Covıd-19 pandemi sürecinde tüketici davranışları: E-ticaret odaklı bir araştırma
Consumer behavior in the Covid-19 pandemic process: An e-commerce oriented research
Yazar: BETÜL KOCA GEDİKLİ
Danışman: PROF. DR. ERDEM TAŞDEMİR
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Tarihsel dönem içerisinde insanlar birçok hastalıkla karşılaşmış ve çeşitli salgınlarla küresel çapta mücadele etmişlerdir.  2019 yılının son ayında ortaya çıkan ve COVID-19 ismi verilen virüs 2020 yılında hızlı bir şekilde dünyayı etkilemiş ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel pandemi ilan edilmiştir. Türkiye'nin de etkilendiği salgında, halk sağlığı ve hastalığın yayılma hızını düşürmek adına kontrollü bir şekilde önlemler alınmaya başlanmıştır. Ekonomik ve sosyal alanlarda insanların etkilendiği Covid-19 pandemisi, tüketiciler açısından da alışveriş ihtiyaçlarını karşılamada birtakım problemlere neden olmuştur. 
1990'lı yıllarda hayatımıza giren e-ticaret kavramı birçok ülkeyle birlikte Türkiye'de de önem kazanmaya başlamıştır. E-ticaret hiçbir temas gerektirmeden, zaman ve mekândan bağımsız alışveriş yapılan bir kullanıma sahiptir. Dışarı çıkmanın kısıtlandığı Covid-19 pandemi döneminde tüketiciler ihtiyaçlarını karşılayabilmek için e-ticaret yöntemlerini daha sık kullanmaya başlamıştır. Covid-19 döneminde tüketicilerin e-ticaret kanallarını sık tercih etmesi, birçok işletme ve hizmet sağlayıcıların e-ticarete geçişlerini hızlandırmıştır. 
Bu bilgiler ışığında yapılan çalışmanın amacı, Türkiye'de ilk koronavirüs vakasından sonra, 65 yaş ve üzeri bireylere uygulanan sokağa çıkma yasağının olduğu dönemlerde, bu yaş grubunun tüketim ihtiyaçlarını karşılamada hangi yöntemleri tercih ederek alışveriş yapıldığını e-ticaret odağında incelemektir. Araştırmanın temel amacı, 65 yaş ve üzeri tüketicilerin Covid-19 pandemisinden önce, pandemi dönemi ve sonrasında e-ticaret kavramına olan farkındalıkları ve pandeminin tüketici davranışları üzerindeki dönemsel etkisini anlamaya yöneliktir. Tüketici davranışlarının Covid-19 pandemi öncesi, pandemi dönemi ve pandemi sonrasında çerçeveleyerek e-ticaret odağında incelenmesi çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır. 65 yaş ve üzeri toplam 26 katılımcıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Covid-19 pandemi sürecinde katılımcıların, e-ticaret üzerinden alışveriş yapma durumlarında pandemi öncesine göre artış olduğu ve pandemiden sonra belirli bir oranda e-ticaret üzerinden alışverişlerin devam ettiği saptanmıştır. 65 yaş ve üzeri tüketicilerin e-ticaret kavramı hakkında belirli bir farkındalık düzeyine sahip olduğu ve Covid-19 pandemisiyle birlikte e-ticaret alanında bu farkındalığın alışverişe dönüştüğü görülmüştür.

Abstract:
In the historical period, people have encountered many diseases and struggled with various epidemics on a global scale.  In 2020, the virus called COVID-19, which emerged in the last month of 2019, rapidly affected the world and was declared a global pandemic by the World Health Organization. In the pandemic, which also affected Turkey, measures have started to be taken in a controlled manner in order to reduce the rate of spread of public health and disease. The Covid-19 pandemic, which affected people in economic and social areas, caused some problems for consumers in meeting their shopping needs.
The concept of e-commerce, which entered our lives in the 1990s, has started to gain importance in Turkey along with many other countries. E-commerce has a use that does not require any contact, independent of time and space. During the Covid-19 pandemic period, when going out was restricted, consumers started to use e-commerce methods more frequently to meet their needs. The frequent preference of consumers for e-commerce channels during the Covid-19 period has accelerated the transition of many businesses and service providers to e-commerce.
In the light of this information, the aim of this study is to examine the methods of shopping by choosing which methods to meet their consumption needs during the periods of curfew imposed on individuals aged 65 and over after the first coronavirus case in Turkey, with a focus on e-commerce. The main purpose of the research is to understand the awareness of consumers aged 65 and over on the concept of e-commerce before, during and after the Covid-19 pandemic and the periodic impact of the pandemic on consumer behavior. Examining consumer behavior before, during and after the Covid-19 pandemic with a focus on e-commerce constitutes the unique value of the study. Interviews were conducted with 26 participants aged 65 and over. As a result of the research, it was determined that during the Covid-19 pandemic process, there was an increase in the participants' shopping via e-commerce compared to before the pandemic, and shopping via e-commerce continued to a certain extent after the pandemic. Consumers aged 65 and over have a certain level of awareness about the concept of e-commerce and this awareness has turned into shopping in the field of e-commerce with the Covid-19 pandemic.