Majör artroplastilerde  kan transfüzyonu oranları ve  transfüzyon indikatörleri ile transfüzyonun iyileşme üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigate the transfusion rates, transfusion indicators and recovery after major hip and knee artroplasty
Yazar: HAVVA SELMA DEMİRAL
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÜNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz = Knee ; Kalça = Hip ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı majör artroplastilerde transfüzyon oranları, transfüzyon indikatörleri ve kan transfüzyonunun iyileşme üzerinde etkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Temmuz – Aralık 2017 tarihleri arasında Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Klinikleri'nde diz ve kalça artroplastisi yapılan hasta kayıtları, hasta, anestezi, monitörizasyon ve ameliyat özellikleri,  transfüzyon öncesi ve sonrası hemoglobinhematokrit-trombosit değerleri, pıhtılaşma fonksiyonu, transfüzyon endikasyonları, intraoperatif ve postoperatif komplikasyonlar, postoperatif mobilize olma süresi ve taburculuk süreleri ile tüm nedenlere bağlı mortalite bakımından incelendi. Hastalar transfüzyon yapılan (Grup Transfüzyon: Grup T) ve yapılmayan (Grup Kontrol: Grup K)  olmak üzere 2 gruba ayrıldı ve incelenen tüm değişkenler bakımından karşılaştırıldı. Hasta grupları arasında fark saptanan değişkenler için multivariate analizler yapıldı.  Bulgular: Araştırma döneminde 330 kadın, 88 erkek toplam 418 hasta incelendi. Diz ve kalça artroplastisi yapılan hasta sayısı sırasıyla 281 ve 137 bulundu.     Araştırma grubunda kan transfüzyonu oranı preoperatif dönemde %4,8 (n: 20); intraoperatif dönemde %4,5 (n: 19); postoperatif dönemde %19,9 (n: 83); perioperatif dönemde %29,2 (n: 95) bulundu.  Transfüzyon nedenlerinin preoperatif dönemde: preoperatif anemi varlığı ve kanama olması; intraoperatif dönemde: kanama miktarının fazla olması, hipotansiyon, hemoglobin düşüklüğü, laktat yüksekliği, yandaş hastalık varlığı ve postoperatif dönemde: hemoglobin düşüklüğü, yandaş hastalık varlığı, kanama miktarının fazla olması olduğu saptandı.  Perioperatif kan transfüzyonu riskinin preoperatif anemi varlığı (OR: 9,34, [%95 GA 0,056-0,204]), traneksamik asit kullanılmaması (OR: 3,63, [%95 GA 1,556-8,47]), yandaş hastalık varlığı (OR: 2,76, [%95 GA 1,39-5,46]), turnike kullanılmaması (OR: 2,54, [%95 GA 1,121-5,78]),  uzun cerrahi süre (OR: 1,18, [%95 GA 1,005-1,029])  ve yüksek kanama miktarı (OR: 1,28, [%95 GA 1,0010,004]) ile arttığı saptandı.  
ix  
Transfüzyon miktarının artmasının, postoperatif 1, 2 ve 3. günlerde mobilizasyon gecikmesi ve taburculuk gecikmesi ile değerlendirilen iyileşmenin gecikmesi için bağımsız risk faktörü olduğu (sırasıyla OR: 1,41 [%95 GA 1,1271,77] OR: 1,42 [%95 GA 1,093-1,86]; (OR: 1,38 [%95 GA 1,171-1,645]); (OR: 1,32 [%95 GA 1,064-1,63]); transfüzyon yapılmış olmasının taburculuk gecikmesi için bağımsız risk faktörü olduğu saptandı (OR: 2,62 [ %95 GA 1,028-6,69]).       
Sonuç: Hastanemizde majör artroplastilerde transfüzyon oranı %29,2'dir. Transfüzyon riskini en fazla etkileyen preoperatif anemi varlığıdır. İntraoperatif transfüzyon kararında fizyolojik transfüzyon indikatörleri ve yandaş hastalıkların olması ön plandadır. Postoperatif transfüzyon kararında genel olarak hemoglobin değeri dikkate alınmaktadır. Transfüzyon yapılması ve transfüzyon miktarının artması iyileşmeyi geciktiren bağımsız risk faktörleridir.

Abstract:
Objectives: The objective of this study is to investigate the transfusion rates, transfusion indicators and the effect of blood transfusions on recovery after major hip and knee artroplasty.  Methods: Records of patients who underwent hip and knee arthroplasty between July and December 2017 at the Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospitals' Department of Orthopedia & Traumatology were investigated. Records were evaluated for patient characteristics, anesthesia and monitorisation methods, introperative fluid administration, type and duration of surgery, hemoglobin-hematocrit-platelet values before and after transfusion, indications of transfusion, intraoperative and postoperative complications, postoperative mobilisation and discharge time and all cause mortality. Multivariate analysis were performed between the transfused and non-transfused patient groups for all the outcome measures.  Results: During the study period we detected 418 patients (330 female and 88 male) who underwent major arthroplasty (281 knee artroplasty and 137 hip artroplasty). The rate of blood transfusion was, 4.8% preoperative; 4.5% intraoperative and 19.9% postoperative and 29.2% perioperatively.  The transfusion indicators were mainly preoperative anemia and bleeding in the preoperative period; the amount of bleeding, hypotension, hemoglobin triger, hyperlactatemia, presence of comorbidities in the intraoperative period and hemoglobin triger, presence of comorbidities and the amount of bleeding in the the postoperative period. The risk of receiving blood transfusion increased with preoperative anemia OR: 9,34, [%95 CI 0,056-0,204]), not using traneksamic acid  (OR: 3.63, [%95 CI 1.556-8.47]), with the presence of comorbidities (OR: 2.76, [%95 CI 1.39-5.46]), not using turniquette (OR: 2.54, [%95 CI 1.121-5,78]),  inreased amount of bleeding (OR: 1.002, [%95 CI 1.001-0.004]).  The amount of bleeding was an independent risk factor for delayed postoperative mobilisation at the 1st, 2nd and 3rd days and discharge delay (OR: 1.41 [%95 CI 1.127-1.77]; OR: 1.42 [%95 CI 1.093-1.86]; OR: 1.38 [%95 CI 1.171
xi  
1.645]); OR: 1.32 [%95 CI 1.064-1.63] respectively) and being transfused was an independent risk factor for discharge delay (OR: 2.62 [ %95 CI 1.028-6.69]).  
Conclusions: The perioperative transfusion rate in patients undergoing major artroplasty in our hospital is 29.2%. Preoperative anemia is the parameter that most affects the transfusion risk. Physiological transfusion triggers and the presence of comorbidities are the prominent indicators intraoperatively and the hemoglobin trigers in the postoperative period. Transfusion itself and the amount of transfusion are independent risk factors for delayed mobilisation and discharge delay.