Ergenlerde öznel iyi oluşun algılanan sosyal destek ve prososyal davranışlar açısından incelenmesi
Investigation of subjective well-being in adolescents in terms of perceived social support and prosocial behavior
Yazar: ŞÜKRAN HOŞDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÖZDEMİR BİŞKİN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada ergenlerde öznel iyi oluşun algılanan sosyal destek ve prososyal 
davranışlar açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda değişkenler 
arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Konya'nın bir 
ilçesinde iki lisede öğrenim gören 372 kadın (%57,4) ve 276 erkek (%42,6) olmak 
üzere toplam 648 ergen birey oluşturmaktadır. Araştırmada veriler; araştırmacı 
tarafından oluşturulan demografik bilgi formu, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği, Ergen 
Prososyallik Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak 
elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde betimsel istatistiklerin yanı sıra 
değişkenler arasındaki ilişkinin saptanması için Pearson Korelasyon Katsayısı, t testi, 
ANOVA ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna 
göre ergenlerin dışsal prososyal davranışının öznel iyi oluş ile pozitif ve anlamlı bir 
ilişkisinin olduğu fakat içsel prososyal davranışın öznel iyi oluş ile ilişkisinin 
istatiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca ergenlerin arkadaştan 
algılanan sosyal destek, aileden algılanan sosyal destek ve özel bir insandan 
algılanan sosyal destek alt boyutları ile öznel iyi oluş arasında pozitif yönlü, anlamlı 
bir ilişki bulunmuştur. Arkadaştan algılanan sosyal destek ve aileden algılanan sosyal 
destek, dışsal prososyal davrnaış alt boyutlarının öznel iyi oluşu manidar olarak 
yordadığı fakat özel bir insandan algılanan sosyal desteğin öznel iyi oluşu manidar 
olarak yordamadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre öznel iyi oluşun 
cinsiyete göre farklılık gösterdiği, bu farklılığın erkekler lehine olduğu,
belirlenmiştir. Öznel iyi oluşun akademik not ortalamasına göre farklılaşmadığı 
saptanmıştır. Araştırmanın sonuçları, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve bu 
bulgulara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Ergen, Öznel İyi Oluş, Prososyal Davranış.

Abstract:
This study aimed to investigate adolescents' subjective well-being in terms of 
perceived social support and prosocial behaviour. In this direction, the relational 
research model was used to determine the relationship between variables. The study 
group of the research consists of a total of 648 adolescents, 372 females (57.4%) and 
276 males (42.6%), who are studying in two high schools in a district of Konya in 
the 2022-2023 academic year. The data were collected by using the demographic 
information form prepared by the researcher, the Adolescent Subjective Well-Being 
Scale, the Adolescent Prosociality Scale, and the Multidimensional Perceived Social 
Support Scale. In addition to descriptive statistics, Pearson correlation coefficient, ttest, ANOVA and multiple linear regression analysis were used to determine the 
relationship between variables. According to the results of the study, it was found 
that external prosocial behaviour of adolescents had a positive and significant 
relationship with subjective well-being. However, the relationship between internal 
prosocial behaviour and subjective well-being was not statistically significant. In 
addition, a positive and significant relationship was found between the subdimensions of perceived social support from friends, perceived social support from 
family and perceived social support from a special person and subjective well-being. 
The sub-dimensions of perceived social support from friends, perceived social 
support from family and external prosocial behaviour significantly predicted 
subjective well-being, whereas perceived social support from a special person did not 
significantly predict subjective well-being. According to the results obtained, it was 
found that subjective well-being differed according to gender and that this difference 
was in favour of men. Subjective well-being did not differ according to academic 
grade point average. The results of the study were discussed in the context of the 
relevant literature, and some suggestions were made.

Key Words: Adolescent, Perceived Social Support, Prosocial Behavior, Subjective Well-Being.