Türk edebiyatında velâyetnâmeler ve Otman Baba velâyetnâmesi
Wardshipletters in turkish literature and wardshipletter of Otman Baba
Yazar: YUNUS YALÇIN
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Babalar = Fathers ; Balkanlar = Balkans ; Kalenderilik = Kalenderilik ; Otman Baba = Otman Baba ; Tarikatlar = Religious orders ; Velayetname = Velayetname ; Şeyhler = Sheikhs

Özet:
Velâyetnâmeler Türk edebiyatı ve tarihi için önemli başvuru eserleridir. Bir din büyüğü ve tarikat önderinin hayatını ve kerametlerini anlatan bu eserlerde sosyoloji, din tarihi, edebiyat tarihi ve daha birçok alanla alakalı bilgiler verilmektedir. Otman Baba, Fatih Sultan Mehmet zamanında yaşamış bir Kalenderî şeyhidir. Anadolu'ya 1402 yılında Timur ile birlikte gelmiştir. İlk zamanlar Aydın ve Manisa dolaylarını gezen Otman Baba daha sonra Rumeli'ne geçmiştir. Varna, Tırnova, Filibe, Vize, Edirne, Vidin gibi birçok Balkan şehrini müritleri ile birlikte gezmiştir. Gezdiği yerlerde vahdet-i vücut (panteizm) davasını savunmuştur. Otman Baba ve dervişlerinin inanç ve davranışları çok kere acayip bulunmuştur. Otman Baba ve abdalları sapkınlıkla suçlanmışlar ve bu suçlamalar nedeniyle kadıya ve padişaha şikâyet edilmişlerdir. O zamanın Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet'in emri ile Otman Baba tutuklanmış ve İstanbul'a getirilmiştir. Otman Baba hakkında soruşturma yapılmış fakat herhangi bir ceza ve yaptırım uygulanmamıştır. Metinde baştan sona Otman Baba'nın kişiliği ve kerametleri, vahdet-i vücut inancı anlatılmıştır. Eserde yer alan bir önemli konu da Otman Baba'nın Balkanlar'daki diğer Kalenderî şeyhleriyle münasebetidir. Eserde adı geçen kişiler gerçek kişiler ve yerler de gerçek yerlerdir. Eser bu yönüyle de önemlidir.Anahtar Kelimeler: Velâyetnâme, tarikat, Kalenderîlik, baba, Balkanlar.

Abstract:
Wardshipletters are important sources of Turkish literature and history. These books which tells the life stories and miracles of leader of religion contains lots of knowledges like sociology, religion?s history and literature?s history. Otman Baba was a sheikh of a Kalenderi who lived era of Fatih Sultan Mehmet. He came to Anatolia with Timur at 1402. He lived Aydın and Manisa at the beginning then went to Rumeli. He visited with his disciples the Balkan?s cities like Varna, Filipe, Vize, Edirne, and Vidin. He had told about the panteizm wherever he went. Act of Otman Baba and his dervishes was thought as strange. Otman Baba and his dervishes were charged with perversion. And they were complainted to the Padisash and Kadı Otman Baba had been arrested and brung to the Istanbul by the order of Fatih Sultan Mehmet. An investigation was opened about Otman Baba but couldnt applied any punishment to him. At the beggining of book to the end told about his miraceles and panteizm. Another important subject in the book was about his relions with other Kalenderi Sheikhs The People and places which told in the book were real. This aspect of book is also important.Key words: Wardshipletters, religious order, Kalenderilik, Father, Balkans.