İlkokul öğrencileri hayat bilgisi dersinde tarih yazıyor müze oluşturuyor: Benim ve ailemin tarihi ve müzesi
Primary school students are writing history in the life studies course and creating a museum: My and my family's history and museum
Yazar: ASLIHAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KABAPINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Doğumuyla birlikte birey kimliğini kazanan insan, yaşamı boyunca kendisini, karşılaştığı 
bireyleri, etrafını kuşatan çevreyi ve dünyayı tanımaya çalışmak gibi uzun ve meşakkatli bir 
çabayı üstlenir. Bu çabanın merkezinde olan birey kendisini ve içine doğduğu dünyayı 
anlamlandırmaya çalışırken ilk önce yakın çevresiyle etkileşim halindedir. Birey ilkokul 
çağına ulaştığında bu çaba kişinin içine doğduğu yakın çevreyi aşarak okul ismi verilen 
kurum içerisinde de sürdürülür. Okula başlamadan önce sistemsiz ve programsız ilerleyen 
bu süreç birey ilkokula başladığında bir sistem ve program dâhilinde yürütülmeye başlar. 
Hayat bilgisi dersi bireyin kendisini ve kendisini kuşatan çevreyi bir sistem ve program 
dâhilinde tanımaya ve anlamaya çalıştığı ilk ders ve öğretim programıdır. Doğduğu andan 
itibaren kendi tarihini yazmaya ve yaşadığı çağın tarihinin bir parçası olmaya başlayan birey, 
tarih biliminin konularıyla ilk olarak Hayat Bilgisi dersinde karşılaşır. İlgili alan yazın 
incelendiğinde bireylerin tarihi sıkıcı ve kendi yaşamlarından kopuk bir ders olarak 
tanımladıkları çalışmalarla karşılaşılmaktadır. Geleneksel tarih öğretiminin yalnızca 
savaşlardan, antlaşmalardan, büyük olaylardan ve büyük insanların yaşamlarından oluşan 
içeriği düşünüldüğünde bireylerin bu algısı beklenen bir neticedir. Çocuklara ilkokuldan 
itibaren kendi yaşamları ile tarihi ilişkilendirebilecekleri fırsatlar sunulması yoluyla tarih 
bilimine olumlu bir bakış açısı geliştirmeleri sağlanabilir. Öncelikle kendisinin ve ailesinin 
bir tarihi olduğunu kavrayan ve bu tarihi araştırıp öğrenen bir birey günlük yaşamından 
kopuk gördüğü tarihin bugün yaşadığı dünyayı nasıl etkilediğini anlamak konusunda da daha 
istekli olabileceği düşünülebilir. İstanbul'da bir devlet ilkokulunda gerçekleştirilen 
araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması desenine göre tasarlanmıştır. 
Çalışmanın birinci basamağı olan "Benim Tarihim ve Müzem" ilkokul 2. sınıf öğrencileriyle 
gerçekleştirilmiştir. Bu öğrenciler üçüncü sınıfa geçtiklerinde araştırmanın ikinci basamağı 
olan "Ailemin Tarihi ve Müzesi" sürecini yürütmüşlerdir. Araştırmada öğrenciler bir tarihçi 
rolü üstlenerek en yakınlarının yani kendilerinin ve ailelerinin tarihlerini araştırmışlardır. Bu 
süreçte küçük birer tarihçi olan öğrenciler kendilerinin ve ailelerinin tarihlerini fotoğraf, obje 
ve sözlü tanıklıklar gibi kanıtların izini sürerek araştırmışlardır ve elde ettikleri kanıtları 
incelemişlerdir. Öğrenciler ulaştıkları kanıtlardan hareketle kendilerinin ve ailelerinin 
tarihlerini yazmışlar ve kendilerinin ve ailelerinin tarih müzesini kurmuşlardır. Araştırma 
sonuçları, ilkokul öğrencilerinin yaşlarına uygun düzeyde tarih yazabildiklerini ve 
kanıtlarını kurdukları müzelerde sergileyebildiklerini göstermektedir. Proje sürecinin tüm 
paydaşlarının projeye yönelik görüşleri önemli ölçüde olumludur.

Abstract:
From the moment of birth, an individual attains their identity and embarks on a lifelong, 
arduous journey to understand themselves, the people they encounter, their surrounding 
environment, and the world. At the core of this endeavor, the individual initially interacts 
with their immediate surroundings while attempting to make sense of themselves and the 
world they are born into. By the time they reach primary school age, this pursuit extends 
beyond their close environment and continues within an institution called school. Before 
starting school, this process progresses in an unsystematic and unstructured manner; 
however, once the individual enters primary school, it begins to be conducted within a 
system and program. The Life Studies course is the first subject and curriculum where an 
individual strives to recognize and understand themselves and their environment within a 
systematic and structured framework. From the moment they are born, individuals begin 
writing their own history and become part of the history of their era. They first encounter 
historical topics within the Life Studies course. When reviewing the relevant literature, 
studies indicate that individuals often perceive history as a boring subject disconnected from 
their own lives. Given that traditional history education consists mainly of wars, treaties, 
major events, and the lives of great figures, this perception is an expected outcome. 
Providing children with opportunities from primary school onward to relate history to their 
own lives can help them develop a more positive perspective toward the discipline of history. 
An individual who first understands that they and their family have a history, and who 
investigates and learns about this history, may also be more willing to comprehend how 
history—often perceived as detached from daily life—shapes the world they live in today. 
This study was conducted in a public primary school in Istanbul and was designed using the 
action research method, a qualitative research approach. The first phase of the study, "My 
History and Museum," was implemented with second-grade students. When these students 
advanced to the third grade, they participated in the second phase of the study, "My Family's 
History and Museum." Throughout the research process, students assumed the role of 
historians, investigating the histories of their closest connections—themselves and their 
families. During this process, these young historians explored their own and their families' 
histories by tracing and examining evidence such as photographs, objects, and oral 
testimonies. Based on the evidence they gathered, they wrote their personal and family 
histories and established their own history museums. The research findings reveal that 
primary school students are capable of writing history at a level appropriate to their age and 
can successfully exhibit their collected evidence in the museums they created. The feedback 
from all stakeholders involved in the project was predominantly positive regarding the 
project process.