Ankilozan spondilit hastalarında nörolojik semptom ve hastalıklar
Neurological symptoms and diseases in patients with ankylosing spondilitis
Yazar: ECE KÖSE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERHAN SEVİM
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Komplikasyonlar = Complications ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik belirtiler = Neurologic manifestations ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Ankilozan Spondilit (AS) kronik inflamatuar bir hastalıktır. Hastalık seyrinde birçok nörolojik komplikasyon eşlik edebilmektedir. Tez çalışmamızda Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Anabilim Dalı'nda takipli, ankilozan spondilit tanılı hastalarda, rutin kontroller esnasında, anamnez almak ve ayrıntılı nörolojik muayene yapmak suretiyle, oluşabilecek nörolojik komplikasyonların habercisi nörolojik semptom ve bulguların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde takipli, rutin kontrolleri için başvuran 86 AS tanılı hasta oluşturmaktadır. Araştırmamızda hastaların ağrı, uyku düzeni, çarpıntı, baş dönmesi başta olmak üzere nörolojik olabilecek yakınmaları sorgulandı. Otonom sinir sistemi disfonksiyonu düşündürecek çarpıntı, üriner disfonksiyon, terleme azlığı gibi şikayetler sorgulandı ve ortostatik hipotansiyon, kalp hızı ölçümleri yapıldı. Hastaların ayrıntılı nörolojik muayene kapsamında bilinç durumu, kraniyal sinir sistemi, kas gücü, duyu, derin tendon refleksi ve patolojik refleks, serebellar ve ekstrapiramidal sistem muayeneleri yapıldı.
Veri analizinde bağımsız iki grup için ortalama karşılaştırmasında Student t test kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikleri ortalama ve standart sapma ile ifade edilmiştir. Kategorik değişkenlerin analizinde ise Ki-Kare testi kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde ile ifade edilmiştir. Bütün analizlerde istatistik anlamlılık seviyesi 0,05 olarak alınmıştır.			Çalışmamıza dahil edilen hastaların %64'ünün (n=55) erkek, %36'sının (n=31) kadın olduğu görülmüştür. Hastaların en küçüğü 23 yaşında, en büyüğü 71 yaşında olup ortalama yaş 42,3 olarak belirlenmiştir. Hastalık aktivite indeksi ile nörolojik semptom ve bulgular kıyaslandığında Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ) yüksek hastalarda insomni, ortostatik hipotansiyon ve duyu kusuru arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,004,p=0,014,p=0,00). 
	Çalışmamızın kolaylıkla gözden kaçırılıp ihmal edilebilen ancak AS tanılı hastaların yaşam kalitelerini etkileyebilecek birtakım nörolojik komplikasyonların erken dönemde, normal poliklinik kontrolü esnasında yapılabilecek sorgu ve temel nörolojik muayene ile teşhis edilip tedavi edilebileceğini göstermesi, AS tanılı hastalarda gelişebilecek nörolojik komplikasyonlar konusunda farkındalığı artırması açısından fayda sağlayabileceğini düşünmekteyiz. 	

Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, nörolojik komplikasyonlar, huzursuz bacaklar sendromu, otonom disfonksiyon.

Abstract:
ABSTRACT
Ankylosing Spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease. Many neurological complications may accompany the course of the disease. In our thesis study, it was aimed to determine the neurological symptoms and findings that may occur by taking anamnesis and detailed neurological examination in patients with ankylosing spondylitis who are followed up in the Department of Rheumatology, Mersin University Faculty of Medicine, during routine controls. The universe of the study consists of 86 AS patients who were followed up in Mersin University Medical Faculty Hospital Rheumatology Polyclinic and applied for routine controls. In our study, neurological complaints of the patients including pain, sleep patterns, palpitations and dizziness were questioned. Complaints such as palpitations, urinary dysfunction, and lack of sweating were questioned, suggesting autonomic nervous system dysfunction, and orthostatic hypotension and heart rate measurements were made. Within the scope of the detailed neurological examination of the patients, the state of consciousness, cranial nervous system, muscle strength, sensation, deep tendon reflex and pathological reflex, cerebellar and extrapyramidal system examinations were performed.
In the data analysis, Student's t test was used in the average comparison for two independent groups. Descriptive statistics are expressed as mean and standard deviation. In the analysis of categorical variables, Chi-Square test was used. Descriptive statistics are expressed in frequency and percentage. Statistical significance level was taken as 0.05 in all analyzes.
In our study, 64% (n = 55) of the patients were male and 36% (n = 31) were female. The youngest of the patients was 23 years old, the oldest was 71 years old and the average age was 42.3 years. When the disease activity index and neurological symptoms and findings were compared, a significant relationship was found between insomnia, orthostatic hypotension and sensory defect in patients with high Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI)  (p=0,004,p=0,014,p=0,00).
We believe that our study may be beneficial in terms of showing awareness that neurological complications can be diagnosed and treated during early polyclinic control, which can be easily skipped and neglected but affect the quality of life of patients with ankylosing spondylitis.

Keywords: Ankylosings pondylitis, neurological complications, restless legs syndrome, autonomic dysfunction