Bankacılık sektöründe istihdam örüntüleri ve kadın işgücü ile ilgili farklılıklar
In the banking sector employment patterns relating
Yazar: GÜLAY ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL ÜNAL L.
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Bankacılık = Banking ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment ; İş gücü = Manpower

Özet:
Bu araştırma, kamu sermayeli ticari bankalar ile özel sermayeli ticari bankalarda, farklı eğitim tür ve düzeyini gerektiren konumlarda çalışmakta olan kadın ve erkek personel ile ilgili istihdam örüntülerini betimlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, işe alma, yükseltme, ücretlendirme politikalarında cinsiyet temelinde, kadın ve erkek yöneticilerin algılarına, banka büyüklüğüne ve bankanın ait olduğu sektöre göre farklılaşmanın olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için belirlenen alt amaçlara yanıt bulmak üzere, Türkiye'deki 29 özel, 6 kamu bankasının genel müdürlüğünde ve Ankara'daki 12 bölge müdürlüğünde çalışan toplam 47 yöneticiye anket uygulanmıştır. Uygulama sonucunda genel müdürlüklerde 22 bankanın 27, bölge müdürlüklerinde 7 bankanın 7 yöneticisinden yanıt alınmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, frekans ve yüzde dağılımlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın bazı bulguları şöyle özetlenmiştir. Ticari bankalarda çalışan personelin büyük bir kısmının ortaöğretim mezunu olduğu ve kadın personelin öğrenim durumunun erkek personelden daha yüksek olduğu görülmektedir. Buna rağmen kadın personelin yöneticilik konumlarında yeterince temsil edilmediği saptanmıştır. Ticari bankalarda çalışan kadın ve erkek personel ile ilgili olarak işe alma, yükseltme ve ücretlendirmede kullanılan ölçütlerin anketi yanıtlayan kadın ve erkek yöneticilerin algılarına, bankanın kamu ya da özel olmasına, banka büyüklüğüne göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Farklılaşma ölçütlerde değil ölçütlerin sıralamasında görülmektedir. Bankalarda işten eleman çıkarımı sözkonusu olduğunda, öncelikle çıkarılacak personel ile ilgili olarak verimliliği düşük kadın personelin çıkarılacağı tespit edilmiştir. Kadın ve erkek personelin verimliliği ile ilgili olarak bütün örgütsel konumlarda çoğunlukla kadın ve erkeklerin benzer verimlilik düzeyinde olduğu yönünde bir görüş belirmiştir. Araştırma bulguları, kadınların konumunun iyileştirilmesi ve daha verimli olmaları için yapılması gereken çalışmalarla ilgili ipuçları vermektedir. Bu nedenle, cinsiyet temelinde ortaya çıkan ve çoğu zaman çok belirgin olmayan, cinsiyete dayalı ayrımcılık konusunda çözüm getirici çalışmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the employment patterns relating to women and men personnel working in public and private commercial banks in positions which require different types and levels of education. For this purpose, the research aims at finding out if there is a gender discrimination in the employment, promotion and salary practices of these banks by sex of the managers' perceptions, by size of the bank and by sector the bank is operating in. In order to realize this purpose and to respond to the subpurposes of the study, a total number of 47 bank managers were reached by a questionnaire. 29 of these were private bank general head office managers, 6 were public bank general head office managers and 12 were heads of the regional offices of some banks in Ankara. 27 of the head office managers in 22 banks and 7 regional office managers in 7 different banks answered. This is the set used to analyse the frequencies and the distribution of the incidents. Some findings can be summarised like this; The major part of the working personnel in the commercial banks have graduated from secondary schools and the education level of the women personnel is higher than the men personnel. In spite of this, it was found out that the women personnel are not sufficiently represented in the management positions. It was found out that the employment, promotion and salary criteria both in public and in private commercial banks do not differ according to the sex of their managers and by the size of the bank. The differentiation could not be seen in the criteria set by the banks but it could be seen in the ordering of these criteria. Although it was found out that the productivity levels do not differ by sex, the first ones to be laid off were women with low productivity. The research findings give some clues for some necessary work on amelioration in the position of women and for becoming more productive employees. However, the study concludes by proposing more detailed research on solutions to the problems women employees meet in a covert gender discrimination environment.