Gemi adamlarında stres, tükenmişlik, depresyon düzeyleri ve ilişkilerinin incelenmesi
Examination of stress, burnout, depression levels and relations in seaman
Yazar: KÜBRA USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Depresyon = Depression ; Gemi adamları = Seafarers ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel stres = Organizational stress

Özet:
Dünya üzerinde gerek ulaşım gerek ticaret noktasında deniz ve denizcilik sektörü büyük önem arz etmektedir. İşleyen ticaret zincirinin büyük bir halkası olan denizcilik sektörünün yegane güçleri ise denizcilerdir. Bunun içindir ki gemi adamlarının refahı hem dönen ticaret sirkülasyonu için hem de kişisel iyilik hali için önem taşımaktadır. Bu noktada bu araştırma için çeşitli gemi türlerinden ve pozisyonlardan 200 gemi adamına ulaşılmıştır ve araştırmanın örneklemini ulaşılan 200 gemi adamı oluşturmaktadır. Bu araştırmada gemi adamlarının Örgütsel Stres Ölçeği kullanılarak stres düzeyleri, Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılarak tükenmişlik düzeyleri ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılarak depresyon düzeyleri gemi adamlarının sosyodemografik özellikleri açısından ölçeklerin alt boyutları dikkate alınarak incelenmiştir. Araştırmanın veri analizi SPSS 25.0 paket programında t-test, one way ANOVA, ki-kare ve pearson korelasyon testleri kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda gemi adamlarının Örgütsel Stres Ölçeğinde cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, gemideki pozisyon, çalışma yılı değişkenleri kontrol boyutunda anlamlı farklılık gösterir iken vardiya saatleri değişkenine göre ise iş yükü, kontrol boyutu ve sosyal destek alt boyutları olmak üzere tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık görülmektedir. Öte yandan Maslach Tükenmişlik Envanteri çerçevesinde ise yaş, gemideki pozisyon ve gemi türü değişkenleri duygusal tükenmişlik boyutunda anlamlı farklılık gösterirken çocuk sahibi olma ve çalışma yılı değişkenleri duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma alt boyutunda anlamlı fark göstermektedir. Beck Depresyon Ölçeğine göre ise sadece eğitim değişkeninde anlamlı farklılık saptanmıştır. Örgütsel Stres Ölçeğinden alınan puanlar ile Maslach tükenmişlik ölçeği puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan Pearson Korelasyon analizi sonucuna göre; Duygusal tükenmişlik ile iş yükü puanları arasında pozitif yönde, duygusal tükenmişlik ile sosyal destek arasında negatif yönde ilişki,  Duyarsızlaştırma ile iş yükü arasında pozitif yönde duyarsızlaşma ile sosyal destek arasında negatif yönde ilişki, Kişisel başarı ile iş yükü arasında negatif yönde, kişisel başarı ile sosyal destek arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The sea and maritime sector are of great importance in terms of both transportation and trade in the world. However, the only power of the maritime industry, which is a major link in the functioning trade chain, is the seafarers. For this reason, the well-being of seafarers is essential both for the returning trade circulation and for their personal well-being. At this point, 200 seafarers from various ship types and positions were reached for this research, and the sample of the research is 200 seafarers reached. In this study, seafarers' stress levels using the Organizational stress scale, burnout levels using the Maslach burnout inventory, and depression levels using the Beck depression scale were examined by considering the sub-dimensions of the scales in terms of sociodemographic characteristics of seafarers.The data analysis of the research was carried out in SPSS 25.0 package program using t-test, one way ANOVA, chi-square and Pearson correlation tests.
As a result of the research, while the variables of gender, age, marital status, having a child, position on the ship, working year in the organizational stress scale of the seafarers show a significant difference in the control dimension, there is a significant difference in all sub-dimensions, including the workload, control dimension and social support sub-dimensions according to the shift hours variable. difference is seen. On the other hand, within the framework of Maslach burnout inventory, age, position on the ship and ship type variables show a significant difference in the emotional burnout dimension, while the variables of having a child and working year show a significant difference in the emotional exhaustion and depersonalization sub-dimension. According to the Beck depression scale, there was a significant difference only in the education variable.According to the results of the Pearson Correlation analysis conducted to determine the relationship between the scores obtained from the organizational stress scale and the scores of the Maslach burnout scale; There is a positive relationship between emotional burnout and workload scores, a negative relationship between emotional exhaustion and social support, a positive relationship between desensitization and workload, a negative relationship between depersonalization and social support, a negative relationship between personal achievement and workload, personal achievement and social support A positive relationship was found between there was a negative relationship between personal success and workload, and a positive relationship between personal success and social support. There was a negative relationship between personal success and workload, and a positive relationship between personal success and social support.