hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mekansal-zamansal makine öğrenimi modeli ile risk bilgili inşaat ilerleme tahmini
Risk-informed construction progress forecasting with spatio-temporal machine learning model
Yazar: FATEMEH MOSTOFI
Danışman: Prof. Dr. VEDAT TOĞAN ; DOÇ. DR. ONUR BEHZAT TOKDEMİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışma inşaat ilerleme tahmini için mekansal-zamansal makine öğrenimi (ML) modellerinin ilk uygulaması olup planlamada kullanılan ağ tabanlı yöntemlerin ML modellerinde yansıtılamayan boşluklarını ele almaktadır. Mevcut zamansal ML modelleri kısa dizilimli yüksek frekanslı inşaat aktivitelerinde zorlanmakta bu da tahmin doğruluğunu sınırlamaktadır. Bu zorlukları aşmak için çalışmada 40 adet mekansal-zamansal model değerlendirilmiş bunlardan GatedGNN tabanlı 14 model en doğru ve dayanıklı olarak belirlendi. Çalışmada 175 haftalık inşaat ilerleme raporlarından elde edilen 2 milyondan fazla kayıttan oluşan bir veri kümesi kullanıldı. GatedGNN, GatedGNN-RNN ve GatedGNN-GRU modelleri diğerlerinden daha iyi performans göstererek maliyet ve takvim performans göstergelerinde %80 ile %95 arasında doğruluk elde etmiştir. Çalışmada veri kalitesi sorunları veri zehirlenmesi, etiket değiştirme ve özellik manipülasyonu gibi saldırılar olarak modellenerek modellerin dayanıklılıkları da test edildi. GatedGNN modelleri bu saldırılar altında doğruluklarını %80'in üzerinde korumuştur ancak küçük veri kümelerinde FGSM saldırısı doğruluğu düşürmüştür. Öne çıkan modeller proje yöneticilerinin sonuçları daha iyi tahmin etmelerine ve stratejik kararlar almalarına yardımcı olabilmektedir.

Abstract:
This study represents the first application of spatio-temporal machine learning (ML) models for construction progress prediction, addressing gaps where network-based methods used in planning cannot be reflected in ML models. Existing temporal ML models struggle with short-sequence, high-frequency construction activities. To overcome these challenges, 40 spatio-temporal models were evaluated, and among them, 14 GatedGNN-based models were identified as the most accurate and robust. The study utilized a dataset comprising over 2 million records obtained from 175 weeks of construction progress reports. The GatedGNN, GatedGNN-RNN, and GatedGNN-GRU models outperformed others, achieving accuracies between 80% and 95% in cost and schedule performance indicators. Data quality issues were modeled like data poisoning, label flipping, feature manipulation, and FGSM attacks. The GatedGNN models-maintained accuracy above 80% under these attacks; however, in small datasets, FGSM attacks reduced accuracy. The prominent models can assist project managers in better predicting outcomes and making strategic decisions.
Kayısı çekirdeğinden karbon nano noktaların sentezi ve Hg2+'nın spektroflorimetrik tayini
Synthesis of carbon nanodots from apricot seeds and spectrofluorimetric determination of Hg2+
Yazar: NAJLAA AYAD SALAHALDEEN SALAHALDEEN
Danışman: PROF. DR. MİRAÇ OCAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
daha sonra doldurTezin amacı, floresans özelliğe sahip olan karbon nano noktaların doğal atıklardan sentezi ve analitik özellikleri incelenerek yeni tayin metotları oluşturmaktır.  Bu doğal atıklardan sebze kabukları, meyvelerin soyulup atılan kabukları, çekirdekleri, çekirdeklerin içinde bulunan kısımları gibi çeşitli ekonomik değeri yok denecek kadar az olan kısımlar karbon nano noktalar (KNN) olarak hazırlanıp kullanılabilir. Ayrıca bu meyveleri veren ağaçların yaprakları, çiçekleri, kabukları ve kökleri gibi kısımlar da araştırma konusu olabilir. Bu çalışmada kayısı çekirdeğinden KNN hidrotermal yöntem kullanılarak kolayca sentezlendi. Floresent özellik gösteren  bu KNN'nin metal iyonları ile etkileşimi incelendi. Bu amaçla Li+, Na+, K+, Be2+, Mg2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Sc3+, Y3+, Ti4+, V5+, Cr3+, Mo6+, W6+, Mn2+, Fe3+, Co2+, Ni2+, Cu2+, Ag+,  Zn2+, Cd2+, B3+, Al3+, Tl+, As5+, Se2+, NH4+, Au3+, Sb3+, Sn4+, Bi3+, Hg2+, Pd2+ ve Pb2+ olmak üzere 36 adet katyon ile etkileşimi florans ölçümleri ile incelendi. Sentezlenen KNN'nin Hg2+ iyonu ile florimetrik tayininde floresent malzeme olarak kullanılabileceği tespit edildi. Hg2+ iyonu KTÜ musluk suyu, saf su ve Gümüşhane Harşit dere suyuna spayk edilerek kayısı çekirdeğinden sentezlenen KNN'lerle floresans şiddetindeki değişimler incelendi.

Abstract:
The aim of the thesis is to create new determination methods by examining the synthesis of fluorescent carbon nanodots from natural waste and their analytical properties.  From these natural wastes, various parts with almost no economic value, such as vegetable peels, peeled and discarded fruit peels, seeds, and the parts inside the seeds, can be prepared and used as carbon nano dots (CNN). In this study, KNN from apricot seeds was easily synthesized using the hydrothermal method. The interaction of this fluorescent KNN with metal ions was examined. For this purpose, Li+, Na+, K+, Be2+, Mg2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Sc3+, Y3+, Ti4+, V5+, Cr3+, Mo6+, W6+, Mn2+, Fe3+, Co2+, Ni2+, Cu2+, Ag+, Zn2+, Cd2+, B3+, Its interaction with 36 cations, namely Al3+, Tl+, As5+, Se2+, NH4+, Au3+, Sb3+, Sn4+, Bi3+, Hg2+, Pd2+ and Pb2+, was examined by fluorescence measurements. It was determined that the synthesized KNN could be used as a fluorescent material in the fluorimetric determination of mercury (Hg2+) ion. Hg2+ ion was spiked into KTÜ tap water, pure water and Gümüşhane Harşit stream water and changes in fluorescence intensity were examined with KNNs synthesized from apricot seeds.
Meteorolojik parametrelerin atıksu stabilizasyon havuzu (ASH) arıtma verimine etkisinin matematiksel modelleme çalışması: Türkiye örneği
Examining the effect of meteorological parameters with mathematical models on treatment efficiency of wastewater stabilization pond: A case study of Turkey
Yazar: HAFIZ QASIM ALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN ÜÇÜNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
ASH'ları en geleneksel olup işletmesi ve bakımı en uygun atıksu arıtma tesisidir. Fakat  bu tip tesisler doğada büyük alanı gerektirir. AD'ları atıksu kirletici giderme verimliliğini artırarak ve ASH alanı ihtiyacını azaltarak iki önemli avantaj sağlamaktadır. Bu avantajların tersine, inşaat malzemesine olan talebi artırmaktadır. Bundan dolayı boyutlandırmada optimizasyon yapma ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'nin yedi iklim bölgesi dikkate alınarak ASH'ların boyutlandırması yapılmıştır.  Bu çalışmanın ilk aşamasında, Excel kullanılarak GM metotla en iyi birleşimi belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, atıksudaki farklı kirleticilerin giriş değerlerinin ASH alanı ve Bs üzerine etkisi de araştırılmıştır. Bu hesaplama yaklaşımı daha fazla zaman almakta ve iş hacmini arttırmaktadır. Bundan dolayı ASH optimizasyon sürecini hızlandırmak için MM kullanılmıştır. Bu MM'lerin içindeki her iki algoritma da MATLAB'daki iç nokta algoritmasını ve MS-Excel Çözücüsündeki GRG algoritmasını kullanılarak ASH alanını ve Bs'ni yaklaşık olarak %10 oranında azaltırken, gerekli beton hacminde de azaltmalar meydana gelecektir.

Abstract:
Wastewater Stabilization Ponds (WSPs) are the most traditional and convenient wastewater treatment plants to operate and maintain. However, these types of facilities require large areas in nature. Baffle walls (BWs) provide two essential advantages: increasing wastewater pollutant removal efficiency and reducing the required area for WSPs. On the contrary, these advantages increase the demand for construction materials. Therefore, the need for optimization of the WSPs area arises. In this study, the dimensioning of WSPs was made by considering the seven climatic regions of Turkey. In the first stage of this study, the best combination with the traditional method was determined using Excel. In addition, the effect of input values of different pollutants in wastewater on WSPs area and retention time was also investigated. This calculation approach takes more time and increases the work load. Therefore, mathematical modeling (MM) was done to accelerate the WSPs optimization process. While both algorithms in these MM, using the interior point algorithm in MATLAB and the GRG algorithm in MS-Excel Solver, reduce the ASH area and Bs by approximately 10%, reductions in the required concrete volume will also occur.
Prosedürel el hareketlerinin bilgisayarlı görmeye dayalı yorumlanması
Interpretation of procedural hand gestures using computer vision
Yazar: RÜSTEM ÖZAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP GEDİKLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), enfeksiyonlara önlem olarak el hijyeni için belirli süreler boyunca uygulanan çeşitli hareketler içeren bir el yıkama prosedürü önermektedir. Özellikle sağlık alanında, bu prosedüre göre el yıkama işlemi, yetkili kişilerce aralıklı bir şekilde denetlenmektedir. Bu çalışmada, DSÖ'nün önerdiği el yıkama hareketlerine uygun olarak belirlenen 8 yıkama hareketinin ve yıkama sürelerinin asgari düzeyde uygulanmasını otonom denetleyebilmek için, bilgisayarlı görmeye dayalı bir sistem geliştirilmiştir. Çalışmada, kameradan elde edilen renkli (RGB), derinlik kamera görüntüleri ve render görüntülerinden elde edilen sentetik verilerle 2 özgün veri seti oluşturulmuştur. Veri setlerinden, renkli görüntüler, projeksiyon görüntüleri, noktalar kümesi ve birleştirilmiş noktalar kümesi örüntüleri üretilmiştir. El yıkama hareketleri, bu örüntülerden çerçeve bazlı olarak, zamansal boyut da içeren 16 farklı yapay sinir ağı modeli ile sınıflandırılmıştır. Ayrıca sentetik veriler üzerinde sabun miktarına göre 4 ve 32 sınıf belirlenerek sınıflandırma yapılmıştır. Önerilen sistemde, kameradan alınan gerçek zamanlı görüntüleri işlemek için çoklu iş parçacığı yaklaşımı kullanılarak maliyet azaltılmıştır. Sınıflandırmalarda kamera veri setinde %100, sentetik veri setinde %56,5 ve %48,5 doğruluk oranları elde edilmiştir.

Abstract:
World Health Organization (WHO) recommends a hand washing procedure for hand hygiene against infections consisting of various hand gestures performed for certain periods of time. Especially in the health sector, hand washing according to this procedure is inspected by authorized personnel periodically. In this work, a computer vision-based system was developed to inspect performing of 8 hand washing gestures derived from WHO's recommendations and their washing times autonomously. Two new datasets were created using color, depth data from camera and synthetic data from rendered images. Color (RGB) images, projection images from depth data, point cloud and merged point cloud data models were obtained from datasets. With these frame-based data models, hand washing gestures were classified using 16 different neural network models, including models which are spatio-temporal. Also, on synthetic data, classification with 4 and 32 classes according to soap amount was performed. The proposed system uses multi thread-based pre-processing for camera images in real time for efficiency. In classifications, %100 accuracy was achieved with camera dataset, %56,5 and %48,5 accuracies were achieved with render dataset.
Orman yollarının fonksiyonel duruma bağlı etkinlik skorunun belirlenmesi
Determination of the efficiency score of forest roads based on functional conditions
Yazar: TAHA YASİN HATAY
Danışman: PROF. DR. SELÇUK GÜMÜŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman İnşaatı ve Transportu Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ekosistem tabanlı olarak planlamanın yaygın olduğu günümüzde planlama ve uygulama çalışmaları ekolojik, ekonomik ve sosyal temeller doğrultusunda yapılmaktadır. Bu çalışmada, orman yollarının farklı senaryolarda girdiler ve çıktılar kullanılarak Veri Zarflama Analizi (VZA) ile etkinliklerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu planlama ve yapım sürecinin etkin olarak kullanımı hedeflenmektedir. Çalışma, Maçka Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 30 orman yolunda yapılmıştır. Ekolojik senaryo için 10 adet, ekonomik senaryo için 15 adet, sosyal senaryo için 9 adet ve teknik senaryo için 11 adet olmak üzere toplam 45 model tasarlanmıştır. Çalışma sonucunda ekolojik senaryoda 24 adet, ekonomik senaryoda 22 adet, sosyal senaryoda 14 adet ve teknik senaryoda 17 adet orman yolu etkin olarak bulunmuştur. Plancılar için kılavuz niteliğinde bir paket program ortaya konmuştur. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) aplikasyonları için Python programlama ile program modülü oluşturulmuştur. Kullanıcı dostu arayüze sahip bir online harita ile çalışma desteklenmiş ve son kullanıcının kullanımına sunulmuştur. Bu çalışma konusuna bağlı olarak, orman yollarının planlanması ve inşa süreci ekolojik, ekonomik, sosyal ve teknik senaryolara uygun şekilde gerçekleştirilmelidir.

Abstract:
Today, when ecosystem-based planning is widespread, planning and implementation studies are carried out in line with ecological, economic and social functions. In this study, it is aimed to measure the efficiency of forest roads with Data Envelopment Analysis using inputs and outputs in different scenarios. It is aimed to utilise this planning and construction process efficiently. The study was carried out on 30 forest roads within the borders of Maçka Forest Management Directorate. A total of 45 models were designed, 10 for ecological scenario, 15 for economic scenario, 9 for social scenario and 11 for technical scenario. As a result of the study, 24 forest roads were found to be effective in the ecological scenario, 22 in the economic scenario, 14 in the social scenario and 17 in the technical scenario. A package programme was developed as a guide for planners. A programme module was created with Python programming for Geographic Information Systems (GIS) applications. The study was supported with an online map with a user-friendly interface and made available to the end user. Depending on this study, the planning and construction of forest roads should be carried out in accordance with ecological, economic, social and technical scenarios.
İyileştirilmiş sayısal yükseklik modeli ile yeni bir gerçek ortofoto modülü geliştirilmesi
Development of a new true orthophoto module with an improved digital elevation model
Yazar: ALANUR YAVUZ
Danışman: PROF. DR. FEVZİ KARSLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Fotogrametri ve uzaktan algılama alanındaki teknolojik ilerlemeler, veri üretim 
sürecini kolaylaştırmakta ve yüksek performanslı yazılımlarla ortofoto üretim sürecini 
hızlandırmaktadır. Üretilen klasik ortofotolar, referans verilerle karşılaştırıldığında 
doğruluk düzeyi yetersiz kalmaktadır. Doğru ortofoto üretimi sırasında karşılaşılan en 
sık hatalardan biri de sayısal yükseklik modelinin (SYM) düzgün bir şekilde 
oluşturulamamasıdır. Bu çalışmada, ticari yazılımlarla üretilen doğru ortofotonun 
doğruluğunu artırmak üzere içeriğinde sadece bina çatı ve sınırlarını temsil eden 
verilerin bulunduğu iyileştirilmiş SYM (i-SYM) ile doğru2 ortofoto üretimi önerilmiş 
ve gerçekleştirilmiştir. Sözü edilen öneri, Python programlama dilinden faydalanarak, 
ticari bir yazılım ArcGIS platformuna yeni bir ortofoto modülünün entegrasyonuyla
desteklenmiştir. Yaklaşımın testi için, veri seti olarak Yenice İlçesi'nde (Karabük)
seçilen bölgeye ait yüksek çözünürlüklü kırk dört dijital görüntü kullanılmıştır. Üretilen 
sonuç, ticari yazılımlar tarafından üretilen gerçek ortofoto sonuçları ve referans nokta 
bulutu ile kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda i-SYM kullanımının, ortofoto üretimindeki 
doğruluk seviyesini önemli ölçüde yükselttiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Technological advances in the field of photogrammetry and remote sensing 
facilitate the data production process and accelerate the orthophoto production process 
with high-performance software. Conventional orthophotos produced are not accurate 
enough when compared with reference data. One of the most common errors 
encountered during accurate orthophoto production is the failure to properly generate 
the digital elevation model (DEM). In this study, in order to improve the accuracy of the 
true orthophoto produced with commercial software, the production of true2 orthophotos 
with an improved DEM (i-DEM), which contains only data representing building roofs 
and boundaries, is proposed and realized. The proposal was supported by the integration 
of a new orthophoto module into a commercial software ArcGIS platform using the 
Python programming language. Forty-four high resolution digital images of a selected 
region in Yenice District (Karabük) were used as a dataset for testing the approach. The 
produced result was compared with the true orthophoto results produced by commercial 
software and the reference point cloud. As a result of the study, it was found that the use 
of i-DEM significantly improves the accuracy level in orthophoto production.
Kırsal yerleşmelerde sosyal dinamiklerle şekillenen kamusal mekan kurgusu: Bursa örneği
Public space configuration shaped by social dynamics in rural settlements: The case of Bursa
Yazar: BUKET KÖSA
Danışman: PROF. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kırsal yerleşmeler sahip oldukları kültürel değerler, gelenek ve görenekleri, üretim ilişkileri ve yaşam biçimleri ile toplumun önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Kırsalın yaşadığı değişim süreçleri ve kır-kent ayrımının bulanıklaşmaya başlaması durumu, mekân bilimcilerin yalnızca kentlerde yaptığı çoğu kavramsal tartışmaları kırsalda, kırsala özgü şekilde ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu kavramlardan biri olan "kamusal mekanlar" da kırsal yerleşmeler özelinde ele alan tez çalışmasıyla, kırsal yerleşmelerin kamusal mekân kurgularını ortaya koymak ve özgün kriterler ile bu mekanların kalitelerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma, aynı zamanda farklı sosyal dinamiklere sahip kırsal yerleşmelerin kamusal mekanlarının da bu dinamikler bağlamında değişip değişmediğini sorgulayan örnek alan çalışması şeklinde kurgulanmıştır.
Bursa merkez ilçe kırsal mahalleleri arasından belirlenen örneklemler, Kumyaka ve Kozluören yerleşmeleri olup çalışma, kırsal yerleşmelerdeki kamusal mekanların değerlendirilmesine yönelik bir öneri niteliğindedir. Elde edilen bulgular, kırsal yerleşmelerdeki kamusal mekanların sosyal dinamiklerle olan ilişkisini açıklamakta ve mekânsal yapı ile sosyal yapı arasındaki etkileşimleri vurgulayarak ilişkisel bir perspektif sunmaktadır.

Abstract:
Rural settlements constitute a significant component of society with their cultural values, traditions, production relations, and ways of life. The ongoing processes of change in rural areas and the blurring of the rural-urban distinction necessitate spatial scientists to address conceptual debates, typically conducted in urban contexts, in a manner specific to rural environments. This thesis focuses on rural settlements, aiming to elucidate the configurations of public spaces in these areas and to examine the qualities of these spaces with unique criteria. The study is structured as a case study that questions whether public spaces in rural settlements undergo changes in the context of different social dynamics.
Selected samples from rural neighborhoods in the central district of Bursa, namely Kumyaka and Kozluören settlements, constitute the basis of the study, which proposes an evaluation of public spaces in rural settlements. The findings shed light on the relationship between public spaces in rural settlements and social dynamics, presenting a relational perspective by emphasizing the interactions between spatial and social structures.
Yeni ftalosiyanin bileşiklerinin alzheimer hastalığı üzerinde etkinliklerinin incelenmesi
Investigation of the effects of new phthalocyanine compounds on alzheimer's disease
Yazar: DİDEM AKKAYA
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZEL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada suda çözünebilen periferal tetra-({6-[3-(dietilamonyum)fenoksi)heksil}oksi substitüe çinko ve nikel ftalosiyanin (DE-C6-ZnQ ve DE-C6-NiQ) bileşiklerinin Alzheimer hastalığına karşı ilaç olma potansiyellerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda bileşiklerin asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzim inhibisyonları ve kinetikleri UV-Vis spektrofotometri ile belirlenmiştir. Bileşiklerin plazmid pBR322 DNA nükleaz özellikleri agaroz jel elektroforez yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca bileşiklerin kolinesteraz enzimlerine karşı inhibisyonuna ait moleküler kenetleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bileşiklerin insan nöroblastoma hücre hattına (SH-SY5Y) karşı sitotoksik etkinlikleri [3-(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolium bromür] (MTT) hücre canlılığı testi kullanılarak incelenmiştir. Moleküler kenetleme sonuçlarına göre DE-C6-CN ve AChE arasında BuChE'den daha güçlü bir afinite olduğu bulunmuştur. DE-C6-ZnQ ve DE-C6-NiQ, standart olarak kullanılan galantaminden daha yüksek inhibisyon etkilerine sahip ve her iki bileşik de Lineweaver-Burk grafiklerine göre AChE ve BuChE üzerinde yarışmalı inhibisyon göstermişlerdir. DE-C6-NiQ, SH-SY5Y hücrelerinde DE-C6-ZnQ'dan daha güçlü bir sitotoksik etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Tüm bu sonuçlar, DE-C6-ZnQ'nun Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılma potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, the aim was to investigate the potential of water-soluble peripheral tetra-({6-[3-(diethylammonium)phenoxy)hexyl}oxy substituted zinc and nickel phthalocyanine (DE-C6-ZnQ and DE-C6-NiQ) compounds as drugs against Alzheimer's disease. In this context, the inhibitions and kinetics of the compounds on acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase enzymes were determined using UV-Vis spectrophotometry. The plasmid pBR322 DNA nuclease properties of the compounds were investigated using agarose gel electrophoresis. Molecular docking studies on the inhibition of cholinesterase enzymes by the compounds were also conducted. The cytotoxic activities of the compounds against the human neuroblastoma cell line (SH-SY5Y) were examined using the [3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide] (MTT) cell viability test. According to the molecular docking results, it was found that DE-C6-CN had a stronger affinity with AChE than BuChE. DE-C6-ZnQ and DE-C6-NiQ exhibited higher inhibitory effects compared to the standard galantamine, and both compounds showed competitive inhibition on AChE and BuChE according to Lineweaver-Burk plots. DE-C6-NiQ was found to have a stronger cytotoxic effect on SH-SY5Y cells compared to DE-C6-ZnQ. All these results indicate the potential of DE-C6-ZnQ in the treatment of Alzheimer's disease.