Modern örgütlenmenin çıkmazına postmodernizmin yanıtları
Postmodern replies to the impasse of modern organising
Yazar: FARUK BAŞTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BARCA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fordizm = Fordizm ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Yapısöküm = Deconstructive ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Anahtar kelimeler: Modernizm, postmodernizm, fordizm, organizasyon teorisi, yapısökümü Bu çalışma, örgütlenme ve yönetim alanında ortaya çıkan modern paradigma kaynaklı tıkanıklığın alternatif bir düşünce olan postmodernizm tarafından nasıl yanıtlandığını araştırmaktadır. Bu amaçla, modernizm/postmodernizm sosyolojik ve epistemolojik (bilgikuramsal) açıdan paradigma dönüşümü ölçütlerine göre karşılaştırılmaktadır. Sosyo-ekonomik açıyla bakıldığında, modern durumun kısıtlayıcı etkileri özellikle ekonomik örgütlenmelerin rasyonelleştirilmesinin (bölümlere ayırma, merkezilik, hiyerarşi, kuralcı düzenlemeler) doruğa çıktığı sanayileşme döneminde belirginleşir. Aşın işbölümüyle düzenlenmiş bürokratik örgütlerin hantallık ve eskime nedeniyle maliyet artışı yaratması, tüketicilerin ise kitlesel ürün ve hizmetler yerine özel ürün ve muameleler talep etmeye başlamaları, bu tür aşın rasyonelleşmiş büyümeyi organizasyon kesiminde çıkmaz bir yola dönüştürmüştür. Bilgi ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler rekabet ve mübadele alanını (ekonomi) genişletirken entegre ekonomik yapı, serbest rekabete dayalı karmaşık bir ilişkiler zemini halini alır. Modern doğru yöntem çerçevelerinin ortaya çıkardığı kuralcı ve homojen 'katı' organizasyonlar bilgi çağının hızlı iletişim ekonomisine ayak uyduramaz. Bu nedenle, organizasyonların bilgi ve kaynaklan en hızlı ve en uygun koşullarla bir araya getiren, öğrenenen ve uygulayan, kendi kendini yöneten (geliştiren), yatay küçük takımlar ve şebekeler gibi esnek düzenlenmiş örgütlenme formlanna doğru evirilmesi gerekli hale gelir. Bilgi kuramı açısından bakıldığında, modern paradigmanın temelinde, tüm bilgileri tek bir teorik mantık dizgesine indirgeme ve bilgi programlannı tamamlama çabalannm yer aldığı görülmektedir. Tek doğru yöntem çerçevesi sunarak gerçeği önceden belirleyen pozitivist yaklaşım, organizasyonu sabit bir yapı (sistem) içerisinde algılayarak, örgütlenmenin sosyal ve dinamik gerçeklik boyutundan uzaklaşır. Buna karşın postmodern düşünce, örgütlenmeyi iletişim ve sosyal gerçeklik (dil) ağı içinde görür. Postmodernizm; bireycilik, farklılık, çoklu rasyonalite'yi öne çıkartmasıyla 'yenilik ve yaratıcılığı', aynca vizyon, sezgi, empati, hayal gücü, kişisel gelişim gibi iletişim ve disiplinlerarası bilgi biçimlerine verdiği önemle de 'bütüncül' bakış açılanm desteklemektedir. Modern düşüncenin bilgi ve örgütlenmeyi rasyonel parçalarına ayırmasının (analiz, işbölümü) ve kuralcılığının sınırlılığına karşı postmodern düşünce, teoride ve pratikte disiplinler arası sınırlara ve iletişim smırlanna esneklik getirmesiyle maddi ve zihinsel evreni genişletmektedir. vı

Abstract:
Keywords: Modernism, postmodernism, fordism, organization theory, deconstruction This paper investigates how an alternative thinking style postmodernism answers the impasse that stemmed from the modern paradigm in the field of organization and management. For this reason, modernism and postmodernism are compared sociologically and epistemologically according to the paradigm shift criteria. Approached socioeconomically, the restrictive consequences of modern conditions become particularly clear in the period of industrialization in which rationalization of economic organizations (differentiation, centrality, hierarchy,normativeness) reaches its zenith.Due to bulkiness and obsolescence, cost increase engendering in bureaucratic organizations planned with the principle of excessive division of labour and consumer's demanding specific products and services rather than mass products and services make it extremely difficult relevant excessively rationalized growth in terms of organization. Developments in information and transportation technologies expand the field of competition and interchange (market) which causes integrated economic structure to become the field of complicated affairs based on free market competition. Normative and homogeneous 'rigid' organizations, which are the result of the patterns of the modern thought, cannot keep pace with the rapid communication economy of today's information era. For this reason, organizations should evolve into flexible organization forms that are able to execute self-organization (development) and put information and recources into practice learn them plus, be able to bring them together under the optimum conditions and at the maximum speed, just as small horizontal teams and networks. In the context of epistemology, the modem paradigm is based on the efforts of reducing all knowledge into unique logic system and integrating knowledge programs. Actually are in the fundamentals of modern paradigm the positivist approach which identifies reality beforehand by offering a single methodological framework, makes us perceive organization as a fixed structure, in this sense, the positivist approach removes organizations from the social and dynamic bases of reality. However, postmodern thought, considers organizations in the system of communication and socially constructed reality (id est language). Postmodernism emphasizes 'innovation and creativity' through highlighting individualism, plurality and multiple rationality and horizontal views by means of underlining various communication and knowledge forms such as vision, intuition, empathy, imagination and individual development. The modernist idea is normative in terms of borders and divides the knowledge and organization into rationalistic units (analysis, differentiation), whereas postmodernism, on both theory and practice, expands frontiers in both physical and intellectual universe by means of bringing flexibility to borders among disciplines and old boundaries of communication. Vll