Bir siyasal iletişim aktörü olarak yazılı basının kullanımı: 07 Haziran 2015 Genel Seçiminde gazete manşetlerinin analizi
The use of written press as an actor of political communication: Analysi̇s on the headlines of  newspapers in the 07 June 2015 General Elections
Yazar: BÜLENT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKKURT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Genel seçimler = General elections ; Seçimler = Elections ; Siyasal iletişim = Political communication ; Yazılı basın = Written press ; İletişim = Communication ; İletişimsel yöntem = Communicative method

Özet:
Yazılı basının toplumsal ve siyasal alandaki gücü, haber üretim ve aktarımı sürecindeki habercilik kuralı olan "nesnellik ilkesine" bağlılığı iletişim araştırmalarında önemli yer tutmaktadır. Yazılı basının birçoğu, kendilerinin tarafsız, bağımsız, demokratik olarak yayın yaptıklarını iddia etmekte ancak, kamuoyunda "yandaş" basın, "laikçi" veya "dinci" basın gibi betimlemeler yapılabilmektedir. Bu kavramlar, başta basının ideolojik duruş ile bu eksende geliştirdikleri çerçevelemeler ve söylemleri doğrultusunda oluşmaktadır. Siyasetçiler de günümüzde basın aracılığı ile yaptıkları günlük konuşmalar ve basında yaptıkları tartışmalar ile toplumlara yön vermektedirler. Bu sebeple içinde bulunduğumuz süreç siyasal iletişim süreci olarak nitelendirilmektedir. Basının ideolojiyi oluşturmak ve yaymak için yaptığı faaliyetlerin ürünü olan haberler önemli bir inceleme alanı olmaktadır. Bu tezde söz konusu siyasal iletişim sürecinde, bir siyasal iletişim aktörü olarak yazılı basının kullanımını göstermesi açısından, örneklem dâhilindeki gazetelerin sahip oldukları ideolojik görüşlerine göre manşet yaptıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Gazetelerde yer alan haberlerinin incelenmesi sonucunda, bu unsurların sürekli olarak siyasete hizmet ettiği dikkati çekmiştir. Basın siyasi düşüncelerin egemen söylemlerini araçsallaştırarak ideolojik mücadelelerin merkezi hâline gelebilmektedir. Bu tezin seçimi yapılan çalışma evreni; siyasal iletişim, ideoloji ve dil sahalarını içinde barındıran, siyasal iletişim aracı olarak Türkiye içinde gündelik olarak yayımlanan, bütün ülkede okunan, değişik ideolojileri taşıyan 5 ayrı gazetedir. Bu kapsamda dilin ve ideolojinin alan literatüründe taraması yapılmış ve bu sahaların ideolojik dil ile bağlantısı örneklem şeklinde seçimi yapılan gazeteler incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma, gazetelerde TBMM'de grubu bulunan 4 farklı siyasi parti lideri ile aynı süreçte ülke genelinde toplu açılış/mitinglere katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında yapılan manşetler ve örneklem dâhilinde seçilen manşetlerin incelenmesinden oluşmaktadır. 
Bu çalışmada verilerin toplanma tekniğinde nicel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılmış, elde edilen nicel verileri destekleyen nitel bir tasarım yapılmıştır. Araştırmanın neticesinde; siyasal iletişimde bulunan en üst makam Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı ve Başbakan Ahmet Davutoğlu'na ilişkin Yeni Şafak gazetesi dışındaki gazetelerin manşetlerinde genellikle AKP'ye ve Recep Tayyip Erdoğan'a karşı aleyhte ifadeler kullandıkları, Cumhuriyet, Ortadoğu, Özgür Gündem ve Yeni şafak gazetelerinin savundukları ideoloji açısından sadece bir siyasi parti lideri ile övücü haberi manşetlerine taşıdıkları, bu suretle belirtilen süreçte incelenen gazete manşetlerinin ideoloji temelli olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca manşetlerin olayın özetini verdikleri, manşet girişlerinin, başlangıç bölümünde veya ayrı paragraflar şeklinde spot şeklinde verildiği, bu girişlerin ana metin içeriğinde bulunan önem verilen bilgileri kapsadığı izlenmiştir.


Anahtar Kelimeler : Siyasal ĠletiĢim, Söylem, Ġdeoloji, Medya, Gazete.

Abstract:
Power of the media in social and political spheres and its attachment to "the principle of objectivity" which is a basic rule in production and conveying of news is a major subject in communication researches. Although most of the media channels today claim that they are independent, impartial and democratic, there are still description in the public such as Laisist, partisan or religious media. These descriptions emerge in line with the ideological positions as well as the framing and discourses they create in this direction. Today, politicians direct societies via their daily speeches and discussions in the written and verbal media. For this reason, the process we are in is defined as the process of political communication. News produced by the media in order to create and convey ideologies is an important area of research. In this thesis, in order to prove the role of the written media in this political communication process as a political communication medium, it has been tried to show that the newspapers included in the sample make headlines in accordance with their ideological positions. An analysis of news in the newspapers shows that all these elements continuously serve to politics. Media by instrumentalizing dominant discourses of political thought can become the center of ideological struggle. The universes of this thesis is 5 separate newspapers from different ideologies of the country. 
In this respect, a review in the literatures of language and ideology has been made, and connection of these areas to the ideological language is shown through analysis of samples representing different ideological groups in the media. The study includes leaders of 4 major political parties which has members in the Parliament and the analysis of selected headlines about President Recep Tayyip Erdoğan who attended opening ceremonies and meetings around the country during the same process. In this study, content analysis technique, which is a qualitative research technique, is used for the collection of the data. As a result of this research, we have shown that newspapers except for Yeni Şafak use a negative language against Recep Tayyip Erdoğan, the highest office in political communication, and Ahmet Davutoğlu, prime minister and the leader of Justice and Development Party whereas Cumhuriyet, Ortadoğu, Özgür Gündem and Yeni Şafak use laudatory headlines only for one political party leader who is in line with the ideology they are defending. Therefore, we show that the newspaper headlines analyzed in this process are ideologically based. Furthermore, it is also seen that this headline give the summary of the news, introductions of the headlines are given in the beginnings or as separate paragraph spots, and these introductions give the important parts of information in the main text.


Key Words : Political Communication, Discourse, Ideology, Media,Newspaper