Yaşlılarda teknoloji kullanımının toplumsal hayata katılıma ve başarılı yaşlanmaya etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of technology use on social life participation and successful aging in the elderly
Yazar: BUSE HANÇEROĞLU KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE DENİZ PAK GÜRE
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Başarılı yaşlanma = Successful aging ; Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Toplumsal katılım = Social participation ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı yaşlıların teknoloji kullanımının toplumsal hayata katılıma ve başarılı yaşlanmaya etkisinin incelenmesidir. Araştırma nicel desende ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşlı refahı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarına üye olan 65 yaş üstü bireyler oluşturmuş olup 191 katılımcı ile araştırma tamamlanmıştır. Veri toplamak amacıyla literatür taramasına dayanarak hazırlanan sosyodemografik soru formu, Başarılı Yaşlanma Ölçeği, Toplumsal Yaşama Katılım Envanteri ve Teknoloji Kullanım Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programında uygun istatistik yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların %55,5'i kadındır, %62.3'ü evlidir, %80,1'nin çocuğu vardır. Ortalama yaş 69.56±6.118'dir. %39.3'ü üniversite mezunudur ve %22.5'i tam zamanlı olarak çalışmaktadır. %82.7'si ailesiyle beraber yaşamakta olup %61.8'i en uzun süre kentte yaşamını sürdürmüştür. Katılımcıların %95.29'unun teknolojik cihazı, %90.1'inin internete erişimi ve %57.6'sının en az bir sosyal medya hesabı vardır. %40.8'i günde 1-3 saat arası internet kullandığını ifade etmiştir. Katılımcıların Toplumsal Yaşama Katılım Envanteri puan ortalaması 4.32 ± 3.26 olup ortalamanın altında skorlar elde ettikleri tespit edilmiştir. Başarılı Yaşlanma Ölçeği puan ortalaması 53.42 ± 11.10 olup, skorlar ortalamanın üzerindedir. Teknoloji Kullanım Ölçeği puan ortalaması 37.24 ± 9.08 olarak belirlenmiş ve bu puanların ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Teknoloji kullanım ölçeği puanları ile başarılı yaşlanma ölçeği puanları arasında pozitif yönlü korelasyon bulunmaktadır. Teknoloji kullanım ölçeği puanları ile toplumsal yaşama katılım envanteri puanları arasında anlamlı istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Sonuç olarak yaşlıların teknoloji kullanımının teşvik edilmesinin başarılı yaşlanma üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği görülmektedir. Başarılı yaşlanma sürecinde yaşlılar ile teknoloji arasında uyum çalışmalarının sağlanmasında sosyal hizmet müdahalelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Yaşlı dostu teknolojik donanım ve yazılımların geliştirilmesinde ve yaşlıların teknolojik gelişmelere adapte edilmesinde sosyal hizmet uzmanlarının danışman, eğitici ve kaynak geliştirici roller üstlenmesi önerilebilir.

Abstract:
This research aims to examine the effect of technology use by the elderly on participation in social life and successful aging. The research was carried out in a relational screening model in quantitative design. The population of the research consisted of individuals over the age of 65 who are members of non-governmental organizations operating in the field of elderly welfare in Turkey, and the research was completed with 191 participants. The sociodemographic questionnaire, Successful Aging Scale, Community Integration Questionnaire, and Technology Usage Scale were used to collect data. The data were analyzed in SPSS 22.0 program using appropriate statistical methods. 55.5% of the participants are females, 62.3% are married, and 80.1% have children. The mean age is 69.56±6.1years. 39.3% are university graduates and 22.5% work full-time. 82.7% of them live with their families and 61.8% of them have lived in the city for the longest time. 95.29% of the participants have a technological device, 90.1% have internet access and 57.6% have at least one social media account. 40.8% stated that they used the internet for 1-3 hours a day. The average score of the participants in the Community Integration Questionnaire was 4.32 ± 3.26 and it was determined that they obtained scores below the average. The successful Aging Scale means the score is 53.42 ± 11.10, and the scores are above the mean. The mean score of the Technology Use Scale was determined as 37.24 ± 9.08 and these scores were found to be above the mean. There is a positive correlation between technology use scale scores and successful aging scale scores. There is no statistically significant relationship between technology use scale scores and social life participation inventory scores. As a result, it is seen that encouraging the use of technology by the elderly can have positive effects on successful aging. In the successful aging process, social work interventions are needed to ensure adaptation between the elderly and technology. It may be suggested that social workers take on roles as consultants, trainers, and resource developers in the development of age-friendly technological hardware and software and in adapting the elderly to technological developments.