Karbonlu atıklardan elde edilen aktif karbonların VOC pasif örnekleyici olarak kullanımı
The use of activated carbons produced from carbonaceous waste in passive samplers for the VOC
Yazar: İMRAN GÜNEY AFACAN
Danışman: PROF. DR. FATMA NİL ERTAŞ ; DOÇ. DR. AHMET ÇAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Gaz kromatografisi = Gas chromatography

Özet:
Hava kalitesi, genellikle dış ortam hava kirleticilerinin derişiminin ölçülmesi ile karakterize edilmekle birlikte işyeri ortam havasının kalitesi de insan sağlığı üzerine etki ettiğinden, bu alandaki çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Bu tez kapsamında insan sağlığına zararlı uçucu organik bileşiklerin (VOC) adsorpsiyonuna yönelik adsorban geliştirme ve pasif örnekleyici olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. Adsorban olarak ticari ürün yanında tekstil atıklarından elde edilen aktif karbon ve biyokömür örneklerinin VOC tutma kapasiteleri GC-MS sistemi yardımıyla incelenmiştir. 
Bu amaçla öncelikle hedef analitler olarak BTEX grubundan toluen, etil benzen ve ksilen türevleri için GC-MS sistemi ile gaz fazında doğrudan enjeksiyon yolu ile analiz koşulları optimize edilmiş ve ardından tekstil atıklarından üretilen aktif karbon ve biyokömür numunelerinin adsorpsiyon özellikleri incelenmiştir. Kaydedilen kromatogramlar izlenerek, pik alanları kıyaslandığında analitlerin çoğunluğu için en iyi yanıtı veren pamuk poliester biyokömür ile çalışmalara devam edilmiştir. Bu tekstil atığı ile tüm analitler için kalibrasyon grafikleri oluşturulduğunda boya sektörü gibi işyerleri için belirlenen STEL değerlerinin oldukça altında duyarlı analiz yapılabileceği görülmüştür.
Sonuç olarak iş güvenliği kapsamında işyeri ortam havasının VOC düzeylerinin izlenmesi işçi sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem arz etmektedir. Bu bilginin ışığında seçimli ve duyarlı analize hizmet edecek atık geri dönüşümü ile üretilmiş ucuz ve yenilenebilir malzemelerin kullanılabilirliği bu alandaki çalışmalara katkı verecek sonuçlar ürettiği yorumlanmıştır.

Abstract:
While air quality is often characterized by the measurement of the concentration of outdoor air pollutants, the quality of workplace atmosphere also affects the health of employees. Therefore, the research on this subject is of great importance. In this thesis, the development of adsorbent for the adsorption of volatile organic compounds (VOC) harmful to human health and its use as a passive sampler has been emphasized. VOC retention capacities of activated carbon and biochar samples obtained from textile wastes have been investegated along with commercial activated carbons as adsorbent by using GC-MS system.
Targeted analytes, chosen as toluen, ethyl benzene and xylene from BTEX group of compunds directly injected into a GC-MS system in gas phase under optimized conditions and then, adsorption properties of activated carbon and biochar samples produced from textile wastes have been investigated. The recorded chromatograms have displayed that cotton/polyester char has given the best response for the majority of analytes according to their chromatographic peak areas. Further studies include the calibration construction for all of the targeted analytes. It was revealed that very sensitive analysis can be performed well below the STEL values determined for workplaces including the paint sector. 
Consequently, the monitoring of VOC levels in workplace atmosphere is of great importance in terms of occupational health and safety. In the light of the data obtained in this study, it can be concluded that adsorbents obtained from wastes can serve as an economic and renewable materials for sensitive and selective analysis by contributing to the literature.