Yetişkin kadınlarda akdeniz diyetine uyum düzeyi ile depresif semptomlar arasındaki ilişki
The relationship between mediterranean DİET adherence level and depressive symptoms in adult women
Yazar: İREM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MENDANE SAKA
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Duygudurum = Mood ; Kadınlar = Women ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Akdeniz diyeti gibi sağlıklı bir diyete bağlılık daha iyi bilişsel sağlıkla ilişkilendirilmekte ve Akdeniz diyetinin bilişsel sağlık üzerindeki koruyucu etkileri birden çok besin ögesine bağlanmaktadır. Bu araştırma ile yetişkin kadınlarda Akdeniz diyetine uyum düzeyinin depresif semptomlar üzerindeki etkilerini saptamak amaçlanmıştır. Çalışma Kasım 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında Mersin ili Akdeniz ilçesinde özel bir kliniğe başvuran 20-58 yaş arası 162 yetişkin kadın üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya katılmayı kabul eden kadınlara demografik özellikleri, sigara ve alkol kullanım durumları, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları ve vitamin-mineral desteği kullanma durumları ile ilgili tanımlayıcı bilgileri içeren 23 adet çoktan seçmeli sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Bireylerin diyetle aldıkları enerji, makro ve mikro besin ögelerini belirlemek için 24 saatlik hatırlatma yöntemiyle besin tüketim kaydı alınmış; Akdeniz tipi beslenmeye uyum durumlarını saptamak amacıyla Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve depresyon düzeylerini belirlemek amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 31.3±9.46 yıldır. Beden kütle indeksine (BKİ) göre sınıflamada bireylerin %28.4'ü hafif şişman, %6.8'i I.derece obez, %1.9'u II.derece obezdir. Bireylerin %35.2'sinin Akdeniz diyetine düşük uyum, %33.3'ünün orta uyum, %31.5'inin yüksek uyum sağladığı tespit edilmiştir. Bireylerin Akdeniz diyetine uyumları ile bel/kalça oranı sınıflandırması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0.027). Enerjinin proteinden gelen yüzdesi Akdeniz diyetine orta uyum gösteren bireylerde düşük uyum gösterenlere göre daha yüksek bulunmuştur (p=0.017). Bireylerin %44.4'ünün minimum, %29.6'sının hafif, %24.7'sinin orta ve %1.3'ünün şiddetli düzeyde depresif belirti gösterdiği belirlenmiştir. Normal BKİ değerine sahip bireylerin %54.4'ünün minimum düzeyde depresif grupta, hafif şişman bireylerin %37'sinin ise orta düzeyde depresif grupta yer aldığı belirlenmiş ve depresyon düzeyleri ile BKİ sınıflaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0.008). Bireylerin Beck depresyon ölçek puan ortalamaları Akdeniz diyetine düşük uyum grubunda 16.2±7.69, orta uyum grubunda 9.7±6.36, yüksek uyum grubunda 8.6±5.67 olarak belirlenmiş ve Akdeniz diyetine uyum düzeyi azaldıkça depresyon ölçek puanlarının arttığı görülmüştür (p>0.05). Minimum düzeyde depresif grupta bulunan bireylerin %41.7'sinin Akdeniz diyetine orta uyum; hafif düzeyde depresif grupta bulunanların %39.6'sının yüksek uyum; orta düzeyde depresif grupta olanların %70'inin düşük uyum ve şiddetli düzeyde depresif gruptaki bireylerin ise %100'ünün düşük uyum gösterdiği belirlenmiştir. Bireylerin depresyon düzeyleri ile Akdeniz diyetine uyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak, sağlıklı ve besin çeşitliliği açısından zengin bir beslenme şekli olan Akdeniz diyetinin yetişkin kadınlarda depresif semptomların düzeyini etkileyebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Adherence to a healthy diet such as the Mediterranean diet is associated with better cognitive health, and the protective effects of the Mediterranean diet on cognitive health are attributed to multiple nutrients. The aim of this study was to determine the effects of the level of adherence to the Mediterranean diet on depressive symptoms in adult women. The study was conducted on 162 adult women aged between 20-58 years who applied to a private clinic in Mersin province Akdeniz district between November 2020 and February 2021. A questionnaire consisting of 23 multiple-choice questions including descriptive information about their demographic characteristics, smoking and alcohol use, health status, nutritional habits, physical activity status and use of vitamin-mineral supplements were applied to the women who agreed to participate in the study. Food consumption records were taken with a 24-hour reminder method to determine the energy, macro and micronutrients that individuals take in diet; Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) was used to determine the adaptation to Mediterranean diet and Beck Depression Scale (BDI) was used to determine depression levels. The mean age of the individuals participating in the study was 31.3±9.46 years. In the classification according to body mass index (BMI), 28.4% of individuals are overweight, 6.8% are first degree obese and 1.9% are second degree obese. It was determined that 35.2% of the individuals had low adherence to the Mediterranean diet, 33.3% had medium adherence, 31.5% had high compliance. A statistically significant relationship was found between individuals' adherence to the Mediterranean diet and the waist/hip ratio classification (p=0.027). The percentage of energy coming from protein was found to be higher in individuals with moderate adherence with the Mediterranean diet than those with low compliance (p=0.017). It was determined that 44.4% of the individuals showed minimal, 29.6% mild, 24.7% moderate and 1.3% severe depressive symptoms. It was determined that 54.4% of individuals with normal BMI were in the minimal depressed group, and 37% of overweight individuals were in the moderate depressed group, and a statistically significant relationship was found between depression levels and BMI classification (p=0.008). The mean Beck depression scale scores of the individuals were determined as 16.2±7.69 in the low adherence group to the Mediterranean diet, 9.7±6.36 in the moderate adherence group, and 8.6±5.67 in the high adherence group, and it was observed that the depression scale scores increased as the level of adherence to the Mediterranean diet decreased (p>0.05). It was determined that 41.7% of individuals in the minimally depressive group showed  moderate adherence to the Mediterranean diet; 39.6% of those in mildly depressive group showed high adherence; 70% of those in the moderately depressive group showed low adherence and 100% of the individuals in the severely depressive group showed low adherence. A statistically significant relationship was found between the depression levels of the individuals and the level of adherence to the Mediterranean diet (p<0.001). In conclusion, it was determined that the Mediterranean diet, which is a healthy diet rich in nutritional diversity, may affect the level of depressive symptoms in adult women.