Parti sisteminde kriz: Aşırı sağ (Almanya ve Avusturya örneği)
Crisis in the party system: Far right (The case of Germany and Austria)
Yazar: RAVSHAN GOZIEV
Danışman: PROF. DR. GONCA BAYRAKTAR-DURGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tezde, parti sisteminde kriz nedenleri araştırılmış ve aşırı sağ ile parti sistemi krizi arasındaki ilişkiler tespit edilmeye çalışılmıştır. Vaka çalışması olarak Almanya ve Avusturya siyasal partileri ve parti sistemleri karşılaştırılmıştır. Çalışmada partiler ve parti sistemi üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar incelenmiş ve son zamanlarda çok tartışılan parti sistemi değişimi analiz edilmiştir. Almanya ve Avusturya'daki geleneksel partilerin yapısal ve organizasyonel değişimi, ideolojilerinin belirsizleşmesi, seçmen sadakatındaki ve katılımındaki düşüş, oy oynaklığı ve seçmen heterojenliğinin artması parti sisteminde krizleri ortaya çıkarmıştır. Parti sistemindeki değişimlerin yanı sıra toplumsal ve sosyo-kültürel değişimler, mâli ve mülteci krizleri, protestocu, düzen karşıtı sağ popülist ve aşırı sağ partilerin ortaya çıkmasını ve güçlenmesini sağlamıştı. Avusturya'da FPÖ, 1986'da sert bir şekilde sağa kayarak parti sistemi içinden düzen kaşıtı parti olarak ortaya çıkmışsa da Almanya parti sisteminde uzun süre sistem dışı görülen aşırı sağ partiler 2013'te AfD'nın kuruluşu ve 2017'de seçim başarısıyla sistemin bir parçası olmayı başardı. Bu nedenle FPÖ her zaman sistem içinde olmasıyla parti sistemi krizinden ziyade hükümet krizlerine sebep oluyorken, AfD sistem dışında ortaya çıkıp sisteme müdahâle etmesiyle parti sisteminde krize neden oluyor. Son olarak Almanya'da CDU, SPD gibi, Avusturya'da ÖVP ve SPÖ geleneksel (ana) partilerin oy kaybının süreklilik arz etmesi seçimlerde küçük, tek konulu, sağ popülist, aşırı sağ partilerin lehine oluyor. Nitekim 1970'lerde her iki ülkede parti sisteminde üç etkin parti varken 2020'ye geldiğinde etkin parti sayısı altıya yükseldi ve bu, küçük protestocu, aşırı sağ partilerin lehine arttı. Bu durum parti sisteminde rekabet dengesini değiştirmekle beraber parti sisteminde birçok krize neden oluyor.

Abstract:
This thesis aims to analyze the causes of crisis in the party system and research the correlation between the extreme right (Far Right) and ongoing crisis of the party system. As a case study, the key focus of this research is on comparative analyses of German and Austrian political parties and party systems. Moreover, this study assesses the progress made in recent research on political parties and the party system by focusing on academic discussions on party system changes. The structural and organizational change of traditional parties in Germany and Austria, uncertainty of their ideologies, decrease in voters' loyalty and participation as well as the increase in electoral volatility and heterogeneity have revealed crises in the party system. In addition to these changes in the party system, social and socio-cultural transformations, financial and refugee crises had led to the emergence and strengthening of protester, anti-establishment right populist, and far right parties. Although the FPÖ in Austria emerged as an anti-establishment party within the party system by drastically shifting to the right in 1986, far-right parties of Germany seen out of the system for a long time in the German party system became a part of the system with the establishment of AfD in 2013 and its success in 2017 elections. For this reason, while FPÖ causes government crises rather than the party system crisis by belonging to the system, German AfD, which emerged outside the system, causes a crisis in the party system by intervening in the system. Finally, the continuous loss in votes of traditional (main) parties such as CDU, SPD in Germany, ÖVP and SPÖ in Austria favors small, single-issue right populist, far-right parties in the elections. As a matter of fact, while there were only three effective parties in the party system in both countries in the 1970s, the number of effective parties increased to six when it came to 2020, and this increased in favor of small protesting, far-right parties. This situation changes the balance of competition in the party system and causes many crises in the party system.