Türkiye'deki mülteci kamplarında geçici konut tasarım örneği olarak sarıçam kampı'nın mekansal analizi
Spatial analysis of sariçam camp as an example of temporary housing design at Turkey's refugee camps
Yazar: GÜLŞAH ŞENOCAK
Danışman: PROF. BİLGE SAYIL ONARAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Suriye İç Savaşı'nın ardından yaşanan göç dalgası, mültecilik konusunu Türkiye için önemli ve öncelikli bir hale getirmiştir. Bu çalışma, siyasi nedenlerden ötürü göç etmek durumunda kalan mülteciler ve kitlesel göçlerle birlikte gündeme gelen barınma problemi üzerinde yoğunlaşmıştır. Günümüzde Türkiye sınırları içerisinde bulunan 13 geçici barınma merkezinde 136 bin Suriyeli kendilerine sağlanan mobil konutlarda yaşamaktadır. Çalışmanın amacı mülteci yerleşimleri kapsamında bulunan, devlet eliyle oluşturulmuş kamplardaki mobil konut tasarımlarının değerlendirilmesidir. Mülteci konutları, hız-zaman-maliyet esas alınarak belirli lüksler göz ardı edilerek temel yaşamsal faaliyetlerin sürmesine destek veren tasarımlardır. Çalışma süresince toplanan verilerin mülteci konut ve kamp tasarımında yönlendirici olması ve bu alandaki gelişmelere katkı sağlaması beklenmektedir.

Çalışmanın birinci bölümünde mobil mekanlar üzerinden zorunluluktan doğan geçici mekanlar özeline inilerek, geçici afet barınakları ve türleri ele alınmış bu sayede ikinci bölüm için gerekli zemin sağlanmıştır. İkinci bölümde mülteci kamp ve geçici konut tasarım kriterleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Adana Sarıçam Konaklama Merkezi üzerinde örnek inceleme yapılarak, önceki bölümde ele alınan ilkeler üzerinden tanımlanan geçici konutlar ve tasarım kriterleri irdelenmiştir. Sarıçam Konaklama Merkezi Türkiye'deki en büyük merkez, dünyadaki en büyük konteyner kentlerden birisi olarak 26,869 Suriyeliye ev sahipliği yapmaktadır. 2012 senesinde çadır kent olarak kurulmuş 2017 senesinde konteyner kente dönüştürülmüş, bu sayede geçici afet barınaklarının gelişim ve dönüşüm sürecini de yaşamıştır. Tez çalışmasının sonucunda, önceki bölümlerde edinilen bilgiler üzerinden Sarıçam Kampı yerleşke ve konut ölçeğinde ele alınmış, mevcut durumu ortaya konarak uluslararası standartlara göre bir değerlendirmeye varılmıştır.

Abstract:
The experienced wave of migration after the Syria Civil War has made the refugee issue a major and priority subject for Turkey. This study focuses on the housing problem that has come up with mass migrations and refugees who have to migrate for political reasons. Today, at the 13 temporary shelter centers inside of Turkey, 136 thousand Syrians are living at the mobile houses that provided to them. This study aims to evaluate the design of mobile housing in state-built camps within the scope of refugee settlements. Refugee housings are designs that support the continuation of basic vital activities based on speed-time-cost, disregarding certain luxuries. The data collected during the study is expected to be a guide in refugee housing and camp design and contribute to developments in this area.

In the first part of the study, the temporary spaces arising out of necessity are discussed through mobile spaces, disaster relief shelters and their types are discussed, thus providing the necessary ground for the second chapter. The second part focuses on the design criteria of refugee camps and temporary housing. In the third chapter, a case study was conducted on Adana Sarıçam Accommodation Center and temporary housing and design criteria defined on the principles discussed in the previous section were examined. Sarıçam Accommodation Center, largest centers in Turkey, as one of the world's largest container town, is home to the 26.869 Syrians. It was established as a tent city in 2012 and transformed into a container city in 2017, thus experienced the development and transformation process of disaster relief shelters. As a result of the thesis, Sarıçam Camp handled on camp and housing scale based on information had obtained in previous chapters, and its current situation evaluated according to the international standards.