Çarşamba ilçesi fındık üreticilerinin iklim değişikliği algıları ve uyum stratejileri
Climate change perception and adaptation strategies of hazelnut producers in Çarşamba district
Yazar: DİLARA ÇANKAYA
Danışman: PROF. DR. İSMET BOZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Küresel iklim değişikliği birçok sektörü etkilemektedir. Ancak bu sektörler içerisinde iklimsel faktörlere doğrudan bağlı olan tarım sektörü en savunmasız olanıdır. Bu durum özellikle Türkiye'nin ihracatta dünya lideri olduğu tarımsal ürünler için kritik öneme sahiptir. İklim değişikliğine karşı oluşturulacak olan politikalarda üreticiyi iyi tanımak, üretici davranışlarının analizi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda Samsun ili Çarşamba ilçesinde fındık yetiştiriciliği yapan 135 üretici ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Üretici sayısının belirlenmesinde tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla hazırlanan anket, önceki çalışmalardan ve bölgenin tarımsal faaliyetleri göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Anket verileri 2022 yılı Mayıs ve Haziran aylarında elde edilmiştir. Araştırmada üreticilerin sosyoekonomik özellikleri, iletişim davranışları, bilgi kaynakları, iklim değişikliği hakkında bilgi seviyeleri, iklim değişikliği algıları, görüşleri, gelecek algıları, endişe durumları, üretimin ciddi anlamda olumsuz olarak etkilenmesi durumunda alınacak olan üretici kararları, iklim değişikliğine karşı uyum stratejileri ve iklim değişikliğine karşı önlem alma durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler ve iklim değişikliğine karşı uyum önlemi alma durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesinde binary lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre modelde iklim değişikliğine uyumlu olarak tespit edilen üreticilerin oranı %14,81'dir. İklim değişikliğine karşı uyum önlemi alma durumunu; üreticilerin eğitim seviyesi, kooperatife üye olma durumu, tarım yöntemi, iklim değişikliği ile ilgili toplantı/seminer/konferansa katılım durumu ve fındık harici tarımsal gelir elde etme durumu pozitif olarak etki ederken, üreticilerin tarımsal deneyim süresinin negatif etki ettiği tespit edilmiştir. Üreticilerin iklim değişikliği konusunda bilinçlendirilmesi ve gerektiğinde uygun önlemler alabilmeleri için başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ziraat odaları, üniversiteler ve diğer paydaşlar tarafından bölgede düzenli olarak eğitim ve yayım faaliyetleri yapılmalıdır.

Abstract:
Global climate change affects many sectors. However, among these sectors, the agricultural sector, which is directly dependent on climatic factors, is the most vulnerable. This is especially critical for agricultural products, for which Turkey is the world leader in exports. It is of great importance to know the producer well and to analyze the producer's behavior in the policies to be formed against climate change. In this context, a face-to-face survey was conducted with 135 hazelnut producers in the Çarşamba district of Samsun. Stratified random sampling method was used to determine the number of producers. The questionnaire, which was prepared to collect data in the research, was prepared considering the previous studies and the agricultural activities of the region. Survey data were obtained in May and June 2022. In the research, the socio-economic characteristics of the producers, their communication behaviors, information sources, their level of knowledge about climate change, their perceptions of climate change, their opinions, future perceptions, producer decisions to be taken in case the production is seriously adversely affected, adaptation strategies against climate change and response to climate change. It is aimed to determine the factors affecting the state of taking precautions. In the analysis of the data, descriptive statistics such as frequency, percentage, mean and standard deviation, and binary logistic regression model were used to determine the factors affecting the adaptation measures against climate change. According to the research findings, the rate of producers identified as compatible with climate change in the model is 14.81%. It has been determined that while the education level of the producers, the status of being a member of the cooperative, the agricultural method, the status of participating in the meeting/seminar/conference on climate change and the agricultural income excluding hazelnuts have a positive effect, the agricultural experience period of the producers has a negative effect. In order to raise awareness of producers about climate change and take appropriate measures when necessary, regular training and extension activities should be carried out by the Ministry of Agriculture and Forestry, chambers of agriculture, universities, and other stakeholders.