İş-aile çatışmasının iş doyumu ve yaşam doyumu üzerindekietkisi: Bilişim sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma
The effect of work-family conflict on job satisfaction and lifesatisfaction: A research on the employees of the informationtechnology sector
Yazar: MEHMET NURETTİN ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KOÇ
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bireyin, İş ve Yaşam Doyum düzeyleri pek çok değişken tarafından etkilenmekte olup iş
doyumunun yaşam doyumu üzerinde, yaşam doyumunun da iş doyumu üzerinde etkisi
mevcuttur. Bireyin, iş ve iş dışı yaşamının birbirini etkilemesindeki en önemli faktör, bu
iki alanın birbirleriyle çatışması durumudur. İşten kaynaklı çatışma olan İş-Aile Çatışması
ile aileden kaynaklı Aile-İş Çatışmasının, iş doyumu ve yaşam doyumu üzerindeki etkileri
pek çok alanda kendini göstermektedir. Bu araştırmanın amacı ise İş-Aile ve Aile-İş
Çatışmalarının, İş doyumu ve yaşam doyumu üzerindeki etkilerinin araştırılması ve
aralarında kayda değer bir ilişkinin olup olmadığının saptanmasıdır. Araştırma, Ankara
ilinde kamu kurum ve özel işletmelerde bilişim personeli olarak çalışanlar üzerinde
gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analizler (yüzde ve frekans analizi),
faktör analizi, t-testi ve Anova testinden yararlanılmıştır. İş-aile ve aile-iş çatışma
durumları ile iş doyumu ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi test edebilmek için ise basit
korelasyon analizi yapılmış ve değişkenler arasındaki korelasyon katsayısı (r)
hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre iş-aile çatışması ile, hem iş doyumu hem de
yaşam doyumu arasında anlamlı ve negatif yönlü, zayıf doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir.
Aile-iş çatışması ile iş doyumu arasında anlamlı ve negatif yönlü, zayıf doğrusal bir ilişki
tespit edilirken, aile-iş çatışması ile yaşam doyumu arasında anlamlı ilişki tespit
edilememiştir. Elde edilen bulgu ve önerilerin bilişim sektörü çalışanlarının iş-aile ve aile-iş
çatışmalarının azaltılmasına, iş ve yaşam doyum düzeylerinin arttırılmasına katkı
sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Individual's Job and Life Satisfaction levels are affected by many variables, and job
satisfaction has an effect on life satisfaction, and life satisfaction has an effect on job
satisfaction. The most important factor in an individual's work and non-work life to affect
each other is the conflict between these two areas. The effects of Work-Family Conflict,
which is a conflict caused by work, and Family-Work Conflict originating from the family,
on job satisfaction and life satisfaction manifest itself in many areas. The aim of this study
is to investigate the effects of Work-Family and Family-Work Conflicts on job satisfaction
and life satisfaction and to determine whether there is a significant relationship between
them. The research was carried out on those who work as IT employee in public
institutions and companies in Ankara. Descriptive analysis (percentage and frequency
analysis), factor analysis, t-test and Anova test were used to analyze the data. In order to
test the relationship between work-family and family-work conflict situations, job
satisfaction and life satisfaction, a simple correlation analysis was performed and the
correlation coefficient (r) between the variables was calculated. According to the findings,
a significant and negative weak linear relationship was found between work-family
conflict and both job satisfaction and life satisfaction. Whereas a significant and negative
directional weak linear relationship was found between family-work conflict and job
satisfaction, no significant relationship was found between family-work conflict and life
satisfaction. It is thought that the findings and suggestions obtained will contribute to the
reduction of work-family and family-work conflicts, and to increase their job and life
satisfaction levels.