Eser sözleşmesinde yüklenicinin eseri teslim borcunu ifada temerrüdü
Default in performance of the contractor?s obligation to delivery of the work in work contracts
Yazar: TURAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT NURİ TURANBOY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eser = Trace ; Temerrüt = Default ; Teslim borcu = Obligation to delivery ; Yüklenici temerrüdü = Default of the undertaker ; İstisna sözleşmesi = Construction contract

Özet:
Eser sözleşmesi; iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği bir bedel karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve meydana getirilen bu eseri teslim etmeyi yüklendiği, tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Yüklenicinin eseri teslim borcunu ifada temerrüdüne ilişkin TBK 470-486 (BK 355-371) hükümleri arasında özel bir düzenleme getirilmemiştir. Bu yüzden yüklenicinin eseri teslim borcunu ifada temerrüdüne TBK'nun genel hükümleri uygulanacaktır. Bu anlamda TBK 117-122 (BK 101-105) ve TBK 123-125 (BK 106-108) hükümleri yüklenicinin eseri teslim borcunu ifada temerrüde düşmesi durumunda da uygulama kabiliyetini haizdir.İş sahibinin yüklenicinin eseri teslim borcunu ifada temerrüde düşmesi halinde bu temerrütten kaynaklı seçimlik hakları kullanabilmesi için gerekli olan şartlar vardır. Bu şartları yükleniciye uygun bir ek süre verilmesi, verilen bu sürede ifanın gerçekleşmemiş olması ve seçimlik hakların derhal kullanılması olarak ifade etmek mümkündür. İş sahibi ancak bu şartların gerçekleşmesinden sonra seçimlik haklarını kullanabilir. İş sahibince verilen ek süre içinde eserin teslim edilmesi ile veya diğer bir sebeple temerrüt sona ermiş olmadıkça iş sahibi, sürenin bitmesi üzerine, ek süre verilmesine gerek olmayan hallerde ise yüklenicinin temerrüdü üzerine eskiden beri mevcut olan aynen ifa ve gecikme tazminatını talep hakkından başka iki seçimlik hakka sahip olur. Bu kapsamda iş sahibi aynen ifadan vazgeçip müspet zararın tazminini isteyebileceği gibi sözleşmeden dönüp menfi zararın tazminini talep etmek imkânına da sahip olur. (TBK 125/II; BK 106/II) Yüklenici temerrüde düşmekte kusurlu olmadığını ispat ederse iş sahibi ifa yerine müspet zararın tazminini isteyemeyeceği gibi menfi tazminat ve gecikme tazminatı da isteyemez. Bu halde temerrütten sorumlu olmayan yükleniciye karşı iş sahibi ifayı talep edebilir ya da sözleşmeden dönebilir.

Abstract:
Work contracts is a contract that imposes an obligation exactly to each of the parties, where the contractor undertakes composing a work in return for the price that the employer commits to paying and delivering the work that is composed. There is not any special regulation among the provisions of TCO 470-486 (CO 355-371) relating to the default in performance of the contractor?s obligation to delivery of the work. Therefore, general provisions of the TCO will be applied to the default in performance of the contractor?s obligation to delivery of the work. As such, provisions of TCO 117-122 (CO 101-105) and TCO 123-125 (CO 106-108) has also the capability of application in case of the contractor being in default in performance of the obligation to delivery of the work.There are required conditions for the employer in order to use the elective rights sourced from the default in case of the contractor being in default. These conditions can be stated as: giving an appropriate grace time to the contractor, not realisation of the performance in this time, and immediate using of the elective rights. Employer can use his elective rights after the realisation of these conditions. Unless the default terminates with the delivery of the work in the prolonged time given by the employer, or any other reason, the employer, upon the termination of the time, in the cases where there is no need to give extra time, upon the default of the contractor, gets two elective rights other than the rights of specific performance and delay compensation which are existent all along. In this context, the employer can forsake from specific performance and demand the compensation of the positive damages or has the opportinity of demanding the compensation of the negative damages by quiting the contract. (TCO 125/II; CO 106/II) If the contractor proves that he has not fault at being in default, employer can want neither compensation of the positive damage instead of the performance nor negative compensation and delay compensation. In this case, the employer can demand the performance against the contractor not responsible from the default or return from the contract.