Çocuklarda diş tedavi video animasyonunun korku ve anksiyete ile ağrıya etkisi
The effect of dental treatment video animation to dental pain with dental fear and dental anxiety
Yazar: BEKİR MUTİ
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Animasyon filmler = Animation movies ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Diş hekimliği = Dentistry ; Korku = Fear ; Video filmleri = Video films ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Diş tedavisi uygulanan okul çağı çocuklarında (6-8 yaş), diş tedavisi video animasyonunun korku, anksiyete ve ağrıya etkisini değerlendirmek, etkileyen faktörleri belirlemektir.
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneysel olarak, Ocak-Haziran 2022 tarihleri arasında, bir diş hekimliği fakültesi pedodonti kliniğinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ocak - Haziran 2022 tarihleri arasında diş tedavisi için belirtilen kliniğe başvuran, dahil edilme kriterlerine uyan 6-8 yaş grubundaki çocuklar (S=85) oluşturmuştur. Diş tedavisinden hemen önce animasyon grubundaki çocuklara hemşirelik girişimi olarak diş tedavi video animasyonu izlettirilmiştir. Verilerin toplanmasında, Soru Formu, Çocuk Korku Ölçeği, Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk, Yüz İfadeleri Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Veriler, yüzdelik, ortalama, ki-kare testi, varyans analizi ve t testi ile değerlendirilmiştir. Etik ilkelere uyulmuştur. 
Bulgular: Kontrol grubundaki çocukların işlem sırasındaki korkularının önemli düzeyde yükseldiği (p<0.05), animasyon grubundaki çocukların işlem sırasındaki anksiyetelerinin kontrol grubuna göre önemli düzeyde daha düşük olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Kız çocuklarının erkeklere göre önemli düzeyde daha yüksek ağrı hissettikleri (p<0.05), dişine dolgu yapılan çocukların anksiyetelerinin önemli düzeyde en düşük seviyede olduğu (p<0.05), kanal tedavisi yapılan çocukların önemli düzeyde en yüksek ağrıyı hissettiği (p<0.01), 4-8 kez diş tedavisi yapılan çocukların önemli düzeyde en yüksek anksiyeteyi yaşadıkları (p<0.05) belirlenmiştir. Çocukların korku ile anksiyete (p<0.001) ve anksiyete ile ağrı (p<0.01) seviyeleri arasında orta, korku ile yaş (p<0.05) arasında düşük ve pozitif yönde önemli düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur. 
	Sonuç: Diş tedavisi video animasyonu diş tedavisine bağlı gelişen anksiyeteyi ve ağrıyı azaltmada okul çağı çocuklarında kullanılabilir. Kız çocukları ve kanal tedavisi yapılacak çocuklar yüksek ağrı ve tedavi deneyimi fazla olan çocuklar yüksek anksiyete için riskli görünmektedir.      
Anahtar Kelimeler: Ağrı, anksiyete, çocuk, diş tedavisi, korku, video animasyonu

Abstract:
Aim: To evaluate the effect of dental treatment video animation on fear, anxiety and pain in school-age children (6-8 years age) undergoing dental treatment and to determine the factors affecting it.
     Material and Method: The study was conducted as a randomized controlled experiment between January and June 2022 in a pedodontics clinic of a dentisty faculty. The population of the study is consisted of children aged 6-8 years (S=85) who applied to the specified clinic for dental treatment between January and June 2022 and who suitted the inclusion criteria. The dental treatment video animation was watched by the children in the animation group as a nursing initiative just before every dental treatment. Questionnaires, fear scales for children, anxiety scales-states for children and facial expression evaluation scales were used on collecting the data. The data were evaluated with percentile, mean, chi-square test, analysis of variance and t test. Ethical principles had been followed.
     Findings: To be determined that the children in the control group had significantly higher fears during the procedure (p<0.05), while the anxiety of the children in the animation group during the procedure was significantly lower than the control group (p<0.05). To be determined that females felt significantly higher pain than males (p<0.05), children with tooth filling had the lowest level of anxiety (p<0.05), children who had root canal treatment felt the highest level of pain (p<0.01) and children who had dental treatment aroung 4-8 times experienced the highest level of anxiety (p<0.05). To be found that there was a moderate and positive correlation between fear and anxiety (p<0.001) and anxiety and pain (p<0.01) levels while there was a low and positive correlations between fear and age (p<0.05).
     Result: Dental treatment video animation can be used in school-age children to reduce anxiety and pain induced by the dental treatment. To be found that girls and children who have root canal treatment are at risk of high fear while children who have more experience on dental treatment are at risk of high anxiety.
     Keywords: Anxiety, children, dental treatment, fear, pain, video animation