Yetişkinlerde çocuklukta onaylamayan çevre ve borderline kişilik özellikleri ilişkisinde duygulara ilişkin olumsuz inançların aracı rolünün incelenmesi
Examining the role of negative beliefs about emotions in the relationship between invalidating childhood environment and borderline personality traits in Turkish adults
Yazar: ÜMMÜHAN ASENA CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİSA SEVİ KOÇ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, yetişkinlerde çocuklukta onaylamayan çevre ile borderline kişilik özellikleri ilişkisinde duygulara ilişkin olumsuz inançların aracı rolünün incelenmesidir. Bununla birlikte çocuklukta onaylamayan çevre, borderline kişilik özellikleri ve duygulara ilişkin olumsuz inançlar arasındaki ilişkisi de incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 18-40 yaş arası 420 (Ort: 27.6 SS =6.64) gönüllü oluşturmuştur. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Borderline Kişilik Özellikleri Ölçeği", "Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği" ve "Duygulara İlişkin İnançlar Ölçeği" uygulanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmada elde edilen verilerin istatistik analizinde SPSS 21 kullanılmıştır. Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi ile ölçüm araçlarına ait puanların birbiri arasındaki ilişkisi değerlendirilmiştir. Çocuklukta onaylamayan çevre ve borderline kişilik özellikleri ilişkisinde duygulara ilişkin olumsuz inançların aracı rolünü test etmek için Hayes Process Macro 4.3.1 kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çocuklukta onaylanmama düzeyi ile borderline kişilik özellikleri ilişkisinde duygulara ilişkin olumsuz inançların kısmi aracı rolü olduğu, çocuklukta onaylamayan çevrenin, borderline kişilik özellikleri ve duygulara ilişkin inançlar ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisinin olduğu, borderline kişilik özellikleri ve duygulara ilişkin olumsuz inançlar ilişkisinde pozitif anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular alan yazını ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The primary purpose of this study is to examine the mediating role of negative beliefs about emotions in the relationship between the invalidating childhood environment and borderline personality traits in adulthood. In addition, the relationship between invalidating childhood environment, borderline personality traits, and negative beliefs about emotions was also examined. The sample of the study consisted of 420 volunteers between the ages of 18-40 (Mean: 27.6 SD = 6.64) living in Turkey. The "Personal Information Form", the "Borderline Personality Traits Scale", the "Invalidating Childhood Environment Scale" and the "Beliefs About Emotions Scale" were used in the study. In the statistical analysis of the data obtained in the study using correlational survey design among quantitative research methods, SPSS 21 was used. Pearson product-moment analysis was used for assessing relationships. Hayes Process Macro 4.3.1 was used to test the mediating role of negative beliefs about emotions in the relationship between the invalidating childhood environment and borderline personality traits. Results indicated that negative beliefs about emotions had a partial mediating role in the relationship between invalidating childhood environment and borderline personality traits, that invalidating childhood environments had a positive significant relationship with borderline personality traits and negative beliefs about emotions, and that there were positive significant relationships between borderline personality traits and negative beliefs about emotions. The results were discussed in light of the literature.