Sağlıklı ve ishalli buzağılarda karaciğer dokusu ve kan serumu beta karoten ve vitamin A miktarları ile serum protein fraksiyonları üzerine araştırmalar
Studies on the fractions of serum proteins, beta carotene and vitamin A values of blood sera and liver tissues in healthy and diarrhoeic calves
Yazar: ABDULLAH GAZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada; sağlıklı ve ishalli buzağılarda kan serumu ve karaciğer dokusu vitamin A, P-karoten miktarları ile serum total protein düzeyleri ve protein fraksiyonları saptanarak buzağı ishallerinde vitamin A ve p-karoten miktarları ile y-globülin düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada, 20 adet sağlıklı ve 40 adet ishalli olmak üzere toplam 60 adet buzağı kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan tüm buzağıların sistemik ve klinik muayeneleri yapıldıktan sonra laboratuvar muayeneleri için kan ve karaciğer örnekleri alınmıştır. Laboratuvar muayenelerinde eritrosit ve total lökosit sayısı Thoma lam ve lameli kullanılarak, mikrohematokrit değer kılcal tüp yöntemi ile, hemoglobin miktarı Sahli metoduna göre, kan serumu ve karaciğer dokusu vitamin A ve P- karoten düzeyi Suziki ve Katoh'un metoduna göre, serum total proteini spektrofotometrik olarak ve protein fraksiyonları ise protein elektroforezi yapılarak belirlenmiştir. Sağlıklı buzağılarda ortalama vücut sıcaklığı, kalp. frekansı ve solunum sayısı sırasıyla 38.69 °C, 103.60 adet/dakika ve 32.60 adet/dakika, ishalli buzağılarda ise sırasıyla 39.28 °C, 124.55 adet/dakika ve 43.70 adet/dakika olarak saptanmıştır. Sağlıklı ve ishalli buzağıların solunum ve kalp frekansları ortalama değerleri arasında farkların p<0.001 güven eşiğinde, vücut sıcaklığı ortalama değerleri arasındaki farkların ise p<0.01 güven eşiğinde önemli olduğu belirlenmiştir. Sağlıklı buzağılardaki ortalama eritrosit sayısı, total lökosit sayısı, mikrohematokrit değer ve hemoglobin miktarı sırasıyla 6.38 milyon/mm, 7.61 bin/mm3, %32.25 ve %8.15 gr, ishalli buzağılarda ise sırasıyla 7.21 milyon/mm3, 11.54 bin/mm3, %44.03 ve %10.99 gr, olarak bulunmuştur. Sağlıklı ve ishalli gruptaki eritrosit sayısı, total lökosit sayısı, mikrohematokrit değer ve hemoglobin miktarlarının ortalama değerleri arasında p<0.001 güven düzeyinde önemli olduğu tespit edilmiştir. Kan serumu ve karaciğer vitamin A ve p-karoten düzeylerinin; sağlıklı buzağılarda sırasıyla 18.25 ug/dl, 5.58 u.g /di ve 90.07 ug /gr, 5.76 ug /gr, ishalli63 buzağılarda ise sırasıyla 7.24 u,g/dl, 2.95 p.g/dl,ve 43.56 ug/gr, 3.20 ]Xg/gr olduğu saptanmıştır. Sağlıklı ve ishalli buzağıların kan serumu ile karaciğer vitamin A ve (3-karotenin ortalama değerleri arasında p<0.001 düzeyinde önemli farklılık belirlenmiştir. Kan serumundaki vitamin A düzeyi ile kan serumu P-karoten ve karaciğer dokusundaki vitamin A düzeyi arasında, ayrıca kan serumu P-karoten düzeyi ile karaciğer vitamin A ve P-karoten düzeyleri arasında önemli bir pozitif korelasyon olduğu (p<0.01), yine kan serumu vitamin A düzeyi ile karaciğer dokusundaki P-karoten düzeyi arasında da pozitif korelasyon olduğu (p<0.05) tespit edilmiştir. Sağlıklı buzağıların total protein, albumin, aı-globülin, ct2-globülin, p- globülin ve y-globülin fraksiyonlarının gram ve % olarak miktarları ile A/G oranlan sırasıyla, 5.40 g/dl, 2.44 g/dl-%45.20, 0.76 g/dl-%12.99, 0.50 g/dl-%8.84, 1.02 g/dl-%17.54, 0.84 g/dl- %15.40 ve 0.87 olarak tespit edilmiştir. İshalli buzağılarda ise sırasıyla 7.29 g/dl, 2.40 g/dl-%33.06, 1.09 g/dl-%15.50, 0.63 g/dl- %8.53, 1.14 g/dl-%15.63, 2.00 g/dl- %25.88 ve 0.51 olarak belirlenmiştir. Sağlıklı ve ishalli buzağıların total protein ve gama globülinin gr ve % olarak ve albüminin % olarak ortalama değerleri arasında p<0.001 güven eşiğinde farklılığın olduğu, ocı -globülinin gr olarak ortalama değerleri ve A/G oram ^ra^iıiJct p -0.01 güven düzeyinde farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, kan serumu ve karaciğer dokusu vitamin A ve p-karoten düzeyleri ile total protein ve protein fraksiyonları arasında korelasyon olmadığı tespit edilmiştir. Sadece aı-globülin ile kan serumu P-karoten arasında (p<0.05) düzeyinde negatif bir korelasyon belirlenmiştir. Sonuç olarak, ishalli buzağılarda serum ve karaciğer vitamin A ve P- karoten düzeylerinin düşük olması nedeniyle ishalli ve yeni doğan sağlıklı buzağılara vitamin A preparatlannın enjeksiyonun faydalı olacağı kanısındayız.

Abstract:
The purpose of this study to determine of the fractions of serum proteins, P- carotene and vitamin A values of blood sera and liver tissues in healthy and diarrhoeic calves. With these way to find out the relationship between diarrhoea and fraction of serum proteins, p- carotene and vitamin A levels in blood sera and liver. A total number of 60 calves allocating 20 healthy calves and diarrhoeic calves were used. All calves were systematically and clinically examined and liver tissues and blood samples were obtained from animal for laboratory analysis. In laboratory analysis, red and white blood cell count were detected using Thoma microslides. Packed cell volume was measured by microhematocrit method. Haemoglobin value volume was measured by Sahli method. Liver tissues and serum vitamin A, P-carotene values measured by Suziki and Katoh in Schimadzu UV-1208 and UV-VIS Spectrophotometer. Helena kits detected the fractions of serum proteins. Average body temperature, plus rate and respiration rate of calves in control groups were 38.69 °C, 103.60/min., and 32.60/min respectively. Whereas in the diarrhoeic calves, these values were found 39.28 °C, 124.55/min., and 43.70/min. respectively. Average plus rate, respiration rate and body temperatures were higher in diarrhoeic calves compared with health calves (p<0.001). Vitamin A and P-carotene values of liver tissues and blood serum in healthy calves, 90.07 ug/g, 5.76 ug/g, 18.25 ug/g and 5.58(ig/g respectively. Whereas in the diarrhoeic calves, these values were found, 43.56(j.g/g, 3.20u.g/g, 7.24|j.g/g and 2.95)j.g/g respectively. Average vitamin A and P-carotene values of liver tissues and blood serum in diarrhoeic calves were lower compared to healthy calves (p<0.001). Total protein, albumin, arglobulin, a2-globulin, P-globulin, and y-globulin fractions of gram and % levels in healthy calves were 5.40g/dl; 2.44g/dl 45.20%; 0.76g/dl, 12.99%; 0.05g/dl, 8.84%; 1.02g/dl, 17.54%; 0.84g/dl, 15.40% respectively and A/C ratio was 0.87. Whereas in the diarrhoeic calves, these values were 7.29g/dl; 2.40g/dl, 33.06%; 1.09g/dl, 15.50%; 0.63g/dl, 8.53%; 1.14g/dl, 15.63%; 2.00g/dl, 25.88% respectively and A/G ratio was 0.87, 0.51. Avarage total protein, arglobulin and y-globulin values of diarrhoeic calves were higher compared with healthy calves. On the other hand A/G ratio of diarrhoeic calves were lower compared with healthy calves. However, there was not a correlation between vitamin A and P-carotene levels65 and total protein and fractions in liver tissue and blood serum of diarrhoeic and healthy calves. As a result, vitamin A and fi-carotene levels and total protein and fractions in liver tissue and blood serum of diarrhoeic and healthy calves showed that classical treatment might be useful in diarrhoeic calves.