İlk bir yaşta yapılan Denver II gelişimsel tarama testi sonuçlarının ailelerin sosyodemografik özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the results of the Denver II developmental screening test administered in the first year of life and the sociodemographic characteristics of the families
Yazar: GAMZE KAYA YENER
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE SAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Dokuz-12 ay arasında yapılan Denver II gelişimsel tarama testi
(DGTT II) sonuçlarının, ailelerin sosyodemografik özellikleri ile arasındaki ilişkinin
değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2022–Haziran 2023 tarihleri arasında
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sağlam Çocuk ve Gelişimsel Pediatri
Polikliniklerine ayaktan başvuran ve yaşları 9-12 ay arası olup, DGTT II yapılan
çocuklar dahil edildi. Hastanemiz Sağlam Çocuk ve Gelişimsel Pediatri Poliklinik
notları ve DGTT sonuçları kullanılarak "Sosyodemografik veri formu" dolduruldu.
Verilerin analizi SPSS 26.0 programı kullanılarak, sonuçlar %95 güven düzeyinde
çalışıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 148 olgunun %60,8'i (n=90) erkekti. Test
sonucu şüpheli veya anormal olanlarda erkek cinsiyet (p=0,007) ve gebelikte sigara
içim oranı (p=0,002) daha yüksek saptandı. Ortalama doğum haftası incelendiğinde,
DGTT II sonucu normal olanların 38,4 hafta, sonucu şüpheli veya anormal olanların
36,9 hafta idi (p=0,003). Ortalama doğum ağırlığı DGTT II sonucu normal olanların
3226,4 gram iken, sonucu şüpheli veya anormal olanların 3087,6 gram idi (p=0,002).
Test sonucu şüpheli veya anormal olanların %60,8'i sezaryen doğumdu (p=0,000).
Annelerin ortalama evlenme yaşı, test sonucu normal olanların 24,9 iken, şüpheli
veya anormal olanların 20,6 yaş saptandı (p=0,000). Evde sigara içim oranı ise
toplamda %53,4 olup, sonucu şüpheli veya anormal olanlarda daha fazla idi
(p=0,001). Evde özel bakım gerektiren birey (p=0,020), geniş aile ve ölen kardeş
varlığı (p=0,008) sonucu şüpheli veya anormal olanlarda daha fazlaydı. Anne eğitim
düzeyi incelendiğinde, test sonucu normal olanlarda ön lisans/lisans mezunu
(%45,9), şüpheli veya anormal olanlarda %18,9 saptandı (p=0,001). Ortalama anne
sütü alım süresi test sonucu normal olanlarda yaklaşık 9 ay iken, şüpheli veya
anormal olanlarda 8,6 ay saptandı (p>0,05).
Test sonucu şüpheli veya anormal olanlarda anne-baba akrabalık durumunun
daha fazla olduğu, sosyoekonomik seviyenin, D vitamini ve demir gibi koruyucu
tedavileri kullanma oranlarının daha düşük olduğu görüldü (hepsi için p<0,05). Test

10

sonucu şüpheli veya anormal sonuçlananların gecikme alanları incelendiğinde,
%68,9 kaba motor, %27,0 ince motor, %32,4 dil, %31,1 kişisel-sosyal alanda
yaşıtlarının gerisinde kaldığı görüldü. Sonucu şüpheli veya anormal olanlar
çocukların sonraki kontrollerinde %44,6'sının normal, %39,2'sinin tekrar şüpheli
veya anormal test sonucu geldiği, %16,2'sinin kontrole gelmediği saptandı. Ekran
maruziyeti olan ve evde kitap okunmayan olgularda özellikle dil alanında gerilik
saptandı (ikisi için p=0,000).
Sonuç: Çalışmamızda, 9-12 ay olgulara yapılan DGTT II sonuçları ile
ailelerin sosyodemografik özellikleri arasındaki ilişki değerlendirildi. Çocuk
gelişiminin hem çocuğun kendisiyle doğuştan getirdiği özelliklerden hem de başta
aile olmak üzere çevresel faktörlerden etkilendiği görüldü. Pediatride gelişimsel
tarama testleri yapılarak, gecikme geriliği olan hastalara uygun gelişim önerileri
verilmesi ile hastaların kontrol DGTT II testlerinde puanlarının arttığı görüldü. Bu
durum bize tarama testlerinin birincil ve ikincil korumada önemli olduğunu
göstermektedir.
Bu konuda somut verilere ve kesin sonuçlara ulaşabilmek için daha çok ve
daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk gelişimi, Denver II gelişimsel tarama testi,
Sosyodemografik özellikler

Abstract:
ABSTRACT

Objective: This study aimed to evaluate the relationship between the
sociodemographic characteristics of the families whom Denver II developmental
screening test (DDST II) results performed between 9-12 months.
Materials and Methods: The study included children aged between 9-12
months who were admitted to the Well Child and Developmental Pediatrics
Polyclinics of the Department of Child Health and Diseases as outpatients between
June 2022 and June 2023 and who underwent DDST II. For the cases included in the
study, the "Sociodemographic data form" was filled out using our hospital's Well
Child and Developmental Pediatrics Polyclinic notes and DDST II results. Data
analysis was performed using the SPSS 26.0 program, and the results were analyzed
at a 95% confidence level.
Results: Of the 148 patients included in the study, 60.8% (n=90) were male.
Male gender (p=0.007) and smoking during pregnancy (p=0.002) were found to be
higher in those with suspicious or abnormal test results. The mean gestational age at
delivery was 38.4 weeks in those with normal DDST II results and 36.9 weeks in
those with suspicious or abnormal results (p=0.003). The mean birth weight was
3226.4 grams in those with normal DDST II results and 3087.6 grams in those with
suspicious or abnormal results (p=0.002). Among those with suspicious or abnormal
test results, 60.8% were cesarean deliveries (p=0.000). The mean age at marriage of
the mothers was 24.9 years for those with normal test results and 20.6 years for those
with suspicious or abnormal results (p=0.000). The rate of smoking at home was
53.4% in total and was higher in those with suspicious or abnormal results (p=0.001).
The presence of individuals requiring special care at home (p=0.020), extended
family and deceased siblings (p=0.008) were higher in those with suspicious or
abnormal results. When maternal education level was analyzed, 45.9% of the
mothers with normal test results had associate's/undergraduate degree and 18.9%
with suspicious or abnormal test results had bachelor's/undergraduate degree
(p=0.001). The mean duration of breast milk intake was approximately 9 months in

12

those with normal test results and 8.6 months in those with suspicious or abnormal
test results (p>0.05). Those with suspicious or abnormal test results had higher rates
of parental consanguinity, lower socioeconomic status, and lower rates of using
prophylactic treatments such as vitamin D and iron (p<0.05 for all). When the areas
of delay of those with suspicious or abnormal test results were analyzed, it was
observed that 68.9% were behind their peers in gross motor, 27.0% in fine motor,
32.4% in language, and 31.1% in personal-social areas. In the subsequent controls of
the children with suspicious or abnormal results, 44.6% had normal test results,
39.2% had suspicious or abnormal test results again, and 16.2% did not come for
follow-up. In subjects with screen exposure and those who were not read to at home,
delay was found especially in language (p=0.000 for both).
Conclusion: In our study, we evaluated the relationship between the results
of DDST II performed on 9-12 month-old children and the sociodemographic
characteristics of the families. It was observed that child development is influenced
by both the innate characteristics of the child and environmental factors, especially
the family. It was observed that when developmental screening tests were performed
in pediatrics and appropriate developmental recommendations were given to patients
with delayed development, the scores of the patients in the control DDST II tests
increased. This shows that screening tests are important in primary and secondary
prevention.
To arrive at concrete data and definitive conclusions on this matter, there is a
need for more extensive and comprehensive research.

Key Words: Child development, Denver II developmental screening test,
Sociodemographic characteristics.