Çocukluk sosyolojisi bağlamında ebeveyn çocuk ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of parent-child relationships in the context of childhood sociology
Yazar: YELİZ AÇAR AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YAZICI
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Çocuk, doğumla başlayan ve 18 yaşa kadar süren bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Nitekim çocuk kavramı, ilk incelemelerde bir yaş kategorisini temsil ederken sonraki süreçte toplumsal olarak incelenmeye başlanmıştır. Biyolojik bir varlık olmasıyla birlikte çocuk, sosyal bir canlıdır. Çocuk ve çocukluk anlayışı birbiri yerine kullanılan kavramlar olmasıyla birlikte farklılık taşımaktadır. Çocukluk anlayışı bulunduğu coğrafyanın ya da bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik izlerini barındırmaktadır. Çocuk ve çocukluk kavramına yaklaşımlar tarihsel süreç içerisinde değişime uğramıştır. Nitekim bu değişimler çocuk kavramının etken bir nitelik kazanmasına sebebiyet vermiştir. Toplumsal değişimler ile birlikte çocuk kavramı, aile ve değişen ilişki biçimleri ile sosyolojik olarak incelenmeyi gerekli kılmaktadır. Çocuk, genelinde toplum özelin de ise aile ve ebeveyn için önem taşımaktadır. Bu amaçla çocukluk kavramının sosyolojik olarak incelenmesi ve günümüz çocukluk anlayışının nasıl olduğunu anlamak hedeflenmektedir. Günümüzde aile yapılanmalarının çocuk merkezli olmasıyla birlikte ebeveynlerin yoğun iş saatleri ve teknolojik gelişmeler gibi faktörlerden kaynaklı aile ilişkilerinde değişimler yaşanmaktadır.  Bundan dolayı bu çalışmada, "Ebeveyn çocuk ilişkisinde zaman kavramı nasıl değerlendirilmektedir?" sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaçla ebeveynlerin ve çocukların, çocukluk algıları, günümüz aile yapısı ve ilişkileri, ne kadar zaman geçirdikleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılarak araştırmanın amaca yönelik olması sağlanmış ve içerik analizi yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda ebeveynler ve çocuklar birlikte kısıtlı zaman geçirdikleri yönünde yanıtlar vermişlerdir. Geçirilen süre ortak paylaşımları içeren yemek yeme, televizyon izleme gibi faaliyetler çerçevesinde açıklanmıştır. Hane üyeleri arasındaki ilişkilerin dijital aygıtların yaygınlaşması ile birlikte yapaylaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Childhood is defined as a process that begins with birth and continues until the age of 18. As a matter of fact, while the concept of child represented an age category in the first studies, it began to be examined socially in the following period. Although the child is a biological being, he is a social creature. Although the concepts of child and childhood are used interchangeably, they differ. The understanding of childhood contains the social, cultural and economic traces of the geography or region in which it is located. Approaches to the concept of children and childhood have changed throughout the historical process. As a matter of fact, these changes have caused the concept of child to gain an active character. Every period is of great importance for the child, society and family institution. Along with social changes, the concept of child, family and changing relationship styles require sociological examination. The child is important for society in general and for the family and parents in particular. For this purpose, it is aimed to examine the concept of childhood sociologically and to understand what today's understanding of childhood is like. Nowadays, family structures are child-centered, and there are changes in family relations due to factors such as parents' busy working hours and technological developments. Therefore, in this study, "How is the concept of time evaluated in the parent-child relationship?" The answer to the question has been sought. For this purpose, parents' and children's perceptions of childhood, today's family structure and relationships, and how much time they spend were tried to be analyzed. In the research, semi-structured interview technique was used to ensure that the research was purposeful and content analysis was conducted. As a result of the evaluations, parents and children responded that they spent limited time together. The time spent was explained within the framework of shared activities such as eating and watching television.