Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Çocuk Acil Ünitesi'ne başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi
The applicant poisoning cases in Pediatric Emergency Assessment Unit of Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center
Yazar: SELVİ ÖZEN
Danışman: PROF. DR. ABDURUHMAN ÜNER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antidepresif ajanlar-trisiklik = Antidepressive agents-tricyclic ; Etyoloji = Etiology ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Zehirler = Poisons ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk çağı zehirlenmeleri sık karşılaşılan, ölümle sonuçlanabilen önemli sağlık sorunlarındandır. Zehirlenmeye yol açan etkenler ülkeden ülkeye, bölgeden bölgeye ve yıllar içinde değişebilmektedir. Benzer şekilde zehirlenme etkenleri yasa, cinsiyete, eğitim düzeyine, kültüre ve mevsimlere göre değişmektedir.Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları çocuk acil ünitesine Haziran 2010- Kasım 2011 tarihleri arasında akut zehirlenme nedeni ile başvuran vakaların dosyaları retrospektif olarak incelendi.Vakaların yaş gruplarının dağılımına bakıldığında zehirlenmenin en sık 0-5 yaş grubunda olduğu görüldü. Vakalarımızın cinsiyete göre dağılımına bakıldığında erkek / kız oranın 1,25/1 olduğu görüldü. Zehirlenmeler 0-5 yaş, 6?10 yaş gruplarında erkeklerde fazla iken, 11-16 yaş grubunda kızlarda daha sık olduğu görüldü. Etken maddelerin alınış yolları incelendiğinde en sık gastrointestinal yol (%88) ile zehirlenmenin geliştiği görüldü. Zehirlenmelerin %93,8'i kaza sonucu, %5,8'i intihar amacıyla, %0,4'u ise iyatrojenik olarak meydana gelmişti. İntihar amaçlı olan 14 zehirlenme vakasının 12'sinin kız, 2'sinin erkek olduğu görüldü. Vakaların mevsimlere göre dağılımı incelendiğinden sık yaz (%37,6) ve ilkbahar (%20,2) mevsimlerinde zehirlenmenin daha sık olduğu saptandı. En çok vakanın olduğu ay (%16,1) Haziran idi. Vakaların %52'sinde farmakolojik, %43,3'inde farmakolojik olmayan bir madde etken olduğu görüldü. Zehirlenmeye en sık neden olan ilaçların antidepresanlar (%27,8), olduğu görüldü. Zehirlenmeye neden olan farmakolojik olmayan ajanlar sıklık sırasına göre fare zehiri (%29) , bitkisel kaynaklı zehirler (%25), insektisit ve pestisitler (%8,8), karbon monoksit (%6), siyanür (%6,3) idi. Tüm yaş guruplarında en sık ilaç zehirlenmeleri görülmüştür. Semptom ve bulgular sıklık sırasına göre taşikardi, midriazis, myozis, flushing, bulantı, kusma, letarji ve hiporeflexi idi. Hastaların 132'si nde (%55) başvuru sırasında herhangi bir semptom yoktu. Vakaların %12,5'inin Çocuk veya Çocuk Yoğun Bakım Kliniğine yatış yapıldığı, %83,6'sının çocuk acil ünitesinde takip edildiği görüldü. Vakaların %7,1'inde genel destek tedavisi ile takip edildiği, en sık olarak %53'ünde aktif kömür, %25,4'üne mide lavajı ve aktif kömür, %9,6'sına specifik antidot uygulaması yapıldığı tespit edildi. 3 vaka (%1,2) entübe edilerek mekanik ventilatör ile ileri yaşam desteği almıştır. Sadece tarım ilacı ile zehirlenen bir vaka (%0,4) exitus olmuştur.Ülkemizde küçük çocukların evde sıklıkla yalnız kalmaları ve oynamaları, ilaçların çocukların kolayca erişebilecekleri yerlerde bırakılması ve ambalajlarının korumasız olması zehirlenme riskini arttırmaktadır. Ülkemizde zehirlenmelerin epidemiyolojik özelliklerinin hem geriye dönük hem de ileriye yönelik çok merkezli çalışmalar ile belirlenmesi, çocukluk çağı zehirlenmelerinin önlenmesine, mortalite ve morbiditesinin azaltılmasına katkıda bulunabilir.Anahtar kelimeler: Zehirlenme, çocukluk dönemi, etyoloji

Abstract:
Childhood poisoning is a common and one of the important health problems that may lead to death. Factors that cause intoxication may vary from country to country, from region to region and over the years. Similarly, the toxicity factors varies according to age, gender, level of education, culture, and the seasons.We were retrospectively analyzed the files of the cases that admitted to pediatric emergency unit due acute poisoning between June 2010 - November 2011 in Yuzuncu Yil University Dursun Odabaş medical center.When the distribution of age groups of cases were analyzed we found that the most common age group was 0-5.the ratio of male / female was 1.25 / 1, respectively. In 0-5 years and 6-10 years of age group men were higher than females while among aged 11-16 were found to be more common in females. The most common ways of poisoning was the gastrointestinal tract (88%). 93.8% of poisonings occurred as a result of an accident, 5,8% of poisonings occured as suicide attempt and 0.4% of them were iatrogenic. 12 of the 14 cases of suicidal girl, 2 of them were male. The most common cases were seen in summer (37,6%) and in spring (20,2%). The most cases (16,1%) were seen in June. In 52% of cases, a pharmacological agent was the active substance while in 43,3% of cases a non-pharmacological agent was the active substance. The most common cause of intoxication were antidepressants drugs (27,8%).3 vaka (%1,2) entübe edilerek mekanik ventilatör ve ileri yaşam desteği verilmiştir. Tarım ilacı ile zehirlenen bir vaka (%0,4) exitus olmuştur.Non-pharmacological agents that cause toxicity were in order of frequency rat poison (29%), plant-derived poisons (25%), insecticides and pesticides (8,8%), carbon monoxide (6%), cyanide (6,3%). In all age groups the most common cause of poisoning agent was drugs. Signs and symptoms in order of frequency were; tachycardia, mydriasis, myozis, flushing, nausea, vomiting, lethargy, and hiporeflexi. 132 of patients (55%) were asymptomatic at presentation. 12.5% of cases were hospitalized in the Pediatric Intensive Care Clinic. 83.6% of cases were followed up in pediatric emergency unit. 7.1% of cases are followed by general supportive therapy, in 53% of cases activated charcoal was used, in 25.4% of cases gastric lavage and activated charcoal was used, in 9.6% of the cases specific antidote was given. 3 cases (1,2%) were intubated and given mechanical ventilation and advanced life support. A case of pesticide poisoning (0,4%) was died.In our country small children often stay at home and play with alone, and on the other hand drugs preservated unpacked and in places that easily accessible for children at home, this increases the risk of toxicity. Determining of the epidemiology of poisonings with retrospective and prospective multicenter studies, may be useful for prevention as well as reduction of mortality and morbidity of childhood poisonings.Key words: poisoning, childhood, etiology