Yenidoğan annelerinde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile besleme niyeti ve emzirme başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy level ,feeding intention and breastfeeding success in newborn mothers
Yazar: BETÜL MELEK YAZGAN HEKİMHAN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Beslenme = Nutrition ; Depresyon = Depression ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda, yenidoğan bebek annelerinin; sağlık okuryazarlık
düzeylerinin, yenidoğan dönemindeki annesütü ile besleme niyetleri, emzirme başarıları
ve psikolojik sağlık durumları üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, kesitsel bir araştırma olarak planlandı.
Araştırmanın evrenini 30 Eylül 2020-30 Aralık 2020 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa
Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Yenidoğan Polikliniklerine başvuran kişiler
oluşturdu. Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 180
primipar anne ve bebeği ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm anneler detaylı olarak
bilgilendirilerek çalışmanın amacı anlatıldı. Sözlü ve yazılı onayları alındıktan sonra her
katılımcının sosyodemografik verileri, sağlık durumları tarafımızca hazırlanan Hasta
Bilgi Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Katılımcılara sağlık
okuryazarlığı anketi, LATCH emzirme ölçeği, yenidoğan besleme niyeti ölçeği, PHQ-9 ;
Hasta sağlık anketi-9 türkçe versiyonu uygulanıp bebek annelerinin sağlık okuryazarlık
düzeyi,annesütü besleme niyeti ve emzirme başarısı değerlendirildi.
Bulgular: Annelerin yaşları 17 ile 41 arasında değişmekte, yaş ortalaması ise
24,06±4,98 yıldır. Annelerin doğum gestasyonel haftası 35,00-42,00 aralığında ve
ortalaması 38,48±1,51 haftadır. Annelerin %56,7'si vajinal, %43,3'ü ise sezaryen doğum
yapmıştır. Bebeklerin %48,3'ü erkek %51,7'si kızdır. Bebekler doğumdan itibaren 1-28
gün arasında ve gün ortalaması 9,58±8,77 gündür. Doğumdan hemen sonraki kilosu
ortalama 3233,84±393,24 gram ve boy ortalaması 49,52±1,87 olan bebeklerin
halihazırdaki kilosu ve boy ortalaması sırasıyla 3494,56±568,41 gram ve 50,62±2,31
santimdir. Annelerin %80 çekirdek %20'si geniş ailede yaşamaktadır. Yarısı temel
eğitime diğer yarısı lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip annelerin ancak %26,7'si emzirme
konusunda eğitimlidir. %33,9'u çalışan annelerin %62,8'inin geliri giderine denktir.
Annelerin %17,2'si sigara içmekte %82,8'si sigara içmemektedir. Annelerin
çoğunluğunun (%73,3) ek hastalığı bulunmamaktadır. Annelerin %71,7'i bebeklerini
anne sütü ile %28,3'ü bebeklerini anne sütü ve mama ile beslemektedir. Mükemmel
sağlık okuryazar olan annelerin daha yüksek emzirme başarısında sahip oldukları (ort: 9,68±0,63), depresyon düzeylerinin daha düşük olduğu (ort:3,28±2,03) ,yenidoğan
besleme niyetlerinin daha yüksek olduğu (ort:15,63±0,77) görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda; çalışan, çekirdek ailede yaşayan, eğitim seviyesi yüksek,
emzirme eğitimi almış olan annelerin sağlık okuryazarlıkları daha yüksek olduğu,
postnatal dönemde psikolojik sağlık durumlarının daha iyi seyrettiği, yenidoğan
bebeklerini anne sütü ile besleme niyetlerinin daha yüksek olduğu ve emzirme
başarılarının diğer annelere göre daha yüksek seyrettiğini saptadık.
Anahtar Sözcükler: Sağlık okuryazarlığı, Yenidoğan Besleme Niyeti, Emzirme
Başarısı, Depresyon

Abstract:
Introduction and Objective: In our study, mothers of newborn babies; We aimed
to evaluate the effects of health literacy levels on breastfeeding intentions, breastfeeding
success and psychological health status in the newborn period.
Method: This work; It was planned as a single-center, cross-sectional study. The
population of the study consisted of people who applied to Gaziosmanpaşa Training and
Research Hospital Pediatrics and Newborn Outpatient Clinics between September 30,
2020 and December 30, 2020. Work; The study was conducted with 180 primiparous
mothers and their babies who met the inclusion criteria and agreed to participate in the
study. All mothers included in the study were informed in detail and the purpose of the
study was explained. After their verbal and written consents were obtained,
sociodemographic data of each participant and their health status were questioned by
face-to-face interview technique using the Patient Information Form prepared by us.
Participants were given health literacy questionnaire, LATCH breastfeeding scale,
newborn feeding intention scale, PHQ-9; The Turkish version of the patient health
questionnaire-9 was applied to evaluate the health literacy level, breast milk feeding
intention and breastfeeding success of the infant mothers.
Results: The ages of the mothers ranged from 17 to 41, with a mean age of
24.06±4.98 years. The gestational week of the mothers was in the range of 35.00-42.00
and the average was 38.48±1.51 weeks. 56.7% of the mothers gave vaginal birth and
43.3% gave cesarean section. 48.3% of babies are boys and 51.7% are girls. Babies are
between 1-28 days from birth and the average day is 9.58±8.77 days. The mean weight
and height of babies with an average weight of 3233.84±393.24 grams and a mean height
of 49.52±1.87 immediately after birth are 3494.56±568.41 grams and 50.62±2.31
centimeters, respectively. 80% of mothers live in nuclear families and 20% live in
extended families. Only 26.7% of mothers, half of whom have basic education and the
other half have high school or higher education, are educated about breastfeeding. The
income of 62.8% of working mothers is equal to their expenses. 17.2% of the mothers
smoke and 82.8% do not smoke. Most of the mothers (73.3%) have no comorbidity.
71.7% of mothers feed their babies with breast milk and 28.3% feed their babies with breast milk and formula. Excellent health literate mothers had higher breastfeeding
success (mean: 9.68±0.63), lower depression levels (mean: 3.28±2.03), and higher
newborn feeding intentions (mean: 9.68±0.63).: 15.63±0.77) was observed
Conclusion In our study; We found that mothers who are working, living in a
nuclear family, have a higher education level, and have a breastfeeding education have
higher health literacy, better psychological health status in the postnatal period, higher
intention to breastfeed their newborns, and higher breastfeeding success than other
mothers.
Keywords Health literacy, Neonatal Feeding Intention, Breastfeeding Success,
Depression