Problem çözme ve problem kurma uygulamalarının ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığına etkisinin incelenmesi
The effect of problem solving and problem posing practices on mathematical literacy of 7th grade students
Yazar: TUĞÇE MAYAN
Danışman: PROF. DR. ELİF TÜRNÜKLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem kurma = Problem posing ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Bu çalışmanın amacı, belirli kıstaslara uygun olarak hazırlanmış problem çözme ve kurma programının ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığına etkisini inceleyebilmektir.
"Ortaokul 7. sınıfta öğrencileri ile gerçekleştirilen problem çözme ve problem kurma uygulamalarının öğrencilerin matematik okuryazarlığına bir etkisi var mıdır?" sorusu bu çalışmada araştırma problemi olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında ve Amasya ilinde öğrenim gören ortaokul 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Uygulamanın yapılacağı okul, ildeki okulların 2017 TEOG (Temel Eğitimden Orta Öğretime Geçiş Sistemi) başarıları dikkate alınarak basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir.
Araştırmanın örneklemini ortaokul 7. sınıf düzeyinde 50 deney grubu ve 50 kontrol grubu öğrencisi olmak üzere toplamda 100 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubu ve kontrol grubunun seviyeleri birbirine denktir. 
Bu araştırmada veri toplama aracı olarak matematik okuryazarlığı ön testi, matematik okuryazarlığı yeterlikleri dikkate alınarak hazırlanan problem çözme ve kurma programında yer alan etkinlikler, matematik okuryazarlığı son testi ve problem çözme ve kurma programındaki süreçleri detaylı ortaya koyma amacı taşıyan klinik mülakat formu kullanılmıştır. 
Araştırmada, ön test ve son test kullanılarak elde edilen veriler SPSS 23 programında yer alan istatistiksel testler yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın problem çözme ve kurma programı uygulama sürecinde elde edilen veriler ise içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Klinik mülakattan elde edilen veriler de matematik okuryazarlığı yeterlikleri gözetilerek analiz edilmiştir.
Araştırmada uygulanan ön test ve son test sonuçları dikkate alındığında öğrencilere uygulanan programın sonunda öğrencilerin matematik okuryazarlığında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıktığı belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen uygulama süreci verileri ile klinik mülakat verilerinin ortaya koyduğu sonuçlar da deney grubu lehine belirlenmiş olan farklılığı desteklemektedir. Ayrıca uygulama süreci ve klinik mülakat sürecinden elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin matematik okuryazarlığı yeterliklerini doğru olarak işe koştukları sürece problem çözme ve kurma süreçlerini başarılı olarak sonuçlandırabildikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the problem solving and posing practices prepared in accordance with certain criteria on mathematics literacy of secondary school students.
The question "Is there any effect of the problem solving and problem posing practices of the secondary school students in the 7th grade on the students' mathematics literacy?" was determined as the research problem in this study.
The universe of the study is composed of 7th grade students in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education and secondary schools in Amasya. The school where the application will be made was selected by using simple random sampling method by taking into account the achievements of the schools in the province in 2017 TEOG (Basic Education to Transition to Secondary Education).
The sample of the study consisted of 100 students, 50 experimental group and 50 control group students at the 7th grade level. The levels of the experimental group and the control group were identical. 
In this study; a mathematical literacy pre-test, the activities of the problem solving and posing program prepared by taking into account the mathematics literacy competencies, the last test of mathematics literacy and a clinical interview form which aims to elaborate the processes in the problem solving and posing program were used. as data collection tools.
In the study, the data obtained by using pre-test and post-test were analyzed by statistical tests in SPSS 23 program. The data obtained during the process of problem solving and posing program of the research were analyzed with content analysis method. The data obtained from the clinical interview was also analyzed by taking into account the mathematics literacy competencies. When the pre-test and post-test results were taken into consideration in the study, it was determined that there was a significant difference in the students' mathematics literacy in favor of the experimental group at the end of the program. The results of the practice process data and the results of the clinical interview data support the significant difference determined in favor of the experimental group. In addition, according to the results of the practice process and clinical interview process, it is determined that students can successfully solve and pose the problems when they use mathematical literacy competences correctly.