Kanal içi kalsiyum hidroksit medikamentinin uzaklaştırılması için aktivasyon ile uygulanan edta'nın kullanım süre limitinin belirlenebilmesi amacıyla kırılma direncinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the fracture resistance of edta applied by activation for removal of intra-canal calcium hydroxide medicament in order to determine the time limit of use
Yazar: SENA KOLUNSAĞ ÖZBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENA KAŞIKÇI ; DOÇ. DR. OLCAY ÖZDEMİR
Kocaeli Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında kanal içi Ca(OH)2 medikamentinin uzaklaştırılmasında kullanılan EDTA solüsyonunun farklı uygulama sürelerinin kırılma direncine etkisi incelenerek uygulama süre limitinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada 101 adet çekilmiş alt küçük azı dişi kullanıldı. Dişler kök ucundan koronale 13 mm olacak şekilde dekorone edildi. Kökler 30/.04 boyutuna kadar EndoArt döner eğesi kullanılarak şekillendirildi. Dişler rastgele 8 deney grubu (n=12) ve 1 kontrol grubu (n=5) olarak ayrıldı. 8 deney grubundan 4'üne Diapaste Ca(OH)2 patı uygulandı ve örnekler 1 hafta süreyle etüvde (37°C ve %100 nem) bekletildi. Ca(OH)2 uzaklaştırmak amacıyla gruplardaki örnekler 1, 3, 5 ve 10 dakika olacak şekilde, EndoActivator ile aktivasyon eşliğinde %17'lik EDTA ile irrigasyon yapıldı. Ca(OH)2 uygulanmayan gruplarda da aynı şekilde irrigasyon ve aktivasyon prosedürleri uygulandı. Kök kanalları son olarak %2,5 NaOCl ile durulanmıştır. Tüm örnekler steril paper pointlerle kurutuldu. Ana kon 30/.04 seçilerek çalışma boyunda sıkışma hissi kontrol edildi. Kök kanal dolumu rezin esaslı kök kanal patıyla (ADSeal, Meta Biomed Kore) ve Fast Pack-Fast Fill cihazları (Eighteeth Medical, Chang-Zhou, Çin) kullanılarak sıcak dolum tekniği ile dolduruldu. Akrilik rezine gömülen örnekler universal test cihazına yerleştirilip kırılma dirençleri kaydedildi.  Veriler IBM SPSS V23 analiz edildi. Normal dağılıma uygunluk ±2 çarpıklık basıklık katsayıları ile incelendi. Grup ve zaman göre normal dağılıma uyan verilerin karşılaştırılmasında İki yönlü ANOVA kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalar Tukey testi ile incelendi. Üç ve üzeri gruplara göre normal dağılan verilerin karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi testi kullanıldı ve çoklu karşılaştırmalar Dunnet testi ile incelendi. Analiz sonuçları ortalama ± standart sapma ve ortanca (minimum – maksimum) şeklinde sunuldu. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.
Bulgular: Zaman ayrımı yapmaksızın Ca(OH)2 uygulanan ve uygulanmayan gruplar arasında kırılma anındaki kuvvetlerin ortalama değerleri kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edildi (p=0,009). Ca(OH)2 uygulanmayan grupların kırılma anındaki kuvvetlerinin ortalaması 401,7 iken Ca(OH)2 uygulanan grupların 335,35 olarak bulundu. Zamanlara göre dişin kırılma anındaki kuvvetlerinin ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir (p=0,387). Deney grupları arasında anlamlı farklılık elde edilmemişken (p=0,229), negatif kontrol grubundaki dişlerin ortalama kırılma direnci değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç: EDTA'nın farklı sürelerde uygulanması hem Ca(OH)2 uygulanan dişlerde hem de uygulanmayan dişlerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermese de kırılma direncini etkileyebileceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Aim: In this thesis study, it was aimed to evaluate the effect of EDTA solution used in the removal of intracanal Ca(OH)2 medicament on fracture resistance at different application times. 
Method: 101 extracted lower premolar teeth were used in the study. The teeth were decorated 13 mm coronally from apex. The roots were prepared using EndoArt rotary file up to size 30/.04. The teeth were randomly divided into 8 experimental groups (n=12) and 1 control group (n=5). Diapaste Ca(OH)2 paste was applied to 4 of experimental groups and the samples were kept in the incubator 37°C and 100% humidity for 1 week. The samples in the groups were irrigated with 17% EDTA and activation with EndoActivator for 1, 3, 5 and 10 minutes in order to remove Ca(OH)2. Same irrigation and activation procedures were applied in the groups where Ca(OH)2 was not applied. Finally, the root canals were rinsed with 2.5% NaOCl. All samples were dried with sterile paper points. Main cone 30/.04 was selected, the feeling of tug back at the working length was checked. The root canal was filled with a resin-based root canal sealer (ADSeal, Meta Biomed Korea) and a warm filling technique using Fast Pack-Fast Fill devices (Eighteeth Medical, Chang-Zhou, China). Samples embedded in acrylic resin were placed in a universal testing device and their fracture resistance was recorded. Data were analyzed in IBM SPSS V23. Compliance with normal distribution was examined with ±2 skewness coefficients. Two-way ANOVA was used to compare data with normal distribution by group and time, and multiple comparisons were examined with the Tukey test. One-Way Analysis of Variance test was used to compare normally distributed data according to three or more groups, and multiple comparisons were examined with Dunnet test. Analysis results were presented as mean ± standard deviation and median (minimum – maximum). The significance level was taken as p<0.050.
Results: A statistically significant difference was obtained between the average values of the forces at the moment of fracture between the groups in which Ca(OH)2  was applied and those in which Ca(OH)2 was not applied (p = 0.009). While the average strength of the tooth at breakage in the groups without Ca(OH)2  was 401.7, it was found to be 335.35 in the groups with Ca(OH)2 application. There was no statistically significant difference between the average values of the forces at the time of tooth fracture according to time (p = 0.387). While there was no significant difference between the experimental groups (p=0.229), the average fracture resistance of the teeth in the negative control group was found to be significantly higher (p<0.001).
Conclusion: It has been observed that application of EDTA for different periods of time may affect the fracture resistance, although it does not show statistically significant differences in both teeth applied with Ca(OH)2 and teeth without it.