Onkoloji hemşirelerinin iş stresi ve tükenme düzeyleri ile bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of job stress and burnout levels and the factors that effect those levels in oncology nurses
Yazar: RUJNAN TUNA
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Stres = Stress ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışma; onkoloji hemşirelerinin iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri ile bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla, tanımlayıcı tasarımda gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini İstanbul'da SB'na bağlı 4 hastane, 3 üniversite hastanesi ve 4 özel hastanede çalışan olasılıksız örnekleme yöntemi ile seçilen 189 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 20 soruluk anket formu, İş Stres Ölçeği (Job Stressors Scale) ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği-MTÖ (Maslach Burnout Inventory-MBI) kullanılmıştır. Veriler; yüzdelik, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U ve Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, onkoloji hemşirelerinin iş stres düzeyleri; ``İş Rolü Belirsizliği'' ( ? x =15.22±4.35), ``İş Rolü Uyuşmazlığı'' ( ? x=24.52±5.58) ve ``İş Rolü Yükü'' ( ? x=7.98±1.77) alt boyutlarında orta düzeyde; MTÖ'den aldıkları puanlara göre alt boyut puan ortalamaları ``Duygusal Tükenme'' ( ? x=18.31±6.02) alt boyutunda orta düzeyde, ``Duyarsızlaşma'' ( ? x=5.96±3.58) alt boyutunda düşük düzeyde ve ``Kişisel Başarı'' ( ? x=11.14±4.04) alt boyutunda yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Cinsiyet, yaş, çalışılan kurum, meslekte çalışma yılı, onkoloji biriminde çalışma yılı, başka bir birimde çalışma isteği, çalışma şekli ve yeterli sayıda hemşirenin varlığı ile ``İş Stres Ölçeği'' alt grup puan ortalamaları arasında; cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışılan kurum, meslekte çalışma yılı, hemşirelik mesleğini isteyerek seçip seçmeme, başka bir birimde çalışma isteği, çalışma şekli, yeterli sayıda hemşire varlığı ve hemşirelik dışındaki işlerin yapılma durumu ile MTÖ alt grup puan ortalamaları arasında anlamlı farkların bulunduğu (p?0.05) belirlenmiştir.

Abstract:
In this descriptive study it?s been aimed to determine job stress and burnout levels and the factors that effect those levels in oncology nurses. Sampling of this study consists of 189 nurses who chosen from 11 hospitals in Istanbul (4 hospitals of Health Ministry, 3 university hospitals and 4 private hospitals) by random sampling. The questionnaire form, Job Stressors Scale and Maslach Burnout Inventory-MBI have been used for collection of the data. Those data have been evaluated by using distribution statistics and non-parametrical tests as Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Spearman Rho correlation tests. In this study, job stress levels of ocology nurses have been found at medium levels in terms of ``Work Role Ambiguity?? ( ? x=15.22±4.35), ``Work Role Conflict?? ( ? x=24.52±5.58) and ``Work Role Overload?? ( ? x=7.98±1.77). Medium level has been found in ``Emotional Exhaustion?? ( ? x=18.31±6.02), low level has been found in ``Depersonalization?? ( ? x=5.96±3.58) and high level has been found in ``Personal Accomplishment?? ( ? x=11.14±4.04) evaluation of MBI scores. Statistical meaningful differences have been found between subscales of job stress scale and gender, age, number of years as a nurse, number of years as on oncology nurse, desire to work in another clinic, working style, enough number of nurses in the clinic etc. And meaningful differences have been found between MBI and gender, age, to be married, number of years as a nurse, enthusiasm of the nurses of their job, desire to work in another clinic, enough number of nurses in the clinic, existance of extra work etc.