Erişkinliğe geçiş sürecinde sığınmacı gençler ve grup hakları
Refugee youth in the transition to adulthood and group rights
Yazar: SUZAN OKTAY EROL
Danışman: PROF. DR. İOANA KUÇURADİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Gençler = Youngs ; Mülteci hakları = Refugee rights ; Mülteciler = Refugees ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu araştırma, grup haklarını tartışmak ve spesifik bir grup olan sığınmacı gençler için temel (kişi) haklarını nasıl koruyabileceğine bakmak amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada, literatürde kalkınma, dayanışma, kollektif haklar ya da halkların hakları isimleri ile anılan ve  kişinin değil, grupların haklarından söz eden tanımlar yerine, İoanna Kuçuradi'nin "belirli bir çağın ve belirli bir ülkenin gerçeklik koşullarında, temel (kişi) haklarının gerektirdikleri" olarak tanımladığı "grup hakları" tanımı kabul edilmiştir (Kuçuradi, 2016a, s. 143).
Temel (kişi) haklarına erişip erişemediklerine bakılmak üzere farklı ülkelerden, farklı dinlerden, farklı kültürlerden, farklı nedenlerle göç etmek zorunda kalan sığınmacı gençler "grup" olarak seçilmiştir.
Kültür, din, dil, mezhep ya da bulunduğu sosyal statü farketmeksizin, tek benzerlikleri göç etmek olan bu gençlerin, ülkemize gelene değin ulaşabildiği, ulaşamadığı haklar, yaşadıkları hak ihlalleri ve olumlu deneyimleri, nitel araştırma tekniği ile, yarı yapılandırılmış görüşme formları uygulanarak öğrenilmeye çalışılmıştır. Manuel olarak yapılan kodlama ve içerik analizleri bulgulara dönüştürülerek aktarılmıştır.
Araştırmada, kavramsal çerçevenin sunulmasının ardından, hakların sınıflandırılması ve grup hakları ele alınmış, "yöntem ve bulgular" kısmı da gençlerin göç yolculuğunu temel alarak kronolojik olarak sınıflandırılmıştır. Özellikle 1951 Cenevre Sözleşmesi ve diğer göç mevzuatı çerçevesinde göç öncesi, göç sırası ve göç sonrasına ilişkin gençlerin anlattıklarına grup hakları temel alınarak bakılmıştır.
Yapılan görüşmelerde, sığınmacı olarak ülkemizde bulunan ve zaman içerisinde statüleri değişebilecek olan genç grubun, bazı grup haklarına ihtiyaç duyduğu ve özellikle sığınmacı ve göçmenleri koruyan yasa ve sözleşmelerin  insanın değerini koruduğu belirlenmiştir.
Araştırma bulgularından biri de, bir grubun içinde yer alan gençlerin hak bilincine sahip olarak kendi haklarına sahip çıkmasının önemidir. Başka bir bulgu da, mülteci gruplarla çalışan kamu ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin insan haklarına ilişkin temel bilgilere ve insanın onurunun ve değerinin nasıl korunabileceği  bilgisine sahip olmaları gerektiğidir. Bu bilginin sığınmacı kişilerin hayatını olumlu yönde ne kadar değiştirebileceğini göstermesi, araştırmanın bulgularından biridir.
Bu çalışmada, insanın onuru ve değeri bilgisini aktaran insan hakları eğitiminin, özellikle kamu çalışanları için yaygınlaştırılmasının önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mültecilik, sığınmacı gençler, insan hakları, grup hakları

Abstract:
This research is in an attempt to discuss what the specifically group rights is and to determine how these rights could protect basic human rights for a specific group in a specific place and time.	
The term "group rights" is used, throughout this research as per İoanna Kuçuradi's definition human rights within the realm of a specific group and specific place. The term is not to be interpreted in a broader context such as developmental and/or solidarity rights or as in collective and/or human rights).Kuçuradi, 2016a, p.143)
Research group is the asylum seekers who were compelled to immigrate from various countries. They are a diverse group belonging to various systems of belief and different cultures and this research is trying to determine if they were able to have access to basic human and personal rights.
This group's common ground is having to migrate from their birth countries. This research attempts to assess the research group's access to their rights, possible experience of invasion of their basic human rights and their positive experiences regardless of their cultural, religious, linguistic, sectoral or social status differences in their countries of origin. This is done by applying qualitative research technique using semi-structured interview forms. Findings were compiled through manual coding and content analysis method.
Following the presentation of the conceptual framework, the classification of rights and group rights were addressed. The method and findings section was classified chronologically based on the immigration journey of the group. Pre-immigration, migration and post-immigration phases have been studied on the basis of group rights within the framework of 1951 Geneva Convention and other relevant conventions and national migration legislations. 
As a result of the interviews, it is concluded that the young immigrants residing in Turkey, whose status are subject to change anytime are in need of group rights. Laws and conventions that protect asylum-seekers and immigrants still retain their value for these people in order to enable them to act and be protected by law.
One of the findings of the research is the importance of people's awareness of their rights in order to be able to protect themselves as a group. The representatives of public and non-governmental organizations working with immigrants should be sufficiently informed on human rights, and firmly believe in the importance of protecting human value and dignity.
The importance and need of widespread education of government officials on human rights has become evident also through this research. 

Keywords: Refugee, asylum-seeking youth, human rights, collective rights