Mobil ortamda 3D eskiz programlarının erken tasarım evresinde kullanımının mimarlık öğrencilerinin bilişsel aktivitelerine etkisi
The effect of 3d sketch programs in mobile environment on information activities of architecture students in early design phase
Yazar: SİMLA CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ONUR TURAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tasarımcılar, erken tasarım evresinde fikirlerini aktarabilmek için geleneksel ortamda araç olarak eskiz yöntemini kullanırlar. Günümüzde gelişen bilgisayar teknolojleriyle beraber, fikrin kağıt yerine sayısal tabanlı ortamlara aktarıldığı görülmektedir. Giderek mekandan bağımsızlaşan tasarım süreçlerinde mobil ortamda vazgeçilmez kullanım alanlarından biri haline gelmiş, bu bağlamda hem mesleki pratikte hem de eğitimde kullanılmaktadır. Gelişen yeni teknolojik ürünler, yazılımlar ve programlar bu süreçte farklı tercihler oluşturmaya başlamıştır. Bu süreçler, tasarımcıların tasarım sürecinde geleneksel yöntemin dışında dijital yöntemler kullanmasıyla farklılaşmıştır. Kullanılan dijital yöntemler hem tasarımın erken evresinin hem de sonraki süregelen evrelerin ilerleyişini değiştirmiş ve değiştirmeye devam etmektedir. Yapılan tez çalışmasında da, tasarımın erken evresinin dijital yöntemlerle yürütülüp yürütülemeyeceği sorgulanmıştır. Asıl hedef, mimari tasarımın erken tasarım evresinde mobil ortamlarda eskiz sürecinin analizidir. Mimari tasarım sürecinde proje geliştirilirken kullanılan yöntemlerden biri olan eskiz aracının mobil ortamda kullanımının tasarımcının bilişsel akivitesini etkileyeceği öne sürülmüştür. Mimari tasarım eğitime mobil ortam uygulamaları entegre edildiği zaman süreç nasıl etkilenir, öğrencilerin bilişsel aktivitelerinde nasıl etkiler olur bu sorulara cevap aranmıştır. Bu sürecin araştırılması bir deney ile desteklenmiştir. Mobil ortamda  iki adet uygulama seçilerek bir deney ortamı oluşturulmuştur. Yazılım olarak birbirine yakın olan, fakat pratikte birbirinden farklı uygulamalar seçilmiştir. Bu süreçte üç adet, 3. Sınıf Mimarlık Bölümü öğrencisi ile gönüllülük usulü çalışılmıştır. Katılımcıların bu iki uygulamayı kullanarak tasarım yapmaları istenmiştir.  Çalışmanın asıl hedefi, mobil ortamda iki farklı eskiz uygulamasının erken tasarım evresinde kullanımının tasarımcının bilişsel sürecine etkisini incelemektir. Analiz yöntemi olarak "protokol analizi" yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda mobil ortam üç boyutlu eskiz programlarının katılımcıların bilişsel aktivitelerini nasıl etkilediği kendi değerlendirmeleriyle desteklenerek incelemiştir.

Abstract:
Designers use the sketch method as a tool in the traditional environment to convey their ideas in the early design phase. With computer technologies developing today, it is seen that the idea is transferred to digital-based media instead of paper. It has become one of the indispensable areas of use in mobile environment in design processes that are increasingly independent of space, and in this context it is used both in professional practice and in education. Developing new technological products, software and programs have started to create different preferences in this process. These processes differed in that designers used digital methods outside of the traditional method in the design process. The digital methods used have changed and continue to change the progress of both the early design phase and the subsequent phases. In the thesis study, it was also questioned whether the early stage of design could be executed by digital methods. The main goal is the analysis of the sketching process in mobile environments in the early design phase of architectural design. It has been suggested that the use of the sketch tool in mobile environment, which is one of the methods used in the development of the project in the architectural design process, will affect the cognitive akivity of the designer. Architectural design how the process is affected when mobile media applications are integrated into education, how it affects students ' cognitive activities, answers to these questions were sought. The investigation of this process was supported by an experiment. An experimental environment has been created by selecting two applications in the mobile environment. Applications that are close to each other as software, but in practice are different from each other have been selected. In this process, three third-year architecture department students studied as volunteers. Participants were asked to design using these two applications. The main goal of the study is to examine the impact of the use of two different sketch applications in the mobile environment in the early design phase on the designer's cognitive process. Protocol analysis method was used as the analysis method. As a result of the analysis, the mobile environment examined how three-dimensional sketch programs affected participants ' cognitive activity, supported by their own assessments.