Türkiye sinemasında namus ve beden denetimi
Honor and body control in cinema of turkey
Yazar: SERMİN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. SEMİRE RUKEN ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Kadınlar = Women ; Namus = Honour ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Bu çalışmada namusun kadın bedeni denetiminde oynadığı rol ve Türkiye sinemasında namus olgusunun eril temsil mekanizmalarına eklemleniş biçimi tartışılmıştır. Çalışmada, Türkiyede toplumsal güce sahip iktidar alanlarının namus olgusuna dair söylemlerini ve eylemlerini okumak amacıyla ulusçuluk sol ve İslamcılığı örnekleyen politik filmlerin yanı sıra namusu kültür ve gelenekle ilişkilendirerek oryantalist düşünceyi yeniden üreten filmlerin ve geleneksel anlatı kalıplarından sıyrıldığı öngörülen, yönetmen sineması olarak adlandırılabilecek filmlerin sosyolojik ve feminist analizi yapılarak şu tür sonuçlara ulaşılmıştır:

 Politik filmler Yeşilçam sineması boyunca devam eden iyi kadın kötü kadın zıtlığını ahlaki bir zemin üzerinden yeniden inşa ederek namuslu ve namussuz kadın imgelerine dönüştürmekte, karşıtı olduğu düşünceye dair politik bir eleştiri getiremeyip öteki kadınların ahlaksız olduğunu ve bu ortamın ahlaksız kadınlar yarattığını söylemekten öteye gidememektedirler. 2000 sonrasında üretilen ve içselleştirilmiş oryantalizmi örnekleyen filmler ise geleneğin değişmez, namusun ise ataerkil iktidarın değil geleneğin sonucu olduğuna dair oryantalist düşünceyi yeniden ürettiği gibi güçsüz, çaresiz ve şiddet mağduru kadın karakterler aracılığıyla oryantalist klişeleri onaylar. Dahası bu filmler eril sinemasal anlatımla kesişerek kurtarıcı erkek imgesini güçlendirir ve boyutlandırır. Yönetmen sineması kapsamına girebilecek filmlerde ise kadın karakterin iyi ve kötü oluşunu belirlemede namus olgusunun sıklıkla kullanıldığı, filmlerin anlatı yapılarında bu zıtlığın kısmen gevşediği görülse de kadınların bedenlerini erkeklere ait kılan eril algının tamamen terk edilmediği görülmektedir.

Abstract:
In this study, the role of honor which plays a prominent role in the means of controlling womens body and how it is articulated to masculine rendition mechanisms are discussed. In the study, in order to read the discourses and practices of the power domains which have community power,  the ?political movies which ensample National thought, left and Islamism and also, the movies which reproduce orientalist thought through relating  honor with culture and tradition and foreseen as being pulled away from traditional narrative patterns, which may be named as ?directors movie are analyzed both in the means of sociological criticism and feminist criticism and the consequences that are reached are as follows:   

Political movies are not able to put forth a political criticism to the idea which they are opposed to, they are not able to go beyond saying that the other women are immoral and that this milieu creates immoral women. As for the movies that are produced after the year 2000 and  which are ensampling interiorized orientalism claim that the tradition is unchangeable. For the movies that can be classified as director?s movie it is possible to say that although good women- bad women dichotomy is relatively loosened, it is seen that the masculine perception that the body of women belong to men is not completely forsaken.