Kültepe'de ortaya çıkarılan Anadolu üslubundaki silindir mühür ve mühür baskıları üzerinde görülen Tanrı ve Tanrıça tasvirleri
The depictions of Gods and goddesses on cylinder seals and seal impressions in the Anatolian style uncovered at Kültepe
Yazar: MEHMET TEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. REMZİ KUZUOĞLU
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Anadolu, jeopolitik konumunun yanında yeraltı ve yerüstü zenginlikleriyle en eski zamanlardan itibaren önemli bir coğrafya olmuştur. Anadolu'nun stratejik zenginliklerinin farkında olan Asur Şehir Devleti'nin yöneticileri, MÖ. 2. Binyılın başlarında Anadolu krallarıyla yaptıkları ticaret antlaşmalarıyla hem Anadolu'yu cazip bir ticaret merkezi haline getirmişler hem de ticaret vasıtasıyla Anadolu'nun zenginliklerini Asur'a taşınmasını sağlamışlardır
Anadolu ile Asur arasında gerçekleşen uluslararası ticaretin yaşandığı bu dönem, Asur Ticaret Kolonileri Çağı (MÖ. 1974-1719) olarak adlandırılmakta olup Kayseri yakınlarındaki Kültepe (Kaniş) bu faaliyetlerin Anadolu'daki gayri resmi başkentidir. Kültepe'de gerçekleştirilen kazılarda binlerce arkeolojik eser gün yüzüne çıkartılmıştır. Asur Ticaret Kolonileri Çağı Anadolu ve Asur toplumuna dair bilgi veren bu ünik eserler arasında yerlilere ve Asurlu tüccarlara ait silindir mühürler ve mühür baskıları da bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar mühürlerin pek çok yönden üslup farklılıkları taşıdığını, ayrıca başta dini ve mitolojik sahneler olmak üzere ait oldukları kültürlere dair önemli bilgiler taşıdıklarını ortaya koymaktadır. Bilhassa mühürler üzerinde görülen dini ve mitolojik sahneler hem Anadolu hem de Mezopotamya panteonuna dair önemli bilgiler vermektedir. Bu çalışmada; Anadolu'nun kadim yerleşimi Kültepe'de ele geçen Anadolu üslubundaki silindir mühürler ve mühür baskıları üzerinde görülen tanrı ve tanrıça tasvirleri ele alınarak konu hakkında bazı değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Anatolia, with its geopolitical position as well as its underground and surface riches, has been a significant geography since ancient times. The rulers of the Assyrian City-State, aware of Anatolia's strategic wealth, made trade agreements with the Anatolian kings at the beginning of the 2nd millennium BC. These agreements made Anatolia an attractive trade center and facilitated the transfer of Anatolia's riches to Assyria through trade.
This period of international trade between Anatolia and Assyria is called the Assyrian Trade Colonies Period (1974-1719 BC), with Kültepe (Kaniş) near Kayseri being the unofficial capital of these activities in Anatolia. Excavations in Kültepe have brought to light thousands of archaeological artifacts. Among these unique artifacts, which provide information about the Assyrian Trade Colonies Period and the societies of Anatolia and Assyria, are cylinder seals and seal impressions belonging to the locals and Assyrian merchants. Research shows that the seals exhibit stylistic differences in many aspects and carry significant information about the cultures they belong to, particularly in religious and mythological scenes. The religious and mythological scenes depicted on the seals provide important insights into both the Anatolian and Mesopotamian pantheons. This study attempts to make some evaluations on the depictions of gods and goddesses seen on the cylinder seals and seal impressions unearthed in the ancient settlement of Kültepe in Anatolia.