0-2 yaş arası bebeğe sahip annelerin sarsılmış bebek sendromu farkındalık durumları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Mothers with baby between 0-2 years status of awareness of shaked baby syndrome andinvestigation of affecting factors
Yazar: ZEYNEP AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Farkındalık = Awareness ; Sarsılmış bebek sendromu = Shaken baby syndrome ; Skar = Cicatrix

Özet:
Giriş-Amaç: Sarsılmış bebek sendromu maruz kalan bebeklerin büyük bir kısmında hafif ya da ağır sekeller oluşması sebebiyle önemli bir sağlık sorunudur. Bu araştırma 0-2 yaş arası bebeği olan annelerin sarsılmış bebek sendromu hakkında farkındalık durumlarını ölçmek ve hangi faktörlerin etkilediğini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal-Metod: Bu çalışma Ekim- Aralık 2019 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinde yürütülmüştür. 0-2 yaş grubunda bebeği olan toplam 370 anne ile çalışılmıştır. Ön test- son test uygulaması yapılarak yarı deneysel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak '' Anneleri Tanıtıcı Özellikler Soru Formu'' ve ''Sarsılmış Bebek Sendromu Farkındalık Değerlendirmesi" ölçeğinin kısa formu kullanılmıştır. Türkçe geçerlik ve güvenirliği olmayan ''Sarsılmış Bebek Sendromu Farkındalık Değerlendirmesi" kısa formu Türkçeye uyarlanmıştır. Verilerin toplanmasında, demografik bilgi formu ve Sarsılmış Bebek Sendromu Farkındalık Değerlendirmesi ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile doldurulmuştur.
Bulgular: Annelerin %33,2'sinin bebek bakımının beklediğinden zor olduğunu belirttiği, annelerin %45,6'sının sağlıklı bebeklerin gün içinde 1 saatten az ağlamasını beklediği, %44,4'ünün bebek ağladığında temel gereksinimlerini kontrol ettiklerini, %48,8'inin kucağına aldığını ve dikkatini dağıtmaya çalıştığını ifade ettikleri görüldü. SBS farkındalık ölçeği alt boyutları ve genel farkındalık arasındaki disiplin etme boyutu, sakinleştirme boyutu ile SBS genel farkındalığının ise üç alt boyutla anlamlı ilişki içinde olduğu (p<0,000) belirlendi.
Sonuç: Sarsılmış bebek sendromu farkındalık değerlendirmesi ölçeğinin kısa formu 12 maddeden oluşmakta ve üç alt boyut bulunmaktadır. Ölçek sarsılmış bebek sendromu farkındalığını belirlemek için Türk dilinde geçerli ve güvenilir bir araçtır. Genel sarsılmış bebek sendromu farkındalığı bebeğin ayakta sallanma durumu ve ağladığında sarsma durumu ile anlamlı ilişkilidir.

Abstract:
Purpose: It is an important health problem due to the occurrence of mild or severe sequelae in most of the babies exposed to shaken baby syndrome. This study was carried out to measure the awareness of mothers with babies aged 0-2 years about shaken baby syndrome and to examine which factors affect them.
Materials and Methods: This study was conducted between October and December 2019 in a training and research hospital affiliated to the Ministry of Health. A total of 370 mothers with babies in the 0-2 age group were studied. The pre-test and post-test application was carried out in a quasi-experimental design. Short forms of "Mothers Descriptive Features Questionnaire" and "Shaken Baby Syndrome Awareness Assessment" scale were used as data collection tools. The "Shaken Baby Syndrome Awareness Assessment" short form, which has no validity and reliability in Turkish, has been adapted to Turkish. In collecting the data, the demographic information form and the Shaken Baby Syndrome Awareness Assessment scale were filled by face-to-face interview method.
Results: 33.2% of mothers stated that baby care is difficult than expected, 45.6% of mothers expected healthy babies to cry for less than 1 hour during the day, 44.4% of them control their basic needs when the baby cries. It was seen that they expressed that they took the babies to their arms and tried to distract them. The discipline dimension between the sub-dimensions of the SBS awareness scale and the general awareness dimension was found to be significantly correlated with the calming dimension and the SBS general awareness (p <0.000).
Conclusion: The short form of the Shaken Baby Syndrome Awareness Assessment scale consists of 12 items and has three sub-dimensions. The scale is a valid and reliable tool in Turkish language for determining shaken baby syndrome awareness. General awareness of shaken baby syndrome is significantly associated with the baby's standing state of shaking when crying.