Kentin dönüşümünde gündelik hayatın yapıbozumu üzerine resimsel çözümlemeler
Pictorial analysis on the deconstruction of everyday life in the transformation of the city
Yazar: FERHAT SAPMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SELCEN YÜCELEN
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanat ve kent ilişkisini ele alan bu çalışmada, öncelikle kenti sosyolojik açıdan inceleyen sosyal bilimcilerin tanımları temel alınmıştır. Bu bağlamda kentin, geçmişteki unsurları koruyarak geleceğe taşıyan ve her dönemi birbirine kolajlayarak geçmiş ile gelecek arasında bağ kuran bir sistemin ürünü olduğu söylenebilir. Devamında, kentlerin ortaya çıkışı ve sosyal gelişimi incelenmiş; kent-köy farkı, şehirleşme süreçleri ve kültür arasındaki bağlantılara değinilmiştir. Kent ve resim sanatının ilişkisine bakıldığında ise; resim sanatının tarih öncesi dönemde doğa üzerindeki kontrolün simgesi olarak ortaya çıktığı söylenebilir. Bu doğrultuda, biyofilik tasarım başlığı altında, kentin dönüşümüyle birlikte doğayı kendi hakimiyeti altına alan bir ilerleyişin varlığı tartışılmıştır. 1980'lerden itibaren sanayileşme ve küreselleşmenin etkisiyle kentler, değişim ve dönüşüm süreçlerinde yeni bir aşamaya geçmiş; sanayi fonksiyonunu yitiren kentlerin kalkınmasında kültür ve kent politikalarını bütünleştiği gözlemlenmiştir. Bu süreçte, kentlerin tarihi merkezlerinin yeniden önem kazandığı belirtilmiştir. Şırnak kenti özelinde yapılan incelemede, 2016 yılında yaşanan toplumsal olaylar sonucunda, Şırnak'ın merkezinde bulunan 12 mahalleden 7'sinin yok olması, bu kültürel yapının ciddi bir şekilde zarar görmesine neden olmuştur. 2016 olayları sonrasında fiziksel değişimle birlikte, Şırnak adeta bir "Beton Kent"e dönüşmüştür.
Tez kapsamında incelenen konu, bütünlük açısından üç bölüme ayrılmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde, kent ve kültür kavramlarının tanımlarına ve tarihsel gelişimlerine kısaca yer verilmiştir. İkinci bölümde, bu kavramların sanat ve kültürle olan bağları incelenmiş, özellikle postmodern dönemde resim sanatında kent imgesi pratikleri ele alınarak değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise bu bağlamda gerçekleştirilen uygulamalara yer verilmiş ve analiz edilmiştir.

Abstract:
This study, which deals with the relationship between art and the city, is based primarily on the definitions of social scientists who analyze the city from a sociological perspective. In this context, it can be said that the city is the product of a system that preserves the elements of the past and carries them into the future, collaging each period together and establishing a link between the past and the future. Subsequently, the emergence and social development of cities are examined, and the connections between the city-village difference, urbanization processes and culture are mentioned. Looking at the relationship between the city and the art of painting, it can be said that the art of painting emerged as a symbol of control over nature in the prehistoric period. In this direction, under the title of biophilic design, the existence of a progress that takes nature under its control with the transformation of the city is discussed. Since the 1980s, with the impact of industrialization and globalization, cities have entered a new stage in their change and transformation processes; it has been observed that cultural and urban policies have been integrated in the development of cities that have lost their industrial function. In this process, it has been stated that the historical centers of cities have gained importance again. In the analysis of the city of Şırnak, the destruction of 7 out of 12 neighborhoods in the center of Şırnak as a result of the social events in 2016 caused serious damage to this cultural structure. After the 2016 events, Şırnak turned into a "Concrete City" with physical changes.
The subject examined within the scope of the thesis is divided into three parts for completeness. In the first part of the research, the definitions and historical developments of the concepts of city and culture are briefly given. In the second part, the ties of these concepts with art and culture are examined, and especially in the postmodern period, urban image practices in the art of painting are discussed and evaluated. In the conclusion section, the practices realized in this context are included and analyzed.