Mobbing'in presenteizme etkisi: Hemşireler üzerinde bir uygulama
The effect of mobbing on presenteism: A case study on nurses
Yazar: ASLI SENA METİN
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN YÜCELER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'nde çalışan hemşirelerin mobbing davranışlarıyla ilgili algılarının presenteizm eğilimleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu bağlamda, Erzurum ilinde yer alan Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'nde çalışan 288 hemşirenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada, katılımcılara Mobbing Davranış Ölçeği ve Stanford Presenteizm Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın veri toplama tarihleri 5 Mart-Kasım 2024 tarihleri arasındadır. Elde edilen veriler, IBM SPSS 26.0 ile analiz edilmiştir. Ayrıca, doğrulayıcı analizler için AMOS 24 programı kullanılmıştır. Araştırmada ölçek ve alt faktörlere ait veriler normal dağılım gösterdiği için ikili grupların karşılaştırılmasında Independent Sample T Testi (Bağımsız Gruplar İçin T Testi), ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında One Way Anova Testi (Tek Faktörlü Varyans Analizi) kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılığın karşılaştırılmasında Post Hoc (Tukey- Games Howell) testleri kullanılmıştır. Hemşirelerin Mobbing Ölçeği ve Hemşirelerin Presenteizm Ölçeği arasındaki ilişki düzeylerinin analizi için Pearson Korelasyon Testi kullanılmış ve elde edilen veriler yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, hemşirelerin mobbing algılarının yüksek seviyelerde olduğunu, ancak özel hayata saygısızlık ve kendini ifade etme engellenmesi algılarının düşük seviyelerde kaldığını göstermektedir. Hemşirelerin presenteizm algılarının orta düzeylerde olduğu belirlenmiştir. 46 yaş ve üzerindeki hemşirelerin, 18-45 yaş arasındaki hemşirelere kıyasla daha yüksek mobbing algıları ve daha fazla zorbalık, psikolojik taciz, fiziksel ve cinsel taciz yaşadığı ortaya konmuştur. 16 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip hemşirelerin, daha düşük kıdeme sahip olanlara göre daha yüksek mobbing ve zorbalık algılarına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Eğitim düzeyi açısından ise, lisans mezunu hemşirelerin, ön lisans mezunlarına göre daha yüksek mobbing ve işyerinde intimidasyon algıları sergilediği tespit edilmiştir. Bu bulgular, yaş, kıdem ve eğitim düzeyinin mobbing algılarında belirgin bir etkisi olduğunu göstermektedir. Hemşirelerin mobbing ve zorbalık algılarının azaltılması için işyerinde güvenli iletişim ortamları sağlanmalı, farkındalık eğitimleri düzenlenmeli ve sıfır tolerans politikaları benimsenmelidir. Çalışanların yaş, kıdem ve eğitim düzeylerine göre özel destek mekanizmalarının geliştirilmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effects of nurses' perceptions of mobbing behaviors working at Erzurum Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital on their presenteeism tendencies. In this context, a study was conducted with the participation of 288 nurses employed at Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital in Erzurum. The participants completed the Mobbing Behavior Scale and the Stanford Presenteeism Scale. The data collection dates of the study are between March 5 and November 2024.The obtained data were analyzed using IBM SPSS 26.0, and confirmatory analyses were conducted with AMOS 24 software.Since the data related to the scales and sub-factors showed a normal distribution, Independent Sample T-Test was utilized for comparing two groups, while One Way ANOVA was employed for comparing more than two groups. Post Hoc tests (Tukey-Games Howell) were applied to assess the differences between groups. Pearson Correlation Test was used to analyze the relationship levels between the Mobbing Scale and the Presenteeism Scale, and the obtained data were interpreted.According to the research findings, the perceptions of mobbing among nurses are at high levels, whereas the perceptions of disrespect for private life and inhibition of self-expression remain at low levels. It has been determined that the nurses' perceptions of presenteeism are at medium levels. Nurses aged 46 and above reported higher levels of mobbing perceptions and experienced more bullying, psychological harassment, physical, and sexual harassment compared to those aged 18-45. Additionally, nurses with 16 years or more of professional experience exhibited higher perceptions of mobbing and bullying compared to their less experienced counterparts. Regarding educational levels, it was found that nurses with a bachelor's degree displayed higher perceptions of mobbing and workplace intimidation compared to those with an associate degree. These findings indicate that age, tenure, and educational level significantly influence perceptions of mobbing.To reduce the perceptions of mobbing and bullying among nurses, safe communication environments should be established in the workplace, awareness training should be conducted, and zero-tolerance policies should be adopted. It is essential to develop special support mechanisms tailored to employees' age, tenure, and education levels.