Çocuk koruma kanununda yer alan tedbirlerin çocuk sağlığına etkisi
Effects of measures in child protection law on child health
Yazar: KAĞAN YENİYOL
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN KARAKUL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Koruma tedbirleri = Protection measures ; Sağlık hukuku = Health law ; Sağlık tedbirleri = Medical precautions ; Yapısal tedbirler = Structural remedy ; Çocuk Koruma Kanunu = Child Protection Law ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Çocuk Koruma Kanunu'nda (ÇKK) sayılan tedbirlerin çocuk sağlığına ne yönde etki ettiği hususu çocuğun iyilik halinin sağlanması açısından oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada çocuk sağlığı genel hatlarıyla Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu'nun (UNICEF) çocuk sağlığı konusunda belirlediği sağlık göstergeleri çerçevesinde ele alınmıştır. Mevcut çalışmada daha önce yapılan bilimsel çalışmalardan elde edilen veriler derlenerek, tedbirlerin çocuk sağlığını ne yönde etkilediği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu sayede çocukların toplumda sağlıklı ve haklarına sahip bir yaşantı sürdürebilmesine ışık tutmak hedeflenmektedir.
Çocuğun yüksek yararının tesis edilmesi ve tam olarak iyilik halinin sağlanması fikrinden yola çıkarak suça sürüklenen ve korunma ihtiyacı olan çocukların korunması, hakları ile esenliklerinin güvence altına alınması amacıyla ÇKK'da sırasıyla danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma tedbirlerine yer verilmiştir. Tedbirler ile tedbir kapsamında çocuklar hakkında uygulanan sosyal hizmetlerin yanı sıra, mukayeseli hukukta yer alan alternatif tedbir ve sosyal hizmet önerilerine mevcut çalışmada değinilmiştir. Çalışmanın temellendirilmesi adına çocuk hukukuna ilişkin genel bilgiler ile çocuğun temel sağlık hakları çeşitli başlıklar altında ele alınmıştır. Çocuk haklarını düzenleyen temel belgeler ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararları irdelenmek suretiyle uluslararası ve ulusal alanda sağlık hakkına bakış açısı ortaya konmaya çalışılmıştır. 
Yapılan araştırmalardan derlenen sonuçlara göre Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne (ÇHGM) bağlı kurumlarda en çok danışmanlık tedbiri ve bakım tedbiri uygulanmaktadır. Kurum bakım hizmetinden yararlanmış olan çocukların bu hizmetlerden yararlandıkları sırada fiziksel ve ruhsal istismara maruz kaldıkları, çocuklarda farklı düzeylerde depresyonun görüldüğü, çocuklar arasında uyuşturucu madde ve sigara kullanım oranının yaygın olduğu, çocukların vitamin ve mineral bakımından yeterli düzeyde beslenmedikleri ve en çok sabah kahvaltısı öğününü atladıkları yönünde sonuçların ortaya konduğu görülmektedir. Diğer yandan elde edilen son verilere göre ülkemizde destek verilen çocuk sayısı ile ÇHGM'ye bağlı kuruluş sayısında yetersizlik görüldüğü ve tedbir kararlarının etkili uygulanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Çocuk hukuku, çocuk sağlığı, sağlık hukuku, tedbir, yüksek yarar ve iyilik hali.

Abstract:
The effect of the measures in the Child Protection Law (CPL) on child health is significant in terms of ensuring the well-being of the child. In this study, child health is discussed in general terms within the framework of health indicators determined by the World Health Organization (WHO) and UNICEF on child health. In the present study, the data obtained from the previous scientific studies were compiled, and the effects of the measures on child health were tried to be revealed. In this way, it is aimed to shed light on the children to live a healthy and entitled life in society.
Based on the idea of establishing the best interests of the child and ensuring the well-being of the child, counseling, education, care, health and shelter measures were included in the CPL to protect the rights and well-being of children in need of protection. In the present study, alternative measures and social service proposals in comparative law, as well as the social services implemented on children within the scope of the measures and measures, are mentioned. Based on the study, general information on child law and fundamental health rights of the child are discussed under various headings. By examining the basic documents regulating the rights of the child and the decisions of the European Court of Human Rights (ECHR) and the Constitutional Court (CL), it has been tried to put forward the perspective of the right to health in international and national fields.
According to the results of the researches, consultancy and care measures are mostly applied in the institutions affiliated to the Directorate General of Child Services (DGCS). Children who have benefited from institutional care services have been subjected to physical and mental abuse while they have benefited from these services, children have different levels of depression, the prevalence of drug and cigarette use among children is high, children are not eating enough in terms of vitamins and minerals, and most of them skip the morning meal. It is seen that the results are put forward. Besides, according to the latest data, it has been concluded that the number of children supported and the number of organizations connected to DGCS is insufficient and the precautionary decisions are not implemented effectively.


Key Words: Child law, child health, health law, measure, high benefit, and well-being.