Hemorajik beyin metastazlarında görüntüleme bulguları ve intratümöral hemoraji varlığı ile ödem kitle oranı ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between imaging findings and the presence of intratumoral hemorrhage and edema mass ratio in hemorrhagic brain metastasis
Yazar: BÜŞRA TÜRKKAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN ÜNAL ; DOÇ. DR. EZEL YALTIRIK BİLGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı hastanemizde beyin metastazı tanısı alan hastaların beyin manyetik rezonans görüntülemelerinde (MRG) intratümöral hemoraji varlığıyla hastaların demografik verileri (cinsiyet, yaş), laboratuvar parametreleri (trombosit sayısı, INR), primer malignite tipi ve metastazlara ait görüntüleme özellikleri (boyut, yerleşim yeri, sayı, eşlik eden vazojenik ödem) arasındaki ilişkinin araştırılması ve tartışılmasıdır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde 01.08.2017 ile 15.06.2023 tarihleri arasında kontrastlı beyin MRG ile beyin metastazı tanısı almış, görüntülerine Picture Archiving and Communication System (PACS) sisteminden ulaşılabilen 225 hastanın dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların beyin MRG'leri metastazlarda intratümoral hemorajik komponent varlığı açısından değerlendirimiştir. Bu değerlendirmeye göre hastalar hemorajik ve non-hemorajik beyin metastazı tanılılar olmak üzere iki gruba ayrılmış ve bu iki hasta grubunda hasta yaşı, cinsiyeti, trombosit sayısı, International Normalized Ratio (INR) değeri,  metastaz sayısı, metastaz lokalizasyonu, lezyon boyutları, peritümöral vazojenik ödem varlığı, primer malignite tipi, subtipleri ve moleküler alt tipleri karşılaştırılmıştır. Peritümöral vazojenik ödemi bulunan hastalarda vazojenik ödemin en geniş boyutunun kitlenin en geniş boyutuna oranı (vazojenik ödem kitle oranı) hesaplanarak bu oranın ve sorgulanan diğer özelliklerin hemoraji varlığı ile ilişkisi araştırılmıştır. 
Bulgular: Araştırmamıza kanser tanısı ile takipte olan ve beyin metastazı gelişen 225 hasta dahil edilmiş olup 90 (%40) hastada hemorajik metastaz saptandı. Primer maligniteye göre hemoraji görülme oranlarında istatistiksel olarak anlamlı derecede bir fark saptanmış olup (χ²=22,425; p<0,001; akciğer kanseri tanısı almış hastaların %35,2'inde, meme kanseri olanların %28,2'inde, malign melanomların %75'inde, renal hücreli kanser hastalarının (RCC) %50'sinde, over kanserinin %50'sinde ve diğer kanser tanılıların %72'sinde hemoraji görüldü. Hemorajik metastazlarda ödem görülme oranı non-hemorajik lezyonlara göre  (%88,9 ve %68,9) daha fazlaydı (χ²=12,155; p<0,001). Hemorajik metastazlılarda ortalama lezyon boyutu (Z=-2,569; p<0,001), ödem düzeyi (Z=-4,725; p<0,001), ödem/kitle oranı (Z=-2,857; p=0,004) ve INR (Z=-2,453; p=0,014) değeri istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek; trombosit (Z=-2,242; p=0,025) düzeyi daha düşüktü.
Meme kanserinin beyin metastazlarında hemorajik metastaz saptanma oranları moleküler alt gruplarda anlamlı farklılık gösterdi ve en sık triple negatif tümörlerde saptandı (%63,6). Akciğer kanserinde hemorajik metastaz görülme oranı adenokarsinomlarda diğer subtiplere göre %44,4 ile daha yüksekti (χ²=5,850; p=0,016). 
Hemorajik metastazlılarda genel sağkalım süresi nonhemorajik metastazlılara kıyasla daha kısa saptanmakla birlikte bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,352).
Sonuç: Çalışmamız beyin metastazlarında hemoraji varlığıyla ilişkili görüntüleme özelliklerinin primer tümör bölgesi farklı kanser türlerinde araştırıldığı ülkemizde yapılan ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. Bulgularımıza göre beyin metastazlarında hemoraji görülme oranları primer malignite türleri arasında farklılık göstermektedir. Bu durum MRG'de hemoraji saptanmasının primer malignite ayrıcı tanısında yol gösterici olabileceğini düşündürmektedir.
  Beyin metastazlarında lezyon boyutu, ödem/kitle oranı ve INR değerlerindeki artış intratümöral hemoraji görülme oranında artışla ilişkilendirilmiş olup bu özelliklerin mevcut olduğu hastalarda hemorajik komponent varlığı açısından kanamaya duyarlı MR sekansları dikkatle değerlendirilmelidir.
Hemorajik ve non-hemorajik metastazlı hastalar arasında genel sağkalım sonuçları (GSS) arasında anlamlı farklılık saptanmamakla birlikte literatürde genel konsensus mevcut değildir. Bu alanda radyolog, onkolog ve nöroşirurjistlerin işbirliği ile yapılan daha büyük hasta serilerinin dahil edildiği çalışmalar hemorajik beyin metastazlarının radyolojik bulguları ve klinik-semptomatik bulguları arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamamızı sağlayacaktır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to investigate and discuss the relationship between the intratumoral hemorrhage in the brain magnetic resonance imaging (MRI) and demographic datas (gender, age), laboratory parameters (INR, platelet count), primary malignancy type and other radiological imaging features (size, location, number, peritumoral vasogenic edema)  by examining patients diagnosed with brain metastasis in our hospital. .
Materials and Methods: Our study is a retrospective study. In the first phase of the study, 225 patients who were diagnosed with brain metastasis by contrast-enhanced brain MRI between 01.08.2017 and 15.06.2023 at the University of Health Sciences Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Research and Trainin Hospital, whose images can be accessed through the Picture Archiving and Communication System (PACS) system. Then, the presence of intratumoral hemorrhagic component in the metastases was determined in the brain MRIs of all patients, and the patients were divided into two groups. And these two patient groups were compared in terms of patient age, gender, platelet count, INR value, number of metastases, metastasis localization, lesion sizes, presence of peritumoral vasogenic edema, primary malignancy type, subtypes and molecular subtypes. In addition, in patients with vasogenic edema on MRI, the ratio of the largest dimension of the vasogenic edema to the largest size of the mass (vasogenic edema-mass ratio) was calculated and the relationship between this ratio and other questioned features and the presence of hemorrhage was investigated.
Results: Our study included 225 patients diagnosed with primary cancer who developed brain metastases during follow-up, and hemorrhagic metastases were detected in 90 (40%) of these patients. A statistically significant difference was detected in the rates of hemorrhage according to primary malignancy (χ²=22.425; p<0.001; in 35.2% of lung cancer patients, 28.2% of breast cancer patients, 75% of malignant melanomas, renal cell Hemorrhage was observed in 50% of cancer patients (RCC), 50% of ovarian cancer patients and 72% of other cancers. The rate of edema (88.9% and 68.9%) was higher in patients with hemorrhagic metastases (χ²=12.155; p<0.001). In patients with hemorrhagic metastases, mean lesion size (Z=-2.569; p<0.001), edema level (Z=-4.725; p<0.001), edema/mass ratio (Z=-2.857; p=0.004) and INR (Z=- 2.453; p=0.014) is statistically significantly higher; platelet (Z=-2.242; p=0.025) counts was lower.
The rates of hemorrhagic metastasis in breast cancer patients showed significant differences between molecular subgroups and were most frequently detected in triple negative tumors (63.6%). The rate of hemorrhagic metastasis in lung cancer patients was higher in those diagnosed with adenocarcinoma (44.4%) (χ²=5.850; p=0.016).
The overall survival time was found to be lower in patients with hemorrhagic metastases than in those with nonhemorrhagic metastases, but this difference was not statistically significant (p = 0.352).
Conclusion: Our study is the first study in our country to investigate the features associated with the presence of hemorrhage in brain metastases in different types of cancer in the primary tumor site. According to our results, the rates of hemorrhage in brain metastases differ between primary malignancy types. This suggests that detection of hemorrhage on MRI may be guiding in the differential diagnosis of primary malignancy.
The increase in lesion size, edema/mass ratio and INR values in brain metastases has been associated with an increase in the incidence of intratumoral hemorrhage. Therefore, bleeding-sensitive MRI sequences should be carefully evaluated for the presence of a hemorrhagic component in patients with these features.
Although there is no significant difference in overall survival results (GSS) between patients with hemorrhagic and nonhemorrhagic metastases, there is a need for more studies in this area, where there is no consensus in the literature.