Disiplinlerarası etkileşim bağlamında sanat eğitimi
Art education in the context of interdisciplinary interaction
Yazar: EDA TURAN
Danışman: PROF. ÇAĞATAY İNAM KARAHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Disiplinler üstü yaklaşım = Transdisciplinary approach ; Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Disiplinlerarası eğitim = Interdisciplinary education ; Disiplinlerarası yaklaşım = Interdisciplinary approach ; Multidisipliner sanat = Multidisciplinary art ; Sanat eğitimi = Art education

Özet:
"Disiplinlerarası Etkileşim Bağlamında Sanat Eğitimi" adı altında hazırlanan bu 
tez çalışmasında, disiplinlerarasılık kavramı üzerinde durulmuş, 1900'lerden 
günümüze kadar uzanan disiplinlerarası etkileşimlerde bulunan avangard sanat 
hareketleri, akımlar ve üslupların dönemsel bağlamları ele alınmış, sanattaki bu 
değişim ve gelişmelerin sanat eğitimine yansımaları, disiplinlerarası sanat eğitimi 
ekolleri, modelleri ve araştırmaları irdelenmiştir. Sanattaki sınırların sorgulanması 
avangard sanat hareketlerinde keskin bir şekilde kendini göstermiş olsa da disiplinlerin 
birbiri ile olan etkileşimleri tarih öncesine kadar uzanmaktadır. Ortaçağ döneminde 
sanatsal ve bilimsel faaliyetlerin temel sanat eserlerine katkı sağlamaları amaçlanarak, 
birbiri ile ilintili çalışmaların yürütülmesi esas alınmıştır. Rönesans döneminde ise 
disiplinlerarası sanatın en belirgin özelliklerini Leonardo da Vinci sunmuştur. 
Modernizmde özerkleşen disiplinler 20. yüzyılda oluşmaya başlayan sanat anlayışları 
ve beraberinde hızla gelişim gösteren endüstri ve teknoloji ile birlikte disiplinlerarası 
düşünceyi tekrar gündeme getirmiştir. Sentetik Kübizm sanat anlayışının deneysel 
uygulamaları sonucu ortaya çıkan kolaj tekniğinin yapıtlara kazandırdığı dönüşümler 
disiplinlerarası sanatın ilk belirtileri olarak değerlendirilmiş, Duchamp'ın ortaya attığı 
hazır nesneleri ile birlikte geleneksel sanat anlayışına karşı bir devrim gerçekleşmiştir. 
Bu dönemler sanatta, sanatçının yapıtını meydana getirirken kullandığı malzeme türü 
ve biçimi neyi nasıl anlatmak istediğine bağlı olarak kavramsal bir boyuta evrildiği 
süreçlerle gelişim göstermiştir. Teknoloji, sanat ve bilginin insanda yarattığı öz bilinç 
ile olan etkileşiminin dijital sanat ile sorgulanmasıyla, sanatsal anlatımın rolü, çeşitli 
anlamları ve eylem odaklı yönleriyle kavramsal sanat kadar önem kazanmıştır. 
Çoğulcu anlayışların giderek yaygınlaştığı bu sanat ortamlarında sanatçılar farklı 
teknik ve kültürleri harmanlayıp sentezci bir tavra bürünmüşlerdir. Nitekim sanatın 
geldiği konum sanat eğitimini de etkilemektedir. Günümüz sanat eğitimi 
incelendiğinde ulusal ve uluslar arası ölçekte disiplinlerarası çalışmaların giderek 
arttığı ve önemine vurgu yapıldığı görülmektedir. Sanat alanlarının birbiriyle olan 
etkileşimi ile sanatın endüstri, teknoloji ve bilim alanlarıyla olan etkileşiminin yoğun 
olarak incelendiği bu tez çalışmasında gerçekleşen disiplinlerarası yaklaşımların sanat 
eğitimine nasıl yansıdığını açıklamak ve disiplinlerarası sanat eğitiminin gelişim 
sürecini aktarmak amaç edinilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Disiplinlerarasılık, Multidisipliner, Disiplinlerötesi, Sanat 
Eğitimi, Disiplinlerarası Sanat Eğitimi.

Abstract:
In this thesis study prepared under the title of "Art Education in the Context of 
Interdisciplinary Interaction", the concept of interdisciplinarity is emphasised, the 
periodical contexts of avant-garde art movements, movements and styles in 
interdisciplinary interactions from 1900s to the present day are discussed, the reflections 
of these changes and developments in art on art education, interdisciplinary art 
education schools, models and researches are examined. In the medieval period, artistic 
and scientific activities were aimed to contribute to the basic art, and it was based on 
the conduct of interrelated studies. In the Renaissance period, Leonardo da Vinci 
presented the most prominent characteristics of interdisciplinary art. Although the 
questioning of boundaries in art has manifested itself sharply in avant-garde art 
movements, the interaction of disciplines with each other dates back to prehistory. The 
disciplines that became autonomous in modernism brought the interdisciplinary thought 
back to the agenda with the art concepts that started to form in the 20th century and the 
rapidly developing industry and technology. The transformations brought to the works 
by the collage technique, which emerged as a result of the experimental applications of 
the Synthetic Cubism art understanding, were considered as the first signs of 
interdisciplinary art, and with the ready-made objects put forward by Duchamp, a 
revolution against the traditional understanding of art took place. In these periods, the 
processes in which the type of material and form used by the artist while creating his 
work evolved into a conceptual dimension depending on what and how he wanted to 
explain have developed in art. In these art environments where pluralistic 
understandings is increasingly widespread, artists have adopted a synthesis approach by 
blending different techniques and cultures. As a matter of fact, the position of art also 
affects art education. When today's art education is analysed, it is seen that 
interdisciplinary studies on a national and international scale are increasing and their 
importance is emphasised. In this thesis study, in which the interaction of art fields with 
each other and the interaction of art with industry, technology and science fields are 
intensively examined, it is aimed to explain how the interdisciplinary approaches are 
reflected in art education and to convey the development process of 
interdisciplinary art education.

Key Words: Interdisciplinary, Multidisciplinary, Transdisciplinary, Art Education, 
Interdisciplinary Art Education.