Turizm endüstrisinde paylaşım ekonomisi platformları kullanım motivasyonlarının belirlenmesi ve paylaşım ekonomisi kabul modeli önerisi: Konaklama ve ulaştırma hizmetleri üzerine bir araştırma
Determination of the sharing economy using motivations and sharing economy acceptance model proposal in tourism industry: A research on accommodation and transportation services
Yazar: SERCAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HALUK TANRIVERDİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Konaklama sektörü = Accommadation sector ; Paylaşım ekonomisi = Sharing economy ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Ulaşım hizmeti = Transportation service

Özet:
Paylaşım ekonomisi, sahibi tarafından sık kullanılmayan veya atıl durumda bulunan mal/mülk veya hizmetlerin, ihtiyaç sahibi bireylerle çevrimiçi ortamda faaliyet gösteren platformlar aracılığıyla paylaşılması, kiralanması ya da satılmasına imkân veren bir iş modelidir. Sürdürülebilirlik yaklaşımını temel alarak, kıt kaynakların daha verimli bir şekilde kullanılması çerçevesinde paylaşım ekonomisi, turizm faaliyetlerinin yoğun olarak yaşandığı destinasyonlarda çevresel, ekonomik ve sosyal pek çok sorunun bertaraf edilmesinde etkin rol oynamaktadır. Bu sebeple, bireylerin paylaşım ekonomisine katılma davranışlarının altında yatan faktörlerin belirlenmesi, bu ekonomiden elde edilecek faydanın maksimize edilmesi adına işletme ve yerel yönetimlere önemli bilgiler sunacaktır. Bu amaçla çalışmada, İstanbul destinasyonunda paylaşım ekonomisinin konaklama ve ulaştırma hizmetleri platformlarını kullanma deneyimine sahip olan 389 bireyden anket tekniği ile veriler toplanmış ve paylaşım ekonomisi platformlarına yönelik motivasyon faktörleri belirlenerek, çalışma kapsamında önerilen "paylaşım ekonomisi kabul modeli" test edilmiştir. Çalışma sonuçları, modelin temel değişkenleri olan "algılanan fayda" ve "algılanan kullanım kolaylığı" değişkenlerinin, altı alt faktörden meydana geldiğini, bireylerin temel değişkenlere ait bu alt faktörler çerçevesinde paylaşım ekonomisi platformlarını kabul edeceklerini ve kullanacaklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Paylaşım Ekonomisi, İşbirlikçi Ekonomi, Teknoloji Kabul Modeli, Paylaşım Ekonomisi Kabul Modeli, İstanbul

Abstract:
Sharing economy is a business model that allows sharing, renting or selling of goods/properties or services that are not frequently used or idle by the owner through online platforms with individuals in need. Based on the sustainability approach, sharing economy plays an active role in eliminating many environmental, economic and social problems in destinations where tourism activities are intense. Therefore, identifying the underlying factors of individuals' participation in the sharing economy will provide important information to businesses and local governments in order to maximize the benefit from this economy. For this purpose, data were collected from 389 individuals who have experience of using the accommodation and transportation services platforms of the sharing economy in Istanbul destination by using questionnaire technique and the motivation factors for sharing economy platforms were determined and in the scope of the study, the proposed "sharing economy acceptance model" was tested. The results of the study show that "perceived usefulnes" and "perceived ease of use" variables, which are the main variables of the model, consist of six sub-factors, and that individuals will accept and use sharing economy platforms within the framework of these sub-factors.

Keywords: Sharing Economy, Collaborative Economy, Technology Acceptance Model, Sharing Economy Acceptance Model, İstanbul