Erzurum Ovası'nda büyükbaş hayvancılığın coğrafi esasları
Geographical principles of cattle breeding in Erzurum Plain
Yazar: MEHMET HAYTA
Danışman: PROF. DR. HALİL KOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Erzurum = Erzurum ; Erzurum Ovası = Erzurum Plain

Özet:
Bu çalışmanın amacı Erzurum Ovası'nda büyükbaş hayvancılığın coğrafi esaslarını incelemektir. Bu çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma deseni olarak "açıklayıcı ardışık desen" kullanılmış, nicel ve nitel veriler birlikte analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemleri ile birlikte nicel araştırma yöntemleri de kullanılarak daha detaylı ve kapsamlı bir araştırma ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Çalışma sahasında yer alan 98 mahalle içinden seçilen 55 mahalledeki çiftçilerle toplam 350 anket çalışması ve bu 55 mahalle arasındaki 16 mahalleden de toplam 30 çiftçi ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada hazırlanan anketleri uygulamak için "maksimum çeşitlilik" örnekleme yöntemi kullanılmıştır.
Çalışmada anket ve görüşmelerden elde edilen bulgular ve gözlemler sonucu Erzurum Ovası'ndaki hayvancılıkla ilgili 5 ana başlıkta 28 kadar sorun tespit edilmiştir. Bu sorunlara, üreticilerin hayvancılıkla ilgili şikâyet ve talepleri ile hayvancılık konusundaki bilgi, tecrübe ve eğitim durumları da dikkate alınarak çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Çalışma sahasında geleneksel hayvancılık yöntemlerinin kullanıldığı, tarımsal modernizasyonun yetersiz kaldığı, mera hayvancılığının daha yaygın olduğu, hayvancılıktan elde edilen gelir ve verimin düşük olduğu, hayvancılığa dayalı sanayinin gelişmediği, pazarlama konusunda büyük sıkıntıların yaşandığı ve kooperatifleşmenin çok yetersiz kaldığı tespit edilmiştir.  Ayrıca, sahada bugüne kadar yapılan eğitim ve ıslah çalışmalarının da yetersiz kaldığını söylemek mümkündür. Bunun yanında yem bitkileri tarımının yapılacağı geniş düzlüklerin ve verimli toprakların bulunması, otlak ve mera alanlarının geniş yer kaplaması, Şeker Fabrikası ile Et ve Süt Kurumu gibi hayvancılığı destekleyen büyük yatırımların bulunması sahanın hayvancılıkla ilgili güçlü yanlarını oluşturmaktadır. Ayrıca bölge, ulusal ve uluslararası karayolu, havayolu, demiryolu bağlantılarının bulunması ve Doğu Karadeniz limanlarına yakın olması nedeniyle ulaşım açısından önemli altyapıya sahiptir.
Sonuç olarak Erzurum Ovası'nda öncelikle modern hayvancılık yöntemlerine geçilmeli, hayvan soyları ıslah edilmeli, çiftçilerin büyük oranda kooperatifleşmesi sağlanmalı, eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri artırılmalıdır. Daha sonra meraların ıslahı, modern ahırların yapımı, pazarlama imkânlarının artırılması ve hayvancılığa dayalı sanayinin geliştirilmesine dair yatırımlar çok hızlı bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Erzurum Ovası'nda büyükbaş hayvancılık konusunda yapılacak iyileştirme çalışmaları yörenin kalkınmasına, gelir seviyesinin yükselmesine, istihdamın artmasına ve göç hızının yavaşlamasına önemli katkılar sunacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the geographical principles of cattle breeding in Erzurum Plain. In this study, mixed research method was used. As the research design, "Explanatory sequential design" was used, and quantitative and qualitative data were analyzed together. It was aimed to create a more detailed and comprehensive research by using quantitative research methods along with qualitative research methods. A total of 350 surveys were conducted with farmers in 55 neighborhoods selected from 98 neighborhoods in the study area, and interviews were conducted with 30 farmers from 16 neighborhoods among these 55 neighborhoods. The "maximum diversity" sampling method was used to apply the questionnaires prepared in the research.
In the study, as a result of the findings and observations obtained from the questionnaires and interviews, 28 problems were identified under 5 main headings related to animal husbandry in the Erzurum Plain. It has been tried to offer solutions to these problems by taking into account the complaints and demands of the producers about animal husbandry and the knowledge, experience and education level on animal husbandry.
It has been determined that traditional animal husbandry methods are used in the study area, agricultural modernization is insufficient, pasture livestock breeding is more common, the income and efficiency obtained from livestock breeding is low, the industry based on animal husbandry is not developed, there are great difficulties in marketing and cooperatives are very insufficient. In addition, it is possible to say that the training and improvement works carried out in the field so far have been insufficient. On the other hand, the presence of large plains and fertile lands where forage crops can be cultivated, the wide coverage of pasture and pasture areas, the presence of large investments that support animal husbandry such as Sugar Factory and Meat and Dairy Institution are the strengths of the field regarding animal husbandry. In addition, the region is a region with an important infrastructure in terms of transportation, as it has national and international road, airline and railway connections and is close to the Eastern Black Sea ports.
As a result, first of all, modern animal husbandry methods should be adopted in Erzurum Plain, animal breeds should be improved, farmers should be encouraged to work as a cooperative as much as possible, and education and information activities should be increased. Then, investments in the improvement of pastures, the construction of modern barns, the increase of marketing opportunities and the development of animal husbandry-based industry should be carried out very quickly. Improvements to be made in the field of cattle breeding in the Erzurum Plain will contribute to the development of the region, increase the income level, increase employment and slow down the migration rate.