Grupla mesleki psikolojik danışmanın lise öğrencilerinin meslekleri tercihlerine etkisi /
Yazar: HÜSEYİN ÖNCÜ
Danışman: DOÇ.DR. OYA G. ERSEVER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1991
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek seçimi = Vocational choice

Özet:
ÖZET Bu araştırma; grupla mesleki psikolojik danışmanın cinsiyetlerine göre ayrılan ve ayrılmayan gruplardaki Lise öğrencilerinin; mesleki ilgi alanları, ilgi ve yetenek alanlarına uygun meslekleri tercihlerine etkisini incelemek amacıyla yapılmış deneysel bir çalışmadır. Araştırma 1988-1989 Öğretim yılında Ankara'da Kurtuluş Lisesi'nin I.ve III.sınıflarında okuyan ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 64 denek üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni grupla mesleki psikolojik danışmadır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden ilgi alanları, "Kuder İlgi Alanları Envanteri CH" ile, ilgi ve yetenek alanlarına uygun mesleki seçimler araştırıcı tarafından geliştirilen "Mesleki Tercihler Anketi" ile"Kuder İlgi Alanları Envanteri CH"ve "Farklı Yetenek Testleri'nden elde edilen verilere göre belirlenmiştir. Denekler, bu araçlardan elde ettikleri öntest puanlarına göre, cinsiyetleri eşit sayıda ve puan ortalamaları eşdeğer olacak şekilde iki deney ve iki kontrol grubuna ayrılmışlardır. Ayrıca, grupların ortalama puanları "t" testi ile kontrol edilmiş, deney ve kontrol grupları arasında önemli bir fark olmadığı gözlenmiştir. Araştırma öntest-sontest deney ve kontrol grubu deseni şeklinde düzenlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarına II hafta süreyle, haftada bir kez 80 dakikalık oturumlar şeklinde danışandan hız alan yaklaşımın ilişki il¬ keleri ve teknikleri ile davranışçı yaklaşımın bazı ilke ve teknikleri kullanılarak grupla mesleki psikolojik danışma yapılmıştır. Uygulamanın sonunda danışmanın başın¬ da verilen bilgi toplama araçları tekrar verilmiştir. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin; grupla mesleki psikolojik danışma alıp almamalarına ve grupla mesleki psikolojik danışma alan ve almayan kız ve erkek iiöğrencilerin veri toplama araçlarından elde ettikleri puanların sontest-öntest farkları ortalamaları arasındaki farklar F-testi (çift yönlü varyans analizi) ile testedilmiştir. Araştırmada en az hata payı 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada elde edilen önemli bulgular aşağıda özetlenmiştir. 1.Grupla mesleki psikolojik danışmanın 10 ilgi alanından yalnızca mekanik ilgi alanı üzerindeki etkisi önemli düzeyde bulunmuştur (P < 0.05). 2.Grupla mesleki psikolojik danışmanın ilgi alanları ile ilgi ve yeteneklere uygun meslekleri tercihteki etkisinin öğrencilerin cinsiyetlerine bağlı olarak değişmediği bulunmuştur (P > 0.05). 3.Grupla mesleki psikolojik danışmanın ilgilere ve yeteneklere uygun meslekleri seçmedeki etkisi 0.01 düzeyinde önemli bulunmuştur. Bu bulgular ışığında, grupla mesleki psikolojik danışmanın, öğrencilerin ilgilerine ve yeteneklerine uygun meslekleri tercihlerinde etkili olduğu vargısına varılmış ve bu vargıya dayalı olarak gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
SUMMARY This is an experimental research which was carried out to analyze the effects of vocational group-counseling on the choices of vocations that are appropriate for the vo cational interest and ability areas of sexually and non- sexually grouped Hight School students. The research was done on 64 subjects both from the first and the third classes who volunteered in the project from Kurtuluş High School Ankara, in 1988-1989 School Year. The interest Field which is one of the dependent variables of the research was determined by means of "The Kuder In ventory of Interest Fields CH". Also, the vocational choi ces related to the interest and aptitude were determined in relation to the data collected through "Questionnaire for Vocational Choices" "The Kuder Inventory of Interest Fields CH", and "Different groups and two control groups in equal numbers and in equal score averages with respect to the pretest scores they have obtained from these instru ments. In addition, the mean scores of the groups were controlled by a "t" test and no significant difference was seen between the experiment and control groups. Pretest-post-test experiment and control grup pattern was designed, (in the research). Group-counseling was applied to the experiment for II weeks using the interaction principles and techniques of the behavioristic approach. After the application, the data collection means which were given at the beginning of the counseling were regiven (re used). ivThe F-test (manifold variance analysis) was used to test the differences between post-test, pre-test difference averages of the scores that female and male students who had had vocational group-counseling and who had not have obtained from data collection instruments, and to test the difference between the students who had vocational counseling and who did not In the research the least error ratic was accepted as 0,05 The significant findings obtained from the reserach are summarized as fallows: 1. The influence of the vocational group-counseling on only the mechanical interest field of the ten interest fields has been found out at a significant level(P< 0.05) 2. It has been discovered that the influence of the vocational group-counseling on the interest fields and on the choice of the vocations suitable to* the interest and aptitudes does not change depending on the students ' sexes (P > 0.05). 3. The influence of the vocational group-counseling on choosing the vocations suitable to the interests and aptitudes was found significant at 0.01 level. In the light of these findings it has been concluded that vocational group-counseling is effective in the students choosing the vocations suitable to their interests and aptitudes, and essential proposals have been offered on the basis of this conclusion.