Çocuk ve ergenlerde madde kullanımının nedenleri: Türkiye özelinde bütüncül bir bakış
Causes of substance use in children and adolescents: A holistic view of Turkish sample
Yazar: AYHAN ERBAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF TUNÇ DEMİRCAN
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Antisosyal davranışlar = Antisocial behaviours ; Problem davranış = Problem behavior ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Risk altındaki çocuklar = Children under risk ; Risk faktörleri = Risk factors ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Sosyal faktörler = Social factors ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Uyuşturucu maddeler =

Özet:
Son yıllarda çocuk ve genç yetişkinler arasında uyuşturucu madde kullanımı artmıştır. Çocuk ve genç yetişkinlerin uyuşturucu madde kullanma davranışı üstündeki risk faktörlerinin ve söz konuşu davranışı engelleme potansiyeline sahip koruyucu faktörlerin belirlemesi amacını taşıyan bu çalışmada, nedensel araştırma modeli kullanılmıştır. İstanbul'da bir devlet lisesine giden öğrenciler (n=106) ve İstanbul'da çeşitli vakıf üniversitelerinde eğitimlerine devam öğrenciler (n=206) kontrol grubu olarak kullanılmış; İstanbul ve Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüklerinde adli kontrol altında olan çocuk ve gençler (n=121) ile İstanbul Adliyesi Çocuk ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanan suça sürüklenen çocuklar (n=134) araştırma grubu olarak örnekleme dâhil edilmiştir. Uyuşturucu madde kullanma nedenlerinin tespiti için lojistik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Tüm örneklem grubu dâhil edilerek gerçekleştirilen analiz sonucunda cinsiyet, okulu terk etme, uyuşturucu madde kullanan veya suça sürüklenen arkadaşların bulunması;  arkadaşların uygun davranışlara sahip olmaması, yaşadığı çevrede şiddetin yaygın olması, problem davranış sergileyen arkadaşların varlığı ve düzenli sigara içmenin uyuşturucu madde kullanımı üzerinde yordayıcı gücü olduğutespit edilmiştir.

Abstract:
In recent years, the use of drugs has increased among children and young adults. The causal comperative research model was used in this study to determine the risk factors for drug use behavior of children and young adults and the protective factors that have potential to buffer or to prevent problem behavior. The students who have been enrolling to the state high school (n=106) and private universities (n=206) in Istanbul were used as the control group. Children and young adults who have been participating juvenile program in probation system (n=121) and juveniles who have been adjudicating (n=134) in İstanbul were selected as the research group. Logistic regression analysis was conducted to determine the causes of drug use. As result of the analysis, gender, school abandonment, having drug abusers or delinquent friends, the absence of appropriate behaviors that could be modeling, the prevalence of violence in the living environment, the presence of problem behaviors among friends, and the regular use of cigarettes were found as major predictors of drug use.