Hipertansiyonlu bireylere uygulanan ayak refleksolojinin kan basıncı ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of foot reflexology applied to individuals with hypertension on blood pressure and quality of life
Yazar: ŞEFİKA DİLEK GÜVEN
Danışman: PROF. DR. NİMET KARATAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Hipertansiyon tedavisinde, ilaç tedavisine ek olarak veya tek başına nonfarmakolojik önlemlerin de önemli bir yeri vardır. Bu önlemler birçok defa ilaç tedavisi gerekliliğini ortadan kaldırabilmekte veya kullanılan ilaç dozunu azaltmaya yardımcı olabilmektedir Hastalıkların tedavisinde kullanılan nonfarmokolojik yöntemlerden birisi refleksolojidir. Bu araştırma hipertansiyonlu bireylere uygulanan ayak refleksolojinin kan basıncı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılan deneysel bir çalışmadır. Örneklem power =0,8, ?=0,05 ve ß=0,19 olacak şekilde hesaplanarak 219 kişi önce kontrol sonra müdahale grubuna alınmıştır. Çalışmanın yürütülmesi için Etik Kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Araştırmada veriler; hastaların tanıtıcı özelliklerine ilişkin veri toplama formu, kan basıncı ve kan lipid seviyeleri kayıt formu, kısa form-36 ( short form-36 ) yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, gruplar arası farklılığı test etmek için Friedman ve Wilcoxon Signed Ranks testi kullanılmıştır. Friedman testi karşılaştırmalarında p<0.01, Wilcoxon Signed Ranks testi karşılaştırmalarında p<0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.Refleksoloji uygulanan müdahale grubunda uygulama sonrası sistolik kan basıncı, birinci seans 145.63 mmHg iken altıncı seans sonrası 137.57 mmHg'ye, diastolik kan basıncının birinci seans 89.17 mmHg iken altıncı seans sonrası 78.92 mmHg'ye düştüğü, uygulama öncesine göre uygulama sonrası LDL, total kolestrol, trigliserid ortancalarının düştüğü, HDL değeri ortancasının yükseldiği ve uygulama sonrası tüm yaşam kalitesi alanları puan ortancalarının yükseldiği tespit edilmiştir. Gruplar arasındaki bu fark yaşam kalitesinin sosyal fonksiyon alanı dışındaki tüm alanlarında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Sonuç olarak uygulanan ayak refleksolojinin kan basıncı, LDL kolestrol, total kolestrol ve trigliserid seviyelerini düşürmede, HDL seviyesini ve yaşam kalitesini yükseltmede etkili olduğu ve hipertansiyonlu bireylere rahatlıkla uygulanabileceği söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Refleksoloji, hipertansiyon, yaşam kalitesi, hemşirelik.

Abstract:
In hypertension treatment, nonpharmacological precautions have an important place together with medicine treatment or alone. By the help of these precautions there won?t be any need to medicine treatment or they will help to reduce drug dose. One of the nonpharmacological methods used in treatment of diseases is reflexology. This is an experimental study which was conducted in order to determine the effect of foot reflexology applied to individuals with hypertension on blood pressure and quality of life. 219 people were assigned firstly to experimental group than the control group by calculating the simple will be power = 0,8, ? =0,05 and ß = 0,19. The necessary approval had been taken from Ethics Committee and Local Health Authority in order to conduct the study. The data were collected by using data collection form related to introductory features of patients, blood pressure and blood lipid level record form, short form-36 and quality of life scale. While evaluating the data, Friedman Test and Wilcoxon Signed Ranks Test were used in order to test between-groups difference. A p-value<0.01 was accepted as statistically significant in Friedman Test comparisons and a p-value<0.05 was accepted as statistically significant in Wilcoxon Signed Ranks Test. It was determined that in intervention group to which reflexology was applied, SBP first measurement (137.71 mmHg), second measurement (137.57 mmHg) and DBP first measurement (79.13 mmHg), second measurement (78.92 mmHg) medians decreased after the application; LDL, total cholesterol, triglyceride medians decreased, median value of HDL increased and all areas of quality of life medians increased in comparison with pre-intervention. The difference between these results was found statistically significant in all situations except for social function area (p<0.05). As a result, it can be said that foot reflexology which was applied is effective to reduce blood pressure, LDL cholesterol, total cholesterol and triglyceride levels and to raise HDL level and to improve the quality of life. It is also possible to say that it can be applied to individuals with hypertension.Kewords: Reflexology, Hypertension, Quality of Life, Nursing.