İlköğretim düzeyindeki üstün yetenekli öğrencilerin çeşitli sosyobilimsel konulara ilişkin argümantasyon kalitesinin ve informal düşünme becerisinin incelenmesi
The investigation of primary level gifted students' argumentation level and informal reasoning related to socioscientific issues
Yazar: MELİKE AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR SEDA ÇETİN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğrenciler = Students ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İnformal mantık = Informal logic

Özet:
Günümüzde bilim ve teknolojinin hızla gelişmesi, bu duruma paralel olarak da toplumu ilgilendiren birçok alanda çeşitli buluşların ortaya çıkması, sosyobilimsel konuların popülerleşmesine neden olmuştur. Bu popülerleşme toplumu oluşturan bireylerin, konu hakkında risk, fayda ve zarar analizi yaparak karar verme sürecine dahil olmalarını bir ihtiyaç haline getirmiştir. Bu bağlamda ileride ülkemizin karar verme mekanizmalarında görev alması kuvvetle muhtemel olan üstün yetenekli öğrencilerin sosyobilimsel konularda argüman oluşturma sürecine hakim olabilmeleri hem eğitsel hem de toplumsal açıdan oldukça önemlidir. 
Bu fikirden hareketle ortaya çıkan bu durum çalışmasının genel amacı; üstün yetenekli öğrencilerin çeşitli sosyobilimsel konular hakkında argüman kalitelerinin ve informal düşünme becerilerinin ne düzeyde olduğunu ve yapılan uygulama sonucunda öğrencilerin argüman kalitelerinde ve informal düşünme becerilerinde değişim olup olmadığını tespit etmektir. Çalışma Batı Karadeniz bölgesinde yer alan bir Bilim Sanat Merkezinde öğrenim gören 15 ortaokul öğrencisi ile yapılmıştır. Belirlenen amaç doğrultusunda öğrencilere önce argümantasyon hakkında 2 haftalık bir eğitim verilerek, örnek senaryolar yardımı ile küçük grup tartışmaları yaptırılmıştır. Bu süreci takip eden 4 haftada ise, öğrencilerin çeşitli sosyobilimsel konular hakkında oluşturulan senaryolar ışığında grup tartışmaları yapmaları ve savundukları fikirleri gerekçeleri ile ifade etmeleri sağlanmıştır. Bilimsel tartışmaların sonunda ise öğrencilerden fikirlerini yazılı birer argüman haline getirmeleri istenmiştir. Öğrencilerin oluşturduğu yazılı argümanlar içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek öğrencilerin argüman kalitelerindeki ve informal düşünme becerilerindeki değişim tespit edilmiştir. Analiz sürecinde öğrencilerin argümantasyon kalitesindeki değişimi belirlemek amacıyla Venville ve Dawson (2009) tarafından geliştirilen rubrik, öğrencilerin informal düşünme becerilerindeki gelişim ise Sadler ve Zeidler (2005)'in geliştirdiği rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırma sonuçları uygulama sürecinin sonucunda öğrencilerin argüman kalitelerinde genel bir artış olduğunu, ayrıca katılımcıların argümantasyon deneyimleri arttıkça beklenenin aksine akılcı kritere uygun argüman sayısının yanı sıra, sezgisel kriterdeki argüman sayısında da bir artışın belirlendiğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, literatürdeki çalışmaların sonuçları ile birlikte yorumlanarak tartışılmış ve konu ile ilgili öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Nowadays socioscientific issues have become very popular because of the rapid development in science and technology and the emerge of new discoveries that interest all society. This popularity forces citizens to participate decision taking process by analyzing the advantages and disadvantages of the issues. In that respect it is very important that gifted students who most probably will be assigned the critical jobs for the country in the future get involved in the argumentation process about socioscientific issues. 
With the above discussion in mind the main aim of this case study is to assess gifted students argumentation level with respect to some socioscientific issues and their informal reasoning. Also the change in their argumentation level and informal reasoning is analyzed after they involved a series of argumentation activity. The subject of the study includes 15 secondary school students attending Science and Art Center located in West Blacksea. In line with the aim of the study, students were introduced to argumentation by sample scenarios during two weeks. After this period students were asked to discuss and support their claims in a group related to given socioscientific scenarios for 4 weeks. At the end of each group discussion students wrote a comprehensive argument that represents their point of view. Students' level of argumentation and informal reasoning were analyzed by content analysis of their written argumentation.  In order to determine students' level of argumentation the rubric developed by Venville and Dawson (2009) was used. Moreover, students' informal reasoning was analyzed using the rubric developed by Sadler and Zeidler (2005). 
The results of the analysis show that students' argumentation level incresed when they participate a series of agumentation activity related to socioscientific issues. Moreover, after the intervention the number of students using rationalistic thoughts and intuitive thoughts in their arguments has increased. In the light of the literature, the findings of this study is discussed and the implications are presented.