Besin alerjili olguların elektronik survey ile özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the characteristics of the cases diagnosed withfood allergy by electronic survey
Yazar: BUSE KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLARA FATMA KOCACIK UYGUN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Deri testleri = Skin tests ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İmmünoglobülin E = Immunoglobulin E

Özet:
Besin alerjisi sıklığı son yıllarda giderek artan, hastanın ve ailenin sosyal
hayatını olumsuz etkileyebilen, ölüm ile sonuçlanabilen ihmal edilmemesi
gereken bir durumdur. Besin alerjisinde semptomlar meydana geldiği
immünolojik mekanizmaya göre Ig E aracılı, Ig E aracılı olmayan yada her iki
mekanizmanın birlikte olduğu mikst tipte görülebir. Çocukluk çağında besin
alerjisi yaptığı sıklıkla gösterilen besinler süt, yumurta, buğday, soya, yer fıstığı,
ağaç yemişleri, balık ve deniz ürünleridir. Anamnez ve fizik muayene oldukça
önemli olup total serum Ig E, antijen spesifik Ig E, eosinofil sayısı, deri prick
testleri (DPT), prick to prick testleri ve besin yükleme testleri (BYT) tanıda
kullanılır. Çift kör plasebo kontrollü besin yükleme testi (ÇKPKBYT) tanıda altın
standarttır. Önlemenin henüz bir yolu olmamakla birlikte temel tedavi presibi
eliminasyon diyeti ile semptomları gidermektir.
Bu çalışmada 01.10.2017 ile 01.10.2020 tarihleri arasında Akdeniz
Üniversitesi Çocuk Alerji ve İmmunoloji polikliniğine başvurmuş besin alerjisi
tanısı almış hastaların demografik özellikleri, laboratuvar bulguları, klinik seyri ve
prognozunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu tarihler arasında besin alerjisi
tanısı alan hastaların dosyaları hastane veri sistemi üzerinden retrospektif olarak
incelenmiştir. Çalışmaya 200 hasta alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların
75'i (%37,5) kız, 125'i (%62,5) erkektir. Hastalar septomları meydana geliş
mekanizmasına göre Ig E aracılı, Ig E aracılı olmayan ve mikst tip besin alerjileri
olmak üzere gruplandırılmıştır. Ig E grubunda 139 (%69,0), Ig E aracılı olmayan
grubunda 31 (%16,0),mikst grupta 30 (%15,0) hasta yer almaktadır. Çoklu besin
alerjisi görülme oranı Ig E grubunda %58,3, Ig E aracılı olmayan grubunda
%51,6, mikst grupta %60,0'dır. Çiğ ve fırınlanmış besinlere semptom gösterme
oranı kıyaslandığında gruplar arasında anlamlı fark yoktur. Fakat fermente
besinlere semptom gösterme oranının Ig E aracılı olmayan grupta Ig E aracılı

71

gruba göre anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Haşlanmış besinlere
semptom gösterme oranının ise mikst grupta Ig E aracılı olmayan gruba göre
anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ürtiker Ig E aracılı grupta en
sık, kızarıklık ve egzema Ig E aracılı olmayan grupta en sık, atopik dermatit ise
mikst tip grupta daha yüksek oranda görülmüştür. Gastrointestinal sistem
semptomları ise Ig E aracılı olmayan grupta en sıktır. Klinik takipte besin alerjisi
devam eden hasta sayısı 123 (%61,5), tolerans gelişen hasta sayısı ise 66 (%33,0)
olmuştur. Tolerans gelişen hastaların ortalama tolerans yaşları 22,40±11,18 ay
olarak hesaplanmıştır.
Besin alerjisi üzerine yapılan çalışmalar hastalığı tanıyabilmek, uygun
tedavi yaklaşımında bulunabilmek için önem teşkil etmektedir. Bu çalışmalar ile
uygun yaklaşım ve izlem sayesinde mortalite ve morbidite azaltılabilir.

Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, Ig E aracılı reaksiyonları, ISPA

Abstract:
Food allergy is a condition that should not be neglected, the frequency of
which has increased in recent years, can negatively affect the social life of the
patient and family, and can result in death. Depending on the immunological
mechanism of food allergy, symptoms can be seen as IgE-mediated, non-IgE-
mediated or mixed type in which both mechanisms are present. Foods that are
frequently shown to cause food allergies in childhood are milk, eggs, wheat, soy,
peanuts, tree nuts, fish and seafood. History and physical examination are very
important, and total serum Ig E, antigen specific Ig E, eosinophil count, skin prick
tests (DPT), prick to prick tests and nutrient challenge tests (BYT) are used in the
diagnosis. Double-blind placebo-controlled nutrient challenge test (CCPCT) is the
gold standard for diagnosis. Although there is no way to prevent it, the main
treatment principle is to relieve symptoms with an elimination diet.
In this study, it was aimed to determine the demographic characteristics,
laboratory findings, clinical course and prognosis of patients diagnosed with food
allergy who applied to the Akdeniz University Pediatric Allergy and Immunology
outpatient clinic between 01.10.2017 and 01.10.2020. The files of the patients
diagnosed with food allergy between these dates were reviewed retrospectively
through the hospital data system. 200 patients were included in the study. Of the
patients included in the study, 75 (37.5%) were female and 125 (62.5%) were
male. Patients were grouped according to the mechanism of occurrence of
symptoms as IgE-mediated, non-IgE-mediated and mixed type food allergies.
There were 139 (69.0%) patients in the IgE group, 31 (16.0%) in the non-IgE-
mediated group, and 30 (15.0%) in the mixed group. The incidence of multiple
food allergies was 58.3% in the IgE group, 51.6% in the non-IgE-mediated group,

73

and 60.0% in the mixed group. There was no significant difference between the
groups when the rate of showing symptoms to raw and baked foods was
compared. However, it was determined that the rate of showing symptoms to
fermented foods was significantly higher in the non-IgE-mediated group than in
the IgE-mediated group. It was determined that the rate of showing symptoms to
boiled foods was significantly higher in the mixed group than in the non-IgE-
mediated group. Urticaria was most common in the IgE-mediated group, rash and
eczema were most common in the non-IgE-mediated group, and atopic dermatitis
was higher in the mixed type group. Gastrointestinal system symptoms were most
common in the non-IgE mediated group. In the clinical follow-up, the number of
patients with ongoing food allergy was 123 (61.5%), and the number of patients
who developed tolerance was 66 (33.0%). The mean age of tolerance of the
patients who developed tolerance was calculated as 22.40±11.18 months.
Studies on food allergy are important for recognizing the disease and for
making an appropriate treatment approach. With these studies, mortality and
morbidity can be reduced by appropriate approach and follow-up.

Keywords: Food allergy, Ig E mediated reactions, ISPA