Solid kanserli hastalarda koagülasyon bozuklukları doğal antikoagülan düzeyleri ve aktive protein C rezistansı
Coagulation disorders, natural anticoagulant levels and activated protein-C resistance in solid cancer patients
Yazar: ŞENER AĞDAŞ
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA YAYLACI
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
ÖZET Hiperkoagülabilitenin nedenleri arasında doğal antikoagülan düzeylerindeki düşüklük ve aktive protein C (APC) rezistansı da sayılmaktadır. Bu çalışmanın amacı kanserli olgularda hiperkoagülabilite ile doğal antikoagülan düzeyi ve APC rezistansı oranını araştırmaktır. Çalışma GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Onkoloji Servisimde takip ve tedavi edilen 41 solid kanserli hasta ile 20 sağlıklı kontrol grubunda yapılmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında yaş ortalamaları açısından (sırasıyla; 57±18, 56±13) anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmaya alınan malignite olgularının çoğunluğunu akciğer, mide ve kaim barsak karsinomları oluşturmaktadır (hastalık oranlan sırasıyla; %24.39, %19.51, %17.07). Doppler ultrasound ile 2 (%5) hastada derin ven trombozu saptanırken, kontrol grubunda derin ven trombozu olgusuna rastlanmadı. Hasta grubunda protein C (PC) (%53±27), kontrol grubundan (%101±33) anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.001). Protein S (PS) de hasta grubunda (%51i24) kontrol grubundan (%98±25) anlamlı olarak (p<0.001) düşük bulunurken, antitrombin IQ (ATIII) için anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0.05). D-dimer düzeyleri hastalarda kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). D-dimer pozitif hastaların yaş ortalamaları D-dimer negatiflerden yüksek bulunurken, PS ölçümü D-dimer pozitiflerde düşük tespit edilmiştir (p<0.05). Fibrinojen, trombosit ve protrombin zamanı Ölçümleri hasta grubunda kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (p<$.05). İleri evre kanser olgularında fibrinojen düzeyinin düşük evreli kanser olgularından daha yüksek olduğu tespit edildi (p-d).05). APC rezistansı oram kanserli hastalarda (1.75+0.38) kontrol grubundan (2.44±0.42) anlamlı olarak (p<0.001) düşük tespit edildi. APC rezistansı, kanserli hastaların %54'ünde, kontrol grubunun ise %5'înde tespit edildi. İstatistiksel anlamlı olmamakla beraber derin ven trombozu tespit edilen her iki hastada da APC rezistansı saptanmıştır. Sonuç olarak, kanserli hastalarda serum fibrinojen düzeyi ve trombosit sayımı yüksek, APC rezistansı oranı ile doğal antikoagülanlardan PC ve PS düşük, Alili ise normal bulunmuştur. Koagülasyon aktivasyonunun özgün belirteçlerinden D-dimer kanserli hastalarda yüksek oranda pozitif bulunmuştur. Solid kanserli olgularda koagulasyon homeostazisinin bozulduğu sonucuna varılmıştır. 38

Abstract:
SUMMARY COAGULATION DISORDERS, NATURAL ANTICOGULANT LEVELS AND ACTIVATED PROTETN-C RESISTANCE IN PATIENTS WITH SOLD) CANCERS Low natural anticoagulant levels and activated protein C (APC) resistance are accepted among causes of hypercoagulability. The aim of this study is to determine the relationship between hypercoagulability with the natural anticoagulant levels and APC resistance in cancer patients. This study was performed in 41 solid cancer patients and 20 healthy controls in Department of Oncology, GATA Haydarpaşa Training Hospital. There were no difference in mean age between patient and control groups ( 57±18, 56±13; respectively). The most of the patients, enrolled in the study had lung, gastric and colon malignancies (23.39%, 19.5 1% 17.07%; respectively). Deep vein thrombosis was observed in two (5%) patients, but none in the control group. Protein C (PC) was significantly lower in the patient group (53%±27) than the control group (101%±33) (p<0.001). Also protein S (PS) was lower in the patient group (51%+24) than the control group (98%±25) (p<0.001). There was not any significant difference between study and control groups for antithrombin III (ATIII) levels (p<0.001). Compared to the control group, D-dimer levels were significantly higher in the cancer patients (p<0.05). The mean age of patients with D-dimer positivity was higher than the D-dimer- negative patients. PS levels were lower in the D-dimer-positive patients than the D-dimer-negative ones. Compared to control ; serum fibrinogen, platelet and aPTT counts were significantly higher in patients with cancer (p<0.05). Fibrinogen levels in the patients with advanced stage cancer were higher than the early-stage ones. APC resistance ratio were significantly lower in the cancer cases (1.75+0.38), compared to the control group (2.44±0.42) (p<0.001). When APC resistance were positive in 54% of the cancer cases, only 5% of the controls had APC resistance. Two patients with APC resistance had deep vein thrombosis. Concludingly, in cancer patients, serum fibrinogen levels and platelet counts were higher, APC resistance and natural anticoagulants (PC and PS) were lower and ATIII level were similar, compared to healthy people. The mean level of D-dimer, a unique marker of activation of coagulation, was significantly higher in patients with cancer, compared to healthy controls. We concluded that, coagulation homeostasis was disturbed in cases with solid cancers. 39