Dalgalı kur rejimi altında kur politikalarının Türkiye'de ihracatçı sektörler üzerine etkileri ve bir analiz
Effects of exchange rate policies on sectoral export under the floating rate regime in Turkey and an analysis
Yazar: ABDULLAH BAYRAM
Danışman: PROF. DR. BELKIS SEVAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru rejimi = Exchange rate regime ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Esnek kur sistemi = Flexible exchange rate system ; Kur politikaları = Rate of exchange policies ; Kur sistemleri = Rate of exchange systems ; Sabit kur sistemi = Fixed rate system ; Sektörel dış ticaret = Sectoral foreign trade ; İhracat işletmeleri = Exporting firms

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de sektörlere göre ihracatı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ilk olarak döviz kuru sistemleri ve dış ticaret teorilerinin tarihsel süreçteki gelişimi açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ilk olarak Türkiye'nin kuruluşundan günümüze uygulanan döviz kuru sistemleri ve bu sistemlerin gelişimleri incelenmiştir. İkinci bölümün devamında ülkenin dış ticaret politikaları ve dış ticaret performansı ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ilk olarak dış ticareti etkileyen faktörler üzerine yapılan çalışmaları inceleyen literatür taraması bulunmaktadır. Bölümün devamında ihracatı etkileyen faktörleri sektörel bazda incelemek üzere sektörler belirlenmiştir. Sektörlerin belirlenmesinde Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev.3) esas alınmıştır. Yapılan araştırma sonucunda motorlu taşıtlar, anametal, hazır giyim ve kimya sektörlerinin incelenmesine karar verilmiştir. Çalışmada ihracatı etkileyen faktörler eşbütünleşme analizi ile incelenmiş ve değişkenler ARDL Sınır testi ile analiz edilmiştir. Çalışmada Türkiye'de dalgalı kur sisteminin uygulandığı 2003:01-2019:08 arası aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuca göre sektörler özelinde ihracatı etkileyen faktörler kendi iç dinamikleri ile uyumlu olarak birbirlerinden farklılık göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine factors affecting export by sectors in Turkey. In this study, firstly the development of exchange rate systems and foreign trade theories in historical process are explained. In the second part of the study, firstly, Turkey's exchange rate system implemented since its establishment and development of these systems have been investigated. In the following section, foreign trade policies and foreign trade performance of the country are discussed in detail. In the third part of the study, there is a literature review examining the studies on the factors affecting foreign trade. In the following section, sectors are defined to examine the factors affecting export on a sectoral basis. The determination of sectors is based on the International Standard Industry Classification (ISIC Rev.3). As a result of the research, it was decided to analyze the motor vehicles, basic metals, wearing apparel and chemicals sectors. In this study, the factors affecting the export were analyzed for cointegration relations by using ARDL Bounds Test. In this study, monthly data between 2003:01-2019:08 where floating exchange rate system is applied in Turkey are used. According to the results of the study, the factors affecting the exportation of the sectors differ from each other in accordance with their internal dynamics.