Çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimlerine etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of employees servant leadership perceptions on intrapreneurship tendencies
Yazar: ZEYNEP AKINCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ATAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimlerine etkisi ve bu etkide içsel markalaşma uygulamalarının aracılık rolünü araştırmaktır. Aynı zamanda, çalışanların demografik özellikleri açısından hizmetkâr liderliğin, iç girişimcilik eğiliminin ve içsel markalaşma uygulamalarının bir farklılık gösterip göstermediği tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu araştırmanın kapsamını, Kocaeli ilinde faaliyet gösteren sağlık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Mühittinoğlu (2018) tarafından geliştirilen Hizmetkâr Liderlik Ölçeği, Selva ve Arslan (2015) tarafından geliştirilen İç Girişimcilik Ölçeği ve Düğer ve Taşkın (2017) tarafından geliştirilen İçsel Markalaşma Ölçeği kullanılmıştır. Çeşitli sağlık kurumlarında çalışan beyaz yakalı 436 gönüllü katılımcı çalışandan 2022 yılı içerisinde geçerli anketler toplanılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analizlerde öncelikle betimsel istatistikler, Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis H analizleri yapılmıştır. Daha sonra ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri için DFA analizi yapılmıştır. Yapılan DFA sonucunda hizmetkâr liderlik, içsel markalaşma ve iç girişimcilik eğilimi ölçeklerinin Türkiye'de geçerli ve güvenilir olduğu kanısına varılmıştır. DFA işleminden sonra araştırma hipotezleri Spearman Korelasyon analizi ve yol analizi kullanılarak test edilmiştir.
Elde edilen veriler doğrultusunda, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının, iç girişimcilik eğilimleri ve içsel markalaşma uygulamaları üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre, çalışanların algıladıkları hizmetkâr liderlik tarzının duygusal destek ve iyileştirme boyutuyla çalışanların iç girişimcilik eğilimini, etik davranma boyutuyla da içsel markalaşma uygulamalarını etkilediği saptanmıştır. Ayrıca, çalışanların hizmetkâr liderlik algılamalarının iç girişimcilik eğilimleri üzerindeki etkisinde içsel markalaşma uygulamalarının aracılık rolü olduğuna yönelik geliştirilen hipotez kabul edilememiştir. Elde edilen diğer bir sonuç ise, bazı ölçek ve/veya alt boyut skorlarının, çalışanların cinsiyet, iş yerindeki görev türü, kurumdaki çalışma süresi ve sektör türü gibi demografik özelliklerine göre farklılık gösterdiği şeklindedir. Araştırmanın entegre modeli, araştırmacılara ve uygulamacılara yön gösterici orijinal bir nitelik taşımaktadır. Bu yönüyle yönetim literatürüne katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hizmetkâr Liderlik, İç Girişimcilik Eğilimi, İçsel Markalaşma.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to investigate the effect of servant leadership perceptions of employees on intrapreneurship tendencies and the mediating role of internal branding practices in this effect. At the same time, another aim of the study is to investigate whether there is a difference in servant leadership, intrapreneurship tendency, and internal branding practices with regards to demographic characteristics of employees.
The scope of this research is health sector workers operating in Kocaeli. The survey method was used as the data collection method in the research. The research uses Servant Leadership Assessment Instrument of Mühittinoğlu (2018), İntrapreneurship Tendency Instrument of Selva and Arslan (2015), and İnternal Branding Instrument of Düğer and Taşkın (2017) for data collection. Valid questionnaires were collected in 2022 by 436 white-collar volunteer employees working in various health institutions.
SPSS and AMOS software programs were used to analyze the data obtained in the study. Structural equation modeling is used as the analysis method. In the analysis, descriptive statistics, Mann Whitney U, and Kruskal-Wallis H analyzes were primarily made. Following that, CFA analysis was performed for the validity and reliability of the scales. As a result of CFA, it is concluded that servant leadership, internal branding, and intrapreneurship tendency scales are valid and reliable in Turkey. After the CFA process, the research hypotheses were tested using Spearman Correlation analysis and path analysis.
In line with the data obtained, it was found that servant leadership perceptions employees had positive and significant effects on intrapreneurship tendencies and internal branding practices. According to the research findings, it has been determined that the servant leadership style perceived by the employees affects the intrapreneurship tendency of the employees with the emotional support and healing dimension, and the internal branding practices with the behaving ethically dimension. In addition, the hypothesis developed as internal branding practices have a mediating role in the effect of servant leadership perceptions employees on intrapreneurship tendencies it could not be accepted. Another result that has been obtained is some scale and/or sub-dimension scores differed according to demographic characteristics of employees such as gender, type of job at the workplace, working time in the institution, and the type of sector. The integrated model of the research bears an original quality that guides researchers and practioners. İn this respect, it contributes to the management literature.

Keywords: Servant Leadership, Internal Branding, İntrapreneurship Tendency.