Erzurum Pehlivanlı köyü folkloru
Erzurum Pehlivanlı village folklore
Yazar: MÜCAHİDE MERYEM BEDİR
Danışman: PROF. DR. YUSUF ZİYA SÜMBÜLLÜ
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı Pehlivanlı köyünün folkloru üzerine yapılmış bir incelemedir. Pehlivanlı köyü, kendine özgü doğal güzelliklerinin yanı sıra zengin kültürel değerleri ile dikkat çekmektedir. Bu çalışma, köy halkının yaşam tarzı, değerleri, inançları ve geleneklerini kuşaktan kuşağa aktaran halk kültürünü derinlemesine anlamak ve belgelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada, halk kültüründe önemli bir yere sahip olan geçiş dönemleri olan doğum, ölüm, evlenme, sünnet ve askerlik gibi olaylara özel bir önem verilmiştir. Bu dönemlerdeki pratikler, törenler ve kutlamalar, köy halkının birlik ve dayanışma içindeki yaşam biçimini yansıtmaktadır. Aynı şekilde, halk bilgisi kapsamında yer alan inanışlar, çocuk oyunları, hastalıklara uygulanan tedavi yöntemleri, el sanatları, misafirlik âdetleri, halkın eşsiz yeme-içme kültürü, halk takvimi ve halk meteorolojisi gibi unsurlar da köyün zengin halk kültürünü beslemektedir.
Araştırma sürecinde derleme yöntemi kullanılmış ve köy halkıyla yapılan görüşmeler ve katılımlı gözlem tekniği ile veriler toplanmıştır. Kaynak kişilerle yapılan görüşmelerde, sorular yönlendirilerek bilgiler detaylı bir şekilde elde edilmiştir. Elde edilen veriler, yazılı kaynaklarla desteklenmiş ve analiz edilerek Pehlivanlı köyünün halk kültürü üzerine kapsamlı bir inceleme yapılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, Pehlivanlı köyünün halk kültürü, geçmişten günümüze uzanan köklü bir mirası temsil etmektedir. Ancak, nüfusunun azalması ve genç nüfusun şehir merkezlerine göç etmesi gibi faktörler, tarım ve hayvancılık gibi geleneksel geçim kaynaklarının azalmasına neden olmuştur. Bu durum, köyün ekonomik yapısını etkilemiş ve kültürel değerlerin gelecek nesillere aktarılması konusunda yeni sorunlar ortaya çıkarmıştır.
Bu araştırma, Pehlivanlı köyünün kültürel mirasını koruma ve yaşatma çabalarına katkı sağlamayı ve gelecek nesillerin bu değerleri özümsemesi için farkındalık oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, bölgedeki diğer toplumların da kültürel çeşitliliğin önemini anlamalarına ve kendi gelenek ve değerlerini yaşatmalarına ilham olmak amacıyla oluşturulmuştur.

Abstract:
This research is a study on the folklore of Pehlivanlı village in the Tortum district of Erzurum province, located in the Eastern Anatolia Region of Turkey. Pehlivanlı village draws attention with its rich cultural values and unique natural beauties. This study aimed to understand and document the folk culture that conveys the lifestyle, values, beliefs, and traditions of the village people from generation to generation.
In the research, special attention was paid to events such as birth, death, marriage, circumcision, and military service, which are transitional periods that have an important place in folk culture. The practices, ceremonies, and celebrations during these periods reflect the way of life of the village people in unity and solidarity. Likewise, elements such as beliefs, children's games, treatment methods applied to diseases, handicrafts, hospitality customs, unique food and beverage culture of the people, folk calendar, and folk meteorology, which are within the scope of folklore, also feed the rich folk culture of the village.
The compilation method was used in the research process, and data were collected through interviews with village people and participant observation techniques. In the interviews with the source persons, direct questions obtained information in detail. The data obtained were supported and analyzed with written sources, and a comprehensive analysis was made of the folk culture of Pehlivanlı village.
According to the research results, the folk culture of Pehlivanlı village represents a deep-rooted heritage from the past to the present. However, factors such as the decrease in population and the migration of the young population to urban centers have led to a decrease in traditional livelihoods such as agriculture and animal husbandry. This situation has affected the economic structure of the village and created new problems in transferring cultural values to future generations.
This research aims to contribute to the efforts to protect and preserve the cultural heritage of Pehlivanlı village and to raise awareness for future generations to assimilate these values. It also aims to help other communities in the region to understand the importance of cultural diversity and to keep their traditions and values alive.