Kamu diplomasisi bağlamında Türk dış politikasında paradigma değişimi ve ulusal basına yansımaları
Paradigm change in Turkish foreign policy in the context of public diplomacy and its reflections on the national press
Yazar: SAMET KAVOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN IŞIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Filistin = Palestine ; Filistin-İsrail sorunu = Palestine-Israeli conflict ; Gazeteler = Newspapers ; Kamu diplomasisi = Public diplomacy ; Medya = Media ; Paradigma = Paradigm ; Türk basını = Turkish press ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy ; İsrail = Israel

Özet:
Bu çalışmada, küresel ve bölgesel ölçekte değişen dengeler ile Türkiye'nin iktisadi ve siyasi gelişimine paralel olarak değişim gösteren Türk dış politikası öncelikli olarak ele alınmış; özellikle yumuşak güç unsuru ve bunun yansıması olarak kamu diplomasisi faaliyetleri incelenmiştir. Kamu diplomasisi kavramına ve seçili ülkelerdeki gelişimine yer verilen çalışma kapsamında Selçuklu ve Osmanlı'nın "istimâlet" politikasından, çağdaş kamu diplomasisi araç ve aktörlerine kadar derinlikli incelemeler yapılırken, Türkiye'nin hinterlandı içerisinde ifade edilmekle birlikte siyasi, iktisadi ve teknik nedenlerle uzun zaman görece düşük seviyeli ilişki yürütülen Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine dönük faaliyetlere odaklanılmıştır. Bu kapsamda da ilgili ülke kamuları nezdinde Türkiye algısında olumlu yönde kırılma yaratan Filistin merkezli, İsrail politikalarını 'üst perdeden' tenkit eden yaklaşıma vurgu yapılmıştır. Çalışma kapsamında, ifade edilen değişime dönük bulgular ortaya koyan araştırmalara yer verilmekle birlikte, araştırma konusu, ilgili kamulardan ziyade dış politikanın ve özelde kamu diplomasisi faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından kilit öneme sahip dâhili kamuların rıza ve onayına odaklanmış ve bu noktada dâhili kamuları etkileme gücü bağlamında ulusal yazılı basın incelemeye dâhil edilmiştir. Ulusal basın evreninden ideoloji ve mülkiyet bağlamında seçilen örneklem gazetelerinde, Filistin temalı üç örnek olay (Davos krizi, Mavi Marmara saldırısı ve 2014 Gazze saldırıları) Van Dijk'ın "söylem analizi" yaklaşımı ile incelemeye alınarak, harici kamularda olumlu algılamaları olan hadiselerin, dâhili kamuoyuna sunumunda oluşan farklılaşma incelenmiştir. Örneklem gazetelerinden Cumhuriyet ve Sözcü iktidar karşıtı söylemini, Sabah ise iktidarı olumlayan söylemini kesintisiz olarak devam ettirirken, Hürriyet gazetesinin millî hassasiyetleri de olan örnekler bağlamında 'öteki'ni tenkit ederken, iktidara da dolaylı olarak eleştiri sunduğu gözlenmiştir. Yeniçağ, iktidarın milliyetçi söylemlerini meşrulaştırmakla birlikte ideolojik çizgisini görece uzak bir noktaya konumladığı iktidarın söylem ve eylemlerini tenkit eden içeriğe ağırlık vermiş; Zaman ise iktidar bloğuyla yaşadığı ayrışmaya kadar olan süreçteki olumlayıcı söyleminden, 2014 yılı itibariyle uzaklaşmıştır. Sonuç olarak kamuoyu oluşumundaki etkin rolü bağlamında ulusal basının, Filistin meselesine dönük yüksek ilgisi, siyasal elitlere faaliyet alanı açması bakımından anlamlı olup, dâhili-harici kamu dengesini oluşturabilmek açısından eleştirileri minimize edici adımların gerekliliği de ifade edilmelidir.


Anahtar Kelimeler : Dış Politika, Kamu Diplomasisi, Medya, İsrail, Filistin

Abstract:
This study primarily considers the changing balances on the global and regional scale and the Turkish Foreign Policy that undergo changes in parallel with the economic and political developments in Turkey. Within this context; especially the soft power element and the public diplomacy activities – as its reflection - are analyzed.  In this study, including the concept of public diplomacy and its development in the selected countries, while close examinations are being conducted from the "İstimâlet" policy (the policy followed by Ottoman in conquered regions in which non-Islamic people of these lands are approached with tolerance and kindness in order to attract these people to the authority) of the Seljuk and the Ottomans to contemporary public diplomacy instruments and actors, at the same time the activities towards the Middle East and North Africa countries with which a relatively lower level relationship has been maintained for a long time due to the political, economic and technical reasons despite being stated as within the hinterland of Turkey are focused on. Within this framework; the approach criticizing the Palestinian based Israel policies by "talking pedantically" that creates a positive refraction in the perception of Turkey in the presence of the public of the concerned countries is emphasized. Apart from including the researches revealing the findings towards the mentioned change within the scope of the study, the research subject of the study focuses on the consent and approval of the internal publics, instead of the relevant publics, that have key importance in terms of the sustainability of the foreign policy and at this point, the national written press is included to the research in the context of its effectuating power for the internal publics. In the sample newspapers, selected within the context of ideology and property from the National press universe; Palestine themed three case studies (Davos crisis, the attack on the Mavi Marmara and 2014 Gaza attacks) are studied by "discourse analysis" approach of Van Dijk and the differentiation occurred in the cases, which have positive perceptions in the external public, during the presentation to the external public are analyzed. Among the sample newspapers, it is observed that Cumhuriyet and Sözcü continue to their anti-governmental discourses and Sabah continues to its discourse that affirms the government uninterruptedly. Moreover, Hürriyet is observed as criticizing the "other" in the context of the samples which also have national sensitivities while making critical commentary about the government indirectly. Although Yeniçağ keeps legitimizing the nationalist discourses of the government, it generally concentrates on the content criticizing the discourses and actions of the government of which the newspaper positions its ideological line relatively to a distant point. Zaman has become distant from its affirmative discourse, it had in the period until the decomposition it experienced with the government block, as of 2014. Consequently the high interest of the National Press towards the Palestinian issue, in the context of its effective role in the formation of public opinion is significant in terms of enabling field of activity for the political elites. Furthermore the necessity of the steps minimizing the critiques in order to establish the balance between external and internal publics should be expressed.


Key Words : Foreign Policy, Public Diplomacy, Media, Israel, Palestine