Farklı denetim odağına sahip evli bireylerin evlilik doyumlarının incelenmesi
A study on marital satisfaction of married individuals with different locus of control
Yazar: ESRA DEMİR
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireylerin evlilik doyumlarını denetim odağı ve bazı demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, evlenme yaşı, evlilik süresi, çocuk sayısı, aylık gelir düzeyi) açısından incelemektir. Bununla birlikte denetim odağının cinsiyet, yaş ve eğitim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubuna en az üç yıldır evli olan 322 kadın ve 311 erkek, toplam 633 birey alınmıştır. Verilerin toplanmasında Fışıloğlu ve Demir (2000) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Çiftler Uyum Ölçeği'', Dağ (2002) tarafından uyarlanan ''ROTTER İç Dış Kontrol Odağı Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Çalışma grubundan toplanan veriler SPSS 16 istatistik programıyla analiz edilmiştir. Araştırmada öne sürülen hipotezleri test etmek için t-testi, varyans analizi ve iki faktörlü ANOVA kullanılmıştır. 
Sonuçlar içten denetimli bireylerin evlilik doyumlarının dıştan denetimlilere göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Evlilik doyumu denetim odağı ve cinsiyete göre farklılaşmamaktadır. Evlilik doyumu denetim odağı ve evlilik süresine göre farklılaşmamaktadır. Erkeklerin evlilik doyumları kadınlara oranla daha yüksektir. 3- 6 yıldır evli olan bireylerin evlilik doyumlarının, 11-14 yıldır evli olan bireylere oranla daha fazla olduğu; yaşları 20-30 arasında olan bireylerin evlilik doyumlarının 31-41 yaş ve 42-52 yaş arası olan bireylerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Evlilik doyumu eğitim durumuna, aylık gelir düzeyine ve çalışma durumuna göre farklılaşmamaktadır. Bireylerin evlilik doyumları ile evlenme yaşları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 25- 30 yaş aralığında evlenmiş olan bireylerin evlilik doyumları 18 yaş ve altında ve 18-24 yaş aralığında evlenmiş olan bireylere oranla daha yüksektir. Çocuk sahibi olmayan bireylerin evlilik doyumlarının, beş ve daha fazla sayıda çocuk sahibi olanlara oranla daha fazla olduğu görülmüştür. Bireylerin denetim odakları yaşa göre farklılaşmaktadır. 31-41 yaş grubundaki bireyler, 53 ve üzeri yaş grubundaki bireylere göre daha dış denetimlilerdir. Bireylerin denetim odakları cinsiyet ve eğitim durumuna göre farklılaşmamaktadır. Sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve sonuçlar doğrultusunda bir takım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, marital satisfaction of married individuals was investigated in terms of locus of control and some demographic variables (sex, age, level of education, marriage age, marriage duration, number of children, level of monthly income, employment condition of spouse). Besides, it was investigated that weather locus of control differentiated according to sex, age, level of education. For this study, the screening method was conducted and 633 married individuals (322 women and 311 men), voluntarily involved in the study and married three years at least, were randomly selected. The data were gathered by administrating ''Dyadic Adjustment Scale'' adapted to Turkish by Fışıloğlu and Demir (2000), ''Control Orientation Scale'' adapted by Dağ (2002) and ''Demographic Information Form'' developed by the researcher. Analysis of the data gathered through several data collection tools  was carried out by administrating ''SPSS for 16.0 Windows'' packaged software program in a computer environment. To test the hypotheses of the study,  t-tests, one-way analysis of variance, and post-hoc tests (Tukey, Tamhane) were conducted. 
The findings of the study suggested that the marital satisfaction of individuals with internal locus of control is higher than that of individuals with external locus of control. There isn't a significantrelationship between martial satisfaction, locus of control and sex. Besides, there isn't a significantrelationship between martial satisfaction, locus of control and marriage duration.  It is also found that there is a significant relationship between sex and marital satisfaction. The marital satisfaction of married men is higher than that of married women. Besides, the marital satisfaction of individuals married for 3-6 years is higher than that of individuals married for 11- 14 years. The marital satisfaction of individuals who arebetween 20 and 30 years of ageis higher that of individuals who are between 31-41 and 42-52 years of age. Results also revealthat there isn't a significant relationship betweenlevel of education, level of monthly income, employment condition of spouse and marital satisfaction. However, there is a significant relationship between marital satisfaction and marriage age. The marital satisfaction of individuals who got married ages between 25 and 30 is higher that of individuals who got married ages between 18- 24 and 18-under. The marital satisfaction of married individuals not having any children is higher that of individuals having 5 and more children. The findings of the study also suggest that there is a significant relationship between locus of control and age. Individuals 31-41 years of age are more external locus of control than 53 and over years of age. There isn't relationship between locus control and sex, level of education. The findings of the study are discussed in the light of relevant literature and a set of recommendations are suggested in accordance with the findings.