Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin organ/doku bağışı-nakli ile ilgili bilgi, düşünce ve tutumlarına tıp eğitiminin etkisi
The impact of the medical education on Adnan Menderes University Faculty of Medicine's students' knowledge of, opinion about and attitude to organ/tissue donation-transplantation
Yazar: MİKAİL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Doku nakli = Tissue transplantation ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda amaç, tıp eğitimi sonrasında hekim olmaya yaklaşmanın, tıp fakültesi öğrencilerinin organ-doku bağışı ve nakli konusundaki bilgi, düşünce ve tutumları üzerindeki etkisini araştırmak ve aynı zamanda konuya ilgilerini çekmektir. 
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli ve kesitsel bir araştırma olarak planlanan çalışmada, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 1. ve 6. sınıfta öğrenim gören 380 öğrencinin tamamına ulaşılması planlanmıştır. 187'si 1. sınıf öğrencisi ve 136'sı 6. sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 323 kişi çalışmaya dahil edilmiştir (katılım oranı %85,0). Veri toplama aracı olarak 4 bölümden ve 48 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Çalışmanın veri girişi ve analizleri SPSS 18.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama ± standart sapma, minimum ve maksimum, ortanca (25.-75.persantil) olarak verilmiş olup, analitik analizlerde Mann-Whitney U, Spearman korelasyon ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Analizlerde p<0,05 ise sonuçlar anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %57,8'i (187 kişi) 1. sınıf, %42,2'si (135 kişi) 6. sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin %52,0'si (168 kişi) kadın, %48,0'i (157 kişi) erkektir. Öğrencilerin %10,2'si (33 kişi)organ bağışı, %8,4'ü (27 kişi) organ nakli ile ilgili eğitim almıştır. 6. sınıf öğrencilerinin organ bağışı ve organ nakli eğitim alma oranları 1. sınıf öğrencilerine göre anlamlı olarak daha fazladır. Organ bağışı konusunda eğitim alanların %72,7'si konuyla ilgili yeterli bilgiye sahip olduğunu düşünmektedir. Öğrencilerin %5,6'sı (18 kişi) organ bağışında bulunmuş, %48,6'sı (157 kişi) organ bağışında bulunmak istemektedir. 6. sınıf öğrencilerinin organ bağışında bulunma ve bağışta bulunmak isteme oranları daha yüksektir. Organ bağışında bulunmak isteyenlerin %70'inden fazlası, insanlara yarar sağlamak istemektedir. Organ bağışında bulunmak istemeyenlerin ise %35'i (14 kişi) yeterli bilgiye sahip olmadığı için bağışta bulunmak istememektedir. Organ bağışı bilgi puanında sınıflar arasında anlamlı farklılık yokken (p>0,05), organ nakli bilgi puanı (p<0,001) ve organ bağışı tutum puanı (p<0,05)  6. sınıf öğrencilerinde anlamlı derecede yüksektir. Organ bağışı eğitimi alanların, organ bağışı tutum puanı daha yüksektir (p<0,001). Organ bağışı ve organ nakli bilgi puanları ile organ bağışı tutum puanı arasında anlamlı, fakat zayıf bir ilişki mevcuttur (organ bağışı bilgi puanı için r=0,163 ve p<0,05, organ nakli bilgi puanı için r=0,192 ve p<0,05).
Sonuç: Öğrencilerin organ bağışı ve nakli ile ilgili eğitim alma oranları oldukça düşüktür. Tıp eğitimi boyunca öğrencilerin organ bağışı konusundaki tutumları pozitif yönde etkilenmiştir. Ancak, öğrencilerin birçoğu, organ bağışında bulunmak ve bağış çalışmalarına katılmak konusunda yeterli duyarlılığa sahip değildir. Öğrencilerin organ bağışında bulunmak istememe sebeplerinin en başında bilgi eksikliğinin gelmesi, yapılacak olan etkin eğitimlerin organ bağışı sayılarını olumlu yönde etkileyeceğini göstermektedir. Hekim adaylarının eğitim programlarına konuyla ilgili derslerin koyulması faydalı olacaktır. Ayrıca, halkın bilinçlenmesi ve organ bağışı sayılarının arttırılması konusunda, medya araçları etkin olarak kullanılmalıdır.
Anahtar kelimeler: Organ bağışı, organ nakli, tıp eğitimi, bilgi, tutum

Abstract:
Purpose: The purpose of our study is to investigate the effect of approaching to become a doctor on the medical students' knowledge of, thoughts on and attitudes towards organ donation and transplantation, and also to draw attention to the subject.
Materıal And Method: This study is planned as a single centered, cross sectional study.  To reach all students at first grade and sixth grade in Adnan Menderes University Medical School was aimed. 187 students at first grade and 136 students at sixth grade are included (total number is 323) in this study (participation level is %85). A questionnaire of 4 categories and 48 questions is used to collect data. SPSS 18.0 packet programme is used for the data input and the analyses of the study.  Descriptive statistics are given as number, percent, mean, standart deviation, minimum and maximum, median (25-75 percentile). Fort he analytic analyses we used Mann-Whitney U, Spearman correlation and Chi-square testes. P<0.05 is accepted as significant for analyses. 
Results
	%57.8 (187 students) of the participitants are at first grade, %42.2 (135 students) of the participitants are at sixth grade. %52.0 (168) of the students are female, %48.0 (157 students) are male. %10.2 of the students (33 students) took education for organ donation and %8.4 (27 students) for organ transplantation. The education rate of sixth grade students for organ donation and organ transplantation is significantly higher than the education rate of first grade students. %72.2 of the students that took education for organ donation, thinks that they have adequaye information about this issue. %5.6 of students (18 students) have already donate their organs, %48.6 of students (157 students) wants to donate. The rate of donating of organs and claiming to donate are higher in sixth grade students. More than %70 of the students who want to donate organs thinks that they are ill-informed. There is not a significant difference between the grades for organ donation information scores (p>0.05). For organ transplantation information score (p<0.001) and organ donation attitude score (p<0.05) it is significantly higher in sixth grade students. The organ donation attitude score is higher fort he students already took an organ donation education. There is a significant but weak relationship between organ donation/organ transplantation information scores and organ donation attitude scores (for organ donation information score r=0.163 and p<0.05, for organ transplantation information score r=0.192 and p<0.05).
Conclusion: Students' trainsheep ratio for organ donation and transplantation is very low. The attitude of students for organ donation is positevely affected by the medical education. But most of the students are insensitive to organ donation and participitation in organ donation studies. It demonstrates that doing an effective education for organ donation will increase the organ donation numbers, because the first reason for students, who doesn't want to donate is lack of knowledge. To put some subjects into education programme of students about this issue will help us. Also we must use media tools for community awareness and also for enhancing the number of organ donation.
Key Words: Organ donation, organ transplantation, medical education, knowledge, attitude