Dubleks paslanmaz çeliğin Ni3Al ile kaplanabilirliğinin araştırılması.
Investigation with Ni3Al coating of dublex stainless stell
Yazar: TAYFUN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. SERMİN OZAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kaynak Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Dubleks paslanmaz çelikler mikro yapılarında genelde eşit oranlarda ferrit ve östenit içerir. Korozyona karşı performansı içerdikleri alaşımlara göre farklılık göstermektedir.  
Dublex paslanmaz çelikler östenitik paslanmaz çeliklere göre daha yüksek bir mukavemete sahip olmakla birlikte, bölgesel korozyonlara karşı özellikle çekirdeklenme, çatlak ve stres korozyonuna karşı östenitiklerden daha iyi bir dayanıma sahiptirler. Dublex paslanmaz çeliklerde %19 - %28 arasında olan yüksek orandaki krom, %5 'e kadar bulunan molibden ve östenitiklere göre daha düşük oranlarda olan nikel içerikleri sayesinde daha dayanıklıdır. 
Dublex paslanmaz çeliklerin en önemli kısıtlayıcı özelliği yüksek sıcaklıklarda ve çok düşük sıcaklıklarda kırılganlaşmalarıdır. Özellikle 300 °C 'nin üzerinde ve -50 °C 'nin altında kısa bir süre dahi çalışılırsa, dublex çelikler kırılganlaşır ve tekrar tavlama ihtiyacı doğar. En yaygın olarak bilinen dublex paslanmaz çelikler 2205 kalitedir. 
Dubleks paslanmaz çelikler Türkiye'de ve dünyada son zamanlarda kullanımı büyük bir artış gösteren bir malzemedir. Dubleks paslanmaz çelik, 304 ve 316 kalite paslanmaz çeliklere benzer özellikler göstermesinin yanı sıra, dayanıklılık değerleri (akma, kopma ve burulma) oldukça yüksek seviyede olduğu için sağlamlığın ve hafifliğin gerek duyulduğu birçok alanda kullanılmaya başlanmıştır.
Bu paslanmaz çelikler diğer çeliklere oranla kilogram başı maliyet açısından daha yüksek olsa bile daha ince malzemelerde bile yüksek dayanıklılık seviyesine ulaşabildiği için fiyat/performans açısından öne çıkan bir üründür. Sağlamlık, esneklik ve dayanıklılık gerektiren alanlarda sıklıkla kullanılan bu çelikler, pompa millerinde, tekne şaftlarında, pervane yapımında, özel hidroelektrik santrallerinde, gıda sektöründe, kimya sektöründe ve makine üretiminde kullanılmaktadır. Dubleks paslanmaz çelikler, östenitik paslanmaz çelikler kadar esnek olmanın yanında oldukça yüksek derecede mekanik dayanıma ve korozyon direncine sahiptir. Bu sebepler dolayısıyla kalitenin, hafifliğin, sağlamlılığın arandığı her yerde bu paslanmaz çelik malzemelerin kullanılması tavsiye edilmektedir [7].
Reaksiyon hızı çok yüksektir. Dolayısıyla, oluşturulan reaksiyon ısısı kullanılarak hem bileşik oluşturmak hem de aynı anda kaplanacak yüzeyle birleşme sağlanması SHS ile kaplama yönteminin esasını oluşturmaktadır [8].
Bu çalışmada, dublex paslanmaz çelik malzemeye SHS yöntemiyle Ni3Al tozu kaplanmıştır ve kaplamada kullanılan tozların üretiminde kullanılan basınç ve sıcaklık gibi parametrelerin kaynak üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kaplanmış malzemelerin mekanik özelliklerini belirlemek amacıyla numunelere mikrosertlik testleri uygulanmıştır.
Yapılan çalışmalar sonucunda; seçilen malzeme SHS yöntemi ile kaplanmıştır. Kaplama malzemesi olarak kullanılacak metalik tozlar değişken parametrelerinden en uygun olanının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışmanın birinci bölümünde, konuya giriş yapılmıştır. İkinci bölümde,  paslanmaz çelikler ve dubleks paslanmaz çelikler tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde,  metallerarası bileşikler hakkında, dördüncü bölümde ise alüminyum esaslı intermetalik bileşikler hakkında bilgi verilmiştir. Beşinci bölümde nikel alüminyum intermetalik fazların oluşum mekanizması anlatılmış ve altıncı bölümde nikel alüminatların reaktif işlenmesi anlatılmıştır. Yedinci bölümde nikel alüminid kaplamaların termodinamiği hakkında bilgi verilmiş, sekizinci bölümde deneysel çalışmalar detaylı olarak incelenerek deney sonuçları irdelenmiştir. Dokuzuncu ve son bölümde çalışma sonunda elde edilen genel sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
Investigation with Ni3Al Coating of Dublex Stainless Stell 
Duplex microstructure of stainless steels generally contain equal proportions of ferrite and austenite. Performance of Againts to corrosion,  they contain varies according to the alloy.
Than austenitic stainless steels, duplex stainless steels have high strength, but especially against local corrosion pitting, and stress corrosion cracking of austenitic a better resistance against possess. 19% in duplex stainless steel - the high rate of 28% chromium, 5% molybdenum and at lower rates compared to austenitic stainless steels, which are more durable thanks to the nickel content. The major limitation of duplex stainless steel at high temperatures and at very low temperatures is that fragile. Especially at 300 ° C and -50 °C under a short time even if you try, duplex steels are brittle and re-annealing the need arises. Most commonly known as duplex stainless steels, stainless steels 2205 class.
Duplex stainless steels in Turkey and in the world, recently showing a large increase in the use of material. Duplex stainless steel, 304 and 316 stainless steels has similarities as well as the strength values (flow, shear and torsion) is quite a high level because sturdiness and lightness needed in many areas began to be used.
This stainless steels in terms of cost per kilogram according to other stainless steels even if higher, even in the finer material, high durability to reach the level where price / performance is a material that stand out in terms. Strength, flexibility and endurance in areas that frequently used steels, pump shafts, shaft boat in prop making, in particular hydroelectric power plants, food industry, chemical industry and machinery used in the production. Duplex stainless steels, austenitic stainless steels, besides being flexible enough to fairly high degree of mechanical strength and corrosion resistance has. Hence this causes the quality, light weight, robustness searched wherever it is recommended to use a stainless steel material.
Thus, using the reaction heat to generate the compounds as well as combinations with the surface to be coated simultaneously with the coating method based on the provision constitutes SHS. In this study, the SHS method Duplex stainless steel, powder coated ni3al microstructure of the resulting material and production parameters microhardness values were investigated. During the coating, stainless steel type and effect of metallic powders to be used as a coating material is selected as variable parameters. In order to determine the mechanical properties of the coated material was applied to the samples microhardness tests. 
As a result of the work of the selected material with the SHS method the effect of the coating of stainless steel and metallic powders to be used as a coating material of variable parameters was conducted to determine the most appropriate one.
In the first part of this study has provided an introduction to the subject. In the second part Duplex stainless steels and stainless steels were introduced. In the third section is information about the intermetallic compounds. In the fourth section is information about aluminum-based intermetallic compounds. In the fifth chapter of nickel aluminum intermetallic phase formation about the mechanism information is given. In the sixth chapter of Nickel Aluminate about reactive processing information is given. In the seventh chapter is information about the thermodynamics of nickel aluminide coatings. The eighth chapter experimental studies examining in detail the experimental results were analyzed. At the end of the ninth and final part of the study evaluated the overall results are obtained.