Keban plütonitleri; mineraloji, petrojenez ve yan kayaç ilişkisi
Keban plutonics: mineralogy petrogenes and the relation of the wall
Yazar: AYTEN ÇALIK
Danışman: PROF. DR. SİNAN ÖNGEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mineraloji Petrografi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Elazığ-Keban = Elazığ-Keban ; Kayaçlar = Rocks ; Magmatik kayaçlar = Igneous rocks ; Metamorfizma = Metamorphism ; Mineraloji = Mineralogy

Özet:
Çalışma alanı Doğu Toroslarda, Keban (Elazığ) bölgesinde yer alır. Keban bölgesinde temel kayaçlarını, düşük derecede metamorfizma olmuş birbirleriyle yanal ve düşey yönde geçişler gösteren kalkşist ve serisitli klorit şistler oluşturur. Keban mermeri olarak adlandırılan masif rekristalize kireçtaşları, kalkşist ve serisit klorit şistlerde olistolit olarak bulunur. Başlıca pelitik ve karbonatlı birimlerden oluşan bu bölge kayaçları Permo - Karbonifer ve Triyas döneminde çökelmiş, Jura - Alt Kretase döneminde de yeşil şist fasiyesinin düşük sıcaklık ve basınç koşullarındaki sub fasiyeslerinde metamorfize olmuşlardır. Bu metamorfik temel, Üst Kretase - Paleosen döneminde dayk, sili ve dom şeklinde siyenit bileşimli porfirik sokulumlar tarafından kesilmişlerdir. Bu mağmatik ve metamorfik kayaçlar, Alt miyosen - Üst oligosen yaşlı Sarılımağara kireçtaşları (Alibonca formasyonu) tarafından örtülür. Çalışma alanında yüzeylenen Keban mağmatikleri örnekleme yapılan bölgeler göz önüne alınarak altı farklı başlık altında jeoloji, petrografi ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Siyenit bileşimli, porfirik doku özelliği gösteren bu birimler başlıca alkali feldspat, daha az miktarda plajioklas ile birlikte klinopiroksen, granat, biyotit, sfen, apatit, zirkon ve alanit 'ten oluşan mineralojik bileşime sahiptirler. Keban mağmatikleri peralüminus ve metaaluminus karaktere sahiptir. Silisyum bakımından doygun alkali özellik gösteren bu birimler aynı magma serine ait olup farklı fazlarda sokulum yapmışlardır. Keban mağmatiklerinin Keban metamorfitleri ile kontaklarında karbonatça zengin yan kayaç ile mağmatik birim arasında bimetasomatik özellikte skarn zonu gelişmiştir. Başlıca skarn mineralleri granat, klinopiroksen, vezüviyan, volastonit, epidot, kuvars'dır.

Abstract:
VI ABSTRACT " Keban plutonics; the mineralogy, the petrogenesis and the relation of the wall rocks" The studied area is situated in Keban town (Elazığ) in the East of the Anatolia. The basement rocks of Keban region are made of lower grade metamorphic series consisting of chalcshist and sericite - chlorite schist what grade vertically and horizontally each other. Keban marble occurs both in the chalcshist unit and the sericite - chlorite schist as a olistolite which is the oldest unit in the studied area. Those rocks which are mostly carbonate and pelitic in origin were deposited during Permo - Carboniferous and Triassic time and metamorphosed under the conditions of the lower P / T subfacies of the green schist facies in Jurassic - Lower Cretaceous time. The metamorphic basement were intruded by syenitic porphyres as dikes, sills and dome in Upper Crateceous - Paleogene time. The igneous and metamorphic rocks covered by Sarılımağara limestone (Alibonca formation) aged Low Miocene - Upper Oligocene. The geology, petrograph and geochemical properties of Keban magmatic unit which outcrops in the studied area, have been examined in six seperates units. The Keban magmatic unit is composed of syenitic and caracterized the typical porphyric texture. These units mainly contain alkaline feldspar, less plagioclase.and association of clinopyroxene, biotite, sphene, apatite, zircone, allanite. The Keban magmatic unit has both a metaluminous and peraluminous in character. There is a skarn zone between The Keban metamorphic unit and The Keban magmatic unit. Carbonet - rich host rocks are invariable replaced by skarn along pluton margins. The Keban skarn formation is bimetasomatic skarn. The skarn minerals are mainly garnet, clinopyroxene, vesuvianite, wollastonite, epidote, kuars in the studied area.