Kumluca (Antalya) kuzeyinde yer alan ofiyolit topluluğunun jeolojik konumu ve ekonomik potansiyeli
Geological setting and economical potential of the ophiolite assemblages in the north of Kumluca (Antalya)
Yazar: MEHMET USLU
Danışman: PROF. DR. FUZULİ YAĞMURLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Isparta açısı içerisinde Kumluca (Antalya)'nın kuzeyinde yer alan ofiyolit birimlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma bölgesindeki ofiyolit birimleri,  Güneybatı Türkiye'de Antalya napları olarak bilinen allokton konumlu kaya topluluğu içinde yer almaktadır

Çalışma alanı içinde yer alan kaya birimleri otokton ve allokton olmak üzere iki grup içinde toplanabilir. Otokton birimler alttan üste doğru Bey Dağları formasyonu, Garipçe formasyonu, Karabayır formasyonu ve Karakuştepe formasyonu olarak sıralanmaktadır. Allokton birimler ise Antalya napları içerisinde bulunan Alakırçay karmaşığı, Tekirova peridotitleri ve Tahtalı Dağ birimleri olarak alttan üste doğru doğru sıralanmaktadır. Allokton kaya birimleri içerisindeki ofiyolit kayalar en çok göze çarpan bileşenlerdir.

Beydağları formasyonu Jura-Kretese arasında değişen pelajik ve neritik kireçtaşlarından oluşur. Garipçe formasyonu Kretase yaşlı karbonat kaya birimlerini uyumsuz olarak üstleyen Eosen yaşlı türbiditik tortullardan oluşmaktadır. Karabayır formasyonunu oluşturan Akitaniyen yaşlı resifal kireçtaşları, Beydağları formasyonuna ait Kretase yaşlı kireçtaşları ile Antalya naplarına ait Triyas yaşlı tortulları transgressif olarak üstler. Otokton birimlerin en üstünde bulunan Burdigliyen yaşlı Karakuştepe formasyonuna ait tortullar, çalışma bölgesinde çoğu yerde Antalya naplarına ait ofiyolitik kaya birimleri tarafından bindirmeli bir dokanakla üstlenir.

Alakırçay melanjı, daha çok karmaşık içyapı özelliğine sahip tabakalı çört, radyolarit, kırmızımsı çamurtaşı, diyabaz, serpantinleşmiş peridotit, gabro ve ince katmanlı Halobia'lı pelajik kireçtaşlarından yapılıdır. Tahtalıdağ napı ise, büyük bölümü ile çok kalın katmanlı ve masif yapılı kireçtaşlarından (Triyas- Jura) oluşmaktadır. Tekirova peridotitleri olarak ayırt edilen ultrabazik kayalar egemen olarak serpantinleşmiş harzburgit ve dunitlerden yapılıdır.  

 Otokton birimlerden Karabayır formasyonu ve allokton birimlerden Alakırçay karmaşığı çalışma alanı içinde geniş yayılım göstermektedir. Bu birimlerden 96 noktadan alınan el numunelerinin 14 tanesinde ince-kesit yapılarak petrografik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. 

Araştırmaların ışığında bölgede ekonomik olarak Mangan ve Krom cevherleşmeleri tespit edilmiştir. Alakırçay karmaşığı içerisinde bulunan tabakalı çörtler içerisinde yersel olarak Mangan ve hematitli Mangan oluşukları bulunmaktadır. Alakırçay karmaşığı içerisinde gözlenen Tekirova peridotit kütleleri yer yer kromit zuhurları içermektedir. Kromitler daha çok dünit bileşimli peridotitler içinde düzensiz damarcıklar ve dissemine halde saçılmış tanecikler şeklinde gözlenmektedir.

Abstract:
In this study, in terms of Isparta in Kumlucu (Antalya) to the North, we aimed to investigate the ophiolite units of the region. Ophiolite unit in the area, in southwestern Turkey, Antalya nappes are well known as allochthonous nappes located within the rock community.

In the study area, autochthonous and allochthonous rock units can be grouped as the two main rock found.  Autochthonous unit from the lower to the upper are Bey dağ formation, Garipçe formation, Karabayır formation, and Karakuştepe formation. While the allochthonous unit are found in Antalya nappes of Alakakırçay complex, Tekirova peridotite, and Tahtalı mounatain units are listed from lower to the upper. The ophiolite rocks are the most prominent component in allochthonous rock unit.

Beydağ formation was formed from the pelagic and nerithic limestone variation in Jurassic-Cretaceous time. Garipçi formation of Eosen units consist of turbiditic sediments that Cretaceous carbonate rocks unit unconformably overlying it. Karabayır formation make up of the Aquitanian reef limestone, the Cretaceous limestone belongging to Beydağ formation overlyning with Antalya nappes of Trias age sediments transgresive. In the uppermost of Autochthonous unit are some sediments of Buldigarian Karakuştepe formation, mainly in the study region ophiolite rocks unit of Antalya nappes overlain by overlaped is assummed.

Alakırçay melange, mainly consist of more complex micrstructure feature;  bedded chert, radiolarite, reddish mudstone, diabase, serpantinised peridotite, gabro and Halobia thin layer is made up of pelagic limestone. While Tahtalı mountain nappe, with the majority made very thick bedded and consist of massive livestone (Triassic-Jurassic). Tekirova peridotite be distinguished as ultrabasic rock are dominatly made of serpantinised harzburgite and dunite.

Autochthonous and allocthonous units from Karabayır formation unitsof the nappe complex in the study area shows a wide spread. This unit is taken from the point of 96 samples, 14 were used in making thin-section petrographic characterization has been attemped.  

As a results of this reaseache in the area,  economically manganese and chrome mineralization was detected.  Nappe complex in bedded cherts locally contained in manganese and manganese ores are Hematite. Tekirova peridotite nappe complex that was observed in places contains chromite occurrences. Dunite and peridotite composition of chromite in more irregular veinlets and disseminated grains are observed as though scattered.