Türkiye'de çevre koruma yaklaşımlarının irdelenmesi
Examination of approaches to environmental conservation in Turkey
Yazar: NURİYE NURTEN TEKNECİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. MEHMET DORUK ÖZÜGÜL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehircilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Çevre dinamik bir varlık olup, gelişmesine etki eden bütün soyut ve somut değerleri kapsamaktadır. Diğer yandan çevre, insanın onu kültürel ortamına uygun hale getirme isteği ile biçimlendirilmektedir. Tarihsel süreç içinde insanın çevre ile etkileşimi farklı sonuçlar doğurmuştur. Özellikle, sanayileşme ve kentleşmeye bağlı olarak ortaya çıkan yaşam biçimleri, üretim ilişkileri çevreyi olumsuz yönde etkileyerek çevre sorunlarının ortaya çıkmasına kaynaklık etmiştir. Bu sorunların giderek bütün insanlığı etkilemesi sonucunda, ekolojik sorunlara çözüm arayışları başlamış, var olan değerler sistemi sorgulanarak ekolojik sorunlara düşünce ve eylem boyutunda çözüm aranmıştır.Uluslararası alanda yaşanan gelişmelerle birlikte, Türkiye'de çevre sorunlarının gündeme gelmesi ve çevre korunma yaklaşımlarında değişimler yaşandığı görülmektedir. Bu değişimler, toplumun etik ilkelerine, yapılan yasal düzenlemelere, kalkınma planlarına ve hükümet programlarına yansımaktadır.Türkiye de çevre kavramının politika alanına girmesi yeni bir konu olup, çevre sorunları, çevre koruma düşüncesi ve çevre koruma yaklaşımları geçmişten günümüze gelen bir konu olmuştur. Öyleki, bu durum yapılan yasal düzenlemeler ve etik ilkeler üzerinden izlenebilmektedir.Türkiye de devletin politika alanındaki hedeflerini tanımlayan hükümet programları, çevrenin hangi öğelerinin, hangi dönemlerde politika alanına dâhil edildiğini ve bu çevresel öğeler ile ilgili hangi kararların alındığını göstermektedir. Kalkınma planları, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alanda gelişme için belirlenen stratejiler ile çevre arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Türkiye de yasal düzenlemelerin kapsam ve içeriği çevre koruma yaklaşımlarında ortaya çıkan değişiklikler konusunda ipucu vermektedir.Türkiye de çevre koruma yaklaşımları çevre sorunlarının etkinliği, uluslar arası alanda çevre konusunun gündeme gelmesi, ekonomik, toplumsal ve politik gelişmeler gibi faktörlerin etkisi ile etik, politik, yasal ve yönetimsel boyutlarda değişimler olmuştur.

Abstract:
Environment is a dynamic entity, which includes all tangible and intangible values that affect its own development. On the other hand the environment, is shaped by the human, intentionally that makes it suitable in the context of its cultural milieu. Through out the history the interaction between human and the environment has led to different results. In particular, due to industrialization and urbanization, the life forms emerged with environmental problems have affected the environment negatively. As a result of the problems have started to affect whole humankind, the the ecological researches questioning existing system of values, have started to look for new solutions in terms of thinking methods and action methods.Together with developments in the international arena, the environmental problems have been moved the agenda and environmental conservation approaches have been changed in Turkey. These changes are reflected to ethical principles, laws, development plans and government programs of TurkeyUnderstanding environmental concept in terms of policy is a new issue, although environmental problems and the idea of environmental conservation has been a subject from past to present. So this situation can be viewed through the legal regulations and ethical principles.The policies identifies the programs of Turkey governments, shows us when the environmental elements started to be understand in politics and which base on them in Turkey. Development plans, illustrates the relationship between formulated to economic, social, political and cultural development strategies and the environment. In addition, the scope and content of environmental conservation legislation in Turkey, give a clue about the changes of environmental conservation approaches.Environmental conservation approaches in Turkey, influenced by factors such as the effectiveness of environmental problems, brought up the issue of environment in the international arena, economic, social and political developments. These changes in environmental conservation approaches, can be analyzed through different indicators of ethical, political, planning, legal and management dimensions