Farklı ahlat genotiplerinin mikroçoğaltım etkinliğinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonu
Determination of in vitro multiplication efficiency and molecular characterization of some selected pyrus elaeagrifolia genotypes
Yazar: MERVE AREFE YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN UZUN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ahlat; Pyrus elaeagrifolia, Anadolu' da doğal olarak yetişen kloroza ve kuraklığa dayanıklı, anaç geliştirmede kullanılabilecek önemli gen kaynaklarından biridir. Bu çalışmada ülkemizin farklı noktalarından belirli morfolojik kriterlere göre toplanmış 40 farklı ahlat genotipinin mikroçoğaltım etkinliğinin belirlenmesi, kolay çoğaltılan ümitvar tiplerin tespit edilmesi, moleküler karakterizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. 2016 yılında Erciyes Üniversitesi laboratuvarlarında genotipler 9.0 μM BA (benzyladenine), 0.5 μM IAA (indole-3-aceticacid), 0.3 μM giberillic acit (GA3) ile desteklenmiş, MS besin ortamında kültüre alınmış, in vitro tepkileri belirlenmiş, 13 adet ISSR primeri moleküler analizleri yapılmıştır. Bu çalışmalar ayrı ayrı değerlendirilmiş ve bulgulara göre 40 genotipten 20 tanesi %3.3 ile %16.6 arasında değişen oranlarda in vitro sürgün oluşumu göstermiş, maximum sürgün oluşumu %16.6 oranla Nevşehir' den alınan N37 numaralı genotip ile Kahramanmaraş' tan alınan KM53 numaralı genotipte elde edilmiştir. Moleküler analizler sonucu elde edilen dendograma göre genotipler arasındaki genetik benzerlik 0.75-0.98 arasında değişmiştir. En uzak genotip 0.75 benzerlik oranıyla AN64 nolu genotip olurken, birbirine en yakın genotipler N40 ve N41 nolu genotipler olmuştur. Farklı bölgelerden seçilen 40 adet ahlat genotipinin genetik benzerlikleri ile mikroçoğaltım etkinliği arasındaki ilişki dendogram üzerindeki dağılıma göre incelendiğinde KY19 ve AD33 aynı grupta yer almış; N40, N45, N42, N44, N38 nolu genotipler hem mikroçoğaltım etkinliği yüksek genotipler hem de genetik olarak birbirine yakın genotipler olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Pyrus elaeagrifolia which grown extensively in Anatolia as wild pear species is one of the most important genetic reseources for developing rootstock which is tolerant to chlorosis and drought. In this study, it was aimed to determine the microbial activity of 40 different Pyrus elaeagrifolia species which selected from different part of Turkey according to certain morphological criteria, to determine easily reproduced promising types, to make molecular characterization. To determine multiplication efficriency genotipes were cultured using MS media (9.0 μM BA (benzyladenine), 0.5 μM IAA (indole-3-aceticacid), 0.3 μM giberillic acit (GA3), in vitro reaction were determined, 13 ISSR primers molecular analyzes were performed. These studies were evaluated separately and 20 genotypes out of 40 genotypes showed in vitro shoot formation at rates ranging from 3.3% to 16.6% and genotype N37 numbered from Nevşehir with maximum shoot formation of 16.6% and genotype KM53 from Kahramanmaraş were obtained. Molecular analyzes showed that the genetic similarities between the genotypes according to the resulting dendograma ranged from 0.75 to 0.98, with the most distant genotype being AN64 polynucleotides with a similarity ratio of 0.75, while the closest genotypes were N40 and N41 genotypes. Obtained results showed that there were important variation among genotypes. When the relationship between the genetic similarities of the 40 wild pear genotypes selected from different regions and the microbial activity was analyzed according to the distribution on the dendograms, KY19 and AD33 belonged to the same group and the N40, N45, N42, N44 and N38 genotypes were both genetically close to each other genotypes.