Bipolar bozukluk tanılı hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ve uyku ilişkisi
Relationship between internalized stigma and sleep in individuals with bipolar disorder
Yazar: MAHMUT CAN TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA GÜMÜŞ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı bipolar bozukluk tanılı hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ve uyku ilişkisini belirlemektir.
Yöntem: Bu çalışma kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende 35 ötimik dönemde olan bipolar bozukluk tanılı birey ile yapıldı. Veri toplamada Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanıldı. Tanımlayıcı verilerin analizinde ortalama, standart sapma, minumum, maksimum sayı ve yüzde kullanıldı. Ölçek puanlarının ve sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterip göstermediği Kurtosis ve Skewness ile incelendi. Örneklemdeki birey sayısının sınırlı olması nedeniyle nonparametrik testler tercih edildi. İki ölçek arasındaki ilişki Pearson korelasyon testi, ölçeklerin sosyodemografik değişkenlere göre karşılaştırılmasında ikili değişkenler için Mann Whitney U testi; üç ve üzeri değişkenler için Kruskal Wallis testi kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları 38,60 (9,72)'tır.  Katılımcıların koruma tedavi süresi ile PUKİ toplam puan ortalaması arasında pozitif orta derecede anlamlı bir ilişki saptandı. Ayrıca koruma tedaviye yanıt değişkenine göre RHİDÖ ve PUKİ toplam puan ortalamalarının gruplar arasında istatistiksel olarak farklı olduğu belirlendi. Koruma tedaviden kötü yanıt alanların, orta ve iyi yanıt alanlardan RHİDÖ toplam puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olduğu belirlendi.  Benzer şekilde koruma tedaviden kötü yanıt alanların iyi yanıt alanlara göre PUKİ toplam puan ortalamalarının istatistiksel olarak yüksek olduğu saptandı. RHİDÖ'nün belirleyicisi olarak PUKİ ve koruma tedaviye yanıtın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (R2=0,52). 
Sonuç: Bu çalışmada bipolar bozukluk tanılı bireylerde uyku kalitesinin yetersiz olduğu, orta düzeyde içselleştirilmiş damgalanma yaşadıkları ve uyku ile damgalama arasında pozitif orta dereceli ilişki olduğu söylenebilir. Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşirelerinin bipolar bozukluk tanılı bireylerin damgalanma düzeylerini azaltmaya ve uyku kalitelerini geliştirmeye yönelik psikoterapötik müdahaleler geliştirmeleri ve bunları hemşirelik bakım planına entegre etmeleri önerilebilir

Anahtar Sözcükler: Bipolar Bozukluk, Uyku, Damgalanma, İçselleştirilmiş Damgalanma

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the relationship between internalized stigma and sleep in patients with bipolar disorder. 
Material and Method: This study was conducted with 35 individuals diagnosed with bipolar disorder in the euthymic period, in a cross-sectional, descriptive, and correlational design. In data collection, the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were used. In the analysis of descriptive data, mean, standard deviation, minimum, maximum number, and percentage were used. Whether the scale scores and numerical variables showed normal distribution was examined using Kurtosis and Skewness. Because of the limited sample size and number of individuals in the groups, non-parametric tests were preferred. The relationship between the two scales was analyzed using the Pearson correlation test. For comparing the scales based on sociodemographic variables, the Mann-Whitney U test was used for binary variables, and the Kruskal-Wallis test was used for variables with three or more categories.
Results: The mean age of the participants was 38.60 (9.72) years. A statistically significant moderate positive correlation was found between the duration of protective treatment and the mean total score on the PSQI for the participants. Additionally, it was determined that the mean total scores of the ISMI and PSQI were statistically different between the groups based on response to protective treatment. It was determined that the mean total ISMI scores were statistically significantly lower in those who received a poor response to protective treatment compared to those who received a moderate or good response. Similarly, it was found that the mean total PSQI scores were statistically significantly higher in those who received a poor response to protective treatment compared to those who received a good response. The PSQI and response to protective treatment were found to be statistically significant predictors of the ISMI (R2=0.52).
Conclusion: In this study, it can be said that individuals diagnosed with bipolar disorder have poor sleep quality, experience a moderate level of internalized stigma, and there is a moderately positive relationship between sleep and stigma. It is recommended that mental health and psychiatric nurses develop psychotherapeutic interventions to reduce the stigma levels and improve the sleep quality of individuals diagnosed with bipolar disorder, and integrate them into the nursing care plan.
Keywords: Bipolar Disorder, Sleep, Stigma, Internalized Stigma