Türk inşaat sektöründe dijital dönüşüm stratejileri
Digital transformation strategies in Turkish construction industry
Yazar: KÜBRA ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarih boyunca medeniyetlerin mirasını taşıyan inşaat sektörü sadece yapılı çevreyi inşa etmekle kalmamış, ülke ekonomisinin ivmesini belirleyen önemli bir mihenk taşı olmuştur. İnşaat sektörü malzeme üretiminden lojistik hizmetlerine, mühendislik uygulamalarından peyzaj düzenlemelerine kadar yan sanayileri ve hizmet sektörlerini besleyip geniş bir istihdam ağı oluşturur. Bu geniş etki alanı, inşaat sektörünün ekonomik kalkınmada ve istihdam yaratmada kritik bir rol oynadığını gözler önüne sermektedir. Yerel ve küresel ekonomilerde önemli bir unsur olmasına rağmen inşaat sektörü genellikle verimsiz üretim süreçlerine sahip olmasıyla eleştirilir. Zaman ve maliyet aşımları, kaynakların etkin bir şekilde kullanılamaması, proje ekipleri ve paydaşlar arası iletişim sorunları ve iş süreçlerindeki karmaşıklık çoğu inşaat projesinde sürekli tekrar eden sorunlardır. Bu sorunlar, inşaat projelerinin tamamlanma sürecini uzatarak maliyetlerin artmasına ve kaynakların israfına neden olmaktadır. 
Endüstri 4.0 olarak adlandırılan dijital çağ ile birlikte bu sorunların üstesinden gelmek için birçok yeni teknoloji tanıtılmış; akıllı makineler ve sensörler üretim süreçlerinde verimliliğin artmasında aktif rol oynamaya başlamıştır. Nesnelerin interneti (IoT), büyük veri, otonom robotlar, simülasyon, katmanlı üretim gibi teknolojiler Endüstri 4.0 ile birlikte yaygınlaşmıştır. Bu teknolojiler, üretim süreçlerini optimize ederek maliyetleri düşürmekte ve projelerin daha hızlı tamamlanmasını sağlamaktadır. Örneğin, sensörler ve IoT cihazları sayesinde, inşaat sahalarındaki ekipman ve malzeme kullanımı gerçek zamanlı olarak izlenebilmekte ve verimlilik artırılabilmektedir. Otonom robotlar, manuel işgücüne olan ihtiyacı azaltarak inşaat sahasındaki görevlerin daha hızlı, verimli ve düzenli bir şekilde tamamlanmasını sağlamaktadır. Simülasyon teknolojisi, gerçek inşaat faaliyetleri sırasında ilerleyiş hakkında geri bildirimler sunarak iş süreçlerindeki verimliliği olumlu yönde etkilemektedir.  
Tüm yeniliklere rağmen inşaat sektörü hala büyük oranda insan gücü odaklı olarak süreçlerini devam ettirmektedir. Bu durum sektördeki verimlilik artışının sınırlı kalmasına ve dijital teknolojilerin sunduğu fırsatlardan tam anlamıyla yararlanılamamasına yol açmaktadır. Diğer sektörler dijital çağın sunduğu fırsatları üretim süreçlerine hızla uyarlayıp verimliliklerini artırırken inşaat sektörü bu ivmeyi yakalayamamıştır. Örneğin, otomotiv ve imalat sektörleri, dijitalleşme sayesinde üretim süreçlerinde büyük verimlilik artışları sağlamışlardır. Endüstri 4.0'ın yükselişiyle birlikte dijital teknolojilerin kullanımı ve entegrasyonu büyük ölçüde artmış ve iş süreçlerinde teknoloji odaklı dönüşümler yaşanmıştır. İnşaat sektörü de verimliliğini artırmak, kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmak, iletişim sorunlarını gidermek ve zaman ve maliyet kayıplarını hafifletmek için dijital dönüşümü benimsenemelidir. 
Bu tez çalışmasında dijital dönüşümün Türk inşaat sektöründe benimsenmesi için etkili stratejileri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle dijital dönüşümün doğru bir şekilde anlaşılması ve değerlendirilmesi için literatür araştırması yapılmıştır. Bu araştırma inşaat sektörü bağlamında sistematik bir literatür incelemesi yapabilmek için gereken teorik çerçevenin oluşturulmasını sağlamıştır. Ardından inşaat sektörü literatüründe dijital dönüşümün ele alınma biçimi araştırılmış; dijital dönüşümün tanımı, dijital teknolojiler ve inşaat sektöründeki uygulamaları, dijital dönüşümün inşaat sektörüne katkıları ve inşaat sektöründe dijital dönüşümü benimseme konuları incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda inşaat sektörü literatüründe daha çok dijital teknolojiler ve teknolojilerin katkılarına odaklanıldığı, sektörde dijital dönüşümün benimsenmesini sağlayacak stratejilere değinen çalışmaların sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, dijital dönüşümün sektörde nasıl uygulanacağına dair somut stratejilerin belirlenmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Dijital dönüşümün katkılarının anlaşılması bu dönüşümün benimsenmesi yolunda teorik bir katkı sağlayarak ilk adımı oluştursa da; gerçek dönüşüm somut eylemleri gerektirir. Dolayısıyla dijital dönüşümün benimsenmesi ve uygulanması için stratejilerin belirlenmesi ve eyleme geçirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 
Türk inşaat sektörü için etkili dijital dönüşüm stratejilerinin belirlenmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler Türk inşaat sektöründe dijital dönüşüm konusunda deneyim sahibi sektör profesyonelleri ile gerçekleştirilmiştir. Çevimiçi ve/veya yüzyüze metodlarla gerçekleştirilen görüşmelerde, literatür çalışmaları sonucunda elde edilen 16 dijital dönüşüm stratejisi Türk inşaat sektörü bağlamında değerlendirilmiştir. Katılımcılar stratejilerin Türk inşaat sektörünün dijital dönüşüm sürecine katkılarını aktarmış ardından dijital dönüşüme etki derecesini 1 (çok düşük) – 5 (çok yüksek) arasında puanlamıştır. Uzmanın strateji için 4 (yüksek) ya da 5 (çok yüksek) puan vermişse stratejiyi etkili bir şekilde uygulamak için öneri ve tavsiyelerde bulunmuştur. Yapılan görüşmeler ve değerlendirmeler sonucunda Türk inşaat sektörü için etkili dijital dönüşüm stratejileri standartların ve yasal çerçevenin oluşturulması, yukarıdan aşağıya bir yaklaşımın benimsenmesi, bütünleşik veritabanının oluşturulması, firmaların uzun vadeli ve kapsamlı dijital dönüşüm stratejilerini oluşturması, eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi, işbirlikçi ekiplerin geliştirilmesi ve veriye dayalı problem çözümü yapılması şeklinde belirlenmiştir.
Elde edilen veriler Türk inşaat sektörünün dijital dönüşümünün başarılı bir şekilde gerçekleşmesi için hükümet ve organizasyon seviyelerinde yoğun olarak bazı düzenlemelerin yapılması ve veri ile ilgili konulara odaklanılması gerektiğini göstermiştir. Standartların ve yasal çerçevenin oluşturulması Türk inşaat sektörünün dijitalleşmesi noktasında en önemli itici güçtür. Bu standartlar, sektörde dijital teknolojilerin entegrasyonunu kolaylaştırarak bir uyum ve koordinasyon sağlamaya yardımcı olmaktadır. Yukarıdan aşağı bir yaklaşımla üst yönetimler ya da karar vericiler, organizasyonun dijital dönüşüm sürecinde hedef ve politikaları belirleyerek çalışanlarının motivasyonlarını artırarak dijitalleşme süreçlerini hızlandırabilmektedir. Bütünleşik veritabanı, veriye anlık olarak ulaşabilme imkanı sağlayarak iş süreçlerinde verimlilik artışını teşvik etmektedir. Projelerdeki veri yönetimini kolaylaştırarak bilgiye hızlı erişim ve doğru karar alma süreçlerini desteklemektedir. Organizasyonların uzun vadeli ve kapsamlı dijital dönüşüm stratejilerini oluşturması, sürecin belirli bir yol haritasıyla yönetilmesine yardımcı olmaktadır. Bu sayede firmalar dijital dönüşüm süreçlerinde karşılaşabilecekleri zorlukları önceden tespit ederek proaktif çözümler geliştirebilmektedir. Eğitim sayesinde çalışanlar sürecin kendilerine sağladıkları faydaları görebilmekte ve kendilerini teknik anlamda geliştirerek dönüşüm sürecine adapte olabilmektedir. İşbirlikçi ekiplerin geliştirilmesi, çeşitli disiplinlerin bir araya getirilerek yenilikçi çözüm üretme ve karmaşık sorunları daha etkili çözme potansiyelini artırmaya yardımcı olmaktadır. Veriye dayalı problem teşhisi, iş akışındaki sorunların hızla tespit edilmesini ve çözüm üretilmesini mümkün kılmaktadır. 
Bu çalışma sunduğu sonuçlarla, Türk inşaat sektöründe dijitalleşmeye adım atan ya da mevcut iş süreçlerini dijitalleştirmek isteyen paydaşlar ve firmalar için dijital dönüşüm yolculuklarında kılavuzluk edecek bir rehber niteliği taşımaktadır.

Abstract:
Throughout history, the construction sector, which carries the legacy of civilizations, has not only built the built environment but also served as a cornerstone determining the momentum of national economies. From material production to logistics services, from engineering applications to landscaping, the construction sector feeds sub-industries and service sectors and creates a wide employment network, thus gaining an important place in the global economy. This wide sphere of influence reveals the critical role the construction sector plays in economic development and job creation. Despite being a critical element in local and global economies, the construction sector is often criticized for having inefficient production processes. These criticisms stem from the still widespread use of traditional methods in the sector and the low rate of adoption of innovative technologies. Time and cost overruns, inefficient use of resources, communication problems between project teams and stakeholders, and complexity in business processes are recurring problems in most construction projects. These problems prolong the completion of construction projects, leading to increased costs and wasted resources.
With the digital age called Industry 4.0, many new technologies have been introduced to overcome these problems; smart machines and sensors have started to play an active role in increasing productivity in production processes. Digital technologies include the Internet of Things (IoT), big data, autonomous robots and simulation. These technologies optimize production processes, reducing costs and enabling projects to be completed faster. For example, sensors and IoT devices enable real-time monitoring of equipment and material utilization on construction sites and increase productivity.
Despite these innovations, the construction sector continues to rely heavily on human labor-centric processes. This leads to limited productivity growth in the sector and the inability to fully utilize the opportunities offered by digital technologies. While other sectors have rapidly adapted the opportunities offered by the digital age to their production processes and increased their productivity, the construction sector has not been able to achieve this momentum. For example, the automotive and manufacturing sectors have achieved significant productivity gains in their production processes thanks to digitalization. With the rise of Industry 4.0, the use and integration of digital technologies has greatly increased and technology-driven transformations have been experienced in business processes. The construction industry should also embrace digital transformation to increase its efficiency, use its resources effectively, overcome communication problems, and alleviate time and cost losses.
This thesis aims to identify effective strategies for the adoption of digital transformation in the Turkish construction industry. For this purpose, firstly, a literature review was conducted to understand and evaluate digital transformation properly. This research provided the theoretical framework for a systematic literature review in the context of the construction industry. Then, the way digital transformation is addressed in the construction industry literature was investigated; the definition of digital transformation, digital technologies and their applications in the construction industry, the contributions of digital transformation to the construction industry and the adoption of digital transformation in the construction industry were examined. As a result of this review, it has been determined that the construction industry literature mostly focuses on digital technologies and their contributions, and that there are limited studies on strategies to ensure the adoption of digital transformation in the sector. This finding reveals the need to identify concrete strategies on how to implement digital transformation in the sector. Although understanding the contributions of digital transformation constitutes the first step by providing a theoretical contribution to the adoption of this transformation; real transformation requires concrete actions. Therefore, it is concluded that strategies should be identified and put into action for the adoption and implementation of digital transformation.
Semi-structured interviews were conducted to identify effective digital transformation strategies for the Turkish construction industry. These interviews were conducted with industry professionals from the Turkish construction industry who have experience in digital transformation. In the interviews conducted online and/or face-to-face, 16 digital transformation strategies obtained from literature studies were evaluated in the context of the Turkish construction industry. Participants described the contribution of the strategies to the digital transformation process and then rated their impact on digital transformation from 1 (very low) to 5 (very high). If the score was 4 (high) or 5 (very high), they provided suggestions and recommendations to implement the strategy effectively. As a result of the interviews and evaluations, effective digital transformation strategies for the Turkish construction industry were identified as establishing standards and a legal framework, adopting a top-down approach, creating an integrated database, establishing long-term and comprehensive digital transformation strategies for companies, organizing training activities, developing collaborative teams and data-driven problem solving.
The data shows that for the digital transformation of the Turkish construction industry to be successful, there is a need for regulations at the government and company levels and a focus on data-related issues. The establishment of standards and a legal framework is the most important driver for the digitalization of the Turkish construction industry. These standards facilitate the integration of digital technologies in the sector, ensuring harmonization and coordination. With a top-down approach, top management or decision-makers can increase the motivation of their employees by setting goals and policies for digital transformation, thereby accelerating digitalization processes. An integrated database can increase efficiency in business processes by providing instant access to data. By facilitating data management in projects, it supports fast access to information and accurate decision-making processes. Creating long-term strategies can ensure that companies manage the transformation process with a specific roadmap. These strategies allow companies to develop proactive solutions by identifying the challenges they may face in the digital transformation process in advance. Through training, employees can more easily see the benefits of the process, improve themselves technically and adapt to the transformation process. Developing collaborative teams can increase the potential for bringing together various disciplines to create innovative solutions and solve complex problems more effectively. Data-driven problem diagnosis can make it possible to quickly identify and solve problems in the workflow. This study can serve as a guide for stakeholders and companies that are embarking on digitalization in the construction industry or want to digitalize their existing business processes.