Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile gerçekleştirdiği dış ticaretin tarihsel gelişimi, Türkiye ekonomisine etkileri ve geleceği
The historical development of Turkey's foreign trade with Turkish Republics, its effects on the Turkish economy and its future
Yazar: ALİME MANTAR
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ ERDOĞAN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik iş birliği = Economic cooperation ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
İkinci dünya savaşı sonrasında ortaya çıkan iki kutuplu dünya düzeni içerisinde kendine Batı Blokunda yer bulan Türkiye, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin küreselleşmeye ayak uyduramaması ile dağılması sonucunda önemini yitirme korkusu yaşamıştır. Lakin Sovyetler Birliği'nin dağılması ile ortaya çıkan Türk Cumhuriyetleri Türkiye'nin önemini geri kazanmasını sağlamıştır. Türk Cumhuriyetleri ile ortak soy bağı olan Türkiye, ABD'nin de desteği ile rol model olmuştur. Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri geçmişten günümüze bağlarını hiç koparmamış lakin ilişkiler istenilen düzeye de ulaşamamıştır. Dış ticaret istenilen boyutta gerçekleştirilememiş ve her iki taraf da umduğunu bulamamıştır. Fakat son yıllarda meydana gelen gelişimler her iki taraf içinde umut vaat edici olmuştur ve birlik ışığı yeniden yanmıştır. İlişkiler ilerletilip ekonomik entegrasyonlar gelişir ise her iki tarafın da kazançlı çıkacağı yeni bir gümrük birliği oluşturulacağı ön görülmektedir. Fakat fırsatların kaçırılmaması ve dünyanın değişim hızına ayak uydurularak, zaman kaybedilmeden, sağlam adımlarla ve realist stratejilerle bu hedef gerçekleştirilmelidir.
Bu çalışmanın amacı; Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik ilişkilerin geçmişini, bugününü ve geleceğini ortaya koymaktır. Yapılan araştırma sonucunda Türk Dünyasının kendi bütünleşme sürecini daha da hızlandırması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bugün Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile birlikte sayıları yedi olan Türk Devletlerinin aralarında çok sıkı bir iş birliği yapmalarının elzem olduğu görülmüştür. Sonuç olarak da Türk Devletlerinin hep birlikte belirleyebilecekleri "birlik" kural ve kurumlarını gerçekleştirme hedefine yönelik faaliyetleri hızlandırma ve kurumsal yapılara kavuşturma zorunluluğu olduğu ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Dış Ticaret, Türkiye, Türk Cumhuriyetleri, Türk Devletleri, Ekonomik İş Birliği

Abstract:
Turkey, which found itself in the Western Bloc within the bipolar world order that emerged after the Second World War, experienced the fear of losing its importance because of the disintegration of the Union of Soviet Socialist Republics due to its inability to keep up with globalization. However, the Turkic Republics that emerged with the collapse of the Soviet Union enabled Turkey to regain its importance. Turkey, which has common ancestry with the Turkic Republics, has become a role model with the support of the USA. Turkey and the Turkic Republics have never broken their ties from the past to the present, but the relations have not reached the desired level. Foreign trade could not be realized at the desired extent and both sides could not find what they expected. But the developments that have taken place in recent years have been promising for both sides and the light of unity has been lit again. It is foreseen that a new customs union will be formed in which both sides will benefit if relations are improved, and economic integrations develop. However, this goal should be achieved with firm steps and realistic strategies, without losing time by keeping up with the pace of change and the pace of change in the world.
The aim of this study; It is to reveal the past, present, and future of the economic relations between Turkey and the Turkic Republics. As a result of the research, it is revealed that the Turkish World needs to accelerate its own integration process even more. Today, it has been seen that it is essential for the Turkish States, which are seven in number together with Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus, to cooperate very closely. As a result, it emerges that the Turkish States have an obligation to accelerate the activities towards the goal of realizing the "unity" rules and institutions that they can determine together and to bring them into institutional structures.
Keywords: Foreign Trade, Turkey, Turkish Republics, Turkish States, Economic Cooperation