Seçilmiş bir grup galaksi kümesinin virial kütlelerinin hesabı
Calculation of virial masses for a sample of galaxy clusters
Yazar: BORA ÖZTOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN LİMBOZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu çalışmada evrendeki en büyük kütle konsantrasyonları olarak bilinen, birden fazlagalaksinin bir arada bulunduğu galaksi kümelerinin, Virial Teoremi yardımı ilekütleleri incelenmiştir. Çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde galaksikümeleri, Virial Teoremi gibi çalışmanın temelini oluşturan önemli konular sunulmuş,galaksi kümelerine dair kütle belirleme yöntemlerinden söz edilmiş, ardından uygun birgökyüzü parçasının seçilmesinde dikkat edilmesi gereken şartlar anlatılmıştır.Tanımlar ve gökyüzü parçasının seçim kriterlerinden bahsedildikten sonra,çalışmamızda kullanılan verilerin yer aldığı ENACS Kataloğu'ndan söz edilmiş, bukatalogdaki verilerin, çalışma içerisinde hangi şartlar altında sınırlandırıldığı ve busınırlandırmaların dayanakları sunulmuştur.Çalışmanın ikinci kısmı, hesaplara geçerken belirlenmesi gereken parametreler vetanımları, formüller yardımı ile elde edilmesi gereken parametreler için uygulanılacakformüller ve bunlara ilişkin tablolar, tablolarda dikkati çekecek bazı galaksikümelerinin istisnai durumları için açıklamalar yer almaktadır.Hubble, NWF, King ve deVaucouleurs yoğunluk profili modelleri esas alınarakbelirlenmiş kor yarıçaplarının kullanılması ile, her bir kor yarıçapı için ayrı ayrı korkütleleri ve referans kataloğunda (ENACS) yer alan her bir kümenin maksimumbüyüklüklerinin kullanılması ile de kümelerin maksimum kütleleri hesaplanmış, bunlarailişkin tablolar detayları ile sunulmuştur.Hesaplanan her iki kütle değerinin karşılaştırılması yapılmış, buradan elde edilen verilerdeğerlendirilmiştir. Son olarak çalışma içerisinde elde edilen tüm sonuçlar bir tablo ilesunulmuştur.viii

Abstract:
SUMMARYCALCULATION OF VIRIAL MASSES FOR A SAMPLE OF GALAXYCLUSTERSIn this study, the masses of the galaxy clusters which are known as the greatest masscondensations in the universe and contain more than one galaxy bounded together areinvestigated by using Virial Theorem. The study is seperated in two parts. In the firstpart, some of the important definitions which are the basis of this study are given,such as the galaxy clusters, Virial Theory and methods for determining mass of theclusters and then it is mentioned the selection of the proper sky sample criteria.After defining the basic topics of this study and the selection criteria of the sky sampleit is explained the ENACS Catalogue which contains all the data used in this studyand in which circumstances these data are limited for the study, introducing thereferences of these limitations.The second part of this study consists of the parameters which are necessary todetermine while starting the calculations and their definitions, the formulas which willbe applied to the parameters that need to be determined by the help of these equationsand tables related to them, explainations for some conspicuous exceptional states ofsome of the galaxy clusters in the tables.The core masses of the clusters for each core radii values and maximum masses foreach cluster are calculated by using the core radius values which determined on thebasis of Hubble, NWF, King and deVaucouleurs density profile models and using themaximum cluster radii of each cluster which places in the reference catalogue(ENACS), respectively.Both calculated mass values are compared and the data derived from the calculationsare investigated. Finally all results that obtained in this study are represented in atable.ix