İlköğretim matematik öğretmenlerinin alan eğitimi bilgilerinin nitelikleri üzerine bir çalışma
The study of elemantary mathematics teachers' pedagogical content knowledge
Yazar: MESUT BÜTÜN
Danışman: PROF.DR. ADNAN BAKİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET Alan eğitimi bilgisi, birçok araştırmada öğretmenin bilgisinin önemli bir bilişsel öğesi olarak tanımlanmıştır. Bu araştırmanın amacı, okul matematiğinin temel kavram ya da konularında ilköğretim matematik öğretmenlerinin alan eğitimi bilgilerinin niteliklerini araştırmaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Veriler iki aşamada toplanmıştır. İlk aşamada yarı yapılandırılmış mülakat sorulan kullanılarak, 3 ilköğretim matematik öğretmeninin hem kişisel geçmişlerine hem de matematiğin doğası, matematik öğrenme-öğretme ile ilgili inançlarına dair veriler toplanmıştır. Bu veriler, ikinci aşamada elde edilecek verilere temel oluşturmuştur. İkinci aşamada, senaryo tipi mülakat sorulan ve sınıf içi gözlemler aracılığıyla matematik öğretmenlerinin alan eğitimi bilgilerine dair veriler toplanmıştır. Öğretmenlerle mülakatlar süresince yapılan konuşmalar teybe kaydedilerek sonradan yazılı hale dönüştürülmüştür. Daha sonra öğretmenlerin bu açıklamaları ve gözlem notlan birlikte nitel olarak analiz edilmiştir. Bu çalışmayla görüldü ki, matematik öğretmek için farklı bilgi öğelerinin toplamından daha fazlasının bilinmesi gerekir; bir alandaki anlayış ve inançlar, diğer alandaki anlayış ve inançlarla etkileşerek öğretmenlerin alan eğitimi bilgisini oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda, öğretmenlerin daha çok kural ve prosedürlere dayanan matematiksel bilgi ve inançlarının matematik öğretme yaklaşımlarını doğrudan etkilediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca işlemsel bilgiyle sınırlı bir alan eğitimi bilgisinin, öğrencilerin matematikte derinlemesine anlayışlar geliştirmesini zorlaştırdığı gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Bilgisi, Öğretmenlerin İnançları, Alan Eğitimi Bilgisi V

Abstract:
SUMMARY The Study of Elementary Mathematics Teachers' Pedagogical Content Knowledge Recent research has recognized pedagogical content knowledge as important cognitive aspect of a teacher knowledge. The purpose of this study was to investigate the extent and organization of elementary mathematics teachers' pedagogical content knowledge in basic school mathematics concepts. A qualitative research design was used in this study. Data was collected in two phases. In phase one data concerning 3 elementary mathematics teachers' personal backgrounds and beliefs on mathematics and its teaching and learning was collected through semi-structured interviews. In phase two data concerning mathematics teachers' pedagogical content knowledge was collected by means of teaching scenarios and classroom observations. Teachers' responses during the interviews were recorded and then transcript. The data from interviews and observations were qualitatively analyzed. The data showed that teaching mathematics is more than a sum of different components of knowledge; teachers' understandings and beliefs in one domain interact with their understandings and beliefs in others to shape their pedagogical content knowledge. From the data, it is appeared that teachers' knowledge based mainly on rules and procedures directly affected their beliefs and practices about mathematics teaching. It is also found that pedagogical content knowledge of mathematics heavily relying on procedural knowledge could not support adopting mathematics instruction that was intended to help student construct a deep understanding. Key Words: Teacher Knowledge, Teacher Beliefs, Pedagogical Content Knowledge VI