Orta Anadolu bölgesi'nin çeşitli illerinde görev yapan yoğun bakım hemşirelerinin ötanaziye ilişkin görüşlerinin incelenmesi
The survey of the opinion of intensive care nurses working in various cities of the central anatolian region regarding euthanasia
Yazar: BETÜL BAŞAR
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Etik = Ethics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Tıp etiği = Medical ethics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ötanazi = Euthanasia

Özet:
Bu çalışmada, ötanazi ile yakından ilgili olan yoğun bakım birimlerinde çalışan hemşirelerin ötanaziye ilişkin görüşlerinin incelenmesi ve elde edilen verilerin, ötanazi konusunda ülkemizde geliştirilecek politikaların oluşturulmasına katkı sağlaması amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma verileri; Ekim 2013 – Ocak 2014 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda hazırlanan, 28 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınması planlanan hemşireler görev yerlerinde araştırmacı tarafından ziyaret edilerek, araştırma hakkında bilgilendirilmiş ve sözel onamları alındıktan sonra anket uygulanmıştır. Ziyaret esnasında bulunamayan hemşireler için anket formu birim sorumlularına teslim edilmiş ve 1 gün sonra geri alınmıştır. Araştırmanın evrenini, Orta Anadolu Bölgesi'nde Yozgat, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir ve Niğde İl merkezlerinde bulunan, Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerin erişkin yoğun bakım ünitelerinde görev yapan 146 yoğun bakım hemşiresi oluşturmuştur. Anket uygulaması esnasında izinli olan 4 hemşireye ulaşılamamış ve böylece 142 kişi araştırma kapsamına alınmıştır.
Araştırma grubunun %72.5'i kadın olup, yaş ortalaması 32.0±6.9 yıl bulunmuştur. Araştırma grubundaki hemşirelerin %61.3'ü ötanazi ile ilgili yasal düzenlemeler konusundaki bilgilerinin yetersiz olduğunu, %86.6'sı Türkiye'de her türlü ötanazinin yasak olduğunu, %40.7'si ise yoğun bakım ünitelerinde ötanazi yapıldığını ifade etmiştir. Hemşirelerin %54.2'si Türkiye'de ötanazi ile ilgili yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu düşünmektedir. Hemşirelerin %12.0'ı aktif ötanaziye, % 59.2'si pasif ötanaziye taraftar olduğunu, %9.9'u ötanazi uygulamalarında yer almak istediğini, %26.8'i ötanazi talebiyle karşılaştığını ifade etmiştir. Hemşirelerin %16.2'si gerektiğinde kendisi için, %9.2'si ise yakınları için ötanazi yapılmasını isteyebileceğini düşünmektedir. Aktif ötanaziye yaklaşım açısından erkek ve kadın hemşireler arasındaki fark önemli bulunmuştur. Buna karşılık, 30–39 yaş grubunda aktif ve pasif ötanaziye taraftar olanların oranı diğer yaş gruplarından daha yüksek bulunmuştur. 
Orta Anadolu Bölgesi'nin çeşitli illerinde görev yapan yoğun bakım hemşirelerinin ötanazi hakkında çeşitli bilgi eksiklikleri olduğu ve yarıdan fazlasının pasif ötanazinin serbest olması gerektiğini düşündüğü saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Ötanazi, Yoğun bakım, Hemşire, Etik

Abstract:
This study is carried out descriptively to analyse the opinion of intensive care nurses, regarding euthanasia, and to contribute to developing policies on euthanasia in our country with the data collected. The data was collected between October, 2013 and January, 2014. A-28 question-survey form prepared in accordance with literature was conducted for collecting the data. The nurses intended to be in the scope of the research were visited by the resarchers at their workplaces and then they were informed about the research and the survey was imlemented after their verbal consents were received. The survey forms were given to unit supervisors for the nurses that were absent during the visiting time and the forms were taken back the following day. The population of this research consists of 146 intensive care nurses working in adult intensive care units of the medical officer of health hospitals in the city centres of Yozgat, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir and Niğde in the Central Anatolian Region. 4 of these nurses who were off duty during the survey couldn't be reached, so 142 respondents were taken in the scope of the research.
72.5 % of the research staff are women and their average age is 32.0 ± 6.9 years. 61.3 % of the nurses in the research staff state that they have insufficient information about the legal regulations regarding euthanasia, 86.6 % of them state that all kinds of euthanasia are unauthorised and 40.7 % of them state that patients are secretly euthanised in intensive care units. 54.2 % of the nurses think that legal regulations regarding euthanasia are insufficient . 12 % of the nurses state that they are in favour of active euthanasia and 59.2 % of them are in favour of passive euthanasia, 9.9 % of the nurses state that they want to be a part of the application of euthanasia and 26.8 % of them state that they confront euthanasia demands . 16.2 % of the nurses think they can ask for an euthanasia for themselves and 9.2 % of them for their family members if required. The difference between male and female nurses in terms of active and passive euthanasia is regarded remarkable. However, the proportion of those who are between 30-39 supporting active and passive euthanasia is found higher than other age groups.
It is determined that the intensive care unit nurses working in various cities of the Central Anatolian Region have some lack of knowledge about euthanasia and more than half of them think passive euthanasia should be legal.

Keywords: Euthanasia, İntensive care, Nurse, Ethics