Zeytinliadası insan iskeletlerinin çene ve diş varyasyonlarının antropolojik açıdan analizi
Anthropological analysis of chin and tooth variations of human skeletons of Zeytinliada
Yazar: MEHMET SABRİ BEKMEZ
Danışman: DOÇ. DR. FADİME SUATA ALPASLAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Antropoloji = Anthropology

Özet:
Türkiye?de ilk ada müzesi, Balıkesir ili Erdek sınırları içerisinde yer alan Zeytinliadası?nda oluşturulacaktır. Zeytinliadası ilk ada müzesi, dört ayrı kültürel varlığa (Hellen-Roma-Bizans- Osmanlı) ve önemli arkeolojik buluntulara sahip olması bakımından büyük bir önem taşır. Zeytinliadası M.Ö 2 yy. ve M.S 12 yy. içinde kültür varlığının sürdüğü Hellen-Roma-Bizans ve Osmanlı yapıları içinde mozaik bir oluşuma sahiptir. 
Zeytinliadası kazılarından çıkarılan ve Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü laboratuvarına getirilen insan iskeletlerinden yaş ve cinsiyet tayini yapılmıştır. Bu çalışmanın materyalini; 5 birey bebek, 6 birey çocuk, 18 birey kadın, 35 birey erkek ve 62 bireyin ise cinsiyeti bilinmeyen olmak üzere toplam 126 birey oluşturmaktadır. İncelenen 467 diş üzerinde ?Diş Sıkışıklığı (Crowding), Winging, Kürek Biçimi Kesici Diş (Shovel Shaped), Pag Shaped, Diş İçinde Diş (Dens in Dente/ Dens İvajinatus), Carabelli Tüberkülü, Parasitilid, Protositilid, Fleksiyon, Dilaserasyon, Pozisyon Sapması, Mine incisi (Enameloma), Mine Uzantıları, Ektopi, Diş Fazlalığı (Süpernümere Dişler, Hyperodonti), Diş Eksikliği (Hypodontia), Geminasyon, Füzyon, Kök Varyasyonu? gibi varyasyonlar araştırılmıştır. Zeytinliadası örneklerinde bu varyasyonlardan ?Diş Sıkışıklığı (Crowding), Winging, Kürek Biçimi Kesici Diş (Shovel Shaped), Carabelli Tüberkülü, Parasitilid, Fleksiyon, Dilaserasyon, Pozisyon Sapması, Mine Uzantıları, Diş Eksikliği (Hypodontia), Kök Varyasyonu? tanımlanmıştır. Tanımlanan bu varyasyonlar Eski Anadolu toplumlarında rastlanan çene ve diş varyasyonları ile karşılaştırılmış, benzer ve farklılıkları ortaya konulmuştur.




Anahtar Kelimeler: Zeytinliada (Erdek-Balıkesir), Çene Ve Diş Varyasyonları, Diş Analizi

Abstract:
The first island museum will be established in Zeytinliada which is located within the boundaries of Erdek, Balıkesir city. The first island museum of Zeytinliada is of great importance in terms of having four distinct cultural entities (Hellenistic- Roman ? Byzantine ? Ottoman) and important archeological remains. Zeytinliada has a mosaic formation with Hellenistic- Roman ? Byzantine and Ottoman buildings in which the cultural existence continued between 2nd century B.C. and A.D. 12th century. The determination of age and gender were made by using the human skeletons which were taken out from Zeytinliada Excavations and brought to the laboratory of Anthropology Department, Faculty of Letters in Cumhuriyet University. Total 126 individuals, who included 5 individual babies, 6 children, 18 females and 35 males and 62 individuals whose genders were unknown, constituted the material of this study. Some variations such as ?Crowding, Winging, Shovel Shaped Incisor Tooth, Pag Shaped Tooth, Dens in Dente/ Dens İvajinatus, Carabelli's Tubercle, Parasitilid, Protositilid, Flexion, Dilaceration, Tooth Position Tolerance, Enameloma, Mine prolongations, Ectopy, Supernumarary Teeth, Missing Teeth (Hypodontia), Gemination, Fusion, Root Variations were studied. Among these variations, the followings were defined in Zeytinliada samples: Crowding, Winging, Shovel Shaped Incisor Tooth, Carabelli's Tubercle, Parasitilid, Flexion, Dilaceration Tooth Position Tolerance, Mine prolongations, Missing Teeth and Root Variation These defined variations were compared with the chin and tooth formations seen among the ancient Anatolian communities and similarities and differences were revealed.


Key Words: Zeytinliada (Erdek-Balıkesir), Chin and Tooth Variations, Tooth Analysis