Trakya bölgesindeki imalat sanayi sektörünün kalite maliyet sistemine yaklaşımları
Quality cost system approach of manufacturing industry in Trakya region
Yazar: GÜLSEVİM YUMUK
Danışman: PROF. DR. İ. HAKKI İNAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bugünün koşullarında, yerel ve uluslar arası pazarda üstünlük sağlamak isteyen işletmeler için, tüketicilere sunulan mal ve hizmetlerin kalitesini artırmak, üretim maliyetlerini azaltmak ve müşteri memnuniyetini sağlamak zorunlu hale gelmiştir. Kalite maliyetleri; işletmelerde hatalı veya kusurlu üretim gerçekleşmemesi ve oluşan hataların düzeltilmesi için yapılan harcamalarla, bu harcamaların alternatif maliyetlerini içeren ve işletmenin tüm faaliyet sürecinde ortaya çıkabilecek soyut ve somut maliyetlerden oluşan yönetim araçlarıdır. Bu çalışmada, Trakya Bölgesindeki İmalat Sanayi'nin Kalite Maliyet Sistemi'ne Yaklaşımları kapsamın da; sistemi uygulayan işletmelerin karşılaştıkları sorunlar ve kalite maliyetlerini düşürmek için gerçekleştirilen uygulamalar ile sisteme sahip olmayan işletmelerin düşünceleri araştırılmıştır. Araştırma içinde gerçekleştirilen ki-kare bağımsızlık testleri ile işletmelerdeki Kalite Maliyet Sistemi'nin varlığının işletme büyüklükleri ve faaliyet alanlarından bağımsız olduğu görülmüştür. Yine Kalite Maliyet Sistemi'ne geçişte yaşanan zorlukların, işletmelerin büyüklükleri ve faaliyet alanlarına göre, sisteme sahip olmayanların, sistemi kurmama nedenlerinin ise, işletme büyüklüklerine göre farklılık yaratıp yaratmadığı, varyans analizleri ile test edilmiş ve herhangi bir farklılığa rastlanmamıştır. Ayrıca, sistemi uygulayan bir işletmenin kalite maliyet verileri düzenlenerek, kalite maliyet analizi yapılmış, önleme ve değerlendirme maliyetleri bağımsız, iç başarısızlık maliyetleri de bağımlı değişken kabul edilerek regresyon modeli oluşturulmuştur. Modelin çözümünde; değerlendirme maliyetleri sabit kabul edildiğinde önleme maliyetlerindeki % l'lik artış iç başarısızlık maliyetlerini % 0.007 oranında azaltmaktadır. Aynı şekilde önleme maliyetleri sabit kabul edildiğinde değerlendirme maliyetlerindeki % 1 'lik artış iç başarısızlık maliyetlerini % 0.063 oranında azaltmaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Kalite, ISO 9000,Toplam Kalite Yönetimi, Kalite Maliyet Sistemi, Kalite Araç ve Teknikleri.

Abstract:
It has been necessary for the firms which want to have competitive superiority in the local and internetional markets, to increase the quality of the goods and servicas supplied to consumers, to decrease costs and provide consumer satisfaction. Quality costs; are management tools consisting the expenses in order to prevent errors or faults in production and to improve them, direct and indirect costs which can be occurred in whole process of firms activities and including alternative costs of these expenditures. The problems confronted by the firms that applied the system and applications to decrease quality costs and the views of the firms which did not have the system, all of which have been investigated within the framework of the approaches towards Quality Cost System of manufacturing industry in Trakya Region. the difficulties in the entrance to Quality Costs System according to firm size and activity types has not indicated significance difference due to the results of analysis of variance. In the firms do not have the system, between the reasons for not establishing the system and the sizes of firms, weren't seen any difference according to one way analysis of variance. Besides, quality cost analysis has been made, regression model has been constituted by assuming prevention evauation costs as independent, internal failure costs as dependent variable by using the quality cost data of a firm applying the system. The findings of the model have shown that, when the evaluation cost are accepted as fixed 1 % increase in prevention costs has decreased internal failure costs at the rate of 0.007 %. In the same way, when the effect of prevention costs accepted as fixed, evaluation costs decrease internal failure costs at the rate of 0.063.KEY WORDS: Quality, ISO 9000 ( Continous quality improvemeny), Total Quality Management, Quality Cost Management, Quality Toll and Technical.