Yükseköğretim kurumlarında çalışan akademisyenlerin çalışma biçimlerinin örgütsel bağlılıklarına ve işten ayrılma niyetlerine etkisi
Impact of job statues of academicians who study in higher education institutions on organizational commitment and intent to leave
Yazar: YASEMİN MERT KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÖHEYDA DOYURAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Örgütsel bağlılık, bireyin kurumsal amaç ve değerleri kabul etmesi, bu amaçlara ulaşılması yönünde çaba sarf etmesi ve kurum üyeliğini devam ettirme arzusudur. Bu araştırmanın esas amacı, asıl işin yanı sıra yapılan ikinci işin akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarına ve işten ayrılma niyetlerine etkisini belirlemektir. Çalışmanın diğer bir amacı ise Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan üniversitelerde çalışan akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarını ve işten ayrılma niyetlerini çalışma biçimleri açısından belirlemektir.Akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarını ölçmek için Sabancı Üniversitesinde çalışan Dr. Arzu Wasti'nin Türk çalışanlar üzerinde geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarını yaptığı Meyer ve Allen'in (1991) örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Akademisyenlerin işten ayrılma niyetini ölçen sorular, devlet hastanelerinde eğitim ve örgütsel bağlılık ilişkisini konu alan Kenneth Russel Bartlett'in (1999) doktora tezinden alınmıştır. Çalışma biçimi ile ilgili veriler, 10 akademisyen ile görüşme tekniği kullanılarak geliştirilen açık uçlu sorular ile elde edilmiştir. Araştırma verisi Türkiye'deki 10 devlet üniversitesinde görev yapmakta olan 453 akademisyene tabakalama olasılıklı örneklem yöntemi kullanılarak uygulanan ölçekle elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi SPSS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın problem ve alt problemlerine uygun olarak aritmetik ortalama, standart sapma, factör ve manova analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, akademisyenlerin duygusal ve devam bağlılık düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri çalışma biçimlerine göre 0,05 anlamlılık düzeyinde bir farklılık gösterirken normatif bağlılık düzeyleri anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Asıl işinin yanı sıra ek iş yapan akademisyenlerin işten ayrılma niyetlerinin ek iş yapmayan personele oranla daha yüksek olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Örgütsel bağlılık, duygusal bağlılık, devam bağlılığı, normatif bağlılık, işten ayrılma niyeti, çalışma biçimi.

Abstract:
Organisational commitment for an individual is to accept the goals and values of an organisation, to spend afford to reach these goals and to wish to continue to be a member of the organisation. The main aim of this study is to determine organisational commitment and intent to leave of academicians in universities in different parts of Turkey in terms of job statues. Also another aim of this study is to determine the impact of moonlighting job statue on academicians? organizational commitment and intent to leave.Meyer and Allen?s (1991) Organizational Commitment Questionnaire (OCQ) whose validity and reliability studies on Turkish workers have been made by Dr. Arzu Wasti from Sabancı University was used to measure organizational commitment of academicians. The questionaire which was developed by Bartlett in 1999 was used to measure intent to leave of academicians. Open-ended questions which was developed in sample study was used to obtain data about job statue. The research data is obtained by a questionnaire in which stratified probability sampling is used carried out with 453 academicians who work in 10 state universities in Turkey. In the study arithmetical mean value, standart deviation, factor, anova and manova tests have been used in SPSS programme in order to analyse the data optained in the study.According to results of statistical analysis, continuance and affective commitment and intent to leave of academicians are closely related to job statues of academicians, but normative commitment of them are not related to job statue. Intent to leave of academicians who are moonlighter more than academicians who aren?t moonlighter.Keywords: Organisational commitment, affective commitment, continuance commitment, normative commitment, intent to leave, job statue, moonlighting.