Afganistan'da yerel yönetim sisteminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri: Kabil örneği
Challenges and solutions for the local government system in Afghanistan: Kabul case
Yazar: HİKMATULLAH WAHIDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YÖNTEN BALABAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afganistan-Kabil = Afghanistan-Kabil ; Belediyeler = Municipalities ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetim sistemleri = Management systems ; Yönetim sorunları = Management problems

Özet:
Afganistan İslam Cumhuriyeti, Orta Asya'da bulunan 34 il, 387 ilçe ve binlerce köyden oluşan, 5000 yıldan uzun bir tarihsel geçmişi bulunduğu konum ve sahip olduğu doğal kaynaklar ile jeostratejik açıdan önemli olan bir ülkedir. Tarihsel süreç içerisinde gerek çeşitli ülkelerin Afganistan'a yönelik dış müdahaleleri gerekse otuz yıldır süren iç savaş ve iç göç, başta başkent Kabil olmak üzere ülkenin alt yapısına, siyasi, hukuki, ekonomik ve idari sistemine zarar vermiştir.  Dış müdahaleler ve iç savaşlardan etkilenen sistemlerden biri de Afganistan'daki yerel yönetim sistemi olmuştur. 
Afganistan'da idari sistem, merkezi ve yerel yönetimler olarak ikiye ayrılmıştır. Yerel yönetim birimleri arasında iller, ilçeler, köyler ve belediyeler bulunmaktadır. Tezde, Afganistan'da yerel yönetim sisteminde yaşanan sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri Afganistan'ın başkenti ve altı milyon nüfusa sahip olan Kabil örneği üzerinden ortaya konulacaktır. Kabil, diğer illerle karşılaştırıldığında özellikle Afganistan'da yaşanan savaşlar nedeniyle son yıllarda mültecilerin çoğunun varış noktası olan bir kenttir. Kabil kentinde, kentsel hizmete ilişkin sorunlardan, yerel demokrasiyi sağlamaya, mali kaynakların yetersizliğinden, personele, denetimden, yasal ve kurumsal yapılanmaya kadar çok sayıda sorun alanı vardır. Tezde yerel düzeydeki bu sorunlar ortaya konulurken, sorunların arka planındaki tarihsel, siyasi, ekonomik, yönetsel nedenler de tartışılacaktır. 
Kabil'de belediyelerin sorunlarının çözülmesi güçlü bir belediye yönetim sistemi gerektirmektedir. Bunun için de ülkede ve kentte çok yönlü reformlara ihtiyaç vardır. Kabil'de yapılacak kentsel dönüşüm merkez ve yerel birimler arasında görev paylaşımının belirlenmesi, koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması, finansal kaynakların güçlendirilmesi, atamalarda liyakat standartlarının benimsenmesi, yolsuzluğun ortadan kaldırılması bunlardan bazılarıdır. Araştırmanın bulguları gösteriyor ki, tarihsel süreç içerisinde yapılan bazı reformalara rağmen Afganistan'daki belediye yönetiminde yaşanan sorunlar devam etmektedir. Bu kapsamda tezde, başkent Kabil örneği üzerinden belediyelerin sorunlarına yönelik tarihsel süreç içerisinde yapılan reform çalışmalarının eleştirel bir bakış açısıyla ele alınması, mevcut sorunların çözümüne yönelik politika önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu tezde, bir metodoloji olarak araştırma amaçlarına verimli bir şekilde gerçekleştirmek için nitel araştırma yöntemi kullanılmaktadır. Niteliksel veriler kitap, makale, politika belgeleri vb. birincil ve ikincil kaynaklardan toplanmıştır.  
Anahtar Sözcükler: Afganistan, Belediye, Kabil, Yerel Yönetimler, Reform

Abstract:
The Islamic Republic of Afghanistan, consisting of 34 provinces, 387 districts, and thousands of villages in Central Asia, has more than 5000 years of history. It is a geostrategically important country with its location and natural resources. In the historical process, the foreign interventions of various countries in Afghanistan as well as the civil war and internal migration that have lasted for thirty years, have damaged the country's infrastructure, political, legal, economic, and administrative systems, especially the capital of Afghanistan. One of the systems affected by foreign interventions and civil wars has been the local government system in Afghanistan.
The administrative system in Afghanistan is divided into two types: central and local governments. Local government units include provinces, districts, villages, and municipalities. In this research, the problems in the local administration system in Afghanistan and the solutions to these problems will be presented with an example of Kabul City, the capital of Afghanistan, which has a population of six million. Compared to other provinces, Kabul is a city that has been the destination for most refugees in recent years, especially due to the wars in Afghanistan. There are many problems in Kabul, the problems related to urban service to ensuring local democracy, the inadequacy of financial resources, personnel, inspection, and legal and institutional structuring. While these problems at the local level are presented in this research, the historical, political, economic, and administrative reasons behind the problems will also be discussed.
Solving the problems of municipalities in Kabul City requires a strong municipal management system. For this, there is a need for multidimensional reforms in the country and in the city. Some of these are the determination of task sharing between the central and local units of the urban transformation to be made in Kabul, ensuring coordination and cooperation, strengthening financial resources, adopting the standards of merit in appointments, and eliminating corruption. The research findings show that, despite some reforms made in the historical process, the problems in the municipal administration in Afghanistan continue. In this context, the thesis aims to critically examine the reform studies carried out in the historical process for the problems of municipalities through the example of the capital city of Kabul and to develop policy proposals to solve existing problems. This research uses the qualitative research method to achieve research objectives efficiently. Qualitative data can be books, articles, policy documents, etc. collected from primary and secondary sources.
Keywords: Afghanistan, Municipality, Kabul, Local Governments, Reform