Beşeri sermaye birikimi ve ekonomik büyüme: Teori ve uygulama
Accumulation of human capital and economic growth: Theory and practice
Yazar: SEVGİ YILDIRIM
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA SAATÇİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışma; beşeri sermaye kavramının ekonomik büyüme ile olan ilişkisiniaraştırmaktadır. Çalışmada beşeri sermayenin tanımı, kapsamı, önemi, özellikleri, beşerisermaye ile fiziki sermayenin karşılaştırılması, tarihsel süreç içinde beşeri sermayeninele alındığı konulara yer verilmiştir. Beşeri sermaye modeline ve büyüme teorilerindebeşeri sermayenin yeri konusuna yer verilmiştir. Beşeri sermayeyi modellerindeaçıklayıcı değişken olarak inceleyen içsel büyüme modellerine yer verilmiştir. Sosyalyatırımların ekonomik büyümeye katkısı çerçevesinde eğitim, kalifiye işgücüyetiştirilmesi, konut üretimi, kamusal sağlık programı konularına yer verilmiştir. nsansermayesinin açıklanmasına yönelik ileri sürülen yaklaşımlar; iç getiri oranı yöntemi,üretim fonksiyonu yöntemi, indeks yöntemi olarak farklı yöntemleri içermektedir. Buçalışmada bu yöntemlerden biri olan iç getiri oranı yöntemine yer verilmiştir. ÇalışmadaTürkiye'de beşeri sermaye birikiminin durumu ve ekonomik büyüme ilişkisiincelenmiştir. Bu bağlamda araştırmada beşeri kalkınma indeksi kavramına yerverilmiştir. Türkiye'nin yıllar itibariyle beşeri kalkınma göstergelerinin gelişimi ve bazıseçilmiş ülkelerle karşılaştırılması yapılmıştır. Ayrıca Türkiye'nin iller itibariylekalkınmışlık düzeylerine yer verilmiştir. Kalkınma planlarında beşeri sermayebirikimine nasıl yer verildiği de çalışmada inceleme konusu olmuştur. Bu çalışmasonucunda beşeri sermayenin ekonomik büyümeyi olumlu etkisinin tespit edildiği veTürkiye'nin beşeri kalkınmışlık durumu açısından 2001 yılına ait beşeri kalkınmaraporunda 0,735 indeks değeri ile orta beşeri kalkınma düzeyine sahip grubunortalarında yer aldığı görülmektedir. Orta beşeri kalkınma düzeyine sahip 93 ülkearasında Türkiye 34. sıradadır. Beşeri sermaye olarak eğitim ve sağlık yatırımları, işehazır olma gibi beşeri sermayeyi oluşturan unsurlar iyileştikçe bunların ekonomikbüyümeye ve ülke ilerlemesine pozitif etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study investigates the relation of the human capital with economic growth. In thestudy, issues like the definition of the concept of human capital, its scope andsignificance, its features, the comparison of human capital with physical capital, andhow the concept of human capital was considered through out history are mentioned.the human capital model and the place of human capital in growth theories. The modelscalled endogenous growth theories, which examine human capital as explanatoryvariable in their models have been included. Issues related to education, qualifiedmanpower training, housing production, public health programmes are included withinthe framework of the contribution of social investments to economic growth. Theapproaches to explain human capital include various methods as the internal rate ofreturn method, the production functions method, index management methods. Withinthis study, internal rate of returns method has been used from among these methods.The accumulation of human capital in Turkey and its relation to economic growth hasbeen examined in the study. Within this context, the concept of human developmentindex has been mentioned. The progression of the human development indicators ofTurkey in years and the comparison of them with some selected countries have beencarried out. The developmental levels of the provinces in Turkey have also beenincluded. How human capital accumulation have been included in the developmentplans have also been among the issues examined in the study. As a result of this study, ithas been found that human capital positively affects economic growth. In the humandevelopment report of 2001, Turkey is in the middle of the group with medium humandevelopment level with an index value of 0.735. Turkey is at the 34th place among the93 countries with medium level human development level. It has been concluded that asassets that make up human capital such as education, health, preparedness for work getbetter, their contribution to economic growth and the development of the countrybecomes positive.