Galyum-68 (GA-68) işaretli,  nanoboyutlu, PEG kaplı, tümöre hedeflendirilmiş, lipozomlar kullanılarak tümör görüntülenmesi üzerine çalışmalar
Studies on tumor imaging by gallium-68 labeled, nanosized, PEGcoated, tumor targeted liposomes
Yazar: GÜRHAN ABUHANOĞLU
Danışman: PROF. DR. SUNA ERDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyofarmasi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Folat = Folate ; Galyum = Gallium ; Görüntüleme teknikleri = Imaging techniques ; Lipozomlar = Liposomes ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Nano yapı = Nano structure ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Teşhis = Diagnosis ; İlaç hedefleme = Drug targeting

Özet:
Tümörün henüz hücresel değişiklikler başlamadan önce ve moleküler düzeyde değişiklikler oluşmaya başladığı anda teşhisi kanserin yayılmadan önce tedaviye başlanmasını, dolayısıyla da kanserin tedavisinde başarı oranının önemli ölçüde artmasını sağlamaktadır. Bu yüzden, günümüzde, moleküler görüntüleme giderek artan bir önem kazanmış durumdadır.  
Kanser teşhisi ve görüntülemesinde kullanılan yöntemlerden biri olan PET, günümüzde kullanımı gittikçe yaygınlaşan ve kliniklerde kullanımı da buna bağlı olarak hızla artan bir radyonüklidik görüntüleme yöntemidir. Galyum-68 (Ga-68), PET' de yaygın olarak kullanılan pozitron yayan radyonüklidler arasından seçilmiştir. İlaç taşıyıcı sistemler olarak kullanılan lipozomlar, hem pasif hem de aktif hedefleme yöntemleri ile doku/organa ilaç ve/veya görüntüleme bileşiğini ulaştırabilmektedir. Bu çalışmada, Ga-68 işaretli, tümöre özgü, nano boyutta, yüzeyi PEG ile kaplı lipozomal taşıyıcı sistemler geliştirilmeye çalışılmıştır. In vitro hücre kültür çalışmalarında, yüzeyi folat ile modifiye edilmiş lipozomların, modiye edilmemiş lipozomlara göre hem HeLa hem de HT-29 tümör hücresinde daha fazla tutulum gösterdiği bulunmuştur. Radyoaktif işaretleme çalışmalarında, Ga-68 ile işaretleme için radyokimyasal saflık %85 civarında bulunmuştur. Biyodağılım sonuçlarında tümör dokusundaki tutulumun yüzeyi folat ile modifiye edilmiş lipozomlarda, yüzeyi modiye edilmemiş lipozomlara göre 30. dk.' da 2 kat 60. dk.' da 2,5 kat daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ancak, PET görüntüleme çalışmalarında; tümörün belirgin olarak görüntülenmesi sağlanamamıştır. Hem işaretleme veriminin arttırılması hem de PET görüntülerinin iyileştirilmesi için ileriki çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Diagnosis of the tumor before the cellular changes begin and when changes begin to occur at the molecular level ensures that the treatment is started before the cancer spreads, thus increasing the success rate in the treatment of cancer significantly. Therefore, nowadays, molecular imaging; has become increasingly important. PET, which is one of the methods used in cancer diagnosis and imaging, is a radionuclidic imaging method that is becoming increasingly common today and its use in clinics is increasing accordingly. Gallium-68 (Ga-68) was chosen among the positron emitting radionuclides commonly used in PET. Liposomes, which are used as drug delivery systems, can deliver drugs and/or imaging compounds to the tissue/organ with both passive and active targeting methods. In vitro cell culture studies showed that folate-modified liposomes dispersions have higher uptake in both HeLa and HT-29 tumor cells. In radiolabeling studies radiochemical purity was found around 85% for Ga-68 labeling. In the biodistribution results, it was found that tumor uptake of folate modified liposome dispersions was 2 times higher at 30th min and 2,5 times higher at 60th min than that of unmodified liposomes. However, clear visualization of the tumor could not be achieved in PET imaging studies. Further studies are needed both to increase the marking efficiency and to improve the PET images.