Foucault ve heidegger'in insan anlayışı
The human concept of foucault and heidegger
Yazar: ÖNDER YALÇINTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. VELİ URHAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu arastırmanın amacı; öncelikle Michel Foucault ve MartinHeidegger'in insan anlayıslarını incelemek ve aynı zamandakarsılastırmalarını yapmaktır. Çalısmaya, Heidegger ve Foucault felsefesinintemel kavramları incelenerek baslanmıstır. Daha sonra her iki filozofun varlıkve insan anlayıslarının benzer ve farklı yönleri, felsefi düsüncelerçerçevesinde ele alınmıstır. Bu çerçevede Heidegger'in Foucault üzerindekietkisi de ortaya konulmaya çalısılmıstır. Bununla birlikte, her iki filozofunfelsefi düsüncelerinin arka planında olan ve onları etkileyen filozoflar daarastırmanın kapsamına dâhil edilmistir. Bu arastırma ve incelemelerneticesinde, Foucault ve Heidegger'in insan anlayısları arasında benzerliklerkadar farklılıklar oldugu da tespit edilmistir. Heidegger'de insan sorunuinsanın çagımızda içine düstügü durumdan dolayı ele alınan bir sorundur.Heidegger, özellikle Yeni Çagdan bu yana Batı insanının içine düstügüdurumun altında, her türlü bilimsel ve teknik etkinlik ile felsefi düsünmetavrının etkisi oldugunu ifade eder. Foucault için de, insanın ortaya çıkısı yada Modern Çaga kadar ortaya çıkamamıs olmasının sebebi, tarihsel vearkeolojik bir yöntemle sorgulanır. Foucault da Heidegger'e benzer biryaklasım sergileyerek insanın yok sayıldıgını, tahakküm altına alındıgını vetahakküm unsurlarının da özellikle 18'inci yüzyılın basından itibaren insanıcezalandırmaya basladıgını belirtir. Bununla birlikte, Modern Çag olaraknitelendirilen 20'nci yüzyılda metafizikten kurtulma çabaları, pozitivistdüsüncenin hâkimiyeti, teknolojinin insan hayatına girmesi ve aynı yüzyıldayasanan iki Dünya Savası'nın getirdigi yıkımlar, dünya ve insanla ilgilikaramsar düsüncelerin olusmasına yol açmıstır. Her iki filozof için de insan,bu karamsar ve pek tekin olmayan dünyaya fırlatılmıstır. nsanın varlıgınıortaya koyma sartı elinden alınmıs ve bu durum insanın varolusunun,geleceginin kendi dısında belirlenmesine yol açmıstır. Hem Heidegger hemde Foucault, insan konusuna kayıtsız kalmayıp, insanın çagımızda içinedüstügü durumu tanımlar ve insan dünyasında ortaya çıkan sorunlara,insanın yurtsuzluguna, tahakküm altına alınmıslıgına çözüm bulmayıamaçlar.

Abstract:
The aim of this study is to analyse and compare the human concept ofMichel Foucault and Martin Heidegger. First, the fundamental concepts ofHeidegger?s and Foucault?s philosophy are studied. Then, the similarities anddiscrepancies of the two philosophers understanding of being and humanbeing are discussed within a philosophical framework. In this context, theimpact of Heidegger on Foucault is introduced. Nevertheless, some otherphilosophers who affected the philosophical understanding of these twophilosophers are included in the study. As a result of this study and research,it is being stated that there are some discrepancies as well as similaritiesbetween the human concept of the two philosohers. According to Heidegger,the problem of human being is the result of our modern life. Heideggerbelieves that, especially since the New Age, humans are affected byscientific and technical activities and philosophical thinking style. On theother hand, according to Foucault, the reason of emergence of human beingor its not being existed until the Modern Age is questioned by using historicaland archeological methods. Foucault, as Heidegger does, states that theexistence of human being is ignored and domineered; and this domineeringelements have begun to punish human beings especially since the beginningof the 18th century. Nevertheless, in the 20th century which is called asModern Age, the efforts to be saved from metaphysics, the dominance ofpositivism, the introduction of technology in human life and the repercussionsof the two world wars waged in the same century caused pessimistic ideasabout the world and human beings. Both of the philosophers believe that theconcept of human being is thrown into this pessimistic and insecure world.Human beings don?t have the chance to display its own existence and as aresult, the future existence of human beings is determined beyond its control.Both Heidegger and Foucault, without being indifferent towards the conceptof human, defines the predicament of human being in our age and aims atfinding solutions to the problems and rootlessness of human beings and alsosaving them from being domineered.