Sınai mülkiyet ihracatının alt yapısı olarak teknoloji standartları ve esas patentleri (SEP)
Technical standards and essential patents (SEP) as an infrastructure of an export of trade-related intellectual property rights
Yazar: HASAN ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN YILMAZCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Patentler = Patents ; Standartlar = Standards ; Uluslararası standartlar = International standarts

Özet:
Araştırmada, Türkiye'nin ekonomik kalkınmasının bir yöntemi olarak kristalize olmuş sermaye biçimindeki sınai mülkiyet haklarının; ithalat ve ihracatı yanı sıra yüksek teknoloji ekosisteminin teknik alt yapısını oluşturacak uluslararası teknoloji standartları ile standarda esas patentler konusunun kavramsal olarak ele alınması ve bu alandaki  ekonomik ve hukuki bilgi eksikliğinin giderilmesine katkı sunulması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, uluslararası teknoloji standardı (UTS) ve standardın uygulanabilmesi için kullanımı zorunlu tekniği sınai mülkiyet tekeli olarak koruyan standarda esas patent (SEP) ekosistemi ele alınmıştır. Bu ekosistemin kurucu aktörü olan standart sabitleme organizasyonları (SSO'lar) ile söz konusu SEP'lerin FRAND lisanslama ekosistemi incelenmiştir. 
Araştırmanın veri toplama yöntemi literatür taramasıdır. Bu kapsamda araştırma konusuyla ilgili olarak kitaplar, dergiler, gazeteler, tezler, ulusal ve uluslararası bilimsel makaleler, bildiriler, içtihat oluşturmuş bazı dava örnekleri, idari kararlar taranmıştır. Elde edilen bulgu ve veriler SWOT yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçları, Türkiye'nin ekonomik kalkınmasını istikrarlı bir biçimde sürdürebilmesi için bazı alanlarda yüksek teknoloji ekosistemi oluşturmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bunun için daha fazla yabancı sermaye sağlanması ve Ar-Ge yatırımlarının katlanarak artırılması gerekmektedir. Ulusal kaynakların yüksek teknoloji alanlarına ve Ar-Ge yatırımlarına yönlendirilmesi sonucunda UTS ve SEP ekosisteminin uluslararası arenasında güçlü konuma gelinebilecektir.
Anahtar sözcükler: Sınai Mülkiyet, Standart Sabitleme Organizasyonları, Standart, Standarda Esas Patentler, FRAND

Abstract:
In the research, over the trade-related intellectual property rights in the form of crystallized capital as a method of Türkiye' economic development; as well as import and export of those, it is aimed to conceptually address the issue of international technical standards and the standard-essential patents, which will form the technical infrastructure of the high-tech ecosystem, and to contribute to the elimination of the lack of economic and law knowledge in this field.
In this context, the international technical standard (ITS) and the standard essential patent (SEP) ecosystem that protects the technique that is a must for the implementation of the standard as an trade-related intellectual property monopoly are discussed. Standard setting organizations (SSOs), which are the establisher actors of this ecosystem, and the FRAND licensing ecosystem of these SEPs were studied.
The data collection method of the study is literature review. In this context, books, journals, newspapers, dissertations, national and international scientific articles, papers, some case examples that have formed case law, administrative decisions related to the research subject were scanned. The findings and data obtained were analyzed by SWOT method.
The results of the research reveal the necessity of creating a high-tech ecosystem in some areas in order for Türkiye to maintain its economic development steadily. For this, more foreign capital should be provided and R&D investments should be increased exponentially. As a result of directing national resources to the high-tech areas and R&D investments, a strong position can be achieved in the international arena of the ITS and SEP ecosystem.
Keywords: Trade-related IPRs, Standards Setting Organisations, Standard, Standard Essential Patents, FRAND