Hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik egzersizin fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of intradialytic exercise on functional capacity and quality of life in hemodialysis patients
Yazar: ÖZAL KELEŞ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA CANDAN ALGUN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Egzersiz = Exercise ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalışmanın amacı; hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik egzersizin, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir. Çalışmamızda ikincil amaç ise intradiyalitik egzersizin olgulardaki depresyon ve yorgunluk durumuna etkisini araştırmaktır. 18-80 yaş aralığında, en az 1 yıldır haftanın 3 günü 4'er saat hemodiyaliz tedavisi gören, 59 hasta randomize olarak 2 gruba ayrıldı. İntradiyalitik egzersiz (İDE) grubuna (n=30) 8 hafta boyunca haftanın 3 günü fizyoterapist gözetiminde kombine aerobik ve dirençli egzersiz programı intradiyalitik olarak uygulandı. Kontrol grubu (n=29) rutin hemodiyaliz tedavisine devam etmiştir. Ölçümler egzersiz programına başlamadan önce ve 8. haftanın sonunda yapıldı. Katılımcıların yaşam kaliteleri Kidney Disease Quality of Life-36 (KDQOL-36) yaşam kalitesi anketi ile fonksiyonel kapasite Altı Dakika Yürüme Testi (6DYT) ve Beş Kere Otur Kalk Testi (BKOKT) ile, depresyon durumu Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), yorgunluk düzeyi ise Görsel Analog Skala (GAS) kullanılarak değerlendirildi. Grupların başlangıç değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Tedavi sonunda İDE grubunda yaşam kalitesi, fonksiyonel kapasite ve depresyon parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme gözlenirken (p<0,05); yorgunluk parametresinde anlamlı bir değişim bulunmadı (p>0,05). Kontrol grubunda ise yaşam kalitesinin bazı alt parametreleri ile depresyon ve yorgunluk düzeylerindeki olumsuz değişim istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Çalışmamız hemodiyaliz tedavisi alan hastaların birçok fonksiyonunun ilerleyici bir şekilde etkilendiğini ve bu etkilenimin intradiyalitik egzersiz programıyla iyileştirilebiliceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Kapasite, Hemodiyaliz, İntradiyalitik Egzersiz, Kronik Böbrek Yetmezliği, Yaşam Kalitesi

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of intradialytic exercise on functional capacity and quality of life in hemodialysis patients. The secondary aim of the study is to investigate the effect of intradialytic exercise on depression and fatigue in patients. A group of 59 patients between the ages of 18-80 who had undergone hemodialysis treatment for at least 1 year, 3 days a week for 4 hours, were randomly divided into 2 groups. In the IE group (n=30), a combined aerobic and resistance exercise program was applied intradialytically under the supervision of a physiotherapist, 3 days a week for 8 weeks. The control group (n=29) continued routine hemodialysis treatment. Measurements were made before the start of the exercise program and at the end of the 8th week. The quality of life of the participants was determined by the Kidney Disease Quality of Life-36 (KDQOL-36) quality of life questionnaire, functional capacity by the Six-Minute Walk Test (6MWT), and the Five-Times Sit to Stand Test (5XSST), depression status by the Beck Depression Inventory (BDI), fatigue level were evaluated using the Visual Analog Scale (VAS). There was no statistically significant difference in the baseline values of the groups. At the end of the treatment, a statistically significant improvement was observed in the quality of life, functional capacity, and depression parameters in the IE group (p<0.05); no significant change was found  the fatigue parameter (p>0.05). In the control group, the negative changes in some sub-parameters of quality of life and in the levels of depression and fatigue were found to be statistically significant (p<0.05). Our study reveals that many functions of patients receiving hemodialysis treatment show are progressively improvement affected and this effect can be improved with an intradialytic exercise program.

Keywords: Chronic Renal Disease, Functional Capacity, Hemodialysis, Intradialytic Exercise, Quality of Life