Aile içi örüntülerin çocukların algıları açısından incelenmesi
A study of preschool children's representations of family relationships.
Yazar: NİLAY EVİRGEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Algı = Perception ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal gelişme = Social development ; Sosyal yeterlilik = Social competence ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children

Özet:
Son yıllarda yapılan çalışmalar, çocukların aile içi ilişkilere dair temsillerinin sosyal-duygusal gelişimleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde bulunan çocukların aile içi ilişkileri nasıl algıladıklarını değerlendirmek ve sosyal yeterlilik düzeyleriyle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 5 ve 6 yaşını doldurmuş, anaokuluna devam eden 95 çocuk ve anneleri araştırmada yer almışlardır.Aile içi ilişkileri nasıl algıladıklarını değerlendirmek üzere çocuklarla öykü tamamlama çalışması gerçekleştirilmiş, sosyal yeterlilik düzeylerini belirlemek üzere öğretmenlerinden Sosyal Yeterlilik için Eğitmen Değerlendirme Ölçeği ve sorun davranışlarını incelemek üzere Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği Öğretmen Bilgi Formu (TRF /6-18) doldurmaları istenmiştir.Ailenin mevcut işlevsellik düzeyini değerlendirmek üzere annelere Aile Değerlendirme Ölçeği ve çocuklarının ev ortamındaki sosyal becerilerini ve sorun davranışlarını belirlemek üzere Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği Aile Değerlendirme Formu ( CBCL / 6-18) kullanılmıştır. Sosyal yeterliliği değerlendiren ölçeklerden alınan puanlar aile içi ilişkileri olumlu ve olumsuz olarak algılayan çocuklarda farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.Uygulanan istatistiksel analizler sonucunda elde edilen bulgular,. aile içi ilişkileri olumlu yönde algılayan çocukların okul ortamında sosyal yeterlilik düzeylerinin, olumsuz yönde algılayan çocuklardan daha yüksek olduğuna işaret etmektedir.Bunun yanısıra, annelerden alınan bilgiler doğrultusunda ?sağlıklı aile içi işleve? sahip ailelerde yetişen çocukların olumlu aile içi ilişki temsillerine, ? sağlıklı aile içi işleve? sahip ailelerin çocuklarının ise olumlu aile içi ilişki temsillerinde bulundukları görülmüştür. Çalışma bulguları, yararlılık ve sınırlılıkları göz önünde bulundurularak tartışılmıştır.Anahtar kelimeler: Aile içi ilişkiler, sosyal yeterlilik, okul öncesi dönem çocukları, davranış sorunları

Abstract:
Recent studies demonstrated that the children?s representations of family relationships have possible linkages to their social and emotional development. The goal of the current study is to examine the pre-school children?s perceptions of family relationships.Ninety-five preschool children ages of 5-6 years and their mothers took part in this work. In order to obtain their narrative representations of family relationships, they were asked to complete ? Doll Story Completion Task?, whereas their teachers completed ? Child Behaviour Checklist Teacher Report Form ( TRF/6-18), to disclose their conflict behaviours and ? Social Competence Teacher Evaluation Form? to manifest children?s social competence respectively. Mothers of the children also completed the ? Family Assesment Device? to assess present family functioning and the ?Child Behaviour Cheklist? to bring light to social abilities of children at home.The scores obtained from social competence scales were examined depending on the positive or negative perceptions of the children?s family relationships. The findings of statistical analysis reveal the linkage between family representations and social competence . Children representing family relationships positively were found to be more socially competent that to those of representing negatively. In addition, children of ?healthy functioning? families have positive family relationships by contrast to? unhealthy functioning? families.Keywords: Family relationships, representations of family relationships, social competence, preschool children, conflict behaviour