Warfarin doz aşımı nedeniyle yatan hastaların klinik özellikleri ve doz aşımı ile ilgili risk faktörleri
Clinical characteristics and risk factors of patient shospitalized due to warfarin overdose
Yazar: ALİHAN ORAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET UZUNLULU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
AMAÇ. İç hastalıkları kliniğinde warfarin doz aşımı nedeniyle yatan
hastaların klinik, yaş, cinsiyet, komorbid hastalık, mortalite, laboratuar, diyet
ve tedavi gibi özelliklerini belirleyerek, doz aşımı ile hastaların özellikleri
arasındaki ilişkiyi araştırmak.
YÖNTEM. Çalışmaya Sağlık Bakanlığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne Mayıs 2015 ile
Mayıs 2016 tarihleri arasında yatışı olan, 18 yaş ve üzeri, herhangi bir
nedenle warfarin kullanıp INR:_ 3; 50 saptanan 167 hasta (91 erkek, 76
kadın, ortalama yaş: 77±12) ardışık olarak dahil edildi. Hastaların demografik
verileri, komorbid durumları, warfarin endikasyonu, antikoagülan tedavi için
risk skorlaması (CHADS2-VASC), kanama riski skorlaması (HASBLED),
laboratuvar değerleri, daha önce aynı nedene bağlı yatışları, kullandıkları
ilaçlar, mortalite, diyet ve kanama özellikleri kaydedildi.
BULGULAR. Warfarin endikasyonları sıklık sırasına göre; atriyal fibrilasyon
(%66.5), valvüler kapak hastalığı (%12.6), inme (%7.2) ve derin ven
trombozu-pulmoner emboli (%6.6), en sık eşlik eden komorbiditeler sırasıyla
hipertansiyon (%73.7), konjestif kalp yetmezliği (%58.1) ve koroner arter
hastalığı (%30.5) idi. Ortalama warfarin dozu haftalık: 30.8±8.7 mg idi.
CHADS2-VASC ortalaması: 4.2±1.2, HASBLED ortalaması: 3.6±0.9,
International Normalized Ratio (INR) ortalaması: 8.0±3.6, Time in Therapeutic
Range (TTR) ortalaması: % 28.7±22.6 idi. Warfarinle etkileşebilecek ilaçlar
sıklık sırasına göre proton pompa inhibitörü (%38.3), asetil salisilik asit
(%16.8) ve dijital (%10.8) idi. Mortalite sıklığı % 0.5 bulundu. Hastaların
%68.9'unun _ 5 adet ilaç kullandığı, %21.6'sının riskli olabilecek yiyecek
tükettiği görüldü. Warfarin doz aşımı nedeniyle tekrar yatış sıklığı %28.7 idi.
Kanama sıklığı %58.1 (majör kanama %21.6, minör kanama %36.5) idi.
Kanaması olanlarda INR ve HASBLED ortalamaları kanaması olmayanlara
iv
göre yüksek (p=0.007, p<0.001), TTR ortalaması düşük (p=0,04) idi. Çok
değişkenli lojistik regresyon analizinde erkek cinsiyet [OR: % 95CI 2.863
(1.32-6.18), p=0,007] ve HASBLED skoru yüksekliği [OR: % 95CI 3.771
(2.27-6.26), p<0.001] kanama için bağımsız risk faktörleri idi.
SONUÇ. Warfarin doz aşımı nedeniyle yatan hastalarda warfarin ile
etkileşebilecek ilaç ve gıda tüketiminin yüksek bulunduğu, yaklaşık her 3
hastadan birinde warfarin doz aşımı nedeniyle tekrar yatış gerektiği,
HASBLED skoru yüksek ve TTR'ı düşük olanlarda kanama riskinin daha fazla
olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Warfarin doz aşımı; risk faktörleri; klinik özellikler;
mortalite; kanama

Abstract:
OBJECTIVE. Specifying clinic, age, gender, comorbidity, mortality,
laboratory, diet and treatment of patients followed in Internal medicine
inpatient clinic due to warfarin overdose and to investigate relation between
overdose and patients characteristics.
METHODS. Research conducted in Health Ministry Istanbul Medeniyet
University Göztepe Research and Training Hospital Internal Medicine Clinic
between May 2015 and May 2016. 167 Patients (91 male,76 female, mean
age: 77± 12) who are 18 years old and over and using warfarin on any
indication and detected INR _ 3; 50 are included consecutively. Demographic
data, comorbidity, warfarin indication, risk score for anticoagulation
(CHADS2-VASC), bleeding risk score (HASBLED), laboratory parameters and
previous hospitalization on same indication, current medication, mortality,
diet and bleeding origin of patients are recorded.
RESULTS. Warfarin indications by frequency: atrial fibrillation (%66.5),
heart valve disease (%12.6), stroke (%7.2) and deep vein
trombosis-pulmonary embolism (%6.6), and most accompanied diseases are
by frequency hypertension (%73.7), congestive heart failure (%58.1) and
coronary artery disease (%30.5). Mean warfarin dosage was weekly: :30.8±8.7
mg. Mean CHADS2-VASC was 4.2±1.2, mean HASBLED was 3.6±0.9, mean
International Normalized Ratio (INR) was 8.0±3.6 and mean Time in
Therapeutic Range (TTR) was % 28.7±22.6. Drugs interacting with warfarin
by frequency were proton pump inhibitors (%38.3), acetylsalicylic acid
(%16.8) and digital (%10.8). Mortality rate was % 0.5 . %68.9 of patients
using _ 5 medication , %21.6 of patients were found to had consumed chancy
food which may interact with warfarin . Rehospitalization due to warfarin
overdose was %28.7 . Bleeding frequency was %58.1 (major bleeding %21.6,
minor bleeding %36.5). Patients with bleeding were found to have higher
mean INR and HASBLED and mean TTR (p=0,04) was lower according to
vi
nonbleeding patients (p=0.007, p<0.001). Multivariete logistic regression
analysis displayed male gender [OR: % 95CI 2.863 (1.32-6.18), p=0,007] and
high HASBLED [OR: % 95CI 3.771 (2.27-6.26), p<0.001] were independent
risk factors for bleeding.
CONCLUSION. Inpatients due warfarin overdose, medications and food
interacting with warfarin found to be frequent, almost 1 of 3 patient
rehospitalized due to warfarin overdose and high HASBLED and low TTR
indicated higher bleeding risk.
Keywords : Warfarin overdose; risk factors; clinical characters; mortalite;
bleeding