Dekompresyon/marsupialzasyon ve enükleasyon tekniği ile tedavi edilen odontojenik kistlerin iyileşmesinin panoramik röntgen üzerinden fraktal analiz yöntemi ile incelenmesi: retrospektif çalışma
Investıgatıon of the healıng of odontogenıc cysts treated wıth decompressıon/marsupıalızatıon and enucleatıon technıques usıng fractal analysıs on panoramıc x-ray: a retrospectıve study
Yazar: ÖMER FARUK KAYGISIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU DENİZ KARSLI
Gaziantep Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Kistler, dişlerin gelişim döneminde çenelerde epitel dokusu artıklarının -gövdenin diğer bölgelerine oranla- daha fazla ortaya çıkması sebebiyle, çenelerde daha fazla görülmektedir. Bu tez çalışmasında; mandibulada yer alan 3 cm'den büyük kistlerin marsupializasyon/dekompresyon ve enükleasyon yöntemleri ile yapılan tedavilerinin ardından, oluşan kemiğin trabekülasyonunu panoramik röntgen üzerinde Fraktal Analiz metoduyla ölçerek sayısallaştırmak ve hastaları tedavi konusunda yönlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmaya 2018-2023 yılları arasında, mandibulada odontojenik kisti olan ve tedavileri Gaziantep Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiş ve tedavileri bitmiş, yaşları 10 ile 66 arasında değişen 59 hasta dahil edilmiştir (Enükleasyon: 30, Marsupializasyon: 29). Hastaların tedavi öncesi, tedaviye başlandıktan sonraki altıncı ay ve onikinci aylarda alınan panoramik görüntüleri üzerinde lezyonun bulunduğu bölgede üç adet ölçüm yapılmıştır. Fraktal analiz sonucu ortaya çıkan ölçümlerin doğruluğunu ve güvenilirliğini desteklemek amacıyla lezyonlu bölgelerdeki ilgi alanlarının simetriğindeki sağlıklı bölgelerden de üçer ölçüm yapılmıştır. Yapılan fraktal analizler ve istatistik analizler sonucunda sağlıklı bölgelerden yapılan ölçümlerin güvenilirliği desteklenmiştir. Lezyonlu bölgelerde yapılan ölçümlerde; her bir zamanda (başlangıç, altıncı ay, on ikinci ay) anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır (p>0,05). Zaman aralıkları baz alınarak yapılan ölçümlerde ise (başlangıç ile altıncı ay, başlangıç ile on ikinci ay, altıncı ay ile on ikinci ay) marsupializasyon gruplarında -özellikle kist merkezinde- daha geç iyileşme olduğu görülmüş fakat on iki ay sonunda ortaya çıkan değerler gruplar arasında farklılık göstermemiştir (p>0,05). Genel literatürde odontojenik kistlerin iyileşmesi sonucunda oluşan kemiğin kantitatif analizini yapan kaynaklar konusunda eksiklikler bulunmaktadır. Bu sebeple daha net yorum yapabilmek adına daha fazla örneklemin ve uzun takip süreli çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Cysts are more common in the jaws because more epithelial tissue residues appear in the jaws during the development of teeth than in other parts of the body. In this thesis study; It is aimed to quantify the trabeculation of the bone formed after the treatment of cysts larger than 3 cm in the mandible with marsupialization/decompression and enucleation methods by measuring it with the Fractal Analysis method on the panoramic x-ray and to guide the patients regarding the treatment. Between 2018 and 2023, 59 patients aged between 10 and 66, who had odontogenic cysts in the mandible and whose treatments were completed at Gaziantep University Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, were included in the study (Enucleation: 30, Marsupialization: 29). Three measurements were made in the area where the lesion was located on the panoramic images of the patients taken before the treatment, in the sixth and twelfth months after the start of the treatment. In order to support the accuracy and reliability of the measurements resulting from the fractal analysis, three measurements were taken from healthy regions symmetrical to the areas of interest in the lesioned regions. As a result of the fractal analyzes and statistical analyses, the reliability of the measurements made in healthy areas was supported. In measurements made in lesional areas; No significant differences emerged at each time (baseline, sixth month, twelfth month) (p>0.05). In the measurements made based on time intervals (initial to sixth month, initial to twelfth month, sixth month to twelfth month), it was observed that there was a later recovery in the marsupialization groups- especially in the cyst center- but the values at the end of twelve months did not difference between the groups (p>0.05). In the general literature, there are deficiencies in resources that provide quantitative analysis of the bone formed as a result of healing of odontogenic cysts. For this reason, multicenter studies with more samples and long follow-up periods are needed to make a clearer interpretation.