Medya okuryazarlığı ders uygulamalarında dünya üzerinde görülen aksaklıklar
The deficiencies in media literacy course applications in the world
Yazar: SEHER ŞEYLAN
Danışman: PROF. DR. SERMİN TEKİNALP
İstanbul Kültür Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalısmanın amacı, dünya üzerinde medya okuryazarlığı dersiuygulamalarında görülen aksaklıkları ortaya koymaktır. Bu amaçla öncelikle,hayatımızdaki yeri gün geçtikçe artan kitle iletisim araçlarının özellikle çocuklar vegençler üzerinde bıraktığı etkiler tartısılmıstır. Kitle iletisim araçlarının çocuklarüzerinde bıraktıkları etkiler, çocukların psikolojik ve fizyolojik gelisimlerinietkilemektedir. Topluma sağlıklı bireyler kazandırmak adına bilinçli çocuklaryetistirmek çok önemlidir. Bu noktada etkin bir medya eğitimi, çocuklara hem kitleiletisim araçlarını nasıl kullanmaları gerektiğini öğrettiği ve bünyesindeki elestirel bakısaçısı sayesinde gördüklerinin ötesindekileri yorumlama yetisini kazandırdığı içintoplumsal bir gereksinimdir. Böyle bir eğitim sürecinden geçen birey, etrafında olupbitenlere kayıtsız kalmayacaktır. Bilinçli bireylerin sahip olması gereken bilinçli tüketiciprofili, elestirel bakıs açısı, değerlendirme, yorum yapabilme ve yasadığı toplumakatkıda bulunabilme gibi özellikler medya okuryazarlığı derslerinde öğrencilereverilmelidir.Toplum için bu denli önemli ifade eden medya okuryazarlığı derslerinin, niteliğide gelismis olmalıdır. Bu çalısmada, Fransa, ?ngiltere, Kanada, Avusturya, Amerika veTürkiye'de uygulanan medya okuryazarlığı dersleri incelenmistir. Kanada dısındakiülkelerde medya eğitimine iliskin görülen en önemli eksiklik medya eğitimi içinbelirlenmis resmi bir öğretim izlencesi olmamasıdır. ?stanbul'da medya okuryazarlığıdersinin islendiği pilot okulda öğretmenlerle yapılan görüsme sonucunda, elde edilenbulgular, ülkemizde verilen medya okuryazarlığı derslerinin korumacı bir anlayıslaislendiği ve bu anlayısın topluma bilinçli bireyler kazandırmaktan çok uzak olduğunugöstermistir. Öğretmenlerin yeterli donanıma sahip olmamaları, finansal yetersizlikler,politik gündemlerin derslerde yer almaması, popüler metinlerin derslerdeçözümlenmemesi gibi eksiklikler, medya okuryazarlığı derslerinin basarıya ulasmasınıengelleyen unsurlar olarak görülmektedir.Çalısmanın sonucunda, etkin bir medya eğitimi için yeni öğrenim yöntemlerigelistirmek gerektiği görülmüstür. Çalısmada, bu stratejiler ısığında etkin bir medyaeğitimi için gereksinim duyulan asamalar tartısılmıstır. Bu noktada, ilgili bakanlıklar,sivil toplum kurulusları, okullar ve ebeveynler arasında yapılacak is birliği oldukçaönemlidir. Böylece, okulda baslayan eğitim evde ve toplum içinde de devam edecektir.Medya okuryazarlığı derslerine iliskin kaynaklar ne yazık ki sınırlıdır. Bu noktadayapılacak akademik arastırmalar ve çalısmalar, süphesiz medya eğitiminin gelismesineyardımcı olacak bir diğer unsurdur.Anahtar Sözcükler: Medya okuryazarlığı, kitle iletisim araçları, elestiri,çözümleme, korumacı yaklasım, elestirel yaklasım.

Abstract:
The aim of this study is to display the deficiencies in media literacy courseapplications in the world. For this purpose, firstly the effects of mass media, whoseimportance has been increasing day by day in our lives has been argued. The effects ofmass media on children affect the physiological and psychological growth of children.To bring up healthy individuals for society, growing couscious children is important. Atthis point, an active media education is a social need. Because media education does notonly educate children about how to use mass media but also with the help of the criticalpoint of view it gives the ability to make comment about the things beyond visibility. Theindividual who takes this kind of education can not be indifferent about what is going onaround.The qualifications that the conscious individual has to have such as being anactive consumer, having critical point of view, making comment must be given tostudents in media literacy lessons.The quality of media literacy course which is so important for society must bedeveloped. In this study media literacy courses in France, England, Canada, Austria, theUSA and Turkey have been analysed. The most important hitch about media literacycourses in those countries apart from Canada is that they have no official curriculum.At the end of the research that has been done at a school in ?stanbul, it was concludedthat media literacy applications in Turkey have protectionist approach. Media literacycourse applications in the world are not literally successful. There are some points thatgive way to the failure of media literacy courses, such as inadequate teachers, financialproblems also some untouchables regarding politics and popular media content. At theend of this study it has been seen that new classroom strategies for an active medialiteracy lesson are necessary. In this study in the light of these strategies, the steps for anideal media education have been discussed. At this point the cooperation betweenrelated ministries, non-governmental organizations, schools and parents is important.Thus education will go on at home and in society. The sources about media literacycourse applications are limited. At this point academic studies and researches are theother elements that will certainly help the development of media education.Key Words: Media literacy, mass media, criticism, analyse, critical approach,protective approach.