Stresle ilişkili işte varolamama ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Investigation of the validity and reliability of the stress-related work scale
Yazar: NİHAL BEKLEMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KADER HARMANCI SEREN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Stres = Stress ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş ortamı = Work environment ; İş stresi = Job stress

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Stresle İlişkili İşte Varolamama Ölçeğini Türkçe'ye uyarlayarak, hemşire örneklemi üzerinde geçerlik ve güvenirliğini göstermeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik tasarımda yapılan araştırmada İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinde çalışmakta olan 261 hemşireye ulaşıldı. Verilerin toplanmasında Stresle İlişkili İşte Varolamama Ölçeği kullanıldı. Ölçek Türkçe-İngilizce çevirisi ve geri çevirisi yapıldıktan sonra uzman görüşüne sunuldu. Kapsam geçerlik indeksi Lawshe Tekniğine göre yapıldı. Toplanan veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics 23 ve IBM SPSS AMOS 23 programlarına aktarıldıktan sonra kategorik değişkenler için frekans dağılımı (sayı, yüzde), sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma), ölçek geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik için ise iç tutarlılık analizi kullanıldı.
Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksinin 0,65 olduğu ve ölçekte maddelerinin kapsam geçerlilik oranlarının 0,5 ile 0,87 arasında değiştiği belirlendi. Ölçeğin madde toplam puan korelasyonları r=0,439 ve 0,774 arasında değişmekteydi. Cronbach Alfa değeri 0,860 ile güvenilir bulundu. Doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizleri sonucunda ölçeğin altı maddeli ve tek faktörlü yapıda uyumlu olduğu bulundu.
Sonuç: Yapılan analizler sonucunda elde edilen Stresle İlişkili İşte Varolamama Ölçeği'nin Türkçe'de geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi. Seçilen örneklemdeki hemşirelerin stresle ilişkili işte varolamama seviyesinin orta düzeyde olduğu değerlendirildi. Ölçeğin farklı örneklem gruplarında kullanılması tavsiye edilir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, İş Stresi, İşte Varolamama, Örgütsel Davranış

Abstract:
Aim: The study aims to demonstrate the validity and reliability of the Stress-Related Presenteeism Scale on the nurse sample by adapting it to Turkish.
Materials and Methods: In the research conducted in methodological design, 261 nurses working in a training and research hospital in Istanbul were reached. The Stress-Related Presenteeism Scale was used to collect data. After the Turkish-English translation and back-translation of the scale, it was presented to the expert opinion. The content validity index was made according to the Lawshe Technique. After the collected data were transferred to IBM SPSS Statistics 23 and IBM SPSS AMOS 23 programs in computer and frequency distribution for categorical variables (number, percentage), descriptive statistics for numerical variables (mean, standard deviation), exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis for scale validity, internal consistency analysis was performed for reliability.
Results: It was determined that the content validity index of the scale was 0.65 and the content validity rates of the items in the scale ranged between 0.5 and 0.87. The scale's matter total score correlations ranged from r = 0.439 to 0.774. Cronbach Alpha was found to be reliable with a value of 0.860. As a result of the confirmatory and explanatory factor analyses, the scale was found to be compatible with the six-item and one-factor structure.
Conclusion: It was determined that the Stress-Related Presenteeism Scale obtained as a result of the analyzes was a valid and reliable scale in Turkish. The stress-related presenteeism level of the nurses in the selected sample was considered to be moderate. It is recommended to be used in different sample groups.

Key Words: Job Stress, Nursing, Organizational Behavior, Presenteeism