Çok kriterli karar verme yöntemleri ile otomotiv sektöründe yedek parça tedarikçisi seçimi
Spare parts supplier selection with multiple criteria decision making methods in the automotive sector
Yazar: ERKUT ÖZTOP
Danışman: PROF. DR. COŞKUN ÖZKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzün yoğun rekabet ortamında işletmeler, kârlılıklarını sürdürebilmeleri için giderlerini kontrol altında tutmalarının yanı sıra iç ve dış müşteri gereksinimlerine en iyi şekilde yanıt verme mecburiyetindedirler. İşletmeler varlıklarını devam ettirebilmeleri noktasında, değişimlere hızla uyum sağlamaları ve birlikte çalışacakları iş ortaklarını doğru belirlemeleri gerekmektedir. Tedarik zinciri yönetiminin en önemli konularından biri olan tedarikçi seçimi, firma kârlılığı üzerinde doğrudan etkisi olan stratejik bir süreçtir. Tedarikçi seçim sürecini etkin bir şekilde yöneten işletmeler, kendilerine yoğun rekabet ortamında önemli kazanımlar sağlayacaklardır. Bu noktada, otomotiv sektöründe yer alan işletmeler tüm gereksinimlerini uygun tedarik koşullarında, kalitede, fiyatta temin etmeyi hedeflemektedirler. Çalışma kapsamında bir otomotiv firması için yedek parça satın alma problemi ele alınmıştır. Tedarik edilecek olan ürün, otomotiv servis faaliyetleri odaklı kullanılmaktadır. Uygulamada kabul edilebilir tedarik hizmetini sağlayabilecek ve aynı zamanda müşteri memnuniyetinin en üst seviyede kalmasına katkı sunabilecek otomotiv yedek parça tedarikçisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Ele alınan kriterlerin önem derecelerinin saptanması ve işletme için en uygun tedarikçi firmanın seçimi, çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. Uygulama kapsamında öncelikle uzman ekip oluşturulmuş ve işletme için en uygun otomotiv filtre tedarikçisinin bulunması adına karar verme kriterleri belirlenmiştir. Kriterlerin önem dereceleri AHP yöntemi ile hesaplanmıştır. Sonraki aşamada ise, AHP ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak tedarikçilerin sıralaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda her iki yöntem sonucu elde edilen bulgular karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir.

Abstract:
Nowadays intense competitive environment, firms should keep their expenses under control in order to maintain their profitability. In addition, they have to respond to requirements of internal and external customers in the best way. Companies need to adapt quickly to changes in order to maintain their existence and companies should choose the right business partners to work with. Supplier selection, one of the most important issues in supply chain management, is a strategic process that has impact on profitability. Firms that manage to control supply chain process effectively will provide significant gains in competitive environment. At this point, firms aim to supply all their requirements through the appropriate supply conditions, quality and cost in automotive sector. Within the scope of this study, problem of spare parts purchasing discussed for an automotive company. The product use for automotive service activities. In this study, the firm aims to determine automotive spare parts supplier that acceptable supply service and contribute to the highest level of customer satisfaction. The importance level of criteria and the most suitable supplier determined with using multiple criteria decision making methods. First of all, expert team was formed and decision criteria were determined in order to select the most suitable automotive filter supplier. The importance levels of the criteria were calculated with the AHP method, then the suppliers were ranked using the AHP and TOPSIS methods. As a result of the study, the findings obtained from the two methods were compared and evaluated.