Farklı çörek otu (Nigella sativa L.) popülasyonlarının Bolu ekolojik şartlarında verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and some quality characteristics of different black seed (Nigella sativa L.) populations in Bolu ecological conditions
Yazar: ÜMMÜHAN YARDIMCI
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM YALDIZ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Verim = Yield ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Bu çalışmada, Burdur ve ilçelerinden temin edilen 4 çörek otu (Nigella sativa L.) ve Afyon ilinden temin edilen 3 çörek otu (Nigella sativa L.) popülasyonları ile Çameli çeşidinin tohumları materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma Bolu ekolojik koşullarında 2022 yılı vejetasyon döneminde BAİBÜ Tarımsal araştırmalar ve uygulamalar alanında Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüş, farklı çörekotu popülasyonlarının morfolojik, verim ve bazı kalite kriterleri belirlenmiştir. Çalışmada %50 çıkış ve çiçeklenme süreleri sırasıyla 16,33-35 ve 84,67-93,67 gün arasında değişmiştir. Bitki boyu değerleri 46,40-58,80 cm, dal sayısı değerleri 4,10-5,57 adet/bitki, ilk kapsül yüksekliği 34,00-44,70 cm, kapsül sayısı 6,60-9,67 adet/bitki, kapsülde tane sayısı 88,85-101,50 adet, 1000 tohum ağırlığı 2,15-2,78 g, bitki başına tohum verimi 0,34-1,46 g, tohum verimi 50,59-94,82 kg/da, biyolojik verim 344,16-1085,30 kg/da, hasat indeksi %5,95-16,81 arasında değişmiştir. Kalite kriterlerinden uçucu yağ ve sabit yağ oranları ise sırasıyla %0,16-0,54 ve %14,87-22,54 arasında belirlenmiştir. Major uçucu yağ bileşenleri p-simen, timokinon ve α-tüjen olarak belirlenirken, stearik asit, palmitik asit, oleik asit, linoleik asit ve miristik asit ise major yağ asitleri olarak belirlenmiştir. Tohum verimi ve uçucu yağ bileşenleri ile sabit yağ asitleri bakımından Kısa Sap-1 ve Uzun sap-Afyon popülasyonları öne çıkarken, toplam fenolik madde içeriği bakımından Tefenni, toplam flavonoid bakımından Çeltikçi, FRAP değeri bakımından Bucak, DPPH değeri bakımından ise Çeltikçi popülasyonları öne çıkmaktadır.

Abstract:
In this study, 4 black cumin (Nigella sativa L.) populations obtained from Burdur and its districts and 3 black cumin (Nigella sativa L.) populations obtained from Afyon province and the seeds of the Çameli variety were used as materials. This study was carried out in Bolu ecological conditions during the 2022 vegetation period in BAİBÜ Agricultural Research and Applications Area, according to the Randomized Block Trial Design with 3 replications. In the study, morphological, yield and some quality criteria of different black cumin populations were determined. In the study, 50% seedling and flowering times varied between 16.33-35 and 84.67-93.67 days, respectively. Plant height values are 46.40-58.80 cm, number of branches values are 4.10-5.57 pieces/plant, first capsule height is 34.00-44.70 cm, number of capsules is 6.60-9.67 pieces/plant, number of grains in the capsule is 88.85-101.50 pieces, weight of 1000 seeds is 2.15-2.78 g, seed yield per plant is 0.34-1.46 g, seed yield is 50.59-94.82 kg/da, biological yield varied between 344.16-1085.30 kg/da, harvest index varied between 5.95-16.81%. Among the quality criteria, essential oil and fixed oil ratios were determined between 0.16-0.54% and 14.87-22.54%. While the major essential oil components were determined as p-cymene, thymoquinone and α-thujene, stearic acid, palmitic acid, oleic acid, linoleic acid and myristic acid were determined as major fatty acids. Within the scope of the data obtained as a result of the study, Kısa Sap-1 and Uzun sap-Afyon populations came to the fore in terms of seed yield, volatile oil components and fixed fatty acids. In addition, Tefenni and Bucak populations stand out in terms of total phenolic content and FRAP value, respectively, while Çeltikçi population stands out in terms of total flavonoid and DPPH value.