Gümrük Birliğinin Türk imalat sanayine etkileri
Effects of Custom Union on Turkish manufacturing industry
Yazar: MURAT URAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ONARAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada, 1980-2000 dönemi verileri kullanılarak Gümrük Birliğinin Türk İmalat Sanayine etkileri incelenmektedir. 1980 'den sonra başlanan ticari serbestlik ve 1989 finansal serbestlik dönemin önemli dönüm noktalandır. Avrupa Birliği ile yapılan gümrük birliği anlaşması Türk Ekonomisinin dışa açıklık seviyesini artırmıştır. Bu durumun Türk imalat sanayine etkilerinin incelenmesi çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. İhracat, ithalat, yatınm ve verimlilik değişkenleri yolu ile Türk İmalat Sanayinin yapısal durumu incelenmektedir. Çalışmada imalat sanayi özet tabloları ve dış ticaret istatistikleri kullanılmıştır. İki basamaklı alt sektör analizi ile verimlilik, dış ticaret ve yatınm ilişkileri araştırılmaktadır. 73 alt sektör ve 16 yıl için Panel Veri Yöntemi kullanılarak, dış ticaretin ve Gümrük Birliği anlaşmasının özel imalat sanayi verimliliğine etkisi incelenmektedir. Bu analiz Türk imalat sanayinin bazı yapısal sorunlarına işaret etmektedir. Yatınm eksikliği, düşük verimlilik, ithalat bağımlılığı ve artan dış ticaret açığı ana sorunlardır. 1980-2000 döneminde imalat sanayinin toplam sabit sermaye yatırımlanndan aldığı pay düşmüştür. Bu gelişme Türk İmalat Sanayinin verimli bir üretim yapısı oluşturmasına engel olmuştur. Türk İmalat Sanayi sadece emek yoğun sektörlerde rekabet avantajı sahibi olabilmiş, sermaye yoğun sektörlerde dış ticaret açığı büyümeye devam etmiştir. Emek yoğun sektörlerde rekabet avantajının korunması için uygulanan politika ise dönem boyunca reel ücretlerin düşürülmesi veya devalüasyon olmuştur. Gümrük Birliği anlaşmasının ardından da bu sorunlar varlığını sürdürmüştür.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze the effects of Custom Union on Turkish Manufacturing Industry using the data for 1980-2000 period. Trade liberalization in 1980s and 1989 financial liberalization are important breakpoints in this period. The Custom Union. Agreement with European Union has increased the degree of openness of Turkish Economy. Main concern of this study is analyzing the effects of the increase in the degree of openness on Turkish Manufacturing Industry. Structural conditions of Turkish Manufacturing Industry are analyzed based on export, import, investment and productivity variables. In this study, manufacturing industry summary tables and foreign trade statistics are used. The relationship between productivity, foreign trade and investment are analyzed based on four digit sectoral classification. Using panel data methods, for 73 sub-sectors and the period of 1985- 2000, effects of foreign trade and The Custom Union Agreement on private Turkish Manufacturing Industry are analyzed. This analysis points at some structural problems of Turkish manufacturing industry. Lack of investment, low productivity level, import dependency and increasing foreign trade deficit are the main problems. Throughout the 1980-2000 period, the share of manufacturing industry in total fixed capital investment in Turkish economy has decreased. This situation has been an obstacle against the development of a productive production structure in manufacturing industry.. Turkish manufacturing industry has only been competitive in labor-intensive sectors, whereas in capital- intensive sectors the country has continued to have increasing foreign trade deficit. The economic policy that has been implemented to maintain the competitiveness in labor-intensive sector has been to decrease the real wages and devaluation throughout this period. After the custom union agreement these problems continued.