Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bursa'da eğitim hayatı (İlk ve ortaöğretim) (1876-1930)
Education Life of Bursa from Ottoman Empire to the  Republic of Turkey (Primary and Secondary School)  (1876-1930)
Yazar: RAMAZAN AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ERAT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Bursa = Bursa ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Ortaöğretim = Secondary education ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İlköğretim = Primary education

Özet:
II. Abdülhamit Dönemi'nin (1876-1909) en önemli özelliklerinden birisi eğitim alanında gerçekleştirilen yeniliklerdir. 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi'nin uygulandığı bu dönemde, başkent İstanbul'da ve Osmanlı İmparatorluğu'nun taşra vilayetlerinde olduğu gibi Bursa'da da önemli yenilikler gerçekleştirilmiştir. Osmanlı Devleti'nin son yıllarında Bursa'da eğitim alanında meydana gelen bu faaliyetlerle, Cumhuriyet gerçekleştirilen yeniliklerin Bursa şehrine yansımalarını ve Cumhuriyet döneminde şehirde ilk ve ortaöğretim alanında daha çok gelişmenin olmasına da zemin hazırlamış oldu. 
Maarif-i Umumiye Nizamnamesi'nin uygulanması 1876 tarihinden itibaren yani II. Abdülhamid döneminden itibaren gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde eğitim merkezden taşraya doğru yayılma göstermiştir. Bu yayılma Bursa şehrinde de kendini göstermiştir. İlköğretim de sıbyan mekteplerinin yanında modern yöntemlerle eğitim öğretim yapan iptidai mektepleri bulunmaktadır. Bursa'da bu okullarla birlikte mülkiye, askeri ve inas olmak üzer rüştiye mektepleri bulunmaktadır. Bundan başka Bursa'da yüksekokullara öğrenci hazırlayan idadi mektepleri bulunmaktadır. Bunlar askeri ve mülki olmak üzere 2 kısma ayrılmıştır. 
Bursa'da bu okullarla birlikte mesleki ve teknik okullar bulunmaktadır. Bunlar; Hamidiye Sanayi Mektebi, İpekböcekçiliği Mektebi ve Ziraat Ameliyat Mektepleridir. 
Cumhuriyet döneminin başlarında ise Bursa'da ilk ve ortaöğretim kurumları varlıklarını sürdürmektedir. İlk mekteplerin üzerinde ortaöğretim kurumları ise Bursa Erkek ve Kız Liseleridir. Bununla birlikte Bursa'da talebelerin barınması için yurt mevcuttur. Resmi okullarla birlikte Bursa Türk Ocağı'nın da mektebi bulunmaktadır.

Abstract:
One of the most important features of the period of Abdülhamit II Period (1876-1909) is the innovations realized in the field of education. In 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi was applied and important innovations were realized in Bursa as it was in the capital city Istanbul and the provincial provinces of the Ottoman Empire. These activities, which took place in the field of education in Bursa during the last years of the Ottoman State, also reflected the reflections of the innovations realized in the Republic in the city of Bursa and the grounds for the further development of the primary and secondary education in the city during the Republican period.

The application of the Maarifi Umumiye Nizamnamesi dates back to 1876, It was realized from the time of Abdülhamid II. In this period, education spread from the center to the countryside. This spread has also manifested itself in the city of Bursa. In primary education, there are quasi municipalities as well as non-partisan municipalities that provide education with modern methods. 
In this period, education spread from the center to the countryside. This spread has also manifested itself in the city of Bursa. In primary education, there are quasi municipalities as well as non-partisan municipalities that provide education with modern methods.

There are vocational and technical schools in Bursa together with these schools. These; Hamidiye Industry Academy, Silkworm Academy Mektebi and Ziraat Surgery Schools.
At the beginning of the Republican era, primary and secondary education institutions in Bursa continue their existence. The secondary institutions on the first municipalities are Bursa Male and Female High Schools. However, there is a residence in Bursa for students' residences. Along with the official schools, there are also schools of Bursa Türk Ocağı.