Eğitim kurumlarında laboratuvarlarda iş sağlığı ve güvenliğinin incelenmesi
Examination of occupational health and safety in laboratories in educational institutions
Yazar: SEYHAN ÜSTÜN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞİT ERÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Orta öğretim kurumlarında iş sağlığı güvenliğinin laboratuvarlardaki uygulamalarına
dair yapılan çalışmalar incelenmiştir.
Bu tezde önce 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu, sonra da MEB 2014/16
genelge ve ilgili yönetmelikler incelenmiştir. Seçilen kamu ortaöğretim kurumunda
öğretmen ve öğrencilerin çalışma yaptıkları laboratuvarlar incelenmiştir. Önce
mesleki ortaöğretim alanları ve laboratuvarlar tanıtılmıştır. Laboratuvarlarda
yaptıkları çalışmaların incelenmesine geçmeden önce, laboratuvar tanımı yapılmış,
laboratuvar tasarımları incelenmiş, laboratuvarlarda kullandıkları cihazlar tanıtılmış,
cihazlara ait kullanım talimatları, tehlikelerine dair uyarılar, uyarı levhaları,
kullanılan kimyasallar ve diğer laboratuvar malzemeleri tanıtılmıştır.
Laboratuvarlarda kullanılan cihazlar ve kimyasallara ait talimatlar, kimyasalların
depolanması, muhafazası, tehlikeleri, tehlike uyarı işaretleri, kimyasal maddelerin
Güvenlik Bilgi Formları (GBF), kimyasalların etiketlenmesi ile ilgili konulara tezin
içerisinde yer verilmiştir. Güvenli ve sağlıklı çalışma kuralları, laboratuvar
çalışmaları esnasında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar, laboratuvarlarda
yaşanabilecek kazalar ve herhangi bir kazanın yaşanmaması için kaza öncesi
alınacak tedbirler, uygulanacak kurallar, kaza sonrası yapılması uygun görülen
ilkyardım konuları ele alınmıştır. Tezin hazırlanması esnasında mekân fotoğrafları
çekilmiş, kullanıcı öğretmen ve öğrencilere bu fotoğraflar üzerinden her gün her
çalışmada girdikleri gördükleri laboratuvarlara bir de dışarıdan bakmaları farklı bir
bakış açısı ile görmeleri sağlanmaya çalışılmıştır. Malzeme güvenlik bilgi
formlarının ve kimyasalların etiketlenmesinin önemi ve bu konudaki farkındalıkları,
laboratuvar düzeni, laboratuvarlarda uygun ya da aksayan durumlar tespit edilmiş ise
bu konulara dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Fotoğraflar üzerinden risk analizi
yapılmaya çalışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: iş sağlığı ve güvenliği, laboratuvar, güvenlik bilgi formu, uyarı
levhaları

Abstract:
Studies on the practices of occupational health safety in laboratories were
investigated in secondary schools. In this thesis, the Occupational Health and safety
law numbered 6331, and then the MEB 2014/16 circulars and related regulations
were investigated. The laboratories in which teachers and students work are studied
at the selected public secondary school. First, vocational secondary and laboratories
were introduced. Prior to the examination of their studies in laboratories, the
laboratory was defined, laboratory designs were examined, the devices used in
laboratories were introduced, instructions for use of the devices, the dangers of
warnings, warning signs, chemicals used, and other laboratory materials are
introduced. The instructions on the devices and chemicals used in laboratories,
storing the chemicals, storage, hazards, hazard warning signs, GBF safety
information forms of chemical substances, and labeling of chemicals. Safe and
healthy working rules, personal protective equipment to be used during laboratory
studies, accidents to be experienced in laboratories and measures to be taken before
accident to prevent any accident, rules to be applied, first aid issues that are
appropriate to be done after the accident are discussed. During the preparation of the
thesis, the photographs of the space were taken, the user teachers and students in
each study through these photographs to see the laboratories they saw in each day in
a different perspective to provide a view of the Tried. The importance of labeling
material safety data forms and chemicals and their awareness on this issue,
laboratory layout, and appropriate or disrupting situations in laboratories have been
determined to draw attention to these issues. Risk analysis has been attempted and
suggestions were made through photos.
Keywords: occupational health and safety, laboratory, safety data sheet, warning
signs.