In vıtro şartlarda farklı besi ortamlarının Gymnocalycium mihanovichii kaktüs türünün tohumlarının çimlenmesi üzerine etkileri
Effects of different culture media on the germination of Gymnocalycium mihanovichii cactus species seeds under in vitro conditions
Yazar: ABDULLAH KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYMA ARIKAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Gymnocalycium, sadece doğal yaşam alanlarında değil, aynı zamanda peyzaj ve süs bitkisi olarak da çeşitli kullanım alanlarına sahiptir. Evlerde veya ofislerde saksı bitkisi olarak yetiştirildiklerinde, dekoratif özellikleri ve düşük bakım gereksinimi nedeniyle tercih edilirler. Gymnocalycium' un nesli, bazı türler için tehlike altındadır ve bu nedenle koruma önlemleri alınmalıdır. Gymnocalycium cinsine ait türlerin tohumlarının mikroçoğaltım yöntemiyle çoğaltılması, bu nadir ve ender bulunan bitki türlerinin korunması ve çeşitliliğinin artırılması açısından son derece önemlidir.
Bu çalışmada Gymnocalycium mihanovichii türüne ait tohumların çimlenmesi ve çimlenen bitkilerin gelişmesinde in vitro koşullarda en iyi protokolün belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla tohumlar MS, QL ve WPM besi ortamlarının %100, %50 ve %25 konsantrasyonlarında kültüre alınmıştır. Denemede çimlenme yüzdesi, çimlenme süresi, oluşan bitki sayısı, oluşan bitki ağırlığı, gövde uzunluğu, gövde çapı, gövde yaş ve kuru ağırlıkları, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlıkları incelenmiştir. Sonuçlara göre MS, QL ve WPM ortamlarının %50 ve %25 azaltılan uygulamaları incelenen parametrelerde ön plana çıkmıştır. Tohumların çimlenme yüzdesinde %91.10 ile en iyi değer WPM besi ortamının %25 azaltılan konsantrasyonundan elde edilmiştir. Gövde uzunluğu ve gövde çapı incelediğinde tam konsantrasyonda kullanılan MS besi ortamı sırasıyla 19.87 mm ve 12.27 mm değerleri ile en iyi sonuçları vermiştir. Oluşan bitkilerdeki kök uzunluklarında ise QL besi ortamının %50 konsantrasyonunda en iyi değer 31.55 mm ile tespit edilmiştir.

Abstract:
Gymnocalycium has various uses not only in natural habitats but also as a landscape and ornamental plant. When grown as potted plants in homes or offices, they are preferred due to their decorative properties and low maintenance requirements. Gymnocalycium is endangered for some species and therefore conservation measures should be taken. Propagation of seeds of species belonging to the Gymnocalycium genus by micropropagation is extremely important in terms of protecting and increasing the diversity of these rare and rare plant species.
In this study, it was aimed to determine the best protocol for the germination of seeds belonging to the Gymnocalycium mihanovichii species and the development of germinated plants under in vitro conditions. For this purpose, seeds were cultured in MS, QL and WPM media at 100%, 50% and 25% concentrations. In the experiment, germination percentage, germination time, number of plants, plant weight, stem length, stem diameter, stem fresh and dry weights, root length, root fresh and dry weights were examined. According to the results, 50% and 25% reduced applications of MS, QL and WPM environments came to the fore in the examined parameters. The best value of 91.10% in the germination percentage of seeds was obtained from the 25% reduced concentration of WPM medium. When body length and stem diameter were examined, MS medium used at full concentration gave the best results with values of 19.87 mm and 12.27 mm, respectively. As for the root length of the resulting plants, the best value was found to be 31.55 mm at 50% concentration of QL nutrient medium.