Abdülkâdir Geylânî ve tefsir metodu
Abd al-Qadir Gailani and his commentary method
Yazar: AYŞENUR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMER DUMLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdülkadir Geylani = Abdülkadir Geylani ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tasavvuf = Mystic ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Altıncı yüzyılın önemli tasavvuf âlimi ve Kâdiriyye tarikatının kurucusu olan Abdülkâdir Geylânî, tasavvuf alanında ortaya koyduğu eserler ile klasik İslam tasavvuf geleneğini sürdürmüştür. Kur'an, hadis, fıkıh gibi ilimlerde de söz sahibi olan Geylânî, yeni gün yüzüne çıkmış ve altı cilt olarak neşredilmiş tefsiriyle de işâri tefsir alanında önemli bir yer edinecektir.?Abdülkâdir Geylânî ve Tefsir Metodu? adlı bu çalışmamız, bugüne kadar çalışılmamış bir konu olarak, Geylânî'nin tefsir metodunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Üç ana bölümden oluşan bu tezin Birinci Bölümü Geylânî'nin şahsiyetinin anlaşılmasına yönelik bir ön hazırlık bağlamında, yaşadığı asrı, hayatını, ailesini, hocalarını, eserlerini ve ilmî şahsiyetini ele almaktadır.İkinci Bölüm, Geylânî'nin eserine genel bir başlangıç olarak, tefsiri, yöntem açısından ele almaktadır. Eserde hem dirayet hem de rivayet tefsirinin metodlarını kullanmış olması, mutasavvıf kimliğiyle ön plana çıkmış olan Geylânî'yi gerçek bir müfessir yapmıştır.Üçüncü Bölüm, Geylânî'nin tefsirinin işârî yönden incelenmesi olup; kalp, nefis, ruh gibi tasavvufî kavramları ele almaktadır. Geylânî'nin ayetlere lafzıyla ilişkili olarak getirdiği işârî yorumlar, kendisini işâri tefsir ekolü içerisinde özgün ve önemli bir konuma taşımıştır.Sonuç kısmında ise üç bölümün kısa bir değerlendirmesi yapılarak varılan sonuçlar açıklanmaktadır.

Abstract:
Abd al-Qadir Gailani, one of the most important Sufi scholar and the founder of Qadiriyya sect, kept on the tradition of classical Islamic Sufism by his pieces in Sufi literature. Beside his interest in the disciplines of Qur?an, Hadith, and Law, Gailani will have an important place in esotericTafsir due to his commentary on Qur?an, which recently appeared and was published as six volumes.As an unstudied issue, my work titled ?Abd al-Qadir Gailani and His Commentary Method? aims to display his methodology in the discipline of Tafsir. This thesis study composes of three main chapters and Chapter I deals with Gailani?s life, family, teachers, work, academic personality and the age in his lived as a preparation in order to understand correctly his personality.Chapter II analyses Gailani?sTafsir in terms of methodology as a general introduction to his work. Using methods of diraya (reasoning) and riwaya (traditional) commentary in his work made him a true commenter of Qur?an, who was well known as a Sufi.Chapter III is an analysis of Gailani?sTafsir in terms of Esoteric method and deals with Sufi concepts such as hearth, flesh and soul. I believe that Gailani?s bringing esoteric interpretations to the verses related to their literal meanings will carry him to an authentic and important position within the school of esoteric Tafsir.In Conclusion, the three chapters will be evaluated and the results we have reached will be explained.