Konutta esneklik kavramının kullanıcı tercihleri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the concept of flexibility in housing in the context of user preferences
Yazar: MELİSA DİKER
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER TOLGA AKBULUT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Esnek konut, kullanıcıların zamanla değişen ihtiyacına ve isteklerine göre uyarlanabilen konuttur. Günümüzde genellikle tek tip tasarlanan ve farklı kullanıcı taleplerini karşılamayan konutların kullanım zorluklarına bağlı olarak tercih edilmemesi, içinde yaşamaya başlandıktan sonra kimi zaman kullanıcılar tarafından terk edilmesi, atıl bir konut stoğunun oluşmasına yol açarken ekonomiye zarar vermekte ve konut talebini olumsuz yönde etkilemektedir. 
Bu çalışmada esnek konutların, farklı işlevlerin aynı mekânda gerçekleşmesini sağlayan, dönüşebilir kapasitesinden dolayı, kullanıcıların değişen ihtiyaçlarına daha uygun olacağı öngörülmektedir. Dolayısıyla çalışmanın temel amacı kullanıcıların konut esnekliğine olan bakış açısını öğrenmektir. Esnek konutların kullanıcılar tarafından tercih edilme durumunu ve tercih edilme nedenlerini anlamak bu çalışmanın önemli diğer hedefleridir. Bu bağlamda, tezde, katılımcıların cinsiyet ve eğitim durumu açısından farklılıklarının esnek konut tercihleri üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bunun için 70 katılımcının düzenlenen esnek konut kartlarını sınıflamaları ve bu sınıflara isim ya da puan vermeleri istenmekte ve bu şekilde düzenlenen çoklu sınıflama tekniği farklı şekillerde kullanılmaktadır. 
Sonuçta katılımcılar, esneklik ile ilişkili konutları tanımlarken en çok konutun; boyutsal özelliklerine, uyandırdığı etkisine ve esnek kullanım özelliklerine değinmişlerdir. Esnek konutların tercih durumunda, ferah-geniş-hoş olarak tanımlanan açık planlı mekânların, dönüşebilir tefriş elemanı ile sağlanan ve basık-dar-sıkıcı olarak tanımlanan esnek mekâna kıyasla daha çok tercih edildiği görülmektedir. Çalışmada sonuçlar cinsiyet ve eğitim durumu farklılıklarına göre yorumlanmıştır.

Abstract:
Flexible housing is a house that can be adapted according to the changing needs and wishes of the users over time. Nowadays, houses that are designed in a uniform way and do not meet the demands of different users are not preferred due to the difficulties of use, sometimes abandoned by users after starting to live in it, while it leads to the formation of an idle housing stock, it harms the economy and negatively affects the demand for housing.
In this study, it is predicted that flexible houses will be more suitable for the changing needs of the users due to their transformable capacity, which enables different functions to be realized in the same space. Therefore, the main purpose of the study is to learn the point of view of users on housing flexibility. Understanding the preference of flexible housing by users and the reasons for their preference are other important objectives of this study. In this context, the effects of the differences in terms of gender and educational status of the partcipants on flexible housing preferences is investigated in the thesis. For this, 70 participants are asked to classify the selected flexible housing cards and give names or points to these classes, and the multiple sorting technique arranged in this way is used in different ways. 
As a result, while the participants describe the residences associated with flexibility, the most frequently stated residences are; they mentioned its dimensional properties, the effect it evokes and its flexible usage features. In the case of preference for flexible houses, it is seen that open plan spaces which is defined spacious-wide-pleasant are preferred more than flexible space with transformable furnishings which is defined as low-narrow-boring. In the study, the results were interpreted according to gender and educational status differences.