İşsizlikle mücadelede uygulanan Toplum Yararına Programı'nın (TYP) etkinliği: Kars örneği
The effectiveness of Public Work Program implemented in fighting unemployment: The case of Kars
Yazar: MERYEM BULUT KALAÇAY
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ÖZYAKIŞIR
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kars = Kars ; Toplum Yararı Programı = Public Works Program ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlikle mücadele politikaları = Unemployment struggle policies

Özet:
İşsizlik olgusu, ülkelerin karşı karşıya kaldıkları temel makroekonomik sorunların başında gelmektedir. Ülkeler bu sorunla mücadele kapsamında çeşitli istihdam politikaları geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Toplum Yararına Programlar (TYP) , bu anlamda işsizlikle mücadele konusunda önemli bir aktif istihdam politikası olarak dikkat çekmektedir. Bu programda genel amaç; özellikle dezavantajlı konumdaki bireylere (gençler, engelliler, göçmenler, kadınlar vb.) geçici de olsa istihdam imkanı yaratılarak onlara hem gelir desteği (doğrudan amaç o olmasa bile)  sağlamak hem de çeşitli eğitim ve beceri kurslarıyla onları iş gücü piyasalarına hazırlamaktır.

Böylece edindikleri eğitim ve beceriler sayesinde iş gücü piyasalarına daha rahat katılımları sağlanacak ve program süresiyle sınırlı olan geçici istihdamlarını daha uzun ve kalıcı istihdama dönüştürebilme kapasitelerine/imkânlarına kavuşabileceklerdir. Fakat İŞKUR aracılığıyla Türkiye'de uygulanan TYP'nin, uygulama biçimi ve ortaya çıkan sonuçları itibariyle yukarıdaki iyimser tablonun oluşmasına hizmet etmediği görülmektedir. Konuyla ilgili yapılan kimi alan araştırmalarının sonuçları bu tespiti doğrular niteliktedir. Söz konusu çalışmalarda da dikkat çekildiği üzere TYP'nin, bireyleri işgücü piyasalarına hazırlayacak nitelikte uygulanmadığı dolayısıyla uzun vadeli istihdam yaratmaya dönük meslek kazandırıcı bir işlevden uzak olduğu görülmektedir. Ayrıca işe yerleştirmede nepotizm (kayırmacılık) ve özellikle yereldeki bürokrasinin etkin rol oynaması da söz konusu programın başarı şansını zayıflattığı söylenebilir.

Bu çalışmada TYP'nin ortaya çıkış amacının ve işlevinin doğru anlaşılması açısından öncelikle dünyadaki uygulamalarına kısaca yer verilmekte, sonrasında ise programın Türkiye uygulamasına dair bir çerçeve çizilmektedir. Son olarak yapılan bu çalışma Kars özelinde bir alan araştırmasıyla son bulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İşsizlik, Toplum Yararına Program, Kars

Abstract:
The phenomenon of unemployment is one of the main macroeconomic problems countries face. Countries are developing and implementing various employment policies to fight this problem. Public Work Programs (PWPs) attract attention as an important active employment policy in the fight against unemployment. The general purpose in this program is to provide income support to disadvantaged individuals (young people, disabled people, immigrants, women, etc.) and prepare them for the labor market with various training and skill courses by creating temporary employment opportunities.

Thus, by the help of their education and skills they get, they will participate to the labor market more easily and will be able to convert their temporary employment limited to the duration of the program into longer and permanent employment. However, it appears that the practice and the consequences of PWP implemented by Turkish Employment Agency (TEA) can‟t serve to form an optimistic situation mentioned above. The results of some field studies on this subject confirm this finding. As pointed out in these studies, the PWP is not implemented to prepare individuals for the labor market and becasuse of this it is far from a professiongaining function for creating long-term employment. In addition, it can be said that nepotism and the active role of local bureaucracy undermine the chances of success.

In this study, practices in the world is briefly given at first and later a framework related to implementation in Turkey is introduced for making goal and function of PWP understandable. Finally, this study ends with a field study in Kars.

Keywords: Unemployment, Public Work Program, Kars