Hastanelerde dengeli performans karnesine dayalı strateji haritalarının geliştirilmesi: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi için bir model önerisi
Developing strategy maps depending on balanced scorecard in hospitals: A model proposal for Akdeniz University Hospital
Yazar: SELMA ERZURUMLU
Danışman: PROF. DR. FULYA SARVAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Dengeli ölçüm kartı = Balanced scorecard ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Strateji geliştirme = Strategy development ; Strateji haritası = Strategy maps ; Stratejik planlama = Strategic planning

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Dengeli Performans Karnesi olarak bilinen performans değerleme sisteminin hastane uygulamalarını inceleyerek Türkiye'deki hastanelere örnek oluşturması açısından bu sistemin Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde oluşturulması için bir model önerisi geliştirmektir.Dengeli Performans Karnesi 1990'lı yıllarda Kaplan ve Norton tarafından geliştirilen bir performans ölçüm sistemidir. Dengeli Performans Karnesi yaklaşımı, bir organizasyonun yönetim sisteminin tüm boyutlarının bütünleştirilmesini sağlamakta ve yöneticilerin işletmelerini değerleme tarzları ile zaman ve kaynaklarını kullanış şekillerini önemli ölçüde etkilemektedir. Dengeli Performans Karnesi, kısa ve uzun dönemli amaçları, finansal olan ve olmayan performans ve sonuç göstergeleri arasındaki ilişkiyi, neden sonuç hiyerarşisi içerisinde dengeli bir şekilde işletme stratejisine yansıtmayı amaçlamaktadır.Bu çalışmanın ilk bölümünde performans kavramı, performans yönetimi sistemi, gelişimi, özellikleri, yararları ve aşamaları üzerinde durulmuştur. Daha sonra Dengeli Performans Karne tanımı, tarihsel gelişimi, boyutları, tasarımı, yararları ve strateji haritaları kavramlarından bahsedilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ilk olarak farklı ülkelerden farklı özelliklere sahip hastanelerin Dengeli Performans Karnesi uygulama örnekleri verilmiştir. Bu örneklerde Dengeli Performans Karnesi uygulayan hastanelerin özellikleri, Dengeli Performans Karnesi uygulama nedenleri, yöntemleri ve uygulama sonuçları anlatılmıştır. İkinci olarak alan yazında Dengeli Performans Karnesi ile ilgili yapılan çalışmalardan bahsedilmiştir. Üçüncü olarak alan yazında önerilen modeller ve incelenen Dengeli Performans Karnesi hastane uygulamaları çerçevesinde örnek bir Dengeli Performans Karnesi uygulama modeli oluşturulmuştur.Çalışmanın üçüncü bölümünde ilk olarak Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nin tanıtımı yapılmış ve hastane Dengeli Performans Karnesinin dört boyutu açısından incelenmiştir. Hastanenin misyonu, vizyonu, stratejik planı ve hizmet süreçleri incelenerek performans değerlendirmede kullanılan finansal ve finansal olmayan göstergeler elde edilmiştir. İkinci olarak, geliştirilen Dengeli Performans Karnesi uygulama modeli hastanenin organizasyon yapısı da dikkate alınarak uygulanmıştır. Modelin uygulamasının her aşamasında yapılması gerekenler anlatılmış ve hastanenin mevcut misyon ve vizyonu stratejik amaçlara ve göstergelere çevrilerek örnek bir Dengeli Performans Karnesi ve strateji haritası geliştirilmiştir. Son olarak sonuç bölümünde hastanede böyle bir yöntemin uygulanabilmesi için yapılması gereken değişiklikler ve uygulamalar anlatılmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to study the application of a performance evaluation system named as Balanced Scorecard, in hospitals and to develop a model proposal for hospitals in Turkey by adapting this system in Akdeniz University Hospital.The Balanced Scorecard is a performance evaluation system created by Kaplan and Norton in 1990s. This approach supports the integration of all the dimensions of the management system in an organization and has significant impact on managers?s styles of evaluating corporate performance and using time and resources. Balanced Scorecard aims to adapt the company?s short and long term targets, the relationship between financial and non-financial indicators of performance and output to the corporate strategy in a balanced way within reason ? result hierarchy.The first section of this study concentrates on performance concept, performance management system, its development, features, advantages and steps. Afterwards, Balanced Scorecard is defined and its development in the history, dimensions, design, advantages and strategy maps are explained. The second section of the study firstly identifies some samples of Balanced Scorecard implementations from different hospitals in different countries incuding information about the features of those hospitals, the reasons why they use Balanced Score card, their methods and the results of implementations. Secondly, studies on Balanced Score card stated in the literature are mentioned. Thirdly, a sample application model of Balanced Scorecard has been created in respect of the suggested models in the literature and of the various models from hospitals.As for the third section of the study, it begins with the presentation of Akdeniz University Hospital and continues with the investigation of the hospital by the 4 dimensions of the Balanced Scorecard. The mission, vision statements, strategic plans and service processes have been studied in order to gain financial and non-financial performance indicators. Then, the proposed Balance Scorecard model has been applied regarding the organizational structure of the hospital. Actions to be performed have been explained at every single step of the implementation of the model; a sample Balanced Scorecard has been developed for the hospital by converting current mission and visions into strategic targets and indicators.Finally, at the results section, updates and applications are explained in order to perform such a model in the hospital.