Ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi
Assessment of parents knowledge levels of autism spectrum disorder
Yazar: İREM BALKI
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Amaç: Çağımızda Otizm Spektrum Bozukluğu sıklığı önemli ölçüde artmıştır.
Gelişimsel geriliği bulunan, özellikle konuşmada gecikme fark edilen çocuklarda
otizm mutlaka ebeveynler tarafından akla getirilmelidir. Günümüzde otizmin temel
klinik tablosuna yönelik etkin ilaç tedavisi bulunmamaktadır ve erken teşhis ile
otizme özel ve bireye özgü yoğun eğitim programı mevcut en etkin tedavi
yöntemidir. Araştırmamızda ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu hakkındaki
bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel, tanımlayıcı, ulusal tek merkezli çalışmadır.
Araştırma yeri Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma
Hastanesi olup araştırma evreni herhangi bir polikliniğe başvuran 20-50 yaş arası 300
ebeveynden oluşmaktadır. DSM-V tanı kriterleri ve literatür taranarak otizm
spektrum bozukluğu semptomları esas alınarak anket soruları oluşturulmuştur. Anket
öncesinde ebeveynler bilgilendirilmiştir ve bilgi düzeylerini ölçen anket sorularının
cevaplanması istenmiştir. Ankete verdikleri yanıtlar veri olarak kaydedilmiştir.
Ebeveynler, kendi aralarında sosyodemografik özelliklere göre sınıflandırılarak
veriler üzerinden katılıcımcıların bilgi düzey farkı ortaya koyulmuştur.
Bulgular: Çalışmamıza 300 anne veya baba gönüllü katılıp anket sorularımıza cevap
vermiştir. Çalışmaya dahil edilenlerin 155'i (%51,7) kadın, 145'i (%48,3) erkektir ve
yaş ortalaması 36,9 ± 8,9 olarak hesaplanmıştır. Eğitim düzeyi sorgulandığında
%65,3'ü lise mezunu, %17,7'si üniversite, %15'i ilköğretim mezunu olduğu
öğrenildi. Katılımcıların 295'i (%98,3) Otizm hastalığını daha önceden duyduğunu
belirtti. Ebeveynlerin 159'u (%53) internet, 135'i (%45) gazeteden, 115'i (%38,3)
yakınlarından ve 46'sı (%15,3) ise aile hekiminden otizmi duyduğunu belirtti.
Çalışmaya katılanların 4'ünün (%1,3) Otizm tanılı çocuğu bulunurken, 14 'ünün 
(%8) de Otizm tanılı yakını mevcuttu. Eğitim ve gelir düzeyine göre sınıflandırılan
ebeveynler arasında; üniversite mezunu ve daha yüksek gelire sahip olanlar, otizm
hakkında ortaya konmuş temel bilgileri ölçen ifadelerin büyük bir bölümüne anlamlı
oranda doğru yanıt vermiştir (p<0,05). Otizmin duyulma kaynaklarına göre
ebeveynler kendi aralarında gruplandırıldığında, anket sorularına verdikleri doğru
yanıtlar açısından anlamlı fark izlenmedi (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi
düzeyi sosyodemografik özellikler ile karşılaştırıldı. Çalışmamızın istatistiksel
verilerinin sonucunda bilgi düzeylerini etkileyen faktörler arasında eğitim düzeyi,
gelir düzeyi ve otizm tanılı yakına sahip olma yer almaktadır. Ebeveynlerin otizm
spektrum bozukluğu belirtileri hakkındaki bilgi düzeyleri yetersiz bulunmuştur ve
bilgilerinin arttırılması gerekliliği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: In our age, the frequency of Autism Spectrum Disorder has increased
significantly. Autism should definitely be brought to mind by the parent in children
with developmental retardation, especially in children with delayed speech. There is
no effective treatment with drug for autism and intensive training program specific to
child with autism and is the most effective treatment method. In our study, we
measured the level of knowledge about autism on parents.
Materials and Methods: The research is cross-sectional, descriptive, national
single-center study. The research place is Izmir Bozyaka Training and Research
Hospital and the research universe consists of 300 parents between the ages of 20
and 50 who apply to any outpatient clinic. Survey questions were created based on
DSM-V diagnostic criteria and autism spectrum disorder symptoms accepted in the
literature. Parents were informed before the questionnaire and asked to answer
questionnaire questions measuring their level of knowledge. Parents were classified
according to socio-demographic characteristics among themselves, and the level of
knowledge of the participants was revealed based on the data.
Findings: 300 parents voluntarily participated in our study and answered our survey
questions. 155 (51,7%) of the participants were female and 145 (48,3%) were male
and the average age was calculated as 36,9 ± 8,9. When the education level was
questioned, it was learned that 65,3% were high school graduates, 17,7% were
university, and 15% were primary school graduates. 295 (98,3%) of the participants
stated that they had previously heard of Autism. 159 (53%) of the parents stated that
they heard autism from the internet, 135 (45%) from the newspaper, 115 (38,3%)
from their relatives, and 46 (15,3%) from the family physician. University graduates
and those who earn more money responded significantly to most of the statements
measuring basic information about autism (p <0,05).Parents who have relatives with
autism answered the questionnaire questions more correctly (p <0,05). When the 
parents were grouped among themselves according to the sources of autism being
heard, there was no significant difference in terms of their correct answers to the
questionnaire (p> 0,05).
Result: In our study, we compared parents' knowledge levels about Autism
Spectrum Disorder and sociodemographic features. According to our statistical
results; Parents' knowledge levels are depended on education level, family income
and having autistic relative. It is found that parents' recognation on autism spectrum
disorder is insufficient. For this, parents' awareness of symptoms of autism spectrum
disorder should be increased.