Eski Yunan ve Roma'da bankerlik
Banking in ancient Greece and Rome
Yazar: ERKAN ILDIZ
Danışman: PROF. HALUK ABBASOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Ekonomi = Economics
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Bankacılık = Banking ; Bankerler = Bankers ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Meslekler = Occupations ; Roma Dönemi = Roman Period ; Yunan = Greek ; İtalya-Roma = Italian-Roman

Özet:
?Eski Yunan ve Roma'da Bankerlik? adlı bu çalışmada, bankerlik mesleği, M.Ö. 3. binyıldan M.S. 5. yy.ın başlarına kadar geçen yaklaşık 3500 yıllık tarihsel süreç içinde inceleniyor. Sumerlilerden Geç Roma Dönemi'ne kadar uzanan bu zaman dilimine konu olan coğrafya, doğal olarak bu uygarlıkların yaşam bulduğu Mezopotamya, Anadolu ve Akdeniz çevresini kapsıyor.Şüphesiz Üst Palelolitk Çağ'da, yani günümüzden 40-45 binyıl öncesinde ticaretin en ilkel şekillerinden başlayıp sayılama ve hesaplamada sağlanan gelişmelerle yaşanan uygarlaşma süreci, 5 binyıl önce yazının keşfi ve ağırlık ölçülerinin standartlaşması gibi önemli kültürel ilerlemelerle taçlanmamış olsaydı, inceleme konumuz olan bankerlik de tarih sahnesine çıkamazdı. Bu nedenle de bu çalışmamızda, M.Ö. 3. binyıl öncesinde ticaret, sayılama ve hesaplama, yazı ve ağırlık - para ölçü sistemlerinin oluşmasında yaşanan gelişmeler de ele alınmıştır.Bu incelemede bankerlik bağlamında sadece, tefeciler dışındaki faizli borç para verenler üzerinde durulmuş, tefecilik mümkün olduğunca inceleme dışında tutulmuştur. Ayrıca faizli borç para veren kurum ve kişiler, ?banka? ve ?banker? ayırımı yapmaksızın bir bütün olarak ?banker? olarak adlandırılmıştır. M.Ö. 1. binyıldan itibaren sikkenin kullanılmaya başlamasıyla bankerler, faizli borç para vermenin yanı sıra sarraflık, mevduat alma, ödemelere aracılık etme, çeşitli bankacılık işlemleriyle birlikte mezatçılık ve noterlik de yapmışlardır. Bu nedenle de bankerlik faaliyetleri bütün yönleriyle ayrıntılı olarak incelenmiştir.İncelemede bankerlik mesleği ayrıca; bankerlerin çalıştıkları mekânlar, kullandıkları araç gereçler, sikke ve ağırlık sistemleri, kayıt düzenleri, çalıştırdıkları personel, görev dağılımı ve bankerlikle ilgili yasalar gibi çeşitli yönlerden de ele alınmıştır.

Abstract:
In this work titled ?Banking in Greece and Rome?, banking as an occupation is examined in a period covering 3,500 years, from 3rd millennium BC to 5th century AD. The land that?s the subject under discussion, in the time period stretching from Sumers to Late Rome, naturally covers the areas of Mesopotamia, Asia Minor and Mediterranean where these civilizations came to life.There?s no doubt that if it wasn?t for the advances in the civilization process, which started 40-45 thousand years ago in Late Paleolithic Era with business in its most primitive form, that our banking wouldn?t be on the stage of world history. Five thousand years ago advances in numbers and calculations, the invention of writing and other important cultural milestones such as standardization of weight measurements aided in these advancements. Because of this reason, developments in business, numbers and calculations, writing and weight-money measuring systems in 3rd millennium BC are examined.In this work banking is considered lending money at an interest, usury is left out of the subject as much as possible. In addition, people or establishments that lend money with interest are called ?banker? as a whole without the separation between a banker and a bank. Along with the start of coin usage in the 1st millennium BC, bankers started exchanging money, keeping savings accounts, brokering for payments, auctioneering and notary services in addition to lending money with interest. Therefore, banking business is examined with all of its aspects in detail.Also in this work, bankers are discussed through various aspects such as places they work in, tools they use, coin and weight systems, recording arrangements, people they employ, allocation of duties, and laws about banking.