Okul müdürlerinin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin örgütsel güdülenmeleri arasındaki ilişki
The relationship between school principals' managerial competencies and teachers' organizational motivations
Yazar: HAFİZE KIZILKAYA ERDEM
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacını, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin örgütsel güdülenmelerinin ilişki düzeyinin tespiti oluşturmaktadır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı'nda Manisa ili merkez ilçelerindeki (Şehzadeler ve Yunusemre) resmi ortaokullarda görev yapan toplam 276 öğretmenden oluşmuştur. Araştırmanın verileri Okul Yöneticisinin Yeterlikleri Ölçeği ve Öğretmen Motivasyon Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, nicel analiz teknikleri kullanılarak SPSS 27 programı ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin algılarına dayalı olarak okul müdürlerinin yöneticilik yeterlikleri genel olarak ortanın üzerinde değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel güdülenme düzeyleri de genel olarak ortanın üzerinde bulunmuştur. Öte yandan araştırma sonuçları, öğretmenlerin örgütsel güdülenme düzeylerinin ve okul müdürlerinin yöneticilik yeterlikleri ile ilgili algılarının demografik ve mesleki özelliklere göre anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Ancak, okul müdürlerinin teknik yeterlikleri ile ilgili algılar, medeni durum ve branşa göre anlamlı farklılık göstermiştir. Evli ve sayısal alanlardaki öğretmenlerin teknik yeterlik algıları daha olumlu bulunmuştur. Ayrıca araştırmanın bulgularında, Pearson korelasyon analizi yapılarak öğretmenlerin yönetici yeterlikleri algısı ve örgütsel güdülenme düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif (r=0,519) ve anlamlı (p<0,001) bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yönetici yeterlikleri algısı, öğretmenlerin güdülenmesinin önemli bir belirleyicisi olarak öne çıkmakta ve güdülenmenin %26,9'unu açıklamaktadır. Ayrıca okul müdürlerinin yönetici yeterliklerinin, örgütsel güdülenmeyi pozitif yönde (b=0,432) ve anlamlı olarak (p<0,001) etkilediği tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin yönetici yeterliklerinin 1 puan artması ile örgütsel güdülenme 0,432 puan artış göstermektedir.
Araştırma sonuçlarına dayanarak, okul müdürlerinin yönetici yeterliklerini artırmaya yönelik sürekli eğitim ve gelişim programlarının düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle insancıl ve teknik yeterliklerin geliştirilmesine odaklanılmalı ve bu alanlarda müdürlerin becerilerinin güçlendirilmesi sağlanmalıdır. Bu bağlamda, eğitim politikaları ve yönetiminde karar verici konumunda olanlar, okul müdürlerinin yönetici yeterliklerini ve öğretmenlerin örgütsel güdülenme düzeylerini artırmak için kapsamlı ve stratejik yaklaşımlar benimsemelidir. Öğretmenlerin motivasyonunu artırmak ve olumlu okul iklimi oluşturarak bağlılıklarını arttırıcı çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the relationship level between school principals' managerial competencies and teachers' organizational motivation based on teachers' perceptions. The study was conducted within the framework of the relational screening model. The sample of the research consisted of 276 teachers working in public secondary schools in the central districts (Şehzadeler and Yunusemre) of Manisa province during the 2022-2023 academic year. Data for the study were collected using the School Administrator Competency Scale and the Teacher Motivation Scale. The obtained data were analyzed using quantitative analysis techniques with the SPSS 27 program.
According to the research results, school principals' managerial competencies were generally rated above average based on teachers' perceptions. Teachers' organizational motivation levels were also found to be generally above average. However, the research results revealed that teachers' organizational motivation levels and perceptions of school principals' managerial competencies did not show significant differences according to demographic and professional characteristics. Nevertheless, perceptions of school principals' technical competencies showed significant differences based on marital status and branch. The technical competency perceptions of married teachers and those in numerical fields were found to be more positive. Additionally, the findings of the research showed that there is a significant and moderate positive relationship between teachers' perceptions of managerial competencies and their organizational motivation levels. Perceptions of managerial competencies emerged as an important determinant of teachers' motivation, explaining 26.9% of the motivation. Additionally, it was found that school principals' managerial competencies have a positive (b=0.432) and significant (p<0.001) effect on organizational motivation. A one-point increase in school principals' managerial competencies leads to a 0.432-point increase in organizational motivation.
Based on the results of the research, it is of great importance to organize continuous training and development programs for school principals to increase their administrative competencies. In particular, the development of humanistic and technical competences should be focused and principals' skills in these areas should be strengthened. In this context, decision-makers in educational policies and management should adopt comprehensive and strategic approaches to increase the managerial competencies of school principals and the organizational motivation levels of teachers. Efforts should be made to increase teachers' motivation and commitment by creating a positive school climate.