Duygu düzenleme güçlüğü ile duygusal yeme arasındaki ilişkide aleksitiminin aracılık rolü
Examining the mediator role of alexithymia in the relationship between emotional eating behavior and emotion regulation difficulties
Yazar: TÜLAY İMRE İŞSEVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmada, duygu düzenleme güçlüğü ile duygusal yeme arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel model kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 205 kadın (%61,3) ve 129 erkek (%38,6) olmak üzere toplam 334 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Duygusal İştah Anketi (DİA), Duygu Düzenleme Anketi (DDA) ve Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında, katılımcıların öğrenim düzeyi ve medeni durumuna göre duygusal yeme davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Cinsiyete göre erkek katılımcıların duygusal yeme ortalamasının kadın katılımcıların ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Gelir durumuna göre, düşük gelir durumundaki katılımcıların duygusal yeme düzeyinin orta gelir grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Duygu düzenleme güçlüğü ile duygusal yeme arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur; katılımcıların duygu düzenleme güçlüğü arttıkça, duygusal yeme düzeyinin de arttığı tespit edilmiştir. Aleksitimi ile duygusal yeme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Yapılan regresyon analizinde, duygu düzenleme güçlüğünün alt boyutlarının ve aleksitiminin alt boyutlarının duygusal yeme düzeyini yordadığı sonucuna varılmıştır. Duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi, duygusal yeme düzeyindeki varyansın yaklaşık %20'sini açıklamaktadır. Aracılık rolü analizine göre, duygusal yeme ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkide aleksitiminin aracılık rolü istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
The present study was designed to examine the mediating role of alexithymia between emotion regulation difficulties and emotional eating. The predictive correlational model, one of the quantitative research methods, was used as the research method. The study sample consisted of a total of 334 participants, including 205 women (61.3%) and 129 men (38.6%). The data collection tools used in the study were the Socio-Demographic Information Form, the Emotional Appetite Questionnaire (EAQ), the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ), and the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20). Research results showed no statistically significant difference between emotional eating behaviour per the participant's education level and marital status. The emotional eating average of male participants was found to be statistically significantly higher than the average of female participants. Per the income level, it was found that the emotional eating level of low-income participants was statistically significantly higher than the middle-income group. The results showed a positive correlation between emotional eating and difficulty in emotion regulation. The increase in difficulty of regulating emotions increased their emotional eating levels. The relationship between emotional eating and alexithymia was not statistically significant. According to the regression analysis, emotional eating difficulty subdimensions and alexithymia sub-dimensions were predictors of emotional eating degree. Also, alexithymia and difficulties in regulating emotions explained approximately 20% of the variation in emotional eating levels.  According to the mediation analysis, alexithymia did not mediate the relationship between emotional eating and difficulties regulating emotions.