Türk Borçlar Hukukunda yenileme (Tecdit - Novatio)
Novation in Turkish Law of obligations (Novatio)
Yazar: IŞIK ÖNAY
Danışman: PROF. DR. BAKİ İLKAY ENGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar = Debts ; Borçlar hukuku = Law of obligations ; Tecdid = Tecdid ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Yenileme = Renovation

Özet:
Yenileme Türk Borçlar Kanunu'nun 133 ve 134. maddelerinde borcu sona erdiren bir hal olarak düzenlenmiştir. Özetle mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine bir yenisinin kurulması olarak tanımlanabilecek yenilemenin kökleri Roma hukukuna dayanmaktadır. Roma hukukunda önemli rol oynayan yenilemenin, modern borçlar hukukundaki yeri oldukça tartışılır hale gelmiş; müşterek hukukta yenilemenin hukuki niteliği üzerine yapılan tartışmalar, günümüzde yenilemeyi karanlık ve anlaşılamayan bir kavram haline getirmiştir. Bu karanlık kavramın aydınlatılması amacıyla kaleme alınan bu çalışmada öncelikle yenilemenin tarihi gelişimi ve modern hukuk sistemlerindeki yeri incelenmiş; ardından hukuki niteliği, şartları ve hukuki sonuçları üzerine açıklamalar yapılmıştır. Tezin son bölümü ise yenilemenin, değiştirme sözleşmesi, sulh sözleşmesi, borç ilişkisinde taraf değişikliği yapan sözleşmeler, ibra ve ifa yerine edim ile karşılaştırılmasına ayrılmıştır. Buna ek olarak, uygulamada ve öğretide isim benzerliği nedeniyle zaman zaman yenileme ile karıştırılan işlemlere dikkat çekilmiş ve bunların hukuki niteliğine ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Son olarak da bütün bu açıklamaların ışığında yenilemenin borçlar hukukundaki yeri ve işlevine ilişkin genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Yenileme, tecdit, novatio, yenileme iradesi, ifa yerine edim, sulh sözleşmesi.

Abstract:
Novation is regulated under articles 133 and 134 of the Turkish Code of Obligations under the title "Extinction of obligations". Novation, having its roots in Roman law, is shortly defined as the replacement of an existing obligation by a newly created one. In spite of being an indispensable institution under Roman law, today novation's significance is questioned in modern law of obligations. The discussions surrounding its legal nature in ius commune rendered novation an inscrutable concept. This dissertation, aiming at shedding light on this obscure concept, examines in its first chapter, novation's historical background starting from the classical period of Roman law and enquires into novation's functions under modern legal systems. The second chapter deals with novation's legal nature, its conditions and legal consequences. In the final chapter of the dissertation, novation is compared and contrasted with amendment of the oblligation, settlement, contracts affecting a change in parties, discharge of obligation and performance in lieu of fulfilment (datio in solutum). The final chapter also points out legal transactions falsely characterized as novation and examines the legal nature of those. In light of the issues discussed throughout the dissertation, the dissertation concludes with observations on novation's role and function in law of obligations.



Keywords: Novation, novatio, animus novandi, performance in lieu of fulfilment, datio in solutum, settlement