Avrupa Birliği ülkelerinde savunma harcamaları konusunda karşılaştırmalı bir değerlendirme
A comparative evaluation of defense expenditures in European Union countries
Yazar: MİTHAT ALMAZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE SEDEF AKGÜNGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Savunma = Defence ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
Soğuk savaş döneminden beri ülkelerin savunma için bütçelerinden ayırdıkları oranın giderek azalmasına karşın hemen hemen bütün ülkelerde, savunma alanındaki harcamaların parasal olarak artarak devam ettiği görülmektedir. Bununla birlikte uluslararası arenada sürekli olarak büyüyen, karmaşıklaşan ve giderek belirsizliğe bürünen anlaşmazlıklar ile Avrupa, savunma politikalarını oluşturmakta da birlik içerisinde ortak fikri yakalamakta zorluklar yaşamaktadır. 2011-2020 yılları arasındaki savunma harcamaları ışığında hazırlanan bu çalışmada savunma harcamaları ile ilgili temel kavramlara yer verilmiş ve dünya genelindeki savunma harcamalarının seyri grafikler kullanmak suretiyle aktarılmaya çalışılmıştır. 
Avrupa Birliğinin yaptığı savunma harcamaları ve savunma alanında yaptığı faaliyetler ile projelere ışık tutulmaya çalışılmış, Daimî Yapısal İş Birliği (PESCO) oluşumu incelenerek Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın projeksiyonu oluşturulmaya çalışılmıştır. AB'nin yaptığı savunma harcamalarının niteliği de bu bölümde ele alınmıştır. Yine benzer şekilde AB'nin yürüttüğü askerî harekâtlar da çalışmanın konuları arasındadır. 
Çalışmanın ilgi alanındaki literatür taranarak oluşturulan literatür özeti ve çalışmanın kuramsal çerçevesi belirlenmiş, veri ve yönteme değinilerek yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan bulgular sunulmuştur. Buna göre savunma harcamaları açısından AB ülkeleri arasında anlamlı farkların olduğu, 2014 Ukrayna Krizi sonrası AB içinde savunma harcamalarının Batıdan Doğuya doğru kaydığı ve savunma harcamalarının insani gelişmişlik düzeyi, kırılgan ülke endeksi puanı, büyüme oranı gibi birçok faktör ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Despite the decrease in the ratio of countries' allocations from their defense budgets since the Cold War period, it is seen that the expenditures in the field of defense continue to increase in monetary terms in almost all countries. However, with the constantly growing, complex and increasingly uncertain conflicts in the international arena, Europe has difficulties in forming its defense policies and in catching a common idea in unity. In this study, which was prepared in the light of defense expenditures between 2011-2020, the basic concepts of defense expenditures were included and the course of defense expenditures around the world was tried to be conveyed using graphs. 
Defense expenditures of the European Union and its activities and projects in the field of defense have been tried to shed light on, the Permanent Structural Cooperation (PESCO) formation has been examined and the Common Security and Defense Policy has been tried to be projected. The nature of the EU's defense expenditures is also discussed in this study. Similarly, military operations carried out by the EU are among the subjects of this research. 
Literature summary created by scanning the literature in the field of interest of the study and the theoretical framework of the study are presented. Findings that emerged as a result of the analyzes made by referring to the data and method are presented. Accordingly, it has been revealed that there are significant differences between EU countries in terms of defense expenditures, that defense expenditures shifted from the West to the East in the EU after the 2014 Ukraine Crisis, and that defense expenditures are related to many factors such as human development index level, fragile country index score, and growth rate.