Erkek hentbolcuların beslenme bilgi düzeylerinin beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkisi
The effect of male handball players' nutritional knowledge levels on dietary habits and anthropometric measurements
Yazar: ZEYNEP SIRMA ÇABUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Beslenme, bireyin ihtiyaç duyduğu enerji ve besin öğelerinin sağlanması için gerekli olan gıda tüketimidir. Sporcu beslenmesi de vücut kompozisyonunu ve atletik performansı doğrudan etkiler. Bu çalışma profesyonel erkek hentbolcuların beslenme bilgi düzeylerinin beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Hentbol Erkekler Süper Ligi'nde İstanbul'da bulunan 3 takımın sporcularıyla(n=50) gerçekleştirilmiştir. Çalışmada katılımcılardan; kişisel anket bilgi formu, 3 günlük besin tüketim kaydı, antropometrik ölçümlerden boy, kilo, yağ ve yağsız kütle oranı ölçümleri alınmıştır. Yağ ve yağsız kütle oranı ile ilgili antropometrik ölçümler araştırmacı tarafından kaliper ile 7 bölgeden alınmıştır. Ölçek olarak; sporcu beslenme bilgisi ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde R 4.4.1 programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, çeyreklikler, alt ve üst analizleri yapılmıştır. Hentbolcuların antropometrik ölçümleri incelendiğinde, ağırlık ortalaması 92,78 kg, boy ortalaması 189,5 cm ve BKİ ortalaması 25,58 kg/m², yağ oranı ortalaması %12,12 olarak belirlenmiştir. Sporcuların sporcu beslenme bilgisi ölçeğine verdiği cevaplar doğrultusunda %94'ünün zayıf düzeyde bilgiye sahip olduğu görülmüştür. Sporcuların BKİ değerleri ile ağırlık kontrolü bilgisi arasında orta düzeyde negatif anlamlı bir ilişki vardır (r = -0,391; p = 0,005**). Sporcuların vücut yağ kütlesi ile ağırlık kontrolü bilgisi arasında orta düzeyde negatif anlamlı bir ilişki vardır (r = -0,337; p = 0,017*). Besin tüketim kaydına göre sporcuların günlük aldığı ortalama kalori 3218 kilokaloridir. Kilogram başına alınan karbonhidrat miktarı ideal aralığın altında, protein miktarı ideal aralıkta ve yağ alımın ideal aralığın üstünde olduğu görülmüştür. Sporcu beslenmesine yönelik eğitim programları; sporcuların beslenme alışkanlıklarının değişmesine, performanslarını artırmalarına ve vücut kompozisyonlarının ideal aralıkta olmasına destek olabilir.

Abstract:
Nutrition is the food consumption required to provide the energy and nutrients an individual needs. Athlete nutrition also directly affects body composition and athletic performance. This study was conducted to determine the effect of professional male handball players' nutritional knowledge levels on nutritional habits and anthropometric measurements. The study was conducted with athletes from 3 teams in Istanbul in the Men's Handball Super League (n=50). In the study, personal information form, 3-day food consumption record, height, weight, fat and lean mass ratio measurements were taken from the participants. Anthropometric measurements related to fat and lean mass ratio were taken by the researcher from 7 regions with a caliper. Athlete nutrition knowledge scale was used as a scale. R 4.4.1 program was used in the analysis of the data. Frequency, percentage, mean, standard deviation, quartiles, lower and upper analyses were performed in descriptive statistics. When the anthropometric measurements of the handball players were examined, the average weight was 92.78 kg, the average height was 189.5 cm, the average BMI was 25.58 kg/m², and the average fat percentage was 12.12%. Based on the answers given by the athletes to the sports nutrition knowledge scale, it was seen that 94% of them had a poor level of knowledge. There is a moderate negative significant correlation between the athletes' BMI values and weight control knowledge (r = -0.391; p = 0.005**). There is a moderate negative significant correlation between the athletes' body fat mass and weight control knowledge (r = -0.337; p = 0.017*). According to the food consumption record, the average daily calorie intake of the athletes is 3218 kilocalories. It was observed that the amount of carbohydrate taken per kilogram was below the ideal range, the amount of protein was in the ideal range, and the fat intake was above the ideal range. Education programs for sports nutrition can help athletes to change their nutritional habits, increase their performance and keep their body composition within the ideal range.