Sağlık alanındaki üniversite öğrencilerinde aşılara yaklaşımın değerlendirilmesi
Assesment of the approach to vaccines among university students in the health field
Yazar: İREM HABİB
Danışman: PROF. ZEYNEP ÇİĞDEM KAYACAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Sağlık eğitimi = Health education ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
İnfeksiyon hastalıkları etkenleri olan mikroorganizmaların tarihi insanlık tarihinden de daha eskidir. Dünyada yaşamın ilk ne zaman ortaya çıktığını düşündüğümüzde dünyanın ilk atmosferik ortamında oksijenin olmadığını ve bugünün oksijeninde oluşabilmesinde siyanobakterlerin önemli rolünün olduğunu görürüz.  Böylece üç milyar yıl önce fotosentetik bakterilerce CO2'nin organik moleküllere dönüşmesi için H2S kullanıldığı bilgisine ulaşırız. Daha sonra da H2S yerine H2O'nun kullanılması ile O2 sağlanmıştır. Yani mikroorganizmalar dünyanın en eski canlılarıdır. Ama bu geçen milyarlarca yıl içinde mikroorganizmaların insanlar açısından yararlı yönleri olduğu kadar zararlı yönlerinin de olduğunu fark etmiş bulunuyoruz. Mikroorganizmalar dünyanın ilk canlılarıdır ve onların yaptığı salgın hastalıklar da insanlık tarihinin şekillenmesinde rol oynamıştır. İnsan doğa ile tarih boyunca savaşmış ve bu savaşı kazanabilmek için aklını ve yaratıcılığını kullanmak zorunda kalmıştır. Doğa ile olan savaşı kazanabilme isteği teknolojinin kullanılmasında, teknolojik buluşların ortaya konup kullanılmasında motive edici güç olmuştur. Böylece vücuda giren mikroorganizma ile mücadele etme yolları öğrenilmiştir. Edward Jenner'in ilk aşıyı ürettiği ve aşı uygulamalarının başladığı aynı dönemde aşı karşıtlığı da başlamıştır. Aşı karşıtlığı, tüm aşıları reddetmeye kadar uzanan davranış biçimi olarak tanımlanır. Dünyadaki aşı reddi vakalarının son yıllarda hızla tehlikeli boyutlara ulaşması üzerine DSÖ 2019'da çözüme kavuşturmayı planladığı 10 küresel sağlık sorunları arasında aşı karşıtlığına da yer vermiştir. Aşı karşıtlığı ile mücadelede aşı reddi ve nedenleri iyi araştırmalı, aşılamada toplumsal kabulü artırma yöntemleri konusunda bilimsel çalışmalar yapılmalı ve bu araştırmalar ışığında çözüm önerileri getirilmelidir. Bu araştırmada üniversitemizde sağlık alanında okuyan 463 öğrencinin aşı hakkındaki düşüncelerini anket yolu ile öğrenmeyi amaçladık. 463 öğrenciye demografik sorular ve aşılarla ilgili öğrencinin bilgi düzeyini anlamaya yönelik 21 adet soru sorulmuştur. Sonuçlar istatiksel olarak % dağılım ve Kikare testi uygulanmıştır. Aşıyı tercih etmeme yaklaşımının nedeni bilgi eksiği olarak yorumlanmıştır. Bilgi eksikliğinin en önemli nedenlerinden biri öğrencinin kendi eğitim sürecindeki yetersizlik olmakla birlikte, aile içi eğitim düzeyinin de katkısı olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonuçları göstermektedir ki, ailedeki eğitim düzeyi ne kadar yüksekse, öğrenci yanıtları bilimsel verilere o kadar yakın olmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşılama, Aşı Karşıtlığı, Aşı Tedirginliği, Anket

Abstract:
The history of infectious disease agents is older than the history of humanity. When we think about the emergence of life on earth, we realize that there was no oxygen in the first atmosferic environment and that siyanobacteria played a great role in the formation of today's atmosphere.  Then, we reach the information that H2S was used by the phototosyntetic bacteria in order to transform CO2 into organic molecules 3 billion years ago. Later, by using H2O instead of H2S, O2 had come out. Microorganisms are the oldest living creatures, but during the billion years, it is understood that microorganisms have beneficial and harmful  features and that the epidemics they caused have played a great role in shaping the history of humanity. Man faught against the nature to survive throughout the history, and in order to win this war, he had to use his mind and creativity. The desire to win the war against nature has become the motivative power in use of technological inventions. Therefore, ways to struggle with microorganisms invading the body has been understood better. When Edward Jenner produced and presented the first vaccine, the opposition against vaccination has also started in parallel.  Opposition to vaccine is defined as the behavior which may extend to refusing all vaccines. As the vaccine opposition cases reached a dangerous level in the world, WHO included vaccine opposition among the top 10 global health problems in 2019. In the struggle against vaccine opposition, the reasons for refusal must be well searched and scientific researches must be done to help adoption of the vaccine in the society. In our study, we aimed to investigate the attitudes of 463 students enrolled in health fields in our university, through a questionnaire. We asked the students' demographic information and 21 questions to determine their knowledge levels of vaccines. The results were analyzed statistically with % distribution and the chi square test. It has been interpreted that not preferring vaccination was due to the deficient information on vaccines. One of the most important reasons of lack of knowledge was considered as the insufficiency in the education process of the student himself but contribution of the education level of the family was also determined. The results of our study show that the higher the level of education in the family, the closer the answers of students to scientific data. 
Keywords: Vaccine, vaccination, anti-vaccine, vaccine hesitancy, questionnaire