Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde seçilmiş biyokimyasal parametrelerin stres ve aleksitimi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Relationship between stress, alexitimia and selected biochemicalparameters in hemodialysis patients
Yazar: ESRA TAYAZ
Danışman: YRD. DOÇ. AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Aleksitimi = Alexithymia ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Gerilme = Stress ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu araştırma, kronik böbrek yetmezliği tanılı ve hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde seçilmiş parametreler olan üre, kreatinin, sodyum, potasyum, hemoglobin, hematokrit, albümin, kalsiyum, fosfor ve C-reaktif protein, stres ve aleksitimi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla ilişki arayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Siteler Semt Polikliniği Hemodiyaliz Ünitesinde kayıtlı 36 hasta ve Acil Hemodiyaliz Ünitesinde tedavi gören 62 hasta oluşturmuştur. Türkçe bilmeyen, çalışmaya katılmayı kabul etmeyen, 18 yaş altında olan, KBY haricinde tanısı olan bireyler dışlanarak 72 hemodiyaliz tedavisi gören birey ile örneklem tamamlanmıştır. Veriler 03.08.2016-04.04.2017 tarihleri arasında araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırmada demografik veri formu, biyokimyasal veri formu, Hemodiyaliz Stresör
Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan bireylerin HSÖ genel puan ortalaması 87.81±13.59, fiziksel alt boyut puan ortalaması 18.16±4.13, psikososyal alt boyut puan ortalaması 69.63±11.98 ve her boyutta algılanan stres düzeylerinin yüksek olduğu, %59.7'sinin aleksitimik olduğu bulunmuştur. TAÖ-20 ile HSÖ arasındaki ve seçilmiş biyokimyasal parametlerle olan ilişkisi belirlenmiştir (p<0.05).
Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde stres ve aleksitimik duyguların yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. HD tedavisi alan bireylerde stresle başetme, duygu yönetimi konularında sağlık çalışanlarının ve hastaların farkındalığının arttırılması önerilir.

Abstract:
This research was conducted to determine the effect of selected parameters on urea, creatinine, sodium, potassium, hemoglobin, hematocrit, albumin, calcium, phosphorus and C-reactive protein, stress and alexithymia in patients with chronic renal failure and hemodialysis treatment.
The study's universe consisted of 36 patients registered at the Ankara Numune Training and Research Hospital Siteler Polyclinic Hemodialysis Unit and 62 patients treated at the Emergency Hemodialysis Unit. The sample was completed with the individual who did not know Turkish, who did not agree to participate in the study, who were under the age of 18 and who had been diagnosed with 72 hemodialysis except for those with a diagnosis other than CKD. The data were collected by the researcher between 03.08.2016-04.04.2017. Demographic data form, biochemical data form, Hemodialysis Stressor Scale and Toronto Alexithymia Scale were used in the study.
The mean age of the participants was found to be 87.81 ± 13.59, physical subscale average of 18.16 ± 4.13, psychosocial subscale average score of 69.63 ± 11.98 and 59.7% of them were alexithymic. The relationship between TAS-20 and HSS and the selected biochemical parameters was determined (p<0.05).
Individuals who received hemodialysis treatment had high levels of stress and alexithymia. It is suggested to increase the awareness of health professionals and patients in the areas of coping with stress and emotional management in hemodialysis patients.