Yoğunluk ayarlı radyoterapi planlamalarında yaprak kalınlıklarının doz dağılımına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of leaf thickness on dose distrubition in intensity modulated radiotherapy planning
Yazar: DİLEM ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE UĞURLUER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Radyoterapinin amacı; kanser hücrelerini ve bazı benign hastalıkları iyonizan
radyasyon kullanarak yok etmektir. Aynı zamanda bu işlem sırasında çevre doku ve
organları korumak da radyoterapinin temel amacıdır. Radyoterapide çevre sağlıklı
doku ve organlara "risk altındaki organlar (RAO)" ismi verilmektedir. RAO mümkün
oluğunca korunurken hedefe homojen doz verilir. Günümüzde güçlü işlemciye sahip
ve hızlı bilgisayarlar ve yüksek teknolojili cihazlar sayesinde Yoğunluk Ayarlı
Radyoterapi (YART), Volümetrik Modülasyonlu Ark Terapi (VMAT) teknikleri gibi
komplike tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Volümetrik Modülasyonlu Ark Terapi
bir Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi tekniğidir. YART tekniğine ek olarak VMAT
tekniğinde gantry açısı değişkendir. Gantry ışınlama sırasında ark şeklinde dönerek
tedavi verir. Bu ileri radyoterapi teknikleri sayesinde hedeflenen hacime yüksek
dozlar verilirken, RAO dozları olabildiğince düşük tutulmaktadır. Bu çalışmada
Varian markasının aynı modelde ürettiği Truebeam linak cihazlarının kolimatör
yapılarının farklılıkları ve elde edilen dozimetrik verileri incelenmiştir. Millenium
Çok Yapraklı Kolimatör (M ÇYK) ve High Definition Çok Yapraklı Kolimatör (HD
ÇYK) sistemleri kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Glottik larenks,
nazofarenks, pelvik lenf nodları ve prostat, lokal prostat olmak üzere dört farklı
tedavi bölgesi için planlamalar yapılmıştır. Hasta planlarında farklı çok yapraklı
kolimatör yapısının ne gibi avantajlarının olduğu saptanmıştır. M ÇYK, HD ÇYK ve
HD(C) ÇYK sistemleri arasında PTV değerleri, kritik organlar ve Monitör Unit
(MU) değerleri incelendiğinde büyük bir çoğunluğunda anlamlı fark bulunmamıştır.
Aralarında anlamlı fark bulunan sistemlerin optimizasyon yönetimine bağlı olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Dozimetrik sonuçlar açısından cihazların birbirlerini
yedekleyebileceği ve ihtiyaç anında hastaların farklı cihazlarda aynı plan üzerinden
tedavi alabileceği sonucuna ulaştık.

Abstract:
The purpose of radiation therapy is to destroy cancer cells and some benign diseases
using ionizing radiation. At the same time, protecting the surrounding tissues and
organs during this procedure is also the main goal of radiation therapy. In radiotherapy,
healthy tissues and organs in the environment are called "organs at risk" (OAR). A
homogeneous dose is given to the target while OAR is protected as much as possible.
Today, thanks to high-speed computers with powerful processors and high-tech
devices, complex treatment methods such as Intensity-Modulated Radiotherapy
(IMRT), Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) techniques are now used.
Volumetric Modulated Arc Therapy is an Intensity-Adjusted Radiotherapy technique.
In addition to the YART technique, the gantry angel is variable in the VMAT
technique. Gantry gives treatment by rotating in the form of an arc during irradiation.
Thanks to these advanced radiotherapy techniques, high doses are given to the targeted
volume, while OAR doses are kept as low as possible. In this study, the differences in
the collimator structures of the Truebeam linac devices produced by Varian brand in
the same model and the dosimetric data obtained were examined. Comparisons were
made using Millenium Multi-Leaf Collimator (M MLC) and High-Definition MultiLeaf Collimator (HD MLC) systems. Plans have been made for four different
treatment areas: glottic larynx, nasopharynx, pelvic lymph nodes and prostate, local
prostate. It has been determined what advantages the different multi-leaf collimator
structure has in patient plans. When PTV values, OAR and Monitor Unit (MU) values
were examined between M MLC, HD MLC and HD (C) MLC systems, there was no
significant difference in the vast majority of them. It has been concluded that the
systems with significant differences between them are dependent on optimization
management. In terms of dosimetric results, we have reached the conclusion that the
devices can back up each other and that patients can receive treatment on the same
plan on different devices at the time of need.