Akut pulmoner embolide ortalama trombosit hacmi erken dönem mortaliteyi gösteren bir belirteç midir?
Is mean platelet volume A marker for early mortality in acute pulmonary embolism?
Yazar: ELİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ERNAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp Damar Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Mortalite = Mortality ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Pulmoner emboli tüm dünyada yaygın olarak görülen spesifik semptom ve bulguları olmayan ve tanısında güçlükler yaşanan önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda pulmoner emboli tanısı ve prognozunu öngörmede ortalama trombosit hacminin bir belirteç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Ortalama trombosit hacminin ayrıca mortalite açısından bağımsız bir belirteç olabileceği ile ilgili çalışmalar da mevcuttur. Bu çalışmada ortalama trombosit hacminin 30 günlük mortalite üzerine etkisini ve ortalama trombosit hacmi ile PESİ skorlama sistemi arasındaki korelasyonu değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: TC SBÜ Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs hastalıkları kliniğine 01.01.2018-31.12.2019 tarihleri arasında Akut Pulmoner Tromboemboli tanısı ile yatan 273 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların yatış bilgileri için hastanemiz HBYS ve hastaların arşiv dosyaları kullanıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, vital bulguları, ek hastalıkları, labaratuvar tetkiklerinden Hb, Htc, Plt, MPV, D-dimer, troponin, Pro-BNP, arter kan gazı, ekokardiyografik inceleme, alt ekstremite venöz doppler USG, pulmoner Bt anjiografi bulguları ve yattığı gün sayısı kayıt altına alındı. Elde edilen veriler ile pulmoner emboli şiddet indeksi hesaplandı. Akut pulmoner emboli hastaları 30 günlük mortalite riski açısından PESİ düşük risk ve yüksek riskli gruplara ayrıldı ve sağlık bakanlığı ölüm bildirim sisteminden sağ kalım takibi yapılarak eksitus gelişen olgular ve zamanı tespit edildi. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Akut Pulmoner Emboli tanısı ile takip edilen hastaların %56,8'i erkek, %43,2'si kadın olup yaş ortalaması 57,15±15,50 yıl idi. Hastaların 86'sı PESİ yüksek riskli (sınıf III-IV,V), 187'si PESİ düşük riskli (sınıf I-II) idi. PESİ yüksek riskli 86 hastanın 34'ü, PESİ düşük riskli 187 hastanın 7'si ölmüştür. Ölümlerin 5'i ilk bir ay içinde olmuştur. PESİ düşük riskli hastaların OTH değerlerinin ortalaması 8,31±1,124, PESİ yüksek riskli hastaların OTH değerlerinin ortalaması 8,28±1,038 olup PESİ düşük riskli hastalar ile yüksek riskli hastaların OTH değerlerinin ortalaması arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. (p=0,611) Otuz gün içinde sağ olan hastaların OTH
değerlerinin ortalaması 8,29±1,098 fL, ölen hastaların OTH değerlerinin ortalaması 8,78±0,92 fL idi. 30 gün içerisinde ölen ve sağ olan hastaların OTH değerleri arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. (p=0,646)
Sonuç: Pulmoner emboli tanısında OTH değerinin prognoz ve mortaliteyi öngörmede değerli olduğunu gösteren çalışmalar olmakla birlikte biz çalışmamızda OTH değeri ile mortalite arasında bir ilişki saptamadık. Ayrıca çalışmamızda PESİ yüksek riskli hastaların mortalitesini litaratürle uyumlu olarak yüksek bulduk. Bu konu hakkında önemli bilgiler edinmek için daha fazla sayıda vakayla prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: pulmoner emboli, ortalama trombosit hacmi, mortalite, PESİ

Abstract:
Objective: Pulmonary embolism is an important cause of morbidity and mortality, which is common all over the world without spesific symptoms and signs and with difficulties in diagnosis. Recent studies have shown that mean platelet volüme (MPV) can be used a marker to predict the diagnosis of pulmonary embolism. There are also studies showing that MPV may be independent marker for mortality. İn this study we aimed to evaluate the efffect of main platelet volüme on 30-day mortality and the corralation between MPV and PESI.
Materials and Methods: 273 patients hospitalized with the diagnosis acute pulmonary embolism in the University of Health Sciences Süreyyapasa Chest Disases and Thoracic Surgery Training Research Hospital between 01.01.2018-31.12.2019 were retrospectively analyzed our hospitals HBYS and patient archive files were used fort he hospitalization information of the patients. Age, gender, admission complaints, physical examination findings, vital signs, additional diseases, laboratory examinations such as hemoglobin (Hb), hematocrit (Htc), platelet (Plt), main platelet volüme (MPV), D-dimer, troponin, Pro-BNP, arteriel blood gas, echocardiograpy, lowe extremity venous doppler USG, pulmonary CT angiograpy findings and the number of days hospitalization were recorded. Pulmonary embolism severity index was calculated with the obtained data. Patients with acute pulmonary embolism were divided into low eisk and high risk PESI groups in terms of 30-day mortality risk and the patients who developed death and their time were determined by following the survival from death reporting system of the Ministry of Health. SPSS 22.0 package program was used for statistical analysis of the data.
Results: 56.8 % of the patients followed up with the diagnosis of acute pulmonary embolism were male and 43.2 % female, with a mean age of 57,15 ±15,50. Eighty six of the patients were high risk (class III, IV, V) and 187 were low risk PESI (class I, II) 34 of 86 high risk patients with PESI and 7 of 187 patients with low risk PESI died. 5 of the deaths occured within the first month. The mean MPV values of PESI low risk patients were 8,31±1,124 and the mean MPV values of high risk PESI patients were 8,28±1,038 and no significiant correlation was found between mean
MPV values of low risk patients with high risk patients. (p=0,611)The mean MPV values of the patients who survived within 30 days were 8,29±1,098 fL and the mean MPV values of the patients who died were 8,78±0.92 fL. There was no significant relationship between MPV values of patients who died within 30 das and who survived. (p=0,646)
Conclusions: Although there are studies showing that MPV value is valuable in predicting prognosis and motrtality in the diagnosis of pulmonary embolism we didn't find a relationship between MPV value and mortality in our study. In addition, in our study we found high mortality rates in patients with high risk at PESI, consistent with the litarature. Prospective studies with more cases are needed to obtain important information on this topic.
Keywords: Pulmonary Embolism, Man Platelet Volume (MPV), Mortality, PESI