Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of pre-service social studies teachers information literacy in terms of various variables
Yazar: AYKUT DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER ÇAKMAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi okuryazarlığı = Information literacy ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüzde teknolojik gelişmelerin hız kazandığı ve bilgi kaynaklarının sürekli artış gösterdiği dünyada, bilgi okuryazarlığına verilen önem sürekli artmaktadır. Bilgi aktarımında en önemli rolün öğretmenlere ait olduğu düşünüldüğünde, öğretmenlik mesleğini seçen bireylerin bilgi okuryazarlık düzeyinin belirlenmesinin ne derece önemli olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda araştırma, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere (cinsiyet, sınıf ve mezun olunan okul) göre incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, 2015-2016 Eğitim – Öğretim yılında Fırat, İnönü ve Adıyaman Üniversitelerinde öğretimi devam eden öğretmen adaylarından ulaşılabilenler ile sınırlıdır. Araştırma kapsamında belirlenen üniversitelerde okuyan öğretmen adaylarından ölçek yoluyla gerekli veriler elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Adıgüzel (2011) tarafından oluşturulan "Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği" ve araştırmacılar tarafından problemlere uygun olarak geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, Betimsel istatistikler, T-testi ve Anova testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre öğretmen adayları bilgi kaynaklarını ve türlerini belirleyerek, bilgi paylaşımına önem vermektedir. Ayrıca bilginin gerekliliği üzerinde düşünen öğretmenler, bilgi teknolojisindeki gelişmeleri yakından takip ederek bilgi okuryazarlığı deneyimini kazanmaktadır.  Edindikleri bilgiyi neden-sonuç ilişkisi içerisinde analiz eden öğretmen adayları, bilgi paylaşımı, bilgi gizliliği ve güvenliği konusuna dikkat etmektedir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin bilgiyi elde ederken veya paylaşırken etik değerlere ve yasal kurallara dikkat ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Bilgi, Okuryazarlık, Öğretmen adayları, Sosyal Bilgiler

Abstract:
In today's word, where the source of information increases continuously and technological developments step up day after day, the importance of information literacy rises a lot. When it is thought that teachers have an important role through information transfer, we can realize that specifying teacher's literacy is so important. In this context, the main purpose of survey is examining teacher candidate's level of literacy according to several variable (gender, university, alma mater). This research limited with teacher candidates of 2015-2016 academic year in Fırat University, İnönü University and Adıyaman University. In this context, "The İnformation Literacy Scale" of Adıgüzel (2011) and personal information form are used as a data collection tool. After research, data were analyzed by Descriptive Statistics, T-Test and Anova. According to the results of this survey, teacher candidates determine information sources, types and take not of information sharing. Also, teacher candidates, who think about necessity of information, follow closely technology and thus gain experience of information literacy. They are careful about information sharing, security of information and data privacy. The result of this research, teacher candidates also careful about ethic values and legal rules while they are getting and sharing information.


Keywords: Information Literacy, Student teachers, Social Studies