Kırmızı yosun (Gelidium latifolium, Bornet ex Hauck 1883)'dan üretilen agar agarın mevsimsel kalitesinin belirlenmesi
Determination of seasonal quality of agar agar produced from red seaweed (Gelidium latifolium (Bornet ex Hauck 1883)
Yazar: ÖZEN YUSUF ÖĞRETMEN
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN KAYA
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Agar = Agar ; Deniz yosunları = Seaweeds ; Kırmızı yosun = Red algae

Özet:
Yapılan çalışmada, Orta Karadeniz Bölgesi'nin Sinop ili dış liman mevkiinden 2011 Ocak ve 2011 Aralık ayları arasında 12 ay boyunca toplanan Gelidium latifolium (Bornet ex Hauck, 1883) kırmızı deniz yosunundan agar agar üretimi yapılmış ve kalite parametreleri incelenmiştir. 
Çalışma süresinde agar agar verimi, erime sıcaklığı, jelleşme sıcaklığı, jel gücü, toplam sülfat, 3,6 anhidrogalaktoz değeri (3,6 AHG), ham kül, asitte çözünmeyen kül, viskozite, kurşun, civa, kadmiyum, arsenik, pH, nem, renk ve hyteresis kalite parametreleri aylık ve mevsimsel olarak incelenmiştir. Erime sıcaklığı, pH, ham kül, kurşun, civa, arsenik, renk, asitte çözünmeyen kül ve nem kalite parametrelerin tüm aylarda uluslararası standartlara ve agar agarda istenilen kriterlere uygun olduğu, jelleşme sıcaklığı ve kadmiyum değerleri ise sadece birkaç ayın ölçümleri limitler üzerinde olduğu gözlemlenmiştir. Agar agar verimi, viskozite, sülfat, 3,6 AHG, hyteresis ve jel gücü değerleri ise ticari agar agarlar ve daha önceki çalışmalar ile karşılaştırıldığında benzer olan ve benzer olmayan sonuçların elde edildiği tespit edilmiştir. Bu farklılıkların araştırmada kullanılan yosunun türüne, ektsraksiyon şekline ve süresine, ekstraksiyon öncesi uygulanan ön işlemlere, yosunun hasat edildiği bölgeye göre değişiklik gösterdiği bilinmektedir. 
Çalışmamız sonunda Gelidium latifolium kırmızı deniz yosunundan elde edilen agar agarda yapılan kalite parametrelerin değerlendirilmesi sonucunda, elde edilen verilerin agar agar üretimi için uygun bulunduğu ve ileriki aşamalarda daha detaylı çalışmaların yapılarak ticari kullanım alanına göre istenen nitelikte agar agar üretimi için uygun bir zemin oluştuğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, production of Agar agar from red seaweed (Gelidum latifolium, Bornet ex Hauck, 1883) which was collected for 12 months between January 2011 and December 2011 in outer harbor area of Sinop province of Central Black Region was carried out and quality parameters were investigated.
During this study, quality parameters; agar agar yield, melting point, gelling point, gel strength, total sulfate, 3,6 anhydrogalactose value (3,6-AHG), crude ash, acid-insoluble ash, viscosity, lead, mercury, cadmium, arsenic, pH, moisture, color and hysteresis were investigated monthly and seasonal. It was observed that quality parameters; melting point, pH, crude ash, lead, mercury, arsenic, color, acid insoluble ash and moisture comply with international standards and acceptance criteria of agar agar, and quality parameters; gelling point and cadmium values were observed to be over the limits for just a few months' measurements. When agar agar yield, viscosity, sulfate, 3,6-AHG, hysteresis and gel Strength values were compared with commercial agar agars and previous studies, achievement of similar and dissimilar results were obtained. It is known that, these differences vary due to type of seaweed used in the study, type and duration of extraction, pretreatment applied before extraction and the region where seaweed is harvested.
At the end of this study, as a result of evaluation of quality parameters of agar agar which was obtained from red seaweed Gelidium latifolium, it was found that obtained data is convenient for agar agar production and in the later stages there could be more detailed studies according to commercial use, suitable basis for production of desired quality of agar agar was established.