Ruanda için Uluslararası Ceza Mahkemesinin kuruluşu, yapısı ve yargı yetkisi /
Yazar: ORHAN ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. CANAN ATEŞ EKŞİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ruanda = Rwanda ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court ; Yargı yetkisi = Juristiction

Özet:
148 ÖZET "Ruanda için Uluslararası Ceza Mahkemesinin Kuruluşu, Yapısı ve Ceza Yetkisi" isimli yüksek lisans tez konusu ile, Birleşmiş Milletlerin kurduğu ad hoc ceza mahkemelerinden biri incelenmiştir. Anılan yüksek lisans tezi beş bölümden oluşmaktadır. "Uluslararası Suçlar ve Ruanda" başlıklı Birinci Bölümde, Ruanda'nın sosyo kültürel yapısı ve soykırım süreci irdelenmiş, müteakiben soykırım ve uluslararası suçların gelişimi ve bu bağlamda Nazi eylemleri ve Nuremberg yargılaması incelenmiştir. "Ruanda için Uluslararası Ceza Mahkemesinin Kurulması ve Yapısı" başlıklı İkinci Bölümde, Mahkemenin kurulma süreci, bu arada BM Güvenlik Konseyinin yetki sorunu, bu konuda Ruanda Hükümetinin itirazları, Mahkemenin kurucu belgesi olan Statüsü, Usul ve Delil Kuralları (içtüzük) ve temel organları üzerinde durulmuştur. "Uluslararası Mahkemenin Yargılama Yetkisi" başlıklı Üçüncü Bölümde, kişi, konu, yer ve zaman bakımından yetki konusu incelenmiştir. Bu bağlamda özellikle bireysel cezai sorumluluk, bir suçtan iki ceza olmaz kuralı (Non Bis İn İdem), Eş Zamanlı (Yarışan) Yetki, 1949 Cenevre Sözleşmelerinin Ortak 3. Maddesi ve 2 nolu Ek Protokolün Ağır İhlalleri, soykırım ve insanlığa karşı suçlar işlenmiştir. "Uluslararası Mahkemenin Yargılama Süreci" başlıklı Dördüncü Bölümde, soruşturma ve iddianamenin hazırlanması, iddianamenin gözden geçirilmesi, yargılama, hüküm, cezalar, temyiz işlemleri, hükmün yeniden incelenmesi, hükmün infazı, sanığın hakları, tanık ve mağdurların korunması gibi temel faaliyetler incelenmiştir. "Mahkemenin Sorunları, Ruanda ve Diğer Devletlerle ilişkileri ve Yargısal Faaliyetlere örnekler" başlıklı Beşinci Bölümde, Mahkemenin personel sorunu, kötü yönetimi, çalışmalarının özeti, Ruanda ve diğer devletlerle ilişkiler, yasal ve idari alanda işbirliği üzerinde durulduktan sonra149 Jean Paul Akayesu, Jean Kambanda, Georges Rutanganda ve Albay Theoneste Bagosora davaları örnek olarak ele alınmıştır. "Ruanda Ulusal Yargı Sistemi" ise ek olarak çalışmaya konulmuş olup, burada, soykırım yasası, hapishane ve göz altı yerleri ve Ruanda yargısı üzerinde durulmuştur. Uluslararası ceza yargılaması alanında, ad hoc nitelikli Nuremberg, Yugoslavya ve Ruanda mahkemeleri içtihad konusunda önemli katkılar sağlamışlardır. Bu zincirin bir halkasını ve daimi nitelikli mahkemeye bir çok açıdan kaynak oluşturan Ruanda Mahkemesinin incelenmesi Türkiye'nin Uluslararası Ceza Mahkemesine yaklaşımını derinleştirebileceği gibi, uluslararası ceza yargılaması gibi sistematik bir hal alan konuda bir katkı amacına dönüktür. Ruanda Mahkemesi, soykırım suçundan ilk kez bir başbakanın yargılandığı, ırza geçmenin soykırım suçu olarak kabul edildiği, kitlesel suçlarda delil toplama ve değerlendirmesi ile değişik ve etkin tanık ve mağdur koruma programlarının uygulandığı bir mahkemedir. Mahkeme, uluslararası toplum tarafından sonradan kurulan mahkemelerin veya alınan tedbirlerin, esasen yetersizliklerini ortaya koyması açısından da önem arzetmektedir. Uluslararası toplumun duyarsızlık ve çabuk harekete geçmedeki yetersizliklerinin ne büyük ve onarılmaz insanlık facialarına yol açtığını da göstermektedir.

Abstract:
150 ABSTRACT The master thesis titled "The building, structure and Jurisdiction of the International Criminal Tribunal for Rwanda" is examined as an ad hoc tribunal in an international environment built by the UN. The master thesis consists of five sections; The first section, named "War crimes, Genocide and Rwanda"discusses the social and cultural structure of Rwanda during the genocide period. This section addresses genocide and international crimes, and examines Nazi's crimes and the Nuremberg trials to understand the basic concept and improvement of international criminal law. The second and third sections, The building and structure of ICTR", "The Jurisdiction of the ICTR" focus an the building process of the International Tribunal, and examines the United Nations Security Council's mandate to build a Tribunal under Chapter VII of the Charter of the UN. This part examines the main documents of the Tribunal, "Statue" and "Rules of Procedure and Evidence" and main organs of the Tribunal are defined. This section also defines mandate of the Tribunal regarding individuals, subject and the period. It consantrates especially on individual criminal responsibility, the rule of non bis in idem, concurrent issue on jurisdiction, breach of the common article of the 1949 Geneva Conventions and No.2 Additional Protocol to the Conventions, genocide and crimes against humanity. Section four: "Jurisdiction process of the ICTR" discusses the main process of its own classical methods, such as; investigation and prosecution, preparing of an indictment, the trial, punishment, appeal system, execution, victims and the witness protection system. The fifth section examines "The problems of the ICTR and the relations with the other states and judicial examples". The Tribunal had a reputation of failing to provide quality work. On the other hand, this section describes the international tribunal, relations151 and cooperation with the other states those are very important and give some critical examples of the work of ICTR. The fifth section, titled "Genocide law, prisons, detention centres and the Rwandan judicial system" provides a close examination of the Rwandan case, which includes its own judicial and prison system, and some reforms on the judicial area. In international criminal law, ad hoc tribunals such as Nuremberg, Tokyo, the Former Yugoslavia and the Rwanda Criminal Court have made enormous contributions to the creation of presidents. By examining this tribunal, which provides a critical path to the foundation of a permanent tribunal, Turkey could improve its approach to the International Criminal Court according to the Rome Statute. This was the first time in the recorded history that one prime minister was tried by an international criminal court on charged of genocide and punished. Rape was accepted as a genocide crime and had different techniques applied to the collection of evidence, especially for mass crimes. This Tribunal was built by the international community based on facts or crimes and has a great importance. This proved that ad hoc tribunals are not an effective mechanism to prevent crimes against human beings. When the international community doesn't universally react to crimes immediately and effectively, it shows how events can cause tragic results.