Türkiye-Avrupa Birliği-Gümrük Birliği uygulamasında tüketicilerin ithal ürünlere yönelme eğilimleri: Gıda ürünleri üzerine bir araştırma
Turkish consumers buying behavior and tendencies towards imported products during the application of Customs Union established between Turkey and European Union: A research on food products
Yazar: SİNEM ÇINARLI
Danışman: PROF. DR. REZZAN TATLIDİL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Gıda ürünleri = Food products ; Pazarlama = Marketing ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers ; Türkiye = Türkiye ; İthalat = Import

Özet:
TÜRKÇE ABSTRACT (en fazla 250 sözcfilri: TÜBİTAK/TURDOK'un Abstrakt Hazırlama Kılavuzunu kullanım*.) Türkiye 1.1.1996 tarihi itibariyle Avrupa Birliği ile gümrük birliğini gerçekleştirerek; Avrupa ile bütünleşme sürecinde yeni bir aşamaya girmiştir. Gümrük Birliği sonrasında, son 5 yıl içerisinde Türk tüketiciler yeni birçok ithal gıda ürünü ve markası ile karşı karşıya kalmışlardır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye-Avrupa Birliği gümrük birliği uygulama sürecinde Türk tüketicilerin ithal gıda ürünlerine yönelik eğilimlerinin ve satın alma davranışlarının belirlenmesidir. Alan araştırması; 25 yaş ve altı, 26-35 yaş, 36-45 yaş, 46-55 yaş, 56 yaş ve üstü yaş gruplarından toplam 150 tüketici üzerinde gerçekleştirilmiştir. Her yaş grubunda 15 kadın ve 15 erkek olmak üzere 30 tüketici bulunmaktadır. Anket yöntemi kullanılmış ve anketlerde yüz yüze görüşme tekniği uygulanmıştır. Türk tüketicilerin büyük çoğunluğu ithal gıda ürünü kullanmaktadırlar ve olumlu tutuma sahiptirler. Kadın tüketiciler daha çok ithal gıda Ürünü kullanmaktadırlar. Tüketicilerin öğrenim ve gelir düzeyleri yüksektir. Bekar tüketiciler, evli tüketicileri göre; çocuğu olmayan tüketiciler ise çocuğu olan tüketicileri göre daha çok ithal gıda ürünü kullanmaktadırlar. Yabancı Ülkelerle etkileşimleri fazla olan tüketicilerin ithal gıda ürünü kullanma oranlarıda yüksektir. Tüketicilerin ithal gıda ürünlerine yönelik tutumlarının olumlu ve satın alma eğilimlerinin yüksek olmasına rağmen; tüketiciler ithal gıda ürünlerini yoğun olarak kullanmamaktadırlar. Bu durumun nedeni, ithal gıda ürünlerinin pahalı olmasıdır. Tüketicilerin ithal gıda ürünü satın alırken kullandıkları en önemli değerlendirme kriterleri; güvenilirlik, kalite ve ürün özellikleridir. Türk tüketiciler ithal gıda ürünlerini; ürün özellikleri, kalite, uygulanan tutundurma çabaları açısından yerli gıda ürünleriyle eşit, fiyat açısından pahalı, ambalaj ve güvenilirlik açısından Üstün olarak algılamaktadırlar. Tüketicilerin ithal gıda ürünü satın alma kararlarını en çok diğer aile bireyleri etkilemektedir. Tüketicilerde yüksek oranda marka bağımlılığı görülmemektedir.

Abstract:
İNGİLİZCE ABSTRACT fen fazla 250 sözcük): Turkey and European Union has established Customs Union on 1.1.1996. Thus, Turkey has entered into a new stage in the integration period with European Union. Turkish consumers have been introduced to many new imported food products and brands with the establishment of the Customs Union. The objective of this study is to analyze Turkish consumers' buying behaviour and tendencies towards imported food products. The field study was conducted on a sample of 150 consumers who belong to 5 different age groups (25 and above age group, 26-35 age group, 36-45 age group, 46-55 age group, 56 and above age group). In every age group, there were 15 male and 15 female consumers. A survey method was used and the questionnaire was applied face to face with the people in the sample. Results show that most of the Turkish consumers buy imported food products and have positive attitudes towards them. Female consumers use imported food products more than male consumers. The education and income level of the consumers is high. Single consumers and consumers without children tend to use imported food products more commonly compared to married consumers and consumers with children. Consumers who have more interest in foreign countries and cultures tend to use more imported products. Consumers use reliability, quality and product features as the evaluative criteria during the evaluation process of the imported food products. Although consumers tend to buy imported food products and have positive attitudes, they only buy imported food products sometimes. The reason for this is the high prices of the products. Compared to Turkish food products, consumers perceive imported food products as the same in quality, product features and promotional activities, higher in price and more reliable and better for their packaging. The other family members affect the imported food product purchase decisions of the consumers. Consumers do not have a high degree of brand loyalty towards imported food products.