Horner sendromunda tanı ve etyolojik nedenlerin değerlendirilmesi
Diagnosis and evaluation of etiological causes in horner syndrome
Yazar: AYŞE BETÜL ACAR
Danışman: DOÇ. DR. HALE ZEYNEP BATUR ÇAĞLAYAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Anizokori = Anisocoria ; Etyoloji = Etiology ; Horner sendromu = Horner’s syndrome ; Miyozis = Miosis ; Pitozis = Pitosis ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Horner sendromu, okulosempatik yolun hasarına bağlı ortaya çıkan miyozis, pitozis ve anhidrozis ile karakterize nadir görülen bir tablodur. Horner sendromunda etiyoloji, idiyopatik nedenlerden okulosempatik yolu etkileyen hayatı tehdit edici durumlara kadar değişkenlik gösterebilir. Son yıllarda, ilerleyen radyodiagnostik görüntüleme yöntemleriyle okulosempatik yolu hasara uğratan lezyonların ortaya konması daha kolay olmaktadır. Ayrıntılı muayene ve uygun değerlendirmeyi takiben etiyolojik inceleme için radyodiagnostik incelemeler planlanmalıdır. Bu çalışmada, Horner sendromu tanısıyla takip edilen hastalarda klinik özellikleri ve kullanılan radyodiagnostik incelemeler ile etiyolojik nedenleri değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, çift merkezli çalışmada, Horner sendromunun demografik ve klinik özellikleri, etiyolojik nedenleri, apraklonidin yanıtı, izole HS bulguları ya da eşlik eden ek nörolojik bulgular ve görüntüleme yöntemleri ile elde edilen bulgular değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya nöroloji-nörooftalmoloji polikliniğe başvuran ve yatan hastalar dahil olmak üzere toplam 54 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 26'sı (%48,1) kadın, 28'i (%51,9) erkek olarak saptandı. Olgular 21-76 yaş aralığında olup, tüm olguların yaş ortalamaları ise 49,3 olarak bulundu. Çalışmaya dahil edilen olguların 18'i (%33,3) idiyopatik, 3'ü (5,5) konjenital, 13'ü (%24,1) santral (birinci sıra nöron), 11'i (%20,4) preganglionik (ikinci sıra nöron) ve 9'u (16,7) postganglionik (üçüncü sıra nöron) olarak saptandı. Elli dört hasta arasından 33'ünde (%61,8) etiyoloji bulundu. Otuz izole HS olgusunun ise radyodiagnostik incelemeler ile 21'inde (%70) etiyolojik neden bulunamadı. Sonuçlar: Çalışmamız Horner sendromunda ek nörolojik bulguları olan hastalarda nörogörüntüleme yöntemleri ile etiyolojik nedenlerin kolaylıkla belirlenebildiğini göstermiştir. İzole HS'li hastaların önemli bir kısmında etiyolojik nedenler belirlenememiştir. Ancak Horner sendromlu hastalarda hayatı tehdit eden nedenlerin dışlanması için klinik bulgular ışığında detaylı radyodiagnostik çalışmaların yapılması önemlidir.

Abstract:
Introduction: Horner's syndrome is a rare clinical syndrome characterized by miosis, ptosis and anhidrosis due to damage to the oculosympathetic pathway. The etiology of Horner's syndrome can vary from idiopathic causes to life-threatening conditions affecting the oculosympathetic pathway. In recent years, it has been easier to detect lesions that damage the oculosympathetic pathway with advanced radiodiagnostic studies. Detailed neurological examination followed by appropriate evaluation, radiodiagnostic studies should be planned for etiological workup. In this study, we aimed to evaluate the clinical features and the radiodiagnostic studies conducted and the etiological causes in patients with Horner syndrome.
Materials and Methods: In this retrospective, two-center study, demographic and clinical features of Horner's syndrome, etiological causes, response to apraclonidine solution, isolated HS findings or accompanying additional neurological findings and neuroimaging findings were evaluated.
Results: A total of 54 patients who were admitted to the neurology inpatient clinic and neurology-neuro-ophthalmology outpatient clinic were included in the study. Twenty-six of the patients (48.1%) were female and 28 (51.9%) were male. The mean age of the patients was 49.3±14.192 years ranging from 21 to 76 years. Eighteen patients (33.3%) were classified as idiopathic, 3 patients were (5.5) congenital and 13 patients (24.1%) had central (first-order neuron) HS, 11 patients (20.4%) had preganglionic (second-order neuron HS and 9 patients (16.7%) had postganglionic (third-order neuron) Horner's syndrome.  Totally, a specific etiology was found in 33 (61.8%) of 54 patients. The etiological causes could not be found in 21 (70%) of 30 isolated HS cases using advanced radiodiagnostic studies.
Conclusions: Our study showed that etiological causes can easily be identified in patients with additional neurological findings in Horner's syndrome using neuroimaging methods. The etiological causes could not be determined in a significant part of the patients with isolated HS. However, it is important to perform detailed radiodiagnostic studies in the light of clinical findings to exclude life-threatening causes in patients with Horner syndrome.