Ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik erteleme davranışı üzerine etkisi
In secondary and high school students internet and social media addiction intolerance of uncertainty and effect on academic progress behavior
Yazar: FATMA NİHAL ADA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Bağımlılık = Dependency ; Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya bağımlılığı = Social media addiction ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Teknolojin gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle gençlerde internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı artmıştır.  Bireylerin günlük yaşamlarını olumsuz etkileyen çeşitli sonuçlara yol açan internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı bireylerin kişilik özelliklerinde de değişikliklere neden olmaktadır. Bu kapsamda özellikle ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinde sıklıkla gözlemlenen olgulardan biri de belirsizliğe tahammülsüzlüktür. Öte yandan öğrencilerin akademik başarılarında da gerileme gözlenmekte, bunun nedenlerinden birinin de akademik erteleme olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik erteleme davranışı üzerine etkisini incelemektedir.
İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini; İstanbul, Ankara, Adana, Sivas ve Gaziantep illerinde, ortaokul ve lise düzeyinde özel eğitim kurumlarında öğrenim gören tesadüfi olarak seçilmiş 448 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler; araştırmacının kendi geliştirdiği Kişisel Bilgi Formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF), Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Akademik Erteleme Ölçeği (AEÖ), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ile toplanmıştır. Bu araştırma, ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ile akademik ertelemeye etkisinin incelendiği nicel bir araştırma olup ilişkisel tarama modelindedir.
Öğrencilerde yaş, sınıf düzeyi, internet ve sosyal medya kullanım süresi ve algılanan sağlık düzeyi arttıkça, akademik erteleme, belirsizliğe tahammülsüzlük ve internet bağımlılık düzeyinin de arttığı görülmüştür. 
Lise öğrencilerinin akademik erteleme ve internet bağımlılık düzeyi ortaokul öğrencilerinden akademik erteleme düzeyinden anlamlı olarak daha yüksektir.  
Düşük gelirli ailelerin çocuklarında, orta ve yüksek gelir düzeyindeki ailelerin çocuklarından hem internet bağımlılık düzeyi hem de sosyal medya bağımlılık düzeyi anlamlı olarak yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür.
Akademik erteleme düzeyi arttıkça internet bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyinin de arttığı görülmüştür. 
Öğrencilerde belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi arttıkça, internet bağımlılığı düzeyinin de arttığı ancak sosyal medya bağımlılık ve akademik erteleme davranışı bakımından anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur.
Erkek öğrencilerin akademik erteleme, internet ve sosyal medya bağımlılık düzeyi kadın öğrencilerin akademik erteleme düzeyinden anlamlı olarak daha yüksek olduğu, cinsiyet ile belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi bakımından anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur.

Abstract:
With the development and spread of technology, internet addiction and social media addiction have increased, especially among young people. Internet addiction and social media addiction, which cause various consequences that negatively affect the daily lives of individuals, also cause changes in the personality traits of individuals. In this context, one of the frequently observed phenomena especially in primary and secondary school students is intolerance to uncertainty. On the other hand, a decline is observed in the academic achievement of the students, and one of the reasons for this is considered to be academic procrastination. The main purpose of this study is to examine the effects of internet and social media addiction on intolerance of uncertainty and academic procrastination behavior in secondary and high school students.
The sample of the study carried out with the relational screening model; It consists of 448 randomly selected students studying at secondary and high school level private education institutions in the provinces of Istanbul, Ankara, Adana, Sivas and Gaziantep. Data; Personal Information Form developed by the researcher, Young Internet Addiction Test Short Form (YİBT-SF), Social Media Addiction Scale for Adolescents (ESMBÖ), Academic Procrastination Scale (AEÖ), Intolerance to Uncertainty Scale (BÖ-12). This research is a quantitative research that examines the effects of internet and social media addiction on intolerance of uncertainty and academic procrastination in secondary and high school students and is in the relational screening model.
It was observed that as the age, grade level, duration of internet and social media use and perceived health level of the students increased, the level of academic procrastination, intolerance to uncertainty and internet addiction also increased.
High school students' academic procrastination and internet addiction levels are significantly higher than secondary school students' academic procrastination levels.
It has been observed that the children of low-income families have a significantly higher mean of both internet addiction and social media addiction than children of middle- and high-income families.
It was observed that as the level of academic procrastination increased, the level of internet addiction and social media addiction and intolerance to uncertainty also increased.
It was found that as the level of intolerance to uncertainty increased, the level of internet addiction increased, but it did not differ significantly in terms of social media addiction and academic procrastination behavior.
It was found that the level of academic procrastination, internet and social media addiction of male students was significantly higher than the level of academic procrastination of female students, and it did not differ significantly in terms of gender and intolerance to uncertainty.