Huzur ve bakımevinde yaşayan yaşlıların ölüm kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi
A research on the dead anxiety and self-esteem of the elders living in nursing homes
Yazar: GÖKHAN KÖSTEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL SUNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Huzurevleri = Nursing homes ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışma huzur ve bakımevinde yaşayan yaşlıların ölüm kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Huzur ve bakım evinde yaşayan ve araştırma kriterlerimize uygun 188 yaşlı araştırmamızın örneklemini oluşturmuştur.Araştırmada veriler; Kişisel Bilgi formu, Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.Araştırma verilerinin değerlendirmesinde SPSS 18.0 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri olarak yüzde değerler, aritmetik ortalama, standart sapma, minimum - maksimum değerleri verilmiştir.Kruskal-Wallis,Mann-Whitney U ve Tukey testleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan yaşlıların %44 kadın,%56 sı erkek olup yaş ortalaması 72,06 olarak tespit edilmiştir. Araştırmamızda yaşlıların 0-15 (min-max) değer aralığına sahip ölüm kaygısı ölçeğinden 5.61±3.07 puan alarak orta düzeyde ölüm kaygısı yaşadıkları, yaşlıların 0-30 (min-max) değer aralığına sahip benlik saygısı ölçeğinden 18,44 ±3.77 puan alarak %92 oranında yeterli benlik saygısına sahip oldukları tespit edilmiştir.Yaşlıların, yaş grubu, medeni durumu ve kurumda kalış süreleri ile ölüm kaygısı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0.05); cinsiyet ile ölüm kaygısı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0.05). Kadınların ölüm kaygısı puanlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Yaşlıların cinsiyet, yaş grubu, medeni durumu ve kurumda kalış süreleri ile benlik saygısı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0.05); eğitim düzeyi ile benlik saygısı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0.05).  Okur-yazar olmayan, okur-yazar ve ilkokulu bitirmemiş yaşlıların benlik saygısı puanları, ilköğretim ve lise mezunlarına göre düşük bulunmuştur.Kurumda komşu ve arkadaşları tarafından ziyaret edilen yaşlılarda daha az ölüm kaygısı yaşanırken, çocuğu, komşusu ve arkadaşları tarafından ziyaret edilen yaşlıların benlik saygısı puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Gazete ve kitap okuyarak zaman geçiren yaşlıların ölüm kaygısı puanları düşük, benlik saygısı puanları yüksek çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda kurumda kalan yaşlıların ölüm kaygısını azaltmak ve benlik saygılarını arttırmak adına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study has been planned as explanatory to examine the dead anxiety and self-esteem of the old, who live in nursing homes. The research has been done through help of 188 nursing home residents, who match there search criteria.Data has been collected through Personal Information Form, Templer Dead Anxiety Scale and Rosenberg Self-esteem Scale.SPSS 18.0 statistic software has been used to assess the research data. To define the statistics; percent value, average scores, Standard deviation, minimum and maximum values are provided.Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U and Tukey tests are used.%44 of the research participants are female and %56 of them are male. Their age average is calculated as 72,06. In the lights of the research, it has been concluded that with the score of 5.61±3.07 they have mid-level dead anxiety in the scale of 0-15 (min-max), with the score of 18.44±3.77 they have %92 self-esteem in the scale of self-esteem 0-30 (min-max). While the research findings do not point out a considerabl ecorrelation among the age group, marital status, the time spent in the institution against the dead anxiety scores (p>0.05), a remarkable correlation has been observed between gender and dead anxiety scores (p<0.05).It has been unveiled that women's dead anxiety scores are higher than men's.It has been observed that there is little correlation among the age group, marital status and the time spent in the institution against  the self-esteem scores (p>0.05), on the other hand, educational level and self-esteem scores are statistically correlated (p<0.05). Self-esteem scores of the illiterates, literates and primary school dropouts are considerably lower compared to the secondary and high school graduates.While the old, who are visited by their neighbours and friends, experience less dead anxiety, the ones who are visited by their children, neighbours and friends have higher self-esteem scores. Observees, who spend their time through reading newspaper and books, have lower dead anxiety scores and higher self-esteem scores. In the lights of the conlclusions above, suggestions have been made to lower the dead anxiety and increase the self-esteem of the residents of the instution.