Revize edilmiş bakıma yönelik öz yeterlilik ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of psychometric properties of the Turkish version of the revised scale for caregiving self-efficacy
Yazar: ECEM ÖZGÜL
Danışman: DOÇ. DR. BURCU AKPINAR SÖYLEMEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Demans = Dementia ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırma Revize Edilmiş Bakıma Yönelik Öz Yeterlilik (REBYÖY) Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla, tanımlayıcı, korelasyonel ve metadolojik bir araştırma olarak planlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, Nisan 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği ve Geriatri Bilim Dalı Yaşlanan Beyin ve Demans Polikliniği, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polikliniği ve Geriatri Bilim Dalı Polikliniği, Türkiye Alzheimer Derneği İzmir şubesine başvuran demans hastasına bakım veren 250 kişi ile yürütülmüştür. Verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında SPSS 21.00 programı kullanılarak araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Ölçeğin geçerliliği için; dil eşdeğerliği, içerik/kapsam geçerliliği, ölçmenin standart hatası, yapı geçerliliği; güvenilirliliği için ise, iç tutarlılık güvenirlik katsayısının hesaplanması, test tekrar test analizi; madde toplam puan analizi, taban ve tavan etki analizi ve tepki yanlılığı değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır (2019/01-04, 4379-GOA). 
Bulgular: REBYÖY Ölçeğinin alt boyutlarının güvenilirlik katsayıları sırayla "Kendine Zaman Öz Yeterliliği" alt boyutu için a = 0.76; "Rahatsız Edici Hasta Davranışlarına Karşı Yanıt Öz Yeterlilliği" için a = 0.82; "Bakım Hakkindaki Üzücü Düşüncelerin Kontrolü Öz Yeterliliği" için ise a = 0,96 olarak bulunmuştur. Tüm ölçek güvenilirlik katsayısı a = 0,82 olarak bulunmuştur. "Kendine Zaman Öz Yeterliliği" alt boyutunun faktör yükleri 0.37-0,94 arasında; "Rahatsız Edici Hasta Davranışlarına Karşı Yanıt Öz Yeterlilliği" alt boyutunun 0.47-0,81 arasında; "Bakım Hakkindaki Üzücü Düşüncelerin Kontrolü Öz Yeterliliği" alt boyutunun faktör yüklerinin ise 0.83-0,97 arasında olduğu görülmüştür. 
Sonuç: REBYÖY Ölçeği Türk kültüründe kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçektir.

Abstract:
Objectives: This research was planned as a descriptive, correlational and methodological study to examine the psychometric properties of the Turkish version of the Revised Scale for Caregiving Self-Efficacy (RSCE).
Methods: In this research, conducted between April 2019 and December 2019, family caregivers (n = 250) completed RSCE and demographic data collection form. The data were evaluated by the researchers using Statistical Package for the Social Sciences. For the validity of the scale, the following were conducted: language equivalence, content /content validity, standard deviation, explanatory and confirmatory factor analysis. For the reliability of the scale, the following were conducted:  calculation of internal consistency reliability coefficient, test re -test and item total analysis and ceiling and floor effects. Permission was obtained from Dokuz Eylul University Non-Interventional Research Ethics Committee to conduct the research (2019/01-04, 4379-GOA).
Results: "Self-Efficacy for Obtaining Respite" subscale's Cronbach Alpha value was found to be a = 0.76; "Self-Efficacy for Responding to Disruptive Patient Behaviors" subscale was a = 0.82; "Self-Efficacy for Controlling Upsetting Thoughts" about Caregiving subscale was a = 0.96 and the whole scale alpha value was a = 0.82. "Self-Efficacy for Obtaining Respite" subscale's factor load was 0.37-0.94; "Self-Efficacy for Responding to Disruptive Patient Behaviors" subscale was 0.47-0.81 and "Self-Efficacy for Controlling Upsetting Thoughts" subscale was 0.83-0.97.
Conclusions: RSCE is a valid and reliable tool is a scale that can be used in Turkish culture.