Kurtuba Ulu Câmiinin tezyinatına genel bakış
General overview of the Great Mosque of cordoba's ornamentation style
Yazar: FEYZA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; El sanatları = Handicrafts ; Kurtuba = Kurtuba ; Mimari eserler = Architectural works ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süslemeler = Ornamentations ; Yazı sanatı = Calligraphy ; İslam mimarisi = Islamic architecture ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Kurtuba Ulu Câmii, erken batı İslâm mimarisinin bir başyapıtı olduğu gibi, kendinden sonra
gelen pek çok câmiyle beraber, Hıristiyan egemenliğinden sonra da Müdeccen (Mudejar)
sanat olarak sarayları ve kiliseleri hem mimârî hem de tezyinî açıdan etkilemiştir.
"Kurtuba Ulu Câmii'nin Tezyînatına Genel Bakış" adlı bu çalışma, dört kısımdan
oluşmaktadır. İlk kısımda, Endülüs'ün siyasi ve kültürel tarihi; ikinci kısımda, Kurtuba Ulu
Câmii'nin mimârî gelişimi; üçüncü kısmında, câminin iç ve dış tezyînatı anlatıldı. Dış
tezyînat, kapılar üzerinden (San Esteban, San Miguel, San Ildefonso ve Concepcion
Antigua), çizimler ve fotoğraflarla desteklenerek analiz edildi. Dördüncü kısımda, câminin
geçirdiği restorasyonlara yer verildi. Değerlendirme ve sonuç bölümünde ise erken İslâm
mimârisinde gelişen süsleme unsurlarından, geometrik ve nebâti tezyînat ile beraber hat
sanatının câmideki kullanımından söz edilerek, kompozisyon özellikleri maddeler halinde
sıralanmıştır. Ayrıca Kurtuba Ulu Câmii'nin kendinden sonra gelen eserler üzerindeki
etkilerinden de örnekler verilerek anlatılmıştır.
Portaller ayrıntılı olarak çizilirken, fotoğraflarla desteklenmiş ve daha iyi anlaşılabilmesi
için, görünüş çizimleri renklendirilerek kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kurtuba, câmi, süsleme, tezyînat, geometri, hat sanatı, kapı, portal,
palmet, akantus.

Abstract:
The Great Mosque of Cordoba, has been a masterpiece of early western Islamic architecture
and at the same time, inspired many works such as churches and palaces after the Christian
conquest of the area also it affected both the ornamentation and the architectural styles of
mosques during the Islamic sovereignty.
This study, "General Overview of The Great Mosque of Cordoba's Ornamentation Style" is
comprised of four parts. In the first part, the political and cultural history of Andalusia, in
the second part The Great Mosque of Cordoba's architectural development; in the third part
the mosque's interior and exterior style of ornamentation has been explained. The exterior
style has been analyzed in terms of it's doors (San Esteban, San Miguel, San Ildefonso and
Concepcion Antigua) supported by drawings and photograph documentations. In the fourth
part, the restorations that the mosque gone through have been stated. In the evaluation and
conclusion part, the ornamentation elements of early Islamic Architecture and geometric,
vegetal ornamentation, stylistic approaches as well as calligraphy and the properties of it's
composition has been specified. Moreover, the stylistic effects of The Great Cordoba
Mosque's on the subsequent works of architecture were examplified and explained.
The portals were depicted in detail and supported by imagery which were colorized for
clarity purposes.
Keywords: Andalusia, Cordoba, mosque, ornemantation, geometry, caligraphy, palmette,
portal, acanthus.