Campanula phitosiana koruma biyolojisi
Conservation biology of Campanula phitosiana
Yazar: TAHA GÖKTENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ADEMİ FAHRİ PİRHAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Endemik bitki türleri arasından seçilen Campanula phitosiana Yıldırım & Şentürk bitki türü üzerinde koruma biyolojisinin araştırılması çalışmamızın çerçevesini oluşturmaktadır. Koruma biyolojisi alanı ile ilgili olarak bitkinin umumi verilerinin toplanmasına çalışılmış, tür bazında tarif edilmeye gayret edilmiş, bitkinin bulunduğu kayalıkların analizi, tozlayıcıları, habitatı, üreme sistemi, çoğalma biyolojisi ve randımanı, kendine döllekliği, karyolojisi ve değişik niteliklerdeki filizlenme oranı kontrol edilmiştir.
Bitkinin habitatı 5,76 km2 alan kaplayan bir bölgededir. Tamamı 14.116 adetten ibarettir. Bitki 4 polinatör familyası sayesinde döllenirken bu ailelerden Megachilidae ve Halictidae başı çekmekte olan iki tozlayıcı familyadır. Tozlayıcılar 09:00-17:00 vakitlerinde aktif olmaktadırlar. Bitki İzmir vilayetinin Tire ilçesine hastır. IUCN sınıfı CR B2ab (ii,iii,v) şeklindedir. Bitkinin bir çiçeği içindeki polenler, aynı çiçekteki ovülleri döllememektedir. Kayalık içeriği pH nötr, tuzca fakir, kireçsiz, humussuz, potasyum az, demir yeterli, bakır iyi, mangan iyi, bünye kum, fosfor bakımından orta, kalsiyum pek az, sodyumca yetersiz, çinko yeterli düzeylerinde saptanmıştır. Çiçeğin nihai kademesinde %48,53 hayatiyetle 6.648.330 tane polen, 1.153 ovül oluşturmaktadır. Bitkinin ovüllerini tohuma evirme muvaffakiyeti yaklaşık olarak %53,87 oranındadır. Tohumları yaklaşık olarak %43,25 hayatiyet arz etmektedir. Filizlenme araştırmasında tohumların düşük sıcaklıkta bekletme ve dezenfekte yapılmadığı fakat 500 ppm gibberellic asit işlendiğinde en çabuk filizlenmenin onuncu günde gerçekleştiği ve bu tohumların onbeşinci gündeki filizlenmesi %60'tır.

Abstract:
Conservation biology has been studied on the endemic plant species Campanula phitosiana Yıldırım & Şentürk. General data about the plant has been gathered in relation to conservation biology such as species identification, analysis of it's rocky habitat, pollinators, ecology, reproductive system, propagation biology, yield, self-fertility, karyology, and the rate of sprouting in different qualities.
The plant habitat covers a total of 5.76 km2 area with a population of 14,116. The plant is fertilized through four pollinator families among which Megachilidae and Halictidae are the leading two pollinator families. Pollinators are functioning from 09:00 to 17:00 hours. The plant is peculiar to the Tire county of Izmir city. It's IUCN category is CR B2ab (ii, iii, v). The pollen within a single flower of the plant does not fertilize the ovules in the same flower. The rocky content has been detected as pH neutral, poor in salt, lacking in lime, humus-free, low in potassium, sufficient in iron, good in copper and manganese, with a sandy structure, mediocre in phosphorus, very low in calcium, insufficient in sodium, and with adequate level of zinc. At the last grade of the flower with 48.53% viability produces 6,648,330 pollen grains and 1,153 ovules. The success rate of converting ovules into seeds is approximately 53.87%. The seeds demonstrate a viability of about 43.25%. In the germination exercise, it was found that storing the seeds at low temperatures and without disinfection but treating them with 500 ppm GA3 resulted in the fastest germination on the tenth day, with a germination rate of 60% on the fifteenth day..