Toplumda ve huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin diyet antioksidan kapasitesi, kırılganlık ve beslenme durumu
Dietary antioxidant capacity, frailty and nutritional status of elderly individuals living in the community and in old age home
Yazar: ÖMER TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÖZKAYA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Araştırma, toplumda ve huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin diyet antioksidan kapasitesi, kırılganlık ve beslenme durumunu saptamak amacıyla yapılmıştır. İstanbul'da Darülaceze Huzurevi'nde yaşayan yaşlı bireyler ile toplum içinde yaşayan yaşlı bireyler arasında yürütülen çalışma 03.2023 – 03. 2024 tarihlerini kapsamaktadır. Araştırmaya yaşları 65 yaş ve üstü, huzurevinde yaşayan 40 kadın ve 40 erkek ile toplum içinde yaşayan 40 kadın ve 40 erkek olmak üzere toplam 160 kişi dâhil edilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında bireylere sosyo-demografik bilgi formu uygulanmış olup kişisel bilgiler ve genel sağlık bilgileri sorgulanmıştır. Ardından katılımcılardan antropometrik ölçümler ve günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ile günlük yaşam aktiviteleri değerlendirilmiş, Mini Malnütrisyonel Değerlendirme Ölçeği (MNA-SF) ile malnütrisyon durumu değerlendirilmiş ve son aşamada Kırılganlık Ölçeği (Frail Index) uygulanarak kişilerin kırılganlık düzeyi belirlenmiştir. Besin tüketim kayıtları incelenen bireylerin antioksidan kapasitesi farklı analiz yöntemleri (toplam oksijen radikali absorbsiyon kapasitesi (TORAC), Trolox asitinin eşdeğeriyle antioksidan kapasitesi (TEAC), toplam radikal yakalayıcı antioksidan parametre (TRAP), demir iyonu indirgeyici antioksidan potansiyeli (FRAP), C vitamini eşdeğeri antioksidan kapasitesi ve teorik formül) kullanılarak hesaplanmıştır. Huzurevinde yaşayan bireylerle toplum içinde yaşayan bireylerin medeni durum ve düzenli ilaç kullanımı, VKİ kategorik değerleri, kalça çevresi değerleri, protein(g), protein (%), lif, omega 3, B1, B2, B6, B12, K vitaminleri, folat, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir, çinko ve bakır değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur. Huzurevinde yaşayan bireylerin kırılganlık düzeyi ile B1 vitamini, demir ve çinko mineralleri arasında; toplum içinde yaşayan bireylerin kırılganlık düzeyi ile B2 vitamini arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Çalışma sonucunda B1, B2, demir ve çinko alımının kırılganlığı etkilediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan kapasitesi, beslenme, kırılganlık, malnütrisyon, yaşlı

Abstract:
The research was conducted to determine the dietary antioxidant capacity, frailty and nutritional status of elderly individuals living in the community and in old age home. The study conducted between elderly individuals living in Darülaceze Old Age Home in Istanbul and elderly individuals living in the community covers the dates 03.2023 - 03.2024. A total of 160 people, aged 65 and over, 40 women and 40 men living in a old age home and 40 women and 40 men living in the community, were included in the study. In the first stage of the research, a socio-demographic information form was applied to individuals and their personal information and general health information were questioned. In addition, anthropometric measurements and daily food consumption records were taken from the participants. Daily living activities were evaluated with the Katz Activities of Daily Living Scale, malnutrition status was evaluated with the Mini Malnutrition Assessment Scale (MNA-SF), and at the last stage, the frailty level of the people was determined by applying the Frail Index. Antioxidant capacity of individuals whose food consumption records were examined was analyzed using different analysis methods (total oxygen radical absorption capacity (TORAC), antioxidant capacity equivalent to Trolox acid (TEAC), total radical scavenging antioxidant parameter (TRAP), ferric ion reducing antioxidant potential (FRAP), vitamin C equivalent). It was calculated using antioxidant capacity and theoretical formula). The results indicated a significant difference between individuals living in old age home and in the community in terms of marital status, regular medication use, BMI categorical values, hip circumference values, protein (g), protein (%), fiber, omega 3, B1, B2, B6, B12, K vitamins, folate, sodium, potassium, calcium, magnesium, phosphorus, iron, zinc and copper values. A negative significant relationship was found between the frailty level of individuals living in old age home and vitamin B1, iron and zinc minerals; frailty level of individuals living in the community and vitamin B2. As a result of the study, it was observed that the intake of B1, B2, iron and zinc affected frailty.
Key Words: Antioxidant capacity, nutrition, frailty, malnutrition, elderly