Bir diyet polikliniğine başvuran tip 2 diabetes mellitus hastalarının beslenme alışkanlıkları ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the nutritional habits and HbA1c levels of type 2 diabetes mellitus patients applied to A diet clinic
Yazar: ZÜLEYHA MUCUR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diyet = Diet ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated

Özet:
Bu araştırma Mart- Nisan 2021 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniği'ne başvuran ve sonrasında diyet polikliniğine yönlendirilen tip 2 diyabet tanısı almış ayaktan tedavi gören 12 erkek, 38 kadın olmak üzere toplam 50 birey üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın amacı, tip 2 diabetes mellitus tanısı alan yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri ve bazı biyokimyasal bulguları ile HbA1c düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Çalışmaya katılan hastalar HbA1c düzeylerine göre <%7 ile >%7 şeklinde gruplandırılmış, bu gruplara ve cinsiyete göre karşılaştırılmıştır. Diyabetik bireylere tanımlayıcı özelliklerini, fiziksel aktivite düzeylerini, ek hastalık durumları ve beslenme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla bir anket formu uygulanmıştır. Hastaların %40'ının (n=20) HbA1c düzeyi <%7 ve %60'ının (n=30) HbA1c düzeyi >%7'dir. HbA1c düzeyi <%7 olan kadın ve erkeklerin yaş ortalaması 48,2 ve 41,5 yıl iken; HbA1c düzeyi >%7 olan kadın ve erkeklerin yaş ortalaması 49,9 ve 46,9 yıl olarak bulunmuştur. HbA1c düzeyi <%7 olan gruptaki hastaların çoğunun 1. Derece Şişman olduğu, HbA1c düzeyi >%7 olanların ise fazla kilolu olduğu gözlemlenmiştir. BKİ derecelerine göre gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Açlık kan glukozu HbA1c düzeyi <%7 olan grupta HbA1c düzeyi >%7 olan gruba göre cinsiyet fark etmeksizin anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Kadın hastalardan HbA1c düzeyi <%7 olan grubun total kolesterol ve HDL seviyeleri, diğer gruba göre daha yüksek bulunmuş olup LDL ve trigliserid seviyeleri bu grupta daha düşük bulunmuştur. Erkeklerin total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid değerleri HbA1c <%7 'nin altındaki grupta diğer gruba göre düşük bulunmuştur.
Bu çalışmaya katılanların beyaz ekmek tüketiminin HbA1c düzeyi >7 olan grupta daha fazla olduğu bulunmuş olup kepekli ve tam buğday ekmek tüketimi daha azdır. Katılımcılardan HbA1c düzeyi >7 olan grupta şeker, bal-reçel-pekmez tüketiminin HbA1c düzeyi <7 olan gruba göre daha fazla olduğu gözlenmiştir
Sonuç olarak çalışmamızda HbA1c değerini beslenme alışkanlıklarının etkilediği saptanmıştır. Bundan dolayı tip 2 diyabetli bireylerde iyi bir metabolik kontrol için yeterli ve dengeli beslenme planı uygulanmalı ve yaşam boyu davranış değişikliği kazandırılmalıdır.

Abstract:
This study was conducted on 50 individuals, 12 males and 38 females, who were diagnosed with type 2 diabetes who were admitted to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Internal Medicine Outpatient Clinic between March and April 2021 and were subsequently referred to the diet outpatient clinic. The aim of the study is to determine the relationship between the nutritional habits, anthropometric measurements and some biochemical findings of adults diagnosed with type 2 diabetes mellitus and the HbA1c level. The patients participating in the study were grouped as <7%to> 7%according to their HbA1c levels and compared according to these groups and gender. A questionnaire form was applied to diabetic individuals in order to determine their descriptive characteristics, physical activity levels, additional illnesses and nutritional habits. The HbA1c level of 40%(n = 20) of the patients is <7%and the HbA1c level of 60%(n = 30) is> 7%. While the average age of men and women with HbA1c level <7%was 48,2 and 41,5 years; The average age of men and women with HbA1c level> 7%was found to be 49,9 and 46,9 years. It was observed that most of the patients in the group with HbA1c level <7%were First Degree Obese, and those with HbA1c level> 7%were overweight. There was no statistically significant relationship between the groups according to BMI degrees (p> 0.05). Fasting blood glucose was found to be significantly lower in the group with HbA1c level <7%compared to the group with HbA1c level> 7%regardless of gender (p <0.05). Total cholesterol and HDL levels of the group with HbA1c level <7%among female patients were found to be higher than the other group, and LDL and triglyceride levels were found to be lower in this group. Total cholesterol, HDL, LDL, triglyceride values of men were found to be lower in the group with HbA1c <7%compared to the other group.
It was found that the white bread consumption of the participants in this study was higher in the group with HbA1c level> 7, and the consumption of wholemeal and whole wheat bread was less. It was observed that the consumption of sugar, honey-jam-molasses was higher in the group with HbA1c level> 7 than the group with HbA1c level <7.
As a result, it was determined in our study that eating habits affect the HbA1c value. Therefore, for a good metabolic control in individuals with type 2 diabetes, adequate and balanced nutrition plan should be applied and lifelong behavioral change should be gained.