Bireysel ve takım elit sporcularda zihinsel antrenman düzeyleri ve bilişsel esneklik durumlarının incelenmesi
Investigation of mental training levels and cognitive flexibility of individual and TEAM elite athletes
Yazar: HİLAL KAYA
Danışman: PROF. ERDİNÇ ŞIKTAR
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bireysel sporlar = Individual sports ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Takım sporları = Team sports ; Zihinsel antrenman = Mental training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada daha önce farklı başlıklar altında incelenmiş olan zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik durumlarının birlikte incelenip takım ve bireysel elit sporculardaki etkilerinin belli parametrelere göre incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Çalışma 166 erkek, 128 kadın elit sporcu olmak üzere 294 kişi üzerinde yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Sporda Zihinsel Antrenman Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bilgisayar programı olan SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences) veri analizi programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle frekans ve yüzdelik dağılımını gösteren tablo oluşturulmuştur. İki bağımsız grupların karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem T Testi, karşılaştırılacak grup sayısı ikiden fazla olduğu durumlarda ise ANOVA testi uygulanmıştır. Anlamlılık değeri (p=0,05) olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Cinsiyet değişkenine göre elit sporcuların zihinsel performans beceriler alt boyutu ile kendinle konuşma alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmaya katılan elit sporcuların sporda zihinsel antrenman ölçeği ve alt boyutları ile bilişsel esneklik ölçeği arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan korelasyon analiz sonuçları incelendiğinde p<,01 ve p<,05 düzeyinde ölçekler arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Cinsiyet değişkenine göre çıkan anlamlı farklılık zihinsel performans alt boyutunda erkekler lehine iken kendinle konuşma alt boyutunda kadınlar lehinedir sonucuna ulaşılmıştır. Sporcuların zihinsel antrenman ölçeği ve alt boyutları ile bilişsel esneklik ölçeği arasında pozitif yönde ilişki olduğu sonucu bulunmuştur. Sporcuların sporda zihinsel antrenman düzeyleri ile alt boyutlarından zihinsel temel beceriler, zihinsel performans, kişilerarası beceriler, kendinle konuşma, zihinsel canlandırma düzeyleri arttıkça bilişsel esneklik düzeylerinin de arttığı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: zihinsel antrenman, bilişsel esneklik, bireysel spor, takım sporu

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to examine the mental training and cognitive flexibility states, which have been examined under separate headings before, and to examine their effects on team and individual elite athletes according to certain parameters. 
Method:  The study was conducted on 294 people, including 166 male and 128 female elite athletes. Personal Information Form was used to reach the socio-demographic information of the participants as a data collection tool. The Mental Training Scale in Sports was used to measure the mental training levels of the participants in sports, and the Cognitive Flexibility Scale was used to measure the cognitive flexibility levels. The data analysis program SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences), a computer program, was used to evaluate the data. In the analysis of the data, firstly, a table showing the frequency and percentage distribution was created. The Independent Sample T Test was used to compare two independent groups, and the ANOVA test was used when the number of groups to be compared was more than two. The significance value was accepted as (p=0.05).
Findings: According to the gender variable, it was found that there was a statistically significant difference between the mental performance skills sub-dimension of elite athletes and the self-talk sub-dimension. When the results of the correlation analysis conducted to determine the relationship between the mental training scale and its sub-dimensions in sports and the cognitive flexibility scale of the elite athletes participating in the study were examined, it was determined that there was a significant relationship between the scales at the p<.01 and p<.05 level.
Result: It was concluded that while the significant difference according to the gender variable was in favor of men in the mental performance sub-dimension, it was in favor of women in the self-talk sub-dimension. It was found that there was a positive correlation between the mental training scale and its sub-dimensions of the athletes and the cognitive flexibility scale. It is seen that the cognitive flexibility levels of the athletes increase as the mental training levels and sub-dimensions of mental basic skills, mental performance, interpersonal skills, self-talk and mental animation levels increase.
Keywords: mental training, cognitive flexibility, individual sport, team sport