Travmatik beyin hasarlı hastalarda glasgow koma ölçeği'ne sözel bileşen skorunun atanması ve pupil reaksiyonunun eklenmesi ile oluşturulan modellemenin hastalardaki morbidite/mortaliteyi belirlemeye etkisinin incelenmesi
The effect of the modeling created by assigning the verbal component score to the glasgow coma scale and adding pupillary reaction on the determination of morbidity/mortality in patients with traumatic brain injury
Yazar: AKİF BULUT
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKANSEL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmada sözel bileşen skorunun atanması ve pupil skorunun eklenmesiyle oluşturulan Glasgow Koma Skalası-Pupil (GKS-P) ölçeği modifiye edilerek Modifiye GKS-Pupil (mGKS-P) ölçeği elde edilmiş ve bu ölçeğin travmatik beyin hasarlı (TBH) hastalardaki mortalite ve morbiditeyi belirlemeye etkisi incelenmiştir. Prospektif gözlemsel nitelikteki bu çalışmanın örneklemini 200 hasta oluşturdu. Mortalite oranının %18,5 olduğu örneklemde, olumsuz fonksiyonel sonuç (OFS) oranı ise %29,5'tir. Mortalite oranı GKS 3 skoruna sahip hastalarda %54'ken, bu oran GKS-P 1-3 skorunda %70,2'ye, mGKS-P 0-3 skorunda ise %72,7'ye yükselmiştir. Mortalite oranını GKS, GKS-P, mGKS-P ve sözel puan atfedilen mGKS-P ölçeklerindeki her bir puanlık artış sırası ile ,67; ,70; ,71; ,72 kat azalttığı belirlendi. Mortalite açısından GKS, GKS-P, mGKS-P ve sözel puan atfedilen mGKS-P için Nagelkerke R2 değerleri sırası ile ,506; ,527; ,525 ve ,505'tir. Bu durum OFS'de sırası ile ,394; ,397; ,396 ve ,353'tür. Tüm ölçeklerin AUC değerleri mortalite için ,87'nin, OFS için ise ,78'in üzerinde yer aldı. Modifiye pupil skoru 2 olan hastalarda mortalite 5,17 kat artarken, 3 skorunda 44,3 kat artmıştır. Modellere ait ROC eğrilerinin ikili karşılaştırma sonuçunda Model 1 (AUC: ,850) ile Model 2 (AUC: ,853) arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Mortalite ve OFS tahmininde mGKS-P ve GKS-P'nin benzer tahmin gücüne sahip olduğu görülmesine ragmen, hem her iki pupilde de ışık refleksi (IR) pozitif olduğunda anizokori varlığının ayrı kategoride değerlendirilmesi hem de çift taraflı IR negatif pupil skorunun ağırlığının arttırılmasınının doğru bir yaklaşım olacağını düşünülmektedir.  Hasta değerlendirilmesinde mGKS-P skorunun kullanılmasını ve sözel puanın değerlendirilemediği hastalarda sözel puana bir puan verimesi anlayışının  bırakılarak sözel puan atfedilen mGKS-P skoru kullanılması düşünülmelidir.

Abstract:
In this study, Glasgow Coma Scale-Pupil (GCS-P) scale, which was created by assigning the verbal component score and adding the pupil score, was modified to obtain the Modified GCS-Pupil (mGCS-P) scale, and the effect of this scale on determining mortality and morbidity in patients with traumatic brain injury (TBI) was investigated. The sample of this prospective observational study consisted of 200 patients. In the sample where the mortality rate was 18,5%, the unfavorable functional outcome (UFO) rate was  calculated 29,5%. While the mortality rate was 54% in patients with a GCS 3 score, this rate increased to 70,2% in GKS-P 1-3 scores and 72,7% in mGCS-P 0-3 scores. Each one-point increase in the GCS, GCS-P, mGCS-P and mGCS-P scales attributed to verbal scores decreased the mortality rate by ,67; ,70; ,71; .72 times, respectively. Nagelkerke R2 values for GCS, GCS-P, mGCS-P and mGCS-P attributed to verbal scores in terms of mortality were ,506; ,527; ,525 and ,505, respectively. This situation is .394; .397; .396 and .353 in UFO, respectively. The AUC values of all scales were above ,87 for mortality and above ,78 for UFO. Mortality was 5,17 times increased in patients with a modified pupillary score of 2, and 44,3 times increased in patients with a score of 3. In the pairwise comparison result of the ROC curves of the models, no significant relationship was found between Model 1 (AUC: ,850) and Model 2 (AUC: ,853). Although mGCS-P and GCS-P have similar predictive power in predicting mortality and UFO, we recommend using the mGCS-P score in patient assessment. Assessing the presence of anisocoria in a separate category despite the presence of positive light reflex in both pupils and increasing the weight of the bilateral IR negative pupil score would be a appropriate  In patients where the verbal score cannot be assessed , the concept of  assigning  one point per verbal score could be ceasedand the mGCS-P score to which the verbal score is attributed  should be   considered.