Kemoterapötik ajanlardan İrinotekan'ın karaciğer rejenerasyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Effecct of irinotecan, a chemotherapeutic agent, on liver regeneration
Yazar: ERDİNÇ ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. OSMAN ABBASOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Rejenerasyon = Regeneration

Özet:
Çetinkaya E., Kolorektal kanserlerin karaciğer metastazı tedavisinde kullanılan kemoterapötiklerden irinotekanın karaciğer rejenerasyonu üzerine etkisinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Uzmanlık Tezi, 2012Kolorektal kanserler (KRK) gastrointestinal sistemin en sık malign tümörüdür. Hastaların yaklaşık %60'ında karaciğer metastazı gelişmektedir. Bunların sadece %15-20'si rezeksiyona uygundur. Metastatik KRK'lerde en etkin tedavi halen rezeksiyon olsa da; kemoterapi kanser evresini düşürmesi, rezeksiyona uygun olmayan hastalarda rezeksiyon şansı yaratması ve rekürrensi azaltması nedeniyle günümüzde oldukça yaygın kullanılmaktadır. Kemoterapötik ajanların karaciğerde yağlanma, steatohepatit gibi istenmeyen yan etkileri çeşitli çalışmalarla ortaya konmuştur. Ancak karaciğer rejenerasyonu üzerine etkileri net olarak bilinmemektedir.Bu çalışmada, irinotekana bağlı histopatolojik değişikliklerin tespiti ve bu değişikliklerin karaciğer rejenerasyonu üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Bu amaçla 96 adet Winstar- Albino cinsi dişi sıçan iki gruba ayrıldı. Birinci gruba haftada bir kez, dört hafta süreyle intraperitoneal olarak irinotekan, ikinci gruba ise serum fizyolojik verildi. En son dozdan bir hafta sonra her iki gruba % 70 hepatektomi yapıldı. Hepatektomi sonrasında 0., 24., 48., 72., 96. ve 120. saatlerde sıçanlar sakrifiye edildi ve kalan karaciğer dokusu histopatolojik incelemeye alındı. Spesmenler steatohepatitin üç ana bulgusu olan yağlanma, lobüler inflamasyon ve hücresel şişme açısından Hemotoksilen-Eozin boyaması yapılarak incelendi. Rejenerasyon ise immünhistokimyasal olarak PCNA aktivite değerine bakılarak belirlendi.İrinotekan verilen grupta yağlanmada istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Lobüler inflamasyon ve hücresel şişme kontrol grubuna göre artmış olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Her iki grupta da rejenerasyon 48. saatte zirve yaptı ve 120. saatte bazal seviyesine döndü. Ancak karaciğer rejenerasyonunun kontrol grubuna göre farklı olmadığı görüldü.İrinotekan karaciğerde belirgin histopatolojik değişikliklere neden olmakla birlikte sanılanın aksine karaciğer rejenerasyonunu olumsuz yönde etkilememektedir. İrinotekanın insanlarda karaciğer rejenerasyonunu nasıl etkilediğinin ortaya konması için klinik çalışmalara gerek duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: İrinotekan, kolorektal kanser, karaciğer metastazı, karaciğer rejenerasyonu, steatohepatit

Abstract:
Cetinkaya E., Effect of irinotecan, a chemotherapeutic agent used in the treatment of colorectal cancer, on liver regeneration; Hacettepe University, School of Medicine, General Surgery Specialization Thesis, 2012Colorectal Cancer (CRC) is the most frequently seen malignant tumor of gastrointestinal system. Liver metastasis develops in about 60% of the patients. Only 15-20% of these tumors are resectable. Although surgical resection is the most effective treatment of metastatic CRC, cytotoxic chemotherapy has been widely used to downstage the cancer, achieving resection in unresectable patients and to decrease recurrence after surgical treatment. Side effects of chemotherapeutic agents like steatosis and steatohepatitis was shown in some studies but the effects of these agents on liver regeneration are not known.The aim of this study was to determine the histopathological changes caused by irinotecan and show the effect of these changes on liver regeneration.For this purpose, 96 Winstar-Albino breed female rats were used. The animals were divided into two groups. Study group received intraperitoneal irinotecan weekly for four weeks. Control group received normal saline. One week after the last injection all animals had undergone 70% hepatectomy. Following 70% hepatectomy rats were sacrified and liver tissue samples were obtained at 0,24, 48, 72, 96 and 120 hours. Specimens were evaluated for the three main signs of steatohepatitis including steatosis, lobular inflammation and cellular swelling with Hemotoxylen-Eosin staining. Liver Regeneration was evaluated immunohistochemically using PCNA activity index.Hepatic steatoosis was significiantly more in the irinotecan group. Although lobuler inflammation and celluler swelling were more prominent in the irinotecan group these values were not statistically significant. In both groups, regeneration reached to peak at 48th hour and returned to baseline at 120th hour. Liver regeneration indices were not different between the groups.In this study it was shown that irinotecan did not affect the liver regeneration adversely. In order to show the effects of irinotecan on liver regeneration in humans further clinical studies are needed.Key Words: Irinotecan; colorectal cancer; liver metastases; liver regeneration; steatohephatatitis