Selçuk Baran'ın ve Erendiz Atasü'nün roman ve öykülerinde yaşlılık
Old age in the stories and novels of Selçuk Baran and Erendiz Atasü
Yazar: BUSE NUR ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ARDALI BÜYÜKARMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Sözlük karşılığı ''yaşlı olma hali'' olarak tanımlanan yaşlılık, ruhsal ve fiziksel bir süreci kapsamaktadır. Bu süreç beraberinde çevreyi etkilediği için kültürel bir olgu olarak kabul görmektedir. Dünya genelinde hızlı bir artış gösteren yaşlı nüfus karşısında çeşitli bilim dallarının bu konuya kayıtsız kalmadığı ve modernitenin getirdikleri çerçevesinde bu alana ve alana dair çalışmalara ilginin arttığı görülmektedir. 
Başlangıçta tıp alanında Geriatri çalışmaları, sosyoloji ve psikoloji alanında artan çalışmalar ve ardından yeni bir bilim dalı olarak Gerontoloji biliminin ortaya çıkışı bu ilginin göstergeleridir. ''Geras (yaşlılık)'' ve ''ology (çalışma)'' kelimelerinden türeyen gerontoloji, bireydeki psikososyal değişiklikleri ve bunların toplum üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalıdır.
Antik Çağ'dan günümüze yaşlılık kavramı, yaşlılığın nasıl geçirilmesi gerektiği çok çeşitli bilim dallarının konusunu oluştursa da edebiyatta müstakil olarak ele alınmamış, metinlerde özel bir tema olarak incelenmemiştir. Bununla birlikte edebî eserlerde yer verilen yaşlı kahramanların araştırma konusu oluşturması da yalnızca birkaç çalışmada tip, karakter unsuru olarak kalmıştır. Richart Hoggrat'ın belirttiği gibi ''Tam bir edebî müşahede olmaksızın bir toplum araştırmacısı toplumun bütününe kör kalacaktır.'' Sosyoloji ve psikoloji alanında artan ilgiyle beraber yaşlılık konusu artık edebiyat içinde yeni bir araştırma alanı oluşturmaktadır.
Buradan hareketle bu çalışmada, edebiyatımızda önemli bir yeri bulunan Selçuk Baran ve Erendiz Atasü'nün edebî hayata girdikleri yıllardan itibaren kaleme almış oldukları eserlerde yer alan yaşlı kahramanlar ele alınacak. Bu kahramanların disiplinler arası yaklaşım ile yaşlanma tutumları, fiziksel ve ruhsal durumları, çevresiyle olan ilişkileri üzerinde durulacaktır. Edebiyatımızda yaşlılık çalışmaları noktasında yaşlı temsillerinin yeri tartışmaya açılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, yaşlı kahramanlar, Selçuk Baran, Erendiz Atasü, öykü, roman.

Abstract:
Old age, dictionarily defined as "the state of being old", covers a spiritual and physical process. This process is accepted as a cultural phenomenon because it affects the environment. In the face of a rapidly increasing elderly population around the world, it is seen that various branches of science are not indifferent to this issue and that interest in this field and its studies has increased within the framework of what modernity has brought.
Initially, Geriatric studies in the field of medicine, increasing studies in the fields of sociology and psychology, and then the emergence of Gerontology as a new branch of science are indicators of this interest. Derived from the words ''geras (old age)'' and ''ology (study)'', gerontology is the branch of science that studies psychosocial changes in the individual and their effects on society.
Although the concept of old age and how to spend old age has been the subject of many branches of science from ancient times to the present, it has not been addressed separately in literature or examined as a special theme in texts. However, the research subject of elderly heroes included in literary works has remained as a type and character element in only a few studies. As Richart Hoggrat stated, "Without a thorough literary observation, a social researcher will remain blind to society as a whole." With the increasing interest in the fields of sociology and psychology, the subject of old age now constitutes a new research field in literature.
Based on this, this study will discuss the elderly heroes in the works written by Erendiz Atasü and Selçuk Baran, who have an important place in our literature, since the years they entered the literary life. With an interdisciplinary approach, these heroes' attitudes towards aging, their physical and mental states, and their relationships with their environment will be emphasized. The place of representations of the elderly in our literature on aging studies will be discussed.
Keywords: Old age, old heroes, Selçuk Baran, Erendiz Atasü, story, novel.