Mersin (Myrtus comminus L.) genotiplerinde sentetik tohum üretimi ve kriyoprezervasyon protokolünün belirlenmesi
Synthetic seed production and determination of cryopre-servation protocol in selected superior myrtus (Myrtus comminus L.)genotypes
Yazar: SERTAÇ ÖZBAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZHAN ŞİMŞEK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye, zengin bitki biyoçeşitliliğiyle son derece önemli bir konumdadır. Ülkemizin bitki çeşitliliği, küresel iklim krizi, hızlı kentleşme, tarım alanlarının turizme açılması, yanlış hayvan otlatma stratejileri gibi birçok nedenle tehdit altındadır. Bu nedenle, bitki genetik kaynaklarımız, doğal ortamlarında yetiştiği yerden alınarak özellikle modern biyoteknolojik yöntemlerle korunmalıdır. Bu tez çalışması kapsamında, Türkiye'de doğal olarak yetişen ve çeşitli kullanım alanları bulunan beyaz ve siyah meyveli mersin genotip-lerinin biyoteknolojik yöntemlerle korunma olanakları araştırılmış ve protokol optimizas-yon çalışmaları yapılmıştır. Mersin genotiplerine ait sürgün uçları laboratuvara getirilerek sterilizasyon işlemi uygulanmıştır. Sürgün uçları, Sodyum-Alginat ile kaplanarak sentetik tohumlar elde edilmiştir. Sentetik tohumların bir kısmı 45 gün boyunca +4℃'de bekle-tilmiş, diğer bir grup ise kriyoprezervasyon çalışmalarına tabi tutulmuştur. Analizler so-nucunda, sentetik tohumların bitkiye dönüşüm oranları (%) hesaplanmıştır. Bitkiye dö-nüşüm işlemleri, bitki doku kültürü koşullarında 1 mg/L BAP içeren MS besin ortamında gerçekleştirilmiştir. Her iki mersin genotipi için de, 45 gün boyunca +4℃'de bekletilen ve kriyoprezervasyon uygulanan sentetik tohumların oldukça yüksek bir oranda bitkiye dönüştüğü tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, her iki mersin genotipi için başarılı bir sentetik tohum üretimi ve kriyoprezervasyon protokolü geliştirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Hambeles, Muhafaza, Biyoteknoloji, Biyoçeşitlilik, BAP

Abstract:
Turkey is in a crucial position with its rich plant biodiversity. The plant biodiversity of our country is under threat due to various factors such as the global climate crisis, rapid urbanization, conversion of agricultural areas for tourism, and improper animal grazing strategies. Therefore, it is essential to preserve our plant genetic resources by taking them from their natural habitats and employing modern biotechnological methods. Within the scope of this project, the possibilities of biotechnological preservation of two different genotypes of myrtle, one with white and the other with black fruits, which naturally grow in Turkey and have found numerous applications, have been investigated, and pro-tocol optimization studies have been conducted. Shoot tips belonging to myrtle genoty-pes were brought to the laboratory and subjected to sterilization. The shoot tips were then coated with sodium alginate to obtain synthetic seeds. A portion of the synthetic seeds was kept at +4℃ for 45 days, while another group underwent cryopreservation studies. After analysis, the plant conversion rates (%) of synthetic seeds were calculated. All plant conversion procedures were carried out in a plant tissue culture medium conta-ining MS nutrients and 1 mg/L BAP. It was determined that synthetic seeds kept at +4℃ for 45 days and subjected to cryopreservation exhibited a significantly high rate of plant conversion for both myrtle genotypes. As a result of this study, successful produc-tion of synthetic seeds and development of a cryopreservation protocol were achieved for both myrtle genotypes.

Keywords: Myrtus, Conservation, Biotechnology, Biodiversity, BAP