Sosyal bilgiler derslerinde, cbs temelli uygulama ve etkinliklerin öğrenci başarısına ve derse karşı tutumuna etkisi
The influence of applications and activities based on gis in the teaching of social studies on student's succes and attitudes to the socail studies
Yazar: NİHAT ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. ENVER AYDIN KOLUKISA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ilköğretim okullarındaki Sosyal bilgiler derslerinde CBS'ninkullanılması ile ilgili olarak yapıldığı için, öncelikli olarak Coğrafi BilgiSistemlerinin sistematiği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci olarak da CBS'nin sosyalbilgiler derslerinde kullanılması ile eğitim- öğretime sağlayacağı katkılar üzerindedurulmuştur. Sosyal bilgiler derslerinde CBS'nin kullanılmasının hem dersleri dahacanlı kılacağı, hem de yapılacak derslerin zihinde kalmasına vesile olacağısavunulacaktır. Çalışmada nicel ve nitel yöntem teknikleri birlikte kullanılmıştır.Nicel verilerin analizinde ortalama, frekans, standart sapma, t-testi ve ANOVAkullanılmış, nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle irdelenmeye çalışılmıştır.Araştırma, iki ilköğretim 6. sınıfında, 33'ü deney grubunda 35'i ise kontrol grubundaolmak üzere toplam 68 öğrenciye uygulanmıştır.Araştırma sürecinde, bir gruba CBS temelli etkinliklerle, diğer gruba ise gelenekselyöntemlerle ders yapılmıştır. Kontrol grubundaki derslere hiçbir şekilde müdahaleedilmemiştir. Sonuçta konuyla ilgili 25 soruluk çoktan seçmeli başarı testiuygulanarak frekans analizi, t-testi ve ANOVA da değerlendirilerek yorumlanmıştır.Nitel yöntem kullanılan kısımda, CBS ile yapılan derslerden sonra öğrencilere, açıkuçlu ve yarı yapılandırılmış sorular sorulmuş ve sonuçlar analiz edilmiştir.vBaşarı öntestinde; deney ve kontrol grubunun sorulara verdikleri doğru cevaplarınortalaması, birbirine yakın olmasına rağmen, sontest sonuçlarından deney grubununcevaplarının ortalamasının, kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu ortayaçıkmıştır. Aynı şekilde her iki gruba uygulanan sosyal bilgiler ve bilgisayar tutumölçeklerinin sonuçlarından, deney grubunun tutumunun, kontrol grubuna göre dahaolumlu olduğu görülmüştür.Araştırmanın nitel bulgularından çıkan sonuçlar değerlendirildiğinde ise; CBS ileyapılan etkinliklerden öğrencilerin büyük zevk aldıkları, uygulamalar esnasındabirbirleriyle daha kolay iletişim kurdukları, uygulamalar sonucunda da bilgikaynaklarına ulaşmada daha başarılı oldukları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin,araştırma becerisi, analiz ve sentez becerisi ile harita yapma ve yorumlama becerisikazandıkları, en önemlisi konuları öğrenmede bu program sayesinde daha başarılıoldukları tespit edilmiştir.Bu bulguların ışığında, CBS temelli etkinlik ve uygulamalarla işlenen sosyal bilgilerderslerinin öğrencilerin başarılarında, geleneksel yöntemlere göre önemli oranda birartışa yol açtığı, sosyal bilgiler derslerine ve bilgisayar kullanımına yöneliktutumlarında olumlu bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study concerns the usage of GIS in social studies lessons at primaryschools. Therefore, firstly, we will give information about systematic of GeographicInformation Systems. Secondly, we will focus on the necessity of the usage of GIS insocial studies lessons. The usage of GIS in social studies lessons will provide lessonsmore lively and conduce lessons on pupils? memory. In this study both quantitativeand qualitative methods are used together. At the analysis of quantitative datastandart deviation ?ANOVA? is used and qualitative data are explicated bydescriptive analysis method.The study is applied to 33 students from experimentgroup and 35 from control group, totally 68 students.During the research one group is taught by activities based on GIS, the otherone is taught by traditional methods. The control group is never interfered. Theresults are evaluated at ANOVA and then commented. In the quantitative part of thestudy open ended and semi-constructive questions are asked to the students. And theresults are evaluated at descriptive analysis method.Although the average of true answers given by experiment and control groupin success pre-test are close to each other, it is concluded from final test that averageof true answers given by experiment group is higher than average of true answersgiven by control group. Similarly, it is seen that attitude of experiment group is morepositive than attitude of control group in the attitude scale of social studies andcomputer applied on both groups.When the results of qualitative data of the research it is confirmed that thestudents enjoyed much more from activities with GIS, they got across more easilywith each other during applications, they are more successive to find informationsources, they attained skills of analysis and synthesis and skills of map making andcommenting at the end of applications. And most important one is it is confirmedthat the students are more successive on learning the subjects thanks to thisprogramme.At the end it is possible to conclude that the activities and applications basedon GIS much more increased the success of the students in social studies thantraditional methods. Besides, it has positive effect on the students? attitude to usecomputer and on social studies.