Trafik kazalarında araç içi pozisyonun morbidite ve mortalite üzerine etkisi
Effect on morbidity and mortality in position inside the vehicle in traffic accidents
Yazar: ORHAN MERAL
Danışman: PROF. DR. EKİN ÖZGÜR AKTAŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Kazalar = Accidents ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Oturma analizleri = Settlemet analysis ; Oturma düzenleri = Seating arrangements ; Trafik kazaları = Traffic accidents

Özet:
Trafik kazaları halen ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu olup, araç içi trafik kazaları da önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Bu çalışmada, trafik kazalarında kazazedenin araç içi pozisyonun morbidite ve mortalite üzerine olan etkisinin araştırılması amaçlandı.
Çalışma kesitsel bir çalışma olup, 01.05.2014 – 30.11.2014 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi'ne araç içi trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle başvuran olgulardan onam veren hastalar çalışmaya dahil edildi. Veriler yüz yüze görüşme ile doldurulan anketler ve hasta dosyalarından elde edidi.
Çalışmaya dahil edilen 519 olgunun 329'u (%63,4) erkek, 190'ı (%36,6) kadındı. Yaşları 0 – 85 arasında değişmekte olup ortalaması 33,11±16,86 olarak bulundu. Kazaların en sık 18.00 – 23.59 saat aralığında (%36,3), otomobil içinde (%79) ve bir başka araç ile çarpışma (%61,7) sonucu gerçekleştiği saptandı. Olguların %43,2'sinin (n=224) kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olduğu, bunların %17,9'unun (n=40) emniyet kemerine bağlı, hava yastığı açılan 105 olgudan %31,4'ünün (n=33) hava yastığına bağlı yaralamalarının mevcut olduğu tespit edildi. Kazazedelerin %39,5'inin sürücü, %26,4'ünün sürücü yanı yolcu olduğu saptanmış olup, 110 km/s hızın üzerinde oluşan kazalarda, 110 km/sa hızın altında olan kazalara göre, adli tıbbi açıdan, yaralanmanın yaşamsal tehlike oluşturmasının yaklaşık 3 katına (%37,5 - %13,6), basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek olmasının ise yaklaşık 2 katına (%56,3 - %26,3) çıktığı görüldü. Yaralanmanın en sık %33,6 ile baş ve %17 ile toraks bölgesinde meydana geldiği, baş yaralanmalarının çocuklarda (p<0,01), boyun (p<0,05), toraks (p<0,01) ve üst ekstremite (p<0,05) yaralanmalarının ise erişkinlerde daha sık görüldüğü saptandı. Ayrıca kucakta ve arka orta koltuk yolcularında boyun yaralanması görülmemesi dikkati çekti (p<0,05). 
Karayolu taşımacılığının ülkemizde yolcu ve yük nakli için alternatif ulaşım yollarına göre daha yoğun kullanılması, trafik kazalarına bağlı sorunların da daha sık yaşanmasına neden olmaktadır. Trafik kazalarında yaralanan veya ölen kişilerin çoğunun aktif iş yaşamında olması, tanı ve tedavi giderlerinin yanında ciddi bir rehabilitasyon ve iş gücü kaybı oluşturmaktadır. Çalışmamız ve benzer çalışmalar, alınan önlemlerin etkinliklerini gösterdiği gibi değişen yaralanma profillerinin de anlaşılması ve bunları önlemek için alınacak önlemlere ışık tutması açısından önemlidir.

Abstract:
Traffic accidents are still an important public health issue in our country and intra-vehicle accidents cause substantial morbidity and mortality. In this study, it was aimed to investigate the effect of seating position on morbidity and mortality in traffic accidents.
Cases who have applied to Ege University, Faculty of Medicine, Emergency Department between 01.05.2014 and 30.11.2014 due to injuries in motor vehicles and who have signed inform consent were included in the study. Data were obtained via personal interview surveys and from patient files.
519 cases were included in the study, 329 (%63.4) being male and 190 (%36.6) being female. Ages ranged between 0-85, average age was found to be 33.11±16.86. It was noted that the accidents most frequently occurred between the hours 18.00-23.59 (%36.3), with a car (%79) and as a collision with another car (%61.7). Data revealed that %43.2 (n=224) of the cases had their seat belt fastened during the accident and injuries due to seat belt were identified  on %17.9 (n=40) of them. For 105 of the cases, airbags had inflated and injuries due to airbag were noted on %31.4 of them. While %39.5 of the injured individuals were drivers, %26.4 were front seat passengers. From a forensic medicine perspective; "life threatening injuries" were approximately twice more common (%37.5 - %13.6) in accidents with over 110 km/h speed compared to accidents with under 110 km/h speed.  Accidents with over 110 km/h speed caused approximately twice the amount (%56.3 - %26.3) of "injuries which can not be resolved with simple medical intervention" compared to accidents with under 110 km/h speed. Head injuries were the most common with %33.6 followed by chest injuries with %17. Head injuries were more common in children (p<0.01); neck (p<0.05), chest (p<0.01) and upper extremity (p<0.05) injuries were more common in adults. No neck injuries were noted for cases sitting on somebody's lap and middle rear seat (p<0.05). 

Road transportation is more commonly utilized compared to its alternatives in our country and therefore issues associated with traffic accidents are more frequently experienced. Since most people who were injured or deceased in traffic accidents have an active professional life; significant rehabilitation expenditure and labor loss occur besides diagnosis and treatment costs. Our study and similar studies not only show the effectiveness of the measures taken but also provide an insight into changing injury profiles and precautions to prevent them.