Genç ve yetişkin kadınların düzenli spor yapmalarına ilişkin mevcut problem ve beklentilerinin belirlenmesi (İstanbul ili örneği)
Determining the problems and expectations of young and adult women related to their doing sport regularly (İstanbul sample)
Yazar: MENZURE SİBEL YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Bireysel sorunlar = Individual problems ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadınlar = Women ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sağlık sorunları = Health problems ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Sosyokültürel sorunlar = Socio-cultural problems ; Spor = Sports ; Spor tesisleri = Sports facilities ; Spor tesisleri politikası = Sport facilities policy

Özet:
Araştırmada genç ve yetişkin kadınların düzenli spor yapmalarına ilişkin problem ve beklentilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya İstanbul il merkezinde bulunan ve büyük şehir belediyesi tarafından işletilen spor merkezlerinden spor hizmeti alan 378'i genç,  912'si ise yetişkin toplam 1290 kadın gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin aldıkları spor hizmetlerinde karşılaştıkları Problem ve beklentiler,  araştırmacı tarafından geliştirilen, geçerlik ve güvenirliği yapılan "Genç ve Yetişkin kadınların Spor Yapmalarında Karşılaştıkları Problem ve Beklenti Belirleme Anketi" kullanılarak toplanmıştır. Yapılan bu araştırmada spor, eğitim ve sosyal bilimler alanında sıklıkla kullanılan, geniş örneklem grupları üzerinde gerçekleştirilen betimsel araştırma modellerinden "Tarama Modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın tüm istatiksel analizleri SPSS ve LİSREL paket programları kullanılarak yapılmış, araştırma alt problemlerine ilişkin verilerin istatistiksel analizlerinde Two-Way ANOVA analizinden yararlanılmıştır. Yapılan bu araştırmada spor hizmeti alan genç ve yetişkin kadınlarda beden kitle indeksi, medeni durum, eğitim durumu, gelir düzeyi, spor yapma durumu, alınan spor hizmetinin türü ve hastalık sahibi olma değişkenlerine göre aldıkları spor hizmetlerinde karşılaştıkları problemler ve beklentilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin demografik değişkenlere göre aldıkları spor hizmetlerinde karşılaştıkları problemler değerlendirildiği zaman, katılımcıların karşılaştıkları problemlerin beden kitle indeksi, eğitim durumu, gelir düzeyi, spor yapma durumu ve alınan spor hizmeti türüne göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Buna karşılık katılımcıların aldıkları spor hizmetlerinde karşılaştıkları problemlerin medeni durum ve herhangi bir hastalığa sahip olma değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0,05). Araştırmaya katılan bireylerin demografik değişkenlere göre spor hizmetlerinden beklentileri değerlendirildiği zaman, katılımcıların spor hizmetlerinden beklentilerinin medeni durum, alınan spor hizmet türü ve herhangi bir hastalığa sahip olma durumlarına göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Buna karşılık katılımcıların spor hizmetlerinden beklentilerinin beden kitle indeksi, gelir düzeyi ve eğitim durumlarına göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>0.05). Ayrıca Problem anketinin faktör analizi sonucu problemler  beş boyutta toplanmıştır bunların;  "Günlük Yaşam İle İlgili Problemler, Sosyal Yaşam ve Aile İle İlgili Problemler, Spor Bilinci İle İlgili Problemler ve  Spor Olanakları İle İlgili Problemler" olduğu görülmüştür. Beklenti anketinin faktör analizi sonucunda da beklentilerin dört boyutta toplandığı bunların; "Spor Bilinci İle İlgili Beklentiler: Spor Olanakları İle İlgili Beklentiler: Toplumsal Spor Kültürü İle İlgili Beklentiler, Spor Medyası ve Teknolojisi İle İlgili Beklentiler: olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, yerel yönetimlerin sundukları spor hizmetlerinden yararlanan genç ve yetişkin kadınların spor hizmetlerinde karşılaşılan problemler üzerinde demografik değişkenlerin önemli birer belirleyici olduğu,  bunun yanında sahip oldukları bazı demografik özelliklere göre de alınan hizmetlerden farklı beklentilere sahip oldukları söylenebilir. Belediyelerin daha kaliteli spor hizmeti verebilmeleri için bu tür bilimsel çalışmalar dikkate alınarak,  tespit edilen problemlerin giderilmesi ve beklentilerin karşılanması katkı sağlayabilir. Benzer bir araştırmanın da Belediyelerin spor hizmetlerinden yararlanan dezavantajlı gruplar olarak bilinen engelliler ve yaşlılar üzerinde yapılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the problems and expectations of young and adult women related to their doing sport regularly. A total of 1290 women (378 young and 912 adult) attending the gym at the sports centers operated by the metropolitan municipality in the city center of Istanbul participated in the study voluntarily. The expectations and problems of the participants regarding the sports services they were provided were collected through the reliable and valid "Questionnaire for the Identification of the Young and Adult Women's Problems and Expectations" developed by the researcher. The "Survey Model" used in this study is one of the descriptive research models, applied to wide sample groups and is often used in the sports, education and social sciences fields. All of the statistical analyses of the study were performed via SPSS and LISREL packaged software while the data related to the sub problems of the study were analyzed through Two-Way ANOVA analysis. In this study, the purpose is to examine the encountered problems and expectations of the young and adult women related to the sports services on the basis of the variables; body mass index, marital status, educational background, level of income, status of exercising, the type of the received sports service and having an illness. Upon the examination of the problems encountered by the participating individuals in the sports services in terms of the demographical variables, the encountered problems showed statistically significant differences regarding the body mass index, educational background, level of income, status of exercising and the type of the sports service (p<0.05). In return, the problems encountered by the participants did not show any significant differences in terms of the marital status and having an illness variables (p>0.05). When the expectations of the participating individuals regarding the sports services were evaluated in terms of the demographical variables, a statistically significant difference was identified in terms of the expectations of the individuals in terms of the marital status, type of the sports service and having an illness variables (p<0.05). On the other hand, the participants' expectations related to the sports services did not show any statistically significant differences in terms of the body mass index, level of income and educational background statuses (p>0.05).In addition, as a result of the factor analysis of the Problem Questionnaire, the problems gathered under five dimensions. These dimensions were observed to be; "Problems related to the Daily Life, Problems related to Social Life and Family, Problems related to the Sports Consciousness and Problems related to Sports Opportunities". As a result of the factor analysis of the Expectation Questionnaire, the expectations gathered under four dimensions which were; "Expectations related to the Sports Consciousness, Expectations related to the Sports Opportunities, Expectations related to the Social Sports Culture, Expectations related to the Sports Media and Technology".In conclusion, it can be said that the demographical variables are important determinants on the problems encountered in the sports services by the young and adult women benefitting from the sports services provided by the local governments, and that they may be having different expectations due to some demographical features. To provide better sport services it can be useful for the municipalities to take this kind of scientific studies in to consideration to solve detected problems and meet the expectations. A similar study can be conducted in the so called disadvantageous groups, the disabled and the old who benefit from the sport facilities provided by the municipalities.