Finansal  kriz ve finansal entegrasyon arasındaki ilişkinin ampirik analizi: Avrupa Birliği üzerine inceleme
Empirical analysis of the relation between financial crisis and financial integration: The case of European Union
Yazar: CEREN ERDURAK
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN KAPLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Sigma = Sigma

Özet:
Giderek küreselleşen  finansal piyasalarla birlikte krizler sadece bir ya da birkaç ülkeyi değil tüm ülkeleri farklı derecelerde etkilemektedir. Krizlerin finansal entegrasyona etkilerinin ampirik olarak değerlendirilmesi önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, finansal entegrasyon düzeyi ile kriz arasındaki ilişkiyi  beta ve sigma yakınsaklık modelleri yardımıyla incelemektedir. Bu amaca yönelik olarak, öncelikle ülkeler arasındaki entegrasyon farklılık düzeyleri Feldstein ve Horioka modeline dayalı " uluslararası risk paylaşımı" hipotezi yardımıyla tahmin edilmiştir. Feldstein ve Horioka analiz sonuçlarına göre birliğe önce giren  ülkelerin   entegrasyon düzeyinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Beta  ve sigma yakınsaklık  modelleri, entegrasyon düzeyini ölçmeye yönelik olarak kullanılmıştır. Bu modellerin tahmininde dengeli ve dengesiz panel veri analizleri kullanılmıştır. Finansal kriz-entegrasyon ilişkisi, kriz öncesi performanslarıyla kriz sonrası ülke performansları, beta ve sigma yakınsaklık modelleri yardımıyla karşılaştırılmak suretiyle ampirik olarak analiz edilmiştir. Ayrıca bahsi geçen ilişkide entegrasyonunu tamamlamış üye ülkelerle, yeni üye ülkelerin performanslarının nasıl etkilendiğini inceleyebilmek için, Ocak 1991- Aralık 2018 dönemi boyunca Avrupa Birliği'ne 2000 öncesi üye olan entegre ülkelerle 2000 sonrası entegrasyona yeni  katılan ülkelerin verileri kategorize edilerek test edilmiştir. Kısa dönem faiz araçları kullanılarak tahmin edilen beta yakınsaklık sonuçlarına göre, yapılan çalışmada 2000 yılı öncesi entegrasyona katılan 12 ülkenin krizle baş etmede entegrasyonunu tamamlamayan ülkelere göre başarılı olduğu bulunmuştur. Diğer yandan entegrasyon-kriz ilişkisinin dengeli panel bulgularının, dengesiz panel analizi bulgularına göre daha tutarlı olduğu saptanmıştır. Ayrıca uzun dönem beta yakınsaklık dengeli panel  analizi sonuçları, entegrasyonun kriz döneminin yol açtığı olumsuz etkileri uzun dönemde absorbe etme yetisinin kısa dönem dengesiz panel verilerine göre istatistiki olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Sigma yakınsaklık analizlerinden elde edilen bulgular, beta yakınsaklık analizinden elde edilen sonuçları destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler : Entegrasyon, Finansal Entegrasyon, Beta – Sigma Yakınsaklığı, Kriz, Avrupa Birliği

Abstract:
With the increasingly globalizing financial markets, crises affect not only one or several countries but all countries at different levels. Empirical evaluation of the effects of crises on financial integration is an important issue. This study examines the relationship between financial integration level and crisis with the help of beta and sigma convergence models. For this purpose, firstly, the level of integration difference between countries is estimated with the help of the "international risk sharing" hypothesis based on the Feldstein and Horioka model. According to the results of Feldstein and Horioka analysis, it has been determined that the countries, that have entered the union firstly, have high integration levels. Beta and sigma convergence models are used to measure the level of integration. Balanced and unbalanced panel data analyzes are used in the estimation of these models. The relationship between financial crisis and integration is analyzed empirically by comparing pre-crisis performances with post-crisis country performances with the help of beta and sigma convergence models. Furthermore, in order to examine how the performance of the new member states and the member states that have completed their integration are affected in the previously mentioned relationship, the data of the pre-2000 integrated countries and the new countries joining the integration after 2000 has been tested and categorized during the period of January 1991- December 2018. According to the results of beta convergence analysis, predicted by using the short-term interest instruments, it is found that 12 countries participating in integration before 2000 were more successful compared to the contries that have not completed their integration in coping with the crisis. On the other hand, the balanced panel findings of the integration-crisis relationship are found to be more consistent than the unbalanced panel analysis findings. In addition, long-term beta convergence balanced panel analysis results show that the ability of the integration to absorb the negative effects of the crisis period in the long run is statistically significant compared to the short-term unbalanced panel data. Findings obtained from sigma convergence analysis support the results obtained from beta convergence analysis.

Keywords: Integration, Financial Integration, Beta – Sigma Convergence, Crisis, European Union