Çanakkale il merkezi 18 yaş ve üzeri kişilerin erişkin bağışıklaması bilgi, tutum, davranış düzeyi ve bu konuda verilen eğitimin değerlendirilmesi
Evaluation of adult immunization knowledge, attitude and behavior status for adults ages 18 years and older and the education given to these people in canakkale city center
Yazar: ÖZGÜR ÖZERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. COŞKUN BAKAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Sağlık eğitimi = Health education ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults ; Çanakkale = Çanakkale ; İmmün sistem = Immune system ; İmmünite = Immunity

Özet:
Amaç: Ülkemizde ve dünyada çocukluk çağı aşılamasında önemli kazanımlar elde edilmesine rağmen erişkin bağışıklaması halen yeterli düzeyde değildir. Bu çalışmada Çanakkale ilinde yaşayan 18 yaş ve üzeri nüfusun erişkin aşılaması bilgi, tutum, davranış durumlarının ve uygulanan eğitimin etkinliğinin saptanması amaçlandı.
Yöntem: Araştırmanın ilk aşaması kesitsel, ikinci aşaması müdahale tipteydi. Saha çalışmaları Ağustos ve Ekim 2019'da yapıldı. Evren Çanakkale merkez ilçesi ve Kepez Beldesi'nde yaşayan erişkin nüfustu. Birinci aşamada 686 kişiye ulaşıldı. Katılımcılara Aile Sağlığı Merkezleri'nde soru formu uygulandı. İkinci aşamada Çanakkale Merkez İlçesi'nde Altınyıllar Yaşam Merkezi'nde ve Sosyal Yaşam Evleri'nde, 115 kişiye erişkin bağışıklaması eğitimi verildi. Eğitim öncesinde ve sonrasında soru formu uygulandı. Soru formlarındaki verilerle erişkin bağışıklaması bilgi, tutum, davranış puanı hesaplandı. Analizlerde p<0,05 olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi
Bulgular: Birinci aşamada katılımcıların %77,0'ı erişkin aşılamasını gerekli görmekteydi, %72,4'ü erişkinlikte en az bir aşı yaptırmıştı. Yaptırılan aşılar en sık tetanoz (%55,1), influenza (%26,8) ve hepatit B (%8,2) idi. Aracı değişken olarak "erişkin dönemde aşı önerilmesi"nin kullanıldığı PATH analizinde, doğrudan etkide aşı yaptırma üzerine etkisi gösterilen değişkenlerin (erişkin dönemde aşı yaptırmayı gerekli görme durumu hariç) etkisi dolaylı etkide ortadan kalktı. İkinci aşamada eğitim öncesinde katılımcıların %64,3'ü, sonrasında %96,6'sı erişkin aşılamasını gerekli görmekteydi. Eğitim sonrası, anlamlı düzeyde bilgi ve tutum puanları istatistiksel olarak artmıştı.
Sonuç: Çalışma bulgularımıza göre erişkinlikte aşılanma sıklıkları yetersizdir. Aşı önerilmesi, aşı yaptırmayı artırmaktadır. Her fırsatta topluma aşılamanın önerilmesi, halkın bilgilendirilmesi gerekmektedir. Sağlık hizmet sunumu sırasında bilgilendirme, toplum eğitimleri, broşürler, afişler, medya, kamu spotları, değer gören figürlerin konu üzerine olumlu açıklamaları bu amaçla kullanılabilir.

Abstract:
Introduction: Although important gains have been achieved in childhood vaccination in our country and in the world, adult immunization is still not sufficient. In this study, it was aimed to determine the knowledge, attitude, behavior status of adult population aged 18 years and above living in Çanakkale province and the effectiveness of the education applied on the subject.
Material and Method: The first stage of the research was cross-sectional, the second stage was intervention type. Field studies were carried out between August and October 2019. Target population was the adult population living in the central district of Çanakkale and Kepez Town. In the first stage, 686 people were reached. A questionnaire was applied to the participants in Family Health Centers. In the second stage, 115 people were given adult immunization training at Altınyıllar Life Center and Social Life Houses in the Central District of Çanakkale. A questionnaire was applied before and after the training. Adult immunization information, attitude and behavior score were created with the data in the questionnaires. A p value less than 0.05 was considered as statistically significant.
Results: In the first stage, 77.0% of the participants required adult vaccination, 72.4% had any vaccination in adulthood. The most reported vaccinations were tetanus (55.1%), influenza (26.8%) and hepatitis B (8.2%). In the PATH analysis, in which the vaccination recommendation was used as an intermediary variable, the effect of the variables that were shown to have a direct effect on vaccination (except in the case of having a vaccine in adulthood) disappeared in the indirect effect. In the second stage, 64.3% of the participants before the training and 96.6% of the participants afterwards require adult vaccination. After the training, a significant level of knowledge and attitude scores were increased.
Conclusion: As a result of our study, frequency of vaccination in adulthood is insufficient. Vaccination recommendation increases vaccination. It is necessary to recommend to the public at every opportunity, to inform the public. Information, community trainings, brochures, posters, media, public spots, and positive explanations of valued figures on the subject can be used for this purpose.