Türkiye'deki yarış atlarının solunum yollarından izole edilen streptococcus SPP ve staphylococcus SPP etkenlerinde antibakteriyel ilaçlara direncin tespit edilmesi
Antimicrobial resistance of streptococcus SPP. and staphylococcus SPP. isolated from respiratory tract of race horses in Turkey
Yazar: MEHMET DİRİ
Danışman: PROF. DR. ENDER YARSAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Atlar = Horses ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Staphylococcus = Staphylococcus ; Streptococcus = Streptococcus ; Yarış atları = Racehorses ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-bakteriyel = Drug resistance-bacterial

Özet:
Diğer hayvan yetiştiriciliklerinde olduğu gibi, yarış atı yetiştiriciliğinde de karşılaşılan önemli sorunlardan birisi özellikle enfeksiyon hastalıkların neden olduğu performans ve ekonomik kayıplardır. Bu hastalıklarla mücadelede en önemli ve yaygın olarak kullanılan ilaçların başında antibiyotikler gelmektedir. Ülkemizde Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılmış atlarda kullanılan çeşitli etken maddeleri içeren 139 adet antibiyotik preparatı bulunmaktadır. Bunların arasında dar ve geniş spektrumlu penisilinler, aminoglikozidler ve sülfonamid grubu preparatlar önemli yer tutmaktadır.
Bilinçsiz ve yaygın antibiyotik kullanımı, mikroorganizmalarda direnç gelişmesine neden olarak uygulanan tedaviler başarısızlıkla sonuçlanabilmektedir. Son zamanlarda gerek beşeri gerekse veteriner hekimlikte bakterilerde antibiyotiklere karşı direnç gelişimi önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu nedenle bakterilerdeki antibiyotik direncini belirlemeye yönelik Türkiye'de ve Dünya'da yapılmış pek çok araştırma bulunmaktadır. Ancak, ekonomik değeri yüksek olan yarış atlarında antibiyotik direncine yönelik ülkemizde kapsamlı bir çalışmaya rastlanılmamıştır.
Bu çalışma kapsamında Ankara 75. Yıl Hipodromu At Hastanesine getirilen safkan İngiliz ve safkan Arap atlarından örnekleme yöntemiyle alınan trakeal aspirasyon sıvısından izole edilen ve identifikasyonu yapılan Streptococcus spp. ve Staphylococcus spp. etkenlerinde antibakteriyel ilaçlara karşı duyarlılığın Disk Difuzyon ve Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK) Testi yöntemleriyle araştırması yapılmıştır.
Antibiyotikler için Minimum İnhibitör Konsantrasyonlar (MİK) belirlendi; bu doğrultuda olacak şekilde bazı penisilin, sefalosporin, aminoglikozid, tetrasiklin, rifamisin ve karbapenem grubu 16 farklı antibakteriyel ilaca (amikasin, amoksisilin, amoksisilin-klavulonik asit, ampisilin-sulbaktam, enrofloksasin, gentamisin, imipenem, kanamisin, neomisin, oksitetrasiklin, penisilin G, rifampin, seftazidim, seftiofur, streptomisin, trimetoprim-sülfametoksazol) karşı duyarlılık profili MİK değerlendirmesi yapılarak tablo halinde ifade edildi.
Bu çalışma kapsamında safkan atlardan alınan 133 örnekten 4 Candida albicans, 155 Gram negatif bakteri, 2 Streptococcus spp. ve 10 Staphylococcus spp. etkenleri tespit edildi. İncelenen bu etkenlerden her biri farklı atlardan izole edilen 7 S. sciuri, 2 S. lentus, 1 S. equorum, 1 S. pneumonia ve 1 S. equi bakteri suşunun identifikasyonu yapıldı. Çalışma sonucunda Streptococcus spp. ve Staphylococcus spp. etkenlerinin amoksisilin ve ampisilin-sulbaktama duyarlı olduğu, trimetoprim-sülfametoksazol, kanamisin, gentamisin, enrofloksasin, rifampine ise dirençli olduğu tespit edildi. 
Bu kapsamda elde edilen veriler ışığında gereksiz dozda ve aralıkta antibakteriyel kullanımı azaltılarak antimikrobiyel direnç gelişimi önlenebilir ve tedavi masrafları azaltılabilir.
Anahtar sözcükler: Antibakteriyel duyarlılık, Direnç, Disk Difuzyon, Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK), Safkan at, Staphylococcus spp., Streptococcus spp.

Abstract:
One of the significant challenges in racehorse breeding is performance and economical loss arises from infectious diseases as other animal breeding types. Antibiotics are the most important and common drugs used for combating against infectious diseases. For horses 139 antibiotic drugs comprised diverse active ingredients are certified by the General Directorate of Food and Control. Most of these drugs are narrow and broad-spectrum penicillins, aminoglycosides and sulphonamides. However, senseless and extensive antibiotic usage leads acquisition of antimicrobial resistance and this circumstance may cause ineffective treatment as a result.   
Recently, acquisition of antimicrobial resistance has become a significant complication in both human and animal health. Therefore, many researches on detection of antibiotic resistance of bacteria are existing both in Turkey and in the World. However, a comprehensive research on antibiotic resistance of bacteria in economical valuable racehorses has not been encountered in Turkey.
Within the scope of this study, antimicrobial susceptibility and resistance of Streptococcus spp. and Staphylococcus spp. isolated and identified from tracheal aspiration fluid taken from the thoroughbreds in animal hospital in Ankara 75. Yıl racecourse is researched by using Disc Diffusion Method and Minimum İnhibitory Concentration (MIC) Test. 
Minimum inhibitory concentrations (MICs) are defined for the antibacterials; it is indicated as tables of sensitivity profile of agents against 16 different antibacterials under the group of some penicillines, cephalosporins, aminoglycosides, tetracyclines, rifamycins and carpanems (Amoxicillin, Penicilline G, Trimethoprim- Sulphamethoxazole, Kanamycin, Gentamicin, Streptomycin, Ampicilline-Sulbactam, Neomycine, Amikacine, Enrofloxacin, Oxytetracycline, Ceftiofur, Ceftazidime, Rifampin, İmipenem ve Amoxicilline-Clavulanic acid) by the evaluation of MICs. 
Within the scope of this study 4 Candida albicans, 155 Gram negative bakteria, 2 Streptococcus spp. and 10 Staphylococcus spp. are isolated from 133 samples collected from the thoroughbreds. Streptococcus spp. and Staphylococcus spp. isolated from different horses are identified as 2 S. lentus, 7 S. sciuri, 1 S. equorum, 1 S. equi and 1 S. pneumonia. As a result of this study it is determined that Streptococcus spp. and Staphylococcus spp. are sensitive to amoxicilline and ampicilline-sulbactam; and are resistance to trimethoprim-sulphamethoxazole, kanamycine, gentamicin, enrofloxacin and rifampin.
In this scope antibacterial resistance may be prevented and treatment costs may be decreased by reducing dosage and interval of antibacterials in the light of obtained data.
Keywords: Antimicrobial susceptibility, Disc Diffusion, Minimum Inhibitory Concentration (MIC), Resistance, Staphylococcus spp., Streptococcus spp., Thoroughbred horse.