Mısır hasat atıkları ve azotlu gübrelemenin buğdayda verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of corn harvest wastes and nitrogen fertilization on yield and quality of wheat
Yazar: HALİL HAKAN DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYDIN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada mısır-buğday ekim nöbetinde, mısır atığının ve farklı dozlarda azotlu gübre uygulamasının buğdayda verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde 2015-2016 üretim sezonunda, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre yapılmıştır. Denemede, ana parselleri mısır artıkları (mısır atığı var, mısır atığı yok), alt parselleri ise farklı azotlu gübre dozu uygulamaları (0, 6, 12, 18, 24 kg N da-1) oluşturmuştur. Buğday çeşidi olarak Sagittario kullanılmıştır. Çalışmada bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başakta tane sayısı, başak tane ağırlığı, başak boyu, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein içeriği, gluten indeksi, sedimentasyon değeri, verim, NDVI değeri ve bayrak yaprak N içeriği parametreleri incelenmiştir. 
Araştırmada  başak tane ağırlığı, başak boyu, bin tane ağırlığı, sedimentasyon değeri, tane verim, bayrak yaprak azot içeriği üzerine mısır anızının etkisi pozitif olarak önemli bulunurken, bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başak boyu, bin tane ağırlığı, tane protein oranı, gluten, sedimentasyon, tane verim, sapa kalkma ve başaklanma dönemi NDVI değeri, bayrak yaprak azot içeriği üzerine ise azotlu gübre uygulamalarının etkisi önemli bulunmuştur. Ayrıca bitki boyu, protein içeriği, sapa kalkma dönemi NDVI değeri ve yaprak azot içeriği üzerine mısır anız atığı ve gübre uygulamaları interaksiyonunun etkisi önemli bulunmuştur. Mısır hasadından sonra arta kalan atıkların toprağa karıştırılması ve artan azot dozlarının buğday verimi ve kalitesi üzerine önemli pozitif etkilerde bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
In this study, the effects of maize residue and nitrogen fertilizer, applied in different doses, on wheat yield and quality in corn-wheat crop rotation have been examined. The research has been conducted in Aydın Adnan Menderes University Faculty of Agriculture Research and Application Farm, using a randomized block designe with  split-plot arrangement in 2015-2016 production season.  In the experiment, the main plots have been allocated to maize residues (control and residue) whereas the sub-plots have consisted of different nitrogen fertilizer doses (0, 6, 12, 18, 24 kgN/da). As the wheat cultivar, Sagittario has been used. In this study; plant height, number of spike per square meter, number of grain (kernel) per spike, spike grain weight, spike length, thousand grain weight, hectolitre weight, protein content, gluten index, sedimentation values, grain yield, NDVI values and flag leaf N content parameters have been examined. 
In the research, of maize stubble on spike grain weight, spike length, thousand grain weight, sedimentation value, grain yield and flag leaf nitrogen content has been found to be positive; the effect of nitrogen fertilizer applications on plant height, number of spike per square meter, spike length, thousand grain weight, grain protein ratio, gluten, sedimentation, grain yield, heading stage NDVI value and flag leaf nitrogen content  has  been found to be significant. Furthermore, the effect of interaction of maize stubble residue and fertilizer applications on plant height, protein content, booting stage NDVI value and leaf nitrogen content have found to be significant also. Results revealed that the mixing of the corn stalks residues to the soil after corn harvest and the increasing nitrogen fertilizer doses had significant positive effects on wheat yield and quality.