Wister-albino sıçanlarda ışınlama sonrası intestinal mukozada oluşan değişiklikler ve askorbik asidin koruyucu etkisi
Changes in intestinal mucosa and the protective role of ascorbic acid against radiation induced intestinal damage in wister albino rats
Yazar: BARBAROS AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YALMAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Bağırsaklar = Intestines ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Sıçanlar = Rats ; İntestinal mukoza = Intestinal mucosa

Özet:
Bir antioksidan olan C vitamininin radyoterapi sürecinde serbest radikallerin oluşturacağı normal doku hasarına karşı özellikle radyoterapiye erken yanıt veren intestinal mukozada etkili olabileceği düşünülmüş ve bir hayvan deneyi modeli oluşturulmuştur.Ağustos 2009 - Kasım 2009 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Araştırma Birimi'nde üretilen, genç erişkin, ortalama 4 aylık, ağırlıkları 180-220 gr arasında değişen 32 adet Wistar albino erkek (n=16) ve dişi (n=16) sıçan kontrol grubu, C vitamini grubu, radyoterapi grubu ve radyoterapi + C vitamini grubu olmak üzere 4 gruba randomize edilmiştir. C vitamini ve Radyoterapi + C vitamini gruplarının içme suyuna 10 gün boyunca 250 mg/kg dozunda C vitamini eklenmiştir. Radyoterapi uygulanacak gruplara ait sıçanlar simüle edilerek batın bölgeleri işaretlenmiş ve Co60 teleterapi cihazı ile tek fraksiyonda 8 Gy uygulanmıştır. Radyoterapiden 72 saat sonra tüm sıçanlar anestezi altında sakrifiye edilerek tüm gastrointestinal traktus ?en-bloc? çıkarılmış, ileum ve kolon segmentinden 1 cm'lik segmentte histopatolojik değerlendirme yapılmıştır.Radyoterapi uygulanan grupta apopitotik hücre sayısında radyoterapi + C vitamini grubu (p=0,003), C vitamini grubu (p=0,001) ve kontrol grubuna (p=0,001) göre anlamlı artış tespit edilmiştir. Yalnız radyoterapi uygulanan gruptaki villus boylarında radyoterapi + C vitamini (p=0,008) ve yalnız C vitamini alan gruba göre (p<0,001) kısalma olduğu belirlenmiştir. Tüm gruplar arasında radyoterapi uygulananlarda genel olarak mitoz sayısı daha yüksek bulunmasına rağmen istatistiksel anlamlı farklılık yalnız radyoterapi grubu ile yalnız C vitamini alan grup arasında tespit edilmiştir (p=0,021). Kript sayısında ise yalnız radyoterapi ile yalnız C vitamini uygulanan gruplar arasında anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,001). C vitamini uygulanan grupta kript sayısı lehine artış mevcuttur. Radyoterapi + C vitamini grubunda kript sayısında artış olmasına rağmen yalnız radyoterapi uygulanan grupla karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark bulunamamıştır (p=1,00).Çalışmanın sonucunda 250 mg/kg dozunda uygulanan C vitamininin sıçanlarda intestinal mukozayı radyasyon hasarından koruduğu ve antiapopitotik etkisi olduğu gösterilmiştir. Ancak C vitamininin oksidatif strese karşı antioksidan özelliği doz bağımlı olduğundan ve yüksek dozlarda pro-oksidan olabileceğinden doz kontrollü ve tümörlü dokularda yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
As an antioxidant vitamin C is considered to be effective in radiation induced normal tissue damage by free radicals especially in early responding intestinal mucosa and was studied in an experimental animal model.Between August 2009 and November 2009 young adult 32 wister albino rats of 4 months, weighing 180-220 gr, male(n=16) and female (n=16) were obtained from Ege University Medicine Faculty Experimental Research Unit. Animals were divided into four groups of Radiation group, Radiation plus vitamin C group, vitamin C group and control group. During 10 days 250 mg/kg/day vitamin C was added to the drinking water of vitamin C and radiation plus vitamin C group. The rats from irradiated group were simulated and abdomen parts were marked before applying 8 Gy single dose irradiation with Co 60 teletherapie machine. 72 hours after irradiation all rats were sacrificed under anesthesia and the whole gastrointestinal tract was `en-bloc? dissected. 1 cm segment of ileum and colon was preferred for histopathologic evaluation.İn irradiated group the number of apopitotic cells were significantly higher then the irradiated + vitamin C group (p=0,003), vitamin C group (p=0,001) and control group (p=0,001). Compared to vitamin C group and radiation + vitamin C group the villus size was significantly shorter in irradiated group (p<0,001). İn irradiated groups the mitotic activity was higher in comparison with other groups but statistical significance was found only between radiation group and vitamin C group (p=0,021). The cryptic number values where high in vitamin C group and was statistical significant between radiation group and vitamin C group (p=<0,001).İn conclusion, before exposure to radiation applying 250 mg/kg/day vitamin C resulted in a sgnificant decrease against radiation induced intestinal damage and has an anti-apoptotic effect. The antioxidant effect of vitamin C is dose dependent and in high doses vitamin C can be pro-oxidant. Therefore dose controlled and randomized studies on tumor tissues are needed.