Yaratıcı yer oluşturma ilkeleri üzerinden kültür bölgesi oluşum potansiyelinin incelenmesi: Darağaç, İzmir
Potential of cultural quarters from the lens of creative placemaking: Case of Darağaç, İzmir
Yazar: ECE NUR İLERİ
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM GÖKÇEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Miras = Inheritance ; Yaratıcı endüstriler = Creative industries ; İzmir = Izmir

Özet:
Dünya genelinde sanayisizleşmeyle beraber çöküntü bölgesine dönüşen/dönüşme tehlikesi olan kentsel alanların ve hızlı nüfus artışı ile çarpık kentleşme sonucu yaşam kalitesi düşen kentlerin iyileştirilmesi adına 1960'lar itibariyle çözüm arayışına girilmiştir. 1980'lere doğru kültür eksenli dönüşüm müdahaleleri popülerlik kazanmaya başlamış ve sonuç ürünlerden biri olarak "kültür bölgeleri" şekillenmiştir. Özellikle eski endüstri bölgelerinde gelişen bu kavram, yaratıcılığı, kültürü ve sanatı temel alarak sürdürülebilir sosyal ve ekonomik refahı arttırmayı hedeflemektedir. Bu hedefleri gerçekleştirmede etkili olan ve kültür bölgesinin tamamlayıcısı rolünü üstlenen "yaratıcı yer oluşturma" kavramı, kimliğini kaybetmiş ve atıl kalmış kentsel mekânlar ile o yerde yaşayan yerel kültürel ögeleri kente geri kazandırmak ve yerin yaşanabilirliğini arttırmak adına kentsel ve sosyal anlamda yapılan müdahaleleri içermektedir. 
Çalışmada, yaratıcı yer oluşturma kavramının kültür bölgesi oluşturma sürecindeki etkileri ve kültür bölgelerinin kent bütünüyle olan ilişkileri gözlemlenmiştir. Kentlerin eski endüstri bölgelerinin kültür bölgesine dönüşüm süreçleri incelenmiş, süreç içerisinde ortaya çıkan yönetimsel ve toplumsal deneyimler tartışılmış ve örnek alınan kültür bölgeleri, kıyaslama yapılarak değerlendirilmiştir. 
Tez çalışmasının amacı, yapılan analiz ve sentez çalışmaları ışığında, İzmir Liman arkası bölgesinden örnek alan olarak belirlenen Darağaç'ın kültür bölgesi olma potansiyelini değerlendirmek ve buna yönelik çözüm önerileri geliştirmektir. Bu doğrultuda çalışma, kentin önemli alanlarından biri olan liman arkasının, yaratıcı yer oluşturma gibi geleneksel planlamadan farklı yürütülen gelişim senaryoları uygulandığı takdirde kültürel, çevresel ve ekonomik anlamdaki olası sonuçlarını sunabilmeyi ve kentin gelişimine katkıda bulunabilmeyi hedeflemektedir.

Abstract:
Since the 1960s, there has been a search for solutions to improve urban areas that have become deteriorated or are at risk of becoming slums due to deindustrialisation and rapid population growth, which have led to declining quality of life. By the 1980s, culture-driven regeneration interventions started to gain popularity, resulting in the emergence of "cultural quarters." This concept, particularly prevalent in former industrial areas, aims to enhance sustainable social and economic well-being by focusing on creativity, culture, and art. The concept of "creative placemaking," which plays a complementary role in the formation of cultural quarters, involves urban and social interventions designed to revitalize neglected urban spaces and reintegrate the local cultural values, thereby enhancing the livability of the area. 
This study observes the effects of creative placemaking on the process of creating cultural quarters and examines the relationships between cultural quarters and the entire city. It analyses the transformation processes of former industrial areas into cultural quarter, discusses the managerial and social experiences that emerge during this process, and evaluates benchmark cultural quarters within a comparative framework.
The aim of the thesis is to assess the potential of Darağaç as a cultural quarter in the rear port area in Izmir, based on analyses and syntheses conducted, and to develop corresponding solution proposals. In this context, the study aims to present the possible cultural, environmental, and economic outcomes of implementing development scenarios that differ from traditional planning approaches. In the adopted creative placemaking approach for the rear port district as one of the significant urban areas, the site-specific creative placemaking principles are expected to contribute to the entire development of the city.