Mimari biçimlenişte yorum
Interpretion on architectural form
Yazar: BİLGE ATAÇ
Danışman: PROF. DR. VEYİS ÖZEK
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
iiiÖZETbarınma, tapınma, eğlenme gibigereksinimlerinin karşılanması için mekanlar-yapılar üretme sürecidir.Bu süreç eyleminin sonucunda ortaya çıkan mimari ürünün oluşmasında farklıveriler etkili olur.Çalışmanın amacı, mimarlık eyleminin sonuç ürünü olan biçimi tanımlamak,oluşumuna etki eden nedenleri ve verileri belirlemektir. Elde edilen veriler sonundaoluşan biçim, yararsal, simgesel ve anlamsal özellikler içerir. Bu özellikleri biçimiçözümleyerek açıklamak; tanımlama, oluşturulma ve çözümleme basamaklarında eldeedilen verilerle mimari biçimlenişleri yorumlamaktır.Mimarlıkta biçim olgusuna yönelik araştırma, tartışma ve görüşler dört anagrupta değerlendirilmektedir. Bunlar sırasıyla;Biçimin TanımlanmasıBiçimin OluşturulmasıBiçimin ÇözümlenmesiBiçimin Yorumlanması olarak belirlenmektedir (Usta, 1994).Tezin birinci bölümünde konunun içeriği ve amacı belirlenmiştir.İkinci bölümde ?biçim? kavramının tanımı ve mimarlıktaki yorumu farklı bakışaçılarıyla anlatılmıştır.Üçüncü bölümde mimari biçimlenişlerin oluşmasına etki eden fiziksel vekültürel kaynaklı biçimleniş girdilerine yer verilmiştir.Dördüncü bölüm algı, yani mimari nesnenin organizma tarafından duyularyoluyla fark edilip, bir imaj olarak kabul edilmesi ve bu sonuca ulaşana kadar geçirdiğiaşamaları anlatmaktadır. Oluşturulan biçimin çözümlenmesi, algılayan organizmanınalgıladığı nesneye belirli anlamlar yüklemesi ile gerçekleşir. Biçimin çözümlenmesiaşamasında biçimle (mimari nesne) iletilen mesaj, mesajın alınması ve yorumlanmasıgenel algı kavramı ve mimari algı kavramları ile açıklanmaktadır.Beşinci bölümde ise, mimari nesnenin algılanıp, anlam kazandırılmasüreçlerinden biri olan ?estetik? kavramı incelenmiştir.Altıncı bölümde, mimari akımlar kapsamında biçimin tarihsel gelişimininyorumlanması, tez genelinde farklı yönlerle incelenen biçim kavramının sonuç ürünolarak nasıl değerlendirildiği sorusuna bir yanıt getirilmektedir.Yedinci bölüm tezin sonuç ve değerlendirme bölümüdürAnahtar sözcükler= biçim, algı, anlam, kültür, estetik, gösterge.

Abstract:
ivABSTRACTFrom past to present the notion ?architecture? have been always defined as thethe action. Widely architecture is the process of producing spaces/places to meet theneeds like dwelling, worshipping and entertaining.Various datas are effective on the architectural product, that is formed as theresult of this action-process.The aim of the study is to define ?form? as the result product of the architectureaction and to determine the reasons and datas. The product ?form? includes symbolicaland conceptual characteristics. Explaining these characteristics by analyzing the formand making up definitions is the act of interpreting architectural form.The researches and discussions on architectural form are evaluated on four maingroups:Defining the formComposing the formAnalyzing the formInterpreting the formIn the first part of the thesis, the content and the aim of the study is stated.In the second part, the definition of ?form? and different architecturalinterpretions of form are explained.The third part concerns the physical and cultural inputs that composearchitectural form.In the fourth part of the thesis talks about perception, which is the process ofacquiring, interpreting, selecting and organizing sensory information. The analysis ofthe formed form, eventuated by giving specific meanings to sensed object bybeholder organizm. In form analyzing stages, transmiting, receiving and interpretingof form (architectural object) message, is explained with general perception notionand architectural perception notion.In the fifth part of the thesis, the notion aesthetics is examined.The sixth part is focused on the architecturel trend aspect of form and evaluatethe notion ?form? as a final product of the process.The seventh part is the conclusion and evaluation part of the thesis.Key words= form, perception, meaning, culture, esthetic, semiotic.