Kök kanallarında kalsiyum hidroksitin uzaklaştırılmasında fitik asit, sitrik asit ve edta'nın etkinliklerinin karşılaştırılması: Elektron mikroskobu çalışması
Comparison of the efficiency of phytic acid, citric acid and edta in the removal of calcium hydroxide from root canals: Electron microscope study
Yazar: EMİNE CEYDA GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN ADIGÜZEL
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; EDTA = EDTA ; Etilendiamintetraasetik asit =   ; Fitik asit = Phytic acid ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; İrrigasyon = Irrigation

Özet:
Bu çalışmanın amacı bir kanal medikameni olarak kullanılan Ca(OH)2'nin kök kanallarından uzaklaştırılmasında, final irrigasyon ajanı olarak fitik asit, sitrik asit ve EDTA kullanılarak kanaldan uzaklaştırma etkinliğinin taramalı elektron mikroskobunda değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem
Çalışmamızda periodontal ya da ortodontik nedenlerle çekilmiş olan 51 adet tek kök ve kanala sahip mandibular premolar diş kullanılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce tüm dişlerin kronları mine-sement birleşim noktasının yakınlarında kesilmiştir ve 14 mm'lik standart bir uzunluk elde edilmiştir. Çalışma uzunluğu belirlendikten sonra kök kanallarının Reciproc R50 (VDW, Münih, Almanya) eğe sistemi ile mekanik preparasyonu yapılmıştır. Mekanik preparasyon süresince 6 ml %5'lik NaOCl ve %17'lik EDTA irrigasyon iğnesi ile uygulandıktan sonra distile su ile tüm kanalların final irrigasyonu yapılmıştır. Üç diş pozitif, üç diş negatif kontrol grubu olarak ayrılmıştır. Geriye kalan dişler Grup 1: %17'lik EDTA, Grup 2: %20'lik sitrik asit ve Grup 3: %1'lik fitik asit olmak üzere (n=15) rastgele gruplara ayrılmıştır. Kök kanallarını kağıt konlarla kurulandıktan sonra, şırınga tip kalsiyum hidroksit patı kullanılmış, pat koronalden taşana kadar kanala gönderilmiştir. Bütün gruplarda, kanal giriş kavitelerine teflon bant yerleştirildikten sonra kanal giriş kaviteleri 3 mm kalınlığında Cavit G (3M, Seefeld, Almanya) ile kapatılmıştır. Örnekler 1 hafta etüvde bekletilmiştir. Dişlerin geçici dolgusu kaldırıldıktan sonra, ultrasonik aktivasyon (Eighteeth Ultra X-Ultrasonik Aktivatör, Changzhou, Çin) ile şelasyon ajanlarının her biri 5 ml hacimde ve 60 sn süreyle uygulanmıştır. Nötralizasyonu sağlamak amacıyla, dişlerin distile su ile irrigasyonu tamamlanmış ve kağıt konlar ile kurutulmuştur. Dişler taramalı elektron mikroskobunda x2000 büyütme altında koronal, orta ve apikal bölümleri görüntülenmiştir. Elde edilen görüntülerin istatiksel ölçümünde Kruskal Wallis H testinden yararlanılmıştır. İkiden fazla gruplu karşılaştırmalarda anlamlı farklılık bulunması durumunda Post-Hoc testler (Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi) yardımıyla aralarında anlamlı farklılık bulunan gruplar belirlenmiştir.
Bulgular
Kullanılan şelasyon ajanları grupları ile kalsiyum hidroksit uzaklaştırma etkinliği değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Grup 1(EDTA) ve Grup 2 (Sitrik asit) arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p=0,999;p>0,05). Ancak Grup 1 ile Grup 3 (Fitik asit) ve Grup 2 ile Grup 3 arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Grup 1 ve Grup 2, Grup 3'e göre kök kanallarından kalsiyum hidroksiti daha etkin uzaklaştırmıştır. Kesit seviyelerine göre(koronal, orta, apikal) kök kanallarındaki kalsiyum hidroksit kalıntıları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamasa da, kesitler arasında en az kalıntı tespit edilen kök kesiti koronal üçlüdür.
Sonuç
Kullanılan şelasyon ajanlarının hiçbiri kalsiyum hidroksiti kanaldan tamamen uzaklaştıramamıştır. Fitik asitin endodontide kullanımıyla ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. EDTA ve sitrik asit, pasif ultrasonik aktivasyon ile uygun yöntemlerle kullanılırsa, olumlu sonuç vermektedir.

Abstract:
Aim
The aim of this study is to evaluate the removal efficiency of calcium hydroxide, which is used as a canal medicament, from the canal by using phytic acid, citric acid and EDTA as the final irrigation agent, using scanning electron microscopy.
Material and Metod
In our study, 51 single root and canal mandibular premolar teeth, which were extracted for periodontal or orthodontic reasons, were used. Before starting the study, the crowns of all teeth were cut near the enamel-cementum junction and a standard length of 14 mm was obtained. After the working length was determined, the root canals were prepared mechanically with the Reciproc R50 (VDW, Munich, Germany) file system. During the mechanical preparation, after 6 ml of 5% NaOCl and 17% EDTA were applied with an irrigation needle, final irrigation of all channels was performed with distilled water. Three teeth were divided into positive and three negative control groups. The remaining teeth were randomly divided into groups (n=15) as Group 1: 17% EDTA, Group 2: 20% citric acid, and Group 3: 1% phytic acid. After the root canals were dried with paper cones, syringe type calcium hydroxide paste was used, and the paste was sent to the canal until it overflowed from the coronal. In all groups, after Teflon tape was placed in the canal entrance cavities, the canal entrance cavities were closed with 3 mm thick Cavit (3M, Seefeld, Almanya). The samples were kept in an oven for 1 week. After the temporary filling of the teeth was removed, ultrasonic activation (Eighteeth Ultra X-Ultrasonic Activator, Changzhou, China) and chelating agents were each applied in a volume of 5 ml for 60 seconds. To ensure neutralization, irrigation of the teeth with distilled water was completed and dried with paper cones. The coronal, middle and apical parts of the teeth were visualized under x2000 magnification under a scanning electron microscope. The Kruskal Wallis H test was used for the statistical measurement of the obtained images. In case of significant difference in comparisons with more than two groups, the groups with significant differences between them were determined with the help of Post-Hoc tests (Mann Whitney U test with Bonferroni correction).
Result
When the chelation agent groups used and the calcium hydroxide removal efficiency were evaluated, a statistically significant relationship was found. No significant difference was found between Group 1 (EDTA) and Group 2 (Citric acid) (p=0.999; p>0.05). However, a significant difference was found between Group 1 and Group 3 (Phytic acid), and between Group 2 and Group 3 (p<0.05). Group 1 and Group 2 removed calcium hydroxide from root canals more effectively than Group 3. Although there was no statistically significant difference between the calcium hydroxide residues in the root canals according to the section levels (coronal, middle, apical), the root section with the least residues among the sections was the coronal third.
Conclusions
None of the chelating agents used could completely remove calcium hydroxide from the channel. More studies are needed on the use of phytic acid in endodontics. If EDTA and citric acid are used with passive ultrasonic activation with appropriate methods, it gives positive results.