Kanser hastalarında hemşire varlığı algısının hastalık algısı ve anksiyete düzeylerine etkisi
Effects of nurse presence on disease anxiety and disease perception in cancer patients
Yazar: MERVE NUR GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. EZGİ KARADAĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing

Özet:
Bu çalışma kanser hastalarında hemşire varlığı algısının hastalık algısı ve anksiyete düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi İlhan Onat Hematoloji Binası'nda yatarak sağlık bakım hizmeti alan 165 kanserli hastalar ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama formu olarak Tanımlayıcı Bilgi Formu, Hemşirenin Varlığı Ölçeği, Hastalık Algısı Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Karnofsky Performans Skalası olmak üzere beş veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde; SPSS 27.0 versiyon paket kullanılmıştır. Verilerin dağılımı tanımlayıcı analiz parametreleri (ortalama, medyan, standart sapma, minimum, maksimum, frekans, yüzde) ile gösterilmiştir. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığı Kolmogorov-Smirnov testi ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uyması nedeniyle iki bağımsız grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem t Testi, ikiden fazla bağımsız grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. İkiden fazla bağımsız grup arasında sürekli değişken açısından farklılık bulunması durumunda farklılığa neden olan grubun tespiti Posthoc testleri ile yapılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon ile değerlendirilmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisi Basit/Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ile incelenmiştir. Verilerin analizi %95 güven aralığında (p=0,05) incelemeye alınmıştır.
Araştırmaya dahil edilen kanser tanılı hastaların % 53,9' u erkek (n=89); %46,1'i kadın (n=76)  ve katılanların  %43,6'sı 51 – 70 yaşındadır (n=72). Sonuçlara göre; 31 – 50 yaş grubunda yer alanların Süre (Akut/Kronik) alt boyutu skorlarının 71 ve üzeri yaş grubunda yer alanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda, katılımcıların %83,6'sının (n=138) 2 yıldır kanser tanısı ile yaşadığı ve % 93,9'sının (n=155) kemoterapi aldığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; mesleklere göre hastaların Hemşire Varlığı Ölçeği'nden aldıkları skorların ortalaması çalışmayanlarda 114,24 ± 9,59 olup istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Araştırmada, hastaların hemşire varlığı ölçeğindeki ortalama puanları 112.27 ± 9.61 olarak belirlenmiştir. Hemşire Varlığı Ölçeği'nde alınabilecek en düşük puan 24, en yüksek puan ise 120'dir. Çalışmamızda alınan en düşük puan 72, en yüksek puan 117 olarak kaydedilmiştir. Hastaların %61,2'sinde anksiyete belirtisi olmadığı tespit edilmiştir.
Kanser hastalarında hemşire varlığı algısının hastalık algısı ve anksiyete düzeyleri arasında ilişki bulunamamıştır. Hemşireler hastaların hastalığı algılamasında, anksiyete düzeylerini azaltıp, gereken bakım vermelerinde önemli rolü bulunan sağlık profesyonelleridir. Çalışmanın başka örneklemle tekrarlanması önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Kanser hastalığı, hemşire varlığı algısı, hastalık algısı, anksiyete düzeyi
Tezin sayfa adedi: 107
Danışman: Prof. Dr. Ezgi KARADAĞ

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of the perception of nurse presence on disease perception and anxiety levels in cancer patients. 
The research was carried out with 165 cancer patients receiving inpatient care at the Ilhan Onat Hematology Building of Dokuz Eylül University Hospital. Five data collection tools were used in the study: Descriptive Information Form, Nurse Presence Scale, Disease Perception Scale, Beck Anxiety Scale, and Karnofsky Performance Scale. The data obtained in the study were analyzed with SPSS version 27.0 package program. The distribution of the data was shown with descriptive analysis parameters (mean, median, standard deviation, minimum, maximum, frequency, percentage). Whether the data fit the normal distribution was analyzed by Kolmogorov-Smirnov test. Since the data fit the normal distribution, Independent Sample t Test was used to compare continuous variables between two independent groups, and One-Way Analysis of Variance was used to compare continuous variables between more than two independent groups. If there was a difference between more than two independent groups in terms of continuous variables, the group causing the difference was determined by Posthoc tests. The relationship between continuous variables was evaluated by Pearson Correlation. The effect of independent variables on dependent variables was analyzed by Simple/Multiple Linear Regression Analysis. Data were analyzed at 95% confidence interval (p=0.05).

Of the cancer-diagnosed patients included in the study, 53.9% were male (n=89), 46.1% were female (n=76), and 43.6% were in the 51-70 age group (n=72). According to the results, it was found that the scores of those in the 31-50 age group in the Duration (Acute/Chronic) subscale were lower than those in the 71 and above age group. In our study, it was determined that 83.6% of the participants (n=138) had been living with a cancer diagnosis for 2 years, and 93.9% (n=155) had received chemotherapy. According to the results obtained, the average scores of patients from the Disease Presence Scale by professions were statistically significantly different, with a mean of 114.24 ± 9.59 in non-working individuals. In the study, the average scores of patients on the Nurse Presence Scale were determined as 112.27 ± 9.61. The lowest score recorded in our study was 72, and the highest score was 117. Anxiety symptoms were not present in 61.2% of the patients. 
No relationship was found between the perception of nurse presence and disease perception and anxiety levels in cancer patients. Nurses play a significant role as healthcare professionals in perceiving patients' illness and reducing anxiety levels while providing necessary care. It is recommended to repeat the study with a different sample. 
Keywords: Cancer, perception of nurse presence, disease perception, anxiety level
Number of pages in the thesis: 
Advisor: Prof. Dr. Ezgi KARADAĞ