Tip 2 diyabetli hastalarda karaciğer sertliğinin ve yağlanmasının fibroscan ile saptanması
Screening for hepatic fibrosis and steatosis in patients with TYPE 2 diabetes by fibroscan
Yazar: MERYEM DEMİR
Danışman: PROF. DR. YUSUF YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Elastografi = Elastography ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve Amaç: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) dünyada en sık görülen kronik karaciğer hastalığıdır. NAFLD, özellikle Tip 2 diabetes mellitus (T2DM), obezite ve metabolik sendrom tanısı olan hastalarda oldukça yaygındır. Transient elastografi (TE), karaciğerde yağ miktarı ve fibrozisi kantitatif olarak ölçen non-invaziv faydalı bir tekniktir. Biz bu çalışmada, diyabetik hastalarda karaciğer yağlanmasının ve fibrozisinin saptanmasında TE'nin bir tarama aracı olarak kullanımının potansiyel faydasını araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: T2DM tanılı 124 hastanın (46 erkek, 78 kadın; ortalama vücut kitle indeksi [VKİ]:33,2±6,6 kg/m2) transient elastografi ile 'Liver Stiffness Measurement' (fibrozisin bir ölçüsü olarak-LSM) ve 'Controlled Attenuation Parameter' (steatoz belirteci olarak-CAP) ölçümleri alındı. Çalışmamızda fazla kilolu, obez ve metabolik sendromu hasta oranları sırasıyla %28,2, %64,5 ve %77,4 idi. Prob spesifik LSM eşik değerleri ileri fibrozisi [≥F3] ve sirozu [F4] belirlemek için kullanıldı (M probu: F3 = 9,6–11,4 kPa, F4 ≥11,5 kPa; XL probu: F3 = 9,3–10,9 kPa, F4≥11,0 kPa). Hafif, orta ve şiddetli steatoz sırasıyla CAP 222-232 dB / m, CAP 233–289 dB / m ve CAP ≥290 dB / m değerleri ile tanımlandı.
Sonuçlar: T2DM tanılı hastalarda ileri evre fibrozis 21 hastada (%16,9), siroz 10 (%8,0) hastada tespit edildi. TE ile tanımlanan hepatik steatoz varlığı (CAP> 222 dB / m) 117 (%94,3) hastada saptandı. Hafif, orta ve şiddetli steatoz sırasıyla 0, 29 ve 88 hastada tespit edildi.
Yorum: Transient elastografi, tip 2 diabetes mellitus tanısı olan Türk hastalarında karaciğer tutulumunu taramak için yararlı, invaziv olmayan bir görüntüleme yöntemidir. Örneklemimizde TE ile saptanan yüksek fibrozis ve steatoz oranları hastaların eşlik eden yüksek ortalama vücut kitle indeksi ile ilişkilidir.

Abstract:
Background and Aims: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is the most common chronic liver disease worldwide. NAFLD is highly prevalent in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM), obesity and metabolic syndrome. Here, we sought to investigate the potential usefulness of transient elastography (TE) – a technique that allows measuring both fibrosis and liver fat content simultaneously – as a screening tool for hepatic involvement in Turkish patients with T2DM.
Materials and Methods: We obtained 'Liver Stiffness Measurements' (LSM, as a measure of fibrosis) and 'Controlled Attenuation Parameter' (CAP, as a marker of steatosis) in 124 patients with T2DM (46 males, 78 females; mean body mass index [BMI]: 33,2 ± 6,6 kg/m2). The prevalence rates of overweight, obesity, and metabolic syndrome in our sample were 28,2%, 64,5%, and 77,4% respectively. Probe-specific LSM cut-off values were used to define advanced fibrosis [≥F3] and cirrhosis [F4] (M probe: F3 = 9,6–11,4 kPa, F4 ≥11,5 kPa; XL probe: F3 = 9,3–10,9 kPa, F4 ≥11,0 kPa). Mild, moderate, and severe steatosis were defined as CAP 222–232 dB/m, CAP 233–289 dB/m, and CAP ≥290 dB/m, respectively.
Results: Advanced fibrosis and cirrhosis were identified in 21 (16,9%) and 10 (8,0%) patients, respectively. TE-defined hepatic steatosis (i.e., CAP >222 dB/m) was detected 117 patients (94,3%). Mild, moderate, and severe steatosis was identified in 0, 29, and 88 patients, respectively.
Conclusion: Transient elastography (TE) is a useful non-invasive imaging modality to screen for liver involvement in Turkish patients with type 2 diabetes mellitus. High rates of TE-defined fibrosis and steatosis in our sample reflect the presence of an elevated mean BMI.