Cerablus ve çevresinde yaşayan Türkmenlerin folkloru (Geçiş dönemleri)
Folklore of Turkmen people living in Cerablus and its surroundings (Transition periods)
Yazar: ARİFE TAŞKIRAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
VII. yüzyılda Oğuz boylarıyla tanışmış, XI. yüzyılda Selçuklulara ev sahipliği yapmış; uzun bir dönem, önce Memlûklerin sonra Osmanlı Devleti'nin hakimiyetinde kalmış, bugün Türkiye'nin güney sınır komşusu olan Suriye toprakları, halk kültürü ve edebiyatı bakımından zengin ve köklü bir birikime sahiptir. İçinde Türkmenlerin yaşadığı, Türkçenin konuşulduğu ve Türk kültürünün yansımalarının Arap ve Kürt kültürünün de üzerinde görüldüğü bu topraklar, önceleri baba-oğul Esad Rejiminin tesiriyle, Suriye İç Savaşı'ndan sonra ise kaos ortamının beraberinde getirdiği güvenlik sorunları nedeniyle folklor çalışmalarının yapılamadığı bir alan olmuştur. Çalışmada tüm zorluklar göz önünde bulundurularak Cerablus ve çevresinde bulunan Türkmen köy ve beldelerine ulaşılmış, burada yaşayan Türkmenlerin folklor unsurları ve halk edebiyatı ürünleri tespit edilmiş, Türkmenlerin sözlü tarihi, onların kendi ifadeleriyle kaydedilmiş ve Suriye sosyal tarihinin, Türkmenler üzerindeki genel durumu ortaya konmuştur. Çalışma, Cerablus ve çevresinde yaşayan Türkmenlerin kültürünü; dini, edebi ve sosyal açıdan ele alarak somut veriler sunmakta ve Türkmenlerin geçmişten bugüne Suriye'deki sosyal yapılanmasının tanınması bakımından önem taşımaktadır. Suriye İç Savaşı'nın, Cerablus ve çevresinde yaşayan Türkmenlerin sosyokültürel yapıları ve aidiyet kültürleri üzerindeki yıkıcı etkisini ortaya koyan ilk saha çalışması olması bakımıyla da yapılan çalışmanın, Suriye Türkmen folkloru ve karşılaştırmalı halk bilimi için bir kaynak niteliği taşıması beklenmektedir.

Abstract:
In the 7th century, it had encounters with the Oghuz tribes, and in the 11th century, it hosted the Seljuks, The Syrian territories, which today are Turkey's southern border neighbors, have a rich and deep-rooted cultural and literary heritage. These lands, where Turkmen people live, Turkish is spoken, and reflections of Turkish culture can also be seen in upon Arab and Kurdish culture, have been an area where folklore studies could not be conducted due to the influence of the Assad regime, which existed previously, and later due to the security issues brought about by the chaotic environment after the Syrian Civil War. Taking into account all the difficulties, the study reached Turkmen villages and towns in Cerablus and its surroundings, folklore elements and folk literature products of the Turkmen people living there were identified and the oral history of the Turkmen community was recorded based on their own expressions, and the overall situation of the Turkmen people in the context of Syrian social history was revealed. The study provides concrete data by examining the culture of the Turkmen people living in Cerablus and its surroundings from religious, literary, and social perspectives, and it is important in terms of recognizing the social structure of the Turkmen community in Syria from the past to the present. The study, being the first fieldwork that reveals the impact of the Syrian Civil War on the Turkmen people living in Cerablus and its surroundings, is expected to serve as a source for Syrian Turkmen folklore and comparative folklore studies.