Öğretmen ve öğretmen adaylarına göre mekânsal düşünme becerisi öğretimi: Eğilimler ve "Kültür ve miras" öğrenme alanına uygulanabilirlik
Teaching of spatial thinking skill of teachers and prospective teachers: Trends and applicability to the learning field "Culture and heritage"
Yazar: SELÇUK ÇALIK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ AKBAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Kültürel düşünce = Cultural thought ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Mekansal beceri = Spatial skill ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, Sosyal Bilgiler öğretmen ve öğretmen adaylarının mekânsal düşünme becerisi öğretimine yönelik eğilimlerini, bu becerinin öğretiminde 6. sınıf "Kültür ve Miras" öğrenme alanına yönelik hazırlanan etkinliklerin uygulanabilirliğine dair görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı/açıklayıcı ardışık desene dayalı olarak yürütülmüştür. Trabzon ilinde görev yapan 148 Sosyal Bilgiler öğretmeni ve Trabzon üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programında öğrenim gören 55 öğretmen adayı araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.   Araştırmaya katılanlardan 12 Sosyal Bilgiler öğretmeni ve 12 öğretmen adayı ile mülakatlar yapılmıştır. Araştırmada mekânsal düşünme öğretimine yönelik eğilimi belirlemek için Akbaş vd. Cevher ve Cincil (2018) tarafından geliştirilen "Mekânsal Düşünme Öğretimi Eğilim Ölçeği (MDÖEÖ)" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır.  Nicel verilerin analizi SPSS 22 paket programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik ve Mann Whitney - U testi ile gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada öğretmen ve öğretmen adaylarının mekânsal düşünme eğilimlerinin iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların mekânsal düşünme beceri düzeylerinin iyi düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar hazırlanan etkinliklerin uygulanabileceği yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğretmen ve öğretmen adayları etkinliklere yönelik bazı eleştiri ve önerilerde bulunmuşlardır. Bu sonuçlardan hareketle, mekânsal düşünme becerisinin Sosyal Bilgiler dersi tarih konuları ile ilişkilendiren çalışmalara yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research aims to determine the tendencies of Social Studies teachers and prospective teachers towards teaching spatial thinking skills and their views on the applicability of the activities prepared for the 6th grade "Culture and Heritage" learning field in teaching this skill. The research was carried out with an explanatory sequential/descriptive sequential pattern among the mixed methods. The sample of the research comprised 148 social studies teachers working in Trabzon province and 55 prospective teachers studying at the Department of Social Studies Teaching. Interviews were held with 12 social studies teachers and 12 prospective teachers who participated in the research. To determine the tendency related to the spatial thinking teaching in the research, the "Spatial Thinking Teaching Tendency Scale (STTTS), which was developed by Akbaş, Cevher and Cincil (2018), was applied. The semi-structured interview form was used to collect data for the qualitative portion of the study. Analysis of quantitative data was carried out with descriptive statistics and the Mann Whitney-U test using the SPSS 22 package program. The content analysis method was used in the analysis of the qualitative data. In the study, it was determined that the spatial thinking tendencies of teachers and prospective teachers were at a good level. It was concluded that the spatial thinking skills of the participants were at a good level. It was also found that the participants thought that the activities that were prepared could be applied. The teachers and prospective teachers made some criticism and recommendations related to the activities. Based on these results, it is suggested to include studies that associate spatial thinking skills with historical topics in a social studies course.