Biberde (Capsicum annuum L.) çinko etkinliğini kontrol eden genlerin kalıtımının belirlenmesi ve ilişkili moleküler markırların geliştirilmesi
Determination of heritability of zinc-efficiency in pepper (Capsicum annuum L.) and development of molecular markers linked to qtl/genes controlling zinc efficiency
Yazar: HASAN PINAR
Danışman: PROF. DR. SAADET BÜYÜKALACA ; DOÇ. DR. NEDİM MUTLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Bölümü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Yeşil biber = Green pepper

Özet:
Çinko noksanlığı Türkiye?de dünyada olduğu gibi bitkilerin verim ve kalitesini azaltan en yaygın mikroelement noksanlığıdır. Bu noksanlık bitkilerde bodurlaşma, kloroz ve fotosentez hızında azalmaya paralel olarak verim ve kalite kayıplarına sebep olur. Zn etkinliği açısından biberde (Capsicum annuum L.) karakteri kontrol eden genlere bağlı moleküler markır oluşturulması ve kullanılması `Zn etkinliği yüksek biber çeşitleri?nin geliştirilmesi için önemlidir. Bu amaçla; biberde C. annuum L. (Alata 21A) X C. frutescens L. (PI 281420) melezine ait F2, GM1 ve GM2 popülasyonunda Zn noksanlığı simptomunu kontrol eden genlerin kalıtımı belirlenmiş ve F2:F3 popülasyonunda ise Zn etkinliğine bağlı genlere bağlı QTL?ler tespit edilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre; Zn noksanlığı simptomunun kalıtımında genetik varyans 0,818, additive (eklemeli) varyans 0,226, dominant varyans 0,592, çevre varyansı 0,090, geniş anlamda kalıtım derecesi (h2b) 0,906 ve dar anlamda kalıtım derecesi (h2n) 0,249 olarak  hesaplanmıştır. Toplam genetik varyans içinde eklemeli gen etkisinin %28, dominant gen etkisinin %72 olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca biberde çinko noksanlığı simptomunun X2 analizinde 12:3:1 genetik oranının en uygun model olduğunu belirlenmiştir. Zn noksanlığı simptomunu kontrol eden gen sayısı toplam 1,514 gen olarak belirlenmiştir. JoinMap 4.1 proğramı kullanarak toplam 62 adet (31 adet SRAP, 19 SSR ve 11 adet RAPD primeri) polimorfik markır ile 12 adet bağlantı grubu olacak şekilde 929,6 cM uzunluğunda bir harita elde edilmiştir. MapQTL.6 proğramı kullanılarak F2:F3 popülasyonunda Zn etkinliği ile ilişkili 9 özelliğe ait toplam 41 adet QTL belirlenmiştir. 
Elde edilen bulgular biberde Zn etkinliği yüksek biber çeşitlerinin geliştirilmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Zinc deficiency is a widespread problem reducing yield and quality of crop plants in Turkey like the world. This deficiency causes stunting, and leaf chlorosis reducing yield and quality of crops due in part to loss in photosynthetic capacity. It is important to improvement and use of molecular markers which linked to controlled to Zn efficiency for high Zn efficiency cultivars in Pepper(Capsicum annuum L.)  Fort his aim; it was calculated to heridety of genes of controlled to Zn deficiency symptoms  using , BC1, BC2 and F2 populations derived from C. annuum L. (Alata 21A) X C. frutescens L. (PI 281420) cross and also it was  determined QTLs which linked to Zn efficiency using F2:F3 populations in pepper. 
As obtained results; genetic variance, additive variance, domianat variance and environment variance were calculated as 0,818, 0,226, 0,592 and 0,090, respectively. broad sense heritability, narrow sense heritability were calculated as (h2b) 0,906 and  (h2n) 0,249, respectively. Also, it was calculated effect of additive gene as 28% and effect of dominant gene as 72% in total genetic variance. In addition, It was determined 12:3:1 genetic ratio as the best model for heridety of Zn deficiency symptoms as X2 analysis. Otherwise, controlled gene number to Zn deficiency symtoms was determined as 1,514 genes. It was obtained a genetic map with 929,6 cM lenght and 12 linkaje group using total 62 number polimorphic markers(31 SRAP, 19 SSR ve 11 RAPD primers) via JoinMap 4.1 program. Also, 41 linked QTLs with Zn efficiency for 9 characters were determined using F2:F3 populations at MapQTL.6 program.
Obtained results show that it can be used to improvement of high Zn Effect pepper cultivars.