Toplumsal gerçekliğin Türk resim sanatına etkisi
The effect of sociial reality on Turkish art of drawing
Yazar: MELEK TAN
Danışman: DOÇ. DR. LALE ALTINKURT
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Burak, Cihat = Burak, Cihat ; Erdok, Neşe = Erdok, Neşe ; Gerçeklik = Reality ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Ressamlar = Painters ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; İyem, Nuri = İyem, Nuri

Özet:
19. yüzyılda Batı'da başlayan sanayileşme, kentleşme ve 20. yüzyılda politikleşen toplumsal yapıyla sanatın içinde toplumsal gerçekçilik bir anlatım biçimi olarak kendini göstermiştir. Avrupa, Rusya ve Meksika'daki toplumsal değişimlerle beraber, sanatçılar tarafından toplumsal gerçekçilik oluşumu içinde yeni bir boyut kazanmıştır.Bu araştırmada Batıda gelişen ?Toplumsal Gerçekçilik? akımının Türk Resim Sanatı'nı ve sanatçısını nasıl etkilediğini; bu etkileşimin eserlerine nasıl yansıdığı kuramsal bir çerçevede incelenmesi amaçlanmıştır.Bu araştırma toplumsal gerçekçiliğin Türkiye'de özellikle 1950-2010 yılları arasında ortaya çıkan sanat oluşumlarının yanında sanatçıların toplumsal gerçekçilik kavramına yaklaşımlarını, tutumlarını ve eserlerindeki yansımaları görmek açısından önemlidir. Bu araştırma, toplumsal gerçekçilik bağlamında 1950 ve sonrası eser üreten Türk resim sanatçıları ve eserleriyle sınırlıdır. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmada sonuç olarak; Türkiye'de toplumun ezilen kesimine dönük resimler yanında batılılaşma ve modernleşme olgusuna paralel olarak saniyeleşme, iş ve işçi sorunu, göç sorununun resimlere konu olduğu görülmüştür. 1960 ve 1980'lerde yaşanan askeri müdahaleler sonrası gerçekleşen kısıtlamalar edebiyatta olduğu gibi resim alanında da özgürlük, tutuklama, işkence gibi konular olarak dikkat çekmektedir. 1980 sonrası tüketim olgusuyla, yalnızlaşan, korkan, saldırganlaşan insanların konu edildiği resimler yanında güncel sanat yaklaşımlarında da sanatçıların toplumsal sorunları eleştirel bir dille yansıttıkları görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Toplumsal Gerçekçilik, Nuri İyem, Neşe Erdok, , Gürkan Coşkun, Cihat Burak, Hakan Gürsoytrak.

Abstract:
Social reality in art shows itself as a manner of narration with the industrialization, urbanization starting in the west in 19th and social structure being political in the 20th century. It obtained a new point of view with the social changing in social reality in Europe, Mexico, and Russia by people of art. In this study, It is aimed to be analysed that How social reality movement effected Turkish drawing and people of art moreover how this interaction reflected their works in institutional framework. This study is important to see attitude of people of art to social reality and the reflection on their works with the art occurred in turkey between in 1950 and 2010. This study is limited to Turkish drawing people of art and their works on social reality. The study is figured in the screening model.In this study consequently besides the drawings for the poor part of society westernization and modernization in a parallel way with industrialization work and worker problem and migration matter became a subject for drawings the restrictions occurred after the strokes in 1960s as happened in the literature in the drawing field also some subjects attract attention such as freedom, arresting torture. After 1980 with the concept of consumption, apart from some drawing using the subjects of people who are isolated, scared, and aggressive it is seen that in current art approaches some people of art reflect social problems in a critical way.Key Words: Social reality, Nuri iyem, Neşe Erdok, Gürkan Coşkun, Cihat Burak, Hakan Gürsoytrak.