Uluslararası işgal hukuku temelinde Filistin'de İsrail işgal idaresi
Israeli occupation administration in Palestine within the framework of international law of occupation
Yazar: ÖMER ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL ACER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Milletlerarası Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Arap-İsrail anlaşmazlığı = Arabian-Israel disagreement ; Arap-İsrail savaşları = Arabian-İsrael wars ; Arap-İsrail çatışması = Arabian-İsrael conflict ; Filistin sorunu = Palestine problem ; Filistin-İsrail sorunu = Palestine-Israeli conflict ; Silahlı çatışmalar hukuku = Law of Armed Conflicts ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
1917 yılında Osmanlı'nın Filistin'den çekilmesi ve İngiltere'nin bölgede kontrolü ele geçirmesi sonrasında, Balfour Deklarasyonu'yla Siyonistlere verilen taahhüdün bir gereği olarak İngiltere idaresi, dışarıdan göçlerle bölgedeki Yahudi varlığını tahkim ederek Filistin'deki Yahudi kimliğini siyasi olarak güçlendirirken, Arapların siyasi olarak inkar edildiği bir siyaseti izlemeyi tercih etmiştir. Manda döneminde de devam eden Yahudi ulusunun inşası siyaseti 1948-1949 Savaşı'yla İsrail'i ortaya çıkarmış ve Filistinlilerin kendi vatanlarından koparıldığı bir felaketi yaşatmıştır. 1967 Saldırısı'yla birlikte İsrail, Filistin'in tamamını ele geçirmiş ve dünya tarihinin en uzun işgallerinden birisini günümüze değin sürdürmüştür.
Bu çalışma, 1967 Saldırısı'yla İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarında kurduğu idareyi işgal hukuku temelinde incelemektedir. Uluslararası hukukta, işgalin ve işgal hukukunun ortaya çıkışının fikri ve hukuki temellerini irdeleyerek, korumaya yöneldiği menfaatleri ve devletlere yüklediği sorumlulukları ortaya koyan bu çalışma, İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarındaki eylemlerini ve işlemlerini uluslararası işgal hukuku bakımından analiz etmektedir.
Uluslararası işgal hukuku, temel olarak kuvvet kullanma yoluyla egemenliğin el değiştiremeyeceği esasına dayalı bir anlayış içerisinde 1907 Lahey Nizamnamesi'nde ve 1949 IV. Cenevre Konvansiyonu'nda belirginleşen ilkelere ve kurallara dayanmaktadır. Bu çalışmada, işgal hukukunun temel unsurları, işgalci idarenin yetkileri ve sınırları ve işgal altındaki bölgede sivillerin korunmasına yönelik yükümlülükler detaylı bir şekilde incelenmiştir. İşgal altındaki topraklarda ekonomik ve mali düzen ve mülkiyetin korunması ile ilgili kurallar, işgal altındaki ülkede kamu hayatının ve nizamının yeniden tesis ve temin edilmesi ve işgal edilmiş ülke ahalisinin hayatının iyileştirilmesi sorumluluğu temelinde ele alınmıştır. 
Çalışmanın ana vurgularından biri, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki uygulamalarının büyük bir kısmında temel kuralın istisnası olan "gereklilik" haline sığınmasına rağmen, yürüttüğü politikaların kendi güvenliğini tehlikeye atarken, kamu hayatını ve nizamını temin etme ve halkın refahını artırma ödevlerini yerine getirmede başarısız olduğudur. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin, Uluslararası Adalet Divanı'nın ve diğer uluslararası ve ulusal mahkemelerin kararlarına atıfta bulunularak işgal altındaki topraklardaki İsrail uygulamalarının işgal hukuku temelinde analiz edildiği bu çalışma, işgal hukukunun genel teorisini ve uygulamasını, İsrail örnekliğinde, özel bir rejim anlayışı çerçevesinde ortaya koymayı ve İsrail'in işgal hukuku ihlallerini tespit etmeyi amaçlamıştır. Çalışmanın bir diğer vurgusu ise, bir işgal durumunda işgalcinin eylemlerinin ve işlemlerinin yalnızca işgal hukuku temelinde ele alınmasının işgal edilen ülke ahalisinin temel hakları bağlamındaki ihlallerini görünmez kılabileceği endişesidir.
İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarındaki varlığını ve eylemlerini işgal hukuku temelinde inceleyen bu çalışma, İsrail'in Filistin'i işgal etmesinin uluslararası hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Bunun yanında, haksız bir işgalci olarak İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarındaki eylemlerinin ve işlemlerinin hem işgalin geçici doğasına hem de işgal hukukunun temel esaslarına aykırı olduğu tespit edilerek İsrail'in uluslararası insancıl hukuku açık şekilde ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In 1917, following the Ottomans' withdrawal from Palestine and the subsequent establishment of British control in the region, the Balfour Declaration, as a commitment made to the Zionists, prompted the British administration to strengthen the Jewish presence in Palestine through external migrations. This move aimed to bolster the political prominence of the Jewish identity while pursuing a policy that marginalized the political recognition of the Arab population. This policy continued during the Mandate period. The political strategy of building a Jewish nation culminated in the emergence of Israel through the 1948-1949 War, resulting in a catastrophic displacement of Palestinians from their homeland. With the 1967 War, Israel further seized control of all of Palestine and has sustained one of the world's longest-lasting occupations to this day.
This study delves into the administration established by Israel in the Palestinian territories it occupied after the 1967 war, based on the principles of occupation law. By examining the intellectual and legal foundations of the emergence of occupation and the law of occupation in international law and highlighting the interests it seeks to safeguard and the responsibilities it assigns to states, this study analyzes Israel's practices in the occupied Palestinian territories through the lens of international law of occupation.
International law of occupation is primarily rooted in the understanding that sovereignty cannot be transferred through the use of force. It finds its basis in the 1907 Hague Regulations and the 1949 Fourth Geneva Convention, outlining fundamental principles and rules. This study comprehensively explores the fundamental components of occupation law, the authorities and limitations of the occupying administration, and the obligations to protect civilians in the occupied territory. Rules pertaining to maintaining economic and financial order, safeguarding property, reestablishing public life and order in the occupied land, and improving the lives of the occupied population are also discussed.
One of the central emphases of this study revolves around the notion that despite Israel's recourse to the exception of 'necessity' as a fundamental rule in much of its practices in the occupied Palestinian territories, its policies have failed in fulfilling the duties of securing its own safety while ensuring public order and enhancing the welfare of the people. This analysis, rooted in the framework of occupation law, references the decisions of the United Nations Security Council, the International Court of Justice, and other international and national courts, aiming to elucidate the general theory and application of occupation law, with Israel as the exemplar, and to identify Israel's violations of occupation law. Another salient point of this study is the concern that an exclusive focus on the actions and operations of the occupier solely through the lens of occupation law may render violations against the basic rights of the occupied population invisible.
This examination of Israel's practices in the Palestinian territories it occupies, grounded in the principles of occupation law, leads to the conclusion that Israel's occupation of Palestine is in violation of international law. Furthermore, it is evident that Israel, as an unjust occupier, blatantly breaches international humanitarian law through its actions and operations in the occupied Palestinian territories, contravening both the transitory nature of occupation and the fundamental tenets of occupation law.