Pazarcık (Kahramanmaraş), dolaylarında yüzeyleyen kil birimlerinin jeolojik, minerolojik ve jeokimyasal özellikleri
Geological, mineralogical and geochemical properties of clay units outcropped in Pazarcik (Kahramanmaras)
Yazar: FATMA BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEMİN DARBAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma alanı Kahramanmaraş ilinin Pazarcık-Narlı dolaylarında bulunan Söğütlü-Şahintepe dolaylarında yer alır. Çalışmanın başlıca konusu, Orta Miyosen yaşlı Yenicekale Formasyonu Kışla Marn Üyesi'ne ait kiltaşı-marn birimlerinin çimento hammaddesi olarak değerinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda ilgili birimlerden üç adet kesit ölçülmüş ve 28 adet örnek derlenerek, bu örneklere ait XRD'de tüm kayaç ve kil fraksiyonu ile jeokimyasal analizler yapılmıştır.  XRD çalışmaları sonucunda tüm kayaç analizleri ile bölgede geniş alanlarda yüzlek veren Yenicekale Formasyonu Kışla Marn Üyesi'nin genel olarak illit, kuvars, dolomit, kalsit ve klorit minerallerinden oluştuğu tespit edilmiştir. İllit mineralinin baskın olduğu iki örnekte ise detay kil fraksiyonu yapılmıştır. Jeokimyasal analizler ile birimlerin SiO2; Al2O3; Fe2O3; CaO; MgO; K2O; Na2O; SO3 içerikleri tespit edilmiş, çimento hammaddesi kullanılan sınır değerler ile bu değerler karşılaştırılmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde alkali elementlerin (Na2O ve K2O) sınır değerler içinde kaldığı, ancak diğerlerinin bu sınır değerlerinin altında ya da üstünde bulunduğu tespit edilmiştir. 
Ayrıca çalışma sahasında gerçekleştirilen jeokimyasal analiz ile Çimento fabrikalarında istenen Silikat ve Alüminyum Modülleri ve Hidrolik Modülleri hesaplanmıştır. Türk Çimento fabrikalarında Silikat modülleri için en uygun değerler 2,2-2,6 arasındadır. Bu çalışmada silikat modülü değerleri ise 1,94-5,22 aralığındadır. Alüminyum için standart değerler ise 1.5-2.5 arasındadır. Bu çalışmada tespit edilen değerler de 0,43-1,38 aralığındadır. Hidrolük Modülü için standart değerleri 1,8-2,2 arasındadır. Bu çalışmada tespit edilen değerler ise 0,24-5 aralığındadır. Sonuç olarak, tüm veriler incelemenin konusu olan Yenicekale Formasyonu Kışla Marn Üyesi birimlerinin laboratuvar koşullarında istenilen silikat ve alüminyum modül değerlerine ulaştırılmadan çimento hammaddesi olarak kullanılamayacağını göstermiştir.

Abstract:
The study area is located around Söğütlü-Şahintepe in the vicinity of Pazarcık-Narlı, Kahramanmaraş province. The main subject of the study is to investigate the value of claystone-marl units belonging to the Middle Miocene Yenicekale Formation Kışla Marn Member as a cement raw material.  For this purpose, three sections were measured from the relevant units and 28 samples were collected, and geochemical and XRD analyses (rocks and clay fractions) of the all samples were made in the study area. As a result of XRD studies, it was determined that Yenicekale Formation Kışla Marn Member which is exposed to large areas in the region is composed of illite, quartz, dolomite, calcite and chlorite minerals by rock analyzed. By geochemical analysis, SiO2; Al2O3; Fe2O3; CaO; MgO; K2O; Na2O; SO3 contents of the units were determined and these values were compared with the limit values used in cement raw materials. When the results were evaluated, it was determined that the alkali elements (Na2O and K2O) were within the limit values, but others were below or above these limit values.
In addition, with geochemical analyses, it was calculated Silicate and Aluminium Modules. The most suitable values for Silicate Modules in Turkish Cement Factories are 2.2-2.6. In this study, Silicate Modulus values are in the range of 1.94-5.22. Standard values for Aluminum are between 1.5 and 2.5. The values of Aluminum Modules determined in this study are in the range of 0,43-1,38. For Hydrolic Module, the standard values are in the range of  1.8-2.2. The values determined in this study are in the range of 0,24-5. As a result, all the data show that sediments of Yenicekale Formation Kışla Marn Member cannot be used as cement raw material without reaching values of Silicate and Aluminum module in standard values.