Diyarbakır koşullarında sarımsak yetiştiriciliğinde farklı dikim tarihlerinin hasat, verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of different planting dates on harvest, yield and quality of garlic cultivation in Diyarbakir
Yazar: SERHAT PEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEDAT PİRİNÇ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait Uygulama ve Araştırma alanında 2017 yılı sonbahar ve 2018 yılı ilkbahar vejetasyon döneminde Diyarbakır koşullarında sarımsak yetiştiriciliğinde farklı dikim tarihlerinin hasat, verim ve kalite üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, Taşköprü, Tunceli sarımsak çeşitleri ile Diyarbakır yerel genotipi olan Çermik sarımsağı kullanılmıştır. Denemede sonbahar ve ilkbahar olmak üzere iki farklı dönemde dikim yapılmıştır. Sonbahar döneminde 10 Kasım, 19 Kasım, 2 Aralık ve 10 Aralık tarihlerinde dikim yapılmıştır. İlkbahar döneminde ise 21 Şubat, 3 Mart, 10 Mart, 21 Mart, 1 Nisan ve 15 Nisan tarihlerinde dikim yapılmıştır. Denemede;  yaprak sayısı, bitki boyu, yaprak boyu, baş boyu, baştaki diş sayısı, diş eni, baş ağırlığı ve verim incelenmiştir. Sonbahar dikiminde Diyarbakır yerel genotipi olan Çermik sarımsağının daha erken çıkış yaptığı, ilkbahar dönemi dikimlerinde ise çıkış hızının yavaş olduğu belirlenmiştir. En yüksek verim; sonbahar döneminde yapılan dikimlerinden elde edilmiştir. Taşköprü sarımsağı 1.68 kg ortalama parsel verimi ile en verimli çeşit olmuştur. Çalışma sonucunda, Diyarbakır koşullarında sarımsak yetiştiriciliğinde sonbahar döneminde dikim yapılmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır. 10 Kasım tarihinde yapılan dikim 219 gün sonra, 19 Kasım' da dikim yapılan parseller 210 gün, 2 Aralıkta dikim yapılan parseller 198 gün ve 10 Aralık'ta dikimi yapılan parseller 190 gün sonra hasat edilmişlerdir. Sonbahar döneminde yapılacak sarımsak üreticiliğinde ekonomik verimin sağlanması için en uygun çeşidin ise Taşköprü sarımsağı olacağı belirlenmiştir. Böylece Diyarbakır koşullarında ekonomik anlamda sarımsak yetiştiriciliğinin ve üretimin yaygınlaştırılmasının mümkün olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out in the application and research area of the Department of Horticulture of Dicle Unıversity in 2017 Autumn vegatation period and 2018 spring vegatation period. In this study,it was aimed to determine the effect of different planting dates on harvest, yield, and quality of (in) garlic cultivation in Diyarbakir conditions in this research Taskopru garlic varieties, Tunceli garlic varieties  and Cermik garlic, the local genotype of Diyarbakir was used. In this experiment fall and spring planting was made in two different periods. Planting was made in 4 different periods during the fall period (This dates: November 10, November 19, December 2 and December 10) in the spring period, 6 different dates were planted (This dates: February 21, March 3, March 10, March 21, April 1, April 15). In the experimental area of the plants; The number of leaves, plant head height, leaf length, head length, number of clove of garlic, clove of garlic width, plant head weight and yield were investigated. In our experiment study; Cermik garlic, general genotype of Diyarbakır in autumn planting grows earlier, during the planting in the spring period, the growth rate was observed to be slow. The highest yield was obtained from the planting during the fall period. Taskopru garlic has been the most efficient type with an average parcel yield of 1.68 kg as a result of the study it has been concluded that planting in the fall period in the cultivation of garlic in Diyarbakir conditions would be appropriate. Plantind was made on November 10, 219 days later; in 19 November planting poncels 210 days, in 2 December planting ponceis 198 days and in 10 December planting ponceis were havested 190 days later.  The most convenience type of garlic will be Taskopru garlic in order to provide economical yield in garlic production during autumn. Thus, it was determined that garlic cultivation and production could be extended economically in Diyarbakir conditions.