Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü kişilerde depresyon taraması
Depression screening in people over the age of 18 applying to the Family Medicine Outpatient Clinic of Akdeniz University Hospital
Yazar: SACİDE GÜLDİKEN
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Antalya = Antalya ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü bireylerde depresyon oranını, depresyona predispozan faktörleri araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza 408 kişi dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanmış hastaların sosyodemografik özelliklerini ve sağlık bilgilerini değerlendiren 17 soru ve PHQ-9 depresyon tarama anketi, gebe veya postpartum dönemdeki katılımcılara ek olarak Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği yüz-yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde olarak belirtilmiş olup Kolmogrov Smirnov normallik testi ile incelenen bağımlı değişkenlerin normal dağılımı uymadığı belirlenmiştir. İkili grup ortalamalarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İkiden fazla grup ortalamalarının karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis testi, bu gruplar arasındaki farklılıkların tespit edilmesinde ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Mann Whitney U testi sonuçlarına Bonferroni düzeltmesi yapılmıştır. Sıklıkların karşılaştırması Ki-Kare analizi ve Fisher's Exact testi ile yapılmıştır. Sonuçlar %95'lik güven aralığında değerlendirilmiş olup anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %69,1'i kadındır. %96,5'i yüksekokul (2 yıllık) ve üniversite mezunudur (4 yıllık). %75,2'si evlidir. %92,6'sı çalışmaktadır. %90,2'sinin ortalama aylık geliri 3000 TL üzerindedir. %73,3'ü il merkezinde yaşamaktadır. %76,9'u çekirdek ailesi ile yaşamaktadır. %93,1'inin Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan sigortası vardır. %83,8'inin herhangi bir kronik hastalığı yoktur. %70,6'sı sigara kullanmamaktadır. %58,8'i alkol kullanmaktadır. %33,8'i hiç egzersiz yapmadığı söylemiştir. Kadın katılımcıların %12,4'ü gebe olduğunu söylemiştir. Gebe ve postpartum dönemdeki 53 kadının %62,3'ü depresyon riski yüksek olan grupta yer almaktadır.
Sonuç: Depresyon tanısı alan hastaların sayısı giderek artmaktadır. Kadın olma, geniş ailede ya da yalnız yaşama, sigara içme ve sedanter yaşam gibi predispozan faktörlerin aydınlatılması hastalığın tanı ve tedavi süreçlerini geliştirmek için büyük önem arz etmektedir. Hastalığın erken tanısı açısından birinci basamak hekimlerine büyük görev düşmektedir. Özellikle gebe ve postpartum dönemdeki kadınların psikiyatrik değerlendirme ve takipleri unutulmamalıdır.

Anahtar Kelimeler: Depresyon, PHQ-9 Ölçeği, Postpartum Depresyon, Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği

Abstract:
Aim: In this study, it is aimed to research the rate of depression and the predisposing factors of depression in individuals over the age of 18 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Akdeniz University Hospital.
Material and Method: 408 individuals participated in this study. 17 questions and PHQ-9 depression screening survey evaluating sociodemographic characteristics and health information of patients prepared by researchers was applied to participants by face-to-face interview technique. In addition to the participants in pregnant or in postpartum period, Edinburg Postpartum Depression Scale was applied by face-to-face interview technique. Statistical analyzes are performed by SPSS 22.0 Programme. Descriptive statistics were given as numbers and percentages, and it was determined that the dependent variables examined with the Kolmogorov Smirnov normality test are not normally distributed. Mann Whitney U test was used to compare the means of two groups. The Kruskal-Wallis test was used to compare the means of more than two groups, and the Mann Whitney U test was used to determine the differences between these groups. Benforrini correction was applied to the results of Mann Whitney U Test. The comparison of frequencies was determined by Chi-Square analysis and Fisher's Exact test. The result was evaluated within %95 confidence interval, and the significance level was accepted as p<0,05.
 Findings: 69,1% of the participants are women. 96,5% of the participants are graduated from college or university. 72,2% of them are married. 92,6% of them have a job. The average monthly income of 90,2% of them is over 3000 TL. 73,3% of them live in the city center. 76,9% of them live with their nuclear family. 93,1% of them have insurance from Social Security Institution. 83,8% of them do not have any chronic illnesses. 70,6% of them smoke cigarettes. 58,8% of them drink alcohol. 33,8% of them have never exercised before. 12,4% of women participants are pregnant. 62,3% of 53 women in pregnant or postpartum period are placed in the group with high depression risk.
Result: The number of patients diagnosed with depression is gradually arising. Enlightening predisposing factors such as being a woman, living in a large family or alone, smoking and sedentary life has a great importance to improve the diagnosis and treatment process of depression. Primary care physicians have an important responsibility for the early diagnosis of the disease. Specially, the psychiatric evaluation and follow-up of women in pregnant and postpartum period should not be forgotten.

Key Words: Depression, PHQ-9 Scale, Postpartum Depression, Edinburgh Postpartum Depression Scale