Tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin devlet hizmet yükümlülüğü görev yeri tercihlerini etkileyen etmenlerin kesikli seçim analizi ile değerlendirilmesi
Assessing the workplace preferences of last grade medical students for compulsory service : A discrete choice experiment
Yazar: BUŞRA TOZDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. MELİH KAAN SÖZMEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Kesikli seçim modelleri = Discrete choice models ; Mecburi hizmet yükümlülüğü = Compulsory service obligation ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Ödemeler = Payments ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Sağlık işgücü, sağlık hizmetlerinin kapsamı ve sağlık çıktıları ile doğrudan ilişkilidir. Bununla birlikte, dünya genelinde kırsal alanlarda yeterince sağlık çalışanı bulunmamaktadır. Kesikli seçim deneyleri, sağlık çalışanlarının görev yerlerine yönelik tercihlerini belirleyerek periferde ve kırsal alanlarda çalışmaya başlamaları ve orada kalmalarını sağlamak konusunda politika yapıcılara ve karar vericilere rehberlik edebilir. Bu çalışmanın amacı, tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin görev yeri tercihlerini, iş niteliklerinin takas edilebilirliğini ve özellikleri verilen işleri kabul etme olasılıklarını araştırmaktır.
Bu kesitsel tipte analitik çalışma Katip Çelebi Üniversitesi'nde öğrenim gören 144 öğrencide yapılmıştır. İş nitelikleri ve alt maddeleri, literatür taraması ve yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla belirlenmiştir. Fraksiyonel faktöriyel, bayesian optimal yöntemle kısmi profil deney tasarımı oluşturulmuştur. Anket formu öğrencilere online olarak iletilmiştir. Öğrencilerin farklı iş niteliklerinin alt maddelerine yönelik tercih tahminleri mixed logit, conditional logit ve generalized multinomial logit modelleri ile belirlenmiştir. Özellikleri verilen görev yerleri için tercih simülasyonları yapılmış ve ödeme isteklilikleri hesaplanmıştır.
Tüm görev yeri niteliklerinin öğrencilerin tercihlerini şu öncelik sırasına göre etkilediği görülmüştür: maaş, iş yükü, aile/eş/arkadaşlara yakınlık, çalışma ortamı, kurum ve gelişmişlik. Cinsiyet, sağlık çalışanı ebeveyne sahip olma ve zorunlu hizmeti yapma isteğinin, bazı niteliklerin tercih ağırlıkları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Yeni mezun hekimlerin ihtiyaca yönelik istihdamına yönelik girişimlerden en etkilisi mali teşviklerdir. Mali olmayan iş nitelikleri de görev yeri tercihlerini etkilemektedir. Bireysel özelliklere uygun olarak hazırlanan, hem mali hem de mali olmayan nitelikleri kapsayan teşvik paketleri en verimli yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Health workforce is directly associated with health service coverage and health outcomes. However, there is a global shortage of healthcare workers in rural areas. Discrete choice experiments can guide the policy and decision makers to increase recruitment and retention of healthcare workers in remote and rural areas by determining their workplace preferences. The aim of this study is to investigate workplace preferences, trade-offs between job attributes and probability of take-up of specified jobs amongst last grade medical students. 
	This is a cross-sectional analytical study conducted among 144 medical students of Katip Çelebi University. Job attributes and levels were determined through a literature review and semi-structured interview with students. Fractional factorial Bayesian optimal approach was used to develop partial profile experimental design. The questionnaire was delivered to students online. Mixed logit, conditional logit and generalized multinomial logit models were used to estimate students' preferences for different levels of job attributes. Simulations of job uptake rates and willingness to pay estimates were calculated. 
	All job attributes affected the preferences of students in the folllowing order of priority: salary, workload, proximity to family/spouse/friends, working environment, facility and developmental status. Gender, having a healthcare worker parent and willingness to perform compulsory service exerted influence on the preference weights of some job characteristics.
	To recruit newly graduated physicians where they are most needed, monetary incentives seem the most efficient intervention. Non-pecuniary job characteristics also affected workplace preferences. The packages of both monetary and non-monetary incentives in accordance to individual characteristics would be the most efficient approach.