Ergenlerin algıladığı anne-baba tutumlarının depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between parental attitudes perceived by adolescents and depression, anxiety and stress levels
Yazar: ESMA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Stres = Stress ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ergenlik dönemi; fiziksel, cinsel, bilişsel, psikososyal vb. gelişimlerin devam ettiği ve yetişkinlik dönemine geçişin adımlarının atıldığı özel bir dönemdir. Bu dönemde anne-babaların benimsedikleri tutum ve davranışlar ergenlerin ruh sağlığını olumlu veya olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle anne ve babaların benimsediği tutumlar çok önemlidir. Bu çalışma ergenlerin algıladığı anne-baba tutumlarının ergenlerin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada günümüzde gittikçe artan ergenlik dönemi depresyon, anksiyete ve stres durumlarında, anne-baba tutumlarının etkisinin önemi ortaya konmuştur. Çalışma grubunu Konya ili merkez ilçelerinde ikâmet eden, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında lisede öğrenimini sürdüren 15-18 yaş aralığındaki 517 ergen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak ergenlerin algıladığı anne-baba tutumlarını belirlemek amacıyla "Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ)", depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini tespit etmek amacıyla "Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği-Lise Formu (DASS-42)" ve kişisel bilgilerini tespit etmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi bağımsız gruplar t testi ile ve ikiden fazla grupların karşılaştırmasında tek faktörlü varyans analizi (One-Way ANOVA) ile yapılmıştır. Grupların normal dağılmadığı durumlarda ise nonparametrik testlerden ikili grupların karşılaştırılmasında Mann-Witney U-testi, çoklu grupların karşılaştırılmasında ilişkisiz örneklemler için Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Ergenlerin algıladığı anne-baba tutumları ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p > 0,05). Ancak demokratik ve izin verici-müsamahakâr ailelerde ergenlerin depresyon ve anksiyete düzeyleri normal, izin verici-ihmalkâr ve otoriter ailelerde çok ileri düzeyde saptanmıştır. Yaş, sınıf değişkenleri ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p < 0,05). Elde edilen veriler, alandaki bilim uzmanlarına ve anne-babalara değerli bilgiler sunması açısından önemlidir.

Abstract:
Adolescence period is a special period in which physical, sexual, cognitive, psychosocial, etc. development continues and steps of transition to adulthood are taken. The attitudes and behaviors adopted by parents in this period affect the mental health of adolescents positively or negatively. For this reason, the attitudes adopted by mothers and fathers are very important. This study was conducted to investigate the relationship between parental attitudes perceived by adolescents and their depression, anxiety, and stress levels. In the study, the importance of the effect of parental attitudes on depression, anxiety and stress during adolescence has been revealed. The study group consisted of 517 adolescents between the ages of 15-18 who reside in the central counties of Konya and continue their education in high school in the 2020-2021 academic year. As data collection tools in the study, the "Parent Attitude Scale (PSS)" to determine the parental attitudes perceived by adolescents, the "Depression, Anxiety and Stress Scale-High School Form (DASS-42)" to determine the levels of depression, anxiety and stress and the "Personal Information Form" was used to determine personal information. The analysis of the data was performed by independent groups t-test and one-way analysis of variance (One-Way ANOVA) for comparing more than two groups. In cases where the groups were not normally distributed, the Mann-Witney U-test was used to compare paired groups among nonparametric tests, and the Kruskal Wallis H test for unrelated samples was used for comparing multiple groups. No significant relationship between the parental attitudes perceived by adolescents and their depression, anxiety, and stress levels was found (p > 0,05). However, the depression and anxiety levels of adolescents in democratic and permissive-tolerant families were found to be normal and very high in permissive-negligent and authoritarian families. A significant relationship was found between age, class variables, and levels of depression, anxiety, and stress (p < 0,05). The data obtained is important in terms of providing valuable information to scientists and parents in the field.