Bazı nitelikli kavun hatlarının morfolojik karakterizasyonu ve heterotik grupların oluşturulması
Morphological characterizations of some qualified melon lines and formation of heterotic groups
Yazar: MÜŞERREF KİBAR
Danışman: PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı / Bitki Islahı ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Heterotik gruplar = Heterotic groups ; Kavun = Melon ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Morfolojik özellikler = Morphological properties

Özet:
Çalışmada bazı nitelikli kavun hatlarının morfolojik özelliklerinin belirlenmesi ve heterotik grupların oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmada 56 adet S2 kademesinde kavun genotipi kullanılmıştır. Deneme Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Sebze Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalı araştırma ve uygulama parsellerinde yürütülmüştür. Genotiplere ait ortalama meyve ağırlığı (MA), meyve uzunluğu (MU), meyve çapı (MÇ), meyve sapı uzunluğu (MSU), meyve sapı kalınlığı (MSK), meyvede mühür büyüklüğü (MMB), meyve eti kalınlığı (MEK), kabuk kalınlığı (KK), meyvede SÇKM ve pH ile 1000 tohum ağırlığı (TA), meyve başına tohum sayısı (TS) sırasıyla 2663.14±762.14 g, 20.21±2.94 cm, 17.29±1.86cm, 34.67±8.22 mm, 6.60±2.50 mm, 2.63±1.16 cm, 33.95±5.59 mm, 4.73±1.99 mm, %7.74±1.35, 6.15±0.30, 45.47±6.66 g ve 902.76±207.90 adet olarak bulunmuştur. Temel Bileşen Analizi (TBA) sonucunda incelenen 12 morfolojik karakter ile ilgili olarak birbirinden bağımsız 4 adet temel bileşen ekseni (TBA1, TBA2, TBA3 ve TBA4) elde edilmiştir. TBA1, TBA2, TBA3 ve TBA4 içerisinden sırasıyla MA, MU, MÇ, MEK ve TA; MSK, MMB, KK, SÇKM ve TS; MSK ve KK ile MU ve MMB özelliklerinin birbirine yakın grup oluşturdukları belirlenmiştir. İlk 4 temel bileşenin Eigen değerleri 1.2827 ile 3.8940 arasında değişim göstermiştir. 1, 2, 3 ve 4. temel bileşenlerin açıkladığı varyasyonlar sırasıyla %32.450, %16.604, %11.525 ve %10.690 olarak belirlenmiştir. TBA analizinde ana bileşen eksen sayısının belirlenmesinde eigen değeri ve açıkladığı varyasyonun sırasıyla 1'in ve %67'nin üzerinde olması gerektiğinden bu şartı sağlayan ilk 4 temel bileşen (%71.268) değerlendirilmiştir. Sonuç olarak 56 kavun genotipinin 4 farklı küme oluşturdukları saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to determine the morphological characteristics of some qualified melon and to form heterotic groups. 56 S2 inbreed melon genotypes were used in the study. The experiment was carried out in the research and application plots of the Faculty of Agriculture, Selcuk University. Average fruit size (FS), fruit length (FL), fruit diameter (FD), fruit stem length (FSL), fruit peduncle thickness (FDT), size of pistil scar (SPC), flesh thickness of fruit (FTF), rind thickness of fruit (RTF), total soluble solid content (TSSC) and pH (power of hydrogen) in the fruit and 1000 seed weight (SW), number of seeds per fruit (SN) of the genotypes were investigated respectively: 2663.14±762.14 gr, 20.21 ±2.94 cm, 17.29±1.86 cm, 34.67±8.22 mm, 6.60±2.50 mm, 2.63±1.16 cm, 33.95±5.59 mm, 4.73±1.99 mm, %7.74±1.35 brix, 6.15±0.30 pH, 45.47±6.66 g and 902.76±207.90 pcs/fruit. As a result of Principal Component Analysis (PCA), 4 independent principal component axes (PCA1, PCA2, PCA3 and PCA4) were obtained. It was determined that FS, FL, FD, FSL and SW; FDT, SPC, RTF, TSSC and SN; FDT and RTF; FL and SPC characteristics formed groups close to each other respectively among the PCA1, PCA2, PCA3 and PCA4. The Eigen values of the first 4 basic components varied between 1.2827 and 3.8940. The variations explained by the 1st, 2nd, 3rd and 4th principal components were determined as 32.450%, 16.604%, 11.525% and 10.690, respectively. Since the eigen value and the variation explained must be above 1 and 67%, respectively, in determining the number of main component axes in PCA analysis, the first 4 basic components (71.268%) were evaluated accordingly. In conclusion, it was determined that 56 melon genotypes formed 4 different clusters.