Yetişkin kadınlarda beslenme durumu, uyku kalitesi ve kan lipid profili arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The relationship between nutritional status, sleep quality and blood lipid profile in adult women
Yazar: ELİF ÇOŞGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN GARİPOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Kadınlar = Women ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Lipidler = Lipids ; Makrobesin elementleri = Macronutrient elements ; Obezite = Obesity ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Obezite dünyada sürekli artmakta olan büyük bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Obezitenin temeldeki en büyük nedeni beslenmeye dayanmakla birlikte, çeşitli hastalıkların da temelini oluşturur. Bu çalışma Afyonda özel bir hastanede beslenme ve diyet polikliniğine başvuran 150 kadının beslenme durumu, uyku kalitesi ve kan lipid profili arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Katılımcıların genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklığı ve kaydı, Pittsburgh uyku kalite  anketi yüzyüze görüşülerek, kan biyokimya bulguları ise hastaların veri dosyasından alınarak, (glukoz, total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein (low density lipoprotein [LDL]) ve yüksek yoğunluklu lipoprotein (high density lipoprotein [HDL]) kaydedilmiştir. Çalışmaya katılan katılımcıların yaş ortalamaları 35,3±8,90 yıl çıkmıştır. Beden kütle indeksi (BKİ) ortalamaları 24,5 kg/m2 bulunmuştur. Günlük alınan toplam enerji ortalama 1592,8±381,62 kkaldir. Pittsburgh uyku kalite indeksine göre katılımcıların %28,7'si kötü uyku kalitesine, %71,3'ü iyi uyku kalitesine sahip olarak bulunmuştur. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile uyku kaliteleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Katılımcıların BKİ değerleri ile kan lipid değerleri arasında pozitif bir ilişki vardır. BKİ değerleri arttıkça kan lipid değerleri de aynı oranda artmaktadır (p:0,001; r:0,390, p:0,001; r:0,365, p:0,001; r:0,456, p:0,001; r:0,364). BKİ değeri arttıkça uyku sürelerinde anlamlı bir artış, uyku sürelerinin artması ile BKİ de anlamlı bir artış meydana gelmiştir (p:0,048; p:0,001; p:0,030; p:0,002). Sonuç olarak BKİ değerinin artması ile kan değerlerinde bozulmalar ve uyku süresinde azalmalar görülmektedir. Yaptığımız çalışma önceki çalışmaları destekler nitelikte olup konuyla alakalı daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Obesity has become a major health problem which is constantly increasing all over the world. Nutrition is the main cause of obesity, although it also forms the basis of various diseases. This research was conducted to analyze the relationship between nutritional status, sleep quality and profile of blood lipid of 150 women who visited the nutrition and diet outpatient clinic in a private hospital located in Afyon. General information of the participants, dietary habits, frequency and records of food consumption, survey of Pittsburgh sleep quality index were acquired by face to face interview, and blood biochemistry test was requested from the participants. Glucose, total cholesterol, low density lipoprotein (LDL) and high density lipoprotein (HDL) values were checked from the blood test results. The average age of the participants that were participating to the study was 35.3+8.90 years old. The average of BMI was found as 24.5 kg/m2. The average of total energy taken daily is 1592.8±381,62 kcal. According to the Pittsburgh sleep quality index, 28.7% of the participants were to have a poor sleep quality, and 71.3% of the participants to have a good sleep quality. There is no significant relationship was found between the socio demographic characteristics and sleep quality of the participants (p>0.05). On the other hand, there is a significant positive relationship between the BMI and blood lipid values of the participants (p:0,001; r:0,390, p:0,001; r:0,365, p:0,001; r:0,456, p:0,001; r:0,364). When there is an increase in BMI values, there is also an increase blood lipid values at the same percentage (p:0,048; p:0,001; p:0,030; p:0,002). As the BMI value increased, a significant increase in sleep duration was determined (p<0.05). As a result, with an increase in body mass index, deterioration in blood value and decrease in sleep duration are observed. Our study supports previous studies, and there should be more studies on the subject.