Karadeniz bölgesi'nde sosyal medya bağımlılığı bulunan bireylerin psikolojik semptomlarının incelenmesi
An examination of psychological symptoms of individuals withsocial media addiction in black sea region
Yazar: BÜŞRANUR KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sosyal medya = Social media ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu çalışmanın amacı Karadeniz Bölgesi'nde bulanan bireylerin sosyal medya bağımlılıkları ile psikolojik semptomları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırmamızın örneklemini, Karadeniz Bölgesi'nde yaşayan ve gönüllük esasıyla belirlenen 2300 kadın, 2300 erkek toplam 4600 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla, katılımcıların psikolojik semptomlarını ölçmek için Derogatis (1992) tarafından geliştirilmiş ve Türkçe uyarlaması için geçerlilik güvenirlik çalışmasının Şahin ve Durak (1994) tarafından yapılmış Kısa Semptom Envanteri, sosyal medyanın kişinin hayatına bağımlılık ölçütleri kapsamında ne kadar etki ettiğini ölçmek için Davranış Etkileme Yükü Formu ve katılımcıların bazı kişisel bilgileri hakkında bilgi sahibi olabilmek içinde Sosyo-demografik Form ölçekleri kullanılmıştır. 
Çalışmanın verileri SPSS - 21 kullanılarak analize tabii tutulmuştur. Sosyal medya davranışının etki yükü üç gruba ayrılmış ve gruplar arasında ki farkın analizinde Tek Yönlü ANOVA Analizi kullanılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı özelliğine etki edebileceği düşünülen eğitim, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı ve yaş değişkenleri ve çalışmada kullanılan Kısa Semptom Envanterinin ilişki büyüklüklerini tahmin edebilmek için Lineer Regresyon yapılmıştır. Bağımsız değişkenler ve ölçeklerden alınan toplam ve alt ölçek puanları modele dahil edilmiştir. P değeri 0,05 'in altında olan değerler, bağımsız risk faktörü olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda: erkeklerin kadınlara nazaran, bekar olan bireylerin ise diğer medeni durumlara sahip olan bireylere göre sosyal medya bağımlılıkları daha yüksek olduğu, aynı zamanda yaşın azalmasıyla birlikte de sosyal medya bağımlılığında artış olduğu görülmektedir. Bu bilgilerin aksine çocuk sayısı ve eğitim düzeyinin sosyal medya bağımlılığına herhangi bir etkisinin olmadığı da görülmektedir.


Araştırmamız neticesinde katılımcıların, anksiyete alt ölçeğinden aldıkları puanlar ile sosyal medya bağımlılığı arasında istatistikçe anlamlı bir ilişkiye (t=1.270, p=0.204), depresyon alt ölçeğinden aldıkları puanlar ile sosyal medya bağımlılığı arasında yine istatistikçe anlamlı bir ilişkiye (t=-1.122, p=0.262) rastlanılmamıştır. Katılımcıların, olumsuz benlik alt ölçeğinden (t=2.879, p=0.004), somatizasyon alt ölçeğinden (t=2.323, p=0.020), hostilite alt ölçeğinden (t=7.901, p<0.001) aldıkları puan ile sosyal medya bağımlılığı arasında ise istatistikçe anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Sonuç olarak, sosyal medya bağımlılıkları ile psikolojik semptomları arasında doğrusal bir ilişki olduğu ve sosyal medya bağımlılığı ile psikolojik semptomların birlikte artış gösterdiği tespit edilmiştir. Fakat psikolojik semptomlar içerisinde bulunan anksiyete ve depresyon alt ölçekleri için aynı durum söz konusu değildir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between social media addiction and psychological symptoms of individuals in Black Sea region.
The sample of our research consists of a total of 4600 participants, 2300 women and 2300 men, who live in the Black Sea region and are determined as volunteers.
In order to collect data, a Short Symptom Inventory which is developed by Derogatis (1992) and  is made the validity reliability study by Şahin and Durak (1994)  to adapt to Turkish  was used to measure the psychological symptoms of participants .The Form of Dependency Burden was used to measure the impact of social media on one's life within the context of dependency criteria.In order to learn about some personal information of the participants, Socio-Demographic Form scales were used .
The data of the study were analyzed using SPSS - 21. The effect of social media behavior was divided into three groups and one-way ANOVA analysis was used in the analysis of the difference between the groups
A Linear Regression was performed to estimate the relationship size of the Short Symptom Inventory which is used in the study and education, gender, marital status, number of children and age variables, which are thought to have an effect on social media addiction. Total and subscale scores from arguments and scales are included in the model. The value of p values below 0.05 was considered an independent risk factor.
As a result of the findings obtained, it is reached following information about the participants; it is observed that men are more dependent on social media than women, whereas single individuals are more dependent on social media than individuals with other marital status, and also there is a increase in social media dependence with the decrease of age. In contrast to this information, the number of children and the level of Education does not have any impact on social media addiction. As a result of our study, there was no statistically significant relationship between the scores of the anxiety subscale and social media addiction (t=1.270, p=0.204) and the scores of the depression subscale and social media addiction (t=-1.122, P=0.262). 
A significant correlation was found between the scores from the negative self subscale (t=2.879, p=0.004), the somatization subscale (t=2.323, p=0.020), hostel subscale (t = 7.901, p < 0.001)  and  the social media dependency (t=7.901, p<0.001). 
Lastly, it was found that there was a linear relationship between social media dependencies and psychological symptoms and also social media addiction and psychological symptoms increase together.  However, the same results were not found for anxiety and depression subscales in psychological symptoms.