Tıp fakültesi öğrencilerinde dijital bağımlılık düzeylerinin ilişkilerde siber saldırganlık üzerine etkisi /
Yazar: ASLI KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN ZEYBEK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Dijital bağımlılık, gelişen teknolojiyle birlikte günümüzde giderek daha yaygın bir sorun haline gelmiştir. Siber şiddet, dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen saldırgan ve zarar verici davranışları ifade eder. Çalışmamızda tıp fakültesi öğrencilerinde dijital bağımlılık ve siber şiddet eğiliminin ne seviyede olduğu, bunların birbiriyle olan ilişkisi ve demografik verilerin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2023-2024 Eğitim-Öğretim dönemindeki tıp fakültesi öğrencilerine demografik veriler ile dijital bağımlılık ölçeği ve partner ilişkilerinde siber saldırganlık ölçeğinin birlikte olduğu anket formu uygulanmıştır. Toplamda 390 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 28.0 paket programında yapılmıştır. Çalışmadaki tüm istatistiksel analizlerde p değeri 0,05'in altındaki sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Dijital Bağımlılık (DB) Ölçeği ve Partner İlişkilerinde Siber Saldırganlık (SŞ) Ölçeği alt ölçek boyutları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla sıralı lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 390 öğrencinin 156'sı (%40) erkek, 234'ü (%60) kadın olup, yaş ortalaması 21,7 olarak bulunmuştur. Hem erkek hem kadın öğrenciler arasında, ayrıca sınıf düzeyinde, öğrencilerin büyük bir kısmının ailelerindeki en yüksek eğitim seviyesinin lisans mezuniyeti olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların 229'unun (%58,7) ilişkisi olmadığı, ilişkisi olan 161 katılımcının ise 77'sinin (%19,7) 1-3 yıl süreyle bir ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Dijital Bağımlılık Ölçeği alt boyutlarına bakıldığında, hayatın akışını engelleme alt boyutunun puanlarının yüksek olduğu ve öğrencilerin bu etkene belirgin bir şekilde maruz kaldığı anlaşılmıştır. Cinsiyet bazında yapılan analizlerde, erkeklerin aşırı kullanım ve bırakamama alt ölçek puanlarının kadınlara göre daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p=0,043 ve p=0,001). İlişki durumuna göre incelendiğinde ise aşırı kullanım alt boyutunun, ilişkisi olmayan katılımcılarda daha yüksek puan aldığı görülmüştür (p=0,026). Partner İlişkilerinde Siber Saldırganlık Ölçeği incelendiğinde, cinsiyet bazlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Erkeklerin, partnerlerine yönelik seksüel siber şiddet (A) alt boyutunda daha yüksek puan aldığı ve bu tarz davranışları partnerlerine uyguladığı saptanmıştır (p=0,037). Kadınların ise partnerlerine yönelik psikolojik siber şiddet alt boyutunda daha yüksek puan aldığı ve bu tür davranışları uyguladığı belirlenmiştir (p=0,035). Sınıf düzeyine göre yapılan incelemede, ikinci sınıf öğrencilerinin partnere yönelik psikolojik ve seksüel siber şiddet alt ölçeklerinde daha yüksek puan aldığı bulunmuştur (p=0,012 ve p=0,048). Aynı zamanda, ikinci sınıf öğrencilerinin partnerden gelen psikolojik siber şiddet alt boyutunda daha fazla etkilenmiş olduğu tespit edilmiştir (p=0,022). Ailede en yüksek eğitim düzeyinin lise mezuniyeti olduğu öğrencilere bakıldığında, partnere yönelik (A) ve partnerin yaptığı (B) ısrarlı takip siber şiddeti alt boyutlarında en yüksek puanların alındığı belirlenmiştir (p=0,019 ve p=0,028). Ayrıca, ilişkisi olan öğrencilerde hem partnere yönelik (A) hem de partnerin yaptığı ısrarlı takip siber şiddeti puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Her iki ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişki analiz edildiğinde, dijital bağımlılığın hayatın akışını engellediği durumlarda seksüel siber şiddet davranışlarının arttığı anlamlı bir sonuç elde edilmiştir (p=0,007).
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgular doğrultusunda, tıp fakültesi öğrencilerinin akademik başarıya odaklı yapıları, yüksek etik ve sorumluluk bilinci, sınırlı romantik ilişkilere sahip olmaları, dijital bağımlılığın ilişkilerde siber saldırganlık üzerindeki etkisini azaltan faktörler olarak değerlendirilebilir. Bu özellikler, dijital bağımlılık ile siber saldırganlık arasında anlamlı bir ilişki tespit edemememizin nedenlerinden biri olabilir. Bu nedenle, tıp fakültesi öğrencilerinde dijital bağımlılık ve siber saldırganlık ilişkisi üzerine yapılan analizlerin bu çerçevede ele alınması gerektiği düşüncesindeyiz.
Anahtar kelimeler: Dijital Bağımlılık, Siber Şiddet, Partner Siber Şiddeti

Abstract:
Aim: Digital addiction has become an increasingly prevalent issue in today's world with the advancement of technology. Partner cyber violence, encompasses harmful behaviors such as control, surveillance, threats, and harassment conducted through digital tools within romantic relationships, negatively affecting relationship dynamics. This study aims to examine the level of digital addiction and cyber violence tendencies among medical faculty students, their relationship with each other, and the impact of demographic data on these behaviors.
Materials and Methods: During the 2023-2024 academic year, a questionnaire combining demographic data with the Digital Addiction Scale and the Cyber Aggression in Relationships Scale was administered to medical faculty students. A total of 390 students participated in the study. Statistical analyses were conducted using the SPSS 28.0 software package. A p-value below 0.05 was considered statistically significant for all analyses. To examine the relationship between the subscales of the Digital Addiction (DA) Scale and the Cyber Aggression in Relationships (CA) Scale, ordinal logistic regression analysis was used.
Results: Among the 390 students who participated in the study, 156 (40%) were male and 234 (60%) were female, with an average age of 21.7. A large portion of both male and female students, as well as across class levels, reported that the highest level of education attained by their parents was a university degree. Of the participants, 229 (58.7%) were not in a relationship, while 161 participants reported being in a relationship, with 77 (19.7%) having been in a relationship for 1-3 years. The subscales of the Digital Addiction Scale indicated that the "disruption of life flow" subscale scored the highest, suggesting that students were significantly affected by this factor. Gender-based analyses revealed that male students had higher scores on the "overuse" and "inability to quit" subscales compared to female students, and these differences were statistically significant (p=0.043 and p=0.001). Regarding relationship status, students not in a relationship scored higher on the "overuse" subscale (p=0.026). When analyzing the Cyber Aggression in Relationships Scale, gender differences also emerged. Male students scored higher on the sexual cyber violence (A) subscale against their partners (p=0.037), while female students scored higher on the psychological cyber violence subscale (p=0.035). Class level analysis showed that second-year students had higher scores in both psychological and sexual cyber violence subscales (p=0.012 and p=0.048). Additionally, second-year students were found to be more affected by psychological cyber violence from their partners (p=0.022). Students whose parents' highest level of education was a high school diploma had the highest scores on both the "persistent tracking" cyber violence subscale directed at partners (A) and the "persistent tracking" subscale conducted by partners (B) (p=0.019 and p=0.028). Among students in relationships, both the partner-directed (A) and partner-conducted (B) persistent tracking cyber violence scores were significantly higher (p<0.001). The relationship analysis between the subscales of both scales revealed a significant association where sexual cyber violence behaviors increased in cases where digital addiction disrupted the flow of life (p=0.007).
Conclusion: Based on the findings of this study, the academic achievement-oriented nature of medical students, their high ethical standards, sense of responsibility, and limited involvement in romantic relationships can be considered factors that mitigate the impact of digital addiction on cyber violence within relationships. These characteristics may explain why a significant relationship between digital addiction and cyber violence was not found in this study. Therefore, analyses regarding the relationship between digital addiction and cyber violence among medical students should be evaluated within this context.
Keywords: Digital Addiction, Cyber Violence, Partner Cyber Violence