Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocukların başvuru ve izlem özellikleri
Diagnosis and follow-up of children with TYPE 1 diabetes mellitus
Yazar: ŞULE DEMİR
Danışman: PROF. DR. PEYAMİ CİNAZ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hasta takibi = Follow up studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü diyabeti, sıklığının giderek artması ve neden olduğu komplikasyonlardan dolayı en önemli sağlık sorunu olarak benimsemiştir[9, 65]. Çocukluk çağında en sık görülen diyabet tipinin T1DM olmasına bağlı olarak hasta profilinin yıllar içerisindeki değişiminin belirlenmesi diyabetin izlemi ve tedavisinde önemli bir husustur. 
	Çalışmamızda T1DM tanısı ile izlenen çocuk ve adölesanların epidemiyolojik özelliklerinin ve farklı zaman aralığındaki verilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
	Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı'nda 1990-2017 yılları arasında T1DM tanısı ile izlenen 631 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar 1990-2000, 2001-2010 ve 2011-2017 yılları arasında tanı alanlar olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. 
	Hastaların cinsiyeti, tanı yaşı, tanı aldığı mevsim, başvuru yakınması, belirtilerin süresi, başvuru anındaki laboratuvar ve fizik muayene bulguları, ketoasidozla başvurma oranı, anne sütü alma öyküsü, ailesinde diyabet öyküsü, T1DM ile ilişkili otoantikorları, eşlik eden diğer otoimmün hastalıkları ve kronik komplikasyonları kaydedilmiştir.
	Tüm hastaların ortalama tanı yaşı 8,7 yıl saptanmıştır, cinsiyetler arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,278). Tanı yaşı dağılımına bakıldığında 0-5 yaş %26,8; 6-10 yaş %36,5; 11-15 yaş %31,6; 15 yaş üstünde %5,1 olmak üzere tanı en sık 6-10 yaş arasında ve pubertal yaş grubunda konulmuştur. T1DM'li hastaların kız/erkek oranı 0,96 bulunmuş, yıllara göre cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,336). Tanı en sık sonbahar ve kış mevsiminde alınmıştır. En sık başvuru yakınmaları poliüri (%93,1), polidipsi (%94,1) ve kilo kaybı (%58,8) olarak tespit edilmiştir. Yıllara göre poliüri, poldipsi ve kilo kaybı açısından fark olmayıp, noktüride anlamlı artış izlenmiştir (p=0,035). Tüm hastaların başvuruda VKİ sds ortalaması -0,5, dehidratasyon derecesi %63,7 oranında orta-ağır, kussmaul solunum %15,9, bilinç düzeyi değişikliği %7,9 olarak tespit edilmiştir. Tüm hastaların ailede diyabet öyküsüne bakıldığında T1DM %15,7, T2DM %53,6, tip 1 ve tip 2 DM %58,2 oranında saptanmıştır. Hastaların tanı anında %41,7 DKA, %29,7 sadece hiperglisemi, % 22,0 ketoz ile başvurusu mevcuttur. Ailede T1DM öyküsü olan hastalarda başvuruda DKA oranı anlamlı olarak az bulunmuştur (p=0,001).  DKA ile başvuran hastaların cinsiyetleri arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. DKA tedavisi alan hastalarda ağızdan almaya başlama ortalama süresi 10,7 saat olarak tespit edilmiştir, yıllar içerisinde değişiklik izlenmemiştir. Tüm hastalarda DKA tekrarlama oranı %12,9 olup, yıllara göre değerlendirildiğinde azalma izlenmiştir (p<0,001). DKA tekrarlama oranı cinsiyetlere göre değerlendirildiğinde ise kız hastalarda erkek hastalara göre anlamlı olarak fazla saptanmıştır (p=0,001). Hashimato Hastalığı %20,4, Çölyak Hastalığı %5,6, nefropati %9,6, retinopati ve nöropati ise %0,9 oranında izlenmiştir. Tüm olguların %13,2'sine insülin pompa tedavisi uygulanmıştır.
	Sonuç olarak;  T1DM'nin küçük yaşlarda ortaya çıktığı, hastaların en çok kış ve sonbahar aylarında tanı aldığı, tanı yaşının 6-10 yaş ve pubertal yaş grubunda zirve yaptığı görüldü. T1DM'li olguların %41,7'si tanıda DKA ile başvurdu. Bu çalışma, hastanemize başvuran olguları içermektedir bu bağlamda T1DM epidemiyolojisi hakkında yeterli bilgiye sahip olmak adına ülke çapında yapılacak geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The World Health Organization has adopted diabetes as the most important health problem because of its increasing frequency and complications[9, 65]. Determination of changes in patient profile over the years due to T1DM as the most common type of diabetes in childhood is an important issue in the follow-up and treatment of diabetes.
	The aim of our study is to evaluate the epidemiologic features of children and adolescents diagosed with T1DM and their data at different time intervals in our study.
	The study population was consisted of 631 patients with T1DM diagnosis between 1990-2017 in Gazi University Faculty of Medicine Practice and Research Hospital Pediatric Endocrinology Department. The patients were seperated into three groups that are diagnosed between 1990-2000, 2001-2010 and 2011-2017 years.
	The gender, age of diagnosis, seasonality of onset, symptoms of admission, duration of symptoms, laboratory and physical examination findings at onset, rate of diagnosis with ketoacidosis, breastfeeding history, family history of diabetes mellitus, autoantibodies associated with T1DM, other autoimmune diseases and chronic complications were recorded.
	The mean age at diagnosed was 8,7 years. The significant difference was not determined between the gender (p=0,278). When all patients were evaluated with respect to the distribution of age at diagnosis 0-5 age 26,8%; 6-10 years 36,5%; 11-15 years 31,6%, over 15 years 5,1%; the most frequently diagnosed group was observed 6-10 years and pubertal age group. There was no significiant difference in the incidence of type 1 diabetes in terms of sexes, and there was no significant difference in distribution of gender according to years (p=0,336). Diagnosis was most often taken in autumn and winter. The most frequent symptoms were polyuria (93,1%), polydipsia (94,1%) and weight loss (58,8%). There were no significant differences in terms of polyuria, poldipsi and weight loss according to years, and a significant increase in nocturia was observed (p=0,035). All patients had moderate-severe dehydration grade 63,7%, kussmaul respiratory 15,9%, and consciousness change 7,9%, mean of BMI sds -0,5 in diagnosis. When history family with diabetes mellitus of all patients was analyzed, T1DM was 15,7%, T2DM was 53,6%, type 1 and type 2 DM were 58,2% observed. At time of diagnosis, 41,7 percent of patients had ketoacidosis (DKA), 29,7 percent of patients had only hyperglicemia and 22,0 percent of patients had ketosis. In patients with history of T1DM in the family, the rate of DKA was found to be significantly lower in the admission (p=0,001). There was no significant difference between the gender of patients with DKA. The mean duration of onset of oral intake was 10,7 hours in patients receiving DKA treatment, and no change was observed over the years. The recurrence rate of DKA in all patients was 12,9% and decreased when evaluated according to years (p<0,001). When the recurrence rate of DKA was evaluated according to gender, rate of DKA recurrence was found to be higher in female patients (p=0,001). The frequency of Hashimato Disease 20,4%, Celiac Disease 5,6%, nephropathy 9,6%, retinopathy and neuropathy 0,9% was observed in patients with T1DM. Insulin pump therapy was applied to 13,2% of all cases.
	As a result; it was seen that T1DM was observed at a young age, diagnosed age peaking at the age of 6-10 and pubertal, and most of the patients were diagnosed in autumn and winter.  The rate of DKA in patients with T1DM was 41.7%. This study includes patients that followed in our hospital. Therefore, in order to have sufficient knowledge about T1DM epidemiology, extensive studies to be done nationwide are needed.