Milliyetçi Hareket Partisi'nin Türk siyasal hayatına etkisi (1965-1980)
The effect of Nationalist Movement Party on the Turkish political life (1965-1980)
Yazar: İBRAHİM EMİN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZCAN BUCKLEY
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Faşizm = Fascism ; Milliyetçi Hareket Partisi = Milliyetçi Hareket Party ; Milliyetçilik = Nationalism ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism

Özet:
Bu çalışmada Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) 1965-1980 yılları arasında Türk siyasal hayatına etkisi araştırılmıştır. MHP, Türkiye kapitalizminin derinleşmeye başladığı 1960'lı yıllardan itibaren Türk-İslam sentezci milliyetçi söylemi ve faşist siyasal tahayyülü ile Orta ve Doğu Anadolu ağırlıklı kitleler üzerinde oldukça etkili olmuş ve başta MC hükümetleri ve 12 Eylül öncesi artan şiddet ortamı olmak üzere siyasal alanda oldukça yüksek bir etki yaratmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde çalışmanın yöntemi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, MHP'nin ideolojik pozisyonu ile ilişkili olduğu düşünülen milliyetçilik ve faşizm kavramları ele alınmıştır. Bu bölümde milliyetçiliğe yönelik ilkçi, modernist, etno-sembolist ve yeni yaklaşımlar ile faşizm ve neo-faşizm kavramları incelenmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde MHP'nin ana ideolojik referansı olan Türk milliyetçiliğinin doğuşu incelenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde ortaya çıkan milliyetçilik, cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte resmi ideoloji haline gelmiş ve resmi ideoloji karşısında MHP'nin kökenlerini oluşturacak Türkçü-Turancılık ve Soğuk Savaş sonrası milliyetçi-muhafazakarlık anlayışları gelişmiştir. 
Çalışmanın dördüncü bölümünde, Alparslan Türkeş'in liderliğinde CKMP'nin MHP'ye dönüşümü daha çok ideolojik boyutuyla incelenmiştir. Bu kapsamda MHP'nin Türk-İslam sentezci ideolojisi, "lider-teşkilat-doktrin" adlı örgüt yapısı, korporatif-faşist anlayıştaki Dokuz Işık doktrini ve anti-komünist ve paramiliter yapısının önemli bir ayağı olan Ülkü Ocakları ele alınmıştır.  
Çalışmanın beşinci bölümünde, MHP'nin 1970'li yıllarda siyasal hayata etkisi tartışılmıştır. Bu kapsamda MHP'nin Türk sağı ve resmi "Türk-İslam sentezi" ile ilişkisi, 12 Mart'taki tutumu, MC hükümetlerindeki misyonu, 1978 sonrası devreye aldığı "iç savaş" stratejisi ve 12 Eylül'de sanık sandalyesine oturarak kendi içinde yaşadığı ayrışmalar ele alınmıştır.

Abstract:
This study examines the Nationalist Movement Party (MHP) and its effect on Turkish political life between 1965 and 1980. MHP, with its Turkish-Islamic synthesizing nationalist discourse and fascist political imagination, has been very influential on the masses of Central and Eastern Anatolia since the 1960s that Turkish capitalism began to deepen. In addition, the MHP had a very high influence in the political arena during the MC governments and the environment of increasing violence before 12 September 1980.
In the first part of the study, the method and design of the study and the hypotheses are discussed. In the second part, the concepts of nationalism and fascism, which are thought to be related to the ideological position of the MHP, are explained. In this context, primordialist, modernist, ethnosembolist and new approaches to nationalism and the concepts of fascism and neo-fascism are interpreted in detail.
In the third part, the birth of Turkish nationalism which is the main ideological reference of the MHP is examined. Nationalism emerged in the last period of the Ottoman Empire became the official ideology with the establishment of the republic, and Turkist-Turanism and Post-Cold War nationalist-conservatism understandings that would form the origins of the MHP against the official ideology developed.
In the fourth part, the transformation of CKMP to MHP under the leadership of Alparslan Türkeş is mostly discussed with its ideological dimension. Within this framework, the Turkish-Islamic synthesizing (or Turkish Islamonationalism) ideology of the MHP is analyzed with its organizational structure called "leader-organization-doctrine", the Nine Lights Doctrine in a corporative-fascist understanding and an important pillar of its anti-communist and paramilitary structure that is named Ulku Ocaklari.
In the fifth part, the impact of the MHP on political life in the 1970s is evaluated and in ves: (a) MHP's relationship with the Turkish right and the official "Turkish-Islamic synthesis", (b) its approach in the military Memorandum process of 12 March 1971, (c) its mission in the MC governments, (d) The "civil war" strategy followed after 1978 and (e) the divisions experienced within the party by sitting on the dock of the military revolution of 12 September 1980.