Alzheimer hastalarında serum östrojen reseptör beta seviyesi ile östrojen reseptör beta üzerinde tanımlı rs4986938, rs1256030 ve rs1271572 polimorfizmlerin ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between rs4986938, rs1256030 and rs1271572 polymorphisms defined on estrogen receptor beta with serum estrogen receptor beta level in Alzheimer's disease
Yazar: İBRAHİM SEYFETTİN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AKİF HAKAN KURT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Alzheimer hastalığı, hafif-orta-ağır bellek bozukluğu ile birlikte karar verme işlevlerinde, oryantasyonda ve edinilmiş entelektüel becerilerde progresif kayıp ile kendini gösteren ilerleyici nörodejeneratif bir hastalıktır. 
Epidemiyolojik çalışmalara göre Alzheimer hastalığının prevalansında cinsiyete göre farklılıklar gösterilmiştir. Alzheimer hastalığı kadınlarda daha fazla görülür ve hastalığın oluşmasında yaşam süresi, eğitim düzeyi ve steroid hormon düzeyleri önemli ölçüde rol oynar. Birçok çalışma, östrojenin nöronal gelişim ve nöron canlılığı dahil olmak üzere birçok aktiviteleri düzenlediğini göstermiştir. Östrojen, bilişsel performansı sözel ve görsel hafızayı koruyarak etkiler ve postmenopozal kadınlarda bilişsel kaybı erteler.
Östrojen; ERα ve ERβ olmak üzere iki ana alt tip reseptörden meydana gelmektedir. ERα, uterus, meme bezi, plasenta, karaciğer, kemik ve kardiyovasküler sistem gibi "klasik" östrojen hedef dokularında yüksek seviyelerde bulunur. ERβ ise beyin, prostat, yumurtalık, akciğer, kas ve idrar yolu gibi "klasik olmayan" hedef dokularda bulunmaktadır. Birçok çalışma, hem ERα hem de ERβ'nın, nörodejeneratif bozulmalara karşı östrojen kaynaklı nöron canlılığı üzerine olumlu etkiler gösterdiğini kanıtlamıştır. 
Yapılan çalışmalarda kan yağlarının Alzheimer hastalığı için bir risk faktörü olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada Türk popülasyonundaki Alzheimer hastası bireylerde östrojen reseptör beta üzerinde tanımlı rs4986938, rs1256030 ve rs1271572 polimorfizmlerin serum östrojen reseptör beta arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Bunun için Alzheimer tanısı konmuş 72 hasta ve nörodejeneratif hastalığı olmayan 72 sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Total kolesterol, HDL, LDL, VLDL ve Trigliserit değerleri ölçülerek kan yağ değerlerinin östrojen reseptör beta ve östrojen reseptör beta üzerinde tanımlı rs4986938, rs1256030 ve rs1271572 polimorfizmleri ile ilişkisi incelenmiştir.
Araştırmamıza göre kontrol ve hasta grupları arasında genotipler bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında serum östrojen reseptör beta düzeyi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001).  Kan yağ değerleri düzeyleri kontrol ve hasta gruplarının karşılaştırılmasında LDL (p=0,003), Trigliserit (p=0,001) ve VLDL(p=0,001) ölçüm değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur

Abstract:
Alzheimer's disease is a progressive neurodegenerative disease characterized by progressive loss of orientation and acquired intellectual skills in decision-making functions with mild-moderate-to-severe memory impairment.
Differences in sex prevalence of Alzheimer's disease are shown according to epidemiological studies. Alzheimer's disease is more common in women and the duration of life, education and steroid hormone levels play an important role in the development of the disease. Many studies have shown that estrogen regulates many activities, including neural development and neuron survival. Estrogen affects cognitive performance by preserving verbal and visual memory and delaying cognitive loss in postmenopausal women.
The estrogen comes from two main subtype receptors, ERα and ERβ. ERα is found in high levels in "classic" estrogen target tissues such as uterus, mammary gland, placenta, liver, bone and cardiovascular system.  ERβ is found in "non-classical" target tissues such as the brain, prostate, ovary, lung, muscle and urinary tract. Many studies have demonstrated that both ERα and ERβ have positive effects on neurogenesis from estrogen versus neurodegenerative disorders.
Studies have shown that blood fats are a risk factor for Alzheimer's disease.In this study, we aimed to investigate the relationship between rs4986938, rs1256030 and rs1271572 polymorphisms of estrogen receptor beta on estrogen receptor beta in Turkish population.For this purpose, 72 patients with Alzheimer's disease and 72 healthy individuals without neurodegenerative disease were included in the study. Total cholesterol, HDL, LDL, VLDL and Triglyceride values were measured and the relation of blood fat values with rs4986938, rs1256030 and rs1271572 polymorphisms on estrogen receptor beta and estrogen receptor beta was investigated.
According to our study, no statistically significant relationship was found between the control and patient groups in terms of genotypes.Serum estrogen receptor beta levels were statistically significant between the patient and control groups (p = 0.001).
The values of LDL (p = 0.003), Triglyceride (p = 0.001) and VLDL (p = 0.001) were found to be statistically significant in the comparison of blood fat values levels and comparison of patient groups.