Ev içi bakım hizmetlerinde duygusal emek: Ankara'da çalışan Kırgız göçmen kadınlar örneği
Emotional labor in household care services: The case of Kyrgyz migrant women workers in Ankara
Yazar: SALTANAT ASANBEKOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KURTULUŞ CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakıcılık = Care work ; Duygusal emek = Emetional labor ; Ev işleri = Houseworks ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Göçmenler = Emigrants ; Kadınlar = Women ; Kırgızlar = Kyrgyzs ; Sömürü = Exploitation ; Temizlik personeli = Cleaning staff ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Bu araştırmanın amacı ev içi işlerinde temizlikçi, bakıcı olarak çalışan kadınların maruz kaldıkları katmanlı sömürü ilişkilerine duygusal emek perspektifinden bakarak sömürünün duygusal boyutunu incelemektir. Araştırmada ev içi işlerde çalışan kadınların beden emeği yanında ortaya koydukları duygusal emeğin boyutlarıda ele alınmıştır. Bu kapsamda tez, yatılı olarak çalıştıkları için duygusal emeklerini daha yoğun bir biçimde harcayan Kırgız göçmen kadınlara odaklanmıştır. Araştırmanın bir diğer amacı ise ev içi işlerde çalışan Kırgız göçmen kadınların göç sürecinde karşılaştıkları sorunları, çalıştıkları evlerdeki koşullarla birlikte değerlendirerek sömürü ilişkilerindeki diğer boyutları da görünür kılmaktır. Bununla birlikte ev içi işlerde çalışan kadınlarla ilgili literatürde meseleyi duygusal emek boyutuyla ele alan çalışmalara çok az rastlanılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın literatürdeki bu boşluğu doldurmak gibi bir amacı da vardır. Araştırmada duygular ön planda olduğu için konunun hassasiyeti nedeniyle nitel araştırma yöntemleri tercih edilmiştir. İşteki pozisyonun emek süreçlerine bir etkisi olup olmadığını anlamak açısından ev içi işlerde farklı pozisyonlarda çalışan kadınlarla görüşülmeye özen gösterilmiştir. Bu nedenle 9 yaşlı/yaşlı hasta bakıcısı, 6 çocuk bakıcısı, 4 temizlikçi/hizmetçi olmak üzere toplam19 Kırgız göçmen ev içi çalışan ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. 
Yapılan görüşmeler ve gözlemler ev içi hizmetlerde kayıtsız ve sosyal güvenceden yoksun bir biçimde çalışan göçmen Kırgız kadınların bu süreç içinde hem bedensel hem duygusal emek harcayarak iki katlı bir sömürüye maruz kaldıklarını göstermektedir.  
Ancak bu tez çalışması, kadınların hem çalıştıkları hem yaşadıkları evlerde sundukları hizmetlerde yaşadıkları fiziksel yorgunluktan öte gece gündüz duygularını yönetmek zorunda kalmaktan ve 'kendileri' olamamaktan duygusal olarak daha çok yıprandıklarını iddia etmektedir.
Bu bağlamda tez, ev içi hizmetlerde duygusal emeğin belirdiği alanlara;bu işlerde çalışan kadınların yaşadıkları duygusal çelişkilere ve bu çelişkileri çözmek için geliştirdikleri stratejilere odaklanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ev İçi İşleri, Duygusal Emek, Kırgız Göçmen Kadınlar, Sömürü İlişkisi

Abstract:
The aim of this study is to examine the emotional dimension of exploitation through emotional labor perspective for the layered exploitation relationships that women working in housekeeping and health care in household works have been subject to. In the research, not only physical effort of women working at household jobs, but also the dimensions of the emotional labor they put forward have been addressed. In this context, the thesis focuses on Kyrgyz immigrant women who spend their emotional labor more intensively since they work as boarders. Another objective of the study is to make the other dimensions of exploitation relations visible through evaluating the problems faced by Kyrgyz immigrants working at household jobs during migration process together with the conditions in the houses they work. However, there are very few studies in the literature about women working at household jobs which also address the subject in terms of emotional labor. Therefore, this study also aims to fill this gap in the literature. Qualitative research methods were preferred due to the sensitivity of the subject, since emotions have been at the forefront in the research. To understand whether the position at work has an impact on labor processes, attention was paid to interviewing women working in different positions at household jobs. For this reason, in-depth face-to face interviews were conducted with a total of 19 Kyrgyz migrant domestic workers, including 9 elderly / elderly patient care workers, 6 babysitters, 4 housekeepers. 
Interviews and observations indicate that immigrant Kyrgyz women, who work unregistered without social security in domestic works, have been subjected to a twofold exploitation through spending both physical and emotional labor.  
However, this study suggests that women are emotionally more worn out while trying to manage their emotions day and night, and not being 'themselves', rather than the physical fatigue they have experienced in the services they offered both at home and work.
Key words: Household Works, Emotional Labor, Kyrgyz Immigrant Women, Exploitation