Çin deyimlerinde kadın imgesi
Female image in Chinese idioms
Yazar: TUĞÇE AKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİNE İMGE AZERTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çin Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Söz sanatı = Speech art ; Çin = China ; Çince = Chinese ; İmge = Image

Özet:
Çince kadın deyimleri dünyanın en uzun tarihine sahip topluluklarından biri olan Çin
toplumu hakkında önemli bilgiler içermektedir. Bu deyimler Çin toplumunun sözlü ve
yazılı edebi eserlerinde sıklıkla geçtiği gibi çok önemli de bir yere sahiptir. Kadın
deyimleri, içerisinde geçen imgelerle, kullanılan söz sanatlarıyla, anlamsal derinliği ve
ortaya çıktığı dönemlerle Çin tarihine, kültürüne ve toplum yapısına ışık tutmaktadır.
Bu tez çalışması içerik bakımından altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde
deyimin ne olduğu, Çin deyimlerinin yapısı ve özellikleri incelenmiştir. Çalışmamızda
bu bölüm özellikle Çin dilinde deyimlerin önemini ve sahip olduğu karakteristik
özellikleri kavramak açısından önemlidir.
İkinci bölümde ise kadın deyimleri kültürel ve anlamsal açıdan sınıflandırılmıştır.
Toplamda 332 kadınla ilgili deyim kendi içinde anlamsal içeriğine göre 12 sınıfa
ayrılmıştır.
Üçüncü bölümde ise Çin dili için deyimler kadar önemli olan başka bir değeri, söz
sanatları incelenmiştir. Söz sanatları bir dilin zenginliğinin en gösterişli kısmıdır ki Çin
deyimlerindeki söz sanatları anlatımı çok daha süslü ve gösterişli bir hale getirir.
Üçüncü bölümde söz sanatları incelenerek kadın deyimlerinde nasıl kullanıldığı
üzerinde durulmuştur. Bu bölümün araştırma için en önemli kısmı şudur ki, kadın
deyiminde anlamsal olarak kadının olumsuz bir özelliği ifade ediliyorsa ya da kadın
küçük görülüyorsa dahi bu söz sanatları ve bu söz sanatlarında kullanılan güzel
varlıklarla ifade edilenin aksine sempatik, kulağa hoş gelen bir ifade yakalanmış
olmaktadır.
Dördüncü bölümde ise kadın deyimlerinin büyük bir çoğunluğunu oluşturan kadının
güzelliğiyle ilgili olan deyimlerin arka planını anlayabilmek adına Çin geleneksel
vi
kültüründeki kadının güzellik ölçütleri incelenmiştir. Burada kadının kaşı, gözü, beli,
ten rengi ya da Çin tarihinde kadın için çok önemli ve acı bir geleneğe dönüşen ayak
güzelliği gibi değerler incelenerek kadın deyimlerinde kullanılan ifadelerin temelini bu
deyimlerde bulunan beyaz diş, ince bel, küçük ayak gibi ifadelerin oluşmasının
nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Beşinci bölümde ise kadın deyimlerinde sıklıkla kullanılan kavramlar incelenmiştir.
Kadını ifade ederken kullanılan simgesel ifadeler, bitki isimleri kuş isimleri, Çin
kültüründeki değerli varlıklar ve Çin kültüründe önem arz eden renklerin kadını hangi
anlamda nasıl betimlediği incelenmiştir.
Altıncı bölümde ise deyimlerin oluşum sürecinde bu deyimleri etkileyen Çin antik
döneminde toplumdaki kadının yeri incelenmiştir. Çin toplumunda ve geleneksel
kültüründe kadının evdeki ve toplumdaki yeri ele alınmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda Çin dilinin, Çince deyimlerin ve Çin kültürünün zenginliğini
kavrayıp, Çin toplumundaki kadının sahip olduğu erkeğin arka planındaki yerinin Çince
deyimlerde rahatlıkla görülebildiğini fakat Çince'nin zenginliğiyle de süslenerek
sunulduğunu anlayabilmekteyiz.
Anahtar Sözcükler: Çince Kadın Deyimleri, Kadın Kültürü, Kadının Yeri

Abstract:
Chinese female idioms contain crucial information about Chinese society that has the
longest historical background. These expressions have a very important place in the oral
and written literary works of Chinese society. The woman expressions shed light on the
cultural and social structures of Chinese history on account of the images in it, the
words used, the semantic depth and the periods in which it emerged.
This thesis consists of six chapters. In the first chapter, what the expression is, the
structure and characteristics of Chinese idioms are examined. In our study, this chapter
is important especially in terms of realizing the importance and characteristics of idioms
in the Chinese language.
In the second part, female idioms were classified from the point of cultural and semantic
features. In total, 332 feminine expressions were divided into 12 classes according to
their semantic content.
In the third chapter, rhetoric, which is as important as the idioms for the Chinese
language, has been studied. The rhetoric is the most spectacular part of the richness of a
language, which makes the expression in Chinese idioms more elaborate and
flamboyant. In the third chapter, it is emphasized how figures of speech are used in
female idioms. The most important part of this section for research is that even if a
woman is semantically expressed through negative features or is seen incapable,
euphoric expressions are captured, as opposed to those mentioned in the arts and the
beautiful beings used in these words.
In the fourth chapter, in order to understand the background of the idioms related to the
beauty of the woman, which constitutes the majority of female idioms, the criteria of the
beauty of women in Chinese traditional culture are examined. Here, the reasons for the
expression of female expressions such as eyebrows, eyes, waist, skin colour or the
viii
beauty of the foot, which is transformed into a very important and painful tradition for
women in Chinese history, are tried to be explained.
In the fifth chapter, the concepts frequently used in female idioms are examined. The
types of flowers used in the expression of women, bird species, valuable assets in
Chinese culture and the importance of the colours that are important in Chinese culture
are examined.
In the sixth chapter, the place of women in society in Chinese antiquity, which
influenced these expressions in the process of formation of idioms, was examined. In
Chinese society and traditional culture, the place of women in the home and society is
discussed.
As a result of this study, we understand the Chinese language structure, idioms and the
richness of its culture. Also, the background role of the man who is owned by a woman
can be seen easily in Chinese idioms, moreover, it is presented with preciosity of
substantiality of the Chinese language.
Key Words: Chinese Female Idioms, Woman Culture, Woman's Place