Batı Karadeniz kayın (Fagus orientalis Lipsky) ekosistemlerinde diri-örtü kontrol yöntemlerinin toprak verimliliğine etkisi
Effects of weed control methods on soil productivity of beech (Fagus orientalis Lipsky) ecosystems in Western Black Sea region of Turkey
Yazar: MURAT SARGINCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY YILDIZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Batı Karadeniz Kayın ekosistemlerinde gençlestirme çalışmaları sırasındayapılan diri-örtü kontrol yöntemlerinin toprak verimliligine etkisinin arastırılmasıiçin tamamen rastgele blok deseninde insan gücü (kökleme) ve makineli çalışma(dozerle üst toprağın kazınması) yöntemleri kullanılarak diri-örtü temizligiyapılmıştır. İşlemlerden bir yıl sonra makineli çalışma yapılan sahalardaki organik madde(OM) miktarının, diri-örtünün elle söküldügü sahalardakinin ancak 1/5'i kadaroldugu hesaplanmıştır. Ayrıca makineli çalışma yapılan sahadaki OM'nin ellesöküm yapılan sahalardaki OM'nin sadece 1/7'si oranında azot (N), 1/3'ü oranındafosfor (P), 1/11'i oranında kalsiyum (Ca), 1/4'ü oranında potasyum (K) ve 1/5'ioranında da kükürt (S) ve magnezyum (Mg) içerdigi belirlenmistir.Kökleme yapılan sahalarda toprak pH'sı yarım derece fazla olarakölçülmesine ragmen makineli çalışma yapılan sahalarda topraktaki katyon degisimkapasitesi (KDK) yarı yarıya azalmıştır. Kökleme sahalarında makineli çalışma yapılan sahalara oranla ilk 20 cm derinlikteki toprağın karbon (C) miktarı % 32 ve Mg miktarı da % 88 daha fazla bulunmustur.İşlemlerden bir yıl sonra makineli çalışma yapılan sahalara, kökleme yapılansahalara oranla 2.5 kat daha fazla kayın gençliginin geldigi belirlenmistir. Fakatmakineli çalışma yapılan sahalardaki kayın fidanlarında elle söküm yapılansahalardakine oranla N, P, Ca, K ve Mg yogunlukları önemli derecede düsükçıkmıştır.Ayrıca makineli çalışma yapılan sahalardan, kökleme yapılan sahalara oranlaN, P, Ca, K, S ve Mg sırasıyla yaklasık 49, 14, 219, 22, 20 ve 31 kat daha fazla sahadışına tasınmıştır. Dolayışıyla mekanik çalışmayla üst toprağın ve organik maddeninuzaklastırılması, bu ekosistemlerde saha verimliligini azaltabilir ve fidan büyümesiniolumsuz etkileyebilir.Anahtar Sözcükler: Toprak, verimlilik, organik madde, diri-örtü kontrol,besin elementleri.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of weed control methodsduring regeneration practices on soil productivity of eastern beech forest in BlackSea Region of Turkey. The experiment used a randomized block design with threeblocks. The manual treatments were grubbing. Mechanical treatment wasscarification of soil surface and topsoil with bulldozer.One year after treatments, amount of organic matter on mechanical treatedsite was only 1/5 of the grubbing sites. And mechanically treated sites had only 1/7nitrogen (N), 1/3 phosphorus (P), 1/11 calcium (Ca), 1/4 potassium (K) and 1/5sulfur and magnesium of that the grubbing sites.Soil pH on grubbing sites was 0.5 degree higher than that of other sites. Soilcation exchange capacity (CEC) on mechanical treatment sites was only half of thethat of grubbing sites. Analysis of data between 0-20 cm soil depth revealed that soilIVC pool on grubbing plots was 32 % and Mg pool 88 % more than that of mechanicaltreatment sites.One year after treatments, on mechanical treated sites 2.5 times more beechseedling was count than grubbing sites. However, seedling N, P, Ca, K, Mgconcentrations were significantly lower on mechanical treated sites than those ofgrubbing sites.Comparing to grubbing sites about 49, 14, 219, 22, 20 and 31 times more N,P, Ca, K, S and Mg were removed from the mechanical treatment sites respectively.Thus removing top soil and the organic matter with machine during regenerationpractices may lower the sites productivity and effect seedling growth on thisecosystems.Keywords: Soil, productivity, organic matter, weed control, nutrients.