Zerkeşî'ye göre emrin yorumu
Interpretation of the imperative according to al-Zarkashî
Yazar: SEFA BAŞAR
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN PALA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Bedreddin Zerkeşi = Bedreddin Zerkeşi ; Emir = Decree ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an ve sünnet metinlerini özellikle ahkam açısından doğru anlama ve
yorumlama yöntemi olan fıkıh usulü ilminin en önemli konularından birisi emir
konusudur. Bu konu Zerkeşî özelinde ele alınıp incelenmiştir. Onun fıkıh usulüne dair
birkaç eserinin bulunması, özellikle kendinden önceki eser ve müelliflerden zengin bilgi
aktarımlarında bulunması konuyu önemli kılmaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, emrin yorumuna dair özgün ve her kaynakta ulaşılması
mümkün olmayan bazı yorum ve teorileri tespit ederek Zerkeşî'nin tercih ve
değerlendirmeleri ışığında ortaya koymak suretiyle bu alanda yapılacak çalışmalara katkı
sağlamaktır. Bu çerçevede bir diğer amacımız ülkemizde tefsir ve hadis alanlarında
üzerinde belli ölçüde akademik çalışmalar bulunan Zerkeşî'nin usûlcü yönünün özellikle
el-Bahru'l-Muhît adlı eseri eşliğinde ilim dünyasına tanıtılmasına vesile olmaktır.
Çalışma, bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde
Zerkeşî'nin biyografisi, ilmî yönü ve eserleri hakkında bilgi verilmiş; ayrıca çalışmamıza
esas teşkil eden usûle dair eserleri genel nitelikleriyle tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise
Zerkeşî'de emrin yorumu incelenmiştir. Bu çerçevede özellikle el-Bahru'l-Muhît adlı
eser üzerinden müellifin emir konusu ile ilgili ele aldığı meseleler hakkındaki görüşleri
ve yorumları tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında ulaşılan tespit ve
değerlendirmelere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İslam, Fıkıh, Fıkıh Usûlü, Emir, Zerkeşî. Hukuk

Abstract:
One of the most important subjects of the science of fiqh, which is the method of
correctly understanding and interpreting the texts of the Qur'an and sunnah, especially in
terms of edicts, is the subject of ımperative. This subject has been discussed and studied
in the context of Zerkeşî. The fact that he has a few works on the usul al-fıqh and that he
transfers rich information from previous works and authors makes the subject important.
The main purpose of this study is to contribute to the studies to be carried out in
this field by identifying some original interpretations and theories about the interpretation
of the ımperative, which cannot be reached in every source, and presenting them in the
light of Zerkeşî's preferences and evaluations. In this context, another aim of ours is to be
instrumental in introducing Zerkeşî's usul aspect, which has a certain amount of academic
studies in the fields of tafsir and hadith in our country, to the world of science, especially
in the accompaniment of his work al-Bahru'l-Muhît.
The study consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the first
chapter, information about Zerkeşî's biography, scientific direction and works is given;
In addition, his usul works, which form the basis of our study, are introduced with their
general characteristics. In the second part, the interpretation of the ımperative in Zerkeşî
is examined. In this context, it has been tried to determine the views and comments of the
author on the issues he dealt with on the subject of ımperative, especially through the
work called el-Bahru'l-Muhît. In the conclusion part, the findings and evaluations reached
are included.
Keywords: Islam, Fiqh, Usul al-Fıkq, Imperative (Command), al-Zarkashi, Law