Sağlıkta stratejik iletişim: Tip 2 Diyabet hastalarında sağlık okuryazarlığının diyabet çıktılarıyla ilişkilendirilmesi
Strategic communication in health: Identifying diabetes outcomes with health literacy in Type 2 Diabetes patients
Yazar: AYLİN SANCAR
Danışman: PROF. DR. MERT UYDACI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Stratejik iletişim yönetimi = Strategic communication management ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Tip 2 diyabet hastalığının prevelansı tüm dünyada hızlı bir şekilde artmaktadır.  Bu tez çalışmasının amacı, sağlıkta stratejik iletişim perspektifinden bakılarak, Tip 2 diyabet hastalarına verilmesi planlanan sağlık okuryazarlık eğitimlerinin başlangıç noktasını belirlemek üzere hedef kitle analizinin yapılmasıdır.
Gereç ve yöntem: Bu tez çalışmasında, İstanbul'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahiliye ve diyabet polikliniklerine 01.10.2015 – 31.03.2016 tarihleri arasında başvuran Tip 2 diyabet hastalarına Diyabet Bakım Profili (DBP), CHEW Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (CHEW) ve CES Depresyon Ölçeği-Türkçe Formu (CES-D) uygulanmış ve ölçek puanları hastaların HbA1c ve Beden Kitle İndeksleri (BKI) ile ilişkilendirilmiştir. İstatistiksel analizler yapılırken SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 16.0 programı kullanılmıştır. Sonuçlar %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Bu tezde yaş ortalaması 56,40 ± 8,25 olan 128 hastaya (%59,4 kadın) ait bulgular değerlendirilmiş olup, hastaların %19,5'inin sağlık okuryazarlık düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. DBP Negatif Tutum alt başlığı ile sırasıyla CHEW (p=0,002; r=-0,267); CES-D (p<0,001; r=0,496) ve HbA1c düzeyi (p=0,018; 0,210) arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Sonuç: Bu tez çalışması, Tip 2 diyabet hastalarına yönelik olarak planlanacak olan sağlık okuryazarlık eğitimlerinin başlangıç noktasının diyabet sıkıntısı (diabetes distress) olması gerektiğini ortaya koymuş ve diyabet sıkıntısının depresyonla karıştırılmaması gereğine dikkat çekmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sağlıkta stratejik iletişim, sağlık okuryazarlığı, Tip 2 diyabet, diyabet sıkıntısı

Abstract:
Objective: The prevalence of type 2 diabetes is increasing rapidly all over the world. The aim of this thesis is to analyze the target audience in order to determine the starting point of the health literacy education planned to be given to Type 2 diabetes patients, from the perspective of strategic communication in health.
Material and methods: In this thesis, the Diabetes Care Profile (DBP), CHEW Health Literacy Scale (CHEW) and CES Depression Scale-Turkish Form were implemented to Type 2 diabetes patients who applied to the internal medicine and diabetes polyclinics of a training and research hospital in Istanbul between 01.10.2015 - 31.03.2016 and the scale scores were correlated with the patients' HbA1c and Body Mass Indexes (BMI). SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 16.0 program was used for statistical analysis. The results were evaluated at the 95% confidence interval, at the p<0.05 significance level.
Results: In this thesis, the findings of 128 patients (59.4% women) with a mean age of 56.40 ± 8.25 were evaluated and it was determined that 19.5% of the patients had a low level of health literacy. Between DBP Negative Attitude subtitle and CHEW (p=0,002; r=-0,267); CES-D (p<0,001; r=0,496); HbA1c level (p=0,018; 0,210) statistically significant relation was found.
Conclusion: This thesis study revealed that the starting point of health literacy education to be planned for Type 2 diabetes patients should be diabetes distress and drew attention to the fact that diabetes distress should not be confused with depression.

Keywords: Strategic communication in health, health literacy, Type 2 diabetes, diabetes distress