Yansıtıcı öğrenmenin hasta güvenliği kültürüne etkisinde stresin aracılık rolü
The mediating role of stress in the effect of reflective learning on patient safety culture
Yazar: BUKET ÖGET
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAĞIŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinde yansıtıcı öğrenmenin stres düzeyleri ve hasta güvenliği kültürü üzerindeki etkilerini ve yansıtıcı öğrenme ile hasta güvenliği kültürü arasındaki ilişkide stresin aracılığını araştırmaktadır. Nicel araştırma yöntemleriyle gerçekleştirilen araştırma, yordayıcı niteliktedir. Araştırmanın örneklemini, Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 264 hemşirelik öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler üç farklı ölçek aracılığıyla toplanmıştır. İlk olarak, Ginsburg ve diğ. (2012) tarafından geliştirilen Sağlık Profesyonellerinin Eğitiminde Hasta Güvenliği Ölçeği (SPEHGÖ) kullanılmıştır. Bu ölçek, Taşkıran ve diğ. (2019) tarafından Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçek, hemşirelik öğrencilerinin sınıfta ve klinikte hasta güvenliği ile ilgili bilgi ve yeterliliklerini ölçmektedir. Ölçeğin altı boyutu bulunmaktadır ve 23 sorudan oluşmaktadır. İkinci olarak, Sobral (2005) tarafından geliştirilen yansıtıcı öğrenme ölçeği kullanılmıştır. Tek boyut ve 14 sorudan oluşan Yansıtıcı Öğrenme Ölçeği (RLS), Türkçeye uyarlanarak kullanılmıştır. Üçüncü olarak, Sheu ve diğ. (2002) tarafından geliştirilen ve hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalardaki stres düzeyini ölçen Fizyo-psiko-sosyal Tepki Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçek, üç boyut ve 21 sorudan oluşmaktadır ve Türkçeye uyarlanmıştır. Veriler, yüz yüze ve çevrim içi anket tekniğiyle toplanmıştır. Ayrıca, ankette öğrencilerin sınıf, yaş, cinsiyet, gelir durumu bilgilerini içeren dört maddelik kişisel bilgi formuna yer verilmiştir. Veriler, SPSS 20 programı ve Hayes tarafından önerilen SPSS Hayes Process eklentisi 4.0 modeli ile bootstrap yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri tanımlayıcı istatistikler, geçerlilik, güvenilirlik, normal dağılım, korelasyon, regresyon ve aracılık analizleriyle incelenmiştir. Analiz sonuçları yansıtıcı öğrenmenin stres üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Yansıtıcı öğrenmenin hasta güvenliği kültürü üzerindeki doğrudan etkisi ise oldukça güçlü ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Ayrıca, stresin hasta güvenliği kültürü üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçları, yansıtıcı öğrenmenin hasta güvenliği kültürü üzerindeki etkisinin sadece doğrudan değil, aynı zamanda stres aracılığıyla dolaylı olarak da gerçekleştiğini göstermiştir. Yansıtıcı öğrenme ve stresin, hemşirelik öğrencilerinin performansını ve hasta güvenliği kültürünü etkileyen önemli faktörler olduğu görülmektedir. Bu sebeple, hemşirelik öğrencilerinin ve diğer sağlık profesyonellerinin eğitim müfredatlarında yansıtıcı öğrenme, stres yönetimi ve hasta güvenliği kültürünü artırmaya yönelik önemli stratejiler yer almalıdır.

Abstract:
This study investigates the effects of reflective learning on stress levels and patient safety culture in nursing students and the mediation of stress in the relationship between reflective learning and patient safety culture. The research, carried out using quantitative research methods, is predictive research. The sample consists of 264 nursing students at Sakarya University Faculty of Health Sciences. Data were collected through three different scales. Firstly, the Patient Safety Scale in the Education of Health Professionals (H-PEPSSTR) developed by Ginsburg et al. (2012) was used. This scale was adapted into Turkish by Taşkıran et al. (2019). The scale measures nursing students' knowledge and competencies regarding patient safety in the classroom and clinic. The scale has six dimensions and consists of 23 questions. Secondly, the reflective learning scale developed by Sobral (2005) was used. The Reflective Learning Scale (RLS), which consists of one dimension and 14 questions, was adapted and used in Turkish. Thirdly, the Physio-psycho-social Response Scale developed by Sheu et al. (2002), which measures the stress level of nursing students in clinical practice, was used. This scale consisted of three dimensions and 21 questions and was adapted to Turkish. The data were collected using face-to-face and online questionnaire techniques. In addition, the questionnaire included a four-item personal information form that included the students' class, age, gender, and income status. The data were analyzed using SPSS 20 software, the SPSS Hayes Process plug-in 4.0 model suggested by Hayes, and the bootstrap method. The research data were analyzed using descriptive statistics, validity, reliability, normal distribution, correlation, regression, and mediation analyses. The analysis results show a negative and statistically significant effect of reflective learning on stress. The direct impact of reflective learning on patient safety culture is quite strong and statistically significant. In addition, stress was found to have a negative and statistically significant effect on patient safety culture. The results of the analyses showed that the impact of reflective learning on patient safety culture is direct and indirect through stress. Reflective learning and stress are important factors that affect nursing students' performance and patient safety culture. Therefore, important strategies to increase reflective learning, stress management, and patient safety culture should be included in the educational curricula of nursing students and other health professionals.