Geç dönem monoblok uygulamalarında başarı kriterlerinin yapay zekâ yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of success criteria in postpeak monoblock applications with artificial intelligence method
Yazar: KAAN ÖNER
Danışman: PROF. DR. ELÇİN ESENLİK
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu retrospektif çalışmanın amacı büyüme gelişimin Peak ve Geç dönemlerinde uygulanan Sınıf II monoblok tedavisinde görülen değişikliklerin sefalometrik parametreler ve kooperasyon faktörleri değerlendirilerek karşılaştırılması ve yapay zekâ analiz yöntemleriyle tedavi başarısının değerlendirilmesinde kritik karar noktalarının tespit edilmesidir
Yöntem: Bu çalışmada 2017-2022 yılları arasında monoblok apareyi ile tedavi görmüş hastalar incelendi. Yaş ortalaması 15±1,37 yıl olan 74 Geç dönem hasta (MP3u ve Ru) ile yaş ortalaması 12,8±1,35 yıl olan 120 Peak dönem (MP3cap) hastanın radyografileri çalışmaya dahil edildi. Sınıf II monoblok tedavisinin başlangıcında ve sonunda alınan lateral sefalometrik ölçüm verileri karar ağacı analizinde Yinelemeli Bölümleme Analizi (RPA) ile analiz edildi. Analizde R programlama dilinde Özyinelemeli Bölümleme ve Regresyon Ağaçları (RPART) fonksiyonu kullanıldı. Yinelemeli Bölümleme Analizinde ise Sınıflandırma ve Regresyon Ağaçları (CART) yöntemi kullanıldı.
Bulgular: İki gelişim grubunda da ANBº ve Wits ölçümünde azalma ve mandibular boyutsal ölçümlerde (Co-Gn, Co-Go, Go-Me) artış görülmekle birlikte Peak dönemde bu etkiler Geç dönemden daha yüksek bulundu (p<0,001). Ancak Overjet eliminasyonu ve profil düzeltimi iki gelişim grubu arasında benzer olmakla birlikte Geç dönemde alt keser protrüzyonu önemli derecede daha fazla bulundu. Kooperasyon arttığında maksilla üzerindeki sınırlayıcı etki ve maksillo-mandibular ölçümlerdeki iyileşme arttı. Karar ağacı analizi sonucunda Pg-xTot ≥ 2,4 mm; Co-Gn ≥ 5,9 mm ve 3,8 mm iskeletsel parametreleri ile A1-NBº < 8,1º ve 8,2º; Ü1-NAº ≥ -0,75º; Overbite ≥ -1,5 mm dental parametrelerinde kritik karar noktaları tespit edildi.
Sonuç: Geç dönemde monoblok tedavisi ile %38 iskeletsel, %68 dental etki elde edilmiştir. Karar ağaçları %88 ve %85 doğruluk göstermiştir. Karar ağacından çıkartılan kurallar, Geç dönem fonksiyonel ortopedik tedavi başarısının değerlendirilmesinde hem iskeletsel hem dental kritik karar noktaları sağlamıştır.

Abstract:
Objective: The aims of this retrospective study were to compare changes in Class II monoblock treatment applied in the Peak and Postpeak periods of growth development by evaluating cephalometric parameters and cooperation factors, and to determine critical decision points in evaluating treatment success with artificial intelligence analysis methods. 
Method: In this study, patients who were treated with a monoblock appliance between the years 2017 and 2022 were examined. Radiographs of 74 Postpeak period patients (MP3u ve Ru) with an mean age of 15±1.37 years and 120 Peak period (MP3cap) patients with an mean age of 12.8±1.35 years were included in the study. Lateral cephalometric measurement data taken which were obtained before and after monoblock treatment were analyzed with Recursive Partitioning Analysis (RPA) in decision tree analysis. Recursive Partitioning and Regression Trees (RPART) function in the R programming language was used in the analysis. Classification and Regression Trees (CART) method was used in Recursive Partitioning Analysis. 
Results: Although decreases in ANBº and Wits measurements and increases in mandibular linear measurements (Co-Gn, Co-Go, Go-Me) were observed in both study groups, these effects were significantly higher in Peak period than in Postpeak period (p<0,001). However, Overjet elimination and profile correction were similar between the two study groups, lower incisor protrusion was significantly higher in Postpeak period. When cooperation increased, the restrictive effect on the maxilla and the improvement in maxillo-mandibular measurements increased. As a result of the decision tree analysis, critical decision points were determined in the skeletal parameters (Pg-xTot ≥ 2.4 mm; Co-Gn ≥ 3.8 mm and 5.9 mm) and the dental parameters (A1-NBº < 8.2º and 8.1º; Ü1-NAº ≥ -0.75º; Overbite ≥ -1.5 mm).
Conclusion: With monoblock treatment in Postpeak period, 38% skeletal and 68% dental effect were observed. Decision trees showed 88% and 85% accuracy. The treshold volves from the decision tree analysis provided both skeletal and dental critical decision points in evaluating the success of functional orthopedic treatment in the Postpeak period