II. Abdülhamit dönemi ziraat mektepleri
Agricultural schools during the reign of Abdülhamit II
Yazar: FATMA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇERKEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II

Özet:
19. yüzyılda Avrupa'da modern tarım teknikleri ile sürdürülen tarımsal uygulamalar, Osmanlı Devleti'nin tarımsal faaliyetlerini derinden etkilemiştir. Avrupa devletlerinin modern tekniklerle Osmanlı'ya oranla daha fazla gelir elde etmesi, Osmanlı yöneticilerini benzer bir yaklaşımı benimsemeye yönlendirmiştir. Özellikle II. Abdülhamid döneminde, Avrupa'daki bu gelişmelere kayıtsız kalınmayarak ziraat alanında nitelikli eleman yetiştirmek ve çiftçiyi bilinçlendirmek amacıyla ziraat mektepleri ve numune tarlaları oluşturulmuştur. Ziraat mekteplerinin kurucu isimlerinin başında gelen Hagop Amasyan Efendi, Fransa'da eğitim gördüğü ziraat mekteplerini örnek alarak Osmanlı'ya uyarlamıştır. Bu bağlamda, yaptığımız araştırmalar neticesinde II. Abdülhamid dönemine ait altı tane ziraat mektebi yapısı tespit edilmiştir. Bunlardan İstanbul Halkalı Ziraat Mektebi, Bursa Hamidiye Ziraat Mektebi, Ankara Çoban Mektebi ve Ankara Ziraat Mektebi günümüzde halen mevcut olup Edirne ve Selanik Hamidiye Ziraat Mektepleri ise günümüze ulaşamamıştır. İncelediğimiz bu yapılarda Fransız-Türk eklektik üsluplarını görmek mümkündür. Çalışmamızda günümüze ulaşamayan ziraat mektepleri kaynak, yayın ve fotoğraflardan; günümüze ulaşan ziraat mektepleri ise yerinde incelenerek plan, mimari, malzeme-teknik ve süsleme özellikleri bakımından kataloglaması yapılarak Anadolu Türk mimarisi içerisindeki yeri ve önemi belirtilmiştir. Tarımsal modernleşme ve eğitim alanında yapılan reformların bir ürünü olarak ortaya çıkan ziraat mektepleri, Osmanlı modernleşmesinin önemli sembollerinden biri olarak önem taşımaktadır.

Abstract:
In the 19th century, agricultural practices carried out with modern agricultural techniques in Europe deeply affected the agricultural activities of the Ottoman Empire. The fact that European states earned more income with modern techniques than the Ottoman Empire led the Ottoman rulers to adopt a similar approach. Especially during the reign of Abdülhamid II, agricultural schools and sample fields were established in order to train qualified personnel in the field of agriculture and to raise awareness among farmers. Hagop Amasyan Efendi, one of the founders of the agricultural schools, took the agricultural schools he studied in France as an example and adapted them to the Ottoman Empire. In this context, as a result of our research, six agricultural school structures belonging to the reign of Abdülhamid II were identified. Of these, Istanbul Halkalı Agricultural School, Bursa Hamidiye Agricultural School, Ankara Çoban School and Ankara Agricultural School still exist today, while Edirne and Thessaloniki Hamidiye Agricultural Schools have not survived to the present day. It is possible to see French-Turkish eclectic styles in these buildings. In our study, the agricultural schools that have not survived to the present day are examined from sources, publications and photographs; the agricultural schools that have survived to the present day are examined on site and cataloged in terms of plan, architecture, material-technique and ornamentation features, and their place and importance in Anatolian Turkish architecture are stated. Agricultural schools, which emerged as a product of agricultural modernization and reforms in the field of education, are important as one of the important symbols of Ottoman modernization.