Türk kamu yönetiminde siyaset ve bürokrasi ilişkisi: Üst kurullar bürokrasisi
Politics and bureaucracy relations within the structure of Turkish public administration: Supreme boards bureaucracy
Yazar: MUHAMMED SAMİ BELET
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kamu = Public

Özet:
Siyasal iktidar ve bürokrasi ilişkisi topluma hizmet gibi aynı hedef doğrultusunda, aynı değer ve araçlarla, uyum içinde çalışmaları esasına göre kurulmuştur. Bu çerçevede siyasal iktidar ülke yönetimine dair kararları politik bir süreç içerisinde almakta ve bu kararları kendisine bağlı olan bürokrasiye uygulatmaktadır. Siyaset ve bürokrasi arasındaki bu ayrım teorik olarak böyle ifade edilirken yönetsel uygulama ve günümüz gerçekleri açısından durum teorideki gibi gerçekleşmemektedir.Türk kamu yönetimi tarihinde Tanzimat döneminden Osmanlı devletinin yıkılışına kadar olan dönem içinde yaşanan siyaset ve bürokrasi çekişmesine bakıldığında, bu çekişmenin sonucunda bürokrasinin zaferle ayıldığı görülmektedir. Osmanlı bürokrasisini miras olarak devralan Türkiye Cumhuriyeti'nde özellikle tek partili dönem de bürokrasi daha da güçlenerek bu dönemde devrimleri uygulama ve benimsetme rolünü üstlenmiştir.Çok partili siyasal hayata geçişle birlikte siyaset bürokrasiyi sadece siyasal iktidarın aldığı kararları uygulayan bir kurum haline getirmek istemiştir; fakat bürokrasi yine bu çekişmeden galip ayrılan taraf olmuştur1980'lı yıllardan sonra gerek dış dinamikler ve gerekse ülke içinde yaşanan ekonomik, siyasal ve sosyal olaylar sonucunda Üst Kurullar adı altında siyasetten bağımsız kurumlar kurulmaya başlanmıştır. Bu kurumların 2000'li yıllardan sonra sayıları hızla artmış ve siyaset karşısında önemli bir güç haline gelmeye başlamışlardır.Bu çalışmada yeni kamu işletmeciliği bağlamında, Tanzimat Fermanı'ndan başlayarak, Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen dönem içinde, bürokrasi ve siyasetin nasıl bir ilişki içerisinde olduğu, birbirlerini nasıl etkiledikleri, uyumlu çalışma ve çatışma süreçleri detaylarıyla incelenmekte, ayrıca çalışmanın son kısmında ülkemizde son 25-30 yıl içinde ortaya çıkan ve sayıları hızla artan Üst Kurullar ve bunların siyasetle ilişkileri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.Anahtar Sözcükler: Bürokrasi, Siyaset, Üst Kurullar

Abstract:
Political power and bureauracy relations have been established in parallel with the same objective such as society services, on the basis of the same values and instruments, and harmonic implementation thereof. Within this framework, political power takes decisions regarding country administration within a political process, and makes the said decisions implemented by relevant bureaucracy, which is within its structure. Distinction between politcs and bureaucracy is defined within such a framework theoretically; whereas administrative implementation and situation in terms of current facts do not come into existence in line with theoretical basis.When disputes between politics and bureacracy, arising within the period from Reforms to downfall of Ottoman Empire within the scope of Turkish Public Administration, are taken into consideration, it is evident that bureauracy is the winning party in terms of the said dispute. In Turkish Republic, receiving Ottoman bureaucracy as a legacy, bureaucracy has become much more robust especially in the course of one-party period, and within this period, it assumed liabilities such as implementation of reforms and efforts for adoption thereof.Upon transition to multiparty political period, politics aimed at turning bureaucracy into an entity, solely implementing decisions, taken by political power; however bureauracy is the winning party out of this dispute as well.After 1980?s, as a result of both overseas dynamics and economic, political, and social affairs, widespread within the countrey, institutions, which are free from politics, named Supreme Boards, began to be established. The number of the said institutions increased rapidly after 2000?s, and they began to be a significant power against politics.Within the scope of this study, relationship of bureaucracy and politics, how they affected each other, harmonic activity and conflict processes in this regard beginning from Decree of Reforms until proclamation of the Republic have been handled within the context of public administration; furthermore in the last section of the study, Supreme Boards, coming into existence in the last 25-30 years, and whose numbers rapidly increase, and relations thereof with politics are examined in detail.Key Words: Bureaucracy, Politics, Supreme Boards