Ratlarda kraniyotomi vakalarında çivili başlık yerleştirilmesi öncesinde scalp bloğu, fentanil ve çivili başlık bölgesine lokal anestezik uygulamasının nöroendokrin stres yanıt ve nöroprotektif etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of neuroendocrine stress response and neuroprotective effects of scalp block, fentanyl, and local anesthetic administration to the skull clamp area before skull clamp placement in craniotomy cases in rats
Yazar: ALTAN ECEM TÖNGE
Danışman: PROF. DR. JÜLİDE ERGİL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: SCALP bloğu, kraniyal cerrahilerin ağrı kontrolü ve anestezi yönetimi açısından önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada ratlarda kraniyotomi öncesi SCALP bloğunun çivili başlık bölgesine lokal anestezi uygulanması ve fentanil kullanımına olan nöroendokrin stres yanıt ve nöroprotektif üstünlüğünün araştırılması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 28 adet Sprague-Dawley rat 4 eşit gruba ayrılmıştır (n=7). Tüm gruplara aynı cerrahi prosedür uygulanmıştır. Birinci gruba sadece genel anestezi, ikinci gruba çivili başlık bölgelerine lokal anestetik enjeksiyonu, üçüncü gruba intramuskuler fentanil, dördüncü gruba SCALP bloğu uygulanmıştır. İşlemden 4 saat sonra rat grimace scale (RGS) aracılığıyla ağrı değerlendirilmiş, 24. saatte kan ve doku örnekleri alınmıştır. Biyokimyasal incelemelerde kan ve doku malondialdehit (MDA), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), süperoksit dismutaz (SOD), ksantin oksidaz (XO), nitrik oksit (NO), nitrik oksit sentaz (NOS); doku 5'-nükleotidaz (5-NT); hasarlı beyin dokusu üzerinden de histopatolojik ve elektron mikroskobik inceleme yapılmıştır. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile post-hoc Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Biyokimyasal incelemelerde doku MDA düzeyleri açısından lokal grubun ile fentanil grubunun sonuçları kontrol grubuyla kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Bu, fentanil ve lokal anestetik grubunun antioksidan etkinliğinin kontrol grubundan daha fazla olduğunu göstermektedir. Nöroendokrin stres yanıt açısından doku GSH-Px düzeyleri değerlendirildiğinde SCALP grubu kontrol, lokal ve fentanil grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu, nöroendokrin stres yanıt baskılanmasında en iyi yanıtın SCALP grubunda olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer biyobelirteçler açısından istatistiksel bir fark izlenmemiştir (p>0,05). Histopatolojik değerlendirmede SCALP ve lokal grupta dejenere nöron oranı yüksek gelirken kontrol, fentanil ve SCALP grubunda miyelin dejenerasyonu izlenmiştir. RGS değerlendirildiğinde SCALP grubu fentanil grubundan, fentanil grubu lokal ve kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük çıkmıştır. Kontrol grubu ile lokal grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Bu sonuç ağrı kontrolünün en iyi SCALP grubunda sağlandığını göstermektedir.
Sonuç: SCALP bloğu, çivili başlık altında kraniyotomi vakalarında nöroendokrin stres yanıtın kontrolü açısından etkili bir yöntem olabilir.

Abstract:
Aim: SCALP block has an important place in terms of pain control and anesthesia management of cranial surgeries. The aim of this study is to demonstrate the neuroendocrine stress response and neuroprotective superiority of SCALP block before craniotomy over the application of local anesthesia to the skull clamp region and fentanyl use in rats.
Materials and Methods: In this study, 28 Sprague-Dawley rats were divided into 4 equal groups (n=7). The same surgical procedure was applied to all groups. Only general anesthesia was applied to the first group, local anesthetic injection to the skull clamp areas to the second group, intramuscular fentanyl to the third group, and SCALP block to the fourth group. Pain was evaluated using the rat grimace scale (RGS) 4 hours after the procedure, and blood and tissue samples were taken at the 24th hour. In biochemical examinations, blood and tissue malondialdehyde (MDA), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GSH-Px), superoxide dismutase (SOD), xanthine oxidase (XO), nitric oxide (NO), nitric oxide synthase (NOS); tissue 5'-nucleotidase (5-NT) were studied; Histopathological and electron microscopic examinations were also performed on the damaged brain tissue. One-way analysis of variance (ANOVA) and post-hoc Tukey multiple comparison test were used.
Results: In biochemical examinations, the results of the local group and fentanyl group in terms of tissue MDA levels were found to be statistically significantly lower when compared to the control group (p<0.05). This shows that the antioxidant activity of fentanyl and local anesthetic group is higher than the control group. When tissue GSH-Px levels were evaluated in terms of neuroendocrine stress response, the SCALP group was found to be statistically significantly higher than the control, local and fentanyl groups (p<0.05). This reveals that the best response in neuroendocrine stress response suppression is in the SCALP group. No statistical difference was observed in terms of other biomarkers (p>0.05). In the histopathological evaluation, the rate of degenerated neurons was high in the SCALP and local groups, while myelin degeneration was observed in the control, fentanyl and SCALP groups. When RGS was evaluated, the SCALP group was found to be significantly lower than the fentanyl group, and the fentanyl group was statistically significantly lower than the local and control groups. There was no statistically significant difference between the control group and the local group. This result shows that pain control was best achieved in the SCALP group.
Conclusion: SCALP block can be an effective method for controlling the neuroendocrine stress response in cases of craniotomy under the skull clamp.