Kırım Savaşı (1853-1856) yıllarında Rumeli'de salgın hastalıklar
Epidemic diseases in Rumeli during the Crimean War (1853-1856)
Yazar: METEHAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARAGÖZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Bulgaristan-Silistre = Bulgarian-Silistra ; Bulgaristan-Varna = Bulgarian-Varna ; Epdemi = Epidemics ; Kolera = Cholera ; Kırım Savaşı = Crimean War ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rumeli = Rumelia ; Savaş = War

Özet:
Kırım Savaşı (1853-1856) Napolyon Savaşları ile I. Dünya Savaşı arasında tümüyle bir Avrupa savaşı olan ve Osmanlı Devleti'nin müttefiklerinin yardımıyla XIX. yüzyılda Rusya'yı yendiği tek savaştır. Savaş muhabirliğinin yapılması, anestezinin kullanılması gibi birçok ilki bünyesinde barındıran bu savaş; Osmanlı Devleti'nin Rumeli ve Kafkas topraklarından Kırım Yarımadası'na, Baltık Denizi'nden Pasifik Okyanusu'na kadar çok geniş bir coğrafyada cereyan etmiş ve kimi tarihçiler tarafından Birinci Dünya Savaşı'nın provası olarak nitelendirilmiştir. Savaşta en kalabalık ve en yoğun muharebeler önce Rumeli topraklarında, 1854 eylülünden itibaren Kırım Yarımadası'nda meydana gelmiştir. Silistre şehri ve burdaki güçlü Osmanlı direnişi, Osmanlı Devleti'nin Rumeli muharebelerini kazanması adına kritik bir rol oynamıştır. Varna şehri ise müttefik orduların Kırım çıkarması öncesi hareket üssü ve devamında askerlerin tedavi merkezi olması sebebiyle kilit bir rol üstlenmiştir. Bu iki şehrin özelinde, her iki cephede yaşanan yoğun askeri faaliyetler ve muharebeler Rumeli topraklarını fazlasıyla etkilemiştir. Savaş başladığında dünyada devam eden ve özellikle Akdeniz coğrafyasında yoğun bir şekilde yaşanan kolera salgını, müttefik ve düşman orduların faaliyetleri neticesinde Rumeli topraklarındaki etkisini daha da arttırmıştır. Kırım Savaşı başladıktan sonra, Osmanlı Devleti bir yandan müttefik orduların ikmal faaliyetlerini düzenlemekle, bir yandan Rumeli'de ve Kafkaslar'da Rus ordularıyla savaşmakla diğer yandan da kolera salgınıyla baş etmek zorunda kalmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kırım Savaşı, Rumeli, Varna, Silistre, salgın hastalık, kolera

Abstract:
The Crimean War (1853-1856) was as a purely European war between the Napoleonic Wars and the First World War and was the only war in which the Ottoman Empire defeated Russia with the help of its allies in the 19th.century. This war, which includes many firsts such as war correspondent and usage of anesthesia; took place in a very wide geography from Rumelia and Caucasus lands of the Ottoman Empire to the Crimean Peninsula, from the Baltic Sea to the Pacific Ocean and has been described by some historians as the rehearsal of the First World War. The most crowded and intense battles in the war took place first in the Rumelian lands, and then in the Crimean Peninsula as of September 1854. The city of Silistra and the strong Ottoman resistance there played a critical role in the Ottoman Empire's victory in the Rumelian battles. The city of Varna, on the other hand, played a key role as it was the action base of the allied armies before the Crimean landing and afterwards the treatment center for the soldiers. Specifically, the intense military activities and battles on both fronts greatly affected the Rumelian lands. When the war started, the cholera epidemic, which continued in the world and especially in the Mediterranean geography, increased its influence in Rumelia as a result of the activities of the allied and enemy armies. After the start of the Crimean War, the Ottoman Empire had to regulate the supply activities of the allied armies on the one hand, fight the Russian armies in Rumeli and Caucasus on the one hand and cope with the cholera epidemic on the other.
Key Words: Crimean War, Rumeli, Varna, Silistre, epidemic disease, cholera