Tanzimatın Midilli Adası'nda tatbiki
The implimentation of Tanzimat on Lesbos Island
Yazar: METİN ÜNVER
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN GENCER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Midilli Adası coğrafî olarak Anadolu sahillerine en yakın adalardan biridir. Türkler tarafından 1462 tarihinde fethinden hemen sonra sancak statüsünde teşkilatlandırılmış olduğu görülen Midilli, 1534'te kurulmuş olan Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti bünyesine dâhil edilmiştir. Bu dönemde Midilli Adası, Midilli, Molova ve Kalonya kazalarından meydana gelmekteydi.Söz konusu yapısını, bir takım ufak değişiklerle, 1839'da Tanzimatın ilanına kadar devam ettirmiş olan Midilli Adası'nın mülkî yapısında bu tarihten sonra önemli değişiklikler meydana gelmiştir.Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Fermanı ile getirilen usullerin tatbik edildiği diğer yerlerde olduğu gibi, Midilli Adası'nda da önce muhassıllık teşkilatı kurulmuştur. Muhassıllık idaresinden istediği verimi alamayan devlet, 1842 tarihinden itibaren sancaklara, muhassıllar yerine kaymakamlar atamış ve yeni bir mülkî yapılanmaya gitmiştir.Tanzimatın Midilli Adası'nda Tatbiki adlı çalışmamızda işte bu iki dönemde, 1856'da Islahat Fermanının ilanına kadar Midilli Adası'nda, Tanzimat Fermanı ve sonrasında yapılan idarî, adlî ve malî düzenlemelerin yansıması ve uygulanması noktaları ele alınmıştır.Hemen belirtilmelidir ki Tanzimat Fermanının hükümleri Midilli Adası'nda bâşârıyla tatbik edilmiştir. Midilli'de yaşayan gayrimüslimler, yani Rumların söz konusu dönemde çıkardıkları olaylar ve her defasında, Tanzimat Fermanı ile ilan edilmiş, özellikle ?eşitlik? prensibini iğfal etme yolundaki teşebbüsleri, merkez tarafından gerekli müdahale gösterilerek, akim bırakılmıştır.Aynı şekilde, söz konusu dönemde, stratejik olduğu kadar ekonomik olarak da önemli bir konumda olan Midilli'de bulunan gayrimüslimlerin, bir takım maddî ve hukukî menfaatler açısından yabancı devletlerin himayesine girmeleri ve bir süre sonra da diplomatik korumalarından istifade etmeye kalkışmaları noktaları da merkez tarafından yapılan yerinde müdahalelerle etkisiz hale getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Lesbos geographically is one of the nearest islands to the Anatolian shores. Soon after the Turkis conquest of 1462, Lesbos was given a status of sancjak. It was added to the body of Cezayir-i Bahr-i Sefid Province established in 1534. At this period Lesbos Island was constutited by Midilli, Molova and Kalonya counties.There was crucial changes to Lesbos?s administrative structure with the promolugation of Tanzimat in 1839, untill which the island maintained its status with some slight changes.Muhassıllık system was first structured in Lesbos, just as to the other places of the Ottoman State where new implications were put in use. Not having the expected results, the government replaced the muhassıls in the sancjaks with kaymakams in 1842. It was a new administrative organisation.In our work titled as ?Tanzimat?s implementation in Lesbos Island? there has been studied administarive, economic and legal implications brought about with the Tanzimat and the later organisations in Lesbos until the declaration of Hatt-i Şerif in 1856.It should be emphesised that Tanzimat was implemented in Lesbos successfully. The incidents caused by the none-Muslims, i.e. Greek minorities settled in Lesbos, their attempts to misuse the ?equality? principle declared in Tanzimat Edict, always, were come to a halt by the necessary interference of the Ottoman State.None-muslims? accaptance of foreign protection from the point of some legal and financial privileges in this period in Lesbos, whic was as strategically important as economically, and attempts to benefit from diplomatic protections were tried to be uneffective by the critical intervences of the state.