Konvansiyonel metal braket ve estetik seramik braket ile sabit ortodontik tedavi gören farklı hasta gruplarında  kaygı ve ağrı durumlarının psikometrik ve biyokimyasal ölçümlerle incelenmesi
Investigation of anxiety and pain conditions of different groups of fixed orthodontic therapy patients treated with conventional metal brackets and aesthetic ceramic brackets by psychometric and biochemical measurements
Yazar: SERA AKKAYA BERMEDE
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖKLÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Ortodonti = Orthodontics ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Ortodontik braketler = Orthodontic brackets ; Tükürük = Saliva ; Ölçekler = Scales ; İmmünoglobülin A = Immunoglobulin A

Özet:
Prospektif olarak tasarlanan bu çalışmada hedef metal braketler ile seramik braketler kıyaslandığında hastaların anksiyete düzeylerinin STAI test skoru, tükrük kortizol ve sIgA miktarları; ağrı düzeylerinin ise Vizüel Analog Skala (VAS) ile tedavinin bonding seansından 24 saat, 7 ve 30 gün sonra yapılan ölçümlerde incelenmesidir. 
Araştırmaya Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'na dişlerindeki çapraşıklık şikayeti nedeniyle başvuran ve tedavi endikasyonu bulunan daimi dentisyon dönemindeki maksiller ve mandibuler çapraşıklık miktarları az/orta şiddette olan (< 7 mm), 12-18 yaş arasındaki toplam 29 adölesan dahil edilmiştir. Metal grubunda ortalama yaşı 13,91±1,83 yıl olan 8 kız, 7 erkek; porselen grubunda ise ortalama yaşı 15,36±1,89 yıl olan 8 kız, 6 erkek bulunmaktadır. Çalışmada gruplar arası farklılığın incelenmesinde bağımsız t-testi ve Mann Whitney U teslerinden; grup içi zamana bağlı değişimlerin saptanmasında bağımlı t-testi ve Wilcoxon işaret testlerinden yararlanılmış; parametreler arası ilişki değerlendirilirken de korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre maksimum ağrı seviyeleri her iki grupta da birinci gün sonunda kaydedilmiştir (VAS metal mean=5,03, VAS metal max=7; VAS porselen mean=5,04, VAS porselen max=7). Bir hafta sonra her iki grupta da ağrı belirgin olarak azalmış; bir aylık takipte ise minimal düzeyde devam etmiştir. 30. günde metal grubun VAS skor ortalaması porselen grubun VAS skor ortalamasından anlamlı derecede daha büyük bulunmuştur. Metal ve porselen gruplarında farklı zamanlarda ölçülen sIgA ve kortizol konsantrasyon ortalamaları arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmamaktadır. 
Sonuç olarak sabit mekaniklerin uygulandığı hasta gruplarında oluşan rahatsızlık hissi ve kaygı durumlarının psikosomatik semptomların oluşumuna sebebiyet verecek boyutlara ulaşamadığı görülmektedir.

Abstract:
The aim of this prospective study is to compare metal brackets and ceramic brackets by examining patients' anxiety levels with STAI test score, salivary cortisol and sIgA concentrations; pain levels with visual analog scale (VAS) assessed 24 hours, 7 and 30 days after bonding session of treatment.
The study comprises of 29 adolescents at permanent dentition, aged between 12-18 years who presented to Ankara University Faculty of Dentistry, Orthodontics Department due to crowding teeth, and who had mild/moderate (<7 mm) maxillary and mandibular crowding with treatment indication. The metal group included 8 females and 7 males with a mean age of 13.91±1.83 years; and the porcelain group included 8 females and 6 males with a mean age of 15.36±1.89 years. Differences between the groups were analyzed with independent t-test and Mann Whitney U test; time-related changes within the groups were detected with dependent t-test and Wilcoxon sign test. Relationships between parameters were evaluated with correlation analysis.
According to the study results, maximum pain levels were recorded at the end of the first day in both groups (VAS metal mean=5.03, VAS metal max=7; VAS porcelain mean=5.04, VAS porcelain max=7). In both groups, pain levels showed significant reduction a week later, whereas the pain persisted at minimal level during one-month follow-up. On the 30th day, mean VAS score was significantly higher in the metal group than in the porcelain group. There was no statistically significant difference between metal and porcelain groups regarding mean sIgA and cortisol concentrations measured at different times.
In conclusion, it is observed that the feeling of discomfort and anxiety states in patients undergoing fixed orthodontic treatment do not reach levels that would cause development of psychosomatic symptoms.