Panik değer aralığındaki test sonuçlarının tekrarlanmasının sonuçlar üzerine zaman ve maliyet açısından etkisi
The effect of repeating test results in the panic value range on time and cost
Yazar: SERHAT KORKMAZ
Danışman: UZMAN FATMA ŞULE ELBİRLİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Laboratuvarlar = Laboratories ; Maliyet = Cost ; Panik = Panic ; Referans değerler = Reference values ; Testler = Tests ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç: ''Kritik ya da uç değer'' olarak da bilinen ''Panik Değer'' gerekli müdahaleler hemen yapılmadıkça yaşamı tehdit eden bir durumun göstergesidir.   Uç değerde çıkan bir testin tekrarlanması raporlanma süresini uzatan bir faktör olarak karşımıza çıkar.  Sonucu panik düzeyde çıkan testlerin birçok laboratuvar tarafından tekrarlanması ile ilgili algı söz konusudur. Uzmanlar test sonucundan emin olabilmek için tekrarlama eğilimdedir. Bu da zaman kaybına neden olmaktadır. Bizim bu çalışmadaki amacımız Biyokimya laboratuvarımızda panik değerde çıkan test sonuçlarının tekrarlanmasının sonuçlara anlamlı bir etkisinin olup olmadığının ve zaman kaybı ve maliyete etkisinin hesaplanmasıdır. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2019 tarihleri arasında hastanemize başvuran hastaların sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, klor, fosfor, glukoz, kreatinin, ürik asit, total bilirubin, amilaz, amonyak, aPTT (Activated Partial Thromboplastin Time) ve INR (International Normalized Ratio) test sonuçlarından kritik ya da uç değer olarak kabul edilenler otomasyon sistemi ile retrospektif olarak tarandı. Test tekrarı nedeniyle oluşan gecikme süresi ve reaktif maliyeti hesaplandı. Bulgular: Çalışmamızda sonucu panik değerde çıkan sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, klor, fosfor, glukoz, kreatinin, ürik asit, total bilirubin, amilaz, amonyak, aPTT ve INR testleri ile bu testlerin tekrar edilmesiyle elde edilen sonuçları karşılaştırdık. Bu testlerden potasyum (≤2.8 mmol/L) ve magnezyum (≥5.0 mg/dL) parametrelerinde iyi bir korelasyon olmasına rağmen (sırasıyla r=0.881, p<0.001 ve r=0.847, p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0.001). Sodyum (≥160 mmol/L) testinde ise tekrar değerleri ile arasında orta düzeyde bir korelasyon (r=0.588, p<0.001) vardı ve değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). Merkezdeki tekrar sonuçlandırma süresi 39 (23-73) dakika iken, acildeki süre 23 (17-34) dakika idi. Bu fark istatistiksel olarak da anlamlı bulundu (p<0.001). 15750 tekrar sonucu oluşan reaktif maliyeti 3450 Türk Lirası olarak belirlendi. Sonuç: Panik değer çıkan testler tekrar edildiğinde sadece potasyum, magnezyum ve sodyum testlerinde anlamlı farklılık gözlendi ancak referans aralığa giren hiçbir sonuç yoktu. Bu durumun hastanın tedavi protokolünü değiştirmeyeceğini düşündüğümüz için zaman kaybı ve reaktif maliyetini en aza indirmeye yönelik olarak panik değer çıkan test sonuçlarının tekrarlanmasının gerekli olmadığı sonucuna vardık. Anahtar kelimeler: panik değer, test tekrarı, gecikme süresi, tekrarlama maliyeti

Abstract:
Aim: Panic Value, also known as critical or extreme value, is an indicator of a life-threatening situation unless the necessary interventions are performed immediately.   Repetition of an extreme test is a factor that extends the reporting period. There is a habit of repeating the tests at the panic level by many laboratories. Experts tend to repeat to ensure the test result. This causes time loss. The aim of this study was to determine whether there is a significant effect of the repetition of the test results at the panic value in our Biochemistry laboratory and the effect of time loss and cost. Materials and methods: Critical or extreme values from sodium, potassium, calcium, magnesium, chlorine, phosphorus, glucose, creatinine, uric acid, total bilirubin, amylase, ammonia, aPTT and INR test results of patients admitted to our hospital between 1 January 2015 and 1 January 2019 were retrospectively screened from automation system. Delay time and reagent cost due to test repetition were calculated. Results: In this study, we compared the results of panic sodium, potassium, calcium, magnesium, chlorine, phosphorus, glucose, creatinine, uric acid, total bilirubin, amylase, ammonia, aPTT and INR tests and the results obtained by repeating these tests. Although there was a good correlation between potassium (≤2.8 mmol/L) and magnesium (≥5.0 mg/dL) parameters (r=0.881, p<0.001 and r=0.847, p<0.001, respectively), there was a statistically significant difference (p<0.001). In the sodium (≥160 mmol/L) test, there was a moderate correlation (r=0.588, p<0.001) between repetition values and a statistically significant difference was found between the values (p<0.001). While recurrence time in the central laboratory was 39 (23-73) minutes, the time in the emergency laboratory was 23 (17-34) minutes. This difference was also statistically significant (p<0.001). Reagent cost resulting from 15750 repetitions was determined as 3450 Turkish Liras. Conclusion: When the tests with panic values were repeated, only significant differences were observed in potassium, magnesium and sodium tests, but there were no results within the reference range. We concluded that it was not necessary to repeat the test results with panic values in order to minimize time loss and reagent costs, since we do not believe that this would change the patient's treatment protocol. Key words: panic value, test repeating, delay time, repetition cost