Deneysel olarak sıçanlarda oluşturulan prematür over yetmezliği modelinde dehidroepiandrosteron'un etkisi
The effect of dehydroepiandrosterone on experimental rat model of premature ovarian failure
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: PROF. DR. HİKMET HASSA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dehidroepiandrosteron = Dehydroepiandrosterone ; Over = Ovary ; Over fonksiyon testleri = Ovarian function tests ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Sıçanlar = Rats ; Vinil bileşikleri = Vinyl compounds

Özet:
4 Vinyl siklohekzen (VCD) diepoksit plastik,kauçuk ve insektisid üretimi esnasında oluşan endüstrial atık maddedir. Tekrarlayan 4-VCD uygulaması sıçan overlerinde primordial ve primer follikülerde apoptoza neden olur. Sonrasında over yetmezliği gelişir. Dehidroepiandrosteron (DHEA) sıçan overlerinde üretilen androjen bir hormondur. DHEA bazı dokularda apoptoza neden olurken bazı dokuları apoptozdan korumaktadır. Araştırmamızda immatür sıçanlarda ovotoksik etkisi bilinen 4-VCD ile oluşturulan folikül yıkımında DHEA nın etkisini ortaya koymayı amaçladık. Kırk adet yirmisekiz günlük, ağırlıkları 40-60 gram arasında değişen Spraque Dawley türü dişi sıçan rastgele dört guruba ayrıldı. Sıçanlara 15 gün süresince intraperitoneal yolla, DMSO da çözülmüş VCD (160mg/kg), DHEA (6 mg/100g VA)ya da VCD-DHEA kombinasyonu uygulandı. Çalışmanın sonunda sıçanlar anestezi ile bayıltıldılar ve servikal dislokasyonla öldürüldüler. İntrakardiak kan örnekleri ve organları alındı. Serum östradiol ve FSH düzeyleri ELISA ile ölçüldü. Sıçanların vücut ağırlıkları ve organları tartıldı. Over dokusunda. TUNEL ve kaspaz 3 immun boyama ile apoptoz araştırıldı. Foliküller, korpus luteum ve folikül kistleri sayıldı ve çapları ölçüldü. VCD primordial foliküllerde %86,67, primer foliküllerde %64,54 atreziye ve stromada apoptoz artışına neden oldu. DHEA folikülogenezde geçici bir duraklamaya, sadece sekonder foliküllerde ve stromada kısmen apoptoz artışına neden oldu. VCD-DHEA uygulaması primordial ve primer foliküllerde apoptozu azalttı. Bu çalışmanın sonuçlarına dayanarak VCD nin neden olduğu over yetmezliğin DHEA uygulaması ile geri döndürülebileceğini söyleyebiliriz. Ancak DHEA nın sekonder folikül ve stromadaki yan etkilerini düşünmek gereklidir.Toksik maddelerin indüklediği folikül kaybı ve normal atrezinin altında yatan hücre sinyal mekanizmalarının anlaşılması kadın üreme hayatını düzenleyen faktörlere bakışımızı geliştirecektir.

Abstract:
4 Vinyl Cyclohexene diepoxide (VCD) is an industrial agent that is produced during the production of plasticizers, rubber tires and insecticides. Repeated daily dosing of 4-VCD selectively destroys primordial and primary follicles in ovaries of rats by apoptosis.and gradual ovarian failure develops. .Dehidroepiandrosterone (DHEA) is an androgenic hormone that is produced by ovaries of rats. DHEA has antiapoptotic effects in some tissues while it has apoptotic effects in some others. This study aimed to determine the effect of DHEA on the immature rats? follicles destroyed by 4 VCD that is known to be an ovotoxic agent. Forty female 28 days old, weights ranging between 40-60 g Sprague-Dawley rats, were randomly divided into four groups.. Rats were injected with VCD (160 mg/kg dose) and DHEA (6 mg/100 ) combination intraperitoneally for 15 days. At the end of the study rats were anaesthetized and sacrified by cervical dislocation. Organs and intracardiac blood samples were taken. Serum estradiol and FSH levels measured by ELISA. Total body of rats and organs were weighted..Apoptosis was determined with TUNEL and caspase 3 immunohistochemical staining. Follicles, corpus luteum and cystic follicles were counted and their diameters were measured. VCD caused %86,67 atresia in primordial follicles, %64,54 atresia in primary follicles.and apoptosis increase in stroma. DHEA application caused transient inhibition of folliculogenesis and apoptosis only in secondary follicles? granulosa layer and stroma. VCD ?DHEA decreased apoptosis in primordial and primary follicles.Based on the results of this study; we can conclude that VCD induced ovarian failure could be reversed by DHEA. But adverse affect of DHEA on secondary follicles and stroma should be kept in mind. Understanding the general mechanisms of toxicant induced follicle loss as well as cell signaling in normal ovarian atresia can provide insight into factors that regulate the reproductive life span in women