Tip-2 diyabetes mellitus (Tip2 DM) tanılı hastalarda empagliflozin tedavisinin hepsidin ve eritropoez üzerine etkisi
Effect of empagliflozin treatment on hepcidin and erythropoiesis in patients diagnosed with type-2 diabetes mellitus (Type2 DM)
Yazar: ELİF KONAL
Danışman: PROF. DR. FUNDA MÜŞERREF TÜRKMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Diyabetes mellitus (DM), görülme sıklığı ve yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle ülkemizde ve dünyada önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Sodyum glukoz transporter-2 (SGLT-2) inhibitörleri ise diyabet tedavisinde son yıllarda kullanılan yeni oral antikoagülanlardandır. SGLT-2 inhibitörleri böbrekten glukoz emilimini insülinden bağımsız olarak azaltırlar ve üriner glukoz atılımını arttırırlar. Bu etkisi nedeniyle kronik hiperglisemiyi azaltarak vücuttaki glukotoksiteyi kırar. SGLT-2 inhibitörleri hemoglobin artışına neden olmaktadır. Bu etkisinin altında yatan mekanizma karmaşıktır. Çalışmamız empagliflozin tedavisinin hemoglobin, hematokrit ve hepsidin üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Materyal- Metot: Hastanemiz (Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi) tabanlı tek merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmamıza 01/05/2023-01/11/2023 tarihleri arasında İç Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun, mevcut tedavisine empagliflozin eklenen Tip2 DM tanılı hastalar (33 kişi), mevcut tedavisinde değişiklik yapılmayan Tip2 DM tanılı hastalar (28 kişi) olarak iki grup alındı. Hastaların demografik verileri, vücut ağırlıkları, boyları, bel çevresi ölçülerek kaydedildi. Venöz kan örneklerinde hemoglobin, hematokrit, demir, demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, ferritin, hepsidin düzeyleri ölçüldü. Bu ölçümler empagliflozin 10mg/gün tedavisinin 4. ve 12. Haftasında tekrarlandı. Tedavi öncesi ve sonrası verilerdeki değişiklikler hesaplandı. Veri ve istatistiksel analiz için SPSS 25.0 paket programı kullanıldı.
Bulgular: Empagliflozin 10 mg/gün tedavisinin 12. haftasında hastaların hemoglobin (p=0,008), hematokrit (p=0,014), ortalama eritrosit düzeyi (p=0,004), demir bağlama kapasitesinde (p=0,042) istatistiksel olarak anlamlı artış, ferritin (p<0,001), transferrin satürasyonu (p=0,042), MCV (p=0,003) düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Tedavi öncesi ortanca hepsidin düzeylerine (812,29 pg/ml) göre empagliflozin tedavisinin 4. haftasında ölçülen ortanca hepsidin düzeylerinde (1883,20 pg/ml) istatiksel olarak anlamlı bir artış gözlendi (p<0,001). Tedavinin 12. haftasında ölçülen ortanca hepsidin düzeylerinde (793,10 pg/ml) istatistiksel olarak anlamlı düşüş gözlendi (p<0,001).
Sonuç: SGLT-2 inhibitörü olan Empagliflozin tedavisi hepsidin düzeylerini azaltarak demirin kullanımını arttırır ve hemoglobin düzeylerini arttırır. SGLT-2 inhibitörlerinin hemoglobin ve inflamasyon üzerine etkilerini kanıtlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Diabetes mellitus is one of the significant causes of morbidity and mortality in our country and worldwide due to its prevalence and complications. SGLT-2 inhibitors are new oral anticoagulants used in diabetes treatment in recent years. SGLT-2 inhibitors independently reduce glucose absorption from the kidneys and increase urinary glucose excretion. Due to this effect, they break down chronic hyperglycemia by reducing glucotoxicity in the body. SGLT-2 inhibitors result in an increase in hemoglobin, and the underlying mechanism is complex. In our study, we aimed to investigate the effects of empagliflozin treatment on hepcidin, hemoglobin, and hematocrit.
Materials and Methods: Our hospital-based single-center, prospective, randomized controlled study included patients who presented to the Internal Medicine outpatient clinic between 01/05/2023 and 01/11/2023. Two groups were formed: Type 2 DM diagnosed patients with empagliflozin added to their existing treatment (33 individuals) and Type 2 DM diagnosed patients with no changes in their current treatment (28 individuals). Demographic data, body weights, heights, and waist circumference were recorded. Hemoglobin, hematocrit, iron, total iron-binding capacity, transferrin saturation, ferritin, and hepcidin levels were measured in venous blood samples. These measurements were repeated at the 4th and 12th weeks of empagliflozin 10mg/day treatment. Changes in pre- and post-treatment data were calculated. SPSS 25.0 software package was used for data and statistical analysis.
Results: At the 12th week of Empagliflozin 10 mg/day treatment, statistically significant increases were observed in patients' hemoglobin (p=0.008), hematocrit (p=0.014), mean erythrocyte level (p=0.004), iron binding capacity (p=0.042), while statistically significant decreases were found in ferritin (p<0.001), transferrin saturation (p=0.042), and MCV (p=0.003). Compared to the pre-treatment median hepcidin levels (812.29 pg/ml), a statistically significant increase in median hepcidin levels (1883.20 pg/ml) was observed in the 4th week of empagliflozin treatment (p<0.001). However, at the 12th week of treatment, a statistically significant decrease in median hepcidin levels (793.10 pg/ml) was observed (p<0.001).
Conclusion: Empagliflozin treatment, an SGLT-2 inhibitor, reduces hepcidin levels, increases iron utilization, and raises hemoglobin levels. Further studies are needed to establish the effects of SGLT-2 inhibitors on hemoglobin and inflammation.