Rehber öğretmenlerin tercih dönemine ilişkin yeterlikleri ve hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi
The self efficacy level of guidance teachers at university preference period and the determination of their in-service training needs
Yazar: ARDA ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ERMAN ASLANOĞLU
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alan tercihi = Field choice ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Tercih = Preference ; Tercih oluşturma = Preference formation ; Tercih sıralaması = Preference classification ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rehber öğretmenlerin tercih dönemine ilişkin yeterliklerin ve bu konuya ilişkin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesidir. 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde resmi liselerde ve Rehberlik Araştırma Merkezlerinde görev yapmakta olan, amaçlı örneklemdeki 293 rehber öğretmen, bu araştırmadaki çalışma grubunu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Rehber Öğretmen Tercih Yeterlik Anketi" geliştirilmiştir. Anket kapsamındaki tercih dönemi etkinliklerini rehber öğretmenlerin önemli bulma düzeyleri, rehber öğretmenlerin kendilerini algıladıkları yeterlilik düzeyleri ve bu konulara ilişkin rehber öğretmenlerin hizmet içi eğitim alma ihtiyaçları araştırılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzde değerleri ile Kruskall- Wallis ve Mann- Whitney U testleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan rehber öğretmenlerin tercih dönemi konularına yönelik olan etkinlikleri çok önemli buldukları, kendilerine ilişkin algıladıkları yeterlilik düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve tercih dönemi etkinliklerine ilişkin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının daha az olduğu tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerini önemli bulma düzeyleri cinsiyet, rehber öğretmenlerin mezun oldukları alan, çalıştıkları okul/ kurum türü ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerini önemli bulma düzeylerinin hizmet süresi değişkenine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. Farklılaşmanın, hizmet süresi 1-5 yıl olan rehber öğretmenler lehine olduğu belirlenmiştir.
Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik kendi algılarına dayalı yeterlilik düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Farklılaşmanın yönü Erkek rehber öğretmenlerin lehine olup erkek öğretmenlerin yeterlilik düzeyinin, kadın rehber öğretmenlere göre algılanan öz yeterlilik düzeyi açısından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik kendi algılarına dayalı yeterlilik düzeyleri, hizmet süresi, mezun oldukları alan ve eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik kendi algılarına dayalı yeterlilik düzeylerinin rehber öğretmenlerin çalıştıkları kurum türü değişkenine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir. Akademik Liselerde ve Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde çalışan rehber öğretmenlerin, Rehberlik Araştırma Merkezinde çalışan rehber öğretmenlere göre tercih dönemi etkinliklerine yönelik kendi algılarına dayalı yeterlilik düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek olarak tespit edilmiştir.
Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik almak istedikleri hizmet içi eğitim konularının cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Farklılaşmanın yönü kadın rehber öğretmenlerin lehine olup, erkek rehber öğretmenlere göre kadın rehber öğretmenlerin hizmet içi eğitimlere katılma taleplerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik almak istedikleri hizmet içi eğitim konularının hizmet süresi değişkenine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir. Farklılaşmanın hizmet süresi 1-10 yıl olan rehber öğretmenler lehine olduğu belirlenmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik almak istedikleri hizmet içi eğitim konularının mezun oldukları alan ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik almak istedikleri hizmet içi eğitim konularının rehber öğretmenlerin çalıştıkları okul/ kurum türü değişkenine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir.  Rehberlik Araştırma Merkezinde çalışan rehber öğretmenlerin Akademik Liselerde çalışan rehber öğretmenlere göre tercih dönemi etkinliklerine yönelik hizmet içi eğitim talepleri, daha fazla olarak belirlenmiştir. 
Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik katılmak isteyecekleri hizmet içi eğitimlerin uygulanma süresi olarak araştırmaya katılan katılımcıların 6 saatlik (1 gün) eğitim almayı talep ettikleri tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik katılmak isteyecekleri hizmet içi eğitimlerin uygulanma sıklığı olarak; araştırmaya katılan katılımcıların, eğitim öğretimin her döneminde bir kere olmak üzere almayı talep ettikleri tespit edilmiştir. Rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik katılmak isteyecekleri hizmet içi eğitimin türü olarak katılımcıların ağırlıklı olarak yüz yüze eğitim almak istedikleri; rehber öğretmenlerin tercih dönemi etkinliklerine yönelik katılmak isteyecekleri hizmet içi eğitimin yapısı olarak ise katılımcıların uygulamalı eğitim almak istedikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the self-efficacy level of school counselors in the university preference period and their in-service training needs in that sense. In the purposeful sampling, 293 school counselors working in the Guidance & Counseling Research Centers and in the state high schools in Ankara in the 2019-2020 academic year form the study group in the research. As a data collection tool,  "The Questionnaire for the Self Efficacy of School Counselors at University Preference Field" was formed. Within the scope of the questionnaire; the level of finding the preference period activities important, the level of perceived self-efficacy of the school counselors and their demands for the in-service training on these issues were investigated. In the analysis of the data, Kruskall-Wallis and Mann-Whitney U tests were utilized and the evaluations were made according to the frequency and percentage evaluations.
It has been found out that the school counselors in the research found the activities related to the university preference period very important, their self-efficacy level was moderate, and the in-service training demands for the preference period were just a few.  It has also been determined that school counselors' level of finding university preference period activities important did not differ significantly in terms of gender, the field of graduation, the type of school / institution they work in, and their level of education. However; it was apparent that school counselors' level of finding these activities important varies significantly according to the variable of the year of experience. It is determined that the differentiation is in favor of the school counselors who are experienced for 1-5 years. 
It has been determined that the levels of self-efficacy of the school counselors based on their perceptions of the activities of the preference period differ significantly according  to the gender variable. It is determined that differentiation is in favor of male school counselors and the level of self-efficacy of male teachers is higher in terms of perceived self-efficacy level than the female school counselors. It has been seen that the self-efficacy level of school counselors on their perceptions does not differ significantly in terms of  year of experience, field of graduation, and the level of education. It has been identified that the self-efficacy level of the school counselors on their perceptions about the activities of the preference period varies significantly according to the variable of the type of institution where they work. Finally, it has been seen that the school counselors working in the Academic Anatolian High Schools and Vocational and Technical Anatolian High Schools have higher levels of self-efficacy based on their own perceptions about the activities in university preference period when compared to the school counselors working in the Guidance & Counseling Research Center. 
Furthermore, it has been determined that the in-service training demands based on the activities for the preference period by the school counselors differ significantly according to the gender variable. The differentiation is seen to be in favor of female school counselors, and it is determined that female guidance teachers are more likely to participate in in-service training than male school counselors. It is also apparent that the in-service training demands based on the activities for the preference period by the school counselors significantly differ according to the year of experience variable. The differentiation is in favor of the school counselors who are experienced between 1-10 years. Nevertheless, the in-service training demands of the school counselors for the activities to be done at the preference period do not differ significantly according to the field of graduation and the level of education, but their demands for that period differ significantly according to the type of school / institution where they work. In conclusion, it has been identified that the school counselors working in the Guidance & Counseling Research Centers tend to participate in the in-service training programs about the activities for the university preference period more than the school counselors working in the Academic Anatolian High Schools.
It has been confirmed that the majority of the school counselors who took part in the research would demand a training of six hours (a day) aimed at the activities of their preferred academic term as of the processing time of in service training they would like to have. It has been determined that school counselors who took part in the research would like to have in- service training at least once in each academic term as of the frequency of the training aimed at the activities of their preferred academic term. It has also been found out that school counselors who took part in the research would prefer mainly face- to- face education as of the type of education and mostly hands- on- training as of the quality of education they would have.