Türkiye'nin sanayileşme çabaları: 1962 ve 1964 sanayi kongreleri
Turkey's industrialization efforts: Industrial congresses of 1962 and 1964
Yazar: MEHMET MESUT BALLI
Danışman: PROF. DR. NEŞE ÖZDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Endüstrileşme = Industrialization ; Endüstrileşme politikaları = Industrialization policies ; Kongreler = Congresses ; Milli ekonomi = National economy ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Türk modernleşme gayretlerinin önemli bir parçasını, sanayileşme çabaları oluşturur. Bu çabaların başlangıcı daha gerilere gitmiş olsa da, sanayileşme sorunu 19. yüzyılın ortalarından itibaren yoğun bir şekilde ele alındı. Fakat iç ve dış faktörlere bağlı olarak Batılı ülkelerdekine benzer bir "Sanayi Devrimi" gerçekleştirilemedi. 20. yüzyılla birlikte ise genel olarak iktisadi hayatı düzenlemek ve devletin iktisadi yapısını güçlendirmek amacıyla yeni bir politika benimsendi: Milli İktisat. Dönemin şartlarının sonucu olarak beklenildiği ölçüde hedeflere ulaşmayan bu politika, Cumhuriyet döneminin iktisadi politikasının da temelini oluşturdu ve aşağı yukarı Cumhuriyet'in ilk çeyrek yüzyılında kesintisiz uygulandı. Bununla birlikte bu politika tek tip bir iktisadi model şeklinde de uygulanmadı. Milli iktisat, Cumhuriyet döneminde alt dönemlerin şartlarına göre pragmatik amaçlarla uygulandı. II. Dünya Savaşı sonrasında ise, Batı yanlısı tutuma paralel yavaş yavaş terk edilmeye başlandı ve DP iktidarıyla bir kesinti dönemine girdi. DP Döneminin sonuna doğru Planlı Kalkınma gündeme geldi. 27 Mayıs 1960 sonrasında ise Plan hazırlıkları başladı ve geçiş yılından sonra, 1963'de Planlı dönem başladı. Planlı dönemin başlangıcını oluşturan "BBYKP (1963-1967)", Milli İktisat anlayışına uygun bir plandır. Aynı şekilde bu dönem içinde gerçekleştirilen ve çalışmanın odağını oluşturan 1962 ve 1964 Sanayi Kongreleri yine Milli İktisat anlayışına uygun bir siyasi atmosferde ve de bu anlayışa uygun bir iktisadi havanın baskın olduğu bir dönemde gerçekleşti. Kongrelerde birbirlerine farklı görüşler olmakla birlikte ağırlıklı görüş, düşünce, öneri ve tekliflerin Cumhuriyet'in ilk on beş yılında uygulanan politikalarla benzerliği, uyumu dikkat çekicidir. Kongrelerde paylaşılan görüşlerin, getirilen önerilerin, ismi konulmasa da "Milli İktisat" politikalarına paralel olduğu, Milli İktisadın ülkenin kurtuluş reçetesi olarak görüldüğünü söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Türk İktisat Tarihi, Sanayileşme, Milli İktisat, 1962 Sanayi Kongresi, 1964 Sanayi Kongresi

Abstract:
An important part of the Turkish modernization efforts is the efforts of industrialization. Although the beginning of these efforts went back, the problem of industrialization has been intensively addressed since the mid-19th century. However, due to internal and external factors, an "Industrial Revolution" similar to that of Western countries could not be carried out. With the 20th century, a new policy was adopted to regulate economic life in general and to strengthen the economic structure of the state: National Economics. This policy, which did not reach the targets as expected as a result of the conditions of the period, formed the basis of the economic policy of the Republican period and was implemented continuously in the first quarter century of the Republic. However, this policy was not implemented as a uniform economic model. National Economics was implemented for pragmatic purposes according to the conditions of the lower periods during the Republican period. After World War II, it gradually began to be abandoned in line with the pro-Western stance and entered a period of downtime with DP power. Towards the end of the DP Period, Planned Development came up. After May 27, 1960, preparations for the Plan began, and after the transition year, the Planned period began in 1963. "BBYKP (1963-1967)", which constitutes the beginning of the planned period, is a plan in accordance with the understanding of Mational Economics. Likewise, the Industrial Congresses of 1962 and 1964, which constituted the focus of the study during this period, took place again in a political atmosphere in accordance with the understanding of National Economics and at a time when an economic air suitable for this understanding prevailed. Although there are different views on each other at the congresses, the similarity and harmony of the main views, opinions, proposals and proposals with the policies implemented in the first fifteen years of the Republic is remarkable. It is possible to say that the opinions shared at the congresses, the proposals brought, are parallel to the policies of "National economics" even if they are not named, and that National Economics is seen as a recipe for the country's salvation.

Key Words : History of Turkish Economy, Industrialization, National Economics, 1962 Industrial Congress, 1964 Industrial Congress