Blok tabanlı scratch eğitimi ve uygulamalarının okul öncesi öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of block-based scratch education and applications on scientific creativity and computational thinking skills of pre-school teachers
Yazar: ELİF ESİN BAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF SÖNMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Scratch = Scratch ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmen adaylarının blok tabanlı Scratch uygulamalarına dayalı eğitimin, bilgi işlemsel düşünme becerileri ile bilimsel yaratıcılıklarına olan etkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda; araştırma öntest ile sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen modelinde tasarlanmıştır. Araştırma grubunu, Türkiye'de bir devlet üniversitesinde lisans düzeyinde öğrenim görmekte olan 50 okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Deney grubuna yönelik tasarlanan blok tabanlı Scratch uygulamaları eğitimi 10 hafta sürmüştür. Verilen eğitimin ardından öğretmen adaylarından Scratch programında fen ve matematik eğitimi kazanımlarına yönelik projeler hazırlamaları istenmiştir. Araştırmanın verileri "Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği", "Bilgisayarca Düşünme Ölçeği" ve "Dr. Scratch Değerlendirme Aracı ile Scratch Proje Değerlendirme Rubriği" ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde nicel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Blok tabanlı Scratch uygulamalarına dayalı eğitimin okul öncesi öğretmen adaylarının bilgi işlemsel düşünme becerileri ve bilimsel yaratıcılık becerileri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Bilgi işlemsel düşünme becerileri; işbirliklilik, yaratıcılık, kritik düşünme, algoritmik düşünme ve problem çözme olmak üzere beş alt faktöründen oluşmaktadır. Deney ve kontrol gruplarına bakıldığında bilgisayarca düşünme ölçeği alt boyutlarında yer alan; yaratıcılık, algoritmik düşünce ve kritik düşünme boyutlarına ilişkin sontest puanları arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Ancak işbirlikçi ve problem çözme boyutlarında istatiksel olarak anlamlı fark oluşmamıştır. Bilimsel yaratıclık ölçeği deney grubunda bilimsel yaratıcılık toplam öntest ile sontest puanlarında anlamlı fark elde edilmiştir. Kontrol grubunda ise bilimsel yaratıcılık toplam öntest ile sontest puanlarında anlamlı fark yoktur. Dr. Scratch değerlendirme rubriğine göre; öğretmen adayları tarafından hazırlanan Scratch projelerinin 18 tanesinin (%62,1) gelişiyor düzeyinde ve 11 tanesinin (%37,9) uzman düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının projelerinde kullanmış oldukları programlama kavramlarında en yaygını akış kontrolü, paralellik ve senkronizasyon olurken; en az ise mantıksal düşünme olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, blok tabanlı Scratch eğitimi ve uygulamalarının bilgi işlemsel düşünme becerisi ile bilimsel yaratıcılığı geliştirmede olumlu etkisinin olduğu ve ilgili yöntemin kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This research aims to examine the effect of pre-school teacher candidates' education based on block-based Scratch applications on their computational thinking skills and scientific creativity. Within this scope the pretest and posttest were designed in a quasi-experimental design model with a control group. The research group consists of 50 pre-school teacher candidates studying at a state university in Turkey at bachelor degree. The education of Block-based Scratch applications designed for the experimental group took 10 weeks. After the training, pre-service teachers were asked to prepare projects for science and mathematics education achievements in the Scratch program. The data of the research were "Scientific Creativity Scale", "Computer Thinking Scale" and "Dr. It was collected with the Scratch Evaluation Tool and the Scratch Project Evaluation Rubric. Quantitative data analysis method was used in the analysis of the collected data. The findings showed that education based on Block-based Scratch applications was effective on pre-school teacher candidates' computational thinking skills and scientific creativity skills. Computational thinking skills; It consists of five sub-factors: collaboration, creativity, critical thinking, algorithmic thinking and problem solving. Considering the experimental and control groups, in the sub-dimensions of the computational thinking scale; A significant difference was determined between the posttest scores of creativity, algorithmic thinking and critical thinking dimensions. However, there was no statistically significant difference in collaborative and problem solving dimensions. A significant difference was found in the scientific creativity total pretest and posttest scores in the scientific creativity scale for experimental group. In the control group, there was no significant difference in scientific creativity total pretest and posttest scores. According to the Dr. Scratch evaluation rubric; It is seen that 18 (62.1%) of the Scratch projects prepared by pre-service teachers are at the developing level and 11 (37.9%) are at the expert level. While the most common programming concepts which parallelism and synchronization used by pre-service teachers in their projects are flow control, at least it is seen that there is logical thinking. Within this scope, it is recommended dissemination of the method that block-based scratch training and applications have been shown to have a positive effect on developing computational thinking skills and scientific creativity.