Tip 1 diabetes mellituslu hastalarda diabetik nefropatinin HLA-antijenleri ile ilişkisi
The relationship between diabetic nephropathy (DN) and human leukocyte antigens in patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: H. ZEKİ TONBUL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 1995
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; HLA antijenleri = HLA antigens

Özet:
Diabetik nefropati patogenezinde HLA ile ilişkili genetik faktörlerin rolünü araştırmak amacıyla; diabet süresi 10 yıldan fazla olan, hipertansiyonu ve klinik proteinürisi bulunmayan Tip I diabetli 55 hastada üriner albumin ekskresyonu ölçümü ve HLA tayini yapılarak, başlangıç dönemde nefropatisi olan (nükroalbuminürik) ve olmayan vakalar HLA antijenlerinin sıklığı yönünden karşılaştırıldı. Üriner albumin ekskresyonu immünopresipitasyon yöntemi ile, HLA antijenleri ise standart NIH lenfositotoksisite tekniği ile tayin edildi. Tip I diabetli 55 hastanın 30'unda (%54.5) persistan mikroalbuminüri, 25'inde ise (% 45.45) normoalbuminüri tesbit edildi. Mikroalbuminürik grup ile normoalbuminürik grup arasında kan basıncı, diabet süresi ve HbAjC düzeyi yönünden önemli bir farklılık görülemezken; mikroalbuminürili hastalarda HLA-A2 ve B8 antijenlerinin prevalansı normoalbuminürili hastalara göre önemli derecede daha yüksek bulundu (%80'e %40, p<0.01 ve %40'a %16, p<0.05 sırasıyla). HLA-A2+B8 birlikteliği mikroalbiminürili hastaların 9'unda (%30), normoalbuminürili hastaların ise sadece l'inde (%4) mevcuttu (p<0.02). Diğer antijenler bakımından ise iki grup arasında önemli bir farklılık tesbit edilemedi. HLA-A2 antijeni (+) olanlarda, bu antijeni (-) olanlara göre persistan mikroalbuminüri görülme riski 5 kat, B8'i olanlarda 3.5 kat, A2+B8'i birlikte taşıyanlarda ise yaklaşık 10 kat daha yüksek bulundu. HLA-A2 antijeninin mikroalbuminüri için en yüksek sensitivite (%80) ve tanısal doğruluk değerine (%69), B8 antijeninin ise en yüksek spesiviteye (%84) sahip olduğu, HLA-A2+B8 antijenleri birlikte değerlendirildiğinde ise spesivitenin %96'ya çıktığı tesbit edildi. Cinsiyet ve diabetin başlangıç yaşı yönünden iki grup arasında herhangi bir farklılık görülmezken; ailevi hipertansiyon öyküsü olanlarda ve retinopatisi olanlarda mikroalbuminüri sıklığı daha yüksek bulundu. Sonuç olarak; Tip I diabetli hastalarda kan basıncı ve metabolik kontrolden bağımsız olarak HLA A2+B8 birlikteliğinin nefropati gelişimi için büyük bir risk taşıdığı (RR=10) ve yüksek riskli hastalan erken dönemde belirlemede HLA doku tiplemesinden yararlanabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
The Relationship Between Diabetic Nephropathy (DN) and Human Leukocyte Antigens in Patients with Type I Diabetes Mellitus. In order to investigate the role of HLA-related genetic factors in the pathogenesis of diabetic nephropathy, we determined urinary albumin excretion (UEA) and HLA-typing in 55 type I diabetic patients who have a duration of diabetes longer than 10 years and have no hypertension or clinical proteinuria, and compared patients with respect to frequency of HLA-antigens. UEA was determined by immunopresipitation assay and HLA-typing by standard microlymphocytotoxicity test Of 55 patients, 30 (54.5 %) had persistent microalbuminuria and 25 (45.5 %) normoalbuminüria. While no statistically significant difference was found in blood pressure, duration of diabetes and HbAlc levels between normoalbuminuric and microalbuminuric groups, HLA-A2 and B8 antigens were found to be significantly increased in microalbuminuric group compared with normoalbuminuric group. Both HLA-A2 and B8 were present in 9 of microalbuminuric patients (30%) and in only 1 of normoalbuminuric patients (4%) (p<0.02). No significant difference was detected in terms of other HLA-antigens. The relative risk of microalbuminuria associated with expression of HLA-A2, B8 and A2+B8 were 5, 3.5 and 10 times, respestively. For the presence of microalbuminuria, HLA-A2 had the highest sensitivity (80%) and B8 had the highest specifity (84%). Although no difference was found between two groups with respect to sex and age at onset of diabetes, microalbuminuria frequency was significantly high in patients with retinopathy and with a history of hypertension in parent As a result, the patients who have HLA-A2 and B8 antigens had a high risk for development of diabetic nephropathy independent of glycaemic state and blood pressure. So, HLA typing may be useful in defining high risk patients for nephropathy in early period of type I diabetes.