Sağlık çalışanlarının inanç düzeylerinin iş doyumuna etkisi
Effect of belief levels of health care professionals on job satisfaction
Yazar: EMRE SUZUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YORULMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Maneviyat = Spirituality ; Sağlık personeli = Health personnel ; İnançlar = Beliefs ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada sağlık çalışanlarının inanç düzeyleri ve maneviyat eğilimleri ile iş doyumu faktörleri arasında nasıl bir ilişki içerisinde olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada inanç-iş doyumu ilişkileri ile birlikte cinsiyet, yaş, medeni durum, iş deneyimi, görev unvanı, aylık gelir durumu gibi demografik özelliklerin, inanç ve iş doyumu üzerinde nasıl bir açıklama gücüne sahip olduğu da hedeflenmiştir. 

Bu araştırmada sağlık çalışanlarında inanç ve maneviyatın iş doyumu ile ilişkisinin açıklanmasına katkı sağlayacak olması ve literatürde daha önce benzer çalışmaların az olması çalışmanın önemini vurgulamaktadır.

Araştırma Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışanları kapsamaktadır. Araştırmanın evrenini yaklaşık 2250 kişi oluşturmakla birlikte araştırmaya toplam 351 sağlık çalışanı katılmıştır.

Araştırmada anket yöntemi kullanılmış olup anketler uygulanmadan önce araştırma onam formundaki gönüllülük esası, katılımcılara hem sözel hem de yazılı olarak bildirilmiştir. Araştırmada Cragun ve ark (2015) tarafından geliştirilen "NonReligious-NonSpiritual Scale"in Türkçe uyarlaması olan "Dindar ve Spiritüel Olmama Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan diğer bir ölçek ise, Dawis ve ark (1967) tarafından geliştirilmiş ve ülkemizde Baycan (1985) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmış "Minnesota İş Doyum Ölçeği" (Short Form Minnesota Satisfaction Questionnaire, MSQ)dir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programlarından yararlanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.

Araştırmada elde edilen bulgular özetle şöyledir: katılımcıların büyük çoğunluğunu (%68,4) kadınlar oluşturmaktadır. Çalışmaya katılanların büyük çoğunluğunu orta yaş gurubundaki insanlar oluşturmaktadır. Yaklaşık 2/3'ünü evli, 1/3'ü ise bekâr katılımcılar oluşturmuştur. İş deneyimi değişkeninin büyük bir kısmını (%62,2) 6-15 yıl aralığında olanlar oluşturmuştur. Katılımcıların 1/3'ünü ilköğretim ve ortaöğretim mezunu olanlar oluşturmaktadır. Çalışanların yaklaşık %35'ini hemşire-sağlık teknisyeni grubu oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan sağlık çalışanlarının %51'inin geliri 3.500 TL'nin altındadır.

Bu araştırmada varılan sonuç, dini inanç ve maneviyatın yaş ve medeni duruma göre ölçek puanlarında anlamlı fark tespit edilmiş olup, cinsiyet, eğitim düzeyi, görev unvanı, aylık gelir durumu ve iş deneyimi değişkenine göre anlamlı ilişki bulunamamıştır. İş doyumu bağlamında ise görev unvanı değişkenine göre yönetici ve hekim kaynaklı olduğu düşünülen anlamlı farkın olduğu görülmüştür. Eğitim durumu değişkenine göre iş doyumu arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Eğitim seviyesi yükseldikçe işten alınan tatminde o derece fazla olduğu saptanmıştır. Ayriyeten yaş ve aylık gelir durumu değişkenleri ile MDÖ arasında anlamlı fark bulunurken, cinsiyet ve medeni durum değişkeni ile MDÖ arasında herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. MDÖ ile DİSOL ölçeği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkinin olmadığı ve dindar ve spiritüel olmamanın MDÖ ve alt boyutları bağlamında herhangi bir etkisinin bulunmadığı da saptanmıştır.

Anahtar Sözcükler: İnanç; Maneviyat; İş Doyumu; Sağlık Çalışanı

Abstract:
In this study, it is aimed to examine what kind of relationship exists between belief level and spirituality tendencies and job satisfaction factors among health professionals. In this research, it is also aimed that how demographic characteristics such as gender, age, marital status, work experience, position title, monthly income along with belief – job satisfication relationships have an explanation power on belief and job satisfaction.

In this research, the contribution to explaining the relationship between belief, spirituality and job satisfaction among health professionals and the raraness of such a study in the literature before, emphasize the importance of the study.

The research was carried out on the personnel of the Selçuk University Medical Faculty Hospital. The population of the study was approximately 2250 people and 351 healt professionals attended in research.

A surwey method was used in the research and before the questionnaire, voluntary basis in research consent from was notified to participants both verbally and in writing. In research, "Dindar ve Spiritüel Olmama Ölçeği" which is the Turkish version of "NonReligious-NonSpiritual Scale" developed by Cragun and his friends (2015) was used.  Another scale used in the study was Short Form Minnesota Satisfaction Questionnaie (MSQ) which was adapted to Turkish by Baycan in our country and developed by Davis and his friends (1967). The data obtained from research was analyzed and interpreted using the SPSS 25.0 packages.

The findings of the research are as follows: Women constitute the majority of the participants (%68,4). Approximately 2/3 of the participants are married and 1/3 of them are single. A major part (%62,2) of the variety of work experience has been established between 6-15 years. 1/3 of the participants are primary and secondary school graduates. Approximately 35% of professionals are nurses and health technicians. 51% of the health professionals participating in the study have income below 3500 TL.

The result in this research is that a significant difference was found in the scale points of religious belief and spirituality according to age, gender, marital status. However, it was not observed an important relationship on the factors of gender, educational level; position title, monthly income and work experience. As to the context of job satisfication, it was seen that there is a significiant difference by position title factor that is thought to be originated from the manager and physician. Also, a significiant difference was found among job satisfication by educational background factor. It was determined that the higher the educational level, the more satisfication received from the job. Also, an important difference was found between the factors of age and monthly income and MDÖ, but it was not found a relationship between the factors of gender and marital status and MDÖ. It was also determined that there was not a statistically significiant relationship between MDÖ and DİSOL scale and being religious and spiritual has no effect in the context of MDÖ and its subdimensions

Keywords: Belief; Spirituality; Job Satisfaction; Healt Professionals