Divriği A-Kafa demir madeni işletmesinde delme-patlatma geometrisi ve sonuçlarının analizi ile iyileştirme imkanlarının araştırılması
Drilling and blasting geometry, analysis and improvements of the results in iron ore mine of di̇vri̇ği̇  A-Kafa ore body
Yazar: KEMAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET DEMİRCİ ; YRD. DOÇ. DR. YAVUZ GÜL
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Delme patlatma sistemi = Drilling blasting system

Özet:
Madencilik faaliyetleri geneline bakıldığında en önemli faaliyetlerden biri, üretim faaliyetleri ile bağlantılı olarak sağlam-yarı sağlam oluşumlarda yürütülen delme-patlatma işlemleridir. Bu kapsamdaki atımlar, bir yandan üretim maliyetlerini, diğer yandan işçi sağlığı ve iş güvenliği ve çevre ile bağlantılı hususları etkilemektedir. Bu nedenle yürütülen delme ve patlatma faaliyetlerinin yeterli ve kabul edilebilir olup olmadığını araştırmak ve hangi atımın optimum bir atım kapsamına alınabileceğini belirlemek, işletmeler için önem taşımaktadır.

Bu kapsamda Erdemir Madencilik San. ve Tic. A.Ş.' ne ait Divriği A Kafa Demir Madeninde Çiftay İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan atımların yeterli olup olmadığı ve hangi atımın en uygun atım olabileceği araştırılmıştır. Bu doğrultuda atımlarla ilgili olarak delik düzenleri ve sayıları, patlayıcı madde miktarları, gecikme zamanları ve benzeri parametrelerle ilgili protokoller hazırlanmıştır.  Patlatma sonucu oluşan yığın yayılımını, tane boyutu dağılımını ve yükleme zamanlarını belirleme işlemleri için dijital boyut analizleri ve çeşitli ölçüm metotları kullanılmıştır.

Bu doğrultuda atım gurupları ve toplam atımlar, powder faktör, birim maliyet, parçalanma, yayılım ve yükleme süresi gibi kriterler bazında değerlendirilerek hangi atımın optimal-atımlar kapsamına alınabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
One of the most important activities in mining establishments is the implementation of hard-rock mining by using drilling and blasting. These activities concern on the one hand the amount of unit costs of hard rock production and on the other hand the safety and health of employees and the protection of mine environment. For this reason it is necessary to determine whether the drilling and blasting activities carried out in mine site correspond to the requirements on the basis of technical criteria.

In this context the drilling activities being implemented by Çiftay İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş. at A-Kafa iron ore mine in Divriği belonging to Erdemir Madencilik Sanayi ve Tic. A.Ş. are investigated according to the evaluation of alternative drilling and blasting pattern on the basis of technical and economic criteria that aims to find the best drilling and blasting pattern. In order to find a solution, first of all, a drilling and blasting protocol has been developed comprising drilling and blasting geometry, blasting time intervals, the amount of blasting agents, etc. Following blasting activities the size distribution of material, fragmentation degree, loading time of trucks and digital size analysis have been carried out on the field investigations.

Finally the blasting results have been assessed on the basis of unit cost, loading time, extension of blasted material on the bench surface and fragmentation degree. It has been decided which one of the blasting series has corresponded to the requirements of mine establishments.