Dünyada ve Türkiye'de varlık fonu uygulamaları
Asset fund applications in the world and in Turkey
Yazar: NUREVŞAN KUÇLU
Danışman: PROF. DR. ERKAN TOKUCU
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Fonlar = Funds ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye Varlık Fonu = Turkiye Wealth Fund ; Varlık fonları = Wealth funds

Özet:
Ulusal varlık fonları dünya genelinde şirket ve reel kaynaklara yatırım yapan başlıca yatırımcılar olarak ortaya çıkan, ülkelerin kısmen veya bütün olarak kendi ülkeleri dışında yatırım yaptıkları devlet fonlarıdır. Uluslararası finansal sistemde giderek daha fazla önem kazanmaya başlayan ulusal varlık fonlarının sistemdeki varlıkları, geçmişi oldukça eskiye dayanmakla birlikte, söz konusu fonların dünya çapındaki toplam büyüklükleri esas olarak geçtiğimiz son 10-15 yıllık dönemde, özellikle yüksek petrol fiyatları, finansal küreselleşme ve yabancı ülkelerdeki varlıkların hızla bazı ülkelerce toplanması dolayısıyla büyük bir artış göstermiştir.
2001 yılından günümüze kadar birçok ülkede varlık fonları sayısı artış göstermiştir. Dünya genelinde kurulmuş olan varlık fonlarının temel kaynağı ise ülkelerin elde etmiş olduğu petrol ihracatı gelirlerinden, yüksek döviz rezervlerinden ve cari işlem fazlalıklarından oluşmaktadır.
Örnek olarak petrol gibi doğal kaynak zengini ülkeler olan Körfez Ülkeleri 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizi sonrası petrol fiyatlarındaki ani artışlarla ihracat gelirlerini büyük ölçüde arttırmışlar ve bu fazla gelirlerini ise varlık fonları kurarak değerlendirmişlerdir. Yine aynı şekilde Asya ülkelerinde artan enerji talebi doğrultusunda büyük dış ticaret fazlalıkları elde edilmiş ve bölgede yeni varlık fonları kurulmuştur.
Finansal sistemin en yeni uygulamalarından biri olan varlık fonu ülkemizde de kurulmuş ve kurulması ile birlikte de birçok tartışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmada finansal sistemin yeni bir uygulaması olan ulusal varlık fonlarının tarihsel gelişimi, yapısı, faaliyetleri, yönetimini ve uluslararası standartlarla uyumu incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken de dünya genelinde kendini ispatlamış ve başarılı olmuş 6 ülkenin varlık fonu ele alınmıştır. Çalışmanın 3'ncü bölümünde ise Türkiye Varlık Fonu tüm yönleri ile tanımlanmış ele aldığımız 6 ülkenin varlık fonları ile karşılaştırılarak fonun tüm artı ve eksi yönleri belirlenmiştir.
Sonuç olarak kurulduğu günden bugüne kadar tartışmalara konu olan Türkiye Varlık Fonu'nun eleştirilen yönleri ele alınmış ve bu eleştirilere yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Bu doğrultuda 2016 yılına kurulan Türkiye Varlık Fonu'nun Türkiye Ekonomisi içerisindeki rolü ve olası etkileri değerlendirilmiştir.

Abstract:
National Asset Funds have gained popularity in the last 10 years and the number of asset funds has increased in many countries since 2001. The main source of asset funds established worldwide is the oil export revenues, high foreign exchange reserves and current account surpluses. National asset funds are the state funds that are invested in countries or countries outside of their own countries, which have emerged as the major investors investing in companies and real resources worldwide.
Although the assets of the national asset funds in the system, which have become increasingly important in the international financial system, are based on considerably lags, the total size of the funds in the world in the last 10-15 years is mainly due to high oil prices, financial globalization and foreign assets. countries.
For instance, Gulf Countries, which are rich in natural resources such as oil, have increased their export revenues to a great extent with the sudden increase in oil prices after the oil crisis in the 1970s and utilized these surplus revenues by establishing asset funds. Likewise, in line with the increasing energy demand in Asian countries, large foreign trade surpluses were obtained and new asset funds were established in the region.The asset fund, one of the newest applications of the financial system, has been established in our country and has become the focus of many discussions with its establishment. In this study, historical development, structure, activities, management and compliance with international standards of national asset funds, which is the newest application of financial system, are examined. In the course of this review, the asset fund of the four proven and successful countries around the world was discussed. In the 3rd part of the study Turkey Fund Assets that we have dealt with all aspects of 4-defined asset funds with the funds of the country it is determined by comparing all the pros and cons of direction.
In the last part of our study is the day on which the committee dealt with the subject of controversy until today criticized aspects of Turkey's Assets Fund and offered solutions to address these criticisms. In line with this established 2016 in Turkey Turkey's economy Assets Fund role and potential impact are evaluated.