İznik (Nıcaea) Tiyatrosu'nda bulunmuş Roma dönemi sikkeleri
The coins of the Roman period found in the Theatre of Iznik (Nicaea)
Yazar: DİLARA ÇAMLICA
Danışman: PROF. DR. AYGÜN EKİN MERİÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Bithynia = Bithynia ; Geç Roma = Late Rome ; Nikaia = Nicaea ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Sikke = Coin ; Tiyatro = Theatre

Özet:
İznik (Nicaea), Antik Dönem'de Bithynia Bölgesi'nde yer alan en önemli kentlerden biridir. Kent, antik ismi "Askania Limne" olan gölün doğu kıyısında yer almaktadır. Kent, her ne kadar denize uzak konumlanmış olsa da geniş bir göl kıyısına sahiptir ve oldukça verimli bir ova üzerine kurulmuştur. Ilıman bir iklim ve önemli ulaşım ağlarına sahip olmasından dolayı, Hellenistik Dönem'den Osmanlı Dönemi'ne kadar sosyal, ekonomik ve politik yönden önemli bir merkez haline gelmiştir.
	İznik Roma Tiyatrosu, Anadolu'da düz bir alana oturtularak tonozlar yardımı ile yükseltilen iki örnekten birisi olması dolayısıyla mimari açıdan oldukça önemlidir. 2016 ve 2018 yılları arasında yapılan kazı çalışmaları sırasında İznik Roma Tiyatrosu'nda ele geçen 1524 adet sikke içerisinden konservasyonu tamamlanmış 434''adet sikke incelenmiştir. Bu sikkeler'' arasından ''Roma Dönemi'ne'' ait olduğu anlaşılan sikkeler tespit edilmiştir. Bunların içerisinden kondisyonu daha iyi olan ve bir tarih aralığına indirgenebilen sikkelerin 169 adeti tez kapsamına alınmıştır. Sikkeler, kazı sırasında bulundukları konumlara, darp edildikleri döneme ve basıldıkları darphanelere göre sınıflandırılarak, tipoloji ve lejantları bakımından değerlendirilmiştir. Kataloğa dahil edilen iki adet sikke MS 2. yüzyıla tarihlendirilirken, 167 adet sikke ise MS 3-4. yüzyıl aralığına tarihlendirilmiştir. 
	Tiyatronun çeşitli alanlarından ele geçen sikkelerin büyük çoğunluğunun Geç Roma Dönemi'ne ait olması, tiyatronun bu dönemde, en aktif kullanımını yaşadığını göstermektedir. MS 3. ve 4. yüzyıllarda Roma, dini, siyasi ve ekonomik açıdan birçok değişiklik yaşamıştır. Yaşanan bu değişiklikler tiyatro yapısını da büyük ölçüde etkilemiştir. Sikkeler özelinde elde edilen veriler, dönemin sosyal, ekonomik ve politik olayları gibi çok çeşitli konulardaki bilgileri günümüze ulaştırmaktadır. Ortaya konulan sonuçlar İznik Roma Tiyatrosu ve Nicaea Kenti açısından büyük önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra Bithynia Bölgesi'nde yapılan çalışmalara ve Anadolu arkeolojisine yapacağı katkılar göz önüne alınarak, özenli ve titiz bir çalışma gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bithynia, Nicaea, Tiyatro, Roma, Geç Roma, Sikke.

Abstract:
Iznik (Nicaea) is one of the most significant cities located in the Bithynia region during the ancient period. The city is located on the eastern coast of a lake known by its ancient name, "Askania Limne." Although the city is positioned away from the sea, it has a large lakeside area and is built on a highly fertile plain. Due to its mild climate and significant transportation networks, it became an important social, economic, and political center''from the Hellenistic Period to the Ottoman''Period.
The Iznik Roman Theater holds great architectural importance as one of the two examples in Anatolia that were raised with the help of vaults on a flat terrain. During the excavation works conducted between 2016 and 2018, out of the 1524 coins found in the Iznik Roman Theater, 434 coins were fully conserved and examined. Among these coins, those believed to belong to the Roman period were identified. Of these, 169 coins, which were in better condition and could be narrowed down to a specific time range, were included in the thesis. The coins were classified based on their discovery locations during the excavation, the period in which they were minted, and the mints where they were produced. They were evaluated in terms of typology and legends. Two coins included in the catalog were dated to the 2nd century AD, while 167 coins were dated to the 3rd-4th centuries AD.
The majority of the coins found in various areas of the theater belong to the Late Roman Period, indicating that the theater experienced its most active usage during this period. In the 3rd and 4th centuries AD, Rome underwent various religious, political, and economic changes. These changes significantly influenced the structure of the theater. The data obtained from the coins help us understand a wide range of topics, such as the social, economic, and political events of the period. The results presented have great significance for the Iznik Roman Theater and the city of Nicaea. Moreover, a meticulous and careful study has been conducted, considering its contributions to the research conducted in the Bithynia region and Anatolian archaeology.

Keywords: Bithynia, Nicaea, Theater, Roman, Late Roman, Coins.