Tarihçi olarak Buhari ve tarihçilik açısından ?Sahih?i
Bukhari as a historian and his `Sahih? from the point of historiography
Yazar: MEHTAP ÇAKMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SIDDIK ÜNALAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Buhari = Bukhari ; Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Tarihçilik = Historiography ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Tarihe yön veren bir şahıs tarafından, belli bir yer ve zamanda söylenildiği için hadisin kendisi de tarihtir. Peygamberimiz asıl olarak tarihi harekete geçirmeye ve onu ilahî modele göre düzenlemeye çalışan kimsedir. Bu açıdan onun hayatı ve yön verdiği hayatlar, görmezden gelinmeyecek kadar önemlidir. Bir devri kendi elleriyle yoğurup, kendi elleriyle şekillendiren bir liderin, gerek kendisine ve vazifesine, ve gerekse karizmasına yönelik olarak telif edilen çok çeşitli ve çok sayıda eserler mevcuttur.Bu eserlerin içerisinde en güvenilir kabul edilen eser, hiç şüphesiz Sahîh-i Buhârî'dir. Çalışmamız tarih, tarihçilik, İslam tarihçiliği ve Buhari'nin tarihçiliği konularını içermektedir.Buhârî, Rasulullah'ı ve onun şekillendirdiği olayları ve sahabeyi bir tarihçi gözüyle anlatmamış, ancak onları doğru anlatmak için, çok hassas davranmıştır. Sahîh-i Buhari bir tarih kitabı ve Buhâri'de bir tarihçi olmamasına rağmen, İslam tarihçilerinin güvenle kullandığı bir eserdir; müellifî de, sözüne güvenilen bir ilim adamıdır.Buhari rivayetleri şu şekilde aktarmaktadır: 1. Kronolojik bir sıralama yapmamıştır, 2. Bağlam kopukluğu olan rivayetler çoktur, 3. Kurgulama eksiği olan rivayetler vardır, 4. İsnad/metin birleştirmesi yapmamıştır, 5. Bab başlığı ile uyumsuz rivayetler vardır, 6. Tarihe/akla arzedilmesi gereken rivayetler çoktur.Anahtar Kelimeler: Buhari, Tarihçilik, İslam Tarihçiliği, Tarih, Hadis, Rivayet

Abstract:
Hadith itself is history as it is told in a specific place and time by a person who shapes the history. Our Prophet was a person who tried to activate the history and arrange it according to the divine model. His life and the lives for which he became a beacon are too precious to disregard. There are various and numerous works written about a leader, who dominated and formed the age, in accordance to himself, his duty and charisma.The most trustable work of these works is `Sahihu Buhari? undoubtedly. This paper includes history, historiography, Islamic historiography and Bukhari?s historiography.Bukhari narrated the Prophet, the events he shaped and his fellows not as a historian and wrote them meticulously to keep them true to history. Although `Sahihu Buhari? is not a history book of reliable knowledge for Islamic historians, the author is a trustworthy scholar.The ways Bukhari deals with narratives in are below: 1. Absence of chronological order of narratives, 2. Absence of context in the narratives, 3. Absence of fiction in the narratives, 4. Absence of combination in attribution and texts, 5. Irrelevance of the narratives with headlines, 6. Presence of the narratives in contrast with history and logic.Key Words: Bukhari, historiography, Islamic historiography, history, hadith, narrative.