Kauçuk ağacı öz sıvısından elde edilen tutkalın özellikleri ve ağaç malzemelerde yapıştırma performansının incelenmesi
The properties of glue obtained from rubber tree sap and investigation of the bonding performance in wood materials
Yazar: MEHMET KELEŞ
Danışman: PROF. DR. ERTAN ÖZEN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products

Özet:
Bu çalışmanın amacı kauçuk (Hevea brasiliensis) öz sıvısı içerinde bulunan lateks maddesini yapıştırıcı takviye malzemeler (alifatik izosiyonatlar) ile reaksiyona sokarak elde edilecek karışımdan ağaç işleri endüstrisinde kullanılabilecek dayanıklı doğal tutkal üretmektir. Çalışma kapsamında tutkal ana maddesi olarak doğal sıvı lateks kullanılarak elde edilen tutkalın ağaç malzeme yapıştırmasındaki uyumu incelenmiş ve ağaç malzemeler bir ağaç sıvısı olan lateksten üretilen tutkal ile yapıştırılmıştır.  Çalışmanın en önemli özgün değeri kullanılan ham maddenin doğal olmasıyla birlikte ağaç işleri endüstrisinde kullanılan fosil kaynaklı, fenol, üre, melamin ve formaldehit tutkallarının yerine alternatif olarak kullanılabilecek bir ürün olmasıdır.  Çalışma kapsamında geliştirilen tutkalın özellikleri deneysel çalışmalar ile belirlenmiş olup, hazırlanan lateks tutkal, ağaç malzeme ve kompozit malzemeden hazırlanan deney örnekleri üzerine uygulanmıştır. Geliştirilen lateks tutkalı ve piyasada kullanılan Polivinil Asetat (PVA), Üre Formaldehit (ÜF) tutkallarının Sarıçam (Pinus sylvestris L.), kayın (Fagus orientalis) ve kontrplak deney örnekleri üzerinde, yapışma testleri (fiziksel ve mekanik testler) incelenmiştir. Tutkal numunesinin viskozitesi, TS EN ISO 9665'e göre, tutkal numunesinin pH, değeri TS EN ISO 9665'e göre, tutkal numunesinin sınıflandırma tayini, TS EN 12765'e göre ve çekme deney örnekleri, BSEN302 ve TS 3969'a göre yapılmıştır.  
Çalışma sonuçlarına göre, lateks/lateks + sertleştirici tutkalının yapışma direncinin, PVA tutkalının yapışma direncine göre düşük olduğu, ÜF tutkalına göre ise daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak, ÜF ve PVA tutkalların aksine ortam şartları zorlaştığında (su, sıcaklık miktarı artışı) lateks tutkalının yapışma direncin arttığı görülmektedir. Deneysel sonuçlar yapıştırılan sarıçam, kayın ve kontrplak malzemelerde yeterli çekim direncine sahip olduğunu ve hava koşullarından aşırı derecede etkilenmediğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of this work is to get stable natural glue, which can be used in woodworking industry, from a mixture deriving from a reaction between latex, present in rubber (Hevea brasiliensis) serum, and adhesive modifier elements (aliphatic isocyanates). In this work, natural liquid latex has been used as glue initial material. The adaptation of glue, gained from natural elements, at wooden material bonding has been examined and wooden materials have been bonded with glue produced from a tree. The most important authentic value of this work is being natural and being a technologic product which can be used -as an alternative- instead of fossil based, phenol, urea, melamine, formaldehyde glues which are used in woodworking industry. The features of latex glue, polyvinyl acetate glue (PVA) and urea formaldehyde glue were determined with experimental studies and latex glue was implemented on test samples prepared from wooden material and composite material. Adhesion tests (physical and mechanical tests) have been analyzed on the test samples of scotch pine, (Pinus sylvestris L.), beech (Fagus orientalis) and plywood. The viscosity of glue sample has been made according to TS EN ISO 9665, the pH to TS EN ISO 9665, the classification to TS EN 12765, and the tensile test samples have been made according to BSEN302, TS 3969. 
According to the results of the study, the adhesion resistance of the developed glue was determined lower when compared to PVA glue. Besides, the adhesion resistance of the developed glue was determined higher when compared to urea formaldehyde glue. Unlike PVA and urea formaldehyde glue, it was observed that the adhesion resistance of latex glue increases when the ambient conditions are hardened (high water and temperature). It was observed that the bonded pine, beech and plywood materials have sufficient tensile strength and are not severely affected by weather conditions.