Serebral palsili (SP) çocuklarda çiğneme performans seviyesi ile besin tüketim durumu ve aile etkilenimi ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship between chewing performance level and nutrient consumption status and family affection in children with cerebral palsy (SP)
Yazar: FATİH ÖZDER
Danışman: DOÇ. DR. SELEN SEREL ARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Çiğneme = Mastication ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Serebral Palsili (SP) çocuklarda çiğneme performans seviyesi ile besin tüketim durumu ve aile etkilenimi ilişkisinin belirlenmesidir. Çalışmaya yaş ortalaması 45,90±15,63 ay olan 40 SP'li çocuk dahil edildi. Çocukların demografik bilgileri ve antropometrik ölçümleri kaydedildi. Antropometrik ölçümlerine göre z skorları hesaplandı. Çiğneme performansını değerlendirmek için Karaduman Çiğneme Performans Skalası (KÇPS) ve Çiğneme Fonksiyonu Gözlem ve Değerlendirme Aracı (T-MOE) kullanıldı. Günlük diyet ile alınan enerji ve besin öğeleri miktarlarının saptanması için ailelerinden geriye dönük 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile bir günlük besin tüketim kayıtları alındı. Çocukların tükettikleri besinler sıvı-blenderize, ince kıyılmış-yumuşak ve katı besinler olarak gruplandırıldı. Yutma fonksiyonu ile ilişkili aile etkilenim düzeyinin belirlenmesinde Beslenme/Yutma Etki Anketi (T-FS-IS) ve kaygı düzeyinin değerlendirilmesinde Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen çocukların KÇPS skoru ile günlük alınan protein miktarı arasında negatif yönde düşük düzeyde ilişki olduğu belirlendi (r=-0,32, p=0,04). KÇPS skoru ile günlük enerji ve karbonhidrat alımının sıvı-blenderize besinlerden gelen oranları (%) arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki (sırasıyla; r=0,72, p<0,001; r=0,73, p<0,001), protein, yağ ve lif alımının sıvı-blenderize besinlerden gelen oranları arasında ise pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu belirlendi (sırasıyla; r=0,66, p<0,001; r=0,66, p<0,001; r=0,68, p<0,001). KÇPS skoru ile katı besinlerden gelen enerji, protein, yağ, karbonhidrat ve lif alım oranları arasında negatif yönde yüksek düzeyde ilişki bulundu (sırasıyla; r=-0,75, p<0,001; r=-0,74, p<0,001; r=-0,74, p<0,001; r=-0,74, p<0,001; r=-0,74, p<0,001). Çocukların T-MOE skoru ile T-FS-IS günlük aktivite, endişe ve beslenme zorluğu alt parametreleri arasında negatif yönde düşük düzeyde (sırasıyla; r=-0,36, p=0,02; r=-0,37, p=0,01; r=-0,36, p=0,02), T-FS-IS toplam skoru arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulundu (r=-0,40, p<0,01). Sonuç olarak; SP'li çocuklarda çiğneme performansı azaldıkça günlük enerji ve makro besin ögelerini sıvı-blenderize besinlerden karşılama oranlarının ve yutma ile ilişkili aile etkileniminin arttığı belirlendi. SP'li çocuklarda çiğneme bozukluğu hem çocuk, hem ebeveynleri içerecek şekilde erken dönemde fizyoterapist ve beslenme ve diyetetik uzmanı eşliğinde değerlendirilmeli, çocuk ve aile merkezli çiğneme eğitimi ve beslenme programı ile izlenmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between chewing performance level, dietary intake and family impact in children with Cerebral Palsy (CP). Forty children with CP with a mean age of 45.90±15.63 months were included in the study. Demographic information and anthropometric measurements of the children were recorded. Z-scores were calculated according to anthropometric measurements. The Karaduman Chewing Performance Scale (KCPS) and the Mastication Observation and Evaluation (T-MOE) instrument were used to evaluate chewing performance. One-day food consumption records were obtained from the families with a 24-hour diet recall method to determine the amount of energy and nutrients taken in daily diet. The foods consumed by the children were grouped as liquidised, minced&moist and solid foods. The Feeding/Swallowing Impact Survey (T-FS-IS) was used to determine the swallowing related family impact, and the State-Trait Anxiety Inventory (STAI) was used to evaluate the anxiety level. It was determined that there was a low negative correlation between the KCPS score and the daily protein intake of children included in the study (r=-0.32, p=0.04). A high, positive correlation was determined between the KCPS score and the ratios (%) of daily energy and carbohydrate intake from liquidised foods (r=0.72, p<0.001; r=0.73, p<0.001; respectively), and a moderate positive correlation between the ratios of protein, fat and fiber intake from liquidised foods (r=0.66, p<0.001; r=0.66, p<0.001; r=0.68, p<0.001; respectively). A high, negative correlation was found between the KCPS score and the energy, protein, fat, carbohydrate and fiber intake ratios from solid foods (r=-0.75, p<0.001; r=-0.74, p<0.001; r =-0.74, p<0.001; r=-0.74, p<0.001; r=-0.74, p<0.001; respectively). A low, negative correlation was found between T-MOE score of the children and T-FS-IS sub-parameters of daily activity, worry and feeding difficulty (r=-0.36, p=0.02; r=-0.37, p=0,01; r=-0.36, p=0.02; respectively), a moderate negative correlation between T-FS-IS total score (r=-0.40, p<0.01). As a result; it was determined that as the chewing performance decreased in children with CP, daily inkate ratios of energy and macronutrients from liquidised foods and family impact related to swallowing increased. Chewing disorders in children with CP should be evaluated in the early period with a physiotherapist and dietitians, including both the child and the parents, and should be followed up with a child and family-centered chewing education and nutrition program.