Çoktan seçmeli testlerde seçenek sayısının madde parametreleri ve farklı yetenek düzeylerinde bilgi fonksiyonları ile madde uyumlulukları üzerinde etkisinin incelenmesi
A study on the effect of numbers of options on the parameters and the question's goodness of fit, and its effect on information function of the question in different levels of ability in multiple choice tests
Yazar: GHOLAMREZA GOLMOHAMMAD NAZHAD BAHRAMI
Danışman: DOÇ.DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
11 ÖZET GOLMOHAMMAD NAZHAD BAHRAMI, Gholamreza. Çoktan Seçmeli Testlerde Seçenek Sayısının Madde Parametreleri ve Farklı Yetenek Düzeylerinde Bilgi Fonksyonlan ile Madde Uyumlulukları Üzerinde Etkisinin incelenmesi, Doktora Tezi, Ankara, 2006 Eğrimde ve pisikolojide öğretim görevlileri, danışmanlar ve uzmanlar her zaman öğrencilere eğitim ve öğretim vermekte, onlara rehberlik etmekte, bazen öğrencileri sımflandırmakta ve öğrenciler arasında seçim. yapmakta veya çeşitli araştırmalar yaparak önemli kararlar almaktadırlar. Bu faaliyetlerle ilgili değişik testlerden yararlanarak bireyler hakkında bilgi toplamaktadırlar. Örneğin; zeka testleri, yetenek ve basan testleri vb. Güvenilir karalar almak için doğru bilgilere ulaşmak şarttır ve bu nedenle doğru ve güvenilir testler geliştirmek son derece önem taşır. Bu çalışmada, basan testlerinde seçenek sayının madde parametreleri üzerindeki etkisi en doğru ve güvenilir test formuna ulaşmak amacıyla incelenmektedir. Madde ayırt edicilik gücü, madde güçlük ve şans parametreleri dört seçenekli ve altı seçenekli testler arasında karşılaştınlmıştır. Aynca iki test arasında madde bilgi fonksiyonlannın değişik basan düzeylerindeki değişimleri göz önüne alınarak incelenmiştir. Bu araştırmada, 985 öğrenci İRAN'ın Tabiz Azad Üniversitesinden örneklem alınarak R. B. Cattel'in zeka testinin üçüncü ölçeğinin A formu altı seçenekli test halinde ve B formu dört seçenekli test halinde (A ve B formlan, paralel formlardır) uygulanmış ve bireylerin zeka ölçüleri ve düzeyleri ile madde parametreleri, bilgi fonksiyonlan ve madde uyumluluğu, IRT'de üç ve iki parametreli modeller kullanılarak elde edilmiştir. Bu test, eğitimli insanlara ve üniversite öğrencilerine özeldir. A ve B formu halinde olan testlerin her birisi üç alt testen oluşmuştur ve her testin toplam 36'şar maddesi vardır. Birinci alt problem olan "seçenek sayısı arttığında ayırtedicilik gücünde (ay) ne tür değişiklikler ortaya çıkmaktadır?" sorusunun incelenmesinde ortaya çıkan ilgili sonuç, iki testin ayırt edicilik güçlerinin değişmediği yönündedir. İkinci alt problemde, iki testin güçlük derecesi karşılaştınlmış ve elde edilen sonuçlar A testinin güçlük derecesinin daha da yüksek olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, gayet normal birIll sonuç olarak değerlendirilebilir. Başarı testlerinde seçenek sayısı artığında sorular zorlaşmaktadır. Üçüncü alt problemde, değişik yetenek düzeylerinde, bireylerin testlerdeki yanlış cevap sayılarının eşit olup olmadığını incelenmiştir. Bu probleme ilişkin elde edilen sonuç, yetenek düzeyleri arasında yanlış cevap sayılarının eşit olmadığı yönündedir. Dördüncü alt problemin incelenmesi sonucunda; seçenek sayısı değiştiğinde yanlış cevap sayılarının, farklı yetenek düzeylerinde eşit olmadığı görülmektedir. Beşinci alt problemde, madde bilgi fonksiyonunun seçenek sayısından etkilenip etkilenmediği, ayrıca bu etkinin farklı yetenek düzeylerinde eşit olup olmadığı incelenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlara göre, seçenek sayısının fazlasıyla arttırılması ve bu artışın bireylerin basan düzeylerini aşması durumunda, madde bilgi fonksiyonlarının düştüğü gözlenmiştir. Bu alt problemle ilgili diğer bir sonuç ise, maddelerin seçenek sayısı arttmldığında maddelerin zorlaşması nedeniyle daha yukarı düzeylerde, maddelerin ayırt edicilik gücü artmış ve bu da yüksek basan düzeylerinde madde bilgi fonksiyonlannın yükselişine sebep olmuştur. Bu durum, düşük basan düzeylerinde tersine işlemektedir. Maddedeki seçenek sayısı azaldığında da, madde bilgi fonksiyonu düşük düzeylerde artmakta ve yüksek düzeylerde düşmektedir. Altmcı alt problemde, madde sayısındaki değişimin madde uyumluluğu üzerinde ne gibi bir etkisi olduğu incelenmiştir. Buradan elde edilen sonuç; maddedeki seçenek sayısının değiştmlmesinin, madde uyumluluğu üzerinde (IRT 3 ve 2 parametreli modellerde) anlamlı bir etkisinin olmadığı yönündedir. Anahtar Sözcükler Ayırt Edicilik Gücü, Çoktan Seçmeli Test, Madde Bilgi Fonksiyonu, Madde Güçlük Düzeyi, Madde Parametreleri, Madde Uyumluluğu, Örtük Özellikler Kuramı, Seçenek Sayısı, Şans.

Abstract:
IV ABSTRACT GOLMOHAMMAD NAZHAD BAHRAMI, Gholamreza. A Study on The Effect of The Numbers of Options On The Parameters And The Question's Goodness of Fit, And Its Effect on Information Function of The Question in Different Levels of Ability in Multiple Choice Tests. Ph.D. Dissertation, Ankara,2006. In behavioral science experts are always in search of such objectives as classification of individuals, discrimination of interferences, selection and evaluation. Investigators also look for studies which increase the human knowledge about the humanistic problems and make suggestion about the application of these findings. In order to deal with these sort of problems and obtaining the objectives, collection of valid evidence, reliable information and careful measurement of individual's mental and behavioral characteristics is required. The aim of the present study is to investigate the effect of the number of option in multiple choice items which is used as the measurement and information collection instrument, so that the best form which is more accurate and suitable among the others can be determined. The present study compares the discrimination parameter {dj ), difficulty parameter (bj ), chance among and the goodness of fit items in four and six options. It also compares and investigates the information function in different ability levels. The statistical population was 985 Tabriz Azad University students in Iran from different fields of study which have been selected by random sampling. Parallel form ( A & B) R.B. Cattell intelligence test was implemented without chronological interval. In the study A from was six option and B from was four option items, where each of them included 36 items. The research questions and their results are as follow: The first question deals with the difference of ( Clj ) between four and six option items, the result showed no difference in discrimination parameter between them, i.e. there is no effect based on the number of options in discrimination parameter item. The second question explores the difference of the difficulty degrees of items between the two tests. The results show that the level of difficulty in items with six options is higher than that of four options, and it seems quite logical.The third, question, studies the difference of the number of wrong answers between the different levels of ability and the results show that there is significance different between various levels of ability. The fourth question examines whether the use of the number of wrong answers the different levels of ability, will change equally. The result showed that with the change in the number of item options, there will also be a change in the number of wrong answers, but this change among the different levels of ability is not equal. The fifth question was to investigate whether the change in the number of options will lead to the change in information function items, and if this change is equal in different levels of ability. The result showed that with the change in the number of options, the information function items will also change and the more the number of the options the more difficult the items will become, consequently in the higher level, the information function will be higher and it will be lower in lower levels of ability. The sixth question was to investigate the effect of the number of option in the goodness of fit items (i.e. the fit of Item to the measurement model). The result showed no considerable effect of the number of options on the goodness of fit item. This investigation was implemented both in two parametric and three parametric IRT model. Key words Chance, Choice, Difficulty Parameter, Discrimination Parameter, Goodness of Fit, Guess, Information Function, Item, Item Response Theory (IRT), Option.