Bazı ilaç öncül maddelerinin mutajenik etkilerinin bakteriyal ve hücre kültürü testleri ile araştırılması
Investigation of mutagenic effects of some prodrug substances by using bacterial and cell culture tests
Yazar: PERRİN AYAZ TÜYLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ZEYTİNOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Benzotiyazoller = Benzothiazoles ; Hücre kültür teknikleri = Cell culture techniques ; Mutajenisite testleri = Mutagenicity tests ; İlaç maddeleri = Drug substances

Özet:
ÖZET Doktora Tezi BAZI İLAÇ ÖNCÜL MADDELERİNİN MUTAJENİK ETKİLERİNİN BAKTERİYAL VE HÜCRE KÜLTÜRÜ TESTLERİ İLE ARAŞTIRILMASI Berrin AYAZ TÜYLÜ Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Danışman: Yard. Doç. Dr. Hülya ZEYTİNOĞLU 2001, 113 sayfa Bu çalışmada, antibakteriyal, antifungal, antiinflamatuar, analjezik ve antitumor etkileri bilinen ve bir ilaç öncül maddesi olarak sentezlenen 2-sübstitüe fenil benzotiyazolün BT-3, BT-10, BT-15, BT-18 ve BT-26 kodlanyla isimlendirilen 5 türevinin çeşitli dozlardaki olası mutajenik aktivitesi bakteriyal ve hücre kültürü testleri ile araştırılmıştır. Bakteriyal yöntem olarak kullanılan Salmonella mikrozom testi sonuçlarına göre fenil halkasına orto ve para konumunda nitro grubu bağlı BT-18 ve BT-26 kodlu benzotiyazol türevleri metabolik aktivasyon enzimlerinin bulunduğu ve bulunmadığı koşullarda oldukça etkili mutajenik aktivite göstermiştir. Diğer yandan test maddelerinin insan lenfosit kültürü kromozomlarında kardeş kromatid değişimini BT-3, BT-15 ve BT-18 kodlu türevlerin 48 saat uygulanan 300 ug/ml'lik dozları ile anlamlı ölçüde arttırdığı tesbit edilmiştir. Aynı hücreler üzerinde yapılan kromozom bozulma analizinde bazı maddelerin birkaç dozunda çözücü kontrole göre yüksek çıkan değerler elde edilmiştir. Ayrıca benzotiyazol türevlerinin lenfosit hücrelerinin replikasyonu ve mitoz bölünme indekslerini çok önemli ölçüde düşürerek hücre döngüsünü engelleyici antimitotik etkileri belirlenmiştir. Bu verilere göre test edilen benzotiyazol türevlerinin, farklı test sistemi ve organizmalar için farklı mutajenik aktivite gösterebileceği ve mutajenik etkinin fenil grubuna bağlı R yan grubunun özelliğine göre değişebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler : Mutajenite, Ames, SCE, CA, RI, benzotiyazol

Abstract:
u ABSTRACT PhD Thesis INVESTIGATION OF MUTAGENIC EFFECTS OF SOME PRODRUG SUBSTANCES BY USING BACTERIAL AND CELL CULTURE TESTS Berrin AYAZ TÜYLÜ Anadolu University Graduate School of Natural and Applied Sciences Biology Program Supervisor: Assist.Prof.Dr.Hulya ZEYTİNO?LU 2001, 113 pages In this study, possible mutagenic activity of 5 derivatives of 2-substitue phenyl benzothiazole which are classified in BT,3 B-10, BT,15, BT-18 and BT 26 codes whose antibacterial, antifungal, antiinflamatuar, analjesic and antitumor effects are known are synthesized as a prodrug substance, were investigated by using bacterial and cell culture tests. According to the result of Salmonella microsome test which is used as bacterial method, BT-18 and BT-26 coded benzothiazole derivatives whose phenyl rings possess nitro group in orto and para positions, showed fairly effective mutagenic activity in circumstances with and without metabolic activation. On the other hand, it was determined that BT-3, BT- 15 and BT-18 coded derivatives increased sister chromatid exchange in chromosomes of human lymphocyte culture after 48 hours when applied as 300 \ig /ml doses. In chromosome aberration analysis of the same cells, higher values were obtained from several doses of some substances in respect to solvent control. Besides, it was determined that benzothiazole derivatives decreased replication and mitotic index of lymphocyte cells considerably and prevented cell cycle, According to this data, it was concluded that tested benzothiazole derivatives may show different mutagenic activity for different test system and organisms and their mutagenic effects may be changed regarding to property of R-group bounded to their phenyl ring. Key words : Mutagenicity, Ames, SCE, CA, RI, Benzothiazole