Türkçenin imla sistemi ve Arap harfli imlanın XI?XV. yy'ın ikinci yarısına kadar Türkçede yarattığı sorunlar
The system of Turkish language and the troubles which are created by Arabic letters spelling from XI to the end of XV century
Yazar: MANHAL NEAMAT MOHAMMED SALIH
Danışman: PROF. DR. ÜMİT TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alfabe = Alphabet ; Arapça = Arabic ; Arapça harfler = Arabic letters ; Dil etkileşimi = Language interaction ; Türkçe = Turkish ; Uygurca = Uighur language ; İmla = Spelling

Özet:
Türkler V. yüzyıldan itibaren çeşitli dönemlerde ve bölgelerde bağlı bulundukları inançlara ve girdikleri kültür çevrelerine göre Göktürk ve Uygur alfabelerinin yanısıra çeşitli alfabeler kullanmışlardır. Ancak İslam dininin kabulüyle beraber Arap alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesi Türkçenin bazı özelliklerini yansıtmada yetersiz kalmaktadır. Bundan dolayı Türkler her ne kadar İslâmiyete bağlı olup Arap ve Fars kültürleriyle kaynaşmış vaziyette iselerse de, dillerinin daha açık bir imlaya kavuşması için 15. yüzyıldan başlayarak 19. yüzyılın sonlarıyla 20. yüzyılın başında ciddi arayışları girmişlerdir.Çalışmamızın bölümlerinde da açıkça görüldüğü üzere Latin alfabesini kabul etmek bir siyasi kararla olmaktan ziyade bir kültür ihtiyacını karşılamak maksadıyla yapılmıştır. Yeni alfabe kültür kopukluğunu yaratmasına rağmen Türkçenin fonetik sistemine en uygun alfabe olmasından dolayı bu kültür köprüsünün ayaklarından birini teşkil etmektedir. Bu doğrultu da eski kültürü yeni alfabeye aktarma faaliyetlerine ve bu yolda alınan mesafeye bakılınca her geçen gün bu kaybın azaldığını söylemek yerinde olur.Tezin ilk kısmında Eski Türkçenin imla sistemi hakkında bilgiler verildikten sonra ikinci bölümde Arap ve Uygur imla sistemlerini aynı anda bünyesinde barındıran Orta Türkçe eserleri incelenecek ve bu doğrultuda Arap imlası tesirinde varlığını sürdürmeye çalışan Uygur imla tarzının yarattığı sorunlar ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise imla sorunlarını ortadan kaldırarak bir standart imla oluşturmak yolunda Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde yapılan çeşitli çalışmalar üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Arap Alfabesi, Uygur Alafesi, Karışık İmla

Abstract:
The Turks have used many alphabet in addition to Göktürk and Uyghur alphabet according to the cultural environments and religions that they accepted in different periods and regions since 5th century. But the Arabic alphabet started to be using when they accepted the Islam religion. The Arabic alphabet is not enough for reflecting some Turkish features; therefore the Turks started looking for a new and clear alphabet for their language from 15th century to the beginning of 20th century in spite of the connection with Islam and socializing with Arabic and Persian culture.As we see in our study?s parts, the decision of accepting Latin alphabet was taken to meet the cultural needs rather than political decision. Because of its being the most suitable for the phonetic system of Turkish, the new alphabet constitutes one of the cultural bridge columns in spite of the creating a cultural gap. Accordingly, it is true to say that these losses are decreasing day by day when we look at the activities of transferring the old culture to the new alphabet.The first part of this thesis consists of informations about spelling system in old Turkish alphabetic after that in the second part we will dwelled on the problems that had been created by Uyghur Alphabetic which was trying to keep on continuing under Arabic alphabetic by researching Middle Turkish works that contains the features of Arabic And Uyghur Alphabetic systems in the same time. In the third part, it have been dwelled on many studies made in Tanzimat, Meshrutiyet and Cumhuriyet periods to removing spelling problems and create standard spelling.Key Words: Arap Alfabetic, Uyghur Alfabetic, complex alfabetic