Bakanların sorumluluğu
The responsibilty of the council of ministers
Yazar: FAİK BİRİŞİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARUK BİLİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Parlamenter rejimlerin temel özelliklerinden biri, iki başlı yürütmededevlet başkanının sorumsuzluğuna karşılık, Bakanlar Kurulununsorumluluğudur. Parlamenter rejimlerde bakanların görevleriyle ilgili cezai vehukuki sorumluluklarının yanında, parlamentoya karşı siyasi sorumluluğu,parlamenter rejimi, diğer temsili hükümet uygulamalarından ayıran en önemliözelliktir. Parlamenter rejimi benimsemiş olan 1982 Anayasası, önceki anayasamızgibi bakanların cezai ve siyasi sorumluluklarına yer vermiştir.Bakanlar Kurulunun oluşturulması açısından 1924, 1961 ve 1982Anayasaları arasında temelde önemli bir ayrılık yoktur. 1982 Anayasası, BakanlarKurulunun oluşturulması ile ilgili olarak parlamenter rejimin özelliklerine uygundüzenleme getirmiştir. 1982 Anayasasının 109. maddesine göre, ? BakanlarKurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Başbakan, Cumhurbaşkanınca,Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanır. Bakanlar, Türkiye BüyükMillet Meclisi üyeleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasındaBaşbakanca seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisiüzerine Cumhurbaşkanınca görevlerine son verilir?.Bu maddeden anlaşıldığı gibi, Başbakanın milletvekili olması zorunludur.Bakanların ise milletvekili olması zorunlu değildir, milletvekili olmayan kişiler deeğer milletvekili seçilme yeterliliğine sahip iseler bakan olabilirler.1982 Anayasası,yürütmenin öteki kanadı olan Bakanlar Kurulunun yapısında bir değişiklikyapmamıştır. 1982 Anayasasının 109. maddesinin, 1961 Anayasasından ayrılan tekfarkı, gerektiğinde Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca bir bakanıngörevine son verilebilmesidir. Bu yetkinin, Bakanlar Kurulu içinde Başbakanıgüçlendirdiği ve onu Bakanlar Kurulunun gerçek lideri haline getiren unsurlardanbirisi olduğu tartışmasızdır.

Abstract:
One of the basic properties of parliamentary regimes is the responsibilityof the council of ministers in response to the irresponsibility of the president intwo-headed administer. In beside of the punishment and legal responsibilitiesrelated with ministers? duties in parliamentary regimes, its political responsibilityto parliament and its parliamentary regime are the most important propertiesdistinguish from other representative government applications. 1982 constitutionconsidered parliamentary regime give place to ministers? punishment and legalresponsibilities as our preceding constitution.In the aspect of constitution of the Council of Ministers, there is noimportant difference between 1924, 1961 and 1982 constitutions in origin. 1982Constitution brought appropriate arrangements related to the constitution of theCouncil of Ministers. With respect to the 109th matter of 1982 Constitution,?Council of Ministers is constituted from a prime minister and ministers?. Primeminister is appointed to TBMM (Grand National Assembly of Turkey) members.Ministers are selected by the Prime Minister from the ones who have opportunityto be selected as a TBMM member or deputy and is appointed by President of theRepublic. In a necessity upon a suggestion of Prime Minister, his duty is ended bythe President of the Republic.As understood from this matter, there is no obligation fort he PrimeMinister to be a deputy. And also there is no obligation fort he ministers to be adeputy, persons who are not deputy can be a minister if they have selectionadequacy to be a deputy. 1982 Constitution made no change in the structure of theCouncil of Ministers as an other side of administer. An only difference between109th matter of 1982 Constitution from 1961 Constitution is in necessity upon asuggestion of the Prime Minister, The president of the Republic may end duty of aminister. It is certain that this authorization gives support to the Prime Minister inthe Council of Ministers and it is an element bring him to a real leader of theCouncil of Ministers.