Liseye devam eden kız ögrencilerin beslenme alışkanlıkları ve beden algısını etkileyen etmenler
Eating habits of female students attending to high school and factors that affect their body image
Yazar: BURCU DİLEK DEMİR
Danışman: PROF.DR. MİNE YURTTAGÜL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
ÖZETDemir, BD., Liseye devam eden kız öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ve beden algısınıetkileyen etmenler, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme Bilimleri YüksekLisans Tezi, Ankara, 2006. Adölesan kızların beslenme alışkanlıklarını ve beden algısını etkileyenetmenleri saptamak amacıyla zmir Merkez Bölgesinde liseye devam eden 152 kız öğrenci araştırmakapsamına alınmıştır. Öğrencilere, beden imajı ve beslenme alışkanlıklarına yönelik anket formu vetestler uygulanmıştır. Öğrencilerin yaş ortalaması 16.3 Â± 0.9, BKI ortalaması 21.2 Â± 3,2'dir.Öğrencilerin %1.3 ü çok zayıf, %13.8 i zayıf, %72.4 ü normal, %12.5 i ise şişmandır. Kahvaltı, öğleve akşam öğünlerini atlayan öğrenci oranı sırasıyla %14.5, %5.9 ve %3.9 dur. Öğün aralarında bazıbesinleri atıştırma oranı çok yüksektir (%99.4). Araştırmaya katılan öğrencilerin %63.2 sininzayıflamak istedikleri, %13.2 sinin ise şişmanlamak istedikleri belirlenmiştir. Ağırlığından memnunolan öğrencilerin oranı %23.6 dır. Ağırlık kaybetmek isteyen öğrenciler diğerlerine oranla daha çoköğün atlamaktadırlar. Ağırlık kaybetmek isteyen öğrencilerin %78.1 inin normal ağırlıkta olduğusaptanmıştır. Öğrencilerin kendi ağırlıklarını doğru algıladıkları (p>0.05), ancak kendileriniolduklarından 2 cm daha uzun hissettikleri belirlenmiştir (p<0,05). Öğrenciler sahip olduklarındanortalama olarak 10 cm daha uzun olmayı (p<0.01) ve ortalama 3.8 kg daha zayıf olmayı (p<0.01)istemektedirler. Öğrencilerin %48.0inin geçmişte diyet uyguladığı belirlenmiştir. Ağırlık arttıkça diyetuygulama oranı da artmaktadır (p<0.05). Ağırlıkları konusunda ve zayıflama yöntemi konusundauzmana danışma oranı düşüktür (%13.7). Öğrencilerin %27.6 sının (42 öğrenci) yeme bozukluğu riskialtında olduğu saptanmıştır. Bunlardan %42.8 i (18 öğrenci) anoreksia, %42.8 i (18 öğrenci)tıkınırcasına yeme bozukluğu ve % 14.4 ü (6 öğrenci) ise hem anoreksia hem de tıkınırcasına yemebozukluğu riski altındadır. Yeme bozukluğu riski altında olan öğrencilerin %73.8 i normal ağırlıkta,%7.2 si zayıf, %19.0 u şişmandır. Yeme bozukluğu riski ile diyet uygulama (%76.2) arasında anlamlıbir ilişki saptanmıştır (p<0.01). Yeme bozukluğu riski altında olan öğrencilerin zayıflama isteği(%95.2) risk altında olmayan öğrencilere göre daha fazladır (p<0.01). Öğrencilerde vücut ağırlığıüzerine baskı yapan sosyokültürel faktörler incelendiğinde aynı cins arkadaş baskısının zayıflamahakkında en etkili sosyokültürel faktör olduğu tespit edilmiştir. Şişmanlama konusunda ise öğretmeninetkili olduğu gözlenmiştir. Anne ve baba baskısı daha azdır. Yeme bozukluğu riski altında olanöğrencilerle olmayan öğrenciler arasında baba baskı puanları hariç diğer bütün sosyokültürelfaktörlerin puan ortalamaları arasında önemli ilişki saptanmıştır (p<0.05). Ağırlık üzerinde hissedilensosyokültürel baskılar yeme bozukluğu riskinin artmasına neden olmaktadır.

Abstract:
ABSTRACTDemir, BD., Eating habits of female students attending to high school and factors that affecttheir body image, Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Master of Science Thesis inNutritional Sciences, Ankara, 2006. In order to determine the dietary habits and factors that affectbody image perception of adolescent girls, 152 female students attending to high school at zmircentral area are included in the study. Questionnaires and tests about body image and dietary habitswere applied to the students. Mean age of the students was 16.3 Â± 0.9, mean of their BMI was 21.2 Â±3,2. Of the students 1.3% was very thin, 13.8% was thin, 72.4% was normal weight, 12.5% wasoverweight. The percentage of the students that skipped breakfast, lunch and dinner was 14.5%, 5.9%and 3.9% respectively. The percentage of gobbling between meals is quite high (99.4%). It was foundthat 63.2% of the participants wanted to lose weight meanwhile 13.2% of them wanted to gain weight.The percentage of students that are satisfied with their weights is 23.6%. Students who want to loseweight skip meals more often than the others. It was found that 78.1% of the students who want to loseweight was in normal weight range. The students perceived their weights correctly (p>0.05), howeverthey felt themselves 2 cm taller than their actual heights (p<0.05). The students want to be average 10cm taller than their actual height (p<0.01) and average 3.8 kg lighter than their actual weights(p<0.01). It was determined that 48.0% of the students had diet attempts in the past. The more they areheavy, the more they attempt dieting (p<0.05). Consulting a professional about their weight andmethod to give weight is very low (13.7%). 27.6% (42 students) of the students was found to be underthe risk of eating disorder. 42.8% (18 students) of them were under the risk of anorexia, 42.8% (18students ) were under the risk of bulimia and 14.4% (6 students) of the students were under the risk ofboth anorexia and bulimia. Of the students that are under the risk of eating disorder, 73.8% wasnormal weight, 7.2% was thin and 19.0% was obese. There was a significant relationship between therisk of eating disorder and diet practices (76.2%) (p<0.01). The desire to be thinner was higher amongthe students that were under the risk of eating disorder (95.2%) than the ones that do not carry the risk(p<0.01). When the sociocultural factors that exert pressure on weights of students were analyzed,pressure from friends of the same gender was determined to be the most effective sociocultural factor.As for putting on weight, teachers were the most important factor. Pressure from the parents were lessimportant. Besides from the paternal pressure points, significant association between the mean pointsof other all sociocultural factors was found between the students that are under the risk of eatingdisorder and that do not carry the risk (p>0.05). Sociocultural pressure regarding the weight leads toincresed risk of eating disorder.