Tamamlayıcılık ilkesi ve Irak savaşı'nda gerçekleşen insan hakları ihlalleri: uluslararası toplumun sorumluluğu ve ceza adaleti ihtiyacı
The principle of complementarity and human rights violations in the iraq war: The responsibility of the international community and the need for criminal justice
Yazar: ZAKARIYA SAMEEN MOHAMMED MOHAMMED
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TEMİZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNÜ SEFA ERYILDIZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SAYİM VURAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışma, tamamlayıcılık ilkesinin uluslararası ceza adaletini nasıl şekillendirebileceğine, özellikle Irak Savaşı sırasında yaşanan insan hakları ihlallerine yönelik yaklaşımlarda nasıl işlediğine yakından bakmaktadır. Tamamlayıcılık ilkesi, ulusal adalet sistemleri başarısız olduğunda veya yetersiz kaldığında uluslararası mahkemelerin devreye girerek adaletin sağlanmasını garanti altına almayı amaçlar. Irak Savaşı, ağır insan hakları ihlalleriyle kötü bir üne sahip olmuştur. Çatışma sırasında sivillere yönelik sistematik saldırılar, işkence, kaybolmalar ve diğer ciddi ihlaller yaşanmıştır. Bu ihlaller sadece yaşamları mahvetmekle kalmamış, aynı zamanda uluslararası hukuk ve insan hakları normlarına ciddi bir tehdit oluşturmuştur. Bu suçların sorumlusunun bulunmaması, uluslararası ceza adaletinin gerçekten etkili olup olmadığına dair önemli soruları gündeme getirmiştir. Bu çalışma, tamamlayıcılık ilkesinin pratikte nasıl işlediğini ve uluslararası toplumun bu tür ihlaller karşısında hangi sorumlulukları taşıdığını araştırmayı amaçlamaktadır. Ulusal mahkemeler bu suçları kovuşturmakta başarısız olduğunda veya gönüllü olmadığında, uluslararası mahkemelerin devreye girmesi gerektiğini savunur. Çalışma, bu ilkenin nasıl uygulandığını ve insan hakları ihlallerini ele almakta ne kadar etkili olduğunu değerlendirir. Ayrıca, çalışma uluslararası toplumun adaletin sağlanmasındaki kritik rolünü vurgular. Irak Savaşı'ndaki ihlallerin ele alınmasındaki eksiklikler, güçlü ve etkili bir ceza adaleti sisteminin ne kadar hayati olduğunu ortaya koymaktadır. Daha güçlü uluslararası iş birliği ve daha iyi hukuki çerçevelerin gerekliliğini vurgular, benzer krizlerin gelecekte önlenmesi için stratejiler geliştirilmesini savunur.
Özetle, bu çalışma tamamlayıcılık ilkesinin uluslararası ceza adaletine nasıl katkıda bulunabileceğini ve uluslararası toplumun insan hakları ihlallerine daha etkili bir şekilde yanıt vermesi gerektiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Sorumluların hesap vermesi ve mağdurlara adaletin sağlanması için küresel iş birliğinin önemini vurgular.
Anahtar Kelimeler: Irak Savaşı, İnsan Hakları İhlalleri, Tamamlayıcılık, Uluslar arası Ceza Mahkemesi

Abstract:
This study takes a close look at how the principle of complementarity can shape international criminal justice, especially when it comes to addressing the human rights violations that occurred during the Iraq War. The principle of complementarity is all about ensuring that when national justice systems fail or fall short, international courts step in to make sure justice is served.
The Iraq War has become infamous for its severe human rights abuses. The conflict saw systematic attacks on civilians, torture, disappearances, and other grave violations. These abuses not only shattered lives but also posed serious challenges to international law and human rights norms. The lack of accountability for these crimes has raised pressing questions about whether international criminal justice is truly effective.
This study aims to explore how the principle of complementarity works in practice and what responsibilities the international community has in the face of such violations. It argues that when national courts are unable or unwilling to prosecute these crimes, international courts need to step up. The study looks at how this principle has been applied and assesses whether it's effective in addressing human rights abuses.
Furthermore, the study highlights the crucial role of the international community in ensuring justice. The shortcomings in addressing the violations from the Iraq War reveal how essential it is to have a robust and effective criminal justice system. It emphasizes the need for stronger international cooperation and better legal frameworks, advocating for strategies that can prevent similar crises in the future.
In summary, this study seeks to show how the principle of complementarity can contribute to international criminal justice and why the international community needs to respond more effectively to human rights violations. It underscores the importance of global cooperation in holding perpetrators accountable and delivering justice to those affected.
Keywords: Iraq War, Human Rights Violations, Complementarity, International Criminal Court