Ceza hukuku perspektifinden uyumlaştırma (Complıance)
Compliance in the perspective of criminal law
Yazar: YAĞMUR EKİM YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞAHİN KILIÇ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ceza Hukuku Perspektifinde Uyumlaştırma (Compliance) başlıklı ilgili tez, kaynağını Anglo-sakson bankacılık ve sermaye piyasası hukukundan alan ve şirket içi hukuka uyum uygulamaları ve tedbirleri olarak önem kazanan compliance kavramını konu edinmektedir. Özellikle büyük ölçekli anonim şirketlerin karşı karşıya kaldıkları suç yargılamaları sonucu özerk yapıları içerisinde hukuka uygun davranmaya yönelik tedbirlere yönelmeleri compliance kavramının güncel anlamını kazanmasına zemin hazırlamıştır. Çalışmanın konusu olarak compliance kavramının tercih edilmesi, kavramın şirket içerisinde gelişmesi ve sürekli değişime uğramasının yanında ceza ve ceza muhakemesi hukukuyla ilişkili ve hatta birtakım değişiklikleri beraberinde gertiren bir kavram niteliği taşımasıdır.  Compliance, şirket içi özerk yapısına karşın, ceza ve ceza muhakemesine sirayeti, şirket faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlar dolayısıyla cezai sorumluluk dağılımına etkisi ile ceza ve ceza muhakemesi hukuku çerçevesinde inceleme yapılmasını gerektirmektedir. İlgili tezde ilk bölümde compliance kavramı için Türkçe bir karşılık tercih edilmiş ve compliance Türkçe karşılığıyla bir kavram olarak ele alınmıştır. Uyumlaştırma terimi ve kavramsal gelişimi açıklanmış, şirket içerisinde hayata geçirildiği uygulamalar olan uyumlaştırma sistemleri incelenmiş, uyumlaştırmanın yer verildiği ulusal ve uluslararası kanuni düzenlemeler değerlendirilmiştir. Tezin ikinci bölümü ise uyumlaştırma kavramının ceza hukuku çerçevesinde ele alınmasına ayrılmış, uyumlaştırma yükümlülüğü türetilip türetilemeyeceği tartışılmış, uyumlaştırmanın şirket yetkililerinin cezai sorumluluklarına etkisi suçun unsurları temel alınarak incelenmiştir. Sonrasında ve son olarak uyumlaştırma kavramının niteliği gereği ceza ve ceza muhakemesi hukuku bakımından özellik taşıyan yönlerine değinilmiştir.

Abstract:
This thesis, titled Compliance in the Perspective of Criminal Law (Compliance), deals with the concept of compliance, which takes its source from Anglo-Saxon banking and capital market law and gains importance as practices and measures of compliance with the law within the company. In particular, as a result of the criminal proceedings faced by large-scale joint stock companies, their tendency towards measures to act in accordance with the law within their autonomous structures has paved the way for compliance to gain its current meaning. The choice of compliance as the subject of this study is due to the fact that the concept has developed within the company and has undergone continuous changes, as well as being a concept that is related to criminal and criminal procedure law and even brings about some changes.  Despite its autonomous structure within the company, compliance requires an examination within the framework of criminal and criminal procedure law due to its influence on the distribution of criminal liability for crimes committed within the framework of company activities. In the first chapter of this thesis, a Turkish equivalent is preferred for the term of compliance and compliance is discussed as a concept with its Turkish equivalent. The term compliance and its conceptual development are explained, compliance systems, which are the practices implemented within the company, are examined, and national and international legal regulations in which compliance is included are evaluated. The second part of the thesis is devoted to the concept of compliance within the framework of criminal law, discussing whether a compliance obligation can be derived, and examining the effect of compliance on the criminal liability of company officials based on the elements of the crime. Afterwards and finally, the aspects of the compliance concept that have special features in terms of criminal and criminal procedure law due to its nature are mentioned.