Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre Anadolu Liselerinin yeterliliği (İzmir ili örneği)
Competency of Anadolu High Schools according to the opinions of managers teachers students and parents (Sample of Izmir province)
Yazar: ZERRİN BENAL HEPSÖĞÜTLÜ
Danışman: PROF. DR. ERDAL TOPRAKÇI
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Orta öğretimdeki yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre Anadolu Liselerinin yeterliliğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmanın İzmir örneğinden yola çıkarak çalışmanın genişletilerek yaygınlaştırılması ve Anadolu Liselerinin eğitim sistemi içindeki karnesinin çıkarılması sürecinin başlangıç adımı olmak hedeflenmektedir.
Araştırmada İzmir merkez ve yakın ilçelerinde bulunan, LGS puanlarına göre yüksek puanla öğrenci alan Anadolu Lisesi, düşük puanla öğrenci alan Anadolu Lisesi ve puansız öğrenci alan Anadolu Liseleri taranmış ve üç ilçede bunu sağlayan okullar seçilmiştir. Seçilen toplam dokuz Anadolu Lisesindeki yönetici, öğretmen, öğrenci, velilerin sayıları tespit edilerek örneklem oluşturulmuştur. Söz konusu okullardaki öğretmen, yönetici (yönetici sayısının az olmasına binaen örneklem daha geniş tutulmuştur), öğrenci ve veliler 2022-2023 eğitim öğretim yılı itibariyle çalışma grubunu oluşturmuştur.
Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Yeterlilik Anketi" kullanılmıştır. Veri toplama aracı iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde katılımcıların demografik bilgileriyle ilgili on bir soru yer almıştır. Bu bölüm (Cinsiyet, yaş, çalışma süresi, eğitim durumu, meslekte çalışma süresi vb.) özellikleri içermektedir. Veri toplama aracının ikinci bölümünde ise "okul yöneticileri için 10 soru, Milli Eğitim Bakanlığı için 7 soru, il/ilçe Milli Eğitim Müdürlükleri için 7 soru, öğretmen için 8 soru, donanım ve yardımcı personel için 9 soru, öğrenci-veli için 9 soru, okul finansı için 6 soru, okulun işleyişine ilişkin mevzuat için 11 soru, işbirliği yapılan kurumlar için 6 soru, okulun denetimi için soru olmak üzere toplam 80 sorudan oluşan ve geçerlilik ve güvenirliği uygulama kapsamında toplanan veriler üzerinden yapılan anket maddeleri (4'lü Likert türünde olup katılımcılardan her bir ifadeye "Zayıf", "Orta", " İyi", "Pekiyi seçenekli) yer almıştır. Okul Yeterliliği Anketinin güvenirlik katsayısı r=,973 şeklindedir. Anketin uygulanması için Ege Üniversitesi Etik Kurulundan, İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden gerekli izinler alınmıştır. Araştırmanın verileri İzmir ili ve ilçeleri Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi Anadolu Liseleri'nde yöneticileri (Müdür ve yardımcıları), öğretmenleri, öğrencileri ve velilerine "Google Form" aracılığıyla anket uygulanmıştır. Veriler analiz edildiğinde ankette ters madde olmadığından ayrı bir hesaplama yapılmamıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama temelinde Seçeneklere Göre Kodlanan Puan Aralığı (SKPA) tekniği kullanılmıştır. Verilerde anketin toplamı ve alt boyutları (yönetim, MEB, İMEM, Öğretmen, Veli ve Öğrenci) iki değişken grubu arasında anlamlı bir farklılık bulunup bulunmamasının incelenmesinde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. İkiden fazla değişken grubunun niceliksel değişken arasında ilişki bulunup bulunmadığını incelemek için Kruskall-Wallis Analizi uygulanmıştır. 
Araştırmanın genel sonucu, okul yöneticisi, öğretmen, öğrenci ve velilere göre Anadolu liselerinin yeterliliğinin iyi düzeyinde çıkmış olmasıdır. Bu düzey çeşitli alt boyutlar açısından düşebilmektedir. Buna göre okulun veli ve öğrencilerinin yeterliliği, okulun finansal yeterliliği ve okulun mevzuatsal yeterliliği maddeleri açısından okul LGS puanlarına göre katılımcıların bakışlarında farklılıklar vardır. Diğer alt boyutlar ve anketin tümü açısından bir fark yoktur.  Katılımcıların cinsiyetine göre Anadolu liselerinin yeterliliğinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. 
Araştırmacılar açısından, Anadolu Liselerinin yeterliliği ile ilgili genişletilmiş bir örneklem grubu (diğer iller, bölgeler) ile çalışmalar önerilebilir. Bu çalışmanın, uygulama içinde bulunan yönetici, müdür, il, ilçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve MEB deki ilgili kişilere yol gösterebilmesi açısından ilgili kişi veya makamlarca incelenmesi önerilebilir.

Abstract:
It is aimed to reveal the well-being of Anatolian High Schools according to the views of administrators, teachers, students and parents in secondary education. Based on the Izmir example, it is aimed to expand and disseminate the study and to be the first step in the process of preparing the report card of Anatolian High Schools in the education system. In the study, Anatolian High Schools with high scores, Anatolian High School with high scores according to High School Entrance Exam (HSEE) scores and Anatolian High Schools with no scores were screened in the center and nearby districts of Izmir and the schools that met these criteria were selected in three districts. The sample was formed by determining the number of administrators, teachers, students and parents in a total of nine Anatolian High Schools. Accordingly, teachers, administrators (the sample was kept wider due to the low number of administrators), students and parents in these schools constituted the study group as of the 2022-2023 academic year.
In the study, the "Anatolian High School Efficiency Questionnaire" developed by the researcher was used. The data collection tool consisted of two parts. The first part included eleven questions about the demographic information of the participants. This section includes the characteristics (gender, age, working period, educational status, working period in the profession, etc.). In the second part of the data collection tool, "10 questions for school administrators, 7 questions for the Ministry of National Education, 7 questions for provincial/district Directorates of National Education, 8 questions for teachers, 9 questions for equipment and auxiliary staff, 9 questions for students-parents, 6 questions for school finance, 11 questions for legislation on the functioning of the school, The questionnaire consisted of a total of 80 questions (4-point Likert type with "Poor", "Fair", "Good", "Good", "Very Good" options for each statement), including 6 questions for the collaborating institutions and 6 questions for the supervision of the school, and the validity and reliability of the questionnaire was based on the data collected within the scope of the application. The reliability coefficient of the Sufficiency of Anatolian High Schools Questionnaire is r=,973. Necessary permissions were obtained from Ege University Ethics Committee and Izmir Provincial Directorate of National Education. The data of the study were collected from the administrators (principals and vice principals), teachers, students and parents of the official Anatolian High Schools affiliated to the Ministry of National Education in Izmir province and its districts through "Google Form". When the data were analyzed, no separate calculation was made since there were no reverse items in the questionnaire. In the analysis of the data, the Coded Score Range by Option (SPKA) technique was used on the basis of arithmetic mean. The Mann-Whitney U test was used to examine whether there was a significant difference between the two variable groups in the total and sub-dimensions of the questionnaire (administration, MEM, IMEM, Teacher, Parent and Student). Kruskall-Wallis Analysis was used to examine whether there was a relationship between more than two groups of quantitative variables.
The general result of the study is that according to school administrators, teachers, students and parents, the adequacy of Anatolian high schools is good. This level can be further decreased in terms of various sub-dimensions. Accordingly, there are differences in the views of the participants in terms of the adequacy of the school's parents and students, the financial adequacy of the school and the legislative adequacy of the school according to the LGS scores of the school. There is no difference in terms of other sub-dimensions and the whole questionnaire.  There was no significant difference in the adequacy of Anatolian high schools according to the gender of the participants. 
For researchers, studies with an expanded sample group (other provinces, regions) on the adequacy of Anatolian High Schools can be recommended. It may be recommended that this study be examined by the relevant persons or authorities in order to guide the administrators, principals, provincial and district Directorates of National Education and the relevant persons in the Ministry of National Education.