Dijital hikâye anlatım yönteminin sosyal bilgiler dersinde etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of digital storytelling method in social studies course
Yazar: MUSTAFA SARITEPECİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Derse katılım = Class participation ; Dijital öyküleme = Digital storytelling ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci katılımı = Student participation

Özet:
Bu çalışmanın amacı Dijital Hikâye Anlatımı etkinliklerinin ortaokul düzeyinde çeşitli açılardan etkilerini incelemek ve dijital hikâye anlatımı sürecine yönelik öğrenci görüşlerini değerlendirmek olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında yarı deneysel desen kapsamında ön-test son-test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. 2014-2015 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde deney grubunda 60 ve kontrol grubunda 59 öğrenci olmak üzere toplam 119 öğrenci ile 10 haftalık bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde veri toplamak için likert tipi ön-test ve son-test "Katılım Ölçeği" ve "Motivasyon ve Tutum Ölçeği"  kullanılmıştır. Ayrıca uygulama sonrasında "Akademik Başarı Testi" ve bu testten dört ay sonra "Kalıcılık Testi" uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında veri toplamak için uygulama sürecinde iki hafta da bir toplanan yansıma raporları ve araştırmacı tarafından tutulan alan notları ile araştırma sonunda gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve odak grup görüşmeleri kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde öncelikle uygulama öncesi ve sonrasında dağılımların normal olup olmadığını belirlemek için Shapiro-Wilks testi kullanılmıştır. Normal dağılım şartı sağlandığından dolayı verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. T-testi sonucunda anlamlı bir farklılık oluştuğu durumlarda etki büyüklüğü değerleri hesaplanmıştır. Nitel veri analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre her iki grup arasında akademik başarı açısından farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak dijital hikâyeleme etkinliklerinin öğrenmenin kalıcılığını sağlamada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca dijital hikâye anlatımının öğrencilerin derse karşı motvasyonlarını ve tutumlarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra dijital hikâyeleme etkinliklerine katılan öğrencilerin kontrol grubu öğrencileriyle kıyaslandığında; öğrenme sürecinde daha aktif oldukları, daha fazla çaba harcadıkları, öğretmen ve arkadaşlarıyla iletişim ve etkileşimlerinin arttığı ve Sosyal Bilgiler dersi kapsamındaki çalışmalara daha fazla süre ayırdıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. İçerik analizi sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak sonuçlar incelendiğinde dijital hikâye anlatımı sürecinde öğrencilerin daha üretken bir rol kazanmasıyla Sosyal Bilgiler dersinin eğlenceli bir hal aldığı görülmüştür.  Buna bağlı olarak öğrenenlerin derse karşı bakışlarında da olumlu yönde değişimler meydana gelmiştir. Ayrıca bu etkinliklerin öğrenen performansını olumlu yönde etkilediği ve derse katılım üzerinde etkili bir yöntem olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın dijital hikâyeleme etkinlikleri sürecinde bilişim teknolojileri laboratuvarında yapılan derslerde sınıf yönetimi problemleri yaşandığı belirlenmiştir. Dijital hikâye anlatımının öğrencilerin kendi öğrenmelerini yapılandırmada ve kontrol etmede de etkili olduğu öğrenci görüşlerinden anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Sosyal Bilgiler dersinde dijital hikâye anlatımı etkinliklerinin kullanımının eğitsel çıktılar ve öğrencilerin dersle ilgili algıları üzerinde olumlu bir değişimi sağlamada veya algı oluşturmada etkili olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu araştırma kapsamında öğrencilere sağlanan donanım, öğrencilere tanınan özerklik ve kullanılan araçlarla ilgili iyileştirmeler yapılması gerektiği görülmektedir.


Anahtar Kelimeler : Dijital hikâye anlatımı, anlamlı teknoloji entegrasyonu, öğrenci katılımı,hikâye anlatımı, dijital öyküleme

Abstract:
The aim of this study is to investigate effects of Digital Storytelling events from various angles in the elementary school level and to assess students' views for the digital storytelling process. In the study, mixed method was used that is a combination of quantitative and qualitative research methods. In the quantitative portion of the study, under semi experimental pattern, pre-test and post-test with control group pattern was used. In the second semester of 2014-2015 academic year a 10-week application was carried out including a total of 119 students, 60 students in the experimental group and 59 in the control group. To collect data in the quantitative part of the study, Likert-type pretest and posttest "Participation Scale" and "Motivation and Attitudes Scale" were used. Also after the implementation of the study, an "Academic Achievement Test" and after 4 months from this test a "Retention Test" were applied. To collect data in the qualitative part of the study, reflection reports were collected every other week the implementation process and field notes were kept by investigator with semi-structured and focus groups interviews were carried out at the end of the study. SPSS 21 software for the analysis of quantitative data, NVivo 8.0 package software for qualitative data analysis were used. In the analysis of quantitative data, Shapiro-Wilks test was used to primarily determine whether the distribution is normal before and after implementation. Independent samples t-test was used in the analysis of data. In cases where significant differences occur in T-test results, effect size values were calculated. Content analysis method was used in the qualitative data analysis. According to the results of the study, no significant differences were determined between the experiement and control groups in terms of academic achievement. In contrast, digital storytelling events are effective in ensuring their retention levels. Also, the results showed that digital storytelling positively affected motivation and attitude of students towards courses. In addition, compared to the control group students, students attending digital storytelling activity, are more active in the learning process, spent more effort and increased communication and interaction with teachers and friends, and spent more time towards studies of Social Studies course scope. Based on the study's results, the students gained more productive role with digital storytelling process and Social Studies course has become more enjoyable for them.  Consequently, students' perception of the course changed in the positive direction. Additionally, out of these activities that positively affect performance, and it has been found to be an effective way on attendance. Although courses were conducted in the computer laboratory of information technology, classroom management problems have been identified. It is understood from students' views that digital storytelling is effective for students in structuring their learning and in controlling. As a result, it was determined that digital storytelling is effective in ensuring a positive change over educational outcomes and students' perceptions about the course or in creating the perception. Further research should include improvements about computer equipment, authoring tools used, and autonomy granted to the students.


Key Words : Digital storytelling, meaningful tehcnology integration, storytelling, student engagement