Türkiye ekonomisinde finansallaşma ve fiyat istikrarı ilişkisi
The relationship between financialization and price stability in the Turkish economy
Yazar: MEHRİBAN HEYDAROVA
Danışman: DOÇ. DR. OYTUN MEÇİK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Finansallaşma = Financialization ; Fiyat istikrarı = Price stability ; Merkez Bankası = Central Bank ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
1980 sonrası dünya ekonomisinde neo-liberalizmin egemen hale gelmesi ile ekonomiler giderek küreselleşmiş ve finansal piyasalar öne çıkmaya başlamıştır. 20. yüzyılın sonlarından itibaren teknolojik gelişmeler sonucu finansal ürünlerin çeşitliliğinin artması, finansal yatırım ve gelirlerdeki artış, dış ticaret hacminde görülen genişleme ve uluslararası sermayenin dolaşımının hızlanması, finansallaşma sürecinin hız kazanmasında etkili olmuştur. Türkiye ekonomisinde de yaşanan liberalizasyon ile finansallaşma yaşanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinin dışa açılma süreci sonrasında yaşadığı finansallaşma süreci ve bu sürecin fiyat istikrarı ile ilişkisi ele alınmıştır. Bu amaçla Türkiye'de finansallaşma göstergeleri ile fiyat endeksi arasındaki ilişki ARDL sınır testi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Değişkenler teorik bilgiler ve literatürden hareketle belirlenmiştir. Analizde 2003-2019 dönemi için; fiyat endeksi, sermaye piyasası kapitalizasyonu, banka varlıklarında yer alan menkul değerler toplamı, doğrudan yabancı yatırımlar, portföy yatırımları, krediler ve mevduatlar kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre, uzun dönemde fiyat endeksi ile banka varlıklarında yer alan menkul değerler toplamı, doğrudan yabancı yatırımlar ve portföy yatırımları arasında negatif, mevduatlar ve krediler arasında pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Uzun dönemde sermaye piyasası kapitalizasyonunun fiyat endeksi üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür. Ancak kısa dönem analizinde sermaye piyasası kapitalizasyonu ile fiyat endeksi arasında negatif ve anlamlı ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Bulgular ışığında, Türkiye ekonomisinde finansallaşmanın fiyat istikrarını etkilediği ileri sürülebilir.

Abstract:
After 1980, economies steadily became global and financial markets came forward due to neoliberalism on the world economy gained popularity. From the end of the 20th century, as a result of technological improvement, a variety of financial products enlarged, financial investment and income increased, external trade noticeably improved and international capital circulation accelerated, and it had a positive impact on financialization rapidity. Turkish economy had also experienced financialization by liberation.In this study, the financialization process of the Turkish economy, after the action of opening to the outside of its own economy and its relationship with the price stability is discussed. For this purpose, the relations between Turkey's financialization indicators and price indices were analyzed by the ARDL bounds testing approach. Variables have been determined based on theoretical information and literature. In the analysis for the period 2003-2019; price index, capital market capitalization, the sum of securities in bank assets, foreign direct investments, portfolio investments, loans, and deposits were used.According to the analysis findings, a negative relationship was found among the price index and the sum of securities in bank assets, foreign direct investments and, portfolio investments, and a positive and significant relationship between deposits and loans, in the long term. It is observed that capital market capitalization does not have a noticeable effect on the price index, in the long run. However, in the short-term analysis, the existence of a negative and remarkable relationship between capital market capitalization and the price index was determined. In light of the findings, it could be argued that the financialization in the Turkish economy affects price stability.