Öğrenci ve öğretmen özelliklerinin öğrencilerin matematik kaygısı ve başarısını yordama gücünün hiyerarşik lineer modelleme ile incelenmesi
Investigation of student and teacher's characteristics to predict students' mathematics anxiety and achievement with hierarchical linear modeling
Yazar: ZEKAİ DEMİRDELEN
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ÖZER ÖZKAN ; DOÇ. DR. MELTEM ACAR GÜVENDİR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, öğrenci ve öğretmen özelliklerinin öğrencilerin matematik kaygısı ve başarısını yordama gücünü belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin matematik kaygısı ve başarısı ile ilişkili olan öğrenci değişkenlerinin yanı sıra öğretmenlere ait değişkenler Hiyerarşik Lineer Modelleme (HLM) kullanılarak iki düzeyde ele alınmıştır. Bu yönüyle araştırmada doğrudan ve dolaylı etkilerin analizine dayalı yordayıcı ilişkisel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma örneklemi, 2022-2023 yılı Osmaniye ilinde görev yapan matematik öğretmenleri (12), bu öğretmenlerin öğrencileri (413) ve bu öğrencilerin ebeveynlerinden (413) oluşmaktadır. Öğrencilerin başarı düzeyi için dönem sonu matematik karne başarı puanları, kaygı düzeyleri için öğrencilere yönelik "Matematik Kaygısı-Endişesi Ölçeği", "Öğretmenlere Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği" ve "Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan iki düzeyli HLM analiz sonucunda öğrenci matematik başarısı ile ilişkili olan öğrenci düzeyine ait değişkenler; ebeveyn kaygı ortalaması, öğrenci cinsiyeti, veli eğitim durumu, öğrenci matematik öz yeterlik algısı ile öğretmen düzeyine ait değişkenler öğretmen matematik kaygı ortalaması, öğretmen cinsiyeti, öğretmen medeni durumudur. Öğrenci matematik kaygısı ile ilişkili olan öğrenci düzeyine ait değişkenler; ebeveyn kaygı ortalaması, öğrencinin sosyal imkânı, öğrenci matematik öz yeterlik algısı ile öğretmen düzeyine ait değişkenler öğretmen matematik kaygı ortalaması, öğretmen cinsiyeti, öğretmen medeni durumu, öğretmen eğitim düzeyidir. Öğrencilerin matematik başarısı ve kaygısı konusunda göstermiş olduğu değişkenliğin büyük çoğunluğunun öğrenci düzeyi değişkenlerine bağlı olduğu vurgulanırken değişkenlerin geriye kalan kısmı ise öğretmen düzeyi tarafından açıklandığı ifade edilebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the predictive power of student and teacher characteristics in students' math anxiety and achievement. For this purpose, the variables of students and teachers, as well as student variables related to students' math anxiety and achievement, were handled at two levels using hierarchical linear modeling. In this respect, a predictive relational research design based on the analysis of direct and indirect effects was used in the research. The research sample consists of mathematics teachers (12), students of these teachers (413) and parents of these students (413) working in Osmaniye province in 2022-2023. Mathematics scorecard achievement scores at the end of the semester were used for students' success level, "Mathematics Anxiety Scale" for students, "Mathematics Anxiety Scale for Teachers" and "Parent Mathematics Anxiety Scale" were used for anxiety levels. As a result of the two-level analysis, the variables related to student mathematics achievement; parental anxiety, student gender, parent education level, student mathematics self-efficacy perception and teacher level variables are teacher mathematics anxiety, teacher gender, teacher marital status. Variables of student level associated with student math anxiety; parental anxiety, student's social opportunity, student mathematics self-efficacy perception and teacher level variables are teacher mathematics anxiety, teacher gender, teacher marital status, teacher education level. It can be stated that the majority of the variability in students' mathematics achievement and anxiety depends on the student level variables, while the remaining part of the variables can be explained by the teacher level.