Hepatit C tedavisinin depresyon anksiyete yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of hepatitis c treatment on depression anxiety fatigue and quality of life
Yazar: EMRE DURCAN
Danışman: PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Depresyon = Depression ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Hepatit C tedavisinde nöropsiyatrik yan etkiler ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesi
sık karşılaşılan bir durumdur. Bu çalışmada kronik hepatit C tanısı ile takip edilen hastalarda
direkt etkili antiviral tedavinin depresyon, anksiyete, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine
etkisini incelemeyi amaçladık.
Çalışmaya Aralık 2016- Haziran 2017 tarihlerinde İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hepatoloji
polikliniğine başvuran tedavi deneyimli ve tedavi naif hepatit C hastaları alındı. Tedavi öncesi
ve sonrası Beck depresyon, Beck anksiyete, karaciğere özgü yaşam kalitesi ve yorgunluk
şiddet-etki ölçekleri uygulandı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel
metotlar, Kolmogorov - Smirnov dağılım testi, Wilcoxon işaret testi, kappa katsayısı kullanıldı.
Çalışmaya 42 hasta dahil edildi. Çeşitli nedenler ile çalışmadan çıkarılan hastalar sebebiyle
35 hasta ile çalışma tamamlandı. Hastaların depresyon ve anksiyete açısından tedavi öncesi ve
sonrası ölçek puanlarında anlamlı değişiklik saptanmamasına rağmen sırasıyla %28.5 (4/14) ve
% 23.5 (4/17) oranında istatistiksel anlamlı bir normalleşme olduğu görüldü. Tedavi sonunda
yorgunluk etki, yorgunluk şiddet ve karaciğere özgü yaşam kalitesi ölçek puanlarında tedavi
öncesine göre anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Tedavi süresinin kısa olduğu hastalarımızda
ve hemofili tanısı olanlarda yaşam kalitesinde iyileşme saptandı.
Bu çalışmada direkt antivirallerin hastalarımızda depresyon, anksiyete, yorgunluk ve
karaciğere özgü yaşam kalitesi açısından tedavi öncesine göre kötüleşmeye yol açmadığı
görülmüştür. Ayrıca bazı vakalarda tedavi sonrasında depresyon ve anksiyetenin azaldığı
saptanmıştır.

Abstract:
Neuropsychiatric side effects and poor quality of life in hepatitis C treatment are
common. In this study, we aimed to investigate the effect of direct antiviral treatment on
depression, anxiety, fatigue and quality of life in patients with chronic hepatitis C.
From December 2016 to June 2017 in Istanbul Univesrity Cerrahpasa School of
Medicine Hepatology outpatient clinic, patients with chronic hepatitis C who were treatment
naive or treatment experienced were recruited prospectively to this study. Beck depression,
Beck anxiety, liver-specific quality of life and fatigue severity-impact scales were asseed at the
start and the end of the treatment period. Descriptive statistical methods, Kolmogorov -
Smirnov distribution test, Wilcoxon sign test, kappa coefficient were used to evaluate the data.
Forty-two patients were participated to in the study. The study was completed with 35
patients due to excluded patients for various reasons. Although there was no significant
difference in the pre and posttreatment scale scores in terms of depression and anxiety, it was
found that 28.5% (4/14) and 23.5% (4/17) of patients had statistically significant
normalization, respectively. At the end of the treatment, fatigue effect, fatigue severity and
quality of life scale scores of the liver were not significantly different from those before
treatment. Improvement in quality of life was observed in patients with short treatment duration
and those with hemophilia.
In this study, direct antivirals did not lead to worsening of depression, anxiety, fatigue
and liver-specific quality of life in our patients. In some cases, depression and anxiety decreased
after treatment.