Farklı tedavi yöntemleri kullanan erişkin tip II diyabet hastalarında vitamin B12 ve MCV düzeylerinin karşılaştırılması
A comparison of vitamin B12 and MCV levels in adult TYPE II diabetes using different treatment methods
Yazar: CANSU NURLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN TETİKÇOK
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Metformin = Metformin ; Tedavi = Treatment ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12

Özet:
Diabetes mellitus (DM) pankreastan insülin hormonunun salınımında, insülinin etkisinde veya her ikisinde birden meydana gelen bir yetersizlik sonucunda oluşan hiperglisemi atakları ile karakterize ilerleyici metabolik ve kronik bir hastalık grubudur(1). Diyabet hastalarının tedavisinde yaygın olarak metformin kullanılmaktadır. Uzun süreli metformin kullanımı B12 emiliminde azalmaya ve anemiye sebep olabilmektedir(2, 3). Bu çalışmamızda uzun süreli metformin kullanan tip 2 DM tanılı hastalarda kullandıkları tedavi şekillerine göre vitamin B12 ve MCV değerlerinin karşılaştırılmasını amaçladık.
Yöntem: 
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde 01 Mayıs 2016 ile 01 Mayıs 2019 tarihleri arasında Diyabetes mellitus tanısı ile metformin tedavisi alan erişkin hastalarla insülin kullanan erişkin hastaların vitamin B12, HbA1C ve MCV tetkikleri hastane enformasyon sistemi üzerinden alınarak retrospektif olarak incelenmiştir. Araştırmaya dahil edilen hastaların;  cinsiyet ve yaş grupları, Vitamin B12, HbA1C ve MCV değerleri ile metformin ve insülin kullanım süreleri 1 yıl olmak şartı ile yalnızca metformin kullanan hastalar ile yalnızca insülin kullanan hastalar değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaya 100 metformin kullanan hasta, 100 insülin kullanan hasta dahil edilmiştir. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: 
Tüm hastalarımızın yaş ortalaması 58,1 ±11,7 bulundu. Çalışma grubundaki 200 hastanın 64'ü erkek, 134'ü kadın idi. Çalışmaya aldığımız 200 hastanın ilaç kullanımın yaşa ortalamasına göre karşılaştırılmasında metformin kullananların yaş ortalaması 58,92±11,33, insülin kullananların yaş ortalaması ise 57,45±12,17 saptandı (p: 0,378). Metformin kullanan hastaların Hb düzeyi 13,21±1,64, insülin kullananların Hb düzeyi 13,51±1,66 olarak saptandı(p: 0,203). Metformin kullanan hastaların MCV düzeyi 81,49±6,40 iken, insülin kullanan hastaların MCV düzeyi 80,89±6,41 saptandı (p: 0,509). Metformin kullanan grubun vitamin B12 düzeyi 318,86±90,89 olarak saptandı. İnsülin kullanan grubun vitamin B12 düzeyi ise 426,57±155,73 olarak saptandı (p:<0,001*). Metformin kullanan hasta grubunda HbA1c düzeyi 7,55±2,16 saptandı. İnsülin kullananlarda ise bu düzey 9,92±1,86 olarak saptandı (p:<0,001). Metformin kullanan grubun trigliserit düzeyi 164,48±108,72 olarak saptandı. İnsülin kullanan hastaların trigliserit düzeyi ise 198,73±170,58 olarak hesaplandı (p: 0,092). Metformin kullanan grupta LDL düzeyi 131,06±32,80 olarak saptandı. İnsülin kullanan grupta ise 133,44±40,17 olarak saptandı(p: 0,647).
Sonuç: 
Metformin kullanan hastalarda vitamin B12 düzeyi HbA1c düzeyi insülin kullanan hastalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı. Trigliserit düzeyi metformin kullananlarda insülin kullanan hastalara kıyasla farklı olarak daha düşük çıksa da istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır. Bu sonuçlar ile metforminin literatürdeki bilgilerle paralellik gösteren biçimde vitamin B12 eksikliği yapabileceği ve HbA1c düzeyini düşürmeye daha yardımcı olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler: Diyabetus mellitus, metformin, vitamin B12, HbA1c

Abstract:
Objective: 
Diabetes mellitus (DM) is a group of metabolic diseases characterized by hyperglycemia, which occurs as a result of insufficiency of insulin, effect of insulin or both. Metformin is commonly used in the treatment of diabetes patients. Prolonged use of metformin may cause a decrease in B12 absorption and anemia. In this study, we aimed to compare vitamin B12 and MCV values according to the treatment types used in patients diagnosed with type 2 DM using long-term metformin.
Method: 
Vitamin B12, HbA1C and MCV examinations of adult patients receiving diabetes mellitus with metformin treatment and insulin using between 01 May 2016 and 01 May 2019 (within 3 years) at Tokat Gaziosmanpaşa University Medical Faculty Health Practice and Research Hospital were taken through the hospital information system. It was examined retrospectively.Patients included in the research; Gender and age groups, Vitamin B12, HbA1C and MCV values, metformin and insulin usage times were determined and patients who used metformin for 1 year only and patients who only used insulin for 1 year were evaluated. Patients using 100 metformin and patients using 100 insulin were included in the study. The data obtained were evaluated statistically in computer environment.
Results: 
The average age of all our patients was 58.1 ± 11.7. Of the 200 patients in the study group, 64 were male and 134 were female. In the comparison of the drug use according to the average age of the 200 patients we included in the study, the mean age of those using metformin was 58.92 ± 11.33, and the mean age of those using insulin was 57.45 ± 12.17 (p: 0.387). The Hb level of patients using metformin was 13.21 ± 1.64, and the Hb level of those using insulin was 13.51 ± 1.66 (p: 0.203). While MCV level of patients using metformin was 81.49 ± 6.40, MCV level of patients using insulin was 80.89 ± 6.41 (p: 0.509). Vitamin B12 level of the group using metformin was 318.86 ± 90.89. Vitamin B12 level of the group using insulin was found to be 426.57 ± 155.73 (p: <0.001 *). HbA1c level was 7.55 ± 2.16 in the patient group using metformin. In insulin users, this level was found to be 9.92 ± 1.86 (p: <0.001). Triglyceride level of the group using metformin was 164.48 ± 108.72. Triglyceride level of patients using insulin was calculated as 198.73 ± 170.58 (p: 0.092). The LDL level in the group using metformin was 131.06 ± 32.80. In the group using insulin, it was found to be 133.44 ± 40.17 (p: 0.646).
Conclusion: 
       Vitamin B12 level in patients using metformin was found to be statistically significantly lower than that of patients using insulin. Although triglyceride level was lower in metformin users compared to patients using insulin, it was not statistically significant. With these results, it was revealed that metformin could make vitamin B12 deficiency in parallel with the information in the literature and had more positive results to HbA1c level.
Keywords: Diabetes mellitus, metformin, vitamin B12, HbA1c.