Fiziksel çevrelerin çocuk üzerindeki etkisi bağlamında kapsayıcı oyun alanları
The impact of physical environment on children: Inclusive playgrounds
Yazar: NEVDİL GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SUNGUR ERGENOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gelişen teknoloji, sürekli artan nüfus ve hızlı şehirleşmeden kaynaklanan problemler, kentlerin kalabalık ve karmaşık bir hale gelmesine neden olmuştur. Böylece değişen kent yapısı ve güvenlik sorunları, bireylerin fiziksel çevreleri ile olan ilişkilerini kısıtlamaya başlamıştır. Dolayısıyla kentlerin önemli bir bölümünü oluşturan parkların ve oyun alanlarının ulaşılabilir ve erişilebilir olması; farklı yetenekleri olan bireylere uygun tasarlanması; bireylerin topluma katılımını ve kendilerini rahat/güvende hissetmeleri açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, gelecekteki oyun alanı tasarımlarına ışık tutması amacıyla, aidiyet ve güvenlik hissi veren, sağlıklı ve erişilebilir olan, dünya standartlarıyla uyumlu, çocuk gelişimine katkı sağlayabilecek oyun alanlarına yönelik 'Kapsayıcı Oyun Alanları Tasarım İlkeleri' nin oluşturulmasıdır. 
Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde, çocuk ve oyun kavramları üzerinde durularak, çocuk gelişiminin boyutları ve oyunun çocuk gelişimi üzerindeki etkisi konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, fiziksel çevrelerin çocuk üzerindeki etkileri ve açık oyun alanları incelenerek, oyun alanı tasarım süreci ve tasarım ilkeleri doğrultusunda geniş bir literatür araştırması yapılmıştır. Literatür araştırmasında, oyun alanı donatıları ve düzenlemesi, oyun alanı tasarım süreçlerinden olan hazırlık ve tasarım evreleri gibi konular ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Dünya'da ve Türkiye'de oyun alanı mevzuat ve standartları araştırılmıştır. Beşinci bölümün tezin ana konusu olması nedeniyle kapsayıcı oyun alanları başlığı altında öncelikle, evrensel tasarım, kapsayıcı tasarım ve herkes için tasarım tanımları yapılmış; kapsayıcı oyun, kapsayıcı oyun alanı tasarımı ve tasarım süreci gibi konular ile ilgili literatür araştırması yapılmıştır. Bu konu kapsamında Dünya'dan ve Türkiye'den kapsayıcı oyun alanları örneklendirilmiştir. 'Kapsayıcı Oyun Alanı Tasarım Kriterleri' oluşturulmuştur. Son olarak altıncı bölümde alan çalışması ve bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin analizi, değerlendirilmesi ve yorumlanması yapılmıştır. Sonuçlar tartışılarak, ileriye dönük öneriler ortaya konulmuştur.

Anahtar kelimeler: Fiziksel çevre ve çocuk, oyun alanları, kapsayıcı tasarım, kapsayıcı oyun alanları.

Abstract:
The hassles stemming from evolving technology, increasing population and rapid urbanization, induced the localities to be crowded and complicated. Thus, changing urban structure and security issues began to restrict individuals' relations with their physical environment. Therefore, parking areas and playgrounds those make up a significant part of the city, to be attainable and accessible, designated appropriately for individuals with different abilities, is important in terms of individuals' participation in society and feeling themselves comfortable/safe. The purpose of this study, in order to shed light on the future playground design, is to create 'Inclusive Playgrounds Design Principles' for the playgrounds those are healthy and accessible, compliant with world standards, give a sense of belonging and a sense of security, as well as can contribute to children's development. 
In the introduction part, the aim, the scope and the methods of the study have been revealed. In the second part, lying emphasis on child and game concept, issues such as the dimension of child development and game's impact on child development were discussed. In the third part, by examining the effects of physical environment on children and outdoor playgrounds, an extensive literature research is made in line with the playground design process and design principles. In the literature review, playground equipment and its regulation, the issues such as the preparation and design stages of the design process are discussed. In the fourth chapter, the playground regulations and standards in the world and in Turkey have been investigated. In the fifth chapter, the definitions made for universal design, inclusive design and design for everyone and a literature research is made on topics such as inclusive play, inclusive playground design and design process. As part of this overarching issue, the playgrounds from world and Turkey are illustrated. 'Inclusive Playground Design Criteria' were created. Finally, in the sixth chapter analysis, evaluation, interpretation of the data obtained from field study were conducted. The results were discussed, and the suggestions for the future designs have been put forward.

Key words: Physical environment and the child,  playgrounds, inclusive design, inclusive playgrounds.