Yeşilhisar-İncesu (Kayseri) civarı yeraltı sularının jeotermal açıdan incelenmesi
Investigation of Yeşilhisar-İncesu (Kayseri) and surrounding groundwaters in terms of geothermal
Yazar: MACİT KARADAĞLAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AFŞİN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Hidrojeoloji = Hydrogeology ; Yüzey jeolojisi = Surface geology

Özet:
Bu tez çalışmasında, Kayseri İli Yeşilhisar ve İncesu ilçelerinde MTA Genel Müdürlüğü tarafından jeotermal enerji olanaklarının araştırılması amacıyla uygulanan diğer jeotermal enerji arama yöntemleri ile inceleme alanında belirlenen kaynak ve kuyulara ait suların fiziksel, kimyasal ve izotopik parametreleri birlikte değerlendirilmiş olup, Yeşilhisar fayı boyunca çıkan ve 22,3 °C sıcaklığa ulaşan kuyuların ve kaynakların jeotermal sistemle olan ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır.
İnceleme alanında temelde, Devoniyen-Permiyen aralığında çökelmiş şist ve kristalize kireçtaşlarından oluşan ve yeşil şist fasiyesinde metamorfizma geçirmiş olan Yahyalı istifi içerisindeki Yellibel ve Karlığıntepe formasyonlarına ait birimler yer almaktadır. Yahyalı istifini Üst Kretase yaşlı Aladağ ofiyolit napı tektonik olarak üzerlemiştir. Bu birimleri uyumsuz olarak örten örtü kayaçlarını ise Orta Eosen-Kuvaterner aralığında çökelmiş volkanik ve sedimanter kayaçlar, Kuvaterner yaşlı traverten ve alüvyonla son bulur.
İnceleme alanındaki örneklerde katyonlarda Ca+2 ve anyonlarda ise HCO3 baskındır. İçmece ve civarı suları ile jeotermal sondaj (KİS-2016/6) haricinde tüm sular Ca-HCO3 fasiyesindedir. Jeotermal sondaj çalışmasından elde edilen su ile İçmece ve civarında örneklenen sular iyon değerleri açısından benzerlik göstermektedir. İçmece ve civarı suların Cl iyon konsantrasyonundaki artışın nedeni, Yeşilhisar formasyonu içerisindeki evaporitlerin yanı sıra derin dolaşımlı jeotermal sularla karışım olabilmesidir. Ancak inceleme alanında yapılan en derin sondaj olan Yeşilhisar Karacabey (KYK-2017/04) sondajında muhtemel rezervuar olduğu değerlendirilen zonlara girilememiş, gerçek potansiyelin ortaya konulması amacıyla söz konusu bölgede daha derin bir araştırma sondajına ihtiyaç duyulmaktadır.
İnceleme alanından alınan örneklerin Oksijen-18 ve trityum içeriklerine göre dolaşım süreleri ve beslenme alanı yüksekliği değerlendirildiğinde I. grup suları yüksek kotlardan beslenmiş güncel, II. grup suları yüksek kotlardan beslenen derin dolaşımlı, III. grup suları ise karışım. IV. grup sular ise alçak kotlardan beslenmiş derin dolaşım özellikli olup, bu gruplandırma haritalanmıştır.

Abstract:
In this thesis, along with other studies have been carried out by Mineral Research and Exploration General Directorate, in order to investigate geothermal energy opportunities, hydrogeochemistry study will be mentioned in detail. Physical, chemical and isotopic parameters of waters form natural exits, wells within the boundaries of  Yeşilhisar and İncesu districts of Kayseri province and also form the surrounding geothermal fields. Trying to reveal relationship between groundwater which are placed along with Yeşilhisar Fault and temperature up to 22.3°C and the existing geothermal system. 
In the study area, the units belonging to the Yellibel and Karlığıntepe formations in the Yahyalı sequence which is composed of schist and crystallized limestones deposited in the Devonian-Permian period and which have undergone metamorphism in the green schist facies are located. The Upper Cretaceous Aladağ ophiolite nappe tectonically overlies the sequence of Yahyalı. Covering rocks covering all these units unconformably are volcanic and sedimentary rocks deposited in the Middle Eocene-Quaternary range. The sequence ends with Quaternary travertine, slope debris, old alluvium and alluviums.
Samples form the study area, Ca is in the cations and HCO3 is dominant in the anions. Therefore, all waters except İçmece waters and geothermal well (KİS-2016/6) are in Ca-HCO3 facies. However, the water obtained from KİS-2016/6 geothermal well and the water sampled in and around İçmece are similar in terms of ion ratios. Although the increase in the concentration of Cl ion is related to evaporites in the Yeşilhisar formation, the high concentration of Cl in water obtained by the well can be explained by the effect of evaporites and the deep circulation of water.
When the circulation time and altitude of feeding area were evaluated according to the oxygen-18 and tritium contents of the samples which have been taken from the study area. I. group water was fed from the elevated ground. II. group waters with high circulation and fed from high elevations, III. group are mixing waters and IV. group waters are deep circulation fed from low elevations and also map had been made for all these groupings.