Postmenopozal dönemde verilen hormon replasman tedavisinin immün sisteme etkileri /
Yazar: GÜLBİN YILDIRAN
Danışman: DR. AYÇAĞ YORGANCI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Menopoz = Menopause

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, postmenopozal dönemde bulunan hastalara verilen farklı hormon replasman tedavi (HRT) rejimlerinin, immün sistem parametreleri üzerinde yaptığı değişiklikler incelendi.
Hastalar: Hastalar en bir yıldır menopozda olan 45-65 yaş aralığındaki 20'şerli iki gruptan (toplam 40 hasta) oluşturuldu.
Metod: Çalışma prospektif randomize olarak yapıldı. İlk gruba tibolon 2.5mg/gün (Livial®); ikinci gruba 17-beta östradiol 1mg + noretiltestesteron asetat (NETA) 0.5mg/gün (Activelle®) kontinü tedavi olarak verildi. Alınan kan örneklerinden, flow sitometri yöntemi ile lenfositlerde immün fenotiplendirme yapıldı. Tedavi öncesindeki ve 3 aylık tedavi sonundaki serum immunoglobulin (Ig) (G, A, M) düzeyleri ile lenfosit ve lenfosit subgroup (total B ve T lenfosit, Thelper Tsitotoksik/suppressor) sayıları ve naturel killer (NK) sayıları karşılaştırıldı.
Bulgular: Livial® grubunda IgM'deki artma, total lenfosit ve T helper subgroup sayılarındaki azalma istatistiksel olarak anlamlı iken (p değerleri sırası ile 0.002, 0.037, 0.012); Activelle® grubunda IgG, IgA ve total lenfosit sayısındaki azalma ile T sitotoksik/süpresör ve NK sayılarındaki artma istatistiksel olarak anlamlı (p değerleri sırası ile 0.005, 0.042, 0.003, <0.0005) bulundu. Ayrıca her iki grupta da total B lenfosit sayısı değişmezken, T helper/Tsitotoksik-süpressör oranında azalma, ve Livial® grubunda NK sayısında istatistiksel olarak anlamlı olmayan (p=0.370) bir artış vardı.
Tartışma ve Sonuç: Hormon replasman tedavisi immün sistem parametreleri üzerinde önemli etkilere sahiptir. Farklı tedavi rejimlerinin etkileri de farklı olabilmektedir. İmmün globulin düzeyleri ve total T lenfosit sayısındaki azalmalar olumsuz sonuçlar olarak düşünülebilirken, immünglobülinlerdeki ve naturel killer sayısındaki artış ile T helper /T sitotoksik-süpressör oranındaki azalma olumlu sonuçlar olarak Kabul edilebilir. Ancak bu bilgilerimiz ışığında HRT'nin immün sistem üzerindeki net etkisinin olumlu veya olumsuz olduğunu kesin olarak söylemek mümkün değildir. Bu konuda daha çok hasta ile daha uzun süreli ve geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of different regimens of hormone replacement therapies on various immune parameters in postmenopausal women.
Patients: Two groups of 20 (total 40, age 45-65) patients who were in menopause at least for one year.
Method: Study design was prospective and randomized. A continued regiment of daily 2.5mg tibolon  (Livial®) and 1mg 17-beta estradiol + 0.5mg norethyltestesterone acetate (NETA) Activelle® was given to the patients at group 1 and 2, respectively. Immune phenotyping of lymphocytes was made by means of flowcytometry. Serum levels of immunoglobulins (G, A, M) and numbers of lymphocytes and subgroups (total B, total T, T helper, T cytotoxic/suppressor) and natural killer (NK) cells were examined before and at the end of 3 months of therapy.
Results: While the increase of serum level of IgM and the decreases of numbers of total T lymphocytes and T helper subgroup were statistically significant in Livial® group ((p values 0.002, 0.037, 0.012, respectively); the decrease of serum levels of IgG, IgA and number of total T lymphocytes, and increases of numbers of T cytotoxic/ suppressor and NK were statistically significant in Activelle® group (p values, 0.005, 0.042, 0.003, <0.0005, respectively). On the other hand, number of total B lymphocytes did not changed in both groups and there was a statistically insignificant (p=0.370) increase of number of NK cells in Livial® group.
Conclusion: Hormone replacement therapy has important effects on immune system parameters with different types of regimens and different influences. While the decreases of serum levels of immunglobulins and number of total T lymphocyte may be considered as negative effects: decreases of the ratio of T helper/T cytotoxic and increases of serum levels of immunoglobulins and NK cells as positive effects of HRT. Under this circumstances, it is not clearly and certainly possible to conclude the net effect of HRT on immune system as useful or hazardous. Additional long-term large trials are needed in the future.