Davranışsal beceri eğitimi ile güç kartı stratejisi öğretimi sürecinin ve sonuçlarının incelenmesi
Examining the process and outcomes of teaching power card strategy with behavioral skills training
Yazar: BUKET TAN
Danışman: PROF. DR. YEŞİM GÜLEÇ ASLAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Davranışsal beceri eğitimi = Behavioral skills training ; Güç kartı stratejisi = Power card strategy ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim süreçleri = Teaching processes

Özet:
Otizm spektrum bozukluğu (OSB) erken çocukluk yıllarında belirtileri görülmeye başlayan, özellikle iletişim ve sosyal etkileşim alanlarında önemli güçlüklerle kendini gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. Tüm özel eğitim kategorilerinde olduğu gibi OSB olan çocukların eğitiminde de etkili ve verimli öğretim uygulamalarına yer verilmesi, bu çocukların eğitsel ve davranışsal gereksinimlerinin karşılanmasında büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda bilimsel dayanaklı uygulamalardan biri olan öykü temelli uygulamalar OSB olan her yaş grubundan bireye çeşitli becerilerin öğretiminde kullanılmaktadır. Öykü temelli uygulamalardan biri olan güç kartı stratejisi OSB olan bireylere çeşitli becerilerin ve uygun davranışların kazandırılması için bireylerin özel ilgilerinin ve görsel desteklerin kullanıldığı bir yöntemdir. OSB olan bireylere yönelik uygulamaların nitelikli bir şekilde yürütülmesinde eğitimcilerin eğitimi önemli bir konudur. Davranışsal beceri eğitimi (DBE), eğitimci ve personel eğitimi için yaygın olarak kullanılan bir eğitimci eğitim programıdır. Öğretim, model olma, prova ve geri bildirim aşamalarından oluşan DBE'nin kullanımı ile bireylere çeşitli konularda bilgi ve beceri kazandırılmaktadır.
DBE ile güç kartı stratejisi öğretimi sürecinin ve sonuçlarının incelenmesini amaçlayan bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları çocuk gelişimi lisans mezunu, OSB olan bireylerle çalışma deneyimi olan iki yardımcı eğitmen, OSB olan bir çocuk ve araştırmacıdan oluşmaktadır. Araştırmanın nitel verileri; görüşme, araştırmacı günlüğü, katılımcı yansıtma formu, DBE oturumları gözlem formu, DBE toplantı tutanakları ile toplanmıştır ve nicel veri toplama araçları kullanılarak desteklenmiştir. Ayrıca, gözlemciler arası güvenirlik verisi toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri nitel araştırma yöntemleri için kullanılan veri analizi yöntemlerinden bir tanesi olan betimsel analiz yöntemi ile, nicel verileri ise betimsel olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın tüm bulguları dört ana tema ve iki alt tema bağlamında ele alınmıştır. Bu temalar şöyledir: (a) DBE ile güç kartı stratejisi kullanımının öğretim süreci, (a.1) planlama süreci, (a.2) öğretim süreci, (b) yardımcı eğitmenlerin edinimleri, (c) sosyal geçerlik kapsamında yardımcı eğitmenlerin güç kartı stratejisine ilişkin görüşleri, (d) sosyal geçerlik kapsamında yardımcı eğitmenlerin DBE hakkındaki görüşleri.
Sonuç olarak, bulgular doğrultusunda yardımcı eğitmenlere DBE ile güç kartı stratejisi kullanımının öğretimi için öğretim öncesinde sistematik bir planlamanın söz konusu olduğu ve öğretim sürecinin planlama bağlamında alınan kararlar doğrultusunda katılımcılara ve hedef becerilere özgü uyarlamalarla yürütüldüğünü göstermiştir. Ayrıca, bulgular yardımcı eğitmenlerin DBE ile güç kartı stratejisi materyallerini hazırlama ve uygulama becerisini edindiklerini, becerileri koruyabildiklerini ve genelleyebildikleri göstermektedir. Bunların dışında katılımcıların görüşleri DBE'nin ve güç kartı stratejisinin kabul edilebilir, etkili ve verimli yöntemler olduğunu göstermektedir.
Bu araştırma bulgularının uygulama ortamlarına ve gelecek araştırmalara yönelik sunulan önerilerle, alanyazına ve uygulama ortamlarına katkı getirmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Güç Kartı Stratejisi, Davranışsal Beceri Eğitimi, Eğitmen Eğitimi

Abstract:
Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that begins to show symptoms in early childhood and manifests itself with significant difficulties in communication and social interaction. Including effective and efficient teaching practices in the education of children with ASD, as in all special education categories, is of great importance in meeting the educational and behavioral needs of these children. In this respect, story-based interventions, which are one of the evidence-based intervention, are used in teaching various skills to individuals from all age groups with ASD diagnosis. The power card strategy, one of the story-based interventions, is a method in which the special interests of the individuals and visual supports are used to gain various skills and appropriate behaviors to individuals with ASD. The training of educators is an important issue in the qualified execution of practices for individuals with ASD. Behavioral skills training (BST) is a widely used educator training program for educator and staff training. With the use of DBE, which consists of teaching, modeling, rehearsal and feedback stages, individuals gain knowledge and skills in various subjects. This research, which aims to examine the process of teaching power card strategy with BST and its results, was conducted with a case study, one of the qualitative research methods. The participants of the study consist of two paraprofessionals who are child development undergraduate and experienced in working with individuals diagnosed with ASD, a child with ASD diagnosis, and a researcher. The qualitative data of the study were collected through interviews, researcher diary, participant reflection form, BST sessions observation form, and DBE meeting minutes and supported by using quantitative data collection tools. In addition, interobserver agreement data were collected implementations. The qualitative data of the study were analyzed with the descriptive analysis method, which is one of the data analysis methods used for qualitative research methods, and the quantitative data were analyzed descriptively. All the findings of the research are discussed in the context of four main themes and two sub-themes. These themes are as follows: (a) teaching process of using the power card strategy with BST, (a.1) planning process, (a.2) teaching process, (b) achievement of paraprofessionals', (c) paraprofessionals' views on power card strategy, (d) paraprofessionals' views on BST.
In conclusion, in line with the findings, it has been shown that there is a systematic planning before teaching for the teaching of the use of power card strategy with DBE to paraprofessionals, and the teaching process is carried out with adaptations specific to the participants and target skills in line with the decisions taken in the context of planning. In addition, the findings show that paraporfessionals acquired the ability to prepare and apply power card strategy materials with DBE, and were able to maintain and generalize skills. Apart from these, the opinions of the participants show that DBE and power card strategy are acceptable, effective and efficient methods.
It is expected that these research findings will contribute to the literature and practice environments with the suggestions made for the application environments and future research.

Keywords: Power Card Strategy, Behavioral Skills Training, Educator Training