Mükemmel halkla ilişkiler teorisi bağlamında Türkiye'deki devlet ve özel müzelerde müze halkla ilişkileri
Museum public relations in state and private museums in Turkey in the context of excellent public relations theory
Yazar: BİLGE MİNE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ASLI YAĞMURLU DARA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations

Özet:
Müzelerin ekonomik önemi ve daralan gelir kaynaklarından dolayı müze halkla
ilişkileri faaliyetlerinin önemi artmıştır. Kurumsal yapılar haline dönüştükten sonra
müzeler, halkla olan iletişimlerini ve iç iletişimlerini profesyonelce yürütmek amacıyla,
halkla ilişkiler departmanının varlığına daha çok ihtiyaç duymuşlardır. Halkla ilişkiler
departmanları oluşturulurken kuramcı J. Grunig'in belirlediği mükemmellik
değişkenlerinin göz önüne alınması ve bu değişkenlere bağlı kalınması müze departmanın
işlevselliği açısından önemlidir. Türkiye'de müze halkla ilişkilerinin durumu, devlet
müzeleri ve özel müzeler kapsamında ayrışık bir değerlendirilmeye ihtiyaç duymaktadır.
Bu araştırma, mükemmel halkla ilişkiler teorisi bağlamında devlet müzeleri ve özel
müzelerde gerçekleşen müzecilik faaliyetlerini incelenmeyi, analiz etmeyi,
detaylandırılmayı ve değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Bu kapsamda kamu müzesi olarak Anadolu Medeniyetler Müzesi ve Ankara Resim
ve Heykel Müzesi, vakıf müzesi olarak ise Rahmi Koç Müzesi ve Erimtan Arkeoloji ve
Sanat Müzesi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Elde edilen sonuçlara göre, müzelerde halkla ilişkiler departmanlarının
bulunmadığı ve halkla ilişkiler faaliyetlerinin müze yöneticileri tarafından yürütüldüğü
görülmüştür. Müzeler etkinliklerini ve faaliyetlerini duyurmak için başta sosyal medya
olmak üzere birçok tanıtım aracı kullanmaktadır. Bununla birlikte devlet müzelerinde
hiyerarşik yapı ve bürokratik işleyiş ön plana çıkmaktadır. Müzelerde halkla ilişkiler
faaliyetlerinin daha sağlıklı yürütülmesi için halkla ilişkiler departmanlarına ve bu alanda
eğitim almış uzmanlara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Due to the economic importance of museums and shrinking income sources, the
importance of museum public relations activities has increased. After transforming into
institutional structures, museums needed the presence of a public relations department
more in order to carry out their communication with the public and internal
communications professionally. While creating public relations departments, it is
important for the functionality of the museum department to consider the excellence
variables determined by the theorist J. Grunig and to stick to these variables. The state of
museum-public relations in Turkey needs a separate evaluation within the scope of state
museums and private museums. This research aimed to examine, analyze, elaborate and
evaluate museology activities in state museums and private museums in the context of
excellent public relations theory.

In this context, meetings were held with the Anatolian Civilizations Museum and
Ankara Painting and Sculpture Museum as a public museum, and with Rahmi Koç
Museum and Erimtan Archeology and Art Museum as a foundation museum.

According to the results obtained, it has been seen that there are no public relations
departments in the museums and that the public relations activities are carried out by the
museum managers. Museums use many promotional tools, especially social media, to
announce their events and activities. However, hierarchical structure and bureaucratic
functioning come to the fore in state museums. There is a need for public relations
departments and experts trained in this field in order to carry out public relations activities
in museums in a healthier way.