Tarihi Türk ticaret yapıları kapsamında Kastamonu hanları
In terms of historical Turkish commercial buildings Kastamonu hans
Yazar: HÜSEYİN ASAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLHAN KOÇ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Hanlar = Inns ; Kastamonu = Kastamonu ; Restorasyon = Restoration

Özet:
Geçmişten günümüze kadar gelişim gösteren kültür ve tarihi kültür varlıklarımızın hızlı kentleşme düşüncesinin olumsuz etkisiyle yok olmasını önlemek, gelecek kuşaklarında bu tarihi yapılardan yararlanabilmesini sağlamak amacıyla bu çalışmada Tarihi Türk Ticaret Yapıları kapsamında Kastamonu Hanlarının mevcut potansiyeli ortaya konulmuş ve yeni işlev önerileri getirerek yeniden canlandırılması hedeflenmiştir.Çalışmanın ilk aşamasında; alış-veriş kavramı tariflenmiş, ticaretin gelişimi araştırılıp, yerleşik hayata geçişle birlikte zamanla oluşan ve günümüze kadar gelen ticari yapılar ve mekânlar incelenmiştir. Geleneksel Ticaret yapıları ve Kastamonu'daki ticaret yapıları araştırılmış ve bu çalışma doğrultusunda olması gerekenler belirlenmiştir.İlk olarak birinci bölümde Türk Ticaret Yapıları ve alanları tariflenmiştir.İkinci bölümde belirlediğimiz amaç doğrultusunda Hanların gelişimi incelenmiştir. Tarihsel süreç içerisinde hanların gelişimi dönemsel olarak sırasıyla ele alınmıştır.Üçüncü bölümde, kent ölçeğinde Kastamonu örnekleri incelendiğinden, Kastamonu'nun coğrafi konumu, doğal özellikleri, tarihsel gelişimi günümüze gelinceye kadar ortaya konmuştur.Dördüncü bölümde yararlanılan kaynaklardaki bilgiler ve edinilen gözlemler çerçevesinde Ticaret (Hanlar) bölgesinin analizleri yapılmıştır. Bölgenin oluşumunu ortaya çıkarmaya çalışılmıştır.Beşinci ve son bölümde ise Kastamonu Hanları mekan kurgusu yönünden incelenip farkları belirlenerek sınıflandırılmaya gidilmiştir. Ticari bölge içerisindeki hanlar tek tek incelenmiştir. Hanların mimari ve yapısal özellikleri, şehirdeki konumları ve yakın çevresiyle ilişkisi, süregelen yapısal gelişmelerle karşılaştırılarak yapıların özgün durumları restitütif bilgiler ışığında tespit edilmiştir. Günümüz koruma anlayışı içinde müdahale biçimleri, kullanım amaçlarının neler olabileceği değerlendirilerek; yapı ile ilgili uygun olabilecek işlevler belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In order to prevent culture and our historical cultural assets that have been evolving from past to present from disappearing due to negative impacts of rapid urbanisation ideas and let future generations benefit from these historical structures; this study presents Public Houses of Kastamonu?s potential in the context of Turkish Historical Trade Structures and aims at revitalizng them by proposing new offers in respect of functionality.In the first phase of the study; concept of commerce is described, development of commerce is analized, structures and places developed with sedentism is analized. Traditional commerce structures generally and commerce structures in the city of Kastamonu spesifically analized and necesities within the framework of this study is distinguished. As a first step in the first part of the study Turkish commercial structure and enviroment is described.In the second part, in accordance with goals determined development of khans is analized. Evolution of the khans in historical process is studied within the chronological order.In the third part of the study, city of Kastamonu?s geographical position, natural characteristics, historical development until modern times is scrutinized because Kastamonu samples are analized in a city scale.In the forth part of the study with in the framework of utilized resources and reservations gained commerce center (khans) is analized. Development of the environment is set forth.In the fifth and the last part of the study, khans of Kastamonu is analized by place construction and differences are revealed and classified. Khans constructed with in the commercial center is analized one by one. Architectural and structural characteristics of khans, their loation in the city and relationship with the environment is compared with on going structural developments and authentic situation of the structures are determined with the restitutive information.By considering intervention forms and utilization ways within moder day preservation perception, functions that would be suitable with structure are determined.