Türkiye imalat sanayinde rekabet ve kârlılık
Competition and profitability in the turkish manufacturing indusry
Yazar: GÖKÇE SULTAN BAL
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUNCER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Karlılık = Profitability ; Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Üretim = Production ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Bu çalışmada önce rekabet teorileri statik ve dinamik olmak üzere iki başlık altında toplanarak incelenmiş ve karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Statik rekabet teorileri olarak Neoklasik tam ve eksik rekabet modelleri ele alınmıştır. Dinamik rekabet teorileri başlığı altında ise Klasik ve Marxist rekabet teorileri ile Schumpeter'in "yaratıcı yıkım" süreci üzerinde durmakla yetinilmiştir. Neoklasik rekabet teorisinin öngörüsüne göre, rekabet, kâr oranlarını eşitleyici bir işleve sahipken, dinamik rekabet teorilerinde ise rekabet, sonsuz rekabetçi ve devinimli bir süreçtir. Bu nedenle rekabet, kâr oranlarını eşitleyerek uzun dönemde bir denge veya sermaye birikimi hedefine yönelerek dengesizlik yaratabilmektedir. Kâr oranlarının zaman içindeki seyri ve bu oranlardaki dalgalanmalar kapitalist bir ekonomide üretim, yatırım kararları ile iş çevrimlerini etkileyebilmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, statik ve dinamik rekabet teorilerinin kârlara ilişkin öngörülerinin Türkiye imalat sanayi ve alt sektörlerinde, 2003-2015 dönemi için geçerliliğini sınamaktır. TÜİK 2003-2015 dönemi yıllık sanayi ve hizmet istatistikleri veri tabanından alınan NACE Rev. 2 iki basamaklı imalat sanayi sektörleri kullanılarak dengeli bir panel veri seti hazırlanmıştır. AMG dinamik panel analizi yöntemi ile 24 imalat sanayi sektörünün, kâr oranı farklılıklarının kalıcılığı test edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, imalat sanayi alt sektörleri için hesaplanan ortalama kâr oranları ve marjinal kâr oranları için ayrı olarak analizler yapılmıştır. Bulgular, hem imalat sanayi genelinde hem de imalat alt sektörlerinde kısa dönem kâr oranı farklılıklarının güçlü olmamakla birlikte kalıcılık gösterdiğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, dinamik rekabet teorilerinin 2003-2015 dönemi Türkiye imalat sektörlerindeki kârların gelişimini açıklama konusunda daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, competition theories are first analyzed by sorting them as static and dynamic competition theories and then they are compared to each other. The Neoclassical models of perfect and imperfect competition considered as static competition theories, while the Classical and Marxian competition theories and Schumpeter's "creative destruction" process are considered as dynamic competition theories. Neoclassical competition theory asserts that competition will equalize profit rates of different industries. On the other hand, the dynamic competition theories expose competition as a continuum of dynamic processes that is infinitely competitive. Therefore, in the long run, competition leads either to an equilibrium by equalizing rates of profit, or to a disequilibrium by targeting capital accumulation. The volatility and evolution of profit rates in a capitalistic economy would affect production and investment decisions as well as fluctuations in the economy. 
The purpose of this study is to examine whether competition can equalize profit rates of different industries. In other words, the study tries to test the predictions of static and dynamic competition theories for the Turkish manufacturing industries for the period of 2003-2015. Data obtained from the Annual Industry and Service Statistics database of the Turkish Statistical Institute. A dynamic panel data analysis is conducted in order to test for the persistence of profit rate differentials among NACE Rev.2 (2 digit) classification of Turkish manufacturing industries. The empirical analysis is carried out for both average and incremental rates of profit and we employ a dynamic panel data analysis namely Augmented Mean Group (AMG) estimator in order to search for evidence concerning the whole manufacturing and sub sector of the manufacturing industry. The results show that the short term profit persistence is not very strong in Turkish manufacturing industry and its' sub-sectors.  In this context, the dynamic competition theories seems to be more applicable in explaining the evolution profit rates and profit rate differentials in the Turkish manufacturing industry for the period of 2003-2015.