Kaleboğazı (Amasya) Eosen havzasında bulunan sedimanter birimlerin mineralojik, petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of mineralogical, petrographical and geochemical properties of sedimentary unit in Kaleboğazi Eocene basin (Amasya)
Yazar: AHMET BAŞEĞMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY ALTAY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Kil = Clay

Özet:
Kaleboğazı Eosen Havzası güney sınırı faylı olan asimetrik bir çöküntü havza özelliği gösterir. Havzanın güneyinde ve doğusunda Paleozoyik yaşlı Tokat Masifine ait metamorfikler ile güney batısında Triyas yaşlı kırıntılı, karbonatlı, volkanik kayaçlarla temsil edilen Karakaya formasyonu yayılım gösterir. Kuzeyde Jura-Kretase yaşlı Bilecik Kireçtaşı ve Soğukçam Formasyonuna ait karbonat kayaları yüzeylenmektedir. Türbiditik marn, silttaşı, çamurtaşı, kumtaşından oluşan Orta Eosen yaşlı Yoncalı Formasyonu bu temelin üzerine uyumsuzlukla gelir. Bazaltik andezit, lav, tüf, aglomera içeren Orta-Üst Eosen yaşlı Beynamaz Volkanitleri Yoncalı Formasyonunu üzerler ve inceleme alanının güneyinde geniş alanlarda yayılım gösterir. İstifin üst bölümünde Geç Miyosen-Pliyosen yaşlı çakıltaşı, kumtaşı, çamurtaşı ve marndan oluşan Yedikır Formasyonuna ait gölsel çökeller ile Kuvaterner yaşlı birimler gözlenmektedir. 
İnceleme alanında TKİ tarafından dört adet derin sondaj yapılmıştır. Sondajların derinliği 420m ile 750m arasında değişmektedir. Sondajlarda birkaç seviyede 10cm ve 20cm kömür damarları kesilmiştir. XRD çalışmaları ile kil mineralleri, feldispat, kuvars, kalsit, dolomit, jips, anhidrit ve pirit belirlenmiştir. Kil minerallerinden simektit, illit ve kaolinit tespit edilmiştir. 
SiO2 ve Al2O3 içerikleri genellikle killi seviyelerde yükselmektedir. Ca2+  iyonları, karbonat ve sülfatlı kayaçların ana bileşenlerini oluştururlar. Örneklerin genellikle sedimantasyon işlemiyle nemli, yarıkurak koşullar altında oluştuğu ve köken kayacın lokal olarak bazik ve çoğunlukla asidik olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The Kaleboğazı Eocene Basin has an asymmetrical depression basin with a faulted southern border. The metamorphics of the Paleozoic aged Tokat Massif in the south and east of the basin and the Karakaya formation represented by Triassic aged clastic, carbonated, volcanite rocks, spreads in the southwest. In the north, the carbonate rocks of the Jura-Cretaceous aged Bilecik Limestone and Sogukcam Formation are exposed. The Middle Eocene aged Yoncalı Formation, which consists of turbiditic marl, siltstone, mudstone and sandstone, unconformably overlies this basement. Middle-Upper Eocene aged Beynamaz Volcanics containing basaltic andesite, lava, tuff, and agglomerate overlie the Yoncalı Formation and Middle-Upper Eocene aged Beynamaz Volcanics containing basaltic andesite, lava, tuff and agglomerate overlie the Yoncalı Formation and crop out in large areas in the south of the study area. In the upper part of the sequence, Quaternary aged units and lacustrine sediments belonging to Late Miocene-Pliocene aged Yedikır Formation consisting of conglomerate, sandstone, mudstone and marl are observed.
Four deep drillings were made by TKI in the study area. The depth of the drillings varies between 420m and 750m. In the drillings, coal seams of 10cm and 20cm thickness were cut in several levels. Clay minerals, feldspar, quartz, calcite, dolomite, gypsum, anhydrite and pyrite were determined by XRD studies. Smectite, illite and kaolinite were identified from clay minerals.
SiO2 and Al2O3 contents generally increase at clayey levels. Ca2+ ions are the main components of carbonate and sulfate rocks. It was determined that the samples were formed under humid, semi-dry conditions by sedimentation process and the origin rock was locally basic and mostly acidic.