Disparoni  şikayeti olan kadın hastaların tedavisinde pelvik taban rehabilitasyonunun  rolü
The role of pelvic floor rehabilitation in the treatment of female patients with dyspareunia
Yazar: ULVIYYA MEHDIKHANLI
Danışman: PROF. DR. SERPİL AYDOĞMUŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kadınlar = Women ; Kegel egzersizi = Kegel exercise ; Masaj = Massage ; Pelvik taban = Pelvic floor ; Pelvik taban bozuklukları = Pelvic floor disorders ; Tedavi = Treatment ; Tetik nokta = Trigger points ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Amaç: Çalışmamızın birincil amacı disparoni şikayeti olan kadın hastalarda pelvik taban egzersizlerinin, transkutanoz elektriksel sinir stimulasyonun ve intravajinal masajın pelvik taban rehabilitasyonunda rolünü araştırmakdır. Çalışmamızın ikincil amacı disparoni şikayeti olan kadın hastalarda pelvik taban egzersizlerinin, transkutanoz elektriksel sinir stimulasyonun ve intravajinal masajın tedavideki etkinliğini karşılaştırarak üstün tedavinin bulunmasıdır.

Gereç- yöntem : Çalışmamıza 1 Temmuz ve 30 Eylül 2021 tarihleri arasında İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran disparoni şikayeti olan kadın hastalar değerlendirildi. Çalışma deneysel tek kör olarak planlandı. Kegel egzersizi ile TENS (transkutanöz elektriksel sinir stimulasyonu) ve intravajinal masaj tedavilerinin yapıldığı her birinde 35 gönüllünün olduğu iki grubun karşılaştırılması yapıldı. Toplam 70 hasta ile sürdürülen çalışmamızda birinci grup gönüllü hastalara 12 hafta boyunca Kegel egzersizi, ikinci grup gönüllü hastalara 6 hafta boyunca haftada bir seans olmak üzere TENS ve intravajinal masaj yapıldı. Pelvik taban kasları hassasiyet ve tetik nokta yönünden, alanında uzman fizyoterapist tarafından değerlendirildi. Pelvik taban kas gücü digital palpasyonla (Oxford ölçeği) ölçüldü, ağrı şiddeti Vizüel analog skala (VAS) ile, cinsel fonksiyon işlevi (Female Sexual Fuction İndex – Kadın Cinsel İşlev Ölçeği) FSFİ anketi ile değerlendirildi. Değerlendirme ölçekleri tedavi öncesi, tedavinin bitiminde olmak üzere iki kez uygulandı. Veriler IBM SPSS Statistics for Windows, versiyon 22 paket programı ile analiz edildi. Normal dağılım Kolmogorov Smirnov testi ile ölçüldü. Kategorik değişkenler için; frekans, yüzde, sürekli değişkenler için; ortalama (𝑥̅), standart sapma (𝑠𝑠) değerleri verildi. Normal dağılım sergileyen sürekli bağımsız değişkenlerde iki grup karşılaştırması için bağımsız örneklem t testi kullanıldı. p değeri 0.05'den küçük olması anlamlılık için dikkate alındı. 
Bulgular: TENS ve intravajinal masaj grubundaki kadınların yaş ortalaması 36,16 ± 7,44 yıl, KEGEL grubunun yaş ortalaması ise 38,30± 9,43 yıl olarak bulunmuştur. TENS ve intravajinal masaj grubundaki kadınların %54,25'nin, KEGEL grubundaki kadınların %60'nın paritesi 2 ve üzeridir.
TENS   ve intravajinal gruptaki kadınların VAS puan ortalaması işlem sonrası (1,56± 1,38) işlem öncesine (7,96± 1,47) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır. PTKG ve FSFİ puan ortalamaları ise işlem sonrası (PTKG: 2,66±0,80; FSFİ: 24,61±5,14) işlem öncesine (PTKG: 2,03±0,71; FSFİ: 15,48±6,04) göre anlamlı düzeyde artmıştır. KEGEL grubundaki kadınların VAS puan ortalaması işlem sonrası (3,86± 2,02) işlem öncesine (6,96± 1,71) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır. PTKG ve FSFİ puan ortalamaları ise işlem sonrası (PTKG: 3,23±0,89; FSFİ: 23,09±5,27) işlem öncesine (PTKG: 1,83±1,11;FSFİ: 18,60±5,80) göre anlamlı düzeyde artmıştır.

Sonuç: Çalışmamızın sonucunda, tedavinin hemen bitiminde her iki grupta hastaların ağrı şiddetinde azalma, pelvik taban kas gücünde artma, cinsel yaşam kalitelerinde artma görüldü ( p<0,05). Subgrup analizinde Kegel grubunda pelvik taban kas gücünde daha fazla artma, TENS ve intravajinal masaj grubunda ise ağrı şiddetinde daha fazla azalma, her iki grupda ise cinsel yaşam kalitesinde (FSFİ) iyileşme saptandı. Ancak grupların FSFİ skorları arasındaki farklılık istatiksel olarak anlamlı düzeyde değildi. 
TENS, intravajinal masaj ve kegel egzersizleri kolay, ucuz, risksiz ve etkili bir yöntemlerdir. Disparoni tedavisinde pelvik taban rehabilitasyonunun, özellikle TENS ve intravajinal masajın etkinliği yüksek bir tedavi yöntemi olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Disparoni, Pelvik taban rehabilitasyonu, TENS, Kegel egzersizi , İntravajinal masaj ,Tetik nokta

Abstract:
The Role of Pelvic Floor Rehabilitation in the Treatment of Female Patients 
with Dyspareunia
 Purpose: The primary aim of our study is to investigate the role of pelvic floor 
exercises, transcutaneous electrical nerve stimulation and intravaginal massage in 
pelvic floor rehabilitation in female patients with dyspareunia. The secondary aim of 
our study is to find superior treatment by comparing the efficacy of pelvic floor 
exercises, transcutaneous electrical nerve stimulation and intravaginal massage in 
female patients with dyspareunia.
 Material and Method: In our study, female patients with dyspareunia who applied 
to İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital 
Gynecology and Obstetrics Clinic between 1 July and 30 September 2021 were 
evaluated. The study was planned as an experimental single-blind. A comparison was 
made between two groups of 35 volunteers, each of whom received Kegel exercise, 
TENS (transcutaneous electrical nerve stimulation) and intravaginal massage 
treatments. In our study, which was carried out with a total of 70 patients, the first 
group of volunteers received kegel exercises for 12 weeks, and the second group of 
volunteers received TENS and intravaginal massage once a week for 6 weeks. Pelvic 
floor muscles were evaluated in terms of sensitivity and trigger point by a 
physiotherapist who is an expert in the field. Pelvic floor muscle strength was 
measured with digital palpation (Oxford scale), pain intensity was evaluated with the 
Visual analog scale (VAS), and sexual function function (Female Sexual Fuction 
Index) was evaluated with the FSFI questionnaire. Evaluation scales were applied 
twice, before the treatment and at the end of the treatment. Evaluation scales were 
applied twice, before the treatment and at the end of the treatment. Data were 
analyzed with IBM SPSS Statistics for Windows, version 22 package program. 
Normal distribution was measured with Kolmogorov Smirnov test. For categorical 
variables; for frequency, percentage, continuous variables; mean (𝑥̅), standard 
deviation (𝑠𝑠) values were given. Independent sample t-test was used to compare two 
groups in continuous independent variables with normal distribution. A p value less 
than 0.05 was considered for significance.
 Findings: The mean age of the women in the TENS and intravaginal massage 
group was 36.16 ± 7.44 years, and the mean age of the KEGEL group was 38.30± 
9.43 years. The parity of 54.25% of the women in the TENS and intravaginal 
massage group and 60% of the women in the KEGEL group was 2 and above.The mean VAS score of the women in the TENS and intravaginal groups decreased statistically significantly after the procedure (1.56±1.38) compared to the pre-procedure (7.96±1.47). The mean PTKG and FSFI scores were found after the procedure (PTKG: 2.66±0.80, FSFI: 24.61±5.14) and before the procedure (PTKG: 2.03±0.71; FSFI: 15.48±6, 04) increased significantly. The mean VAS score of the women in the Kegel group decreased statistically significantly after the procedure (3.86± 2.02) compared to the pre-procedure (6.96± 1.71). The mean scores of PTKG and FSFI were found after the procedure (PTKG: 3.23±0.89; FSFI: 23.09±5.27) before the procedure (PTKG: 1.83±1.11; FSFI: 18.60±5, 80) increased significantly.

Results: As a result of our study, at the end of the treatment, a decrease in the severity of pain, an increase in pelvic floor muscle strength and an increase in the quality of sexual life were observed in both groups (p<0.05). In the subgroup analysis, a greater increase in pelvic floor muscle strength was found in the Kegel group, a greater decrease in pain intensity in the TENS intravaginal massage group, and an improvement in the quality of sexual life (FSFI) in both groups. However, the difference between the FSFI scores of the groups was not statistically significant.
TENS, intravaginal massage and kegel exercises are easy, inexpensive, risk-free and effective methods. It was concluded that pelvic floor rehabilitation, especially TENS and intravaginal massage, are highly effective treatment modalities in the treatment of dyspareunia.

Key Words: Dyspareunia, Pelvic floor rehabilitation, TENS, Kegel exercise, Intravaginal massage, Trigger point