Tohum büyüklüğü ve bazı önişlemlerin sumak (Rhus coriaria L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi
The effect of seed size and some pre-treatments on the germination of sumac (Rhus coriaria L.)  seeds
Yazar: ERHAN UZUN
Danışman: PROF. DR. ZAFER ÖLMEZ
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, tohum büyüklüğü ve bazı önişlemlerin sumak (Rhus coriaria L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkilerinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Rhus coriaria L. tohumları Artvin ili, Seyitler yerleşkesi mevkiinde toplanmıştır. Tohumlar meyve etinden ayıklandıktan sonra buzdolabında (ortalama +4 °C) muhafaza edilmiştir. Rhus coriaria L. türünün tohumlarında var olduğu bilinen kabuk kalınlığı ve sertliğinden kaynaklanan çimlenme engellerini giderecek en uygun yöntemin belirlenmesi amacıyla 3 farklı tohum büyüklüğü üzerinde ayrı ayrı 5 işlem olmak üzere toplam 15 farklı işlem uygulanmıştır. Bunlar soğuk katlama*sülfürik asit, soğuk katlama*gibberellik asit, soğuk katlama, sülfürik asit ve kontroldür. Çalışmalar sera ve laboratuvar alanlarında gerçekleştirilmiştir. Böylece, 3 tohum büyüklüğü x 5 farklı işlem x 3 yineleme x 2 farklı ortam koşulu olmak üzere = 90 işlem kombinasyonu oluşturulmuştur. Önişlem olarak öncelikle tohumlar 45 gün süresince soğuk katlamaya alınmıştır (kontrol hariç). Bu süre sonunda ilgili gruptaki tohumlar H2SO4(konsantre) ve GA3(2000ppm)'te yarım saat boyunca bekletilmiştir. Bu işlemi takip eden süreçte önişlem görmüş tohumlar sera ve laboratuvar alanlarına getirilmiş ve 28.01.2016 tarihi itibariyle ekilmiştir. Sera alanında üç yinelemeli olmak üzere 30 adet (3x30) viyol kullanılmış ve her göze 2 adet tohum ekilmiştir. Laboratuvar alanında ise üç yinelemeli olmak üzere 45 adet (3x1) petri kabı kullanılmış ve her petri kabına 30 adet tohum ekilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda en yüksek çimlenme yüzdesi (%50,59) sera koşullarında büyük tohum* soğuk katlama*sülfürik asit'te tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the effect of seed size and some pre-treatments on the germination of sumac (Rhus coriaria L.) seeds. The seeds of Rhus coriaria L. were picked up at Artvin Çoruh University Seyitler campus in Artvin province.  After they were separated from fruit flesh, the seeds were conserved at a refrigerator at an average temperature of 4°C. In order to find out the best method to eliminate the germination obstacles resulting from the shell thickness and hardness, which is known to exist in Rhus coriaria L. species, a total of 15 treatments were applied to 3 different seed sizes (5 for each seed size). These are cold treatment- sulfuric acid, cold treatment- gibberellic acid, cold treatment, sulfuric acid and control. The study was carried out in greenhouses and laboratories. Consequently, 90 treatment combinations were created as result of 3 seed sizes x 5 different treatments x 3 repetitions x 2 different environmental conditions. As a pre-treatment, cold treatment was applied to the seeds for 45 days (except control). At the end of this duration, the seeds in this group were kept in H2SO4 (concentrated) ve GA3(2000ppm) for half an hour. After this procedure, the pre-treated seeds were brought to greenhouse and laboratory areas and they were planted on 28th of January, 2016. In the greenhouse, 30 voyols (3x30) were used with three repetitions and two seeds were planted in each hole. In the laboratory area, 45 petri plates (3x1) were used with three repetitions and 30 seeds were planted in each petri plate. The results of the study suggest that the highest germination percentage was achieved with big-size cold treatment- sulfuric acid in greenhouse environment (50,59%).