Hemşirelerin yaşlı hastalara karşı tutumlarının ve bakım davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the attitudes and care behaviours of the nurses towards elderly patients
Yazar: FATMA GÜMÜŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TAMBAĞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Hemşireler, dünyada günden güne artış gösteren yaşlı bireylere sunulan sağlık hizmetlerinde önemli rol almaktadır. Araştırma, hemşirelerin yaşlı hastalara karşı tutumlarının ve bakım davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Hatay il merkezindeki Üniversite Hastanesi ve Kamu Hastanelerinde yaşlı hastaların ağırlıklı olarak yattığı kliniklerde görev yapan 309 hemşire, örneklem seçimine gidilmeden araştırmayı kabul eden gönüllü 279 hemşire oluşturmuştur. Veri toplanmasında kişisel bilgi formu, Kogan Yaşlılara Karşı Tutum Ölçeği (YKTÖ) ve Bakım Davranışları Ölçeği (BDÖ-24) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve Dunn's çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Hemşirelerin %43,7'sinin 30-39 yaş grubunda, %87,8'nin kadın, %68,1'nin lisans mezunu olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin YKTÖ puan ortalamaları 99.78±12.52, BDÖ-24 toplam puan ortalamaları 5.15±0.57, BDÖ-24 alt ölçeklerinden; güvence puan ortalaması 5.23±0.61, bilgi beceri puan ortalaması 5.48±0.53, saygılı olma puan ortalaması 5.02±0.70, bağlılık puan ortalaması 4.88±0.72 olarak saptanmıştır. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, meslekte çalışma yılı, geriatri hemşireliği konusunda eğitim alma isteği, geriatri servisinde çalışma isteği, yaşlı hastaların tedavi ve bakıma karşı uyumsuz olmalarından kaynaklı güçlük yaşama durumları ile YKTÖ arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Hemşirelerin öğrenim durumu, geriatri hemşireliği konusunda eğitim alma isteği, eğitim almama nedeniyle güçlük yaşama durumu, hastaların kronik hastalıkları ve sağlık durumlarından kaynaklı sorun yaşama durumu ile BDÖ-24 toplam ve alt ölçekleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Araştırmanın sonucunda YKTÖ puanı ile BDÖ-24 toplam ve alt ölçekleri güvence, bilgi-beceri, saygılı olma, bağlılık arasında pozitif yönde çok zayıf anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu bağlamda hemşirelerin yaşlı hastalara karşı olumlu tutum düzeyleri arttıkça bakım kalitesinin arttığı söylenilebilir. Hemşirelerin daha olumlu bir tutum içinde olmalarını sağlamak, buna bağlı olarak da bakım kalitesini arttırmak için yaşlılık ve yaşlı bakımı konularıyla ilgili eğitimlerin çalıştıkları kurumlarda düzenli olarak verilmesi önerildi.

Anahtar Kelimeler: Hemşire, Yaşlı Hasta, Tutum, Bakım Davranışları

Abstract:
Nurses play a key role in health services that are offered to elderly patients increasing day by day. The research is done cross sectional in order to evaluate the attitudes and care behaviours of the nurses towards elderly patients. 279 volunteer nurses who were chosen among 309 nurses who are working at the clinics in which mainly elderly patients stay at the University Hospital and Public Hospıtal in the city center of Hatay consist of the population. Personal İnformation form, Kogan's Attitude Towards Old People Scale (KAOP) and Caring Behaviors İnventory-24 (CDI-24) were used in data collection. And in data evaluation; number, percentage, Kruksal Wallis, Mann Whitney U Test and Dunn's Multiple Comporison Test were used. It was concluded that the 43,7% of the nurses were between 30-39 years old, 87,8% were female and 68,1% were bachelor's degree. It was stated that KAOP point average of the nurses who took part in research is 99.78±12.52, CDI-24 total point average is 5.15±0.57, in CDI-24 subscales; assurance point average is 5.23±0.61,  knowledge and skill point average is 5.48±0.53, respect point average is 5.02±0.70, the devotion point average is 4.88±0.72. There was a significant relationship between age, gender, year of occupation, desire to get education about geriatric nursing, desire to work in geriatric ward, difficulty of elderly patients due to non-compliance with treatment and care, and a significant relationship was found between KAOP (p<0,05). Significant relationship was found between CDI-24 total and its subscales, educational status of nurses, desire to receive education in geriatric nursing, difficulty in being educated due to lack of education, chronic disease and health problems of patients (p<0,05). As a result of the research, it was found a positively low meaningful relationship between KAOP points and CDI-24 total and subscales which are assurance, knowledge and skill, respect and devotion. In this regard, it can be said that the more positive attitudes of the nurses towards elderly patients incsease, the more nursing quality increases. To ensure  that nurses have a more positive attitude and therefore to increase nursing quality, it is offered to provide regular training for nurses about the subjects of elderliness and elderly care at the institution they work.
 
Key Words: Nurse, Elderly Patient, Attitude, Caring Behaviours