Sürdürülebilir su yönetiminde su ayakizi aracı: Bir sanayi örneği
Water footprint tool by context of sustainable water management: A manufacturing industry example
Yazar: HURİYE İNCECİK CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KÖSEOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Su, yeryüzündeki tüm canlıların hayat kaynağı ve canlılığın idamesi için vazgeçilemez bir kaynaktır. Asırlar boyu insanların kurduğu uygarlıkların hemen hemen tamamının, su kaynakları etrafındaki alanlarda ortaya çıkmış olması bir tesadüf değil, aksine bilinçli ve zorunlu bir tercihtir. Suya duyulan ihtiyaç doğrultusunda kaynaklardan istifade edebilmek maksadıyla teknik; sel, taşkın gibi suyun zararlarından korunma ve tarımsal faaliyetlerin uygulanmasını sağlamak maksadıyla bilimsel; suyun yönetimi ve paylaşımında adaleti sağlayabilmek maksadıyla ise hukuki ve siyasi düzenlemeleri de beraberinde getirmiştir.
Küreselleşme süreci ile hız kazanan nüfus artışı, çarpık ve aşırı kentleşme ile iklim değişikliğinin su kaynaklarına olan etkileri göz önünde bulundurulduğunda, kişi başına düşen su miktarı gitgide azalmakta ve bu nedenle (koruma-kullanma dengesi gözetilerek) sürdürülebilir su yönetimi devletlerin öncelikli politika hedefleri arasında yer almaktadır. Su kaynaklarının kalite ve miktarı ile farklı su kullanıcıları arasındaki uygun taksimatı, bir başka deyişle su yönetimi, politika yapıcılar ve karar vericiler için öncelikli konulardan biri haline gelmiştir.
Geçmişten günümüze su tüketimi yalnızca evsel tüketim esaslı planlanmakta iken su yönetiminin değişen boyutu ile ürün üretimi ve tedariki sürecinde suyun ne kadar ve ne şekilde tüketildiğini ve kirletildiğini ortaya koyma şeklinde revizyona uğramıştır. Bu güncellemeler, su ile ilgili yeni kavramları da beraberinde getirmiştir. Doğrudan tükettiğimiz ve malların üretim ve/veya tedarik sürecinde kullanılan suyun toplamı anlamına gelen "sanal su" ve sanal su kavramının gelişmesiyle bütün ürün ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimi süreçlerinde kullanılan toplam su miktarını ifade eden "su ayakizi" kavramı ortaya çıkmıştır. Bu kavramlar ile su yönetimine ilişkin sürdürülebilir su kullanımı politikaları da farklı bir boyut kazanmıştır. 
Bu tez çalışması, suyun sürdürülebilirliğinin temini için önemli faktörlerden birisi olan suyun üretim proseslerinde nerelerde ve ne miktarda kullanıldığının tespitini yapmaya, bu bağlamda bir mermer üretim işletmesi örneği üzerinden su ayakizi aracı marifetiyle su tüketimini ortaya koymaya çalışmaktadır. Su tüketiminin ortaya konması adına, hem kapasite raporu ve üretimde kullanılan makine katalog verilerinin kullanıldığı ilk yöntem hem de gerçekleşen üretime ve su tüketimine esas firma tarafından verilen reel verilere göre hesaplanan ikinci yöntem ile su tüketimini kıyaslamaya dönük bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Böylelikle hem çalışılan işletme hem de benzer diğer işletmeler için tavsiyeler ile sürdürülebilir su tüketimine dayanan bir üretim profili de ortaya konmuştur. Bu yaklaşım bir doğal kaynağın ortaya çıkarılması için diğer bir doğal kaynağın tüketilmemesi ve verimli kullanılması adına katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Water is an indispensable source of life for all living things on earth and for the maintenance of life. It is not a coincidence that almost all of the civilizations established by humans for centuries have emerged in areas around water resources, but rather a conscious and compulsory choice. In order to benefit from the resources in line with the need for water technical, to be protected from floods, and agricultural activities scientific and to provide water management and water distribution equitably legal and political developments have been needed.
Considering the impact of population growth, distorted and over-urbanization and climate change effects on water resources, which are accelerated by the globalization process, the amount of water per capita decreases gradually and therefore sustainable water management (considering protection-use balance) has become one of the prior policy objectives of the states. The quality and quantity of water resources and the appropriate allocation of water between different water users, in other words, water management, is one of the priorities for policy makers and decision takers.
While water consumption from past to present has been planned only on the basis of domestic consumption, it has been revised to reveal how much and how water is consumed and polluted in the process of production and supply with the changing dimension of water management. These updates brought new concepts about water. The concept of "virtual water", which means the sum of water that we consume directly or indirectly in the production and/or supply of goods; and the concept of "water footprint" which expresses the total amount of water used in the production, distribution and consumption of all products and services. With these concepts, sustainable water policies related to water management have also gained a different dimension. 
This thesis aims to determine where and how much water is used in the production processes, which is one of the important factors for the sustainability of water, and in this context, to determine the water consumption by means of a water footprint tool. In order to reveal the water consumption, a study was conducted to compare the water consumption with the first method using the capacity report and the machine catalog data used in production, and the second method calculated according to the actual data given by the company in reference to the actual production and water consumption. In this way, a production profile based on sustainable water consumption has been put forward with recommendations for both the enterprise and other similar enterprises. This approach contributes to the efficient use of another natural resource in order to reveal one natural resource.