İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin söz varlığı öğretiminde kullanılan yöntem ve teknikler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the activities in primary school Turkish textbooks in terms of methods and techniques used in vocabulary teaching
Yazar: TUĞRUL ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİNE HAKKOYMAZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı,  Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ilkokul öğrencileri ve öğretmenlerinin kullanımına sunulan Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin hangi yöntem ve tekniklerle hazırlandığını bulmak ve bulunan verilerin alıcı ve üretici söz varlığına ne kadar katkı sağladığını görmektir. Konu hakkında literatür çalışması yapılıp uzman görüşü alınarak yöntem ve teknikler belirlenmiştir. Belirlenen yöntem ve teknikler araştırmacı tarafından Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin incelenmesine yardımcı olacak ortaokul Türkçe öğretmenine detaylı bir şekilde anlatılmış gerekli dokümanlar sunulmuştur. Türkçe ders kitaplarını kapsayan bu çalışmada araştırmacı kendi elde ettiği veriler ve Türkçe öğretmeninin elde ettiği verileri karşılaştırarak ve tartışarak sonuçlara ulaşmış, daha sonra ulaşılan sonuçlar alan uzmanı tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır. Bu çalışma nitel bir çalışma olup verilerin analizi için doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Hem Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları hem de özel yayınevlerine ait ilkokul Türkçe ders kitapları incelenmiştir. İncelenen Türkçe ders kitaplarında sınıf seviyelerine göre etkinlik sayılarında kademeli bir artışın olduğu gözlenmiştir. Bu kademeli artışın tüm sınıf seviyelerinde en çok kullanılan ilk beş yöntem ve teknikte belirgin bir değişikliğe neden olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumun ilkokul Türkçe ders kitaplarında etkinlik türlerinde sürekli tekrarlara ve tekdüzeliğe neden olduğu belirlenmiştir. En çok kullanılan yöntem ve tekniklerin eşleştirme, cümle kurma, boşluk doldurma, bağlamdan tahmin, görsellerden yararlanma, sözlük kullanma, kelime defteri, bulmaca ve çağrışım ile söz varlığı öğretimi yöntem ve teknikleri olduğu görülmüştür. Bu veriler değerlendirildiğinde tüm sınıf düzeylerinde alıcı söz varlığının ön planda olduğu, üretici söz varlığı unsurlarına daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonraki yıllarda devam etmesinin Millî Eğitim Bakanlığı ve akademik çevreler adına önem arz ettiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to find out the methods and techniques used to prepare the activities in Turkish textbooks made available to primary school students and teachers by the Ministry of National Education, and to see how much the data found contributes to the receptive and productive vocabulary. Methods and techniques were determined by conducting a literature study on the subject and taking expert opinions. The determined methods and techniques were explained in detail by the researcher to the secondary school Turkish teacher who would help him examine the activities in Turkish textbooks, and the necessary documents were presented. In this study covering Turkish textbooks, the researcher reached results by comparing and discussing the data he obtained with the data obtained by the Turkish teacher, and then the results were examined and approved by the field expert. This study is a qualitative study and the document review method was used to analyze the data. Primary school Turkish textbooks belonging to both the Ministry of National Education Publications and private publishing houses were examined. It was observed that there was a gradual increase in the number of activities according to grade levels in the Turkish textbooks examined. It was understood that this gradual increase did not cause a significant change in the first five most used methods and techniques at all grade levels. It has been determined that this situation causes constant repetition and monotony in activity types in primary school Turkish textbooks. It has been observed that the most used methods and techniques are matching, making sentences, filling in the blanks, guessing from the context, using visuals, using a dictionary, word book, puzzle and association, and vocabulary teaching methods and techniques. When these data were evaluated, it was determined that receptive vocabulary was at the forefront at all grade levels, while productive vocabulary elements were given less space. It is understood that it is important for the Ministry of National Education and academic circles to continue the study in the following years.