Balkanlarda aşırı milliyetçi bir örgütlenme: Makedonya-Edirne dahili ihtilal teşkilatı (1893-1912)
An extreme nationalist organizing in the balkans:internal Macedonian-Adrianople revolutionary organization (1893-1912)
Yazar: SUZAN ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. TURAN GÖKÇE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkan savaşları = Balkans wars ; Edirne = Edirne ; Federalizm = Federalism ; Komiteler = Committees ; Makedonya = Macedonian ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Milliyetçilik = Nationalism ; Türk-Bulgar ilişkileri = Turkish-Bulgarian relations ; Çeteler = Gangs ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu egemenliği altında yaşayan Bulgarlar, siyasi bağımsızlık elde etmek için XIX. Yüzyılda kurmuş oldukları komite ve çeteler vasıtasıyla isyanlara başlamışlardır. Osmanlı-Rus Harbi'nin ardından 'Büyük Bulgaristan' hayalini gerçekleştirmek amacıyla yeni kurulmuş olan Bulgar Prensliği ve Osmanlı topraklarında örgütlenmeyi sürdürmüşlerdir. 
	1893 yılında Selanik'te, hedefi Makedonya ve Edirne vilayetinin siyasi otonomisi, ardından Bulgaristan'la birleşmesini sağlamak olan Makedonya-Edirne Dahili İhtilal Teşkilatı'nın temelleri atılmıştır.  
	Yaptığı etkin propagandaların sonucunda kısa sürede içinden çıktığı halk arasında taraftar bulan bu teşkilat, Osmanlı'da adeta 'devlet içinde devlet' haline gelmeyi başarmış, komite ve çeteleri vasıtasıyla illegal bir ordu ve mahkemeler meydana getirmiştir. En büyük dış desteği ise kuşkusuz Bulgar Prensliği ve buradaki Makedonya-Edirne göçmenleri tarafından kurulmuş olan Yüksek Komite'den görmüş ve Sofya'da bir yurt dışı temsilciliği meydana getirmiştir. Temsilcilik görevlerine Gotse Delçev ve Gyorçe Petrov atanmıştır. Yüksek Komite ve teşkilatın temsilcileri arasındaki ilişkiler öncelikle, Makedonya'da yapılacak bir isyanın zamanı ve niteliği konusunda yaşanan fikir ayrılıkları sonucu bozulmuştur. Yurt dışı temsilcileri, teşkilatın müstakil yapısına ve iç işlerine yapılacak olan müdahalelere karşı çıkmışlardır. Esasen onların daha ilk dönemlerden itibaren Bulgar Prensliği'nden bağımsız olacak bir Makedonya eğiliminde oldukları iddia edilmekle birlikte, teşkilat Bulgar hükümetlerinden bağımsız bir siyaset takip edememiştir. 
1902 ve 1903 yıllarında Bulgar Prensliği ve Yüksek Komite tarafından Osmanlı'da kışkırtılan isyanların ardından teşkilat, Hristo Matov ve Yane Sandanski liderliğinde olmak üzere 'sağ ve sol' fraksiyonlara ayrılmıştır. 
Matov'un liderliğindeki sağcılar, Makedonya ve Edirne'nin Bulgaristan'la birleşmesi fikrini savunurken, Sandanski etrafında toplanan grup, bazı Sosyalist aydınların da etkisiyle bir 'Balkan Federasyonu' fikrini ortaya atmıştır.

Abstract:
Bulgarians living under the sovereignty of the Ottoman Empire, started revolts through the committees and gangs they established in the 19th century in order to obtain political independence. After the Ottoman–Russian War, they continued to organize in the newly founded Bulgaria Principality and Ottoman lands in order to realize 'Big Bulgaria' dream. 
In 1893, the foundation of  Internal Macedonia-Edirne Revolution Organization was laid in Salonika, and it aimed to obtain political autonomy of Macedonia and Edirne Province and then unite it with Bulgaria. 
As a result of its active propagandas, this organization could muster up support from the people it was arisen in a short period. This organization became a state within a state and with its committees and gangs; they founded an illegal army and courts. They got the greatest external support surely from the Bulgaria Principality and the High Committee that was founded by the immigrants from Macedonia-Edirne, and they founded a foreign representative Office in Sofia. Gotse Delchev and Gyorche Petrov were assigned as representatives. The relationship between the High Committe and the representatives primarily worsened due to the divergence of the opinions about the time and property of a rebellion in Macedonia. Foreign representatives opposed to the interventions to be carried out on the independent structure and internal affairs of the organization. In fact, they were claimed to have a tendency to be independent of Bulgaria Principality since the early periods, but the organization could not follow an independent policy from Bulgarian governments. 
In 1902 and 1903, the organization was divided into right and left factions under the leadership of Hristo Matov and Yane Sandanski after the rebellions provoked by the Bulgarian Principality and the High Committee in the Ottoman Empire. 
While the right-wingers under Matov's leadership defended the idea of Macedonia and Edirne's unification with Bulgaria, the group gathered around Sandanski brought forward the idea of the Balkan federation with the influence of some socialist intellectuals.