Lise öğrencilerinin sınav kaygısı, kafein tüketimi ve uyku kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of exam anxiety, caffeine consumption and SLEEP quality of HİGH SCHOOL students
Yazar: PELİN TURUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİL KÖSE
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Kafein = Caffeine ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırma, sınava hazırlanan öğrencilerin sınav kaygı düzeyini belirlemeyi ve bu dönemdeki kafein alımları ile uyku kalitelerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırma Mart ve Nisan 2022 tarihleri arasında Hatay'da bulunan 2 ayrı kolejde okuyan 14-18 yaş aralığında 74 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Sınav kaygısının saptanabilmesi amacıyla sınava hazırlık dönemindeki 12. sınıflar ile sınav döneminden yeni çıkmış 9. sınıflar karşılaştırılmıştır. Katılımcılara genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, antropometrik özelliklerini, kafein tüketim sıklık kayıtlarını, uyku kalitelerini ve sınav kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla bir anket formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilmiştir. Çalışmaya %60.8'i kadın, %39.2'si erkek, yaş ortalaması 16.2±1.7 yıl olan 74 adölesan katılmıştır. Elde edilen verilere göre kilogram başına ortalama kafein tüketim miktarları 5.3±3.9 5 mg/kg vücut ağırlığı şeklinde saptanmıştır. Cinsiyete göre kaygı düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Düşük kaygı düzeyine sahip olan ergenlerin %75'inin düşük kafein, orta ve yüksek kaygı düzeyine sahip olan ergenlerin ise sırasıyla %64.4'ünün ve %81'inin yüksek kafein tükettiği saptanmıştır (p<0.05). Atlanan öğün ve kaygı düzeyleri, uyku kalitesi grupları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklı dağılım göstermiştir (p<0.05). Kötü uyku kalitesine sahip öğrencilerin %86'sı sabah öğününü atladığını belirtirken, iyi uyku kalitesine sahip öğrencilerin %66.7'si sabah öğününü atladığını belirtmiş ve iyi uyku kalitesine sahip bütün öğrencilerin akşam öğününü tükettikleri gözlenmiştir. Katılımcıların düşük, orta, yüksek kaygı düzeyi sınıflamasına göre ortalama uyku kalitesi puanları sırasıyla 6.8±4.2, 7.8±2.9, 10±3.1 şeklinde saptanmıştır (p<0.05). İyi uyku kalitesine sahip ergenler 91.1±25.7 şeklinde ortalama kaygı düzeyi puanına sahip iken, kötü uyku kalitesine sahip bireylerin ortalama puanı 115.5±21.7 şeklinde daha yüksek gözlenmiştir (p<0.05). Elde edilen veriler, lise öğrencilerinde sınav kaygısının gözlendiği ve kafein tüketimi, kaygı düzeyi, uyku kalitesi arasında ilişki olduğu yönündedir. Ayrıca uyku ve kaygı arasında literatürdeki sonuçlara benzer şekilde çift yönlü bir ilişki gözlenmiştir. Bu konu hakkında literatürde yeterli çalışma olmaması ve konunun adölesanlar için önem arz etmesi nedeniyle daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.   
Anahtar sözcükler: Sınav kaygısı, kafein, uyku kalitesi

Abstract:
This research aims to determine the exam anxiety level of students, who are getting prepared for exam, and to assess their caffeine intake and sleep qualities during such period. The research is performed between March and April 2022 with the participation of 74 students, aged between 14 and 18, studying in 2 different colleges in Hatay. 12th grades, who are in exam preparation period, and 9th grades, whose exam  period has ended recently, are compared to detect exam anxiety. Participants completed a survey form to determine their general characteristics, dietary habits, anthropometric characteristics, caffeine consumption frequency records, sleep qualities and exam anxiety levels. Obtained data are assessed on SPSS program. 74 adolescents, 60.8% of whom were females, and 39.2% of whom were males, in the average age of 16.2±1.7 participated to the study. According to obtained data, average caffeine consumption per kilogram is detected as body weight 5.3+3.9 5 mg/kg. Statistically significant difference is found between anxiety levels by gender (p<0.05). We detected that 75% of adolescents, who have low anxiety levels, consume low level of caffeine, and we also detected that adolescents, who have moderate and high anxiety levels, consume high level of caffeine, i.e. 64.4% and 81% respectively (p<0.05). Skipped meals and anxiety levels showed a significantly different distribution among sleep quality groups (p<0.05). 86% of students, who have poor sleep quality, emphasized that they skip morning meal, and 66.7% of students, who have good sleep quality, emphasized that they skip morning meal, and we observed that all of the students, who have good sleep quality, eat dinner. We detected that the average sleep quality scores of participants are detected as 6.8±4.2, 7.8±2.9 and 10±3.1 by categories of low, moderate and high anxiety levels respectively (p<0.05). Adolescents, who have good sleep quality, had an average anxiety level score of 91.1±25.7, while average score of individuals, who had poor sleep quality, is observed as higher, i.e. 115.5±21.7 (p<0.05). Obtained data show that exam anxiety is observed in high school students, and that there is a correlation between caffeine consumption, anxiety level and sleep quality. Also, similar to the results available in the literature, we observed there is a bidirectional relationship between sleep and anxiety. More number of studies must be conducted on this issue since sufficient number of studies is not available in the literature and since the subject is critical for adolescents.         
Keywords: Exam anxiety, caffeine, sleep quality