Anadolu Selçuklu Döneminde kadınların mimari etkinlikleri
The activities of women in the Period of Anatolian Seljuk arcitecture
Yazar: AYŞEGÜL BEKMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KULAZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Banilik = Patronage ; Dini yapılar = Religious buildings ; Kadınlar = Women ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari süslemeler = Architectural decorations ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Sultanlar = Sultans ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Anadolu Selçuklu Dönemi Kadınların Mimari Etkinliklerinin araştırıldığı bu tezde, kadınların dönem içinde bulundukları konum ve statü ve bu durumun mimariye ve sanata yansıması ele alınmıştır. Mimari faaliyetler içinde bulunan kadınların çoğunluğunun hanedan mensubu veya bu çevreden olduğu tesbit edilmiştir. Kadınların mimari ve süsleme anlamında yapıya bir fark katıp katmadığı sorusuna yanıt aranmaya çalışılmıştır.
      Yapılan araştırmada mimari faaliyetlere katkı sağlayan 33 kadın tesbit edilmiştir. Bu kadınların ilişkilendirildiği 55 yapı incelenmiştir. İncelenen yapıların dönem mimarisi ve sanatı için yeri ve önemi belirlenmiştir. Bu araştırma ve inceleme sonucunda Anadolu Selçuklu Sanatı çerçevesinde bânînin nasıl bir konumu olduğu, yapıya ne kadar ve nasıl etki ettiği kadınların açısından ele alınmıştır.
     Mimari etkinliklerde bulunan 33 kadın tesbit edilmiştir. Bu kadınların 21'i hanedana yakın olanlardır. 6'sı devlet adamlarının yakınlarıdır. Kalan 7'sinin ise, haklarında herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu kadınlarla ilişkilendirilen 55 yapı incelenmiştir. Bu yapılar içinde en çok inşa edilen yapı türü türbedir. 16 türbe tesbit edilmiştir. Türbeleri 10 sayı ile cami ve mescitler izlemektedir. Kadınlar savunma ya da askeri yapılar hariç hemen hemen her yapı türünde inşa faaliyetinde bulunmuştur. Bu kadınlar içinde 14 yapı ile en çok yapıyı I. Alaaddin Keykubat'ın eşi Mahperi Hunat Hatun yaptırmıştır.
     Araştırmada sadece sanat tarihi alanında değil, tarih ve sosyoloji alanında da sonuçlar elde edilmiştir. Anadolu Selçuklu Döneminde kadınların toplumdaki yerleri ve kitâbelerden elde edilen verilerle dönem tarihçilerinin bilgi vermediği kısımlar aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The Activities of Women in The Period of Anatolian Seljuk Architecture has been investigated in this thesis women's position and status and condition within the period and the architecture and art reflected this situation is handled. Activities of the majority of women in Architecture have been found to be a member of the dynasty or in this environment. In the sense of architecture and decoration of women made a difference to the answer to the question of whether the structure has been sought.
       Activities that contribute to the architectural survey of 33 women were identified. 55 where these women are associated with the structure has been investigated. The importance of the structures for the art and architecture of the period examined has been identified. Art of Anatolian Seljuk within of research and investigation as a result of the location of the patron, how to structure and how it works in terms of women are discussed.
      33 women who were identified in architectural activity. 21 of these women are close to the dynasty. 6 are close to the government officials. Remaining 7, it did not find any information on them. It was investigated 55 structures associated with women. These structures are structures built in most species are tombs. 16 tombs have been identified. Mosques and Masjid are followed with 10 points. Women except military or defense structures were built in almost every building type of activity. The very structure of this building with 14 women Alâaddin Keykubat's wife was built Mahperi Hunat Khatun.
       Not only research in the field of Art History, but also in the field of History and Sociology results were obtained. Era of Anatolian Seljuk, where the place of women in society and the data obtained from the inscriptions of the period does not provide historians with information of where the parts were tried to be clarified.