19. yüzyılın ortalarında Belviran Kazası
Belviran District in the middle of 19th century
Yazar: MEHMET ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Belviran Kazası = Belviran District ; Nüfus = Population ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers ; Yeni Çağ = New Age

Özet:
Belviran, XIX. yüzyıl ortalarında idarî açıdan Konya sancağına bağlı kazalardan birisidir.  Çalışmamızda kazanın sosyo-ekonomik ve demografik yapısını tahlil edebilmek amacıyla 1844 yılına ait nüfus ve 1844-45 tarihli Belviran temettuat defterlerinden yararlanılmıştır. Nüfus defterinde Belviran'da yaşayan erkek nüfus, bu nüfusun isim ve baba isimleri, lakapları, eşkâlleri, meslekleri ve yaşları ile ilgili bilgilere ulaşılabilmektedir. 1844-45 tarihli temettuat defterinde ise Belviran'da yaşayan hane reislerinin isim, lakap, meslek bilgilerinin yanısıra sahip oldukları arazi ve hayvan miktarları, bu arazilerde yetiştirdikleri ürünler, gelir kaynakları gibi bilgiler ayrıntılı bir şekilde kaydedilmiştir. 1844 yılında Belviran yaklaşık 7500 nüfuslu bir kazadır. Kaza oldukça genç bir nüfusa sahiptir. Nüfusun yaş ortalaması 21,58'dir. Dışarıya göç hareketleri çevre kazalara kıyasla düşüktür. Belviran'daki aileler yaygın olarak çekirdek aile tipindedir. Kazanın temel geçim kaynaklarının tarım ve hayvancılık olduğu görülür. Ekili tarım arazilerinde buğday, arpa, çavdar, burçak, yulaf, nohut, mıhtan ve mahlut üretimi yapılmaktadır. Bunun yanı sıra kazada bir miktar kökboya üretilmektedir. Bağcılık da kazadaki yaygın faaliyetlerden birisidir. Bu bağlamda kazada özellikle yoğun pekmez üretimi dikkat çekmektedir. Hayvancılıkta ise keçi yetiştiriciliği öne çıkmaktadır. Hane başına düşen küçükbaş hayvan miktarının çevre kazalardan daha yüksek olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Belviran, XIX. Yüzyıl, Nüfus Defterleri, Temettuat Defterleri.

Abstract:
Belviran is one of the districts of the Konya sanjak in the middle of the 19th century. In order to analyze the socio-economic and demographic structure of the district, we used the population of 1844 and the Temettuat books of 1844-45. The population register includes information on the male population living in Belviran, the names and father names, nicknames, appearance data, professions and ages of the population. In the date of 1844-45, the head of households in Belviran were recorded in detail, including names, nicknames and occupations, as well as the amount of land and animals, the products they raised and the sources of income. In 1844 the Belviran has about 7500 inhabitants. The district has a fairly young population. The average age of the population is 21,58. Migration movements are low compared to the neighboring districts. Families in Belviran are widely used in the nuclear family type. Agriculture and animal husbandry are the main livelihoods of the district. Cultivated agricultural land, wheat, barley, rye, burcak, oats, chickpeas, mıhtan and mahlut are produced. In addition, a bit of rootstone is produced in the district. Viticulture is also one of the common activities in the district. In this context, especially intensive molasses production in the district is noteworthy. In livestock, goat breeding is prominent. It was found that the amount of small animal per household was higher than the surrounding districts.
Key Words: Belviran, XIX. Century, Population Books, Temettuat Books.