Yoğun bakım ünitelerinde çalışan sağlık profesyonellerinin ekip içi iletişim sorunları üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on the inter-team communication problems of health professionals working in intensive care
Yazar: MELEK ÜÇÜNCÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERDEM TAŞDEMİR
Avrasya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, erişkin yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) çalışan sağlık profesyonellerinin ekip içi iletişim sorunlarının ortaya çıkarılması amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemi ile kurgulanmış ve durum araştıması deseni tercih edilmiştir. Çalışmada, veri toplama aracı olarak derinlemesine görüşme ve gözlem tekniğini kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Karadeniz Teknik Üniversitesi  Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi'nde erişkin YBÜ'nde çalışan 180 sağlık profesyoneli oluşturmaktadır.Çalışmanın örneklemi, amaçlı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüte dayalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu yöntem kapsamında çalışmaya katılmaya gönüllü, beş farklı erişkin yoğun bakım ünitesinde çalışan, 42 sağlık profesyoneli (12 hekim, 20 hemşire, 10 sağlık teknisyeni) belirlenmiştir. Çalışmada veriler bireysel derinlenmesine görüşme yoluyla "Yarı Yapılandırılmış  Bireysel Görüşme Formu" kullanılanılarak ve yapılandırılmamış gözlem yoluyla toplanmıştır.Veriler doygunluğa erişinceye kadar veri toplanmaya devam edimiştir. Bireysel derinlemesine görüşmeler toplam 1830 dakika,(30 saat) sürmüş ve  ses kayıt cihazı kullanılarak kayıt edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen ses kayıtları 'Transkriptor' uygulaması kullanılarak metine dönüştürülmüştür.  Metinlerde katılımcıların kimliği, katılımcıların her birine bir kod verilerek gizlenmiştir. Görüşme metinleri üzerinden içerik analizine tabi tutulmuştur. 
İçerik analizi sonucunda görev ve sorumluluklar, sağlık hizmeti sunumu sırasında yaşanan sorunlar, hisler/duygular ve ekip içi iletişim olmak üzere dört ana tema belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, ekip çalışması gerektiren yoğun bakım ünitelerinde sağlık profesyonelleri arasında etkili iletişimin, meslekler arası iş birliğine katkı sunduğu, hasta güvenliği, tedavi süreçleri ve hasta bakım kalitesi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında sağlık profesyonellerinin yoğun bakım ünitelerinde hastaların sağlık sorunları ile mücadele etmenin yanı sıra karar verme, iletişim, çatışma yönetimi, birlikte çalışabilme gibi teknik olamayan konularda becerilerinin artırılmasına yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir. Bu bağlamda ilgili karar vericilere, sağlık profesyonellerinin eğitiminden sorumlu kurumlara ve yoğun bakım yönteticilerine sorumluluklar düşmektedir.

Abstract:
This study aims to identify intra-team communication challenges among health professionals working in adult intensive care units (ICUs). Designed as a qualitative study, it employs a case study approach, utilizing in-depth interviews and observation techniques as data collection methods. The study population consisted of 180 health professionals employed in ICUs at Karadeniz Technical University Health Application and Research Centre Farabi Hospital. The sample was selected using a maximum diversity and criterion-based sampling method, which is one of the purposeful sampling techniques. In accordance with the aforementioned method, 42 health professionals (12 physicians, 20 nurses, and 10 health technicians) working in five distinct adult intensive care units and who had volunteered to participate in the study were included. In the study, data were collected through individual in-depth interviews using a "Semi-structured Individual Interview Form" and unstructured observation. Data collection continued until saturation was achieved. The interviews lasted 1,830 minutes (30 hours) and were audio recorded with the participants' voluntary consent using a voice recorder. The audio recordings obtained from the interviews were transcribed using the 'Transkriptor' application. In order to maintain confidentiality, each participant was assigned a code, and the interview texts were subjected to content analysis.
Based on the results of the content analysis, four main themes emerged: duties and responsibilities, challenges encountered in health service delivery, feelings/emotions, and communication within the team. The results indicated that effective communication among health professionals in intensive care units, which necessitates teamwork, enhances interprofessional collaboration and significantly impacts patient safety, treatment processes, and the quality of patient care. In light of the results obtained, it is recommended that further studies be conducted with the aim of enhancing the competencies of health professionals in non-technical areas such as decision-making, communication, conflict management, and collaboration, alongside addressing the health issues of patients in intensive care. In this context, key stakeholders including decision-makers, educational institutions that train health professionals, and intensive care managers have significant responsibilities to fulfil.