Kişilik özelliklerinin gebelikte anksiyete ve depresyon düzeyine etkisi
The effect of personality traits on the level of anxiety and depression in pregnancy
Yazar: ÇİSEM BAŞTARCAN
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN OSKAY
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik = Pregnancy ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Gebelik, kadınların önemli fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimler yaşadıkları bir dönemdir. Her kadın gebelikte görülen değişimlerle kişilik özellikleri doğrultusunda baş etmeye çalışmaktadır. Bu çalışma kişilik özelliklerinin gebelikte anksiyete ve depresyon düzeyine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tarzda yapıldı. Araştırmanın örneklemini Haziran - Eylül tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi kadın doğum polikliniğine gebelik izlemi için gelen 18 yaş üstü 205 gebe oluşturdu. Araştırma verileri "Sosyo-demografik Veri Formu", "Cervantes Kişilik Ölçeği (CKÖ)", "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD)" kullanılarak toplandı. Katılımcıların yaş ortalamasının 30,73±5,66 olduğu saptandı. Gebelerin CKÖ puan ortalamalarına göre en çok içe dönük (12,561±6,454), nörotik (16,610±8,038) ve tutarsız (21,634±5,10) kişilik özellikleri gösterdikleri bulundu. HAD puanlarına göre %21,4'ünün anksiyetesinin olduğu ve %14,1'inin depresyonunun olduğu belirlendi. Gebelerin eğitim durumunun, gebelik sayısının, düzenli gebelik kontrolünün, gebelikte desteklenme durumunun, çalışma hayatında sorun yaşamanın, doğum korkusunun CKÖ alt boyutlarını etkilediği bulundu. Katılımcıların eğitim durumunun, çalışma durumunun, düzenli gebelik kontrolünün, gebeliğe bağlı fiziksel yakınmaların, evlilik ile ilgili sorunların, doğum korkusunun HAD alt boyutlarını etkilediği saptandı. HAD ile CKÖ dışa/içe dönük olma ve duygusal denge/nörotizm alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulundu (p<0,01). CKÖ alt boyutlarından duygusal denge/nörotizm ile dışa/içe dönük olma ve tutarlı/tutarsız olma alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulundu (p<0,01). HAD alt boyut puanları arasında pozitif yönde kuvvetli derecede anlamlı bir ilişki olduğu bulundu (p<0,01). Bu çalışma sonucunda kişilik özelliklerinin anksiyete ve depresyon düzeyini etkilediği belirlendi. İçe dönük, nörotik ve tutarsız kişilik özelliğine sahip gebelerin anksiyete ve depresyona daha yatkın olduğu bulundu.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, anksiyete, depresyon, kişilik özellikleri, gebe kadın

Abstract:
Pregnancy is a period in which women undergo significant physiological, psychological, and social changes. Each pregnant woman tries to cope with the changes in pregnancy according to their personality traits. This descriptive study was conducted to investigate the effects of personality traits on anxiety and depression levels during pregnancy. The study sample consisted of 205 pregnant women over the age of 18, who presented to the gynecology outpatient clinic of Cerrahpasa Medical Faculty Hospital of Istanbul University between June and September. The data were collected by means of the "Socio-demographic Data Form," "Cervantes Personality Scale (CPS)," and "Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS)." The mean age of the participants was 30.73 ± 5.66 years. The mean CPS scores revealed that the most dominant personality traits they had were introversion (12.561±6.454), neuroticism (16.610±8.038), and inconsistency (21,634±5,10). HADS scores revealed that 21.4% had anxiety, and 14.1% had depression. It was found that educational status, number of pregnancies, regular prenatal visits, support during pregnancy, having problems in working life, and fear of childbirth affect the sub-scales of CPS. Besides, educational status, employment status, regular prenatal visits, pregnancy-related physical complaints, marital problems and fear of childbirth were found to affect the sub-scales of HADS. HADS was found to have a significant positive correlation with the extroversion/introversion and emotional instability/neuroticism sub-scales of CPS (p<0.01). There was a significant positive correlation between emotional instability/neuroticism and extraversion/introversion and consistency/inconsistency sub-scales of CPS (p<0.01). There was a strong positive correlation among the subscales of HADS (p<0.01). This study concludes that personality traits affect anxiety and depression levels in pregnant women. Also, it was found that pregnant women who were introverted, neurotic, and inconsistent were more prone to anxiety and depression.

Key Words: Pregnancy, anxiety, depression, personality traits, pregnant women