Sosyoekonomik değişkenlerin suç üzerine etkisi: Ankara Kızılcahamam Cezaevi için bir uygulama
The effect of socioeconomic variables on crime: An application for Ankara Kızılcahamam Prison
Yazar: BURAKHAN ÜÇBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA NECATİ ÇOBAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Sosyoekonomik değişme = Socio-economic change ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Suç = Crime ; Suç sosyolojisi = Crime sociology

Özet:
Suç olgusu toplumda bireylerin birbirleri ile bir uyum ve saygı içerisinde yaşamasına karşı en büyük engeldir. Evrensel olarak bakıldığında her toplumun içinde kendi varlığını sürdüren suç ile mücadele edilmektedir. Devletler, sosyal devlet anlayışına uygun şekilde vatandaşlarının uyum içinde yaşayabilmeleri için suç ve suçun ortaya çıkmasına temel oluşturan her olumsuzluk ve kuralsızlığı engelleyici politikalar sürdürmektedir.
Suçun ortaya çıkmasındaki temel sebeplerin neler olduğu, toplumların düzenini bozan suç ve suçlu olgularında hangi sosyoekonomik faktörlerin ne ölçüde etkili olduğunu anket yöntemi ile ortaya koymak bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
Çalışmaya anket verilerini sağlamak amacıyla Adalet Bakanlığından gerekli izinler alınarak Ankara ilinde Kızılcahamam Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan gönüllü hükümlüler seçilmiştir. Çeşitli suç türleri, gelir durumu, yaş, eğitim ve medeni durumdan 71 gönüllü hükümlüye yüz yüze anket soruları yöneltilerek cevaplar alınmıştır. Araştırmada net veriler ve sonuçlar elde edilmesi amacıyla 43 soru; bir bireyin sosyoekonomik durumunu ortaya çıkaracak şekilde detaylı çoktan seçmeli cevaplarla oluşturulmuştur.
Araştırma sonucu elde edilen bilgilere göre hükümlülerin gelir durumunun çok düşük seviyede olması veya belli bir gelirinin olmaması, eğitim durumlarının düşüklüğü, kalabalık ve yoksul ailelerden gelmeleri; medeni hali bekar olanların yüksek olması sosyoekonomik faktörlerin etkisini göstermektedir. Hırsızlık ve uyuşturucu suçunu işleyenlerin fazla sayıda olması ekonomik faktörlerin suç türü ve ekonomi değişkeni bağlantısını göz önüne sermektedir. Tüm bu sonuçlara bakıldığında "sosyoekonomik değişkenlerin suça etkisi vardır" genel hipotezini desteklemektedir.
Bu araştırmanın sonucuna bakıldığında suç ile mücadele de suça etkisi yüksek olan sosyoekonomik değişkenleri (gelir seviyesi, eğitim durumu, sosyal ortam, iş bulamamak v.b.) esas alan politikalar yürütülmelidir. Adalet bakanlığı ile koordineli yapılacak projeler, eğitimler ve seminerlerde sosyoloji ve psikolojiye ek olarak ekonomi ile de ilgili çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu çalışmaların sonucunda toplumda suç oranlarının en alt seviyelere ineceği öngörülmektedir. Ayrıca literatüre eklenecek bu tip çalışmalar arttıkça, belirtilen sosyoekonomik değişkenlerin suça etkisini azaltma çözümlerinde yol gösterici olacaktır.

Abstract:
The phenomenon of crime is the greatest obstacle to the harmonious and respectful coexistence of people in society. From a universal point of view every society has to struggle with the crime that sustains its existence. States pursue policies that prevent any negativity and irregularity which is the basis for the emergence of crime and criminality so that their citizens can live in harmony and in accordance with the understanding of the welfare state.
The aim of this research is to find out what are the main reasons for the emergence of crime what socio-economic factors are effective in crime and criminal cases that disrupt the social order using the survey method.
To obtain the survey data for the study voluntary convicts in Kızılcahamam Closed Penitentiary in Ankara were selected after obtaining the necessary permissions from the Ministry of Justice. 71 voluntary convicts with different criminal offenses income levels age education and marital status were interviewed in face-to-face interviews. In order to obtain clear data and research results 43 questions with detailed multiple-choice answers were created to determine a person's socioeconomic status.
The first part of the study introduces the basic concepts of crime and its economic models. In the second part the relationship between the concept of crime economics and the economic variables of crime is examined and the results of some literature studies related to the research topic are given. In the third part the obtained survey data were reflected through the preparation of cross-tabulations statistical analyzes were performed using these data and the relationship of the results with the basic hypotheses was evaluated.
According to the information obtained from the survey the income status of the convicts is very low or they do not have a certain income their educational level is low they come from crowded and poor families; the high marital status of the single people indicates the influence of socioeconomic factors. The high number of those who commit theft and drug offenses shows the relationship between economic factors the type of offense and the economic variable. Considering all these results my general hypothesis that "socioeconomic variables have an impact on crime" is confirmed.
Considering the results of this research crime prevention measures should be taken based on socio-economic variables (income level, education level, social environment, no possibility to find a job, etc.) that have a great influence on crime. In addition to sociology and psychology studies on the economy should also be carried out as part of projects training and seminars conducted in coordination with the Ministry of Justice. As a result of these studies it is expected that the crime rate in society will decrease to the lowest level.