İş görme sözleşmesi türlerinin iş kazaları ile ilişkisi
The relation between types of contracts for works and services with occupational accidents
Yazar: İPEK TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ASAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sözleşmeler = Contracts ; İş görme anlayışı = Work mentality ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
"Çalışma" kavramı bir yandan günlük yaşantının önemli bir parçası olup insanoğlunun hayatını idame ettirmesine olanak sağlarken diğer yandan gelişen teknoloji ve yenilikler karşısındaki talebi karşılamak üzere oluşturulan sistemin yapı taşlarını oluşturmaktadır. Çalışma hayatında bireyler arasında yazılı olsun veyahut olmasın sayısız sözleşme yapılmaktadır. Yapılan bu sözleşmeler taraflara bir takım yükümlülükler getirmektedir. İş görme amacı güden sözleşme türleri; düzenlemeler ile getirilen bazı zorunlulukları yerine getirme yükümlülüğü bakımından birtakım farklılıklar göstermektedir.  İş görme amacı güden sözleşmeler özelinde tarafların sorumluluk paylaşımlarında ve mevzuat hükümlerinin yerine getirilmesinde yaşanan kimlik karmaşası, meydana gelen iş kazalarının kök nedenini oluşturabilmektedir. Taraf sorumluluklarını belirlemek suretiyle bu durumun önüne geçmek üzere, iş hukukuna ilişkin sözleşmelerin ayrımının doğru yapılması ve taraflarca doğru kavranması gerekmektedir. Bu çalışmada, eser sözleşmesi, alt işverenlik sözleşmesi, hizmet sözleşmesi iş kazası ile ilişkilendirilebilecek sözleşmeler olarak değerlendirilmiştir. Yanı sıra hakkında özel bir düzenleme bulunmayan rödovansa ilişkin sözleşmelerde, sözleşme içeriğinde yer alan bazı hükümler sebebiyle tez konusu dahilinde incelenmiştir. Çalışmada esas itibariyle, belirtilen sözleşme türleri özelinde, taraf sorumlulukları ve iş baskısı temeline dayanarak iş kazası olgusuna değinilecektir. Sözleşme türlerinden kaynaklanan sorumluluk karmaşasının iş kazaları ile ilişkisi kapsamında gerçekleştirilen literatür taramasında konu ile ilgili olarak bir çalışmaya rastlanmamış olması nedeniyle, bir farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır.

Abstract:
While the concept of 'work' is an important part of daily life and allows human beings to maintain their lives, on the other hand, it constitutes the building blocks of the system created to meet the demand against developing technology and innovations. Numerous contracts are made between individuals in working life, whether written or not. These contracts bring a number of obligations to the parties. Types of contracts for business purposes show some differences in terms of the obligation to fulfill some of the obligations brought by the regulations. The identity confusion experienced in the sharing of responsibilities of the parties and the fulfillment of the provisions of the legislation, in particular in the contracts with the purpose of working, can be the root cause of the occupational accidents that occur. In order to prevent this situation by determining the responsibilities of the parties, it is necessary to distinguish between the contracts related to labor law and to be understood correctly by the parties. In this study, work contract, subcontractor contract and service contract are evaluated as additional contracts that can be associated with work accident. In addition, contracts related to royalty, for which there is no special regulation, have been examined within the scope of the thesis due to some provisions in the content of the contract. In the study, the work accident phenomenon will be discussed based on party responsibilities and work pressure, specific to the specified contract types. It is aimed to raise awareness, since no study has been found on the subject in the literature review carried out within the scope of the relationship between the complexity of liability arising from contract types and occupational accidents.