Dikimle yetiştirilmiş sahil çamı (Pinus pinaster Aiton.) ormanında ayıklama işlemlerinin meşceredeki azot dolaşımına ve ağaçların gelişimine etkileri
Effects of release cuttings on the nitrogen cycle and tree growth in maritime pine (Pinus pinaster Aiton.) reforestation stands
Yazar: BARIŞ TECİMEN
Danışman: PROF.DR. DOĞAN KANTARCI
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ağaçlı (İstanbul)'da açık maden ocağı işletmeleri faaliyetleri sonucu geniş miktardatahrip edilmiş ve ıslâh edilmesi gereken alanlar meydana gelmiştir. Prof. Dr. M. DoğanKANTARCI'nın danışmanlığında 1988 yılında Sahil Çamı (Pinus pinaster Aiton.) ileağaçlandırılan bu alanlarda kapalılık oluşmuş ve meşcereler sıklık çağına girmişlerdir.zmit Kavak ve Hızlı Gelişen Tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğübünyesinde kurulan deneme sahasında 3x7 tekrarlı budama ve %20, 25, 33, 40, 50 ve20+20 şiddetinde ayıklamalar yapılmış, ve her seride 1 adet kontrol alanı bırakılmıştır.Bunlara ilâve budama yapılmayan ve %10+10 ve %20+20 şiddetinde 3 tekrarlı ve 1adet kontrol alanı olmak üzere 21+7=28 adet deneme alanından oluşan bir alanda buçalışma başlatılmıştır. Çalışmanın amacı yapılan ayıklama ve budama müdahalelerinintoprakta azot ve organik karbon birikimine ve ağaçların büyümelerine etkileriniaraştırmak ve ortaya koymaktır. Bu maksatla 1999-2002 yılları arasında her yıl denemealanlarında kapalılık, boy-çap (1,30 m) ölçümleri yapılmış, ve her alandan ağaç altından5 ve ağaçlar arasından 5 olmak üzere 10 noktadan ölü örtü örneği ve 0-1, 1-6, 6-10, 10-20 ve 20-40 cm derinliklerinden toprak örnekleri alınmış ve laboratuarda analizleriyapılmıştır.Çalışma sonunda elde edilen sonuçlara göre, kapalılık en yüksek olarak %50 ayıklamaalanında oluşmuş, en yüksek boy ve çap artış oranının 8. ve 9. (Sırt %10+10 ve%20+20 Budama Yapılmamış Seçme Ayıklama) alanlarda olduğu (sırasıyla boy artışoranları 8. alan %40,76; 9. alan %42,73-çap artış oranları 8. %32,69 alan ve 9. alan%31,70), ölü örtünün ayrışma koşullarının en iyi kapalılığın en yoğun olduğu kontrolalanlarında olduğu gözlemlenmiş ve meşcerenin altı ölü örtü ile kaplı durumda olupağaç altından veya ağaçlar arasından alınan ölü örtü miktarı arasında fazla farkgörülememiştir. En yüksek ölü örtü miktarının 14,32 t/ha ile kontrol alanında, en az ölüörtü miktarının ise 6,42 t/ha ile %50 Sistematik Seçme Ayıklama alanında olduğubelirlenmiştir. Toprakta en yüksek azot değerlerinin kontrol alanında (2002 yılında)(1,16 ton/ha/0,4m) en düşük azot değerlerinin ise %50 sistematik seçme ayıklamaalanında (0,17 ton/ha/0,4m) olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlara göre çalışmaalanımızda; ayıklama işlemlerinin şiddeti ile ağaçların kapalılık oluşturmaları arasındakoşut bir ilişki bulunmuştur. Ayıklama kesimlerinin şiddetli olmasının azot ve organikmaddenin kaynağını oluşturan ölü örtünün birikimi üzerinde olumsuz etkileri olmuştur.Budama müdahalesi de ölü örtü ayrışmasını geciktirici bir etkide bulunmuştur.Ağaçların boy ve çap gelişimi üzerinde ayıklama kesimlerinden ziyade yetişme ortamıözelliklerinin daha yoğun bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Broad disturbed fields are abandoned at the end of open mining interpretation activitiesaround Ağaçlı ( stanbul). The study site was reforested with Maritime Pine (Pinuspinaster Aiton.) in 1988 under supervision of Prof. Dr. M. Doğan KANTARCI andeventually in 1999 the stands came up into the thicket period. At application sites,which were settled under authorization of zmit Poplar and Fast Growing Forest TreeSpecies Research Institute Directory 3x7 repeatedly pruning and release cuttingapplications at %20, %25, %33, %40, %50 and %20+20 degrees were executed and 1control plots were left for each rows. Additionally, %10+10 and %20+20 release cuttinglevels were applied 3x2 repeatedly and 1 control plot was left. Totally 21+7=28 sampleplots were subjected to the current study. The challenge of the study was to determinethe effects of release cutting and pruning applications over carbon and nitrogenaccumulation and on the growth of trees. For this purpose every year, from 1999 to2002, stand canopy growth, height, DBH were measured and forest floor samples werecollected from each plots 5 from under trees and 5 from between the trees, and soil coresamples were taken from depths 0-1, 1-6, 6-10, 10-20 and 20-40cm and all wereanalyzed in the laboratory.The study results reveal that, canopy growth were the highest in %50 SystematicallyElective Release Cutting Plot, the highest height and diameter growths were in 8. and 9.(Ridge %10+10 and %20+20 Not Pruned Elective Release Cutting Plots) (Regarding,Height Increase Rates at 8. Plot %40,76; at 9. Plot %42,73-Diameter Increase Rates at8. Plot %32,69 and at 9. Plot %31,70); the highest forest floor decomposition conditionswere observed in control plots and the whole area was covered by forest floor anddifference observed was not a lot between under and between trees. The highest forestfloor amount was found at control plots (14,32 t/ha in 2002), and the lowest amount wasin 5. plot (%50 Systematically Elective Release Cutting Plot) (6,42 t/ha in 2002). Thehighest nitrogen amount in soil was determined in control plots (1,16 ton/ha/0,4m in2002), and the lowest amount was in 5. plot (%50 Systematically Elective ReleaseCutting Plot) (0,17 ton/ha/0,4m in 2002). It can be inferred that; a parallel relationshipexists between the level of release cutting and canopy growth of trees. Release cuttingapplications have negative effects on forest floor accumulation, which is a majorresource for nitrogen and organic matter. Pruning also has an inverse effect ondecomposition conditions of forest floor. Site conditions have a diagnostic effect overtree height and diameter growth in comparison to thinning applications.