İmam Gazzâlî'de aile ahlakı
Family ethics in Imam Al Ghazali
Yazar: MURAT ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. MİRPENÇ AKŞİT
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
İslam düşüncesinde ahlak problemi çeşitli incelemelere tabi tutulmuştur. Bu incelemeler sonucunda ortaya çıkan ahlak ilmi, yapılan tasnifler neticesinde dallara ve konulara ayrılmıştır. İslam ahlak düşüncesinde ele alınan konulardan bir tanesi de aile ahlakı olmuştur. Aile ahlakı hususunda pek çok düşünürün telif ettiği eserler günümüze kadar ulaşmıştır. Bu düşünürler arasında Gazzâlî önemli bir yere sahiptir. Gazzâlî'nin başta İhyâ'u Ulûm'id-Din olmak üzere bazı ahlak içerikli eserlerinde aile fertlerinin davranışlarını düzenleyen ahlaki görev ve sorumluluklar mevcuttur. Bu bağlamda bu tez çalışmasında Gazzâlî'nin aile fertleri ile ilgili düşünceleri ve ahlak içerikli eserleri İslam ahlak felsefesi çizgisinde incelenerek ortaya konulmuştur.
Bu çalışmada daha önceki benzer çalışmalara katkıda bulunarak Gazzâlî'nin fikirlerinin İslam ahlak felsefesindeki yerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak Gazzâlî'nin hayatına ve ahlak içerikli eserlerinin incelenmesine yer verilmiştir. Daha sonra ''Gazzâlî'nin aile kurumu hakkındaki düşünceleri nelerdir?'' ve ''Bu düşünceleri İslam ahlak felsefesi kapsamında nasıl değerlendirilir?'' sorularına cevap aranmıştır.
Gazzâlî, aile kurumu ile ilgili görüşlerini sistematik bir biçimde ele almıştır. Evlenmenin fayda ve zararları, eş seçimindeki tercihler, eşlerin birbirine karşı görevleri,  ebeveynin çocuklara karşı görevleri ve çocukların ebeveyne karşı görevleri mütefekkirin düşüncesinin ana hatlarıdır. Sağlam bir aile yuvası kurulması için evlenmeden önce evliliğin gayelerine ve eş seçimindeki kriterlere dikkat çekmiştir. Kurulan yuvanın muhafaza edilmesi için aile bireylerinin birbirine karşı görevlerini açıklamıştır. İşte bu tezde tüm bu başlıklar detaylı bir şekilde çalışılmıştır.

Abstract:
Ethics problems have been a subject to various examinations according to islamic thoughts. The moral science -that emerged from in consequence of these examinations- has been separated into branches and subsections. Family ethics is one of the topics that have been dealt with in islamic ethical  thought. Works about family ethics which were compiled by numerous philosophers have reached the present day. Al Ghazali has a important place among these philosophers. In some of Al Ghazali's works -especially in Ihya' 'ulum al-din which have ethics as a subject matter- there are moral duties and responsibilities that regulates the behaviours of the family members. In this thesis, within this context, Al Ghazali's thoughts about family members and works about ethics have been analyzed and presented according to Islamic philosophy of ethics.
It is aimed to present in this study that Al Ghazali's thoughts about Islamic philosophy of ethics by contributing to existing similar studies. In this study, it was given place to primarily examination of Al Ghazali's life and works about ethics. Thereafter, it was searched for answers to the questions "What are Al Ghazali's thoughts on family?" and "How are these thoughts evaluated within the scope of Islamic philosophy of ethics?".
Al Ghazali discussed his opinions about family in a systematic way. The benefits and losses of marriage, the preferences of partner selection, the duties of partners to one another, the duties of parents to children and vice versa are the main outline of the philosopher's thoughts. It was drawn attention to the purposes of marriage before the marriage and the criteria of partner selection in order to start a steady family. He declared the duties of family members to one another for preserving the family. All these topics are studied in detail in this thesis.