Öğretmenlerin, öğrencilerin ve ebeveynlerin matematiksel ifadeleri okuma biçimlerinin incelenmesi: Kesirler örneği
An investigation of teachers, students, and parents' reading styles of mathematical expressions: The Case of fractions
Yazar: MELİKE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ERHAN BİNGÖLBALİ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik öğretimi = Mathematics teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul matematik öğretmenlerinin, diğer branş öğretmenlerinin, ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin ve ebeveynlerin matematiksel ifadeleri okuma biçimlerini incelemektir. Bu doğrultuda nitel araştırma yöntemi desenlerinden bütüncül çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen yirmi beş matematik öğretmeni, yirmi beş diğer branş öğretmeni, yirmi beş ortaokul 7.sınıf öğrencisi ve yirmi beş ebeveyn ile görüşülmüştür. Katılımcılara kesir, kesirlerde çarpma ve bölme işlemleri ile ilgili üç ana soru ile bu sorulara ait üç alt soru yöneltilerek matematiksel ifadeleri okuma biçimleri, farklı okuma biçimleri ve ifadelerin anlaşılmasına yönelik okuma biçimleri belirlenmiştir. Verileri analiz etmek için içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulguların sunumunda betimsel istatistikten yararlanılmış ve katılımcıların sunduğu alıntılara yer verilmiştir. Çalışmanın bulguları, matematiksel ifadelerin okunmasında işlemsel literal okuma biçiminin ön plana çıktığını göstermiştir. Matematik öğretmenleri de dâhil olmak üzere katılımcıların büyük çoğunluğunun farklı okuma biçimleri üretirken zorluk yaşadıkları ve ikinci, üçüncü ve dördüncü okuma sunamadıkları belirlenmiştir. Kavramsal düzeyde okuma yapan katılımcı sayısının çok az olduğu ortaya çıkmıştır. Ortaokul matematik öğretmenleri ile diğer katılımcıların okuma biçimleri arasında çok önemli bir farklılık olmadığı görülmüştür. Sınıf içerisinde ağırlıklı olarak sözel dil kullanıldığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışmanın sonuçları matematik öğretmenlerinin matematiksel ifadelerin okunmasına yönelik hem farkındalıklarının hem de yetkinliklerinin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin, öğrencilerin ve ebeveynlerin matematik okumalarının kavramsal olarak gelişmesi ve okuma biçimlerinin anlamlı senkronize olması için, ders kitapları başta olmak üzere öğretim materyallerine kavramsal okumanın entegre edilmesi gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine how secondary school mathematics teachers, other subject teachers, seventh grade secondary school students and parents read mathematical expressions. Holistic multiple case study design, one of the qualitative research method designs, was used. Twenty-five mathematics teachers, twenty-five other subject teachers, twenty-five seventh grade secondary school students and twenty-five parents were interviewed using purposive sampling method. The participants were asked three main questions about fraction concept, multiplication and division operations in fractions to reveal their reading styles of mathematical expressions. Content analysis method was used to analyse the data. Descriptive statistics were used in the presentation of the findings and quotations from the participants were included. The findings of the study showed that the procedural literal reading were mainly used in reading mathematical expressions. The majority of the participants, including mathematics teachers, had difficulty in producing different forms of reading and could not offer second, third and fourth reading. It was found that the number of participants who read the mathematical expressions at the conceptual level was very few. There was no significant difference between the reading styles of secondary school mathematics teachers and other participants. Considering the fact that verbal language is predominantly used in the classroom, the results of this study reveal that both the awareness and competences of mathematics teachers towards reading mathematical expressions need to be developed. In order for teachers', students' and parents' mathematics reading to develop conceptually and for their reading styles to be synchronised in a meaningful way, it is suggested that conceptual reading should be integrated into teaching materials, especially textbooks.