Online Seslifoto (OSF) Yöntemiyle üniversite öğrencilerinin tasavvuf anlayışını keşfetmek
Exploring college students' perception of tasawwuf through Online Photovoice (OPV) Methodology
Yazar: ABDURRAHİM TANHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULVEHAP ERİN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din anlayışı = Understanding of religion ; Maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi = Protection and Development of Material and Spiritual Being ; Modern İslam düşüncesi = Modern İslam thought ; Online Seslifoto Yömtemi = Online Photovoice Methodology ; Sosyal düşünce = Social thought ; Tasavvuf = Mystic ; Öğrenci düşüncesine ilişkin bilgi = Knowledge of student thinking ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada araştırmacı, Online Seslifoto (OSF) yöntemiyle Türkiye'de yardım meslekleriyle ilgili bölümlerde (ilahiyat/İslami ilimler, PDR, sosyal hizmet, hemşirelik, tıp vb.) okuyan öğrenciler ile belirtilen bölümler dışında farklı bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin tasavvuf konusundaki algılayışlarını kendi biricik perspektiflerinden inceleyerek keşfetmeye çalışmıştır. Araştırma, öğrencilerin tasavvufa dair anlayış ve algılayışlarını, ortaya çıkacak ana temalar yoluyla farklı bölümler arasında karşılaştırma yaparak ortaya koyma amacıyla nitel olarak kurgulanmıştır. Nitel çalışmanın yanında nicel bazı sorularla da öğrencilerin tasavvuf anlayışlarının kaynağı, dindarlık ve maneviyat düzeyleri ile tasavvuf eğitimine dair görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya toplam 409 üniversite öğrencisi katılmış, 69 kişi verilerinin araştırmada kullanılması için onam vermediğinden, 23 kişi ise verisi yeterli kriterleri taşımadığından nihai olarak 103 erkek 214 kadın toplam 317 kişi ile veri analizi yapılmıştır. Tüm katılımcılardan elde edilen temalar doğrultusunda toplam 21 ana tema oluşmuştur. En önemli ana temalar ve oranları şöyle olmuştur; hoşa giden duygular: Huzur, aşk, sevgi (%25,86, n=82), âlemde Allah'ı görme ve O'nunla iletişim, her şeyin bize O'nu hatırlatması, döngü, bizi rabbe ulaştırır (%25,86, n=82), rabbe bağlılık, yakınlık, O'na duyulan sevgi-ilahi aşk, tevekkül, kendini O'na adama, O'nda yok olma (%22,08, n=70), anlam arayışı, ruhi doyum, farkındalık, hassas bir süreç, maneviyat (%19,55, n=62). Çalışma sonucunda öğrencilerin tasavvufla ilgili olumlu bir anlayış ve algılayışlarının olduğu, tasavvufu; sağlıklı, derin anlamları olan olumlu kelime, kavram, düşünce ve fotoğraflarla ifade ettikleri görülmüştür. Öğrenciler tasavvufu dile getirirken daha çok olumlu duygu ifade eden kelimeler kullanmışlardır. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre aldıkları eğitimin de etkisiyle yardım meslekleri ile ilgili olan bölümlerde okuyan öğrencilerin tasavvufu diğer bölümlerde okuyan öğrencilere göre daha fazla duygu içeren temalarla ifade ettikleri görülmüştür. Sonuçlar, ortaya çıkan ana temalar yoluyla karşılaştırılmış, yardım meslekleriyle ilgili bölümlerde okuyan öğrenciler ile diğer bölümlerde okuyan öğrenciler arasındaki farklılıklar ele alınmıştır. Araştırmacının bir amacı da sonuçları ilahiyat/İslami ilimler fakülteleri, ruh sağlığı uzmanları, eğitimci, öğrenci ve ilgili kuruluşların yöneticileriyle farklı yollarla (ör., konferans, seminer, makale) paylaşmaktır. Böylece tasavvuf gibi önemli bir kavram ve olguya dair öğrencilerin anlayışlarının bilimsel olarak daha iyi anlaşılmasını, bu kavram ve olguyla ilgili olası meselelerin daha etkili bir şekilde ele alınmasını ve bu kavramın genel eğitim ve insanlara yardım/hizmet gibi alanlarda genel iyilik halini ele almada kullanılmasını sağlamaya katkıda bulunmaktır. Araştırmacı bu çalışma için etik kurul izni almıştır.

Anahtar kelimeler: Din, Tasavvuf, Mistisizm, Maneviyat, Üniversite Öğrencileri, Online Seslifoto.

Abstract:
In this study, the researcher conducted an Online Photovoice (OPV) method in the departments related to helping professions in Turkey (theology/Islamic sciences, counseling, social work, nursing, medicine, etc.). The researcher (he) tried to explore the perceptions of these students about Tasawwuf and other students studying in different departments other than the departments mentioned. He tried to understand if there is any difference among the students based on their own unique perspectives. The research has been deconstructed qualitatively in order to reveal the students' understanding and perceptions of Tasawwuf by comparing them among different departments through the main themes that emerged. In addition to the qualitative study, the source of students' understanding of Tasawwuf, their level of religiosity and spirituality, and their views on Tasawwuf education were examined with some quantitative questions. A total of 409 university students participated in the study, 69 people did not give their consent for the use of their data in the study, and 23 people did not have sufficient criteria for the participation; 103 men and 214 women, a total of 317 people were ultimately analyzed. A total of 21 main themes were formed in accordance with the themes obtained from all participants. The most important main themes and their proportions have been as follows; pleasurable emotions: peace and love, (%25,86, n=82), seeing God in the world and communicating with God, everything reminding God to us, loop, getting close to the Lord (%25,86, n=82), commitment, intimacy, the God-divine love, trust, commitment, annihilation in God (%22,08, n=70), the search for meaning and spiritual satisfaction, awareness, and a delicate process and spirituality (%19,55, n=62). As a result of the study, it was seen that the students have a positive understanding and perception of Tasawwuf and express it with positive words, concepts, thoughts and photos that have functional and deep meanings. Students used words expressing more positive emotions when expressing Tasawwuf. According to the data obtained, students in the helping professions, maybe with the impact of their helping profession, expressed more emotion than the other students. The results were compared through the main emerging themes. The differences between students studying in departments related to helping professions and students studying in other departments were examined. One of the aims of the researcher was to share the results with the faculties of theology/Islamic sciences, mental health professionals, educators, students and managers of related organizations in different ways (e.g., conference, seminar, article). Thus, this study contributes to a better scientific understanding of the students' understanding of Tasawwuf as an important concept and phenomenon. This can contribute to a more effective handling of possible issues related to Tasawwuf, the use of this concept in addressing general well-being in areas such as education, and helping/serving people. The researcher has obtained the permission of the ethics committee for this study.

Key Words: Religion, Tasawwuf, Mysticism, Spirituality, University Students, Online Photovoice.