Öğrenmede evrensel tasarım ilkelerini kazandırmaya yönelik oluşturulan öğretmen eğitimi programının öğretmen çıktıları ve özel gereksinimli öğrencilerin matematik başarısı üzerine etkisi
The effect of teacher training program -highlihting universal design principles for learning- on teacher outcomes and the mathematics achivement of students with special needs
Yazar: AYFER ASLAN
Danışman: PROF. DR. NECDET KARASU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, öğrenmede evrensel tasarım (ÖET) ilkelerini sınıf öğretmenlerine kazandırmaya yönelik oluşturulan Öğrenmede Evrensel Tasarım İlkeleri Öğretmen Eğitimi Programının sınıf öğretmenlerinin ÖET çerçevesine göre ders planı hazırlama ve uygulama becerisi ile özel gereksinimli (ÖG) öğrencilerinin matematik başarıları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Sınıf öğretmenleri ve sınıflarındaki ÖG öğrencileriyle yürütülen araştırmada vaka yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubundaki öğretmenler ve ÖG öğrencileri iki gruba ayrılmıştır. Birinci gruptaki öğretmenler ve ÖG öğrencileri ile herhangi bir uygulama yapılmamışken ikinci gruptaki öğretmenlere ÖET yaklaşımına göre ders planı hazırlama ve uygulama becerisi kazandırmak üzere hazırlanan öğretmen eğitimi programı uygulanmıştır. İkinci gruptaki öğretmenlerin sınıflarındaki ÖG öğrencilere ise öğretmenlerinin ÖET yaklaşımına göre hazırladıkları ders planlarını sınıflarında uygulamadan önce ve uyguladıktan sonra olmak üzere matematik sınavları uygulanmıştır. Öğretmenlerden elde edilen bulgular, ÖET yaklaşımına göre öğretmen eğitimini alan öğretmenlerin öğretimlerinin ÖET ilkelerine daha uyumlu olduğunu, ÖET çerçevesine göre ders planı hazırlayabildiklerini ve uygulayabildiklerini göstermiştir. Eğitimden sonra öğretmenlerin ÖG öğrenciye yönelik farkındalıklarının arttığı, ÖG öğrenci için öğretimsel uygulamalarını zenginleştirdikleri ve sınıflarında ÖG öğrenciler için öğrenme fırsatlarının arttığı, ÖG öğrencilerin eğitiminde kendilerini daha güçlü hissetmeye başladıkları görülmüştür. Yanı sıra öğretmenler ÖET yaklaşımını genel eğitim sınıflarında ÖG öğrencilerin başarılarının desteklenmesinde etkili bulduklarını; ancak ÖET yaklaşımına göre ders planlamanın alışık oldukları öğretimsel uygulamalardan çok farklı olduğunu ve yirmi yılı aşkın mesleki deneyimleri ile edindikleri tecrübelerin ve ustalaştıkları uygulamaların dışına çıkmakta zorlandıklarını belirtmişlerdir. Öğrencilerden elde edilen bulgulara göre ise ÖET yaklaşımına göre işlenen derslerle birlikte ÖG öğrencilerin matematik başarıları, derslere olan ilgileri ve katılımları artmış; problem davranışları ise azalmıştır. Bulgular, alan yazın ile karşılaştırmalı olarak ele alınarak tartışılmıştır.

Abstract:
In this research, the effect of the Universal Design Principles for Learning Teacher Training Program, which was created to introduce the principles of universal design for learning (UDL) to primary school teachers, on the ability of primary school teachers to prepare and implement lesson plans according to the UDL framework and on the mathematics achievement of students with special needs (SN) was investigated. In the research, conducted with primary school teachers and the SN students in their classes, case study method was used. The teachers in the study group were divided into two groups by random selection. While the teachers in the first group did not receive teacher training conducted according to the UDL approach, the teachers in the second group participated in this teacher training. In the second group teachers' classes mathematics exams were administered for the SN students before and after implementing the lesson plan prepared according to the UDL approach. The findings obtained from the teachers showed that the teaching of teachers who received teacher training according to the UDL approach was more compatible with the UDL principles and that they were able to prepare and implement lesson plans according to the UDL framework. It was observed that after the training, teachers' awareness of SN students increased, they enriched their instructional practices for SN students, learning opportunities for SN students in their classes increased, and they began to feel more powerful in the education of SN students. In addition, teachers found the UDL approach effective in supporting the success of SN students in general education classes; however, they stated that lesson planning according to the UDL approach is very different from the instructional practices they are used to and that they have difficulty in going beyond the experiences they have gained and the practices they have mastered with their professional experience of more than twenty years. According to the findings obtained from the students, with the lessons taught according to the UDL approach, the mathematics achievements of the SN students, their interest and participation in the lessons increased; problem behaviors decreased. The findings were discussed in comparison with the literature.