Agnostiklerin Allah'ın bilinemeyeceği iddialarına karşı Eş'ârî ve Matüridî ekollerinin Ma'rifetullah nazariyeleri
The Ma'rifatullah theory of Ash'ari and Maruridi schools against agnostics' claims that Allah is unknowable
Yazar: ZELİHA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ABDULHAMİT SİNANOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Agnostisizm = Agnosticism ; Allah = God ; Allah'ın varlığı = Existence of God ; Eş`ari = Eş`ari ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Marifetullah = Marifatullah ; Maturidi = Maturidi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bir yaratıcının varlığının bilinmesi her zaman düşünen insanlar için merak konusu olmuştur ve olmaya da devam etmektedir. Her düşünür farklı faklı görüşler bildirse de bu düşünceler genel olarak üç gruba ayılmaktadır. Bunlar; teizm, ateizm ve agnostisizmdir. Biz bu tezimizde varlığı XIX. yüzyıla dayanan bir akım olan agnostisizmin Allah'ın akıl ile bilinememesine karşın Eş'ari ve Matüridi ekollerinde Allah'ı bilmenin ne derece mümkün olabileceğini ele almaya çalıştık.
Çalışmamız giriş,iki bölümden oluşan gelişme ve sonuçtan oluşmaktadır. Agnostisizm kavramına, başlıca temsilcilerine, agnostisizm çeşitlerine ve temel düşünce biçimlerine değindikten sonra, diğer bölümde Ma'rifetullah kavramı ve kelam ilminde Marifetullah'ın delilleri bu konuda kelamcıların kullandığı istidlal yöntemlerinden bahsedildi. Ardından Eş'arî ve Matüridî ekollerinin Ma'rifetullah görüşlerine yer verildi. Son olarak agnostiklerin temel düşünce biçimleri ve bu düşünceye karşılık Eş'ari ve Matüridi ekollerinin düşüncelerine yer verildi.Sonuç ve tartışma bölümünde genel bir değerlendirme yapılarak tezimiz sonlandırıldı.
Agnostisizm, Allah'ı akılla bilmenin mümkün olmadığını bu bilgiye ulaşmanın mümkün olmamasının sadece kendileri için geçerli bir durum olmadığını, bütün insanların da bu konuda yetersiz olduğunu, çünkü insan aklının Allah'ı bilmede yeterli donanıma sahip olmadığını iddia etmektedirler. Bu düşünceye karşılık olarak Eş'arî ve Matüridîakıl, duyular ve belli istidlâl yöntemleriyle Allah'ı bilmenin mümkün olduğunu bildirmektedirler. Ancak Eş'arî insan aklıyla Allah'ı bilecek yetiye sahip olsa bile bu konuda nakli bir kaynağa ulaşmadıkça sorumlu olmayacağını, buna karşılık olarak Matüridî ise insanların aklını kullanmasının zorunlu olduğunu, aklını kullanarak Allah'ı bulmakla yükümlü olduğunu ifade etmektedirler.

Abstract:
Knowing the existence of a creator has always been and continues to be a matter of curiosity for thinking people. Although each thinker expresses different opinions, these thoughts are generally divided into three groups. These; theism, atheism, and agnosticism. In this thesis, we have the existence of XIX. Although agnosticism, which is a movement dating back to the 19th century, cannot be known by reason, we tried to discuss how possible it is to know God in Ash'ari and Maturidi schools.
Our study consists of introduction, development and conclusion in three parts. After mentioning the concept of agnosticism, its main representatives, types of agnosticism and basic ways of thinking, in the other section, the concept of Ma'rifatullah and the proofs of Marifetullah in the science of kalam and the inference methods used by theologians on this subject were mentioned. Then, the views of Ma'rifatullah of Ash'ari and Maturidi schools were included. Finally, the basic ways of thinking of agnostics and the thoughts of Ash'ari and Maturidi schools in response to this thought were given.Our thesis was concluded by making a general evaluation in the conclusion and discussion section.
Agnosticism claims that it is not possible to know Allah with the mind, that the inability to reach this knowledge is not just a situation for them, and that all people are also inadequate in this regard, because the human mind is not equipped enough to know Allah. In response to this idea, Ash'ari and Maturidi state that it is possible to know Allah with the mind, senses and certain induction methods. However, even if Ash'ari has the ability to know Allah with his mind, he will not be responsible until he reaches a source on this issue, whereas Maturidi states that people must use their minds and are obliged to find Allah by using their minds.