Amerikan çizgi romanında postmodernizm etkisi: Alternatif çizgi romanlar
The effect of postmodernism in american comics: Alternative comics
Yazar: MESUT CAN ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. FUAT AKDENİZLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Amerikan sanatı = American art ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Postmodernizm = Postmodernism ; Çizgi romanlar = Comic strips

Özet:
"Alternatif" çizgi romanların çizgi roman dünyasındaki yeri oldukça önemlidir ve bu dünyaca bilinen bir olgudur. Çizgi roman hakkındaki görüşleri kökünden değiştiren alternatifler adına ülkemizde yapılmış araştırmaların noksanlığı, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Ana akım çizgi romanları yanına koymadan alternatifleri anlatabilmek ise pek mümkün değildir. Bu sebepten çalışma için seçilen bölge, ana akım çizgi roman endüstrisi denildiği zaman ilk akla gelen yerlerden biri olan ABD'dir. Araştırmanın amaçlarını, Türkiye'de üstünde yeterince durulmamış alternatif çizgi romanlar için Türkçe literatür oluşturulması ve "çocuk işi" olarak görülen çizgi romanların "yetişkinlik" evriminin Amerika örneği üzerinden aktarılması oluşturmaktadır. Araştırma, 1960'ların sonlarından itibaren olan süreçte Amerikan yeraltı ve alternatif çizgi romanı için önemli addedilen eserler ve yaratıcılarla sınırlandırılmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır; birinci bölümde, çizgi romanın genel tarihçesine dair kapsamlı araştırmalar daha önceden yapılmış olduğundan burası fazla uzatılmamıştır. Çizgi romanın süreğen tanım probleminden ve günümüzdeki şeklini alma aşamalarından söz edilmiştir. İkinci bölümde yeraltı çizgi romanının ortaya çıkış günleri anlatılmış; yerine göre bu isyan hareketinin tinsel sesini üst düzey resimlemelerle güçlendiren çalışmalara, yerine göre ise "moda (hype)" uğruna yapılan örneklerle hem bu kültürün farklı yönlerinde hem de çizgi roman tarafında bulunan yozlaşmalara değinilmiştir. Araştırma söz konusu dönemin fanatizmi peşinde değildir. Devamında, yeraltı ve ana akım çizgi romanlarının çarpışmasıyla kıvılcımlanan yeni bir evrimden bahsedilmiştir: Melez olarak görülebilecek bu anlayış için "alternatif" sıfatı kullanılmaktadır. Alternatifler aynı zamanda, belirli açılardan, 60'lardan itibaren dünya sanat ve edebiyatında yükselen metinlerarası mesaj aktarım yolunun bir çıktısı niteliğindedir. Ardından Amerika'daki çizgi roman yayıncılığı/okurluğunun almaya başladığı yeni rotalardan ve grafik roman algısından söz edilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümü, tezin içeriği kapsamında tasarlanan bir alternatif çizgi roman uygulamasına sahiptir. Günümüzde alternatif çizgi roman dünyanın her yerinde kendi başarılı ve yerli örneklerini vermekte ve ilgi ile takip edilmektedir. Bu açıdan yeni üretimlerin gerekli ve önemli olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
The place of alternative comics in the world of comics is very important and this is a phenomenon known worldwide. The starting point of this study is the lack of research conducted in our country on behalf of the alternatives that change the views about comics. It is not possible to explain the alternatives without putting them next to mainstream comics. Since USA is one of the first places that comes to mind when the mainstream comics industry is mentioned, it is the region chosen for the study. Producing Turkish literature on alternative comic books is one of the aims of the study. Another one is to convey the evolution of comics through the American instance. The research has been limited to the works and creators considered important for the American underground and alternative comic from the late 1960s onwards.
The study consists of three parts: In the first part, as extensive researches on the general history of the comic books was made in detail in previous years, the part was not extended. Comic books are mentioned regarding the ongoing problem of definition, and its current form. In the second part, the emergence of underground comics is explained. Sometimes, the studies that strengthen the spiritual sound of this rebellion movement with high level illustrations are mentioned and sometimes, both the comic book and the different aspects of this culture are discussed. The research is not pursuing fanaticism of the particular period. Next, a new evolution sparked by the collision of underground and mainstream comics are highlighted: The type of understanding which is called "alternative" can be seen as a hybrid model. These alternatives had also become an outcome of the rising intertextual message transmission form in world's art and literature since the 60s. Then new routes and graphic novel perceptions of comic book publishers in America are discussed in detail. The third part of the research has an alternative comic book application designed within the context of the thesis. Nowadays, the alternative comics has its own successful and indigenous examples all over the world and is followed with interest. In this respect, new productions are considered important and necessary.