Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin retoriksel eylem perspektifinden analizi
Analysis of accession process of Turkey to the European Union from rhetorical action perspective
Yazar: OĞUZ MAYDA
Danışman: PROF. DR. ÇINAR ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Batı Avrupa Birliği = Western European Union ; Retorik = Rhetoric ; Retorik analiz = Rhetoric analysis ; Türkiye = Turkey ; Üyelik = Membership

Özet:
İlk olarak Aristo tarafından ?dinleyiciyi ikna sanatı için gerekli araçlar? şeklinde tanımlanan ve standartları geliştiren Retorik kavramı, bugüne kadar değişik anlam ve işlevlerde kullanılmıştır. Frank Schimmelfennig, bireylerin temelde rasyonalist düşündüğü ve hareket ettiği, toplumsal karar anlarında, içinde bulunduğu toplumun değer, kural ve normlarını stratejik amaçlı kullandığı, bununla birlikte, meşruiyet kazanmak maksadıyla söz konusu değer, kural ve normlara kendilerinin de uymaya mecbur olduğu varsayımından hareketle, bu kavramı eylem ile birleştirmiştir. Schimmelfennig, Retoriksel Eylemin AB'nin Doğu genişlemesi sürecini baştan sona açıklayabilen yegane kuram olduğunu öne sürmüştür. Bu bakış açısına göre, Merkez ve Doğu Avrupa ülkeleri kurumsal tartışmalarda sürekli olarak AB normları ile bütünleştiklerini öne sürerek ve AB içindeki genişlemeyi frenleyicilerin bencil tercihlerinin topluluk kurallarına ters düştüğünü ispat ederek, onları retoriksel tuzağa düşürmüş ve başlangıçtaki rasyonalist tercihlerini değiştirmeye ikna etmiştir. Bu tez, Retoriksel Eylemin Türkiye'nin AB'ye katılım sürecinin analizinde açıklayıcı bir araç olduğunu öne sürmektedir. Buna göre Türkiye, katılım sürecinde topluluk meşruiyet standartlarına dayanan argümanları stratejik olarak kullanmak yerine, çoğunlukla rasyonalist temelli bir lisan benimsemiştir. AB üyesi ülke ve kurumlarındaki frenleyiciler Yunanistan ve Kıbrıslı Rumların Kıbrıs sorununu bir çıkmaza sürüklemesine izin vermiş, Türkiye ve genişlemeyi destekleyicileri kurumsal yükümlülüklerinin yerine getirilmediği gerekçesiyle retoriksel tuzağa düşürmüş ve katılım sürecinin sonucunu bir belirsizliğe itmeyi başarmıştır.

Abstract:
The concept of Rhetoric has been used in various means and functions since Aristotle first defined it as ?means for the art of persuasion of an audience? and developed its standards. Frank Schimmelfennig combined this concept with action, assuming that the individuals basically think and act rationally, and during social decision making, use the values, rules and norms of the society, in which they are, strategically, but at the same time, they themselves remain bound by these values, rules, and norms in order to gain legitimacy. Schimmelfennig asserts that only with Rhetorical Action the Eastern enlargement process of the EU can be explained thoroughly. Within this perspective, Central and Eastern European countries rhetorically entrapped the brakemen of enlargement by continuously claiming that they have been integrated with EU norms, and demonstrating that egoistic preferences of the breakmen contradict community rules, and thus persuaded them to change their initial rationalistic preferences. This thesis suggests that Rhetorical Action is a useful explanatory tool for the analysis of the accession process of Turkey to the EU. In this view, during the accession process, Turkey, instead of strategically using arguments based on the community?s standard of legitimacy, mostly adopted a language dominated with rationalist grounds. Brakemen in the EU member states and institutions let Greece and Greek Cypriots drive the Cyprus question into an impasse, and managed to put the outcome of the accession process in limbo by rhetorically entrapping Turkey and enlargement supporters, claiming that institutional requirements have not been met.