Balıkesir sındırgı geleneksel konut dokusunun incelenmesi ve korunmasına yönelik önerilerin geliştirilmesi
Analysis of traditional houses of sindirgi settlement and development of preservation proposals
Yazar: HATİCE NUR ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MİNE TANAÇ ZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sındırgı, Balıkesir iline bağlı bir ilçedir. İlçe, tarih boyunca farklı topluluklara ev sahipliği yapmıştır. Pek çok imparatorluğun egemenliği altına giren yerleşim alanının geçmişi M.Ö. 6. yüzyıla kadar dayanmaktadır. Tarih boyunca Sındırgı ve çevresinde yaşam alanlarının olduğundan bahsedilmesine rağmen 19.yy sonlarına kadar büyük bir yerleşim merkezi haline gelememiştir. Bu durumun en önemli nedeni çevresindeki yörük topluluklarının konar-göçer bir yaşam tarzı benimsemesidir. Fakat zaman içerisinde yaşanan gayrimüslim halkın göçleri ve 19.yy'da uygulanan zorunlu iskan politikası ile bölgede yerleşik hayat gelişmiş ve bu tarihten sonra Sındırgı da yaşayan nüfus artmıştır.

Sındırgı geleneksel dokusu incelendiğinde; özgün mimari karakterini korumuş pek çok anıt yapının yanında, çok sayıda 19.yy sonu ve 20.yy'a tarihlenen sivil mimarlık örneğine rastlanmaktadır.  Bu konutlar; kerpiç malzemenin yoğunlukta kullanıldığı ve diğer malzemeler (taş ve tuğla) ile inşa edilen yapılar olarak iki farklı tipolojidelerdir. Yapım sistemi ve malzemesi bağlamında değerlendirildiğinde; yığma kargir ve yığma kargir ile ahşap karkas olarak inşa edilmişler, yığma olarak inşa edilen yapılar da taş, tuğla ve özellikle kerpicin kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında Sındırgı kentsel sit alanı içerisinde yer alan mimari mirasın tespit edilmesi ve incelenmesi amaçlanmaktadır. Sındırgı geleneksel konut dokusunun mimari karakteri; parsel düzeni, cephe tipolojisi, kullanılan mimari elemanlar, malzeme kullanımı, malzeme kültürü, taşıyıcı sistem özellikleri ve mekan kurgusu üzerinden okunacaktır. Dokunun günümüzde sahip olduğu koruma problemleri tespit edilecek ve dokunun geleceğe korunarak aktarılması bağlamında doku ve yapı ölçekli müdahale kararı önerileri geliştirilecektir.

Abstract:
Sındırgı is a district of Balıkesir province. The district has hosted different communities throughout history. The history of the settlement area, which came under the rule of many empires.

Although it has been mentioned that there are living areas in and around Sındırgı throughout history, it could not become a large settlement until the end of the 19th century. The immigration of non-Muslim people over time and the compulsory resettlement policy implemented in the 19th century allowed the development of settled life in the region, and after this date, the population living in Sındırgı increased.

When the traditional texture of Sındırgı is examined; In addition to many monumental structures that have preserved their original architectural character, there are many examples of civil architecture dating back to the 19th and 20th century. These houses; They are in two different typologies as structures where adobe material is used extensively and structures built with other materials (stone and brick). When evaluated in the context of the construction system and material; They were built as masonry, masonry + wooden carcass, and it was determined that stone, brick and especially adobe were used in the structures built as masonry. The architectural character of Sındırgı traditional housing texture; plot layout, façade typology, architectural elements used, material usage, carrier system features and space setup. Conservation problems of the tissue today will be determined and tissue and structure scale intervention decision proposals will be developed in the context of transferring the tissue to the future by preserving it.