Uluslararası finansal raporlama standartları çerçevesinde aracı kurumlar için finansal raporlama önerisi
Proposal for financial reporting of brokerage firms in line with international financial reporting standards
Yazar: HALE ORUÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aracı kurumlar = Intermediary institutions ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Kamuyu aydınlatma = Public disclosure ; Risk = Risk ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts

Özet:
Aracılık faaliyeti sermaye piyasası mevzuatında sermaye piyasası araçlarının yetkili kuruluşlar tarafından kendi nam ve hesabına, başkası nam ve hesabına, kendi namına başkası hesabına ticari amaçla alım satımı olarak tanımlanmış ve aracı kurumların yapabileceği sermaye piyasası faaliyetleri halka arza aracılık, sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık, repo ters repo işlemleri, yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği olarak belirlenmiştir. Bu faaliyet çeşitliliğine bağlı olarak aracı kurumların karşıya kaldığı riskler de çeşitlidir. Aracı kurumların faaliyetlerinin ve risklerinin takibi tüm menfaat sahipleri ve piyasa mekanizmasının etkin isleyişi için öncelik arz etmekte olup, bu risklerin izlenmesinde finansal tablolar en önemli rolü oynamaktadırlar. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından, aracı kurum risklerinin takibi ve tüm ilgili taraflar için yeterli kamuyu aydınlatma sağlanması amaçlarıyla aracı kurumlar için özel bir hesap planı oluşturulmuş, sermaye yeterliliğine ilişkin düzenlemeler yapılmış ve finansal raporlamada uluslararası finansal raporlama standartlarına uyum zorunluluğu getirilmiştir. Ancak aracı kurumların kamuya açıklanan ve bu yönüyle tüm menfaat sahipleri için bilgi sağlamada en önemli fonksiyonu üstlenen finansal tablolarının aracı kurum sektörünün ve aracı kurum faaliyetlerinin yapısını tam olarak yansıtmadığı görülmüştür. Bu kapsamda aracı kurum bilanço ve gelir tablolarında dikkat çeken hesap ve uygulamalar incelenerek tespit edilen sorunlar ve çözüm önerileri çerçevesinde aracı kurumlar için uluslararası finansal raporlama standartlarına uyumlu örnek bilanço ve gelir tablosu formatları oluşturulmuştur.

Abstract:
In capital market legislation, intermediation is described as ?buying and selling of capital market instruments by authorized institutions in their own name and for their own account, in the name and for the account of another, and in their own name and for the account of another; while the capital market activities which brokerage firms are allowed to engage in are determined as intermediation for public offering, intermediation for the trading of capital market instruments, repurchase and reverse-repurchase transactions, investment consultancy and portfolio management. Consequently, brokerage firms are exposed to varied risks arising from these activities. Surveillance of the these risks are crucial for all market participants and for the effective market functioning and information displayed in the financial statements are of utmost importance. The Capital Markets Board, in order to track the risks of brokerage firms and to provide public disclosure in full and in time for all related parties, constituted a special chart of accounts for brokerage firms and formed the regulations regarding capital adequacy in harmonization with the International Financial Reporting Standards. On the other hand, it has been confirmed that the publicly available financial statements do not reflect the operational and financial results on firm and industry level. In this respect, financial statements are examined and solutions are developed/proposed for the problems identified while illustrative financial statement formats are also formed for brokerage firms based on International Financial Reporting Standards.