Dijital çağda çocuk hak ve sorumluluklarını yeniden düşünmek
Rethinking children's rights and responsibilities in the digital age
Yazar: FATMANUR KARABAY
Danışman: PROF. DR. ADNAN ALTUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital Çağ = Digital Age ; Sayısal haklar = Digital rights ; Sayısallaştırma = Digitization ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı dijitalleşme sürecinin çocukların çevrim içi ortamda karşılaştıkları fırsat ve risklere dayalı olarak dijital çocuk hak ve sorumluluklarına dair bir durum tespiti yapmaktır. Veri kaynağı olarak Birleşmiş Milletlerin dijital ortamdaki çocuk haklarına yönelik üye devletlerden, bölgesel kuruluşlardan, Birleşmiş Milletler Ajanslarından, Çocuk Komisyon Üyelerinden, çocuk ve yetişkin gruplarından, çeşitli kurum ve kuruluşlardan talep ettiği görüşlere cevap olarak 2019 ve 2020 yıllarında hazırlanmış olan 256 farklı rapor içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda dijital çağda ağırlıklı olarak çocuklara yönelik korumacı bir yaklaşımın benimsendiği, fakat katılımcı yaklaşıma da önem verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca dijital ortamlarda çocuklara yönelik riskler ve fırsatlar olduğu görülmüştür. Söz konusu fırsat ve riskler temelinde raporlar analiz edildiğinde dijital çocuk hakları, dijital çocuk sorumlulukları ve çocuklara yönelik dijital sorumluluklar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda dijital ortamda çocuk hak ve sorumluluklarına dair bir çerçeve ortaya çıkmıştır. Bu yapının iki temel dayanağının bulunması gerektiği düşünülmektedir. Bunlardan biri çocuğun yüksek yararı ilkesinin öncelenmesi ve diğeri de dijitalin dönüşen doğasına uygun dinamik bir yaklaşımın esas alınmasıdır.

Abstract:
The main purpose of this research is to make a due diligence on the rights and responsibilities of digital children based on the opportunities and risks that children face in the online environment of the digitalization process. As a data source, 256 different reports prepared in 2019 and 2020 in response to the views requested by the United Nations on children's rights in the digital environment from member states, regional organizations, United Nations Agencies and Children's Commissioners, child and adult groups, and various countries, are stakeholder institutions and organizations. analyzed by content analysis. As a result of the analysis, it has been determined that a protective approach is mainly adopted for children in the digital age, but a participatory approach is also given importance. In addition, it has been observed that there are risks and opportunities for children in digital environments. When the reports were analyzed on the basis of the said opportunities and risks, digital children's rights, digital child responsibilities and digital responsibilities for children were determined. As a result of the study, a framework has emerged regarding children's rights and responsibilities in the digital environment. It is thought that this structure should have two basic pillars. One of them is to prioritize the principle of the best interests of the child and the other is to take a dynamic approach in line with the transforming nature of digital.