Profenofos ve Mcpa'nın testise etkilerinin ultrastrüktürel düzeyde incelenmesi
Investigation of effects of profenofos and Mcpa on testis on ultrastructural level
Yazar: NEJAT ÜNLÜKAL
Danışman: PROF. DR. ATTİLA DAĞDEVİREN ; PROF. DR. GÜLTEN KARABAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: 2,4-D, MCPA = 2,4-D, MCPA ; Elektron mikroskobu = Electron microscope ; Testis = Testis

Özet:
Endokrin bozucular hormonları taklit ederek veya onları bloke ederek vücuttaki
normal işlevleri bozmakta, normal hormon seviyelerini değiştirmekte, hormon üretimini
uyarmakta ya da üretimi duraksatmakta ya da hormonların organizmadaki yer değiştirme
yollarını bozmaktadır. Endokrin bozuculardan önemli bir grup da pestisitlerdir. Pestisitler
içinde en geniş kullanım alanı olan grup organofosfat grubudur. Bu bileşiklerden
profenofos ve 4-kloro-2-metil fenoksi asetik asit (MCPA)'in; erkek genital sistemine
olumsuz etkilerinin bilinmesine rağmen ultrastrüktürel düzeydeki etkisi hakkındaki
çalışmalar sınırlıdır. Bu nedenle bu çalışmada hem MCPA' nın hem de profenofosun; testis
seminifer tübülleri üzerine ultrastrüktürel düzeydeki etkisini karşılaştırmalı olarak
incelemek amaçlanmıştır.
Çalışmada; 14 haftalık sıçanlardan her grupta 10 adet erkek sıçan olacak şekilde 3
grup oluşturulmuştur. Grup1 kontrol grubu, Grup 2 profenofos grubu ve Grup 3 MCPA
grubudur. Kontrol grubuna gavaj yoluyla yalnızca distile su uygulanmıştır. Profenofos
grubuna haftada 2 kez belirlenen gün ve saatte 17 mg/kg dozunda profenofos gavaj yoluyla
1 ay süre ile uygulanmıştır. MCPA grubuna her gün belirlenen saatte 190 mg/kg dozunda
MCPA gavaj yoluyla 1 ay süre ile uygulanmıştır. Çalışmadaki tüm hayvanların sakrifiye
edilmesi sonucu çıkarılan testis dokularında elektron mikroskobik inceleme ve
biyokimyasal inceleme yapılmıştır.
Elektron mikroskobik incelemelere göre, kontrol grubunda spermatogenez süreci
sağlıklıdır. Profenofos grubunda spermatogenik hücrelerde ve Sertoli hücrelerinde yapısal
bozulmalar izlenmiştir. MCPA uygulanan grupta spermatogenik seriyi oluşturan hücreler
arasında boşluklar, hücresel dejenerasyon profenofosa karşın hücrelerde yapısal hasar
biraz daha belirgindir. MCPA uygulanan grupta bazı Leydig hücrelerinde apopitozis
belirlenmiştir. Biyokimyasal incelemelere göre, serbest ve toplam testosteron ölçümünde
profenofos ve MCPA gruplarında, uygulama öncesi ve sonrasında istatistiki olarak anlamlı
bir farklılık vardır.
Testis görünümünde yapısal düzeyde gördüğümüz dejenerasyon ile biyokimyasal
verilerimizin sonucu; profenofos ve MCPA' nın spermatogenez sürecinin sağlıklı olarak
devam etmesini engellediğini düşündürmüŞtür.

Abstract:
Endocrine disruptors disrupt normal functions of hormones in the body by imitating
them or by blocking them. They change normal levels of hormones and stimulate the
production of hormones or give pause to their production or disrupt the ways of
translocation of hormones in the organism. A significant group of endocrine disruptors is
pesticides. The most widely used is group of organophosphate among pesticides. It is
known that of these compounds, profenofos and MCPA (4-chloro-2-methylphenoxy acetic
acid ) have negative effects on male genital system. However, studies about the effect on
the ultrastructural level are limited. For this reason, in this study, investigating the effect of
both MCPA and profenofos on testis seminifer tubuls on the ultrastructural level
comparatively is intended.
In the study, there are three groups and in each group there are ten male rats which
are fourteen weeks old. Group 1 is the group of control. Group 2 is the group of profenofos
and group 3 is the group of MCPA. Only distilled water is administered to the control
group by gavage. Two times per week, on determined day and time, 17 mg/kg profenofos
is administered to group of profenofos by gavage for one month. Every day, on determined
time 190 mg/kg MCPA is administered to group of MCPA by gavage for one month. All
of the rats in the study were sacrificed and tissues of testis were excluded. Electron
microscopic and biochemical investigation were made on excluded tissues of testis.
According to electron microscopic investigations, the process of spermatogenesis is
healthy in the group of control. Structural degenerations were observed on spermatogenic
cells and Sertoli cells in the group of profenofos. In the group of MCPA, gaps between
cells which make up spermatogenic series and cellular degeneration, structural damage are
more clear than profenofos. In the group of MCPA, apoptosis is determined in some
Leydig cells.
According to biochemical investigations, free and total testosteron levels measured
and in the groups of profenofos and MCPA, there are significant differences statistically on
the levels of free and total testosteron before and after administration.
As a result of structural degeneration observed in the view of testis and biochemical
data, we think that profenofos and MCPA impede the process of spermatogenesis to
continue healthily.