60-72 Aylık Çocuklar İçin Doğayla Bağlantı Kurmaya Eğilim Ölçeği'nin geliştirilmesi ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
Development of disposition to connect with nature scale for 60-72 Months Children and Investigation on Some Variables
Yazar: KÜBRA ENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğa = Nature ; Doğaya yakınlık = Biophilia ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Teknolojinin gelişmesi ve sanayileşme ile yaşam tarzında oluşan değişimler insanların doğadan uzaklaşmasına sebep olmuştur. Doğada vakit geçirmek insanın sağlığı üzerinde olumlu etkilere sahipken doğadan uzaklaşma hastalıklara neden olmaktadır. Araştırmalar çocukların doğada vakit geçirmelerinin DEHB bulgularını azalttığını, stresle baş etme seviyelerini artırdığını, motor, denge ve konsantrasyon becerilerini geliştirdiğini ve çevresel davranışlarını artırdığını göstermiştir. Bu nedenlerle çocukların doğayla bağlantı kurmaya eğilim seviyelerinin ölçülmesi ve gerekli durumlarda bu eğilimi artırıcı müdahalelerde bulunulması önemlidir. Bu araştırmanın amacı, 60-72 aylık çocukların doğayla bağlantı kurmaya eğilimlerini ölçmek üzere bir ölçek geliştirmek ve bu yaş grubu çocukların doğayla bağlantı kurmaya eğilim seviyelerini bazı değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, tarama modelinde nicel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Altındağ, Çankaya ve Yenimahalle ilçelerinde MEB'e bağlı resmi anaokulları, anasınıfları ve 1. sınıflara devam etmekte olan 60-72 aylık 478 çocuk oluşturmaktadır. Veriler ebeveyninden onay alınan gönüllü çocuklar ile yüzyüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerliliği kapsam ve yapı geçerliliği açısından değerlendirilmiştir. Kapsam geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliliği için madde toplam puan korelasyonu, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Madde toplam puan korelasyon değerleri 0,314-0,700 değerleri arasında, madde faktör yükleri 0,417-0,720 değerleri arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 2/sd (1,367) değerinin 5'in altında olduğu, CFI (0,925) ve TLI (0,918) değerlerinin 0,90'ın üzerinde ve RMSEA (0,036) değerinin 0,08'in altında olduğu görülmüştür. Açımlayıcı faktör analizi için yapılan ilk uygulamaya göre hesaplanan Heise ve Bohrnstedt'ın Ω güvenirlik katsayısı 0,904, doğrulayıcı faktör analizi için yapılan ikinci uygulamaya göre hesaplanan McDonald ω güvenirlik katsayısı 0,989, test-tekrar test güvenirliği için hesaplanan Pearson korelasyon katsayısı 0,852 olarak bulunmuştur. "60-72 Aylık Çocuklar İçin Doğayla Bağlantı Kurmaya Eğilim Ölçeği"nin 23 madde ve tek faktörden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçek toplam puanlarının değişkenlere göre incelenmesine dair sonuçlar çocukların ölçekten aldıkları toplam puanların cinsiyet, ailenin aylık gelir durumu ve bitki ile ilgili etkinlik yapma durumuna göre farklılaşmadığını göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre tek çocukların 2 ve daha fazla kardeşi olan çocuklardan daha yüksek eğilim seviyesine sahip oldukları; evcil hayvan besleyen çocukların ise hayvanla ilgili bir etkinlik yapmayan çocuklardan daha yüksek eğilim seviyesine sahip oldukları görülmüştür.

Abstract:
The changes in lifestyle caused by development of technology and industrialization have caused people to move away from nature. While spending time in nature has positive effects on human health, distancing from nature causes diseases. Researches have shown that spending time in nature reduces attention deficit and hyperactivity symptoms. In addition, it improves motor, balance and concentration skills. It also increases the ability to cope with stress, and children's environmental behaviors. For these reasons, it is important to measure the level of children's disposition to connect with nature and to take precautions to increase this disposition when necessary. The aim of this study is to develop a scale for measuring the disposition of 60-72 months old children to connect with nature and to examine the disposition levels of children in this age group in terms of some variables. Research is a quantitative study in the scanning model. The study group consists of 478 children between 60-72 months of age who are attending the first kindergartens, kindergartens and first graders in Altındağ, Çankaya and Yenimahalle districts of Ankara. The data were collected through face-to-face interviews with volunteer children whose parents fill the consent form. The validity of the scale was evaluated in terms of content and construct validity. Expert opinion was applied for content validity; item total correlation, exploratory and confirmatory factor analyses were performed for construct validity. Item total correlation values are between 0.314-0.700 and item factor loads are between 0.417-0.720. Confirmatory factor analysis revealed that 2/sd (1.367) is below 5, CFI (0.925) and TLI (0.918) are above 0.90 and RMSEA (0.036) is below 0.08. The reliability coefficient of Heise and Bohrnstedt Ω calculated according to the first application for exploratory factor analysis is 0.904, the reliability coefficient of McDonald ω calculated according to the second application for confirmatory factor analysis is 0.989, the Pearson correlation coefficient for the test-retest reliability is calculated as 0.852. It has been concluded that "Disposition to Connect with Nature Scale For 60-72 Months Children" is a valid and reliable scale consisting of 23 items and one factor. The results of examining the relationship between the total scores of the scale and the variables showed that the total scores of the children in the scale are not related to gender, family income and the status of the plant activity. It is found that children who have no siblings have higher level of disposition than children who have 2 or more siblings. In addition, children who have pets in the home have higher level of disposition than children who do not have any interaction with animal.