Yeterli ve dengeli beslenme hakkında tutum ölçeği geliştirilmesi ve lise öğrencilerinin yeterli ve dengeli beslenme hakkında tutumlarının farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi
Development of attitude scale about adequate and balanced nutrition and evaluation of high school students' attitude about adequate and balanced nutrition in terms of different variable
Yazar: ZEYNEP OKUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. GÖKALP ÖZMEN GÜLER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yeterli ve dengeli beslenme tutum ölçeği geliştirilmesi ve lise öğrencilerinin yeterli ve dengeli beslenme tutumlarının farklı değişkenler açısından değerlendirilmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da bir lisede öğrenim gören 350 öğrenci oluşturmuştur. Yeterli ve dengeli beslenme tutum ölçeği 40 madde olarak tasarlanmıştır.
Bu ölçeğinin yapı geçerliliği çalışmalarında açımlayıcı faktör analizi, faktörler arasındaki ilişkileri incelemek için doğrulayıcı faktör analizi ve ölçeği test etmek için uyum iyiliği istatistikleri yapılmıştır. Sonuç olarak yeterli ve dengeli beslenme tutum ölçeği 3 boyuttan oluşan 14 maddeye indirilmiştir.
Araştırma sonucu ulaşılan verilerin faktör analizine uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan ön analiz çalışmaları sonucunda; KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) (Örneklem Hacmi Uygunluğu Ölçümü) değeri 0.675 bulunmuş, Barlett Sphericity Testi (Barlett Bütünlük Testi) sonucu da anlamlı olarak belirlenmiştir (p<0.05). 
Faktör analiziyle 14 maddeye indirilmiş olan ölçekte, doğrulayıcı faktör analizinde, χ2/df (ki-kare/serbestlik derecesi) değeri 4.13 olarak elde edilmiştir. Elde edilen sonuç modelin kabul edilebilir bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. 
Cinsiyet farklılığı - yeterli ve dengeli beslenme tutum ilişkisi incelendiğinde bilgi ve kaygı boyutunda bir farklılığa rastlanmazken, ilgi boyutunda erkeklerin ortalaması ile kızların ortalaması arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir ve bu fark kızlar lehinedir.  
Beslenme eğitimi alma durumu - yeterli ve dengeli beslenme tutumu incelendiğinde kaygı boyutunda anlamlı bir farklılığa rastlanmazken, bilgi ve ilgi boyutlarında beslenme eğitimi alanların ortalaması ile almayanların ortalaması arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir ve bu fark beslenme eğitimi alanların lehinedir. Ölçek genelinde de beslenme eğitimi alanların ortalaması ile almayanların ortalaması arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir ve bu fark beslenme eğitimi alanların lehinedir.
Baba çalışma durumu - yeterli ve dengeli beslenme tutumu incelendiğinde bilgi ve ilgi boyutunda anlamlı bir farklılığa rastlanmazken, kaygı boyutunda ise anlamlı bir farklılık belirlenmiştir ve bu fark babası çalışanların lehinedir.

Abstract:
The aim of this study is to develop an adequate and balanced nutrition attitude scale and to evaluate the adequate and balanced nutrition attitudes of high school students in terms of different variables. The group of the study consisted of 350 students in a high school in Istanbul. Adequate and balanced nutrition attitude scale was designed as 40 items in total. 
Exploratory factors analysis for the construct validity, confirmatory factor analysis to investigate relationships between factors and goodness of fit statistics for testing the scale had been applied. As a result, adequate and balanced nutrition attitude scale was reduced to 14 items consisting of 3 dimensions.
As a result of these pre analysis studies to determine the appropriateness of the data for factor analysis, KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) (Sample Size Compliance Measurement) value was found to be 0.675 and Barlett Sphericity test (Barlett Integrity Test) was also significant (p <0.05). 
In the scale which was reduced to 14 items by factor analysis, χ2 / df (chi-square / degree of freedom) value was obtained as 4.13 in the confirmatory factor analysis. This result shows that the model has acceptable fit. 
When the gender difference - adequate and balanced nutrition attitude relationship was examined, no significant difference was found between knowledge and anxiety dimensions, whereas a significant difference was found between the mean scores of male and female in the interest dimension and this difference was in favor of the girls.
When the nutritional education status - adequate and balanced nutrition attitude were examined, no significant difference was found in the anxiety dimension, but in the knowledge and interest dimension a significant difference was found between the average of those who received nutritional education and the average of those who did not and this difference is in favor of those who receive nutrition education. There was a significant difference between the average of those receiving nutritional education and the average of those who did not and this difference is in favor of those who receive nutrition education.
When the father's working status - adequate and balanced nutrition attitude was examined, no significant difference was found in the knowledge and interest dimension, but in the anxiety dimension a significant difference was and this difference was in favor of the working fathers.