Hıristiyanlık'ta ve İslam'da son dönem Mesih ve Mehdi hareketlerinin karşılaştırılması
The comparison of the last days Messiah and Mahdi movements in Chiristianity and Islam
Yazar: MURAT KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlık = Christianity ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Mehdi = Mehdi ; Mesih = Messiah ; İslamiyet = Islam

Özet:
Mesih ve Mehdi inançları geçmişten günümüze varlığını korumayı başarmış ve
tarihin bazı dönemlerinde önemli olaylara neden olmuştur. 18. ve 19. Yüzyıldan itibaren
Hıristiyanlık ve İslam coğrafyalarında Mesih ve Mehdi inançları etrafında birçok dini
hareket ortaya çıkmış ve içinde bulunduğu toplumları siyasal ve sosyal yönden
etkilemiştir. Bu nedenle Mesih ve Mehdi inançlarının daha iyi anlaşılması için bu
hareketlerden bazılarını çalışmamızda inceledik. İncelediğimiz Mesih hareketlerinin
tamamı Amerika'daki Mesih hareketlerinden oluşurken, Mehdi hareketlerinin büyük
çoğunluğu Türkiye'deki Mehdi hareketlerinden oluşmaktadır. Türkiye'de Nur hareketi
dışında Mehdi Hareketleri hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olması nedeniyle
çalışmamızda Türkiye'deki Mehdi hareketlerine daha fazla yer verilmiştir. Çalışmamız
giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş başlığı altında Mesih ve Mehdi sözcükleri
açıklanmış, değişik dinlerde Mesih ve Mehdi inançlarına yer verilmiştir. Birinci bölümde
Son Dönem Mesih ve Mehdi hareketlerinin kurucusu, ortaya çıkışı, öğretileri, Mesih ve
Mehdi anlayışı hakkında kronolojik bir sıra takip edilerek bilgi verilmiştir. İkinci
bölümde ise Son Dönem Mesih ve Mehdi hareketleri, kurtarıcı anlayışları etrafında
karşılaştırılmış, kişi, yer, zaman, yöntem ve amaç açısından benzer ve farklı görüşler
ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Hıristiyanlık, İslam, Mesih, Mehdi, Son Dönem

Abstract:
The Messiah and the Mahdi beliefs have preserved their presence from past to
present-day and have been caused significant events in some periods of history. From the
18th and 19th centuries, many religious movements about Messiah and the Mahdi beliefs
in Christian and Islamic geography have been emerged and have been influenced the
societies in which they are in the political and social direction. For this reason we have
studied some of these movements in order to better understand the beliefs of Messiah and
Mahdi. While all of Messiah movements we have been studied consists of the movements
of Messiah in America, the vast majority of Mahdi movements is consists of movements
in Turkey. Except the Nur movement in Turkey because of have been no studies about
the Mahdi movements have been more included to the Mahdi movements in Turkey. Our
work consists of introduction and two chapters. Under the introduction title, has been
explained the words of Messiah and Mahdi and the beliefs of Messiah and the Mahdi in
different religions. In the first chapter, information has been given as followed a
chronological sequence about founders, emergence, teachings and understanding of
Messiah and Mahdi of the Last Days Messiah and Mahdi movements. In the second
chapter, the Last Days Messiah and the Mahdi movements has been compared about the
savior's understandings and similar and different views has been revealed in terms of
person, place, time, method and purpose.
Key Words: Christianity, Islam, Messiah, Mahdi, The Last Days