Bursa ilinde süt işleme tesislerinde gıda güvenliği uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluation of food safety applications in dairy business in Bursa province
Yazar: HÜDEN BOZBEY
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Süt işletmeleri = Dairy farms ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Bu çalışmada, Bursa ilinde faaliyet gösteren süt ve süt ürünleri işleme tesislerinin genel ve çevresel yapılarının, çalışan sayılarının, üretim kapasitelerinin, pazarlama bilgilerinin ve gıda güvenliği uygulamalarının araştırılması amaçlanmıştır. Bursa ilinin Mustafa Kemalpaşa, Nilüfer ve Osmangazi ilçelerindeki 26 işletme bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmanın amaçları doğrultusunda hazırlanmış olan anket veri toplama aracı olarak kullanılmış ve yüz yüze anket yöntemiyle toplanılan veriler SPSS programı üzerinde betimsel istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, işletmelerin %88,5'inin öz sermayesi ile faaliyete başladığı, işletmelerin %73,1'inin 25 kişinin altında çalışana sahip olduğu, günlük işlenilen süt miktarının 2000-5000 kg arasında olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin karşılaştığı en önemli sorunların; girdi ve üretim maliyeti yüksekliği, depolama, kalifiye eleman eksikliği ve finansman erişimindeki zorluklar olduğu görülmüştür. Pazarlama açısından ise işletmeler maliyet ve rekabet zorluğu çekmektedirler. Gıda güvenliği konusunda, tüm işletmede bir gıda güvenliği yönetim sisteminin uygulandığı ve işletmelerin büyük çoğunluğunun HACCP (%84,6) yaklaşımını benimsediği saptanmıştır. Buna ilaveten, işletmelerin %76,9'unun gıda güvenliği ile ilgili teknik personel bulundurduğu, %69,2'sinin gıda güvenliği konusunda dış destek aldığı, %88,5'inin gıda güvenliği uygulamalarını yararlı bulduğu, %76,9'unun gıda gıda güvenliği uygulamalarının işletme gelirlerinde etkili olduğu ve %34,6'sının da yakın gelecekte gıda güvenliğiyle ilgili bir yatırım planı olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'deki süt işletmelerinde gıda güvenliği algısının gelişmeme nedenleri olarak da maliyet, eğitimli eleman eksikliği, bilgi yetersizliği, yeterli talebin olmadığı ve ilgisizlik olarak ifade edilmiştir.

Abstract:
This study seeks to investigate general and environmental structures, number of employees, production capacities, marketing information and food safety practices of milk and dairy products processing facilities operating in Bursa Province. 26 enterprises in Mustafa Kemalpaşa, Nilüfer and Osmangazi Districts of Bursa forms the sample of this study. The questionnaire, prepared in accordance with the objectives of this study has been utilized as an instrument for data collection and the data collected through face-to-face questionnaire-method has been analyzed through descriptive statistics on SPSS program. The findings have established that 88.5% of enterprises launched their activities with their own capital, and 73.1% of the enterprises had less than 25 employees, as well as the daily processed milk amount was between 2 and 5 thousand kg. The high input and production costs, storage, lack of qualified personnel and difficulties in accessing finance have been observed as the most significant challenges faced by businesses. In line with the food safety, it has been highlighted that all enterprises implement a system for food safety management and their majority implement HACCP (84.6%) approach. Furthermore, it has been determined that 76.9% of them have technical personnel on the food safety, and 69.2% of the enterprises receive external support for food safety, while 88.5% of the enterprises regard the food safety practices as useful, and 76.9% of the enterprises find food safety practices as effective in operating incomes, as well as 34,6% of the enterprises have an investment plan regarding food safety in the near future. The the reasons for the non-improvement in the perception of food safety in dairy enterprises in Turkey are highlighted as the costs, lack of trained personnel, lack of information, the idea that there is no demand and lack of interest, respectively.