Üst ekstremite cerrahisinde usg eşliğinde yapılan infraklavikular brakiyal pleksus bloğuna adjuvan olarak eklenen deksmedetomidin ve deksametazonun anestezik etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the anesthetic effects of dexmedetomi̇di̇ne and dexamethasone as adjuvants added to infraclavicular brachial plexus block under ultrasound guidance in upper extremity surgery
Yazar: EZGİ BAL KÖYLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA TUNCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı; üst ekstremite cerrahisi geçiren hastalarda USG 
eşliğinde infaklaviküler blok sırasında adjuvan olarak eklenen deksmedetomidin ve 
deksametazonun blok başlama süresi, toplam blok süresi, ilk analjezik ihtiyaç süresi 
ve advers olaylar üzerine etkilerini araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif gözlemsel çalışma üst ekstremite cerrahisi 
geçiren toplam 44 hasta ile yapıldı ve hastalar Grup A: Deksmedetomidin (n:22) ve 
Grup B: Deksametazon (n:22) olarak iki gruba ayrıldı. Tüm hastaların hastanede kalış 
süresi duyu blok ve motor blok başlama süresi, toplam blok süresi, postoperatif ilk 
analjezik ilaç ihtiyacına kadar geçen süre, ilk 24 saatteki postoperatif toplam analjezik 
ilaç ihtiyacı, advers olaylar (komplikasyonlar), hemodinamik verileri (kalp tepe atım, 
ortalama arter basıncı, periferik oksijen saturasyonu), Ramsay sedasyon skoru ve VAS 
skoru kayıt edildi.
BULGULAR: Demografik verilerde gruplar arasında anlamlı fark yoktu. 
Deksmedetomidin grubunda hastane yatış süresi anlamlı düşük saptandı (p<0,001). 
Deksmedetomidin grubunda duyusal ve motor blok başlangıç süresinin anlamlı daha 
kısa olduğu saptandı (p<0,001). Deksmedetomidin grubunda duyusal ve motor blok 
süresinin anlamlı daha kısa olduğu saptandı (p=0,003, p=0,023). Tüm gruplarda kalp 
tepe atımı (KTA) T0, T1 ve T2 ölçümlerinde anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). 
KTA'ı T3 (p=0,009) ve T4 (p=0,021) ölçümlerinde deksmedetomidin grubunda 
anlamlı düşük idi. Deksametazon grubunda ise KTA'da anlamlı farklılık saptanmadı 
(p>0,05). Deksmedetomidin grubunda tüm zamanlarda ortalama arter basıncı (OAB) 
anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Deksametazon grubunda OAB'ında anlamlı 
farklılık saptanmadı (p>0,05). RSS skorlarında tüm gruplarda T0 ölçümünde anlamlı 
farklılık saptanmadı (p>0,05). T1 (p=0,019), T2, T3 ve T4 (p=0,009) ölçümlerinde 
deksmedetomidin grubunda RSS skorlarının anlamlı yüksek olduğu saptandı. 
x
Deksmedetomidin grubunda ilk analjezik ilaç ihtiyacının daha erken başladığı saptandı 
(p<0,001). Deksmedetomidin grubu hastaların tamamına (%100) analjezik 
uygulanırken; deksametazon grubunda sadece 5 (%22,7) hastaya uygulandı (p<0,001).
VAS skorlarında T0, T1 ve T2 ölçümlerinde tüm gruplarda anlamlı derecede bir 
farklılık saptanmadı (p>0,05). T3 ölçüm zamanına kadar her iki araştırma grubunda 
bulunan hastaların VAS ağrı düzeyi 0 olarak değerlendirildi. T3 (p=0,015) ve T4 
(p<0,001) ölçümlerinde deksmedetomidin grubunda VAS ağrı skorlarının anlamlı 
yüksek olduğu saptandı. Hiçbir grupta bulantı, kusma, hipotansiyon ve sinir hasarı 
görülmedi. Deksmedetomidin grubunda 5 (%22,7), deksametazon grubunda ise 1 
(%4,5) hastada bradikardi saptandı. 
SONUÇ: Deksmedetomidin kullanılan grupta blok başlama ve toplam blok süresinin 
kısa olması nedeniyle bu grup hastalarda postoperatif analjezi ihtiyacı hem daha erken 
başladı hem de kullanılan analjezik miktarı daha fazla idi. Öte yandan 
deksmedetomidin kullanılan grupta hastalarda sedasyon görülmesi intraoperatif 
konforu arttırabileceği için bu durum avantaj olarak göz önünde bulundurulabilir. İki 
adjuvanda da müdahale gerektiren bir advers olay bulunamadı. Periferik sinir 
bloklarında adjuvan seçimi ve doz standardizasyon stratejilerinin belirlenmesi veya bu 
ajanların alternatif rejyonel bloklarda kullanımları açısından daha kapsamlı çalışmalar 
yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
AIM: The aim of this study was to investigate the effects of dexmedetomidine and 
dexamethasone added as adjuvant during USG-guided infaclavicular block on block 
initiation time, total block duration, duration of initial analgesic requirement and 
adverse events in patients undergoing upper extremity surgery.
MATERIAL AND METHOD: This prospective observational study was conducted 
with a total of 44 patients undergoing upper extremity surgery and patients were 
divided into two groups as Group A: Dexmetomidine (n:22) and Group B: 
Dexamethasone (n:22). The duration of hospital stay, sensory block and motor block 
onset time, total block duration, time to first postoperative analgesic drug requirement, 
postoperative analgesic drug requirement in the first 24 hours, adverse events 
(complications), hemodynamic data (heart rate, mean arterial pressure, peripheral 
oxygen saturation), Ramsay sedation score and VAS score were recorded.
RESULTS: There was no significant difference between the groups in demographic 
data. The duration of hospitalization was significantly shorter in the dexmedetomidine 
group (p<0.001). The onset of sensory and motor block was significantly shorter in the 
dexmedetomidine group (p<0.001). The duration of sensory and motor block was 
significantly shorter in the dexmedetomidine group (p=0.003, p=0.023). No significant 
difference was found in peak heart rate (HR) T0, T1 and T2 measurements in all groups 
(p>0.05). CTA was significantly lower in the dexmedetomidine group in T3 (p=0.009) 
and T4 (p=0.021) measurements. There was no significant difference in CTA in the 
dexamethasone group (p>0.05). Mean arterial pressure (MAP) was significantly lower 
at all times in the dexmedetomidine group (p<0.001). No significant difference was 
found in the OAB in the dexamethasone group (p>0.05). No significant difference was 
found in RSS scores in all groups at T0 measurement (p>0.05). RSS scores were 
significantly higher in the dexmedetomidine group at T1 (p=0.019), T2, T3 and T4 
(p=0.009). The first analgesic drug requirement started earlier in the dexmedetomidine 
group (p<0.001). Analgesics were administered to all (100%) patients in the 
xii
dexmedetomidine group, whereas only 5 (22.7%) patients in the dexamethasone group 
(p<0.001). There was no significant difference in VAS scores at T0, T1 and T2 
measurements in all groups (p>0.05). VAS pain level of the patients in both study 
groups was evaluated as 0 until T3 measurement time. VAS pain scores were 
significantly higher in the dexmedetomidine group at T3 (p=0.015) and T4 (p<0.001). 
Nausea, vomiting, hypotension and nerve damage were not observed in all groups. 
Bradycardia was detected in 5 (22.7%) patients in dexmedetomidine group and 1 
(4.5%) patient in dexamethasone group.
CONCLUSION: In the dexmedetomidine group, the need for postoperative analgesia 
started earlier and the amount of analgesic used was higher because the block initiation 
and total block duration were shorter in this group. On the other hand, sedation in the 
dexmedetomidine group may be considered as an advantage that may increase 
intraoperative comfort. No adverse events requiring intervention were found in either 
adjuvant. More comprehensive studies are needed to determine adjuvant selection and 
dose standardization strategies in peripheral nerve blocks or the use of these agents in 
alternative regional blocks.