Kovancılar (Elazığ) ilçesinin yerel zemin koşullarına göre depremselliğinin incelenmesi
Investigation of earthquake conditions according to the local soil conditions of Kovancılar (Elazığ) district
Yazar: HİLAL BAŞARIR
Danışman: DOÇ. DR. YETİŞ BÜLENT SÖNMEZER ; DOÇ. DR. MURAT ÇELİKER
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Sismik olarak aktif bölgelerde, depreme dayanıklı yapı tasarımı için yerel zemin
tabakasının dinamik özeliklerinin belirlenmesi önemli bir sorundur. Bu çalışmada
sismik aktivitelerin hala meydana geldiği, Doğu Anadolu Fay Zonuna (DAFZ)
yaklaşık 5 km'lik bir mesafede bulunan Kovancılar (Elazığ) ilçe merkezinin dinamik
zemin özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla bölgede 28 adet sondaj ve 20 adet çok
kanallı yüzey dalgası (MASW) testlerinden yararlanılarak, 1-D eşdeğer lineer zemin
davranış analizi yapılmıştır. Çalışma alanı için yapılan olasılıksal sismik tehlike analizi
sonucunda, 50 yılda %10 aşılma ihtimaline göre meydana gelme olasılığı olan deprem
büyüklüğü Mw= 7.9 olarak belirlenmiştir. Farklı azalım ilişkileri kullanılarak çalışma
alanının ana kaya seviyesi için hedef spektrum belirlenmiştir. Bu hedef spektrum ile
ölçekli 11 farklı deprem kaydı kullanılarak, farklı lokasyonlardaki sondajlardan elde
edilen zemin profilleri üzerinde SHAKE2000 yazılımı ile 1D eşdeğer lineer zemin
tepki analizi gerçekleştirilmiştir. Zemin tepki analizleri sonucunda, çalışma alanının
zemin büyütmesi, zemin hakim periyodu, pik yer ivmesi ve 0,2-1 s periyotlu spektral
ivmeler elde edilmiştir. Sondaj loğlarından 3 farklı zemini temsil eden SK-13, SK-19
ve SK-26 nolu sondaj profillerinin ortalama yüzey ivme spektrumu, Türkiye Deprem
Yönetmeliği (2018), ve Eurocode-8 dizayn spektrumları ile karşılaştırılmıştır. Elde
edilen sonuçlara göre, Kovancılar ilçesinde PGA değerlerinin 0,41-0,68 g aralığında
değiştiği ve maksimum ivmelerin alüvyonlu zeminlerin yaygın olduğu bölgelerde
görüldüğü belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre Kovancılar ilçesinin kuzey
bölgelerinde çok katlı binalara, güneydoğu ve kuzey doğu bölgelerinde ise az katlı
binalara uygun olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In seismically active regions, determining the dynamic properties of the local soil layer
is an important problem for earthquake-resistant building design. In this study, the
dynamic soil characteristics of Kovancılar (Elazığ) district center, located
approximately 5 km away from the Eastern Anatolian Fault Zone (EAFZ), where
seismic activities still occur, were investigated. For this purpose, 28 drillings and 20
multi-channel surface wave (MASW) tests were used in the region and a 1-D
equivalent linear soil response analysis was performed. As a result of the probabilistic
seismic hazard analysis conducted for the study area, the earthquake magnitude that is
likely to occur based on a 10% probability of exceedance in 50 years was determined
as Mw = 7.9. The target spectrum was determined for the bedrock level of the study
area by using different attenuation relationships. Using 11 different earthquake records
scaled with this target spectrum, 1D equivalent linear ground response analysis was
performed with SHAKE2000 software on the ground profiles obtained from drillings
in different locations. As a result of ground response analyses, ground magnification
of the study area, ground dominant period, peak ground acceleration and spectral
accelerations with a period of 0.2-1 s were obtained. From the drilling logs, borehole
numbers SK-13, SK-19 and SK-26, representing 3 different soils The average surface
acceleration spectrum of the profiles was compared with the Turkish Earthquake
Regulation (2018) and Eurocode-8 design spectra. According to the results obtained,
it was determined that PGA values in Kovancılar district varied between 0.41-0.68 g
and maximum accelerations were seen in regions where alluvial soils were common.
According to the data obtained, it has been determined that Kovancılar district is
suitable for multi-storey buildings in the northern regions and low-rise buildings in the
southeast and north-east regions.