Vites kuvvetlerinin analizi ve kullanıcı arayüz tasarımı
Gear shift efforts analysis and user interface software development
Yazar: EMRAH ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SAĞIRLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Manuel şanzımanlı araçlardaki vites kalitesi kavramı her geçen gün daha önemli hale gelmektedir. Günümüzde artan rekabetle birlikte otomotiv firmalarının bu alanda yaptıkları çalışmalar artmaktadır. Her ne kadar otomatik şanzımanlı araç yüzdesel olarak artsada, manuel şanzımanlı araçların, ticari araçlarda ve düşük segment otomobillerde fiyat, yakıt ekonomisi, sürüş dinamikleri göz önüne alındığında, kullanımının yaygın olarak devam etmesi düşünülmektedir.
Şanzımanlardaki vites kalitesine etkileyen en önemli parçaların başında senkromeçler gelmektedir. Senkromeçlerin temel görevi sitem içindeki hız farkını eşitleyerek, güvenli ve konforlu bir vites geçişi sağlamasıdır. Senkromeçler bu görevini yerine getirirken, konik yüzeyler birbirine sürtünür ve buradan oluşan durdurma etkisi, vites braketleri, vites halatları ve vites mekanizması vasıtasıyla vites topuzundan sürücüye iletilir. Bu iletilen kuvvet dalgasının deseni ve genliği vites kalitesini belirler. Bu yüzden bu sistemlerin tasarım parametreleri ve bunların iyi seçilerek optimize edilmesi çok önemlidir. Her ne kadar senkromeçler vites kalitesini etkileyen temel eleman olsalar da vites mekanizmasından kaynaklı etmenlerinde unutulmaması gereklidir.
Vites kalitesinin ölçülmesinde GSQA aleti kullanılmaktadır. Ancak bu cihazın araç içerisine kurulumu çok zordur ve zaman alıcıdır. Aynı zamanda bu cihazı kullanacak operatörün iyi eğitilmiş ve konusuna hakim olması gereklidir. Bu tezde .NET programlama altyapısı kullanılarak geliştirilen arayüz sayesinde sisteme etkiyen parametreler ve vites eforları rahatlıkla analiz edilebilecekir. Bu amaçla GSQA cihazından alınmış bir ölçümle, yazılım çıktıları karşılaştırılmış ve yüzdesel olarak birbirine yakınsamaları verilmiştir.

Abstract:
Nowadays, with the increasing demand of comfort on passenger cars, many car manufacturer companies focus on manual transmission and external control system. There are many gearshift control mechanisms available such as rod mechanism, hydraulics mechanism and cable mechanism in the current technics that need to be designed resplendently. In the meantime, base manual transmission has a lot of components such as synchronizer, gear cones, friction plates, poppet balls, hubs and rods which affect gear shift comfort. All these main components should be designed and optimized for customer satisfaction. In order to measure gear shift efforts and comfort, Gear Shift Quality Analysis (GSQA) device is developed by Ricardo Company. Using this GSQA device, gear shift force, gear shift integral, free plays, cross gate positions, fore-aft positions, shifter angles are able to be measured objectively. To collect all these attributes data, engineers should spend minimum one day on a selected vehicle. This means loss of work and money for the car manufacturers. The gear shift effort software (GSEA) for a manual transmission and external control mechanism are developed to evaluate/calculate shift and select mechanical ratio, cable strokes, length lever and shift force to provide desirable shifting quality. In addition to software calculation, the vehicle is tested using gear shift quality device. At the end of this study input parameters are discussed in terms of outputs of vehicle shift quality attributes. The results of simulation software are plotted to present easy understanding for the last user.