Hulafâ-yi Râşidîn dönemi komutanları
Commanders of the Khulafa-e Rashideen period
Yazar: HAMZA YILDIRICI
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GENÇEL EFE
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Hulefâ'yi Râşidîn döneminde görev alan komutanların hayatını ve İslâm Tarihi'ndeki yerini konu alan bu çalışma giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hz. Ebû Bekir döneminde Ridde hadiselerinde görevlendirilen komutanlar, Sâsânîler'in elinde bulunan Fırat'ın aşağı taraflarındaki bölgelere gönderilen komutanlar ve Suriye'nin güney ve güneydoğu sınırlarına gönderilen komutanların biyografileri ele alınmış ve savaşlardaki mücadelelerine yer verilmiştir. Bu dönemin ön plana çıkan komutanları şunlardır: Hâlid b. Velîd, Yezîd b. Ebî Süfyân, Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Amr b. el-Âs, Şürahbil b. Hasene, Müsennâ b. Hârise'dir.
İkinci bölümde Hz. Ömer döneminde Irak-İran, Suriye, Mısır, Filistin, Azerbaycan ve Cezîre fetihlerinde aktif rol alan komutanların biyografileri ele alınmış ve savaşlardaki mücadelelerine detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Bu dönemin ön plana çıkan komutanları Sa'd b. Ebî Vakkâs, Ebû Mûsâ el-Eş'arî, İyâz b. Ganm, Nu'mân b. Mukarrin'dir. Ebû Ubeyde b. Cerrâh ve Amr b. el-Âs gibi komutanlar bu dönemde de önemini korumuştur.
Üçüncü bölümde Hz. Osman'ın halifeliği döneminde (644-656) İslâm toprakları Ermenistan ve Horasan'dan Sind -Hint sınırlarına, diğer yandan da Kızıldeniz ve Akdeniz sahillerinden Sudan, Libya ve Tunus'u içine alacak şekilde genişlemiştir. Bu fetihlerde görev alan komutanların hayatları hakkında bilgi verilmiştir. Bu dönemin ön plana çıkan komutanları ise Muâviye b. Ebî Süfyân, Abdullah b. Âmir'dir.
Dördüncü bölümde Hz. Ali'nin Cemel, Sıffîn, Nehrevan ve Muâviye'nin kuvvetlerine karşı görevlendirdiği komutanlar incelenmiştir. Bu dönemin öne çıkan komutanları Mâlik b. Eşter en-Nehaî ve Eş'as b. Kays'tır.

Abstract:
This essay that is about the life of commenders who took charge in the Khulafa-i Rashidin era and the importance of them in İslamic History consists of an entry and four chapters. In the First chapter, it mentions about the biographics and battles of the commanders who took place in Ridda Wars during the period of Abu Bakr, the commanders who were missoned to the area of lower Euphrates under the controlled of Sassanid and the commanders who sent to the south and southeast border of Syria. The prominent commanders of this period are: Khalid b. Velid, Yazid İbn Abi Sufyan, Ebû Ubeyde ubadiah ibn el-Jarrah, Amr İbn al-As, Shurahbil İbn Hasana, Musenna b. Harise
 In the second chapter, you read the biographics of the commanders who effectively roled play in the conquest of Iraq, Iran, Syria, Egypt,Palestine, Azarbaycan and Jazira in period of Caliph Omar. Besides, their huge struggle is referred in details. The prominent commanders of this period were Sa'd Ibn Abi Waqqas, Abu Musa Ashaari, Iyaz İbn Ganm, An of Numan ibn Muqarrin. Ubeyde ubadiah ibn el-Jarrah and Amr İbn al-As Commanders such maintained their importance in this period. 
 In the third chapter, Islamic territories enlarge from Armania and Khorasan to the borders of China- India and also including from Mediterranean and Red Sea coastline to Sudan, Tunusia and Lebanon. Additionally, it is given information about the life stories of commanders took part in these conquests. The prominent commanders in this period were Muawiyah İbn Abi Sufyan, Abd Allah İbn Amir b. Âmir.
In the last chapter, the commanders whom Caliph Ali gave responsibilities in the Battle of Camel, Sıffin, Nahrawan and against attacks of Muawiyah are studied. The prominent commanders of this period, Malik al-Ashtat, Al-Ash'ath Ibn Qays