Gastroenteroloji polikliniğine dispeptik şikayetlerle başvuran hastaların demografik ve endoskopik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of demographic factors and gastroscopy results in patients with dyspeptic symptoms admitted to the gastroenterology outpatient clinics
Yazar: ASLIHAN GÖKSU
Danışman: PROF. DR. AHMET DOBRUCALI
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Demografi = Demography ; Dispepsi = Dyspepsia ; Duodenal hastalıklar = Duodenal diseases ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrit = Gastritis ; Helicobacter enfeksiyonları = Helicobacter infections ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Özofagus = Esophagus

Özet:
Nonülser dispepsi (fonksiyonel dispepsi, NÜD), çeşitli patofizyolojik mekaniz-maların rol oynadığı, birbirinden farklı semptom kompleksleri ile karakterize klinik bir sendromdur. Roma III komitesi NÜD hastalarını epigastrik ağrı sendromu (EAS) ve postprandial rahatsızlık sendromu (PRS) olmak üzere iki alt kategoride incelemeyi önermiştir. Roma III kriterlerine ek olarak reflü benzeri dispepsi yakınmaları olan hasta-lar da çalışmaya alınmıştır(RBD).Bu çalışmanın amacı, EAS ve PRS ve RBD alt kategorileri ile ilişkili faktörler, mide, duodenum ve özofagus mukozasındaki değişiklikler, helikobakter pylori (HP) arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Dispepsi tanısı konulan 200 hasta (140 kadın, 60 erkek; yaş ortalaması 44±13) çalışmaya alındı. Klinik olarak semptomlar, günlük aktiviteyi etkilemesine göre düzen-lediğimiz skala dahilinde belirlendi. Bunun için kılavuz anket kullanıldı.Roma kriterlerine göre 47 hasta EAS, 50 hasta PRS ve 46 hasta RBD olarak tanı aldı. 57 olguyu EAS, PRS ve RBD grubunun örtüştüğü hastalar oluşturdu. Gruplar ara-sında HP enfeksiyonu sıklığı bakımından farklılık yoktu. Genel grupta HP sıklığı %74 bulundu. 200 hastanın yaklaşık %33'ünde organik lezyon(%15 duodenal ülser, %1.5 mide ülseri, %1 MALT lenfoma ve GİST, %18 özofajit) saptandı. Özofajit, RBD gru-bunda daha yüksek saptandı(p=0.013). Antral gastrit, peptik ülser, duodenit açısından gruplar arasında farklılık yoktu. PRS grubunda anlamlı olarak daha düşük organik neden saptandı(p<0,05).Her 3 alt grup arasında VKİ açısından anlamlı fark saptanmadı. Sigara, alkol sık-lığı açısından farklılık yoktu. NSAİ kullanımı EAS grubunda ve EAS+PRS+RBD gru-bunda daha yüksek saptandı(p=0,006).Gruplar arasında karaciğer yağlanması ve safra taşı görülme sıklığı açısından fark saptanmadı.HP sıklığı karşılaştırıldığında organik dispepsi grubunda %84, NÜD grubunda %70.8 olarak, organik dispepsi grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (P<0,05).Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre dispeptik hastaların yaklaşık 1/3'ünde organik lezyona rastlanmış olup vakaların ancak %1'inde maligniteye rastlanmıştır. Bu bulgular klinik pratikte dispeptik yakınmalarla başvuran ve alarm semptomları olmayan hastalarda, işe yakınmalara yönelik ampirik bir tedaviyle başlanmasının daha uygun olacağını göstermektedir. Bunun yanında tedaviye yanıt vermeyen hastalarda endoskopi, ultrasonografi ve radyolojik görüntüleme vb. ile tanıya yönelmek daha maliyet etkin bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Functional (nonulcer) dyspepsia is a clinical syndrome characterized by several symptom complexes including various pathophysiological mechanisms in its etiology. Rome III committee proposed to define functional dyspepsia at two categories as epigastric pain syndrome (EPS) and postprandial discomfort syndrome (PDS). The aim of this study was to investigate the association between subcategories of functional dyspepsia and changes in gastroduodenal and esophageal mucosa.In addition to Rome III, we also investigated reflux like dyspepsia (RLD).Two hundred patients (140 females, 60 males; mean age 44.0±13 years) diagnosed as dyspepsia were included into the study. Clinically, symptoms were graded according to their effects on daily activities according to a scale which we described in a questionnaire.Forty-seven patients were diagnosed as EPS, 50 patients as PDS, 46 patients reflux like dyspepsia and 57 patients as overlap with EPS and PRS, RLD. There were no differences between groups in the prevalence of Helicobacter pylori (HP) infection and the histopathological changes in gastric mucosa. In overall group frequency of HP infection was 74%. Prevelance of HP infection were 70.8 % in patients with nonulcer dyspepsia and 84% in patients with organic dyspepsia. And it was not strong but statistically different between two groups(p=0.05).Organic lesions detected were duodenal ulcer in 15%, gastric ulcer in 1%, gastrointestinal stromal tumor and MALT lymphoma in 1% and esophagitis in 18%. Patients with esophagitis have higher rates in reflux like dyspepsia(p=0.013). There appears to be no statistically significant difference between antral gastritis, peptic ulcer, and duodenitis in dyspepsia groups. There is significiantly high rates having organic lesion in RLD (p=0.002).The three subgroups (EPS, PDS, RLD) did not differ significantly in the rate of BMI, smoking and alcohol. Using NSAID is statistically higher in subgroups EPS and EPS+PDS+RLD (p=0.006).There is no difference in the rate of hepatosteatosis and cholelitiasis between dyspepsia subgroups according to ultrasonographic examination.In our study, an organic lesion was seen in 1/3 of patients and a cancer was in 1%. Symptoms and physical signs may help to differentiate these organic causes from functional dyspepsia and it seems that prophylactic and/or therapeutic treatment usually control symptoms with no alarming features with uninvestigated dyspepsia. But in patients with persistant symptoms, it is worth reevaluating the diagnosis. In refractory cases in dyspepsia, endoscopic or radiologic studies are usually necessary and cost-effective to ensure the appropriate diagnosis.