Basınç yaralarını önlemede viskoelastik sünger destek yüzeyin etkisinin incelenmesi
Revıew of the effect of vıscoelastıc foam mattresses support surface on preventıon of pressure ulcers
Yazar: PAKİZE ÖZYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM YAVUZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Braden ölçeği = Braden's scale ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Ölçekler = Scales ; Ülser = Ulcer

Özet:
Çalışma, basınç yaralarını önlenmede iki farklı viskoelastik sünger destek yüzey kullanımının etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü olarak planlanmış deneysel bir çalışmadır.Çalışma Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörlüğü Ahmet Necdet Sezer (ANS) Araştırma ve Uygulama Araştırma ve Uygulama Hastanesi Dahiliye ve Cerrahi Birimler Yoğun bakım ünitelerinde 01.10.2008 -04.01.2010 tarihleri arasında yatan tüm hastalar oluşturmuştur. Çalışmanın verilerinin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Braden Risk Değerlendirme Ölçeği, Glaskow Koma Skalası Formu, Deri Gözlem Formu, Basınç Yarası Değerlendirme Formu, Basınç Yaralarını Önlemeye Yönelik Girişimler, Hemşirelerin Destek Yüzeyleri Değerlendirme Formu kullanılmıştır.Çalışmaya uygunlukları değerlendirilen toplam n=414 hasta alınmıştır. Çalışmanın uygunluk kriterine uymayan toplam n=309 hasta çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışma sınırlılıklarına uygun n=105 hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur.Çalışmada n=53 hasta viskoelastik sünger I, n=52 hasta viskoelastik sünger II grubuna randomizasyonu sağlanarak izlemleri gerçekleştirilmiştir.Çalışma sonuçlarını etkileyeceği düşünülen bağımsız değişkenlerden yaş, cinsiyet, yatış günü, beden kitle indeksi, diyabet, sigara kullanma durumu, Braden risk puanı, Glaskow koma skala puanı, yatış nedeni, hemoglobin, hemotokrit ve albümin düzeylerinin istatistiksel puan ortalaması alınmış ve yapılan T testi sonucunda gruplar arasında fark olmadığı saptanmıştır.Verilen istatistiksel analizinde Ki-kare esti ve T testi kullanılmıştır.Çalışma verilerine göre, viskoelastik sünger I grubu hastaların yaş ortalaması 64,77 ± 15,09, Braden risk puan ortalaması 14,11±3,349, viskoelastik sünger II grubu hastaların yaş ortalaması 65,21 ±15,26, Braden risk puan ortalaması13,06±2,789 `dır. viskoelastik I grubu hastaların %50,9'unun (n=27) kadın, %49,1 (n=26) erkek olduğu görülmektedir. viskoelastik sünger II grubu hastaların, %44,2'sinin (n=23) kadın %55,8'inin (n=29) erkek olduğu görülmektedir.Viskoelastik sünger I grubunda hastaların %22,6'sında (n=12) 1. evre (solmayan kızarıklık) basınç yarası, %16,9'unda (n=9) 2.evre (sıyrık) basınç yarası, %1,9'unda (n=1) 3.evre (doku kaybı) basınç yarası geliştiği, %58,4'ünde (n=31) basınç yarası gelişmediği görülmüştür. Viskoelastik sünger II grubunda hastaların %30,7'sinde (n=16) 1. evre (kızarıklık) basınç yarası, %9,6'sında (n=5) 2.evre (sıyrık) basınç yarası geliştiği, %59,7'sinde (n=29) basınç yarası gelişmediği görülmüştür.Çalışma sonucunda basınç yarası evrelerine ve görülme sıklığı yönünden viskoelastik sünger II yataklarda 2. evre basınç yarası görülme sıklığını azalttığı saptanmıştır ancak viskoelastik sünger yataklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05).

Abstract:
The study is an experimental study designed as randomized and controlled in order to review the effect of using two different viscoelastic foam matresses support surfaces on prevention of pressure sores.The study group consisted of all the patients hospitalized between the dates 01.10.2008 and 04.01.2010 in the intensive care units of Internal Diseases and Surgery Divisions of Afyon Kocatepe University Rectoship Ahmet Necdet Sezer (ANS) Research and Implementation Hospital. Patient Identification Form, Braden Risk Assessment Scale, Glaskow Koma Scale Form, Skin Observation Form, Pressure Sour Assessment Form, Initiatives towards Measuring Pressure Sours and Support Surfaces Assessment Forms for Nurses were used to collect data.Totally n=414 patients whose suitability was assessed were included in the study. Totally n=309 patients who did not were not suitable were excluded from the study since n=105 who were suitable for study limitations generated the sampling of the study.In the study, n=53 and n=52 patients were randomized on viscoelastic foam rubber I and viscoelastic foam rubber 2, respectively, and were monitored.The statistical score average of age, sex, hospitalization date, body-mass index, diabetes, smoking status, braden risk score, glaskow koma scale score, hospitalization reason, hemoglobin hemotocrit and albumin levels, which are the independent variables considered likely to effect the study results was taken, and as a result of the T test conducted, no difference was found between the groups.Ki-square test and T test were used in statistical analysis of the data.According to study data, age average and braden risk score average of the viscoelastic foam mattresses I group patients were 64.77 ± 15.09 and 14.11±3.349, respectively, and viscoelastic foam rubber II group patients were 65.21 ±15.26 and 13.06±2.789, respectively. It is seen that 50.9% (n=27) of the viscoealstic group I patients were women, and 49.1% (n=26) thereof were men. It was observed that 44.2% (n=23) of the viscoelastic group II patients were women, and 55.8% (n=29) thereof were men.In viscoelastic foam mattresses I group, it was observed that stage 1 (unfading rash), stage 2 (abrasion) and stage 3 (tissue loss) pressure sore developed in 22.6% (n=12), 16.9% (n=9), 1.9% (n=1) of the patients, respectively, and that no pressure sore developed in 58.4% (n=31) of the patients. In viscoelastic foam mattresses II group, it was observed that stage 1 (rash) and stage 2 (abrasion) pressure sore developed in 30.7% (n=16) and 9.6% (n=5) of the patients, respectively, and that no pressure sore developed in 59.7% (n=29) of the patients.The viscoelastic foam mattresses II were established to decrease the incidence of stage 2 pressure sore. In consequence of the study, no statistically significant difference was found between the viscoelastic foam mattresses in terms of pressure sore stages and incidence (p>0,05).