Üç aşamalı tersine dağıtım sistemleri için bir model ve ayrıştırmalı çözümü
A model for three staged reverse distribution systems and its decomposed solution
Yazar: KENAN DİNÇ
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Ayrıştırma = Decomposition

Özet:
Kaynakların verimli ve sürdürülebilir olarak kullanılması amacı ve resmi yaptırımlar nedeniyle tersine lojistik sistemleri giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Kaynakların döngüye girerek etkili kullanılması amacıyla genel modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tezde, akümülatör dağıtım sisteminden yola çıkılarak geliştirilen, ileriye ve tersine dağıtımı bir yenileme şebekesinde birleştiren yeni ve genel bir tersine lojistik modeli ve çözümü sunulmuştur. Sunulan model tesis açmalı, stok taşımalı, ürünlerin üretim, taşıma, toplama, atma ve işlem maliyetlerini içeren üç aşamalı, kapasite kısıtlı bir şebeke modelidir. Modelin birinci seviyesi üretim/yenileme/atık tesislerini, ikinci seviyesi dağıtım/toplama tesislerini, üçüncü seviyesi alt dağıtım/toplama tesislerini ve dördüncü seviyesi ise müşterileri içermektedir. Literatürde ilk defa maliyet minimizasyonu amaçlı üç aşamalı, kapasite kısıtlı ve stok taşımalı genel bir yenileme şebeke modeli geliştirilmiştir. Üretim tesisinden müşteriye ve müşteriden yenileme tesisine her yol üzerinde tüm aşamalarda yer alan maliyetler birleştirilerek basitleştirilmiştir. Modelin aşamaları ve değişkenlerinin artması sonucu elde edilen problemler için kesin çözüm teknikleri yetersiz kalmıştır. Sezgiseller ise kesin çözüm verememektedir. Kısıtların ayrıştırma yöntemi gruplamasına uygun olduğu gösterilmiş ve kesin çözüm için Dantzig-Wolfe ayrıştırma yöntemi ile uygulama gerçekleştirilmiştir. Ayrıştırma algoritması ve akış şeması diyagramı oluşturulmuştur. Ayrıştırma yöntemi ile ileriye akış ve bu akışta yer alan tesislerin bir alt problem, tersine akış ve bu akışta yer alan tesislerin başka bir alt problem olduğu ve model denge kısıtının iki alt problemi birleştirdiği gösterilmiştir.

Abstract:
Reverse logistics is gradually gaining importance due to the purpose of sustainable and profitable use of resources and government legislations. For the purpose of using resources efficiently by recycling generic models are needed. In this thesis, a new reverse distribution model that combines forward and reverse distribution in a recovery network is submitted. The model that is presented is a three staged, capacitated network model including the costs of opening facilities, carrying stock and the costs of production, handling, transportation, collecting and disposal of products. The model includes production/recovery/dosposal facilities in its first stage, distribution/collection facilities in its second stage, sub distribution/collection facilities in its third stage, and customers in its fourth stage. It is the first cost minimizing generic recovery model that has three stages, capacities and carrying stock developed in the literature. The costs that are in the paths from production facility to customer and from customer to the recovery facility, belonging to all of the stages, are combined and simplified. Optimal solution techniques are insufficient for the derived problems as the stages and the variables of model are increasing. Heuristics can not produce optimal solution. It has been showed that the constraints of the model are convenient to decomposition method and an application is carried out optimally by Dantzig-Wolfe decomposition method. Decomposition algorithm and flow diagram are presented. It is demonstrated that forward flow and the facilities in that flow form a sub problem, backward flow and the facilities in that flow form another sub problem, and balance equation of the model combines two of the sub problems.