Afyonkarahisar ilinde yem bitkileri desteğinin katkısallık analizi ile değerlendirilmesi
Assessment of feed crops subsidies with additionality analysis in Afyonkarahisar province
Yazar: NURTEN AKSU
Danışman: PROF. DR. İLKAY DELLAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Yem bitkileri = Fodder plants

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Afyonkarahisar ilinde yem bitkileri desteğinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla desteğin, yem bitkileri yetiştiriciliği üzerindeki teşvik etkisi, büyükbaş hayvancılık faaliyetleri ile ilişkisi ve desteklemede amaçlanan hedeflere ne derecede ulaşıldığı belirlenmeye çalışılmıştır. 
Çalışmada Afyonkarahisar ilinde en fazla ekilen yem bitkileri olan fiğ, yonca, silajlık mısır ve korunga için yem bitkileri desteği alan işletmeler hedef grubu oluşturmuştur. Yem bitkisi yetiştiriciliği bakımından ili temsil edebilecek Merkez, Çay ve İhsaniye ilçelerindeki 12 köyden basit tesadüfi örnekleme yoluyla 108 işletme seçilmiş ve anket yoluyla birincil veriler derlenmiştir. Derlenen veriler ki-kare bağımsızlık, Kruskal Wallis, Mann Whitney U testleriyle ve Katkısallık Analizi yöntemi ile değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre; yem bitkileri desteği alırken işletmelerin büyükbaş hayvan sayısındaki artış, yem bitkisi ekim alanı, yıllık gelirleri içindeki büyükbaş hayvancılığın payı, büyükbaş hayvan sayısı, tükettikleri kaba yem miktarı ve kaba yem satma durumuna göre farklılık gösterdiği (p ≤ 0,05)  tespit edilmiştir.  Yem bitkileri desteğinin katkısallık oranı %57 olarak hesaplanmıştır. Yani ödenen desteğin (148.280 TL) yarısından fazlası (%57≥%50) hedeflenen sonuçları yaratmaktadır. Desteğin katkısallık oranı işletme büyüklüklerine ve tarım dışı iş yapma durumuna göre farklılık göstermektedir. Başta dara kaybı ve sızıntı etkisi olmak üzere katkısallığı azaltan unsurların gözden geçirilmesi, destekleme programının denetlenmesi ve çeşitlendirilmesiyle katkısallık oranı yükseltilebilecektir.

Abstract:
The aim of this study is the assessment of feed crops subsidy in Afyonkarahisar province. For that aim the encouragement effect on feed crops facilities, its relation with bovine livestock activities and the degree of objectives reached were determined. 
A target group was generated consisting farms subsidied with the feed crops subsidy for growing silage corn, vetch, alfalfa and sainfoin as being the most planted feed crops in Afyonkarahisar. The primary data was collected via survey applied to 108 farms in 12 villages, selected by simple random sampling within Merkez, Çay, Ihsaniye districts which may represent the Afyonkarahisar Province as regards feed crops cultivation. Data collected were assessed and interpreted using chi-square independence, Kruskal Wallis, Mann Whitney U tests and additionality analysis method. 
According to the research results differences have been found in the increasing number of livestock after feed crops subsidy according to feed crops planting area, share of bovine livestock in annual revenue, number of livestock, feed consumption amount and selling of feed (p ≤ 0,05). Additionality rate was determined as %57 for feed crops subsidy. That means more than half of total subsidy paid as 148.280 TL creates the aimed results. Addionality rate of subsidy change according to farm size and non-farm employment status. The additionality of subsidy can be increased by revision of mainly deadweight loss and leakage effects besides other factors that reduce the additionality and by mitigation and variety of subsidy program.