Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve ortaokul öğrencilerinin atık pil toplama kampanyasına yönelik algıları ve deneyimleri
Perceptions and experiences of social studies teachers and secondary school students on waste battery collection compaign
Yazar: ORHAN ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. HIDIR KARADUMAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atık toplama = Waste collection ; Atıklar = Wastes ; Mesleki deneyim = Professional experience ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Piller = Battery ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Atık piller bünyelerinde barındırdığı kimyasallar ve ağır metaller nedeni ile çevre kirliliğinin hızla artmasına neden olmaktadır. Ülkeler atık pillerin çevreye ve insan sağlığına verdiği zararları önlemek amacıyla çeşitli uygulamalar gerçekleştirerek insanlarda bilinç oluşturmaya çalışmaktadırlar. Türkiye'de okullarda düzenlenen atık pil toplama kampanyasıyla piller doğaya salınmadan toplanmaya çalışılmaktadır. Atık pil toplama kampanyasına öğrencilerin katılımı için çeşitli derslerde çevresel eğitimler verilmektedir. Çevre eğitimini disiplinlerarası bir biçimde ele alan Sosyal Bilgiler dersinde de atık pil toplama olgusu ele alınmaktadır.  Bu çalışmada Sosyal Bilgiler dersi kapsamında, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin ve ortaokul öğrencilerinin okullarda yürütülen atık pil toplama kampanyasına yönelik algı ve deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda çalışma nitel araştırma yaklaşımından olgubilim deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmada amaçlı seçim yöntemi kullanılarak bir okul seçilmiştir. Okulda görev yapan üç Sosyal Bilgiler öğretmeni ve atık pil toplama kampanyasına katılımı en fazla olan altı 7. sınıf öğrencisi araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme ve odak grup görüşmesi aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme transkriptleri Nvivo11 paket programında kodlanmış ve temalara ayrılmıştır. Kodlardan ve temalardan 14 temel bulguya ulaşılarak tümevarımsal bir analiz yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin atık pil toplama kampanyalarında yeterince yer almadığı, öğrencilerin kampanyalara aktif bir şekilde katılarak kampanyaları içselleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle atık pil toplama kampanyaları ve Sosyal Bilgiler dersi ilişkisinin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Waste batteries cause environmental pollution to increase rapidly due to the chemicals and heavy metals they contain. Countries are trying to create awareness by carrying out various practices in order to prevent damage caused by waste batteries to the environment and human health. In Turkey, with the waste battery collection campaigns organized at schools, batteries are collected before being released into nature. Environmental education is provided as part of various courses in order to ensure the participation of students in the waste battery collection campaigns. The phenomenon of waste battery collection is also being addressed in the Social Studies course which deals with environmental education in an interdisciplinary way. This study aims to examine perceptions and experiences of Social Studies teachers and secondary school students on waste battery collection campaign carried out in schools. Within this context, the current study was designed using a phenomenological qualitative research approach.  In the research, a school was chosen by using the purposeful sampling method. Three Social Studies teachersand six 7th grade students with the highest participation in the waste battery collection campaign were selected and included in the study. Research data were collected through semi-structured interviews and focus group interviews. 18 interview transcripts were uploaded into the Nvivo11 package program, and divided into codes and themes. The data obtained from codes and themes were analyzed by using inductive analysis technique and revealed 14 main findings. As a result of the study, it has been determined that the participation of teachers at the waste battery compains were inadequate, s. However, the students were actively participated and internalized the campaigns Based on these results, suggestions have been made to improve the relationship between waste battery collection campaigns and the Social Studies course.