Ambalajın tarihçesi ve parfümlerin şişe ve ambalaj tasarımları
The history of packaging and perfume bottle and packaging designs
Yazar: ÇAĞRI YALÇIN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KAYA
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj sektörü = Packaging sector ; Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Parfüm şişeleri = Flacons ; Tasarım = Design ; Şişe = Bottle

Özet:
Ambalaj insanoğlunun yiyecek, içecek ve kullanım nesnelerini korumak, saklamak ve taşımak için geliştirdiği bir kavramdır. Gelişimi esnasında yeni malzemelerin bulunmasıyla farklı biçimler kazanmış ve gelişen teknoloji sayesinde Sanayi Devrimi ile seri üretime geçmiştir. Sanayi Devrimi'nden sonra rekabet ortamı ve gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda modern ambalaj tasarımı kavramı ortaya çıkmış, son yıllarda çok önemli bir hale gelmiştir.Bu tez çalışmasında, ambalaj tasarımının ve parfümlerin şişe tasarımlarının evrim sürecine etki eden toplumsal olayların irdelenmesiyle, günümüz tasarımlarının ve geçmiş dönem tasarımlarının daha iyi anlaşılması hedeflenmiştir. Örneğin 1930'larda tasarlanan bir ambalaj günümüzde pek beğenilmeyebilir. Ancak 1930'lardaki toplum bilinci ve toplumsal olaylar doğrultusunda incelendiğinde doğru bir yargıya varılabilir. Tezin önemi ise, unutulmaya yüz tutmuş eski dönem geleneksel ve batılılaşma sürecindeki tasarımları, tasarımcıları yeniden ele alıp, ortaya çıkan bu verileri gelecek nesillere aktarmasıdır.Bu çalışmayı gerektiren diğer büyük tespit ise Türkiye'de toplumsal hafıza sorununun beraberinde getirdiği olumsuzluklardır. Değişen toplum bilinci ve ekonominin gücü tasarıma daima yön vermiştir. Bu sonuç tezin araştırma safhasında ortaya çıkan en önemli bulgulardandır. Bu çalışmada ayrıca markaya verilen önem uluslararası bazda araştırılmış ve ortaya çıkarılmıştır. Tasarımın ve tasarımcının önemi, birçok Avrupa ülkesi tarafından benimsenip müzeler ve arşivlemeye önem veren kurumsal firmalar aracılığı ile toplumsal bellek oluşturulduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada nitel yöntemlerden yararlanılmış, konu ile ilgili kaynak ve literatür taraması yapılmış, bazı firmalara ait kurumsal belleklerden faydalanılmıştır. Bu yöntemlerle edinilen bilgilere, konu ile ilgili çeşitli şemalara ve anketlere de yer verilerek modern insanın tasarım anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Packaging is a concept developed by mankind to preserve, keep and carry his food, beverage and other objects of use. Packaging in its stages of development or maturation has acquired varying forms as new materials being discovered and in accordance with the technological developments of the Industrial Revolution the package in its own became an object of mass production. In the aftermaths of industrial revolution, the growth of a modern concept and significance of packaging design have been facilitated by competition, improved living standards and human needs.In this thesis the impacts of societal events and developments on the package design and the design of perfume bottles have been analyzed in order to grasp the background of contemporary designs and its implications to gain a better understanding in the concept of packaging. For instance, a package designed in the 1930s may not appear much tasteful and thus our judgment cannot be fair unless we look into the societal cognition or cognitive aspects and events of the time. To appreciate old-traditional designs, to look for the causes of their gradual death in modernization process and then transmit this knowledge to new generations appears to be a noble objective in this study.Another determination of this study is to underline the problem of social memory and the consequences of its weaknesses in Turkey. Changing social consciousness and economic power have given a direction to designing. This is a conclusion shaped during the research process. Moreover, the importance given to branding is investigated from international perspective. The significance of design and designer seems to be appreciated by many European countries as can be witnessed in design museums and archives built in these countries. This study used qualitative research techniques especially literature review and documentary research within selected firm archives. In addition, surveys and schemas relevant to the aims of this study are also used to gain an insight to modern men?s comprehension about designing.