Yeni tanılanan hematolojik maliniteli hastalarda egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite seviyesi ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of exercise capacity, physical activity levels and quality of life in patients with newly diagnosed hematologic malignancies
Yazar: ZELİHA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hematoloji = Hematology ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Hematolojik malinitelerin ve tedavi yöntemlerinin vücut sistemleri üzerinde olumsuz etkileri vardır. Literatürde, tedavilerin yan etkileri araştırılmıştır, ancak yeni tanılanan hematolojik malinite (YTHM)'li hastalarda egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, fiziksel aktivite seviyesi, yaşam kalitesi, periferik ve solunum kas kuvveti, solunum kas enduransı, dispne, yorgunluk, anksiyete ve depresyonu değerlendiren çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı YTHM'li hasta ve sağlıklı kontrollerde bu parametreleri karşılaştırmaktır. Yirmi üç hasta ve 20 sağlıklı birey dahil edildi. Egzersiz kapasitesi (6-DYT), solunum fonksiyonları (spirometre), fiziksel aktivite seviyesi (metabolik holter), yaşam kalitesi (EORTC QLQ-C30), solunum kas kuvveti (ağız basınç ölçüm cihazı) ve enduransı (artan eşik yükleme testi), periferik kas kuvveti (dinamometre), dispne (MMRC dispne ölçeği), yorgunluk (Yorgunluk Şiddet ölçeği), anksiyete ve depresyon (HAD ölçeği) değerlendirildi. Hastaların ölçülen ve beklenenin yüzdesi 6-DYT, PEF, MİP ve MEP; solunum kas enduransı, toplam ve aktif enerji harcaması, fiziksel aktivite süresi, ortalama MET, adım sayısı, EORTC QLQ-C30 ölçeğinin fonksiyonel, sosyal fonksiyon, genel sağlık durumu puanları sağlıklı kontrollerden anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Hastaların dispne, semptom ve yorgunluk alt ölçeklerinin puanları, yorgunluk ve depresyon puanları anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). FVC, FEV1, FEV1/FVC, FEF%25-75, omuz fleksörleri ve abduktörleri, diz ekstansörleri, el kavrama kuvveti; ve anksiyete puanları gruplarda benzerdi (p>0,05). YTHM'li hastaların pulmoner fonksiyonlar ve periferik kas kuvveti korunurken, egzersiz kapasitesi, solunum kas kuvvet ve enduransı, fiziksel aktivite seviyesi ve yaşam kalitesi bozulmuştu. Dispne, yorgunluk ve depresyon yaygındı. Hastalar en erken dönemde pulmoner rehabilitasyon programlarına dahil edilmelidir.

Abstract:
Hematological malignancies and treatment methods have negative effects on body systems. In literature, side effects of treatments were investigated, but no study evaluated exercise capacity, pulmonary function, physical activity, quality of life, peripheral and respiratory muscle strength, respiratory muscle endurance, dyspnea, fatigue, anxiety and depression in patients with newly diagnosed hematologic malignancies (NDHM). The aim of this study was to compare aforementioned outcomes in patients with NDHM and healthy controls. Twenty-three patients and 20 healthy individuals were included. Exercise capacity (6-MWT), pulmonary function (spirometry), physical activity (metabolic holter), quality of life (EORTC QLQ-C30), respiratory muscle strength (mouth pressure device) and endurance (incremental threshold loading test), peripheral muscle strength (dynamometer), dyspnea (MMRC dyspnea scale), fatigue (Fatigue Severity scale), anxiety and depression (HAD scale) were evaluated. Patients' measured and percent predicted 6-MWT, PEF, MIP and MEP; respiratory muscle endurance, total and active energy expenditure, physical activity duration, mean MET's, number of steps, functional, social function, general health status scores of EORTC QLQ-C30 scale were significantly lower compared with controls (p<0,05). Patients' dyspnea, symptom and fatigue subscales scores, fatigue and depression scores were significantly higher (p<0,05). FVC, FEV1, FEV1/FVC, FEF25-75, shoulder flexors and abductors, knee extensors, hand grip strength and anxiety scores were similar in groups (p>0,05). Altough pulmonary functions and peripheral muscle strength are preserved, exercise capacity, respiratory muscle strength and endurance, physical activity and quality of life are impaired in patients with NDHM. Dyspnea, fatigue and depression are also prevelant. Patients should be included to pulmonary rehabilitation at the earliest stage.