Radyoterapi alan prostat kanserli hastalarda üriner ve fekal inkontinansı önlemede kegel egzersizlerinin etkisi
Effect of kegel exercises on prevention of urinary and fecal incontinence in patients with prostate cancer undergoing radiotherapy
Yazar: AYDAN EDA URVAYLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fekal inkontinans = Fecal incontinence ; Kegel egzersizi = Kegel exercise ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Radyoterapi alan prostat kanserli hastalarda üriner-fekal inkontinansı önlemede Kegel egzersizlerinin etkisini belirlemek amacıyla yapılan non-randomize kontrol gruplu deneysel çalışmadır. Araştırma, 01.12.2017-22.03.2019 tarihlerinde Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda müdahale grubunda 30, kontrol grubunda 30 hasta ile yapıldı. Veriler; hasta tanıtım formu, Advers Olaylar İçin Ortak Terminoloji Kriterleri (CTCAE), Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ-C30) ve Kegel egzersizleri haftalık takip çizelgesi ile toplandı. Müdahale grubuna; radyoterapi öncesinde görsel eğitim materyali aracılığıyla Kegel egzersizleri eğitimi verilerek araştırmacı gözetiminde egzersiz uygulaması yapıldı ve eğitim kitapçığı verildi. Radyoterapi süresince egzersiz süresi ve sıklığı açısından haftalık izlem yapıldı. Egzersiz uygulamasının 4. ve 8'nci haftalarında yüzyüze/telefonla CTCAE ve ERTC QLQ-C30 değerlendirildi. Kontrol grubuna radyoterapi süresince bir uygulama yapılmadı, radyoterapi bitiminde "eğitim kitapçığı" verildi. Veriler, ki-kare, Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis, Friedman, Wilcoxon testi, varyans analizi ile değerlendirildi. Egzersiz uygulamasının 4. haftası sonunda; müdahale grubunda (%10) ve kontrol grubunda (%13,3) 1. derece üriner inkontinans (Üİ), 8. haftası sonunda; müdahale grubunda 2. derece Üİ (%3,3), kontrol grubunda 1. derece (%10) ve 2. derece Üİ (%6,7) gelişti. Her iki grupta fekal inkontinans gelişimi olmadı. Kegel egzersizleri sonucunda üriner inkontinans müdahale grubunda kontrol grubuna göre daha az oranda görüldü. Müdahale grubunda genel sağlık durumunda iyileşme, kontrol grubunda ise kötüleşme saptandı (p<0,05). Müdahale grubunda EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin fonksiyonel skalasında; bilişsel, duygusal, rol, sosyal fonksiyon, semptom skalasında; yorgunluk, uyku bozukluğu, konstipasyon, diyare, mali etki alt boyutlarında anlamlı iyileşme belirlendi. Kegel egzersizleri üriner ve fekal inkontinans gelişiminin önlenmesinde etkili bir yaklaşım olarak önerilmektedir.

Abstract:
This is a non-randomized control group experimental study conducted to evaluate the effect of Kegel exercises on the prevention of urinary and fecal incontinence in prostate cancer patients undergoing radiotherapy. The study was conducted with 30 patients in the intervention group, 30 patients in the control group at Gazi University Health Research and Application Center Radiation Oncology Department between 01.12.2017 and 22.03.2019. Data was collected using a patient information form, CTCAE, EORTC QLQ-C30, Kegel exercises weekly follow-up form. Before radiotherapy, the intervention group was provided training for Kegel exercises via visual training material and exercises were performed under the supervision of the researcher and the exercise pamphlet was handed out. During radiotherapy, weekly follow-ups were performed for the exercise duration and frequency. At the 4th and 8th weeks of exercises, CTCAE and ERTC QLQ-C30 were evaluated by face-to-face/phone calls. No similar application was provided to the control group during radiotherapy and the exercise pamphlet was given at the end of radiotherapy. For the data analysis Chi-square, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Friedman, Wilcoxon tests variance analysis were used. At the end of the 4th week of exercises 1st grade urinary incontinence (UI) developed in the intervention group (10%) and in the control group (13.3%). At the end of the 8th week; 2nd grade UI (3.3%) developed in the intervention group, 1st grade UI (10%) and 2nd grade UI (6.7%) developed in the control group. Fecal incontinence was developed in neither. Kegel exercises were not found statistically effective on preventing urinary and fecal incontinence. However, UI was developed less in the intervention group. Improvement was observed in the overall health condition of the intervention group, whereas the control group was observed to be worse (p<0.05). In the intervention group, it was found that in the EORTC QLQ-C30 Quality of Life Questionnaire cognitive, emotional, role, social functions of the functional scale fatigue, sleep disturbance, constipation, diarrhea, financial impact sub-scales of the symptom scale were significantly improved. Kegel exercises are recommended as an effective approach in the prevention of urinary and fecal incontinence.