Farklı aktivasyon sonrası potansiyel uygulamalarının tekrarlı sprint yeteneği sonrası kan laktat konsantrasyonu ve topa vuruş hızı performansına etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different post-activation potential applications on blood lactate concentration and kicking ball velocity performance after repetitive sprinting ability
Yazar: DENİZHAN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA KIZILET
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç : Bu çalışmanın amacı, farklı aktivasyon sonrası potansiyel uygulamalarının tekrarlı sprint yeteneği sonrası kan laktat konsantrasyonu ve topa vuruş hızına etkilerinin karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem : Bu çalışmaya Eskişehirde bulanan 18-25 yaş arasındaki amatör ve 3.ligte top oynayan lisanslı 20 futbolcu katılmıştır. Sporcuların tekrarlı sprint yeteneği testleri koşu temelli anaerobik sprint testi (KAST) ile belirlenmiştir. Her sprint için koşulan süre 35m arayla yerleştirilmiş iki kablosuz fotosel cihazı (Witty, Microgate, Balzano, Italya) ile kayıt edilmiştir.  KAST sonrası kan laktat ölçümleri Lactate Scout marka portatif laktat ölçüm cihazıyla ölçülmüştür. Sporcuların şut hızı ölçümleri FIFA standartlarına uygun futbol topu ile uygulanmıştır. Sporcuların çektikleri şutun hızları Pocket Radar, (Inc. Santa Rosa, California) markalı radar cihazı ile ölçülmüştür.  Yapılan çalışmada tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS istatistik paket programı (SPSS 26.0. Armonk, NY: IBM Corp) kullanılarak yapılmıştır. Normallik analizi için Shapiro-Wilk testi uygulanmıştır. Normallik analizine göre, farklı aktivasyon sonrası potansiyel (ASP) uygulamalarının, sadece genel ısınma yaptıktan sonra elde edilen sonuçlara göre performans üzerine etkisinin belirlenmesini test etmek için çoklu karşılaştırma iki yollu bir ANOVA ve performansın hangi uygulama lehine olduğunun tespitinde çoklu karşılaştırma testlerinden "Bonferroni" post-hoc analizi uygulanmıştır.

Bulgular : Çalışmaya katılan gönüllü sporcuların, genel ısınmaya göre ASP grupları arasında, LA değişkeninde (EB=,116 (büyük)) ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Bu fark, ASP 1>GI olarak tespit edilmiştir. Şut hızı değişkeninde, (EB= ,007 (küçük)) ve istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilememiştir (p>0,05). Tekrarlı sprint yeteneği test parametrelerinde ortalama süre değişkeninde (EB= ,128 (büyük)) ve istatistiksel olarak anlamlı farklıklar tespit edilmiştir bu fark ASP1>GI ve ASP2>GI olarak tespit edilmiştir. Yüzdelik azalma değişkeninde, gruplar arası anlamlı farklılıklar tespit edilememiştir (p<0,05). Yorgunluk indeksi değişkeninde ise (EB= ,216 (büyük)) ve istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu fark GI>ASP1, ASP2 ve ASP3 olarak tespit edilmiştir.
Sonuç : 18-25 yaş aralığındaki amatör ve 3. Lig futbolcularda uygulanan ASP 1 (3 CMJ) protokolü ve ASP 2 (3 direnç bantlı sabit sıçrama) ile TSY sonrası alınan LA ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). ASP grupları ile tekrarlı sprint yeteneği parametrelerinden yorgunluk indeksi ve şut hızı parametresi ile genel ısınma arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p<0,05).

Abstract:
Purpose : The aim of this study is to compare the effects of different post-activation potential applications on blood lactate concentration and ball hitting speed after repetitive sprinting ability.
Materials and Methods: 20 licensed amateur and 3rd league football players between the ages of 18-25 in Eskişehir participated in this study. Repeated sprint ability tests of athletes were determined by running-based anaerobic sprint test (KAST). The time run for each sprint was recorded with two wireless photocell devices (Witty, Microgate, Balzano, Italy) placed 35 m apart. Blood lactate measurements after CAST were measured with a Lactate Scout brand portable lactate measuring device. Shooting speed measurements of the athletes were performed with a football ball in accordance with FIFA standards. The speed of the athletes' shots was measured with a radar device branded as Pocket Radar, (Inc. Santa Rosa, California). All statistical calculations in the study were made using the SPSS statistical package program (SPSS 26.0. Armonk, NY: IBM Corp). Shapiro-Wilk test was applied for normality analysis. According to normality analysis, a multiple comparison two-way ANOVA was used to test the effect of different (ASP) applications on performance based on the results obtained only after general warm-up, and "Bonferroni" post-hoc analysis, one of the multiple comparison tests, was applied to determine which application favored the performance.
Results: A statistically significant difference was detected in the LA variable (EB=.116 (large)) between the ASP groups according to the general warm-up of the volunteer athletes participating in the study (p<0.05). This difference was determined as ASP 1>GI. In the shooting speed variable, (EB= .007 (small)) and no statistically significant differences were detected (p>0.05). Statistically significant differences were detected in the average time variable (EB = .128 (large)) in the repetitive sprint ability test parameters. This difference was determined as ASP1>GI and ASP2>GI. No significant differences were detected between the groups in the percentage decrease variable (p<0.05). Statistically significant differences were detected in the fatigue index variable (EB = .216 (large)). This difference was determined as GI>ASP1, ASP2 and ASP3.
Conclusion: Statistically significant differences were detected in the LA measurements taken after TSY with the ASP 1 (3 CMJ) protocol and ASP 2 (3 resistance band fixed jumps) applied to amateur and 3rd League football players between the ages of 18-25 (p<0.05). No significant difference could be detected between the ASP groups and the fatigue index and shot speed parameters, which are among the repetitive sprint ability parameters, and general warm-up (p<0.05).