Ünı̇versı̇te öğrencı̇lerı̇nı̇n eleştı̇rel düşünme tutumlarını etkı̇leyen faktörlerı̇n ı̇ncelenmesı̇
Университеттин студенттеринин сынчыл ойлом кондумунө таасир этүүчү факторлор
Yazar: FATİ KOZAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ARİF ÖZERBAŞ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ELEŞTİREL DÜŞÜNME TUTUMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 
Eleştirel düşünme, bireylerin bilgiyi sorgulama, analiz etme, mantıklı sonuçlara ulaşma ve sonuçlarını etkili bir şekilde iletişim kurma yeteneklerini içeren önemli bir bilişsel süreçtir. Bu araştırma, eleştirel düşünmenin tanımını, önemini, temel özelliklerini, gelişimini, tarihini, farklı yaklaşımlarını ve modern toplumdaki rolünü ele almaktadır. Eleştirel düşünme, bireylerin bilgiye eleştirel bir gözle bakmalarını sağlayarak, doğru ve yanlış arasındaki ayrımı yapmalarına yardımcı olur. Ayrıca, karmaşık problemleri analiz etme ve çözme becerilerini geliştirir ve bireylerin etkili kararlar almasına katkıda bulunur. Bu nedenle, eleştirel düşünme becerileri, bireylerin kişisel ve profesyonel yaşamlarında başarılı olmaları için hayati öneme sahiptir. Araştırmada, eleştirel düşünmenin gelişiminde önemli olan unsurlar incelenirken, eğitim, iş dünyası ve toplumsal yaşamda eleştirel düşünme becerilerinin nasıl teşvik edilebileceği üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, eleştirel düşünmenin demokratik toplumlardaki rolü ve bilimsel araştırmalardaki önemi vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, eleştirel düşünme, günümüzün karmaşık ve hızla değişen dünyasında bireylerin başarılı olmaları için önemli bir araçtır. Bu araştırma, eleştirel düşünmenin tanımını, önemini ve uygulama alanlarını ele alarak, okuyucuların bu kritik bilişsel süreci daha iyi anlamalarına ve geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Eleştirel düşünme, bireylerin bilgiyi sorgulama, analiz etme, sentezleme ve değerlendirme becerilerini içeren önemli bir bilişsel süreçtir. Üniversite öğrencileri için eleştirel düşünme, karmaşık bilgi ve bilgi kaynaklarına erişim, bilgiyi sentezleme ve eleştirme becerilerini geliştirme açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi, eğitim ve öğretim süreçlerini iyileştirmek için önemlidir. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumlarını etkileyen faktörleri incelemektedir. Literatürde, eleştirel düşünme tutumunu etkileyen birçok faktör üzerine yapılmış araştırmalar bulunmaktadır. Bu faktörler arasında cinsiyet, yaş, kültürel arka plan, eğitim düzeyi, öğrenme tarzı, öz-yeterlilik ve akademik disiplin gibi çeşitli değişkenler bulunmaktadır. Örneğin, bazı çalışmalar cinsiyetin eleştirel düşünme tutumu üzerinde bir etkisi olduğunu öne sürerken, diğerleri yaşın veya kültürel arka planın bu tutumu etkileyebileceğini göstermiştir. Bazı araştırmalar, eleştirel düşünme tutumunun akademik başarıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Eleştirel düşünme becerilerine sahip öğrenciler, karmaşık problemleri daha iyi çözebilir, bilgiyi daha etkili bir şekilde sentezleyebilir ve daha nitelikli akademik çalışmalar yapabilirler. Bu nedenle, üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumlarını geliştirmek, genel akademik başarılarını artırabilir. Üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumlarını etkileyen faktörler arasında kültürel ve sosyal etmenlerin önemli bir yeri vardır. Öğrencilerin kültürel arka planları, aile yapıları, yaşadıkları sosyal ortamlar ve yaşadıkları toplumun değerleri, eleştirel düşünme yeteneklerini ve tutumlarını etkileyebilir. Örneğin, bazı kültürel değerler eleştirel düşünmeyi teşvik ederken, diğerleri bu tür düşünme tarzını bastırabilir. Üniversite eğitim ortamı da eleştirel düşünme tutumlarını etkileyebilir. Öğrencilerin ders içeriği, öğretim yöntemleri, öğretim materyalleri ve akademik değerlendirme sistemleri, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerini destekleyebilir veya engelleyebilir. Bu nedenle, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için öğretim ve öğrenme süreçlerinin iyileştirilmesi önemlidir. Bireysel özellikler de eleştirel düşünme tutumlarını etkileyebilir. Örneğin, öğrencilerin öz-yeterlilik algısı, motivasyon düzeyleri, öğrenme tarzları ve akademik ilgi alanları, eleştirel düşünme yeteneklerini etkileyebilir. Bu nedenle, öğrencilerin bireysel ihtiyaçları ve özellikleri dikkate alınarak öğretim ve öğrenme stratejileri geliştirilmelidir. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumlarını etkileyen faktörleri incelemiş ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için öğretim ve öğrenme süreçlerinin nasıl iyileştirilebileceğini tartışmıştır. Eleştirel düşünme, bireylerin karmaşık dünya sorunlarını anlama ve çözme yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olan önemli bir beceridir. Bu nedenle, üniversite eğitiminde eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi, öğrencilerin akademik başarılarını artırabilir ve onları gelecekteki yaşamları için daha iyi hazırlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, Üniversite öğrencileri, Eğitim ortamı, Kültürel etmenler, Akademik başarı.

Abstract:
ABSTRACT
FACTORS AFFECTING UNIVERSITY STUDENTS' CRITICAL THINKING ATTITUDES
Critical thinking is an important cognitive process that involves individuals' abilities to question and analyze information, reach logical conclusions, and communicate their results effectively. This research addresses the definition of critical thinking, its importance, basic features, development, history, different approaches and its role in modern society. Critical thinking helps individuals distinguish between right and wrong by enabling them to look at information critically. It also improves skills in analyzing and solving complex problems and contributes to individuals making effective decisions. Therefore, critical thinking skills are vital for individuals to be successful in their personal and professional lives. The research examines the factors that are important in the development of critical thinking and focuses on how critical thinking skills can be encouraged in education, business world and social life. Additionally, the role of critical thinking in democratic societies and its importance in scientific research is emphasized. As a result, critical thinking is an important tool for individuals to succeed in today's complex and rapidly changing world. This research aims to help readers better understand and develop this critical cognitive process by addressing the definition, importance and application areas of critical thinking.
Critical thinking is an important cognitive process that includes individuals' skills in questioning, analyzing, synthesizing and evaluating information. For university students, critical thinking is of critical importance in terms of accessing complex information and knowledge sources, developing skills in synthesizing and critiquing information. Therefore, determining the factors affecting university students' critical thinking attitudes is important to improve education and training processes. This research examines the factors affecting the critical thinking attitudes of university students. In the literature, there are studies on many factors affecting critical thinking attitudes. These factors include various variables such as gender, age, cultural background, education level, learning style, self-efficacy and academic discipline. For example, some studies suggest that gender has an impact on critical thinking attitude, while others have shown that age or cultural background may influence this attitude. Some research shows that critical thinking attitude is associated with academic success. Students with critical thinking skills can solve complex problems better, synthesize information more effectively, and perform more qualified academic studies. Therefore, improving college students' critical thinking attitudes may increase their overall academic success. Cultural and social factors have an important place among the factors affecting the critical thinking attitudes of university students. Students' cultural backgrounds, family structures, social environments and values ​​of the society they live in can affect their critical thinking abilities and attitudes. For example, some cultural values ​​encourage critical thinking, while others may suppress this type of thinking. The university educational environment may also influence critical thinking attitudes. Students' course content, teaching methods, instructional materials, and academic evaluation systems can support or hinder their development of critical thinking skills. Therefore, it is important to improve teaching and learning processes to develop critical thinking skills. Individual characteristics may also affect critical thinking attitudes. For example, students' perception of self-efficacy, motivation levels, learning styles, and academic interests can influence their critical thinking abilities. Therefore, teaching and learning strategies should be developed taking into account the individual needs and characteristics of students. This research examined the factors affecting university students' critical thinking attitudes and discussed how teaching and learning processes can be improved to improve critical thinking skills. Critical thinking is an important skill that helps individuals develop their ability to understand and solve complex world problems. Therefore, developing critical thinking skills in college education can increase students' academic success and better prepare them for their future lives.
Key Words: Critical thinking, University students, Educational environment, Cultural factors, Academic success.