Necdet Yaşar'ın taksimlerinden hareketle tanbur etüdleri
Tanbur etudes based on improvisations of Necdet Yaşar
Yazar: KORKUTALP BİLGİN
Danışman: YRD. DOÇ. ASLIHAN ERUZUN ÖZEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Müzik = Music
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Taksim = Partitition ; Tanbur = Tanbur ; Temrin = Practice ; Yaşar, Necdet = Yaşar, Necdet ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Tanbur icracılığıyla 20. yüzyıla damgasını vurmuş bir müzisyen olan Necdet Yaşar, Tanburî Cemil Bey'den taşplaklarını dinleyerek kazandığı ve Cemil Bey'in oğlu Mesud Cemil vasıtasıyla şifahen aldığı birikimi sanatsal kabiliyeti ve çalışma azmiyle yoğurarak aşılması güç, üstün bir tanbur tekniği meydana getirmiştir. Yüksek volümle birlikte güzel bir tını elde edilmesi zor bir saz olan tanburda bunları başarmış, bunu yaparken sağ ve sol el kıvraklığını da sağlayabilmiştir. Ayrıca makamlara ve perdelere hakimiyetini yaratıcılığıyla birleştirmiş ve serbest bir form olan taksim formunda hem üslub ve melodik yapı olarak benzersiz, hem de teknik olarak çok üstün taksimler icra etmiştir. Bant kayıtları vasıtasıyla elimizde bulunan bu taksimler, tanbur öğrenmekte olanlar için teknik geliştirmeye yarayacak ve faydalanılması gereken pek çok öğe barındırmakta olan eşsiz hazinelerdir. Bu çalışmada, bu öğelerden yola çıkılarak tanbur öğrenimine katkı sağlayacak temrin ve etüdler bütünü oluşturularak enstrüman öğrenimi için bir yardımcı metod önerisi getirilmeye çalışılmıştır. Necdet Yaşar'ın taksimlerinden temrin ve etüd yazımında faydalanılabilecek kısımlar tesbit edilip notaya alınmış, sonra da bu parçalardan faydalanılarak temrin ve etüdler oluşturulmuştur. Bu temrin ve etüdler metodik bir sıralamaya tâbî tutulmuş, açıklamalarla tamamlanmıştır. Bunları yapabilmek için, ilk önce tanburda kullanılan teknik hareketler teker teker incelenmiş, sonra da bunların notaya aktarmında kullanılan işaretler gereken yerlerde örnekleriyle açıklanmıştır.

Abstract:
Necdet Yaşar, who is the predominant figure in 20th century regarding tanbur virtuosity, has established a hard to beat tanbur technique by combining the knowledge he got by listening to Tanburî Cemil Bey's shellac records and literally from Cemil Bey's son Mesud Cemil, with his artistic abilities and determination to practice. Necdet Yaşar has accomplished to get a high volume from tanbur while maintaining the beautiful tone, which is indeed a difficult task for tanbur playing, and at the same time he's maintained the agility of both hands. He has combined his knowledge on maqamat and pitches with his creativity, and has performed taqsims that are unsurpassed examples regarding not only the melodic structure and style but also technical capacity. These improvisations are unmatched treasures that include lots of elements for a tanbur student to benefit technically. In this thesis, exercises and etudes are built based on these elements to improve instrument learning as a cooperative method. The elements that are to be benefited for writing the exercises and etudes are scored down; after that exercises and etudes are written using these. Then these are arranged in a methodic order and coupled with explanations. To accomplish these, the technics that are used in tanbur playing are examined first, and the signs that are to be used in scoring them are explained.