Ders kitaplarında cinsiyetçilik ve öğretmenlerin cinsiyetçilik algılarının saptanması
Sex differences in the lesson books and determining the sex perception of the teachers
Yazar: HATİCE TEZER ASAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN ARSLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Cinsiyetçilik = Sexism ; Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim sosyolojisi = Education sociology ; Kitaplar = Books ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim okullarında 1-5. sınıflarda okutulmakta olan ders kitaplarınıcinsiyetçilik açısından incelemek ve bu okullarda görev yapan öğretmenlerin cinsiyetçilikalgılarını saptamak amacıyla yapılmıştır.Bu amaçla, araştırma konusunda daha önce geliştirilmiş bir veri toplama aracının olupolmadığına ilişkin inceleme yapılmış, yapılan inceleme sonucu daha önce böyle bir ölçeğinkullanılmadığı ve bu konuda yapılan araştırmalarda bir veri toplama aracı kullanılmadığı,daha önceki araştırmaların betimsel inceleme düzeyinde olduğu görülmüştür. Veri toplamaaracı ilgili alan uzmanı Yrd. Doç. Dr. Hasan ARSLAN ve araştırmacının katılımı ileoluşturulmuştur. Ölçek, Kocaeli ili, İzmit ilçesinde ilköğretim okullarında görev yapan vetesadüfi örneklem yoluyla seçilen 136'sı kadın, 105'i erkek toplam 241 öğretmeneuygulanmıştır. Veriler SPSS 12.0 (The Statistical Packet for The Social Sciences) paketprogramı ile analiz edilmiştir. Öğretmenlerin verdikleri yanıtların değerlendirmelerininbelirlenmesinde; frekans(f), yüzde (%), aritmetik ortalama (X) ve standart sapma (ss) gibiistatistiki ölçüm araçları kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde t-testi ve anova testi analiziyapılmıştır.Ders kitapları resim ve metinleri cinsiyetçilik açısından değerlendirilmiş, budeğerlendirme yapılırken kız ve erkek çocukları sayısal değerleri, bulundukları mekanlar,iletişim halinde gösterildikleri bireyler ve cinsiyetlere önerilen meslekler açısından elealınmıştır.Yapılan araştırma sonucunda öğretmenlerin toplumsal yapıda, okul ortamında, sınıf içideğer ve uygulamalarında ve ders kitaplarında cinsiyetçilik algısına sahip oldukları görülmüşve ders kitaplarının resim ve metin analizlerinde cinsiyetçi tutumlar saptanmıştır.Ders kitaplarının yazılması ve seçilmesinde cinsiyetçilikle mücadeleye hassas olankomiteler oluşturulmalı, öğretmenler bu konularda bilinçlendirilmelidir. Cinsiyetçiliklemücadele toplumun her kesimini kapsamalı devlet bu konuda girişimlerini eğitimkurumlarından başlayarak arttırmalıdır.Anahtar Sözcükler: Ders kitaplarında cinsiyetçilik, cinsiyet ayrımcılığı, ataerkillik, eğitimdecinsel ayrımcılık, cinsiyet ve cinsiyetçilik

Abstract:
This research has been made to determine sex perception of teachers who are workingin primary schools and examine the books which are thought in primary schools at 1-5 classesby angle of sex.With that aim, there was a study if there was a data gathering tool which developedbefore about the subject of research, as a result of examination it was understood there was nouse of a scale like that, and at the examination of that research a data gathering tool was notused before, previous research were understood to be at the level of description.The field about the data gathering tool was created by the attendance of Yrd. Doç. Dr.Hasan ARSLAN and the researcher. The scale was carried out on the teachers who werechoosed by chance (136 women teachers, 105 men teachers, total of number 241 teachers).Datas were analysed by the program SPSS 12.0 (The Statistical Packet for the SocialSciences). At the determining of consideration, the teachers?s answers measuring tools wereused like Frekans (F), Persentage (%), Aritmetical Avarage (X), and Standart Deviation (SS).At the analysis of research T-test and Anova test analysis had been made.The lesson book?s pictures and passages are considered bye the angle of sex, whilethis consideration was being made the number of boys and girls, the place they had been, thepeople they had been on contact and adviced jobs to the sex was considered.At the result of research in the social structure at the school, at the carrying out andconsideration in the class and in the lesson books, the teachers were understood to have sexperception and the passages and picture in the books were determined sex perception.At the choosing of books there should be comities who struggle against sexperception. The teachers should be conscious about this subject. The struggle against sexperception should include all of the society and the government should start his attempts withthe institution of education.Key Words: Sex perception, Sex Distinction, Sex Distincion in Education, Sex and Sexperception.