Ortaokul öğrencilerinin teknoloji anlayışlarının zihinsel modellerle araştırılması ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi
Investigation middle school students' conceptions of technology with mental models and its effect on their 21st century skills
Yazar: SAMET KAYNAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAHADIR AKTAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin sahip oldukları teknoloji anlayışlarının öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine etkisinin zihinsel modeller yoluyla araştırılmasıdır. Araştırmanın birinci bölümünde ortaokul öğrencilerinin teknoloji anlayışlarının tespit edilerek cinsiyet ve sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise öğrencilerin teknoloji hakkında sahip oldukları zihinsel modellerin 21. yy. öğrenen ve yenilikçilik becerilerini kullanımlarına etkisi araştırılmıştır. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Konya'da üç farklı devlet okulunda öğrenim gören 1038 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yazma-çizme etkinliği, Teknoloji Nedir? ölçeği, teknoloji-tasarım uygulamaları etkinlikleri ve Fen Öğreniminde 21. yy. Becerileri ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, ortaokul öğrencilerinin yalnızca %15.90'ının teknoloji kavramına ilişkin iyi, %42.48'inin orta ve %41.62'sinin zayıf zihinsel modellere sahip olduğu belirlenmiştir. Genel olarak öğrenciler teknolojiyi insanların hayatını kolaylaştıran bir araç olarak görmekte ve teknolojiyi daha çok bilgisayar, dijital tablet, cep telefonu, televizyon gibi elektrikli ve elektronik cihazlarla ilişkilendirmektedir. Araştırma, ortaokul öğrencilerinin mekanik teknolojiler konusunda ortalama bir kavrayış sergilerken, temel teknolojileri kavramsallaştırmakta zorlandıklarını ortaya koymuştur. Ortaokul öğrencilerinin teknoloji anlayışının cinsiyete göre değişmediği, ancak sınıf düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bulgular daha yüksek sınıf seviyelerinin ortaokul öğrencileri arasında daha kapsamlı ve detaylı bir teknoloji anlayışı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda ayrıca ortaokul öğrencilerinin teknoloji kavramı hakkında geliştirdikleri anlayışların 21. yy. öğrenen ve yenilikçilik becerilerine olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Teknoloji kavramı hakkında sahip oldukları zihinsel model seviyeleri yüksek öğrencilerin 21. yy. öğrenen ve yenilikçilik becerilerini kullanma düzeylerinin de yüksek olduğu ve bu becerilerin kullanımına yönelik fikirlerinin daha olumlu olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate middle school students' technology conceptions and their effects on students' 21st century skills through mental models. The first part of the study aimed to determine middle school students' technology conceptions and whether they differed by gender and grade level. The second part investigated the effect of students' mental models of technology on their use of 21st century learning and innovation skills. The study employed mixed-methods research. The sample of the study consisted of 1038 middle school students in Konya. Upon examining the results, it was found that only 15.90% of the middle school students had a good mental model of the concept of technology, while 42.48% had a moderate mental model and 41.62% had a poor mental model. Generally, students view technology as a tool that simplifies people's lives and primarily associate it with electrical and electronic devices. The study revealed that while middle school students had an average understanding of mechanical technologies, they had difficulty conceptualizing basic technologies. We found no gender-based differences in middle school students' conceptions of technology. However, there was a statistically significant difference in the students' conceptions of technology based on their grade level. The results also showed that higher grade levels were associated with more sophisticated understandings of technology among middle school students. Research suggests that students with a greater understanding of technology concepts tend to exhibit higher levels of 21st century learning and innovation skill usage, as well as more positive attitudes towards their application.