Turist rehberlerinin tükenmişlik ve ekonomik kaygı düzeylerinin mesleki bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisi
The effect of economic anxiety and occupational burnout levels of tour guides on their occupational commitment
Yazar: DUYGU YETGİN
Danışman: PROF. DR. SERAP BENLİGİRAY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Ekonomik durum = Economic situation ; Ekonomik hayat = Economic life ; Kaygı = Anxiety ; Mesleki bağlılık = Occupational commitment ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Turist rehberi = Tourist guides ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Turist rehberi; yerli ve yabancı turistlere yol gösteren, tur programı kapsamında ziyaret edilen yerler hakkında uygun dilde doğru bilgiler aktaran, ülke ya da bölge hakkında turistlerin en doğru şekilde sosyal, ekonomik ve kültürel izlenimler edinmesini sağlayan kişidir. Turist rehberlerinin işlevlerini etkili biçimde yerine getirebilmesi mesleki bağlılık düzeylerinin yüksek, tükenmişlik ve ekonomik kaygı düzeylerinin düşük olmasına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren eylemli (çalışma kartı bulunan) turist rehberlerinin tükenmişlik ve ekonomik kaygı düzeylerinin mesleki bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisinin ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda tabakalı örneklemede orantılı dağıtım yöntemi ile belirlenen 370 eylemli turist rehberine yüzyüze ve internet ortamında (email ve sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla) anket uygulanmıştır. Araştırmanın betimsel istatistikleri ve değişkenler arası ilişkiler SPSS 22.00 programıyla analiz edilmiş; ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleri ve yapısal eşitlik modellemesi ile kurgulanan Yol Analizi AMOS 22.00 programıyla gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda turist rehberlerinin mesleki bağlılık ve ekonomik kaygı düzeylerinin yüksek, tükenmişlik düzeylerinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Turist rehberlerinin mesleki bağlılık ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönlü, tükenmişlik ile ekonomik kaygı düzeyleri arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişkinin bulunduğu görülmüş, ekonomik kaygı düzeyinin mesleki bağlılık ve boyutlarından yalnızca devam bağlılığını düşük düzeyde pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Turist rehberi, Mesleki bağlılık, Tükenmişlik, Ekonomik kaygı,Türkiye

Abstract:
A tour guide is a person, who guides domestic and foreign tourists, who provides accurate information about the destinations visited within the scope of the tour programs, and who ensures that the tourists have an accurate social, economic, and cultural impressions about that specific region or country. Efficient fulfillment of the functions of the tour guides depends on the fact that their occupational commitment levels are high and occupational burnout and economic concern levels are low. This study aims to reveal the effects of economic concern and occupational burnout levels of active (certified) tour guides in Turkey on their occupational commitment. For this purpose, a face-to-face and online (through e-mails and social media) survey was conducted on 370 active tour guides, who were determined through stratified sampling method. Descriptive statistics of this research and the relationships between the variables were analyzed through SPSS 22.00 program; the path analysis, which was built through confirmatory factor analyses and structural equation modeling, was performed through AMOS 22.00 program. At the end of this analysis, the occupational commitment and economic concern levels of tour guides were found to be high, and the level of occupational burnout was found to be low. A negative relation was found between the occupational commitment and burnout levels of tour guides and a strong positive relation was found between the occupational burnout and economic concern levels; it was also observed that the economic concern level only had a slight positive impact on occupational commitment and its continuance commitment dimension.


Keywords: Tour guide, Occupational commitment, Burnout, Economic anxiety,Turkey.