Sivas Cumhuriyet Üniversitesi karbon ayak izi envanterinin hesaplaması
Calculation of Sivas Cumhuriyet University carbon footprint inventory
Yazar: ÜNZİLE AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. FUAT ÖZYONAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Cumhuriyet Üniversitesi = Cumhuriyet University ; IPCC = IPCC ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Metodoloji =   ; Sivas = Sivas

Özet:
Küresel ısınmaya sebep olan sera gazlarının bütünü karbon ayak izini oluşturmaktadır. Bu gazlar tüm insan faaliyetleri sonucunda açığa çıkmaktadır. Uzmanlara göre küresel ısınma bu şekilde devam ederse 21. YY sonlarına doğru dünya sıcaklığı 1.8o-4.0o derece arasında artış gösterecektir (IPCC,2006). Bu artışların önüne geçmek için çeşitli protokoller ve anlaşmalar imzalanmaktadır. Türkiye'nin de taraf olduğu Paris Anlaşması ile sıcaklık seviyesinin 1.5o C derecede kalması için çeşitli müzakereler yürütülmektedir. Müzakereler sonucunda taraf ülkelere belirli karbon salınımı kotaları getirilmiştir. Bu kotaların aşılmaması için ülkelerin karbon salınımlarını hesaplamaları çok önemlidir. Dünya üzerinde bulunan ormanlık alanlar, meralar çayırlar ve sulak alanlar karbon yutak alanlarının bütününü oluşturmaktadır. Bu yutaklar atmosfere salınan karbonun bir kısmını bünyelerinde tutup bir nevi hava arıtıcısı işlevi görmektedir. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından hesaplama yöntemi geliştirilmiştir.  Bu yönteme göre Tier 1, Tier 2 ve Tier 3 metodolojileri ile karbon ayak izi hesabı yapılabilmektedir. 
Bu çalışmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi kampüsünün 2019, 2020 ve 2021 yıllarındaki karbon ayak izi envanterleri çıkarılmıştır. Hesaplamalarda Tier 1 ve Tier 2 yaklaşımları kullanılmıştır. Envanter çalışmasında kampüs içerisinde bulunan ormanlık alanın yutak alan olarak tuttuğu CO2 miktarı hesaplamalara dahil edilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda 2019 yılı için net karbon ayak izi miktarı 0,566 Gg CO2 ,2020 yılı için net karbon ayak izi miktarı 0,666 Gg CO2 ve 2021 yılı için net karbon ayak izi miktarı 1,26 Gg CO2 olarak bulundu.

Anahtar Kelimeler: Karbon Ayak izi, IPCC, karbon yutak alanları

Abstract:
All of the greenhouse gases that cause global warming constitute the carbon footprint. These gases are released as a result of all human activities. According to experts, if global warming continues in this way, towards the end of the 21st century, the world temperature will increase between 1.8o-4.0oC (IPCC,2006). Various protocols and agreements are signed to prevent these increases. With the Paris Agreement, to which Turkey is also a party, various negotiations are being carried out to keep the temperature level at 1.5o C. As a result of the negotiations, certain carbon emission quotas were introduced to the parties. It is very important for countries to calculate their carbon emissions so that these quotas are not exceeded. Forest areas, pastures, meadows and wetlands in the world constitute the whole of carbon sink areas. These sinks retain some of the carbon released into the atmosphere and act as a kind of air purifier. The calculation method was developed by the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). According to this method, carbon footprint calculations can be made with Tier 1, Tier 2 and Tier 3 methodologies.
In this study, carbon footprint inventories of Sivas Cumhuriyet University campus in 2019, 2020 and 2021 were taken. Tier 1 and Tier 2 approaches were used in the calculations. The amount of carbon released by the forest area behind the campus is included in the calculations. As a result of the calculations, the net carbon footprint for 2019 is calculated as 0,566 Gg CO2, the net carbon footprint for 2020 is 0,666 Gg CO2 and the net carbon footprint for 2021 is 1,26 Gg CO2.

Keywords: Carbon Footprint, IPCC, carbon sink areas