Türev ürünler ve Türk bankacılık sektöründeki kullanımı
Derivative products and their use in Turkish banking sector
Yazar: CİHAN ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KALE
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal risk = Financial risk ; Türevler = Derivatives ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Gün geçtikçe gelişen ve ilerleyen teknoloji ile büyüyen finansal sistemde
meydana gelen uluslararası para akışı, finansal sistemde yer alan bankalar
bakımından pek çok faydanın yanı sıra, yeni sorunları ve riskleri de
beraberinde getirmiştir. Finansal piyasaların gelişip büyümesi ve
uluslararası entegrasyon sonucunda yeni finansal araçlar ve teknikler
geliştirilmiş, kullanımları yaygınlaşmıştır. Bu çalışmada finansal sistemin
en önemli birimlerinden biri olan bankaların her birinin türev ürün
kullanımlarındaki değişim ve gelişmelerin analiz edilmesi amaçlanmaktadır.
Bu analiz ile birlikte türev ürün kullanımının bankaların risk düzeyinde bir
etkisinin olup olmadığının ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bu amaç
doğrultusunda 2003-2020 döneminde Türk Bankacılık Sektörünün türev
ürün kullanımı yapısı analiz edildikten sonra RALS EKK yardımı ile türev
ürün kullanımı ile bankaların riskleri arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bağımlı
değişken olarak para swapları, faiz swapları, diğer türev alım işlemleri,
diğer türev satım işlemleri, vadeli döviz alım işlemleri, vadeli döviz satım
işlemleri ve bağımsız değişken olarak Piyasa Riskine Esas Tutar'ın ele
alındığı çalışmada kullanılan bağımsız değişkenlerden iki tanesi (diğer türev
satım işlemleri, faiz swapları) ile bağımlı değişken olan; diğer türev alım
işlemler, para swapları, vadeli döviz alım işlemleri, vadeli döviz satım
işlemleri ile piyasa riskine esas tutar arasında istatistiki olarak anlamlı bir
ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the financial system, which grows with the developing and advancing
technology day by day, the international money flow, the capital movements
that have turned into a dynamic situation and the benefits it provides to the
banks in the financial system have just emerged. problems and risk factors.
Based on this situation, derivative instruments have emerged with the search
for alternative financial instruments in order to protect both themselves and
their customers from risks. In our study, the use of derivative products by
banks, which is one of the most important players of the financial system,
has been examined based on the increasing derivative transaction volumes
of banks in our country over time. For this purpose, after the analysis of the
derivative product usage structure of the Turkish Banking Sector in the
2003-2020 period, the relationship between the use of derivative products
and the risks of banks is discussed with the help of RALS EKK. Currency
swaps, interest rate swaps, other derivatives purchases, other derivatives
purchases, other derivatives sales, market foreign exchange purchases,
external foreign exchange sales transactions as dependent variables, and two
of the independent variables captured by the Market Risk Amount as an
independent variable. person (other derivative sales) transactions, interest
swaps) and the dependent variable; It is aimed to contain a statistical
relationship between other derivative purchases, currency swaps, forward
foreign exchange purchases, forward foreign exchange purchases and
amounts subject to market risk.