Türkiye'nin paraziter coğrafyası
Parasitic geography of Turkey
Yazar: ÖZLEM KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. KAMİLE BİÇEK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
ÖZETKılınç Ö, Türkiye'nin paraziter coğrafyası, Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Parazitoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi, Van, 2009. Bu çalışma ile Türkiye'de 1980 yılından günümüze kadar yapılan Tıbbi ve Veteriner Parazitoloji alanındaki çalışmalar değerlendirilerek yerel ve bölgesel paraziter haritalar oluşturularak, Türkiye'nin paraziter coğrafyası şekillendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma için süreli yayınlardan, internet ve kütüphane verileri ile Kongre kitapçıkları, Tez örnekleri ve Sağlık Bakanlığı verilerinden yararlanılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda Türkiye'de 33 ilde (Tekirdağ, Sakarya, Bilecik, Balıkesir, Erzincan, Tunceli, Ardahan, Muş, Iğdır, Ağrı, Bingöl, Bitlis, Osmaniye, Düzce, Bolu, Kastamonu, Çorum, Amasya, Tokat, Ordu, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin, Karaman, Aksaray, Kırşehir, Nevşehir, Yozgat, Çankırı ve Uşak) insanlarda, 25 ilde (Bilecik, Ardahan, Kahramanmaraş, Osmaniye, Düzce, Bolu, Zonguldak, Bartın, Karabük, Kastamonu, Çorum, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Rize, Artvin, Karaman, Siirt, Şırnak, Batman, Adıyaman, Gaziantep, Kütahya, Uşak ve Denizli) Veteriner parazitoloji alanında çalışma yapılmadığı saptanmıştır. Güney Doğu Anadolu Bölgesinin GAP projesi adı altında tüm illerindeki insanların paraziter taraması yapılmış tek bölge olduğu belirlenmiştir. Bölgesel sıralamada İç Anadolu Bölgesinin paraziter çalışmaların en fazla yapıldığı yöre olduğu, Doğu Anadolu, Ege ve Marmara Bölgesi'nin bu sıralamayı takip ettiği belirlenmiştir. Paraziter hastalıklardan korunmada ve etkin koruyucu tedbirlerin alınmasında ve planlanmasında paraziter fauna haritalarının oluşturulması ve bu haritaların genişletilerek ve konu bazında yaygınlaştırılarak hazırlanması Türkiye'nin Paraziter Coğrafyasının tespitine imkan sağlayacağı için büyük önem arzetmektedir.Anahtar Sözcükler: Türkiye, harita, parazitoloji, bölge, çalışmalar.

Abstract:
SUMMARYKılınç Ö, Parasitic geography of Turkey. Yuzuncu Yıl University, Institute of Health Sciences Ph. D Thesis in Department of Parasitology, Van, 2009. This aim of the study was to form the Parasitic geography of Turkey by establishing local and regional maps using the studies in the fields of Medical and Veterinary Parasitology from 1980 to the present. In the result of current studies, Parasitic studies in humans have not been reported in 33 provinces of Turkey (Tekirdağ, Sakarya, Bilecik, Balıkesir, Erzincan, Tunceli, Ardahan, Muş, Iğdır, Ağrı, Bingöl, Bitlis, Osmaniye, Düzce, Bolu, Kastamonu, Çorum, Amasya, Tokat, Ordu, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Artvin, Karaman, Aksaray, Kırşehir, Nevşehir, Yozgat, Çankırı, Uşak) in Medical parasitology and 25 provinces (Bilecik, Ardahan, Kahramanmaraş, Osmaniye, Düzce, Bolu, Zonguldak, Bartın, Karabük, Kastamonu, Çorum, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Rize, Artvin, Karaman, Siirt, Şırnak, Batman, Adıyaman, Gaziantep, Kütahya, Uşak, Denizli) in Veterinary parasitology. Southh East Anatolia region is the only region studied parasitic scanning of humans with GAP Project. The most of studies on the parasities was made in the Central Anatolia region, followed by East Anatolia, Aegean, Marmara, Mediterranean, Black Sea and South East Anatolia regions. Turkey has regions having different clima and many plants and animals fauna at the same time. Also, Turkey is ideal environtment for parasities and parasitic diseases spread. In the prevention from parasitic diseases, establishing the parasitic fauna maps are essential to take and plan effective protective measures. It is crutial to prepare these maps by enlarging and specifying subject terms to enable us to identify Parasitic geography of Turkey.Key words: Turkey, map, parasitology, region, studies.