Bebeklerin 0-12 ayda beslenme özelliklerinin incelenmesi: Aydın ili örneği
Investigation of feeding characteristics of babies for 0-12 months: Aydin province sampling
Yazar: ECE SEZER
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMET KARAMAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aydın = Aydın ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant

Özet:
Annelerin bebeklerini sadece anne sütüyle besleme süreleri ve tamamlayıcı beslenmedeki uygulamaları çeşitli etkenlere göre değişmektedir. Bu araştırma ile Aydın'daki bebeklerin 0-12 aylarda anne sütü ile beslenme durumu; tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanı; verilen tamamlayıcı besinlerin çeşidi, kıvamı, sıklığı ve aylara göre tamamlayıcı beslenme uygulamaları gibi beslenme özellikleri ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma analitik ve kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır ve Aydın ilinin Efeler ilçesinde bulunan 23 tane Merkez Aile Sağlığı Merkezleri (ASM)'nde gerçekleştirilmiştir. Örneklem seçiminde evreni bilinmeyen örnekleme metodu kullanılmıştır ve örneklem büyüklüğü 350 olarak bulunmuştur. Araştırma verileri, veri toplama formu ile toplanmıştır ve veri toplama formları ASM'lere başvuran 12-24 aylık bebeği olan anneler ile yapılan yüz yüze görüşmelerde doldurulmuştur. Veriler, "IBM SPSS Statistics 22" istatistik programıyla oluşturulan veri tabanına işlenerek istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. Annelerin bebeklerini sadece anne sütü ile besleme süreleri ortalama 6 (0-9) ay, tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanları ortalama 6 (4-10) ay olarak bulunurken su vermeye başlama zamanları ortalama 12 (1-28) hafta olarak bulunmuştur. Lise mezunu annelerin bebeklerini sadece anne sütüyle besleme sürelerinin daha kısa olduğu belirlenirken geniş ailelerde bebeklerin sadece anne sütüyle beslenme sürelerinin daha uzun olduğu ve ailedeki birey sayısı ile arasında pozitif yönlü zayıf ilişki olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte vajinal doğum ile dünyaya gelen bebeklerin sadece anne sütüyle beslenme sürelerinin daha uzun olduğu belirlenmiştir. Annelerin öğrenim ve gelir durumlarının tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanlarını anlamlı olarak etkilediği; asgari ücret ve altı gelir durumuna sahip annelerin tamamlayıcı beslenmeye daha erken başladıkları, öğrenim grupları arasında ise tamamlayıcı beslenmeye en erken başlayan annelerin lise mezunu olduğu görülmüştür. Sonuç olarak annelerin bebek beslenmesindeki uygulamaları tanımlayıcı özelliklerine göre farklılık göstermektedir ve tamamlayıcı beslenmeye erken başlayan annelerin oranı da (%31,6) az değildir. Bu nedenle bebek beslenmesi konusunda annelere eğitimler verilmeye devam edilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Süt Çocuğu, Beslenme, Anne Sütü, Emzirme, Tamamlayıcı Beslenme.

Abstract:
Exclusive breastfeeding duration of babies and the applications of their mothers in complementary feeding vary according to various factors. In this study, it was aimed to investigate the nutritional properties, like breastfeeding status, time to start complementary feeding and type, consistency, frequency of complementary foods, of babies for 0-12 months and the factors that affect that in Aydın. The research was designed as an analytical and cross-sectional study. For sample selection, the sampling method that universe is unknown was used and sample size was found to be 350. The research was carried out in the Central Family Health Centers in Efeler district of Aydın. The research data were collected by using a questionnaire applied in face-to-face interviews with mothers who had 12-24 months old infants and applied to Family Health Centers. The data were entered into the database created by "IBM SPSS Statistics 22" statistical program and statistical evaluations were made. The duration of exclusive breastfeeding was found as 6 (0-9) months, the time to start complementary feeding was found as 6 (4-10) months and the time to start giving water to infants was found as 12 (1-28) weeks. It was found that the exclusive breastfeeding duration of babies of high school graduate mothers was shorter. Babies in extended families had longer exclusive breastfeeding duration and there was a weak positive correlation between the numbers of family members and exclusive breastfeeding duration of babies. However, it was determined that the exclusive breastfeeding duration of babies who born with vaginal delivery was longer. Education and income levels of mothers significantly affect their time to start complementary feeding; it was observed that mothers with lower income level started complementary feeding earlier, and mothers who started complementary feeding earliest among the education groups were high school graduates. As a result, the applications of mothers in baby nutrition differ according to their descriptive characteristics and the rate of mothers who started complementary feeding early (31.6%) is not low. For this reason, trainings on baby feeding should continue to be given to mothers.
Keywords: Infant, Nutrition, Breastmilk, Breastfeeding, Complementary Feeding