Kültür mantarı (Agaricus bisporus) yetiştiriciliğinde kırmızı antepfıstığı kabuğu kompostunun kullanılabilirliği
Availability of red pistachio shell compost in cultivated mushroom (Agaricus bisporus) cultivation
Yazar: SEDA TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN TEKİN ; PROF. DR. İBRAHİM HALİL KILIÇ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Agaricus bisporus = Agaricus bisporus ; Kültür mantarları = Mushrooms

Özet:
Endüstriyel ve tarımsal atıklar üzerinde yetişebilen birçok mantar türü, atıkların değerlendirilmesinde ve doğaya geri dönüştürülmelerinde önemli rol oynamaktadır. Ülkemizin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yetişen antepfıstığı (Pistacia vera), bölgenin çok önemli bir geçim kaynağını oluşturmaktadır. Antepfıstığının işlenmesi sonucunda yaklaşık her yıl 20.000 ton dış kabuk (ekzokarp) tarımsal sanayi atığı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu atıklar önemli bir çevre kirliliği kaynağını oluşturmaktadır. Ancak bu atıklar kozmetik ve medikal endüstrisi için önemli organik bileşiklere sahiptir. Atık antepfıstığı kabuklarının zengin bileşiklerinin değerlendirilmesi, hem çevre kirliliğinin bertaraf edecek hem de yeni bir kazanç kaynağı olacaktır. Bu amaçla atık kabukların fermentasyonuyla kültür mantarı kompostu elde edilmiştir. Elde edilen kompostlara farklı oranlarda antepfıstığı kabuğu (%100 kültür mantarı kompostu/ %75 KMK-%25 fermente antepfıstığı kabuğu/ %50 KMK-%50 FAK/ %75 FAK-%25 KMK/ %100 FAK) karıştırılmış ve kültür mantarı üretimi gerçekleştirilmiştir. Karıştırma yöntemi ile misel ekilmiş Agaricus bisporus mantarı yetiştirilmiştir. Çalışma sonucunda yetiştirilen mantarlar analiz edilerek değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, %25 oranında fermente antepfıstığı kabuğu içeren uygulamanın kültür mantarı yetiştiriciliğinde kullanılabileceği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Agaricus bisporus, Fermantasyon, Antepfıstığı Kabuğu, Kompost, Kültür Mantarı Yetiştiriciliği

Abstract:
Many types of mushroom that can grow on industrial and agricultural wastes play an important role in the evaluation of wastes and their recycling to nature. Pistachio (Pistacia vera), which is grown in the Southeastern Anatolia region of our country, is a very important livelihood of the region. As a result of processing of pistachio, approximately 20.000 tons of external shell (exocarp) is produced as agricultural industrial waste every year. These wastes constitute an important source of environmental pollution. However, these wastes have important organic compounds for the cosmetic and medical industry. Evaluation of the rich compounds of waste pistachio shells will both eliminate environmental pollution and will be a new source of gain. For this purpose, cultivated mushroom compost was obtained by fermentation of waste shell. Different proportions of peanut shell to the obtained compost (100% mushroom compost/ 75% KMK-25% fermented pistachio shell/ 50% KMK- 50% FAK/ 75% FAK-25% KMK/ 100% FAK) was mixed and cultivated mushroom was produced. Agaricus bisporus mushroom was cultivated by mixing method. As a result of the study, grown mushrooms were analyzed and evaluated. As a result of the evaluation, it was determined that the application containing 25% fermented shell can be used in cultivated mushrooms.

Key Words: Agaricus bisporus, Fermentation, Pistachio Shell, Compost, Cultivated Mushroom