Türkiye'deki tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin obezite yönetimi hakkında bilgi düzeyi ve tutumları
Full-time family medicine expertise in Turkey information about obesity management of students level and attitudes
Yazar: MELİKE AYDİLEK
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Obezite = Obesity ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Obezite, çok yaygın görülen bir sağlık sorunudur ve giderek küresel bir epidemi 
halini almaktadır. Sağlığı olumsuz etkileyen kompleks ve multifaktöriyel bir hastalık 
olarak kabul edilen obezite, önlenebilir ölüm nedenleri arasında sigaradan sonra en önemli 
ikinci nedendir. Bizde bu çalışmada; Türkiye'deki tam zamanlı aile hekimliği 
asistanlarının obezite yönetimi hakkındaki farkındalıklarının artırılması, bilgi düzeyi ile 
tutumlarının belirlenmesini, ülkemizde ve tüm Dünya'da giderek artan ve bir pandemi 
haline gelen obeziteyi azaltmaya yönelik kullanılabilecek yöntemler ve kılavuzlar 
hakkında bilgilendirilmelerini amaçladık. Böylelikle; uygulamadaki eksik noktalar tespit 
edilip, düzeltme yönünde çalışmalar yapılarak obezite ile daha etkin bir mücadele 
sağlanabilir.
Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. 29 Kasım 2021 ile 28 Şubat 2022 
tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini tüm Türkiye'de halen eğitim almakta 
olan tam zamanlı Aile Hekimliği uzmanlık öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma
anketimizde ilk bölümde anket hakkında genel bilgilendirme ve katılım onayı, ikinci 
bölümde yaş, cinsiyet, çalışma pozisyonu, asistanlıkta ve mezuniyet sonrası geçen süreyi 
içeren sosyo-demografik bulgular, üçüncü bölümde obezite yönetimi ve öz yeterlilik ile 
ilgili sorular, dördüncü bölümde çoktan seçmeli sorular, beşinci bölümde doğru/yanlış 
şeklinde bilgi soruları bulunmaktadır. Dördüncü ve beşinci bölümlerde obezite ve obezite 
yönetimi ile ilgili bilgi soruları yer almaktadır. Bu bilgi soruları obezite tanısı, obezitenin 
sınıflandırılması, obezite komplikasyonları, obezite tedavisi ve obezite yönetimini 
içermektedir. Çalışmamıza 464 kişi katılmıştır. Araştırma sonunda toplanan veriler 
bilgisayar ortamına aktarılarak bir istatistik programı olan SPSS v26 ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerden en büyüğünün yaşı 44, en küçüğünün yaşı 
24,ortanca değer ise 28'dir. Çalışmaya katılan 464 hekimin, %73,1'i kadın, %26,9'u 
erkektir. Katılımcıların vücut kitle indeksleri(VKİ) ortalaması 23,1±3,5 kg/ m2'dir. 
Katılımcıların tıp fakültesinden mezuniyet sonrası geçen yıl ortalaması 3,7±2,1 yıl, aile 
hekimliği asistanlık eğitim yıllarına bakıldığında ise, ortalama 2±0,9 yıldır. Katılımcıların 
74
%6'sı "Rutin aile hekimliği poliklinik uygulamalarında hangi yakınmayla gelirse gelsin her 
hastanın bel 
çevresini ölçerim. " önermesini evet olarak yanıtlamıştır. Katılımcıların obezite yönetimi 
hakkında öz yeterliliklerinin değerlendirildiği likert tipi ölçekte en az yeterli hissettikleri 
durum; "Obez çocuk tedavisinde kendimi yeterli hissetme " ortalaması 4,2±2,2'dir. "Sadece 
obez hastalara kilo kaybı için tedavi verilmelidir. " önermesini katılımcıların %7,8'i yanlış 
olduğunu doğru tahmin etmiştir. Vücut kitle indeksi ile obezite tedavisinde öz yeterlilik 
arasında aynı yönde istatistiksel olarak anlamlı bir bağıntı bulunmaktadır. Vücut kitle 
indeksi arttıkça obezite tedavisinde öz yeterlilik artmaktadır. Eğitim araştırma hastanesinde 
çalışan asistan hekimlerin çalıştıkları aile hekimliği anabilim dalında üniversite 
hastanesinde çalışanlara göre daha fazla obezite polikliniği bulunmaktadır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarından yola çıkarak aile hekimi asistanlarının obezite 
yönetimi konusunda eğitilmeye ve öz yeterlilik kazanmalarına yardımcı olmaya ihtiyaç 
olduğu açıktır. Aile hekimi asistanlarının farkındalığının arttırılması, kılavuz kullanımının 
yaygınlaşması, konuya yönelik eğitimlerin düzenlenmesi önemlidir. Aile hekimliği 
uzmanlık eğitiminin verildiği üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde obezite 
poliklinikleri yaygınlaştırılmalı ve aile hekimi asistanları asistanlık sürecinde obezite 
polikliniklerinde sahaya çıkmadan önce daha fazla obez hasta değerlendirerek tecrübelerini 
artırmalıdır. Ülkemizde aile hekimlerinde ve birinci basamakta obezite yönetimi ile ilgili 
az sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamız bu alandaki verileri arttırması açısından 
faydalıdır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, aile hekimi, birinci basamak, obez hasta yönetimi

Abstract:
Objective: Obesity is a very common health problem and is becoming a global epidemic.
Obesity is a complex and multifactorial disease that negatively affects health. Obesity is 
the second most important cause of preventable death after smoking. In this study, we aim 
to increase the awareness among the full-time assistant family physicians in Turkey 
regarding obesity management. We also aim to evaluate their knowledge and approach as 
well as to inform them about the methods and guides that can be used for decreasing 
obesity which is increasing day by day becoming a pandemic not only in our country but 
all over the world. Thus, the missing points in implementations can be identified and 
needed corrections can be done in order to help the struggle with obesity in a more 
effective way.
Method: Our study is a descriptive study. It was held between 29 November 2021 and 28 
February 2022. The target group of this study consists of full-time family physician 
specialization trainees who are currently receiving education in Turkey. In our survey, the 
first chapter contains a general information about the study and participation consent. In 
the second chapter, there are some socio-demographic characteristics of the physicians 
such as age, gender, working positions, the time that has passed after graduation and 
during assistantship. In the third chapter, we have some questions about obesity 
management and self-efficacy. In the fourth chapter, there are multiple choice questions 
and in the fifth chapter there are true-false questions. In the fourth and fifth chapters, there 
are general knowledge questions about obesity and obesity management. These general 
knowledge questions include obesity diagnosis, classifications of obesity, obesity 
complications,obesity treatment and obesity management. 464 physicians attended our 
survey. All the collected data is computerised and analysed by using SPSS v26 statistics 
program.
Results: The eldest among the attending physicians in this survey is 44 years old and the 
youngest is 24 years old. The average median age is 28 years old. 73.1% of the 464 
participating physicians are females and 26.9% of them are males. The average of their 
76
body mass index (BMI) is 23.1±3.5 kg/ m2. The average number of years that have passed 
after attendants graduated from medical faculty is 3,7±2,1 years.
Moreover, the average of the time that they have spent being an assistant family physician 
is 2±0,9 years. 6% of the participants answered the statement "I always measure the waist 
circumference of all my patients no matter what complaints they come with" as yes. 
In the likert scale that evaluates participants's self-efficacy about obesity management, the 
statement "I believe I am capable enough for obese child treatment" had the least score of 
4,2±2,2. 7.8% of the participants guessed the statement 'Only obese patients should be 
given treatment for losing weight' correctly by selecting 'No'. There is a meaningful 
connection between body mass index and self-efficacy in obesity treatment that goes in the 
same direction statistically. As the body mass index increases, the self-efficacy in obesity 
treatment also increases. The assistant physicians working in training and research 
hospitals have more obesity clinics in their hospitals' family medicine departments than 
the ones that are working in university hospitals.
Conclusion: Based on the results of our study, it is obvious that there is a need for 
providing help to the assistant family physicians through proper training about obesity 
management and gaining self-efficacy. It is important that the awareness of family 
physicians should be increased, the use of guidelines should become common, and training 
programmes about this matter should be arranged. The obesity clinics in university 
hospitals as well as training and research hospitals in which family physician specialization 
training is given should become common. The assistant family physicians during their 
assistantship should enhance their knowledge and experiences by seeing more obese 
patients before serving in obesity clinics. In our country there are few studies about obesity 
management in family physicians and primary care physicians. Our study is useful for 
complementing the data available in this field.
Key Words: Obesity, family physician, primary care, obese patient management