Yaygın gelişimsel bozukluğa sahip çocuklarda "çocuğun dikkatini değerlendirme ölçeğinin" uygulaması: İstanbul Avrupa Yakası örneği
Children with pervasive developmental disorder "the child's attention rating scale" application: Example of Istanbul Europen Side
Yazar: MÜGE DURALIOĞLU
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tarih boyunca insanlar arasında büyük farklılıklar göze çarpmıştır. Bu farklılıklar eski dönemlerde ayrımcılığı da beraberinde getirmiştir. Bu  durumlar özellikle insan davranışlarında gözlenmiştir.  Ancak gün geçtikçe birbirini anlayan insaoğlu bu farklılıkları bütünleştirerek yaşamaya alışmış ve bu faklılıkları özellikle eğitimle bütünleştirerek yaşama dahil etmek için bir çok metodlar geliştirmişlerdir. 
Tüm çocuklar bedensel özellikleri ve öğrenme yetenekleri bakımından farklılıklar gösterirler. Kimi daha kısadır, kimi daha uzun, kim daha çabuk öğrenir, kimi daha geç kavrar. Ancak bazı çocuklarda bazı engel türlerinin yarattığı sıkıntılardan dolayı öğrenme güçlüğü görülür. Bu gruba ?özel eğitime gereksinimi olan çocuklar? denilmektedir. Bu gibi farklılıklar ortaya çıktıktan sonra bu çocuklar için bireyselleştirilmiş öğretim programları ortaya çıkmıştır. İlk defa bununla ilgili çalışmalar 1880 yılından önce başlamıştır.  Daha sonra önemsenerek ve gelişerek günümüzde de devam etmektedir. (Akçamete, 2006, s. 46,47 ) 
Günümüzde bu farklılıklar arasında yaygın gelişimsel bozukluğa özellikle dikkat çekilmektedir. 
Bu çalışma  yaygın gelişimsel bozukluk  özelliği gösteren çocukların dikkatini değerlendirmek amacıyla geliştirilen çocuğun dikkatini değerlendirme ölçeğinin etkililiğini sınamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya yaşları 24 ve 300 ay arası değişen 162 yaygın gelişimsel bozukluk özelliği gösteren çocuk katılmıştır. Araştırmaya katılan çocuklar İstanbul Avrupa yakasındaki 5 özel ve 1 resmi kurumda  olmak üzere eğitim gören toplam 6  okulda veliler ve okul yöneticilerinden izin alınırak seçilmiştir. 3 ay boyunca yaygın gelişimsel özelliğe sahip çocukların dikkatini değerlendirmek amacıyla Çocuğun Dikkatini Değerlendirme Ölçeği Türkçe Versiyou (ÇDDÖ- TV) çocuklara birebir uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ÇDDÖ-TV sonucunda elde edilen verilerin Dikkat toplam puanı ve Başlatma toplam puanını sınamak amacıyla; bağımsız grup t testi,tek yönlü varyans analizi (ANOVA),non-parametrik Kruskal Wallis-H testi, non parametrik Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Yaygın gelişimsel  özellik gösteren çocukların dikkatini değerlendirme ölçeğine göre aldıkları puanlara bakıldığında genel anlamda dikkat ve başlatma düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Yaygın gelişimsel bozukluk,  otizm, asperger sendromu, rett sendromu, a tipik otizm, dikkat.

Abstract:
Great differences became prominent throughut the history. These differences brought about discrimination in ancient times. These situations have been observed especially in human behaviour. However human beings who understand each other have been accustomed to live together by integrating these differences day by day and developed many methods to  involve  the differences in to life by integrating education.
All children vary in physical characteristics and learning capabilities. Some of them are shorter then the others, some of them are longer than the others, some of them learn quickly,some of them understand later. However, learning difficulties is seen on some of the children because of the certain types of obstacles. This group of children are called the children who need special education. After emerging such kind of differences individualized education programs came up. First studies about these programs began before 1880 and these programs continue developing  (Akçamete, 2006, s. 46,47 ).
Nowadays particular attention is drawn to the pervasive developmental disorder among these differences.
This study has been developed to evaluate the attention of the children who shows  pervasive developmental disorder. 162 children who have the ages of the ranging between 24 and 300 months, have been participated to this study, to test the affectiveness of the attention of the rating of the children. The children who have been selected for this study are from 5 private and one public school and the children have been selected afte their parents? permission. Turkish version of childrens?attention evaluating rating scale (ÇDDÖ- TV) has been applied to the children who have got pervasive developmental properties for three months.
As a result of the research, in order to examine the attention total score and starting total score, independent group test,  one-way analysis of variance (ANOVA), non-parametric Kruskal  Wallis-H test, non parametric Mann Whitney-U test have been used. When the test results are observed  according to the pervasive developmental attention evaluation rating, attention and level of start is seen as low in general.

Key words: Pervasive developmental disorder, autism, asperge sydrome, rett syndrome, a type autism, attention.