Meslek lisesi öğrencilerinin okullarına ve mesleki eğitime yönelik görüşleri
Vocational high school students' opinions about their school and  vocational education
Yazar: TURGAY BÜLBÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASİYE TOKER GÖKÇE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Metafor = Metaphor ; Okul-öğrenci etkileşimi = School-student İnteraction ; Okullar = Schools ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu araştırma meslek lisesi öğrencilerinin "okul" kavramına yönelik algılarını  metaforlar yardımıyla; mesleki eğitime yönelik algılarını ise yarı yapılandırılmış görüşme formuyla  belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma tarama modelindedir.  Nitel araştırma tekniği kullanılarak veri elde edilmiştir. Araştırmada amaçlı ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Kocaeli ili, Kartepe ilçesi  Endüstri Meslek Liselerinde öğrenim gören 12 sınıf öğrencileridir. Çalışma grubu gönüllük esasına göre seçilmiş 106 öğrenciden oluşmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. 
 Araştırma sonuçlarına göre; Meslek lisesi öğrencilerinin  büyük kısmı okulu disiplinli ve otoriter bir ortam olarak görmektedirler.  Hapishane metaforu öğrenciler tarafından sıklıkla kullanılmıştır. Meslek lisesi öğrencileri ikinci sırada   okulu bilgi veren geliştiren yer olarak algılamışlardır. Öğrencilerin bir kısmı ise okulu  arkadaşlık ve dayanışma ortamı olarak görmektedirler. Disipline, okullaşma yoluyla bilgi ve beceri kazandırmaya ve toplumsallaşmanın önemine vurgu yapan işlevselcilere  göre  okulun işlevini yerine getirdiği söylenebilir. Araştırmaya katılan öğrencilerin yarısından fazlası öğrenim gördükleri alanda çalışmak istediklerini belirtmişlerdir Ayrıca öğrencilerin yarısından fazlası  aldıkları eğitimle çevrelerindeki insanlara yardımcı olabileceklerini ifade etmişlerdir.  Araştırma bulgularına göre  öğrencilerin büyük kısmının okulda kazandıkları edinimleri benimsedikleri söylenebilir. Diğer yandan   öğrencilerin çevresindeki insanların beklenti ve isteklerine göre onlara yardım edebileceklerini belirtmesi öğrencilerin  toplumsallaşmasında okulun  önemini ortaya çıkarmaktadır.  Öğrencilerin büyük kısmı okulda aldıkları mesleki eğitimi yeterli bulmamaktadır. Okulda uygulamaların az olduğunu ve okulda öğrendiklerinin iş yaşamına uygun olmadığını,  okulda daha çok teorik bir eğitim verildiğini ifade etmişlerdir. Diğer yandan öğrencilerin büyük kısmı meslek lisesinin kendilerine daha kolay iş bulma imkanı sağlayacağını düşünmektedir. İşlevselci bakış açısına göre meslek lisesi öğrencilerinin topluma uyum  sağlamaları  ve  eğitim yoluyla  meslek kazanarak toplumsal işbölümüne katılmak istemeleri araştırma bulgularını desteklemektedir.
Öğrencilerin meslek lisesinde aldıkları eğitimin yükseköğrenime hazırlayıcı bir eğitim olduğuna dair algıları düşüktür.  Araştırma sonuçları düşük sosyo-ekonomik ve eğitim düzeyinden gelen ailelerin  çoçuklarının meslek lisesinde öğrenim gördüğünü göstermektedir.  Anahtar Kelimeler : Meslek lisesi, okul algısı, mesleki eğitim, metafor, işlevselcilik.

Abstract:
The aims of this study are to analyse the perception that vocational high school students have on the school concept by using metaphors and to analyse the perception that vocational high school students have on vocational education by using interview form. The study was designed as survey model. Qualitative research design was used to figure out perceptions of vocational high school students. Among the purposeful sampling methods, the criterion sampling method was used in the study. The study group of this study is composed of 12th grade students in vocational education in  Kartepe, Kocaeli. The sample of the study consists of 106 vocational education students. In the interpretation process of the interview data, content analysis technique was used.
        The results of data analysis revealed that; school is seen as a disciplined and authoritarian environment by the majority of vocational high school students. The prison metaphor was used frequently. A place, providing information and supporting their development metaphor was the second row. Some of them perceive school as a place for friendship and solidarity. According to the functionalists, emphasizing the importance of discipline, gaining knowledge and skills through schooling and the importance of socialization, it can be said that school fulfills its functions. More than half of the students who participated in the research study stated that they want to work in their field of education. In addition, more than half of them stated that they may help people through their education. This reveals the importance of school in the socialization process of students. According to the research findings, it can be said that majority of the students adopt acquisitions they gained in school. The majority of the students stated that the application and vocational training they receive at school aren't enough and given information at schools isn't suitable for working life because of its theoretical  frame. On the other hand, most of the students think that vocational education increases the possibility of finding a job 	Vocational high students have a low perception about their vocational training is an education that prepares them to higher education. Research results also reveal that vocational high school students' parents have a low socio – economic and educational level. Keywords: Vocational high school, the perception of school, vocational education, metaphor, functionalism