Post ERCP pankreatit gelişiminde metabolik faktörlerin ve P22PHOX gen ekspresyonunun önemi
The importance of metabolic factors and P22PHOX gene expression in the devolopment of the post ERCP pancreatitis
Yazar: TANER BABACAN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN KADAYIFÇI
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Komplikasyonlar = Complications ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Metabolizma = Metabolism ; Obezite = Obesity ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis

Özet:
Pankreatit, ERCP'nin en sık karşılaşılan komplikasyonudur. Yapılan çalışmalarda hasta ve işlem kaynaklı risk faktörlerinin pankreatit oluşumunu artırdığı ve pankreatit seyrini etkilediği gösterilmiştir. Bu çalışmada diyabet, obesite ve dislipidemi gibi metabolik bozuklukların ve genetik faktörlerden p22phox gen ekspresyonunun post ERCP pankreatit ile ilişkisi araştırıldı.Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2009 - 2010 tarihleri arasında tanı ve tedavi amaçlı ERCP yapılan hastalar alındı. Post ERCP pankreatit tanımı ve derecelendirmesi ASGE (American Society of Gastrointestinal Endoscopy) kriterlerine göre yapıldı. Çalışma süresince 1329 hasta çalışmaya dahil edildi ve 51'inde (% 3,8) post ERCP pankreatit gelişti. Çalışmada açlık kan şekeri 126 mg/ dl'nin üzerinde olan hastalar diyabetik kabul edildi. Diyabetik hastaların 16'sında (% 7,5), diyabetik olmayan hastaların 35'inde (% 3) post ERCP pankreatit gelişti ve diyabet ile post ERCP pankreatit gelişimi arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p=0.002). Hastalar işlem öncesi bakılan lipid profillerine göre iki gruba ayrıldı. Dislipidemik hastaların 22'sinde (% 5,4), dislipidemik olmayan hastaların 29'unda (% 3,2) post ERCP pankreatit gelişti. Dislipidemi olan grupta post ERCP pankreatit oranı daha fazla olmasına rağmen, istatistiksel olarak bakıldığında dislipidemi ile post ERCP pankreatit arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0.08). Hastalar ayrıca vücut kitle indeksi (VKİ) durumlarına göre değerlendirildi. Obez olan grupta (VKİ > 30), obez olmayan gruba göre (VKİ < 30) post ERCP pankreatit oranı daha fazla olmasına rağmen, istatistiksel olarak değerlendirildiğinde hastaların VKİ'leri ile post ERCP pankreatit arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (% 5,5 ve % 3,4 p=0.46).Çalışmanın genetik kısmında ise ERCP işlemi yapılıp pankreatit gelişen ve gelişmeyen hastalar ile tamamen sağlıklı insanlardaki p22phox gen ekspresyon düzeyleri karşılaştırıldı. İstatistiksel olarak bakıldığında p22phox gen ekspresyonu ile her üç grup arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p=0.003). Alt grup analizinde ERCP sonrası pankreatit gelişen grupta p22phox gen ekspresyonu, pankreatit gelişmeyen gruba göre düşük saptandı fakat istatistiksel anlamlılık saptanmadı (p=0.98). P22phox gen ekspresyonu, sağlıklı grupta pankreatit gelişen ve gelişmeyen gruba göre düşüktü ve gen ekspresyonu açısından aralarında istatistiksel anlamlı fark olduğu saptandı (p=0.009 ve p=0.006).Bu çalışma post ERCP pankreatit gelişiminde metabolik ve genetik faktörlerin etkisini araştıran literatürdeki ilk araştırmadır ve diyabet ile post ERCP pankreatit arasında yakın bir ilişki olabileceği gösterilmiştir. Dislipidemi ve obezite bu çalışmaya göre post ERCP pankreatit riskini bir miktar artırmıştır, ancak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. P22phox gen ekspresyonunun post ERCP pankreatit gelişiminde rol oynamadığı görülmüştür. Diyabetik, dislipidemik ve obez hastalar post ERCP pankreatit için işlem sonrası daha yakın takip edilmelidir.Anahtar kelimeler: Pankreatit, Diyabet, Dislipidemi, Obesite, P22phox

Abstract:
Pancreatitis is the most common complication of ERCP. The recent studies have indicated that the risk factors associated with patients and ERCP procedure increase the devolopment of pancreatitis and affect the course of pancreatitis. In this study, we aimed to analyse the relationship between metabolic conditions (diabetes mellitus, obesity, dyslipidemia), genetic factors (p22phox) and the devolopment of the post ERCP pancreatitis.The patients, underwent a diagnostic or therapeutic ERCP between 2009-2010 at the University Hospital of Gaziantep University were enrolled in the study. The definition and the classification of the post ERCP pancreatitis were made according to ASGE (American Society of Gastrointestinal Endoscopy) criteria. During the study period, 1329 patients included and 51 (% 3,8) of them developed post ERCP pancreatitis. The patients with a fasting blood glucose higher than 126 mg/dl were defined as diabetes mellitus (DM). Sixteen of patients with DM (% 7,5) and 35 of patients without DM (% 3) has developed post ERCP pancreatitis with a statistical significance (p=0.002). The patients were divided into two groups according to lipid profile. Twenty two patients with dyslipidemia (% 5,4) and 29 patients (% 3,2) without dyslipidemia has developed post ERCP pancreatitis. Although the group with dyslipidemia had more post ERCP pancreatitis, a statistical significance was not determined (p=0.08). The patients were also analysed according to body mass index (BMI) status. The post ERCP pancreatitis rate was higher in obese patients (BMI > 30) than those non-obese (BMI < 30) however, the result was not statistically significant (% 5,5 and % 3,4 p=0.46).In the genetic part of the study, we compared the p22phox gene expression levels among the healthy people and the patients with or without post ERCP pancreatitis. The statical analysis indicated a significant relationship of p22phox gene expression among the groups (p=0.003). In the subgroup analysis, the p22phox gene expression was lower in post ERCP pancreatitis group than the group without pancreatitis but result was not statistically significant (p=0.98). The p22phox gene expression was also lower in healthy group than the group with or without pancreatitis and result was statistically significant (p=0.009, p=0.006).This is the first study investigating the role of metabolic and genetic factors for devolopment of the post ERCP pancreatıtıs. The study showed a close relationship between diabetes mellitus and post ERCP pancreatitis. In addition, dyslipidemia and obesity also increased the risk of the post ERCP pancratitis to some degree, but more studies are needed. The p22phox gene expression does not take part in the development of the post ERCP pancreatitis. In conclusion, the patients with diabetes mellitus, dyslipidemia and obesity should followed up more closely after the ERCP procedure for post ERCP pancreatitis.Key words: Pancreatitis, Diabetes, Dislipidemia, Obesity, P22phox