Nisâ ve A'râf Sûresi özelinde Taberî ve Mâtürîdi tefsirlerinin mukayesesi
Comparison of Surat al-Nisa and Surat al-A'râf in the view of the commentary of Tabari and Maturidi
Yazar: AYŞE RANA MUSLU
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT ŞAHİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Tefsir = Commentary

Özet:
Kur'ân-ı Kerim yirmi üç yıl gibi bir sürede aşama aşama indirilmiştir. Hz. Peygamber iniş sürecinde âyetleri açıklamıştır. Ancak Hz. Peygamberin vefatından sonra, zaman ve mekanların değişmesi, İslam'ın da yayılmasıyla Kur'ân-ı Kerim'in daha iyi anlaşılarak hayata geçirilmesi noktasında tefsirler yazılmaya başlanmıştır. Taberî ve Mâtürîdi de yaklaşık yakın zamanlarda yaşamış iki müfessirdir. Taberî'nin rivâyet tefsiri olan Câmiu'l-Beyân'ı ile Ebû Mansûr Mâtürîdi'nin dirâyet tefsiri olan Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı tefsir eserleri tezde temel alınan eserlerdir. Taberî'nin ve Mâtürîdi'nin tefsir eserlerinin tamamını bir tezde incelemenin mümkün olmaması nedeniyle konu iki sûreyle sınırlandırılmıştır. Biri Mekkî bir sûre olan A'râf sûresi ile diğeri Medenî bir sûre olan Nisâ sûresi olmak üzere iki sûre ele alınarak müfessirlerin tefsir metotları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Muhtevaların, konuların ve hitapların değişiminin daha net görülebilmesi amacıyla sûreler, Kur'ân'ın nüzulünün farklı dönemlerinden seçilmiştir. Sûrelerin bütün ayetlerini incelemenin mümkün olmaması üzerine; iki sûrenin de tamamı okunarak, seçilmiş olan müfessirlerin görüşlerini, yöntemlerini, tefsir metotlarını genel olarak yansıtan ve iki müfessirin görüşlerinin karşılıklı olarak değerlendirilebilecek âyetler belli başlıklar oluşturularak incelenmiştir. Konunun daha iyi analiz edilebilmesi amacıyla teze konu olan tefsirlerin türleri rivayet ve dirayet olarak farklı seçilmiştir. Böylece rivâyet ve dirâyet tefsirlerinde sûrelerin işlenişi görülerek, farklı işlenişlerin konudan mı yöntemden mi olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The Holy Qur'an was revealed in stages over a period of twenty-three years. During the course of the revelation process, the Prophet elucidated the verses. However, after the death of the Prophet, with time and places changed, and Islam spread, tafsīrs began to be written aiming for an enhanced comprehension and actualisation of The Holy Qur'an.  Taberî and Mâturîdî are two interpreters who lived in relatively recent times. Taberi's Jamiu'l-Beyân, a riwayah tafsīr, and Abū Mansūr Mâturîdî's Te'vîlâtü'l-Qur'an, a dirayah tafsīr, are the tafsīrs taken as the basis for this thesis. Due to the infeasibility of examining the entirety of both Taberî 's and Mâturîdî 's tafsīrs within one thesis, the research is confined to two sūrahs. It has been tried to reveal the tafsīr methods of the interpreters by examining two sūrahs, one of which is al-A'rāf, a Makkan sūrah, and the other is al-Nisā', a Madīnī sūrah. Sūrahs have been chosen from distinct epochs of The Holy Qur'an's revelation with the intent of making the transformations in content, subjects, and addresses more discernible. In light of the infeasibility of examining the entirety of the verses within the sūrahs, by reading all of the two sūrahs, the verses that reflect the views, methods, tafsīr techniques of selected interpreters in general and may enable a mutual evaluation of the opinions of the two interpreters, were examined by forming certain headings. In order to better analyze the subject, the tafsīrs analyzed in this thesis have been chosen differently as 'riwayah' and 'dirayah'. Thus, by examining the treatment of the sūrahs in riwayah and dirayah tafsīrs, an attempt has been made to ascertain whether the variations in treatment arise from the subject or the method.