Bazı gül çeşitlerinde bakteriyel patojenlerin, çeşit duyarlılıklarının belirlenmesi ve en yaygın patojene karşı farklı kimyasalların etkilerinin araştırılması
Identification of bacterial pathogens on some rose cultivars, determination of cultivar resistance and invastigation of the effects of different chemi̇cals against the most common pathogen
Yazar: AYSUN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. KUBİLAY KURTULUŞ BAŞTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Gül (Rosaceae, Rosa), kentsel peyzaj alanlarının en popüler ve çok yönlü kullanımı olan çiçekli çalılardandır. Son yıllarda, gül bakteriyel hastalıkları artmaya başlamış ve kayda değer ekonomik kayıplara neden olmuştur. Bu çalışmada, Konya kentinin peyzaj alanlarında bulunan 58 gül çeşidinde, 2015-2016 yıllarında yapılan survey çalışmaları ile değişik hastalık belirtileri tespit edilmiştir. İzolasyonlardan elde edilen 138 izolatın teşhisi biyokimyasal, morfolojik, fizyolojik ve moleküler testlerle yapılmış ve etmenler Pseudomonas syringae pv. syringae, P. s. pv. morsprunorum, Xanthomonas hortorum, Erwinia amylovora ve Rhizobium radiobacter olarak belirlenmiştir. Patojenisite testlerinde, patojenler tarafından enfekte edilen aynı çeşitlerin 4 yaşındaki ve 3'er adet sağlıklı gülfidanı kullanılmıştır. Etmenlerin hastalık şiddetleri, sürgün, kök ve yaprak inokulasyonları ile arazi koşullarında belirlenmiş ve bakteriler farklı seviyelerde önemli patojenisite farklılıkları göstermiştir. Farklı gül çeşitlerinden izole edilen etmenler arasında çoğunlukla P. s. pv. syringae (% 46) ve en az R. radiobacter (% 1,4) etmenleri elde edilmiştir. Bakteriyel etmenlerin 57'si non-patojen olarak tespit edilirken, patojenlerin virülenslik dereceleri % 8-83 arasında değişmiştir. Çeşit hassasiyet denemelerinde P. s. pv. syringae'ye karşı en hassas çeşit 44,4 yaprak leke ortalamasıyla Zwergenfee olarak tespit edilmiştir. Hastalık etmenine yüksek dayanıklılık gösterenler ise Bad Wörishofen, Cheryy Girl ve Nicole çeşitleri olmuştur. Farklı kimyasalların P. s. pv. syringae'ye karşı etkililikleri araştırılmış bu amaçla fosforik asit, bakır oksiklorür, hidrojen peroksit ve sodyum hipoklorit kimyasalları denenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, en yüksek etkiye fosforik asit (%53,33-100) sahip olurken en düşük etki sodyum hipoklorit (%0,08-100) uygulamalarıyla belirlenmiştir.

Abstract:
Rose, a plant of the genus Rosa in the family Rosaceae, is one of the most popular and versatile flowering shrubs in urban landscape areas. In recent years, rose bacterial diseases are getting to increase and they cause significant economic losses. In this study, 58 rose cultivars located in landscape areas of Konya province was determined different diseases symptoms at various levels by carried out survey studies in 2015-2016 years. Identification of 138 isolates obtained from isolations was made by biochemical, morphological, physiological and molecular tests, and the agents were determined as Pseudomonas syringae pv. syringae, Pseudomonas syringae pv. morsprunorum, Xanthomonas hortorum, Erwinia amylovora and Rhizobium radiobacter. In pathogenicity tests, 4-year-old and 3 healthy rose seedlings which the same cultivars infected by the pathogens, were used. Disease severities of the agents were determined by shoot, root and leaf inoculations in land conditions and the bacteria showed important differences on pathogenicities at different levels. Among the agents isolated from different cultivars of roses were mostly obtained P. s. pv. syringae (46%) and at least R. radiobacter (1,4%). While 57 of bacterial agents were detected as non-pathogenic, virulence degrees of the pathogens was ranged between 8-83%. Various sensitivity tests against P. s. pv. syringae the most sensitive variety was identified as Zwergenfee with 44.4 leaf stain average. Bad Wörishofen, Cheryy Girl and Nicole varieties showed high resistance to disease. Different chemicals against P. s. pv. syringae efficacy researched for this purpose phosphoric acid, copper oxychloride, hydrogen peroxide and sodium hypochlorite has been tested. According to the findings, phosphoric acid (53.33-100%) had the highest effect while sodium hypochlorite (0.08-100%) had the lowest identified.