Üniversite öğrencilerinin gelecek zaman algıları ile kişilik özellikleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between university students' perception of future time and the personality traits and intolerance to uncertainty levels
Yazar: FATMA ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAYA
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Gelecek zaman = Future tense ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin gelecek zaman algıları ile kişilik özellikleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma modellerinden genel tarama modelidir. Araştırmanın evrenini; Afyon Kocatepe Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi ve diğer üniversitelerin öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi için uygun örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, evrenden araştırmaya katılmaya rıza gösteren üniversite öğrencilerinden oluşmaktadır (n = 538). Öğrencilerin gelecek zaman algılarını tespit etmek için Gelecek Zaman Algısı Ölçeği, kişilik özelliklerinin neler olduğunu belirlemek için Beş Faktör Kişilik Ölçeği ve öğrencilerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerini tespit etmek için Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini analiz etmek için Pearson Korelasyon analizi, ANOVA, Tukey HSD testi, t-testi ve çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri, SPSS 24.0 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın elde edilen sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin gelecek zaman algıları, beş faktör kişilik özellikleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri puan dağılımları orta seviyededir. Üniversite öğrencilerinin gelecek zaman algısı düzeyleri sosyodemografk değişkenlerden cinsiyet, sınıf ve ebeveyn birlikteliği durum değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamakta buna karşılık yaş, akademik başarı, bölüm, fakülte, üniversite ve algılanan sosyoekonomik durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öte yandan üniversite öğrencilerinin gelecek zaman algıları ile kişilik özellikleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasındaki ilişkilerin analizleri sonucunda gelecek zaman algısı alt boyutlarından bağlılık boyutu ile kişilik özelliklerinden deneyime açıklık arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler meydana geldiği tespit edilmiştir. Araştırmanın elde edilen bir diğer sonucuna göre üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlüğün alt boyutlarından ''geleceği bilememek rahatsız edicidir'' puanları ile bağlılık arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişki meydana geldiği, değer ve hız ile orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler meydana geldiği tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri ve kişilik özelliklerinin gelecek zaman algılarını yordayıcılığına ilişkin modelin anlamlı olduğu ve bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerinde %34 oranında anlamlı düzeyde yordayıcı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between university students' future perceptions and their personality traits and intolerance to uncertainty levels. The model of the research is general survey model. The universe of the research includes students from; Afyon Kocatepe University, Akdeniz University, Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Sakarya University, and other universities. An appropriate sampling method was used for the sampling of the study. The sample of the study consists of university students from the universe who consented to participate in the study (n = 538). The Future Perception Scale was used to determine students' future perceptions, the Five-Factor Personality Scale was used to determine students' personality traits, and the Uncertainty Intolerance Scale was used to determine students' intolerance levels of uncertainty. Pearson Correlation analysis, ANOVA, Tukey HSD test, t-test, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data of the study. The data of the study were analyzed through the SPSS 24.0 package program. According to the results of the study, the university students' perceptions of the future, five-factor personality traits, and intolerance to uncertainty score distributions are at a moderate level. The future perception levels of university students do not differ significantly according to the sociodemographic variables of gender, class, and parental association status, however, it differs statistically according to the variables of age, academic achievement, department, faculty, university, and perceived socioeconomic status. On the other hand, as a result of the analysis of the relationships between university students' perceptions of the future and their personality traits and intolerance to uncertainty levels, it was observed that there were negatively oriented significant correlation between commitment which is a sub-dimension of future perception and openness to experience, which is one of the personality traits. According to another result of the study, it was observed that there was a high level of significant correlation between university students' scores of "not knowing the future is disturbing", one of the sub-dimensions of intolerance to uncertainty, and commitment, and a moderately positive and significant correlation with value and speed. It was observed that the model of university students' levels of intolerance to uncertainty and students' personality traits predicting their future perceptions was significant, and the independent variables were predictor on a significant level on the dependent variables at a rate of 34%.