Hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Determi̇ned to compassi̇on fati̇gue and burnout levels of nurses
Yazar: ÖZNUR ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TAMBAĞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Merhamet = Mercy ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Hemşirelik merhamet yorgunluğunun en çok yaşandığı mesleklerdendir. Fiziksel, duygusal ve sosyal tükenme semptomları merhamet yorgunluğu yaşayan hemşirelerde ortaya çıkabilmektedir. Araştırma hemşirelerde merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma Hatay ili İskenderun ilçesinde bulunan İskenderun Devlet Hastanesinde görev yapan 481 hemşireden örnekleme yöntemine gidilmeden araştırmaya katılmayı kabul eden gönüllü 339 hemşire üzerinde Mayıs 2018-Ekim 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Merhamet Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Merhamet ölçeğinden alınabilecek en düşük puan 24 en yüksek puan 120'dir. Tükenmişlik ölçeğinden alınabilecek en düşük puan 21 en yüksek puan 105'tir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, One Way Anova, Student t, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, All pairwise, Pearson ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Hemşirelerin %46.6'sı 26-25 yaş arasında, %74'ü kadın ve %56.6'sı evlidir. Hemşirelerin Merhamet Ölçeği toplam puanı 3.77±0.55, Tükenmişlik Ölçeği toplam puanı 3.78±1.10 olarak belirlenmiştir. Merhamet Ölçeği alt boyutlarından umursamazlık ile duygusal tükenme arasında pozitif yönlü orta şiddette anlamlı ilişki olduğu tespit bulunmuştur. Merhamet ve tükenmişlik arasında negatif yönlü zayıf anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Merhamet Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği ile hemşirelerin yaş, cinsiyet, çocuk sayısı, en uzun yaşanılan bölge, çalışma yılı, mesleği isteyerek seçme, klinikte görevlendirilme şekli, meslekten memnuniyet, hastalarla empati kurma, hastaların acısından etkilenme gibi değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmiştir (p<0.05). Araştırmamızın sonuçları doğrultusunda hemşirelerin orta düzeyde merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik yaşadıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak hem yönetimsel hem de bireysel açıdan hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve tükenmişliklerini önlemeye ve etkili baş etme yöntemleri geliştirmeye yönelik eğitimler planlanması ve uygulanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, Merhamet, Merhamet Yorgunluğu, Tükenmişlik.

Abstract:
Nursing is one of the professions experiencing very compassion fatigue. Symptoms of physical, emotional and social exhaustion may occur in nurses experiencing from compassion fatigue.The study was conducted as a cross-sectional study to determine the compassion fatigue and burnout levels of nurses. The study was carried out between May 2018-October 2018 with 481 volunteer nurses who agreed to participate in the study without using any sampling method from 339 nurses working in public hospital of İskenderun in the province of Hatay. The data were collected by a personal information form consisting of 24 questions, compassion scale cosisting 24 questions and burnout measure consisting of 21 questions. The highest score that can be obtained from the compassion fatigue scale is 120 and the lowest score is 24. The highest score that can be obtained from the burnout measure scale is 105 and the lowest score is 21. Number, percentage, One Way Anova, Student t, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis, All pairwise, Pearson and Chı-Square tests were used to evaluate the data. It was founded nurses that 46.6% were 26-35 years old, 74% were women and 56.6% were married. It was determined that the total score of compassion fatigue scale of 3.77±2.13 and burnout measure scale of 3.78±1.10. It was founded that there was a positive and moderate level of significant relationship between compassion fatigue subscale indifference and emotional exhaustion. It was determined that there was a negative and low level of significant relationship between total score of compassion fatigue and burnout measure scale. It was fixed statistically significant that compassion fatigue scale and burnout measure scale scores gender, age, number of child, longest living region, working year, voluntary selection job, clinic assignment form, job satisfaction, empathy with patients and affected patients' pain such as variables (p<0.05). İn line with the results of our research, nurses ara experiencing medium level of compassion fatigue and burnout. As a result, actions to prevent and to develop strategies for dealing to compassion fatigue and burnout of nurses recommend to planned and implemented in both administrative and individual
Keywords:Nursing, Compassion, Compassion Fatigue, Burnout.