Tüketim kültürünün Türk sinemasına etkilerinin Recep İvedik filmleri üzerinden incelenmesi
Investigation of the effects of consumer culture on Turkish cinema through Recep İvedik films
Yazar: AHMET BURAK KÜÇÜKDURMAZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE UÇAR İLBUĞA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kültür = Culture ; Recep İvedik = Recep İvedik ; Sinema = Cinema ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Tüketim, en genel ifade ile ihtiyaçların ve isteklerin karşılanması olarak
tanımlanabilir. Bir insanın ya da canlının varlığını sürdürebilmesi, ihtiyaçlarını karşılamasına
bağlıdır. Bu açıdan ele alındığı zaman, tüketim olgusunun tarihini ilk canlının ortaya çıktığı
döneme kadar götürmek mümkündür. Tarihi bu kadar eskilere dayanan tüketim kavramı,
zaman içerisinde toplumlarda yaşanan gelişmelerden ve değişimlerden etkilenmiş; farklı
dönemlerde farklı biçimlerde yorumlanmış ve kullanılmıştır. Tüketim, geleneksel toplumlarda
temel ihtiyaçların karşılanması olarak algılanmıştır, ancak yirminci yüzyıla gelindiğinde
tüketim ediminin toplumlar açısından merkezî bir yer işgal etmeye başladığı ifade edilebilir.
Tüketimde yaşanan bu değişimin bir sonucu olarak bu dönemde var olan toplumları ifade
etmek için 'tüketim toplumu' kavramı kullanılmıştır.
Türkiye açısından tüketim toplumuna geçiş süreci, özellikle 1980'lerde benimsenen
neoliberal politikalar vasıtasıyla olmuştur. Benimsenen politikaların halka aktarılmasında kitle
iletişim araçlarının önemli bir payı vardır. 1990'larda televizyonun toplum içinde
yaygınlaşması ve açılan özel kanallar ile modern tüketim alışkanlıklarının Türk toplumunda
yayılımı hızlanmıştır. Türkiye'de yaşanan bu süreci, tüketim toplumuna geçiş olarak ifade
etmek mümkündür.
Toplumla ilişkisi bakımından hem etkileyen hem de etkilenen konumda bulunun Türk
sinemasının da tüketim toplumuna geçiş sürecinden etkilendiği söylenebilir. İzleyici sayısı
bakımından yüksek oranlara sahip Recep İvedik film serisinde gerek dağıtım, reklam gibi
alanlarda gerekse filmlerde işlenen konu bakımından modern tüketim anlayışı kendini
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Tüketim Toplumu, Tüketim Kültürü, Sinema, Recep İvedik

Abstract:
Consumption can be defined as meet the needs and demands in the most general
expression. The existence of human and other creatures depend on its needs meet. From this
point of view, it is possible to, the history of the phenomenon of consumption can be taken
back to the period of the first creatures. The concept of consumption based on such old times
has been influenced by the developments and changes experienced in societies over time, and
also, used and interpreted in different ways in different periods. Consumption is perceived as
meeting basic needs in traditional societies, however, it can be said that consumption started
to occupy a central place for societies in the twentieth century. As a result of the change in
consumption, 'consumer society' was used to express the societies during this period.
The process the transition to the 'consumer society' from the point of Turkey, it has
been adopted through neoliberal policies, particularly in the 1980s. The mass communication
tools have an important role in transferring to the public of adopted policies. In the 1990s,
modern consumption habits were accelerated in the Turkish Community with the expansion
of television and opened private TV channels. It is possible to explain as the transition to
consumption community, this experienced process in Turkey.
It can be said that Turkish cinema, which is both influenced and affected by its
relationship with society, is influenced by the transition period to the consumption society.
Recep İvedik film series, which has high rates in terms of the number of viewers, it shows
itself in terms of the concept of modern consumption with respect distribution, advertising
and the subject of films.
Keywords: Consumer Society, Consumer Culture, Cinema, Recep İvedik