Bazı bitki uçucu yağlarının Acanthoscelides obtectus(SAY) (Coleoptera:Bruchidae) üzerindeki fumigant toksisiteleri
Fumigant toxicity of some plant essential oils to Acanthoscelides obtectus(SAY) (Coleoptera: Bruchidae)
Yazar: TUĞBA SELİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYHAN GÖKÇE ; DOÇ. DR. DÜRDANE YANAR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 5 farklı bitkiden elde edilen uçucu yağların fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus(Say))üzerine olan fumigant toksisiteleri araştırılmıştır. Tek doz tarama testleri sonucunda en yüksek etki %100 ölüm oranı ile Foeniculum vulgare Mill. uçucu yağında saptanmıştır. Bu uçucu yağı %96 ölüm oranı ile Thymbra spicata var. spicata ve %91 ölüm oranı ile Lavandula stoechas L. bitkilerinin takip ettiği belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında, tek doz tarama testleri sonucunda yüksek aktivite gösteren F.vulgare,T. spicata ve L.stoechas uçucu yağları ile doz-ölüm çalışmaları yürütülmüştür. Doz-ölüm çalışmaları sonucunda F.vulgare bitki uçucu yağının LC50 değeri 0,223 ml/L bitki uçucu yağ/aseton,T.spicata için LC50 değeri 0,324 ml/L bitki uçucu yağ/aseton ve L.stoechas için LC50 değeri 0,463 ml/L bitki uçucu yağ/aseton olarak hesaplanmıştır. Bu bitkilerin LC90 değerleri ise sırasıyla 0,505 ml/L; 0,680 ml/L ve 0,831 ml/L olarak tespit edilmiştir.Çalışmanın üçüncü kısmında, bu üç bitki uçucu yağlarının farklı sıcaklıklardaki (10, 15, 20ve 25 C)fumigant toksisiteleri araştırılmıştır.Genel olarak üç bitkide de en yüksek ölüm oranı 25 C' de görülmüştür. Çalışmanın dördüncü kısmında üç bitki uçucu yağlarının ana bileşenleri GS-MS ile belirlenmiştir. F.vulgare bitkisi için anisole ve L-fenchone, T.spicata ve L.stoechas bitkileri için ise camphor, L-fenchone ve eucalyptol ana bileşenleri belirlenmiş olup çalışmanın son kısmı olan uçucu yağ toksisite denemeleri bu ana bileşenlerle yürütülmüştür. Camphor ve L-fenchone'un ana bileşenler içerisinde en yüksek aktivite gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, fumigant toxicity of 5 plant essential oils were evaluated against Acanthoscelides obtectus (Say)In single dose screening test results showed that Foeniculum vulgare Mill. essential oil produced the greatest fumigant toxicity among the tested essential oils with 100% mortality, Thymbra spicata var. spicata essential oil produced the second greatest fumigant toxicity among the tested plant essential oils with 96%  mortality, followed by Lavandula stoechas L. essential oil with 91% mortality. In the second part of the study, dose response bioasays with F.vulgare, T.spicata and L.stoechas were carried out. The calculated LC50 values were 0.223 ml/L plant essential oil /acetone, 0.324 ml/L plant essential oil /acetone and 0.463 ml/L plant essential oil /acetone for respectively. These plant essential oils's LC90 values were 0.505 ml/L plant essential oil /acetone, 0.680 ml/L plant essential oil /acetone and 0.831 ml/L plant essential oil /acetone for respectively.In the third part of the fumigant toxicity study, these plant essential oils were investigated fumigant toxicity at different temperatures (10, 15, 20 and 25 C). In general, the highest mortality rates were seen in 25 C for three plant essential oils.In the fourth part of the study, plant essential oils main components were determined by GC-MS. F.vulgare plant essential oil's main components were anisole and L-fenchone. T.spicata and L.stoechas plants essential oil main components were camphor, L-fenchone and eucalyptol.In the last part of the study were carried out from these main components.Camphor and L-fenchone having the highest activity to the main components.