Kapalı döngü tedarik zinciri optimizasyonu için çok kriterli karar verme yöntemleri ile yeni etkileşimli bulanık programlama yaklaşımları
Novel fuzzy interactive programming approaches for closed loop supply chain optimization with multi-criteria decision making methods
Yazar: AHMET ÇALIK
Danışman: DOÇ. DR. NİMET YAPICI PEHLİVAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Kapalı Döngü Tedarik Zinciri kavramı yasalar, çevresel farkındalık ve müşteri baskıları nedeniyle giderek önem kazanmıştır. Şirket yöneticileri iyi tasarlanmış bir Tedarik Zinciri (TZ)'nin şirketlerin pazarlarındaki başarısını artırabileceğinin farkına varmışlardır. Bu nedenle birçok şirket ömrü bitmiş ürünler için yeniden imalat, yenileme, geri dönüşüm ve atık konularını içeren KDTZ konusuna odaklanmaya başlamışlardır. KDTZ literatürü incelendiğinde birçok araştırmacının TZ'leri arasındaki işbirliği olmaksızın tek bir TZ'ne odaklandığı görülmektedir. Müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla TZ ağındaki tesisler/üniteler birbirleri ile bazen rekabet edebilmeli bazen de iş birliği yapmalıdırlar. Yöneticiler kaynaklarını paylaşmaya karar verdikten sonra, şirketler ve tedarikçilerin performansına karlılık, esneklik ve verimlilik gibi olumlu etkilere neden olmaktadır. Sonuç olarak, birçok şirket bu nedenlerle TZ ağında birbirleri ile iş birliği yapmaya isteklidirler. Bu nedenle bu tez çalışmasında ortak yapılar sayesinde müttefik TZ ağları ele alınmıştır. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında, müttefik TZ'leri için üç farklı merkeziyetçi olmayan KDTZ modelleri geliştirilmiştir. Ele alınan modellerde, Karar Verici (KV)'ler farklı seviyelerde farklı amaç fonksiyonlarına sahiptirler. Örneğin Model 2'de, birinci seviyede müttefik TZ'nin fabrikaları Stackelberg oyununun üst seviye KV'leri olarak ele alınmıştır. İkinci seviyede ise ham madde tedarikçileri, ortak tedarikçiler, montaj merkezleri ve ortak toplama merkezleri Stackelberg oyununun alt seviye KV'leri olarak kabul edilmiştir. Uzlaşık çözüme ulaşabilmek için, bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesine (AHP) veya TOPSIS yöntemine dayalı dört tane Etkileşimli Bulanık Programlama (EBP) yaklaşımı önerilmiştir. Bu tez çalışmasının temel amaçları: müttefik bir TZ nasıl tasarlanır ve merkeziyetçi olmayan ağları müttefiklik davranışları altında nasıl ele alırızdır. Önerilen EBP yaklaşımlarının ve geliştirilen modellerin uygulanabilirliği ve etkinliği GAMS-CPLEX 24.0.1 paket programı kullanılarak çeşitli örnekler üzerinde gösterilmiştir.

Abstract:
The concept of Closed-Loop Supply Chain (CLSC) has been gained more importance due to the consumer pressures, environmental awareness and the government laws. Managers of the companies realize that a well-designed Supply Chain (SC) can improve the companies' performance in their market. Thus, a lot of companies start to focus on CLSC issues that include remanufacturing, refurbishing, recycling and disposal of end-of-life products. As seen in the review of CLSC literature most researchers focus on standalone SC without any cooperation between SCs. In order to fulfil customers' needs, the facilities/units in SC network sometimes compete and sometimes cooperate with each other's. After managers are decided to share their resources, it causes some positive effects on the companies and suppliers performance such as profitability, flexibility and efficiency. Consequently, many companies are willing to cooperate each other's in SC network because of these reasons. Thus, in this thesis we handle an allied SC network through cooperative structures. With the usage of allied SCs companies maximize their profit, minimize their various costs and become more beneficial, flexible and efficient in their market. Following this motivation, in this thesis we developed three decentralized multi-level CLSC models for allied SCs. In these models we handled different Decision Maker (DM)'s with different objective functions at different levels. For example in Model 2, at the first decision level, the plants of allied SCs are considered as the upper level DMs of the Stackelberg game. At the second level, raw material suppliers, common suppliers, assembly centres and common collection centres are considered as the lower level DMs of the Stackelberg game. In order to reach a compromise solution, we proposed four new fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP) or TOPSIS based Interactive Fuzzy Programming (IFP) approaches. The primary aims of this thesis how we design an allied CLSC network d and how we deal with this decentralized network under alliance behaviour. The applicability and efficiency of models and proposed IFP approaches, various numerical examples are handled using GAMS-CPLEX 24.0.1 package solver.