Debre-Arnavutluk'ta sağlık çalışanlarında kesici ve delici alet yaralanmaları
Needlestick and sharp i̇njuries among healthcare workers in Debre-Albania
Yazar: ARJANA ZERJA
Danışman: PROF. DR. BURCU TOKUÇ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Arnavutluk = Albania ; Güvenlik = Security ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating

Özet:
Bu araştırma Arnavutluk Debre kentinde bulunan sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personellerinde kesici-delici alet yaralanmalarının (KDAY) sıklığını, kesici ve delici alet yaralanmalarına maruz kalma riskini ve nedenlerini belirleme amacıyla yürütülmüştür. 
Araştırma kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmada örneklemeye gidilmeden, Debre'de bulunan kamu sağlık kuruluşlarında çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 406 sağlık personeli araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara, 25 soruluk bir anket formu yüz yüze görüşerek uygulanmıştır. 
Sağlık çalışanlarının 294'ü (%72.4) hemşire, 48'i (%11.8) ebe, 39'u (%9.6) doktor, 16'sı (%3.9) laborant ve 9'u (%2.7) temizlik personelidir. Katılımcıların ortalama yaşı 44.09 10.17 (min: 24.0-max: 67.0) saptanmıştır. 325 kişi (%80.0) cerrahi/girişimsel işlerin yapıldığı bölümlerde ve 81 kişi (%20.0) cerrahi/girişimsel işlerin yapılmadığı bölümlerde çalışmaktadır. Katılımcıların 224'ü (%55.2) meslek hayatları boyunca en az bir kez KDAY yaşadıklarını belirtirken, 138'i (%34) son 1 yıl içerisinde mesleki uygulamaları sırasında KDAY yaşadığını ifade etmiştir. 
En sık KDAY hemşirelerde, vardiyalı çalışanlarda ve işyerinde güvenli çalışma ile ilgili eğitim almayan sağlık personelinde görüldüğü tespit edilmiştir.
Sağlık yöneticileri sağlık hizmeti veren tüm kuruluşlarda, çalışan sağlığı birimlerinin kurulmasına öncülük etmeli, tüm personelin düzenli ve sürekli mesleki sağlık ve güvenlik eğitimleri almasını ve mümkün olan tüm hastalıklara karşı bağışık hale gelmelerini sağlamalıdır.
Anahtar kelimeler: Sağlık çalışanlar, Kesici-Delici Alet Yaralanması (KDAY), Önlemler, Debre.

Abstract:
This study aimed to determine the frequency of needlestick (NSIs) and sharp injuries among healthcare professionals working in in Debre, Albania. The aim of this study was to determine the risk and the reasons of exposure.
This is a cross-sectional study. Without sampling, 406 healthcare professionals working in public health institutions in Debre who agreed to participate in the study were included in the study. A 25-item questionnaire was administered to the participants by face-to-face interview. 
Of the healthcare professionals, 294 (72.4%) were nurses, 48 ​​(11.8%) midwives, 39 (9.6%)  doctors, 16 (3.9%) labors and 9 (2.7%) cleaning personnel. The mean age of the participants was 44.09 10.17 (min: 24.0- max: 67.0). The distribution according to the study area was 325 people (80.0%) performing surgical/interventional work and 81 people (20.0%) not performing surgical/interventional work. While 224 (55.2%) of the participants stated that they had experienced NSIs at least once during their professional life, 138 (34%) of the participants stated that they had experienced NSIs and sharp injuries during their professional practice in the last 1 year.  Disease transmission (2.9%) occurred in 12 patients. 
It was found that the most common NSIs was seen in nurses, shift workers and health personnel who did not receive training on safe work in the workplace.
Health managers should pioneer the establishment of employee health units in all health care organizations, and ensure that all staff receive regular and continuous occupational health and safety training and become immune to all possible diseases.

Key words: Healthcare professionals, needlestick (NSIs) and sharp injuries, preventive measurements, Debre.