Farklı çeltik ekim alanlarından toplanan echinochloa Crus-Galli (L.) P. Beauv. (Darıcan) populasyonlarının morfolojik ve genetik farklılığının saptanması
Determination of morphological and genetical diversity of echinochloa Crus-Galli (L.) P. Beauv. populations collected from different rice field
Yazar: EMİNE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HÜSREV MENNAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Echinochloa crus-galli (L .) P. Beauv. (darıcan) dünya genelinde çok geniş yayılım alanı bulan Asya'ya özgü tek yıllık bir yabancı ottur. Geniş bir ekolojik toleransının ve yüksek rekabet yeteneğinin olması, darıcanı çeltik yetiştiriciliği yapılan alanlarda en önemli yabancı ot türü yapmıştır. Herbisitlere dayanıklılığın, populasyon dinamiğinin bilinme gerekliliği ve demografik verilere duyulan ihtiyaçtan dolayı bitkilerdeki genetik çalışmalara hız verilmiştir.Otuz dört farklı lokasyondan toplanan E. crus-galli, genetik varyasyon ve morfolojik farklılıklarına göre karşılaştırılmıştır. Morfolojik farklılığı saptamak için sera koşullarında her populasyondan seçilen beş tohum tesadüf bloklar deneme desenine göre saksılarda çimlendirilmiştir. Morfolojik parametreler olarak çimlenme hızı (gün), tohum bağlama zamanı (gün), yaprak alanı (cm2), bitki boyu (cm), başak uzunluğu (cm), toprak üstü biomas değerleri (g), toprak altı biomas değerleri (g) ve bin dane ağırlığı (g) ölçülmüştür. Hierarşik kümeleme analizine tabi tutulan parametre verileri populasyonlar arasında belirgin farklılığı göstermiştir.E. crus-galli populasyonları arasındaki genetik varyasyon, rasgele çoğaltılmış polimorfik DNA (RAPD) markerları kullanılarak belirlenmiştir. Yedi RAPD primeri kullanılmak suretiyle moleküler ağırlıkları 200 ? 4000 bp arasında değişen toplam 55 adet bant gözlenmiştir. Polimorfik bant yüzdesi % 74.54'dür. Sonuçlar göstermiştir ki, E. crus-galli genotipleri arasında yüksek oranda morfolojik ve genetik varyasyon bulunmakta ve bu çeşitlilik benzer lokasyonlar için de geçerli olmaktadır. E. crus-galli genotipleri arasındaki genetik ve fenotipik çeşitlilik; coğrafi lokasyonlar, farklı aktif maddeli ve farklı etki tarzlarına sahip herbisit uygulamaları, yetiştirilen ürünler ve uygulanan farklı tarımsal uygulamalar nedeniyle meydana gelebilmektedir. Yabancı ot populasyonları arasındaki farklılık biyolojik ve kimyasal mücadele çalışmalarını etkileyebilmektedir.

Abstract:
Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv (barnyardgrass) is an annual weed that is native to Asia and found throughout the world. The broad ecological tolerance and competitive ability of E. crus-galli makes it most important weed species in rice growing areas. Genetic studies of plants are becoming increasignly common because reliable information are necessary to know populations dynamics, occurance of herbicides resistance and demographic data.E. crus-galli from 34 different locations were compared with respect to morphological differences and genetic variation. In order to obtain morphological variation five seeds of each population were seeded to pots and, it was placed to greenhouse in randomized block design. Morphological parameters such as germination speed (Day After Sowing), seedling growth rate, leaf area index (cm2), plant height (cm), spikelet length (cm), above-ground biomass (g), root dry weight (g) and 1,000 seed weight (g) were measured. The parameters were measured showed that there are distinct differences between populations with respect to hierarchical cluster analysis.Genetic variation between population of E. crus-galli were performed using random amplified polymorphic DNA (RAPD) markers. The seven RAPD primers amplified 55 bands whose molecular weight changed between 200 ? 4000 bp. The percentage of polymorphic bands was 74.54 %. The result showed that high morphological and genetical variability was found among individual E. crus-galli ecotypes and varied with similar geographic locations. Phenotypic and genetic variability among E. crus-galli populations would be influenced by agricultural practices, crop characteristics, geographic location and herbicide pressure. Differences between weed populations may affect response of chemical or biological control.