Türkiye, ABD ve Rusya'nın Libya iç savaşına yönelik politikalarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of Turkey, USA and Russia's policies towards the Libyan civil war
Yazar: MUHAMMED EBRAR UZUNÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA ÇIKRIKÇI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Libya = Libya ; Rusya = Russia ; Savaş = War ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İç savaş = Civil war

Özet:
Arap Baharı olayları 15 Şubat 2011 tarihinde Libya'ya sirayet etmiş ve bu olaylar 17 Şubat 2011 tarihinde Libya halkı tarafından "öfke günü" olarak adlandırılmıştır. Kaddafi ve muhalifler arasında başlayan çatışmalar gün geçtikçe şiddetini arttırmış böylelikle Libya'daki olaylar iç savaşa dönüşmüştür. Libya'daki iç savaşa birçok dış aktörün de katılması ile Libya İç Savaşı çok katmanlı bir hal almıştır. Yaşanan çatışmalar neticesinde Kaddafi rejimi devrilmiş ve Libya'da geçiş hükümetleri dönemi başlamıştır. Kaddafi sonrası dönemde Libya, yerel aktörlerin kendi aralarında çıkar çatışmaları yaşamaları nedeniyle demokrasiye geçiş sürecinde başarılı olamamıştır. 2014 yılında Hafter'in gerçekleştirmiş olduğu darbe girişimi ile yerel aktörler arasındaki ayrışmalar daha net bir hal almış ve dış aktörler de bu ayrışmaya müdahil olarak çıkarlarına göre farklı tarafları desteklemişlerdir. Bu dönemler arasında birçok gelişme yaşanmış nitekim iç savaştaki taraflar, 23 Ekim 2020 tarihinde kalıcı ateşkes konusunda uzlaşıya varmıştır.
Bu çalışmada Türkiye, ABD ve Rusya'nın Libya İç Savaşı'na yönelik politikaları incelenmiş ve bu politikaların karşılaştırılmalı analizi yapılmıştır. Türkiye, ABD ve Rusya'nın Libya İç Savaşı'na yönelik politikaları birbirinden farklı amaçlara sahip olduğundan her ülke kendi özelinde değerlendirilmiştir. Türkiye, ABD ve Rusya ile Libya arasındaki ilişkilerin tarihi ve Türkiye, ABD ve Rusya'nın Libya İç Savaşı'na etki ettiği varsayılan politikaları ön plana koyularak incelenmiştir. Libya İç Savaşı'nın dinamiklerini anlayabilmek için Libya İç Savaşı'na müdahil olan diğer dış aktörlere ve yerel güçlere de araştırma içerisinde yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Libya İç Savaşı, Türkiye, ABD, Rusya, Karşılaştırmalı Dış Politika Analizi

Abstract:
Arab Spring events spread to Libya on 15 February and were later called the "day of anger" by the Libyan people on 17 February 2011. The armed conflicts between Qaddafi and the opposing parties constantly increased and eventually, these events turned into the Libyan Civil War. As many external actors engaged, the Libyan civil war had become a multi-layered conflict. As a result of these armed conflicts, the Qaddafi regime was overthrown and a period of transitional governments was started. In the post-Gaddafi period, Libya has not been successful in it's transition to democracy due to conflicts of interest among local actors. With Haftar's coup attempt in 2014, the division between local actors became more evident and the external actors engaged in this division and supported different parties according to their interests. Many events occurred during these periods and eventually, the parties of the civil war agreed on a permanent ceasefire on 23 October 2020.
The current study examines the policies of Turkey, USA, and Russia toward the Libyan Civil War and presents a comparative analysis of these policies. Since the Turkey, USA, and Russia's policies towards for the Libyan Civil War had different objectives, each country was examined separately. This study also focuses on the history of Turkey, the USA, and Russia's relations with Libya, as well as the policies of Turkey, USA, and Russia that are assumed to be effective in the Libyan Civil War. To obtain more insight into the dynamics of the Libyan Civil War, the external actors and local parties involved in this war were also discussed within the scope of the study.

Key Words: Libyan Civil War, Turkey, USA, Russia, Comparative Foreign Policy Analysis