Üniversite öğrencilerinin sağlık inanç modeline göre COVİD-19 salgınında maske kullanımına uyum davranışlarının saptanması
Determining university students' compliance behaviors to mask use in the COVİD-19 pandemic according to HEALTH belief model
Yazar: GÜLTEN ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN ŞEVKAT BAHAR ÖZVARIŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Sağlık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19

Özet:
Tanımlayıcı olan bu araştırma, Sağlık İnanç Modeli kapsamında Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik ve Mühendislik Fakülteleri birinci sınıf öğrencilerinin yeni koronavirüs hastalığı (COVID–19)'dan korunmaya yönelik davranışlara uyumu ve COVID-19 risk algılarını araştırmak amacıyla planlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ve Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'ne kayıtlı birinci sınıf öğrencilerinden araştırmaya katılmaya gönüllü olan öğrenciler araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma 20.12.2021- 20.04.2023 tarihleri arasında yapılmıştır.  Araştırma verilerinin toplanmasında dekanlıkları aracılığı ile öğrencilere çevrimiçi anket formu iletilmiştir. Araştırmaya Hemşirelik Fakültesi'nden 103, Mühendislik Fakültesi'nden 90 kişi katılmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde tanıtıcı sosyo-demografik özellikler soruları yer almaktadır. İkinci bölümde 'COVID-19'dan korunmaya yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği' uygulanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,858, doğrulayıcı faktör analizi sonucu %73 ile geçerlik ve güvenirliği iyi düzeydedir. Veriler t-testi, ANOVA testi, pearson ki-kare testi ve Scheffe testinden yararlanılarak analiz edilmiştir. 'COVID-19'dan korunmaya yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nden alınan puanların yüksek olması COVID-19 risk algılarının ve maske kullanım durumuna uyumlarının iyi olduğunu belirtmektedir. Hemşirelik Fakültesi Öğrencileri (ort. 86,3±0,58) Mühendislik Fakültesi öğrencilerine (ort. 83,6±0,49) göre ölçekten daha yüksek puan almışlardır. Hemşirelik Fakültesi Öğrencileri Mühendislik Fakültesi öğrencilerine göre okulda p=0,018 ile, kapalı ortak alanlarda p=0,01 ile daha fazla maske kullanımına uyum sağlamaktadırlar. Mühendislik Fakültesi'nde kadınların COVID-19 risk algısı erkeklere göre daha yüksektir (p=0,016). Her iki fakülte de kadınlar maske kullanımına daha fazla uyumuludurlar. Araştırmanın sonuçlarına göre özellikle sağlıkla ilgili olmayan Mühendislik Fakültesi öğrencilerinin sağlıkla ilgili konularda eğitim almaları konusunda gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This descriptive study was planned to investigate the compliance of first-year students of Hacettepe University Nursing and Engineering Faculties with behaviors towards protection from new coronavirus disease (COVID-19) and their perceptions of COVID-19 risk within the scope of the Health Belief Model. First-year students enrolled in Hacettepe University Faculty of Engineering and Hacettepe University Faculty of Nursing who volunteered to participate in the research were included. The research was recorded between 20.12.2021 and 20.04.2023. In the collection of research data, an online questionnaire form was sent to the students through their dean's offices. The study was conducted with 103 people from the Faculty of Nursing and 90 from the Faculty of Engineering. The questionnaire form includes two parts. In the first part, there are introductory socio-demographic characteristics questions. The 'Health Belief Model Scale for Prevention from COVID-19' was applied in the second part. The scale's Cronbach's alpha value was 0.858, and the validity and reliability of the scale were at a good level with 73% because of confirmatory factor analysis. Data were analyzed using t-test, ANOVA, Pearson chi-square, and Scheffe tests. The high scores obtained from the Health Belief Model Scale for prevention from COVID-19 indicate that their compliance with the COVID-19 risk perceptions and mask usage situation is good. Nursing Faculty students (mean 86.3±0.58) got higher scores than Engineering Faculty students (mean 83.6±0.49). Nursing Faculty students adapt to the use of masks more than Engineering Faculty students in school (p=0,018) and closed common areas (p=0,01). Women in the Faculty of Engineering have a higher perception of COVID-19 risk (p=0.016). In both faculties, women are more inclined to use masks. According to the results of the research, necessary suggestions were made for the students of the Faculty of Engineering, who are not related to health, to receive education on health-related issues.