Yükseköğretimde örgüt kültürü ile yönetsel karar verme stillerinin ilişkisi
The relationship of organizational culture and managerial decision making styles in higher education
Yazar: EZGİ GÖL
Danışman: PROF. DR. HASAN ARSLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Yükseköğretim = Higher education ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Üniversite yönetimi = University management ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Araştırmada, yükseköğretim yöneticilerinin karar verme sürecinde kullandıkları yönetsel karar verme stillerinin örgüt kültürü ile ilişkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma çerçevesinde; yükseköğretim yöneticilerinin karar verme stillerine ve örgüt kültürüne ilişkin algıları çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmiştir. Ayrıca araştırmanın belirtilen amacı doğrultusunda hem yönetsel karar verme stilleri hem de örgütsel kültür ile ilgili alanyazın incelenmiştir. 
Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılması sebebi ile karma araştırma yöntemi modeli çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında, ölçek formu TÜBİTAK ARBİS'ten ulaşılan 345 yükseköğretim yöneticisine e-posta yoluyla gönderilmiştir ve ilgili e-postada çalışma hakkında gerekli bilgilendirmeler yapılarak yöneticilerden ilgili linkteki ölçek formunu doldurmaları istenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunda, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan 310 yükseköğretim yöneticisi bulunmaktadır. Araştırma verilerinin toplanma aşamasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgiler Formu", "Karar Verme Stilleri ve Örgüt Kültürü Görüşme Formu", Rowe ve Boulgarides (1992) tarafından geliştirilen "Karar Verme Stilleri Ölçeği" ve Cameron ve Quinn (2006) tarafından geliştirilen "Örgüt Kültürü Ölçeği" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 21 istatistik paket programı kullanılmış; betimleyici istatistik testleri, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon katsayısı analizi ve basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen nitel verilerin analizi, içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. 
Araştırmada, yükseköğretim yöneticilerinin algılarında demografik özellikler açısından yalnızca kıdem değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılık ortaya çıktığı görülürken,  ortalamalar dikkate alındığında ise diğer demografik değişkenlere göre de farklılık olduğu görülmektedir. Ayrıca, algılanan örgüt kültürü türleri ile tercih edilen yönetsel karar verme stilleri arasında da farklı düzey ve kuvvetlerde ilişki mevcuttur. Araştırma bulgularından hareketle, örgütün sağlıklı işleyişi ve etkin bir karar mekanizması için sahip olduğu kültür modeli ne olursa olsun yöneticilerin duruma uygun bir karar verme stiline sahip olmaları beklenmektedir. Çeşitli araştırmacılar tarafından da alanyazında belirtildiği üzere karar vermenin yönetim süreçlerinin merkezi hatta yönetimin bir karar verme süreci olduğu düşünüldüğünde, yükseköğretim sisteminde yükseköğretim yöneticilerinin yönetsel karar verme stillerini ve örgüt kültürü ile ilişkisini belirlemek oldukça önemlidir.

Abstract:
Abstract
The aim of this study is to examine the relationship between the decision making
styles of higher education administrators use in the decision making process and
organizational culture. In the study, it was examined whether the perceptions of higher
education administrators' to the decision making styles and organizational culture differ
according to different demographic characteristics. In accordance with the aim of the
research, the literature related with both decision making styles and organizational culture was
examined.
In the research, a mixed-method research design consisted of both qualitative and
quantitative research methods was conducted. In the implementation part of the study, the
inventory was mailed to 3456 higher education administrators listed in TÜBİTAK ARBİS and
it was asked them to fill in the inventory giving necessary instructions. Target population of
the study was composed of 310 higher education administrators working in the state and
foundation universities in 2016 - 2017 academic year in Turkey. As a tool for data collection,
"Personal Information Form" , " Decision Making Styles & Organizational Culture Interview
Form", "Decision Making Style Inventory (DMSI)" developed by Rowe & Boulgarides
(1992) and "Organizational Culture Assessment Instrument (OCAI)" developed by Cameron
& Quinn (2006) were used. Within the research, SPSS 21 statistical package programs were
used to analyze the quantitative; Descriptive Statistics, Independent Sample t-test, One Way
ANOVA, Correlation and Linear Regression were used. In the qualitative analysis process,
the content analysis method was used.
In the research, while the administrators' views differ significantly only based on the
personal experience variable, but when we take into consideration to the means, we can get
meaningful results according to the other demographic variables. Also, there are correlations in
different levels and forces between organizational culture and decision making styles
Considering the research findings, administrators must have suitable decision making styles
for the efficient management of the institution and the effective decision making mechanism
for whatever the culture type of their organizations. As mentioned in the literature, when it is
considered that the decision making is the heart of the management processes even the
management is a decision making process, determining the decision making styles of the
administrators in higher education and the relationship between the organizational culture is
quite important.