Kafkas arı ırkı (Apis mellifera caucasica Gorbatcshev)'nda hijyenik davranış fenotipinin dördüncü ve beşinci generasyonlardaki değişim düzeyi ve kimi ıslah parametrelerinin belirlenmesi
The change level of hygienic behaviour phenotype of caucasian (Apis mellifera caucasica Gorbatcshev) honey bee subspecies during the fourth and fifth generations and determining the some breeding parameters
Yazar: SELİM BIYIK
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bal arısı = Honey bee ; Hayvan ıslahı = Animal breeding

Özet:
Bu çalışmada, daha önce hijyenik davranış fenotipi yönünden üç generasyon seleksiyon uygulanmış Kafkas arı ırkı ebeveyn kolonilerinin dördüncü ve beşinci generasyonlarında bu davranışın değişim düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, hijyenik davranış düzeyi üç generasyon geliştirilmiş Kafkas arı ırkını (Apis mellifera caucasica Gorbatcshev) temsil eden koloniler kullanılmıştır. Dördüncü generasyonu oluşturmak üzere üçüncü generasyondan 9 ebeveyn (ana-baba) kolonisi seçilmiş ve bunlardan 122 kızkardeş ana arı yetiştirilmiş, beşinci generasyonu oluşturmak üzere dördüncü generasyondan ise 10 ebeveyn (ana-baba) kolonisi seçilmiş ve bunlardan 72 kızkardeş ana arı yetiştirilerek kolonilere kazandırılmıştır. Gelecek generasyonları oluşturmak için larva transferi ve suni tohumlama yöntemleri kullanılmıştır. Dördüncü ve beşinci generasyonların ortalama ölü pupa temizleme miktarı sırası ile 158.30±0.63 ve 159.90±0.71 adet/pupa/koloni belirlenmiştir. Ana kız regresyonu ve varyans analizi yöntemlerinden yararlanarak hesaplanan kalıtım derecesi katsayıları, dördüncü ve beşinci generasyonlar için sırası ile 0.112±0.096, 0.032±0.024 ve 0.60±0.25, 0.98±0.36 bulunmuştur.  Generasyonlar üzerinden geniş anlamlı (GAK) kalıtım derecesi (h2) ise 0.33 ve 0.12 olarak belirlenmiştir. Bu iki generasyonda seleksiyon üstünlüğü (İ), 7.16 ve 6.02 ve genetik ilerleme (ΔG), 2.37 ve 0.71 bulunmuştur. Dördüncü ve beşinci generasyonların temizledikleri ortalama ölü pupa miktarlarının % 95'in üzerinde olduğu belirlenmiştir. Dolayısı ile Kafkas arı ırkında hijyenik davranışlı koloni/popülasyonu ıslahı için dört generasyonun yeterli olabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study aims, determine of change level of hygienic Behaviour of selected honey beecolonies of Caucasian Honey Bee in fourth and fifth generation. Used to determined and improved three generation in terms of dead pupa removal of Caucasian (Apis mellifera caucasica Gorbatcshev) honey bee. Selected nine colony used to daugther and mother from three generation to form four generation, twelve colony used to from four generation to five generation. In order to form to fourth generation, were selected 9 parents colony (mother and daughther) from third generation and were reared 122 sisters queen bee. In order to form to fifth generation, were selected 10 parents colony (mother and doughther) from fourth generation and were reared 72 sisters queen bee. Used to larvae rearing for next generation queen bee. Determined to average dead pupa removal fourth and fifth generation respectively 158.30±0.63 and 159.90±0.71 number/pupae/colony. Determined of heritability figure that used to regression coefficient and analysis of variance respectively from fourth and fifth generation 0.112±0.096, 0.032±0.024 and 0.60±0.25, 0.98±0.36, brood sense heritability (h2) 0.33 and 0.12. Selection superiority (İ) and genetic impression (ΔG) were determined as 7.16 and 6.02, 2.37 and 0.71. The fourth and fifth generations were determined to have a average dead pupae removal over of 95% and could be sufficient for hygienic behavior in the Caucasian honey bee race for four generations.