Algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan faydanın anlık satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Mobil alışveriş uygulamaları örneği
Effect of perceived ease of use and perceived usefulness on impulse buying: Mobile shopping applications example
Yazar: EZGİ VANLI
Danışman: PROF. DR. AYPAR USLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma mobil alışveriş uygulamaları kullanılırken algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan faydanın anlık satın alma niyeti üzerindeki etkisini araştırmak için oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında akış deneyimi, teknoloji kabul modeli ve anlık satın alma ölçütleri incelenmiştir. Son yıllarda hızla artan anlık satın alma davranışının gerçekleşmesinde mobil uygulama özelliklerinin ve algılanan estetiğin etkisini değerlendirmek istenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, mobil uygulamalar, mobil alışveriş ve mobil pazarlama konularda kuramsal açıklamalara ve bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümünde, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan fayda, anlık satın alma niyeti, akış deneyimi ve algılanan estetik birlikte ele alınmıştır. Teknoloji kabul modeli ve akış teorisi bileşenleri için kuramsal açıklamalara yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı, kısıtları, modeli, hipotezleri, örnekleme süreci, veri ve bilgilerin analizi ile araştırma bulgularına yer verilmiştir. Çalışmada Algılanan Kullanım Kolaylığı ve Algılanan Fayda ölçekleri Venkatesh ve Davis (1996) çalışmasından, Algılanan Estetik ölçeği Yuan ve arkadaşlarından (2021), Algılanan Eğlence ölçeği Agarwal ve Karahanna (2000) ölçeğinden Zamanın Dönüşümü ölçeği Novak ve arkadaşlarından (2000), Anlık Satın Alma ölçeği ise Rook ve Fisher (1995) ölçeğinden beşli likert ölçeğine uygun şekilde uyarlanarak kullanılmıştır. Anket Google Form üzerinden çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir.Bulgular, mobil uygulamalar kullanılarak gerçekleştirilen alışverişlerde algılanan kullanım kolaylığının akışı ve algılanan eğlenceyi etkilediğini göstermiştir. Algılanan kullanım kolaylığının algılanan faydayı olumlu yönde etkilediği desteklenmiştir. Akış deneyiminin boyutları olan algılanan eğlence ve zamanın dönüşümü üzerinde algılanan faydanın etkili olduğu görülmüştür. Son olarak araştırmanın sonucu değerlendirilerek, gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study was created to investigate the effect of perceived ease of use and perceived usefulness on impulse buying intention when using mobile shopping applications. Within the scope of the study, flow experience, technology acceptance model and impulse buying criteria were examined. It was aimed to reach the extent to which the perception of mobile application features and perceived aesthetics influence the impulse buying behavior, which has increased rapidly in recent years. In the first part of the study, theoretical explanations and information on mobile applications, mobile shopping and mobile marketing are included. In the second part, perceived ease of use, perceived usefulness, impulse purchase intention, flow experience and perceived aesthetics are discussed together. Theoretical explanations are included on the technology acceptance model and flow theory components. In the third part of the research, the purpose of the study, its scope, limitations, model, hypotheses, sampling process, analysis of data and information and research findings are included. In the study, Perceived Ease of Use and Perceived Usefulness scales was taken from Venkatesh and Davis (1996), Perceived Aesthetics scale was taken from Yuan et al. (2021), Perceived Enjoyment scale was taken from Agarwal and Karahanna (2000) Time Distortion scale was taken from Novak et al. (2000), Impulse Buying scale was taken from Rook and Fisher (1995). The survey was conducted online via Google Form. Findings have shown that perceived ease of use affects flow and perceived enjoyment in purchases made using mobile applications. It has been supported that perceived ease of use positively affects perceived usefulness. It has been observed that perceived usefulness is effective on perceived enjoyment and time distortion, which are the dimensions of the flow experience. Finally, the results of the research were evaluated and suggestions for future studies were presented.