Kanser endişesinin erken dönem sigara bırakma başarısına etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of cancer anxiety on EARLY smoking cessation success
Yazar: UMUT DEMİRERİDEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Kanser Endişesinin Erken Dönem Sigara Bırakma Başarısına Etkisinin İncelenmesi
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği sigara bırakma polikliniklerine başvuran Kasım 2022 ve Ocak 2023 tarihleri arasında 18 yaşının üzerinde, aktif psikiyatrik rahatsızlığı ve malignitesi olmayan, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara uygulanmıştır. Çalışmamız yüz yüze anket şeklinde sosyodemografik verileri, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Sigara Bırakma Başarısı Öngörü Ölçeği ve Kanser Kaygı Ölçeğini içeren toplamda 35 soruluk anketimiz doldurtuldu. 1 ay sonra sigara bırakma durumları geldiği kontroller sonucu ve telefonla ulaşılarak sigarayı bırakma durumları kaydedildi. İstatiksel değerlendirme için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır.
Çalışmamız tek merkezli, tanımlayıcı, kesitsel ve analitik tiptedir. 
Bulgular: Çalışmamız, 18 ile 73 yaş arasında olan  110'u (%52.4) kadın ve 100'ü (%47.6) erkek olmak üzere toplam 210 hasta ile yapılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 37,75±10,86 yıl, medyan yaş 37,5 yıldır. 1 ay içinde sigara bırakma oranları %30.6 olarak ölçülmüştür. Sigara içme süresi  ortalaması 16,94±11,20 yıl ve medyan süre 15 yıldır. 
  Hastaların sigara bırakma başarısı öngörüsünde kararlılık ve hazırlanış süreci, sağlık algısı ve uygun çevresinin olması erkek bireylerde (%99), kadın bireylerden (%92,7) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir(p<0.05). Erkek hastalarda  kararlılık ve hazırlanış süreci, sağlık algısı ve uygun çevresinin olması riski 0,129 kat daha azdır (OR:0.129; %95 CI:0,016-1,04).   
Ortaokul mezunu bireylerde ilkokul, lise ve üniversite mezunu bireylere göre kanser kaygısı istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir(p<0.05).
  Tedavi sonrasında 1. Ayda tütün mamullerinin kullanımını bırakmayan bireylerde   bırakan bireylere göre sigara bırakma başarısı öngörüsü ölçeği puanlama ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. (p<0.05).
  Tedavi sonrasında 1. Ayda tütün mamullerinin kullanımını bırakmayan bireylerde bırakan bireylere göre kanser kaygısı ölçeği puanlama ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. (p<0.05).
  Fagerström Bağımlılığı, Kanser Kaygısı, Sigarayı Bırakma Başarısı öngörüsü ile 1. ayda tütün ürünleri kullanımını etkileyen faktörler arasındaki ilişkiyi belirlemek için lojistik regresyon yapılmış ve model anlamlı bulunmuştur. (R2=0,073 p<0,05)
 Sonuç: Sonuç olarak, verilerimiz, artan kanser kaygısı ve bağımlılık düzeylerinin sigarayı erken bırakma başarısı için önemli zorluklar olduğunu göstermektedir. Sigarayı erken dönemde bırakan hastalarda ise bırakmayı öngörme puanları daha düşüktü. Tütün ürünlerini kullanmayı 1. ayda bırakmayan bireylerin kanser kaygısı ölçek puan ortalaması, bırakan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir.
  Literatürdeki diğer çalışmalar değerlendirildiğinde; Yüksek dezavantajlı gruplarda yer alan, psikiyatrik rahatsızlıkları olan ya da travma sonrası stres bozukluğu, kaygısı, sosyal fobisi olan bireylerin sigarayı bırakmakta zorlandıklarını görmekteyiz. Bu faktörlere bağlı olarak ölçülen kanser kaygı düzeyleri de yüksek olabileceğinden, özellikle erken dönemde sigarayı bırakma başarısını azaltacağını öngörüyoruz.
  Anahtar Kelimeler: Kanser Kaygı Düzeyi, Erken Dönem Sigara Bırakma,
Sigara Bırakma Başarısı Öngörü Ölçeği

Abstract:
Objective: Investigating the Effect of Cancer Anxiety on Early Smoking Cessation Success
Material and Method: The study was conducted on patients who applied to the Family Medicine smoking cessation outpatient clinics of the Hamidiye Etfal Health Practice and Research Center of University of Health Sciences between November 2022 and January 2023, who were older than 18 years of age, had no active psychiatric disorders and malignancies, and agreed to participate in the study. The study was conducted as a face-to-face questionnaire and answers to 35 questions including sociodemographic data, Fagerström Nicotine Dependence Test, Smoking-Cessation Success Prediction Scale and Cancer Anxiety Scale were obtained. The one-month smoking cessation status of the patients was recorded during the follow-up visits and by contacting them by phone. SPSS 25.0 software was used for statistical analysis.
The study was of single-center, descriptive, cross-sectional and analytical type. 
Findings: A total of 210 patients, 110 (52.4%) women and 100 (47.6%) men, aged between 18 and 73 years, were included in the study. The mean age of the patients was 37.75±10.86 years and the median age was 37.5 years. The rate of smoking cessation within one month was 30.6%. The mean duration of smoking was 16.94±11.20 years and the median duration was 15 years. 
         For the smoking-cessation success prediction, determination and preparation process, health perception and having a favorable environment were statistically significantly higher in male individuals (99%) than in female individuals (92.7%) (p<0.05). Male patients are 0.129 times less likely than female patients to have determination and preparation, perception of health, and a favorable environment (OR: 0.129; 95% CI: 0.016-1.04).   
        Cancer anxiety is statistically significantly higher in secondary school graduates compared to primary school, high school and university graduates (p<0.05).
        Individuals who did not quit using tobacco products in the 1st month after treatment had a statistically significant higher score on the predictive scale of smoking cessation compared to individuals who quit. (p<0.05).
       The cancer anxiety scale score average is statistically significantly higher in the individuals who did not quit using tobacco products in the 1st month after the treatment compared to the individuals who quit. (p<0.05).
        Logistic regression was performed to determine the relationship between Fagerström Addiction, Cancer Anxiety, Prediction of Smoking Cessation Success and the factors affecting the use of tobacco products in the 1st month, and the model was found to be significant. (R2=0.073 p<0.05)
 Conclusion: In conclusion, our data suggest that increased cancer anxiety and dependency levels are important challenges for early smoking cessation success. On the other hand, the quit prediction scores were lower in patients who quit smoking in the early period. The cancer anxiety scale score average is statistically significantly higher in the individuals who did not quit using tobacco products in the 1st month compared to the individuals who quit.
      Evaluating other studies in the literature; We see that individuals who are in high disadvantaged groups, have psychiatric disorders or have post-traumatic stress disorder, anxiety, and social phobia have difficulty in quitting smoking. As measured cancer anxiety levels may also be high related to these factors, we predict that it will decrease the success of quitting, especially in the early period.
       Key Words: Cancer Anxiety Level, Early Smoking Cessation, Smoking-Cessation Success Prediction Scale