Kibyra Pantheon'u ve teritoryumundaki kültler
Pantheon of Kibyra and the cults in its territory
Yazar: ŞENKAL KİLECİ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL TÜNER ÖNEN
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Din = Religion ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures

Özet:
Bu çalışma Burdur ili Gölhisar ilçesinde konumlanan Kibyra kenti ve adını ilgili kentten alan bölge / teritoryum içerisinde saptanmış olan epigrafik materyaller üzerinden antikçağda yaşamış olan halk, topluluk ve bireylerin inançlarını saptamayı amaçlar. Özellikle bireylerin inançlarına konu tanrı ve tanrıçalara olan inancın temeli, ilgili tanrılara hangi amaçla tapınım gereksinimi duyduklarını, bu inançların kent yaşanmında resmî birer inanç / kült kabul edilip edilmedikleri hususlarına dikkat çekilmektedir. Çalışma bunun yanı sıra antikçağda yaşamış olan halk, topluluk ve bireylerin artlarında inançlarına dair bıraktıkları materyal kültür kalıntılarını da biraraya toplayarak bütüncül bir değerlendirme yapmayı hedeflemektedir. Bu nedenle dört farklı halk ve kültürü – Lydia, Pisidia, Hellen ve Solym – barındıran Kibyra kenti ve teritoryumundaki kült ve külte ilişkin veriler öncelikle yazıtlar üzerinden incelenmiş, ardından külte ilişkin veri takibi yapılabilecek sikkeler üzerindeki betimler, tapınak ve diğer buluntularla tüm veriler desteklenmiştir. Gerek kent içinde gerekse kırsalında Roma İmparatorluk Dönemi öncesine uzanan veri yetersiz olsa da saptanan inançlara neden inanıldığı açıklanmaya ve bu inançalrın daha erken dönemdeki varlıklarına ilişkin yorumlar getirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda kent ve kentin egemenlik alanındaki halkların tanrıları nasıl adlandırdıkları ve etnisiteler üzerine de bir dizi yorum getirilmiştir.

Abstract:
This study aims to detect the believes of the individuals, communities and people who had lived in Kibyra, located today to Gölhisar, district of Burdur, and its territory named after the city itself during the antiquity by the help of epigraphical documents. In particular, attention is drawn to the basis of individuals' belief in the gods and goddesses subject to their beliefs, the purpose for which they need to worship the relevant gods, and whether these beliefs are accepted as official beliefs / cults in urban life. The study also aims to make a holistic assessment by collecting the material cultural remains left behind by the people, communities and individuals who lived in antiquity regarding their beliefs. For this reason, the cults and the data on these cults in Kibyra and its teritory, which hosted four different peoples and cultures – Lydian, Pisidian, Greek and Solymian – were first analyzed through inscriptions, and then all data were supported by the depictions on coins, temples and other finds that can be traced. Although there is insufficient data dating back to the Roman Imperial Period both in the city and in the countryside, an attempt has been made to explain why the beliefs identified were believed, and to interpret the existence of these beliefs in earlier periods. In line with the data obtained, a series of comments have also been made on how the city and the people under the city's territory named the gods and the ethnicities.