İzleyicilerin kültürel değerleri ve liderliğe duydukları ihtiyaç
Followers' cultural values and need for leadership
Yazar: MERT AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. A. SELAMİ SARGUT
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürlerarası farklılıklar = Intercultural differences ; Liderlik = Leadership

Özet:
Bu araştırmada liderlik boyutlarının ötesinde, genel olarak liderliğin öneminin izleyicilerin kültürel değerlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Kuramsal çerçevede bir takım kültürel değerlerin izleyicilerin liderliğe duydukları ihtiyacı arttıracağı bu sebeple de o bireyler açısından liderlik davranışları ile iş tutumları arasındaki ilişkinin daha güçlü olacağı yol amaç kuramından ve kültürler arası farklılaşma yazınından hareketle öne sürülmüştür. Araştırmada sektörler ve meslek grupları arası 531 beyaz yakalı çalışandan ve 77 yöneticiden veri toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı yardımı ile hiyerarşik regresyon yöntemi ile analiz edilmiş ve kültürün liderlik davranışları ile yöneticiye ve örgüte yönelik iş tutumları ilişkisini biçimleyip biçimlemediği ve bu biçimleyici etkiye bireylerin görev ve ilişki odaklı liderliğe duydukları ihtiyacın aracılık yapıp yapmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda kültürel değerlerin liderlik ve iş tutumları arasındaki ilişkiyi biçimlediği fakat liderliğe duyulan ihtiyacın bu etkiye aracılık yapmadığı gözlemlenmiştir. Öte yandan ise bazı kültürel değerlerin bireylerdeki liderliğe duyulan ihtiyacı bu araştırmanın öngördüğü doğrultuda etkilediği bulgulanmıştır. Bu sonuç da bize liderliğe duyulan ihtiyacın liderlik davranışları ile sonuçları arasındaki ilişkiyi biçimleyecek kadar önemli bir güdü olmadığını belki de daha önemli ve kültür tarafından etkilenen başka güdüsel faktörlerin bu ilişkileri biçimlemek konusunda etkili olduğu sonucunu vermektedir. Bu bulgulardan hareketle bu araştırma, gelecekte yapılacak kültürler arası liderlik araştırmalarında özellikle önerilen ilişkilerin hangi mekanizmalar aracılığı ile geliştiğinin doğrulanabilmesi ve önerilen şekilde olup olmadığının test edilmesi açısından önemli olduğunu vurgulamıştır.

Abstract:
In this study, whether the importance of leadership differs with regard to follower cultural values has been investigated. By building on the cultural value literature and path-goal theory of leadership, we propose that the cultural values increase the need for leadership of individuals and this will in turn increase the strength of the effect of leadership behaviors on work attitudes. Data was collected from a cross functional, cross-organizational sample of 531 white collar employees and 77 managers. As a result of this research, it was observed that the cultural values moderates the relationship between the leadership behaviors and work attitudes, however it was also observed that need for task and relationship oriented leadership did not mediate this effect. On the other hand, it was found that cultural values affect the need for task and relationship oriented leadership of individuals in the predicted direction by the theoretical framework offered by this study. This result reveals that, need for task and relationship oriented leadership is not a significant motivator enough to affect the relationship between culture, leadership behaviors and work attitudes and possibly more strong motivators stemming from cultural values are more effective in moderating these relationships. Basing on the findings, this research concludes that, later cross-cultural leadership studies should investigate the mechanisms that culture moderates the leadership in order to validate that the culture affects the leadership behaviors through proposed mechanisms.