Tam aileye ve tek ebeveynli aileye sahip üniversite öğrencilerinin aile aidiyetlerinin karşılaştırılması
Comparison of family belonging of university students having single and TWO-parent family
Yazar: HÜSNÜNUR ASLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALİYE MAVİLİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Aile = Family ; Ana-baba = Parents ; Anneler = Mothers ; Babalar = Fathers ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tam aileye ve tek ebeveynli aileye sahip üniversite öğrencilerinin aile aidiyetlerinin karşılaştırılmasıdır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir karma yöntem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama modeli, nitel boyutunda ise fenomenolojik model tercih edilmiştir. Örnekleme yöntemi olarak çalışmanın nicel boyutu için olasılıklı, nitel boyutu için amaçlı örnekleme stratejilerinin sıralı bir şekilde kullanılmasını kapsayan sıralı (nicel-nitel) karma örneklem seçilme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın nicel bölümüne 383 tek ebeveynli aileye sahip, 383 tam aileye sahip toplam 766 üniversite öğrencisi; nitel bölümüne ise 13 tek ebeveynli aileye sahip, 13 tam aileye sahip 26 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, nicel bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Mavili ve ark (2014) tarafından geliştirilen Aile Aidiyet Ölçeği; nitel bölümde tek ebeveynli aileler ve tam aileye sahip öğrenciler için ayrı ayrı hazırlanan görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler IBM SPSS Statistics 23 programı ile analiz edilmiş, nitel verilerin analizinde ise betimsel yöntem ve Nvivo 11 programı kullanılmıştır. Çalışmada tam aileye sahip üniversite öğrencilerinin aile aidiyetlerinin tek ebeveynli aileye sahip üniversite öğrencilerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Tam aileye sahip katılımcı grubunda cinsiyet, yaşanılan yer, devam edilen program (lisans/önlisans), babanın eğitim durumunun aile aidiyeti açısından anlamlı bir fark yarattığı, kardeş sayısının ise iki katılımcı grubunda da aile aidiyeti üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Tek ebeveynli aileye sahip katılımcılarda tek ebeveynli aile tipi (anne/baba reisli), tek ebeveynli aile olma nedeni ve beraber yaşanılmayan ebeveyni ile ilişki durumunun aile aidiyeti açısından anlamlı bir fark yarattığı görülmüştür. Nitel boyuttaki bulgular değerlendirildiğinde, her iki grupta da katılımcıların büyük bir bölümünün çekirdek aile kompozisyonunu işaret ettikleri, ailenin anlamı, ailenin işlevleri ve aile aidiyeti bileşenlerini benzer temalar çerçevesinde ele aldıkları görülmüş, katılımcıların ebeveynleriyle olan ilişkilerinin aile aidiyetini etkilediği belirlenmiştir. İki katılımcı grup da aile aidiyetini en çok hissettikleri ve en az hissettikleri anlara örnek olarak "özel günler" ve "zor zamanlar"ı işaret etmişlerdir. Bu dönemlerde yaşanılanların içeriğinin katılımcıları ailelerine daha fazla ait hissettirdiği ya da uzaklaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to compare the family belonging of university students having single and two-parent families. In this study where mixed-method researches combining qualitative and quantitative research methods were used, relational screening model as part of quantitative method and phenomenological model as part of qualitative method were utilized. As the sampling models; probabilistic method is used for quantitative dimension and purposive sampling methods are chosen for the qualitative analysis to include purposive sampling strategies used respectively, which resulted in serial mixed sampling method. The qualitative section of the study was included 766 university students, 383 of them possessing single-parent family and 383 of them having two-parent family. And the quantitative section was included 26 university students, 13 of them possessing single-parent family and 13 of them having two-parent family. Regarding the data collection tool, Personal Consent Form that was developed by the researcher of the study and Family Sense of Belonging Scale developed by Mavili et al (2014) were used. Moreover, interview forms were prepared for each participant both having single and two-parent families in the qualitative data collection process. Qulitative data were analyzed using IBM SPSS Statistics 23 while descriptive methods and Nvivo 11 were applied in the qualitative analysis. In the study it was seen that the family belonging of participants having two-parent families was higher than those having single-parent families. As for the participant group possessing two-parent family; variables such as sex, current place of residence, current educational level (a university degree of 2 or 4 years), and educational background of the father has a significant statistical effect on the family belonging. In addition, the number of siblings was observed to have a statistical effect on the family belonging of both the participation groups. Among the participants having single-parent family; the type of the single-parent family (either a mother or father-directed parent), the reason behind the preference of being single-parent family, the status of relationship with the member who is not in the family were all seen to make a statistical difference in terms of family belonging. When the results from qualitative analysis were evaluated, it was observed that a significant portion of both the participant groups signified the composition of nuclear family; handled the essence, functions and components of family belonging under similar themes; informed that their relationship with the parental members influenced their family belonging. Both of the participant groups signified the times they felt the family belonging most and the least as exemplarily; "special days" and "hard times" respectively. As a result, it was concluded that the content of what was experienced during these times helped the participants either come closer or move away from their parents.