Centaurea kilaea Boiss. ve C. consanguinea DC. (Compositae
Asteraceae) endemik türlerinin autekolojik özelliklerinin karşılaştırılması / Comparison of autecological characteristics of centaurea kilaea Boiss. and C. consanguinea DC. (Compositae / Asteraceae) endemic species
Yazar: BÜLENT ESKİN
Danışman: PROF. DR. MEMDUH SERİN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Botanik = Botany

Özet:
Centaurea kilaea Boiss. ve C. consanguinea DC. (Compositae / Asteraceae) Endemik Türlerinin Autekolojik Özelliklerinin KarşılaştırılmasıAsteraceae üyesi taksonlardan Centaurea kilaea Boiss. ve C. consanguinea DC. üzerinde 2009 - 2011 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş bu autekolojik çalışma her iki taksonun dağılım gösterdiği habitatların; bioklimatik, edafik, topoğrafik, biyotik vs. özelliklerinin belirlenmesi, bitki toprak ilişkileri ve tohum verimini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.Çalışma esnasında çeşitli analizler; Scheibler metodu, yaş yakma metodu Kjeldahl metodu, Olsen metodu kullanılarak ve kalsimetre, spektrofotometre, Alev fotometresi ve ICP cihazları ile gerçekleştirilmiştir.C. kilaea'nın yetiştiği topraklarda N miktarının % 0.007 ile % 0.2, P'nin % 0.0007 ile % 0.001, K'nın % 0.001 ile % 0.01 Na'nın ise % 0.0001 ile % 0.0002 arasında bulunduğu, bitki bünyesinde ise N'nin % 2.17, P'nin % 0.005, K'nın % 0.1, Na'nın ise % 0.006 oranında bulunduğu tespit edilmiştir.Diğer taraftan C. consanguinea'nın yetiştiği topraklarda N miktarının % 0.01 ile % 0.07, P'nin % 0.0008 ile % 0.001, K'nın % 0.01 ile % 0.09, Na'nın ise % 0.0002 ile % 0.0003 arasında bulunduğu, bitki bünyesinde ise N'nin % 2.25, P'nin % 0.0068, K'nın % 0.07, Na'nın ise % 0.02 oranında bulunduğu tespit edilmiştir.Çeşitli faktörlere bağlı olarak tohumların çimlenme yüzdeleri tespit edilmiş ve Centaurea kilaea ve C. consanguinea'daki zamana bağlı olarak çimlenme oranlarının altı ayın sonuna doğru düştüğü, buzdolabında + 4 ºC bekletilen tohumlarda ise tekrar artış gösterdiği bulunmuştur.Elde ettiğimiz tüm sonuçlar, ülkemizde gerek Centaurea cinsinin diğer bazı türleri gerekse farklı taksonlar üzerinde yapılmış bulunan autekolojik çalışmalarda elde edilen sonuçlar mercek altına alınarak irdelenmiş ve yorum yapılmıştır.Ayrıca endemik olan her iki bitki populasyonlarının korunması ve geliştirilmesi için öneriler sunulmuştur.Kasım, 2011Bülent ESKİN

Abstract:
Comparison of Autecological Characteristics of Centaurea kilaea Boiss. and C. consanguinea DC. (Compositae / Asteraceae) Endemic SpeciesThis autecological study was realized between 2009-2011 on Centaurea kilaea Boiss. and C. consanguinea DC. that members the Asteraceae family and we aimed to find out the bioclimatic, edaphic, topographic, biotic etc. characteristics of the habitats they distribute. In addition, we aimed to explore the plant-soil relations and seed fertility.Various analysis were realized by following the Scheibler method, Wet-digestion method, Kjeldahl method and Olsen method by using Calcimeter, Spectrophotometer, Flame photometer and ICP apparatus during study.It was found out that; the N amount is between 0.007 % and 0.2 %, P 0.0007 % and 0.001 %, K 0.001 % and 0.01 %, Na 0.0001 % and 0.0002 % in the soils C. kilaea distributes whilst N amount is 2.17 %, P 0.005 %, K 0.1 %, Na 0.006 % in the plant body.On the other hand, it determined; the N amount is between 0.01 % and 0.007 %, P 0.0008 % and 0.001 %, K 0.01 % and 0.09 %, Na 0.0002 % and 0.0003 % in the soils C. consanguinea distributes whilst N amount is 2.25 %, P 0.0068 %, K 0.07 %, Na 0.02 % in the plant body.The germination ratios of the seeds depending on the various factors were fixed and they were found out that the germination ratios depending on time of Centaurea kilaea and C. consanguinea decrease towards the end of sixth months whilst these ratios increase again in the seeds left in the refrigerator in + 4 ºC.All of the results obtained were considered together the results obtained in the other autecological studies on the other taxa of Centaurea genus in Turkey and the results in the other autecological studies on the various genera and these results were commended.In addition some suggestions were brought for protection and development of the populations of both of endemic plants.November, 2011 Bülent ESKİN