Şirketlerde girişimcilik ve inovasyon yöneliminin rekabet stratejilerine etkisi
The effect of entrepreneurship and innovation orientation on competetive strategies in companies
Yazar: SHATHA A. M. ASFOUR
Danışman: DOÇ. DR. NECMİYE TÜLİN İRGE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Şirketler, rekabetçi koşullar altında faaliyetlerine devam edebilmek ve büyümek için yeni şeyler keşfetmeye ve yeni stratejiler ortaya koymaya gereksinim duyar. Bundan dolayı, inovatif uygulamalarda bulunarak ve girişimcilik faaliyetlerini güçlendirerek rakiplerine karşı öncü olabileceklerdir. Bu çalışmanın amacı, aile şirketleri için girişimcilik ve inovasyon yöneliminini rekabet stratejilerine etkisini yapısal eşitlik modeli yardımıyla belirlemektir. Aile şirketleri, dünyanın en eski ve en baskın işletme organizasyonu şeklini oluşturmaktadır. Birçok ülkede, aile şirketleri genel işletmelerin yüzde seksenden fazlasını temsil etmekte ve ekonomik büyüme ile işgücünün istihdamında önemli bir rol oynamaktadır. Buradan hareketle, 424 aile şirketi için tesadüfi örnekleme yöntemiyle analiz gerçekleştirilmiştir.  Korelasyon analizi sonucunda rekabet stratejileri; inovasyon yönelimi ile %49,6 (r=0,496, p<0.01) oranında ve girişimcilik yönelimi ile %55.8 (r=0,558, p<0.01) pozitif yönde anlamlı ilişkilidir. YEM tahmin sonuçlarına göre; girişimcilik yönelimi, rekabet stratejileri boyutu üzerinde pozitif yönde anlamlı etkilidir (β=0.540, p<0.01). İnovasyon yönelimi, rekabet stratejileri üzerinde pozitif yönde anlamlı etkilidir (β=0.421, p<0.01). Rekabet stratejileri boyutunu en çok girişimcilik yönelimi etkilemekte, inovasyon yönelimi ikinci sırada etkili olmaktadır. Diğer yandan, şirketin faaliyet gösterdiği sektör, hukuki yapısı, şirketin faaliyet yılı, çalışan sayısı, üretim teknoloji düzeyi, faaliyet alanı sınırları, işletmede ar-ge-tasarım bölümü varlığına yönelik olarak rekabet stratejisi, girişimcilik yönelimi ve inovasyon yönelimi için farklılık analizleri uygulanmıştır. Bazı gruplar için anlamlı farklılık edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Rekabet Stratejisi, Girişimcilik Yönelimi, İnovasyon Yönelimi, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
Companies need to discover new things and come up with new strategies in order to continue their activities and grow under competitive conditions. Therefore, they will be able to be a pioneer against their competitors by making innovative applications and strengthening their entrepreneurial activities. The aim of this study is to determine the effect of entrepreneurship and innovation orientation on competitive strategies for family businesses with the help of structural equation model (SEM). Family businesses constitute the oldest and most dominant form of business organization in the world. In many countries, family businesses represent more than eighty percent of overall businesses and play an important role in economic growth and employment of the workforce. From this point of view, analysis was carried out for 424 family businesses by random sampling method. Competitive strategies as a result of correlation analysis; 49.6% (r=0.496, p<0.01) with innovation orientation and 55.8% (r=0.558, p<0.01) with entrepreneurial orientation. According to the SEM estimation results; entrepreneurial orientation has a positive and significant effect on competitive strategies dimension (β=0.540, p<0.01). Innovation orientation has a significant positive effect on competitive strategies (β=0.421, p<0.01). Entrepreneurship orientation affects the dimension of competitive strategies the most, with innovation orientation being the second most effective. On the other hand, differences analyzes were applied for the competitive strategy, entrepreneurial orientation and innovation orientation for the sector in which the company operates, its legal structure, the company's operating year, the number of employees, the level of production technology, the boundaries of the field of activity, the presence of the R&D-design department in the enterprise. There were significant differences for some groups.
Keywords: Competitive Strategy, Entrepreneurial Orientation, Innovation Orientation, Structural Equation Model