Vitamin D'nin alzheimer hastalığı ile ilişkisinin araştırılması
The effects of vitamin D on alzheimer's disease
Yazar: ERDİNÇ DURSUN
Danışman: PROF. DR. SELMA YILMAZER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Kalsiyum kanalları = Calcium channels ; Reseptörler-steroid = Receptors-steroid ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Alzheimer patolojisini oluşturan esas yapılardan biri olan amiloid plakların ana bileşeni beta amiloid peptididir. Beta amiloid, membran hasarı oluşturarak, hücre içi kalsiyum dengesini bozarak ve nörotrofik faktör seviyelerini değiştirerek toksik etki göstermektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda vitamin D'nin oksidatif stresi baskılayarak, nörotrofik faktör sentezini, hücre içi kalsiyum dengesini ve immün cevabı düzenleyerek nöronlar üzerinde koruyucu etki gösterebileceği ileri sürülmüştür.Bu çalışmada sıçan primer kortikal ve hippokampal nöron kültürlerine beta amiloid 1-42 uygulayarak Alzheimer hastalığı benzeri bir model oluşturuldu. Beta amiloidin L tipi kalsiyum kanallarının (LVSCC A1C) ve vitamin D reseptörünün (VDR) gen anlatımı üzerine etkisi qRT-PCR yöntemiyle, sinir büyüme faktörü (NGF) ve sitotoksisite seviyeleri üzerine etkileri ise ELISA yöntemiyle saptandı. Beta amiloid aracılığıyla oluşan bu değişikliklere karşı vitamin D uygulamasının koruyucu ve tedavi edici etkileri araştırıldı.Çalışmamızda beta amiloidin, LVSCC A1C ekspresyonu ve NGF seviyelerini arttırdığı VDR ekspresyonunu azalttığı, nöron hasarına sebep olduğu saptandı. Diğer taraftan beta amiloid uygulamasından önce vitamin D verilmesinin, beta amiloidin bu etkileri göstermesini ve oluşturduğu nöron hasarını engellediği gözlendi. Beta amiloid uygulamasından sonra vitamin D verildiğinde ise LVSCC A1C ekspresyonunun ve NGF seviyelerinin artmadığı ancak oluşan nöron hasarının geriye döndürülemediği saptandı.Sonuç olarak, beta amiloid uygulamasıyla VDR, LVSCC A1C ve NGF'de görülen değişiklikler vitamin D uygulamasıyla geri döndürülebilmekte, oluşan nöron hasarının engellenmesi ise ancak önceden vitamin D verilmesiyle mümkün olmaktadır.

Abstract:
Beta amyloid is the core component of amyloid plaques of Alzheimer?s disease. The effects of beta amyloid include damage to neuronal plasma membrane, disruption of Ca2+ homeostasis and alterations of neurotrophic factor levels. Recent studies suggested a neuroprotective role for vitamin D as it regulates oxidative stress, neurotrophic factor synthesis and Ca2+ homeostasis.In this research, the effects of beta amyloid treatment on vitamin D receptor (VDR) and L-type calcium channels A1C (LVSCC A1C) expression were studied on primary cortical and hippocampal neuron cultures with qRT-PCR. NGF and cytotoxicity levels were determined by ELISA. The aim of this study was to determine the effects of vitamin D treatment on beta amyloid induced alterations.Our results indicate that the beta amyloid might trigger neuronal damage which increases LVSCC A1C expression, NGF levels and decreases VDR expression. On the other hand administration of vitamin D to this model protects neurons by downregulating LVSCC A1C mRNA levels, upregulating or preserving VDR and increasing NGF levels. The neurons which receive vitamin D treatment before beta amyloid treatment, prevent LVSCC A1C and NGF increase and resist beta amyloid induced neurodegeneration. Meanwhile the neurons which are treated with beta amyloid before receiving vitamin D, also do not let LVSCC A1C mRNA and NGF levels to be increased and resist neurotoxic effects of beta amyloid after they receive vitamin D treatment. Though, this effect is not sufficient to undo the already done neurodegeneration.