Şanlıurfa ekolojik koşullarında sinirotu (Plantago lanceolata)genotipinde farklı bitki sıklığının verim ve bazı ot kaliteözelliklerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of different plant density on yield andsome ot quality characteristics in the genotype of sinwort(Plantago lanceolata) under the ecological conditions ofŞanlıurfa
Yazar: CİHAD ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR MUSTAFA OKANT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sinirli ot = Plantain

Özet:
Bu çalışma; Şanlıurfa ekolojik koşullarında çok yıllık ürün olarak alternatif kaba yem kaynağı
olabilecek dar yapraklı sinirotu (Plantago lanceolata L.) Libor çeşidinin farklı bitki sıklıklarında,
verim ve kalitesi özelliklerinden; yaprak boyu (cm), yaprak eni (cm), yaprak sayısı (adet/bitki), yeşil
ve kuru ot verimleri (g/bitki), kuru otta ham protein oranı (%), kuru otta ADF ile NDF oranları (%),
NYD ve selenyum miktarı (mg/kg) araştırılmıştır. Mart Ayı'nın ikinci haftası 2023 yetiştirme
sezonunda, Şanlıurfa ili Haliliye ilçesi Oğulbey mahallesi 0/49 parselinde yürütülmüş, denemeye konu
olan (50x10, 50x15, 50x20, 50x25 ve 50x30) cm sıklığında tesadüf blokları deneme desenine göre 5
tekerrürlü olarak kurulmuştur. Elde edilen bulgularda yaprak boyu 19.42-24.79 (cm), yaprak eni
3.06-5.02 (cm), yaprak sayısı 19.94-34.30 (adet/bitki), yeşil ot verimi 36.67-60.49 (g/bitki), kuru ot verimi 7.16-9.06 (g/bitki), yaprakta ham protein oranı %11.42-19.24, NDF oranı %17.42-25.43, ADF
oranı %15.58-20.17, NYD 296.06-410.20 ve selenyum 0.74-1.37 (mg/kg) olarak saptanmıştır.
Şanlıurfa'nın yaz ve kış koşullarında bölge hayvancılığının kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla başarıyla yetiştirilebileceği, yüksek biyomas üretim potansiyeline sahip olan sinirotu'nun yem bitkisi olarak da yetiştirilebileceği, verim ve kalite bakımından yüksek performans gösteren Libor çeşidinin bölge koşullarında başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study investigated the yield and quality characteristics of narrow-leaved plantain (Plantago
lanceolata L.) Libor variety, which could serve as an alternative forage source as a perennial crop
under the ecological conditions of Şanlıurfa. Parameters such as leaf length (cm), leaf width (cm), leaf
number (per plant), green and dry forage yields (g/plant), crude protein content in dry forage (%),
ADF and NDF ratios in dry forage (%), TDN, and selenium content (mg/kg) were examined. The
experiment was conducted during the second week of March 2023 in the Oğulbey district of Haliliye,
Şanlıurfa province, on plot 0/49, using a randomized complete block design with five replications at
spacings of (50x10, 50x15, 50x20, 50x25, and 50x30) cm. The obtained results revealed that leaf
length ranged from 19.42 to 24.79 cm, leaf width from 3.06 to 5.02 cm, leaf number from 19.94 to
34.30 per plant-1, green forage yield from 36.67 to 60.49 g per plant-1, dry forage yield from 7.16 to 9.06 g per plant-1, crude protein content in leaves from 11.42% to 19.24%, NDF ratio from 17.42% to 25.43%, ADF ratio from 15.58% to 20.17%, RFV from 296.06 to 410.20, and selenium content from
0.74 to 1.37 mg kg-1. It was concluded that narrow-leaved plantain, with its high biomass production
potential, could be successfully cultivated to meet the quality forage needs of livestock in the regionunder both summer and winter conditions in Şanlıurfa. Additionally, the Libor variety exhibited high performance in terms of yield and quality, indicating its successful cultivation under regional conditions.