Çocukların reklam okuryazarlığı bilgisinin reklama karşı tutumlarına etkisi
The effects of chldren's awareness of advertising litercy on their attitudes towards advertising
Yazar: PAKİZE KAYA TOP
Danışman: PROF. DR. HASAN KEMAL SUHER
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Reklamlar, ürün ve hizmetlerle ilgili bilgi verme, tüketici ve ürün arasında bağ kurarak ürünü tanıtma gibi temel işlevlerinin yanı sıra, tüketiciyi ikna etme, davranışını değiştirme veya bir bakış açısı ortaya koyma işlevleriyle de günümüzün en önemli iletişim mecralarından biridir.
İletişim teknolojilerinde yaşanan baş döndürücü gelişmeler, reklam mecralarını da farklılaştırmış, geleneksel medyanın yanı sıra yeni medya reklamverenlerin tüketicilere ulaşabileceği en önemli kaynaklardan biri haline gelmiştir. Özellikle yeni medyanın en aktif kulanıcılarından biri olan çocuklar ve gençler, hem ailenin satın alma kararlarında söz sahibi olmalarından, hem de kendileri birer tüketici olmalarından dolayı reklamverenlerin hedefi haline gelmiştir.
Çok sık reklamlara maruz kalan çocukların ikna edici girişimlere karşı koyabilmeleri için, reklamdaki ikna mesajlarını algılaması, reklamverenin satış niyetini okuyabilmesi, farklı mecralardaki reklam türlerini tanıması, reklamın hedef kitlesini anlaması gerekmektedir. Dahası gerçek ve fantezi arasındaki ayrım kadar ihtiyaç ve istek arasındaki farkı da bilmesi bilinçli bir tüketici olmaları yolunda önemli bir adımdır. Bunun için de reklam okuryazarlık becerisinin desteklenmesi şarttır.
Bu bilgilerin ışığında, 4 hafta boyunca 3. sınıf öğrencilerine reklam okuryazarlığı dersi verilmiş, dersi alan ve dersi almayan çocukların reklam okuryazarlığı bilgisi ve reklama karşı tutumları karşılaştırılmıştır. Reklam okuryazarlığı dersi alan çocukların reklamın satış ve ikna niyetini, kaynağını, hedef kitleyi tanıma bakımından daha başarılı oldukları, reklama karşı daha şüpheci bir yaklaşım sergiledikleri görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Reklam, Reklam Okuryazarlığı, İkna Bilgisi

Abstract:
Advertising plays a crucial role in today's communication landscape, serving various functions such as providing information about products and services, establishing a connection between consumers and products and persuading consumers to adopt certain behaviors or viewpoints.
The rapid advancements in communication technologies have expanded the avenues for advertising, with new media becoming a significant platform for advertisers to reach consumers alongside traditional media. Children and young people, being active users of new media, have become a prime target for advertisers due to their influence on family purchasing decisions and their role as consumers themselves.
To empower children, who are frequently exposed to advertisements, in resisting persuasive tactics, it is important for them to perceive the persuasive messages within advertisements, understand the intentions behind the sales tactics, recognize different types of advertisements across various media, and comprehend the target audience of each advertisement. Additionally, developing the ability to distinguish between needs and wants and the line between reality and fantasy is a crucial step towards becoming conscious consumers. Therefore, advertising literacy skills is essential.
Based on these assumptions, an advertising literacy course was conducted for 3rd grade students over a duration of 4 weeks, and a comparison was made between the advertising literacy knowledge and attitudes towards advertising among those who participated in the course and those who did not. The findings revealed that children who underwent the advertising literacy course exhibited greater success in recognizing the sales and persuasion intentions, sources, and target audiences of advertisements, and they also adopted a more skeptical approach towards advertising.

Keywords: Children, Advertising, Advertising Literacy, Persuasion Knowledge