Yaşlılarda ölüm kaygısının sosyal yaşamla ve mutlulukla ilişkisi
The relation of death anxiety to social life and happiness in elderly people
Yazar: EFSUN AKIN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Geriatri = Geriatrics ; Mutluluk = Happiness ; Sosyal hayat = Social life ; Yaşlılar = Aged ; Ölüm = Death ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı İzmir ilindeki yaşlılarda ölüm kaygısının sosyal yaşam ve mutlulukla ilişkisini belirlemek, ölüm kaygısı düzeyi belirlenerek bazı sosyodemografik ve klinik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya İzmir 11 merkez ilçe aile sağlığı merkezlerine başvuran 65-74 yaş arası 386, 75 yaş ve üzeri 396 toplam 782 kişi (476 kadın, 306 erkek) alındı. Çalışmaya alınan yaşlılara yüzyüze görüşme yöntemiyle Standardize Mini Mental Test, eğitimsiz gruba Saat Çizme Testi yapılıp, sosyodemografik verileri kaydedildi. Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form (GDÖ Kısa Form), Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Form (OMÖ Kısa Form), Barthel İndeksi, Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) uygunlanmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen yaşlıların %61'i kadındı, ortalama yaşları 73,9 ± 5,5 idi.Ortalama ÖKÖ puanı 8,8 ± 1,5 bulundu. 75 yaş ve üzeri grupta ölüm kaygısı skoru 65-74 yaş arası gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Cinsiyet durumuna göre bakıldığında ölüm kaygısı skoru, literatürdeki bir çok çalışmanın aksine, erkeklerde  kadınlardan anlamlı olarak daha yüksekti. Ölüm kaygısı olanlarda bekar-dul oranı ölüm kaygısı olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Bekar-dul olanlarda ölüm kaygısı skoru evli olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Emeklilerde ölüm kaygısı skoru çalışan ve çalışmayan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Yas reaksiyonu olmayan grupta ölüm kaygısı skoru yas reaksiyonu olan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. Depresyon olmayan grupta ölüm kaygısı skoru depresyon olan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Ek hastalık olan ve olmayan grupta ölüm kaygısı skoru anlamlı (p > 0.05) farklılık göstermemiştir.
SONUÇ: Bu çalışmada yaşlı bireylerde eğitim durumunun, ek hastalık varlığının ölüm kaygısını etkilemediği, ancak ölüm kaygısı skorunun yaş, yaş dağılımı, cinsiyet gelir düzeyiyle ve çalışma durumu ile ilişkili olduğu saptandı. Yaşlı bireylerde ölüm kaygısı bir gerçektir birinci basamakta sağlık hizmeti sunumu sırasında bunun farkında olmak aile hekimleri için yaşlıların yaşam kalitesini artıracak müdahalelerde bulunmayı kolaylaştırabilir. Farklı değişkenler gözeterek yapılacak uzunlamasına çalışmalar ölüm kaygısının yaşamsal önemini ortaya koyacak ve bireyin sosyal yaşam ve mutluluğunu etkileyecek durumları belirleyerek daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Ölüm kaygısı, yaşlılar, mutluluk, sosyal yaşam

Abstract:
Introduction: The purpose of this study is to determine the relation of death anxiety to social life and happiness in elder people of İzmir province, to determine the level of death anxiety and evaluate its relation with some sociodemographic and clinical variables.
Materials and method: 386 persons who are between 65-74 years old, 396 persons who are equal or above 75 years old, a total of 782 persons (476 women, 306 men) applied to 11 central city family health centers were included in the study. Standardized Mini Mental Test was performed by interviewing the elderly with a face-to-face interview method, Time Drawing Test was performed on uneducated group and sociodemographic data were recorded.Geriatric Depression Scale Short Form (GDS Short Form), Oxford Happiness Scale Short Form (OHS Short Form), Barthel Index, Death Anxiety Scale (DAS) was performed.
Results: 61% of the elderly included in the study were female, with an average age of 73,9 ± 5,5. The average DAS score was 8,8 ± 1,5. 
The anxiety score of 75 years old and over was significantly higher than the age group of 65-74 years. According to gender status, the anxiety score of death was significantly higher in males than in females, unlike many studies in the literature. In those with anxiety for death, the single-widow ratio was significantly higher than the group without anxiety for death. In single-widows, the anxiety score of death was significantly higher than that of married ones. The anxiety anxiety score of the retirees was significantly higher (p ˂ 0.05) than the working and non-working group. The death anxiety score was significantly higher in the group without mild reaction than in the group with mild reaction. The death anxiety score was significantly higher in depression group (p ˂ 0.05) than in depression group. The death anxiety score was not significantly different (p> 0.05) in patients with and without additional disease.
Conclusion: In this study, it was determined that educational status in elderly individuals did not affect death anxiety of additional disease, but death anxiety score was associated with age, age distribution, gender income level and working status. 
Anxiety about death in elderly individuals is a fact that being aware of this during health care delivery in the primary care can make it easier for family physicians to find interventions that will increase the quality of life for the elderly. Longitudinal studies by observing different variables will demonstrate the vital importance of the anxiety of death and help better understand meaning by determining situations that will affect the individual's social life and happiness.

KEYWORDS: Death anxiety, elderly, happiness, social life