Türkçe öğretiminde masallarla yapılan etkinliklerin dinleme becerilerine etkisi
The effect of fairy tales activities on listening skills in Turkish instruction
Yazar: ALİYE İLKAY YEMENİCİ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Masallar = Tales ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmayla masallarla estetik dinleme stratejileri öğretiminin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerini geliştirmeye etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu araştırmada ön test son test  kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Pilot uygulama ve asıl uygulama olarak iki basamakta gerçekleştirilen araştırma, Afyonkarahisar il merkezinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Oruçoğlu Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 5-A ve 5-B sınıfı öğrencileri oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grupları belirlenmeden önce her iki sınıfta bulunan öğrencilerin bir dönem önceki Türkçe dersi başarı notları incelenmiş, Türkçe öğretmenleriyle her iki sınıfın Türkçe dersi performansları hakkında görüşme yapılmıştır. Yapılan bu inceleme sonrasında grupların birbirine yakın özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Sonrasında random yöntemiyle 5-A sınıfı deney, 5-B sınıfı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışma süresince öğrencilere, "Dinlemeye Yönelik Tutum Ölçeği, "Masal Başarı Testi" ve "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Nicel veri analizinde, bağımsız gruplar için t-testi, Mann Whitney U testi, Shapiro Wilk testi ve Kolmogorov-Smirnov testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda görüşme yoluyla elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, masallarla estetik dinleme stratejileri öğretimi çalışmaları yapılan deney grubu öğrencilerinin, mevcut programa göre dinleme çalışmaları yapılan kontrol grubu öğrencilerine göre dinlediğini anlama puanlarının daha yüksek çıktığı ve aradaki farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin tutum ölçeğinden aldıkları puanlara bakıldığında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu sonuçlara bakıldığında, masallarla yapılan estetik dinleme stratejileri öğretiminin 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerinin gelişimine katkı sağladığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of the teaching of aesthetic listening strategies on the development of listening skills of middle school 5th grade students. In this research, pre-test post-test quasi-experimental design with control group was used. The research carried out in two steps as pre-application and main application was carried out in Afyonkarahisar city center. In the second semester of 2013-2014 academic year, 5-A and 5-B students are enrolled in Oruçoğlu Secondary School. Before the experiment and control groups were determined, the students' grades in both classes were analyzed and the performance of the Turkish lessons of both classes was discussed with Turkish teachers.. Subsequently, the 5-A experiment and the 5-B control group were determined randomly. SPSS package program was used in the analysis of the quantitative data obtained in the research. In the quantitative data analysis, t-test, Mann Whitney U test, Shapiro Wilk test and Kolmogorov-Smirnov tests were used for independent groups. The data obtained by interviewing in the qualitative dimension of the study were analyzed by means of descriptive analysis. As a result of the research, it was determined that the students of the experimental group who had training on aesthetic listening strategies with tails had higher understanding scores of the control group listening according to the existing program and the difference was meaningful. No statistically significant difference was found in the scores of students in the experimental and control groups on attitude scale. Given these results, it was seen that 5th grade students of aesthetic listening strategies teaching with tiles contributed to the development of listening skills.