Özyönetim düşüncesi, uygulamaları ve Türkiye denemesinin kritiği
The idea of ​​self-government, its practices and criticism of Turkish experiment
Yazar: EMRE AYDEMİRHAN ÜÇHÖYÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VEHBİ ALPAY GÜNAL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Devlet = State ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kendi kendine yönetim = Self management ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yönetime katılma = Participation management ; Öz Yönetim Kuramı = Self-Determination Theory

Özet:
İnsanlık tarihi, uygarlığın doğuşu ile birlikte demokrasi, devlet, ekonomi, toplum, sanat, ideoloji vb. gibi birçok değer/kavram icat etmiş ve bu değerler/kavramlar insanlık tarihinde daha mutlu bir yaşamın aracı olarak kullanılmaya çalışılmıştır. Ancak demokrasi ve devlet kavramlarının siyaset felsefecilerin fikirlerinde başat diye tabir edebileceğimiz ayrı bir yeri vardır. İnsanın özgürlüğü mü daha değerlidir yoksa devlet kurumunun insanlar üzerindeki konumu ile insanların özgürlüğünü teminat altına alan varlığı mı? Bu tek cümlelik siyaset felsefesi sorusu ile temel bir yönetim cevabı elde edilecektir. Ancak elde edilen cevaplar doğru analiz edildiğinde, bu cevapların ilkçağdan günümüze siyaset felsefecilerin siyaset teorisi arayışlarına temel oluşturduğu gözlemlenecektir. "Feuerbach Üzerine Tezler" adlı çalışmasında Karl Marks'ın, insan özünü tek tek her bireyin gerçekliği üzerinden insanın toplumsal ilişkilerinde mündemiç olarak gördüğü devletsiz bir toplum tahayyülü ile Hegel'in ilahi otorite olarak gördüğü devlet idealizmini incelemek bu iki kavrama atfedilen değeri anlamada sosyal bilimcilere bir nebze olsun yardımcı olacak ve demokrasi ve devlet kavramlarının birbirleriyle ilişkisi anlaşılacaktır. Tam bu ilişki çerçevesinde de demokrasi değeri tarih boyunca devletin insan karşısındaki konumunu sınırlandırmak hatta bazen asgari düzeye indirmek için birçok model inşa edecektir. İşte bu modellerden bir tanesi de özyönetimdir. Özyönetim düşüncesi, insanın devlet karşısındaki özgürlüğünü, eşitliğini ve -bütünselliğini- savunma iddiası ile ortaya çıkmıştır. Ancak bu düşünce teorik düzeyde olmasa da politikada birçok söylem ve çelişki -özerklik vb. kavramlar başta olmak üzere- ile kullanılmaya çalışılmıştır. Batı entelijansiyası tarafından son iki yüzyıldır kullanılan bu terim, Türkiye'de de 1970'li yıllardan itibaren tartışmaya açılmıştır. Özyönetim terimi üzerine inşa edilmek istenen bu çalışmada bir tanım yapmanın zorluğu açıkça görülmüş ve terim detaylıca incelenmiştir. Bu teorik tartışmaların ötesinde çalışmada özyönetim düşüncesinin Türkiye'deki uygulanabilirliğinin kısıtlılığı görüşü yukarıdaki tartışma hedef alınarak sonuçlandırılmaya çalışılmıştır. Çünkü "insan ve devletin değerleri" tartışması batı entelijansiyası tarafından son iki yüzyıldır tartışılmaya açılırken bu ülkenin (Türkiye'nin) devlet yöneticileri "insanı yaşat ki devlet yaşasın" düsturuna ve en kudretli hükümdarının "olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi" sözüne sahiptir.

Abstract:
History of humanity has produced concepts such as democracy, state, economy, society, art, ideology etc. with the birth of civiliziation and these concepts have been used as tools for a happier lives in human history. However, concepts of democracy and state occupies a distinct place in political philosophers' ideas. Is freedom of people more valuable than the state's position over humans' lives and its existence that ensures freedom of people? Even that philosophical question would lead to a basic answer regarding to governance. However, when these answers are analyzed, it is seen that these answers provide a base for the pursuit of political theories by political theorists. Karl Marx's piece named "Thesis on Feuerbach" would help social scientists to understand Marx's idea of stateless society that is implicit in social relations that sees human essence in individual's own reality and Hegel's state idealism seen as a divine authority and values regarding to these two concepts and also relationship between democracy and state will be understood. In this framework, democracy would continue to build several models to limit state's position against people and even to limit it as little as possible. One of these models is self government. The idea of self government is suggested to defend poeple's freedom, equality and wholism against state. However, this idea has been misused in lots of discourse and policies. The term self government is being used by Western intelligentsia in the last 200 years but in Turkey it has been discussed since 1970s. In this study, difficulty in defining the term selfgovernment is acknowledged and therefore the term is studied in detail. Beyond its theoritical frame, its inpracticality in Turkey has been discussed. Although values of state and people have been discussed in the West for 200 years, Turkey's ruler has understanding of "state lives for sake of people" and saying of "no state equals to a drop of tonicity" by its most powerful monarch.