Zihinsel yetersizliği olan çocuklarda pineal gland volümünün değerlendirilmesi
Evaluation of pineal gland volume in children withintellectual disability
Yazar: ASİYE ARICI GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ALTUN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beyin = Brain ; Ergenler = Adolescents ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Pineal bez = Pineal gland ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Zihinsel kısıtlılık = Intellectual disability ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Çalışmalarda şizofreni, uyku ve duygudurum bozuklukları, depresyon gibi
psikiyatrik hastalıklarda, melatonin salgılayan ve uyku ve sirkadiyen ritm ile ilişkili
olduğu bilinen pineal gland (PG)'ın volümünde değişikliklerin olduğu bildirilmiştir.
Bizim bilgilerimize göre ilk kez yapılacak olan bu çalışmada zihinsel yetersizliği (ZY)
olan çocuklarda PG volumünün (PGV) değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyel Metot: Çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi ve
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğine başvuran 6-12 yaş, DSM-5'e göre hafif ve
orta derecede ZY'li 40 çocuk ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı çocuk
dahil edilmiştir. Çalışma multisentrik ve retrospektif dosya taraması şeklinde
yapılmıştır. ZY'li olan çocukların sosyodemografik özellikleri ve etiyolojisine yönelik
rutin olarak yapılan tetkiklerden biri olan beyin manyetik rezonans (MR) görüntülemesi
ile PGV'ü incelenmiştir.
Bulgular: Ortalama yaş hasta grubunda 9,13±1,94, kontrol grubunda 9,78±1,80'di. Yaş
ve cinsiyet açısından iki grup benzerdi (p>0.05). PGV hasta grubunda ortalama
76,29±34,47 mm3 iken (ortanca=78,05mm3), kontrol grubunda 64,41±38,42 mm3'di
(ortanca=50,55mm3). Hasta grubunda PGV, kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha
büyüktü (p=0,023). Ancak hafif ve orta düzey ZY arasında istatiktiksel olarak anlamlı
fark saptanmadı (p>0.05). Sadece hasta grubunda WISC-R performans puanı ile toplam
PGV arasında orta düzeyde ve pozitif yönde korelasyon mevcuttu (p=0,049 ve
r=0,313).
Tartışma ve sonuç: PG'nin fizyolojik olarak uykuyu tetikleme, günlük vücut ritmini
düzenlemeye katkı sağlama, cinsel duyguları arttırma, immün sistemi düzenleme,
antioksidan-antikanser etki oluşturma, enfeksiyonlara karşı koruma, gastrointestinal
sistemin düzenlenmesine katkıda bulunma, duygudurumu düzenleyip ruhsal
durumumuzu iyileştirme ve yaşamı süresinin artmasına katkıda bulunma gibi görevleri
olduğu bilinmektedir. Bazı psikiyatrik bozuklukların, nedeni tam olarak açıklanamasa
da PGV ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmalarda PGV'nin azaldığı
ve/veya değişmediği şeklinde farklı sonuçlar bildirilmiştir. Çalışmamızda ise ZY'li
çocuklarda, sağlıklı çocuklara göre PGV'de artış olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun
nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda prospektif, çok sayıda olgunun
değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Zihinsel Yetersizlik, Pineal Gland Volümü, Beyin MR, Çocuk,
Ergen

Abstract:
Introduction: Studies have reported changes in volume of pineal gland (PG) which
releases melatonin and is known to be associated with sleep and circadian rhythm in
some psychiatric disorders as schizophrenia, sleep and mood disorders, major
depression. Within our knowledge, this is the first study evaluating pineal gland volume
(PGV) on children with intellectual disability (ID).
Materials and methods: This study included 40 6-12 years-old children who applied to
child psychiatry outpatient clinics of Kahramanmaras Sutcu Imam University and child
psychiatry and child neurology outpatient clinics of Cukurova University Medical
Faculties with mild to moderate ID according to DSM-V and 40 age- and sex-matched
controls. Study was conducted as multicentric and retrospective. We evaluated
sociodemographic characteristics and PGV on magnetic resonance imaging (MRI).
Findings: The mean age was 9,13 ± 1,94 and 9,78 ± 1,80 in patient and control group,
respectively. The two groups were similar for age and sex (p> 0.05). The mean PGV
was 76.29 ± 34.47 mm3 (median=78.05mm3) in patient group and 64.41 ± 38.42 mm3
(median=50.55mm3) in control group. PGV of patient group was significantly larger
than controls (p=0.023). However, there was no statistically significant difference
between mild and moderate ID. There was a moderate and positive correlation between
WISC-R performance score and PGV (p=0.049 and r=0.313) only in patient group.
Discussion and conclusion: PG is known for its effect on sleep, sexual desires, immune
system, antioxidant/anticancer effects, protection against infections mental state, daily
body rhythm, gastrointestinal system and life expectancy. Some psychiatric disorders
are thought to be associated with PGV and different results as decreases and does not
change of PGV were reported. In our study, we found that PGV was increased in
children with ID than controls. The exact cause of this condition is not known.
Prospective studies with larger samples are needed to evaluate this matter.

Key Words: Intellectual Disability, Pineal Gland Volume, Brain MR, Child,
Adolescent.