Sol meme radyoterapisinde düzleştirici filtreli ve filtresiz planlama tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of flattening filter and flattening filter free planning techniques in left breast radiotherapy
Yazar: CEREN EZGİ ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜVEN ÇANKAYA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Nefes = Breath ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Yapılan tez çalışmasında erken evre sol meme kanseri tanısı almış, meme koruyucu cerrahi geçirmiş 50 hasta çalışılmıştır. Hastalar, derin nefes tutma tekniğine uyumlu ve birbirleri içinde benzerlik gösteren hastalardan seçilerek belirlenmiştir. Hastaların yaşları 30 ila 70 arasında olup ortalaması 54'tür. Hastaların orta yaş grubu yoğunluklu olması DIBH tekniğine de olumlu yönde katkı sağlamaktadır. Herbir hasta için (3 teknik kullanılarak) 6 plan oluşturulmuştur. Toplamda 300 plan bulunmaktadır.
Bu retrospektif çalışmada, DIBH tekniği ile tomografisi çekilmiş her hasta için 3BKRT, IMRT ve VMAT teknikleriyle oluşturulan tüm planlar, 6MV foton enerjisinin iki farklı modu olan FF ve FFF ile hesaplatılmıştır. Amacımız bu teknikler ile hazırlanan planların HI, CI, tedavi süresi ve kritik organlardan kalp dozu değerlerinin FF ve FFF açısından karşılaştırılmasıdır. FFF ve FF enerjilerinin meme planlama tekniklerinde neleri değiştirdiğini görmek istemekteyiz. Beklenildiği gibi FFF enerjileri tüm tekniklerde süre açısından daha avantajlıdır. DIBH tekniğinde sürenin kısa olması çok önemlidir. Bu teknik için avantajlı planlar FFF ile sağlanmaktadır. Hastalar için en kısa nefes tutma süresi; 3BKRT FFF planlarında elde edilmiştir. CI açısından tüm planlarda FFF ışınlarının oluşturduğu sonuçlar daha iyi çıkmıştır. HI incelendiğinde ise VMAT planları için anlamlı bir sonuç gözlenmemiş 3BKRT ve IMRT için FF planları daha anlamlı çıkmıştır. DIBH tekniği ve FFF bir arada kullanılması sayesinde kalbin ışınlanan hacmi azalmakta olup tedavi süresi de önemli ölçüde azalmaktadır. Tüm planlamalar için FFF enerjili planlar tüm yönlerden avantaj sağlamaktadır. Uzun süre sağkalım beklenen hastalar için bu durum önemli olup hayat kalitesini düşüren RT geç yan etkilerinden kalp yetmezliği ile birlikte, kalp hastalıklarından ölüm riskinde de bir azalma sağlayabileceği düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Derin nefes tutma tekniği, filtreli ve filtresiz enerjiler, meme
radyoterapisi, radyoterapi tedavi süresi

Abstract:
This thesis examines 50 patients who underwent breast conserving surgery after diagnosed with left breast cancer. All patients' medical conditions were similar and they were compatible with deep inspiration breath hold technique. Mean age of the patients were 54 and their ages were between 30 and 70. The patient group was dominantly middle aged which effected to use DIBH technique positively. 6 plans were created for each patient (by using 3 techniques). There are 300 plans in total.
In this retrospective study, all 3DCRT, IMRT and VMAT plans were calculated using 6MV photon beams both FF and FFF modes and they were created on CT scans obtained by DIBH technique. The prime purpose of this thesis is to evaluate HI, CI, treatment time values and heart doses for each plan using FF and FFF beams. Showing how FF and FFF beams effect breast radiotherapy plans is aimed.FFF beams held the advantage of a shorter treament time as expected. DIBH technique is quite important to treat the patient in the shortest time as possible. FFF beams has the treatment time advantage in DIBH technique. FFF beamed 3DCRT plans had the shortest breath holding time for patients and they had better CI values. For HI values there were no statistically significant result for VMAT plans and FF beamed plans had more significant results for IMRT and 3DCRT plans. Irradiated volume of the heart was smaller and the treament time for the patien was shorter in the plans thanks to DIBH technique and FFF beams. FFF beamed plans were the most advantageous ones in every aspects. Late adverse effects of breast RT are rather important for patient groups whose survival rates are quite high. These adverse effects including coronery heart disease and death due to cardiac problems might be lowered by using FFF beams in breast RT.

Keywords: Deep breath hold technique, flattened and unflattened beams, breast
radiotherapy, treatment time for radiotherapy