Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik dayanıklılıkları, depresyon düzeyleri ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of psychological resilience, depression levels and attitudes of parents with special needs children towards seeking psychological help
Yazar: BURCU KAYACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE YILMAZ ÇENGEL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals

Özet:
Bu çalışmada özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik dayanıklılıkları, depresyon düzeyleri ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında özel gereksinime sahip ebeveynlerin demografik özelliklere ve diğer faktörlere bağlı olarak depresyon düzeylerinin, psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeli olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Çorum ilinde yer alan ve çocukları Çorum Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ve Çorum Ulu Çınar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezine giden 293 ebeveynden oluşturmaktadır. Verileri toplamak amacıyla katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Form uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarını etkilememesi için hali hazırda psikolojik destek alan ve psikiyatrik ilaç kullanan ebeveynler araştırma kapsamı dışında tutulmuştur. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin, depresyon düzeyleri ile psikolojik dayanıklılıkları arasında negatif orta düzeyde, ebeveynlerin depresyon düzeyleri ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasında negatif zayıf düzeyde, ebeveynlerin psikolojik dayanıklılıkları ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasında pozitif zayıf düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık, depresyon düzeyleri ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının    yaş, çalışma durumu, algıladıkları ekonomik düzey ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ebeveynlerin aldıkları destek hizmetlerinin ise psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını olumlu olarak etkilediği görülmüştür.

Abstract:
This study aims to examine the psychological resilience, depression levels, and attitudes toward seeking psychological help of parents with children with special needs. The research investigates whether the depression levels, psychological resilience levels, and attitudes toward seeking psychological help of parents with special needs differ significantly based on demographic characteristics and other factors. The study is designed as a correlational survey model. The sample consists of 293 parents with children attending Çorum Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi and Çorum Ulu Çınar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi. Data were collected using a Personal Information Form, Beck Depression Scale, Resilience Scale for Adults, and Attitude Toward Seeking Psychological Help Scale-Short Form. Parents already receiving psychological support and using psychiatric medication were excluded from the study to avoid influencing the research results. The collected data were analyzed using SPSS 22.0 statistical software.
     According to the research findings, parents of children with special needs show a negative moderate relationship between depression levels and psychological resilience, a negative weak relationship between parents' depression levels and attitudes toward seeking psychological help, and a positive weak relationship between parents' psychological resilience and attitudes toward seeking psychological help. The study concludes that parents' psychological resilience, depression levels, and attitudes toward seeking psychological help significantly differ based on age, employment status, perceived economic level, and education level. Additionally, it is observed that the support services received by parents positively influence their attitudes toward seeking psychological help.