Elma fidanı yetiştiriciliğinde farklı topraksız kültür ortamları ve besin çözeltilerinin kullanılabilirliğinin belirlenmesi
Determination of different soilless culture medias and nutrient solutions usability in apple sapling growing
Yazar: HÜSEYİN AKGÜL
Danışman: PROF. DR. SAİT GEZGİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besin çözeltileri = Nutrient solutions ; Elma = Apple ; Elma ağacı = Apple tree ; Topraksız kültür = Soilless culture ; Topraksız tarım = Soilless agriculture

Özet:
Topraksız kültür daha çok sebze ve süs bitkilerinde kullanılan bir yetiştiricilik türüdür. Çok yıllık bitkilerde kullanımı son derece sınırlı kalmıştır. Üretim tekniği bakımından tek yıllık bitkilere benzeyen, meyve fidanı yetiştiriciliğinde topraksız tarımın kullanılabilirliğini ortaya koymak amacıyla 2011-2014 yıllarında bu çalışma yürütülmüştür. Çalışma katı ortam kültüründe yapılmış ve kum+torf, pomza+torf, perlit ve pomza ortamları denenmiştir. Çalışmada azot, fosfor ve potasyumun farklı dozlarının bulunduğu toplam 9 besin çözeltisi dozu kullanılmış, bu 3 besin elementinin dışındaki tüm besin elementleri sabit alınmıştır. Tüm besin solüsyonlarının EC ve pH kontrollü bilgisayarlı otomasyon sistemi ile uygulandığı çalışmada yapılan gözlem, ölçüm, analiz ve değerlendirmeler sonucunda besin çözeltisi dozları arasında N100P60K120 ve N150P60K120 dozları, yetiştirme ortamları arasında ise pomza+torf ortamı öne çıkmıştır. Topraksız fidan yetiştiriciliğinde konvansiyonel yetiştiriciliğe göre birim alandan 4 kat daha fazla fidan üretimi yapılabilmektedir. Denemede en karlı kombinasyonun N150P60K120 dozunun pomza+torf ortamına uygulandığı kombinasyon olduğu saptanmış olup, bu kombinasyonda konvansiyonel üretime göre 4,6 kat daha fazla kar elde edilmiştir. Topraksız tarımla üretilen fidanların araziye uyumları da incelenmiş, konvansiyonel üretimle arasındaki farkın oldukça az olduğu ve ihmal edilebileceği değerlendirilmiştir. Bütün bu bulgular ışığında topraksız fidan yetiştiriciliğinin konvansiyonel yetiştiriciliğe güçlü bir alternatif olabileceği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Soilless culture is a cultivation type mostly used for vegetables and ornamental plants. The use of perennial plants remained extremely limited. This study has been carried out to reveal the availability of soilless agriculture in nursery tree cultivation that is similar with annual plants in terms of production technique in 2011-2014 years. The study performed in solid media culture, sand + peat, pumice + peat, perlite and pumice media was tested. Total nine doses of nutrient solution containing nitrogen, phosphorus and potassium were used, and all nutrients except for this third nutrient has been fixed. All the nutrient solution were applied by EC and pH controlled computerized automation system. As a result of observation, analysis and evaluations, N100P60K120 and N150P60K120 doses between nutrient solution doses and the pumice + peat between growing media become prominent. In the soilless nursery tree cultivation can be produced four times more than conventional cultivation per unit area. The most profitable combination was N150P60K120 and pumice + peat media, and this combination was 4.6 times more profit than conventional production. In this study, nursery tree produced by soilless culture has been examined also field adaptation and the difference between conventional productions is quite low and it can be ignored. In consideration of all these findings, it has been revealed that soilless nursery tree cultivation is a powerful alternative to conventional cultivation.