Bilim sanat merkezlerinde bilim etkinliklerinden faydalanan üstün zekalı öğrencilerin bilim okuryazarlığının analizi
Analysis of gifted students' scientific literacy who benefit from scientific acitivities in science and art centres
Yazar: EMRE KÖMEK
Danışman: DOÇ. DR. DURSUN YAĞIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi okuryazarlığı eğitimi = Information literacy education ; Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bilim Sanat Merkezlerinde yetenek alanları belli olan üstün yetenekli öğrencilerin fen ve teknoloji dersine ilişkin bilim okuryazarlıklarının analiz edilmesidir. Çalışmada Bilim Sanat Merkezlerine devam eden üstün yetenekli öğrencilerin yetenek alanlarına (fen bilimleri, matematik ve sosyal bilimler), zenginleştirme stratejisinden faydalanma düzeyine, mentörlük stratejisinden faydalanıp faydalanmama durumlarına göre bilim okuryazarlık seviyeleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca Bilim Sanat Merkezine devam eden üstün yetenekli öğrencilerin bilim okuryazarlık seviyeleri ile sadece örgün öğretime devam eden normal öğrencilerin bilim okuryazarlık seviyeleri karşılaştırılmıştır.Araştırmanın örneklemini Afyon Aydın Doğan Bilim Sanat Merkezi, Bayburt Bilim Sanat Merkezi, Elazığ Bilim Sanat Merkezi ve Konya Bilim Sanat Merkezlerine devam eden yetenek alanları belli olan 77 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin bilim okuryazarlık seviyelerini belirlemek amacıyla Keskin(2008)'in geliştirmiş olduğu bilim okuryazarlık ölçeği kullanılmış, ayrıca zenginleştirme ve mentörlük stratejisinden faydalanma durumlarını belirlemek amacıyla da araştırmacı tarafından ZEMES ölçeği geliştirilmiştir. Verilerin analizinde bilim okuryazarlık seviyesinin ve zenginleştirme-mentörlük stratejisinin düzeyinin tespiti için aritmetik ortalama, yetenek alanları, zenginleştirme-mentörlük stratejileri ile ilişkisini ortaya koymak için standart sapma, t testi ve varyans analizi kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına bakıldığında; yetenek alanlarına göre bilim okuryazarlık seviyeleri farklılaşmamakta, zenginleştirme stratejisinden faydalanma düzeyine göre bilim okuryazarlık seviyesi farklılaşmakta, mentörlük stratejisinden faydalanıp faydalanmamaya göre bilim okuryazarlık seviyesi farklılaşmamaktadır. Ayrıca üstün yetenekli öğrencilerin bilim okuryazarlık seviyesi, örgün eğime devam eden öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Bilim Okuryazarlığı, Üstün Zekalı ve Üstün Yetenekliler, Bilim Sanat Merkezi.

Abstract:
The purpose of this study is to analysis gifted students? scientific literacy continue to Science and Art Centers and whose study field of talent is certain. In the study it was searched that ıf there is a significance difference according to study field of talent (talent in science, maths and social sciences), taking enrichment activities and whether having a mentor. At the same time it was searched that ıf there is a significance difference between level of gifted students? scientific literacy continue to Science and Art Centres and level of gifted students? scientific literacy continue to only formal education not Science and Art Centres.Seventy seven subjects of the study are gifted students whose study field of talent is certain selected from Afyon Aydın Doğan, Bayburt, Elazığ and Konya Science and Art Centres. For purpose of determine level of students? scientific literacy Scientific Literacy Scale enhanced by Keskin (2008) was used and at the same time to determine level of enrichment and mentoring strategies, ZEMES scale was enhanced by the researcher. In analysing data; determining level of scientific literacy and enrichment-mentoring strategies aritmetic means were used, correlation analysis, t test and standart deviation were used to determine the relationship between level of scientific literacy and study area of talent, enrichment-mentoring strategies.This research shows that according to area of talent and whether having a mentor, there is no significance difference among level of gifted students? scientific literacy; there is a significance difference among level of gifted students? scientific literacy according to level of enrichment activities. At the same time level of gifted students? scientific literacy is higher than level of students? continue to formal education.Keywords: Scientific Literacy, Gifted and Talented Students, Science and Art Centres