Endemık guatr bölgesı şehırlerı olan Trabzon ve Rize'de yaşayan sığırlarda T3, T4, TSH, CA, P, MG, alp düzeylerının ıncelenmesı
Investigation of T3, T4, TSH, calcium, phosphorus, magnesium, alkaline phosphatase  levels in cattles living in trabzon and rize being endemic goitre regions
Yazar: ASİYE NUR MELTEM KAL
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR UYSAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Fosfor = Phosphorus ; Guatr = Goiter ; Kalsiyum = Calcium ; Magnezyum = Magnesium ; Sığırlar = Cattles ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tiroksin = Thyroxine ; Triiodothyronine = Triiodothyronine

Özet:
Çalışmamızda hem ruminant yetiştiriciliği için özellikle önemli olması hem de yapısı itibarı ile endemik guatr bölgesi kabul edilmesi sebebiyle Trabzon ve Rize bölgesinde bulunan köylerden randomize olarak seçilen 520 sığırdan numune alındı. T3, T4 ve TSH açısından ELISA ile, Ca, P, Mg, ALP yönünden biyokimyasal analiz cihazı ile ölçüm yapıldı. Çalışma sonuçlarına göre yaylada yetiştirilen sığırların T3 ve TSH ortalamaları, ahırda yetiştirilen sığırların ortalamalarına göre daha yüksek olup ahırda yetiştirilen sığırların ise T4, Ca, P, Mg ve ALP ortalamaları daha yüksekti. T4 parametresi dişi sığırlarda erkeklere göre daha yüksek olup, T3, TSH, Ca, P, Mg ve ALP ortalamalarının hepsi erkek sığırlarda daha yüksekti. T3, T4 ve TSH parametrelerinin en yüksek değerinin Simental cinsi sığırlarda, Ca ve Mg parametrelerinin en yüksek değerlerinin Holştayn ırkı sığırlarda, P parametresinin en yüksek değerinin Montofon ırkı sığırlarda ve ALP parametresinin en yüksek düzeyinin ise Yerli Kara ırkında olduğu görüldü. T3, TSH, Ca, P ve ALP parametrelerinin en yüksek değerleri, iki yaşın altındaki sığırlarda görüldü. T4 parametresi dört yaş ve üzeri sığırlarda, Mg parametresi ise iki ila dört yaş arası sığırlarda en yüksek düzeydeydi. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, T3 parametresinin hiçbir demografik veri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi yoktu (p>0,05). T4 parametresi ile cinsiyet ve ırk arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı (p<0,05). Yine T4 parametresi ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki vardı (p<0,05). TSH ile yetiştirilme yeri arasında negatif korelasyon vardı (p<0,05). Ca parametresi ile yetiştirilme yeri ve cinsiyet arasında pozitif, yaş arasında ise negatif korelasyon vardı (p<0,05). P ve ALP değerlerinde de, cinsiyetle pozitif, yaş ile negatif korelasyon görüldü.

Abstract:
In our research, samples from 520 cattles in Trabzon and Rize were collected randomizely, since they are accepted as endemic goitre regions and have importance for ruminant breeding. T3, T4 and TSH levels were analyzed with ELISA, and Ca, P, Mg and ALP levels were measured using biochemical analysis device. according to results of the research, T3 and TSH levels of upland breeding cattles were higher than barn breeding cattles, and T4, Ca, P, Mg and ALP means of barn breeding cattles were higher. T4 parameter was higher at female cattles, whereas T3, TSH, Ca, P, Mg and ALP means were higher at male cattles. T3, T4 and TSH parameters were the highest level at Simmental race, Ca and Mg levels were the highest level at Holstein race, P parameter was the highest level at Montofon and P parameter was higher at domestic black race. T3, TSH, Ca, P and ALP levels were the highest level at cattles under two ages. T4 parameter was the highest level at cattles upper four ages, and Mg was the highest at cattles having age between two and four. according to correlation analysis, T3 parameter did not have statistically significant correlation with any demographic parameters (p>0,05). T4 parameter had statistically significant negative correlations with race and gender (p<0,05). T4 parameter also had statistically significant and positive correlation with age.  There was negative correlation between TSH and breeding location (p<0,05). There were negative correlations between ca, breeding location and gender, and negative correlation between Ca and age (p<0,05). P and ALP levels also showed positive correlation with gender, and negative correlation with age.