Modern ipek yolu olarak "Bir kuşak bir yol" projesi: Seçilmiş Orta Asya ülkeleri üzerine ekonomik etkileri
"one belt, one road" project as a modern silk road: Economic impacts on selected Central Asian countries
Yazar: NAJİBULLAH SAMADİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA KESKİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı / Uygulamalı İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çin son yıllarda büyüyen ekonomisinin istikrarlı bir şekilde gelişmesini sağlamak için başta Orta Asya olmak üzere dünyanın birçok ülkesini etkileyecek şekilde dış politikada olumlu ilerlemeler sağlamış ve uluslararası bir aktör haline gelmiştir. SSCB'nin dağılması sonucu ortaya çıkan bağımsız Orta Asya devletleriyle siyasi, ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmek için Bir Kuşak Bir Yol (BKBY) projesinin temelini oluşturup, Orta Asya'da meydana gelen otorite boşluğunu doldurmaya çalışmıştır. Bu maksatla Çin, BKBY projesi kapsamında oluşturduğu kara ve demir yolu güzergâhları ile ürünlerini Orta Asya üzerinden Avrupa'ya ulaştırmayı hedeflemiştir. Bunun yanında Çin, istikrarlı ekonomik büyümesini sağlayabilmek için ihtiyacı olan enerji kaynaklarını, Orta Asya'dan kolayca ithal etmek istemiştir. Ancak Orta Asya ülkeleri sahip oldukları doğal kaynakları, altyapının yetersiz, ekonominin ise zayıf olmasından dolayı uluslararası arenaya ihraç etmekte zorlanmışlardır. Bu bağlamda Çin, dış yatırıma ihtiyacı olan Orta Asya ülkelerindeki boşluğu doldurmak için, SSCB'nin dağılması sonrası bölgeye müdahale ederek bu ülkelerle ilişkilerini geliştirmiş ve bu ülkelerin başta altyapı tesisleri, enerji sektörü, madencilik sektörü ve teknolojik alanları olmak üzere birçok alanda yatırımlarda bulunmuştur. 
Orta Asya ülkeleri ise bağımsızlıklarını aldıkları 1991'li yıllardan günümüze kadar karşılaştıkları ekonomik zorlukları aşmak için büyük mücadele vermektedirler. Bu kapsamda BKBY projesi bu ülkelerin zengin yer altı ve yerüstü kaynaklarını dış pazarlara ulaştırmak ve refah seviyelerini yükseltmek için büyük bir imkân sağlamaktadır. Bu çalışmada, BKBY projesinin Orta Asya ülkeleri üzerindeki mevcut ve muhtemel ekonomik etkileri incelenmiştir. 
Sonuç olarak Çin'in, Orta Asya ülkeleri üzerinde BKBY projesi kapsamında etkinliğini artırarak bölgedeki güç mücadelesinde Batı'ya karşı bir rakip olarak yükselirken, Orta Asya ülkelerinin de proje kapsamında yatırımların ve istihdamın artması ve ihracatın geniş pazarlara ulaştırılması yoluyla ekonomik fayda sağlayacakları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: BKBY Projesi, Orta Asya, Çin, Dış Ticaret, RF

Abstract:
As a way to ensure the fast development of its growing economy in the past few years, China has made positive progress in foreign policy, taking hold of many countries of the world, especially Central Asia, and has become an international actor. For the purpose of develop political, economic and commercial relations with the independent Central Asian states that emerged as a result of the collapse of the USSR, it formed the basis of the One Belt One Road (OBOR) project and tried to fill the authority vacuum in Central Asia. By doing this, China has intended to transport its products to Europe via Central Asia with the land and railway routes it has created within the scope of the OBOR project. In addition, China wanted to easily import the energy resources it needed to ensure its persistent economic growth from Central Asia. However, Central Asian countries had challenges in exporting their natural resources to the international arena due to inadequate substructure and feeble economy. In view of this to fill the gap in Central Asian countries that need foreign investment, China involved in the region after the collapse of the USSR, improved its relations with these countries, and made investments in many fields, exceptionally in the infrastructure facilities, energy sector, mining sector and technological fields of these countries.
Central Asian countries have been harrowing to overcome the economic difficulties on the contrary they have faced since their independence in 1991. In this circumstance, the OBOR project supplies a great chance to transport the rich underground and exterior resources of these countries to foreign markets and increase their welfare levels. In this research, the current and possible economic consequences of the OBOR project on the Central Asian countries were surveyed.
Appropriately, it was completed that while China increased its effectiveness over the Central Asian countries within the range of the OBOR project, increasing as a competitor to the West in the power attempt in the region, the Central Asian countries would also provide economic benefits by increasing investments and employment within the range of the project and bringing exports to large markets.

Keywords: OBOR Project, Central Asia, China, Foreign Trade, RF