Feminist yayınevleri ayizi ve Güldünya örnekleri ışığında Türkiye'de feminist çeviri yaklaşımlarına ve feminist çevirmen kimliğine genel bakış
An overview of feminist translation approaches and feminist translator's identity in Turkey in the light of feminist publishing houses ayizi books publishing house and Güldünya publishing
Yazar: YEŞİM PİRPİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AYIK AKÇA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Feminist yayıncılık = Feminist publishing ; Feminizm = Feminism ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach ; Çevirmen = Translator

Özet:
Feminist kuram hayatın her alanında ataerkil zihniyetin izlerini ortaya çıkarmayı, feminist çeviri kuramı ise, metinlerdeki ataerkil söylemleri feminist bir bakış açısıyla âdeta yeniden yazmayı hedeflemektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yakın dönemde kurulan Ayizi Yayınevi ve Güldünya Yayınları üzerinden Türkiye'deki feminist çeviri yaklaşımlarına ve feminist çevirmen kimliğine genel bir bakış açısı sunmaktır. Bu doğrultuda, bu iki feminist yayınevinden üç kurucu/editör ve dört kadın çevirmen ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler sosyal bilimlerde sık başvurulan nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz ile feminist çeviri kuramı ve çoğuldizge kuramı ışığında incelenmiştir. Söz konusu betimleyici çalışmada, Türkiye'de yakın zamanda kurulan feminist yayınevlerinin diğer yayınevlerine oranla kısa sürede çok daha fazla feminist eser yayımladıkları, bu feminist yayınevlerinin çeviri politikalarında ve çevirmen seçimlerinde feminist bir ideoloji benimsedikleri ve bu yayınevleri bünyesinde çeviri yapan kadın çevirmenlerin kendilerini feminist çevirmen olarak tanımladıkları tespit edilmiştir. Bu yayınevleri tarafından yayımlanan Türkçe ve çeviri eserlerin Türkiye'de feminist yazın dizgesinin oluşumunda etkin bir rol oynadığı açıktır. Feminist yayınevlerinin kuruluş sürecini daha anlaşılır kılmak üzere, kadın hareketiyle ilgili eserler yayınlamış olan dört yayınevinden editörle (İletişim Yayınları, Sel Yayıncılık, Ayrıntı Yayınları ve Can Yayınları) görüşülmüştür. Buna göre, günümüzde feminist harekete duyarlı ve kadın kitaplıkları olan yayınevleri mevcuttur. Ancak Türkiye'de feminist yayınevlerinin kuruluşu, buna bağlı olarak feminist yayıncılıktaki gelişmeler ve feminist çevirmenlerin varlığı ülkemizdeki çeviribilim çalışmaları ve kadın hareketi için çığır açıcıdır.

Abstract:
While feminist theory traces patriarchal influences on all spheres of life, feminist translation theory intends to rewrite patriarchal discourse in texts from a feminist perspective. This study aims at presenting an overview of feminist translation approaches and feminist translator's identity in Turkey through two feminist publishing houses established recently, Ayizi Books Publishing House and Güldünya Publishing House. For this aim, semi-structured interviews were conducted with three founders/editors and four women translators related to these feminist publishing houses. The collected data were analyzed via the descriptive analysis method widely used in social sciences in the light of the feminist translation theory and polysystem theory. In this qualitative study conducted with a descriptive approach, it is found that the feminist publishing houses in Turkey have published much more feminist books compared to other publishing houses in a short time, Turkish books and the translated books published by these feminist publishing houses notably influence the feminist literary system in Turkey, they have adopted a feminist ideology in terms of their translation strategies and their choice of translator and the women translators who have made translations within these publishing houses identify themselves as feminist translators. To make the foundation process of the feminist publishing houses much clearer, the editors from four traditional publishing houses (İletişim, Sel, Ayrıntı and Can) in Turkey that have published some works on feminism were also interviewed. As a result of this descriptive study, it is concluded that there are some publishing houses interested in feminist movement and publishing women's series in Turkey. However, the emergence of feminist publishing houses, accordingly the developments in feminist publishing and the existence of feminist translators are groundbreaking progresses for translation studies and women's movement in Turkey.