Sanal örgüt ve yapısal özelliklerinin incelenmesi: Ameritech örneği
Virtual organization and the examination of its structural characteristics: The Ameritech sample
Yazar: ÜMİT TARANCI
Danışman: PROF. DR. NECATİ TAŞKIRAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZETToplumsal yapıda yaşanan değişmelere koşut olarak kendini değiştiren örgütyapıları ve yönetim anlayışları insanın yazılı tarihinin başlangıcından bu yana çokaşama kaydetmiştir. Başta tarım toplumunun özellikleri doğrultusunda şekillenenörgütler, endüstrileşmeyle beraber daha çok insanın bir arada çalışarak daha kısazamanda daha çok üretim yapabilmesine olanak sağlayacak yapıya bürünmüştür.Endüstri sonrası toplumun gelişmesi ve bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanangelişmelerle birlikte geleneksel biçimde yapılanmış örgüt, müşteri isteklerinikarşılamada gerekli esnekliği gösteremeyerek işlevselliğini yitirmeye başlamıştır. Buaçığı kapatmak üzere yeni açılımların geliştirilmeye başlandığı 1990'lı yıllarda ortayaatılan pek çok kavramdan biri de sanal örgüt kavramıdır.Bilgi teknolojilerinin işletmelerde kullanılmasıyla ilgili diğer kavramlarla vestratejik ortaklıklarla sıkça karıştırılan sanal örgütler tanım olarak, maliyetleridüşürmek ve esnekliği artırmak amacıyla, üretimin her bir işlevinin birbirlerinegelişmiş bilgisayar ağları ve iletişim teknolojileriyle bağlı, hem yasal statü hem decoğrafi dağılım açısından bağımsız işletme, çalışma grubu ya da kişiler tarafındangerçekleştirildiği, geçici (proje tipi) örgütleri ifade etmektedir. Sanal örgüte ilişkin,farklı düşünce akımları tarafından ortaya konmuş farklı modeller bulunmaktadır. Bumodeller, kavramın uygulamada karşılaşılan çeşitli görüntülerini ortaya koymaçabasındadır.Uygulamada da bu yapıyı kavramsal altyapıya uygun biçimde hayat geçirenörgüt sayısı çok değildir. Bir yanda, ortaklık kurmak isteyen işletmeler çevreselkoşulların baskısıyla kendilerini bir sanal örgüt içinde bulabilmekteyken, öte yandansanal örgüt olduğunu iddia eden kimi işletmeler de bilgi teknolojilerine yüklü yatırımyapmış geleneksel işletmeler olmaktan öteye geçememektedir. Teorik altyapıyı büyükölçüde yansıtan Ameritech örneği, bu çalışmanın uygulama yönünü oluşturmaktadır.Hizmetlerini iyileştirmek amacıyla Ameritech Cep Telefonu Hizmetleri projesinibaşlatmıştır. Konunun farklı yönlerine ilişkin çeşitli hizmetler veren çok sayıdaişletmenin ortaklığa katıldığı projenin yöneticisi ve Aracısı (Simsarı) Greg Oslan'dır.Projenin üretim kısmında da görevli olan Oslan'ın değerlendirmelerine göre, bir sanalörgüt için en önemli konu işletmeler arası ilişkilerin doğru ve etkin şekildeyönetilmesidir. Ancak bu yolla, proje süresince karşılaşılabilecek olan ortaklıkgereklerini yerine getirmeme problemi ya da projenin sonunda ortaya çıkabilecek olantelif hakkı sorunu önlenebilecektir.Bu bağlamda çalışmanın amacı, literatürde henüz üzerinde ortak birdeğerlendirmeye ulaşılamamış olan ?sanal örgüt? konusunu ele alarak çeşitli yönleriyleincelemektir. Çalışma, sanal örgüt ile ilgili ve hatta çelişkili kavramsal ve kuramsaldeğerlendirmeler üzerinde durarak, endüstri sonrası toplumun örgüt yapılarındanbirisini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.

Abstract:
ABSTRACTOrganizational structures and management approaches have been changingaccording to social changes, since the beginning of humankind?s written history. Beingformed, at first, due to the agriculture society?s properties, organizations have madepossible many people work together in order to produce more outputs in a shorterperiod, through the industrialization. With the development of Post-Industrial societyand new technologies, traditional structure of organizations has fallen short to satisfycustomer needs by lacking of elasticity and lost its functionality. In 1990s, where newapproaches are put forward to fill this gap, the virtual organization concept appearedlike many others.Virtual organization, often confused with other terms related to the IT usage incorporations, is defined as temporary organizations outsourcing each productionfunction to legally and geographically independent partner corporations, work groupsand workers, which are inter-connected with highly improved communication tools andcomputer technologies, in order to decrease costs and increase elasticity. There aredifferent models for virtual organizations exposed by various researchers. These modelsstrive to bring forward different practical aspects of the concept.Only few organizations have succeeded to execute a virtual organizationconsistent with the theoretical base. Some organizations intending to make partnershipsare forced by environmental conditions to be a part of a virtual organization, while someothers claiming to be virtual organizations are nothing more than traditionalorganizations highly invested on IT. The Ameritech Sample, mostly expressing thetheoretical base, is the practice part of this study. Ameritech have initiated a projectcalled Ameritech Cellular Services to improve its services. Greg Oslan is the Broker andthe project manager of the project including multiple corporations with activities inmany different areas. According to Oslan, also responsible for the production functionof the project, the most important issue while taking part in a virtual organization ismanaging the inter-relations among partners correctly and efficiently. Only in that case,it is possible to keep partners from unfulfilling the obligations during the project and/orto prevent the reveal of a copyright issue at the end of the project.By this means, the purpose of the study is to examine from various points of viewthe concept of ?virtual organization?, which has not been commonly evaluated in theliterature. The study attracts importance by dwelling upon contradictory issues relatedto virtual organizations, one of the organizational structures of post-industrial society.