Kültürel çevirmen kimliğiyle Halit Hüseyni ve The Kite Runner ile A Thousand Splendid Suns adlı iki romanın Türkçe çevirilerinin incelenmesi
Khaled Hosseini as a cultural translator and analysis of Turkish translations of The Kite Runner" and A Thousand Splendid Suns"
Yazar: GÖZDE SERTESER
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE FİTNAT ECE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı / Çeviri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Bu tez çalışmasıyla, sömürgecilik-sonrası dönemde üretilen metinlerde dilsel ve kültürel iç içe geçişler sonucunda oluşan kültürel çevirinin varlığını gözlemlemek ve bu metinlerdeki kültürel çevirinin ve yazar olarak kültürel çevirmen kimliğinin gerçek anlamıyla çeviri eylemine nasıl yansıdığı, ne tür sonuçlar getirdiğini tartışmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, bütünce incelemesi için Afgan kökenli Amerikalı yazar Halit Hüseyni'nin The Kite Runner ve A Thousand Splendid Suns adlı iki romanı seçilmiştir. Öncelikle, kültürel çevirinin ve çevirmenin kavramsal zemini oluşturulmuş ve yazar ile çevirmen benzerlikleri tartışılarak kaynak metin bütüncelerinde yazar stratejileri üzerinde durulmuştur. Kaynak metin incelemeleri sonrasında ise gerçek anlamıyla çeviri eylemine odaklanılmış ve erek metin bütünceleri sömürgecilik-sonrası dönemde ortaya çıkan yaklaşımlarla irdelenerek çevirmen kararları ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, sömürgecilik-sonrası dönemde üretilen ya da göçmenlerin ürettiği metinlerin de birer çeviri metin olarak değerlendirilebileceği, böylelikle yazarların çevirmen konumuna geçerek aldıkları kararların tartışılabileceği gözler önüne serilmiştir. Söz konusu kültürel çeviri eyleminin çok çeşitli olabileceği, bu çalışmada incelenen romanlarda gözlemlenenin yalnızca bunlardan biri olduğu, ayrıca bu türden incelemelerle çeviri eylemini metaforik anlamlarıyla genişletmenin yeni yaklaşımları doğurabileceği ortaya koyulmuştur. Yine bu çalışmayla birlikte, gerçek anlamıyla çeviri eylemini gerçekleştiren çevirmenlerin de söz konusu metinlerin bilincinde olarak yeni sorumluluklar yüklenebileceği sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimeler: kültürel çeviri, ikidilli ve/veya çokdilli yazarlar, sömürgecilik-sonrası yaklaşımlar, Halit Hüseyni

Abstract:
The aim of the study is to follow the traces of cultural translation in the postcolonial texts which is shaped by linguistic and cultural interactions, and to discuss the translation activity in the light of the results and newness which have been brought about by cultural translation. In this regard, Afghan-American author Khaled Hosseini's works, The Kite Runner and A Thousand Splendid Suns were chosen for the case study. Primarily, the conceptual frame for cultural translation/ translator was presented and the strategies of the author were elaborated in the source text corpora by discussing the resemblances between the author and the translator. After analysing the source texts, and then the decisions of the translator were scrutinized under postcolonial approaches. As a result of the study, it can be stated that postcolonial texts or texts written by immigrants may be regarded as target texts and thus the decisions of the author may be discussed with the reality of his being a kind of translator. The study concludes that the cultural translation activity can vary and the novels which are examined in this study are examples of that kind; moreover with this cultural translation activity, metaphorical meanings can give life to new approaches to translation itself. Another result of the study is to point new responsibilities which should be taken into consideration by the translator who is conscious of cultural translation in the source texts.



Key Words: cultural translation, bilingual and/or multilingual authors, postcolonialstudies, Khaled Hosseini