Türkiye'de yapılan genel seçimlerin (1946-2002 arası ) seçim herestetiği bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of general elections (between 1946-2002) in Turkey in the context of electoral heresthetic
Yazar: HÜSEYİN SEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BAHARÇİÇEK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Genel seçimler = General elections ; Manipülasyon = Manipulation ; Seçim sistemleri = Election systems ; Seçimler = Elections

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de yapılan (1946-2002) genel seçimlerinin seçim herestetiği açısından değerlendirilmesidir. Çalışmada demokrasi kavramı, seçim sistemleri ve Türkiye'de uygulanan seçim sistemleri anlatılmıştır. Bununla birlikte araştırma konusunun teorik altyapısını oluşturan herestetik kavramı ele alınarak seçim herestetiği kavramı açıklanmıştır. Seçim herestetiği,  seçim sistem reformu ve seçim zamanlaması alt başlıklarına ayrılarak anlatılmıştır. 
Araştırmanın temel sorusuna cevap verebilmek için nitel bir yaklaşım olan vaka (olay) analizi araştırma deseni kullanılmıştır. Bu bağlamda tez çalışmasını oluşturan dönem aralığı seçim sistem reformu kapsamında altı vakaya ayrılmış ve dönemsel olarak analizi yapılmıştır. Seçim sistemi reformlarına yönelik analizler üç alt araştırma sorusu çerçevesinde yapılmıştır. Tez çalışmasını oluşturan dönem aralığı seçim zamanlaması kapsamında altı vakaya ayrılmış ve dönemsel olarak analizi yapılmıştır. Seçim zamanlamasına yönelik analizler iki alt araştırma sorusu çerçevesinde yapılmıştır.
Çalışmanın sonuç bölümünde; seçim sistemi reformları ve seçim zamanlamasına ilişkin yapılan vaka analizleri değerlendirilmiştir. 
Seçim sistem reformu ile ilgili yapılan değerlendirmede şu bulgulara ulaşılmıştır: 1961, 1983 ve 1987 seçimleri öncesinde yapılan seçim sistemi değişikliklerinde seçim sisteminin değişmesinde mevcut seçim sisteminin nispi veya çoğunluk seçim sistemi olmasının etkisinin olduğu, 1965, 1969 ve 1995 seçimlerinde ise mevcut seçim sisteminin etkisinin olmadığı söylenebilir. 1961 seçimlerinde stratejik davranışın olmadığı, 1965, 1969, 1987 ve 1995 seçimlerinde ise stratejik davranışın olduğu söylenebilir. 1983 seçimlerinde ise stratejik davranışın belirlenmesine yönelik analiz biriminin olmaması bu konuda yorum yapmak için önemli bir kısıt olmuştur. 1961, 1965, 1983 ve 1995 seçimlerinde yapılan seçim sistem değişikliklerinin sistemi tasarlayanlara avantaj sağlamadığı, 1969 ve 1987 seçimleri öncesinde seçim sisteminde yapılan değişikliklerin avantaj sağladığı söylenebilir.
Seçim zamanlaması ile ilgili yapılan değerlendirmede şu bulgulara ulaşılmıştır:1957, 1991, 1995, 1999 ve 2002 yıllarında erken seçim yapılmasında yeni siyasal aktörlerin etkisinin olmadığı, 1987 erken seçimlerinde ise yeni siyasal aktörlerin erken seçim kararının alınmasında etkisinin olduğu görülmüştür. 1957 ve 1987 erken seçimlerinde geleceğe yönelik ekonomik beklentilerin kısmen, 1991 erken seçimlerinde ise önemli oranda etkisinin olduğu; 1995, 1999 ve 2002 erken seçimlerinde ise erken seçim kararının alınmasında geleceğe yönelik ekonomik beklentilerin etkisinin olmadığı söylenebilir.

Abstract:
Main purpose of the this study is to evaluate the Turkey's general elections  (Between the years of 1946-2002) in terms of electoral heresthetics. Concept of democracy, electoral systems and electoral systems that implemented in Turkey were explained in the study. In addition, the concept of heresthetics that constitutes the theoretical base of the study was discussed and the concept of electoral heresthetics was explained. Electoral heresthetics are explained under the subheadings of electoral system reform and election timing.
In order to answer the research question case study research design, which is the one of the qualitative approaches, was used. In this context, the period interval that constitutes the thesis study was divided into six cases within the scope of electoral system reform and analyzed periodically. Analyzes on electoral system reforms were carried out within the framework of three sub-research questions. The period interval that constitutes the thesis study was divided into six cases within the scope of election timing and analyzed periodically. Analyzes on election timing were carried out within the framework of two sub-research questions.
In the conclusion part of the study, case studies on electoral reforms and election timing are evaluated. 
The following findings have been reached by the evaluation of the electoral reform: It can be said that; existing electoral sytem being propotional or majority had an effect on the change of electoral system that made before the 1961, 1983 and 1987 general elections, while the existing electoral system had no effect on the change of electoral system that made beferore 1965, 1969 and 1995 general elections. It can be said that there was no strategic behavior in the 1961 general elections elections, whereas there was strategic behavior in the 1965, 1969, 1987 and 1995 general elections. The absence of an analysis unit that related with 1983 general elections has been an important constraint for determining strategic behavior. It can be said that electoral changes that made before the 1961, 1965, 1983 and 1995 general elections did not provide any advantage to the electoral system designers notwithstanding the electoral changes that made before 1969 and 1987 general elections provided advantage to the electoral system designers.
The following findings have been reached by the evaluation of the election timing: It was observed that new political actors did not have an effect on early general elections in 1957, 1991, 1995, 1999 and 2002,but that new political actors had an influence on the decision of early elections in the 1987 early elections. It can be said that; economic expectations about the future partially ifluenced the decisions on early general elections that made in 1957 and 1987. Economic expectations about the future significantly influenced the decisions on early general elections that made in 1991. Lastly, it can be said that expectations about the future had no effect on the decision of general elections that made in 1995, 1999 and 2002.