Havacılık sektöründe sürdürülebilirliğin önemi ve Türk Hava Yolları örneklemi ile incelenmesi
The importance of sustainability in the aviation industry and its investigation with the case of Turkish Airlines
Yazar: SERTAÇ SÜMER
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN KASA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS DİDEM GÖÇMEN
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
İnsan hayatının devam etmesi için sürdürülebilir bir dünyanın var olması gerekmektedir. Son dönemlerde iklim değişikliğinin etkileri ile doğa olaylarının daha belirgin ve sık bir şekilde meydana gelmesi hakkında sıklıkla uyarılarda bulunulmaya başlanmıştır. Atmosfere verilen zarar, her geçen gün artış göstermekte ve ozon tabakası da bu nedenle her geçen gün incelmektedir. Bu durumunun bir sonucu olarak iklim krizi yaşanmakta ve doğanın dengesi bozulmaktadır. Tüm bu süreçte, hangi alanlar ya da hangi faaliyetlerin atmosfere zarar verdiği yönünde çıkarımlar yapılmakta ve elde edilen çıkarımlar sonucunda önlemler alınmaktadır. Ulaşım sektörü atmosfere en çok zarar veren sektörler arasında karşımıza çıkmaktadır. 
Bunun en temel nedeni, ulaşım araçlarında fosil yakıtın tercih edilmesidir. Fosil yakıt kullanımı ile atmosfere yoğun bir şekilde CO2 salınımı gerçekleşmekte ve bu sorunun önüne geçilebilmek için de ulaşım sektöründe pek çok yenilikçi politikalar ve sürdürülebilir stratejiler yürütülmektedir. Ulaşım sektörü içerisinde ön plana çıkan havayolu taşımacılığı, bu kapsamda almış olduğu önlemler ile dikkat çekmekte ve sektör içerisinde farkındalık çalışmalarına yer vermektedir. Bu tezde, Türk havacılık sektöründe sürdürülebilirlik kavramının öneminin açıklanması, bu yönde gelirştirilen stratejilerin ve yaratılan katma değerin de Türk Hava Yolları örneklemi üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma kapsamında sürdürülebilirlik kavramının tarihçesine, önemine, sürdürülebilriliğin ulaşım sektörü genelinde havacılık sektöründeki yerine vurgu yapılmıştır. Ayrıca çalışmada, Türkiye'de havacılığın tarihçesi ve gelişimi ile dünyada ve ülkemizde bulunan sürdürülebilir havalimanlarına odaklanılmış; fosil yakıt kullanımı yerine sıfır karbon hedefiyle üretimi amaçlanan hava araçlarına yönelik çalışmalar da vurgulanmıştır. Bu kapsamda çalışmanın örneklemi olan THY'nın sürdürülebilirlik politikaları 2018-2022 yılları verileri göz önüne alınarak incelenmiştir. Her yıl yayımlanan THY Sürdürülebilirlik Raporlarından yola çıkılarak THY'nin kendi ortaklıklarına, Türkiye'ye ve dünyaya katkı sağlamayı amaçladığı farkındalık ve bu yoldaki kazanımları değerlendirilmiştir.
Söz konusu amaç doğrultusunda nitel araştırma yönteminden faydalanılmış olup, Türk havacılık sektöründe dünya markası haline gelen ve örnek olay incelemesi yapılan Türk Hava Yolları üzerinden elde edilen verilerden yola çıkılarak sürdürülebilirlik açısından katkıları incelenmiştir Araştırmada THY'nın 2018-2022 yılları arası Sürdürülebilirlik Raporları ile birlikte ESG (environmental, social, governance) verileri incelenmiştir. THY'nin 2018'den bu yana ESG Sürdürülebilirlik puanının arttığı görülmüş, bu durum ulusal ve uluslararası birçok firma ve paydaş tarafından olumlu olarak karşılık bulmuştur. Sürdürülebilirlik raporları sonucu elden edilen verilerin yıllar içinde değişiklik gösterdiği, filo yenileme, modern uçaklar satın alma, eğitim, sosyal güvence, ülke ekonomisine katkı vb. alanlarda yeni atılımlar yapıldığı, atılım yapılamayan alanlarda ise mevcut durumun korunarak ulusal ve uluslararası havacılık sektörüne farklı bir bakış açısı kazandırdığı gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Ulaşım Sektörü, Türk Hava Yolları, ESG

Abstract:
A sustainable world must exist for human life to continue. Recently, frequent warnings have begun to be made about the effects of climate change and natural events occurring more clearly and more frequently. The damage to the atmosphere is increasing day by day and the ozone layer is therefore thinning day by day. As a result of this situation, a climate crisis is experienced and the balance of nature is disrupted. During this entire process, inferences are made about which areas or activities harm the atmosphere, and precautions are taken as a result of the inferences obtained. The transportation sector is among the sectors that harm the atmosphere the most. The main reason for this is the preference for fossil fuel in transportation vehicles. 
         With the use of fossil fuels, intense CO2 is released into the atmosphere, and many innovative policies and sustainable strategies are being implemented in the transportation sector to prevent this problem. Air transportation, which stands out in the transportation sector, attracts attention with the measures it has taken in this context and includes awareness activities within the sector. In this thesis, it is aimed to explain the importance of the concept of sustainability in the Turkish aviation industry and to examine the strategies developed in this direction and the added value created through the example of Turkish Airlines.
          Within the scope of the research, the history and importance of the concept of sustainability and the place of sustainability in the aviation sector throughout the transportation sector were emphasized. In addition, the study focused on the history and development of aviation in Turkey and sustainable airports in the world and in our country; Studies on aircraft aimed at producing aircraft with a zero carbon target instead of using fossil fuels were also emphasized. In this context, the sustainability policies of THY, which is the sample of the study, were examined considering the data of 2018-2022. Based on the THY Sustainability Reports published every year, the awareness that THY aims to contribute to its own partnerships, Turkey and the world, and its achievements in this regard were evaluated.
          It was aimed to create a conceptual basis and qualitative research method was used, data was collected about Turkish Havva Airlines, which has become a world brand in the Turkish Aviation Sector and a case study was conducted, and its contributions to our country, the world and its stakeholders in terms of sustainability were examined and evaluated.
          For this purpose, qualitative research method was used, and its contributions in terms of sustainability were examined based on the data obtained from Turkish Airlines, which has become a world brand in the Turkish aviation industry and was a case study. environmental, social, governance) data were examined. It has been observed that THY's ESG Sustainability score has increased since 2018, and this has been positively responded to by many national and international companies and stakeholders. The data obtained as a result of sustainability reports varies over the years, fleet renewal, purchasing modern aircraft, education, social security, contribution to the country's economy, etc. It has been observed that new breakthroughs have been made in areas where breakthroughs could not be made, while the current situation has been maintained in areas where breakthroughs could not be made, giving a different perspective to the national and international aviation sector.
Keywords: Sustainability, Transportation Sector, Turkish Airlines, ESG