Epilepsili çocuklara uygulanan aromaterapi ve müzik dinletisinin uyku ve serebral oksijen düzeyine etkisi
The effect of aromatherapy and music concert applied to children with epilepsy on sleep and cerebral oxygen level
Yazar: MEHMET ALİ AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma epilepsili çocuklara uygulanan aromaterapi ve müzik dinletisinin uyku ve serebral oksijen düzeyine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Malatya İli, ilçeleri ve çevre illerde epilepsi tanısı olan çocuklar ile 2023 Şubat ve Aralık ayları arasında randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini Malatya İli, ilçeleri ve çevre illerde epilepsi tanısı olan 90 çocuk (aromaterapi (n=30), müzik dinletisi (n=30), kontrol (n=30)) oluşturdu. Deney grubunda yer alan çocuklara aromaterapi ve müzik dinletisi uygulamaları ile uyku parametreleri ve serebral oksijen düzeyi değerlendirildi. Kontrol grubunda yer alan çocuklara rutin uygulamalar dışında herhangi bir müdahale uygulanmadı. Veriler 'Hasta Tanıtım ve İzlem Formu', 'Aktigrafi' ve 'Serebral Oksijen Takip Formu' ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde varyans analizi, Kruksal Wallis, ki kare, ileri analiz olarak; Mann Whitney U, varyansların homojen olduğu durumda LSD, olmadığı durumda ise Dunnet C testi kullanılmıştır.
Bulgular: Aromaterapi müdahalesinin epilepsili çocuklarda; serebral oksijen düzeyini, yatakta kalma süresini, uyku süresini ve uyku verimliliğini artırdığı belirlenirken, uyku başlangıcının gecikmesini azalttığı saptanmıştır (p<0.05). Müzik dinlemenin epilepsili çocuklarda; serebral oksijen düzeyini, uyku süresini ve uyku verimliliğini artırdığı tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Aromaterapi ve müzik dinletisinin, epilepsili çocukların uyku parametrelerini ve serebral oksijen düzeyini iyileştirdiği bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Aromaterapi, Müzik, Epilepsi, Uyku, Serebral oksijen

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effects of aromayherapy and music concerts applied to children with epilepsy on sleep and cerebral oxygen levels.
Material and Method: The research was conducted as a randomized controlled experimental study with children diagnosed with epilepsy in Malatya Province, its districts and surrounding provinces between February and December 2023. The sample of the study consisted of 90 children diagnosed with epilepsy (aromatherapy (n=30), music recital (n=30), control (n=30)) from Malatya Province, its districts and surrounding provinces. Sleep parameters and cerebral oxygen levels were evaluated for the children in the experimental group through aromatherapy and music recital applications. No intervention was applied to the children in the control group other than routine practices. Data were collected with 'Patient Introduction and Monitoring Form', 'Actigraphy' and 'Cerebral Oxygen Monitoring Form'. In evaluating the data, analysis of variance, Kruksal Wallis, chi square, advanced analysis; Mann Whitney U test was used, LSD test was used when the variances were homogeneous, and Dunnet C test was used when they were not.
Results: Aromatherapy intervention in children with epilepsy; It was determined that it increased cerebral oxygen level, time in bed, sleep duration and sleep efficiency, while it decreased the delay of sleep onset (p<0.05). Listening to music in children with epilepsy; It was determined that it increased cerebral oxygen level, sleep duration and sleep efficiency (p<0.05).
Conclusion: It has been found that aromatherapy and music recitals improve the sleep parameters and cerebral oxygen levels of children with epilepsy.
Keywords: Aromatherapy, Music, Epilepsy, Sleep, Cerebral oxygen