Laurik asit ve resveratrol alımının farelerde diyetle indüklenen nöroinflamasyon, CD36 düzeyi ve kognitif davranışlar üzerine etkileri
The effects of lauric acid and resveratrol intake on diet induced neuroinflammation, CD36 levels and cognitive behaviors of mice
Yazar: BETÜL KİŞİOĞLU HALİS
Danışman: PROF. DR. ASLI AKYOL MUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Nöroinflamatuar hastalıklar = Neuroinflammatory diseases ; Serbest yağ asitleri = Free fatty acids

Özet:
Bu çalışmanın amacı, laurik asit ve resveratrol alımının
farelerde yüksek yağlı yüksek fruktozlu diyet ile indüklenen nöroinflamasyon, anksiyete ve öğrenme ile
ilişkili bazı davranışlar üzerine etkilerini incelemek ve ilişkili mekanizmalarda CD36'nın olası rolünü
saptamaktır. C57BL/6 orjinli (8 haftalık, erkek, n=31) fare çalışmaya dahil edilerek 4 gruba ayrılmıştır, 6
hafta boyunca diyet müdahalesi uygulanmıştır. Kontrol grubu (n=8) standart kemirgen yemi (%10 kkal yağ)
ve sade içme suyu ile beslenmiştir. Diğer üç grup yüksek yağlı yem (%60 kkal yağ) ve fruktozlu içme suyu
(%5 w/v fruktoz) ile beslenmiştir (HFFD). İkinci grup yalnızca HFFD (n=8) diyetini alırken, üçüncü ve
dördüncü gruba HFFD'ye ilave olarak oral gavaj ile resveratrol (7,5 mg/kg, HFFD-RSV, n=7) veya laurik
asit (750 mg/kg, HFFD-LA, n=8) verilmiştir. Müdahale sonunda plazma, beyin dokularında inflamatuvar
belirteçler, yağ asidi translokaz proteini (CD36) düzeyi, karaciğer dokusu histopatolojisi, hayvan
karkaslarında vücut su, protein ve yağ oranları incelenmiştir. Günlük diyetle ortalama enerji alımları HFFD,
HFFD-RSV ve HFFD-LA gruplarında kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). HFFD
grubunun toplam vücut ağırlığı artışı ortalaması kontrol grubundan yüksektir (p<0,05). HFFD-RSV grubunun
toplam vücut ağırlığı artışı ortalaması HFFD grubundan düşüktür (p<0,05). HFFD grubunun toplam vücut
yağ oranı kontrol grubunun yüksektir (p<0,05). HFFD-RSV ve HFFD-LA gruplarının toplam vücut yağ
oranları HFFD grubundan düşüktür (p<0,05). HFFD anksiyete benzeri davranışlara yol açarken HFFD-RSV
ve HFFD-LA gruplarında anksiyete benzeri davranışlar gözlenmemiştir (p<0,05). HFFD-LA öğrenme ve
belleği ölçen testte diğer diyet gruplarından daha yüksek diskriminasyon oranı göstermiştir (p<0,05). HFFD
grubunun beyin ve plazma glial fibriler asidik protein (GFAP) ve CD36 seviyeleri kontrol grubundan yüksek
bulunmuştur (p<0,05). HFFD-RSV grubunda beyin GFAP, CD36 ve plazma CD36 seviyelerini HFFD
grubundan düşük bulunmuştur (p<0,05). HFFD-LA grubunda beyin GFAP, CD36 ve plazma GFAP
seviyelerini HFFD grubundan düşük bulunmuştur (p<0,05). HFFD grubunun beyin IL-6, MCP-1, IFN-γ,
TNF-α seviyeleri kontrol grubundan yüksek bulunmuştur (p<0,05). HFFD-RSV grubunda beyin IL-6, MCP1, IFN-γ, TNF-α seviyeleri HFFD grubundan düşük; IL-10 seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0,05). HFFDLA grubunda beyin MCP-1, IFN-γ, TNF-α seviyeleri HFFD grubundan düşük, IL-10 seviyeleri yüksek
bulunmuştur (p<0,05). HFFD grubunun plazma IFN-γ, TNF-α, IL-12p70 seviyeleri kontrol grubundan
yüksek, IL-10 seviyeleri düşük bulunmuştur (p<0,05). HFFD-RSV grubunda plazma IFN-γ, TNF-α, IL12p70 seviyeleri HFFD grubundan düşük bulunmuştur (p<0,05). HFFD-LA grubunda beyin IFN-γ, TNF-α,
IL-12p70 seviyeleri HFFD grubundan düşük, IL-10 seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0,05). HFFD
karaciğerde hepatosit dejenerasyonu ve mikrovesiküler steatoza neden olmuştur (p<0,05). HFFD-RSV ve
HFFD-LA karaciğerde HFFD ile indüklenen hepatosit dejenerasyonu ve/veya mikrovesiküler steatozu
azaltmıştır (p<0,05). Sonuç olarak bu çalışmada resveratrol ve laurik asit eklenmesi HFFD ile indüklenen
obezite, nöroinflamasyon, sistemik inflamasyon, anksiyete benzeri davranış, hepatosit dejenerasyonu ve
mikrovesiküler steatozu azaltmıştır. Laurik asit kognitif performans üzerinde olumlu etkiler göstermiştir.
CD36 diyet ve nöroinflamasyon için potansiyel bir biyobelirteç olabilir. Yeterli ve dengeli bir diyet
modelinde resveratrol ve laurik asit kaynaklarına yer verilmesinin nöroinflamasyon ile ilişkili sağlık
parametrelerini olumlu yönde geliştirebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Nöroinflamasyon, yüksek yağlı diyet, fruktoz, laurik asit,
resveratrol, CD36

Abstract:
The aim of this study was
to examine the effects of lauric acid and resveratrol intake on high fat high fructose-induced
neuroinflammation, anxiety and learning-related behaviors in mice and to determine the
possible role of CD36 in these mechanisms. C57BL/6 (8 weeks old, male, n=31) mice were
included in the study and divided into 4 groups. The control group was fed with standard
rodent chow (10% kcal fat) and plain drinking water. The other three groups were fed high-fat
feed (60% kcal fat) and fructose containing drinking water (5% w/v fructose) (HFFD). The
second group only recieved HFFD (n=8) while in addition to HFFD, the third and fourth
groups were given resveratrol (7,5 mg/kg, HFFD-RSV, n=7) or lauric acid (750 mg/kg, HFFDLA, n=8) by oral gavage. At the end of the intervention (6 weeks), inflammatory markers in
plasma and brain tissues, CD36 levels, histopathology of the liver, body water, protein and fat
ratios in animal carcasses were examined. Average energy intake with daily diet was higher
in the HFFD, HFFD-RSV and HFFD-LA groups than the control group (p<0,05). The mean
total body weight gain of the HFFD group was higher than the control group (p<0,05). The
mean total body weight gain of the HFFD-RSV group was lower than the HFFD group
(p<0,05). Total body fat ratio of the HFFD group was higher than that of the control group
(p<0,05). Total body fat ratios of the HFFD-RSV and HFFD-LA groups were lower than the
HFFD group (p<0,05). HFFD elicited anxiety-like behaviors, while HFFD-RSV and HFFDLA demonstrated improved anxiety-like behaviors (p<0,05). HFFD-LA led to a higher
discrimination index than the other diet groups in the test measuring recognition memory
(p<0,05). Brain and plasma GFAP and CD36 levels of the HFFD group were higher than the
control group (p<0,05). Brain GFAP, CD36 and plasma CD36 levels were lower in the HFFDRSV group than the HFFD group (p<0,05). Brain GFAP, CD36 and plasma GFAP levels were
lower in the HFFD-LA group than the HFFD group (p<0,05). Brain IL-6, MCP-1, IFN-γ, TNFα levels of the HFFD group were higher than the control group (p<0,05). Brain IL-6, MCP-1,
IFN-γ, TNF-α levels were lower and IL-10 levels were higher in the HFFD-RSV group than
the HFFD group (p<0,05). Brain MCP-1, IFN-γ, TNF-α levels were lower and IL-10 levels
were higher in the HFFD-LA group than the HFFD group (p<0,05). Plasma IFN-γ, TNF-α,
IL-12p70 levels were higher and IL-10 levels were lower of the HFFD group than the control
group (p<0,05). Plasma IFN-γ, TNF-α, IL-12p70 levels were lower in the HFFD-RSV group
than the HFFD group (p<0,05). Brain IFN-γ, TNF-α, IL-12p70 levels were lower and IL-10
levels were higher in the HFFD-LA group than the HFFD group (p<0,05). HFFD caused
hepatocyte degeneration and microvesicular steatosis in the liver (p<0,05). HFFD-RSV and
HFFD-LA reduced HFFD-induced hepatocyte degeneration and/or microvesicular steatosis in
the liver (p<0,05). In conclusion, this study showed that supplementation of resveratrol and
lauric acid reduced HFFD-induced obesity, neuroinflammation, systemic inflammation,
anxiety-like behavior, hepatocyte degeneration, and microvesicular steatosis. Lauric acid has
shown positive effects on cognitive performance. CD36 might be a potential biomarker for
diet and neuroinflammation. The addition of dietary resveratrol and lauric acid sources in an
adequate and balanced dietary pattern may improve health parameters associated with
neuroinflammation.
Key Words: Neuroinflammation, high fat diet, fructose, lauric acid, resveratrol, CD36