Patlıcanda (Solanum melongena l.)somatik embriyogenezis ve organogenezis üzerinde bir araştırma
A Research on somatic embryogenesis and organogenesis in eggplant
Yazar: BERNA TUNÇAY
Danışman: PROF.DR. ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziPATLICANDA (SOLANUM MELONGENA L.) SOMATİK EMBRİYOGENEZİS VEORGANOGENEZİS ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMABerna TUNÇAYAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBahçe Bitkileri Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Şebnem ELLİALTIOĞLUPatlıcanda değişik organ ve dokulardan in vitro regenerasyon konusunda önemligelişmeler kaydedilmiştir. Ancak bilindiği gibi gen aktarımı için yapılan çalışmalardarejenerasyon aşamasının optimizasyonu büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, patlıcandain vitro bitki regenerasyonu için en uygun eksplant ve besin ortamı bileşiminin belirlenmesive ayrıca genotip etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bitkisel materyal olarak iki adetaçık döllenen patlıcan çeşidi (Long Purple ve Topan), bir adet yerli melez genotip (3x8) ve biryabani tür (Solanum integrifolium) kullanılmıştır. In vitro koşullarda çimlendirilen patlıcantohumlarından elde edilecek fidelerden iki farklı eksplant tipi hazırlanmıştır. Bunlardanbirincisi hipokotil parçaları olup diğeri de kotiledon yapraklarının uzunlamasına ikiyebölünmesiyle elde edilen doku parçalarıdır.Besin ortamı olarak MS temel besin ortamı kompozisyonu kullanılmış; bu ortam ikifarklı karbonhidrat kaynağı ile (%1.5 oranında glukoz veya %2 oranında sakaroz)zenginleştirilmiştir. ?2 mg/l zeatin ve 0.01 mg/l NAA?; ?4 mg/l NAA?; ?10 mg/l NAA? ise,büyüme düzenleyici katkısı olarak kullanılmıştır. Tesadüf parselleri deneme desenine görekurulan denemede her bir uygulamada 50'şer adet eksplant olacak biçimde yapılan eksplantdikimlerinden sonra kültürler iklim odasında karanlıkta 3 hafta süreyle tutulmuş ve bu süreninsonunda gözlem yapılmıştır. Gözlemlerde kallus oluşturma oranı, somatik embriyo veyaorganogenesis varlığı (sürgün ve kök oluşumu) belirlenerek eksplant başına oluşan miktarlarısaptanmıştır. Genotiplere göre besin ortamı bileşimi çok etkili olmuştur. Genel olarak G3 veS3 ortamlarının sürgün oluşturma kapasitesi yüksek bulunmakla birlikte, bazı çeşitlerde dahauygun ortamların da olduğu görülmüştür 3x8 melez genotipi, sürgün oluşturma kapasitesi enyüksek genotip olarak dikkati çekmiştir. Gen aktarımı çalışmalarına başlamadan önce,çalışılacak genotipte sürgün regenerasyonu için uygun ortamın mutlaka belirlenmesi gerektiğisonucuna ulaşılmıştır.2007, 42 sayfaANAHTAR KELİMELER: Patlıcan, Solanum melongena, in vitro rejenerasyoni

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisA RESEARCH ON SOMATİC EMBRYOGENESİS AND ORGANOGENESİS İNEGGPLANTBerna TUNÇAYAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of HorticultureSupervisor: Prof. Dr. Şebnem ELLİALTIOĞLUImportant developments have been made in in vitro regeneration subject using eggplant organsand tissues. As far as known at gene transfer studies optimization of regeneration stage has greatimportance. In this study, it is aimed to get the best explant and growth medium combination for in invitro plant regeneration of eggplant and also to find genotype effect. As vegetal material two openfertilized eggplant type (Long Purple ve Topan), one native hybrid genotype (3x8) and one wildspecies (Solanum integrifolium) were used. Two different explant types have been prepared fromseedlings obtained by eggplant seeds germinated in vitro. First are hypocotyl parts, others are tissueparts obtained by horizontally cotyledon leaves divided into two.As agrowth medium, MS medium was used; this environment enriched with two carbohydratesupply (1.5% glucose or 2 % sakaroz). . ?2 mg/l zeatin ve 0.01 mg/l NAA?; ?4 mg/l NAA?; ?10 mg/lNAA? were used as additional growth regulator additive. According to randomized test block design,50 explants were used for each treatment , cultures were placed in dark air conditioned room for 3weeks time and observations were taken after this period. Callus generation ratio, somatic embryo ororganogenesis existence (shoot and root development) and amount occured per eksplant weredetermined. In respect of genotype, composition of growth medium was effective. In general, shootgeneration capability of G3 and S3 environment was observed high, some other environments werefound more suitable. 3x8 hybrid genotype found as the most capable for shoot generation. It isconcluded that before starting gene transfer studies, suitable environment has to be determined forshoot regenaration of genotype that will be worked on.2007, 42 PagesKey Words: eggplant , in vitro , tissue culture , somatic embryogenesis , organogenesis