Hedef odaklı yaşam tarzı eğitiminin serebral palsili çocuğa sahip anneler üzerine etkilerinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
An investigation of the effects of goal-oriented lifestyle intervention on mothers of children with cerebral palsy: A randomized controlled study
Yazar: DUYGU MİNE ALATAŞ
Danışman: PROF. DR. GAMZE EKİCİ ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Ruh sağlığı = Mental health ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma SP'li çocuğa sahip annelerde hedef odaklı yaşam tarzı eğitiminin (HOYTE) ruh sağlığı, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi, oküpasyonel performans ve memnuniyet düzeyi, yaşam kalitesi, bakım veren yükü üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. 46 SP'li çocuğa bakım veren anne ile tamamlanan çalışmada, randomize olarak 22'si ile haftada 2 kez olmak üzere 4 hafta boyunca telefon görüşmesi yapılırken, 24'üne haftada 2 kez olmak üzere 4 hafta boyunca HOYTE uygulanmıştır. Annelerin ruhsal durumu Depresyon, Anksiyete, Stres Skalası ile, fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile, oküpasyonel performans ve memnuniyet düzeyi Kanada Aktivite Performans Ölçümü ile, yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili ile, bakım veren yükü Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği ile değerlendirilmiş, ilk ve son değerleri karşılaştırılmıştır. SP'li çocuğun seviyesi kaba motor fonksiyon sınıflandırma sistemine (KMFSS) göre değerlendirilmiştir. Sonuç olarak HOYTE grubunun ruhsal durumu (p=0,001), fiziksel aktivite düzeyi (p=0,03), uyku kalitesi (p=0,001), oküpasyonel performans ve memnuniyet düzeyi (p=0,001, p=0,001), yaşam kalitesi (p=0,001) ve bakım veren yükünde (p=0,001) iyileşme tespit edilmiştir. Kontrol grubunda uyku kalitesi (p=0,013), oküpasyonel performans (p=0,009) ve oküpasyonel memnuniyet düzeyi (p=0,021), yaşam kalitesi (p=0,003) ve bakım veren yükünde (p=0,011) kötüleşme görülürken diğer parametrelerde anlamlı farklılık bulunamamıştır. Bu bulgular ışığında HOYTE'nin uzun dönem takibinin yapılacağı ileri çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Sonuç olarak ruhsal durum, uyku kalitesi, oküpasyonel performans ve memnuniyet düzeyi, yaşam kalitesi üzerine olumlu etkisi olan HOYTE'nin SP'li çocuklara bakım veren annelere yönelik müdahalelere dahil edilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: Bakım veren, serebral palsi, yaşam tarzı, ruh sağlığı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, bakım veren yükü

Abstract:
This study was planned to examine the effects of goal-oriented lifestyle intervention (GOLI) on mental health, physical activity level, sleep quality, occupational performance and satisfaction level, quality of life, caregiver burden in mothers of children with CP. Our study was completed with a mother of 46 children with CP. Mothers were appointed to groups randomized. Telephone calls were made with 22 mothers for 4 weeks, 2 twice a week. GOLI was applied twice a week with 24 mothers for 4 weeks. Mothers of children with CP's was assessed using mental status Depression, Anxiety, Stress Scale, physical activity level International Physical Activity Questionnaire, sleep quality Pittsburgh Sleep Quality Index, occupational performance and satisfaction level Canadian Occupational Performance Measure, quality of life Nottingham Health Profile, caregiver burden Zarit Caregiver Burden Scale. The first and last values of, were compared. The level of the child with CP was evaluated according to the gross motor function classification system (GMFSS). As a result, in the GOLI group's the mental status (p=0,001), physical activity level (p=0,003), sleep quality (p=0,001), occupational performance and satisfaction level (p=0,001, p=0,001), life quality (p=0,001) and caregiver burden (p=0,001) improved. In the control group's sleep quality (p=0,013), occupational performance (p=0,009), occupational satisfaction (p=0,021), quality of life (p=0,003) and caregiver burden (p=0,011) worsened. No significant difference was found in other parameters. In the light of these findings, further studies with long-term follow-up of GOLI are needed. As a result, it is thought that it would be beneficial to include GOLI, which has a positive effect on mental state, sleep quality, occupational performance and satisfaction level, and quality of life, in interventions for mothers who care for children with CP.
Keywords: Caregiver, cerebral palsy, lifestyle, mental health, sleep quality, quality of life, caregiver burden