Metabolik sendromu olan adolesanların beslenme özellikleri
Nutrıtıonal status of adolescents wıth metabolıc syndrome
Yazar: ZEHRA AVANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Ergenler = Adolescents ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Obezite = Obesity

Özet:
Araştırma; Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi pediatri endokrin polikliniğinde metabolik sendrom tanısı konulan adolesanların beslenme durumlarını saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya, 10-16 yaş aralığında 52 metabolik sendromlu (MetS), 50 obez ve 17 sağlıklı gönüllü olmak üzere 119 adolesan dahil edilmiştir. Adolesanların tanıtıcı bilgileri, antropometrik ölçümleri, bir günlük besin tüketimleri, besin tüketim sıklıkları ve biyokimyasal bulguları ve kan basıncı ölçümleri hasta dosyasında kaydedilmiştir.Araştırma sonunda; yaşın ilerlemesiyle birlikte MetS'un anlamlı düzeyde arttığı (10-11.9 yaş grubunda %23.1, 12-13.9 yaş grubunda %52.5 ve 14-16 yaş grubunda %55.0) görülmüştür. Hem erkek hem de kızlarda MetS'lu grubun; vücut ağırlığı, boy, bel ve kalça çevreleri, deri kıvrım kalınlığı (DKK) ve üst orta kol çevresi (ÜOKÇ) değerleri obez ve sağlıklı gruplardan yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışmaya katılan erkek çocukların %86.6'sında obezite, %90.0'ında santral obezite, kızların ise %84.7'sinde obezite, %89.8'inde santral obezite saptanmıştır. Metabolik sendromlu adolesanların açlık kan şekeri, trigliserit, insülin, HOMA skoru, sistolik ve diastolik kan basınçları diğer iki gruptan yüksek, total ve HDL-kolesterol değerleri anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). Metabolik sendrom tanısı konan çocukların ailelerinde tip 2 diyabet görülme oranı, obez ve sağlıklı adolesanlara göre anlamlı derecede yüksektir. Düzenli olarak kahvaltı yaptığını ifade edenlerin oranı MetS'lu grupta diğer iki gruptan daha azdır. MetS'lu adolesanların daha sık ana öğün atladıkları ve daha fazla ara öğün tükettiklerini belirlenmiştir. Ara öğünde tercih edilen besinler genellikle kek-bisküvi-çikolata-cips gibi atıştırmalıklar olup gruplar arasında fark bulunmamıştır. Sağlıklı erkek çocukların bir günlük kalsiyum tüketimi; obez ve metabolik sendromlu erkek çocuklara kıyasla anlamlı olarak düşük, enerji ve diğer besin ögeleri tüketimleri benzer bulunmuştur. Sağlıklı kız çocuklarında enerjinin proteinden gelen oranı diğer iki gruptan yüksek, enerji, karbonhidrat, tiamin ve C vitamini alımları anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Süt, kırmızı et, tavuk, balık, yeşil yapraklı sebzeleri her gün tüketenlerin oranı düşük, ekmek, sıvıyağ, şeker, reçel ve bal tüketenlerin oranı her üç grupta da yüksek bulunmuştur.Sonuç olarak; ailede diyabet öyküsü olan, vücut ağırlığı ve bel çevresi ölçüleri fazla olan çocuk ve adolesanlar metabolik sendrom açısından değerlendirilmeli, tüm çocuklar düzenli öğün tüketme ve sağlıklı besin seçimi konusunda bilinçlendirilmelidir.Anahtar kelimeler: Adolesan, metabolik sendrom, beslenme, obezite,

Abstract:
This research was conducted to determine the nutritional status of adolescents with the diagnosis of metabolic syndrome (MetS) in the pediatric endocrine clinic of Children Hospital of Erciyes University Faculty of Medicine. One hundred nineteen adolescents were included the study; metabolic syndrome group (n=52), obese group (n=50) and control group (n=17) aged between 7 and 18 years. Adolescents identifying information, anthropometric measurements, food consumption frequency and one day of food consumption were questioned and biochemical findings and blood pressure measurements recorded in the patient file.At the end of the research; metabolic syndrome was significantly increased with the progression of age (age group, 23.1%, 10-11.9, 12-13.9, and 14-16 years age group, 52.5% group, 55.0%) was observed.Both boys and girls of the group with MetS, body weight, height, waist and hip circles, skinfold thicknessand the upper mid-arm circumference values were higher than obese and healthy groups (p<0.05). In all groups had obesity was found 86.6 % for boys and 84.7% for girls and had central obesity 90.0% for boys and 89.8% for girls. Fasting blood glucose, triglycerides, insulin, HOMA score, systolic and diastolic blood pressures were higher in MetS group. Total and HDL-cholesterol values were significantly lower in MetS group (p<0.05). metabolic syndrome incidence was higher in children with family history of type 2 diabetes (p<0.05). Rate of MetS group who having regular breakfast was less than the other two groups. Snack consumption was higher in MetS group than obese and healthy adolescents. There were no difference between the groups who usually preferred snack foods such as chips, chocolate, cake, biscuit. Daily calcium consumption was significantly fever than children with metabolic syndrome and obesity in healthy boys but energy and other nutrient consumption is identical. Energy, carbonhydrate, tiamine, and C vitamine intake was significantly low in healty girls. Big ratio of energy comes from protein in healthy girls. In all groups daily consume bread, jam, sugar, honey, liquid oil only small portion of children consume milk, red meat, fish, chicken, green-leaf nutrient in a day.Children and adolescent with family history of diabetes, more weight and waist circumference must be evaluated for metabolic syndrome. Consume regular meals and healthy food choices must explained to children.Keywords: adolescent, metabolic syndrome, nutrition, obesity