Yapıların çevresel etkilerinin değerlendirilmesinde malzeme seçiminin etkisi
The effect of material selection on the evaluation of the environmental effects of buildings
Yazar: HİLAL YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ORKUN ALPTEKİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yapıların beşikten mezara süreçte doğal çevre ve kullanıcılar üzerindeki olumsuz 
etkileri bulunmaktadır. Bu etkileri ortadan kaldırmaya yönelik olarak izlenecek önemli 
adımlardan biri, çevresel etkileri daha az olan malzeme seçimidir. Bu bağlamda, yapı yaşam 
döngüsü boyunca belirlenen amaç ve kapsam doğrultusunda tasarım aşamasında çevresel 
etki performansına göre malzeme seçimi önem kazanmaktadır. Yapı yaşam döngüsü yapılar 
için ham madde temininden başlayarak yapının geri dönüşümü ile son bulan birbiriyle ilişkili 
olan aşamaları içeren bir süreçtir.
Yapı malzemelerinin çevre ve doğal kaynaklar üzerinde olumsuz etkileri 
bulunmaktadır. Bu etkilerin, tasarım aşamasında bilinmesi çevresel etkileri daha az olan 
malzemelerin seçimi bağlamında önemli olmaktadır. Günümüzde malzeme seçiminde 
maliyet ön planda iken, çevresel etkiler arka plana atılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada 
yapı malzemelerinin çevresel etkilerinin önemini vurgulamak için yaşam döngüsü 
değerlendirmesi ve yaşam döngüsü maliyet analizi birlikte değerlendirilmektedir.
Tezin amacı, farklı çatı malzemelerinin kombinasyonlarıyla oluşturulmuş proje 
senaryolarının üretim ve yapım aşamalarındaki muhtemel çevresel etkilerinin karşılaştırmalı 
olarak değerlendirilmesidir. Tezin diğer bir amacı, mimarların tasarımlarını oluştururken 
yapı malzemelerinin çevresel etkilerini de göz önünde bulundurmalarının önemini 
vurgulamaktır. Bu kapsamda, bir eğitim yapısında çatı tadilatına yönelik kullanılabilecek 
alternatif yapı malzemeleri belirlenmiş ve belirlenen yapı malzemeleri ile alternatif 
senaryolar oluşturulmuştur. Senaryoların değerlendirilmesiyle, senaryoların üretim ve 
yapım aşaması süreçlerinde çevresel etki performansları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The buildings have negative effects on the natural environment and users in the process 
from the cradle to the grave. One of the important steps to be followed in order to eliminate 
these effects is the selection of materials with less environmental impact. In this context, the 
selection of materials according to the environmental impact performance gains importance 
in the design phase in line with the purpose and scope determined throughout the life cycle 
of the building. The building life cycle is a process that includes interrelated stages, starting 
with the supply of raw materials for buildings and ending with the recycling of the building.
Building materials have negative effects on the environment and natural resources.
Knowing these effects at the design stage is important in the context of choosing materials with 
less environmental impact. Nowadays, while cost is at the forefront in material selection, 
environmental effects are put into the background. In this context, life cycle assessment and life 
cycle cost analysis are evaluated together to emphasize the importance of environmental impacts 
of building materials.
The aim of the thesis is to comparatively evaluate the possible environmental impacts of 
the project scenarios created with combinations of different roofing materials during the 
production and construction phases. Another aim of the thesis is to emphasize the importance of 
considering the environmental effects of building materials while creating their designs. In this 
context, alternative building materials that can be used for roof renovation in an educational 
building were determined and alternative scenarios were created with the determined building 
materials. By evaluating the scenarios, the environmental impact performances of the scenarios 
during the production and construction phases were tried to be determined.