Çokkültürlü bir toplum olarak Kuzey Makedonya'da din eğitimi
Religious education in North Macedonia as a multicultural society
Yazar: ÜMMİ MURATİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KILAVUZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Dini gruplar = Religious groups ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Kuzey Makedonya = North Macedonia ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
İnsanlığın ilk dönemlerinden itibaren bireysel, toplumsal ihtiyaçlar ve coğrafi şartlara bağlı olarak gerçekleşen göç hareketleri farklı kültürlerin karşılaşması ve bir arada yaşamasına zemin hazırlamıştır. Yeryüzünde birbirinden bağımsız çok farklı kültür ve medeniyetler doğup gelişmiştir. Çevresel ve toplumsal etkiler sonucunda kültürler arası iletişimin günümüzde artarak devam etmesi tekkültürlü toplum yapısını neredeyse imkânsız kılmıştır.
Bu özelliğe sahip Kuzey Makedonya farklı etnik, din, dil ve kültür unsurlarının asırlarca birlikte yaşaması sonucu oluşan çokkültürlü toplum yapısına sahiptir. Günümüz çokkültürlü toplum yapısındaki farklı dinamikler ülkenin çalkantılı siyasi ve kültür tarihi sürecini etkilemiş aynı zamanda dönem şartlarından etkilenerek günümüz toplum yapısını oluşturmuştur. Farklı toplulukların iç içe yaşamaları sonucunda kendi inanç ve kültürlerini koruma, yaşama ve aktarma çabaları zengin kültür mirasının günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Homojen toplum yapısının kalmadığı günümüzde kültürleri, dinleri, tarihleri, dilleri ve adetleri çok farklı olan hatta zaman zaman birbirine zıt olan toplum kesimlerini bir arada uyumlu bir şekilde yaşaması eğitimin gücü ve işlevine bağlıdır.
Kuzey Makedonya'da görülen çokkültürlülük, etnik temelli olduğu kadar dini çeşitliliğe de dayanmaktadır.   Bu sosyal ve kültürel gerçek karşısında çözüm, her din mensubunun öncelikle kendi dini hakkında ve yaşadığı toplumda bulunan diğer dinler hakkında doğru ve yeterli bilgi sahibi olmasıdır. Ülkenin bağımsızlığa kavuşmasından itibaren takip ettiği eğitim ve din eğitimi politikası hukuki uygulamalar açısından incelenerek mevcut durum değerlendirilmiştir. Kuzey Makedonya'nın çokkültürlü eğitime uyum sağlamasında, bireysel ve toplumsal huzur ve barışın tesis edilmesinde din eğitiminin önemi ve gerekliliği, çözüm önerileriyle temellendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Since the first periods of humanity, migration movements that have taken place depending on individual, social needs and geographical conditions have prepared the ground for the meeting and coexistence of different cultures. Thus, very different cultures and civilizations were born and developed independently of each other on earth. As a result of environmental and social effects, the increasing continuation of intercultural communication has made the monocultural social structure almost impossible. North Macedonia has this feature and has a multicultural social structure formed due to the coexistence of different ethnic, religious, language and cultural elements for centuries. Different dynamics in today's multicultural society have affected the country's turbulent political and cultural history. At the same time, being affected by the conditions of the period, these dynamics have created today's social structure. As a result of different communities living together, their efforts to protect, live and transfer their beliefs and cultures have enabled the rich cultural heritage to reach today. 
Apart from ethnic differences, the essential difference between societies in Northern Macedonia is the difference between religions. In the face of this social and cultural reality, the solution is for every member of a religion to have accurate and sufficient information about their religion and other religions in their society. This study examines the education and religious education policy the country has followed since its independence regarding legal practices and evaluates the current situation. This study, furthermore, grounds the importance and necessity of religious education in North Macedonia's adaptation to multicultural education and in establishing individual and social peace and harmony by offering required solutions