"Yalnız kurtlar" ve terör örgütleri tarafından yapılan terör saldırılarının siyasete etkileri
Political consequences of "lone wolf" and terror organizations' terror attacks
Yazar: ASLIHAN YENİÇERİ ALTINTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İDİL TUNÇER KILAVUZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Siyasal etki = Political clout ; Siyaset = Politics ; Terör = Terror ; Terör olayları = Terror avents ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism ; Terörle mücadele = Counterterrorism

Özet:
Bu tez çalışmasında, terör eylemlerinin siyasi sonuçlarının araştırılması amaçlanmıştır. Terör örgütleri ve yalnız kurtlar tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarının yasal ve idari düzenlemeler, siyasi liderlere verilen destek, sivil hak ve özgürlükler ve göçmenlere yönelik tutum ve davranışlar üzerindeki etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Araştırmada karşılaştırmalı vaka yöntemi tercih edilmiş ve üç vaka seçilmiştir. 11 Eylül 2001 tarihinde, ABD'de aşırı İslamcı terör örgütü El Kaide tarafından gerçekleştirilen terör eylemleri, 22 Temmuz 2011'de, Norveç'te aşırı sağcı beyaz üstünlükçü yalnız kurt Anders Behring Breivik tarafından yapılan terör eylemleri ve 15 Mart 2019 tarihinde, aşırı sağcı yalnız kurt Brenton Tarrant tarafından gerçekleştirilen terör eylemleri tez çalışmasına dahil edilmiştir. Terör eylemleri ve siyasi sonuçlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
El Kaide tarafından gerçekleştirilen 11 Eylül terör eylemlerinin ardından ABD'de terörle mücadele yaklaşımı kapsamında köklü yasal ve idari düzenlemeler yapılmıştır. ABD başkanının popülerliği artmış, seçimlerde aldığı oy oranı yükselmiş ve "bayrak altında toplanma etkisi" görülmüştür.  Ulusal güvenliğin sağlanması için sivil hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasına yönelik uygulamaların kabul eğilimi artmış ve göçmenlere yönelik olumsuz tutum ve davranışlarda yükseliş yaşanmıştır. Norveç'te aşırı sağcı yalnız kurt Anders Behring Breivik tarafından gerçekleştirilen terör eylemleri sonrasında, terörle mücadele için kapsamı dar ancak önemli birkaç yasal ve idari düzenleme yapılmıştır. Norveç başbakanına verilen destek önce artmış, daha sonra bir düşüş yaşanmış ve "kısmi bir cezalandırma etkisi" görülmüştür. Norveç'te terör saldırıları sonrasında, ulusal güvenliğin sağlanması için sivil ve hak özgürlüklerin kısıtlanmasına verilen destekte bir azalış tespit edilmiş ve göçmenlere yönelik tutum ve davranışlarda olumlu bir artış yaşanmış ancak bu etki uzun süreli olmamıştır. Diğer taraftan, Yeni Zelanda'da, aşırı sağcı yalnız kurt Brenton Tarrant tarafından gerçekleştirilen terör eylemleri sonucunda terörle mücadele kapsamında bir dizi önemli yasal ve idari düzenleme yapılmıştır. Yeni Zelanda başbakanına verilen destekte büyük bir yükseliş görülmemekle birlikte terörle mücadele yaklaşımı doğrultusunda yaptığı politikalar Yeni Zelandalılar tarafından desteklenmiş ve "kısmi bir bayrak altında toplanma etkisi" görülmüştür. Yeni Zelanda'da, ulusal güvenliğin sağlanması için sivil hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı düzenlemelerin kabul edilme eğilimi yükselmiştir ve göçmenlere yönelik tutum ve davranışlarda olumlu bir artış tespit edilmiştir.
Bu tez çalışmasında, terör eylemlerinin siyasi sonuçlarının farklılaşmasında terör saldırılarının sıklığı, terör saldırıları ardındaki motivasyonlar, iç/dış düşman ayrımı, ideolojik köken (aşırı İslamcı veya aşırı sağcı ideoloji) ve terör saldırılarının örgütlü veya bireysel seviyede gerçekleştirilmesinin etkisi olduğu savunulmaktadır. Ayrıca, bu değişkenlerin yanı sıra, terör saldırılarının siyasi liderler tarafından siyasallaştırılması (terör eylemlerinin liderler tarafından seçimlerde temel konulardan biri olarak sunulması), varoluşsal bir kriz olarak değerlendirilmesi ve benzer bir terör saldırısı gerçekleştirileceğine dair oluşan kamuoyu fikri ve iç/dış düşman durumunun terör saldırılarının siyasi sonuçları üzerinde etkisi olabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this dissertation, it is aimed to investigate the political consequences of terrorist attacks. Comprehensively, the effects of terrorist attacks carried out by terrorist organizations and "lone wolves" on legal and administrative regulations, support for political leaders, civil rights and freedoms, along with attitudes and behaviors towards immigrants are targeted to be analyzed. In this study, the comparative case study method was preferred and three cases were selected. The terrorist attacks by the extreme Islamic terrorist organization Al-Qaeda in the USA, on September 11, 2001, the terrorist attacks by the white supremacist right-wing extremist lone wolf Anders Behring Breivik in Norway on July 22, 2011, as well as the terrorist attacks by the right-wing extremist lone wolf Anders Behring Breivik on March 15, 2019 were included in the thesis. It is aimed to compare terrorist, terrorist attacks and their political consequences.
After the terrorist attacks of 9/11, carried out by Al-Qaeda, fundamental legal and administrative regulations were enacted in the USA within the scope of war on terrorism approach. Furthermore, the popularity of the US president and the rate of votes he received in the elections increased after 9/11 attacks. Additionally, 9/11 sparked off "the rally 'round-the flag effect" and increased tendency of accepting applications for the restriction of civil rights and freedoms in order to ensure national security, and has influenced the rise in negative attitudes towards migrants. After the terrorist attacks perpetrated by the lone wolf Breivik in Norway, a couple of important legal and administrative regulations were made for the counter-terrorism. Support for the incumbent Norwegian prime minister increased, then declined, with "a partial punitive effect". After the terrorist attacks in Norway, there was a decrease in the support given to the restriction of civil rights and freedoms to ensure national security and a positive increase in attitudes and behaviors towards immigrants, but this effect did not last long. On the other hand, as a result of the terrorist attacks perpetrated by the lone wolf Brenton Tarrant in New Zealand, a number of important legal and administrative arrangements have been made within the scope of the counter terrorism. Although there was no significant increase in the support given to the New Zealand prime minister, her counter-terrorism policies supported by the New Zealanders and "a partial rally 'round-the flag effect" was seen. In New Zealand, the tendency to adopt regulations restricting civil rights and freedoms to ensure national security has risen and a positive increase in attitudes and behaviors towards immigrants has been identified.
This dissertation argues that the frequency of terrorist attacks, the motivations behind terrorist attacks, the ideological origin (extreme Islamist or extreme right-wing ideology) and organized or individual level terrorism have an effect on the differentiation of the political consequences of terrorist attacks. In addition to these variables, it has been identified that the politicization of terrorist attacks by political leaders (when leaders present terrorist attacks as a subject that one of the main issues in elections) and their evaluation terror attacks as an existential crisis, public opinion that a similar terrorist attack will be carried out and internal/external enemy situation may have an impact on the political consequences of terrorist attacks.