Çocuklarda akut infeksiyon sırasında demir eksikliği anemisinin değerlendirilmesi
Evaluation of iron deficiency anemiaduring acute infection in children
Yazar: YUNUS NAS
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BOZAYKUT
Sağlık Bakanlığı / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Demir eksikliği anemisi dünyada yaygın, tedavi edilebilir ve çoğunlukla nütrüsyonel sağlık problemidir. Çocuklarda süt çocukluğu dönemi en sık görüldüğü yaş grubudur. İnfeksiyon ve inflamasyon varlığında demir metabolizmasında büyük değişiklikler olmaktadır. Bu nedenle İnfeksiyon ve inflamasyon gibi durumların eşlik ettiği hastalarda demir eksikliğini değerlendirmek zordur. Akut infeksiyonların hematolojik paremetreler üzerine olan etkilerini araştıran yayınlar az sayıdadır. Bu çalışmada infeksiyon sırasında demir eksikliği anemisini belirlemeyi amaçladık. 
	Bu çalışmaya Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları poliklliniğine Eylül 2005-Ekim 2005 tarihleri arasında ateş şikayeti ile başvuran 151 hasta alındı.  Vakalarda kronik hastalığı olanlar, daha önce anemi nedeni ile tetkik ve tedavi edilenler ve anemi nedeni demir eksikliği dışında nedeni olanlar çalışma dışı bırakıldı. Tüm vakalarda infeksiyon sırasında ve infeksiyon düzeldikten en erken dört hafta sonra  Hemogram(Eritrosit sayısı, Hemoglobin, Hematokrit, MCV, MCH, MCHC, RDW , Trombosit sayısı, lokosit sayısı), Serum Demiri, Serum Total Demir Bağlama Kapasitesi Ferritin, C-Reaktif Protein,Transferrin satürasyonu ve Periferik Yayma çalışıldı.  
	Vakaların yaşları 6 ay ile 13 yaş arasında ortalama 4.45±3.20 yıl bulundu. Çalışmadaki vakaların 87(% 57,6)'si erkek, 64(% 42.4) kız cinsiyete sahipti. İnfeksiyon odağı olarak sıklık sırasına göre sırası ile üst solunum yolu infeksiyonu(% 31.1), alt solunum yolu infeksiyonu(% 18.5), kriptik tonsillit(% 17.9), akut gastroenterit(% 16.6) ve idrar yolu infeksiyonu(% 15.9) saptandı.
	Demir eksikliği anemisi 56 (% 37.1) vakada saptandı. Vakalar yaş gruplarına göre ayrıldığında 6-24 ay arasında DEA % 59.6, 2 yaş üstünde % 27.7 sıklığında saptandı. Bu veriler diğer çalışmalarla benzer olarak süt çocukluğu döneminde DEA si daha sık görülmektedir. 
İnfeksiyon sırasında infeksiyon düzelmiş duruma göre hemoglobin, hematokrit, serum demiri, serum total demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu ve MCV değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş(p<0,05), ferritin de yükselme(p<0,05) ve MCH, MCHC ve RDW'de ise değişiklik olmamaktadır(p>0,05). 
Eritrosit indekslerinden RDW  değerleri (RDW≥15) infeksiyon sırasında DEA'sini belirlemede sensitivite, spesifite, pozitif prediktif ve negatif prediktif değerinin sırası ile % 81, 79, 70 ve 86 saptandı. Vakalar infeksiyon odaklarına göre gruplara ayrıldığında  aralarında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı(p>0,05).  Ferritin düzeyi DEA olan ve olmayan vakalarda CRP yüksek olanlarda normal olanlara göre anlamlı olarak yüksek saptandı(p<0.01). Ferritin düzeyi CRP yüksek vakalarda 100 ng/ml, CRP normal olan vakalarda 50 ng/ml alındığında DEA' ni % 90 oranında saptayabilmektedir.
	İnfeksiyon sırasında demir eksikliği anemisini değerlendirmede RDW değerinin 15 in üzerinde olması, ferritin değerinin CRP yüksek olanlarda 100 ng/ml, normal olanlarda 50 ng/ml nin altında olması DEA tanısını kuvvetle destekler görünmektedir. Bu sonuçlar serum transferrin reseptör ve hepsidin parametrelerinide içeren daha çok sayıda vakalı çalışmalarla desteklenmelidir.

Abstract:
Iron deficiency anemia is a common, treatable and mostly nutritional health problem in the world. Infancy is the most common age group in children. In the presence of infection and inflammation, major changes occur in iron metabolism. Therefore, it is difficult to evaluate iron deficiency in patients with conditions such as infection and inflammation. There are few publications investigating the effects of acute infections on hematological parameters. In this study, we aimed to determine iron deficiency anemia during infection.

In this study, 151 patients who applied to Zeynep Kamil Women's and Pediatrics Training and Research Hospital, Pediatrics Polyclinic with fever complaint between September 2005 and October 2005 were included. Patients with chronic disease, those who were previously examined and treated for anemia, and those with a cause other than iron deficiency were excluded from the study. Complete blood count
 (Erythrocyte count, Hemoglobin, Hematocrit, MCV, MCH, MCHC, RDW , Platelet count, leukocyte count), Serum Iron, Serum Total Iron Binding Capacity Ferritin, C-Reactive Protein ,Transferrin saturation and Peripheral Smear were studied.

The mean age of the cases was found to be between 6 months and 13 years, 4.45±3.20 years. Of the cases in the study, 87 (57.6%) were male and 64 (42.4%) were female. Upper respiratory tract infection (31.1%), lower respiratory tract infection (18.5%), cryptic tonsillitis (17.9%), acute gastroenteritis (16.6%) and urinary tract infection (15.9%) were determined as the focus of infection, respectively.
Iron deficiency anemia was detected in 56 (37.1%) cases. When the cases were separated according to age groups, IDA was found to be 59.6% between 6-24 months and 27.7% over the age of 2 years. These data are similar to other studies, and IDA is more common in infancy.
Statistically significant decrease in hemoglobin, hematocrit, serum iron, serum total iron binding capacity, transferrin saturation and MCV values (p<0.05), increase in ferritin (p<0.05)  values compared to the infection resolved during infection. and there is no change in RDW,MCH and MCHC(p>0.05).
Among the erythrocyte indices, RDW values (RDW≥15) were 81, 79, 70 and 86%, respectively, of sensitivity, specificity, positive predictive and negative predictive value in determining IDA during infection. When the cases were divided into groups according to their foci of infection, no statistically significant difference was found between them (p>0.05). 
Ferritin levels were found to be significantly higher in patients with and without IDA, compared to those with normal CRP levels (p<0.01). When the ferritin level is taken 100 ng/ml in cases with high CRP and 50 ng/ml in cases with normal CRP, it can detect IDA at a rate of 90%.

In the evaluation of iron deficiency anemia during infection, a RDW value above 15, a ferritin value of 100 ng/ml in patients with high CRP and below 50 ng/ml in normal patients seem to strongly support the diagnosis of IDA. These results should be supported by more case studies including serum transferrin receptor and hepcidin parameters.