Kırsal konutların, enerji etkin hale getirilmesinin, fayda-maliyet analizi yöntemiyle irdelenmesi: Gümüşköy/Aydın Örneği
Examination of energy effıcient utilization of rural houses using cost and benefit analysis: Example of Gümüşköy/Aydın
Yazar: NURDAN KASUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTLUĞ SAVAŞIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal konutlar, kırsal alanda bulunan doğal kaynak ve malzemeler kullanılarak, yerel yapım teknikleri ile inşa edilmiş bina türüdür. Günümüzde de kullanımı devam eden kırsal konutların birçoğu uzun yıllar önce inşa edilmiştir. Bu konutların birçoğu ev sahibi tarafından ya da yakın çevrede yaşayan komşu veya akrabalar tarafından geleneksel yöntemlerle, yakın çevredeki yapı malzemeleri kullanılarak yapılmış konutlardır. Yörede bulunan yerel yapı malzemelerinin tercih edilmesi sonucunda, Türkiye'de farklı bölgelerde farklı malzemeler kullanılarak inşa edilmiş kırsal konutlar bulunmaktadır. 

TÜİK verilerine bakıldığında Türkiye'de 1992-2018 yılları arasında inşa edilmiş toplam 153.726 yığma konutun yüzde 91'ini tuğla duvarlı yığma konutlar oluşturmaktadır. Tuğla duvarlı yığma konut üretim oranının yüksek olması nedeniyle tez kapsamında Aydın'ın Gümüşköy bölgesinde yer alan yığma tuğla konutlar ele alınmıştır. Kırsal konutlar genellikle düşük bütçelerle ve kısıtlı imkânlarla inşa edildikleri için yalıtım, enerji korunumu gibi konular göz ardı edilmiştir. Bu nedenle, bu konutlarda enerji kaybı oldukça fazla olmaktadır. Bu çalışmada, kırsal konutların enerji ihtiyacını azaltmak, konutun ihtiyacı olan enerji üretimini desteklemek ve kullanıcıların yaşam kalitelerini artırmak için uygulanabilecek iyileştirme önerilerinin belirlenmesi ve bu iyileştirme önerilerinin karşılaştırmalı maliyet analizinin yapılması ile hangi iyileştirme önerisinin daha faydalı olabileceğine yönelik öneriler sunulması amaçlanmaktadır.

Gümüşköy bölgesinde bulunan yığma tuğla kırsal konutlar için on farklı iyileştirme çalışmaları önerilmiştir. Bu çalışmaların her biri için firmalardan maliyetler toplanmış ve her bir çalışmanın faydası belirlenmiştir. Fayda-maliyet analizi yöntemi kullanılarak önerilen iyileştirme çalışmaları karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda elde edilen veriler ışığında, iyileştirme çalışması yapılması düşünülen farklı yapılar için de benzer çalışma yapılarak fayda-maliyet analizi sonuçları göz önünde alındıktan sonra iyileştirme çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kırsal konut, sürdürülebilirlik, fayda-maliyet analiz

Abstract:
Rural housing is a type of building constructed with local construction techniques using natural resources and materials found in rural areas. Many of the rural houses currently in use have been built many years ago. Most of these dwellings were built by the homeowners, neighbors or relatives living in the vicinity by using traditional methods and building materials in the vicinity. As a result of the preference of local building materials in the region, there are rural houses built by using different materials in different regions of Turkey.

Referring to TUIK data, there are 153.726 masonry rural houses built between the years of 1992-2018 in Turkey which 91 percent of these houses are masonry houses with brick walls. Due to the high production rate of masonry houses that were built by using brick, masonry houses with brick walls located in Gümüşkoy district of Aydın were discussed within the scope of the thesis. Since rural houses are generally built with low budgets and limited possibilities, issues such as insulation and energy conservation are ignored in such houses. Therefore, the energy loss in these houses is quite high. In this study, it is aimed to determine the improvement methods that can be applied to rural houses in order to reduce the energy need of houses, to support the energy production of the houses and to improve the quality of life of the users, and to make suggestions about which improvements would be more beneficial by using comparative cost and benefit analysis method.

Ten different improvement works have been proposed for masonry brick rural houses in Gümüşköy region. Costs were collected from companies for each of these studies and the benefits of each study were determined. The proposed improvement studies were compared using the cost-benefit analysis method. In the light of the data obtained as a result of this study, it is suggested to use a similar process to different types of buildings that need improvement works by taking benefit-cost analysis results into consideration.

Keywords: Rural housing, sustainability, cost-benefit analysis