4-5 yaş çocukların sosyal problem çözme becerilerinin akran ilişkileri ve kaygı durumları açısından incelenmesi
Investigation of social problem solving skills of 4-5 year old children in terms of peer relationship and, anxiety levels
Yazar: BÜŞRA BEYDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEVLET ALAKOÇ PİRPİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırma 4-5 yaş grubu çocukların akran ilişkilerinin ve kaygı durumlarının çocukların sosyal problem çözme becerileri üzerindeki yordayıcı etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca araştırma kapsamında 4-5 yaş grubu çocukların sosyal problem çözme becerilerinin çocukların demografik özelliklerine (yaş, cinsiyet, okul öncesi eğitime devam süresi) ve ailelerinin demografik özelliklerine (ailedeki çocuk sayısı, anne baba öğrenme durumu, anne çalışma durumu) göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup, araştırmanın çalışma grubunu 4-5 yaş grubundaki 280 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, çocukların demografik özelliklerinin ortaya konulabilmesi amacıyla; "Kişisel Bilgi Formu", 4-5 yaş grubundaki çocukların akran ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla "Akran İlişkilerini Değerlendirme Ölçeği", çocukların kaygı durumlarının belirlenmesi amacıyla "Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği", çocukların sosyal problem çözme becerilerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan "Wally Sosyal Problem Çözme Testi" aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma kapsamında, verilerin analizinde, bağımsız değişkenler, bağımlı değişken üzerindeki etkilerini ortaya koyacak bir desen içinde ele alınmış olup, verilerin analizinde bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi ve aşamalı regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. 
Araştırma kapsamında "Wally Sosyal Problem Çözme Testi" ile "Akran İlişkileri Değerlendirme Ölçeği" ve "Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği" puanları arasında doğrusal bir ilişki bulunduğu tespit edildiğinden, tespit edilen ilişkinin bağımlı değişkendeki değişimi açıklama durumları için regresyon analizi yapılmış olup, "Akran İlişkileri Değerlendirme Ölçeği" puanları ile "Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği" puanlarının, "Wally Sosyal Problem Çözme Testi" puanlarını anlamlı olarak yordadıkları saptanmıştır. Buna göre, sosyal problem çözme becerisine en yüksek katkısı olan değişkenin akran ilişkileri değişkeni olduğu belirlenmiş ve akran ilişkilerinin açıklanan varyansa % 32.2 katkısı olduğu saptanmıştır. Sosyal problem çözme becerisinin ikinci yordayıcısının kaygı durumu değişkeni olduğu tespit edilmiş; kaygı durumu değişkeni modele eklenince akran ilişkileri toplam puanında açıklanan varyans % 32.2'ten % 34.7'ye çıkmış, buna göre, çocuğun kaygı durumu değişkeninin açıklanan varyansa % 2.5'lik bir katkısı olduğu belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, yaş değişkeni açısından 5 yaş grubu çocukların, 4 yaş grubu çocuklara kıyasla Wally Sosyal Problem Çözme Testi puan ortalamalarının daha yüksek olduğu, cinsiyet değişkeni açısından kız çocuklarının Wally Sosyal Problem Çözme Testi puan ortalamalarının erkek çocuklarının puan ortalamalarından daha yüksek olduğu saptanmıştır. Wally Sosyal Problem Çözme Testi puan ortalamalarının ailedeki çocuk sayısı değişkeni açısından incelenmesi sonucunda .05 düzeyinde anlamlı bir farklılaşma saptanmazken, okul öncesi eğitime devam etme süresi değişkeni açısından 13-18 ay arasında okul öncesi eğitime devam eden çocukların lehine anlamlı bir farklılaşma saptanmıştır. Ayrıca araştırma sonucunda anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumu değişkenleri açısından Wally Sosyal Problem Çözme Testi puan ortalamalarında istatistiksel açıdan anlamlı fark elde edilmiş, buna göre; lisans ve üzeri mezun annelerin çocuklarının ilkokul ve ortaokul mezunu annelerin çocuklarından daha yüksek puan ortalamaları elde ettikleri saptanmıştır. Benzer şekilde, lisans ve üzeri mezun babaların çocuklarının, ilkokul ve ortaokul mezunu babaların çocuklarından daha yüksek puan ortalamaları elde ettikleri saptanmıştır.
 Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, çalışan annelerin çocuklarının Wally Sosyal Problem Çözme Testi puan ortalamalarının çalışmayan annelerin çocuklarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to reveal the predictive effect of peer relationships and anxiety on children's social problem solving skills. In addition, it was aimed to investigate whether social problem solving skills of 4-5 year old children differ according to the demographic characteristics of the children (age, gender, duration of pre-school education) and their families' demographic characteristics (number of children in the family, parental learning status, mother working status). 
         In the study, relational screening model, which is one of the general screening models, was used and the study group of the study consisted of 280 children aged 4-5 years. In order to reveal the characteristics of children; "Personal Information Form", 4-5 Peer Relationship Assessment Scale amacıyla to determine the peer relationships of children in the 4-5 age group, "Preschool Anxiety Scale re-arranged to determine the anxiety status of children", "Wally Social Problem Solving kullanıl Test". Within the scope of the research, independent variables were analyzed in a pattern that would reveal their effects on dependent variables, and t-test, one-way analysis of variance and stepwise regression analysis techniques were used for independent groups.
           Since the Wally Social Problem Solving Test and Peer Relationship Assessment Scale and Anxiety Scale total scores were found to be linear, regression analysis was performed for explaining the change in the dependent variable, and the Peer Relationship Assessment Scale and the Anxiety Scale scores were found. total scores, toplam Wally Social Problem Solving Test "scores significantly predicted. According to this, it was determined that the variable which had the highest contribution to social problem solving skills was the peer relations variable and it was found that the peer relations contributed 32.2% to the explained variance. The second predictor of social problem solving skills was found to be anxiety state variable; When the anxiety state variable was added to the model, the variance explained in the total score of peer relationships increased from 32.2% to 34.7%.
         According to the findings of the study, it was found that the 5-year-old children had higher Wally Social Problem Solving Test scores than the 4-year-old children, and the Wally Social Problem Solving Test scores of girls were higher than the boys' average scores in terms of gender. respectively. As a result of examining Wally Social Problem Solving Test mean scores in terms of the number of children in the family, no significant difference was found at .05 level, but a significant difference was found in favor of the children attending preschool education between 13-18 months in terms of the duration of pre-school education variable. In addition, as a result of the research, there was a statistically significant difference in Wally Social Problem Solving Test scores in terms of mother learning status and father learning status variables. It was determined that the children of the mothers graduated from the undergraduate and above obtained higher average scores than the children of the mothers graduated from primary and secondary schools. Similarly, it was found that the children of the fathers who graduated from the undergraduate and higher grades had higher scores than the children of the fathers who graduated from primary and secondary schools.
          According to the findings of the study, it was found that the average scores of Wally Social Problem Solving Test scores of the working mothers were higher than the children of the mothers who were not working.