Ülseratif kolit hastalarında uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality in ulcerative colitis patients
Yazar: YUNUS GÜNEGÜL
Danışman: DOÇ. DR. ONUR KESKİN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Ülseratif kolit hastalarında uyku bozuklukları normal populasyona göre daha sık karşılaşılmaktadır. Sadece aktif hastalıkta değil, inaktif hastalıkta dahi uyku kalitesi, uyku düzeni bozulabilmektedir. Bu çalışmanın amacı ülseratif kolit hastalarında uyku kalitesini değerlendirmek, uyku bozukluğu yapabilecek olası patolojileri ve ilişkili klinik durumları ortaya koymaktır. Çalışmaya Haziran-Temmuz 2023 tarihleri arası Hacettepe Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalına başvuran ülseratif kolit hastaları ve kronik bir hastalığı olmayan sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Ülseratif kolit hastaları parsiyel mayo skoruna göre gruplandırıldı. Çalışmaya 22 aktif, 28 remisyonda ülseratif kolit hastası ve 24 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksinin (PUKİ) dahil edildiği sorular listesi ile değerlendirildi. Pittsburgh global uyku skoru 5 ve üzerinde olanlar kötü uyku kalitesi olarak değerlendirildi. Ülseratif kolit hasta grubunun tanı yaşı 34,22±13,92 yaş olarak saptandı. İntestinal semptom ve bulgular aktif ülseratif kolit hastalarında bariz fazlayken ekstraintestinal semptomlarda gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. Grupların uyku kalitesi üzerinde yapılan değerlendirmeye göre aktif ve remisyondaki hastaların kontrol grubuna göre daha kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptandı(p<0.05). Yapılan ROC analizi sonucu PUKİ global skor kesim değeri (>6,50) şeklinde belirlendiğinde, PUKİ'nin aktif ülseratif kolit hastalarında hastalık aktivasyonunu %59,1 sensitivite ve %32,7 spesifisite ile gösterdiği saptandı. Ayrıca, aktif ülseratif kolit grubundaki hastaların metabolik sendrom açısından değerlendirilen skorları ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç olarak ülseratif kolit hasta gurubunda hastalık aktiviasyonundan bağımsız olarak uyku kalitesinin bozulduğu, PUKİ global skoru ülseratif kolit hastalık aktivasyonunu öngörmede tanısal karar verdirici olarak uygun bir parametre olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Sleep disturbances are more commonly observed in patients with ulcerative colitis compared to the general population. Not only during active disease but also during periods of remission, the quality of sleep and sleep patterns can be disrupted. The aim of this study is to assess sleep quality in patients with ulcerative colitis, identify potential pathologies that may cause sleep disturbances and reveal associated clinical conditions. The study included ulcerative colitis patients who applied to the Department of Gastroenterology at Hacettepe University between June and July 2023 and a healthy control group with no chronic illnesses. Ulcerative colitis patients were grouped according to the partial Mayo score. The study included 22 active, 28 remissive ulcerative colitis patients and 24 healthy controls. The participants' sleep quality was evaluated using a questionnaire that included the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Individuals with a Pittsburgh global sleep score of 5 or higher were considered to have poor sleep quality. The mean age at diagnosis for the ulcerative colitis patient group was determined as 34.22±13.92 years. Intestinal symptoms and findings were more pronounced in active ulcerative colitis patients, while there was no significant difference in extraintestinal symptoms between the groups. According to the evaluation of sleep quality among the groups, it was found that active and remissive patients had worse sleep quality compared to the control group (p<0.05). Based on the ROC analysis, when the cut-off value for the PSQI global score was set at (>6.50), it was determined that the PSQI showed disease activation in active ulcerative colitis patients with a sensitivity of 59.1% and specificity of 32.7%. Furthermore, a significant relationship was found between the metabolic syndrome scores evaluated in the active ulcerative colitis group and sleep quality (p<0.05). In conclusion, it was determined that sleep quality is impaired in the ulcerative colitis patient group regardless of disease activity and the PSQI global score can be used as a diagnostic decision-making parameter for predicting ulcerative colitis disease activation.