Türkiye-İran ilişkilerinin basına yansıması: Keyhan gazetesi örneği (2014-2019)
The reflections of Turkey-Iran relations on the Iranian press: The case of Keyhan newspaper (2014-2019)
Yazar: SÜLEYMAN GÜNDEDE
Danışman: PROF. DR. SALİH YILMAZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Keyhan gazetesi = Keyhan newspaper ; Suriye = Syria ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Türkiye ile İran'ın jeostratejik konumları ve Orta Doğu'da sahip oldukları önemli rol zaman zaman bu ülkelerin çıkarlarının çatışmasına neden olabilmektedir. Asırlardır bu şekilde gelişen ilişkiler özellikle Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'de cumhuriyetin, İran'da Pehlevi Hanedanlığının kurulması ve her iki ülkede de ulus devlet zemininde yeni bir dönemin başlamasıyla daha da belirgin bir hal almıştır. 2002 sonrası hızla artan ikili ilişkilerdeki iş birliği Arap Baharı sonrası yerini bölgesel rekabete bırakmıştır. Özellikle Suriye konusunda farklı saflarda yer alan Türkiye ve İran'ın ilişkileri bu dönemde ciddi zarar görmüştür. Suriye'de iç savaşın şiddetlenmesinin ardından Türkiye ile İran arasında siyasi gerilim de sürekli tırmanmıştır. Tırmanan bu gerilimde iki ülke basınının özellikle de İran basınının tetikleyici bir rolü olmuştur. 
2016 yılından itibaren iş birliği arayışı içerisine giren Türkiye ve İran, Rusya ile birlikte Suriye krizini çözme doğrultusunda görüşmelere başlamış ve Astana Görüşmeleri kapsamında bir dizi zirve gerçekleştirilmiştir. Süreçte İran basınının pozisyonu ise dönemsel değişimler dışında büyük oranda sabit kalmıştır. İran basınının Türkiye konusundaki pozisyonunu 2014-2019 yılları özelinde, Devrim Rehberi'nin kontrolünde bulunan Keyhan gazetesi üzerinden açıklayan bu çalışma yaşanan gelişmelerin bu yayın organına nasıl yansıdığını ele almaktadır. Genel Yayın Yönetmeni bizzat İran Devrim Rehberi Ali Hamaney tarafından atanan Keyhan gazetesi bir anlamda Hamaney'in sözcüsü olduğu kabul edildiği için bu gazetenin ortaya koyduğu pozizyon önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türkiye-İran İlişkileri, İran Basın, Keyhan Gazetesi, Suriye İç Savaşı, Türkiye-Rusya-İran Zirveleri

Abstract:
The geostrategic positions of Turkey and Iran along with their significant roles in the Middle East have occasionally turned them against one another. Although this paradigm in bilateral relations has a centuries-long history, it became even more obvious with the foundation of the republic in Turkey in 1923 and of the Pahlavi dynasty in Iran in 1925 to unfold a new period based on nations states in both countries. In the following years, although Turkey and Iran experienced problems around border issues, they also made significant moves to improve their relations. Cooperation in bilateral relations, which increased rapidly after 2002, was overshadowed by regional competition with the inception of the Arab Spring. The two countries had particularly conflicting positions over the Syrian crisis which seriously hurt their relations. Also, the political tension between Turkey and Iran increased steadily with the further escalation of the Syrian domestic war. The press in both countries, especially in Iran, adde to the already existing tension. 
As a result of the cooperation expectations from both countries since 2016, Turkey and Iran along with Russia started talks for the solution of the Syrian crisis and a number of summits were held within the framework of the Astana process. During this process, the Iranian press maintained its critical position towards Turkey with only temporary modifications. This study analyzes the position of the Iranian press towards Turkey for the years between 2014 and 2019 by focusing on the Keyhan newspaper which is controlled by Ali Khamenei, Iran's Supreme Leader, to show how this newspaper followed the developments in the relations. Since Keyhan's editor-in-chief is appointed by Khamenei, the newspaper can be viewed as reflecting his views which adds substantially to its importance. 

Keywords: Turkish-Iran Relations, Iranian Press, Keyhan Newspaper, Syrian Domestic War, Turkey-Russia-Iran Summits