Üs bölgesi enerji ihtiyacının karşılanması kapsamında yenilenebilir enerji kaynakları seçiminde çok kriterli karar destek sistemi
Multi-criteria decision support system for selection of renewable energy resources within the scope of the energy needs of the base region
Yazar: ÖZER EROĞLU
Danışman: PROF. DR. CEVRİYE GENCER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harekat Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Askeri üsler = Military bases ; BORDA = BORDA ; DEMATEL = DEMATEL ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; SMAA-2 = SMAA-2 ; SWARA yöntemleri = SWARA methods ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Bu çalışmada yenilenebilir enerji kaynaklarının askeri bölgelerde kullanımına ilişkin bir karar destek sistemi önerilmiştir. Modelin oluşturulmasında genellikle üs bölgelerinin bulunduğu rakım ve konum itibari ile rüzgâr ve güneş enerjisinden faydalanmayı kolaylaştıran uygun bölgelerde, rüzgâr ya da güneş enerjisinden elde edilebilecek enerjinin öncelikle üs bölgesinin kendi kendine yetmesi, gereksiz iş gücü kaybının önüne geçilmesi, çevreyi kirletmeyen ve sabit üs bölgesi özelinde, ihtiyaç duyulan enerjinin kesintiye uğramadan kullanımını sağlayacak bir sistem üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu kapsamda yenilenebilir enerji kaynağı alternatifleri belirlenirken aynı anda uzman personelden görüş alınarak kriterler tespit edilmiştir. Literatürde yer alan yenilenebilir enerji kaynağı seçimine ilişkin kriterlere askeri açıdan öne çıkan kriterler de ilave edilmiştir. Kriterlerin ağırlıklandırılmasında karmaşık ve birbirine girmiş problem gruplarını geliştirmek, hiyerarşik yapıda uygulanabilir çözümlerin tanımlanmasına katkıda bulunmak amacıyla önerilen ve kriterler arasında var olan ilişkiyi de ortaya çıkarmaya yarayan DEMATEL Yöntemi ile diğer çok kriterli karar verme yöntemlerine nispeten daha az matematiksel işlem içeren ayrıca uzmanlık zorunluluğu gerektirmeyen konularda tercih edilen SWARA Yöntemi kullanılmıştır. Alternatiflerin tercihi/sıralamasında ise bilgilerin; şüpheli, kesin olmayan, kayıp veya eksik olduğu durumlarda kullanılabilen SMAA-2 Yöntemi kullanılmıştır. SMAA-2 Yönteminin diğer bir özelliği olan kriter ağırlık bilgisi girilmeden ve kriterlerin sadece önem sırasına göre değerlendirilerek sonuç veren yönü de alternatif çözümler içinde sunulmuştur. Bulunan alternatif sonuçlar BORDA Yöntemi ile bileştirilerek beş ayrı bölge için değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, a decision support system for the utilization of renewable energy resources in military areas is proposed. In the creation of the system, it was focused on a system that can be obtained from wind or solar energy generally depending on the altitude and location of the base regions to be a self-sufficient in the base area, avoid unnecessary labor loss and ensure the use of the energy needed in the base region without any interruption. In this context, while determining renewable energy source alternatives, the criteria were determined by consulting expert personnel at the same time. Criteria for the selection of renewable energy sources in the literature have been added to the criteria prominent in the military issue. In the weighting of the criteria; The DEMATEL Method, which was developed to solve complex and interwined problem groups to contribute to the definition of applicable solutions in a hierarchical structure also reveal the relationship between the criteria and the SWARA Method, which includes less mathematical operations compared to other multi-criteria decision-making methods was used. In the choice/ranking of the alternatives, the SMAA-2 Method which can be used in cases where there is doubtful, uncertain, missing information, was used. Another features of the SMAA-2 Method, which are without entering the criterion weight information and evaluating the criteria only in order of importance, is presented as alternative solutions. The alternative results were combined with the BORDA Method and evaluated for five separate regions.