Tip 2 diyabetli bireylerin insülin tedavisine ve diyabet komplikasyonlarına ilişkin risk algıları
Risk perceptions of individuals with TYPE 2 diabetes relating to insulin therapy and diabetes complications
Yazar: FATMA SİNEM SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing ; Komplikasyonlar = Complications ; Risk algılaması = Risk Perception ; İnsülin = Insulin

Özet:
Amaç: Bu araştırma, tip 2 diyabetli bireylerin insülin tedavisine ve diyabet komplikasyonlarına ilişkin risk algılarının belirlenmesi amacıyla kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, Eskişehir Şehir Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine başvuran 330 tip 2 diyabetli birey ile Ekim 2019-Aralık 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında, Kişisel Bilgi Formu, İnsülin Tedavisi Değerlendirme Ölçeği ve Risk Algısı Ölçeği-Diyabetes Mellitus uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SAS 9.4 paket programı kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Shapiro-Wilk ve Pearson Korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin %62.4'ünün kadın, yaş ortalamalarının 56.7±9.12, %50.6'sının ilköğretim mezunu olduğu, %31'inin oral antidiyabetik, %58.7'sinin oral antidiyabetik ile birlikte insülin kullandığı belirlenmiştir. Bireylerin İnsülin Tedavisi Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamalası 75.13±11.46 bulunmuş ve insülin kullanımına karşı negatif algının yüksek olduğu saptanmıştır. Risk Algısı Ölçeği-Diyabetes Mellitus toplam puan ortalaması 3.95±0.77 olup, bireylerin diyabet komplikasyonlarına yönelik risk algılarının yüksek olduğu bulunmuştur. İnsülin Tedavisi Değerendirme Ölçeği ile Risk Algısı Ölçeği-Diyabetes Mellitus arasında negatif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet komplikasyonlarına yönelik risk algısının azalması ile insülin tedavisine yönelik negatif tutumunun arttığı belirlenmiştir. Tip 2 diyabetli bireylerin sağlıklı davranış değişiklikleri için risk algılarınının belirlenerek olumlu algılarını artırabilecek, olumsuz algılarını değiştirebilecek uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması, bireylerin desteklenmesi ve bu alanda yapılan araştırmaların artırılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This study was conducted as a descriptive and analytical study to determine the risk perceptions of individuals with type 2 diabetes regarding insulin therapy and diabetes complications.
Method: The research has been carried out with 330 individuals with type 2 diabetes who applied to the Eskişehir City Hospital Endocrinology Polyclinic between October 2019 and December 2021. Personal Information Form, Insulin Treatment Appraisal Scale and Risk Perception Survey -Diabetes Mellitus Scale have been used to collect the data, SAS 9.4 package program has been used in the statistical analysis of the data. Data has been evaluated by using descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Shapiro-Wilk and Pearson Correlation analysis.
Results: It has been determined that 62.4% of the individuals participating in the study are female, their average age is 56.7±9.12, 50.6% are primary school graduates, 31% using oral antidiabetic, 58.7% using insulin together with oral antidiabetic. Individuals' Insulin Treatment Appraisal Scale total score average has been 75.13±11.46 and negative perception towards insulin use has been found to be high. Risk Perception Survey -Diabetes Mellitus Scale total score average has been 3.95±0.77 and it has been determined that individuals have high risk perceptions for diabetes complications. It has been determined that there has been a negative, moderately significant relationship between the Insulin Treatment Appraisal Scale and the Risk Perception Survey -Diabetes Mellitus Scale.
Conclusion: It has been determined that individuals with type 2 diabetes have a decreased risk perception towards diabetes complications and an increased negative attitude towards insulin therapy. It is recommended to determine the risk perceptions of individuals with type 2 diabetes for healthy behavioural changes, to plan appropriate nursing interventions that can increase positive perceptions and change negative perceptions, to support individuals and to increase researches in this field.