Ameliyat edilebilir rektum kanserli hastalarda ameliyat öncesi uygulanan kemoradyoterapi yanıtının değerlendirilmesinde apoptozis ve anjiogenezisin rolü
The role of angiogenesis and apoptosis in determining the responce to preoperatif chemoradiotherapy in operable rectal cancer patients
Yazar: FATİH YANAR
Danışman: DOÇ. DR. OKTAR ASOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Anjiyogenez inhibitörleri = Angiogenesis inhibitors ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Apoptozis = Apoptosis ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Cerrahi-sindirim sistemi = Surgery-digestive system ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms

Özet:
Kolorektal kanser sıklığı toplumlara göre değişir, gelişmiş ülkelerde görülme sıklığı, gelişmekte olan ülkelerden daha fazladır. Kansere bağlı mortalite ve morbiditenin başta gelen nedenleri arasındadır. Son yirmi yılda rektum kanserinin tanı, evreleme ve tedavi alanlarındaki gelişmeler, lokal nüks oranlarındaki düşme üzerine büyük rol oynamıştır. Radikal amaçlı rektum rezeksiyonları sonrası lokal nüks oranı ilk iki yıl içinde %5-40 arasında değişmektedir. Bu yüksek orandaki değişimden başlıca cerrahi teknik sorumlu olmakla birlikte çoklu tedavi seçeneklerinin de uygulanıp uygulanmaması da rol oynamaktadır. Rektum adenokarsinomları radyoterapi (RT) ve kemoterapi (KT)'ye duyarlı tümörlerdir. Kemoterapi ve radyoterapinin ameliyat öncesi dönemde uygulanmasının (neoadjuvan tedavi) ana hedefi, evre gerilemesini sağlamak, distal rektum yerleşimli tümörlerde tümör boyutunun küçültülerek sfinkterlerin korunabilmesini sağlamak ve negatif cerrahi sınırlarla çıkartılamayacak büyük tümörlerin küçültülerek güvenli rezeksiyonların sağlanmasıdır. Ayrıca patolojik tam yanıt alınması sonucunda lokal kontrol ve hatta sağ kalım oranlarında artma sağlanabilmektedir. Rektum kanserinin tedavisinde, klinik evresi T3-T4 olan veya beraberinde lenf nodu tutulumu olan olgularda neoadjuvan tedavi protokolu uygulanması genel olarak kabül edilmiş bir yaklaşımdır. Morfolojik ve biokimyasal karekteristikleri bulunan proglamlanmış hücre ölümü ?apoptozis? normal doku homeostazisinde hücre proliferasyonunu dengeler, dejeneratif hücre ölümü ve nekrozunu ayırt eder. Kolorektal kanserlerde apoptozis patogenez ve tümör progresyonu ile doğrudan ilişkilidir. Radyoterapi gibi tedavi modaliteleri, tümörlerde apoptozisin yaygınlığını artırabilir. Apoptozisin değerlendirilmesi rektal kanserlerin tamamlayıcı tedavisinde hangi hasta grubunun fayda göreceğinin belirlenmesinde faydalı olabilecektir. Anjiogenezis de kanser patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Özellikle solid tümörlerde anjiogenezisin tümör hücrelerindeki VEGF'nin (vasküler endotelyal growth faktör) aşırı ekspresyonu ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı preoperatif kemoradyoretapi (KRT) sonrası total mezorektal eksizyon (TME) uygulanan orta ve distal yerleşimli ameliyat edilebilir rektum kanserli olgularda patolojik tam yanıt elde edilen grupta apoptozis ve anjiogenez parametrelerinin saptanması ve böylelikle tam yanıta sahip hasta gruplarının tedavi öncesi dönemde belirlenmesine olanak sağlayarak, değişik tedavi seçeneklerini belirlemek, hastalığın lokal kontrolünü daha iyi sağlamak ve sağ kalımı artırmaktır.

Abstract:
Colorectal cancer prevalance varies among nations, and is higher in developed countries compared to developing countries. It is a major cause of cancer related mortality and morbidity. In the last two decades advances in diagnosis, staging and treatment of rectal cancer has played a major role on lowering local recurrence rates. Local recurrence after radical rectum resections alter between 5-40 % in two years. Surgical technique plays the major role in this high alteration rate, however the degree of employing multiple treatment options is also important. Rectal adenocarcinomas are sensitive to radiotherapy (RT) and chemotherapy (CT). The main goal of employing chemotherapy and radiotherapy in pre-surgical time period (neoadjuvant therapy) is to reduce the stage, and in distal rectal tumors to reduce tumor volume in order to preserve the sfincters and to reduce tumor size to allow surgical resections be performed with negative surgical margins. Should full pathological response occur, local control or even higher survival rates are provided. Considering rectal cancer treatment, in patients with clinical stage T3-T4 and co-existent lymph node metastasis neoadjuvant therapy protocol is widely accepted. ?Apoptosis?, programmed cell death with morphological and biochemical chracteristics, balances cell proliferation and distinguish between degenerative cell death and necrosis. Apoptosis is directly related to pathogenesis and tumor progression in colorectal cancers. Treatment modalities like radiotherapy may induce the extent of apoptosis in colorectal tumors. Evaluation of apoptosis will help in selecting the patient group who may benefit from adjuvant therapy of rectal cancers. Angiogenesis also plays a major role in cancer pathogenesis. Especially in solid tumors angiogenesis is shown to be associated with over-expression of VEGF in tumor cells. The aim of this study is to detect apoptotic and angiogenetic parameters in operable rectal cancer patients with medium and distal tumors with full pathological response treated with pre-operative chemoradiotherapy (CRT) followed by total mesorectal excision (TME). This will allow patients with full response be identified before treament and will help to achieve better local control as well as survival rates.