Egemenlik kavramının güce yansıması ve uluslararası hukuk ışığında İran-İsrail nükleer güç rekabeti
Iran-Israel nuclear power competition in the light of international law and reflection of the concept of soverignty on power
Yazar: SEM ÇAMLIDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OSMAN ÇATI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Güç = Power ; Nükleer güç = Nuclear power ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası sistem = International system ; İran = Iran ; İsrail = Israel

Özet:
Uluslararası sistemde egemen devletler arasında çeşitli rekabetler bulunmaktadır. Bu rekabetlerden birisi de Orta Doğu bölgesinde bulunan İran ve İsrail arasındaki nükleer rekabettir. Bu çalışmanın amacı İran-İsrail nükleer güç rekabetini uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmesi ve aynı zamanda bu rekabetin realist kuram temelinde egemenlik, güç kavramlarıyla incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak "Egemenlik Kavramı ve Kavramın Doğal Dönüşümü" başlığı altında kavramın gelişimi incelenmekte ayrıca egemenliğin güç kavramıyla bağlantısı ve devleti ana aktör olarak kabul eden realist teori üzerinde durulmaktadır. İkinci olarak "Uluslararası Hukuk" başlığı ile uluslararası hukukun uluslararası sistem ile birlikte değişimi ve devletler üzerindeki etkileri incelenmektedir. İzleyen bölümde "İran-İsrail Nükleer Güç Durumları" başlığı altında iki devletin nükleer faaliyetlerine ve aralarındaki rekabetin nedenlerine değinilmektedir. Ardından uluslararası hukukun ve uluslararası sistemin bu rekabete yaklaşımı incelenmektedir.
 Bu çalışmanın odağında yer alan Orta Doğu'nun iki önemli devleti İsrail ve İran egemenliklerini kullanarak nükleer güç sahibi olmak üzere programlar geliştirmişlerdir. Bu programlar devletlerin egemenliğini sınırlayıcı niteliğe sahip uluslararası hukuka aykırılık oluşturmaktadır. İsrail nükleer güç olma hedefini gerçekleştirirken uluslararası toplumun engelleme ve yaptırımlarıyla karşılaşmazken, İran ise yaptırımlara uğramıştır. Bunun nedeni başta ABD olmak üzere güce dayalı uluslararası sistemin başat aktörlerinin iki ülkeye yönelik farklı tutumlarının bulunmasıdır hipotezine dayanmaktadır. Hipotezi doğrulamak için şu sorulara yer verilmiştir: Egemenlik, güç elde etmenin yolunu ne ölçüde açıyor? Ulus-devlet kavramının uluslararası sistemde devletlere getirisi nelerdir? Uluslararası hukuk kurumları İran-İsrail nükleer güç rekabetinde nasıl bir yol izlemektedir? 


Anahtar kelimeler: Egemenlik, uluslararası hukuk, nükleer güç, İran-İsrail, uluslararası sistem

Abstract:
There are various competitions between sovereign states in the international system. One of these competitions is the nuclear competition between Iran and Israel in the Middle East. The aim of this study is to evaluate the Iran-Israel nuclear competition within the framework of international law and at the same time to examine this competition with the concepts of sovereignty and power on the basis of realist theory. For this purpose, first of all, under the title of "The Concept of the Sovereignty and its Natural Transformation" development of the concept is examined and also the connection of sovereignty with the concept of power and the realist theory that accepts the state as the main actor are emphasized. Secondly, with the title of "International Law" the change of international law with the international system and its effects on states are examined. Subsequently, under the title of "Iran-Israel Nuclear Power Situations", the nuclear activities of the two states and the reasons for the competition between them are mentioned. Then, the question of how international law and the international system approach to this competition is examined. In this context, this study is based on the hypothesis that the Israel and Iran, two important states of the Middle East, have developed programs to have nuclear power by using their sovereignty. These programs are violation of international law that limits the sovereignty of states. In this direction, while Israel realized its goal of becoming a nuclear power, without meeting the obstruction and sanctions of the international community, Iran was subject to sanctions. The reason for this is that the main actors, especially the USA, of the power-based international system have different attitudes towards countries. The following questions are included to confirm the hypothesis: To what extent does sovereignty pave the way for power? What are the benefits of the concept of nation-state to states in the international system? What kind of path do institutions of international law follow in the Iran-Israel nuclear power competition?
Key Words: Sovereignty, International Law, Nuclear Power, Iran-Israel, International System