Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocukların antropometrik ölçümler ile değerlendirilmesi
Assessment of children with attention deficit and hyperactivity disorder by anthropometric measurements
Yazar: HÜSEYİN AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM SELÇUK ESİN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antropomorfi = Anthropomorpy ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Morfoloji = Morphology ; Yüz = Face ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, 6-16 yaşlar arası DSM-V tanı kriterlerine göre DEHB tanısı konulan çocuklar aynı sayı ve benzer yaş ve cinsiyet dağılımlarına sahip sağlıklı gönüllülerden oluşan çocuklarla yüz bölgesinde var olan çaplar ve oranlar açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığını tespit etmeyi amaçladık. 
Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları DEHB polikliniğine ayaktan başvuran DSM V'e göre DEHB tanı ölçütlerini karşılayan 40 çocuk ve ailelerine çalışma hakkında bilgi verilerek aydınlatılmış onamları alındı. Benzer şekilde herhangi bir psikiyatrik hastalık öyküsü olmayan ve aydınlatılmış onamları alınan 40 çocuk ve aileleri çalışmaya dahil edildi. DEHB tanılı ve sağlıklı gönüllü bireylerin biri ön taraftan diğeri ise sol yan taraftan olacak şekilde yüz fotoğrafları çekildi. Bu fotoğraflar bilgisayar ortamına aktarılıp imaje-j isimli bilgisayar programı yardımı ile çap ve oran ölçümleri yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan DEHB tanılı bireylerin 32 tanesi erkek 8 tanesi kız idi. Erkeklerin yaş ortalaması 10.81 ± 2,494 iken kızların yaş ortalaması 10.00 ± 1,195'du. Benzer şekilde 40 sağlıklı gönüllünün 25 tanesi erkek 15 tanesi kız idi. Erkeklerin yaş ortalaması 10.20 ± 2,198 iken kızların yaş ortalaması 10.53 ± 2,356'tü. Yüzdeki çaplar açısından yapılan karşılaştırmada ise burun genişliği, alın yüksekliği 1, alın yüksekliği 2, üst yüz derinliği ve kulak uzunluğu çap uzunlukları açısından her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. İstatistiksel olarak anlamlılık gösteren bu uzunlukların ortalama değerleri incelendiğinde DEHB tanılı olgularda burun genişliği ve kulak uzunluk değerlerinin daha fazla olduğu üst yüz derinliği, alın yüksekliği 1 ve alın yüksekliği 2 değerlerinin ise sağlıklı kontrol grubundakilerde daha fazla olduğunu gördük.
Tartışma: Beynin hacmi üzerinde yapılan çalışmalarda DEHB olgularının özellikle prefrontal korteks hacimlerinin kontrol grubundaki sağlıklı çocuklarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde küçük bulunmuştur. Bizde çalışmamızda üst yüz derinliği, alın yüksekliği 1 ve alın yüksekliği 2 uzunluk ölçümleri açısından DEHB tanı grubunda var olan bu küçüklüğün DEHB'de yapılan çalışmalarda prefrontal korteks hacmindeki küçüklükle ilişkili olabileceğini düşündük.
Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Yüz Antropometrisi, Morfoloji

Abstract:
Purpose: We aimed to determine whether there were any significant differences in terms of diameters and proportions of the face region with children diagnosed with ADHD according to the DSM-V diagnostic criteria of 6 to 16 years of age compared to children of healthy volunteers with the same number, similar age and gender distributions. 
Methods: Informed consent was obtained from the forty children with ADHD and their families who applied to the Atauturk Unıversity Child and Adolescent Psychiatry Department outpatient clinic. Similarly, forty children and their families with no psychiatric disorders whose informed consent was taken and were included in the study. Individuals with ADHD and healthy volunteers' photos were taken both front-side and left-side. These photographs were transferred to a computer and their diameters and ratios were measured using a computer programme called "Image-J".
Results: Of the individuals with ADHD who participated in the study, 32 were male and 8 were female. The average age of males was 10.81 ± 2,494, while the average age of females was 10.00 ± 1.195. Likewise, of the 40 healthy volunteers, 25 were males and 15 were females. The average age of males was 10.20 ± 2,198, while the average age of females was 10.53 ± 2,356. Nose width, forehead height 1, forehead height 2, upper face depth and ear length diameters were found to be statistically significant between the two groups when the diameters of the faces are compared. Those in the ADHD group had longer nose widths and ear lengths than those in the healthy volunteers group, but also had shorter upper face depths, forehead height 1 and forehead height 2 values when the mean values of these lengths which are statistically significant are examined. 
Discussion: Studies on brain volume have shown that especially prefrontal cortex volumes of ADHD patients are statistically smaller than healthy children. It is thought that the relationship between the height of the upper face, the height of the forehead 1 and the height of the forehead 2 length measurements that we found in our study compared to the healthy controls in the ADHD group were related to the small prefrontal cortex volume detected in similar studies. However, further studies are needed.
Key words: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Facial Anthropometry, Morphology