COVID 19 pandemisi sürecinde insanların doğa ve peyzaja erişim taleplerinin tespiti
Detection of people's requests for access to nature and landscape during the COVID-19 pandemic
Yazar: SEMA NUR ÖZKURT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. IŞIK SEZEN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Amaç: 2019 yılının sonunda Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve hala devam eden Coronavirus Disease 2019/COVID-19' olarak anılan 'koronavirüs' pandemisi dünyayı etkisi altına almıştır. Tüm dünyada çok fazla can kaybına neden olan salgının önlenmesinde en önemli üç kuralın maske takma, sosyal mesafe, hijyene dikkat etme olduğu sürekli olarak uzmanlar tarafından belirtilmiştir. Sosyal mesafenin sağlanabilmesi için insanların mecbur olmadıkça evden dışarı çıkmamaları gerektiği belirtilmiştir. Hatta salgının pik yaptığı dönemlerde sokağa çıkma yasakları uygulanmıştır. Salgının önlenmesinde belki de en önemli çözüm olan sokağa çıkma yasağı toplumun bazı kesimlerinde psikolojik travmalara neden olmuştur. Çünkü sokağa çıkma yasağı insanların sosyal bağlarını koparmıştır. Birçok bilimsel araştırmada sosyal bağların psikolojik sağlık, fiziksel refah ve hatta hayatta kalma için önem taşıdığı belirtilmektedir. Aylarca evde kalan veya zorunlu olmadıkça evden çıkamayan insanlar yaşam şekillerini, alışkanlıklarını değiştirme, yeni hobiler edinme yoluyla pandemi süreciyle baş etme zorunda kalmıştır. Bu araştırmada; COVID-19 pandemisi sürecinde evde doğadan, peyzajdan uzak kalan insanların ne şekilde çözümler ürettiklerini tespit etmek amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Araştırmanın yöntemini; etüt, veri toplama, analiz ve değerlendirme aşamaları oluşturmaktadır. Bu bağlamda, Erzurum'da yaşayan insanların COVID-19 pandemisi sürecinde müstakil bahçeli evlere, hobi bahçelerine olan taleplerini; Türkiye genelinde yaşayan insanların da müstakil bahçeli evlere taleplerini, balkon kullanma, evde bitki yetiştirme alışkanlıklarındaki değişimi tespit etmeye yönelik hazırlanmış anketler belirlenen örneklem kitleye uygulanarak istatiksel analizleri yapılmıştır. 
Bulgular:  Anket sonuçlarından elde edilen bulgulara göre; katılımcıların %68,6'sının müstakil bahçeli ev almaları/kiralamalarında COVID-19 pandemisinin etkisi olduğu, %75,7'sinin pandemiden önce müstakil bahçeli ev satın almayı/kiralamayı düşünmediği, %64,29'unun pandemiden önce hobi bahçesi sahibi olmayı düşünmediği, %67,46'sında pandeminin hobi bahçesi almaları/kiralamalarında etkili olduğu, %81,39'unun pandemi sürecinde balkonda vakit geçirdiği, %67,53'sinin balkonda vakit geçirme süresinin arttığı, % 69,53'ünün pandemi sürecinde evlerinde yetiştirmek için yeni bitkiler satın aldığı tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırmanın sonucunda; COVID-19 pandeminin insanların peyzaj alanlarına bakış açılarına önemli oranda etki ettiği, müstakil bahçeli evlere ve hobi bahçelerine talebin arttığı, pandemi sürecinin etkilerinin görülmesi ve karantina tedbirleri uygulandığı dönemde balkonlarda geçirilen sürelerin uzadığı, balkonların öneminin arttığı, evde bitki yetiştirmeye olan ilginin artış gösterdiği gözlenmiştir.

Abstract:
Purpose: The 'coronavirus' pandemic, known as Coronavirus Disease 2019/COVID-19, which emerged in Wuhan, China at the end of 2019 and still continues, has affected the world. Experts have consistently stated that the three most important rules in the prevention of the epidemic, which has caused so many deaths all over the world, are wearing masks, social distance, and paying attention to hygiene. In order to ensure social distance, it has been stated that people should not go out of the house unless they have to. In fact, curfews were imposed during the peak periods of the epidemic. The curfew, which is perhaps the most important solution in the prevention of the epidemic, has caused psychological traumas in some parts of the society. Because the curfew has severed people's social ties. Many scientific studies indicate that social ties are important for psychological health, physical well-being, and even survival. People who stayed at home for months or could not leave the house unless it was necessary had to cope with the pandemic process by changing their lifestyles, habits and acquiring new hobbies. In this study; It is aimed to determine how people who stay away from nature and landscape at home during the COVID-19 pandemic process produce solutions.
Method: The method of the research; survey, data collection, analysis and evaluation phases. In this context, the demands of people living in Erzurum for detached houses and hobby gardens during the COVID-19 pandemic; The statistical analyzes were made by applying the questionnaires to the determined sample group to determine the demands of the people living in Turkey for houses with detached gardens, the use of balconies, and the change in the habits of growing plants at home.
Findings: According to the findings obtained from the survey results; 68.6% of the participants were affected by the COVID-19 pandemic in buying/leasing a house with a detached garden, 75.7% did not consider buying/renting a house with a detached garden before the pandemic, 64.29% did not think of owning a hobby garden before the pandemic, In 67.46% of them, the pandemic was effective in buying/leasing a hobby garden, 81.39% of them spent time on the balcony during the pandemic process, 67.53% of them spent time on the balcony increased, 69.53% of them wanted to grow them in their homes during the pandemic process. It was determined that he bought new plants.
Results: As a result of the research; It has been observed that the COVID-19 pandemic has significantly affected people's perspectives on landscape areas, the demand for detached houses and hobby gardens increased during the pandemic process, the time spent on balconies increased, the importance of balconies increased, and the interest in growing plants at home increased during the period when the effects of the pandemic process were observed and quarantine measures were implemented.