Tekstil sektöründe kimyasal risk etmenleri ve sektöre yönelik sgk teftiş verilerinin analizi
Chemical risk factors in textile sector and analysis of sector ssi investigation interpretation data
Yazar: OSMAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ŞİMŞEK
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Mide kanseri =   ; Pamuklu tekstil = Cotton textile

Özet:
Tekstil sektörü Türkiye'nin hemen her yerine yayılmış olması ve istihdama katkısı bakımından ülkemizin en önemli iş kollarının başında gelmektedir. Bu faydalarının yanında sektörde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı verileri, bu sektörü çok riskli sektörlerin içine dahil etmektedir.  Bu tez çalışmasında genel hatlarıyla iş güvenliği kavramlarından bahsedilmiş sonrasında ise tekstil sektörünün Türkiye deki gelişimi ve aşamaları anlatılmıştır.
Tekstil sektörü; gerek üretimde kullanılan yöntemler ve buna bağlı ürün çeşitliliğinin çokluğu, gerekse üründe istenen farklı özellikler nedeniyle kullanılan girdiler açısından kimyasal çeşitliliğinin en fazla bulunduğu sektördür.  Bu yüzden çalışmanın sonraki kısmında tekstil sektöründeki kimyasal riskler üzerinde durulmuştur.
Tez çalışması kapsamında bir kot fabrikasındaki tüm üretim aşamaları incelenmiş ve bu fabrikadaki kimyasal tehlikeler her bölüm için ayrıntılı olarak yapılan risk analizi ile değerlendirilmiş ve alınabilecek önlemlerden bahsedilmiştir.
Tekstil sektöründe teknolojinin gelişimine bağlı olarak üretimde ve buna bağlı olarak ta üründe istenen özelliklerin her geçen gün artması sonucunda kullanılacak kimyasal çeşitliliğinde de  artışlar meydana gelmiştir. Bu nedenle sektörde ürün talebine bağlı olarak kullanılacak kimyasal maddeler gruplanarak incelenmiş, bu maddelerin meydana getirebileceği olası tehlikelere detaylı olarak yer verilmiştir.
Çalışmanın sonuç kısmında ise son 5 yılda Türkiye de meydana gelen kaza ve meslek hastalıkları; iş yeri ve çalışan sayıları da dikkate alınarak incelenmiş, bu veriler Türkiye de yapılan denetimler ve bu denetimlerde ulaşılan işçi sayısı ile kıyaslanmıştır.  Yapılan bu kıyaslama sonucu elde edilen bulgularda; denetimlerde ulaşılan işyeri ve çalışan sayısı oranının yükseltilmesinin faydalı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Textile sector is one of the most important industrial branches of our country; both due to the employment opportunities it provides and its prevalence. Besides the benefits it provides, the data about the occupational illnesses it causes and industrial accidents puts it on the top of the list of most risky sectors. In this thesis, job security concepts has been mentioned in a general manner and the progress of it as a sector of our economy and its phases have been analzyed.
Textile sector is the sector with the highest variety of chemical compounds. The reason behind this is the high variety of methods that are being used, high variety of terminal products and high variety of additional properties of the products that is being desired. Because of that, chemical risk have been analyzed in following parts of the thesis.
All phases of the production cycle of a textile factory and the chemical dangers for every division have been analyzed with detailed risk analysis, evaluated and possible precautions have been argued under the thesis study.
Furthermore, an increase came to existence in number of different chemical compounds to be used in textile industry have been seen as a result of the rise in desired variety of properties in everyday products. Therefore groups of chemical compounds that must be used based on product demand of the sector have been analyzed and the hazards that they cause have been included.
At the result section of the study, industrial accidents and occupational illnesses that occured in our country in past 5 years have been analyzed taking number of employees and number of workplaces into account and the data acquired has been compared to number of hazard controls and the number of employees reached via these controls. As a result of these comparisons; we came to a conclusion that both the number of employees and workplaces that have been reached with hazard control specialists must be increased. Another conclusion that we came to is that the medical records about occupational illnesses being insufficient and disinformative mainly due to lack of diagnosis and report that must be made by the authorities.