Otomotiv sanayisi çalışanlarında olası genotoksik hasarın değerlendirilmesi
Evaluation of possible genotoxic damage in automotive industry workers
Yazar: SULTAN PINAR ÇETİNTEPE
Danışman: PROF. DR. AYŞE NURŞEN BAŞARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Genotoksisite = Genotoxicity

Özet:
Otomotiv üretim sektöründe dünya çapında ve ülkemizde oldukça fazla insan istihdam edilemektedir. Otomotiv üretimi, kaynak dumanı, boya, tiner, ağaç tozu ve talaşa maruz kalmanın farklı düzeylerde olduğu birçok adımdan oluşur. Otomotiv boya endüstrisi, özellikle benzen türevi uçucu organik bileşikler, alifatik izosiyanatlar ve ağır metaller gibi işçi sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz etkisi olabilecek tehlikeli kimyasallar kullanır. Bu maruziyetlerden kaynaklı meslek hastalıkları gelişebilmektedir. Otomotiv boya işçilerin genotoksisite, oksidatif stres, ve immun parametrelerini değerlendiren çok sınırlı sayıda çalışma vardır. Bu çalışmada Ankara ilinde otomotiv boyama alanında çalışan işçilerde çoklu kimyasal madde maruziyetinin DNA hasarı üzerine etkileri, oksidatif stresle ve bazı immün yanıtlarla olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. DNA hasarı lenfositlerde tek hücre jel elektroforez tekniği ile değerlendirilmiştir. Oksidatif stres göstergelerinden; süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glutatyon redüktaz (GRx) enzimleri ile glutatyon (GSH) ve malondialdehit (MDA) ve düzeyleri, 8-okso-7,8-dihidro-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) düzeyleri ve ayrıca mesleki maruziyetin önemli inflamatuar yanıtlarından TNF-alfa, Clara hücre protein (CC16), interlökin-1 beta, IL-17, IL-23 ve IL-27 düzeyleri spektrofotometrik olarak ölçülmüştür. DNA hasarı işçilerde (n= 110) kontrol grubuna (n=60) göre anlamlı derecede yükselmiştir. Kontrol grubuna kıyasla işçilerde GPx, GR ve GSH düzeyleri anlamlı olarak düşük, MDA ve 8-OHdG düzeyleri ise anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Sonuçlar, otomotiv endüstrisi boya çalışanları için immünotoksik ve genotoksik risk olasılığını göstermektedir. Sonuçların daha kapsamlı çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
A lot of people have been employed in the automotive production sector worldwide and our country. Automotive production consists of many steps, at which there are different levels of exposure to welding fumes, paint, thinner, wood, and sawdust. The automotive paint industry uses hazardous chemicals, especially benzene-derived volatile organic compounds, aliphatic isocyanates, and heavy metals, which may adversely affect workers' health and the environment. Occupational diseases may develop due to these exposures. There are very limited studies evaluating the genotoxicity, oxidative stress and immune parameters of automotive paint workers. This study aimed to evaluate the effects of occupational exposure to multiple chemicals on DNA damage, its relationship with oxidative stress, and some immune responses in workers working in the automotive painting field in Ankara. Genotoxicity was evaluated by the single-cell gel electrophoresis technique in the lymphocytes. The levels of superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx) and glutathione Reductase (GRx) enzymes and glutathione (GSH) and malondialdehyde (MDA), which are oxidative stress indicators, 8-oxo-7,8-dihydro-2'-deoxyguanosine (8-OHdG) levels (an indicator of oxidative DNA damage), and also the levels of TNF-alpha, Clara cell protein (CC16), interleukin-1beta, IL-17, IL-23, and IL-27, which are important inflammatory responses of occupational exposure, were examined spectrophotometrically. DNA damage was significantly higher in workers (n=110) compared to the control group (n=60). GPx, GR, and GSH levels were significantly lower, however, MDA and 8-OHdG levels were significantly higher, in workers compared to the control group. The results show the possibility of immunotoxic and genotoxic risks for automotive industry paint workers. The results need to be supported by more comprehensive studies.