Şizofreni, şizoaffektif bozukluk ve bipolar bozukluk tanılı hastaların metakognitif yönden karşılaştırılması
A comparative analysis of metacognitive aspects in patients diagnosed with schizophrenia, schizoaffective disorder and bipolar disorder
Yazar: İLAYDA  ARJEN KARA
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE DİREK TECİRLİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel izleme = Metacognitive monitoring ; Üstbilişsel yargı = Metacognitive judgment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaçlar: Kronik ruhsal bozukluklarda kognitif etkilenme gibi, metakognitif becerilerin etkilenmesi de dikkat çeken önemli bir çalışma alanıdır. Bu alanda yapılan çalışmalar sanrılar başta olmak üzere psikotik belirtilerin oluşumu ve sürdürülmesinde metakognitif sorunların da rol oynadığını ancak farklı tanılara sahip hastaların farklı etkilenmeler gösterebildiğini bildirmiştir. Bu çalışmada bipolar bozukluk, şizoaffektif bozukluk, şizofreni hastaları ve sağlıklı kontroller arasında metakognitif beceriler açısından varsa farklılıklar ile hastalardaki metakognitif becerilerin klinik ve kognitif değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Hastalar ve Yöntem: Araştırmaya remisyon kriterlerini karşılayan 22 bipolar bozukluk, 13 şizoaffektif bozukluk, 20 şizofreni tanılı hasta ile 48 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcılar sosyodemografik, klinik, kognitif özellikleri açısından değerlendirildi. Metakognitif becerilerin ölçümü için modifiye edilmiş WCST kullanıldı. Katılımcılara kart eşlemelerden sonra cevaplarının doğru olup olmadığı, duydukları güven puanı ve bütün görev sonrası performanslarına verdikleri puan soruldu. Metakognitif parametreler dört katılımcı grubu için karşılaştırıldı. Ayrıca metakognitif parametreleri etkileyen faktörleri saptamak adına regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Metakognitif olarak değerlendirildiğinde, üç hasta grubu da sağlıklı kontrollerden düşük performans sergilemiştir, ancak hasta grupları arasında beklenen fark gözlenmemiştir. Metakognitif kapasitenin klinik özelliklerle ilişkisi incelendiğinde, şizofreni hastalarında içgörü düzeyi ile ilişkili olduğu görülmüştür, bipolar bozuklukta ise hastalık süresi, epizod sayısı ve psikotik özellikli epizodların oranı ile ilişkili bulunmuştur. Negatif belirtiler, üç tanı grubunda da metakognitif parametrelerle ilişki göstermiştir. Ayrıca, şizoaffektif bozuklukta kullanılan antipsikotik dozunun tutarlı bir şekilde metakognitif parametrelere etkisi olduğu belirlenmiştir. Bilişsel beceriler ile metakognitif kapasite arasında ilişki olduğu gözlense de klinik karıştırıcı değişkenler dikkate alındığında, metakognisyonu ölçmek için kullanılan WCST performansı ile güçlü bir ilişki belirlenmiştir.
Sonuçlar: Bu çalışmanın sonuçları, bipolar bozukluk, şizoaffektif bozukluk ve şizofreni hastalarının metakognitif kapasitelerinin benzer şekilde etkilendiğini ve klinik özelliklerin metakognisyona etkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bilişsel becerilerin metakognitif kapasiteyle ilişkili olduğu ve kullanılan antipsikotik dozunun şizoaffektif bozuklukta metakognitif parametreler üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objectives: Similar to cognitive impairment, the impairment of metacognitive skills in chronic mental disorders is an important area of study. Studies in this field have reported that metacognitive difficulties play a role in the formation and maintenance of psychotic symptoms, particularly delusions, but patients with different diagnoses may exhibit different impairments. This study aims to investigate differences in metacognitive skills among patients with bipolar disorder, schizoaffective disorder, schizophrenia, and healthy controls, as well as the relationship between metacognitive skills in patients and clinical and cognitive variables.
Patients and Methods: The study included 22 patients with bipolar disorder, 13 patients with schizoaffective disorder, 20 patients with schizophrenia who met the remission criteria, and 48 healthy controls. Participants were evaluated in terms of sociodemographic, clinical, and cognitive characteristics. The modified Wisconsin Card Sorting Test (WCST) was used to measure metacognitive skills. Participants were asked whether their responses were correct after card matching, their confidence ratings, and their performance ratings after the entire task. Metacognitive parameters were compared among the four participant groups. Additionally, regression analysis was conducted to identify factors influencing metacognitive parameters.
Results: When evaluated metacognitively, all three patient groups performed lower than the healthy controls, but no significant differences were observed among the patient groups. When examining the relationship between metacognitive capacity and clinical features, it was found that insight level was correlated in schizophrenia group, while illness duration, number of episodes, and the proportion of psychotic episodes showed correlation in bipolar group. Negative symptoms were found to be related to metacognitive parameters in all three diagnostic groups. Additionally, it was determined that the antipsychotic dose in schizoaffective disorder had a consistent impact on metacognitive parameters. Although a relationship between cognitive functions and metacognitive capacity was observed, when clinical confounding variables are taken into account, a stronger association was found between WCST performance which was used to measure metacognition.
Conclusions: The results of this study demonstrate that the metacognitive capacities of patients with bipolar disorder, schizoaffective disorder, and schizophrenia are similarly affected and that clinical features have an impact on metacognition. Furthermore, it was found that cognitive abilities are correlated with metacognitive capacity and that antipsychotics dose used in schizoaffective disorder affects metacognitive parameters.