Öğretmen adaylarının  "değerler" ve "değerler eğitimi" algılarının metafor yoluyla analizi
The analyse of teacher candidates' mental images of values and value education by using metaphor
Yazar: RABİA BAĞCI ÇELİKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BAŞCI
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırma, öğretmen adaylarının değerleri ve değerler eğitimini ne olarak kavramsallaştırdıklarını ve nasıl ifade ettiklerini metafor yoluyla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. 
Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Atatürk Üniversitesi'nde 3. ve 4. sınıfta okuyan Sosyal Bilgiler, Sınıf ve Türkçe Eğitiminden 371 öğretmen adayıdır. Araştırmanın verileri "değer….. e/a /gibidir; çünkü….." ve "değer eğitimi e/a /gibidir; çünkü….." cümlesinin tamamlanmasına dayanan soru formuyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre çalışmaya katılan öğretmen adayları; "Değerler" kavramına ilişkin 363, "Değerler Eğitimi" kavramına ilişkin ise 314 geçerli metafor geliştirmiştir. Üretilen metaforlardan iki kavram içinde frekans değeri en yüksek olan; -olmazsa olmazımız- şeklinde açıkladıkları "su" metaforu olmuştur. Üretilen metaforlara bağlı olarak; "Değerler" kavramı için toplam 13 kavramsal kategori, "Değerler Eğitimi" için ise toplam 19 kavramsal kategori oluşturulmuştur. "Değerler" kavramı için; Sosyal Bilgiler Eğitiminden 12, Sınıf Eğitiminden 9 ve Türkçe Eğitiminden 11 kavramsal kategori oluşturulurken "Değerler Eğitimi" için ise Sosyal Bilgiler Eğitiminden 13, Sınıf Eğitiminden 9 ve Türkçe Eğitiminden 12 kavramsal kategori oluşturulmuştur. 
Sonuç: Çalışmanın sonucunda; "Değerler" ve "Değerler Eğitimi" kavramlarına ilişkin geliştirilen metaforlar ve bu metaforlara bağlı olarak oluşturulan metafor kategorileri incelendiğinde; bölüm ve sınıf düzeyi farkı gözetilmeksizin öğretmen adaylarının çoğunluğu iki kavramı da "su" metaforuna benzettiği görülmektedir. Bölüm ve sınıf düzeyi farkı gözetilmeksizin katılımcıların çoğunun "hayatımızı olumlu etkileyen" yönünde açıklamalarda bulunmaları değer kavramına yönelik "olumlu" bir tutum sergilediklerini göstermektedir. Araştırmanın genel sonuçlarında "Değerler" kavramı için en fazla "İhtiyaç Duyulan-Olmazsa Olmaz Bir Unsur Olarak" değer kategorisi için metafor üretilirken "Değerler Eğitimi" kavramı için ise "Etkileyici-Şekillendirici Bir Unsur Olarak" değerler eğitimi kategorisinde en fazla metafor üretilmiştir.

Abstract:
Purpose: This research is purposed to find out Values and Values education for what to get concept and how to get concept by metaphor.
Method: In this labour, phenomenon science patterns are used for qualitate research patterns, research participants studying in social studies, class teachers are Turkish education on grade of third and fourth in Atatürk University, are three hundred seventy one participants. Research out put was collected to words about Values and Values education concept with semi structured forms teacher candidates' to whom the gathered data was analyzed by using content analysis. 
Findings:According to research evidance, five hundred thirty four teacher candidates' from whom joined application, three hundred sixty three teacher candidates' ar efor values concept, three hundred fourteen teacher candidates' are for values education. Valid metaphor was obtained fort hem. The water metaphor which has been explained "impentinent is the highest frequency values explained in two concept. Not only thirteen conceptual categories for Values concept but olso nineteen conceptual categories for Values education has been created depending on metaphors. Both twelve concept categoriesare from social studies education and nine concept categories from class education, eleven concept categories are from Turkısh education for velues concept and thirteen concept categories from social studies, nine concept categories from class education and twelve concept categories from Turkısh education for value education has been created.
Results: As a result of labour, When analized based on metaphor categories and comies by candidates teachers indicates that most of the candidates indentifies water in two concept without any discrimination of class and category level. It is showed that most of participants give statement which effects our lives positively, explaining attitude oriented to values concept regardless of time and department difference. On the whole of research results, metaphors been producing as much needed indespensable factor for values categories. Besides, for values education categories, metaphors have been produced as impressive and moulder factor outmost.