Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki edebî metinlerin çocuk edebiyatı ölçütlerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of literary texts in secondary school Turkish course books with respect to criteria of children literature
Yazar: AYŞE KALDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER İNCE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebi metinler = Literary texts ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; Türkçe metinler = Turkish texts ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki edebî metinlerin çocuk edebiyatı ölçütleri açısından incelenmesidir. Çalışmada ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki edebî metinler çocuk edebiyatının temelini oluşturan iç yapı ve dış yapı özellikleri bakımından incelenmiştir. Araştırmada temel nitel araştırma modellerinden biri olan temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. 
Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan edebî metinler evren olarak kabul edilmiş ve evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanması aşamasında ilk olarak alan yazında çocuk edebiyatı ölçütlerine ilişkin taramalar yapılmış ve çocuk edebiyatı ölçütlerini içeren bir kontrol listesi oluşturulmuştur. Çocuk edebiyatı ölçütleri öncelikle biçim ve içerik özellikleri açısından ikiye ayrılmıştır. Biçim olarak yazı büyüklüğü ve yazı tipi, resimler, sayfa düzeni ölçütleri; içerik olarak tema, konu, ileti (ana fikir), dil ve anlatım, plan, kahramanlar ölçütleri belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda 5. sınıf Türkçe ders kitabının genel olarak çocuk edebiyatı ölçütlerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. 6. sınıf Türkçe ders kitabının resim ve fotoğraflarının daha özenli seçilmesi gerektiği, dil ve anlatım yönünden yeniden incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarının kapaklarının ilgi çekici olmadığı, resim ve fotoğraflarının metne uygun olmadığı, estetik değer taşımadığı, dil ve anlatım yönünden yeniden incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine literary texts in Turkish secondary school textbooks in terms of children's literature. In this study, the literary texts in the secondary school textbooks were examined in terms of the internal structure and the external structure properties that constitute the basis of the children's literature. In the study, the qualitative research design, which is one of the qualitative research models, was used.
In the research, literary texts included in the Turkish, 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks published by the Ministry of National Education were accepted as population and the researcher has reached the whole population. At the stage of collecting the data of the research, firstly in the literature, surveys were made about the children's literature criteria and a checklist containing the criteria of children's literature was formed. The criteria of children's literature are firstly divided in terms of form and content characteristics. Font size and font, images, page layout criteria as format; The theme, subject, message (main idea), language and expression, plan, heroes are determined as the content.
As a result of the research, it was concluded that the fifth grade Turkish textbook was generally in accordance with the criteria of children's literature. It is concluded that the photographs and pictures of the 6th grade Turkish textbook should be chosen more carefully and it should be re-examined in terms of language and expression. In addition it is concluded that the covers of the 7th and 8th grade Turkish textbook sare not interesting, its pictures and photographs are not suitable for the text, it doesnt have aesthetic value, and that it should be re-examined in terms of language and expression.