Bursa ili armut bahçelerinde cacopsylla pyri (L.) (Hemiptera:Psyllidae)'nin yayılış alanı ile doğal düşmanlarının belirlenmesi
Determination of distribution area and natural enemies of cacopsylla pyri (L.) (Hemiptera: Psyllidae) in pear orchards of bursa province
Yazar: NİDA KÜLCÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVCAN ÖZTEMİZ
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de yetiştiriciliği en çok yapılan yumuşak çekirdekli meyve türlerinden birisi olan armut (Pyrus communis L.) önemli bir ihracat ürünüdür. Marmara Bölgesi'nde armut üretimi en fazla Bursa İlinde yapılmaktadır. Armut yetiştiriciliğinde verimi etkileyen en önemli bitki koruma sorunlarının başında Armut yaprak pireleri olarak bilinen zararlı Armut psillidi, Cacopsylla pyri (L.) (Hemiptera: Psyllidae) gelmektedir. Zararlının nimf ve erginleri armut ağaçlarında doğrudan ve dolaylı zarar yapar. Esas zararı yapan nimfler çiçek, yaprak, tomurcuk ve sürgünlerde emgi yaparak beslenir ve balımsı madde salgılarlar. Salgıladıkları tatlımsı maddeler ile solunum ve fotosentezi engeller ve meyvelerin pazar değerini düşüren bir isli yapı (fumajin) oluşturur. Yoğun bulaşmalarda ağaçların gelişmesi durur; yaprak, çiçek ve meyve dökülmeleri, meyve şekil bozuklukları meydana gelir. Birkaç yıl tekrarlayan yoğun bulaşmalarda ağaçların dallarında ve tümünde ölüm meydana gelir. Ayrıca bazı hastalık etmenlerinin (özellikle ateş yanıklığı hastalığı) vektörlüğünü yaptıkları da bilinmektedir. Bu sebeple zararlının kontrolünde gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Bu amaca yönelik ele alınan çalışmada zararlının yayılış alanı ile doğal düşmanlarının belirlenmesi hedeflenmiş olup, çalışma Bursa ilinin en çok armut yetiştirilen 9 ilçesinde (Osmangazi, Kestel, Gürsu, Yıldırım, Kemalpaşa, Karacabey, İznik, Nilüfer ve Orhangazi) 2020-2021 yıllarında yürütülmüştür. Zararlının ve doğal düşmanlarının varlığı sarı yapışkan tuzak, japon şemsiyesi ve gözle kontrol yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmada Bursa ilinin armut yetiştiriciliği yapılan tüm ilçelerinde bahçelerin zararlı ile bulaşık olduğu (%100), 13 bahçede az, 12 bahçede orta, 9 bahçede ise yoğun bulunduğu ve zararlının tüm ilçelerde yayılış gösterdiği tespit edilmiştir. Özellikle mayıs ve temmuz aylarında zararlının yoğun olarak bulunduğu gözlemlenmiştir. Zararlının doğal düşmanları arasında farklı beş familyaya ait sekiz predatör tür bulunmuştur. Tespit edilen türler; Anthocoris nemoralis (F.) ve Orius minutus (Linnaeus, 1758) (Heteroptera: Anthocoridae), Deraeocoris rutilus (Herrich-Schäffer, 1839) (Hemiptera:Miridae), Nabis punctatus Costa, 1843 (Hemiptera: Nabidae), Adalia bipunctata (Linnaeus, 1758), Coccinella septempunctata (L.) (Coleoptera:Coccinellidae) ve Propylaea quatuordecimpunctata (Linnaeus, 1758), Chrysoperla carnea (Stephens)(Neuroptera :Chrysopidae)'dır. En fazla gözlemlenen avcı böcek türü A. nemoralis olmuştur.

Abstract:
Pear (Pyrus communis L.), which is one of the most commonly grown pome fruit types in Türkiye, is an important export product. Pear production in the Marmara Region is mostly done in Bursa province. Pear psylla (Hemiptera: Psyllidae), the pest known as Pear leafhopper, is one of the most important plant protection problems affecting yield in pear cultivation. The nymphs and adults of the pest cause direct and indirect damage to pear trees. The nymphs, which do the main damage, feed by sucking on flowers, leaves, buds and shoots and secrete a honey-like substance. It inhibits respiration and photosynthesis with the sweetish substances they secrete and creates a sooty structure (fumagin) that reduces the market value of fruits. In heavy contamination, the growth of trees stops; leaf, flower and fruit shedding, fruit deformities occur. In intensive contaminations that repeat for several years, death occurs in the branches and all of the trees. It is also known that they are vectors for some disease agents (especially fireblight disease). For this reason, it is important to take the necessary precautions in the control of the pest. In the study, it was aimed to determine the distribution area and natural enemies of the pest, and the study was carried out in the 9 districts of Bursa (Osmangazi, Kestel, Gürsu, Yıldırım, Kemalpaşa, Karacabey, İznik, Nilüfer and Orhangazi) in the years 2020-2021. The presence of the pest and natural enemies were determined by yellow sticky trap, Japanese umbrella and visual inspection method. In the study, it was determined that the orchards were contaminated with pests (100%), 13 orchards are less infested, 12 orchards are moderately, 9 orchards are heavily infested with pests, and the pest spread in all districts of Bursa where pears were grown. Especially in May and July, it has been observed that the pest is intense. Eight predator species belonging to five different families were found among the natural enemies of the pest. Identified species; Anthocoris nemoralis (F.) and Orius minutus (Linnaeus, 1758) (Heteroptera: Anthocoridae), Deraeocoris rutilus (Herrich-Schäffer, 1839) (Hemiptera: Miridae), Nabis punctatus Costa, 1843 (Hemiptera: Nabidae), Adalia bipunctata, 1758), Coccinella septempunctata (L.) (Coleoptera : Coccinellidae) and Propylaea quatuordecimpunctata (Linnaeus, 1758), Chrysoperla carnea (Stephens)(Neuroptera :Chrysopidae). The most observed predatory insect species was A. nemoralis.