Bir üniversitenin tıp fakültesinde öğrencilerin ve asistan hekimlerin organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of information, attitudes and behaviors of students and resident physicians about organ donation in a university's medical faculty
Yazar: ORHAN KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET NESİMİ KİŞİOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Bir Üniversitenin Tıp Fakültesinde Öğrencilerin ve Asistan Hekimlerin Organ Bağışı
Hakkında Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de organ nakli bekleyen hasta sayısının gün
geçtikçe artmasına rağmen organ bağışı sayısının düşük kalması önemli bir sağlık sorunudur.
Toplumun her bireyinin organ bağışı konusunda yeterli bilgi ve bilince sahip olması bir
zorunluluktur. Bu araştırmanın amacı; Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde
öğrencilerin ve asistan hekimlerin organ bağışı konusunda bilgilerini, tutumlarını ve
davranışlarını değerlendirmek; çeşitli etkenlerin organ bağışı üzerine olan etkisini
belirlemektir.
Kesitsel analitik tipteki bu araştırmanın evrenini; Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp
Fakültesi'nde öğretim gören öğrenciler (n=1478) ve görev yapan asistan hekimler (n=235)
oluşturmaktadır (N=1713). Veri toplama işlemi; tanımlayıcı bilgi formu, "Organ Bağışına
İlişkin Tutumlar Ölçeği" ve "Organ-Doku Bağışı ve Nakli Konusunda Bilgi Düzey Ölçeği"
olmak üzere 3 bölümden oluşan anket gözlem altında uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Tek
değişkenli analizlerde bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, ki kare
analizleri; çok değişkenli analizlerde lineer regresyon ve binary lojistik regresyon analizleri
kullanılmıştır.
Çok değişkenli analizlerde farklı inanca sahip bireylere organ bağışı yapabileceğini
düşünmenin organ-doku bağışı ve nakli konusunda bilgi düzeyini olumlu yönde etkilediği;
farklı inançtan bireylere organ bağışı yapma ve organ bağışını kabul etme düşüncelerinin organ
bağışına ilişkin tutumu olumlu yönde etkilediği; organ bağışı yapmanın, organlarının ailesi
tarafından bağışlanmasını istemenin, ailesinden bir bireyin beyin ölümü gerçekleşirse
organlarını bağışlama isteğinin, kendi düşüncesine göre dini inançlarına kısmen bağlı olma/
bağlı olmamanın organ bağışına ilişkin davranışı olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.
Tıp fakültesi öğrencilerine ve asistan hekimlere organ bağışı konusunda farkındalık
düzeyini artırmaya yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: asistan hekimler, bilgi, davranış, organ bağışı, organ nakli, tıp
fakültesi öğrencileri, tutum

Abstract:
Evaluation of Information, Attitudes and Behaviors of Students and Resident Physicians
about Organ Donation in a University's Medical Faculty
Although the number of patients waiting for organ transplants in our country as well as
all over the world is increasing, the number of organ donations is low. It is a must for every
individual to have sufficient knowledge and consciousness about organ donation. The purpose
of this research is to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of students and resident
physicians about organ donation at Suleyman Demirel University Faculty of Medicine and to
determine the effect of various factors on organ donation.
The universe of this cross-sectional analytical study is consisted of students who are
studying (n = 1478) and resident physicians who are working (n = 235) at Suleyman Demirel
University Faculty of Medicine (N=1713). Data collection process; was obtained with a 3-part
survey, including descriptive information form, Attitude Scale for Organ Donation and
Knowledge Level Scale about Organ-Tissue Donation and Transplantation, which was
conducted under observation. In independent groups; t test, Mann Whitney U test, Kruskal
Wallis, chi-square analysis were used for univariate analysis and on the other hand linear
regression and binary logistic regression analysis were used for multivariate analyzes.
In multivariate analysis; it has been identified that thinking that it is possible to donate
organs to individuals with different beliefs may affect the level of knowledge about organ-tissue
donation and transplantation in a positive way; thoughts of organ donation to individuals with
different faiths and accepting organ donation from them positively affect organ donation
attitudes and it was also determined that organ donation, request the donation of the organs by
the family, request of a family member to donate organs if brain death occurs and in part, to be
partially bound / not bound to religious beliefs all positively affect organ donation behavior.
Efforts should be made in order to increase the awareness about organ donation of
medical school students and resident physicians.
Keywords: resident physicians, knowledge, behavior, organ donation, organ
transplantation, medical school students, attitude