Polietilen ambalajlardan bakliyatlara geçen irganox 1010, irganox 1076 ve erükamit katkı maddelerinin miktarlarının tayini
Determination of migration levels of irganox 1010, irganox 1076 and erucamide additives from polyethylene packaging into legumes
Yazar: ÇETİN TUNUR
Danışman: PROF. DR. ŞANA SUNGUR
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Polietilen ambalajlar ekmek, bakliyat, et ürünleri gibi gıdaların oldukça geniş bir alanında yaygın biçimde kullanılan ambalaj malzemeleridir. Hammaddesi küçük granüller şeklinde üretilen bu malzemeler, kullanım alanlarına bağlı olarak farklı tekniklerle üretilmektedirler.   Şekil verme (ekstrüzyon), şişirme ve kalıplama gibi metotlar bu üretim şekillerinin en sık kullanılanlarıdır. Yapılan bazı çalışmalar sonucunda, üretim sırasında kullanılan ve masterbatch olarak isimlendirilen bazı katkı maddelerinin temas ettiği gıdalara göç ettiği (migre olduğu) ve bu yolla yiyecek ve içeceklere geçtikleri tespit edilmiştir. Bu çalışmada, katkı maddeleri içerisinde en sık kullanılan ve antioksidan görevi gören Irganox 1010 (Pentaeritritoltetrakis(3-(3,5-di-tersiyer-bütil-4-hidroksifenil) propiyonat), Irganox 1076 (Oktadesil 3-(3,5-di-tersiyer-bütil-4-hidroksifenil) propiyonat) ve kaydırıcı görevi gören Erükamit ((Z)-Dokos-13-enamit)'den önce 1000 ppm, 3000 ppm ve 5000 ppm içeren polietilen numuneleri hazırlanarak 9 farklı bakliyat ürünüyle (kırmızı mercimek, kuru fasulye, barbunya, mısır, nohut, pirinç, bulgur, yeşil mercimek ve bunların ağırlıkça eşit miktarlarından oluşan bakliyat karışımı) 25 oC'de 10 günlük temas süreleri boyunca gerçekleşen migrasyon miktarları GC-MS kullanılarak tespit edilmiş ardından yine aynı katkı maddelerinin 1000 ppm ve 3000 ppm içeren polietilen numuneleri kullanılarak 5 farklı bakliyat ürününde (kuru fasulye, mısır, nohut, pirinç, bulgur) +4 oC'de ve 25 oC'de 10 gün, 20 gün ve 30 günlük temas süreleri boyunca gerçekleşen migrasyon miktarları yine GC-MS kullanılarak tespit edilmiş ve karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri yapılmıştır.

Abstract:
Polyethylene packaging is a widely used packaging material in a wide range of foods such as bread, pulses, and meat products. These materials, which are produced in the form of small granules, are produced with different techniques depending on their usage area. Methods such as extrusion, blow molding and molding are the most frequently used of these production forms. As a result of some studies, it has been determined that some additives used during the production and called as masterbatch have a contact with food and they pass through food and beverages in this way. In this study, polyethylene samples containing 1000 ppm, 3000 ppm and 5000 ppm of Irganox 1010 (pentaerythritoltetrakis(3-(3,5-di-tert-butyl-4-hydroxyphenyl) propionate), Irganox 1076 (Octadecyl 3-(3,5-di-tert-butyl-4-hydroxyphenyl) propionate) and Erucamide ((Z)-Docos-13-enamide) were prepared and the amounts of migration, which occurred during contact periods of 10 days at 25 ºC with 9 different legumes (rice, cracked wheat, corn, white beans, red lentil, green lentil, kidney bean, chickpea, and legume mixture were determined using GC-MS. Then, five different legume samples (rice, cracked wheat, corn, white beans, and chickpea) were sandwiched between two circular pieces of polyethylene films, with the contact layer facing the sample. Samples were stored at two different temperatures (+4 oC and 25 ºC) for 30 days. Migration quantities were determined using GC-MS and comparative evaluations were made.