Dudak damak yarıklı hastalarda temporomandibular eklem morfolojisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi /
Yazar: SEVİLAY ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ELÇİN ESENLİK
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı dudak damak yarığına sahip hastalarda temporomandibular eklem morfolojisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile incelenerek yarıksız Sınıf 1 hastalarla karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Tek taraflı tam dudak damak yarıklı yaş ortalaması 11,04±2,72 yıl olan 43 hasta, çift taraflı tam yarıklı yaş ortalaması 11,98±3,45 yıl olan 27 hasta ve tek taraflı dudak ve alveol yarıklı yaş ortalaması 11,93±2,71 yıl olan 10 hasta olmak üzere toplam 80 hastanın ve iskeletsel Sınıf 1, yarıksız hastaların dahil edildiği yaş ortalaması 14,45±2,3 yıl olan 83 hastanın TME bileşenleri KIBT ile ölçüldü. Kondilin mediolateral ve anteroposterior boyutu, kondilin aksiyel açısı, glenoid fossanın boyutu ve derinliği, artiküler eminens yüksekliği ve açısı, ön ve arka eklem aralığı, kondil başının şekli ve genişliği, kondilin ve koronoid proçesin yüksekliği i-Dixel 2.0/ One DataViewer/ One Volume Viewer yazılım programı kullanılarak ölçüldü ve sağ sol simetrisi incelendi. Dudak damak yarıklı bireyler ile yarıksız Sınıf I okluzyona sahip bireyler arasındaki ölçümler ANOVA analizi, Kruskal Wallis, Tukey-Kramer çoklu karşılaştırma testi, Pearson Chi-Square ve Fisher's Freeman Halton Test kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Kondilin mediolateral ve anteroposterior boyutu, kondilin aksiyel açısı glenoid fossa boyutu ve derinliği, artiküler eminens yüksekliği, kondil ve koronoid proçes yüksekliği, kondil başı genişliği ve arka eklem aralığı, dudak ve/veya damak yarığına sahip gruplarda istatistiksel olarak anlamlı ölçüde kontrol grubuna göre az bulundu (p<0,005). Tek taraflı tam yarıklı hasta grubunda, çift taraflı tam yarıklı grupta ve tek taraflı dudak ve alveol yarığı grubunda sağ kondil başı diğer gruplara göre daha büyük oranda (sırasıyla %41,9, %33,3, %80) düz bulunmuştur. Yarıksız grupta sağ kondil başı şekli en fazla oranda (%32,5) konveks bulunmuştur. Tek taraflı tam yarık grubunda ve çift taraflı tam yarık grubunda sol kondil başının şekli en fazla oranda (sırasıyla %39,5, %44,4) konveks, tek taraflı dudak ve alveol yarığı grubunda en fazla oranda (%40) düzdür. Yarıksız grupta sol kondil başı şekli en fazla oranda (%37,3) konveks gözlemlenmiştir. Ön eklem aralığı ve artiküler eminens açısı için yarığa sahip gruplar /ve yarıksız Sınıf I grup arasında anlamlı fark bulunamadı. Tek taraflı yarığa sahip gruplarda yarık taraf ve yarık olmayan taraf karşılaştırmalarında sadece arka eklem aralığı yarık tarafta istatiksel olarak anlamlı derecede fazla bulundu. Çift taraflı yarığa sahip hasta grubunda sağ ve sol taraf karşılaştırmalarında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Yarığa sahip gruplarda yapılan MHB skorlaması ile tüm eklem ölçümlerinin korelasyonuna bakıldığında, arka eklem aralığı boyutu ile pozitif anlamlı bir korelasyon (p=0,025), artiküler eminens açısı ile anlamlı bir negatif korelasyon bulunmuştur (p=0,02).
Sonuç: Dudak damak yarıklı hastalarda kondilin mediolateral ve anteroposterior boyutu, kondil başı genişliği, kondil ve koronoid proçes yüksekliği, kondilin aksiyel açısı, glenoid fossa boyutu ve derinliği, artiküler eminens yüksekliği ve arka eklem aralığı azalmıştır. Ön eklem aralığı ve artiküler eminens açısı yarık paterninden etkilenmemiştir. Tek taraflı yarığa sahip hastalarda yarık tarafta arka eklem aralığı artmıştır. Çift taraflı yarıklı hastalarda sağ ve sol taraf karşılaştırmaları arasında anlamlı fark yoktur. Dudak damak yarığına sahip hastalarda TME bölgesinin de etkilendiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Dudak damak yarığı, temporomandibular eklem, morfoloji, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi

Abstract:
ABSTRACT
Objective: The aim of this study is to examine the temporomandibular joint morphology in patients with cleft lip and palate using cone beam computed tomography (CBCT) and compare it with Class 1 patients without cleft.
Method: Forty three patients with unilateral complete cleft lip and palate with a mean age of 11.04±2.72 years, 27 patients with bilateral complete cleft with a mean age of 11.98±3.45 years, and 27 patients with unilateral complete cleft lip and alveolus mean age of 11.93± The TMJ components of a total of 80 patients, including 10 patients with an age of 2.71 years, and 83 patients with a mean age of 14.45±2.3 years, including skeletal Class 1, non-cleft patients, were measured by CBCT. Mediolateral and anteroposterior dimension of the condyle, axial angle of the condyle, size and depth of the glenoid fossa, height and angle of the articular eminence, anterior and posterior joint space, shape and width of the condyle head, height of the condyle and coronoid process i-Dixel 2.0/ One DataViewer/ One Volume Viewer It was measured using a software program and right-left symmetry was examined. Measurements between individuals with cleft lip and palate and individuals with healthy Class I occlusion were analyzed using ANOVA analysis, Kruskal Wallis, Tukey-Kramer multiple comparison test, Pearson Chi-Square and Fisher's Freeman Halton Test.
Results: Mediolateral and anteroposterior dimensions of the condyle, axial angle of the condyle, glenoid fossa size and depth, articular eminence height, condyle and coronoid process height, condylar head width and posterior joint space were found to be statistically significantly lower in the groups with cleft lip and/or palate compared to the control group (p<0.005). In the unilateral complete cleft patient group, bilateral complete cleft group and unilateral lip and alveolar cleft group, the right condyle head was found to be flat to a greater extent (41.9%, 33.3%, 80%, respectively) than in the other groups. In the non-cleft group, the shape of the right condyle head was found to be convex to a greater extent (32.5%). In the unilateral complete cleft group and bilateral complete cleft group, the shape of the left condyle head was found to be convex to a greater extent (39.5%, 44.4%, respectively) and flat to a greater extent (40%) in the unilateral lip and alveolar cleft group. In the group without cleft, the shape of the left condyle head was observed to be convex at the highest rate (37.3%). No significant difference was found between the cleft groups and the Class I group without cleft for anterior joint space and articular eminence angle. In the groups with unilateral cleft, only the posterior joint space was found to be statistically significantly greater on the cleft side in comparisons of the cleft side and the non-cleft side. No statistically significant difference was found in the right and left side comparisons in the patient group with bilateral cleft. When the correlation of all joint measurements with MHB scoring in the cleft groups was examined, a positive significant correlation was found with the posterior joint space size (p=0.025) and a significant negative correlation was found with the articular eminence angle (p=0.02).
Conclusion: In patients with cleft lip and palate, the mediolateral and anteroposterior dimensions of the condyle, the width of the condyle head, the height of the condyle and coronoid processes, the axial angle of the condyle, the size and depth of the glenoid fossa, the height of the articular eminence, and the posterior joint space are reduced. The anterior joint space and the articular eminence angle are not affected by the cleft pattern. In patients with unilateral clefts, the posterior joint space is increased on the cleft side. In patients with bilateral clefts, there is no significant difference between the right and left side comparisons. The TMJ region is also affected in patients with cleft lip and palate.
Key Words: Cleft lip and palate, temporomandibular joint, morphology, cone beam computed tomography.