Hemolitik hastalıklar nedeniyle yapılan splenektomi ve kolesistektominin tedavi sonuçları
Treatment results of splenectomy and cholecystectomy for hemolytic diseases
Yazar: OĞUZHAN UZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL EMRE
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Anemi-hemolitik = Anemia-hemolytic ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion

Özet:
Amaç: Hemolitik hastalık tanısı almış olgularda splenektomi ve kolesistektomi
sonuçlarının incelenmesidir.
Gereç ve yöntem: 2003-2023 yılları arasında splenektomi yapılan olgular geriye
dönük olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, primer tanı, splenomegali, aksesuar dalak
varlığı, cerrahi teknik, kolelitiasis ve kolesistektomi öyküsü, laboratuvar bulguları ve
komplikasyonlar değerlendirildi.
Bulgular: 197 splenektomi olgusunun 87'sinde endikasyon hemolitik hastalık idi.
Bunlar içinde 61 herediter sferositoz (HS), 10 talasemi, 9 idiyopatik trombositopeni
(İTP) olgusu bulunmakta idi. 7 olguda daha nadir rastlanan hemolitik patolojiler
görüldü. 72 olgu açık teknikle, 15 olgu laparoskopik olarak gerçekleştirildi. 87
olgunun 55'ine eş zamanlı, 1 olguya da ilerleyen dönemde tamamlayıcı kolesistektomi
yapıldı. Bu 55 olgunun 45'inde kolelitiasis varlığı bilinirken kalan 10 olguda
kolesistektomi profilaktik olarak uygulandı. İTP tanılı olgularda kolelitiasis ve
kolesistektomi öyküsüne rastlanmadı. Toplam 25 olguda aksesuar dalak tespit edildi
ve çıkarıldı. Tüm hastalık gruplarında preoperatif ve postoperatif 1. yıl hemoglobin ve
trombosit değerlerinde anlamlı düzeyde artış görüldü. İzlemde 2 olguda yara yeri
enfeksiyonu, 1 olguda splenektomi lojunda hematom ve 1 olguda kolesistektomi
lojunda koleksiyon gelişti. Splenektomi sonrası 2 olguda yatış gerektiren enfeksiyon
saptandı. Hiçbir olguda splenektomi sonrası sepsis izlenmedi. Splenektomiden 1,5 yıl
sonra ileum ve çekumda perforasyon saptanan hemofagositik hastalık tanılı bir olgu
kaybedildi.
Sonuç: Splenektomi hemolitik hastalıklarda hemoliz bulgularını ve transfüzyon
ihtiyacını azaltmak amacıyla uygulanan güvenilir ve komplikasyon oranı düşük bir
cerrahi seçenektir. Olgularda kolelitiasis varlığında veya profilaktik olarak eş zamanlı
kolesistektomi de yapılabilmektedir.
Anahtar kelimeler: Hemolitik hastalık, splenektomi, kolesistektomi

Abstract:
Aim: To evaluate the results of splenectomy and cholecystectomy in patients with
hemolytic disease.
Material and method: Patients who underwent splenectomy between 2003 and 2023
were retrospectively analyzed. Age, gender, primary diagnosis, splenomegaly,
presence of accessory spleen, surgical technique, presence of cholelithiasis and
cholecystectomy, laboratory findings and complications were evaluated.
Results: In 87 of 197 splenectomy cases, the indication was hemolytic disease. These
included 61 cases of hereditary spherocytosis (HS), 10 cases of thalassemia and 9 cases
of immune thrombocytopenia (ITP). In 7 cases, more rare hemolytic pathologies were
seen. 72 cases were performed by open technique and 15 cases were performed
laparoscopically. 55 of 87 patients underwent simultaneous cholecystectomy, and 1
patient underwent complementary cholecystectomy at a later period. While the
presence of cholelithiasis was known in 45 of these 55 patients, cholecystectomy was
performed prophylactically in the remaining 10 patients. Accessory spleen was
detected and removed in a total of 25 patients. In all disease groups, hemoglobin and
platelet values increased significantly in postoperative first year. During follow-up, no
post-splenectomy sepsis was observed in any patient. One patient with
hemophagocytic disease who had perforation in the ileum and caecum 1.5 years after
splenectomy died.
Conclusion: Splenectomy is a safe surgical option with low complication rate in
hemolytic diseases to reduce hemolysis findings and transfusion requirement.
Simultaneous cholecystectomy can also be performed in the presence of cholelithiasis
or prophylactically.
Key words: Hemolytic disease, splenectomy, cholecystectomy.