Sınıf öğretmenliği lisans programında yer alan matematik öğretimi dersinin yapılandırılma sürecinin öğretmen eğitimcilerinin görüşlerine göre incelenmesi
Examination of the structuring process of the mathematics teaching course in the primary school teaching program according to the views of teacher educators
Yazar: BİLGE YILMAZ ASLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH ÖZMANTAR ; DOÇ. DR. BİLGE KUŞDEMİR KAYIRAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Ders tasarımı = Lesson design ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversitelerin sınıf öğretmenliği programında yer alan ve uygulanan matematik öğretimi dersinin tasarım ve yapılandırılmasına ilişkin uygulamaların ne olduğunu bizzat bu uygulamada aktif rol oynayan öğretim elemanları üzerinden incelemektir. Araştırmada ilk olarak matematik öğretimiyle ilgili literatürde yer alan çalışmalar (proje, makale, tez vb.) incelenmiştir. Matematik öğretimi derslerine ilişkin yapılan çalışmalar analiz edildiğinde dersin sınıf öğretmeni adayları için önemi, bir ders olmasından dolayı içeriğinde neler olduğu hakkında çalışmalar olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu dersi veren öğretmen eğitimcilerini ve profillerinin ne olduğu konusu da önem arz ettiği görülmüştür. Buradan hareketle; matematik öğretimi dersi – öğretmen eğitimcileri- sınıf öğretmeni adayları ilişki ağından yola çıkarak araştırma soruları oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınmıştır. Daha sonra, araştırmanın amacı olan sınıf eğitimi programında yer alan matematik öğretimi dersine ilişkin öğretim elemanlarının ders tasarımlarının ve yapılandırılmalarını incelemek amacıyla veri toplama aracının boyutları oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınmıştır.  2019-2020 öğretim yılında Türkiye'deki sınıf öğretmenliği lisans programındaki matematik öğretimi dersini veren 90 öğretmen eğitimcisinın elektronik posta yoluyla veri toplama aracı gönderilerek katılımları istenmiştir. 90 öğretmen eğitimcisindan 73'ü dönüt sağlamış, 65 öğretmen eğitimcisinı veri toplama aracının tamamına eksiksiz cevap vermiştir.  Araştırma yaklaşımı olarak nitel betimsel yöntem ile tasarlanan bu araştırmada veri toplama aracında likert tipi ve açık uçlu sorulardan yararlanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiki analiz (frekans, yüzde) ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar; matematik öğretimi derslerinin tasarım ve yapılandırılmasında öğretmen eğitimcilerinin vermiş oldukları yanıtlar arasında yoğunlukla bir tutarlılığa sahip oldukları, tercihleri noktasında genellikle homojen bir dağılım gösterdikleri ve matematik öğretimi dersinde nelere daha çok odaklandıkları ve ön plana çıkarmak istedikleri ögelerin neler olduğuna dair önemli çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu ise, öğretmen eğitimcilerinin matematik öğretimi dersine dair sahip oldukları bir perspektifin olduğunu göstermiş, bununla birlikte öğretmen eğitimcilerinin matematik öğretimi derslerinin tasarımında ve yapılandırmasında sahip oldukları perspektiflerinin bir doğasının olduğu sonucuna ulaştırmıştır.  Sahip olunan perspektifin doğasının; değer yargıları, büyük fikirler, ifade edilen uygulamalar ve kaynaklar olmak üzere dört argümanın etkileşimine sahip bir dinamikten oluştuğu saptanmıştır.  Bu sonuçtan hareketle hem araştırmacılara yönelik hem de politika yapıcılar ve eğitim fakültelerine yönelik matematik öğretimi dersini temele alan bir takım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the practices related to the design and structuring of the mathematics teaching course in the classroom teaching program of the universities, through the instructors who play an active role in this practice. In the research, firstly, the studies (projects, articles, thesis, etc.) in the literature related to teaching mathematics were examined. When the studies on mathematics teaching lessons were analyzed, it was seen that there were studies about the importance of the lesson for primary school teacher candidates, and what it contains because it is a lesson. In addition, it has been seen that the teacher educators who teach this course and what their profiles are is also important. Starting from here; Based on the relationship network of mathematics teaching course - teacher educators - classroom teacher candidates, research questions were formed and expert opinions were taken. Then, the dimensions of the data collection tool were created and expert opinions were obtained in order to examine the course designs and structuring of the instructors regarding the mathematics teaching course in the classroom education program, which is the aim of the research. In the 2019-2020 academic year, 90 instructors who gave the mathematics teaching course in the primary school teaching undergraduate program in Turkey were asked to participate by sending a data collection tool via e-mail. Out of 90 instructors, 73 provided feedback and 65 instructors gave complete answers to the data collection tool. In this research, which was designed with a qualitative descriptive method as a research approach, likert type and open-ended questions were used in the data collection tool. Statistical analysis (frequency, percentage) was used in the quantitative dimension and content analysis was used in the qualitative dimension. The results obtained from the research findings; In the design and structuring of mathematics teaching courses, important inferences were made about the consistency between the answers given by the instructors, they generally showed a homogeneous distribution in terms of their preferences, and what they focused on and brightened more in the mathematics teaching course, and what the elements they wanted to highlight were. . This showed that the instructors had a perspective on the mathematics teaching course, however, it led to the conclusion that the perspectives that the instructors had in the design and structuring of the mathematics teaching courses had a nature. The nature of the perspective held; It has been determined that it consists of a dynamic with the interaction of 4 arguments: value judgments, big ideas, expressed practices and resources. Based on this result, a number of suggestions were made for both researchers, policy makers and education faculties based on the mathematics teaching course.