Çeşitli yüzeylerde seri numarası restorasyonu
Serial number restoration on different surfaces
Yazar: SERDAR UYSAL
Danışman: PROF. DR. LOKMAN UZUN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ahşap = Wooden ; Metaller = Metals ; Polimerler = Polymers ; Restorasyon = Restoration ; Tahrifat = Falsification

Özet:
Silah ve araçların polimer ve metal aksamlarında yer alan seri numaraları tanımlama ve takip amaçlı kullanılmaktadır. Ağaç ve ahşap malzemelerdeki damgalar da benzer şekilde kimlik işlevi görür. Tahrif edilen seri numaralarının yeniden okunur hale getirilmesi anlamına gelen restorasyon, sahteciliklerin ortaya çıkarılmasını ve nesnelerin menşei ile aidiyetlerinin tespitini sağlayarak suçların aydınlatılmasını mümkün kılar. Bu çalışma, seri numarası tahrifatı sorununa adli iz incelemesi yöntemleriyle çözümler geliştirmeyi hedeflemektedir. Polimer yüzeylerde restorasyon kapsamında Poliamid 6'ya sıcak damgalama, Poliamid 6,6'ya ise lazerle seri numarası yazımı sonrasında kazıma, çekiçleme ve yakma ile çeşitli derinliklerde tahrifat yapılmıştır. Numuneler, Video Spectral Comparator 8000 cihazında UV ile IR ışıkların farklı dalga boylarında görüntülendiğinde yüzeye zarar vermeden iyi seviyede restorasyon elde edildiği görülmüştür. Aynı polimerlerde sinemaldehit ve metil öjenol ile yapılan kimyasal çözme işlemiyle de yüksek oranda restorasyon sağlanmıştır. Metal yüzeylerde restorasyon çalışmasında alüminyum alaşım yüzeye soğuk damgalama ile yazım yapılmış ve karakterler frezelemeyle çeşitli derinliklerde tahrif edilmiştir. Akabinde, farklı metal tozları ve sıvı kimyasallarla geliştirilen aşındırma macunlarıyla iyi seviyede restorasyon elde edilmiştir. Ahşap yüzeylerde restorasyon çerçevesinde ise su, etanol, amonyak ve kloroformun buhar ve sıvı fazları değişik miktar ve sürelerde kullanılmıştır. Kloroformun buhar fazı hariç kullanılan üç kimyasalın buhar fazlarıyla ahşap yüzeylerde başarı sağlanmış ancak sıvı fazların hiçbirisiyle restorasyon sağlanamamıştır. Özetle bu tez, farklı yüzeylerde etkili ve hızlı sonuç veren, düşük maliyetli ve uygulanması kolay restorasyon teknikleri geliştirerek adli bilimler literatürüne katkı sağlamaktadır.  


Anahtar Kelimeler: Polimer, metal, ahşap, tahrifat, restorasyon

Abstract:
Serial numbers on metal and polymer firearm parts are used for identification and tracing purposes. Stampings on trees and wooden items also serve similar purposes. Restoration, which indicates the recovery of obliterated characters, helps to reveal forgeries, determine the origin and owners of items and solve crimes. This thesis aims to devise new forensic marks examination techniques for restoration. In the first phase of the study conducted on polymers, characters were respectively written on Polyamide 6 and Polyamide 6,6 with hot stamping and laser and then obliteration was carried out by scraping, peening and heating at various depths. Subsequently, the samples were viewed in Video Spectral Comparator 8000 device using different wavelenghts of IR and UV lights and restoration was achieved to a great extent without harming the samples. Cinnamaldehyde and methyleugenol were applied on the same polymers in the second phase of the study and chemical swelling helped to attain success as well. Regarding the metals, cold stamping was used for the writing of characters on aluminum alloy samples and characters were obliterated through milling at varying depths. The etching paste comprising of different metal powders and chemical liquids appeared to be useful in the recovery of characters. Lastly, restoration on wooden surfaces involved using vapor and liquid phases of water, ethanol, ammonia and chloroform at different amounts and durations. While vapor phases apart from chloroform appeared to be useful in restoration, none of the liquid phases gained success. Overall, this thesis contributed to forensic science literature by devising rapid, low-cost and practical restoration techniques efficient on various surfaces.  

  
Keywords: Polymer, metal, wooden, obliteration, restoration