Kompozitlerin yaşam döngüsü değerlendirmesine yönelik literatürün meta-analizi
Meta-analysis of literature on life cycle evaluation of composites
Yazar: LİZGE DENİZ ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÜNVER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Etki değerlendirme = Impact assessment ; Kompozitler = Composites ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Dünya, üzerindeki yaşam koşullarının sağlıklı devam edebilmesi ve sürekliliğinin sağlanabilmesi için belirli koşullar gerektirmekte olan döngüsel bir mekanizmaya sahiptir. İnsan sayısında görülen artış ile birlikte insani faaliyetlerinin sonuçlarının etki büyüklüğü de artmış ve doğal kaynakların kontrolsüz tüketimi dünya üzerindeki birçok alanda endişe kaynağı oluşturmuştur. Yapı endüstrisi de tüketimin önemli bir öznesi konumundadır ve kontrollü kaynak tüketiminin sağlanması oldukça önemlidir. Bu kapsamda birçok endüstride olduğu gibi yapı endüstrisinde de dünyanın sınırları ile çevresel, sosyal ve ekonomik bağlamlarda ilişki kurulmasına yönelik çabalar söz konusudur. Bu tez çalışmasının odağını oluşturmakta olan çevresel bağlamda ekilerin değerlendirilmesi, yaşam döngüsü değerlendirmesi metodolojisi kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Kompozit kavramı eski ve köklü fakat bir anlamda da gelişmekte olan bir mantığı temsil etmektedir. Bileşenlerin bir araya gelerek bir nihai ürünü oluşturduğu bu kavram, ayrı ayrı bileşenlerin avantajlarının kombine edilerek daha üstün ürünler elde edilmesini sağlamaktadır. Çok çeşitli kombinasyonlara imkân tanımakta olan ve henüz araştırılmakta olan bu mantık yapı endüstrisinde çeşitli ölçeklerde somutlaşmaktadır. Malzeme, bileşen ve yapı ölçeklerinde uygulamaları söz konusu olan kompozitlerin üretim, kullanım ve ömür sonu evrelerinde çevresel etkileri yönü ile irdelenmektedir. Bu tez çalışması malzeme, bileşen ve yapı ölçeklerinde kompozitlerin yaşam döngüsü değerlendirmesinin irdelenmesini hedeflemektedir. Ayrıca; kompozitlerin yaşam döngüsü değerlendirmesine yönelik mevcut literatürün sistematik bir analizinin gerçekleştirilmesi ve istatiksel bir yaklaşımla çeşitli kategorilerde değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla literatür araştırmasına ek olarak kompozitlerin yaşam döngüsü değerlendirmesine yönelik metaanalizi gerçekleştirilerek literatürün mevcut durumu sistematik olarak analiz edilerek ortaya konmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda kompozitlerin en çok malzeme ölçeğinde çalışılmakta olduğu sonucuna varılabilir. Buna ek olarak kompozitlerin yaşam döngüsüne değerlendirmesi hakkında Türkçe kaynaklara ihtiyaç olduğu görülmektedir.

Abstract:
The world has a cyclical mechanism that requires certain conditions in order to ensure the healthy continuation and continuity of the living conditions in it. With the increase in the number of people, the effect size of the results of human activities has also increased and the uncontrolled consumption of natural resources has been a source of concern in many areas worldwide. The construction industry is also an essential subject of consumption and it is very important to ensure controlled resource consumption. In this context, as in many other industries, there are efforts in the construction industry to establish a relationship with the world's borders in environmental, social, and economic contexts. The evaluation of the effects in the environmental context, which is the focus of this thesis, is carried out using the life cycle evaluation methodology. The concept of composite represents an old and deep-rooted but in a sense developing logic. This concept, where the components come together to form a final product, provides superior products by combining the advantages of the individual components. This logic, which is still being explored and allows for a wide variety of combinations, is embodied in the construction industry at various scales. Composites, which have applications in material, component, and structure scales, are examined in terms of their environmental effects in production, use, and end-of-life stages. This thesis study aims to examine the life cycle evaluation of composites at material, component, and structure scales. Moreover; It aims to perform a systematic analysis of the existing literature on the life cycle evaluation of composites and evaluate them in various categories with a statistical approach. For this purpose, in addition to the literature research, a meta-analysis for the life cycle evaluation of composites was carried out and the current state of the literature was systematically analyzed and revealed. In line with the findings obtained in the study, it can be concluded that composites are mostly studied at the material scale. In addition, it is seen that there is a need for Turkish resources for the life cycle evaluation of composites.