Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilköğretim programına uygunluğunun incelenmesi: Gösterge bilimsel bir betimleme
The examination of appropriateness of school books of primary education: A semiological analysis
Yazar: KAMİL İŞERİ
Danışman: PROF.DR. AYŞE KIRAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Gösterge bilim = Semiotics ; Metin inceleme = Text examination ; Türkçe = Turkish ; İlköğretim = Primary education

Özet:
297 ÖZET İşeri, Kamu, (2002), Türkçe Ders Kitaplarının İlköğretim Programına Uygunluğunun İncelenmesi: Göstergebilimsel Bir Betimleme, Doktora Tezi, Danışman: Pro£ Dr. Ayşe Kıran, 300s. Bu çalışmada Türkçe öğretiminde kullanılan sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinler göstergebilimsel metin çözümleme yöntemine dayanılarak incelenmiştir. Türkçe ders kitaplarına seçilen metinler işlenirken metinden önce hazırlık çalışmaları ve metnin resmi yer almaktadır. Metinden sonra ise sözcük çalışmalar», anlama ve anlatma çalışmaları, tür ve biçim çalışmaları dilbilgisi ve yazım kuralları çalışmaları, yazılı ve sözlü anlatım, yazan-şairi tanıyalım, kitaplığımız ve yazı çalışmaları yer almaktadır. Bu çalışmada hazırlık çalışmaları, metin resim ilişkileri, sözcük çalışmaları, anlama ve anlatım çalışmaları, tür-biçim çalışmaları, yazılı ve sözlü anlatım çalışmaları ele alınmıştır. Bu çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin adı, konusu, amacı, önemi, yöntemi, evreni, örneklemi, sınırlılıkları yer almaktadır, ikinci bölüm anadili öğretiminde önemli olan dilin toplumla, düşünceyle, kültürle olan ilişkileri ve Türkçe programının ve öğretiminin kısa tarihçesi yer almaktadır. Üçüncü bölümde göstergebilim ve metin çözümlemede kullandığı araçlar yer almaktadır. Dördüncü bölümde ders kitaplarının biçim ve içerik açısından bir değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde örneklemdeki metinler çözümlenmiş ve metinlerin temel yapılarındaki gücül anlamlar ortaya çıkarılmıştır. Altıncı bölümde metnin işleniş düzenlemeleri üçe ayrılarak değerlendirilmiştir. Yedinci bölümde sonuç ve bu sonuç doğrultusunda ortaya çakan tartışmalar ele alınmıştır. Bu çalışmada Türkçe ders kitaplarına alınan metinlerin öğrenciye dört temel dil becerilerini kazandıracak özellikleri içermediği, içeren metinlerin de amacına uygun işlenmediği, bu nedenle de Türkçe öğretim programına uygun ders298 kitaplarının hazırlanamadığı, bu ders kitaplarıyla etkin bir anadil öğretiminin gerçekleştirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
299 ABSTRACT İşeri, Kamil, (2002), The Examination of Appropriateness of Schoolbooks of PrimaTy Education A Semiological Analysis. PhD. Dissertation, Advisor: Prof. Dr. Ayşe Kıran. 300p. In this study, the texts from the 8th year schoolbooks of Turkish language used in Turkish language teaching are examined in terms of semiotic textual analysis. In the schoolbooks of Turkish language, visual aids and background preparations are made use of while teaching the texts in question, and following the texts, there is a study of vocabulary, of comprehension, of form and genre, of grammar and spelling rules, of written and oral performance, of the writer/composer of the texts. This thesis aims to study this background preparation, the relationship between the texts and the visual aids, and the study of vocabulary, comprehension, form and genre, and oral and written performance. The study consists of seven chapters: In the first chapter, the tide, the subject, the aim, the significance, the method, and the limits and the scope of the thesis are stated. The second chapter discusses the relationship between language and society, thought, and culture, a relationship which is significant in language education. Moreover, a brief history of Turkish language education and of the programme used in Turkish language teaching is given. The third chapter gives information about semiotics and its methods in textual analysis. In the fourth chapter, there takes place an evaluation of schoolbooks in terms of their form and content. The fifth chapter analyses the texts in the scope and states their potential meanings in their main structures. The sixth chapter discusses in three parts the teaching designs of the texts. In the seventh chapter, the conclusion is stated and the further issues are discussed.300 The thesis concludes that the texts in the schoolbooks of Turkish language teaching do not propedy develop students' four language skills, and that schoolbooks, therefore, are not appropriate for the Turkish language teaching programme and cannot provide any efficient first language education.