Bronş karsinomu tanısı olup cerrahi uygulanmış hastalarda preoperatif vo2max ölçümü ve pulmoner perfüzyon sintigrafisi uygulamasının postoperatif komplikasyonlara etkisi ve postoperatif solunum fonksiyonlarının hesaplanmasındaki rolü
The effect of preoperative vo2max measurement and pulmonary perfusion scintigraphy on postoperative complications in patients operated due to bronchial carcinoma and their role in the calculation of postoperative pulmonary functions
Yazar: EZGİ ÇİMEN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SONER GÜRSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Bronşiyal neoplazmlar = Bronchial neoplasms ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-akciğer = Surgery-lung ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging

Özet:
Giriş ve Amaç: Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK), günümüz
şartlarında en iyi tedavi metodu cerrahi tedavidir. Erken evrede tanı alan hastalar, postoperatif
komplikasyon ve mortaliteyi en aza indirmek amacıyla, preoperatif dönemde iyi
değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmede, solunum fonksiyon testleri, egzersiz testleri ve
akciğer perfüzyon sintigrafisi önemli bir rol oynar. Bu çalışmayla, KHDAK nedeniyle opere
olan hastaların preoperatif VO2max ve akciğer perfüzyon sintigrafisi ölçümünün, postoperatif
solunum fonksiyon kapasiteleri, komplikasyon ve mortalitenin tahmin edilmesindeki rolünün
gösterilmesi amaçlandı.
Materyal-Metod: Hastanemiz Göğüs Cerrahi Kliniğinde, Haziran 2017 ile Mart 2018
tarihleri arasında primer KHDAK nedeniyle anatomik rezeksiyon uygulanmış, öncesinde
bronş karsinomu nedeniyle operasyon öyküsü ve ek malignitesi olmayan, neoadjuvan tedavi
uygulanmamış, preoperatif dönemde solunum fonksiyon testleri, VO2max ölçümü ve akciğer
perfüzyon sintigrafisi yapılmış hastalar çalışmaya dahil edildi. Preoperatif solunum fonksiyon
testleri ve akciğer perfüzyon sintigrafisi kullanılarak postoperatif tahmini solunum fonksiyon
testleri hesaplandı. Bu değerler, postoperatif reel solunum fonksiyon testleri ile
karşılaştırılarak, akciğer perfüzyon sintigrafisinin prediktif değeri araştırıldı. Solunum
fonksiyon testleri ve VO2max değerleri ile postoperatif mortalite ve komplikasyonlar
arasındaki ilişki retrospektif dökümente edildi ve sonuçların istatiksel analizi yapıldı. Ayrıca,
hastaların cinsiyet, yaş, operasyon tipi, ek cerrahi işlem, bronkoplasti varlığı, tümörün
histopatolojisi gibi değişkenlerin postoperatif komplikasyonlar ve mortalite üzerine etkileri
araştırıldı.
Bulgular: Yaş ortalaması 62,37±8,52 olan 81'i (%89) erkek, 10'u (%11) kadın toplam
91 hasta çalışmaya dahil edildi. Preoperatif ortalama FEV1 değeri 2,23 L ve FVC değeri ise
2,88 L idi. Akciğer perfüzyon sintigrafisi ile, tahmini postoperatif ortalama FEV1 değeri 1,56
L ve FVC değeri ise 2,01 L olarak hesaplandı. Hastaların preoperatif VO2max değeri, 87
(%95,6) hastada 20 ml/dk/kg altında, dört (%4,4) hastada ise 20 ml/kg/dk ve üzerinde
hesaplandı. Hastaların 65'ine (%71,4) lobektomi, sekizine (%8,8) bilobektomi, 18'ine
(%19,8) ise pnömonektomi operasyonu uygulandı. Hastaların sekizine (%8,8) evreleme
amaçlı mediastinoskopi uygulanırken, beşine (%5,5) bronşiyal sleeve rezeksiyon uygulandı.
En sık saptanan histopatolojik tanı, 54 (%59,4) hasta ile skuamöz hücreli karsinomdu.Hastaların 24'ü (%26,4) T1, 28'i (%30,8) T2, 19'u (%20,8) T3, 20'si (%22) ise T4 olarak
sınıflandırıldı. , 60 (%66) hasta N0, 21 (%23) hasta N1, 10 (%11) hasta ise N2 olarak
değerlendirildi. Hastaların ağrı durumu postoperatif dönemde, görsel ağrı skalası (VAS) ile
sübjektif olarak değerlendirildi. Postoperatif 3 ayda, 10 (%11) hastada hiç ağrı olmazken
(VAS=0), 31 (%34) hastada VAS<3, 34 (%37,4) hastada ise VAS≥3 saptandı. Hastalardan
38'ine (%41,7) adjuvan kemoterapi, 3'üne (%3,3) radyoterapi, 11'ine (%12,1) ise
kemoradyoterapi uygulandı. Bu değişkenlerin postoperatif komplikasyonlar ve mortalite ile
ilişkisi araştırıldı ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Hastaların
postoperatif tahmini solunum fonksiyon testleri, preoperatif akciğer perfüzyon sintigrafisi
yardımıyla hesaplandı. Postoperatif 3, 6, 9 ve 12 aylardaki solunum fonksiyon testleri
değerlendirildi. Preoperatif ve postoperatif %FEV1 değerlerinin ortalamaları hesaplandı ve
karşılaştırıldı. Reel %FEV1 değerinin 3 ayın sonunda beklenen değerin üzerine ulaştığı
görüldü ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0,008). 6 ve 12 aylarda da
beklenen %FEV1 değerine ulaşıldığı ve beklenen değerin üzerinde olduğu görüldü ve
istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,038 ve p=0,013).
Sonuç: KHDAK nedeniyle opere olan hastalardan, erkek cinsiyette, 60 yaş üzerinde,
preoperatif FEV1 ve FVC değerleri %80'in altında ve VO2max değeri 20 ml/kg/dk'nın altında
olanlarda mortalite, erkek cinsiyette, 60 yaş üzerinde ve preoperatif FEV1 değeri normalin alt
değerinin (LLN) altında olanlarda komplikasyon oranı daha yüksek saptansa da mortalite ve
komplikasyon oranını anlamlı derecede etkileyen bir değişken saptanmadı. Hastaların akciğer
perfüzyon sintigrafisi kullanılarak hesaplanan postoperatif tahmini solunum fonksiyon
kapasitesine 3 ayda ulaştığı ve 1 yılın sonuna kadar da anlamlı derecede yüksek olduğu
saptandı.

Abstract:
Introduction and Objectives: Surgical treatment is the best treatment method for
non-small cell lung cancer (NSCLC) under recent conditions. Patients diagnosed at an early
stage should be evaluated deliberately in the preoperative period in order to minimize the
postoperative complications and mortality. Pulmonary function tests, exercise tests and lung
perfusion scintigraphy play a significant role in this evaluation. This study aims to
demonstrate the role of preoperative VO2max measurement and lung perfusion scintigraphy in
the estimation of postoperative pulmonary function capacities, complications and mortality in
patients operated due to NSCLC.
Materials-Method: Patients, who underwent anatomic resection for primary NSCLC
between June 2017 and March 2018 in our Department of Thoracic Surgery, but had not had
operation history and additional malignancy due to bronchial carcinoma before, did not
receive neoadjuvant therapy, and underwent pulmonary function tests, VO2max measurement
and lung perfusion scintigraphy in the preoperative period, were included in the study. Values
of postoperative pulmonary function tests were predicted using preoperative pulmonary
function tests and lung perfusion scintigraphy. By comparing these values with postoperative
real pulmonary function tests, the predictive value of lung perfusion scintigraphy was
calculated. The relationship between the values of pulmonary function tests and VO2max and
postoperative mortality and complications were retrospectively documented, and the results
were statistically analyzed. Furthermore, the effects of variables such as gender, age, type of
surgery, additional surgical procedure, presence of bronchoplasty, histopathology of the tumor
on postoperative complications and mortality were investigated.
Results: 91 patients were included in the study; 81 (89%) of those were men and 10
(11%) were women. The mean age was 62.37±8.52. The mean preoperative FEV1 value was
2.23 L and the FVC value was 2.88 L. The mean postoperative FEV1 and FVC values were
estimated at 1.56 L and 2.01 L, respectively, with lung perfusion scintigraphy. The
preoperative VO2max value of the patients was calculated under 20 ml/min/kg in 87 (95.6%)
patients and 20 ml/ kg/min and above in four (4.4%) patients. Lobectomy was performed in 65 (71.4%) patients, bilobectomy in eight (8.8%) patients, and pneumonectomy in 18 (19.8%)
patients. Eight (8.8%) patients underwent mediastinoscopy for staging, and five (5.5%)
patients underwent bronchial sleeve resection. 24 patients (26.4%) were classified as T1, 28
(30.8%) as T2, 19 (20.8%) as T3, and 20 (22%) as T4. 60 (66%) patients were N0, 21 (23%)
were N1, and 10 (11%) were N2. The pain status of the patients was subjectively evaluated in
the postoperative period with visual analogue scale (VAS) for pain. 10 (11%) patients had no
pain (VAS=0) by the 3rd postoperative month, whereas VAS<3 in 31 (34%) patients and
VAS≥3 in 34 (37.4%) patients. 38 patients (41.7%) received adjuvant chemotherapy, 3
patients (3.3%) radiotherapy and 11 patients (12.1%) chemoradiotherapy. The relation
between these variables and postoperative complications and mortality was investigated and
the difference found was not statistically significant. Values of postoperative pulmonary
function tests were predicted with preoperative lung perfusion scintigraphy. Pulmonary
function tests were evaluated in the 3rd, 6th, 9th and 12th postoperative months. The mean
preoperative and postoperative FEV1% values were calculated and compared. Real FEV1%
value was found to be higher than expected at the end of the third month and the difference
was statistically significant (p=0.008). In the 6th and 12th months, the expected value of
FEV1% was reached and found to be higher than the expected value and statistically
significant (p=0.038 and p=0.013).
Conclusion: Although, among the patients operated due to NSCLC, men over the age of 60,
whose preoperative values of FEV1 and FVC were under 80% and VO2max value was under
20 ml/kg/min, had higher mortality, whereas men over the age of 60 and whose preoperative
value of FEV1 was under the lower limit of normal (LLN) had a higher complication rate, no
variables were detected affecting mortality and complication rate significantly. It was found
out that the patients had reached the postoperative pulmonary function capacity estimated
using lung perfusion scintigraphy by the 3rd month and it had been significantly high until the
end of the 1st year.