Öğretmen adaylarının öz-yeterlik algıları ve üstbilişsel farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Study on preservice teachers? self-efficacy perceptions and metacognitive awareness in terms of different variables
Yazar: DURSUN YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSEL MEMİŞ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik algıları ve üstbilişsel farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenip aralarındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi'ndeki 838 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların öz-yeterlik algıları Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (1998) tarafından geliştirilip Çapa ve arkadaşları (2005) tarafından Türkçeye çevrilen ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılan ?Teachers' Sense of Efficacy Scale? (TSES)'nin uzun formu, üstbilişsel farkındalıkları Schraw ve Dennison tarafından geliştirilen Akın ve arkadaşları (2007) tarafından Türkçeye çevrilip geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Metacognitive Awareness Inventory (MAI) kullanılarak belirlenmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri ise araştırma esnasında geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılarak tespit edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 13.0 istatistiksel analiz yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının genel öz-yeterlik algılarında kendilerini oldukça yeterli düzeyde hissettikleri, üstbilişsel farkındalık düzeylerinin ise yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Öğretmen adaylarının öz-yeterlik algısı ve alt boyutları ile üstbilişsel farkındalıkları ve alt boyutlarında cinsiyet, bölüm, sınıf ve mezun oldukları lise türü demografik özelliklerine ve öğretmenliği tercih etme sebeplerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunmuştur. Ayrıca genel öz-yeterlik düzeyleri ile genel üstbilişsel farkındalık düzeyleri arasında orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study, examining preservice teachers' self-efficacy perceptions and metacognitive awareness with regards to different variables, and aiming to determine the correlations, was conducted with 838 preservice teachers from Zonguldak Karaelmas University, Ereğli Faculty of Education. Participants' self-efficacy perception and metacognitive awareness were determined by long form of 'Teachers Sense of Efficacy Scale' (TSES), developed by Tschannen-Moran and Woolfolk Hoy (1998), translated and validation-reliability measurements conducted by Çapa et al. (2005), and Metacognitive Awareness Inventory (MAI), developed by Schraw and Dennison, translated and validation-reliability measurements conducted by Akın et al. (2007), respectively. Participants' demographic data was determined by an information form developed during the study. The analysis of data was conducted by SPSS 13.0 statistical analysis software. As a result of this study, it was found that preservice teachers perceived themselves quite sufficient in terms of their overall self-efficacy, and their metacognitive awareness levels were high. Substantial statistical differences were found among demographic data on gender, department, grade, graduated high school and the reasons for choosing teachership as profession, with regard to preservice teachers? self-efficacy perception and its subdimensions as well as metacognitive difference and its subdimensions. Moreover, medium correlation was detected between their overall self-efficacy levels and the overall metacognitive awareness levels.