Boyalıca pompaj sulamasında sulama performansının değerlendirilmesi
Performance evaluation of Boyalıca pumping irrigation
Yazar: BARKE HUSSEIN CHOTE
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN KUŞÇU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Performans = Performance ; Su temini sistemleri = Water supply systems ; Sulama = Irrigation

Özet:
Bu çalışma, Bursa İznik ilinde yer alan, Boyalıca Pompaj Sulamasının 2016-2020 yılları arasındaki performansını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma alanı 4035 ha tarım arazisine sahiptir. İznik Ova Köyleri Sulama Birliği, Devlet Su İşleri I. Bölge Müdürlüğü'nce işletmeye açılan Boyalıca Pompaj Sulaması tesislerini işletmek üzere 2004 tarihinde yönetimi devralmıştır. Performans değerlendirmesinde Sulama ve Drenajda Uluslararası Teknoloji ve Araştırma Programı (IPTRID) tarafından tavsiye edilen su kullanım etkinliği, finansal etkinlik ve tarımsal üretim etkinliği olmak üzere üç ana başlık halinde bir gösterge seti kullanılmıştır. Su kullanım etkinliği göstergeleri ortalama sonuçlarına göre, sulama oranı %63,2, yıllık su sağlama oranı 0,71, sulanan birim alana iletilen yıllık sulama suyu miktarı 7317 m3 ha-1, sulama birim alanına iletilen yıllık sulama suyu miktarı 4644 m3 ha-1 olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar su kullanım etkinliği açısından sulama şebekesinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Finansal etkinlik açısından ortalama sonuçlar incelediğinde, bakım masrafının gelire oranı %47, tahsilat oranı %95,5, birim alana düşen toplam işletme–bakım–yönetim masrafı 752 TL ha-1, kullanıcılara iletilen toplam sulama suyuna karşılık elde edilen ortalama gelir 0,22 TL m-3 olarak bulunmuştur. Çalışma sahasında masrafların karşılanma oranı %46,7 olup mevzuatta belirtilen limitlere yakın (en az %30) bir harcama yapıldığı görülmektedir. Bu sonuçlar, Boyalıca pompaj sulamasında gelirin giderden fazla olduğunu ve tahsilatın işletme ve bakım masraflarını karşılamaya yeterli olduğunu göstermektedir. Tarımsal üretim etkinliği ortalama sonuçlarına göre, sulama alanı eşdeğer brüt üretim değeri 3859,24$ ha-1, fiilen sulanan alan eşdeğer brüt üretim değeri 6088,1 $ ha-1ve saptırılan birim sulama suyuna karşılık eşdeğer brüt üretim değeri ise 0,86$ m-3 olarak saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the performance of Boyalıca Pumped Irrigation in Bursa Iznik between the years 2016-2020. The study area has 4035 ha of agricultural land. Iznik Ova köyleri Irrigation Union took over the management in 2004 to operate the Boyalıca Pumped Irrigation Facilities, which was put into operation by the State Hydraulic Works I. Regional Directorate. In the performance evaluation, an indicator set under three main headings as water use efficiency, financial efficiency and agricultural production efficiency recommended by the International Technology and Research Program in Irrigation and Drainage (IPTRID) was used. According to the average results of water use efficiency indicators, the irrigation rate is 63.2%, the annual water supply rate is 0.71, the annual amount of irrigation water delivered to the irrigated unit area is 7317 m3 ha-1, the annual amount of irrigation water delivered to the irrigation unit area is 4644 m3 ha-1 has been determined. The results obtained show that the irrigation network is insufficient in terms of water use efficiency. When the average results in terms of financial efficiency are examined, the ratio of maintenance cost to income is 47%, the collection rate is 95.5%, the total operating-maintenance-management cost per unit area is 752 TL ha-1, the average income is 0.22 TL for the total irrigation water delivered to the users. The coverage ratio of the expenses in the work area is 46.7%, and it is seen that an expenditure close to the limits specified in the legislation (at least 30%) is made. These results show that the revenue is more than the expense in Boyalıca pumped irrigation and the collection is sufficient to cover the operating and maintenance costs. According to the average results of agricultural production efficiency, the equivalent gross production value of the irrigation area is 3859,24$ ha-1, the equivalent gross production value of the actually irrigated area is 6088,1$ ha-1 and the equivalent gross production value for the diverted unit irrigation water is 0,86$ m-1.