Ergenler için duygudurum bozuklukları ölçeği-ebeveyn formu'nun geçerlilik çalışması /
Yazar: EBRU ÇATUK
Danışman: PROF. DR. TEZAN BİLDİK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
"Ergenler Için Duygudurum Bozuklukları Ölçeği- Ebeveyn Formu" nun Türkçe Geçerlilik Çalişmasi
Giriş: Bipolar duygudurum bozukluğu, tekrarlayan depresif, manik ya da karma ataklarla giden ve bu ataklar arasında kişinin sağlıklı duyguduruma dönebildiği, kişinin işlevselliğini önemli ölçüde etkileyen, özellikle ergenlik döneminde görünümlerin çok değişken olabildiği bu yüzden ayırıcı tanısında güçlüklerin yaşandığı, kronik bir hastalıktır. Tanıda altın standart klinik görüşme olmakla birlikte, tarama ölçekleri özellikle riskli grupların belirlenmesinde ve erken müdahale edilebilmesinde yardımcı olmaktadır. Türkiye' de ergen popülasyonunda potansiyel bipolar bozukluk için bir tarama ölçeği mevcut değildir. Bu nedenle bu araştırmada, Ergenler için Duygudurum Bozuklukları Ölçeği-Ebeveyn Formu (Mood Disorder Questionnaire- Adolescent Version) Türkçe uyarlamasının erken başlangıçlı bipolar bozukluğun taranmasında geçerliliği ve ideal kesim noktasının incelenmesi amaçlanmıştır.
 Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Ergen Birimi Polikliniği' ne ilk kez başvuran olgulardan başvuru sırasına göre ardışık şekilde seçilen (n=67) ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı bünyesinde bipolar bozukluk tanısı ile takip edilen (n=33) gençler bu çalışmanın klinik örneklemini oluşturmuştur. Sağlıklı kontrol grubuna ise Balçova Belediyesi Spor Kompleksi' nde kurslara katılan herhangi bir psikiyatri başvurusu veya yakınması olmayan ve klinik örneklemle yaş, sosyoekonomik düzey, ana-baba eğitim ve ana-baba meslek grupları açısından benzer özellikler gösteren, ancak birebir eşleşme yapılmamış sağlıklı gençler (n=100) alınmıştır. Çalışmada sosyodemografik veri formu, Conners- Wells Ergen Özbildirim Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Kısa Semptom Envanteri, İntihar Olasılığı Değerlendirme Ölçeği, Duygudurum Düzenlemede Güçlükler Ölçeği ve Duygudurum Bozuklukları Ölçeği kullanılmıştır. Olguların ebeveynleri ise Conners Anababa Değerlendirme Ölçeği ve Ergenler İçin Duygudurum Bozuklukları Ölçeği- Ebeveyn Formu' nu doldurmuşlardır. Ayrıca klinisyen tarafından çalışmaya katılan her bir bireye ebeveynin de dahil edildiği, yarı yapılandırılmış, Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış olan Okul Çağı Çocuklari İçin Duygulanim Bozukluklari ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- Türkçe (ÇDŞG-ŞY- T) uygulanmıştır.
Bulgular: Ergenler İçin Duygudurum Bozuklukları Ölçeği- Ebeveyn Formu (EDBÖ-E) toplam 3 sorudan oluşan, 1. Sorunun 13 alt maddesi ile duygudurum bozukluğu belirtilerini sorgulayan ebeveynin genci değerlendirdiği bir tarama ölçeğidir. EDBÖ-E' nin özgün versiyonunun geçerlik çalışmasında da uygulandığı gibi ölçek sonunda yer alan, duygudurum semptomlarının aynı anda bir arada bulunması sorusuna "evet" ve hastalığın yaşamı olumsuz etkilenmesine "orta düzeyde" yada "ileri derecede" cevaplarını vermek koşuluyla 13 alt maddeden oluşan 1.soru için teorik kesme puanları ROC analizi ile değerlendirilmiştir. Optimal kesme noktası olarak 6 bulunmuş olup, duyarlılığı %84.4 seçiciliği %66.7 saptandı. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı, Cronbach α= .77 olarak saptanmıştır. Duygudurum Bozuklukları Ölçeği ve EDBÖ-E toplam puanı birbirleri ile pozitif ilişkili ve bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin değerlendirdiği duygudurum bozukluğu belirtileri arttıkça, depresyon, anksiyete belirtilerinin, algılanan düşmanlık duygularının arttığı, dürtü denetiminde ve duygudurum düzenlemede güçlüklerin yoğunlaştığı belirlenmiştir. Ek olarak duygudurum belirtilerinin artışı ile sosyal problemlerin artışı arasında ilişki olduğu, duygudurum belirtileri şiddetlendikçe kişinin benliğine ilişkin olumsuzluk algısının ve gencin algıladığı umutsuzluğun arttığı belirlenmiştir. 
Sonuç: Çalışmada elde ettiğimiz sonuçlar, EDBÖ-E'nin kesim noktası 6 ve üzeri değerlerden biri alınarak, bipolar bozukluğu tarama amacıyla kullanılabileceğini düşündürmektedir. Taranacak gruplarda EDBÖ-E'nin pozitif olması, bipolar bozukluk tanısı anlamına gelmemekle birlikte bu kişilerin bipolar bozukluk riski nedeniyle daha detaylı değerlendirilmesinin gerekliliğini vurgular. EDBÖ-E'nin Türkçe uyarlaması yeterli psikometrik özelliklere sahip olup ergen yaş grubunda bipolar bozukluk taramasında riskli bireylerin belirlenmesi, bu sayede erken tanı ve tedavinin sağlanabilmesi açısından yarar sağlayabilir.

Abstract:
Introduction: Bipolar mood disorder is a chronic disease that is characterized by recurrent depressive, manic or mixed episodes among which one can return to healthy mood and may significantly impact the functional state of an affected individual. Since it may have various clinical manifestations especially during adolescence, the differential diagnosis is challenging. Although the gold standard in diagnosis of bipolar disorder is the clinical interview, screening scales help in identifying the risky groups and in early intervention. In Turkey, there is no screening test for bipolar disorder potential of the adolescent population. For this reason, in this research, it was aimed to evaluate the validity of the Turkish version of the Mood Disorders Questionnaire-Adolescent (MDQ-A) in screening the early-onset bipolar disorder and determine the ideal cut-off point for it.
 Method: Young people who were selected consecutively according to the order of admission to the Outpatient Clinic for Adolescents in Department of Child and Adolescent Psychiatry of Ege University Faculty of medicine (n = 67) and who were followed up with the diagnosis of bipolar disorder in Child and Adolescent Psychiatry Department of Ege University Faculty of Medicine (n = 33) were the clinical sample of this study. Healthy young people who had no psychiatric complaints or hospital admission history and were attending the courses in Balçova Municipality Sport Complex and showed similar characteristics with the clinical sample in terms of age, socioeconomic level, parental education and parental occupation were enrolled to the control group without one-to-one pairing (n = 100).
Socio-demographic data form, Conners-Wells Adolescent Self-Reporting Scale, Beck Depression Inventory, Brief Symptom Inventory, Suicide Probability Evaluation Scale, Difficulties in Mood Adjustment Scale and Mood Disorder Questionnaire (MDQ) were used in the study. The parents of the subjects had completed the Conners' Parent Assessment Scale and the Mood Disorders Questionnaire-Adolescent (MDQ- A) for their children. In addition, the Turkish version of the Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-age children-present and lifetime version (K-SADS-PL), which is a semi-structured method with proven validity and reliability in Turkish, have been applied to each individual together with his or her parents.
Results: The Mood Disorder Questionnaire- Adolescent (MDQ-A) is a screening scale in which the parents evaluate the adolescent and is composed of 3 questions and detects the symptoms of mood disorder with 13 sub-items of the 1st question. As it had been applied in the validity study of the original version of the MDQ-A, the theoretical cut-off scores for the 1st question with 13 sub-items were evaluated by ROC analysis, providing that the answer to the question of the presence of mood symptoms at the same time was "yes" and to the question about the negative effects of the disease on life was "at a moderate level" to "advanced level". Optimal cut point was found as 6 and the sensitivity and selectivity were detected as 84.4% and 66.7%, respectively. The internal consistency coefficient of the scale was Cronbach α .77. Mood Disorders Questionnaire (MDQ) and MDQ-A total scores were positively related to each other and this relationship was found to be statistically significant. As the mood impairment symptoms assessed by the scale increased; the depression and anxiety symptoms and perceived hostility feelings increased and difficulty in mood stabilization and impulse control were intensified. In addition, it was determined that there was a relation between the increase of mood symptoms and the increase of social problems, and as the severity of mood symptoms increased, the negative self-perception and the despair of the adolescent also increased.
Conclusion: The results of our study suggest that the Mood Disorder Questionnaire for Adolescents (MDQ-A) can be used for screening bipolar disorder by accepting one of the cut-off points which are 6 and above. The fact that MDQ-A is positive in the groups to be screened does not mean the diagnosis of bipolar disorder is accurate, but emphasizes the necessity of more detailed evaluation of these people due to the risk of bipolar disorder. The Turkish version of MDQ-A has sufficient psychometric properties, and may be beneficial in terms of identification of risky individuals in the diagnosis of bipolar disorder in the adult age group so that the early diagnosis and treatment would be achieved.