Çakışan öyküler – çatışan beklentiler: Türk ve yabancı öğrencilerin ortak deneyimleri ve gelecek beklentilerinin incelenmesi (İstanbul Pendik'te yapılan karma çalışma, 2019)
Coinsiding stories – conflicting expectations:the analysis of common experiences and future expectations of Turkish and foreign students in Turkey (Mixed study in Istanbul Pendik, 2019)
Yazar: ERSİN YAĞAN
Danışman: PROF. DR. BELMA AKŞİT
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Damgalama = Stigmatization ; Gelecek beklentisi = Future expectations ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yabancılar = Foreigners ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de eğitim gören Türk ve yabancı öğrencilerin ortak deneyimleri ve gelecek beklentileri hakkında öğretmenlerin, yabancı ve Türk öğrenciler ile onların velilerinin görüşlerinin değerlendirilmesidir. Çalışma bu amaç doğrultusunda, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Pendik İlçesinde farklı okul türlerinde eğitim gören 26 öğrenci 20 veli ve 535 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Yabancılara Yönelik Tutum Ölçeği", "Yarı Yapılandırılmış Derinlemesine Görüşme Formları" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin istatistiksel analizleri SPSS 21 paket programı ile nitel verilerin analizi ise NVIVO 12 programı ile yapılmıştır. Nicel verilerinin analizinde Bağımsız Grup t-Testi ve Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiklerde .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Nitel verilerin analizinde ise görüşme deşifrelerinden elde edilen veriler tema ve kodlar oluşturularak analiz edilmiştir.
Araştırmanın nitel aşamasında yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular "(1)Yabancılara Bakış, (2)Önyargılar, (3)Gelecek Planlaması ve Beklentiler ile (4)Kaygılar" olmak üzere dört tema başlığı altında toplanarak incelenmiştir. Yabancı ve Türk öğrenciler ile velilerin görüşleri bu başlıklar altında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan bu değerlendirmelerde Türk öğrenci ve velilerde yabancılara yönelik olumsuz bir görüş oluştuğu görülmüştür. Türk öğrenci ve velilerin özellikle gelecek beklentileri açısından yabancıların varlığını bir tehdit unsuru olarak algıladıkları belirlenmiştir. Yabancı öğrencilerin Türkiye'deki eğitim yaşantıları sonlandığında ülkelerine dönmek istedikleri, yabancı velilerin ise çocuklarının iş yaşantısına da Türkiye'de devam etmelerini istedikleri görülmüştür. Genel olarak görüşme yapılan tüm yabancıların Türk vatandaşlığı almak istedikleri, görüşme yapılan Türklerin ise buna karşı oldukları ortaya konmuştur.
Araştırmanın nicel aşamasında, öğretmenlerin yabancılara yönelik tutumlarının genel olarak olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte araştırmada erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre ve İmam Hatip okullarında görev yapan öğretmenlerin diğer okul türlerinde görev yapan öğretmenlere göre yabancılara bakış açılarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra öğretmenlerin yaş, lisansüstü eğitim yapma ve hizmet yılları değişkenlerine göre yabancılara yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşmadığı ortaya çıkmıştır. Araştırmada ayrıca kapsayıcı eğitim uygulamalarına katılan öğretmenlerin yabancılara yönelik tutumları ile bu uygulamalara katılmayan öğretmenlerin tutumlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the perspectives of teachers, Turkish students, foreign students, and their parents on the status of foreign students who take education in Turkey. This study is performed in the 2018-2019 academic year, and the study group consists of 26 students, 20 parents, and 535 teachers from different school types in Pendik District , Istanbul. "Attitude Towards Foreigners Scale", "Semi-Structured in Depth Interview Forms", and "Personal Information Form" are used to collect data during this research. The SPSS 21 statistical tool is used to analyze the obtained quantitative data, and NVIVO 12 tool is used to analyze the qualitative data. During the analysis of qualitative data, Individual Group t-Test, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) tests are used. Statistical significance level is taken as 0.5 during the analysis. During the qualitative data analysis, the interview results were deciphered and coded appropriately to be used for the analysis.
The qualitative data obtained during the interviews are categorized as four different groups. These groups are: "(1) Attitude Towards Others, (2) Prejudices, (3) Future Planning and Expectations, and (4) Concerns". The answers of Turkish students, foreign students, and parents are evaluated and compared under these groups. During the evaluation process of the data from Turkish students and their parents, it is observed that there is a negative attitude towards foreigners. It is also extracted that the Turkish students and parents see the foreigners as threat to their Future Expectations. Another information extracted from the data is that, the foreign students expect to return to their original country once they complete their education in Turkey, whereas the foreign parents expect their children to continue their professional life in Turkey once they complete their education. In general, it is observed that all the foreigners who were interviewed expect to receive Turkish citizenship. However, all the Turkish people who were interviewed are against giving Turkish citizenship to foreigners.
In the quantitative analysis phase of the research, it is observed that, the attitude of teachers to foreign students are usually negative. In addition to this, the male teachers have more positive feelings than female teachers to foreigners. Similarly, the teachers from Religious Schools have more positive feelings than the ones from other schools towards foreigners. On the other hand, it is observed that some factors such as teachers' age, advance educational degree, and years of experience don't influence their attitude to foreigners. Lastly, regarding their attitude towards foreigners no meaningful difference was found between the teachers who received Inclusive Education trainings and who did not receive the same Training.