ABO kan grubu ile COVID-19 arasındaki ilişki
Association of ABO blood group with COVID-19
Yazar: GİZEM KARAGÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ACLAN ÖZDER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: ABO kan grup sistemi = ABO blood group system ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; SARS virüsü = SARS virus ; Virüs hastalıkları = Virus diseases

Özet:
Amaç: Çin'in Wuhan Şehrinde, 31 Aralık 2019'da etiyolojisi bilinmeyen pnömoni
vakalarının bildirilmesiyle başlayan ve kitlesel olarak yaşam tarzını değiştirip, çok
sayıda ölüme sebep olan Covid-19 pandemisi tüm dünyada etkisini sürdürmeye
devam etmektedir. Ülkemizde ilk Covid-19 vakası 11 Mart 2020'de saptanmış ve
vaka sayıları tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artış göstermiştir. Covid-19
hastalık şiddetinde ve SARS-CoV-2 bulaşıcılığında etkili faktörlerle ilgili bulgular
literatüre eklenmeye devam etmektedir. Covid-19 hastalığına yatkınlıkla herhangi bir
biyolojik belirteç arasında henüz bir ilişki kurulamamıştır. Kan grubu antijenlerinin
ekspresyonundaki farklılıklar enfeksiyonlara karşı konak duyarlılığını etkileyebilir ve
kan grupları doğrudan bir reseptör ya da koreseptör olarak enfeksiyona neden
olabilir. Bizim çalışmamız da ABO kan grubunun Covid-19 ile ilişkisini belirlemeyi
amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'ne
01.03.2020-30.06.2020 tarihleri arasında başvuran ve PCR testi ile "Kesin Covid-19"
tanısı almış hastaların geriye dönük olarak değerlendirilmesi ile oluşturulmuştur.
Hastaların yaş, cinsiyet, kan grupları, laboratuvar bulguları, Toraks BT bulguları,
eşlik eden kronik hastalıklarına ek olarak hastane yatış sürelerindeki klinik seyirleri
incelenerek kaydedilen Satürasyon düşüklüğü, Ateş yüksekliği, YBÜ ihtiyacı oluşup
oluşmadığı ve tedavi sonucunda hayatta kalma durumları incelenmiştir. İstanbul
ilinin kan grubu dağılımını temsil ettiği düşünülen, 2020 yılında 136.231 kişi ile
yapılan bir çalışma referans alınarak kontrol grubu oluşturulmuştur. Kan gruplarının
Covid-19 hastalığı ile ilişkisi incelenmiş ve istatistiksel anlamlılığı araştırılmıştır.
İstatistiksel analizler "IBM® SPSS© 24 yazılımı" kullanılarak yapılmıştır. Çalışma
verileri değerlendirilirken Man Whitney U, Ki-kare testleri, Kruskal-Wallis Testi,
Tek Yönlü Varyans Analizi ve İkili Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan bireylerin kan grubu dağılımı referans değerlerle
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edildi (p<0,05) ve A kan
grubu Covid-19 hasta bireyler arasında en sık gözlenen grup, AB kan grubu ise en az
gözlenen grup olarak bulundu. Çalışmamızda O kan grubuna sahip bireylerin
%6'sında YBÜ yatışı ihtiyacı gözlemledik ve kan grupları arasında en az YBÜ
ihtiyacı oluşma riskini O kan grubunda saptadık. Ayrıca YBÜ yatışları açısından
O/NonO karşılaştırmasında da O kan grubunda daha az YBÜ yatışı olduğunu ve bu 
xv
farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu tespit ettik (p<0,05). Satürasyon
düşüklüğü açısından kan gruplarının (A, B, AB, O) kıyaslanmasında fark bulamasak
da O/NonO grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit ettik (p<0,05).
O kan grubunda daha az satürasyon düşüklüğü gözlemledik. İkili lojistik regresyon
analizinde ABO kan gruplarının (A kan grubu referans alınarak) YBÜ yatışı ve
taburculuk/ölüm üzerindeki etkilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit
etmedik (p>0,05).
Sonuç: ABO kan grubunun, SARS-Cov-2 bulaşıcılığında ve Covid-19 hastalık
şiddetinde rolünün ortaya koyulması için ek çalışmalara ihtiyaç olmakla birlikte
biriken kanıtlar, ABO kan grubunun Covid-19 hastaları arasındaki bulaşıcılığı
belirlemede ve hastalığın şiddetini göstermede bir belirteç olarak kullanılabileceğini
düşündürmektedir. Ancak Covid-19'un seyrinde kronik hastalıkların, yaş gibi kişiye
özel faktörlerin ve uygun tıbbı bakıma zamanında erişmenin, bulaşıcılıkta rolü olan
davranışsal değişikliklerin etkisinin daha baskın olduğu ve ABO kan gruplarının
ikincil rol üstlendiğini düşünmekteyiz. ABO kan grubu ile Covid-19 ilişkisi,
koruyucu hekimliğin en temel uygulamalarından birisi olan aşılamadaki stratejilerin
belirlenmesinde yol gösterici olabilir ancak bu ilişkinin daha kapsamlı çalışmalarla
aydınlatılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19 Hastalığı, SARS-CoV-2, ABO Kan Grubu

Abstract:
Introduction and Purpose: The Covid-19 pandemic that started with the reporting
of pneumonia cases of unknown etiology in the city of Wuhan, China, on December
2019, massively changed the lifestyle and caused a large number of deaths, continues
to have an impact all over the world. The first Covid-19 case in our country was
detected on March 2020, and the number of cases has increased in our country as
well as all over the world. Findings related to the factors affecting the severity of
Covid-19 and the contagion of SARS-Cov-2 continue to be added to the literature.
No relationship has yet been established between susceptibility to Covid-19 disease
and any biomarker. Differences in the expression of blood group antigens may affect
host susceptibility to infections, and blood groups may directly induce infection as a
receptor or coreceptor. This study also aims to determine the association of the ABO
blood group with Covid-19.
Materials and Methods: This study was created by the retrospective evaluation of
patients who applied to Bezmialem Vakıf University Hospital between 01.03.2020 -
30.06.2020 and were diagnosed with "definite Covid-19" by PCR test. Patients' age,
gender, blood groups, laboratory findings, Thorax CT findings, accompanying
chronic diseases, and clinical course during hospitalization were examined, and
recorded low saturation, high fever, need for ICU, and survival after treatment were
examined. A control group was formed based on a study conducted with 136,231
people in 2020, which is thought to represent the blood group distribution of the
province of Istanbul. The relationship of blood groups with Covid-19 disease was
examined and its statistical significance was researched. Statistical analyzes were
performed using "IBM® SPSS© 24" software. Man Whitney U, Chi-square tests,
Kruskal-Wallis Test, One-Way Analysis of Variance and Binary Logistic Regression
Analysis were used while evaluating the study data. Significance was evaluated at
the level of p<0.05.
Findings: As a result of the comparison of the blood group distribution of the
individuals included in the study with the reference values, a statistically significant
difference was detected (p<0.05), and blood group A was the most frequently
observed group among individuals with Covid-19, while blood group AB was the
least. In our study, 6% of individuals with blood group O required need for ICU, and
it was determined that the risk of ICU need at least among blood groups was in blood
group O. In addition, in the O/NonO comparison according to ICU hospitalization, it
was determined that the blood group O required less need for ICU and this difference 
xvii
was statistically significant (p<0.05). Although no difference was found in the
comparison of blood groups (A, B, AB, O) according to low saturation, a statistically
significant difference was discovered between O/NonO groups (p<0.05). We
observed lower saturation in blood group O. We did not detect a statistically
significant difference in the effects of ABO blood groups (with reference to A blood
group) on ICU hospitalization and discharge/death (p>0.05) according to Binary
Logistic Regression Analysis.
Conclusion: While additional studies are needed to reveal the role of ABO blood
groups in SARS-Cov-2 contagiousness and Covid-19 disease severity, cumulative
evidence suggests that ABO blood groups can be used as a marker to determine the
contagiousness among Covid-19 patients and to show the severity of the disease.
However, we consider that the effects of chronic diseases, personal factors such as
age, timely access to appropriate medical care and behavioral changes that play a
role in contagion are more dominant in the course of Covid-19, and ABO blood
groups play a secondary role. The relationship between ABO blood groups and
Covid-19 can be a guide in determining the strategies in vaccination, which is one of
the most basic applications of preventive medicine, but this relationship needs to be
clarified with more comprehensive studies.
Keywords: Covid-19 Disease, SARS-CoV-2, ABO Blood Groups