Menkul kıymet yatırımcılarının yatırım kararlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Şırnak ili örneği
Determining the factors affecting the investment decisions of securities investors: The case of Şırnak province
Yazar: MEHMET SAİT ALKIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞAT SAKUR
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Finansal yatırım = Financial investment ; Menkul kıymet yatırım fonları = Securities mutual funds ; Portföy yatırımları = Portfolio investments ; Sabit sermaye yatırımları = Fixed capital investments ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Menkul kıymet yatırımcıları, yatırım kararı alırken karar aşamasında birçok faktörün etkisinde kalmaktadır. Bu faktörler kimi zaman kişisel kimi zaman ekonomik kimi zaman da sosyal faktörler olabilmektedir. Yatırımcıların yatırım risk anlayışı ve yatırım risk iştahı farklılık gösterdiği için karar aşamasında etkilendikleri faktörlerde farklılık göstermektedir.  Finans literatürüne bakıldığında geleneksel finans teorilerine göre yatırımcılar, yatırımların riski ile beklenen faydası arasındaki ilişkinin sonucuna göre rasyonel davrandıklarını, davranışsal finans teorileri ise yatırımcıların rasyonel hareket etmeyip psikolojik ve sosyolojik faktörlerden etkilendiklerini belirtmektedir. Modern portföy teorisyenlerinden Markowitz' Belirsizlik ortamında en az risk ile maksimum getiri sağlayacak portföy oluşturmak gerektiğini belirtmiştir. Günümüzde İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte finansal piyasalar arasındaki sınırlar kalkmış ve bu durum beraberinde farklı riskler belirsizlikleri getirmiştir. İşte bu riskler ve belirsizliklerin olduğu ortamda yatırımcılar yatırım kararları almak durumunda kalmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda Şırnak ilinde yaşayan bireysel menkul kıymet yatırımcılarının tasarruflarını hangi tür yatırım araçlarında değerlendirdikleri, yatırım araçları arasında yatırım tercihi yaparken karar aşamasında nelerden etkilendikleri, yatırım kararları üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Şırnak'ta yaşayan 402 bireysel menkul kıymet yatırımcısı üzerinde anket uygulanmıştır. Anket çalışmasının bulgularından çıkan analiz sonuçlarına göre araştırılan 6 hipotezin tamamı reddedilmeyerek kabul edilmiştir. Ayrıca Yapılan anket çalışmasının sonuçları değerlendirildiğinde Şırnak'taki menkul kıymet yatırımcılarının ağırlıklı olarak erkek, evli ve 18-42 yaş aralığındaki genç ve orta yaş kesiminden oluştuğu söylenebilir. Katılımcıların büyük çoğunluğu orta gelir düzeyinde olup tasarruflarını ağırlıklı olarak hisse senetlerinde değerlendirmektedir. Katılımcılar yatırım kararı aşamasında en çok yararlandıkları bilgi kaynağının kendi bilgi birikim ve tecrübelerinin olduğunu ifade etmişlerdir. Yatırımcıların yarısına yakını menkul kıymet yatırımlarından öncelikli beklentilerinin, birikimlerinin değerini enflasyona karşı korumak olduğunu belirtmişlerdir. Sonuç olarak, katılımcılar yatırımlardan beklenen getiriyi sağladıklarından sonra ellerindeki menkul kıymetleri satma yoluna gitmekte olup bu yatırımcıların bir kısmının spekülatif amaçla yatırım yaptıklarını da göstermektedir.

Abstract:
Securities investors are influenced by many factors when making investment decisions. These factors may be personal, economic or social. Since investors' understanding of investment risk and investment risk appetite differ, the factors that influence their decisions also differ. According to traditional finance theories, investors act rationally based on the relationship between the risk and expected return of investments, whereas behavioral finance theories suggest that investors do not act rationally but are influenced by psychological and sociological factors. Markowitz, one of the modern portfolio theorists, stated that it is necessary to create a portfolio that will provide maximum return with minimum risk in an uncertain environment. Today, with the widespread use of the Internet, the borders between financial markets have been removed and this situation has brought different risks and uncertainties. In an environment of these risks and uncertainties, investors have to make investment decisions. For this reason, our study aims to determine the types of investment instruments in which individual securities investors living in Şırnak province invest their savings, the factors that affect their investment decisions, and the factors that influence their investment decisions when making investment choices among investment instruments. For this purpose, a survey was conducted on 402 individual securities investors living in Şırnak. According to the results of the analysis of the findings of the survey, all 6 hypotheses were accepted and not rejected. In addition, when the results of the survey are evaluated, it can be said that securities investors in Şırnak are predominantly male, married and young people between the ages of 18-42. The majority of respondents are middle-income and invest their savings mainly in equities. Participants stated that their own knowledge and experience was the most utilized source of information during the investment decision phase. Almost half of the investors stated that their primary expectation from securities investments is to protect the value of their savings against inflation. As a result, respondents tend to sell their securities after achieving the expected return on their investments, indicating that some of these investors invest for speculative purposes.