İslâm Hukukuna göre helâl gıda sorunu
The issue of halal food according to Islamic Law
Yazar: YÜKSEL ÇAYIROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Haram = Religion forbidden ; Helal = Permissible ; Helal gıda = Permissible food ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Bu araştırmada, temel kavramlar, başlıca ilke ve prensipler, ilmî veriler, güncel yaklaşımlar, farklı mezhep görüşleri ve bu görüşlerin dayanmış olduğu Kur?an ve Sünnet?teki referanslar çerçevesinde, Müslümanlar için son derece önemli olduğuna inandığımız ?helâl gıda? problemi ele alınmıştır. Araştırma giriş ve onu takip eden dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, önemi, amacı, sınırları, kaynakları ve metodu hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, konuyla ilgili kavramlar tahlil edilmiş, helâl ve haramlar alanında geçerli olan ve bu konudaki güncel problemlerin çözümüne de ışık tutacak olan temel ilke ve prensipler tespit edilmeye çalışılmış, gıdaların haram kılınma sebepleri ve haramlarla ilgili yasaklayıcı hükümlerin ortak yönleri tahlil edilmiştir. İkinci bölümde belli bir tasnif altında nasslar ve mezhep yaklaşımları perspektifinden İslâm?ın haram kıldığı yiyecek ve içecekler ele alınarak konuyla ilgili genel bir çerçeve çizilmiştir. Üçüncü bölümde helâl gıda konusu için son derece önemli olan ve birçok endüstriyel gıdanın şer?î hükmünü tespit etmede önemli bir asıl olan istihâle ve istihlâk kavramlarına açıklık getirilmiş ve konuyla ilgili mevzular kapsamlı bir şekilde tahlil edilmiştir. Dördüncü bölümde ise, gıda katkı maddeleri, jelâtin, karmin, kefir ve boza, hayvansal maya ve modern kesim usulleri gibi hâlâ güncelliğini koruyan ve farklı toplantılarda müzakere mevzuu olmaya devam eden güncel problemler üzerinde durulmuştur.

Abstract:
This study deals with the issue of ?halal food,? which we believe to be very important for Muslims, within the frame of basic concepts, essential criteria and principles, scientific data, contemporary approaches, views of different schools of thought and their references in the Qur?an and Sunnah. It consists of an introduction and four chapters. The introduction relates the study?s significance, purpose, limitations, sources, and method. 
The first chapter analyzes the concepts related to the subject; Essential criteria and principles about lawful and forbidden food in Islam, which can also shed light on solving the contemporary problems on the issue, are determined. In this first chapter, the common points of foods ruled as forbidden and relevant judgments are analyzed. The second chapter gives a general outline: forbidden foods in Islam are evaluated within a certain classification, from the perspective of the established commandments and approaches of different schools of thought. The third chapter clarifies the concepts of istihala (transformation) and istihlak (disappearing into a substance), which are important criteria at determining the Islamic judgment for various industrial foods; relevant matters are analyzed in detail. The fourth chapter evaluates current problems discussed at different gatherings such as food additives, gelatin, carmine, fermented forms of grains, animal yeast, and modern slaughtering methods.