Üç-altı yaşlarında sağlıklı çocuğu olan anneler ile süreğen hastalıklı çocuğu olan annelerin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of mothers with healthy children at the age of three-six and mothers with children with continuous disease, in terms of some variables
Yazar: PINAR ÇAKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZCAN SEZER
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, süreğen hastalığı bulunan çocuklara sahip anneler ile sağlıklı çocuğu olan annelerin çocuklarına karşı tutumları ile durumluk-sürekli kaygı düzeylerini incelemek, annelerin eğitim düzeyleri, çalışma durumu, eşlerinin eğitim durumu, sık aralıklarla hastanelerde kalmaları, hastalığa ilişkin bilgi düzeyleri, hasta olan çocuk dışındaki diğer çocuklarıyla olan ilişkilerini ve psikolojik destek ihtiyaçlarını ortaya koymaktır. Bu amaçla, Malatya il merkezinde özel ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarında eğitim görmekte olan çocukların annelerine ve resmi hastanelerde tedavi almakta olan 3-6 yaşları arasında toplam 230 çocuğun annelerine ulaşılmış; demografik bilgiler için Kişisel Bilgi Formu, tutumlarını ölçmek için Anne Baba Tutum Ölçeği ve kaygı düzeylerini ölçmek için de Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçekleri uygulanmıştır.
Araştırmanın analiz aşamasında önce, varyansların homojen olarak dağılıp dağılmadığının belirlenmesi için Levene'nin Varyansların Homojenliği Test uygulanmıştır. Varyansların homojen olması durumunda tüm ikili grup karşılaştırmalarında değişkenler açısından anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için t-testi, varyansların homojen olmadığı ikili grup karşılaştırmalarında ise Mann Whitney-U Testi uygulanmıştır. Varyansların homojen olması durumunda ikiden fazla grup karşılaştırmalarında ise Kruskall Wallis-H Testi uygulanmıştır. Bu çalışmada yapılan varyans analizi sonucu gruplar arasında farklılık bulunduğunda, hangi grubun ya da grupların farklı olduğunu ortaya çıkarmak için Post-Hoc Testlerinden mümkün olan tüm ikili karşılaştırmalar için güvenlilişkle kullanılabilen Fisher LSD (Least Siqnificont Difference) testi uygulanmıştır.
Süreğen hastalığı bulunan çocuklara sahip anneler ile sağlıklı çocuğu olan annelerin çocuklarına karşı tutumları, durumluk-sürekli kaygı düzeyleri ile diğer değişkenlere ilişkin ulaşılan sonuçlar şöyle özetlenebilir:

-	Sağlıklı çocuğa sahip annelerin çocuklarına karşı tutumları, ile süreğen hastalıklı çocuğa sahip olan annelerin tutumları arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Sağlıklı çocuğa sahip olan annelerin çocuklarına karşı olan tutumlarına göre daha olumludur.

-	Süreğen hastalıklı çocuğa sahip annelerin eşlerinin eğitim düzeylerine göre tutumlarına bakıldığında, lise mezunu eşe sahip annelerin çocuklarına karşı tutumları, okuryazar olmayan ve ilkokul mezunu eşe sahip olan annelere göre daha olumlu bulunmuştur. Ancak üniversite mezunu eşe sahip anneler ile diğer gruplardaki annelerin tutum düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 

-	Süreğen hastalıklı çocuğa sahip annelerin, çocuklarının sık aralıklarla hastanede yatmak durumunda kalmaları annelerin günlük yaşamını orta düzeyde etkilediği görülmektedir.

-	Süreğen hastalıklı çocuğa sahip annelerden, çocuklarının sık aralıklarla hastanede yatmak durumunda kalmalarının, kendi günlük yaşamını çok etkilediğini söyleyen annelerin sürekli kaygı düzeyleri, günlük yaşamını orta düzeyde etkilediğini söyleyen annelerin sürekli kaygı düzeylerine göre daha yüksek bulunmuştur.

-	Annelerin yaklaşık yarısının, çocuğunun süreğen hastalığı hakkında oldukça bilgi sahibi olduğu, kalan diğer annelerin ise çocuğunun süreğen hastalığı hakkında biraz bilgisi ya da hiç bilgisi olmadığı görülmektedir.

-	Süreğen hastalığı olan çocuğa sahip annelerin, diğer sağlıklı çocuklarıyla olan ilişkilerindeki değişikliklere ilişkin olarak, bu çocuklarıyla yeterince ilgilenemediğini söyleyen annelerin sayısı en fazla, sağlıklı çocuklarından uzaklaştığını söyleyen annelerin sayısı ise en azdır.

-	Süreğen hastalığı olan çocuğa sahip annelerin büyük bir kısmı daha önce hiç psikolojik destek almamış, fakat psikolojik destek almak istediklerini belirtmektedirler.

Abstract:
The aim of this study is two-fold: one is to analyze the parental attitudes of mothers who have children suffering a chronic disease and mothers who have healthy children, and their levels of situational-constant anxiety; second is to find out some information about mothers such as their educational background, state of employment, their husbands educational background, state of employment, their husbands educational background, their relations with other children, and their need for psychological support. Thus, both the mothers of children attending private and state preschool education institutions in Malatya city center and mothers of 230 children aged 3-6 who have treatment in state hospitals were involved in this study. These mothers were given a Personal Information Form to gather demographic information, a Parents Attitude Scale to measure their attitudes, and Situational-Constant Anxiety Scale to measure their level of anxiety.
For the analysis of the variances, first homogeneity of variances was tested using Levene's Test for Equality of Variances. For all comparisons with two groups where variances were homogenous, variables were tested for significant differences using t-test, while for the cases where variances were not homogenous, Mann Whitney-U test was used. Similarly, for all comparisons with more than two groups where variances were homogenous, variables were tested for significant differences using one-way ANOVA test, while for the cases where variances were not homogenous Kruskall Wallis-H test was used.
Some findings with regard to situational-constant anxiety levels, parental attitudes, and other variables of mothers who have children suffering some chronic diseases and mothers with healthy children are summarized as follows:

-	A significant difference was observed between the attitudes of mothers with healthy children towards their children and the attitudes of mothers with children suffering some chronic disease, which revealed that the former is more positive compared to the latter.

-	An analysis of the attitudes of the mothers with children suffering some chronic disease in terms of husbands' educational background revealed that mothers with high school graduate husbands have more positive attitudes towards their children than those with illiterate and primary school graduate husbands.
-	It was found that mothers with children suffering some chronic diseases were affected moderately in their daily life from the fact that their children have to stay in the hospital rather frequently.

-	Among the mothers with children suffering some chronic disease, those who stated that they were extremely affected in their daily life from the fact that their children have to stay in the hospital rather frequently were found to have higher constant anxiety levels compared to those who stated there were affected moderately.


-	It is also found that about half of the mothers either children suffering some chronic disease have fairly good amount of knowledge about the disease their children suffer, while the other half have either little or no knowledge about it.

-	In terms of mother relationship with their other children, most of the mother with children suffering some chronic disease stated that they can not take care of them enough, while the number of those who stated they drive away from them is the least.


-	 A great majority of mothers with children suffering some chronic diseases were found to have received no psychological support ever, yet they stated they want to.