Ceza infaz kurumlarında annesi ile birlikte kalan 0-6 yaş arasındaki çocukların anne-çocuk etkileşimleri ve annelerin duygu düzenleme becerilerinin incelenmesi
Exploring mother-child interactions of 0-6-years-old children staying with their mothers in penitentiary institutions and mothers' emotion regulation skills
Yazar: AMİNE NUR ARIKAN
Danışman: PROF. DR. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Hükümlüler = Convicts ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk gelişiminde sıfır-altı yaş olarak belirtilen bebeklik ve okul öncesi dönem; anne-çocuk etkileşiminin başlangıcı ve duygusal açıdan olumlu gelişim süreci için desteğin verildiği, duyarlı bakım ve oyun oynama süreçleri ile yaşamının temelini oluşturmaktadır. Bu düşünce ile bu çalışmanın amacı Ceza İnfaz Kurumlarında annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arasındaki çocukların gelişim düzeyleri, anne-çocuk etkileşimleri ve annelerin duygu düzenleme becerileri incelenmiştir. Çalışmaya Ankara Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, İstanbul Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Diyarbakır Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arasındaki 60 çocuk ve annesi dahil edilmiştir. Çalışmada annelerin duygu düzenleme becerilerini incelemek amacıyla Rodriguez ve Shaffer (2020) geliştirilen Regulating Emotions in Parenting Scale (REPS)araştırmacılar tarafından Ebeveynlerde Duygu Düzenleme Ölçeği (EDDÖ) olarak Türkiye geçerlik ve güvenirliği yapılarak kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada anne, çocuk, ve iletişim düzeylerini öğrenebilmek için Demografik Bilgi Formu, çocuğun gelişim düzeyini değerlendirebilmek için Erken Gelişim Evreleri Envanteri II (EGE II), anne-çocuk etkileşimini anne açısından değerlendirebilmek için Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (EDDÖ- TV), çocuk açısından değerlendirebilmek için ise Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ- TV) kullanılmıştır. Sonuçlarda çocukların gelişimsel düzeyleri, anne-çocuk etkileşimleri, ebeveyn duygu düzenleme becerileri incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında; çocuğun gelişim düzeyi ile annenin öğrenim durumu ve çocuğun yetişkin ile iletişim durumu arasında anlamlılık verdiği bulunmuştur. Annenin duygu düzenlemesi EDDÖ-Kişisel Farkındalık alt boyutuyla çocuğun kurumda kalma süresi, uzmanlarla vakit geçirme sıklığı, annenin çocuğu için uzman desteği alma durumu; Bastırma alt boyutuyla annenin çocuğu için uzman desteği alma durumu, Aile üyeleri görüşme sıklığı; Ruminasyon alt boyutuyla annenin çocuğuyla koğuşta (odada) birebir vakit geçirme süresi, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu arasında anlamlılık bulunmuştur. Anne-çocuk etkileşiminde EDDÖ-TV Duyarlı-Yanıtlayıcı Olma alt boyutunda 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi, annenin öğrenim durumu, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu, çocuğun gelişim durumu;  EDDÖ-TV Duygusal İfade Edici Olma alt boyutları 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi, annenin öğrenim durumu, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu, EDDÖ-TV Başarı Odaklı-Yönlendirici Olma alt boyutunda aile üyeleri görüşme sıklığı; ÇDDÖ-TV Başlatma alt boyutunda 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi arasında anlamlılık ortaya koyulmuştur. Ceza İnfaz Kurumunda annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arası çocukların ve annelerinin kurum şartlarından bazı alanlarda etkilendiği görülmüştür. Bu sonuçlar Ceza İnfaz Kurumunda kalan annelerin duygu düzenleme becerileri ve anne-çocuk etkileşim boyutlarına ve çocuğun gelişim düzeyine etkisinin belirlenmesi açısından değerli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Infancy and the pre-school period corresponding to zero-six years form the basis of child development with relevant support, sensitive care, and playing processes to initiate mother-child interaction and emotionally positive development. In this sense, the present study aimed to explore mother-child interactions of 0-6-years-old children staying with their mothers in penitentiary institutions and mothers' emotion regulation skills. Accordingly, we recruited 60 children aged 0-6 years and their mothers imprisoned in Ankara Sincan, Istanbul Bakırkoy, Diyarbakir, and Kayseri women's closed penitentiary institutions. We collected data regarding the participating mothers' emotion regulation skills using the Turkish version of the Regulating Emotions in Parenting Scale (REPS) developed by Rodriguez and Shaffer (2020). In addition, we used a demographic information form to learn about mothers, children, and their communication levels, Ages and Stages Questionnaires II (ASQ-II) to evaluate the children's development levels, and the Maternal Behavior Rating Scale (MBRS) and the Child Behavior Rating Scale (CBRS) to evaluate mother-child interaction for the participating mothers and children. The findings revealed that the child's developmental level was significantly associated with the mother's educational attainment and the child's communication with adults. While the participating mothers' scores on the REPS adaptive strategies were significantly correlated with the length of the child's stay in the institution, the frequency of spending time with specialists, and the mother's receiving expert support for her child, their scores on the suppression subscales were significantly associated with the mother's receiving expert support for her child and the frequency of contact with family members. Besides, we found a significant relationship between the mothers' scores on the rumination subscale and the mother's spending one-on-one time with her child in the ward (room) and the child's spending time with other adults in the playground. In the 0-36 months group, the MBRS responsiveness and affect scores were found to be significantly related to the length of the child's stay in the institution between 0-36 months, the mother's educational attainment, the child's spending time with other adults in the playground, and the child's developmental status, while we discovered the MBRS achievement/directiveness scores to be significantly associated with the frequency of contact with family members. In the same group, we found the CBRS initiation scores to be significantly related to the child's stay in the institution between 0-36 months. Overall, we concluded that the children with their mothers were adversely affected by the conditions in the specified institutions in some respects. We believe that our findings are insightful regarding uncovering the impacts of emotional regulation skills of mothers staying in penitentiary institutions on the mother-child interaction and their children's developmental levels.