Ergonomik risk faktörlerinin alışveriş merkezi çalışanları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of ergonomic risk factors on shopping center employees
Yazar: ABDULLAH KÖSE
Danışman: PROF. DR. ÖMER GÜNDOĞDU
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Giriş: Bu araştırma ülkenin doğusunda bir il merkezinde bulunan üç alışveriş merkezinde çalışmakta olan farklı mesleklerden kişilerin ergonomik risk faktörleri açısından değerlendirmesini yapmak amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma, 01 Mayıs- 01 Temmuz 2022 tarihleri arasında, ülkenin doğusunda bir il merkezinde bulunan 3 AVM çalışanları ile yürütülen nicel araştırma desenlerinden tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, ilgili AVM'lerinde görev yapan 300 çalışan oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen tarihler arasında görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 222 AVM çalışanı oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu" ve "İş Yeri Ergonomi Ölçeği" kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, one way ANOVA, Man Whitney U testi, t testi ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan AVM çalışanlarının yaş ortalaması 28,09±5,52, %51,4'ü kadın, %70,7'si bekâr, %39,2'si lise mezunudur. Araştırmaya katılanların %47,3'ü satış danışmanı olarak çalışmakta, %64,4'ü dikkat gerektiren bir işte görev almaktadır. %93,7'sinin kronik bir hastalığı, %77,9'unun ise herhangi bir sağlık şikâyeti bulunmamaktadır. AVM çalışanlarının aylık gelir ortalaması 4481,27±1326,05, çalışma yılı ortalaması 3,74±2,87, günlük ortalama çalışma süresi 9,26±2,19, günlük ihtiyaç duyulan dinlenme süresi ortalaması ise 9,52±6,62'dir. AVM çalışanlarının işyeri ergonomisi ölçeği toplam puan ortalaması 113,64±25,21'dir. AVM çalışanlarının işyeri ergonomisi ölçeği alt boyutları incelendiğinde İş Sağlığı ve İş Güvenliği alt boyut puan ortalaması 25,60±6,89, Çevre Koşulları alt boyutu puan ortalaması 20,82 ±6,24, Psikolojik Unsurlar alt boyutu puan ortalaması 20,40±3,94, İş Gören Güvenliği alt boyutu puan ortalaması 21,05±6,61, İşyeri Sosyal Çevre alt boyutu puan ortalaması 12,90±4,81 ve Çalışma Ortamı alt boyutu puan ortalaması 12,84±4,26 olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmada AVM çalışanlarının işyeri ergonomisi ölçeği puanlarının ortalamanın üstünde olduğu, alışveriş merkezi çalışanlarının çalıştıkları ortamı ergonomik açıdan düşük riskli olarak değerlendirdikleri sonucu elde edilmiştir. AVM çalışanları, iş yerlerini İş Sağlığı ve İş Güvenliği boyutunda, en düşük riskli, İşyeri Sosyal Çevre ve Çalışma Ortamı boyutlarında ise en yüksek riskli olarak değerlendirmişlerdir. Bekâr, eğitim düzeyi yüksek, kronik hastalığı bulunan ve sağlık problemi yaşayanların, çalıştıkları ortamları evli, eğitim düzeyi düşük, kronik hastalığı ve sağlık problemi olmayan bireylere kıyasla ergonomik açıdan daha riskli buldukları sonucuna varılmıştır. AVM çalışanları gelir durumu arttıkça, iş yerlerini ergonomik açıdan daha risksiz buldukları sonucuna varılmıştır. AVM çalışanlarının çalışma süresi arttıkça iş yerlerini ergonomik açıdan daha riskli buldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Introduction: This research was conducted to evaluate the ergonomic risk factors of people from different professions working in three shopping centers located in a city center in the east of the country.
Materials and Methods: This research is a descriptive study, one of the quantitative research designs, conducted with the employees of 3 shopping malls in a city center in the east of the country between 01 May and 01 July 2022. The universe of the research consisted of 300 employees working in the relevant shopping malls. The sample of the research consisted of 222 AVM employees who worked between the specified dates and agreed to participate in the research. "Descriptive Characteristics Form" and "Workplace Ergonomics Scale" were used to collect data. Number, percentage, mean, one way ANOVA, Man Whitney U test, t test and Kruskal Wallis tests were used in the analysis of the data.
Results: The average age of the shopping mall employees included in the research is 28.09±5.52, 51.4% are female, 70.7% are single, 39.2% are high school graduates. 47.3% of the survey participants are sales consultants. 64.4% of them work in a job that requires attention, 93.7% of them do not have a chronic disease and 77.9% of them do not have any health complaints. The average monthly income of the shopping mall employees is 4481.27±1326.05, the average working year is 3.74±2.87, the average daily working time is 9.26±2.19, the daily required rest time is 9.52±6.62 is . The total mean score of the workplace ergonomics scale of the shopping mall employees is 113.64±25.21. When the workplace ergonomics scale sub-dimensions of the shopping mall employees are examined, the Occupational Health and Occupational Safety sub-dimension mean score is 25.60±6.89, the Environmental Conditions sub-dimension mean score is 20.82 ±6.24, the Psychological Factors sub-dimension mean score is 20.40±3 It was determined that Occupational Safety sub-dimension mean score was 21.05±6.61, Workplace Social Environment sub-dimension mean score was 12.90±4.81, and Work Environment sub-dimension mean score was 12.84±4.26.
Conclusion: In the study, it was concluded that the workplace ergonomics scale scores of the shopping mall employees are above the average, and that the shopping center employees evaluate the environment they work in as low risk in terms of ergonomics. Mall employees evaluated workplaces as the lowest risk in terms of Occupational Health and Safety, and the highest risk in terms of Workplace Social Environment and Working Environment. It was concluded that those who are single, have a high education level, have a chronic disease and have health problems find their working environments more ergonomically risky compared to individuals who are married, have a low education level, and have no chronic diseases and health problems. It was concluded that as the income status of shopping mall employees increases, they find their workplaces more risk-free in terms of ergonomics. It was concluded that as the working time of shopping mall employees increases, they find their workplaces more risky in terms of ergonomics.