Sinemada gerçekçilik kavramı; simyasal gerçekçilik ve dişil sinema dili
Realism concept in cinema; chemical realism and feminine cinema language
Yazar: SEVDA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER F. BOZKURT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bağımsız sinema = Independent cinema ; Deneysel sinema = Experimental cinema ; Foto-gerçekçilik = Photo-realism ; Sanat sineması = Art cinema

Özet:
ÖZ Gerçeklik, geçmişten günümüze sanatın ve felsefenin ana konularından biri olmuştur. Sanatta, özellikle gerçekçilik yaklaşımlarında, gerçekliğe yeniden farklı ve dolaylı bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Sinemada gerçekçilik kavramları, gerçekliği tanımladıkları bakış açıları üzerinden isimler almış, akımlar ve yaklaşımlar oluşturmuştur. Bu bağlamda, sinema sanatı sürekli olarak gerçekçilik kavramıyla ilişki içindedir. Bu tezin amacı, bugünün sinema anlatısına kadim simya sanatının dönüşümsel evreleriyle iç içe geçen bir anlatının mümkünlüğünü sorgulamaktır. Simyasal gerçekçi yaklaşımın hikaye anlatımına getireceği özellikler derinlemesine incelenmekte ve aynı zamanda bu kavramın uygulama yöntemleri üzerinde durulmaktadır. Simyasal gerçekçi yaklaşım, simyanın dönüşümsel evrelerini hikaye anlatımında özgün bir üslup olarak sunma açısından bir öneri niteliği taşımaktadır.Bu bağlamda Sinemada simyasal gerçekçi yaklaşıma örnek oluşturabilecek filmler ve Sevda Doğan'ın yönetmenliğinde 2024 yapımı İçimdeki Mevsimler filmi üzerinden değerlendirilmiştir. Öte yandan sinemada hakim eril dil söylemine alternatif dişil sinema dilinin görünür kılınmasına katkı koymaktır. Dişil sinema dili eril dili kıran bir anlatıyı ve söylemi önermektedir. İçimdeki Mevsimler' belgeselinde dişil sinema dilinin diğer karakterler üzerinden ana karakterin dönüşümü kadın kahramanın yolculuğu paradigması bağlamında incelenmiştir. Karakter odaklı bakış ile anlatı ve sinematografiyle birlikte araştırma yöntemlerinden sosyal psikolojide film analizinden yararlanarak çözümlenmiştir. Bu analiz sonucunda simyasal gerçekçi yaklaşımın simyanın sembolizmini, temalarını ve dönüştürücü süreçlerini birleştirerek geleneksel hikaye anlatımına alternatif özgün bir sinema deneyimi sunmuştur.

Abstract:
Reality has been one of the main subjects of art and philosophy from past to present. In art, especially in realism approaches, reality has been approached from a different and indirect perspective. The concepts of realism in cinema have taken names, movements and approaches based on the perspectives from which they define reality. In this context, the art of cinema is constantly in relation with the concept of realism. The aim of this thesis is to question the possibility of a narrative intertwined with the transformational phases of the ancient art of alchemy in today's cinematic narrative. The features that the alchemical realist approach can bring to storytelling are analyzed in depth and at the same time the methods of application of this concept are emphasized. The alchemical realist approach is a proposal in terms of presenting the transformational phases of alchemy as a unique style in storytelling. s. The reviews were made on movies that exemplify the alchemical realist approach in cinema and the 2024 movie titled as "Seasons inside me" or with its original title in Turkish "İçimdeki Mevsimler" directed by Sevda Doğan. Content analysis was conducted as the research methods. On the other hand, it is to contribute to making the feminine cinema language visible as an alternative to the dominant masculine language discourse in cinema. Feminine cinematic language suggests a narrative and discourse that breaks the masculine language. In the article, the examination on the feminine cinematic language of the documentary movie "Seasons inside me" is made within the context of paradigm regarding the female starring character's journey. The movie has been reviewed with a character-oriented perspective by making use of narrative and cinematography as well as social psychology as research methods. As a result of this study, the alchemical realist approach is seen to offer a unique cinematic experience alternative to the traditional storytelling by combining the symbolism, themes and transformative processes of Alchemy