Obez kızlarda hirsutizm, akantozis nigrikans ve akne sıklığının klinik ve laboratuvar bulguları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of hirsutism, acanthosis nigricans and acne in obese girls with clinical and laboratory findings
Yazar: ÖRGE TOPRAK
Danışman: DR. ÜLKÜ GÜL ŞİRAZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akantozis nigrikans = Acanthosis nigricans ; Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Hirsutizm = Hirsutism ; Kızlar = Girls ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Giriş: Obezite, tüm dünyada gün geçtikçe sıklığı artan, neden olduğu komorbiditeler sebebiyle son derece önemli bir halk sağlığı problemidir. Obezite sıklığı erişkinlerde olduğu gibi çocuk ve adolesanlarda da giderek artış göstermektedir. Çocukluk çağı obezitesinin, neredeyse tüm organ ve sistemlere olumsuz etkileri mevcuttur. Hipertansiyon, dislipidemi, insülin direnci, disglisemi, hepatosteatoz ve psikososyal komplikasyonlara, erişkin çağda morbidite ve mortalitenin artışına neden olur. Bu nedenle fazla kilolu ve obez çocukları erken bir aşamada teşhis ve tedavi etmek ve sağlıklı bir kiloya ulaşıp bu kiloyu koruyabilmeleri açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada obezite şikayeti başvuran 12-18 yaşları arasındaki kız ergenlerde hirsutizm, akantozis nigrikans ve akne vulgaris sıklığını belirlemek, bu olguların başvurularında bakılan antropometrik ölçümlerinin, vücut yağ yüzdelerinin, radyolojik bulgularının ve laboratuar sonuçlarının birbirleri ile ilişkisinin değerlendirilesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Ocak 2021 ve Ekim 2021 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi polikliniği ve Genel Pediatri polikliniklerine obezite nedeniyle başvuran 12-18 yaşları arasındaki obez kız çocuk ve adölesanlar dahil edilerek prospektif bir çalışma olarak yürütüldü. Çalışmaya, monogenetik obez hastalar, genetik sendromlu hastalar ve ilaç tedavisi sonrası obezite gelişen hastalar dahil edilmedi. Çalışmaya katılmak üzere gönüllü olanlara anket formları verildi ve bilgilendirilmiş gönüllü olur (rıza) formu doldurtuldu. Bireylerin antropometrik ölçümleri ve fizik muayeneleri aynı hekim tarafından yapılarak değerlendirildi. Olguların şikayetleri, antropometrik ölçümleri ve fizik muayene bulguları göz önünde bulundurularak araştırmamız ve karşılaştırmalarımız için gerekli biyokimyasal parametreler, karaciğer, pelvik ve sürrenal ultrasonografi raporları hastane bilgi sistemi üzerinden retrospektif olarak taranarak çalışmaya dahil edildi. Toplanan anketler, yapılan fizik muayene bulguları ve antropometrik ölçümler uygunluk yönünden kontrol edildi. Uygun olan 148 obez kız çocuk ve adölesan olgu ile çalışma yürütüldü.
Bulgular: Toplamda 148 hastanın dahil olduğu bu çalışmada yaş ortalaması 15.51± 1.75 yıldır. Olgular VKİ(vücut kitle indeksi)'ye göre sınıflandırıldığında 2 olgu (%1,4) over weight, 43 olgu (%29,1) class 2 obezite ve 103 olgu (%69,6) class 3 obezitedir. Tüm olgular içinde hirsutizmi olan 60 kişi (%40,5) tespit edildi. Hirsutizmi olan olgularda PKOS (polikistik over sendromu) varlığı anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001), Modifiye Ferriman-Gallwey skoru ortalaması (13,62±5,43) PKOS'u olanlarda anlamlı daha yüksek tespit edildi (p<0,001). Aknesi olan 115 hastanın ise GADS (global akne derecelendirme sistemi) puan ortalaması 8,93±7,87 olarak hesaplandı. Tüm olgularımızın %59,5'inde (n=88) akantozis nigrikans mevcuttu. Akontozis nigrikansı olan olgularda anlamlı olarak metabolik sendrom sıklığı yüksek bulundu (p=0,046). Olguların %17,6'sında (n=26) metabolik sendrom, %35,8'inde (n=53) PKOS tespit edildi.
Sonuç: Çocukluk çağı obezitesinde hirsutizm, akantozis nigrikans ve akne önemli dermatolojik komorbiditeleri oluşturur. Bizim çalışmamızda bu komorbiditelerin obez çocuklarda sıklığını araştırdık ve metabolik sendrom, PKOS, insulin direnci ile birlikteliklerini inceledik. Çocukluk çağı obezitesi sebep olduğu komorbiditeler ve erişkin çağda morbidite ve mortalitenin artışına neden olması sebebiyle obezitenin erken dönemde tespit edilmesi, hastaların detaylı fizik muayene ve tahlillerin yapılması, takiplerinin düzenli şekilde yürütülmesi, tedavilerinin planlanması ve uygulanması çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, hirsutism, akne, akantozis nigrikans, metabolik sendrom, insulin direnci, polikistik over sendromu

Abstract:
Aim: Obesity is an extremely important public health problem, which is increasing day by day all over the world and the comorbidities it causes. The prevalence of obesity is increasing gradually in children and adolescents as in adults. Childhood obesity has negative effects on almost all organs and systems. It causes hypertension, dyslipidemia, insulin resistance, dysglycemia, hepatosteatosis and psychosocial complications, increasing morbidity and mortality in adulthood. Therefore, it is extremely important to diagnose and treat overweight and obese children at an early stage so that they can reach and maintain a healthy weight. In this study, it was aimed to determine the frequency of hirsutism, acanthosis nigricans and acne vulgaris in female adolescents aged 12-18 years who presented with obesity complaints, and to evaluate the relationship between anthropometric measurements, body fat percentages, radiological findings and laboratory results of these cases.
Materials and Methods: This study was conducted as a prospective study by including obese girls and adolescents aged 12-18 years who applied to Erciyes University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Endocrinology and General Pediatrics polyclinics due to obesity between January 2021 and October 2021. Monogenic obese patients, patients with genetic syndrome and patients who developed obesity after drug treatment were not included in the study. Questionnaires were given to those who volunteered to participate in the study and an informed consent form was filled. Anthropometric measurements and physical examinations of the individuals were made and evaluated by the same physician. Considering the complaints, anthropometric measurements and physical examination findings of the cases, the biochemical parameters required for our research and comparisons, liver, pelvic and adrenal ultrasonography reports were retrospectively scanned through the hospital information system and included in the study. The collected questionnaires, physical examination findings and anthropometric measurements were checked for compliance. The study was conducted with 148 obese girls and adolescents who were eligible.
Results: In this study, which included 148 patients in total, the mean age was 15.51±1.75 years. When the cases were classified according to BMI (body mass index), 2 cases (1.4%) were overweight, 43 cases (29.1%) were class 2 obesity and 103 cases (69.6%) were class 3 obesity. Among all cases, 60 people (40.5%) with hirsutism were identified. The presence of PCOS (polycystic ovary syndrome) was found to be significantly higher in cases with hirsutism (p<0.001). The mean value of Modified Ferriman-Gallwey score was (13,62±5,43) significantly higher in PCOS patients (p<0.001). The mean GADS (global acne rating system) score of 115 patients with acne was calculated as 8.93±7.87. Acanthosis nigricans was detected in 59.5% (n=88) of all our cases. The frequency of metabolic syndrome was significantly higher in cases with acontosis nigricans (p=0.046). PCOS was detected 35.8% (n=53) and metabolic syndrome was detected 17.6 (n=26) of all patients. 
Conclusion: Hirsutism, acanthosis nigricans and acne constitute important dermatological comorbidities in childhood obesity. In our study, we investigated the frequency of these comorbidities in obese children and examined their association with metabolic syndrome, PCOS, and insulin resistance. Due to the comorbidities caused by childhood obesity and the increase in morbidity and mortality in adulthood, it is very important to detect obesity in the early period, to carry out detailed physical examination and analyzes of the patients, to carry out regular follow-ups, and to plan and implement their treatments.
Key Words: Obesity, hirsutism, acne, acanthosis nigricans, metabolic syndrome, insulin resistance, polycystic ovary syndrome.