Genel pediatri polikliniğinde ağrı başvuruları ve hekim yaklaşımı /
Yazar: ZEYNEP BÜŞRA AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ZEHRA ÖZTEK ÇELEBİ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Kronik ağrı = Chronic pain

Özet:
Amaç: Çocuklarda ağrı son derece yaygın bir Ģikayet olup ağrının uygun
Ģekilde ele alınması ve yönetilmesi konusunda sadece ülkemizde değil dünya
genelinde de eksiklikler bulunmaktadır. Bu çalıĢmada ağrı prevelansını belirlemek,
ağrının süresine göre akut ve kronik olarak sınıflandırmak, ağrının yaĢ ve cinsiyetle
iliĢkisini ortaya koymak, genel pediatri polikliniğinde hekimlerin ağrıya yaklaĢımını
değerlendirmek, takipte ağrı sağaltım durumunu belirlemek amaçlanmıĢtır.
Gereç ve Yöntem: ÇalıĢmaya 01 ġubat 2023 ile 28 ġubat 2023 tarihleri
arasında Ankara Etlik ġehir Hastanesi genel pediatri polikliniklerine baĢvuran 3-18
yaĢ arası çocuklar dahil edilmiĢtir. Bu hastaların bilgileri ve anamnezleri hastane
bilgi sistemi üzerinden günlük taranarak ağrı yakınması bildiren hastalar
değerlendirmeye alınmıĢtır. Verilerin toplanması; hastane bilgi sistemindeki
anamnez, fizik muayene bulguları ve tetkik sonuçlarından elde edilen bilgilerin, etik
kurula bildirilen hasta tarama formu üzerinden doldurulmasıyla yapılmıĢtır. Kronik
ağrı Ģikayeti bildiren hastaların takip muayenelerine gelip gelmedikleri hastane bilgi
sistemi üzerinden değerlendirilip kontrole gelmeyen hastalar sistemde bildirdikleri
telefon numaraları aranarak ulaĢılmıĢtır. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS
v22 kullanılmıĢtır.
Bulgular: Bir ay boyunca genel pediatri polikliniğine baĢvuran 3-18 yaĢ
arasındaki hastalardan %9,5'i ağrı yakınması bildirmiĢtir. Bu hastaların %53,6'sının
kız, %46,4'ünün erkek hasta olduğu görülmüĢtür. Ağrı yakınmasıyla baĢvuran
hastaların 10-18 yaĢ aralığında arttığı, yaĢ arttıkça kız hastaların daha fazla ağrı
yakınması bildirdiği bulunmuĢtur (p=0,008). Hastaların %28,3'ünün boğaz ağrısı
Ģikayeti olduğu ve bunun en sık baĢvuru Ģikayeti olduğu görülmüĢtür.
Hastaların %70,1'i akut, %10,8'i kronik ağrı Ģikayetiyle baĢvurmuĢtur. 123 hastaya
(%19) ağrı Ģikayetinin süresi sorulmamıĢtır. Adolesan yaĢ grubunda kronik ağrının
daha sık olduğu bulunmuĢtur. YaĢa göre ağrı süresini karĢılaĢtırdığımızda kronik
ağrısı olan hastaların %65'i (n=45 hasta) 10-18 yaĢ aralığındaydı (p=0,01). Poliklinik
değerlendirmesinde hastaların %58,2'sinden tetkik alındığı, alınan
tetkiklerin %38,5'inin normal olarak sonuçlandığı görülmüĢtür. Hastaların %6,8'inin
viii
ağrı sebebinin açıklanamadığı ve toplamda sadece hastaların %26'ına ağrı kesici
reçete edildiği bulunmuĢtur. Kronik ağrı bildiren hastaların %50'si ikinci
değerlendirme için takip muayenesine gelmiĢ, baĢvurmayan hastaların %28,5'ine de
telefonla ulaĢılabilmiĢtir. Bu hastaların %44'ü ağrısının devam ettiğini bildirmiĢtir.
Üçüncü vizite ise sadece 6 hasta baĢvurmuĢtur.
Sonuç: Çocuklarda ağrı yaygın bir Ģikayettir. Günlük poliklinik
baĢvurularında sıklıkla ağrı yakınması bildirilmektedir. YaĢ arttıkça ağrı Ģikayeti
bildirme sıklığı da artmaktadır. Bu sıklıkta bir yakınmaya yaklaĢımda ve yönetimde
eksiklikler bulunmakta, hastaların yarısından fazlasından tetkik alınmasına rağmen
ağrı sağaltımı için tedavi verilme oranının çok düĢük olduğu görülmektedir. Ağrı
konusunda farkındalığın arttırılması, etkin tedavinin verilmesi, hastaların hayat
kalitesini arttıracak, ağrının hem akut hem uzun dönemli etkileri için koruyucu
olacaktır.

Abstract:
Purpose: Pain in children is an extremely common complaint, and there are
deficiencies in the appropriate handling and management of pain not only in our
country but also around the world. The aim of this study was to determine the
prevalence of pain, to classify it as acute and chronic according to its duration, to
reveal the relationship between pain and age and gender, to evaluate the approach of
physicians to pain in the general pediatric clinic, and to determine the pain treatment
status during follow-up.
Materials and Methods: Children aged 3-18 years who applied to the
general pediatric outpatient clinics of Ankara Etlik City Hospital between 01
February 2023 and 28 February 2023 were included in the study. The information
and anamnesis of these patients were scanned daily through the hospital information
system and patients reporting pain complaints were evaluated. Collection of data; It
was done by filling in the information obtained from anamnesis, physical
examination findings and examination results in the hospital information system,
through the patient screening form reported to the ethics committee. Whether the
patients complaining of chronic pain came to their follow-up examinations was
evaluated through the hospital information system, and the patients who did not
come for the follow-up examination were contacted by calling the phone numbers
they provided in the system. IBM SPSS v22 was used for statistical analysis of the
data.
Results: 9.5% of patients aged 3-18 years who applied to the general
pediatric clinic for a month reported pain complaints. It was observed that 53.6% of
these patients were female and 46.4% were male. It was found that the number of
patients presenting with pain complaints increased between the ages of 10-18, and as
age increased, female patients reported more pain complaints (p=0.008). It was
observed that 28.3% of the patients complained of sore throat and this was the most
common complaint. 70.1% of the patients complained of acute pain and 10.8% of
them complained of chronic pain. 123 patients (19%) were not asked about the
duration of the pain complaint. Chronic pain has been found to be more common in
x
the adolescent age group. When we compared the duration of pain according to age,
65% of the patients with chronic pain (n = 45 patients) were between the ages of 10-
18 (p = 0.01). In the outpatient clinic evaluation, it was seen that laboratory tests
were taken from 58.2% of the patients and 38.5% of the laboratory tests were normal.
It was found that the cause of pain could not be explained in 6.8% of the patients and
in total, only 26% of the patients were prescribed painkillers. 50% of the patients
reporting chronic pain came to the follow-up examination for the second evaluation,
and 28.5% of the patients who did not apply could be reached by phone. 44% of
these patients reported that their pain continued. For the third visit, only 6 patients
applied.
Conclusion: Pain is a common complaint in children. Complaints of pain are
frequently reported during daily outpatient clinic visits. As age increases, the
frequency of reporting pain complaints also increases. There are deficiencies in the
approach and management of such a frequent complaint, and although laboratory
tests were obtained more than half of the patients, it is seen that the rate of treatment
for pain relief is very low. Increasing awareness about pain and providing effective
treatment will increase the quality of life of patients and will protect against both
acute and long-term effects of pain.