Üriner sistem hastalığı olan 0-4 yaş arası çocukların primer bakım vericilerinin bakım yükünün değerlendirilmesi
Evaluation of care burden of primary care givers of children between 0-4 years with urinary system disease
Yazar: FATMANUR SATILMIŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çalışma, üriner sistem hastalığı olan 0-4 yaş arası çocukların primer bakım vericilerinin bakım yükünün değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapıldı. Çalışmanın örneklemini Karadeniz Teknik Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Pediatri Nefroloji Polikliniği'ne üriner sistem hastalığı nedeniyle başvuran 0-4 yaş arası çocukların 150 primer bakım vericileri oluşturdu. Veriler; Haziran- Kasım 2023 tarihleri arasında "Primer Bakım Verici Bilgi Formu" ve "Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve Pearson Ki-kare testi kullanıldı. Çalışmada üriner sistem hastalığı olan 0-4 yaş arası çocukların primer bakım vericilerinin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalamasının 32.63±14.46 olarak saptanması ile primer bakım vericilerin bakım yükünün ortalamanın altında olduğu belirlendi. Primer bakım vericilerin bakım yükü ile primer bakım vericinin kronik hastalık varlığı (p<0.001), bakım verilen çocuğun tanı süresi (p<0.05), bakım sürecinde maddi destek alma (p<0.001) ve bakım sürecinde sosyal izolasyon yaşama (p<0.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu. Ayrıca, bakım verilen çocuğun cinsiyeti ile temiz aralıklı kateterizasyon uygulaması arasında da anlamlı farklılık saptandı (p<0.05). Pediatri hemşirelerinin üriner sistem hastalığı olan 0-4 yaş arası çocukların primer bakım vericilerinin sorunlu alanlarını belirlemeye yönelik değerlendirmeler yapması ve bakım yükünü azaltıcı eğitim ve danışmanlık hizmetleri vermesi önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted as a descriptive and cross-sectional study to evaluate the care of primary caregivers of children aged 0-4 years with urinary system diseases. The study sample consisted of 150 primary caregivers of children aged 0-4 years who applied to the Karadeniz Technical University Application and Research Center Pediatric Nephrology Polyclinic due to urinary system diseases. Data were collected between June-  November 2023 using the "Primary Caregiver Information Form" and the "Zarit Caregiver Burden Scale" through face-to-face interviews. Number, percentage, mean, independent groups t-test, one-way ANOVA test and Pearson Chi-square test were used to evaluate the data. In the study, the mean score of the primary caregivers of children aged 0-4 with urinary system diseases was determined to be 32.63±14.46 on the Zarit Care Burden Scale, and it was determined that the care burden of primary caregivers was below the average. A statistically significant difference was found between the care burden of primary caregivers and the presence of chronic disease of the primary caregiver (p<0.001), the diagnosis period of the child being cared for (p<0.05), receiving financial support during the care process (p<0.001) and experiencing social isolation during the care process (p<0.001). In addition, a significant difference was found between the gender of the child being cared for and the application of clean intermittent catheterization (p<0.05). It is recommended that pediatric nurses evaluate the primary caregivers of children aged 0-4 years with urinary system diseases to determine their problem areas and provide training and consultancy services to reduce the care burden.