Majör depresif bozukluk tanısı almış bir grup hastada erken dönem uyumsuz şemaların incelenmesi
Examination of early maladaptive schemas in a group of patients diagnosed with major depressive disorder
Yazar: PINAR MERİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ UĞUZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Ölçekler = Scales ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışmada, klinik örneklem grubu olarak Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanısı almış bir grup hastanın, erken dönem uyumsuz şemalarının şiddetinin çeşitli değişkenlere göre sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. 20 Ocak 2021-28 Şubat 2021 tarihleri arasında, Adana Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Psikiyatri polikliniğine başvuran ve birincil tanısı DSM-V'e göre MDB olan, basit şeçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 100 hasta ve sosyodemografik özellikler bakımından benzer 50 sağlıklı kontrol grubu ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sırasıyla, Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE), İntihar Düşüncesi Ölçeği (İDÖ) ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF-3)  uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS Verslon 21.00 Windows paket programı ile değerlendirilmiştir. MDB tanılı hastaların, BDE toplam ölçek puanı ortalaması, sağlıklı bireylerin ölçek ortalama puanlarından anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.001). Aynı şekilde YŞÖ-KF-3 tüm alt ölçek puanı ortalaması, MDB tanılı hastalarda sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.001). MDB hastalarının BDE puan ortalaması ile YŞÖ-KF-3 alt boyutlardan duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon/güvensizlik, duyguları bastırma, iç içe geçme/bağımlılık, ayrıcalık/yetersiz özdenetim, kendini feda etme, terk edilme, cezalandırılma, kusurluluk, hastalıklar/tehditler karşısında dayanıksızlık ve yüksek standartlar ölçek puanı ortalamaları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu bulunmuştur (r=.50; p<0.01; r=.58; p<0.01; r=.55; p<0.01; r=.63; p<0.01; r=.54; p<0.01; r=.51; p<0.01; r=.32; p<0.01; r=.34; p<0.01; r=.45; p<0.01; r=.42; p<0.01; r=.5572; p<0.01; r=.44; p<0.01; r=.21; p<0.05). Benzer şekilde MDB hastalarının BDE puan ortalaması ile YŞÖ-KF-3 şema alanlarından zedelenmiş otonomi, kopukluk, diğeri yönelimlilik ve zedelenmiş sınırlar ölçek puanı ortalamaları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır  (r=.65; p<0.01; r=.75; p<0.01; r=.44; p<0.01; r=.32; p<0.01). Son olarak intihar girişimi olan MDB hastalarının da YŞÖ-KF-3 puanı intihar girişimi olmayan MDB hastalarının YŞÖ-KF-3 puanından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulunmuştur (p=0.001). Araştırmaya katılan bireylerin ortalama BDE puanı (31,24) hastaların belirgin düzeyde depresif duygudurumuna sahip olduğunu göstermektedir. Depresif belirti düzeyi arttıkça şemaların aktivasyonu da artmaktadır. Elde edilen bu sonuçlar, alanyazındaki birçok çalışmanın sonuçları ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the severity of early maladaptive schemas of a group of patients diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD) as a clinical sample, by comparing them with a healthy control group according to various variables.  Between 20 January 2021 and 28 February 2021, Adana Dr.  The study was carried out with 100 patients who applied to the Ekrem Tok Mental Health and Diseases Hospital Psychiatry outpatient clinic and whose primary diagnosis was MDD according to DSM-V, selected by simple random sampling method, and 50 healthy controls with similar sociodemographic characteristics.  Sociodemographic and Clinical Data Form, Beck Depression Inventory (BDI), Suicidal Ideation Scale (SIS), and Young Schema Scale Short Form-3 (YSS-SF-3) were administered to the participants, respectively.  The obtained data were evaluated with the SPSS Verslon 21.00 Windows package program.  The mean BDI total scale score of patients with MDD was found to be significantly higher than the mean scores of healthy individuals (p=0.001).  Likewise, the mean score of all subscales of YSS-SF-3 was found to be significantly higher in patients with MDD compared to healthy individuals (p=0.001).  Emotional deprivation, failure, pessimism, social isolation/insecurity, suppression of emotions, nesting/dependence, privilege/insufficient self-control, self-sacrifice, abandonment, punishment, imperfection, emotional deprivation, failure, pessimism, social isolation/insecurity, sub-dimensions of BDI score average of MDD patients and YSS-SF-3. It was found that there were positive and significant relationships between the mean scores of vulnerability to diseases/threats and high standards scale (r=.50; p<0.01; r=.58; p<0.01; r=.55; p<0.01; r=.63) ; p<0.01; r=.54; p<0.01; r=.51; p<0.01; r=.32; p<0.01; r=.34; p<0.01; r=.45; p<0.01; r=.42; p<0.01; r=.5572; p<0.01; r=.44; p<0.01; r=.21; p<0.05).  Similarly, it was found that there were positive and significant correlations between the mean BDI score of MDD patients and the mean scores of the injured autonomy, disconnection, other-directedness, and injured boundaries scales from the LAS-SF-3 schema domains (r=.65; p<0.01; r=.75; p<0.01; r=.44; p<0.01; r=.32; p<0.01).  Finally, it was found that MDD patients who had attempted suicide had a significantly higher YSS-SF-3score than MDD patients who had not attempted suicide (p=0.001).  The mean BDI score of the individuals participating in the study (31.24) shows that the patients have a significant depressive mood.  As the depressive symptom level increases, the activation of the schemas also increases.  These results were found to be compatible with the results of many studies in the literature.