Çanakkale Boğazı, Gemlik körfezi ve İzmit körfezi'nin fiziko-kimyasal özelliklerinin Ulva rigida C. Agardh, 1823' nın biyokimyasal özelliklerine ve yetiştiricilik potansiyeline etkisi
Effects of physico-chemical properties of Çanakkale strait, Gemlik bay and İzmit bay on biochemical properties and aquaculture potential of Ulva rigida C. Agardh, 1823
Yazar: DENİZ TAŞÇI
Danışman: PROF. DR. BETÜL GÜROY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Algler = Algae ; Kuru maddeler = Dry matters ; Protein analizleri = Protein analysis ; Ulva rigida = Ulva rigida ; Çanakkale Boğazı = Dardanelles ; İzmit Körfezi = İzmit Bay

Özet:
Bu araştırma projesi, Yalova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi tarafından 2021/YL/0012 numaralı proje bütçesi ile desteklenmiştir. Yeşil makro alglerden Ulva rigida, 100'e yakın alg türü içeren Ulvaceae ailesinde sınıflandırılan bir türdür. Denizel ekosistemde fosfat ve azot yönünden zengin olan sublittoral bölgelerde yayılım göstermektedir. Bu çalışmada, Ulva rigida'nın yetiştiriciliği için gerekli deniz suyunun fiziko-kimyasal analizleri ve makroalg örneklerinin besin kompozisyonu değişimleri mevsimsel olarak incelenmiştir. Belirlenen üç istasyondan toplanan Ulva rigida'nın protein içeriği kış mevsiminde %15,01 ile %25,97 arasında bulunmuştur. Yaz mevsiminde İzmit Körfezi ve Gemlik Körfezi'nden 22 °C ve 23 °C deniz suyu sıcaklıklarından toplanan Ulva'nın sırasıyla %8,61 ve %8,77 kuru madde ihtiva ettiği, kış mevsiminde ise 9,3°C ve 9°C'de sırasıyla %18,33 ve %15,47 ile yaklaşık 2 kat daha fazla kuru madde elde edilmiş olması sıcaklığın kuru madde üzerine etkisi belirlenmiştir. Çanakkale Boğazı ve Gemlik Körfezi istasyonlarında klorofil-a miktarı kış mevsiminde %0,8 iken yaz mevsiminde miktarının %88 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Korelasyon analizlerine göre, deniz suyundaki nitrat miktarı Ulva'nın klorofil-a miktarı üzerinde negatif yönde yüksek derecede etkiye sahip olduğu ve 0,7 mg/L ile 1,4 mg/L arasında nitratın yüksek miktarda klorofil-a sentezlenmesi için yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Nitrat noksanlığının yağ miktarını arttırdığı sonucuna varılırken, kuru maddde, klorofil-a ve protein değerleri için belirlenen istasyonlardaki kış mevsiminde tespit edilen nitratın yeterli olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu tez çalışmasında kuru madde, protein, yağ, kül ve klorofil-a değerleri birlikte değerlendirildiğinde, en ideal istayonun İzmit Körfezi olduğu ve kış mevsiminde verim elde edilebileceği sonucu ortaya çıkmıştır. Denizlerde antropolojik etkilerle suya karışan aşırı miktarda nitrat ve fosfat gibi bileşikler, kirlilik indikatörüdür. Örnekleme istasyonlarında fosfat ve nitratı besin olarak kullanan Ulva rigida yetiştirildiği taktirde, bu kirletici faktörlerin olumsuz etkilerinin azaltılması ve endüstriyel verimliliğe katkı sunacak şekilde organik ve inorganik bileşiklere dönüştürülebilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır. Örnekleme istasyonlarında kontrollü koşullar altında fosfat ve nitratı besin olarak kullanan Ulva rigida yetiştirildiği taktirde, bu kirletici faktörler, besin zincirinin farklı trofik seviyelerindeki türler ile birlikte dengeli ve endüstriyel verimliliğe katkı sunacak şekilde organik ve inorganik bileşiklere dönüştürülebilir. Bu tezde, Ulva rigida'nın mevsimsel besin kompozisyonu, deniz suyunun mevsimsel fiziko-kimyasal yapısı ile birlikte, protein, yağ, kül, klorofil-a ve kuru madde içeriği ortaya konulmuştur. Ulva rigida içerdiği protein ve yağ ile gıda ve yem sektöründe, kül değerleri göz önünde tutulduğunda doğal gübre zenginleştirici olarak tarım sektöründe ve klorofil-a içeriği ile gıda, kozmetik, tıp ve eczacılık sektörlerinde değerlendirilmesi potansiyel görülmekte olup araştırmaların ve uygulamaların geliştirilmesi sürdürülebilir ekosistem için önerilmektedir. 
 
Anahtar kelimeler: Ulva rigida, Akuakültür, Makroalg, Biyokimyasal kompozisyon, Marmara Denizi

Abstract:
This research project was supported by the Yalova University Scientific Research Projects (BAP) Coordination Unit with the project budget numbered 2021/YL/0012. Ulva rigida, one of the green macroalgae, is a species classified in the Ulvaceae family, which includes nearly 100 algae species. It spreads in sublittoral regions rich in phosphate and nitrogen in the marine ecosystem. In this study, physico-chemical analyzes of marine water required for cultivation of Ulva rigida and changes in nutrient composition of macroalgae samples were investigated seasonally. The protein content of Ulva rigida collected from the three designated stations was found to be between 15.01% and 25.97% in winter. Ulva, which is collected from the sea water temperatures of 22 °C and 23 °C from the Gulf of Izmit and the Gulf of Gemlik in summer, contains 8.61% and 8.77% dry matter, respectively, and is 9.3 °C and 9 °C in winter. The effect of temperature on dry matter was determined by the fact that approximately 2 times more dry matter was obtained with 18.33% and 15.47%, respectively. While the amount of chlorophyll-a in the Çanakkale Strait and Gemlik Bay stations was 0.8% in the winter season, it was determined that the amount decreased by 88% in the summer season. According to the correlation analyses, it was concluded that the nitrate amount in seawater has a high negative effect on the chlorophyll-a amount of Ulva and that nitrate between 0.7 mg/L and 1.4 mg/L is sufficient for synthesizing a high amount of chlorophyll-a. In this thesis study, when dry matter, protein, oil, ash and chlorophyll -a values were evaluated together, it was concluded that the most ideal station is the Gulf of Izmit and yields can be obtained in winter. While it was concluded that nitrate deficiency increased the amount of oil, it was found that the nitrate detected in the winter season at the stations determined for dry matter, chlorophyll-a and protein values was sufficient. The excessive amount of compounds such as nitrate and phosphate mixed with the seas with anthropological effects is an indicator of pollution. It has been concluded that if Ulva rigida, which uses phosphate and nitrate as nutrients, is grown at sampling stations, it is possible to reduce the negative effects of these polluting factors and to convert them into organic and inorganic compounds that will contribute to industrial efficiency. In this thesis, seasonal nutrient composition of Ulva rigida, seasonal physico-chemical structure of sea water, protein, oil, ash, chlorophyll and dry matter content were revealed. Ulva rigida has a potential to be used in the food and feed sector with the protein and oil it contains, in the agriculture sector as a natural fertilizer enrichment considering the ash values, and in the food, cosmetics, medicine and pharmacy sectors with its chlorophyll content, and the development of research and applications is recommended for a sustainable ecosystem.

Keywords: Ulva rigida, Aquaculture, Macroalgae, Biochemical Composition, Marmara Sea