Sürdürülebilir tarımda toprak ve su kaynaklarının kullanılması ve korunması: Muğla ili örneği
Use and protection of soil and water resources in sustainable agriculture: Case of Muğla
Yazar: ASLI GÜLEŞEN
Danışman: PROF. DR. HACER ÇELİK ATEŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doğal kaynaklar = Natural resources ; Muğla = Muğla ; Su = Water ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Tarım = Agriculture ; Toprak = Soil

Özet:
Bu çalışmada sürdürülebilir bir tarım için doğal kaynaklardan toprak ve suyun tarımda kullanım şekli ve üreticilerinin toprak ve suyun kullanımı ve korunmasına yönelik davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada çiftçilerin sosyo-ekonomik özellikleri, işletmeye ait bilgiler, arazi özellikleri ve ürün dağılımı, üreticilerin ürün değerlendirme, satış ve finans durumları, toprakların kullanılması ve korunması, su kaynaklarının kullanılması ve korunması, çiftçilerin bu konular hakkındaki tutum ve davranışları tespit edilmiştir. Çalışmanın ana materyalini, Muğla ilinde yaşayan 118 üretici ile yüz yüze 2019 yılında yapılan anket yöntemiyle elde edilen veriler oluşturmuştur. Örnek hacmini belirlenmesinde basit tesadüfü örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Anket sonucu elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde oransal dağılımlar, Khi-kare ve çoklu uyum analizleri (Multiple Correspondence Analysis (MCA)) kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre görüşme yapılan çiftçilerin ortalama yaşın 54 olduğu tespit edilmiştir. Sebzelerin üretimini 500 m2-5 dekar arasında, kendi mülklerinde ve sulu ortamda yetiştirdikleri saptanmıştır. Elde ettikleri ürünün büyük bir kısmını doğrudan tüketiciye sattıkları ve ortalama gelirlerinin yıllık 73 000 TL olduğu belirlenmiştir. Toprağı kullanma amaçlarına bakıldığında ise büyük ölçüde geçimlik tarım yaptıkları ortaya çıkmıştır. Çitfçilerin, tarımsal ilaçlamada aile/komşu ve deneyimlerinden, ilaç bayilerinden, ziraat odalarından, tarım kredi kooperatiflerinden yararlandıklarını, hastalık ve zararlıların teşhisinde ise kendi bilgileri ya da ziraat mühendislerinden yardım aldıkları belirlenmiştir. Çiftçilerin sulama yaparken artezyen, kuyu, şebeke suyundan yararlandıkları yöntem olarak ise salma, şırlama, damla, yağmurlama sulama yöntemlerini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Çiftçiler, yaptıkları ilaçlamaların toprağa ve suya etkisi olduğunu ve su kaynaklarının ise zamanla azalmakta olduğunu düşünmektedirler.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the use of soil and water from natural resources for a sustainable agriculture and the behavior of producers towards the use and protection of soil and water. For this purpose, the socio-economic characteristics of the farmers, the information about their businesses, the land characteristics and product distribution, the product evaluation, sales and financial status of the producers, the use and protection of the land, the use and protection of water resources, the attitudes and behaviors of the farmers about these issues were determined. The main material of the study was the data obtained by the face-to-face survey method in 2019 with 118 producers living in Muğla province. Simple random sampling method was used to determine the sample volume. The data obtained as a result of the survey were transferred to the computer environment and analyzed with the SPSS package program. Proportional distributions, Chi-square and Multiple Correspondence Analysis (MCA) were used in the analysis of the data.
According to the results of the research, it was determined that the average age of the interviewed farmers was 54.It is seen that they produce vegetables in an area between 500 m2 and 5 decares and grow them in an irrigated environment in their own properties. It has been determined that they sell most of their products directly to the consumers and their average income was 73000 TL. When the purposes of using the land are examined, it has been revealed that they are mostly used for subsistence. They stated that, in terms of know-how, they benefited from their family/neighbours'experiences, from agricultural pesticide dealers, agricultural chambers, and agricultural credit cooperatives in pesticide delivery; and they relied on their own knowledge or agricultural engineers in the diagnosis of diseases and pests. It is seen that they use artesian, well and mains water while irrigating, and they use the methods of surface, localized, drip and sprinkler irrigation methods. They are of the opinion that their agricultural spraying has an effect on the soil and water, and that the water resources are gradually decreasing.