Dolmabahçe Sarayı'nda endirekt koruma yöntemleri
Indirect conservation of the Dolmabahçe Palace
Yazar: JALE BEŞKONAKLI
Danışman: PROF. DR. AHMET ERSEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Dolmabahçe Sarayı = Dolmabahçe Palace ; Koruma = Conservation ; Koruma yöntemleri = Conservation methods ; Kültürel miras = Cultural heritage

Özet:
Bu çalışmada Dolmabahçe Sarayı'nın endirekt yöntemler ile korunmasına yönelik araştırma ve analizler yapılmıştır. Endirekt koruma veya önleyici koruma ile çevre koşullarının kontrol edilmesi yoluyla bozulma ve hasara neden olan unsurların etkisinin azaltılması ve kültürel mirasın korunması hedeflenmektedir. Çevresel koşulların ve bu koşullardan kaynaklanan koruma sorunların doğru tespit edilmesi endirekt koruma yöntemlerinin belirlenmesinde en önemli faktörlerden birisidir. Müze-saray olarak korunan Dolmabahçe Sarayı ana binası yapı ve objeleri ile bütünlüğünü koruyarak günümüze ulaşmıştır. Yapı ve koleksiyonundaki objeler çok çeşitli malzemelerden oluşturulmuştur ve çevresel koşullardan kaynaklanan koruma sorunları ile karşı karşıyadır. Bu çalışmada Dolmabahçe Sarayı'nın endirekt korumasına yönelik olarak yapının mimarisine, yapı ve koleksiyon malzemelerine ve yapım yöntemlerine ilişkin araştırma ve tespitler ile çevresel koşullara ve neden oldukları koruma sorunlarına ilişkin tespitler yapılmıştır. Bu tespitler bağıl nem ve sıcaklık, yapı malzemelerinin rutubet miktarı, çözünebilir tuzlar, ışık koşulları, iç ortamda bulunan kirlilik ve biyolojik bozulmaları kapsamaktadır. Yapılan araştırma ve tespitlerin sonucunda temel koruma sorunları ile ilgili önleyici koruma önerileri geliştirilmiş ve yapının endirekt yöntemlerle korunmasına yönelik bir metodoloji oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study research and analysis for the indirect conservation of the Dolmabahçe Palace were made. Indirect conservation or preventive conservation aims the preservation of the cultural heritage by controlling the environmental factors related to the deterioration of building materials. Understanding of the environmental factors and the problems of conservation related to them is the basis of the indirect conservation. Main building of the Dolmabahce Palace preserved its historic significance with its historic building and the objects and functions as a museum ? palace. The building and the objects in its collection composed of a large variety of materials and subject to deterioration as a result of the environmental factors. In this thesis, research on the architecture, building and collection materials and the construction techniques were done as well as the research on the environmental factors and the related conservation problems. The research on the environmental factors includes the microclimate, moisture content of the building materials, soluble salts, problems related to light, indoor pollution and biodeterioration. As a result of the research preventive conservation methods for major conservation problems were developed and a periodical maintenance program was proposed within the concept of indirect conservation.