İbn Hazm ve er-Red `Alâ İbni'n-Nağrile el-Yehûdî isimli reddiyesinin analizi
A study on İbn Hazm and his er-Red `Alâ Ibni?n-Naghrila al-Yahûdî named refutation
Yazar: ZEYNEP YÜCEDOĞRU
Danışman: PROF. DR. ALİ ERBAŞ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: 11. yüzyıl = 11. century ; Dinler tarihi = History of religions ; Endülüs = Andalucia ; Hristiyanlık = Christianity ; Reddiyeler = Shiism ; Tarih = History ; Yahudilik = Judaism ; İbn Hazm = İbn Hazm ; İbn Nağrile = İbn Nağrile

Özet:
İslam'ın ortaya çıkışı, gelişmesi ve yayılmaya başlamasıyla birlikte Müslümanlar diğer din mensupları ile karşılaşmışlar, birbirlerinin akidelerini, ibadetlerini, kutsal metinlerini inceleme ve karşılaştırma imkânı bulmuşlardır. Bu etkileşim islamî fetihlerin hız kazanması, Müslümanların karma dinî bir ortamda yaşamaya başlamasıyla birikte, diğer dinleri tanımak, eleştirmek kendi dinini ise savunmak amacıyla inanç sahiplerini eserler kaleme almaya sevk etmiştir. Özellikle Yahudilere ve Hıristiyanlara karşı yazılan bu eserlere, Yahudiler ve Hıristiyanlarda eserler yazarak cevap vermiş, bu durum reddiye ve polemik literatürünün ortaya çıkışına vesile olmuştur. Tercüme faaliyetlerinin artması, eserlerin çoğaltılması için yeni imkânlar bulunması, felsefî ve dinî münazaraların sıkça yapılması literatürü zenginleştirmiştir.İbn Hazm diğer dinleri, özellikle de Yahudiler ve Hıristiyanları sistematik bir şekilde eleştiren, sistemli bir kutsal kitap eleştirisi yapan ilk âlimlerden biri olarak bu literatür dünyasında yerini almıştır. Eseri er-Red `alâ İbni'n-Nağrile el-Yehûdi, Endülüs'te dinî çoğulculuğun hâkim olduğu tavaif-i mülk döneminde Müslüman devletinde vezirliğe getirilen bir Yahudinin Kur'an'a karşı bir reddiye yazmış olması nedeniyle bu Yahudiye yazılıp ona nispet edilmiştir. Bu çalışmada her iki alimin hayatları, eserleri incelenmiş, bununla birlikte reddiye geleneği, Yahudilere karşı yazılmış polemik eserler ve konuları açıklanmıştır. İbn Hazm'ın reddiyesi hakkında genel bir bilgi verilmiş, muhtevası, metodu açıklanmaya çalışılmış, sonunda ise bu eserin muhatabı ile ilgili yapılan tartışmalara değinilmiştir.Bu reddiye farklı iki din mensubunun birbirlerinin kutsal kitaplarını nasıl anladıklarını göstermesi, o dönemin karma dinî ortamı, Yahudiler ve Müslümanlar arasındaki ilişkiler, her iki din mensuplarının öteki algısı hakkında bilgi vermesi açısından polemik eserler dünyasında önemli bir yere sahiptir.

Abstract:
Muslims contacted with other religiousses members due to the rise, development and spreading of Islam and find chance to search and investigate the beliefs, rituels and the holy texts of each others. This iteraction caused Muslims to narrate works so as to know, criticise other religiousses and to defend themselves, within Muslims began to live in a mixed religious aura and the acceleration of the islamic conquers. These works which are especially written against the Jewish and Christians answered from Jewish and Christians by writing pieces, this caused to born of a refutation and polemics culture. The growing of translation activities, exploring new facilities to copying the pieces, organisation of philosophic and religious forums frequently has enhanced this literature.İbn hazm has taken place in this literature world, as one of the first scholar which criticised the other religiousses, especially the Jewish and Christians systematically and made systemised holy book criticise. His work `er-Red ala İbni?n-Nagrile el-Yehudi? was a defiance answer to a Jewish who has narrated a rejection to Qur?an, in the era of party kings that religious pluralism was reigned in Andulus who became vizier.In this piece, it was searched both two scholars lives, works, refutation tradition and the polemical works and its subjects against Jewish. It was given general information about İbn Hazm?s refutation tried to explain the includings and method, so in the end given place to the argues on the drawee of the piece.This refutation is so important that because it shows how to religiousses? members understand each others? holy boks, it?s times mixed religious condition and gives information about the relations between the Jewish and the Muslims and both of religion of members? perception.