Karamanoğulları dönemi mimarisi
The architecture of the period of Karamanoğuls
Yazar: OSMAN NURİ DÜLGERLER
Danışman: PROF. DR. METİN SÖZEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 1995
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Anadolu beylikleri mimarisi = Anatolian principalities architecture ; Karamanoğulları = Karamanoğulları

Özet:
Anadolu Türk Mimarisinin 13-15. yüzyıllar arasında kalan bölümü genel bir adla Beylikler Dönemi Mimarisi olarak adlandırılmakta iken, yeni çalışmalarda bu dönem mimarisinin Türk mimarisi içindeki yeri önemi tartışılır konuma gelmiştir. Ancak sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için bu dönemin tüm yapılarının araştırılması, incelenmesi, dokümantasyonunun yapılması gerekmektedir. Bu yapılmadan sağlıklı bir değerlendirme yapmak olanaksızdır. Karamanoğullan döneminden, günümüze çoğu dini amaçlı olmak üzere birçok sosyal içerikli ve askeri amaçlı yapı kalmıştır. Bu yapıların ülke coğrafyasına dağılımında tekdüzelik görülürsede, egemenlik sürelerine bağımlı olarak yerleşim bölgelerindeki yoğunluğun değiştiği görülür. Araştırmalarımızda Karamanoğullan yapılarını ayakta olanlar, yarı yıkılmış olanlar, kaynaklardan bilinenler olmak üzere, bu güne kadar yazılanların eksik ve yanlışlarını da dikkate alarak, tümüyle ortaya koymak amaçlanmıştır. Buna bağımlı olarak yapıtların yapım tarihleri, yaptıranları, mimar ve ustaları vb. noktaların sağlıklı olarak saptanması amaçlanmış, büyük bir çoğunluğu eksik ve yanlış olarak çizilen rölövelerin tümüyle yeniden elden geçirilmesi ve zaman içindeki değişimlerde gözönüne alınarak düzeltmeler yapmak amaçlanmıştır. Tüm yapılar incelendikten sonra kendi içlerinde bir sıralamaya (işlevlerine göre) tabi tutulmuş, Selçuklu, Karamanlı, Osmanlı ilişkileri gözönünde bulundurularak yapılardaki gelişim çizgisi saptanmaya çalışılmıştır. Sonuçta ise, Karamanoğullan mimarisinde görülen, nedenleri ve niçinleri tesbit edilen gelişmelerin Anadolu Türk Mimarisi Genel Gelişme çizgisindeki yerine oturtulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
While the part of Turkish Architecture in Anatolia between XIII. and XV. centruries is called in a general name as the Arhitecture of the Period of Beyliks, the position and the importance of the architecture of this period in the Turkish Architecture has come to the position to be discussed in the new studies. However, in order to make a good assessment, it is necessary to research, to investigate and to make documentation of all the buildings of this period. Otherwise it is impossible to make an healthy assessment As a,result of the Mongolia oppression in the XIII. and XIV. centuries, the central authority of Anatolian Seljuks weakened, each branch of Turk, acquiring the identity of independent beylik, tried to establish their own administration. These beyliks sometimes performed the struggle of the continuity of their independence together; sometimes they conflicted, and tried to establish superiority upon each other. Among these beyliks, Karamanoğuls, beginning from the period of Anatolian Seljuks, emerged. During the period in which Anatolian Seljuks were weakening, they tried to establish the unity of Anatolia. With the collapse of Anatolian Seljuks, they considered themselves the inheritor of the throne of Anatolian Seljuk. Karamanoğuls who proved themselves in politics and military, became very distinct with their architectural works. Today their works were studied by many researchers; however, there is no wprk studied on the whole period. In these studies an assessment was made on the architecture of Karamoğuls by taking a building group, a region or a settlement. Different results were put forward by each researcher, or briefly a result statting as "the continuity of Seljuks" was desired. At the end, an healthy development of the architecture can not come out, because most of the buildings was drawn up and assessed incompletely