Merhametli bakım değerlendirme ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of compassionate care assessment tool to Turkish culture: A validity and reliability study
Yazar: EBRU TANRIKULU
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ DENAT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Merhamet = Mercy

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, "Merhametli Bakım Değerlendirme Ölçeği"nin Türkçe formunun hazırlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde bulunan bir kamu hastanesinin dahili ve cerrahi kliniklerinde yatmakta olan 300 yetişkin hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri, Bilgi Formu ve 'Merhametli Bakım Değerlendirme Ölçeği' ile toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, korelasyon analizi, Cronbach Alpha Analizi, Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada, ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçeğin KMO değerinin 0,902 olduğu, Barlett Küresellik Testi sonucu elde edilen ki- kare değerinin manidar olduğu saptanmıştır (χ2(153) = 1779,100 p<0,01). Varimax rotasyonu ile yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucu ölçek maddelerinin öz değeri birden büyük üç faktör altında toplandığı saptanmıştır. Ölçekte binişiklik gösteren maddeler analiz dışı bırakılmış ve 18 maddeli, üç faktörlü ideal bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler "Mesleki Yeterlilik", "Manevi Boyut ve "İletişim" olarak adlandırılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına dayalı olarak ortaya çıkan faktör yapısının geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü yapıyı doğruladığı ve maddeler ile alt faktörlerin ölçekle ilişkili olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha katsayıları incelendiğinde hastanın merhametli bakım faktörü algısı yönü için 0,742, alt faktörler için 0,632- 0,707 arasında olduğu, hemşirenin sunduğu merhametli bakımın değerlendirilmesi yönü için 0,872, alt faktörler için 0,749- 0,798 arasında olduğu, ölçeğin genel Cronbach Alpha katsayısının ise 0,914 olduğu saptanmıştır. Ölçeğin test tekrar test ölçüm korelasyon katsayıları en düşük 0,758; en yüksek 0,933 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Tümü likert tipi olan, ölçeğin Türkçe formunun 18 madde ve üç faktör yapısı ile geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir. Ölçek merhametli bakımın değerlendirmesinde kullanılabilir bir ölçme aracı olarak Türk toplumuna kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Geçerlik, Güvenirlik, Hemşirelik, Merhamet, Merhametli Bakım.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to prepare the Turkish version of the "Compassionate Care Assessment Tool" and to perform the validity and reliability study.
Material and Methods: The sample of the study consisted of 300 adult patients hospitalized in the internal and surgical clinics of a public hospital in Ankara. Research data were collected with the Information Form and the "Compassionate Care Assessment Tool".
Frequency, percentage, correlation analysis, Cronbach Alpha Analysis, Explanatory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were used in the evaluation of the data.
Results: In the study, Explanatory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were performed to determine the construct validity of the scale. It was determined that the KMO value of the scale was 0.902, and the chi-square value obtained as a result of the Barlett Sphericity Test was significant (χ2(153) = 1779.100 p<0.01). As a result of the explanatory factor analysis performed with Varimax rotation, it was determined that the scale items were grouped under three factors with an eigenvalue greater than one. The overlapping items in the scale were excluded from the analysis and an ideal structure with 18 items and three factors was obtained. These factors were named as "Vocational Competence", "Spiritual Dimension" and "Communication". As a result of the confirmatory factor analysis performed to evaluate the validity of the factor structure that emerged based on the results of the explanatory factor analysis, it was determined that the scale confirmed the three-factor structure and that the items and sub-factors were related to the scale. When the Cronbach Alpha coefficients of the scale were examined, it was determined that it was between 0.742 for the patient's compassionate care factor perception aspect, between 0.632- 0.707 for the sub-factors, 0.872 for the evaluation of the compassionate care provided by the nurse, between 0.749- 0.798 for the sub-factors, and 0.914 for the overall Cronbach Alpha coefficient of the scale. The lowest test-retest measurement correlation coefficients of the scale were 0.758; the highest was found to be 0.933.
Conclusion: It was determined that the Turkish version of the scale, all of which was likert type, was valid and reliable with 18 items and three factor structures. The scale has been brought to Turkish society as a measurement tool that can be used in the evaluation of compassionate care.

Keywords: Compassion, Compassionate Care, Reliability, Validity.