Ordu ili alternatif katı atık depolama alanı yer seçiminde coğrafi bilgi sisteminin kullanımı
Alternative solid waste storage area using geographic information system in Ordu
Yazar: SİNEM YILDIZ KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÇORUH
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzde katı atık yönetimi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için oldukça önemli çevresel olgulardan biridir. Atık yönetiminde kullanılan yöntemler zaman içinde değişim göstermektedir, ancak katı atıkların bertaraf edilme yöntemlerinden biri olan düzenli depolama fazlaca kullanılan bir yöntem olarak bilinmektedir. Ordu ilinde
gerçekleştirilen projelerle birlikte kentleşmenin ve kentleşmenin bir sonucu olarak da nüfusun da hızla artacağı öngörülmektedir. Artan nüfusla birlikte oluşacak katı atık miktarında da hızlı bir artış görülmesi beklenmektedir. Katı atık depolama sahaları çevresel, sosyal ve ekonomik etkilerinden dolayı yer seçimi işleminde oldukça önem
gösterilmesi gereken yapılardır. Konumsal bilgi içeren problem çözümlerinde farklı disiplinlerin kullanılması çözüm için daha sağlıklı sonuçlar oluşturacağından, bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS/GIS) kullanılarak Ordu ili için alternatif deponi yer seçimi işlemi gerçekleştirilmiştir. En uygun depolama sahası tespiti için
kullanılacak kriterlere ait gerekli veriler belirlenmiş ve farklı kaynaklardan elde edilmiştir. Yapılan çalışmada, ülkemize ait mevzuatlar da dikkate alınarak, bu tür araştırmalarda en çok tercih edilen kriterler CBS destekli olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada çevresel ve ekonomik olmak üzere iki farklı ana kategoriye ait olmak üzere
toplam 8 kriter kullanılmıştır. Çevresel faktörler; arazi kullanımı, jeoloji, heyelan, yüzey suları (akarsu), Ekonomik faktörler ise eğim,eğrilik,profil ve karayollarıdır. Çalışma kapsamında deponi yer seçimi işlemi için CBS tabanlı dinamik bir model oluşturulmuştur. CBS'nin sağladığı konumsal analiz araçları yardımıyla analiz edilerek alternatif çözüm önerileri üretilmiştir. Sonuçta karar vericilere yol gösterecek dijital harita altlıkları, CBS destekli dinamik bir model yapısıyla oluşturulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Katı Atık, Yer Seçimi, Planlama, CBS, Coğrafya

Abstract:
Today, solid waste management is one of the most important environmental issues for the nations. Methods used in waste management change over time, but landfilling, one of the methods of disposal of solid wastes, is widely used. With the projects realized in Ordu province, the population is expected to increase rapidly as a result of urbanization and urbanization. It is expected that there will be a rapid increase in the amount of solid waste to be generated with the increasing population. Solid waste landfill sites are the ones that should be given great importance in the process of site selection due to their environmental, social and economic effects. Since the use
of different disciplines in spatial information solutions will create more healthy results for the solution, in this study, alternative landfill site selection process has been carried out using Ordu Geographical Information Systems (GIS / GIS). The necessary data for the factors to be used for the most appropriate storage location determination were determined and obtained from different sources. Considering the legislation of our country, the most preferred factors related to the literature survey were evaluated with GIS support. 8 factors were used in the study, two of which belong to two main categories: environmental and economic. Environmental factors; Land use, geology,
settlement areas, surface waters,landslide. Economic factors are a slope, curvature, profile. In the scope of the study, a dynamic model based on GIS was created for the landfill site selection process. Alternative solution suggestions were produced by analyzing with the help of spatial analysis tools provided by GIS. As a result, the
digital map bases leading to the decision makers were formed with a dynamic model supported by GIS.

Keywords: Solid Waste, Site Selection, Planning, GIS, Geography