Okul öncesi çocuklarda (3 ve 5 yaş) hareketin bilginin duyusal kaynaklarını ayırt etme ve kaynak belleğine etkisi
The effect of the body movement on knowledge of aspectuality and source memory in children (3 & 5-years-old)
Yazar: BİRSEN CİVELEK
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE SEMA KARAKELLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Hareket = Movement ; Kaynak bellek = Source memory ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu çalışmada, 3 ve 5 yaş çocuklarında, duyusal-motor becerileri ile ilişkili olduğu düşünülen hareket değişkenin, bilginin nerede, ne zaman, nasıl, kim vasıtasıyla ve hangi duyu yoluyla edinildiğine dair ayrıntıları içeren kaynak belleğine (Lindsay, Johnson ve Kwon, 1991) ve bilginin görme, koklama ve dokunma gibi duyusal kaynaklarını ayırt etme becerilerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma, yaşları 36-48 aylık ve 60-72 aylık olmak üzere toplam 67 çocuk ile yürütülmüştür. Kaynak belleği ve duyu bilgi kaynağını ölçmek için Duyu Bilgi Kaynağını Ayırt Etme (DUBKA) görevi uygulanmıştır. Araştırmada sıra etkisinin analiz sonuçlarına göre, 5 yaş çocuklarının hareketli ve hareketsiz koşullara katılım sırasının, hareketsiz duyu bilgi kaynağını ayırt etme performansı üzerinde anlamlı bir etkisi vardır. Çalışma sonuçlarına göre yaş ve hareket değişkenleri birlikte değerlendirildiğinde, 3 ve 5 yaş grubu çocukların puanları arasında hareketli ve hareketsiz koşullardaki duyu bilgi bağlantısını ayırt etme puanlarına göre 5 yaş lehine anlamlı derece farklılık bulunmuştur. 3 ve 5 yaş çocuklarının hareketli ve hareketsiz duyu bilgi kaynağı puanları arasındaki farkın yaş gruplarına göre analizi sonucunda hareketsiz koşulda duyu bilgi kaynağını ayırt etmenin 5 yaş lehine olduğu, hareketli koşulun ise 3 yaş lehine olduğu bulgulanmıştır. Ancak 3 ve 5 yaş grubu çocukların hareketli ve hareketsiz koşullardaki kaynak belleği performanslarının arasında anlamlı bir fark bulgulanmamıştır. Araştırmanın sonuçları bedenlenmiş biliş, dinamik sistemler ve ekolojik algı gelişimi kuramı ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In the present study, the effect of movement variable considered to be related to sensory-motor skills on the source memory which contains details of where, when, how, by whom (Lindsay, Johnson ve Kwon, 1991) and on knowledge of aspectuality, the ability to distinguish sensory resources such as sight, smell and touch, were investigated. The study was conducted with 67 children aged 36-48 and 60-72- months. DUBKA ( The Konowledge of aspectuality) task was implemented to measure the source memory and knowledge of aspectuality both in the inactive and  in the active conditions. According to the results of the analysis of the order effect in the study, there is a significant effect on the performance of distinguishing knowledge of aspectuality for 5-year-olds children's participation to order effect on active		and		inactive		conditions. According to the results of the study, there was no significant difference when the performances of the source memory of the 3 and 5 year old children were evaluated separately	on		the	active		and	inactive	conditions. When the age and movement variables were evaluated together, significant differences was found in countenance of 5 years according to the scores of distinguishing knowledge of aspectuality linkage among active and inactive conditions     between     3     and      5      year      old      children's      scores. Analysis of the difference between active and inactive knowledge of aspectuality scores of 3 and 5 year old children according to age groups, it was found that discriminating knowledge of aspectuality  in  inactive  condition  was  in  countenance for    5    years,    and    active     condition     for     3     years.   However, there was no significant difference in the performance of the source memory in the active andinactive conditions of children aged 3 and 5 years.
The results of the research were discussed in the light of embodied cognition, dynamic systems and ecological perception theory.