Web 2.0 araçlarıyla sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretim teknolojileri becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir uygulama
An implementation for the improving of instructional technology skills of social studies teacher candidates through web 2.0 tools
Yazar: NURİYE ZEYNEP KIRAL
Danışman: DOÇ. DR. İLKER DERE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde bireyleri sadece okuyucu olmaktan çıkarıp, kendi içerisinde hem okuyan hem de yöneten konumuna
getiren web araçları için Web 2.0 araçları ismi kullanılmaktadır. Bu Web 2.0 araçları günlük hayatta sıkça
başvurulan sosyal medya araçları olmalarının yanı sıra eğitim alanında da büyük hizmet ve gelişme sağlamakta ve
öğretim teknolojileri olarak ifade edilmektedir. Öğretim teknolojilerinin eğitim içerisinde sunduğu kullanım
alanlarından bazıları için, sunum hazırlama, ölçme-değerlendirme, tasarım hazırlama, eğitici oyunlar, sanal gezi
gözlem, sanal sınıflar gibi örnekler verilebilir ve bu örnekler, sürekli güncellemeleri sebebiyle her geçen gün
artmaktadır.
Teknoloji entegrasyonu sağlanmış bir eğitimin başarılı bir biçimde uygulanabilmesi için öğretmenlerin teknolojik
aletleri ve sanal platformları etkin kullanabilir düzeyde bilgi ve yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. Öğretim
teknolojilerinin geleceğin öğretmenleri tarafından etkin kullanımı, gelişen dünyayı eş zamanlı takip etmek için
önemlidir. Burada öğretmen yetiştirme programlarının önemli bir rolü vardır. Bir toplumun yetiştirmek istediği
vatandaş profilinin temsilcisi ve rehberi öğretmenler olacağı için, geleceğin öğretmenlerinin teknolojik
gelişmelerden haberdar ve bu gelişmeler doğrultusunda donanımlı olması gerekmektedir.
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretim teknolojileri hakkında bilgi, beceri ve deneyim
kazanmalarını sağlamak, bu doğrultuda öğretmen adaylarına tasarlanan Sosyal Bilgiler Öğretiminde Örnek Web
2.0 Araçları eğitimi uygulamasına ilişkin deneyimleri ve görüşlerini değerlendirmek olarak belirlenmiştir. Eğitim
uygulamasında tanıtılacak Web 2.0 araçlarının hangileri olacağı konusunda öğretmen adaylarının taleplerine
öncelik verilmiş ve kulanım amaçları bakımından bu araçlar sınıflandırılmıştır. Bu bağlamda Web 2.0 araçları
eğitim uygulaması; sunum hazırlama, sanal sergi, sanal gezi-gözlem, karikatür hazırlama, animasyon hazırlama,
ölçme ve değerlendirme, zihin haritası oluşturma, sanal sınıf, sanal kitap, grafik tasarım ve coğrafya öğretimi gibi
kategorilere ayrılarak verilmiştir. Söz konusu kategorilerdeki öğretim teknolojileri; kullanım kolaylığı, ücretsiz
kullanım hakkı sunması, güncel olması gibi kriterlere göre belirlenmiştir.
Sosyal Bilgiler Öğretiminde Örnek Web 2.0 Araçları eğitimi tasarlanmadan önce yarı yapılandırılmış görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Adayların talepleri ve gereksinimleri değerlendirilerek Sosyal Bilgiler Öğretiminde Örnek
Web 2.0 Araçları eğitimi tasarlanmış ve toplam 16 oturumda sunulmuştur. Öğretmen adayları uygulama
sonrasında öğretim teknolojilerinden yararlanarak ders planları hazırlamışlar ve Sosyal Bilgiler Öğretimi II
dersinde sunmuşlardır. Yazar bu sunumları gözlemlemiş ve adaylardan ders planlarının kopyalarını almıştır. Süreç
sonunda ikinci kez yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde
edilen veriler MAXQDA programı üzerinden analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarının kullanımına dair, teknolojik yatkınlıklarını düşük
değerlendirmeleri ve bu araçlara dair sınırlı bilgiye sahip olmaları sebebiyle çekimser yaklaşmakta olmasına
rağmen Web 2.0 araçları eğitimi uygulamasından sonra bu çekimser yaklaşımı terk ettikleri görülmüştür.
Öğretmen adayları eğitim uygulaması sonunda, bu araçların ders içeriğini zenginleştirmesi yönüne vurgu
yapmışlardır. Öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarını çağa ayak uydurmak ile ilişkilendirdikleri belirlenmiştir.
Adayların Web 2.0 araçlarını öğrenmeye istekli olmalarına karşın kendi kendilerine keşfetme konusunda sorun
yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının bu araçları kullanırken en sık karşılaştıkları engeller; ekonomik
problemler, yabancı dil engeli ve teknik problemler ve deneyim eksikliğidir. Öğretim teknolojilerinin soyut
konuların somutlaştırılmasında kullanılabileceğine değinilmiştir. Öğretmen yetiştirme programlarında sağlanacak
eğitimlerin teknolojik olarak donanımlı ortamlarda gerçekleşmesi, bu eğitimlerde alternatif araçların tanıtılarak
öğretmenlerin kendilerine yönelik olanları tercih etme seçeneği olduğunun vurgulaması, öğretmen adaylarının
uygulama yapmalarının sağlanması ve kendilerine geri dönütler verilmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, Web 2.0 araçları, Eğitim teknolojileri, Öğretmen adayları

Abstract:
Nowadays, the name Web 2.0 tools are used for web tools that turn individuals from being just readers to
being both readers and managers. In addition to being social media tools frequently used in daily life, these Web
2.0 tools also provide great service and development in the field of education and are referred to as instructional
technologies. Examples of some of the usage areas of instructional technologies in education include presentation
preparation, measurement-evaluation, design preparation, educational games, virtual trip observation, virtual
classrooms, and these examples are increasing day by day due to their constant updates.
To successfully implement technology-integrated education, teachers must have the knowledge and
competence to use technological devices and virtual platforms effectively. Effective use of instructional
technologies by future teachers is important to follow the developing world simultaneously. Teacher training
programs play an important role here. Since teachers will be the representatives and guides of the citizen profile
that society wants to raise, future teachers must be aware of technological developments and equipped in line with
these developments.
This study aimed to enable social studies teacher candidates to gain knowledge, skills, and experience
about instructional technologies, and to evaluate their experiences and opinions regarding the Sample Web 2.0
Tools in Social Studies Teaching training application designed for teacher candidates. Priority was given to the
demands of prospective teachers regarding which Web 2.0 tools would be introduced in educational practice, and
these tools were classified in terms of their intended use. In this context, Web 2.0 tools training applications; are
divided into categories such as presentation preparation, virtual exhibition, virtual tour-observation, cartoon
preparation, animation preparation, measurement and evaluation, mind map creation, virtual classroom, virtual
book, graphic design, and geography teaching. Instructional technologies in the said categories; It was determined
according to criteria such as ease of use, free use, and being up-to-date.
Semi-structured interviews were conducted before designing the Sample Web 2.0 Tools in Social Studies
Teaching training. By evaluating the demands and needs of the candidates, Sample Web 2.0 Tools in Social Studies
Teaching training was designed and presented in a total of 16 sessions. After the application, teacher candidates
prepared lesson plans using instructional technologies and presented them in the Social Studies Teaching II course.
The author observed these presentations and received copies of the lesson plans from the candidates. At the end
of the process, semi-structured interviews were held for the second time. Data obtained from semi-structured
interviews were analyzed through the MAXQDA program.
As a result of the research, it was seen that although prospective teachers were hesitant about the use of
Web 2.0 tools due to their low evaluation of their technological aptitude and limited knowledge of these tools,
they abandoned this hesitant approach after the implementation of Web 2.0 tools training. At the end of the training,
prospective teachers emphasized that these tools enriched the course content. It was determined that teacher
candidates associated Web 2.0 tools with keeping up with the times. It has been determined that although
candidates are willing to learn Web 2.0 tools, they have problems in discovering them on their own. The most
common obstacles that teacher candidates encounter when using these tools are; economic problems, foreign
language barriers, technical problems, and lack of experience. It was mentioned that instructional technologies can
be used to concretize abstract subjects. It has been suggested that the training to be provided in teacher training
programs should take place in technologically equipped environments and that alternative tools should be
introduced in these training, emphasizing that teachers have the option of choosing the ones that suit them and that
prospective teachers should be enabled to practice and given feedback.
Keywords: Social studies, Web 2.0 tools, Educational technologies, Pre-service teachers