BRICS ülkeleri merkez bankaları para politikalarının etkinliğinde altının rolü -Türkiye karşılaştırması-
Function of gold reserves in effectiveness of monetary policies of BRICS countries' central banks -comparative analysis of Turkey
Yazar: BİLAL KODALAK
Danışman: DOÇ. DR. SERVER DEMİRCİ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Altın = Gold ; BRICS = BRICS ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Rezerv = Reserve ; Türkiye = Turkey

Özet:
Merkez bankaları altın rezervlerinin para politikasının etkinliğinde rolünün olup olmadığı, literatürde üzerinde yeterli araştırmanın yapılmadığı ve dolayısıyla araştırılması gereken alanlardan biri olarak önümüzde durmaktadır. Bu çalışmada Türkiye ve kısaca "BRICS grubu ülkeleri" olarak ifade edilen Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika merkez bankalarının para politikasında, merkez bankası altın rezervlerinin rolü ve para politikasındaki etkinliği karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Bu çerçevede merkez bankalarının para politikasını uygularken para politikasının etkinliğinde altın rezervlerinin etkisinin olup olmadığı ve varsa ne derece olduğu ekonometrik olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Karşılaştırma yapabilmek amacıyla Türkiye ve BRICS ülkeleri grup olarak ayrı ayrı analize tabi tutulmuştur. 
Çalışmada Türkiye analiz edilirken Klasik Doğrusal Regresyon Modeli, BRICS grubu ülkeleri analiz edilirken ise Panel Regresyon Modeli uygulanmıştır. Araştırmada 2000-2015 yıllarını kapsayan 16 yıllık dönem için Türkiye ve BRICS grubu ülkelerine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Para politikasının etkinliğinin ölçütü olarak sırasıyla Türkiye ve BRICS grubu ülkelerinin "TÜFE bazlı enflasyon" verileri ve "reel efektif döviz kuru" verileri bağımlı değişken olarak ayrı ayrı modellenmiş, bağımsız değişken olarak; bağımlı değişken üzerindeki asıl etkisi araştırılan ton cinsinden "merkez bankası altın rezervleri miktarı" ile bağımlı değişkeni etkilediği düşünülen diğer açıklayıcı değişkenler modellere dahil edilmiştir. 
Ekonometrik analiz sonucu elde edilen nihai tahmin sonuçlarına göre, Türkiye ile BRICS grubu ülkelerini karşılaştırdığımızda; hem Türkiye için hem de BRICS grubu ülkeleri için tüfe bazlı enflasyon değişkeni üzerinde asıl etkisini araştırdığımız ton cinsinden merkez bankası altın rezervi miktarının etkisi görülememiştir. Ancak çalışmayı diğer bağımlı değişken olan reel efektif döviz kuru değişkeni için yinelediğimizde Türkiye için yine istatistiksel olarak anlamlı bir sonuca ulaşamamakla birlikte, BRICS grubu ülkeleri için ton cinsinden merkez bankası altın rezervi miktarının reel efektif döviz kuru değişkeni üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Sonuç olarak Türkiye için merkez bankası altın rezervlerinin para politikası etkinliğinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülürken, BRICS grubu ülkeleri için merkez bankası altın rezervlerinin para politikasının etkinliğinde rolünün olduğunu gösteren istatistiksel olarak anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Para Politikası, Merkez Bankası Altın Rezervleri, BRICS, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Klasik Doğrusal Regresyon Metodu, Panel Regresyon Metodu

Abstract:
One of the issues that needs to be done research on in the literature is whether central bank gold reserves are functional and have a role, or not, in the efficiency and effectiveness of central bank monetary policy. This paper analyzes econometrically the function of central bank gold reserves in the effectiveness of monetary policy of the Central Bank of the Republic of Turkey and that of BRICS countries, comparatively. Classical Linear Regression Method and Panel Regression Method have been applied for Turkey and BRICS countries, respectively. We have processed annual data of Turkey and BRICS countries for 16-years period between 2000 and 2015. As the measures of effectiveness of monetary policy, 'inflation based on consumer price index (CPI)' and 'real effective exchange rate' have been chosen as dependent variables, while 'the quantity of central bank gold reserves in tonnes' as the main explanatory variable and other possible explanatory variables, as well, have been used in equation models. According to the results of econometric analysis, while the effectiveness of gold reserves of Turkish Central Bank in the monetary policy are not statistically significant, central bank gold reserves of BRICS countries, on the other hand, seem to be statistically significant and so effective in the monetary policy of those countries.

Key Words: 
Monetary Policy, Central Bank Gold Reserves, BRICS, The Central Bank  of the Republic of Turkey, Classical Linear Regression Method, Panel Regression Method