Eritrosit sedimantasyon hızı 100mm/saat üzeri olan hastaların tanılara göre ayrılması
Investigation of diagnosis in patients with higher than 100mm/h erythrocyte sedimentation rate
Yazar: MESUT KILIÇ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ESER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Eritrositler = Erythrocytes ; Kan sedimentasyonu = Blood sedimentation ; Teşhis = Diagnosis ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Giriş - Amaç: Aşırı yüksek ESH ciddi bir hastalık varlığı açısından düşük oranda yalancı pozitifliğe sahiptir. Birçok çalışmada infeksiyöz durumların, kollajen vasküler hastalıkların, metastatik malign tümörlerin ve renal hastalıkların aşırı yüksek ESH'ye neden olabileceği belirtilmiştir. Çalışmamızda öncelikli olarak erişkin hastalarda ESH değeri 100mm/saat üzerine çıkaran hastalıkları, görülme sıklığını ve mortalite oranlarını araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri polikliniklerine ve kliniklerine ayrım gözetmeksizin ~ 2 yıl boyunca ilk başvuru anı ve kontrol için başvuran, rutin tetkik ve tedavi işlemleri sırasında elde edilmiş eritrosit sedimantasyon hızı 100mm/saat tespit edilen 18 yaş ve üzeri erişkin hastalar oluşturmaktadır. Pediatrik yaş grubu, dosyada klinik bilgisi yetersiz hastalar ve birden fazla ESH yüksek değer saptanan hastalar çalışmaya alınmadı. Araştırmanın dosya taraması (retrospektif) çalışma olması planlanmıştır. Eğer birden fazla tanı mevcutsa ESH'yi yükseltecek en muhtemel tanı gruplarına hasta kayıt edildi. Dosyalardan elde edilen verilere göre tanı profilleri gruplandırıldı. Tanı profiline göre hastalar 6 tanısal kategoriye göre; enfeksiyon hastalıkları, hematolojik/onkolojik hastalıklar, renal hastalıklar, romatolojik hastalıklar ve diğer olarak gruplandırıldı. Altıncı grup tanısı olmayan hastalar olarak belirtildi.
Bulgular: Erişkin yaş grubu toplam hastaneye başvuran ayaktan ve yatan hasta sayısı 1.581.168 içinde ~ 2 yılda 1046 hasta elde edildi. Erişkin yaş ESH 100mm/saat üzeri tespit edilen hasta oranı %0.06 (n=942) saptandı. Dışlama kriterleri sonrası net sayı 746 hastanın dosyası tarandı. Cinsiyet ve yaşa göre ESH değerleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılık bulunmadı (p=0.52 , 0.41). Ayaktan ve yatan hasta başvuru şekillerinde ESH değerleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılık bulunmadı (p=0.136). ESH değeri yüksekliği en fazla 135 (%18.1) hasta ile hematoloji bölümünde saptandı. Tanısal kategorileri cinsiyete ve yaş grubuna göre hasta sayıları ile kıyaslandığında anlamlı olarak farklılık bulundu (p=0.001 , 0.015). Toplam 395 hastada 4 yıl içinde ölüm gerçekleşti. Ölen hastaların 235'i erkek, 160'ı kadın idi. En çok ölüm gerçekleşen grup ise hematolojik/onkolojik hastalıklarda (n=170) olmuştur. ESH değerleri 100mm/saat üzeri tespit edildiği andan itibaren 6 ay içinde %32.2'si ve günümüze (31.12.2016) kadar takip edildiğinde toplamda 4 yıl içerisinde %52.9'u hasta-zaman eğrisine göre giderek artan bir oranla ESH'yi artıran altta yatan muhtemel sebep ya da ek hastalıklar sonrasında ölüm gerçekleşti. 100 mm/saat üzeri ESH değerinin tanısal kategoriye göre en sık nedenini hematolojik / onkolojik hastalıklar oluşturmaktaydı (234 hasta, %31.4). Bu grup 88 hasta (%11.8) ile hematolojik hastalıklar, 146 hasta (%19.6) ile onkolojik hastalıklar tarafından oluşmuştur. İkinci en sık neden enfeksiyon (%29.8) hastaları idi.
Sonuç: Hematolojik/onkolojik ve enfeksiyon hastalıkları ESH'yi artıran başlıca nedenler olarak bulundu. Ayrıca aşırı yüksek ESH değerlerinin gerek altta yatan muhtemel hastalık sonucu, gerekse ek başka ölüm sebebi nedenine bakmaksızın mortaliteye ciddi katkısı olduğu düşünüldü. Riskli hastalık grupları ile karşılaşıldığında ve yeni ek semptomlar ile karşılaşıldığında basit radyolojik ve laboratuvar testlerden pahalı birçok teste kadar altta yatan hastalık için araştırmaya geçilmelidir.

Abstract:
Introduction - Objective: Extremely ESR has a low false positive rate for a serious illness. Many studies have indicated that infectious conditions, collagen vascular diseases, metastatic malign tumors and renal diseases may cause extremely high ESR. In our study, we investigated diseases, incidence, and mortality rates that predominantly exceeded the ESR value of 100 mm / h in adult patients.
Material and Method: Erciyes University Medical Faculty Hospitals Patients who have applied erythrocyte sedimentation rate during routine examination and treatment at 100 mm / h for 2 years without any distinction between their outpatient clinics and clinics. It is planned that the research will be a file scan (retrospective) study. Pediatric age group, patients with inadequate clinical information in the file and patients with multiple ESR values were excluded from the study. If more than one diagnosis is available, the patient is enrolled in the most likely diagnostic groups to raise ESR. Diagnostic profiles were grouped according to the data obtained from the files. According to the diagnostic profile, patients were grouped according to 6 diagnostic categories, infectious diseases, hematologic / oncologic diseases, renal diseases, rheumatic diseases and others. The sixth group was described as patients without a diagnosis.
Findings: The number of outpatients and inpatients who applied to the total hospital was 1.581.168 and the adult age group was 1046 patients in 2 years. Adult age was found to be 0.06% (n = 942) with an ESH of 100 mm / h. After the exclusion criteria, the net number of 746 patients files were scanned. There was no significant difference in ESR values according to gender and age (p = 0.52, 0.41). Also significant differences were not found when ESH values were compared between the outpatient and inpatient (p = 0.136). The height of ESH was detected in the hematology department with a maximum of 135 patients (18.1%). The diagnostic categories were significantly different when compared to the patients by sex and age group (p = 0.001, 0.015). A total of 395 patients died with in 4 years. Of the patients who died, 235 were male and 160 were female. The group with the highest number of deaths was hematologic / oncological diseases (n = 170). The ESH values were 32.2% within 6 months after detection of 100 mm / h, and 52.9% within 4 years in total when followed up to day time (31.12.2016), with an increasing rate of ESH death occurred after possible causes or additional illnesses. The most common causes of hematologic / oncologic diseases (234 patients, 31.4%) were according to the diagnostic categorization of ESH over 100 mm / h. This group consisted of 88 patients (11.8%) and hematologic diseases, 146 patients (19.6%) and oncological diseases. The second most common cause was infections (29.8%).
Conclusion: Similar to the literature, hematologic / oncologic and infectious diseases were found to be the main reasons for increasing ESR. Also, it was thought that extremely high ESR values were a serious contributor to mortality, regardless of the underlying possible disease outcome or additional cause of death. If risky disease groups are encountered and new additional symptoms are encountered, simple radiological and laboratory tests should be investigated for the underlying disease to many expensive tests.