Kentsel olmayan bölgede ilköğretim 5-8.sınıf öğrencilerinde bilgisayar ve internet kullanım durumlarının araştırılması
Investigation of computer and internet usage status of of elementary students 5-8.class in non-urban area
Yazar: AHU SARI
Danışman: PROF. DR. GÜLSEREN AĞRIDAĞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ölçekler = Scales ; Ölçekler = Scales ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Amaç: Kentsel olmayan bölgedeki ilköğretim 5,6,7 ve 8. sınıf öğrencilerinin bilgisayar ve internet kullanım sıklığını, nedenlerini ve amaçlarını tanımlayarak, internet bağımlılığını etkileyen bazı değişkenleri ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Adana ilinin Pozantı ilçesi ile Mersin'in Çamlıyayla ilçesinde  ilköğretim 5-8.sınıflarında öğrenim gören 10-16 yaş grubundaki öğrencilerde bilgisayar ve internet kullanım durumlarını incelemek, internet bağımlılığını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılan kesitsel bir araştırmadır. Çalışmaya evreni oluşturan,  her iki ilçede bulunan merkez, köy ve yatılı bölge okullarını kapsayan toplam 8 okuldaki tüm 5-8.sınıfta okuyan 1402 öğrencinin dahil edilmesi planlandı ve  Pozantı'dan 923, Çamlıyayla'dan  378 olmak üzere toplamda 1301 (% 92,8) öğrenciyle çalışma gerçekleştirildi. Anket formu, araştırmacı tarafından geliştirilen demografik ve bilgisayar - internet kullanım alışkanlıklarına ilişkin 46 soruluk Ögrencilerin İnternet Kullanım Düzeyleri ve Amaçları Anketi ile 20 soruluk Young'ın İnternet Bağımlılık Ölçeği 'nden oluşmaktaydı. İstatistiksel değerlendirmeler için SPSS 20.0 for Windows paket programı, istatistiksel analiz olarak Ki-kare testi, Bağımsız iki grup arası T- testi,  Varyans analizi kullanıldı ve p değerinin  <0,05 olması anlamlı olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmadaki öğrencilerin 671'i (% 51,6) kız, 630'u (% 48,4) erkektir ve yaşları ortalaması 12,69 ±1,15'dir. Öğrencilerin % 54,3'ünün evinde bilgisayar, % 38,3'ünün evinde internet bağlantısı, % 26,2'sinin kendisine ait internet bağlantılı cep telefonu bulunmaktaydı. Öğrencilerin % 95,0'i ödevlerini yaparken internetten faydalanmakta, % 87,2'si internetten oyun oynamakta, % 46,6'sı internetten sohbet (chat) etmekte, % 29,4'ü internette görüntülü görüşmekte ve %15,8'i internetten alışveriş yapmaktadır. Kendisine ait e-maili olanlar % 54,1 iken, kendisine ait internet sayfası (Facebook, Twitter, Web vb.) olanlar ise % 49,6 'dır. Çalışma grubundakilerin İnternet Bağımlılık Ölçeğinden(İBÖ) aldıkları puanların ortalaması 19,30± 14,07'dir. Öğrencilerin 2'si (% 0,2) "İnternet Bağımlısı" olup, "Sınırlı Semptom Gösterenler" 34 (% 2,6) kişidir. Çalışma grubundaki erkeklerin, 14 yaş ve üzerindekilerin, ebeveyni okul bitirmemiş veya lise-üniversite mezunu olanların, babası memur olanların, ailesini ekonomik durumunu 'çok iyi' olarak belirtenlerin, evinde internet bağlantısı bulunanların, internet bağlantılı cep telefonu olanların, cep telefonundan internete bağlananların, internet kullanmayı internet kafeden öğrenenlerin, internet kullanımı konusunda kendisini başarılı görenlerin, ödevlerini yaparken uzun süre internetten faydalananların, internette uzun süre oyun oynayanların, kendisine ait e-maili ve internet sayfası (Facebook, Twitter, Web vb.)  olanların, internette sohbet (chat) ve görüntülü görüşme yapanların ve internette alışveriş yapanların İBÖ puan ortalamaları diğerlerinden anlamlı olarak yüksek bulunurken; köy okullarında okuyanların, okul başarısını 'çok iyi' olarak işaretleyenlerin, bilgisayarı olmayanların ve internette hiçbir siteyi ziyaret etmediğini belirtenlerin İBÖ puan ortalamaları anlamlı olarak daha düşüktü. Ayrıca öğrencilerin bilgisayar kullanma süresi (yılı), internete bağlandıkları yerlerin sayısı, ailede internet bağlantılı cep telefonuna sahip kişi sayısı, hem hafta içi hem de hafta sonu (tatillerde) internet kullanım saati ve internette oynadıkları oyun türlerinin sayısı arttıkça İBÖ puan ortalamaları da artmaktadır.
Sonuç: Çalışmanın sonuçlarına göre çalışma bölgesinde internet bağımlılığı yaygınlığı düşük bulunsa da, öğrencilerin internet karşısında harcadıkları zamanın artması, internette vakit geçirdikleri sitelerin artması, internete ulaşım kolaylığı, tablet, cep telefonu vb. gibi taşınabilir elektronik aletlere sahip olma internet bağımlılık puanlarını arttıran başlıca etkenlerdir. Öğrencilerin internet bağımlısı olmamaları için ailelere, öğretmenlere ve topluma bu konuda büyük görevler düşmektedir. 

Anahtar sözcükler: internet, internet bağımlılığı, akıllı telefon, ilköğretim öğrencileri

Abstract:
Purpose: By identifying the causes and objectives of Internet usage frequency of 5,6,7 and 8th grade students in the elementary school in non-urban regions to reveal some variables that affect internet addiction .
Materials and Metods: This is a cross-sectional study to investigate computer and internet usage status of of elementary students 5-8.class in Pozantı district of Adana and Çamlıyayla district of Mersin and to determine the factors affecting internet addiction. The universe of the study was planned to include all 5-8 classes students in two towns also villages and the boarding schools that means 1402 students. The study was carried out with 1301( 92.8 %) students; 923 from Pozantı and 378 from Çamlıyayla. The questionnaire was formed 46 questions  about students' internet usage levels and aims that was developed by the researcher by demographic information and computers-internet usage habits and 20 questions Young's Internet Addiction Scale (IAS). For statistical evaluation SPSS 20.0 for Windows software package and as statistical analysis chi-square test, T-test between two independent groups, ANOVA was used and p value of <0.05 was considered to be statistically significant.
Results:  671 students in the study ( 51.6 % ) were female and 630 ( 48.4 % ) were male and the average age was 12.69 ± 1.15. 54.3% of the students had a computer and 38.3%  had internet connection at home, and 26.2% had a mobile phone with an internet connection of his/her own. 95.0% of students use internet for doing homework, 87.2 % for playing games, 46.6% for chat, 29.4% discuss video and 15.8% for shopping. While 54.1% of the students have an e-mail address, 49.6% of them have his/her own web page (Facebook, Twitter, Web, etc.). The study group's Internet Addiction Scale (IAS) average score was 19.30 ± 14.07. 2 (0.2%) of the students were "Internet addict" and 34 (2.6%) were "Having limited symptoms". Boy students those who are 14 years old and over, whose parents hasn't completed any school or graduate from high school-university, those who define their family economic situation as 'very good' , those who have internet connection at home, those have mobile phones with internet connection, those who connect to the internet from a mobile phone, those learn using internet from internet cafes, those who finds himself successful in the use of the internet, those who use internet for a long time for homework, those who play games on the internet for a long time, those who own an e-mail and web pages (Facebook, Twitter, Web, etc.), those who chat on the internet and make video calls, those who shop on the internet IAS scores average found significantly higher than others. IAS scores average of the students in the village schools, those who mark  the school success as 'very good' , those who dont have a computer, those who did not visit any site on the internet were significantly lower. In addition, when the students time of computer use (years), the number of places where they connect to the internet, the number of people with internet-connected mobile phone in the family, both weekdays and weekends (holidays) internet usage time and the number of types of games they play on the internet increases, IAS scores average also increase.
Conclusions: According to the results although the prevalence of Internet addiction is low, increasing the time students spending on the internet, the increase of sites they spend time on the Internet, easy access to the internet, having portable electronic appliances such as tablets, mobile phones etc. are the main factors that increase the internet addiction scores.

Key Words: internet, internet addiction, smartphone, elementary school students