Harran ovası koşullarında farklı sıra arası mesafelerinin ikinci ürün şartlarında bazı soya [Glycine max (L.) Merr.] genotiplerinin verim ve verim unsurları üzerine etkisi üzerine etkisi
The effect of different row spacings on yield and yield components of some soybean [Glycine max (L.) Merr.] genotypes under second crop conditions in Harran plain
Yazar: METEHAN EYYÜP ŞENGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ARSLAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Soya tarımında birim alandaki bitki sayısının verim ve verimi etkileyen faktörler üzerine olan etkilerini incelemek amacıyla yapılan bu çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü –Gündaş İstasyonunda- yürütülmüştür. Çalışmada beş farklı soya çeşidi materyal olarak kullanılmış ve üç farklı sıra arası mesafe denenmiştir. Sıra arası mesafeler ana parselleri, çeşitler ise alt parselleri oluşturmuştur. Çalışmada sıra arası mesafelerinin bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitki dal sayısı, bitki bakla sayısı, baklada tohum sayısı, 1000 tohum ağırlığı, hasat indeksi, dekara verim, yağ ve protein oranları ile dekara yağ verimi parametreleri incelenmiştir. Araştırmada en düşük bitki boyu 50.25 cm ile Lider çeşidinin 70 cm'de bir sıra olan ekimlerden, en yüksek bitki boyu ise 86.25 cm ile Ataem-7 çeşidinin 70 cm'de üç sıra olan ekimlerden elde edildiği tespit edilmiştir. İlk bakla yüksekliği değerleri 7.5 cm ile 0.25 cm arasında (Sırasıyla Lider-70 cm'de 3 sıra, Gapsoy16- 70 cm'de 3 sıra) değişmiştir. Bitki dal sayısı değerleri 1.6 dal/bitki ile 2.9 dal/bitki (sırasıyla Gapsoy16- 70 cm'de 3 sıra, Ataem 7 çeşidinin 70 cm'de bir sıra) arasında değişim göstermiştir. Bitki bakla sayısı değerleri 28.5 bakla/bitki ile 37.9 bakla/bitki (Gapsoy16 70 cm'de 2 sıra, Adasoy 70 cm'de 3 sıra) arasında değişim göstermiştir. Bitki tohum sayısı verileri 111.25 tohum/bitki ile 162.25 tohum/bitki (Gapsoy16 70 cm'de 2 sıra, Adasoy 70 cm'de 2 sıra) arasında değiştiği tespit edilmiştir. Dekara verim değerleri 175.33 kg/da ile 298.00 kg/da (Adasoy 70 cm'de 1 sıra, Lider-70 cm 3 sıra) arasında değişim göstermiştir.

Abstract:
The study was conducted in order to determine the effects of the number of plants per unit area on 
yield and yield components in soybean (Glycine max (L.) Merr.). In this research was carried out 
in the GAP Agricultural Research Institute -Gündaş Station- according to the randomized complete block design split-plot arrangement. In the study, five different soybean varieties were used as material and three different row spacings were tested. The distances between rows formed the main plots, and the varieties formed the subplots. Plant height, first pod height, number of plant branches, number of pods per plant, number of seeds per pod, 1000 seed weight, harvest index, yield per decare, oil and protein ratios, and oil yield per decare were investigated in the study. The lowest plant height of 50.25 cm was obtained from plantings of Lider variety in one row at 70 cm, and the highest plant height of 86.25 cm was obtained from plantings of three rows at 70 cm of Ataem-7 variety. The first pod height values varied between 7.5 cm to 20.25 cm (Lider-70 cm 3 rows, Gapsoy16-70 cm 3 rows, respectively). The plant branch number values varied between 1.6 to 2.9 branches/plant (3 rows in Gapsoy16-70 cm, and one row in 70 cm of Ataem-7 variety, respectively). The number of pods per plant varied between 28.5 to 37.9 pods/plant (2 rows at Gapsoy16 70 cm and 3 rows at Adasoy-70 cm). It was determined that seed number per plant ranged from 111.25 to 162.25 seeds/plant (2 rows at Gapsoy16 70 cm, 2 rows at Adasoy-70 cm). The seed yield was obtained between 175.33 to 298.00 kg/da (1 row at Adasoy-70 cm, 3 rows of Lider-70 cm) under second crop conditions in Harran Plain.