Taraxacum mirabile wagenitz türü üzerinde farmakognozik araştirmalar
Pharmacognostical investigations on taraxacum mirabile wagenitz species
Yazar: SEÇİL KARAHÜSEYİN
Danışman: PROF. DR. AYNUR SARI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Biyolojik aktivite = Biological activity ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Spektrometri = Spectrometry ; Taraxacum mirabile Wagenitz = Taraxacum mirabile Wagenitz

Özet:
Bu çalışmada; Aksaray-Eskil civarından toplanmış, üzerinde fitokimyasal çalışmaya henüz rastlanmamış olan endemik Taraxacum mirabile Wagenitz türünün toprak üstü ve kök etanol ekstrelerinden elde edilen petrol eteri, diklorometan ve etil asetat fraksiyonlarının kimyasal içeriği ile petrol eteri, diklorometan, etil asetat ve n-butanol fraksiyonlarının in vitro antienflamatuvar, antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda toprak üstü ve kök petrol eteri fraksiyonlarının kimyasal içeriği terpenik ve steroit maddeler açısından incelenmiş olup bu amaç doğrultusunda yapılan GC-MS analizi ile palmitik asit, linoleik asit, kampesterol, stigmasterol, β-sitosterol, clionasterol, germanikol, -amirin, lupeol, lanosterol, taraksasterol, tarakserol, epi-psi-taraksastanonol, betulin, -amirin asetat ve lupeol asetat bileşikleri saptanmıştır. Toprak üstü ve kök diklorometan ve etil asetat fraksiyonlarında bulunan fenolik yapıdaki bileşikler HPLC-MS analizi ile tespit edilmiştir. Toprak üstü ve kök diklorometan fraksiyonlarında HPLC-MS analizi sonucu; klorojenik asit, fumarik asit, verbaskozit, şikorik asit, kafeik asit, luteolin-7-rutinozit, vanilik asit, luteolin-7-glikozit, apigenin-7-glikozit, salisilik asit, luteolin, apigenin, hispidulin ve krizin maddelerinin varlığı saptanmıştır. HPLC-MS analizi sonucu toprak üstü ve kök etil asetat fraksiyonlarında; epigallokateşin, trans taksifolin, apigenin, apigenin-7-glikozit, kafeik asit, şikorik asit, dihidrokemferol, fumarik asit, herniarin, hispidulin, luteolin-7-rutinozit, naringenin, rosmarinik asit, izosakuranetin, verbaskozit, luteolin-7-glikozit ve luteolin bileşikleri saptanmıştır. Bitkinin toprak üstü ve kök etil asetat fraksiyonlarında yapılan izolasyon çalışmaları sonucunda apigenin, luteolin, luteolin-7-glikozit, apigenin-7-glikozit, kafeik asit bileşikleri saf halde izole edilmiştir. Petrol eteri, diklorometan, etil asetat ve n-butanol fraksiyonlarının toplam flavonoit ve fenolik madde miktarları ile DPPH, ABTS ve FRAP antioksidan aktiviteleri incelenmiş ve fraksiyonların standart maddeye yakın derecede aktiviteye sahip oldukları ortaya konmuştur. Antienflamatuvar aktivite çalışmasında COX kiti kullanılmış ve fraksiyonların standart madde olan indometazine yakın aktivite gösterdikleri belirlenmiştir. Antimikrobiyal aktivite çalışmasında ise, toprak üstü ve kök n-butanol ile etil asetat fraksiyonlarının zayıf da olsa antibakteriyel etki gösterdiği saptanmıştır. Candida türlerine karşı herhangi bir antifungal aktivite göstergesi tespit edilememiştir.

Abstract:
In this study; it was aimed to investigate the chemical content and in vitro antioxidant, antimicrobial and anti-inflammatory activities of petroleum ether, dichloromethane, ethyl acetate and n-butanol fractions obtained from ethanol extracts of aerial parts and roots of the endemic Taraxacum mirabile Wagenitz, which was collected from Aksaray-Eskil region and has not been found to be phytochemical studies yet. In this context, the chemical content of the aerial parts and roots petroleum ether fractions were analyzed by GC-MS analysis in terms of terpenic and steroid substances, and palmitic acid, linoleic acid, campesterol, stigmasterol, β-sitosterol, clionasterol, germanicol, -amirin, lupeol, lanosterol, taraxasterol, taraxerol, epi-psi-taraxastanonol, betulin, -amirin acetate and lupeol acetate were determined. Phenolic compounds found in the aerial parts and roots dichloromethane and ethyl acetate fractions were determined by HPLC-MS analysis. Chlorogenic acid, fumaric acid, verbascoside, chicoric acid, caffeic acid, luteolin-7-rutinocide, vanillic acid, luteoline-7-glycoside, apigenin-7-glycoside, salicylic acid, luteolin, apigenin, hispidulin and chrysin substances were determined in the dichloromethane fractions of aerial parts and roots by HPLC-MS analysis. Epigallocatechin, trans taxifoline, apigenin, apigenin-7-glycoside, caffeic acid, chicoric acid, dihydrochemferol, fumaric acid, herniarin, hispidulin, luteolin-7-rutinoside, naringenin, rosmarinic acid, isosacuranetin, verbascoside, luteolin, luteolin-7-glycoside compounds have been identified by HPLC-MS analysis in the ethyl acetate fractions of aerial parts and roots. Apigenin, luteolin, luteolin-7-glycoside, apigenin-7-glycoside, caffeic acid compounds were isolated in pure form as a result of the isolation studies made from the aerial parts and roots ethyl acetate extracts of the plant. Total amounts of flavonoid and phenolic substances and DPPH, ABTS and FRAP antioxidant activities of petroleum ether, dichloromethane, ethyl acetate and n-butanol fractions were investigated and it was found that the fractions had activity close to the standard substance. The COX kit was used in the anti-inflammatory activity and it was determined that the fractions showed activity close to the standard substance indomethacin. In the antimicrobial activity, it was determined that the aerial parts and roots n-butanol and ethyl acetate fractions showed weak antibacterial effects. No antifungal activity has been detected against Candida sp.