Üniversite öğrencilerinde otantiklik ile ahlaki uzaklaşma arasındaki ilişkide öz-anlayışın ve boyun eğici davranışın aracılık rolü
The mediating role of self-compassion and submissive behavior in the relationship between authenticity and moral disengagement in university students
Yazar: ELANUR AHSEN TOSUN YAKALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DENİZ ÖZDEMİR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı otantik yaşam ile ahlaki uzaklaşma arasındaki ilişkide öz-anlayış ve boyun eğici davranışın aracılık rolünü ortaya koymaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise otantik yaşam, boyun eğici davranış, öz-anlayış ve ahlaki uzaklaşmanın cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum ve eğitim gördükleri fakülte gibi değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ortaya koyarak alan yazına katkı sağlamaktır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada öncelikle Biruni Üniversite'sinden etik izin alındıktan sonra ölçme aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Otantik Yaşam, Ahlaki Uzaklaşma, Boyun Eğici Davranış ve Öz-Anlayış Ölçekleri kullanılmıştır. Veriler İstanbul'da üniversite okuyan 165 kadın (%66,0) ve 85 erkek (%34,0) öğrenciden, gönüllülük esasına göre ve bilgilendirilmiş onamları alınarak Google Forms üzerinden çevrimiçi toplanmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örnek t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi Testi, LSD (Post Hoc) kullanılmıştır. Verilerin betimleyici analizlerinin incelenmesinde SPSS 25.0, otantik yaşam ile ahlaki uzaklaşma arasındaki ilişkide öz-anlayış ve boyun eğici davranışın aracılık rolü için kurulan modelleri incelemek için LISREL 8.80 programı kullanılmıştır. Yapısal model-3'e ait uyum iyiliği değerleri incelendiğinde; X2=136.47, df=51, X2/df=2,67, RMSEA=.82, SRMR=.081, CFI=.94, NFI=.92, NNFI=.93, IFI=.95, GFI=.92
bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre boyun eğici davranışın otantik yaşam ve ahlaki uzaklaşma arasında tam aracılık etkisi olduğu; öz-anlayışın bu ilişkide herhangi bir aracılık rolüne sahip olmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen veriler alan yazın ışığında yorumlanarak, önerilerde bulunulmuştur. Çalışma sonuçlarımıza göre öğrencilerde ve toplumdaki bireyler için boyun eğici davranışı ve ahlaki uzaklaşmayı azaltacak eğitim ve terapi programlarının geliştirilmesi ve kullanılması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Ahlaki Uzaklaşma, Boyun Eğici Davranış, Otantiklik, Öz-Anlayış.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the mediating role of self-understanding and submissive behavior in the relationship between authentic living and moral disengagement. Another objective of the study is to contribute to the literature by revealing whether authentic living, submissive behavior, self-understanding, and moral disengagement show statistically significant differences according to variables such as gender, education level, marital status, and faculty. In this qualitative study, after obtaining ethical permission from Biruni University, a Personal Information Form, Authentic Living, Moral Disengagement, Submissive Behavior, and Self-Understanding Scales were used as measurement tools. Data were collected online via Google Forms from 165 female (66.0%) and 85 male (34.0%) students studying at universities in Istanbul on a voluntary basis and with informed consent. Independent Samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis Test, and LSD (Post Hoc) were used in the analysis of the data. SPSS 25.0 was used to examine the descriptive analyses of the data, and LISREL 8.80 was used to examine the models established to investigate the mediating role of self-understanding and submissive behavior in the relationship between authentic living and moral disengagement. When the goodness-of-fit values of Structural Model-3 were examined; X2=136.47, df=51, X2/df=2.67, RMSEA=.82, SRMR=.081, CFI=.94, NFI=.92, NNFI=.93, IFI=.95, GFI=.0.92 were found. According to the
research results, it was seen that submissive behavior had a full mediating effect between authentic living and moral disengagement, and that self-understanding did not have any mediating role in this relationship. The data obtained from the research were interpreted in the light of the literature and suggestions were made. According to the results of the study, it is recommended to develop and use educational and therapeutic programs that will reduce submissive behavior and moral disengagement for students and individuals in society.

Keywords: Authenticity, Moral Disengagement, Submissive Behavior, Self- Compassion.