Mustafa Kemal Atatürk' ün Milli Mücadele döneminde Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu' daki aşiretlerine yönelik siyaseti
Mustafa Kemal Atatürk's policy towards tribes in the East -Anatolia and South-East Anatolia in the period of the National Struggle
Yazar: CENGİZ KARTIN
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgesi tarih boyu Uzak Doğu'ya geçişte çok önemlibir yer edinmekle birlikte; 20. asrın başlarında gerek yeraltı kaynaklarının gerekse yerüstükaynaklarının varlığı ile de gözleri kamaştırmıştır. Bölge üzerinde Osmanlı Devleti'nin 15-16.asırlarda kurduğu otorite, 19. asra gelinceye kadar hemen hemen hiç aksamadan devametmiştir. Ancak bu tarihlerde bölge üzerinde Emperyalist Devletlerin faaliyetleri ve bölgeyiOsmanlı Devleti'nden ayırma planları neticesinde bölge halkı birbirine düşman edilmeyeçalışılmıştır.Bölgeyi kendisi açısından -Musul petrollerinin varlığı sebebiyle- vaz geçilmez olarakniteleyen ngiltere başta olmak üzere diğer Batılı devletler buraya birçok ajangöndermişlerdir.Osmanlı Devleti'nin Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesininertesinde bu anlaşma tilaf Devletlerince aleyhte olarak Osmanlı Devletine karşı kullanılmayabaşlamıştır.Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a çıkmış; bunun hemen ertesinde baştaAmasya, Erzurum ve Sivas olmak üzere birçok kongreler düzenlemiş ve bundan dolayıstanbul hükümeti ile ayrı düştüğü için de kendi ifadesi ile ?canından çok sevdiği askerlikmesleğinden? ayrılmak zorunda kalmıştır.Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin -kimi yerlerinde halen varlığını devamettirdiğini bildiğimiz- aşiret düzeni, 20. asrın başlarında burada oldukça yaygın bir durumdaidi. Başta ngiltere olmak üzere planlarını gerçekleştirmek amacı ile bu aşiretleri kullanmayaçalışan Batılı Devletlere karşı onların faaliyetlerini çok sıkı takibe alan Mustafa Kemal Paşada bu faaliyetlerin geri tepmesi ve Anadolu içerisinde ikilik oluşmaması için elinden gelenbütün çabayı sarf etmiştir. Bu bağlamda aşiret reisleri ile birebir görüşen, onlara mektuplar veşifreli telgraflar gönderen Mustafa Kemal Paşa, yaptığı bu faaliyetlerde başarılı olmuş vegenellikle aşiretler Milli Mücadele yanında yer almışlardır.

Abstract:
At the end of the 19th and the beginning of the 20th centuries, the East and South-east Anatoliawere renowned for an area rich in minerals. Besides, this region had a strategically importantroad to pass from Europe to the Far-East in ancient times. For that reason, this part ofAnatolia became the centre of the political activities of the European countries among tribes,living in this region, at the time of the Turkish national struggle.This thesis, after a brief survey on the history of the region, will touch upon these activities ofthe European states and the policy of Mustafa Kemal Ataturk, who was the founder of theTurkish Republic, towards these tribes.In the 15th century, the Ottoman State established an unassailable authority which none of thestates could break until the 19th century, in the region. However, the powerful European statestried to separate this part of Anatolia from the Ottoman State because of its economic, politicand strategic importance by inciting people, who lived in that part of Anatolia, to hate andoppose each other. These states, particularly England, which attached importance to theregion due to the petroleum that was obtained from Mousol, sent many spies.They were charged with spying on the tribes living in the east and south-east Anatolia. Thetribalism system was rather familiar in this part of the country at the beginning of the 20thcentury, as well as at present. Moreover, it was easy to use these tribes to be successful intheir economic and political aims so the European countries tried to use them as a politicaltool.VHowever, Mustafa Kemal Ataturk strictly pursued their activities among these tribes in orderto prevent disunity in Anatolia. The main aim of him was to save the Turkish people?ssovereignty and unity, and to defend the country against foreign countries? attacks. For thesake of this, he even left the military service that he really loved to serve.In conclusion, his main attempts, connected with these aims, were to meet with chiefs of thesetribes one by one, and to send them some letters and telegrams in code. As he was successfulin achieving all his activities, the majority of the tribes supported the Turkish nationalstruggle.