Diyetisyenlerde COVID-19 korkusu, sağlıklı beslenme takıntısı ve akdeniz diyeti bağlılığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between fear of COVID-19, HEALTHY nutrition obsession and mediterranean diet adherence in dieticians
Yazar: DUYGU BEŞOLUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI BATAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; COVID 19 = COVID 19 ; Diyet = Diet ; Diyetisyenler = Nutritionists ; Korku = Fear ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışmanın amacı; diyetisyenlerde Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) korkusu, sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nervoza) ve Akdeniz diyeti uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya, 22 yaş ve üzeri diyetisyen unvanına sahip olan 626 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların genel bilgileri, beslenme alışkanlığı ve uyku düzeni sorgulanmış, COVID-19 korkusu ölçeği, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), Ortoreksiya Nervoza Ölçeği- 11 (ORTO-11) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ)-kısa form uygulanmıştır. Katılımcıların ölçeklerden aldığı ortalama puan COVID-19 korkusu ölçeği için 17,03± 5,30, ORTO-11 için 27,78± 3,93, MEDAS için 7,87± 1,79'dur. Kadın katılımcıların (p<0,001) ve doktor tarafından tanısı konulmuş hastalığı olanların (p<0,05), COVID-19 korkusu istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir. Katılımcıların ORTO-11 puanı ve ortoreksiya eğilim düzeyi cinsiyete ve yaşa göre farklılaşmamaktadır (p>0,05).  Katılımcıların MEDAS puanı cinsiyete (p<0,05), Akdeniz diyeti uyumu ise yaşa göre farklılaşmaktadır (p<0,05). Katılımcıların COVID-19 korkusu ölçeği puanı ile ORTO-11 puanı arasında negatif yönde anlamlı ilişki (r = -0,134, p<0,01), ORTO-11 ile MEDAS puanları (r = -0,093, p<0,05) ve ORTO-11 ile fiziksel aktivite puanları (r = -0,118, p<0,05) arasında negatif yönde anlamlı ilişki, MEDAS ve fiziksel aktivite puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki (r=0,130,  p<0,01)  saptanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, diyetisyenlerde artan COVID-19 korkusunun, artan ortoreksiya eğilimi ile ve artan ortoreksiya eğiliminin artan Akdeniz diyeti uyumu ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, artan ortoksiya eğilimi ve Akdeniz diyeti uyumunun, artan fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between fear of Coronavirus disease 2019 (COVID-19), healthy nutrition obsession (orthorexia nervosa) and adherence to the Mediterranean diet in dietitians. This study included 626 participants who is 22 years old and older, have degree as a dietitian. General information, dietary habits and sleep patterns were questioned, fear of COVID-19 scale, Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), Orthorexia Nervosa Scale-11 (ORTO-11) and International Physical Activity Questionnaire (IPAQ)-short form were applied. The mean score was 17.03±5.30 for the fear of COVID-19 scale, 27.78±3.93 for ORTO-11 and 7.87±1.79 for MEDAS. Fear of COVID-19 was found significantly higher in female participants (p<0.001) and who have a disease diagnosed by a physician (p<0.05). ORTO-11 score and orthorexia tendency level did not differ according to gender and age (p>0.05). MEDAS scores of the participants differed according to gender (p<0.05) and adherence to the Mediterranean diet differed according to age (p<0.05). There was a significant negative correlation between the fear of COVID-19 scale score and ORTO-11 score (r = -0.134, p<0.01), a significant negative correlation between ORTO-11 and MEDAS score (r = -0.093, p<0.05) and ORTO-11 and physical activity score (r = -0.118, p<0.05), and a significant positive correlation between MEDAS and physical activity score (r = 0.130, p<0.01). As a result of this study, increased fear of COVID-19 was associated with increased orthorexia tendency, and increased orthorexia tendency was associated with increased Mediterranean diet adherence in dietitians. We also found increased orthoxia tendency and Mediterranean diet adherence were associated with increased physical activity level.