Corydalis solida ssp. solida'nın in vitro çoğaltımı üzerinde araştırmalar
Investigations on the in vitro propagation of Corydalis solida ssp. solida
Yazar: ESRA BULUNUZ
Danışman: PROF. DR. GÜLAT ÇAĞLAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doku kültürü = Tissue culture ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Bu araştırmada Corydalis solida subsp. solida'nın in vitro çoğaltımı amaçlanmıştır. Başlangıç materyali olarak kullanılan ve olgunlaşmamış embriyo taşıyan tohumlar BA, IAA, GA3 ilave edilen MS ortamı üzerinde in vitro kültüre alınmış ve 27 gün sonra çimlenmeye başlamıştır. Kallusların geliştirilmesinde NAA (0.1, 0.5, 1.0 mg/l) ve IAA (0.1,1.0 mg/l)'nın BA (0.5, 1.5 mg/l) ile kombinasyonlarından, NAA'nın 0.1 ve 1.0 mg/l konsantrasyonunu içeren besi ortamlarında % 100 kallus gelişimi sağlanmıştır. Kalluslardan sürgün tomurcuğu oluşturulması amacıyla MS besi ortamına BA (0.5, 1.5 mg/l ) ile IAA (0.1, 1.0 mg/l) ve NAA (0.1, 1.0 mg/l)'nın farklı kombinasyonları ilave edilmiş ve tüm ortamlarda 6-8 hafta içerisinde doğrudan sürgün tomurcukları meydana gelmiştir. Eksplant başına ortalama 4.3 adet sürgün tomurcuğu ile bitki büyüme düzenleyicileri içermeyen MS besi ortamında en iyi sonuç alınmıştır. Somatik embriyo oluşumu için IBA (0.1, 0.5, 1.0 mg/l)'nın farklı konsantrasyonları ile % 60 şeker içeren besi ortamları kullanılmış ve tomurcukların alt kenar kısımlarından embriyolar meydana gelmiştir. Somatik embriyo oluşumunda şeker oranının yükseltilmesi olumlu sonuç vermiştir. Somatik embriyolardan tekrar embriyo rejenerasyonunun sağlanmasında besi ortamına ilave edilen farklı sakkaroz konsantrasyonları (% 30, % 60, % 90) denenmiş, birincil embriyo başına ortalama 120 adet somatik embriyo ile en iyi sonuç 60 g/l sakkaroz ilave edilmiş MS ortamında elde edilmiştir. Somatik embriyoların çimlendirilmesi ve geliştirilmesi için MS ortamlarına 0.0, 1.0, 2.0 mg/l BA ilave edilerek denenmiş ve 2.0 mg/l BA ilave edilmiş ortamda kültüre alınan embriyoların % 91'nin çimlenerek en iyi sonucu verdiği saptanmıştır. Çimlenen somatik embriyolardan bitkiciklerin geliştirilmesinde sıvı ve yarı katı besi ortamlarıyla GA3 (0.1, 0.5 mg/l) ve GA3'ün BA (1.0, 2.0 mg/l) ile kombinasyonları denenmiş, 0.5 mg/l GA3 içeren sıvı ortamlarda 44.5 mm boy uzunluğu ile en iyi bitkicik gelişimi sağlanmıştır. Sürmek üzere olan tomurcukların aynı zamanda köklenmelerinin sağlanması amacıyla, MS ortamlarına IBA, IAA, NAA'nın farklı konsantrasyonları ilave edilerek denenmiş, en yüksek köklenme oranı 1.0 mg/l IBA ilave edilen MS ortamında gerçekleşmiştir. Daha sonraki denemelerde IBA'nın 1.0, 3.0, 6.0 mg/l'lık konsantrasyonları ile MS ve ½ MS ortamları denenmiştir. En yüksek köklenme oranı % 100 ile ½ MS ortamına 1.0 mg/l IBA veya 3.0 mg/l IBA ilave edildiğinde gerçekleşmiştir. Bitkiciklerde dış ortama aktarma başarısı % 60 olarak gerçekleşmiştir.

Abstract:
The objective of this study was to investigate the in vitro propagation possibilities of Corydalis solida subsp. solida. The seeds contuined immature embryos, used as initial material, were in vitro cultured on MS media supplemented with BA, IAA or GA3, and they were germinated after 27 days. In callus development, different concentrations of NAA (0.1,0.5, 1.0 mg/l) and IAA (0.1,1.0 mg/l) were combined with BA(0.5, 1.5 mg/l) and, 100 % callus development were obtained with the addition of 0.1 or 1.0 mg/l NAA. In order to develop shoot buds from the callus, different combinations of BA(0.5, 1.5 mg/l), IAA (0.1, 1.0 mg/l) and NAA (0.1, 1.0 mg/l) were added in the MS media, and within 6-8 weeks the shoot buds were occured directly from the callus in the all combinations tested. The best result of shoot buds per explant (4.3) was obtained on the MS media without plant growth regulators. In somatic embryo develepment, the media were supplemented with different concenrations of IBA (0.1, 0.5, 1.0 mg/l) and 60 % sugar were added. The embryos were developed from the lower edges of the buds. Increasing the sugar level significantly improved the embryo development. Different sucrose concentrations (30 %, 60 %, 90 %) were tested in the media to obtain embryo regeneration from these somatic embryos. The best result was obtained (120 somatic embryos per embryo) on the MS media with 60 g/l sucrose. In germination and development of somatic embryos, different doses of BA (0.0, 1.0, 2.0 mg/l) were added in the MS media. The embryos cultured in MS media with 2.0 mg/l BA gave the highest germination percentage (91 %). In the development of plantlets from the somatic embryos, aquatic or solid media were used with GA3 (0.1, 0.5 mg/l) or with the combination of GA3 with BA (1.0, 2.0 mg/l). The best plantlet length with 44.5 mm were obtained in the aquatic media with 0.5 mg/l GA3. To encourage the rooting of the newly growing buds, different concentrations of IBA, IAA or NAA were added in the MS media. The highest rooting percentage was achieved with the addition of 1.0 mg/l IBA. Different concentrations of IBA (1.0, 3.0, 6.0 mg/l) in MS or ½ MS media were then tested to encourage the rootings, and the highest rooting percentage (100 %) were obtained on the ½ MS media supplemented with 1.0 mg/l or 3.0 mg/l IBA. The outdoor survival rate of the plantlets was 60 %.