Bütünleşik afet yönetim sistemi çerçevesinde acil toplanma alanları planlama kriterlerinin incelenmesi: Malatya-Battalgazi örneği
An evaluation of emergency assembly areas based on the planning criteria within the framework of the integrated disaster management system: The case of Battalgazi, Malatya
Yazar: GAMZE DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BEKTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ülkemizde geçmişten günümüze birçok afet yaşanmış ve bu afetlere karşı izlenen politika genellikle afet sonrası yara sarma şeklinde olmuştur. Bu nedenle afet öncesi risk azaltım ve hazırlık aşamalarında yeterince ilerleme kaydedilememiştir. Afet risklerinden en az zararla çıkabilmek için bütünleşik afet yönetimi çerçevesinde afet öncesi risk azaltma ve hazırlık aşamaları önemli hale gelmektedir. Afet anında afetzedelerin güvenle bekleyebilecekleri alanların varlığı şüphesiz afet öncesi hazırlık-risk azaltma aşamasında planlama ölçütlerine göre yeterli ve uygun olarak tasarlanmış acil toplanma alanlarına bağlıdır. Ülkemizde acil toplanma alanları belirlenirken planlama ölçütlerinin göz ardı edilerek seçim yapılması nedeniyle, olası bir afet durumunda acil toplanma alanlarında ortaya çıkacak yetersizlik ve uygunsuzluk durumu tez kapsamında belirlenen araştırma problemleridir. 
Çalışmada; afet sonrası acil toplanma alanlarının planlama kriterlerine uygunluğunun Malatya ili Battalgazi ilçesi üzerinden irdelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada acil toplanma alanları niteliksel açıdan "kullanılabilirlik, erişilebilirlik, güvenlik" alt değişkenleriyle "uygunluk" kriteri üzerinden değerlendirilirken; niceliksel açıdan ise "kişi başına düşen m2"miktarı ve "alan büyüklükleri" ile "yeterlilik" kriteri üzerinden irdelenmektedir.
Çalışma sonucunda acil toplanma alanlarının uygunluk kriteri altında erişilebilirlik ve kullanılabilirlik parametrelerince daha dezavantajlı olduğu görülürken, güvenlik parametresince daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Yeterlilik kriterince incelendiğinde ise Mişmiş Park, Millet Bahçesi, Battalgazi Belediyesi önü ve Şehit Kemal Özalper lisesi acil toplanma alanının avantajlı olup Hürriyet Park, Fırat Mahalle Muhtarlığı, Nevzat Er Parkı, 100. Yıl İmamhatip Ortaokulu acil toplanma alanlarının dezavantajlı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Afet riski, acil toplanma alanı, planlama kriterleri, bütünleşik afet yönetimi, şehir planlama

Abstract:
Turkey has experienced several disasters from past to present and the policy followed against these disasters has usually been binding up wounds after disasters. Therefore, we have not made adequate progress in the predisaster risk reduction and preparation phases. In order to survive disaster risks with minimum damage, the predisaster risk reduction and preparation phases are crucial within the frame of integrated disaster management. The presence of areas where disaster victims can safely wait during disasters undoubtedly depends on emergency assembly areas which are designed adequately and appropriately in the predisaster risk reduction and preparation phases according to the planning criteria. In Turkey, as emergency assembly areas are chosen without considering the planning criteria, the research problems specified within the scope of the current thesis were possible inadequacy and inappropriateness to emerge in emergency assembly areas in case of a possible disaster. 
The present study aims to analyze the planning criteria of the emergency assembly area in Battalgazi district, in Malatya. The study evaluated the emergency assembly areas on the basis of the "appropriateness" criteria with the "usability, accessibility and safety" subvariables from the qualitative aspect and on the basis of the "adequacy" criteria with the "m2 amount per person and area size" subvariables from the quantitative aspect. 
As a result of the study, it has been determined that emergency assembly areas are more disadvantageous in terms of accessibility and usability parameters under the eligibility criteria, while it is more advantageous in terms of security parameter. When examined by the adequacy criteria, it has been seen that the emergency assembly area of Mişmiş Park, Millet Bahçesi, in front of Battalgazi Municipality and Şehit Kemal Özalper High School is advantageous, while the emergency meeting areas of Hürriyet Park, Fırat Neighbourhood Headman, Nevzat Er Park, 100. Yıl İmamhatip Secondary School are disadvantageous.

Keywords: Disaster risk, emergency assembly area, planning criteria, integrated disaster management, urban planning