Pulmoner hipertansiyon tanılı hastalarda kardiyak rehabilitasyonun etkinliğinin ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi
Efficacy and safety of cardiac rehabilitation programs in patientes with pulmonary hypertension
Yazar: FIRAT AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İLKER YAĞCI
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Oksijen tüketimi = Oxygen consumption ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yürüme analizi = Gait analysis

Özet:
Amaç: Pulmoner hipertansiyon (PH) tanısı ile kardiyak rehabilitasyon programına alınan hastalarda hastane içi egzersiz programı ve ev egzersiz programının, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif, randomize kontrollü olarak planlandı. Hastalar, hastane içi egzersiz grubu ve ev egzersiz grubu şeklinde randomize edildi. Tüm hastalara kardiyak rehabilitasyonun standart içeriği uygulandıktan sonra hastane içi egzersiz grubuna 30 seans ısınma, bisiklet ergometre, soğuma, germe ve solunum egzersizlerinden oluşan egzersiz programı uygulandı. Ev egzersiz grubuna ise hastanede 30 dakika egzersiz eğitimi verildikten sonra orta şiddette aerobik egzersiz, solunum egzersizleri ve germe egzersizlerini içeren programı evde sürdürmeleri istendi. Hastalar başlangıçta ve 10. haftada 6 dakika yürüme testi (6DYT), istirahat ve egzersiz sonrası Borg Dispne Skalası (BDS), Borg Yorgunluk Skalası (BYS), bisiklet ergometre ile submaksimal egzersiz tolerans testi, Dünya Sağlık Örgütü Fonksiyonel Sınıf (DSÖ-FS), Kısa Form - 36 (SF-36) ve ekokardiyografi parametreleri ile değerlendirildi. Bulgular: Hastane içi egzersiz grubunda 21 hasta, ev egzersizi grubunda ise 20 hasta çalışmayı tamamladı. Hastane grubunda, 6DYT, VO2 maksimum, bisiklet ergometre değerleri, SF36'nın fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, sosyal işlevsellik, emosyonel rol güçlüğü ve vitalite parametrelerinde başlangıç değerlerine ve ev grubuna göre anlamlı iyileşme saptandı. Ev grubunda ise başlangıç ve 10. Hafta arasında sadece test öncesi ve sonrası BDS değerlerinde anlamlı azalma saptandı. Her iki grupta ekokardiyografik verilerde istatiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmadı. Hiçbir hastada majör kardiyovasküler komplikasyon gelişmedi. Sonuç: Hastane içerisinde egzersiz tedavisini içeren kardiyak rehabilitasyon programı PH tanılı hastalarda zindelik parametreleri ve yaşam kalitesini üzerine olumlu etki gösteren güvenilir bir uygulamadır ve ev egzersiz programından üstün bulunmuştur.


Anahtar kelimeler: aerobik egzersiz, 6DYT, oksijen tüketimi, hayat kalitesi

Abstract:
Objective: This study aims to assess the effect of cardiac rehabilitation program on function and quality of life in patients with pulmonary hypertension (PH) and to compare effectiveness of outpatient and home-based exercise programs
Material and Methods: Patients with PH between the ages of 18 and 80 years were enrolled to the randomized, prospective study. All patients had received standardized core components of cardiac rehabilitation. Patients were randomized to either an outpatient cardiac rehabilitation or home-based exercise program group. The outpatient cardiac rehabilitation program consisted of 30 sessions of cycle ergometer training combined with respiratory training and stretching exercises. The home-based exercise program is consisted of exercise education, aerobic, respiratory and stretching exercise advices. Patients assessed at baseline and after treatment period. Primary outcome was change in 6-minute walk test (6MWT) distance. Secondary outcome variables included changes in Borg dyspnea and exertion scale, peak work rate (WR), maximum oxygen uptake from a submaximal exercise tolerance test and quality-of-life measure from the Short Form Health Survey (SF-36) and echocardiographic parameters
Results: Twenty-one patient in outpatient group and twenty patient in home-based exercise group completed the study. Following 3 months of intervention, patients in the out-patient group demonstrated an improvement in 6MWT distance, maximum oxygen uptake and peak WR. Additionally, the results demonstrated significant improvement in five of eight scales of SF36 (physical functioning, role limitations due to physical health, social functioning, role limitations due to emotional problems, and vitality). Only BDS scores decreased in home-based exercise group. No major cardiac adverse events noted in 2 groups.
Conclusion: Cardiac rehabilitation with out-patient exercise program improved physical condition and quality of life in patients with PH and it is superior than home-based exercise program.

Key words: aerobic exercise, quality of life, 6MWT, VO2max