İngiltere siyasi tarihi (1763-1815)
British political history (1763-1815)
Yazar: AHMET MELİH AŞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışma kapsamında, İngiltere'nin 18. yüzyıl Avrupa'sında hegemon pozisyona yükseliş süreci incelenmektedir. Bu kapsamda, donanma kurumuyla adasal güvenliğin; ticaretin okyanuslara kaymasıyla denizelliğin; krallığın resmi ideoloji olarak benimsediği protestanlıkla, batı Avrupa coğrafyasından farklılaşan kimlik inşasının; hegemonyaya tesirleri tartışılmaktadır. Öncelikle, yapısal değişimleri tespit edebilmek adına Orta çağlara kadar Britanya Adaları Tarihi ana hatlarıyla değerlendirilmektedir. Ardından Erken modern dönemde İngiliz siyasal erkini oluşturan İngiliz Parlamentosu ve İngiliz Monarşisi'nin reformasyon süreciyle geçirdikleri dönüşüm ele alınmaktadır. Bunu yaparken, Stuart döneminden (17. Yüzyılın başından) itibaren; hanedan güvenliğini, siyasal erki ve dış politikayı biçimlendiren tehdit algılarından biri olan "Gizli Katolik" sorunu, Parlamento ve Monarşi'ye etkileriyle değerlendirilmektedir. Monarşi bahsinde veraset usullerinden olan "Şahsi Birlik" uygulaması, İngiliz dış politikasının kıta siyasetindeki etkinliğine tesirleriyle irdelenmektedir. Son olarak "Askeri-Mali devlet modeli"nin, İngiliz devlet mekanizmasında ne ölçüde yer edindiği konusu incelenmektedir. Bunu yaparken, devlet mekanizmasının ekonomik gücü maliye sistemi aracılığıyla ne etkinlikte toplayabildiği ve ordu-donanma kurumlarıyla devletlerarası ilişkilere zor kullanma gücü olarak ne ölçüde tahvil edebildiği irdelenmektedir.

Abstract:
This study examines the process of England's rise to the hegemonic position in 18th century Europe. In this context, the relationship between the navy and the insular security; the relationship of maritime with the shift of trade to the oceans; the relationship between Protestant reformation -which the kingdom adopted- as its official ideology- and identity construction which differs from western Europe; discussed with its effects on hegemony.
First of all, the history of the British Isles up to the Middle Ages is outlined in order to identify structural changes. Then, the transformation of the British Parliament and the British Monarchy, which formed the British political power in the Early modern period, through the reformation process is discussed. In doing so, from the Stuart period (beginning of the 17th century); The "Crypto Catholic" issue -which is one of the threat perceptions- that shape dynastic security, political power and foreign policy, is evaluated with its effects on the Parliament and the Monarchy. "Personal Union" practice, which is one of the succession methods in the Monarchy issue, is examined with the effects of the British foreign policy on the continental politics. Finally, the extent and effectiveness of the military-fiscal state model has taken place in the British state mechanism is examined. While doing this, it is examined to what extent the state mechanism can gather economic power through the fiscal system and to what extent it can transform it into army-navy institutions and interstate relations as a coersive power.