Rus avangard sanatının ortaya çıkışı ve sosyo-kültürel bağlamda evrimsel süreci
The emergence of Russian avant-garde art and its revolutionary process in the socio-cultural context
Yazar: BEYZA DARENDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER EREN KOYUNOĞLU
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avangard sanat = Avant-garde art ; Rus Dönemi = Russian Period ; Rusya = Russia ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors

Özet:
Rus avangardının evrimsel süreci Rusya'da gerçekleşen kültürel ve siyasi değişimler çerçevesinde gelişmiştir. Rus sanatçılar kendi özgün kültürel değerleriyle, Batı Avrupa'dan gelen sanat hareketlerinin bir sentezini yapmaya çalışmışlardır. Ulusal kültürü yansıttıkları Neo-Primitivizm, Kübizm ve Fütürizm etkilerini yansıttıkları Kübo-Fütürizm, stil olarak Avrupa etkilerinden özgürleşip özgünleşmeye doğru gittikleri Rayonizm ve Süprematizm sanat hareketleri devrim öncesi Rus avangardını yönlendirmiştir. Rusya'yı Batı Avrupa'dan farklı yapan sosyal, felsefi ve kültürel altyapı, yeni bir kültür yaratma düşüncesi Rus avangard sanatına çeşitli şekillerde etki etmiştir. Devrim öncesi Fütürist sanatçılar kendilerinden önceki Sembolist sanatçıların yeni bir hayat yaratımı kavramını devam ettirmekle beraber, onların dilsel ve biçimsel kalıplarını yıkarak yeni olanı formüle etmek istemişlerdir. Yeni bir kültür yaratma düşüncesi sanat kavramını her açıdan şekillendirmiş olup, Rusya'daki avangard sanat hareketleri bazı farklılıklarla beraber aynı amacı paylaşmıştır. Rus avangard sanatçılar, sanata hayatı şekillendirecek bir araç olarak bakmışlardır. Devrim sonrası ise modernizm ve teknolojiyle değişen sanat malzemesi sanatçıları endüstriyel malzemelerle çalışmaya yöneltmiştir. Rusya'da gerçekleşen devrim siyasi ve kültürel yapıda dönüşüme yol açmış olup, bunun etkileri sanata da yansımıştır. Önceden sanatsal yaratım konusunda daha özgür hareket eden Avangard sanatçılar artık üretime odaklı ve yararcı projeler üretmeye başlamışlardır. İşte bu noktada devrim öncesi ve sonrası arasındaki sanatsal farklılık, Rusya'nın geçirdiği dönüşüm, sanattaki radikal kırılma, siyasi ideolojinin sanatı ve sanatçıyı nasıl etkilediği ele alınmıştır.

Abstract:
The evolutionary process of the Russian avant-garde developed within the framework of the cultural and political changes that took place in Russia. Russian artists tried to make a synthesis of art movements from Western Europe with their unique cultural values. Neo-Primitivism which reflected the national culture, Cubo-Futurism which reflected the influences of Cubism and Futurism, Rayonism and Suprematism art movements which broke away from European influences as a style and went towards originality, all these movements directed the pre-revolutionary Russian avant-garde. The social, philosophical and cultural background that makes Russia different from Western Europe and the idea of creating a new culture have affected Russian avant-garde art in various ways. While pre-revolutionary Futurist artists continued the concept of creating a new life of Symbolist artists before them, they wanted to formulate a new one by breaking their linguistic and formal patterns. The idea of creating a new culture has shaped the concept of art in every aspect, and the avant-garde art movements in Russia shared the same objective with some differences. Russian avant-garde artists have seen art as a tool for shaping life. After the revolution, the art material that changed with modernism and technology led the artists to work with industrial materials. The revolution that took place in Russia led to a transformation in the political and cultural structure and its effects were also reflected in art. The avant-garde artists, who previously acted more freely in artistic creation  started to produce production-oriented and utilitarian projects. In this thesis, the artistic difference between pre-revolution and post-revolution, the transformation of Russia, the radical break in art, how political ideology affected art and the artist are discussed.