Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde Türkiye'nin enerji politikalarının ilerleme raporları çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey's energy policies in the framework of progress reports in the European Union membership process
Yazar: BEYDA ÖZKURT
Danışman: DOÇ. DR. MEHLİKA ÖZLEM ULTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türkiye = Türkiye ; Uyum süreci = Adaptation process ; İlerleme raporları = Regular reports

Özet:
Dünyada her geçen gün artan enerji talebine karşılık sınırlı miktarda enerji kaynağının olması ülkelerin enerji politikasını şekillendiren temel konulardan biridir. Enerjide %55 oranda dışa bağımlı olan Avrupa Birliği'nin (AB) temellerinin 1951 yılında Avrupa Kömür Çelik Topluluğunun kurulmasıyla atılmasından beri enerji en önemli politika alanlarından biri olmuştur. 
Enerji tedarikinin sağlanması üretici ve tüketici ülkeler açısından farklı bölge ve ülkeler ile işbirliğini gerektiren bir bütünleşme aracıdır. Türkiye enerji hedefleri doğrultusunda hareket ederek AB ile iş birliği faaliyetlerine önem vermiştir. Buna paralel olarak Türkiye, Ortadoğu ve Hazar Bölgelerindeki enerji kaynakları ile AB enerji piyasaları arasında doğal bir enerji köprüsü olması sebebiyle AB için önemli bir yere sahiptir. Bu durum Avrupa Birliği ile Türkiye'nin enerji iş birliğini beraberinde getirmiştir. 1999 yılında AB ülkeleri tarafından aday ülke olarak kabul edilen ve 2005 yılında tam üyelik müzakerelerine başlayan Türkiye AB'ye tam üyelik konusunda kararlılıkla ilerlemekte ve enerji konusunda da tam uyumu hedeflemektedir. Bu amaçlar doğrultusunda enerji politikasına da yön vermektedir.
Bu çalışmanın amacı 1998-2020 yılları İlerleme Raporları çerçevesinde Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinin Türkiye'nin enerji politikalarına etkisini değerlendirmektir. Bu değerlendirmeyi yaparken o dönemde Avrupa Bütünleşmesini en iyi açıkladığı düşünülen neo-fonksiyonalist teoriden, Avrupa Birliği ve Türkiye'nin enerji politikalarından, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Türkiye Raporlarındaki Fasıl 15: Enerji'den yararlanılmıştır. 
Enerji faslı henüz Türkiye'de müzakerelere açılmamıştır. Ancak uyum düzeyi yüksek fasıllar arasında yer almaktadır. Özellikle enerji iç piyasası, arz güvenliği, enerji verimliliğinin artırılması ve yenilenebilir enerji alanlarında yürütülen çalışmalar sonucunda Türkiye tarafından iyi düzeyde ilerleme kaydedildiği Avrupa Komisyonunun hazırladığı ülke raporlarında belirtilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Türkiye, enerji, Fasıl 15, İlerleme Raporları.

Abstract:
One of the fundamental issues that shape the energy policy of countries is that there is a limited amount of energy resources in response to the ever-increasing energy demand in the world. Energy has been one of the most important policy areas since the foundations of the European Union (EU), which is 55% foreign-dependent in energy, were laid in 1951 with the establishment of the European Coal and Steel Community.
Providing energy supply is an integration tool that requires cooperation with different regions and countries in terms of producer and consumer countries. Turkey has gave importance to cooperation activities with the EU by acting in line with its energy targets. Parallel to this, Turkey has an important place for the EU as it is a natural energy bridge between the energy resources in the Middle East and Caspian Regions and the EU energy markets. This situation brought along energy cooperation between the European Union and Turkey. Turkey, which was accepted as a candidate country by EU countries in 1999 and started full membership negotiations in 2005, is progressing with determination on full membership to the EU and aims to achieve full harmonization in energy. It also shapes the energy policy in line with these goals.
The purpose of this study is to evaluate the impact of the European Union membership process on Turkey's energy policies within the framework of the 1998-2020 Progress Reports. While making this evaluation, neo-functionalist theory, which is thought to best explain European Integration, energy policies of the European Union and Turkey, Chapter 15: Energy in Turkey Reports prepared by the European Commission has been used.
The Energy Chapter has not yet been opened to negotiations in Turkey. However, it is among the chapters with high compliance level. It is stated in the country reports prepared by the European Commission that Turkey has made good progress as a result of works carried out especially in the fields of internal energy market, security of supply, increasing energy efficiency and renewable energy.
Key Words: European Union, Turkey, energy, Chapter 15, progress reports.