Cerrahi girişim sonrası uygulanan abdominal masajın gastrointestinal semptomlar ve konfor düzeyine etkisi
The effect of abdominal massage applied after surgery on gastrointestinal symptoms and comfort level
Yazar: SEMİHA KÜÇÜKAYDINOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURAY TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, cerrahi girişim sonrası abdominal masaj uygulanan hastalarda abdominal masajın gastrointestinal semptomlar ve konfor düzeyine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü ve deneysel türde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini Eylül 2022- Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul'daki bir üniversite hastanesinin ortopedi ve travmatoloji kliniğinde yatarak cerrahi girişim uygulanan toplam 68 hasta oluşturdu. 
Araştırma verileri, cerrahi girişim sonrası ilk üç gün defakasyon çıkışı gerşçekleşmeyen hastalar ile "Hasta Bilgi Formu", "Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ)", "Bristol Dışkı Skalası", "Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ)" ve "Genel Konfor Ölçeği (GKÖ)" kullanılarak toplandı. Deney grubundaki hastalara 4. günün sabahından itibaren, üç gün günde iki kez 15'er dk. abdominal masaj uygulandı. Kontrol grubuna ise, hekim istemine göre rutinde uygulanan lavman, laksatif vb. ilaçlar uygulandı. 
Araştırma bulguları incelendiğinde kontrol ve deney grupları arasında bireysel ve hastalık özellikleri açısından herhangi bir istatistiksel farklılık saptanmadı (p>0,05). Hastaların gastrointestinal sisteme ilişkin semptom ve alışkanlıkları arasında da istatistiksel anlamda fark yoktu. Hastaların cerrahi girişim sonrası ilk mobilizasyon, oral beslenmeye geçiş, bağırsak seslerinin sayısı (4., 5. ve 6. günlerde) ve ilk gaz çıkışının 2. Günde (deney n=17, kontrol=12), ilk kez defekasyon çıkışının 5.günde (deney n=11, kontrol=8) deney grubunda daha fazla sayıda hastada gerçekleşmesine rağmen her iki grup arasında istatistiksel anlamda fark saptanmadı. Dışkı özellikleri ve fonksiyonel bağımsızlık düzeyleri açısından gruplar homojendi. Hastaların cerrahi girişim sonrası deney ve kontrol gruplarının Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ) puanları karşılaştırıldığında, her iki grupta da gastrointestinal semptomların şiddetinin azaldığı görüldü. Gruplar, Genel Konfor Ölçeği (GKÖ) puanları açısından karşılaştırıldığında ise, her iki grupta da konfor düzeyinin artmasının yanı sıra, deney ve kontrol grupları arasında konforun en üst düzeyi kabul edilen sorunların üstesinden gelme alt boyutlunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görüldü (p<0,05). Deney grubunda, GKÖ'nün sorunların üstesinden gelme alt boyutu daha yüksekti.
Araştırmadan elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, yapılan abdominal masaj uygulamasının, farmakolojik yöntemlerin yerine geçebileceği ve benzer etkiler elde edilebileceği, aynı zamanda hastaların konforun en üst düzeyi kabul edilen ve hastanın bağımsız bir şekilde hareket edebildiği sorunların üstesinden gelebilme düzeyini artırdığı tespit edildi. Bu bağlamda; abdominal masaj uygulaması, cerrahi girişim sonrası gastrointestinal semptom yönetiminde ve konforun arttırılmasında önerilebilir.

Abstract:
This randomized controlled experimental study was conducted to determine the effect of abdominal massage on gastrointestinal symptoms and comfort level in patients undergoing abdominal massage after surgical intervention. The study sample consisted of 68 patients who underwent inpatient surgery in the orthopedics and traumatology clinic of a university hospital in Istanbul between September 2022 and September 2023.
The data were collected using the "Patient Information Form", "Functional Independence Scale (FIS)", "Bristol Stool Scale", "Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS)" and "General Comfort Scale (GCS)" with patients who did not defecate in the first three days after surgery. Patients in the experimental group received abdominal massage for 15 minutes twice a day for three days starting from the morning of the 4th day. In the control group, laxatives were administered routinely according to the physician's order.
No statistical difference was found between the control and experimental groups regarding individual and disease characteristics (p>0.05). There was also no statistically significant difference between the gastrointestinal symptoms and habits of the patients. Although the first mobilization, transition to oral feeding, number of bowel sounds (on days 4, 5, and 6), first gas output on day 2 (experimental n=17, control=12), and first defecation output on day 5 (experimental n=11, control=8) occurred in more patients in the experimental group, no statistical difference was found between both groups. The groups were homogeneous in terms of stool characteristics and functional independence levels. When the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS) scores of the experimental and control groups were compared after surgical intervention, it was seen that the severity of gastrointestinal symptoms decreased in both groups. When the groups were compared in terms of General Comfort Scale (GCS) scores, in addition to the increase in comfort levels in both groups, there was a statistically significant difference between the experimental and control groups in the sub-dimension of overcoming problems, which is considered the highest level of comfort (p<0.05). The sub-dimension of overcoming problems of the GCS was higher in the experimental group.
In line with these results obtained from the study, it was determined that abdominal massage application can replace pharmacologic methods and similar effects can be obtained, and at the same time, it increases the level of patients' ability to overcome problems, which is considered the highest level of comfort and the patient can move independently. In this context, abdominal massage application can be recommended for gastrointestinal symptom management and increased comfort after surgical intervention.