Diyabet süresi ve HBA1C düzeyinin kornea endotel morfolojisi üzerine etkisi
The effects of diabet duartion and HBA1C levels on corneal endotheli̇al morphology
Yazar: SALİH ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. PELİN YILMAZBAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kornea = Cornea ; Kornea endoteli = Endothelium-corneal

Özet:
Amaç: NPDR ve PDR si olan DM hastalarında kornea endotel hücre sayısını sağlıklı bireyler
ile karşılaştırılmalı olarak incelemek.
Gereç ve Yöntem: Prospektif klinik çalışmamıza, Ocak 2016 – Ocak 2017 tarihleri arasında
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran,
DM'li toplam 45 hastanın 90 gözü ve sağlıklı 45 bireyin 90 gözü olmak üzere toplam 180 göz
çalışmaya dahil edildi. DM'li hastaların gözleri proliferatif olmayan diyabetik retinopatisi
(NPDR) ve proliferatif diyabetik retinopatisi (PDR) olanlar şeklinde iki gruba ayrıldı. Bu iki
gruptaki gözler kendi aralarında HbA1c düzeyine ve DM süresine göre kornea endoteli hücre
yoğunluğu (CD), varyasyon katsayısı (CV), standart deviasyon ve hekzagonalite açısından
karşılaştırıldı. NPDR ve PDR olan gruplar ayrıca kontrol grubu ile aynı değişkenler açısından
karşılaştırıldı.
Bulgular: DM tanılı hastalar ile kontrol grubu arasında ECD, CV, SD ölçümlerinde
istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi. Ancak 6A(hegzagonalite) ve CCT ölçümlerinde
istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. DM tanılı hastaların HbA1c düzeyleri ve DM süreleri ile
ECD değerleri arasında negatif yönde, SD değerleri ile pozitif yönde korelasyon saptandı.
Ancak bu korelasyon istatistiksel olarak anlamlı değildi. PDR hastalarında NPDR hastalarına
göre istatistiksel olarak anlamlı ECD değerlerinde azalma ve SD değerlerinde artma fark
saptanırken CV, 6A, CCT değerlerinde istatistiksel anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: Retinopatisi olan DM hastalarında kornea endotel sayısı sağlıklı bireylere göre
düşüktür. Retinopati şiddeti ile kornea endotel hücre yoğunluğu arasında bir korelasyon
mevcuttur. Retinopatili DM hastalarında ise kornea endotel hücre sayısı, NPDR grubuna göre
PDR grubunda belirgin şekilde düşük olduğu saptanmıştır. Diyabet, gözde sadece vasküler
dokuları değil avasküler korneayı da olumsuz etkilemektedir

Abstract:
Objective: The aims of this study are to investigate the effects of the HbA1c level and the
duration of DM in the DM patients to the corneal endothelium morphology and to compare
corneal endothelial cell counts with healthy individuals and DM patients with NPDR and
PDR.
Material and Methods: A total of 180 eyes, 90 of them belonging to 45 DM patients and the
other 90 of them belonging to 45 healthy individuals, who applied to the Health Sciences
University Ulucanlar Eye Training and Research Hospital between January 2016 and January
2017 were included in this clinic prospective study. Patients with DM were divided into two
groups as those with non-proliferative diabetic retinopathy (NPDR) and those with
proliferative diabetic retinopathy (PDR). The eyes in these two groups were compared in
terms of HbA1c level, DM duration, corneal endothelial cell density (CD), coefficient of
variation (CV), standard deviation and hexagonality. The groups were also compared with the
control group in terms of the same variables.
Results: A statistically significant difference was found in the ECD, CV and SD
measurements between the DM patients and the control group. However, there was no
statistically significant difference between 6A (Hexagonality) and CCT measurements.
Significant negative correlations were found in the DM patients between HbA1c levels and
ECD values of patients and DM duration and ECD values of patients and significant positive
correlations were found between HbA1c levels and SD values of patients and DM duration
and SD values of patients. There was a statistically significant difference between DM
patients with the diagnosis of NPDR and PDR in the ECD and SD values. But there wasn't
any statistically significant difference between CV, 6A and CCT values.
Conclusion: The number of corneal endothelium in DM patients with retinopathy is lower
than in healthy individuals. There is a correlation between retinopathy severity and corneal
endothelial cell density. In DM patients with retinopathy, corneal endothelial cell count was
significantly lower in the PDR group than in the NPDR group. Diabetes affects negatively not
only vascular tissues but also avascular cornea.