Bilgi sistemleri risk yönetimi ve denetimi standartlarının bankacılık sistemi üzerinde modellenmesi ve uygulanması
Modelling and implementation of information systems risk management and auditing standards on banking system
Yazar: ABDULLAH İNCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT GÜNCELER
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Bilgi sistemleri = Information systems ; Denetim = Control ; Denetim standartları = Auditing standards ; Elektronik bankacılık = Electronic banking ; Modellenme = Represent ; Operasyonel risk = Operational risk ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management

Özet:
Bu çalışmada, Bilgi Sistemleri Risk Yönetimi ve Denetimi standartlarının
Bankacılık Bilgi Sistemleri üzerinde modellenmesi ve uygulanması için, bankacılık
bilgi sistemleri bileşenleri ve fonksiyonları açıklandı. Bankacılık operasyonel
risklerinden, teknolojik riskler kapsamında, bilgi sistemleri risk varlıkları tanımlama,
risk yönetimi, risk analizi, tehditler, açıklıklar, kontrol noktaları belirleme, risk azaltma
ve giderme fonksiyonları tanımlandı. Bilgi sistemleri risk yönetim uygulamaları
incelenerek, bankacılık bilgi sistemleri risk yönetim süreçleri geliştirildi. Bankacılık
bilgi sistemleri risk yönetim politikası tasarlandı.
Ulusal ve uluslararası bilgi sistemleri risk yönetim ve denetim standartları
incelenerek, bankacılık bilgi sistemleri denetim süreçleri tasarlandı. Kritik bankacılık
ürün ve hizmetlerinden, internet bankacılığı, ATM ve kredi kartı uygulamaları ve
sistemlerinin risk yönetimi ve denetimi aşamaları detaylı açıklandı. Bankacılık
operasyonel risklerinin bilgi sistemleri fonksiyonları ile azaltılması örnekler verilerek
detaylı izah edildi. Bankacılık bilgi sistemleri güvenlik sızma testi süreçleri ve hangi
sistemler üzerinde ne şekilde uygulanması gerektiği, örnek bulgular ve örnek raporlar
ile açıklandı.
Açık, izlenebilir, yönetilebilir ve denetlenebilir bir bankacılık bilgi sistemleri
mimarisi tasarımı için bilinmesi ve uygulanması zorunlu olan, iş sürekliliği, felaket
yönetimi, olay yönetimi, talep yönetimi, değişiklik yönetimi, problem yönetimi, süreç
yönetimi gibi temel kavramlar uluslararası standartlara göre açıklandı.
Bankacılık Bilgi Sistemleri Risk Yönetimi ve Denetimi ile ilgili geniş bir
literatür taraması yapıldı. Kaynak/referans teşkil edebilecek daha önce yayınlanmış yerli
ve yabancı yüksek lisans ve doktora tezleri, makaleler ve kitaplar incelendi. Bu
kaynaklarda yapılan çalışmaların metotları, referansları, uygulamaları, verileri,
problemleri ve eksikleri incelendi. Bankacılık Bilgi sistemleri risk yönetimi çerçevesi ve
standartlarını belirleyen kaynaklar, bilgi sistemleri denetimi (auditing) standartları ve
uygulamaları, bankalarda risk yönetimi, iç kontrol ve denetim birimlerinin fonksiyonları
ile ilgili kaynaklar taranıp uygulamalar incelendi. Bankacılık bilgi sistemleri risk
yönetimi ve denetimi alanında uygulamadaki eksiklikler tespit edilerek çözüm önerileri
sunuldu.

Abstract:
In this study, the banking information system components and functions have
been described for modelling and application of Information Systems Risk Management
and Auditing standards on the Banking Information Systems. Within the context of
technological risks among banking operational risks, identification of information
systems risk assets, risk management, risk analysis, threats, vulnerabilities,
determination of control points, risk mitigation and elimination functions were defined.
Banking information systems risk management processes were defined by examining
information systems risk management applications. Banking information systems risk
management policy was developed.
Banking information systems audit processes were designed by analysing
national and international information systems risk management and auditing standards.
The risk management and auditing stages of internet banking, ATM and credit card
application and systems which are among critical banking products and services have
been explained in detail. Mitigation of banking operational risks through the use of
information systems functions have been explained in detail with examples. Banking
information systems security penetration testing processes and how they should be
applied on which systems have been explained with sample findings and sample reports.
Basic concepts like business continuity, disaster recovery management, incident
management, request management, change management, problem management have
been explained according to international standards, which are necessary to know and
apply for a clear, traceable, manageable and auditable banking information system
infrastructure design.
A through literature study was performed about Banking Information Systems
Risk Management and Auditing. Domestic and foreign masters and doctoral theses,
papers and books that might constitute a source / reference were examined. The
methods, references, applications, data, problems and shortcomings of the studies
performed in these references were examined.
Resources that determine the framework and standards of Banking Information
systems risk management, information systems auditing standards and applications, risk
management in banks, functions of internal control and auditing units were studied and
applications were examined. Shortcomings in the banking information systems risk
management and auditing applications were identified and solutions were proposed.