Bilimsel araştırma yetkinlik ölçeği geliştirilmesi
Development of the scientific research competence scale
Yazar: PINAR DURU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖRSAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akademik yetkinlik = Academic self-efficacy ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yükseköğretim kurumlarının program yeterlilikleri incelendiğinde; Lisans
ve lisansüstü düzeyde program ayrımına gidilmeksizin herhangi bir
programın lisans eğitimini tamamlayan bir bireyin araştırmacı kimlik
kazanmasının beklendiği ifade edilmektedir. Araştırma eğitimi almış bir kişi,
en azından iyi bir araştırma tüketicisi olurken, alınacak eğitimin düzeyine
bağlı olarak, belli ölçülerde araştırma üreticiliği yeterlikleri de kazanır. Yüksek
kaliteli araştırmaların planlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve
raporlandırılması, araştırmanın yapılmasını mümkün kılan birçok kişinin bilgi,
beceri ve yetkinliğine bağlıdır. Bu nedenle, bu çalışma lisans ve lisansüstü
düzeydeki hemşirelik mensuplarının bilimsel araştırma yetkinliklerinin
belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amacıyla
metodolojik tasarımda desenlenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubu 422'si akademik personel, 515'i lisans
öğrencisi olmak üzere toplam 937 hemşirelik mensubundan oluşmaktadır.
Çalışmada geliştirilen Bilimsel Araştırma Yetkinlikleri Ölçeği (BAYÖ)'nin kriter
geçerliliği için Araştırmaya Yönelik Kaygı Ölçeği ve Bilimsel Araştırmalara
İlişkin Tutum Ölçeği kullanılmıştır. BAYÖ için oluşturulan 103 maddelik ölçek
havuzundan içerik (kapsam) geçerliliği sonucunda hiçbir madde
çıkartılmamıştır. Düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarında elde edilen
korelasyon katsayıları .61 ile .83 arasında, madde kalan korelasyonlarında
ise korelasyon katsayıları .35 ile .69 arasında değişmektedir ve tüm
maddeler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Madde ayırt edicilik
analizinde maddelerden elde edilen puanların üst ve alt grup ortalamaları
arasında tüm maddeler için anlamlı bir fark (p < .01) vardır. Açımlayıcı faktör
analizi sonucunda, dört alt boyutta toplanan 57 maddenin faktör yükleri .624
- .788 arasında değişmektedir. Dört alt boyut toplam varyansın %69.87'sini
açıklamaktadır. Birinci alt boyut "Teknik Beceriler", ikinci alt boyut "Tutum ve
Davranışlar", üçüncü alt boyut "Öngörü Kapasitesi", dördüncü alt boyut ise
"Yabancı Dil Becerisi" şeklinde isimlendirilmiştir. BAYÖ' nün Cronbach Alpha,
Guttmann Split-Half ve Spearman Brown güvenirlik katsayıları sırası ile; .98,
.96 ve .96'dır. Bireylerin araştırma yetkinliğinin en az hata ile
belirlenebileceği duyarlılık ve özgüllük değerinin BAYÖ'nün 190 kesme
noktasında olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, BAYÖ bilimsel araştırma
yetkinliklerinin saptanmasında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme
aracıdır.

Abstract:
When the program requirements of higher education institutions are
examined; it is stated that the one who completed the undergraduate level in
any program expected to gain identity of researcher without going to the
distinction between undergraduate and graduate degree programs. A person
who has received research training is at least a good research consumers.
Also, s/he wins a certain degree of research instructor competencies
depending on the level of the received training. Planning, implementation,
finalizing and reporting of high quality researches depends on the a lot of
people's information, skills and competencies who make it possible to
research. Therefore, this study was designed in methodological design in
order to develop a valid and reliable scale to determine the scientific
research competencies of nursing members at the undergraduate and
graduate levels.
The study group consists of 937 nursing members, 422 of which are
academic staff and 515 are undergraduate students. The Anxiety Scale
towards Research and The Scale of Attitude towards Scientific Research were
used for measuring the criterion validity of the Scientific Research
Competence Scale (SRCS) developed in the study. In the pool of 103 items
produced for SRCS, as a result of the content (scope) validity, no items were
not extracted. Correlation coefficients obtained from corrected item-total
correlations ranged from .61 to .83, while item-remainder correlations
coefficients ranged from .35 to .69 and all items were statistically significant.
In item discrimination analysis, there is a significant difference (p < .01) for
all items between the upper and lower group averages of the scores obtained
from the items. As a result of the exploratory factor analysis, the factor
loadings of 57 items in four subscales ranged from .624 to .788. Four factors
explain 69.87% of the total variance. The first subscale was named as
"Technical Skills", the second subscale was "Attitude and Behavior", the third
subscale was "Prediction Capacity" and the fourth subscale was "Foreign
Language Skills". The Cronbach Alpha, Guttmann Split-Half and Spearman
Brown reliability coefficients for SRCS are respectively; .98, .96 and .96. It
has been determined that the value of the sensitivity and specificity of
individuals' research competence, which can be determined with minimum
error, is at the 190 cut-off point of SCRS. As a result, it can be said that
SRCS is a valid and reliable inventory that can be used in detection of
scientific research competencies.