Bir tüketim unsuru olarak kitap: Bookstagram örneği
As an agent of consumption: Case of bookstagram
Yazar: ŞEYDA DÖLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA CEYDA BAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Bookstagram = Bookstagram ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Kitaplar = Books ; Sosyal medya = Social media ; Tüketim = Consumption

Özet:
Tüketim insan hayatında her zaman var olan bir eylemdir. Ancak bu eylemin nasıl gerçekleştirildiği birçok kez inceleme konusu olmuştur. Çünkü değişen zamanla birlikte teknoloji gelişmiş ve tüketimin sergilendiği yeni sahalar oluşmuştur. Bu sahalardan biri olan instagram uygulaması günümüzde insanlara tükettikleri şeyleri ilgi çekici bir şekilde sunma imkanı vermiştir. Tüketim nesnesi olarak son dönemlerde kitaplar ön plana çıkmıştır. İnstagram hesabını bookstagram şeklinde kullanan kişilerin yaptıkları kitap paylaşımları bu araştırma içinde konu edinilmiş, gösterişçi tüketim ile benlik algıları anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda nitel araştırma yapılmış ve 15 kadın 15 erkek olmak üzere toplam 30 bookstagram kullanıcısı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcıların rızası ile görüşmeler esnasında ses kaydı alınmış ve görüşme sonrası deşifre edilmiştir. Deşifreler MAXQDA 2022 programı ile analiz edilmiş ve bulgulara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular arasında katılımcıların okuma alışkanlığı kazanmasında aile ve çevrenin önemli bir etkisi olduğu görülmüştür. Okudukları kitabın yayınevi, kapak tasarımı, popülerliği gibi çeşitli özelliklerinin o kitabı tercih etmelerinde sebep olarak karşımıza çıkmıştır. Katılımcılar kitap görsellerine önem verdiklerini, bu paylaşımlarda çeşitli ürünler kullandıklarını ve bunların yer yer gösterişçi tüketime kapı araladıklarını belirtmiştir. Aynı katılımcılar diğer bookstagram kullanıcılarını değerlendirdiğinde onların hem farklı bir benlik algısı yarattıklarını hem de gösterişçi tüketime daha fazla meyilli olduklarını söylemiştir. Bazı kadın ve erkek katılımcılar, diğer kadın kullanıcıların kendi bedenlerini ve kullandıkları kozmetik ürünleri kitap paylaşımlarında kullanarak farklı bir amaç güttüklerini ifade etmişlerdir. Amacı bilgi ve fayda vermek olan kitapların metalaşması araştırma kapsamında incelenmiştir.
 Anahtar kelimeler: Gösterişçi tüketim, benlik, kitap, sosyal medya, bookstagram

Abstract:
Consumption is an action that has always existed in human life. However, how this action was carried out has been the subject of many investigations. As, with the changing time, technology has developed and new fields where consumption is exhibited have emerged. Instagram application, which is one of these fields, has given people the opportunity to present the things they consume in an interesting way. In recent years, books have come to the fore as consumption objects. Sharing about books made by people who use their Instagram account as bookstagram is the subject of this research, and it is tried to understand conspicuous consumption and self-perceptions. In this context, qualitative research was conducted and in-depth interviews were conducted with a total of 30 bookstagram users, 15 women and 15 men. A semi-structured interview form was used in the interviews. With the consent of the participants, audio recordings were taken during the interviews and deciphered after the interview. The transcripts were analyzed with the MAXQDA 2022 program and the findings were obtained. In the light of the findings, it was seen that the family and the environment had a significant effect on the participants' acquisition of reading habits. Various features of the book they read, such as publishing house, cover design, and popularity, were the reasons for them to prefer that book. Participants stated that they attach importance to book's visuals, they use various products in these posts, and  they open the door to conspicuous consumption from time to time. When the same participants evaluated other bookstagram users, they said that these users both created a different sense of self and were more inclined to conspicuous consumption. Some female and male participants especially stated that other female users have a different purpose by using their own bodies and the cosmetic products they use in their sharing about books. The commodification of books, whose purpose is to provide information and benefit, has been examined within the scope of this research.
Keywords: Conspicuous consumption, self, book, social media, bookstagram