Deneysel sepsis modelinde kafeik asit fenetil ester'in koruyucu etkilerinin araştırılması
Investigation of protective effects of caffeic acid phenethyl ester in experimental sepsis model
Yazar: LEYLA ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: ADMA = ADMA ; Endotelinler = Endothelins ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kafeik asit = Caffeic acid ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Sepsis = Sepsis ; Sıçanlar = Rats ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Bu çalışmada, sepsisle oluşan vasküler ve oksidatif hasar parametrelerini inceledik ve kafeik asit fenetil ester'in (KAFE) bu hasarlar üzerine etkilerini araştırdık. Bu amaçla ratlara 20 mg/kg dozda i.p olarak lipopolisakkarit (LPS) enjekte edildi ve enjeksiyondan 6 saat sonra kan numuneleri alınarak analitik çalışmalar için –700C'de saklandı.
Peroksinitrit aracılıklı doku hasarının bir göstergesi olan nitrotirozin (3-NT) ve serum ATP, ADP, AMP seviyeleri HPLC yöntemiyle tayin edildi. Nitrik oksit (NO.) manuel olarak spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Homosistein, asimetrik dimetil arjinin (ADMA), endotelin-1 (ET-1) ve vasküler selüler adezyon molekülü-1 (VCAM-1) ELISA ile ölçüldü. Ayrıca bu parametreler üzerine KAFE'nin koruyucu ve tedavi edici etkisi araştırıldı.
LPS enjeksiyonundan 6 saat sonra kontrollere göre NO.'in arttığı gözlendi (p0.05). KAFE uygulaması LPS enjekte edilen ratlarda NO.'i azalttı (p0.05). 
Sepsisli grubunun nitrotirozin seviyelerinin kontrol grubuna göre önemli derecede arttığı gözlendi (p0.05). KAFE tedavisinin ise nitrotirozin seviyelerini önemli ölçüde düşürdüğü gözlendi. 
ATP, ADP ve AMP miktarları kullanılarak hesaplanan doku enerji yükleri LPS verilen hayvanlarda kontrollere kıyasla önemli derecede düştü (p0.05). LPS verilen hayvanların doku enerji yükü üzerine KAFE uygulamaları etkili olmadı.
Sepsis grubunun; homosistein, ADMA, ET-1 ve VCAM-1 seviyelerinin, kontrol grubuna göre önemli derecede arttığı gözlendi (p0.05). KAFE tedavisinin ise bu parametre seviyelerini önemli ölçüde düşürdüğü gözlendi. 
Sepsisin NO., 3-NT, homosistein, ADMA, ET-1, VCAM-1 düzeylerindeki artmaya ve enerji yükünde bir azalmaya neden olduğunu bulgularımız göstermektedir. Bütün bu değişiklikler, sepsis aracılıklı oksidatif stres ve vasküler hasarın arttığını göstermektedir. KAFE'nin tedavi edici olarak verildiğinde sepsis aracılıklı hasarları önlemede daha etkili olduğunu sonuçlarımız göstermektedir. Ayrıca, bu çalışmada kullanılan KAFE'nin, LPS enjeksiyonundan sonraki 6.saatte enerji yükü üzerine etkili olmadığı bulundu.
Anahtar Kelimeler: Enerji yükü, kafeik asit fenetil ester, oksidatif stres, sepsis, vasküler hasar.

Abstract:
In this study, we investigated the parameters of vascular and oxidative damage caused by sepsis and evaluated the effects of caffeic acid phenethyl ester (CAPE) on these damages. For this purpose, lipopolysaccharide (LPS) was injected to the rats at a dose of 20 mg / kg intraperitoneally, and 6 hours after injection blood sample were taken and stored at –700C for analytic studies.
3-nitrotyrosine (3-NT), which is a marker of peroxynitrite-induced tissue injury, were measured by a spesific HPLC method. ATP, ADP, AMP levels of serum were also determined by HPLC methods. Nitric oxide (NO.) was measured manually by spectrophotometric method. Homocysteine, asymmetric dimethyl arginine (ADMA), endothelin-1 (ET-1) and vascular cellular adhesion molecule-1 (VCAM-1) were measured by ELISA. In addition, the protective and therapeutic effects of CAPE on these parameters was investigated.
6 hours after LPS injection, It was observed that NO. was increased compared to the controls (p0.05). Treatment with CAPE prevented the increase of NO. in LPS injected rats (p0.05). 
It was observed that the nitrotyrosine levels of the sepsis group increased significantly compared to the control group (p0.05). It was observed that CAPE treatment significantly decreased nitrotyrosine levels.
Tissue energy charge, calculated using by ATP, ADP and AMP quantities, was significantly decreased in LPS exposed animals compared to controls (p0.05). CAPE treatment on the energy charge was found ineffective in the LPS treated animals. 
It was observed that the homocysteine, ADMA, ET-1 and VCAM-1 levels of the sepsis group increased significantly compared to the control group (p0.05). It was observed that CAPE treatment significantly decreased these parameters levels. 
Our results demonstrated that sepsis resulted in increased NO., 3-NT, homocysteine, ADMA, ET-1, VCAM-1 levels and leading to decrease in energy charge. All these changes indicate that sepsis-mediated oxidative stress and vascular damage are increased. Our results demonstrated that CAPE is more effective in preventing sepsis-mediated damages when given as a therapeutic. In addition, it has been observed that CAPE have no effect on the energy charge at 6th hour.
Key words:	Energy charge, caffeic acid phenethyl ester, oxidative stress, sepsis, vascular damage