Yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı, anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisi
The effect of reflexology massage and passive music therapy intervention before burn dressing on pain, anxiety level and sleep quality
Yazar: AYŞE KABUK
Danışman: PROF. DR. MERDİYE ŞENDİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Ağrı = Pain ; Masaj = Massage ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Oklüzif pansuman = Occlusive dressing ; Primer bakım hemşireliği = Primary nursing ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Yanıklar = Burns

Özet:
Amaç: Bu araştırma, yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı, anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Ağustos 2019-Mart 2020 tarihleri arasında yanık nedeniyle T.C. Sağlık Bakanlığı Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, Yanık Merkezi'nde yatan hastalar; örneklemini araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 36 hasta oluşturdu. Çalışma, yanık pansumanı öncesi Refleksoloji Masajı (RM) uygulanan (n=12) ve Refleksoloji Masajı ile Pasif Müzik Terapi (RM+PMT) uygulanan (n=12) deney grupları, rutin uygulamaların yapıldığı Kontrol (K) grubu (n=12) ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri "Hasta Bilgi Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği", "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği", "Richard-Campbell Uyku Ölçeği", "Yaşam Bulguları Formu" ve "Opioid ve Analjezik İlaç Kayıt Formu" ile toplandı. Verilerin analizinde uygun istatistiksel yöntemler kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 44,34±13,28 yıl, %66,7'si erkek, %80,6'sı evli, %36,1'i ilkokul mezunu, %41,7'si işçi olduğu saptandı. Bireylerin %41,7'sinin sıcak sıvılar, %41,7'sinin alev nedeniyle yandığı,  %72,2'sinin 2. derece derin yanıkları olduğu, %66,8'inin sağ kol, %55,7'sinin sol kol, %52,8'inin baş bölgesinde yanıklarının bulunduğu saptandı. Deney grubundaki bireylerin; ağrı düzeylerinin 3. gün itibariyle kontrol grubundaki bireylerin ağrı düzeylerinden daha az olduğu (p<0,05), 4. gün değerlendirilen durumluk anksiyete düzeylerinin, kontrol grubunun anksiyete düzeyinden daha az olduğu (p<0,05), 4. gün değerlendirilen uyku kalitelerinin, kontrol grubundakilerden daha yüksek olduğu (p<0,001) saptandı. Bireylerin opioid ve analjezik ilaç kullanma durumlarında anlamlı farklılık saptanmadı.
Sonuç: Yanık pansumanı öncesi uygulanan refleksoloji masajı ve pasif müzik terapinin ağrı ve anksiyete düzeyini azalttığı, uyku kalitesini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: This study is an experimental research to evaluate the effect of reflexology massage and passive music therapy intervention before burn dressing on pain, anxiety and sleep.
Materials and Methods: The study population has included the patients who have been followed by the Burn Center in T.R. Kartal Dr.Lutfi Kırdar City Hospital between Agust 2019 and March 2020. The sample consisted of 36 patients who met the including criteria. In the study, individuals were divided into 3 groups. Reflexology Massage (RM) (n=12), was applied to the first group, Reflexology Massage and Passive Music Therapy (RM + PMT) (n=12), were applied to the second group, and routine care applications were applied to the control (C) (n=12) group. Research data were collected by "Patient Information Form", "Visual Analog Scale", "State and Trait Anxiety Invantory", "Richard-Campbell Sleep Questionnaire", "Vital Signs Form" and "Opioid and Analgesic Drugs Form". Appropriate statistical methods were used in the analysis of data.
Results: The average age of the participant was 44,34±13,28 years, 66,7% male, 80,6% married, 36,1% primary school graduates, and 41,7% workers. Most of the participant were burned by hot liquids 41,7%, by flame 41,7%, had second degree deep burns 72,2%, had right arm 66,8%, left arm 55,7%, head 52,8% area was burned. The individuals in the experimental group; pain levels were less than the control group as of the 3rd day (p <0.05), the state anxiety levels assessed on the 4th day were less than the anxiety level of the control group (p <0.05), the sleep quality evaluated on the 4th day, was found higher than the control group's sleep quality (p <0.001). There was no significant difference in the use of opioid and analgesic drugs.
Conclusion: As a result, it was found that the reflexology massage and passive music therapy intervention before burn dressing decreased pain and anxiety levels and increased sleep quality.