Türk kültür ve edebiyat hayatına katkılarıyla İsmail Gerçeksöz
İsmail Gerçeksöz: Contributions to Turkish cultural and literary life
Yazar: ESRA TOPÇU
Danışman: PROF. DR. NAZIM HİKMET POLAT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk edebiyatı tarihi ve Türk basın tarihinde yer edinmiş isimlerden biri olan İsmail Gerçeksöz, ardında dört şiir kitabı, bir tefrika roman, bir anı kitabı ve birçok süreli yayında yayımlanmış şiir ve fikir yazısı bırakmıştır. "Türk Kültür ve Edebiyat Hayatına Katkılarıyla İsmail Gerçeksöz" isimli çalışmada, İsmail Gerçeksöz'e ait bütün bu yazılı kaynaklar incelenerek onun sanat anlayışı ve düşünce dünyası tespit edilmeye çalışılmıştır. İlk bölümde İsmail Gerçeksöz'ü daha iyi tanıyabilmek için şair/yazarın hayatına, gazetecilik yıllarına ve sanat anlayışına yer verilmiş, ardından da eserleri tanıtılmıştır. Şiir incelemesi bölümünde, şair/yazarın şiirleri tema, yapı, dil ve üslup açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra şair/yazarın "Gâvur Parası" tefrika romanı ile "Geçit Bekçisi" hikâyesinin çözümlemelerine yer verilmiştir. Yazıldığı çağın ilerisinde sayılabilecek şiir kitabı Yaşayan Ağaç ise disiplinlerarası bir çalışma ile derin ekoloji bağlamında ayrıca incelenmiştir. İsmail Gerçeksöz'ün gazetelerdeki köşe yazılarından faydalanılarak fikir dünyası anlatılmış, ardından şiirlerinin ve yazılarının yer aldığı tüm dergi ve gazeteler kronolojik olarak tablolar halinde çalışmadaki yerini almıştır. Çalışmaya zenginlik katması açısından yer verilen ekler bölümünde ise İsmail Gerçeksöz'e ait fotoğraflara, daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış kendi el yazısından şiir örneklerine ve İsmail Gerçeksöz ile ilgili çeşitli gazete haberlerine yer verilmiştir. Tüm bu bilgiler bir araya getirilerek Türk edebiyatı ve Türk basın tarihinde ismi çok fazla duyulmamış olan İsmail Gerçeksöz'ün kültür ve edebiyat hayatına katkıları belirlenmeye çalışılmış, şair/yazarın edebiyat ve basın dünyasında hak ettiği yeri alması amaçlanmıştır.

Abstract:
İsmail Gerçeksöz, a prominent name in the Turkish literary history and press, left behind four poetry books, a serialized novel, a memoir, and numerous poems and essays published in various periodicals. In the study titled "İsmail Gerçeksöz: Contributions to Turkish Cultural and Literary Life," all these written sources attributed to İsmail Gerçeksöz have been examined to ascertain his artistic vision and intellectual world. The first section discusses İsmail Gerçeksöz's life, his years as a journalist, and his artistic philosophy, followed by an introduction to his works. The poetry analysis section evaluates the poet/writer's poems in terms of theme, structure, language, and style. Subsequently, analyses of the serialized novel "Gâvur Parası" and the story "Geçit Bekçisi" are presented. Additionally, the poetry book "Yaşayan Ağaç," which could be deemed ahead of its time, is analyzed within the framework of deep ecology through an interdisciplinary approach. Drawing from İsmail Gerçeksöz's newspaper columns, his intellectual landscape is discussed, followed by a chronological cataloging of all the magazines and newspapers featuring his poems and articles. The appendices section further enriches the study with photographs of İsmail Gerçeksöz, unpublished handwritten poems, and various newspaper articles about him. By synthesizing this information, the study tries to delineate İsmail Gerçeksöz's contributions to Turkish cultural and literary life, striving for the poet/writer to attain the recognition he deserves in the realms of literature and press.