Atık yönetiminde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı: beykoz ilçesi örneği
Use of geographic information systems in waste management: Beykoz case
Yazar: HÜLYA KURU
Danışman: PROF. DR. TAŞKIN KAVZOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Coğrafi konum = Geographical position ; Coğrafi veriler = Geographic datas ; Katı atıklar = Solid wastes

Özet:
Artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak ve aynı zamanda çevrenin korunmasını sağlayabilmek için verimli bir atık yönetim hizmetinin sağlanması gerekmektedir. Günümüzde verimli bir atık yönetimi için, yürütülen çalışmalarda bilgi ve teknoloji kullanımını arttırmak kaçınılmaz bir hal almıştır. Beykoz ilçesi genelini kapsayan bu tez çalışmasında, Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı yazılım ve uygulamalar kullanılarak atık yönetim hizmetine ait verilerin bilgiye dönüştürülmesi ile sürdürülebilir, ölçülebilir, analiz edilebilir, denetlenebilir ve iyileştirilebilir bir sistem kurulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak ilçe genelinde temelde atık üniteleri ve kentsel temizlik alanları verileri olmak üzere hizmet kapsamında bulunan tüm veriler toplanıp sisteme aktarılmıştır. Elde edilen veriler ile amaca yönelik birçok konuma dayalı analiz yapılmıştır. İlk olarak belirli rotada çalışan çöp toplama araçları için ağ analizi gerçekleştirilmiş olup, optimum güzergâh belirleme çalışması yapılmıştır. Elde edilen optimum rota ile süre ve mesafeden önemli ölçüde tasarruf edildiği görülmüştür. Hizmet verimliliğinin ölçülmesi amacı ile yürütülen analiz çalışmalarında atık noktalarına istenilen mesafe aralıklarında etki alanları belirlenmiş olup, konutlar hizmet noktalarına olan yakınlıklarına göre sınıflandırılmıştır. Yazılıma ait bazı uygulama ve şablonların atık yönetimine konfigüresi gerçekleştirilmiştir. Bulunulan konumun kaydını tutan anket uygulaması ile ilçe sakinlerinin atık yönetim hizmetine ait memnuniyet seviyesini ölçecek sorular hazırlanmıştır. Elde edilen sonuçların sisteme aktarılması sonrasında gerçekleştirilen anket analiz çalışmaları ile lokasyonlara göre hizmet ulaştırma, vatandaşların bu hizmetlere karşı duydukları memnuniyet seviyesinin tespiti sağlanmıştır. Ayrıca şikâyet, talep ve bildirimlerin konum bazlı iletimi ve gelen şikayetlerin saha ekiplerine görev olarak atanması ile takibine olanak sağlayan uygulamalar da atık yönetimine uyarlanmış olup, sahada gözlemlenen olumsuzluklara müdahale hızı arttırılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Katı Atık, Akıllı Yönetim, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Konumsal Veri, Optimizasyon.

Abstract:
An efficient waste management service is needed to meet the growing population needs and at the same time to protect the environment. Today, for effective waste management, it has become inevitable to increase the use of information and technology in the work carried out. In this thesis study which covers the whole of Beykoz county, it is aimed to establish a sustainable, measurable, analytical, auditable and improvable system by transforming the data of the waste management service by using Geographical Information System based software and applications. In line with this aim, firstly all the data in the scope of the service were collected and transferred to the system, mainly waste facilities and urban cleaning areas. Various analyzes have been made towards the purpose of the obtained data. First, a network analysis was carried out for a specific road working garbage truck, and an optimal route determination study was conducted. It has been shown that the new optimum route estimated saves considerable time and distance. In the analysis, studies conducted with the aim of measuring service efficiency, the impact areas at the desired distance intervals are determined at the waste points and classified according to their proximity to the service points. Some applications and templates of the software (Geographic Information System) have been configured to waste management. The questionnaire that keeps track of the location of the residents has been prepared to measure the level of satisfaction of the residents' waste management system. Based on the question-based analysis studies carried out after the results were transferred to the system, service delivery was determined according to the locations and satisfaction level of the citizens were perceived. In addition, location-based communication of complaints, requests and notifications and complaints submitted to the field teams as well as applications that enable follow-up complaints are also adapted to waste management and the speed of intervention to the negativity observed in the field is increased.


Keywords: Solid waste, intelligent management, geographic information systems, spatial data, optimization.