Tunceli kent merkezinde yaşayan 15-49 yaş grubu kadınların sağlık, sosyal ve demografik özelliklerine göre sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of healthy life style behaviours of 15-49 age group women that live in the center of Tunceli city according to their health, social and demographical features
Yazar: AYŞE ÇALMAZ
Danışman: DOÇ. DR. S. ERHAN DEVECİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Tunceli = Tunceli ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Sağlıklı yaşam biçimi, bireyin sağlığını etkileyen tüm davranışlarını kontrolü ve sağlık statüsüne uygun olumlu davranışları seçebilmesi ile gerçekleşir. Bu araştırma, Tunceli kent merkezinde yaşayan 15-49 yaş grubu kadınların sağlık, sosyal, demografik özelliklerine göre sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının (SYBD) değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Kesitsel tipteki bu araştırma, Tunceli kent merkezinde yaşayan 15-49 yaş kadın nüfusu (6511 kişi) arasından seçilen örneklemin (540 kişi) 511'ine ulaşılarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri; birinci bölümü kadınların sağlık, sosyal ve demografik özellikleri ile SYBD'nı etkilediği düşünülen bazı faktörler, ikinci bölümü ise Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ) sorularından oluşan bir anketin yüz yüze görüşülerek uygulanması ile toplanmıştır. Verilerin analizinde t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Kadınların yaş ortalaması 32.52±8.72 (min:16, max:49 yaş) olup, SYBDÖ genel ortalaması 116.95±23.04 (min:48, max:192) olarak saptanmıştır. SYBDÖ ortalama puanının; kendileri ve eşleri lise ve üzeri eğitim alanlarda, çalışanlarda, aylık gelir düzeyi yüksek olanlarda, yaşadığı yere göç ile gelmemiş olanlarda, konut sağlığı göstergeleri genel olarak olumlu olanlarda, şiddete maruz kalmayanlarda, kendi sağlık durumlarını orta ve iyi olarak değerlendirenlerde, kronik bir hastalığı olmayanlarda, egzersiz yaptığını ifade edenlerde, düzenli beslenenlerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (P<0.05). Evde kişi sayısının az oluşu ve aylık gelir düzeyi artışı ile kendini gerçekleştirme puanlarının arttığı, göç ile gelmeyen kadınların beslenme alışkanlığı, kendini gerçekleştirme, stres yönetimi puanların daha yüksek olduğu saptanmıştır (P<0.05).Sonuç olarak; bu araştırmada Tunceli kent merkezinde yaşayan 15-49 yaş grubu kadınların SYBD genel puanı orta düzeyde bulunmuştur. Kadınların sağlık davranışlarını etkileyen bireysel, ailesel ve çevresel olumsuzlukların en aza indirilmesi ve önlenmesi için gerekli girişimler yapılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Tunceli, 15-49 yaş kadın, sağlıklı yaşam biçimi davranışları.

Abstract:
Healthy life style is realized by one?s controlling all of the behaviors that affect her health and by selecting the positive behaviors appropriate for her health condition. This survey is carried out for assessing the healthy life style behaviors (HLSB) of 15-49-year-old women who live in the city center of Tunceli according to their health, social and demographical features.This survey, which is cross-sectional, is carried out by getting in touch with 511 women which is chosen among the sample (540 people) from the female population (6511 people)that falls within the age groups of 15-49, living in the city center of Tunceli. The data of the survey is gathered by conducting a face to face questionnaire; first part of the questionnaire consists of questions about some factors which are considered to have an effect on women?s health, social, and demographical features and on their HLSB. The second part of the questionnaire consists of questions about healthy life style behaviors scale (HLSBS). In the analysis of the data, t test and single direction variance analysis are used.The avarage age of women is 32.52±8.72 (min:16, max:49 age) and the general avarage of their HLSBS is determined to be 116.95±23.04 (min:48, max:192). HLSBS avarage point is determined to be higher in those who both took high school and college education as spouses, those who work, those who have a high income level, those whose house condition indicators are generally positive, those who are not exposed to violence, those who don?t have a chronic disease, those who tell that they do execise, and in those who eat regularly (P<0.05). It is determined that having fewer people in the house and a high monthly income increases the point of one?s realizing herself . It is also determined that women those who didn?t migrated here have higher points of feeding behaviors, realizing themselves and stress management (P<0.05).As a conclusion, HLSB general point of women, who fall within the age groups of 15-49 living in the center of Tunceli, is found to be medium level. Some required steps should be taken in order to minimize and prevent the individual, familial and environmental problems that have an effect on women?s health behaviors.Key words: Tunceli, 15-49 age group women, healthy life style behaviors.