Yabancılaşma kavramı bağlamında halkla ilişkiler alanında çalışan meslek profesyonellerinin emeğe yabancılaşması üzerine bir araştırma
A research on the alienation of professionals working in the field of public relations in the context of concept of alienation
Yazar: YUSUF OĞURER
Danışman: DOÇ. DR. NİLNUR TANDAÇGÜNEŞ KAHRAMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Dijital kapitalizm = Digital capitalism ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Sayısallaştırma = Digitization ; Yabancılaşma = Alienation ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Yabancılaşmanın tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Bireyin çevresinden,
emeğinden ve en önemlisi kendisinden uzaklaşma hali olan yabancılaşma bireyin
kendisi, çevresi, toplum ve iş yaşamı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.
İletişimsizlik, kötü yönetim tarzı, adaletsiz görev dağılımı ve baskıcı kurallar işe
yabancılaşmanın öne çıkan sebeplerindendir. Bu etmenler bireyin motivasyonunu
kaybetmesine, bulunduğu durumu sorgulamasına, düşük bir performans
sergilemesine ve yaratıcılığının körelmesine neden olmaktadır. Çalışan üzerinde
bırakılan bu olumsuz etki kurumlara da maddi ve manevi yönden zarar vermektedir.
Liberal kapitalist ekonomik düzenin bir ürünü olan dijital kapitalizm ve onun bir aracı
olan dijital halkla ilişkiler, halkla ilişkiler profesyonellerinin yabancılaşmasında etki
sahibidir.
Bu tez çalışmasında halkla ilişkiler profesyonellerinin emeğe yabancılaşması
Seeman'ın yabancılaşmanın beş boyutu adlı çalışmasından yola çıkılarak psikolojik
etkileri doğrultusunda saptanmaya çalışılmış ve bir anlam kazandırmak
hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda İstanbul ili içerisinde çalışma hayatını
sürdüren 20 halkla ilişkiler profesyoneli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak
veriler elde edilmiştir. Bu veriler nitel olarak analiz edilip kullanılan yabancılaşma
içerikli ifadeler derinlemesine incelenmiştir.
Tez çalışması sonucu elde edilen bulgular; halkla ilişkiler profesyonellerinin
yabancılaşmanın güçsüzlük ve yalıtılmışlık boyutunu kısmen yaşadıkları, anlamsızlık,
normsuzluk ve kendine yabancılaşma boyutlarını ise yoğun olarak yaşadıkları
gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu durum halkla ilişkiler profesyonellerinin emeğe
yabancılaştıkları olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
History of alienation is as old as history itself. Alienation, which is a state of
estrangement from one's environment, labour and most importantly from
himself/herself, creates negative effects on individual, his/her environment, society
and business life. Miscommunication, bad management style, unjust distribution of
duties and oppressive rules are among the prominent reasons for alienation from work.
These factors cause individual to lose motivation, question the situation he/she is in,
show a low performance and blunt his/her creativity. This negative effect on the
employee also damages the institutions financially and morally. Digital capitalism,
which is a product of liberal capitalist economic order, and digital public relations,
which is its tool, have an effect on the alienation of public relations professionals.
In this thesis, the alienation of public relations professionals from labour has
been tried to be determined in the direction of its psychological effects, based on
Seeman's five dimensions of alienation and it is aimed to give a meaning. In line with
this goal, data were obtained by conducting semi-structured interviews with 20 public
relations professionals working in the province of Istanbul. These data were analyzed
qualitatively and the expressions containing alienation were examined in depth.
Findings obtained as a result of the thesis study; reveals the fact that public
relations professionals partially experience the powerlessness and isolation dimensions
of alienation, while they intensely experience the dimensions of meaninglessness,
normlessness and self-alienation. This situation has been evaluated as the alienation
of public relations professionals from labour.