Seçilmiş asya ülkelerinde cari işlemler hesabinin belirleyicileri
Determinants of current account balance in selected asian countries
Yazar: NAJIBUL KASHEM
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ HALİL ARIÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dış ödemeler hesabının alt kalemlerinden biri olan cari işlemler hesabı bir ülkenin genel ekonomik durumu ile ilgili bilgi vermektedir. Ayrıca, bir ekonominin sağlığının önemli bir göstergesidir. Pozitif cari işlemler dengesi, ülkenin dünyanın geri kalanına net borç veren olduğunu, negatif cari işlemler dengesi ise dünyanın geri kalanına net borçlu olduğunu gösterir. 
Çalışmanın amacı; Seçilmiş Asya Ülkelerinde 2000-2021 dönemleri arasında cari işlemler hesabının belirleyicileri araştırmıştır. Çalışma, Malezya, Endonezya, Hindistan, Bangladeş, Vietnam, Filipinler ve Tayland ülkelerini kapsamaktadır.
Bu çalışmada tüm veriler Dünya Bankası Veri tabanı, Dünya Kalkınma Göstergelerinden elde edilmiştir. Cari hesap dengesi GSYİH (CAB) yüzdesindedir ve bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler ise GSYİH büyüme oranı (GRW), Doğrudan yabancı yatırım; net girişler (FDI), Devlet harcamaları (GOV), Enflasyon (INF), Reel Döviz Kuru (RER) ve Ticari açıklık (OPEN) kullanılmıştır. Analizde ise yatay kesit bağımlılığını kontrol etmek için yeni nesil panel veri analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle değişkenler ile model arasında yatay kesit bağımlılığının olup olmadığı araştırılmıştır. Seri durağanlık koşulları CADF birim kök testi kullanılarak test edilmiştir. Daha sonra homojenlik testi uygulamıştır. Ayrıca değişkenler arasında nedensellik analiz test edebilmek için Konya tarafından geliştirilmiş Bootstrap nedensellik analizi yapılmıştır.
Konya (2006) nedensellik analizi sonucuna göre Hindistan ve Endonezya için GSYİH büyüme oranından cari hesap dengesine tek yönlü nedensellik olduğu elde edilmiştir. Doğrudan yabancı yatırım ile cari hesap dengesi arasında hiçbir ülkede nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Sadece Hindistan, Endonezya ve Filipin'de devlet harcamalardan cari hesap dengesine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi görülmüştür. Vietnam için enflasyondan cari hesap dengesine doğru tek yönlü ve Bangladeş için çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bangladeş, Endonezya, Malezya ve Filipin için reel döviz kurudan cari hesap dengesine doğru tek yönlü ve sadece Tayland için çift yönlü nedensellik bulgusu elde edilmiş. Ticari açıktan cari hesap dengesine doğru sadece Bangladeş, Tayland ve Filipin'de tek yönlü nedensellik gözlemlenmiştir.

Abstract:
The current account which is one of the sub-account of the balance of payments, gives information about the general economic condition of a country. Also it is a significant indicator of the health of an economy. A positive balance indicates the country is a net lender, and a negative balance indicates a net borrower from the rest of the world.
The main purpose of this study; is to determine the current account in selected Asian countries between 2000-2021. The study covers the countries of Bangladesh, Indonesia, India, Malaysia, Vietnam, the Philippines, and Thailand.
All data were obtained from the World Bank Database (World Development Indicators). The current account balance is in percent of GDP (CAB) and is used as a dependent variable. The independent variables are GDP growth rate (GRW), foreign direct investment; net inflows (FDI), General government final consumption expenditure  (GOV), Inflation (INF), Real Exchange Rate (RER), and Trade openness (OPEN). A new generation panel data methods that consider the cross-section dependency were used in the analysis. In the study, firstly, it was investigated whether there is a cross-section dependence in the variables and the model. The stationarity condition of the series was examined with the CADF unit root test. Then homogeneity test was applied. In addition, bootstrap panel causality analysis which is developed by Konya (2006) was conducted to test causality analysis between variables.
According to the results of the Konya panel causality analysis (2006), it shows that there is unidirectional causality from the GDP growth rate to the current account balance for India and Indonesia; found no causal relationship from foreign direct investment to the current account balance in any country; one-way causality relationship from government expenditures to current account balance was observed only in India, Indonesia, and the Philippines; One-way causality from inflation to the current account balance for Vietnam and two-way causality for Bangladesh was determined; It was found that there is unidirectional causality from real exchange rate to current account balance for Bangladesh, Indonesia, Malaysia, and the Philippines, and bidirectional causality only for Thailand; A one-way causality relationship from trade deficit to current account balance was observed only in Bangladesh, Thailand, and the Philippines.