Cehpe kaplamada kullanılan doğaltaşların montajında saplama 
deliğinde kırılma yükünün belirlenmesi /
Yazar: GEDİZ EMEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVGİ ÇETİNTAŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada, bina cephe kaplamalarında kullanılan doğaltaşların saplama deliğinde kırılma yükünün belirlenmesi ve bu yük değerinin farklı kalınlığa sahip örneklerdeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 

Bu amaçla, Türkiye'nin değişik yörelerinde ticari olarak üretimi yapılan 15 doğaltaş örneği kullanılmıştır. Polarizan mikroskop ve X-ışınları difraktometresi (XRD) analizleri yardımıyla doğaltaş örneklerinin mineralojik-petrografik özellikleri belirlenmiştir. Örneklerin jeokimyasal özelliklerini ortaya koyabilmek için kimyasal analizleri ve fiziko-mekanik testler uygulanmıştır. Saplama deliğinde kırılma yükü deneyleri, 20x20 cm boyutlarındaki doğaltaş örneklerinde farklı kalınlıklarda standart TS EN 13364'e göre yapılmıştır. Doğaltaş örnekleri üzerinde kırığın kenarına olan en uzun mesafe (bA) ve delikten yüzeye olan mesafe (d1) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında, fiziko-mekanik özelliklerin kırılma yükü değerlerine etkisi incelenmiştir.

Kırılma deneyleri sonucunda, artan kalınlık değerine bağlı olarak, kırılma yükü değerinin arttığı gözlenmiştir. Ayrıca, çalışmadaki doğaltaş grupları dikkate alındığında, en yüksek kırılma yükü değerinin granit örneklerinde elde edildiği tespit edilmiştir. Bazı doğaltaş örneklerinin çatlak ve kırıklı yapılara sahip olması, kırılma yükü değerini azalttığını göstermektedir. Özellikle kireçtaşı grubu örneklerde bulunan bu yapının ve bunların dağılımlarının kırılma yükünü önemli ölçüde etkilediği sonucuna varılmıştır. 
Yapılan incelemeler sonucunda, doğaltaşların saplama deliğinde kırılma yükü performansları üzerinde mineralojik-petrografik özellikler, kimyasal özellikler ve fiziko-mekanik özelliklerin etkinliği araştırılmıştır. Buna göre, tüm örnek örnek gruplarında kırılma yükü ile basınç dayanımı, don sonrası basınç dayanımı, nokta yükleme dayanımı arasında pozitif korelasyonlu lineer bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

Araştırma kapsamında ayrıca deneysel yöntemlerle elde edilen kırılma yükü değerleri ile sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak elde edilen sayısal değerler tespit edilmiş ve aralarındaki ilişki araştırılmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine of breaking load at dowel hole used as facade the natural stone in building cladding and its effect of different thickness in the samples.

To achieve this goal, fifteen different natural stone samples commercially available in the market were studied. Mineralogical-petrographical properties were determined by polarizing microscope and X-ray diffractometer (XRD) analysis.

Geochemical characteristics of the samples that reveal major oxides analysis and physico-mechanical tests were determined. Using a TS EN 13364, breaking load experiments were applied under different thickness for natural stone samples having 20x20 cm dimension. The longest distance to the broken edge (bA) and distance to the surface of the hole (d1) were carried out on pre-determined of the natural stone samples. Besides, the effect of the breaking load value of the physico-mechanical properties were investigated.

Breaking load experiments showed that, breaking load value incerased with increasing thickness. Also, considering the natural stone group, the maximum breaking load values were found to be obtained in the granite group. Some natural stone types (limestone group) having crack and fissure exhibited relatively low breaking load values. It was also concluded taht the amount of crack and fissure present in the limestone type samples, as well as distribution, greatly affected breaking load, bA and d1. 

The results of the investigations, the natural stone stud hole breaking load mineralogical-petrographic features on performance, efficiency of the physico-chemical properties and mechanical properties were investigated. Accordingly, all natural stone group was determined as a positive linear correlation between the breaking load and compressive strength, after freezing of compressive strength and point load strength.

In this study, breaking load value by experimental methods and the numerical values obtained using the finite element method were also found out and the relations between them were investigated.