Yetişkinlerde sosyal ağ kullanımının beş faktör kişilik özellikleriyle ilişkisi
Yetişkinlerde sosyal ağ kullanımının beş faktör kişilik özellikleriyle ilişkisi
Yazar: SEDA SEVİNİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Yetişkinler = Adults ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkinlerin sosyal ağ kullanımlarının beş faktör kişilik özellikleriyle ilişkisini incelemektir.
Araştırmanın örneklemi 30-51 ve 51 yaş üzeri yaş aralığındaki 1252 kadın, 1248 erkek olmak üzere toplam 2500  kişidir. Örneklem, Gaziantep ili Şehitkamil ve Şahinbey ilçe sınırları içinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul, ortaokul ve lise okul türüne devam eden öğrencilerin velilerinden tabakalı ve seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılan yetişkinlerin, kişilik özelliklerine ilişkin veriler "Beş Faktör Kişilik Ölçeği", kişisel bilgileri ve sosyal medya kullanımına ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde sosyal medya kullanım saatlerinin beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için tek yönlü varyans analizi ANOVA, sosyal medya kullanım amaçlarının ve sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için ise tek yönlü MANOVA yapılmıştır.
Sosyal ağ kullanım sürelerine göre beş faktör kişilik özelliklerinden dışadönüklük alt boyutu arasında anlamlı farklılık bulunmazken; yumuşakbaşlılık, özdenetim, nevrotizm ve gelişime açıklık alt boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.
Sosyal ağları kullanım amaçlarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir kullanım amacına göre farklı kişilik özellikleri arasında anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Yetişkinlerin sosyal medya kullanımında "Yeni arkadaşlar edinmek" amacına göre gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Çevrimiçi sohbet etmek", "Fotoğraf paylaşmak", "Video paylaşmak", "Haber paylaşmak", "Arkadaşlarının ne yaptığını kontrol etmek", "Tanıdıklarıyla iletişim kurmak" ve  "Boş zamanlarını geçirmek" amaçlarına göre yumuşakbaşlılık, özdenetim, nevrotizm, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Yorum yapmak" amacına göre yumuşakbaşlılık ve özdenetim, "Bilgi edinmek" ve "Oyun oynamak" amaçlarına göre yumuşakbaşlılık, özdenetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. 
Kullanılan sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir sosyal medya hesabı için farklı kişilik özellikleri ile anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Yetişkinlerin kullandıkları sosyal medya hesaplarından "Facebook", "Skype", "Whatsapp" ve "Twitter"  kullanımı ile yumuşakbaşlılık ve özdenetim; "Google +", "Vine", "Blogspot", "Tumblr" ve "Pinterest" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, özdenetim, nevrotizm, gelişime açıklık ve dışadönüklük; "Youtube" ve "Swarm" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, özdenetim ve nevrotizm; "Instagram" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, özdenetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Beş faktör kişilik özellikleri, sosyal medya, sosyal ağlar, yetişkin.

Abstract:
The aim of the research, is to examine the relationship between adult's five factor personality features by use of Social Media.
As for sample, there are 1252 woman and 1248 man student's parents and they are between the ages of 30-51 and over the age of 51. Sample which is Attached o the Ministry of Education's primary, secondary and high schools Anatolian type in Gaziantep's central district Şehitkamil and Şahinbey. They were determined by the random sampling method. Adult's data participating in the study, are determined by Big Five Factor Personality Traits Scale. Prepared data on the use of social media called "Personal Information Form" has been obtained by researcher. In the analysis of data, understanding of social media use times whether it differs according to big five personality traits, One- way analysis of variance ANOVA, was used. Intended use of social media visit, understanding social media account whether it differs by big five personality traits or not, one way MANOVA had been done by the researcher.
According to the social media using time, there was no significant difference between extraversion. On the other hand, there is a significant differences between agreeableness, openness subscales, conscientiousness and neuroticism.
In association with five personality traits of social media purpose, it was found that there are significant differences with different personality traits for each purpose. Adult's use of social media, the purpose of "Make new friends" is related to openness subscales and extraversion personality traits. "Chat line", "To share photos", "Sharing a video", "Sharing News", "To check what your friends are doing", "To communicate with familiar" and "Spend their free time" are related to agreeableness, conscientiousness, neuroticism, openness subscales and extraversion personality traits. "Make a comments" is related to agreeableness and conscientiousness personality traits. "To obtain information" and "Playing a game" are related to agreeableness, openness subscales, conscientiousness and extraversion personality traits.
In association with five personality traits it was found that there are significant differences with different personality traits for each purpose in the aim of social media accounts used. "Facebook", "Skype", "Whatsapp" and "Twitter" are related to agreeableness  and conscientiousness personality traits. "Google +", "Vine", "Blogspot", "Tumblr" and "Pinterest" are related to agreeableness, conscientiousness, neuroticism, openness subscales and extraversion personality traits."Youtube" ve "Swarm" are related to agreeableness, conscientiousness and neuroticism personality traits. "Instagram" is related to agreeableness, conscientiousness, openness subscales and extraversion personality traits.

Keywords: Five-factor personality traits, social media, social networks, adult.