Doğum öncesi algılanan stres ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability of Turkish version of the antenatal perceived stress scale
Yazar: İLKNUR KÜLÇÜR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASLI SİS ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik = Nursing ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeğini Türkçe'ye uyarlayarak, Türk toplumunda geçerlilik ve güvenilirliğini test etmektir.
Materyal ve Metot: Metodolojik türde yapılan bu araştırma, 10 Mart 2015- 04 Ocak 2016 tarihleri arasında Erzurum Nenehatun Kadın Doğum Hastanesinin polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini belirtilen polikliniklere prenatal kontrol amacıyla başvuran gebeler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, araştırmaya alınma kriterlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 350 gebe araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Prenatal Distress Ölçeği" ve "Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeği' nin Türkçe Formu" kullanılmış ve veriler kadınlarla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 ve LISREL 8.8. paket programları ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerlilik-güvenilirlik analizlerinde dil ve kapsam geçerliliği, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, Cronbach alfa kat sayısı, testi yarıya bölme ve test tekrar test yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde; Cronbach alfa katsayısının 0.70.  madde-toplam puan korelasyonlarının 0.36 ile 0.56 arasında olduğu belirlenmiş ve ölçekten herhangi bir madde çıkarılmamıştır. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini test etmek için yapılan test-tekrar teste ait korelasyon değeri 0.98 olarak bulunmuş ve iki uygulama arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001).  Ölçeğin eş değerliliğinin belirlenmesi için yapılan paralel form güvenilirliği için "Prenatal Distress Ölçeği" kullanılmıştır. İki ölçek arasındaki korelasyon değeri r=0.689 olarak bulunmuş ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda 3 faktörlü bir yapı gösterdiği ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu (0.36-0.79) saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise, ölçeğin 3 faktörlü yapısının geçerli olduğu ve model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğum öncesi algılanan stres ölçeği, gebelik, geçerlilik, güvenilirlik, hemşirelik.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to test the validity and reliability of the antenatal perceived stress scale in Turkish society, adapting it into Turkish.
Material and Method: This study carried out as methodological was conducted in the polyclinics of Nenehatun Maternity Hospital, the city of Erzurum, 10 March 2015- 04 January 2016. Population of the study consisted of pregnants admitted to the abovementioned polyclinics with the purpose of prenatal control. Sampling selection was not made; 350 pregnants who met the criteria of the study and agreed to participate in the study constituted the sampling of the study. "The Form of Identifier Characteristics", "Prenatal Distress Scale" and "The Turkish form of Antenatal Perceived Stress Scale" was used in collecting data, and data was collected using face-to-face interview method with women. Data was analysed with SPSS 22.0 and LISREL 8.8. packages. Language and content validity, explanatory and confirmatory factor analysis and Cronbach's alfa coefficient, split half method and test-retest were used for the analysis of the validity and reliability of the scale.
Results: In the analyses of internal consistency; Cronbach's alpha coefficient of the scale was found to be 0.70, total-item score correlations were established to be between 0.36 and 0.56 and no item was removed from the scale. Correlation value belonging to test-retest which were made to test the invariance of the scale was found as 0.98, and a statistically significant relation between the two practices was determined (p<0.001). "Prenatal Distress Scale" was used for the parallel form reliability used to assess equivalence to scale. The correlation value between the two scales was found to be r=0.689 and a statistically significant relation was established (p<0.001). It was established that the scale showed three-factor structure and the factor load was in proper range (0.36-0.79) at the end of the explanatory factor analysis performed to specify structure validity of the scale. When the results of confirmatory factor analysis were also established that three-factor structure of the scale was valid and model-data consistency was at an acceptable level.
Conclusion: It was established that the Turkish version of Antenatal Perceived Stress Scale was a valid and reliable measurement instrument.

Key Words: Prenatal perceived stress scale, pregnancy, validity, reliability, nursing.