Türkiye'de gözetim, cezalandırma ve istisna hâli: Siyasi tutuklu öğrenciler
Surveillance, punishment and state of exception in Turkey: Students who are political prisoners
Yazar: SEDA CAN
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ceza = Punishment ; Gözetim = Surveillance ; Polis = Police ; Siyasi eylem = Political action ; Siyasi olaylar = Political events ; Siyasi suçlar = Political offences ; Tutuklular = Prisoners ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstisna = Exception

Özet:
Bu çalışma nitel veri toplama ve analiz tekniklerinin kullanıldığı, betimsel ve kuramsal bir araştırmadır. Çalışma kapsamında; siyasi düşünceleri, ifadeleri veya eylemleri sebebiyle tutuklanan ve görüşme yapılan tarihlerde tamamı tahliye olmuş olan toplam 7 kadın ve 15 erkekle yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeciler, tutuklandığı dönemde üniversite öğrencisi olan bireylerdir. Tüm görüşmelerde, görüşmecilerin de onayıyla ses kaydı yapılmış, daha sonra bu ses kayıtları deşifre edilmiş ve toplanan veriler kategorilendirilerek analiz edilmiştir. 
Görüşmecilerin siyasi düşüncelerine ve eylemlerine dair kapsamlı veriler elde edilmiş; onları ortaklaştıran unsurlar çok yönlü bir şekilde tespit edilmeye çalışılmıştır. Görüşmecilerin tutukluluk öncesi, tutukluluk süreci ve tahliye sonrası olmak üzere üç farklı dönemde neler yaşadıkları ve bu dönemlere dair düşünceleri öğrenilmiş; gözetim ve cezalandırmanın tutuklanan öğrenciler üzerinde nasıl gerçekleştiği, iktidar uygulamalarının etkilerinin ve amaçlarının neler olduğu sorularına cevap aranmıştır.
Çalışmada, devlet erkinin uygulanışı olarak hukukun işleyiş biçimleri ve polis uygulamaları sorunsallaştırılmış; keyfî uygulamalara ve hak ihlallerine odaklanılarak, farklı iktidar biçimlerinin Türkiye'de nasıl iç içe geçtiği ve bir arada uygulandığı ortaya konulmuştur. Bu çerçevede, devlet merkezli iktidar kavrayışını tamamen terk etmenin yanlışlığına dikkat çekilmiş; hukukun fetişleştirilmesi eleştirilerek tutuklamaların sadece kanunun uygulanması değil, yönetmenin bir biçimi ve bireyleri mevcut toplumsal sisteme uyumlu hâle getirmenin bir aracı olduğu göz önüne serilmiştir. Ayrıca görüşmecilerin hem cezaevlerinde hem de cezaevleri dışında nasıl direniş imkânları yarattıkları ve içinde bulundukları toplumsal ve siyasi mücadeleleri nasıl sürdürdükleri ortaya konmuş, iktidar uygulamalarının mutlak bir başarıya ulaşamayacağı gösterilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Gözetim, cezalandırma, istisna hâli, polis, siyasi tutuklu, üniversite öğrencileri.

Abstract:
This is a descriptive and hypothetical study which uses qualitative data gathering and analysis techniques. Within the context of the study, semi-structured in-depth interviews with 7 women and 15 men in total, who were arrested because of their political views, remarks or actions and were already released at the times of the interviews, were conducted. The interviewees are individuals who were university students when they were arrested. In all the interviews, the interviewees' voices were recorded and then the voice recordings were deciphered and analyzed upon being categorized.   
Comprehensive data regarding the political views and actions of the interviewees were obtained and the criteria that commonize them were tried to be detected. What the interviewees did and what they thought about the three different periods of their life (pre-imprisonment, prisonment and post-prisonment) was investigated and the answer to the questions of how surveillance and punishment were realized on the arrested students and what the effects and goals of power applications are.
In the study, the ways in which law operates as an application of government power and police applications were problematized and, in light of arbitrary applications and violations of law, how different forms of power intertwine and are applied at the same time in Turkey was presented. It was emphasized that the complete abandonment of the notion of government-assisted power is wrong, all the while criticizing the fetishizing of law and showing that arresting is not only application of law, but also a form of ruling and a means of adapting individuals to the existing social system. Additionally, it was also revealed how the interviewees create ways of resistance both in and outside the prison and how they maintain the social and political struggles in which they find themselves, showing that applications of power will not result in absolute success.

Keywords: Surveillance, punishment, state of exception, police, political prisoner, university 
students.