Tıbbi uygulama hatalarını önleme ve azaltma stratejilerine dair farklı meslek profesyonelleri ile bir odak grup çalışması
A focus group study with different professional groups on prevention and reduction strategies of medical practice errors
Yazar: PELİN ÇARKIN
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÇALICI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Ülkemizde tıbbi uygulama hataları konusunun giderek artan bir ilgiyle akademik
çalışmalara yansıdığı görülmekte bu bağlamda YÖK tez veri tabanına göre 1999 yılından
günümüze ülkemizde tıbbi uygulama hatalarının konu edildiği 44 adet yüksek lisans ve doktora
tezine rastlanmaktadır. Bu çalışmaların önemli bir bölümü ülkemizde sağlık hizmetlerini sunan
hekim ve hemşirelerin konuya dair hukuki farkındalığı ve pratikte rastlanılan sorunları
irdelemektedir. Fakat tıbbi uygulama hatalarının önlenmesine ve azaltılmasına dair iyi örnek
uygulamaları hakkında yapılmış çalışmalara görece oldukça az rastlanılmıştır. Öte yandan bu
çalışmalar ağırlıklı olarak belirli bir örneklem grubu ile konu hakkındaki farkındalığa dair anket
sorularından oluşan surveylerdir. Oysa doğrudan farkındalık çalışmaları kadar konuya proaktif
yani önleyici tedbirler ve tıbbi uygulama hatalarının azaltılması bakımından bütüncül bir bakış
açısıyla yaklaşmak elzem bir hale gelmiştir. Ayrıca konunun hassasiyeti ve katılımcıların
çeşitliliğine uygun olarak nitel metodolojik çalışmaların da bu sorunun irdelenmesinde avantajlı
olacağı düşünülmekte ve bu konuyu ele alan nitel çalışmaların eksikliği fark edilmektedir. Bu
çalışmanın amacı; hem kamu hem de özel hastanelerde hizmet veren sağlık çalışanları ve konuyla
ilgili diğer profesyonellerin (avukatlar, sağlık kurumları yöneticileri vb.) görüş ve tespitlerine
dayanarak uygulamada ortaya çıkan ve tıbbi uygulama hataları olarak tanımlanan hataları ülkemiz
özelinde uzun vadede sürdürülebilir bir yaklaşımla nasıl önlenebileceği ve azaltılabileceğine dair
bir çözüm önerisi sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada: tıbbı uygulama hatalarının
Türkiye'de günümüzdeki durumu ve bu duruma etki ettiği varsayılan kök nedenler doğrultusunda
bütüncül bir yaklaşımla nasıl azaltıp, önlenebileceği sorunsalına yanıt aranmaktadır. Çalışmamız
sonucunda elde edilen bulgulara göre tıbbi uygulama hatalarını önleme ve azaltma için soruna
doğrudan mesleklerini icra eden sağlık çalışanlarına yönelik bireysel girişimlerden çok sistemsel
düzeyde bir yaklaşım ve müdahalenin çözüm olabileceği görüşü öne çıkmaktadır.

Abstract:
In our country, the subject of medical malpractice is reflected in academic studies with
increasing interest. According to the YÖK thesis database, there are 44 master's and doctoral
theses in our country since 1999. Some of these studies are about the awareness of physicians and
nurses providing health services in our country about the legal responsibility of the subject and the
problems encountered in practice. However, studies on good practice practices for the prevention
and reduction of medical practice errors are relatively rare; on the other hand, these studies are
mainly surveys consisting of survey questions on awareness of the subject with a certain sample
group. However, it has become essential to approach the issue with a holistic perspective in terms
of proactive that is, preventive measures and reducing medical practice errors, as well as direct
awareness studies. In addition, in accordance with the sensitivity of the subject and the diversity of
the participants, qualitative methodological studies are thought to be advantageous in examining
this problem, and the lack of qualitative studies is noticed. The aim of this study, based on the
opinions and determinations of health professionals serving in both public and private hospitals
and other professionals (lawyers, health institutions managers, etc.) is to offer a solution proposal.
For this purpose, in this study, an answer will be sought to the problem of how medical
malpractice can be reduced and prevented with a holistic approach in line with the current
situation in Turkey and the root causes assumed to affect this situation. According to the findings
obtained as a result of our study, the opinion that a systemic approach and intervention can be a
solution to the problem rather than individual interventions directed towards health professionals
who perform their professions in order to prevent and reduce of medical malpractice.