Trakya Umumi Müfettişliği
Trakya Public Inspectorship
Yazar: MURAT BURGAÇ
Danışman: PROF. DR. İHSAN GÜNEŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Kamu yönetimi = Public administration ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Trakya bölgesi = Thrace region ; Umumi müfettişlikler = General inspectorship ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Türkiye'de 1927?1935 yılları arasında vilayetler üstü, bölgesel bir idari teşkilat olarak dört umumî müfettişlik kurulmuştur. Umumi Müfettişlik Teşkilatının, Cumhuriyet dönemi idare mekanizması içinde son derece önemli bir yeri vardır ve teşkilat, merkezi yönetimin taşradaki örgütlenmesini tamamlayan bir özelliğe sahiptir. Tek Parti Dönemi'nin sonuna kadar çalışmalarını sürdüren müfettişlikler, 1947 yılında işlevsiz hale getirilmiş; 1952 yılında umumî müfettişlikler hakkındaki yasanın yürürlükten kaldırılmasıyla da tamamen tasfiye edilmişlerdir.Trakya Umumî Müfettişliği isimli doktora çalışmamızda; Edirne, Çanakkale, Tekirdağ, Kırklareli vilayetlerini içine alan ve son derece stratejik bir öneme sahip olan, Trakya bölgesinde görev yapmak üzere, 1934 yılında, kurulan Trakya Umumi Müfettişliği incelenmiş ve Umumî Müfettişlik Teşkilatı gibi olağanüstü bölgesel bir idari teşkilata niçin gereksinim duyulduğu ve teşkilatın ne tür bir işlevinin olduğu sorularına yanıt aranmıştır.Çalışmamızda; birinci el kaynaklara dayanan ve olayları kronolojik bir biçimde, sebep-sonuç ilişkilerini gözeterek ele alan tarihsel yöntem kullanılmıştır.Çalışmanın sonunda, Umumi Müfettişlik Teşkilatının; benzer ekonomik ve sosyal koşullara sahip, benzer sorunları ve benzer gereksinimleri olan birkaç vilayeti, bir ?mıntıka? altında toplayarak, tek merkezden koordine etmek ve denetlemek; böylece taşrada ?idari ve inzibati işlerin? daha düzgün, süratli ve koordineli bir şekilde yürütülmesini; ekonomik ve sosyal kalkınmanın istenen hızda gerçekleşmesini sağlamak amacıyla kurulduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca teşkilatın idari yapı içindeki yeri, önemi ve işlevi açıklığa kavuşturulmuş; teşkilatı kuran yönetsel ve siyasal düşünce, bilimsel bir bakış açısıyla, ortaya konmuş; müfettişliğin görev yaptığı dönemde, Trakya'da yaşanan; iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmeler ve bu gelişmelerde müfettişlik teşkilatının rolü aydınlatılmıştır.

Abstract:
Four public inspectorships which were regional organizations above provinces were founded in Turkey between the years 1927 ? 1935. These organizations undertook a complementary characteristic in the ongoing organization of central government in local areas and therefore played a vital role in the government system of Turkish Republic in those years. Having carried on their studies by the end of the single-party period, the functions of these organizations were substantially narrowed in 1947 and afterwards they were abolished with the abrogation of the law of public inspectorships in 1952.In the study, Trakya Public Inspectorship, which was founded in 1934 and served in Trakya region, comprised of the provinces such as Edirne, Çanakkale, Tekirdağ, Kırklareli and being of great importance strategically, was surveyed. Besides, the reasons for a need for these extraordinary regional organizations in general and the functions of these organizations were investigated.In the study, a historical method which depends on primary sources and which focuses on the events in chronological order by using cause and effect relations was used.In the end, the study revealed that these organizations were established for the purpose of coordinating and supervising from the centre by organizing a number of provinces sharing similar economical conditions, social conditions, problems and needs as single regions. By this way, the central government aimed at carrying out the governmental and disciplinary works more ordered, coordinated and faster, and they also aimed at facilitating economical and social development. In addition, the positions, the functions and the importance of these organizations within the governmental structure were clarified; the administrative and political views which established the organizations were explained with a scientific point of view and finally the economical,social and cultural developments during the period in which the public inspectors had worked in Trakya region and the roles of this organization in these developments were clarified.