Ardışık bilateral koklear implant uygulanan çocuklarda fonem ayırt etme becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of phoneme discrimination abilities in children with sequential bilateral cochlear implants
Yazar: ERVA DEĞİRMENCİ UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE BATUK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Fonem tanıma = Phoneme recognition ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma = Speech ; Konuşma algısı = Speech perception ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Bilateral koklear implantasyonun ses lokalizasyonu, gürültüde konuşma algısı gibi becerilerde avantajlarının olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; ardışık bilateral koklear implant uygulanmış çocuklarda fonem ayırt etme becerilerinin kulaklar arasındaki performans farklılıklarını ve bilateral koklear implantasyonun fonem ayırt etme becerileri üzerinde avantajının olup olmadığını incelemek, erken dönemde koklear implant uygulanan çocuklar ile normal işitmeye sahip yaşıtları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını değerlendirmek ve bazı değişkenlerin fonem ayırt etme performansı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu amaçla İşitsel Olarak Konuşma Sesi Değerlendirmesi (Auditory Speech Sounds Evaluation; ASSE) testi aracılığı ile sağ, sol ve bilateral koşullarda konuşma algısı becerileri kıyaslanmıştır. Çalışmaya 3-6 yaş aralığında yer alan, ardışık bilateral koklear implant uygulanan 23 çocuk ve normal işitmeye sahip 23 çocuk dahil edilmiştir. Konuşma uyaranları olarak ASSE fonem ayırt etme testinde yer alan 7 fonem çifti kullanılmış ve 70 dB'de sunulmuştur. Bu çiftler /u/-/a/, /u/-/i/, /i/-/a/, /m/-/z/, /s/-/ʃ/, /z/-/s/, /v/-/z/ fonemleridir. Çalışmanın sonucunda, ilk koklear implant uygulanan taraf ile ikinci koklear implant uygulanan taraf arasında anlamlı farklılık bulunmuş ve bilateral koklear implantasyonun fonem ayırt etme becerisi üzerinde pozitif etkilerinin olduğu görülmüştür. Normal işiten yaşıtları ile kıyaslandığında ise bilateral koklear implantlı koşulda elde edilen fonem ayırt etme skorları arasında anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir. Koklear implantasyon yaşı ile fonem ayırt etme becerileri arasında negatif, bilateral koklear implant kullanım süresi ile pozitif yönlü korelasyonlar elde edilmiştir.

Abstract:
It is known that bilateral cochlear implantation has advantages in abilities such as localization of sound and speech perception. Primary aim of the study was to compare the performance differences of phoneme discrimination abilities between the first and second cochlear implanted ear and invastigate whether bilateral cochlear implantation has an advantage on phoneme discrimination abilities. Secondary aims of this study were to evaluate whether there is a significant difference between children with cochlear implants and normal hearing and to investigate the effects of some variables on phoneme discrimination performance. For this purpose, Auditory Speech Sounds Evaluation (ASSE) test was used to compare the speech perception abilities in first, second and bilateral cochlear implanted conditions. 23 children with sequential bilateral cochlear implant and 23 children with normal hearing between the ages of 3 and 6 years were included to the present study. Seven phoneme pairs in ASSE phoneme discrimination test were used as speech stimuli and presented at 70 dB. These pairs are / u / - / a /, / u / - / i /, / i / - / a /, / m / - / z /, / s / - / ʃ /, / z / - / s /, / v / - / z / phonemes. The results showed that the children who use bilateral CI has a positive effect on phoneme discrimination performance and a significant difference was found between the first and second cochlear implanted conditions. However, there was no significant difference between the scores of children with normal hearing and bilaterally cochlear implanted. It was also found that the age of cochlear implantation and the duration of bilateral cochlear implant use have an positive effect on phoneme discrimination performance.