Yönetici hemşirelerin hizmetkar liderlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of servant leadership levels of executive managers
Yazar: SONER ARIK
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators

Özet:
Yönetici Hemşirelerin Hizmetkar Liderlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Hemşirelikte kendisini mesleğine adayan, değişim ve dönüşüm için öncülük eden, insanlık için yeni fırsatlar sunup böylece potansiyellerini performansa dönüştürmelerini tetikleyen hizmetkar liderlere ihtiyaç vardır. Araştırmada, hemşirelerin sorumlu hemşirelerini hizmetkar lider olarak algılayıp algılamadıklarının saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Trabzon merkezindeki bir üniversite ve üç kamu hastanesinde çalışan toplam 1610 hemşire oluştururken, örneklemi evreni bilinen örneklem büyüklüğü yöntemi ile hesaplanan ve hastanelerden tabakalı örneklem yöntemiyle seçilen ve çalışmaya katılımda gönüllü 311 hemşire oluşturmuştur. Veriler demografik özellikleri içeren bilgi formu ve Hizmetkar Liderlik Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgulara göre hemşirelerin %54.3'ü lisans/lisansüstü eğitime sahip, %85.2'si 4A kadrosunda ve %56.3'ü kamu hastanelerinde çalışmaktadır. Bu hemşirelerin değerlendirmelerine göre sorumlu hemşirelerinin hizmetkar liderlik puan ortalaması 49±13.01 (min=14, max=70). Alt boyutlar puan ortalaması ise güçlendirme boyutu için 24.81±6.50, hizmet boyutu için 13.30±4.13, vizyon boyutu için 10.89±3.17'dir. Ayrıca yaşları 25 yaş altı ve 40 yaş üstü, kadın, üniversite hastanesinde, 4B kadrosunda çalışan, lisans/lisansüstü eğitimli sorumlu hemşireye sahip, hemşirelik yapmaktan ve sorumlu hemşiresinden memnun olan, sorumlu hemşiresini yönetici olarak yeterli gören ve demokratik olduğunu düşünen hemşireler sorumlu hemşirelerini diğer hemşirelere göre ölçek toplam ve alt boyut puanlarında daha hizmetkar lider olarak değerlendirmişlerdir (p<0.05). Sonuç olarak hemşirelere göre sorumlu hemşireleri hizmetkar liderdir ve bu değerlendirmelerini hemşirelerin yaşları, cinsiyetleri, çalıştıkları kurum ve kadro derecesi, eğitim durumları, hemşirelikten ve sorumlu hemşirelerinden memnuniyetlerini, yönetici olarak yeterli ve demokratik olarak düşünme durumu etkilemiştir. Yönetim pozisyonlarına hizmetkar lider ve demokratik olarak değerlendirilen sorumlu hemşirelerin getirilmesi hemşireleri harekete geçirmek ve hasta bakımının niteliğini arttırmak için yararlı olacaktır.

Anahtar Sözcükler: Hastaneler, Hemşireler, Hemşirelik, Liderlik, Yönetici Hemşireler

Abstract:
Evaluation of Servant Leadership Levels of Executive Managers
In nursing, there is a need for servant leaders who dedicate themselves to their profession, pioneer change and transformation, offer new opportunities for humanity, and thus trigger their potentials to turn into performance. In the study, it was aimed to determine whether nurses perceive their charge nurses as being servant leader. While the study population includes a total of 1610 nurses working in a university and three public hospitals in Trabzon center, its sampling consists of 311 nurses who were calculated by sample size method whose population is known, selected by stratified sampling from hospitals and volunteered to participate in the study. The data were collected by means of a questionnaire containing demographic attributes and servant leadership scale. According to findings, 54.3% of nurses have undergraduate/graduate education, 85.2% of them are in 4A staff and 56.3% work in public hospitals. According to these nurses, the mean of the servant leadership score of the responsible nurses was 49±13.01 (min=14, max=70). The subscale average score was 24.81±6.50 for the reinforcement dimension, 13.30±4.13 for the service dimension and 10.89±3.17 for the vision dimension. In addition, nurses who are under age 25 and over 40 years old, female, work in university hospital as a 4B staff, have undergraduate/graduate education, are satisfied with nursing and his/her responsible nurse, regard his/her responsible nurse as an executive and democratic perceived their responsible nurses are more servant leader in comparison with other nurses (p <0.05). As a result, according to the nurses, their responsible nurses are servant leaders and this perception was influenced by their ages, genders, institutions they work for, staff levels, educational backgrounds, satisfaction from nursing and responsible nurses, thoughts on their proficiency in being an executive and democratic. Appointing nurses who are considered as servant leaders and democratic to the management positions will be useful for activating the nurses and enhancing the quality of patient care.

Key Words: Hospitals, Nurses, Nursing, Leadership, Nurse Administrators