Makroekonomik göstergelerin finansal piyasalar etkisi: Döviz kuru örneği
The effect of macroeconomic indicators on financial markets: Exchange rate case
Yazar: MURAT ATA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL İŞCANOĞLU ÇEKİÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Finansal etki = Financial effects ; Finansal piyasalar = Financial markets ; GARCH model = GARCH model ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Oynaklık = Volatility ; Serbest döviz kuru = Free exchange rate

Özet:
Bu çalışmada finansal serilerin oynaklık yapısı ile seçilmiş makroekonomik değişkenlerin bu oynaklıklara etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda finansal serilere örnek olarak 4 farklı döviz kuru seçilmiştir. Bu kurlar Amerika Birleşik Devletleri Doları, Euro, Yen ve Sterlindir. Makroekonomik değişkenler olarak çeyreklik dönemlerde yayımlanan gayrisafi yurtiçi hasıladaki yüzde değişim (GSYH), aylık olarak yayımlanan tüketici fiyatları endeksindeki yüzde değişim (TUFE) ve aylık sanayi üretim endeksindeki yüzde değişim (SANAYI) verileri ile aylık açıklanan satın alma yöneticileri endeksi (PMI) verileri alınmıştır.  Bu makroekonomik değişkenlerin yalnızca varyans modeline, yalnızca ortalama modeline ve hem varyans hem de ortalama modeline etkisinin olup olmadığı genelleştirilmiş otoregresif koşullu değişen varyans (GARCH) modelleri ile araştırılmıştır. Bu kapsamda kalıntı teriminin normal (norm), Student t (std), genelleştirilmiş hata (ged), çarpık Student t (sstd), çarpık genelleştirilmiş hata (sged), normal ters Gauss (nig) dağılım varsayımları altında GARCH, üssel GARCH (EGARCH), asimetrik güç koşullu değişen varyans (APARCH), Glosten, Jagannathan ve Runkle GARCH (GJRGARCH) modelleri arasından en uygun modeller Akaike Bilgi Kriteri'ne (AIC) göre belirlenmiştir. Daha sonra makroekonomik değişkenlerin etkilerini araştırma amacıyla, üç farklı yaklaşım izlenmiştir.Bu yaklaşımlarda, makroekonomik değişkenler yalnızca varyans modeline, yalnızca ortalama modeline ve hem varyans hem de ortalama modeline eklenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre ortalama modelde TÜFE'nin  çalışmada yer alan 4 kurda da etkisi olduğu gözlemlenmiştir, aynı zamanda hem varyans hem ortalama modelinde de getiri üzerine etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the volatility structure of financial series and the effect of selected macroeconomic variables on these structures are investigated. In this context, 4 different exchange rates are selected as examples of financial series. These currencies are US Dollar, Euro, Yen and Sterling. Macroeconomic variables include quarterly percentage change of gross domestic product (GSYH), monthly percentage change in consumer price index (TUFE) and monthly percentage change in industrial production index (SANAYI), and monthly announced purchasing managers index (PMI) data. Generalized autoregressive conditional heteroskedasticity (GARCH) models are used to investigate whether these macroeconomic variables have an effect only on the variance model, only on the mean model, or both on variance and mean model. In this context, the most appropriate models have been determined according to the Akaike Information Criteria (AIC), among GARCH, exponential GARCH (EGARCH), asymmetric power conditional variable variance (APARCH), Glosten, Jagannathan and Runkle GARCH (GJRGARCH) models under the innovation terms distributes as normal (norm), student t (std), generalized error (ged), skewed student t (sstd), skewed generalized error (sged), normal inverse Gauss (nig). Then, three different approaches are followed to investigate the effects of macroeconomic variables. In other words, macroeconomic variables are added to variance model only, average model only  and both of the variance and average model. According to the study findings,  it is observed that consumer price index (TUFE)  has an effect on 4 exchange rates in the average model and it is concluded that both the variance and the average model have an effect on the return.