Instagram kullanımları üzerinden ergenlerin sosyal kimlik gelişimi ve benlik sunumlarının incelenmesi
Investigation of the social identity development and self presentations of adolescents through their instagram usages
Yazar: AYŞE REYYAN ARSLAN KUL
Danışman: PROF. DR. YILDIZ DİLEK ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Ergenler = Adolescents ; Kendilik = Self ; Kimlik = Identity ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Sosyal kimlik = Social identity ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnstagram = Instagram

Özet:
Bu araştırma, ergenlerin psikososyal gelişim düzeyleri ile popüler sosyal ağlardan biri olan Instagram üzerinden yaptıkları benlik sunumları arasında bir ilişki olup olmadığını ortaya koymak ve benlik sunumlarının Instagram kullanım amaç ve tutumlarına göre değişip değişmediğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 2019-2020 eğitim öğretim yılında liselerin 1. 2. 3. ve 4.sınıflarına devam eden yaşları 15 ile 18 arasında değişen 525 öğrenciye internet ortamında Demografik Bilgi Formu, Instagram Kullanım Anketi, Değiştirilmiş Benlik Sunumu Taktikleri Ölçeği ve Erikson Psikososyal Gelişim Dönemleri Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri ve Instagram kullanımlarına ilişkin bilgiler betimleyici tablolar halinde verilmiştir. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişki incelenirken Pearson basit doğrusal korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra araştırma değişkenlerinden benlik sunumu taktiklerinin Instagram kullanımları ve demografik değişkenler bakımından farklılık gösterip göstermediği incelenirken ise ilişkisiz örneklemler için t-testi ile ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için ise Scheffe çoklu karşılaştırma testinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, ergenlerin çoğunun 3-4 yıldır Instagram kullandığı; günde 1-3 saat aralığında Instagram kullandığı; Instagramda en çok kendi fotoğrafı ile arkadaşlarının fotoğraflarını paylaştığı; Instagramda paylaştığı gönderilerin altına en çok emoji ya da sembol kullandıkları; sosyal ağlarda 11-12 yaş aralığında hesap açtıkları belirlenmiştir. Ayrıca ergenlerin psikososyal gelişim düzeyleri arttıkça Instagram üzerinden benlik sunumu davranışı da artmaktadır. Yine kimlik kazanımı yüksek ergenlerin benlik sunumu davranışlarının da yüksek olduğu görülmektedir. Kadın katılımcıların "örnek davranış sergileme" benlik sunumu taktiği hariç diğer tüm taktikleri erkeklere göre daha çok kullandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bir başka sonuca göre ise 11 ve 12.sınıfa devam eden ergenlerin 9 ve 10.sınıfa devam edenlerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergilediği görülmüştür. 17 yaş grubunda olan ergenlerin 15 ve 16 yaş grubundakilerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergiledikleri gözlenmiştir. Ergenlerin devlet ya da özel okula gitme durumlarına göre benlik sunumlarında herhangi bir fark yoktur. Instagramı 1 saatten az kullananlar ile 1-3 saat aralığında kullanan ergenlerin 5 saat ve üzeri Instagram kullanan ergenlerden daha fazla benlik sunumu davranışı sergiledikleri görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out in order to reveal whether there is a relationship between the psychosocial development levels of adolescents and their self-presentations on Instagram, and to determine whether self-presentations differ according to their Instagram usage goals and attitudes. For this purpose, in the 2019-2020 academic year, 525 students between the ages of 15 and 18 who attend 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of high schools were given a Demographic Information Form, Instagram Usage Questionnaire, The Modified Self-Presentation Tactics Scale and Erikson's Psychosocial Development Stages Questionnaire has been applied. SPSS 23.0 statistics package program was used to evaluate the data. The demographic information of the participants and the information about their use of Instagram are given in descriptive tables. Pearson's correlation analysis was used to examine the relationship between research variables. In addition, when examining whether self-presentation tactics, one of the research variables, differ in terms of Instagram usage and demographic variables, independent samples t-test and one-way ANOVA were performed. In order to determine which groups caused the difference, Scheffe post-hoc test was used.
As a result of the research, most of the adolescents have been using Instagram for 3-4 years; uses Instagram for 1-3 hours a day; they share the photos of their friends with their own photo most on Instagram; they mostly use emojis or symbols under their posts on Instagram; it has been determined that they open accounts in social networks between the ages of 11-12. In addition, as the psychosocial development levels of adolescents increase, the behavior of self-presentation through Instagram also increases. It is also seen that adolescents with high identity acquisition have high self-presentation behaviors. It was concluded that female participants used all other tactics, except for the "exemplification" self-presentation tactic, more than men. According to another result, it was observed that adolescents attending 11th and 12th grades displayed more self-presentation behaviors than those attending 9th and 10th grades. It has been observed that adolescents in the age group of 17 exhibit more self-presentation behaviors than those in the 15 and 16 age groups. There is no difference in self-presentations according to the state or private school attendance of adolescents. It has been observed that adolescents who use Instagram for less than 1 hour and for 1-3 hours exhibit more self-presentation behavior than those who use Instagram for 5 hours or more.