan

Abstract:
Aim: Births out of hospital may be investigated in two groups; first:planned and prepared with ready healthcare staff, second: unplanned and unprepared. The aim of our study is to determine risk factors and possible consequences related to unplanned out-of-hospital births and to emphasize neonatal diseases and their effects on mortality, morbidity and prognosis.

Method:The sample of the study consists of the newborns who were applied to Repuclic of Turkey Ministry of Health Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital Pediatrics Clinic for out of hospital birth, they were transferred with either emergency ambulance or with a private car and were either admitted to neonatal intensive care unit or roomed-in with the mother. Following parameters were recorded: demographic characteristics and prenatal history of the newborn babies, the environment of  birth, processes associated with birth, application time, the person associated the transfer, whether they were hospitalized or not and if they were, diagnosis and the duration hospitalisation and morbidities during hospitalization, whether hepatitis B, vitamin K injection and tetanus prophylaxis were done and clinical outcomes. Results were statistically evaluated.

Findings: The study was conducted on 44 female (50.6%) and 43 male (49.4%) in total 87 newborn babies who brought to pediatrics clinic because of out of hospital birth between March 2014 and September 2019. Gestational ages of the babies were 38.90+/-1.52 weeks. 51.7% of the babies were T.R. citizens, 37.9% were refugees from Syria. 59.8% of the mothers were unfollowed during pregnancy.The most common reason for out-of-hospital birth was not being able to arrive the hospital on time (35,6%). 82,8% of the newborns were hospitalized in neonatal intensive care unit. Most frequent cause of the hospitalization wassuspected sepsis with a rate of 82,7%, although 17,2%of babies had positive CRP and 1,1% of babies had a positive blood culture. Macrosomia (2,3%), polycythemia (22,0%),hypoglycemia (8,0%), hyperbilirubinemia (9,2%)and sepsis (18,4%)were detected at a higher rate than babies born in the hospital.

Conclusion: Most babies born out-of-hospital are term babies and the most common reason for out-of-hospital birth is the inability to arrive on time.If the umbilical cord is not dissected by a healthcare worker, the rate of hospitalization increases. Macrosomia, polycythemia, phototherapy for hyperbilirubinemia and hypoglycemia are more often in babies born out of hospital. These problems may be reduced with the planned home-birth service.

Keywords: at home/out of hospital birth (labor/delivery), morbidity, newborn (neonatal)