Onkoloji hemşirelerinin hastaların psikososyal gereksinimlerini tanılama becerileri
Oncology nurses' diagnosis abilities of psychological needs of patients with cancer
Yazar: TUĞBA PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Pehlivan, T. (2013). Onkoloji Hemşirelerinin Hastaların Psikososyal Gereksinimlerini Tanılama Becerileri. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. 
Araştırma, hemşirelerin onkoloji hastalarının psikolojik gereksinimlerini tanılama becerilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiş tanımlayıcı-kesitsel bir araştırmadır.
Araştırmanın örneklemini, onkoloji servisinde çalışan 157 hemşire oluşturmuştur. Veriler literatür doğrultusunda hazırlanan anket formu ile toplanmıştır. Anket formunda; hemşirelerin demografik, mesleki özelliklerine yönelik 15 soru, hastaların psikososyal gereksinimlerini değerlendirmeye yönelik 13 soru bulunmaktadır. Ayrıca hasta kabulü ve sürekli tanılamada değerlendirilen alanlar 12 soru ile incelenmiştir.   
Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılım) ve Mann Whitney-U, Kruskal Wallis, Pearson ve Spearman Korelasyon testleri uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 29,26±6,22 yıl, onkoloji biriminde çalışma süresi 4,65±5,57 yıl olup %66,2'si (n:104) lisans mezunu ve %50,3'ü (n:79) özel hastanede çalışmaktadır. Hemşirelerin çoğunluğunun (%98,7; n: 155) hastaların psikososyal açıdan değerlendirilmesi gerektiğini düşündüğü belirlenmiştir. Yarıdan fazlası (%51,6; n:81) hastaları psikososyal açıdan değerlendirebildiğini, %48,4'i ise (n:76) değerlendiremediğini belirtmiştir. Hastaları psikososyal açıdan değerlendirmesini etkileyen faktörler incelendiğinde; ilk sırada %80,3 ile (n: 126) "iş yoğunluğu nedeniyle hastanın psikolojik ihtiyaçlarına vakit ayıramama" yer alırken %22.9'u ise "psikolojik değerlendirme yapabilecek bilgiye sahip olmadığını"  belirtmiştir.
Hemşirelerin hastaları tanılamada değerlendirdikleri boyutlar VAS ile değerlendirilmiştir. Araştırmada hemşirelerin VAS toplam puanı ortalaması 89.55±17.93 olup "boşaltım" (8.99±1.61) alt boyutu en yüksek puanı almıştır. "Kanserin psikolojik yönü", "ölüm ve ölümcül hasta/ailesine yaklaşım", "stres ve kriz yönetimi" ve "iletişim ve iletişim becerileri" eğitimi alan hemşirelerin psikososyal tanılamada "başetme ve stres toleransı" alt boyutunu daha iyi değerlendirdikleri gözlenmiştir.  
Anahtar Kelimeler:  Onkoloji, hemşirelik, psikososyal, bakım

Abstract:
Pehlivan, T. (2013). Oncology Nurses' Diagnosis Abilities of Psychological Needs of Patients with Cancer. İstanbul University, Institute of Health Sciences, Department of Mental Health and Psychiatric Nursing, Master Thesis. İstanbul.  
The aim of the study was to evaluate oncology nurses' diagnosis abilities of psychological needs of patients with cancer. The study adopted a descriptive, cross-sectional design. The study sample comprised of 157 nurses who work at oncology service. Data was collected by nurses with survey prepared through literature review. In survey, there are 15 questions intended demographic, professional characteristics of nurses, 13 questions intended evaluation of psychological needs of patients with cancer. Plus, areas evaluating at the patient accept and permanent identification was examined by 12 questions.
Data were analyzed using descriptive statistics (mean, Standard deviation, frequency, range), Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Pearson's correlation coefficients and Spearman's rank correlation tests.
The mean age of nurses 29.26±6.22 years, duration of working at oncology department 4.65±5.57 years and 66.2 percent of nurses (n:104) were undergraduate, 50.3 percent of nurses (n:79) were working at privacy hospital. In study it is established that most of nurses (%98.7; n: 155) think necessity of psychological evaluation of patients with cancer. More than half (%51.6; n: 81) state that they could evaluate patients in terms of psychological, on the other hand 48.4 percent of nurses state that they could not. When obstacle factors to psychological assessment are investigated, the first matter is found "cannot spare time to psychlogical needs of patients due to workload". 22.9 percent of nurses are stated "they haven't got enough knowledge in order to evaluate patients psychologically." 
The total point of parms was evaluated at patient identificaion (VAS total score) 89.55±17.93. The highest point belongs to "urinary system" (8.99±1.61). It was also found that nurses took the education "psychological aspect of cancer", "death and approach to terminally ill patient and his/her family", "communication and communication skills", "stress and crisis management" were better evaluating the "coping with stress" option.

Anahtar Kelimeler:  Oncology, nursing, psychosocial, care.