Obstrüktif uyku apnesi olan hastalarda pozitif hava yolu basınç tedavisinin oksidatif stres üzerine etkisi
Effect of positive airway pressure therapy on oxidative stress in patients with obstructive sleep apnea
Yazar: MUSTAFA MURAT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET FEVZİ POLAT
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Obstrüktif uyku apnesi (Obstructive Sleep Apnea: OSA), uyku sırasında meydana gelen tam veya kısmi üst solunum yolu obstrüksiyonları ile karakterize hipoksi, reoksijenizasyon ve arousallar ile sonuçlanan bir sendromdur. Bu yüksek lisans tezinin amacı OSA sendromu ile oksidatif stres arasındaki ilişkiyi oksidan-antioksidan dengenin en temel belirteçleri olan serum TOS ve TAS parametreleri üzerinden değerlendirmek, TOS ve TAS parametreleri ile hastalığın şiddetini belirten uyku parametreleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve OSA sendromlu hastalara uygulanan bir aylık pozitif hava yolu basıncı (Positive Airway pressure: PAP) tedavisi sonrasında TOS ve TAS parametrelerindeki değişiklikleri ortaya koymaktır.  Araştırma Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Uyku Merkezinde polisomnografi (PSG) kaydı yapılan toplam 70 kişi üzerinde gerçekleştirildi. Araştırmanın kontrol grubunu uykuda solunum bozukluğu şüphesi ile başvuran ve PSG kaydı yapılarak AHİ< 5 bulunan olgular teşkil etti. AHİ değeri 15'in üzerinde belirlenen OSA olguları ise tedavi grubunu oluşturdu. Tedavi grubundaki hastalara bir aylık PAP tedavisi uygulandı. Hem kontrol grubundan hem de bir aylık PAP tedavisi uygulanan gruptan açlık kan örnekleri alınarak serum TOS ve TAS değerleri ölçüldü. Araştırmadan elde edilen bulgular OSA tanısı konan tedavi grubunda hastalığın şiddetinin artmasıyla oksidatif stres belirteçleri olan TOS seviyesinin de istatistiksel olarak yükseldiğini (p<0,05), TAS seviyesinin ise azaldığını (p<0,05) göstermiştir. PAP uygulanan tedavi grubunda ise AHİ, ort. spO2 ve min. spO2 değerlerinde iyileşme, TOS değerlerinde azalma, TAS değerlerinde yükselme belirlendi. Kontrol ve tedavi grupları arasında istatiksel bir korelasyon gözlenmedi (p<0,05).
Sonuç olarak, bu yüksek lisans tez çalışması OSA'lı hastalarda oksidatif stresin daha yüksek olduğunu, PAP tedavisi uygulanmasının oksidatif stresi azalttığını ve hastalığın şiddetini belirten uyku parametrelerinde düzelmelere yol açtığını göstermiştir.

Abstract:
Obstructive Sleep Apnea (OSA) is a syndrome characterized by complete or partial obstructions of upper airway during sleep, which result in hypoxia, reoxygenation, and arousals. The aims of this master's thesis is: (i) to evaluate the relationship between OSA syndrome and oxidative stress considering serum TOS and TAS parameters, which are the most basic markers of oxidant-antioxidant balance, (ii) to examine the relationship between TOS-TAS parameters and sleep parameters indicating the severity of the disease, and (iii) to find out the changes in TOS and TAS parameters after the Positive Airway pressure (PAP) treatment applied to patients with OSA syndrome for a month This research was conducted on a total of 70 people registered for the Polysomnography (PSG) at the Sleep Center of the Faculty of Chest Diseases at the Yozgat Bozok University.  The control group of the study consisted of the patients who presented with suspicion of sleep-disordered breathing and had AHİ<5 after PSG recording. The treatment group included OSA cases with an AHİ value above 15. One-month PAP treatment was applied to the patients in the treatment group. Fasting blood samples were taken from the control group as well as from the one-month PAP treatment group and serum TOS and TAS values were measured accordingly.
The findings obtained from the study showed that the TOS level, which are the oxidative stress markers, increased statistically (p <0.05) in parallel to the increase in severity of the disease, and the TAS level decreased (p <0.05) in the treatment group diagnosed with OSA. It was observed that AHİ, meanSPO2 and minSPO2 values improved, TOS values decreased and TAS values increased in the treatment group which received the PAP treatment. A statistical correlation wasn't observed between the control and treatment groups (p <0.05). As a result, this master thesis study has shown that oxidative stress is higher in patients with OSA.
It was further demonstrated that administration of PAP therapy reduces oxidative stress and leads to improvements in sleep parameters indicating the severity of the disease.