Bilinçli farkındalık aile eğitim programının ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları, yetkinlik algıları ve iletişim düzeyleri ile çocukların davranış sorunları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of the mindfulness parent training programme on parents mindfulness, perception of competence, communication levels and behavioral problems of children
Yazar: ESRA IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. HAKTAN DEMİRCİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Algı = Perception ; Ana-baba = Parents ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Davranış = Behavior ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Yetkinlik = Competence ; İletişim = Communication

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının ebeveynlerine yönelik geliştirilen Bilinçli Farkındalık Aile Eğitim Programı'nın ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları, yetkinlik algıları ve iletişim düzeyleri ile çocukların davranış sorunları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili Keçiören ilçesindeki bağımsız anaokuluna devam eden 4-6 yaş arası çocuklar (38) ile çocukların ebeveynleri (38) oluşturmaktadır. Araştırmada, eğitim öncesi ve sonrası kontrol ve deney gruplarında ölçme yapılmasını gerektiren ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. İhtiyaç analizi çalışması yapılarak oluşturulan Bilinçli Farkındalık Aile Eğitim Programı toplamda 19 anneye haftada 1 kez olmak üzere 11 hafta boyunca uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla oluşturulan kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada verilerin elde edilmesinde Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği, Ebeveynin Çocuğuyla İletişimi Ölçeği, Okulöncesi ve Anaokulu Davranış Ölçeği ve ebeveynler ile ilgili demografik bilgileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 'Aile Bilgi Formu' ile davranış sorunları olan çocukların demografik özelliklerini belirleyebilmek amacıyla 'Öğretmen Bilgi Formu' kullanılmıştır. Eğitim tamamlandıktan 1,5 ay sonrasında verilen eğitimin etkili olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla sadece deney grubuna kalıcılık testi uygulanmıştır. Verilerin analizinde; Mann Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve etki büyüklüğü analizleri kullanılmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Araştırmanın sonucunda, uygulanan Bilinçli Farkındalık Aile Eğitim Programı'nın ebeveynlerin bilinçli farkındalıkları, yetkinlik algıları ve iletişim düzeyleri ile çocukların davranış sorunları üzerinde olumlu yönde etkili olduğu ve bu etkilerin kalıcı olduğu görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık aile eğitim programı, okul öncesi, davranış sorunu, bilinçli farkındalık.

Abstract:
In this study, examining the effect of the Mindfulness parent training programme developed for the parents of preschool children (preschoolers) on parents' mindfulness, perception of competence, communication levels and behavioral problems of children was aimed. The sample of this research consists of 4-6 year old children attending independent preschools (38), and (38) parents of these children in Kecioren district of Ankara. In this research, experimental design with pre-test post-test control group, which requires measurement in control and experimental groups before and after training, was used. Mindfulness parent training program, which was developed by the need analysis study, was applied to 19 mothers once a week for 11 weeks. In order to obtain information of the research data, Mindfulness in Parenting Questionnaire Scale, Parental Self-Efficacy Scale, Parent's Communication with the Child Scale, and also in order to determine the demographic characteristics of the parents 'Family İnformation Form' were used. Also, to determine the demographic characteristics of children with behavioral problems  'Teacher Information Form', which was developed by the researcher, was used. In order to evaluate whether the training was given effectively the permanence test was conducted only on treatment group after six weeks of the training was completed. In the analysis of the data; Mann Whitney U Test, Wilcoxon Signed Ranks Test and effect size analysis were used. In all analysis, the significance level was taken as p<0,05. As a result of the research, it has been observed that the applied parent training program has a positive effect on the parents' mindfulness, perception of competence, communication levels of the parents and children's behavioral problems, and these effects are permanent.

Keywords: Mindfulness parent training program, preschool, behavioral problems, mindfulness.