Z kuşağında milliyetçilik eğilimi ve dindarlık ilişkisi: Ankara örneği
Nationalism tendencies and the relationship with religiosity in generation Z: The case of Ankara
Yazar: BÜŞRA KARA
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE DEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde toplumsal hayatta ekonomik, sosyal, siyasal alanlarda değişimler yaşanmıştır. Yaşanılan bu değişimler beraberinde bireylerin yaşamlarını etkilemiştir. Bu değişimlerden etkilenen unsurlardan birisi de milliyetçilik ideolojisidir. Farklı zamanlarda ve ortamlarda farklı milliyetçi ideolojiler ortaya çıkmıştır. Her alanda varlık gösteren ve insanları etkileyen din, milliyetçi ideolojilerde de varlık göstermiş ve milliyetçi ideolojiler insanlar üzerinde daha rahat hâkim olmak için din ile beraber ele alınmıştır. Yapılan araştırmalarda milliyetçilik oranlarının son dönemlerde arttığı ve artık birçok insanın kendini milliyetçi olarak tanımlamaya başladığı görülmektedir.
Bu çalışma, Z kuşağında milliyetçilik eğilimi ve dindarlık ilişkisini incelemektedir. Çalışmanın konusu, Türkiye'de Resmi, Köktenci, Sentezci ve Eklektik milliyetçilik türleri bağlamında Z kuşağının milliyetçilik ve din ilişkisini anlamaktır. Çalışmanın amacı, Z kuşağının din ve milliyetçilik ilişkisindeki tutumunu belirlemektir. Çalışma, nitel bir araştırma yöntemi benimseyerek tarihsel dokümantasyon ve yarı-yapılandırılmış mülakat tekniklerini kullanmıştır. 30 Z kuşağı birey ile yapılan mülakatlarda elde edilen veriler; etnik köken, dine bakış, ötekiyle yaşam ve gelecek muhayyilesi başlıkları altında değerlendirilmiştir.
Çalışmanın iddiası, Z kuşağının milliyetçilik eğilimlerinin artış gösterdiği ancak bu eğilimlerin dinle olan ilişkilerinde farklılaşmalar yaşandığı yönündedir. Bu bağlamda, Z kuşağının milliyetçiliği, hem dinî değerlerle örtüşen hem de bazen bu değerlerden bağımsız bir şekilde şekillenmektedir.
Çalışmanın önemi, Z kuşağının milliyetçilik ve dindarlık ilişkisi üzerine yapılan sınırlı sayıdaki çalışmaya katkı sağlaması ve gelecekteki sosyal yapılar üzerinde etkili olabilecek bu kuşağın ideolojik eğilimlerini ortaya koymasıdır. Kapsam ve sınırlılıklar, araştırmanın yalnızca Ankara'da yaşayan ve belirli bir yaş aralığındaki Z kuşağı bireylerle sınırlı olmasından kaynaklanmaktadır. En önemli bulgular arasında, Z kuşağının milliyetçiliğinin gelecekte daha belirgin bir rol oynayacağı ancak bu milliyetçiliğin zamanla ırkçılığa kayma eğiliminde olabileceği ve dindarlığın, milliyetçilik üzerinde hem birleştirici hem de ayrıştırıcı etkiler yaratabileceği yer almaktadır.

Abstract:
Throughout history, economic, social, and political changes have profoundly influenced societal life. These changes have, in turn, affected individuals' lives and one of the aspects impacted by these changes is the ideology of nationalism. Different nationalist ideologies have emerged at various times and in different contexts. Religion, which has a significant presence in all areas of life and profoundly influences people, has also played a crucial role in nationalist ideologies, with nationalism often being intertwined with religion to exert a stronger influence on people. Recent studies show that the rate of nationalism has been increasing, with more people now identifying themselves as nationalists.
This study examines the relationship between nationalism tendencies and religiosity in Generation Z. The study focuses on understanding the connection between nationalism and religion among Generation Z in Turkey, particularly in the context of Official, Radical, Synthesis, and Eclectic forms of nationalism. The aim of the study is to identify the attitudes of Generation Z towards the relationship between religion and nationalism. The research adopts a qualitative methodology, employing historical documentation and semi-structured interviews as techniques. Data were gathered through interviews with 30 individuals from Generation Z and analyzed under the themes of ethnicity, perspectives on religion, coexistence with "the other," and visions of the future.
The study argues that nationalism tendencies within Generation Z are on the rise, but these tendencies exhibit variations in their relationship with religion. In this regard, Generation Z's nationalism is sometimes aligned with religious values and at other times, it is shaped independently of these values.
The significance of this study lies in its contribution to the limited research on the relationship between nationalism and religiosity within Generation Z, offering insights into the ideological tendencies of this generation, which could have a profound impact on future social structures. The scope and limitations of the study are determined by its focus on individuals from Generation Z residing in Ankara, within a specific age range. Key findings indicate that nationalism in Generation Z is likely to play a more prominent role in the future; however, this nationalism may also lean towards becoming more xenophobic over time, with religiosity having both unifying and divisive effects on nationalism.