Toplumsal cinsiyetin meslek seçimindeki rolü ve sekreterlik mesleği üzerine bir uygulama
The role of gender in occupational choices and applications on secretarial occupation
Yazar: ŞULE ESER
Danışman: PROF. DR. DİLAVER TENGİLİMOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Büro Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Araştırmanın amacı, kural, yasa ve bu gibi yazılı etkenler olmaksızın bazı mesleklerin kadın doğasına daha uygun olduğu görüşünden yola çıkılarak, çalışanların bu mesleklere yönelmelerinde toplumsal cinsiyet faktörünün etkilerinin araştırılmasıdır.Araştırma ile ilgili literatürün taranması, kavramların ve tanımların ortaya konmasından sonra iki bölümden oluşan bir ölçme aracı kullanılmıştır. Ölçme aracının birinci kısmında Sandra BEM tarafından geliştirilen, Kavuncu ve Dökmen tarafından ülkemize uyarlanan toplumsal cinsiyet envanteri, ikinci kısmında ise anket soruları bulunmaktadır.Toplumsal cinsiyet envanteri ve anket soruları Ankara ili sınırları içinde kamu ve özel sektörde sekreter olarak görev yapan 447 işgörene toplumsal cinsiyet kategorilerinin sekreter olarak çalışmaları üzerindeki etkisini araştırmak üzere uygulanmıştır.Araştırmaya katılan 447 sekreterin 400 kişisi kadın, 47'si erkek olup, kadın sekreterlerin 144'ü BEM'in toplumsal cinsiyet envanterine göre kadınsı, 144'ü ise androjen grupta, erkek sekreterlerin ise 18 kişisi androjen, 16 kişisi erkeksi grupta yer almaktadır. Araştırma grubunda yer alan sekreterlerin toplumsal cinsiyet kategorilerine göre erkeksilik oranları yükseldikçe sekreterlik mesleğine karşı memnuniyetsizliklerinin de artmakta olduğu elde edilen bulgular arasındadır.Toplumsal cinsiyet kategorilerinin meslek seçimi üzerindeki etkisinin yanı sıra, araştırma sonucunda elde edilen önemli bulgulardan bir diğeri de işsizlik sorununun meslek seçimi üzerindeki önemli etkisidir. Araştırmadan elde edilen bir diğer önemli bulgu ise mesleki eğitim almanın mesleki memnuniyet üzerindeki pekiştirici etkisidir. Araştırmadan elde edilen bulgular göstermektedir ki toplumsal cinsiyet kategorilerinde kadınsılık oranları arttıkça sekreterliğin daha çok kadınlara uygun bir meslek olduğu yolundaki görüşler de yoğunluk kazanmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to  look into the effects of gende r factors in line with the  general view that certain occupations are more suitable for the nature of the female sex,  despite the non existence of rules, la ws and other similar written factors.  Following literature review  and defining terms and definitions needed for the  study, two measurement tools were used. The firs t section of the tool is made up of the  gender inventory developed by Sandra BEM  and adapted to our country by Kavuncu  and Dökmen. The second part of the tool is made up of a questionnaire.  The inventory was used with 447 employees who work within both the private  and the public sectors as secretaries in A nkara, with the purpos e of discovering the  effects of gender categories  on their choice of occupation.  Out of 447 secretaries who took part in the inventory, 400 were female and 47  were male. According to the  results of BEM's inventory,  within the female group 144  were in the feminine group and 144 were  in the androgenic group. Within the male  group, 18 were in the androgenic group and 16 were in the masculine group. Findings  suggest that dissatisfaction w ith secretarial occupation increases in proportion with the  increase in masculinity.  Besides the effects of gender categor ies on occupational choice, another  important finding from the study is the eff ect of unemployment on  occupational choice.  One other finding is that vocational traini ng enhances occupati onal satisfaction. The  findings of this study show that with the increa se in the ratio of femininity in the gender  categories, the view that secretarial work is more suitable for women increases.