Sheehan sendromu tanısı almış hastaların klinik ve demografik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation for demographical and clinical characteristics of patients with sheehan syndrome
Yazar: GÜLİSTAN ALPAĞAT
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN KEMAL TUZCU ; DOÇ. DR. DENİZ GÖKALP
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipopitüitarizm = Hypopituitarism ; Hormonlar = Hormones ; Kemik dansitesi = Bone density ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
SHEEHAN SENDROMU TANISI ALMIŞ HASTALARIN KLİNİK VE DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİHipopituitarizm, hipofiz veya hipotalamusa ait bozukluklarla ilişkili olarak hipofizer hormonların salgılanmasının azalması sonucu meydana gelen klinik bir durumdur. Hipofiz yetmezliğinin bilinen birçok nedeni vardır. Sheehan Sendromu (SS) şüphesiz ender nedenlerinden birisidir.Bu çalışmada 105 SS tanısı konmuş hasta retrospektif olarak çok yönlü incelendi. Hastaların kırsal-kent yaşama yerleri, okuryazarlık durumları, doğum yaptıkları yer, tanının gecikme zamanı, hastaların hastaneye başvuru semptomları değerlendirildi. Tansiyon, nabız, boy, kilo, vücut kitle indeksi (BMI) bakıldı. Glukoz, sodyum, total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, VLDL, hemogram, bazal hormon düzeyi, dinamik hormon testleri ve tam idrar tetkiki (TİT), DEXA ve hipofiz MRG sonuçları değerlendirildi.SS'li hastaların yaşları 29-76, hastalık süreleri ise 2-48 yıl arasında değişmektedir. Ortalama yaş 47,1 yıl, ortalama hastalık süresi 20.37±8.34 yıl, ortalama hastalık başlangıç yaşı 34.31±7.63 yıldır. Bu hastalardan hastaneye en erken başvuranı olaydan 2 yıl sonra, en geç başvuranı ise 36 yıl sonradır. SS gelişmekte olan ülkelerin sosyoekonomik ve sosyokültürel olarak geri olan bölgelerinde daha sık karşılaşılan bir durumdur.Sheehan Sendrom'lu hastalar değerlendirildiğinde; 48 hastada (%46,2) hiponatremi, 64 hastada (%68,8) hipoglisemi, 9 hastada (%9,6) şuur bulanıklığı veya koma ile hipotansiyon saptandı. SS' lı 71 hastaya DEXA çekildi, 5 hastada (%7) KMY normal aralıkta, 41 hastada (%57,7) osteopeni, 25 hastada (%35,2) osteoporoz vardı. SS'lı 75 hastaya Hipofiz Manyetik Rezonons Görüntüleme (MRG) çekildi. 2 hastada MRG normalken (%1,9) 1 hastada mikroadenom (%1), 1 hastada atrofi (%1) saptandı. Hastaların MRG raporu 69 hastada hipofiz ince, empty cella (%92) ,2 hastada parsiyel empty cella olarak değerlendirildi.Sonuçlar1-Sheehan Sendromu düşük okur yazarlık oranı ve evde yapılan doğumlarla daha fazla ilişkilidir.2-Sheehan Sendrom' lu hastalar ortalama 20 yılda tanı almaktadırlar. Klinisyenlerin bu hastalık konusunda daha duyarlı olmaları gerekmektedir.3-Tanı anında hiponatremi, hipoglisemi, hipotansiyon sık görülen bulgulardır. Bu bulguların ayırıcı tanısına mutlaka SS de dahil edilmelidir.4-Olguların yarısında osteopeni, üçte birinde ise osteoporoz vardır. Osteoporoz ayırıcı tanısında en azından bölgemizde SS de düşünülmelidir.5- MR görüntülemede ise olguların % 90' ından fazlasında empty sella mevcuttur. MRG bu hastaların tanınmasında büyük kolaylık sağlamıştır.Ülkemizin özellikle az gelişmiş bölgelerindeki evde doğum ve uygun olmayan doğum şartları nedeniyle SS halen ülkemizde devam eden ciddi bir sorundur. Bu nedenle tanıda asemptomatik ve atipik vakalarda ciddi bir anamnez alarak tanıya ulaşılabilir. Özellikle acile hipoglisemisi, hiponatremisi olan ve bilinci kapalı gelen kadın hastalarda SS ısrarla düşünülmelidir. SS'li hastalarda erken tanı ve zamanında replasman tedavisi hastalar için hayati öneme sahiptir.

Abstract:
RETROSPECTIVE EVALUATION FOR DEMOGRAPHICAL AND CLINICAL CHARACTERISTICS OF PATIENTS WITH SHEEHAN SYNDROMEHypopituitarism is a clinical disorder related with pituitary or hypothalamic disfunction occurring as a result of reduced secretion of pituitary hormones. There are many reasons for failure of the pituitary gland. Sheehan syndrome (SS) is a rare cause of hypopituitarism without a doubt.In this study, 105 patients retrospectively diagnosed with SS were examined. Rural or urban living places, literacy status, birth places, delaying duration in diagnosis and the symptoms at admission to the hospital of patients evaluated. Blood pressure, pulse, height, weight, body mass index (BMI) were measured. Glucose, sodium, total cholesterol, triglyceride, LDL, HDL, VLDL, complete blood count, basal hormone levels, dynamic hormone tests and urinalysis (TIT), DEXA and MRI results of the pituitary gland were evaluated.Age of patients were between 29 and 76 years old, mean duration of illness ranged from 2 years to 48 years. Mean age was 47,1 years and the mean disease duration was 20.37 ± 8.34 years and the mean age at onset 34.31 ± 7.63 years. Of these patients, the earliest application to hospital was 2 years later after the incident, the latest application to hospital was 36 years later after the incident. SS is more common in regions of the developing countries which are socio-economical and socio-cultural are less developed.In our study, patients applied to the emergency service or outpatient department of endocrinology with these metabolic complaints; 48 patients (46.2%) with hyponatremia, 64 patients (68.8%) with hypoglycemia, and 9 patients (9.6%) with confusion or coma and hypotension. DEXA performed in 71 patients with SS. In 5 patients (7%) BMD was within the normal range, 41 patients (57.7%) had osteopenia, and 25 patients (35.2%) had osteoporosis .Pituitary Magnetic Rezonons Imaging (MRI) was performed in 75 patients with SS. MRI was normal in 2 patients (1.9%) microadenoma detected in 1 patient (1%), atrophy detected in 1 patient (1%).MRI reports evaluated as empty cella-thin pituitary gland in 69 patients (92%). Pituitary MRI report in 2 patients were evaluated as partial empty cella.Results:1-SS is more related with low literacy status and delivery made at home.2-SS can be diagnosed within 20 years so the doctors should be more sensitive about this syndrome.3-Hyponatremia, hypoglycemia, hypotension are common findings of SS,so with these findings we should consider SS between differential diagnosis.4-%50 of cases have osteopeni, % 25 of cases have osteoporosis;so we should consider SS for the differential diagnosis of osteoporosis in our country.5-Empty cella detected in more than %90 of patients with MRI; so MRI examination is very useful in the diagnosis of SS.Especially in less developed regions of the country, due to delivery at home not in hospital and unsuitable delivery conditions, SS is still a serious problem. For this reason asymptomatic and atypical cases can be diagnosed by taking a serious history. Especially if hyponatremia, hypoglycemia, hypotension is detected in unconscious female patients in emergency service, we should insist on the diagnosis of SS. For these patients early diagnosis and timely replacement therapy is critically important.