Lınum ertugrulii, Linum ciliatum ve Linum pamphylicum türlerinin anatomik, morfolojik ve moleküler yönden araştırılması
Morphological, anatomical and molecular investigation of Linum ertugrulii, Linum ciliatum and Linum pamphylicum species
Yazar: HACI KÖYLÜOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TUNA UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında ülkemiz için endemik olan üç Keten türü, Linum ciliatum, L. pamphylicum, L.ertugrulii anatomik, morfolojik ve moleküler yönden incelenmiş ve aralarındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmuştur. Elde edilen verilere göre ele alınan türler benzer anatomik ve morfolojik özelliklere sahip olmasına rağmen farklı oldukları belirlenmiş ve bu sonuç moleküler parmak izi çalışmaları ile de desteklenmiştir. Morfolojik açıdan L. ciliatum türü yaprak kenarlarında sillerin varlığı ile karakterize edilen bir tür olup, diğer çalışılan türlerden bu özelliği ile kolayca ayrılmıştır. L. pamphylicum türü ise çiçeklenme döneminde bazal rozet yaprağının varlığı ve silsiz olması ile önceki türden ayrılmaktadır. L. ertugrulii türü ise etli yaprakları ile dikkat çeken ve diğerlerinden ilk bakışta ayrılan bir türdür. Anatomik açıdan L. ciliatum ile L. pamphylicum türlerinin kök anatomik yapılarında peridermis koruyucu doku tabakası ve korteksin, iki tür arasında kalınlık ve sıra bakımından farklı olduğu belirlenmiştir. L. ciliatum köklerinin merkez kısmı (öz) ksilem elemanları ile kaplıdır. Belirli bir öz bölgesi bulunmamaktadır. Fakat L. pamphylicum küçükte olsa bir öz bölgesine rastlanmakta ve bu öz bölgesinde parankimatik hücreler bulunmaktadır. İncelenen türler arası ortak bir özellik türlerin gövde anatomilerinde, L. ciliatum, L. pamphylicum ve L. ertugrulii türlerinin gövde enine kesitlerinde çıkıntıların bulunmasıdır.  Mezofil dokusu türler arasında yapı olarak benzerlik göstermektedir. Her üç türünde yaprakları kseromorfiktir. Yapraklar ekvifasiyaldir. Enine kesitlerde stomaların her iki yüzeyde de mezomorfik tipte olduğu belirlenmiştir. ISSR analizleri ile elde edilen moleküler patternlere göre üç tür açıkça birbirinden farklı görünmektedir. Dendograma göre L. ertugrulii türü L. pamphylicum türüne daha yakın akrabadır. L. ciliatum türü ise ele alınan diğer iki türe % 43 oranında benzer görülmektedir.

Abstract:
In this study, three Linum species (Linum ciliatum, L. pamphylicum and L.ertugrulii) endemic to Turkey were examined from anatomical, morphological and molecular aspects, and their similarities and differences were revealed. Although these species have similar anatomical and morphological properties according to the data obtained, it was determined that they are clearly different from each other. This result was also supported by molecular fingerprinting studies. Morphologically, the species L. ciliatum was characterized by the presence of ciliates at the leaf margins and it was easily distinguished from other species studied by this characteristic. L. pamphylicum was distinguished the former species (L. ciliatum) from the presence of basal rosette leaf at flowering stage and from glabrous (=no hairs). The species L. ertugrulii has remarkable succulent. At first glange, it is a species that was distinguished from other species. It was determined that anatomically, protective tissue layer of peridermis and cortex in root anatomical structures of L. ciliatum and L. pamphylicum differ from these two species in terms of thickness and row. Root pith in L. ciliatum is filled with the xylem. There is not a distinctive pith. But L. pamphylicum has a pith, even if small, and parenchyma cells are located in this pith. A common feature in stem anatomy of the species examined is that these species (L. ciliatum, L. pamphylicum and L. ertugrulii) have projections in the cross-sections of the stem. Mesophyll tissue shows similarity in structure between species examined. Leaves of all three species are of xeromorphic characteristic and the leaves are ecvifacial type (=isolateral). It was determined that stomata are of mesomorphic type on both surfaces in cross-sections. Molecular patterns obtained by ISSR analysis revealed that these three species are clearly different from each other. According to dendrogram, L. ertugrulii is more closely related to L. pamphylicum. L. ciliatum is similar to other two species by 43%.