İşletme gruplarının iş çeşitlendirme stratejisi: Türk işletme gruplarının 2004-2014 yılları arasındaki yönelimi
Business group diversification strategy: Turkish business groups' orientation during 2004-2014
Yazar: GÖKHAN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN KARADEMİR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstriyel ürün = Industrial product ; Kurumsal çeşitlilik = Corporate diversification ; Türkiye = Turkey ; Çeşitlendirme = Diversification ; Ürün çeşitlendirme = Product diversification ; İşletme grupları = Business groups ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İşletme grupları gelişen piyasaların yaygın örgütsel formudur. Bununla birlikte, bu örgütsel formun nasıl geliştiğin yeterince açık değildir. İşletme grupların belirli bir süreçte hangi yönde ve ne derecede çeşitlendiğini açıklayan, işletme gruplarının çeşitlenme stratejisinin uygulanması açısından benzerliklerini ve farklılıklarını ortaya koyan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, Türkiye'deki işletme gruplarının iş çeşitlendirme stratejilerinin 2004-2014 döneminde hangi yönde ve ne derecede uyguladıklarını, iş çeşitlendirme stratejisi açısından birbirlerinden ayrışıp ayrışmadıklarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada daha önce işletme grupları üzerine yapılan araştırmalarından farklı olarak işletme gruplarının iş çeşitlendirme derecesini belirlemek amacıyla Varadarjan ve Ramanujan'ın (1987) geliştirdiği matris kullanılmıştır.  Araştırmanın sonuçlarına göre, farklı çeşitlendirme stratejileri izleyerek büyüyen işletme grupları olduğu belirlenmiştir.  Bunlardan diğerlerine göre daha fazla sayıda ana sektörde, daha fazla sektör yoğunlaşmasıyla faaliyet gösteren işletme gruplarının mal, sermaye ve iş gücü hareketlerini yapmaya daha uygun çeşitlendirme stratejileri izledikleri söylenebilir. Araştırma sonuçları işletme gruplarının iş çeşitlendirme derecesinin iş çeşitlendirme yönünü açıklamadığını ortaya koymuştur. Bu alanda araştırmacılar işletme gruplarının iş çeşitlendirmelerinin yönünü açıklayacak yeni çalışmalar yapabilirler. 


Anahtar kelimeler: İşletme grupları, ilişkisiz çeşitlendirme, ilişkili çeşitlendirme.

Abstract:
As an organizational form business groups are common in emerging markets. However, we do not have sufficient information on the formation and evolution of business groups. Few studies investigate the business groups degree and direction of diversification and identify their similarities and differences in the implementation of diversification strategies. The aim of this study is identifying Turkish family-owned business groups' degree and direction of diversification through 2004-2014. Varadarjan and Ramanujan's (1987) diversification matrix is used as a new method in categorizing business groups based on their diversification strategies. Results suggest that there are differen groups of business groups which follow different growth patterns. Among those, the business groups which highly diversiy into unrelated businesses and also relatedly diversify in these sector are likely to gain advantages from good, capital and labor market intermediation. Research findings also suggest that the degree of business groups diversification do not predict its direction. The direction of diversification might be an interesting research subject for researchers. 


Keywords: Business groups, related diversification, unrelated diversification.