Halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime katkısı: Amerika Birleşik Devletleri örneği
The contribution of public libraries to economic development: The case of the United States
Yazar: GÖKHAN USTA
Danışman: PROF. DR. MURAT YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik refah = Economic welfare ; Finansal kalkınma =   ; Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Sosyal refah = Social welfare ; Çoklu regresyon analizi = Multiple regression analysis

Özet:
Halk kütüphaneleri eşsiz fiziksel olanakları, bilgi kaynakları, eğitim ve etkinlik programları, teknolojik altyapısı, yaratım atölyeleri (makerspaces), çocuklar, küçük işletmeler, girişimciler ve dezavantajlı gruplar için sunmuş olduğu hizmetleri ile ekonomik gelişime katkı sunan demokratik kurumlardır. Bu çalışmada halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime hangi hizmetleri aracılığıyla ve nasıl katkıları olduğu sorularına cevap aranmaktadır. Bu doğrultuda Amerika Birleşik Devletleri'ndeki halk kütüphaneleri ile ekonomik gelişim arasındaki ilişki araştırılmış ve incelenmiştir. Araştırma sürecinde hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmış ve bu yöntemler çerçevesinde belgesel tarama tekniği, hazır veri tekniği ve yazılı veri toplama teknikleri aracılığıyla araştırma verileri toplanmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde halk kütüphanelerinin kişisel gelişim ve hayat boyu öğrenmeye olanak tanıması, iş bulmak ve iş kurmak isteyenlere yardım ve rehberlik etmesi ve küçük işletmelere vermiş olduğu destek ve danışmanlık hizmetleri aracılığıyla ekonomik gelişime katkı sunduğu tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı, bilgisayar ve internet kullanımı, yaratım atölyelerinin kullanımı ve de çocuklar için verilen eğitim ve etkinlik hizmetleri vesilesiyle halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime katkı sunduğu belirlenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'deki halk kütüphanelerinin evsizlerin, yaşlıların, göçmen ve mültecilerin topluma kazandırılması sayesinde ekonomik gelişime katkı sunduğu saptanmıştır. Halk kütüphanelerinin özellikle az gelişmiş bölgelerdeki çocukların eğitim ve fırsat eşitsizliği engellerini aşamasındaki rolleri dolayısıyla ekonomik gelişime katkı sunduğu ortaya çıkmaktadır. 

Ekonomik büyüme göstergeleri ve halk kütüphanesi göstergelerine ait istatistiki veriler toplanmış ve halk kütüphanelerinin ekonomik gelişim üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla bir dizi aşamalı regresyon analizleri uygulanmıştır. Aşamalı regresyon analizlerine göre Amerika Birleşik Devletleri'deki halk kütüphanelerinin ziyaret edilmesinin ekonomik büyüme üzerinde doğrudan olumlu bir katkısı olduğu, halk kütüphanesinde çocuklar ve yetişkinler için düzenlenen eğitim ve etkinlik programlarının ve de cevaplanan danışma sorularının ekonomik gelişim üzerinde dolaylı olarak olumlu katkıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca politika yapıcılar ve halk kütüphanecileri için halk kütüphanelerinin ekonomik gelişimi teşvik eden hizmetlerinin geliştirilmesi amacı doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Public libraries are democratic institutions that contribute to economic development with their unique physical facilities, information resources, technological infrastructure and educational programs and services for children, small businesses, entrepreneurs and disadvantaged groups. In this study, answers are sought to questions about how public libraries contribute to economic development. In this direction, the relationship between public libraries and economic development in the United States has been researched and examined. In the research process, both qualitative and quantitative research methods were used, and within the framework of these methods research data were collected through documentary scanning, ready data and written data collection techniques. 
In the United States, it has been determined that public libraries contribute to economic development by enabling personal development and lifelong learning, helping and guiding those who want to find a job and start a business, and providing support and consultancy services to small businesses.  Health literacy, computer and internet use, makerspaces, education and activity services for children are some of the functions of public libraries that contribute to economic development. It has been revealed that public libraries in the USA indirectly contribute to economic development by reintegrating the homeless, the elderly, immigrants and refugees into society. It is concluded that public libraries contribute to economic development, especially due to their role in overcoming the barriers of education and inequality of opportunity for children in underdeveloped regions. 

Statistical data on economic growth indicators and public library indicators were collected and a series of stepwise regression analyzes were applied to measure the impact of public libraries on economic development. According to the stepwise regression analysis, it was concluded that visiting public libraries in the USA has a statistically direct positive contribution on economic growth. In addition, it was concluded that participation in the education programs organized for children and adults in the public libraries, as well as the counseling questions answered, indirectly contributed positively to the economic development. Furthermore, various suggestions were presented for policymakers and public librarians in line with the aim of improving the services of public libraries that promote economic development.