Pandemi sürecinde infodemi: Twitter üzerine bir inceleme
Infodemic in the pandemic process: A review on Twitter
Yazar: ÜNAL GÖRKEM AKMAN
Danışman: DR. KONUR ALP KOZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Siyasal İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Sosyal medya, COVID-19 pandemi sürecinde insanların bilgi için en sık başvurduğu kaynaklar arasındadır. Virüs hakkındaki doğru veya yanlış bilgiler sosyal medyada okunmakta, paylaşılmakta ve insanlar üzerinde belli bir etki bırakmaktadır. Virüs hakkında doğru bilgilerin yanı sıra henüz doğrulanmamış bilgiler ve yanlış görüşler sosyal medyada yer almıştır. Sosyal medyayı habere ulaşmak için kullanan kişiler, yaptıkları etkileşimler nedeniyle yanlış bilgilerin hızlı bir biçimde geniş kitlelere ulaşmasına yardımcı olabilmektedir. Sosyal medya kuruluşları dezenformasyonların ve mezenformasyonların önüne geçebilmek adına düzenlemeler yapma yoluna gitmiştir. Dünya Ekonomik Forumu (2013) yanlış bilgi yayılımının dünyanın karşılaştığı en büyük riskler arasında olduğunu belirtmiştir. Tüm dünyada yanlış bilgilerin hızlı bir şekilde yayılması pandemi sürecinde infodemiye neden olmuştur. Dünya Sağlık Örgütü (2020) COVID-19 ve infodemi ile mücadele ettiğini açıklamış ve infodemiyi doğru ve doğru olmayan aşırı bilgi yoğunluğu olarak nitelendirmiştir. İnfodemide aşırı bilgi bolluğunda doğru ve doğru olmayan bilgiler birbirine karışmaktadır. Yanlış bilgilerin insanların tutum ve görüşleri üzerinde etkisi söz konusudur. İnfodemi güvenilir kaynak ve yol gösterici bulunmasında zorluklar yaşanmasına neden olmaktadır. Ayrıca, doğru olan bilgilere erişilse dahi bu bilginin doğru olup olmadığı hakkında şüphe yaşanabilmektedir. Bu durumda insanlar kime ve hangi bilgilere inanacaklarını bilememektedir. Sosyal medyada hızlı bir biçimde yayılabilen infodemi çok boyutlu bir sorundur. Sosyal medyada, özellikle Twitter'da güvenilir olmayan kaynakların kanıtlanmamış tedavi yöntemleri ile ilgili tweetlerinin olduğu görülmektedir. Sosyal medyada infodemi ile karşılaşan insanlar birtakım sağlık sorunları da yaşabilmektedir. Dolasıyla, infodeminin kamu sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi söz konusudur. Bu çalışmanın amacı, Twitter'da COVID-19 pandemisi hakkında infodemi örneklerini tespit etmektir. İnfodemi; mezenformasyon, dezenformasyon, malenformasyon ve komplo teorilerinden oluştuğundan dolayı, incelenen tweetler bu dört kategoriden oluşmuştur. Bu çalışmanın kapsamını oluşturan pandemi hakkında Türkçe tweetler Teun van Dijk'in söylem analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen verilerle infodeminin bilimsel verilerden uzak görüşlerden oluştuğu ve yanlış bilgiye neden olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Social media is among the most frequently used sources for information during the COVID-19 pandemic. True or false information about the virus is read and shared on social media and has a certain effect on people. In addition to correct information about the virus, unconfirmed information and wrong opinions have appeared on social media. People who use social media to reach the news can help misinformation reach large masses quickly due to their interactions. Social media organizations have made arrangements to prevent disinformation and misinformation. Twitter has stated that it will block content if information about global and local public health contradicts the statements of authorized sources. Twitter, Facebook and Instagram have announced that they will remove false information about COVID-19 that may cause physical harm. YouTube has also announced that it will prohibit misinformation about COVID-19 by creating the 'COVID-19 Medical Misinformation Policy'. The World Economic Forum (2013) stated that the spread of misinformation is among the biggest risks facing the world. The rapid spread of false information all over the world has created a great risk and caused an infodemic. The World Health Organization (2020) has declared that it is struggling with COVID-19 and the infodemic and has described the infodemi as an excessive information density that is not true and inaccurate. In the abundance of information in infodemic, true and inaccurate information is mixed with each other. False information has an impact on people's attitudes and opinions. Infodemi causes difficulties in finding reliable sources and guides. In addition, even if the correct information is accessed, there may be doubt about whether this information is correct. In this case, people do not know who and what information to believe. In other words, the infodemic prevents science and society from intertwining. The infodemic that can spread quickly on social media is a multidimensional problem. It is seen that there are tweets about unproven treatment methods from unreliable sources on social media, especially on Twitter. People who encounter infodemic on social media may also experience some health problems. Thus, the infodemic has a negative impact on public health. The purpose of this study is to identify examples of infodemic over the pandemic on Twitter. Turkish tweets about the pandemic, which constitute the scope of this study, were analyzed by discourse analysis of Teun van Dijk method. Given that infodemic forms misinformation, disinformation, malinformation and conspiracy theory, these four categories have designed in this study. According to the findings of this thesis, infodemic-related view is not associated with scientific data, and infodemic lead to misinformation.