Gırgır balıkçılığının L tipi matris yöntemi ile risk değerlendirmesi
Risk assessment with L type matrix method in purse seiners
Yazar: ÖZGE GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. ZAFER TOSUNOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Gürültü = Noise ; Gırgır balıkçılığı = Purse seining ; Matris yöntemi = Matrix method ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İnsanı merkezinde tutan iş sağlığı ve güvenliği, günümüz zorlu çalışma hayatının en önemli unsurlarının başında gelmektedir. Balıkçılık sektörü, dünyada oldukça tehlikeli ve en fazla risk içeren meslek gruplarının başında gelmektedir. Fazla sayıda personel, makineler ile kullanılan ekipmanlar ve avcılık operasyonun kendisi gırgır balıkçılığını en fazla risk içeren meslek gruplarından biri yapmaktadır. Tezde, L tipi matris yöntemi ile bu avcılıkta meydana gelebilecek risklerin tespiti ve alınabilecek önlemler belirlenmeye çalışılmıştır. İzmir Güzelbahçe Limanına kayıtlı gırgır tekneleri için tehlike kaynakları belirlenmiş, senaryolaştırılmış şekilde ek önlemler verilmiştir. Tespit edilen tehlike kaynaklarının olası sonuçları, kimlere ne şekilde zarar verebilecekleri, termin süresi ve alınan ek önlemler sonucunda risk skorundaki değişim L tipi risk değerlendirme formuna eklenmiştir. Burada amaç gırgır teknelerinin ve operasyonunun barındırdığı tehlike kaynaklarının belirlenerek risk skorlarını kabul edilebilir bir düzeye indirilmesini sağlayarak personelin ve gemi teçhizatlarının güvenliğini sağlamaktır.
Gırgır teknelerinde 12 başlık altında toplam 64 adet tehlikeli olay kaydedilmiştir. Bu tehlikeli olaylardan düşük düzey risk sayısı 45, orta düzey risk sayısı 18, yüksek düzey risk sayısı 1 olarak tespit edilmiş ve kabul edilemez düzeyde risk oluşturan tehlikeli olay gözlenmemiştir. Gırgır gemilerinde en sık yaşanan kayarak tehlikeli olay düşme sonucu yaralanmayı engelleyebilmek için kaymaz taban çizme kullanılmalı, zemin sık sık temizlenmeli ve mümkünse kaydırmaz zemin ile kaplanmalıdır. Çalışanlara sık sık iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitimler verilmeli ve kişisel koruyucu donanım hakkında bilgilendirilmelidir. Uykusuzluk ve dikkatsizlik sonucu meydana gelen kazaları en aza indirmek için personelin dinlenmesi teşvik edilmeli ve yoğun günlerde birbirini dinlendirerek çalışma yapılmalıdır. Gürültü sebebiyle işitme kayıplarını engellemek için personel kulak koruyucu kullanmalıdır. Gırgır gemilerinde personelin sağlığı ve makinelerin korunması amaçlanarak sıkı tedbirler ile çalışmalar yürütülmelidir.
Balıkçı gemilerinin ve operasyonların iş sağlığı ve güvenliği uzmanları tarafından belirli sürelerle ziyaret edilmesi ve ilgili yönetmeliklere, meydana gelen iş kazaları ile meslek hastalıkları istatistiklerine, iş kazalarını önleme ile ilgili verilen önemli bilgilere personelin kolayca ulaşabilecekleri bir rehberleri olmalıdır. Bu sayede balıkçılık sektöründe çalışan kişilerin de haklarını ve görevlerini bilmeleri sağlanarak iş sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalık oluşturulmalıdır.

Abstract:
Occupational health and safety, which keeps people at its center, is one of the most important elements of today's challenging in working life. Fishing is admitted one of the most dangerous and risky occupation in many countries of the world. The large number of personnel, the equipment used with the machines and the fishing operation itself make purse seine fishing one of the occupational groups with the highest risk. In the thesis, it has been tried to determine the risks that may occur in this fishing and to determine the precautions that can be taken with the L type matrix method. Hazard sources have been determined for purse seiners registered in İzmir Güzelbahçe Port, and additional measures have been given in a scripted manner. The possible consequences of the identified sources of danger, who they can harm and how, the deadline and the change in the risk score as a result of the additional measures taken have been added to the L-type risk assessment form. The aim here is to ensure the safety of personnel and ship equipment by determining the sources of danger of purse seiners and their operations and reducing the risk scores to an acceptable level.
A total of 64 dangerous events were recorded under 12 headings in purse seiners. Among these dangerous events, the number of low-level risks is 45, the number of medium-level risks is 18, the number of high-level risks is 1, and there are no dangerous events that pose an unacceptable level of risk. Non-slip sole boots should be used, the floor should be cleaned frequently and maybe covered with a non-slip floor in order to prevent the injury caused by slipping and falling, which is the most common in purse seiners. Employees should be given frequent training on occupational health and safety and should be informed about personal protective equipment. In order to minimize the accidents that occur as a result of insomnia and carelessness, the staff should be encouraged to rest and work should be done by resting each other on busy days. Staff should use ear protectors to prevent hearing loss due to noise. Strict measures should be taken to protect the health of personnel and machinery in purse seine vessels.
The fishing vessels and operations should be visited by occupational health and safety experts for certain periods, and the personnel should have a guide where they can easily access the relevant regulations, occupational accident and occupational disease statistics, and important information about the prevention of occupational accidents. In this way, awareness of occupational health and safety should be created by ensuring that people working in the fishing sector know their rights and duties.