Eskişehir'de ticari bir kesimhanede kesime alınan sığırların akciğer ve karaciğerlerinde hidatik kistler üzerine patomorfolojik incelemeler
Pathomorphological examination of hydatid cyst in lungs and livers of cattles slaughtered in A commerical abattoir in Eskişehir
Yazar: AYFER ÇELEBİ EROĞLU
Danışman: PROF. DR. ERTAN ORUÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Echinococcosis = Echinococcosis ; Echinococcosis-pulmoner = Echinococcosis-pulmonary ; Eskişehir = Eskişehir ; Karaciğer = Liver ; Mezbahalar = Abattoirs ; Morfoloji = Morphology ; Patoloji-veteriner = Pathology-veterinary ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Echinococcosis (Hydatidosis), dünyanın birçok yerinde halk sağlığını tehdit eden önemli bir zoonoz olarak bilinmektedir. Türkiye, insanlarda Kistik Ekinokokkozis (KE) varlığı bakımından endemik bölgeler arasında gösterilmektedir. Epidemiyolojik olarak insanlarda KE, sürü korumak için köpek bulunduran kırsal kesimlerde daha çok ortaya çıkar. Parazitin larva formu organa yerleştiğinde aynı zamanda Hidatik Kist (HK) olarak da tanımlanır. Hastalığın zoonoz karakteri yanında çiftlik hayvanlarında yerleştiği organlarda bıraktığı hasar sebebiyle tüketime sunulamamasından dolayı da ekonomik kayıplara yol açmaktadır. 
Yapılan literatür taramalarında Eskişehir ilinde kesime alınan sığırlarda HK varlığına yönelik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, Eskişehir'de özel bir kesimhanede kesime alınan sığırların akciğer ve karaciğerlerinde gözlemlenen kist ve benzeri yapıların patomorfolojik yöntemlerle HK yönünden incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla Eskişehir ilinde faaliyet gösteren özel bir mezbahada toplam 150 sığır kesimi takip edildi. Bu hayvanların ilk makroskobik muayenelerinde şüpheli görülen 36 adet akciğer ve 21 adet karaciğerden histopatolojik inceleme amacıyla örnekler alındı ve %10'luk tamponlu formalin solüsyonunda tespit edildi. Rutin histopatoloji takip işlemi sonrasında hazırlanan parafin bloklardan 5 mikronluk kesitler hazırlandı. Her bir kesit sırasıyla Hematoksilen-Eozin (HE), Masson's Trikrom (MT) ve Periodic Acid Schiff (PAS) boyaları ile prosedürlerine uygun olarak boyandı.
Histopatolojik incelemeler sonrasında, 150 sığırın 26'sında (%17,33) HK belirlendi. Organ düzeyinde ise; akciğerde görülen HK sayısı 22 (%14,67), karaciğerde görülen HK sayısı 10 (%6,67) olup, bunların 6'sında (%4) ise hem akciğer hem de karaciğerde HK birlikte tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak Eskişehir ilinde mezbahada kesime alınan sığırlarda %17,33 oranında HK belirlenmiş olup, zoonoz karakterli olması sebebiyle, bu bölgede de halk sağlığı bakımından dikkat edilmesi gereken bir hastalık olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
Echinococcosis (Hydatidosis) is known as an important zoonosis that threatens public health in many parts of the world. Turkey is shown in endemic regions in terms of Cystic Echinococcosis (CE) in humans. Epidemiologically, human CE occurs more often in rural areas with dogs to protect the herd. When the larval form of the parasite enters the organ, it is also referred to as Cyst Hydatid (CH). In addition to the zoonotic character of the disease, it also causes economic losses due to the fact that it cannot be offered for consumption due to the damage caused by the organs in which it lives in farm animals.
In the literature searches, there is no study regarding the presence of CH in cattle slaughtered in Eskişehir. In this study, it was aimed to examine the cyst-like structures observed in the lungs and livers of cattle slaughtered in a private slaughterhouse in Eskişehir by pathological methods in terms of CH.
For this purpose, 150 cattle slaughtering was observed in a private slaughterhouse operating in Eskişehir. Tissue samples were taken from 36 lungs and 21 livers due to the suspicious cyst structure in the macroscopic examinations. They were fixed in 10% buffered formalin solution for histopathological examination. After routine histopathology process, 5 micron sections were taken from paraffin blocks. Each section was stained according to the procedure with hematoxylin-eosin (HE), Masson's trichrome (MT) and Periodic Acid Schiff (PAS) stains, respectively.
At the end of the research, CH was determined in 26 (17.33 %) of 150 cattle. At the organ level; The number of CH seen in the lung is 22 (14.67 %), in the liver is 10 (6.67%) and 6 (4%) both in the lung and liver. 
As a result, 17.33% CH was determined in the cattle slaughtered in slaughterhouse in Eskişehir. It is concluded the disease should be considered for public health in this region in terms of its zoonotic character.