Bariatrik cerrahi sonrası erken dönemde düzeltici egzersizin statik denge, besin tüketimi ve vücut kompozisyonu üzerine etkisi
Effect of corrective exercise on static balance, food consumption and body composition in the early period after bariatric surgery
Yazar: DİLARA ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL KÜÇÜK YETGİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postural denge = Postural balance ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Amaç: Bariatrik cerrahi sonrası hızlı ağırlık kaybının görüldüğü dönemde uygulanan 3 aylık denetimli düzeltici egzersizin statik denge, besin tüketimi ve vücut kompozisyonuna olan etkisini belirlemektir. 
Yöntem: Bu çalışmaya cinsiyet, yaş, VKİ (Vücut Kitle İndeksi) değerlerine göre gruplandırılmış Sleeve Gastrektomi (SG) ameliyatı geçirecek 21 gönüllü katımıştır. Gruplar Düzeltici Egzersiz Grubu (DEG/ N=10; VKI=42,13 kg/m2) ve Kontrol Grubu (KG/ n=11; BKI=42,17 kg/m2) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Cerrahi öncesinde ve sonrasında tüm katılımcıların vücut kompozisyonları (Tanita MC- 580) belirlenmiş, statik denge ölçümleri (TecnoBody Prokin 252) yapılmış, Uluslarası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), Besin Tüketim Sıklığı Ölçeği, 24 saatlik Besin Tüketim Kaydı anketleri uygulanmıştır. DEG grubu SG sonrası 4. haftadan itibaren 3 ay boyunca, haftada 3 gün düzeltici egzersiz programına tabi tutulmuştur. 
Bulgular: SG ameliyatını takiben 3 aylık düzeltici egzersiz programı sonrasında her iki grubun vücut ağırlığı, VKİ, yağ kütlesi, yağ yüzdesi, kas kütlesi, bel çevresi/boy uzunluğu oranı ve iç yağlanma değerleri azalırken (p.0,05), DEG grubunun yağsız vücut kütlesi yüzdesi artmıştır (p.0.001).  Statik dengeye ilişkin ölçümlerde göz kapalı perimeter (p=0.015),  göz kapalı (p=0,006),  göz açık (p=0,028) elips area, Average F-B speed ve göz açık ortalama basınç merkezi X (C.O.P.X.) salınım mesafesi değerleri her iki grupta istatistiksel olarak azalırken (p=0,025), göz açık C.O.P.X. salınım mesafesi farkının KG'de, daha yüksek olduğu bulunmuştur (ortalama fark=8,67; p=0,034). Cerrahi sonrası 4. ay ölçümlerinde her iki grupta da artan  IPAQ değerlerindeki artış oranı DEG'de daha yüksektir (p<0.001). Cerrahi sonrasında enerji, protein, yağ, CHO (karbonhidrat), CHO yüzdesi, lif ve demir değerleri anlamlı derecede azalırken, protein yüzdesi (p<0,001), D vitamini (p=0,003) ve B12 (p<0,001) değerleri artmıştır. Her iki grupta cerrahi sonrasında yarım yağlı süt, haftalık balık tüketimi artmış ve işlenmiş et, ekmek, şeker ve kızartma grubundaki yiyeceklere eğilim azalmştır. 
Sonuç: SG ameliyatı sonrası erken dönemde uygulanan 3 aylık denetimli düzeltici egzersiz uygulamasının statik denge belirteci olan GA (Göz Açık) C.O.P.X. salınım mesafesi değeri üzerine pozitif etkisinin olduğu görülmüştür. Düzeltici egzersizin besin tüketimi, besin tercihleri ve vücut kompozisyonu üzerine etkisinin olmamasının yanında DEG grubunda fiziksel aktivite düzeyi KG grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Sleeve gastrektomi, düzeltici egzersiz, statik denge, vücut kompozisyonu, IPAQ.

Abstract:
Objective: To determine the effect of 3-month supervised corrective exercise applied in the period of rapid weight loss after bariatric surgery on static balance, food consumption, and body composition.
Method: 21 volunteers who will undergo sleeve gastrectomy (SG) surgery to be the Corrective Exercise Group (DEG/ N=10; BMI=42.13 kg/m2) and Control Group (KG/ n=11; BMI=42.17 kg/m2) divided into 2 groups. Body compositions (Tanita MC-580) of all participants were determined before, and after surgery, anthropometric measurements and static balance measurements (TecnoBody Prokin 252) were made, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), Food Consumption Frequency Scale, Food Consumption Record questionnaires were applied. The DEG group was subjected to a corrective exercise program 3 days a week for 3 months starting from the 4th week after SG.
Results: Postoperatively, while body weight, BMI, fat mass, fat percentage, muscle mass, waist-height ratio, and internal adiposity values of all participants decreased (p<0.05), the muscle percentage of the DEG group increased (p<0.001). In the measurements related to balance, perimeter with eyes closed (p=0.015), eyes closed (p=0.006), ellipse area with eyes open (p=0.028), and mean pressure center X (C.O.P.X.) with eyes open decreased statistically in both groups (p=0.025). ), eye open C.O.P.X. value difference was found to be higher in KG (mean difference=8.67; p=0.034). The rate of increase in IPAQ values in both groups after surgery was higher in DEG (p<0.001). While energy, protein, fat, CHO (carbohydrate), CHO percentage, fiber, and iron values decreased significantly after the surgery, protein percentage (p<0.001), vitamin D (p=0.003), and B12 (p<0.001) values increased. In both groups, the consumption of semi-skimmed milk and weekly fish consumption increased, and the tendency to foods in the processed meat, bread, sugar, and fried foods group decreased.
Conclusion: Eye Open C.O.P.X, which is the static balance indicator of 3-month supervised corrective exercise applied in the early period after SG surgery was found to have a positive effect on the static balance results. Although corrective exercise had no effect on food consumption, food preferences and body composition, the physical activity level in the DEG group was found to be significantly higher than in the KG group. There is a need for more studies in the literature on exercise and static balance change after bariatric surgery.
Keywords: bariatric surgery, static balance, corrective exercise, body structure, IPAQ.