Tenisçilerde içsel konuşma, temel psikolojik gereksinimler ve bilinçli farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the relationship between self-talk, basic psychological needs and mindfulness in tennis players
Yazar: YİĞİTCAN ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. FERİDE ZİŞAN KAZAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, tenis oynayan bireylerde içsel konuşma, temel psikolojik gereksinimler ve bilinçli farkındalık düzeylerinin ve değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma örneklemini (n = 393) 274 kadın, 119 erkek tenis sporcusu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacıyla kişisel bilgi formu, Sporda İçsel Konuşma Ölçeği, İhtiyaç Doyumu Ölçeği ve Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yöntemleri uygulanmıştır. Uygulanan analizlerin tümünde anlamlılık değeri 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada cinsiyet değişkeni bakımından içsel konuşma alt boyutlarında fark bulunmazken, özerklik, yeterlik, ilişkili olma ve farkındalık alt boyutlarında anlamlı farklılıklar mevcuttur. Haftalık antrenman sayısı ile pozitif içsel konuşma (psikolojik hazırlık, kaygı kontrolü, kendine güven ve komut) alt boyutları arasında pozitif yönde ilişki belirlenmiştir. Benzer şekilde yaş ve spor deneyimi ile özerklik, yeterlik ve ilişkili olma alt boyutları; spor deneyimi, tenis deneyimi ve haftalık antrenman sayısı ile farkındalık alt boyutlarının birbirleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Endişe ile spor deneyimi ve haftalık antrenman sayısı, alakasız düşünceler ile yaş, spor deneyimi arasında negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca negatif içsel konuşma alt boyutları (endişe, kopma, bedensel yorgunluk ve alakasız düşünceler) ile temel psikolojik gereksinimler ve bilinçli farkındalık alt boyutları arasında negatif yönde, pozitif içsel konuşma alt boyutları ile eleştirel olmayan alt boyutu hariç tüm alt boyutlar arasında pozitif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Yapılan adımsal regresyon analizi sonucunda özerkliğin, kopma ve alakasız düşünceleri; yeterliğin psikolojik hazırlık, kaygı kontrolü ve komut alt boyutlarını, özerklik ve yeterliğin endişe, bedensel yorgunluk ve kendine güven alt boyutlarını yordadığı tespit edilmiştir. Buna ek olarak, tekrar odaklanmanın psikolojik hazırlık, kendine güven ve komut alt boyutlarının, eleştirel olmayan ve tekrar odaklanmanın ise endişe, kopma, bedensel yorgunluk ve kaygı kontrolü boyutlarını öngördüğü belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler; İçsel konuşma, temel ihtiyaçların tatmini, bilinçli farkındalık, raket sporları, tenis.

Abstract:
The aim of this study was to determine the levels of self-talk, basic psychological needs and mindfulness in tennis players and relationship between the variables. The sample of the study (N = 393) consisted of 274 female and 119 male tennis athletes. In the study, personal information form, Automatic Self-Talk Questionnaire for Sport (ASTQS), Basic Psychological Needs Scale (BPNS) and The Mindfulness Inventory for Sport (MIS) were used for data collection. Data are reported as means and standard deviations, independent groups t-test, pearson correlation and regression analyses with stepwise method. The statistical significance level was accepted as 0.05 in all analyzes applied. While no difference was found in the all sub-dimensions of self-talk in terms of gender variable in the study, there were significant differences in the autonomy, competence, relatedness and awareness. There was a positive relationship between the number of weekly training sessions and positive self-talk (psych-up, anxiety control, confidence, instruction). Similarly, autonomy, competence and relatedness were found to be correlated with age and sport experience and also awareness were found to be correlated with sport experience, tennis experience and number of weekly training sessions. Anxiety was negatively related to sport experience and number of weekly training sessions. Irrelevant thoughts was negatively related to age and sport experience. Also there was a significant negative relationship between negative self-talk (worry, disengagement, somatic fatigue and irrelevant thoughts) and basic psychological needs, mindfulness, but a significant positive relationship between positive self-talk except non-judgmental. Stepwise regression analysis revealed that autonomy predicted disengagement and irrelevant thoughts, competence predicted psychological preparation, anxiety control and instruction, autonomy and competence predicted worry, somatic fatigue and confidence. In addition, it was determined that refocusing predicted psych-up, confidence and instruction, both nonjgmental and refocusing predicted worry, disengagement, somatic fatigue and anxiety control.
Keywords; Inner speech, basic need satisfaction, mindfulness, racket sports, tennis.