Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğinde 2010-2016 yılları arasında saptanan hipofiz adenomları, adenomların alt tipleri, görülme sıklığı, görülen adenomların cerrrahi sonrası nüks oranlarının belirlenmesi
Determination of pituitary adenomas, subtypes of adenomas, frequency, recurrence of adenomas after surgery which detected in the clinic of endocrine and metabolism diseases between 2010-2016 years
Yazar: YUDUM YAPRAK USDA KONAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN NUHOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Endokrinoloji = Endocrinology ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence

Özet:
Amaç: Hipofiz adenomu saptanan hastaların demografik özelliklerinin, tanı anındaki laboratuvar değerlerinin, klinik semptomlarının, uygulanan tedavi yöntemlerinin ve tedavi sonrası cevap oranlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve yöntem: 2010-2016 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran ve hipofiz adenomu tespit edilen 212 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki laboratuvar değerleri ve klinik özellikleri, seçilen tedavi yöntemleri retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Hastaların %59,9'u kadın, %40,1'i erkek hasta idi. Olguların tanı anındaki yaş ortalaması 42,8 yıl idi. Hastaların %62,3'ünde hipofizermakroadenom, %37,7'sinde hipofizermikroadenom mevcuttu. Adenomların %44,8'i prolaktin salgılayan adenom, %19,3'ü büyüme hormonu salgılayan adenom, %20,2'sinon-fonksiyonel adenom, %7,5'i çoklu hormon salgılayan adenom, %8'i ACTH salgılayan adenomolarak saptandı. Hastaların %45,8'ine cerrahi tedavi uygulandı. Cerrahi olarak hastaların %94,8'inde transsfenoidal yöntem kullanıldı. Prolaktinomalı olguların %54,7'sinin kabergolin tedavisi ile, %9,5'ini bromokriptin tedavisi ile remisyona girdiği, cerrahi tedavi ihtiyacı hastaların sadece %3,2'sinde görüldü. Büyüme hormonu salgılayan adenomlar uygulanan tedavi yöntemleri karşılaştırıldığında %29,2'sinin cerrahi ile, %4,9'unun medikal tedavi ile, %31,7'sinin medikal ve cerrahi yöntemle remisyona girdiği saptandı.Non-fonksiyone adenomu olan erkek hastaların %78,5'inde makroadenom, kadın hastaların ise %68,9'undamakroadenom bulunurken, tüm vakalara operasyon uygulandı. Cushing hastalığı saptanan erkek hastaların %25'inde makroadenom, kadın hastaların ise %53,8'inde makroadenomtespit edildi. Makroadenomu olan vakaların %85,7'sine cerrahi operasyon uygulandığı saptandı. İzole TSH ve LH veya FSH üreten hipofiz adenomu saptanmadı. 
Sonuç: Çalışmamızda hipofiz adenomlarının özellikleri genel olarak literatürle benzer bulunmuştur. Hastalığın erken tanısı tedavi ve tedaviye yanıt açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Objective: Patients who have pituitary adenoma that the demographic characteristics, laboratory values, clinical symptoms, treatment methods and response rates after treatment of patients were intended to aimed.
Design,subjects and methods: 212 patients who have pituitary adenoma, consult to the Karadeniz Technical University Medical Faculty Endocrinology and Metabolic Diseases outpatient clinic were investigated between 2010 and 2016. The demographic characteristics, at the time of diagnosis laboratory values and clinical features of the patients, and the treatment methods which selected were retrospectively analyzed.
Results: 59.9% of the patients were female and 40.1% were male. The average age of the patients at the time of diagnosis were 42.8 years old. 62.3% of the patients had pituitary macroadenoma and 37.7% had microadenoma. Adenomas that 44.8% secrete prolactin, 19.3% secrete growth hormone, 16% are non-functional adenomas, 9.9% secrete multi hormone, 8% secrete ACTH were determined. Surgical treatment was administered to 45.8% of the patients. The transsphenoidal method was used to 94.8% of the patients as surgically. 54.7% of patients who have prolactinomas, remitter with cabergoline treatment and 9.5% of them remitter with bromocriptine treatment. Surgical treatment was needed in only 3.2%. Adenomas that secrete growth hormone as compared to administered treatment methods, 29.2% of them with surgery, 4.2% with medical treatment, 31.7% with medical and surgical treatment remitter were determined. While 70% of male patients with non-functional adenoma had macroadenoma and 62.5% of female patients had macroadenoma, all patients were operated. Cushing's disease that have 25% of male patients and have 53.8% of female patients, were detected as macroadenoma. 85.7% of patients who have macroadenoma were operated. Pituitary adenoma that produces isolated TSH and isolated FSH-LH was not detected.
Conclusion: In our study, the features of pituitary adenomas were generally found similar to the literature. Early diagnosis of the disease is important in terms of treatment and response to treatment.