Uniat kiliselerinden Ermeni Katolik Kilisesi
Armenian Catholic Church from Uniat churches
Yazar: FATMA ONAİBEKOV
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ARAS
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Ermeni Katolik Kilisesi = Armenian Catholic Church ; Ermeniler = Armenians ; Haçlı seferleri = Crusades ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Katolik = Catholic ; Kiliseler = Churchs ; Konsil = Council ; Misyonerlik = Missionary

Özet:
Ermeniler millet olarak Hıristiyanlığı benimseyen ilk topluluktur. Kadıköy Konsilinden sonra ise konsilde alınan kristolojik kararları reddederek Cyrill'in monofizit anlayışı üzerine kalmaya devam etmişler, bu sebeple "ayrılıkçılar" olarak isimlendirilmişlerdir. 10. yüzyıla kadar da oluşturdukları kilise sistemi içerisinde bağımsız bir şekilde hareket ederek dini faaliyetlerini devam ettirmişlerdir. Ancak Haçlı Seferleri ve sonrasında Katolik misyonerlerin Anadolu'daki faaliyetleri sonucunda bazı Ermenilerin papanın idaresi altına girmeyi daha uygun bulmalarıyla Ermeni Apostolik Kilisesi'nde ilk ayrışma başlamıştır. Bu durum da Ermeniler arasında karışıklığa ve huzursuzluğu sebep olmuş, konulan yasaklarla ve yaptırımlarla Katolikliğe geçişin engellenmeye çalışılması huzursuzluğun artmasına neden olmuş ve zamanla sayıları artan Katolik Ermeniler ilk önce papanın onayıyla 1741 yılında, daha sonra da Osmanlı Hükümeti'nin onayıyla 1840 yılında kendi kiliselerini kurmuşlardır. Katolik olmanın Latinleşmek anlamına gelmediğini savunan Katolik Ermeniler eski kilise geleneklerine bağlı kalmışlardır. Bunun sonucunda ise "Uniat Kiliseler"den biri olarak günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir.

Kelimeler;  Ermeni Katolik Kilisesi, Haçlı Seferleri, misyonerlik, uniat

Abstract:
Armenians are the first community to adopt Christianity as a nation. After the Kadıköy Council, they rejected the Christological decisions taken in the council and continued to stay on Cyrill's understanding of monophysites, so they were called "separatists". They continued their religious activities by acting independently within the church system they created until the 10th century. However, as a result of the crusades and the activities of Franciscan, Dominican and Jesuit missionaries in Anatolia, some Armenians found it more appropriate to be under the administration of the Pope, and the first separation from the Armenian Apostal Church began. This situation caused confusion and unrest among the Armenians, and with the prohibitions and sanctions imposed.  Attempts to prevent the conversion to Catholicism led to increased unrest, and Catholic Armenians, whose numbers increased over time, first established their own churches in 1741 with the approval of the Pope, and then in 1840 with the approval of the Ottoman Government. Arguing that being Catholic does not mean becoming Latin, Catholic Armenians adhered to the old church tradition. As a result, it has continued to exist as one of the "Uniat Churches".
 
Words; Armenian Catholic Church, crusades, missionary, uniate