Çevrimiçi etkileşimli ders tasarımına yönelik uzaktan yürütülen bir mesleki gelişim programının değerlendirilmesi
Evaluation of a remote professional development program on online interactive course design
Yazar: AYSELİN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN YURDAKUL
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders tasarımı = Lesson design ; Mesleki gelişme = Professional development ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Çevrimiçi eğitim = Online education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, program paydaşlarına geribildirim sunmak üzere bir sivil toplum kuruluşunun tasarladığı ve uyguladığı Çevrimiçi Eğitimde Etkileşimli Ders Tasarımı Eğitimini (ÇEEDTE) Guskey'nin beş aşamalı modeliyle değerlendirmektir.

Bütüncül tek durum deseniyle yürütülen çalışmada, 2022 yılının Ekim, Kasım ve Aralık aylarında ardışık tekrarlanan üç adet ÇEEDTE bütüncül tek durum, İzmir'deki resmi bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi analiz birimi olarak alınmıştır. Maksimum çeşitlilik örneklemesinin kullanıldığı çalışmanın veri kaynaklarını, analiz biriminde yer alan ve söz konusu üç adet ÇEEDTE'ye katılan farklı branşlardaki öğretmenler (n = 9) ve öğrencileri (n = 16) ile durumu yansıtan program dokümanları oluşturmaktadır. Analiz birimindeki öğretmenlerden Mesleki Gelişimde Beklenti-Değer-Bedel ve Hizmet İçi Eğitim Programlarını Değerlendirme ölçekleriyle nicel; uzaktan ders yürüten beş öğretmen ve öğrencilerinden ise yarı yapılandırılmış görüşme ve ders gözlem formlarıyla nitel veriler toplanmıştır. Ayrıca, durumu daha bütüncül ve kapsamlı betimleyebilmek için ÇEEDTE'nin uygulama sürecinde (eş zamanlı oturum kayıtları, eş zamansız modüllerin video ve sunumları ile katılımcı öğretmenlerin ürettiği ders ve izlence tasarımları) ve sonunda (katılımcı öğretmenlere uygulanan başarı testi sonuçları ve program değerlendirme anketi sonuçları) ortaya çıkan program dokümanları analize alınmıştır. Nitel veriler üzerinde içerik analizi uygulanmış; nicel veriler ise betimsel analiz edilip, bulgularda ilişkilendirilerek sunulmuştur.

Sonuçlar, ÇEEDTE'ye yönelik katılımcı tepkilerinin olumlu olduğunu, ancak özellikle eş zamanlı oturumların zamanlaması ve süresinin yetişkin öğrenen özellikleri temelinde iyileştirilmesi gerektiğini göstermiştir. Katılımcıların kavram, kuram, yöntem, teknik ve ilke bilgisi edindikleri; çevrimiçi eğitimin verimli olabileceğini ve öğrenen farklılıklarının önemini fark ettikleri ve öğrendiklerini kullanmaya istekli oldukları; kazanımlarını izlence ve çevrimiçi ders tasarımlarında kullanabildikleri belirlenmiştir. Analiz biriminde yönetici desteğine dair herhangi bir bulguya ulaşılmamış; örgütsel destek boyutunda sadece ÇEEDTE'ye katılan öğretmenler arasında sınırlı meslektaş etkileşimi gerçekleşmiştir. Analiz biriminde derslerini uzaktan yürüten öğretmenlerin dijital materyal kullanımında artış, derslerine teknolojiyi daha fazla dâhil etme ve öğrenci katılımında artış gibi değişimin izlerine rastlanmakla birlikte, okuldaki diğer öğretmenlerin sadece benzer teknikleri kullanmalarıyla programın örgütsel değişime sınırlı bir yansıması olmuştur. Sonuçlar, analiz birimindeki öğretmenlerin mesleki gelişim programını değerli bulduklarını, başarı beklentilerinin ve algıladıkları bedelin yüksek olduğunu göstermiş; dolayısıyla bu sonuç, öğretmenlerin öğrendiklerini uygulama motivasyonlarının yüksek olduğuna işaret etmiştir. Ancak özellikle internet alt yapısı gibi teknolojik sorunlar yanında öğretmenlerin çalıştıkları okulun bağlamı ve öğrencilerinin yaş düzeyi ile bilişsel ve duyuşsal hazır oluşları öğrendiklerini kullanmayı olumsuz etkileyen temel faktörler olarak belirlenmiştir. Katılımcı görüşleriyle sınırlı olmakla birlikte, ÇEEDTE kapsamında öğrenilenlerin kullanılmasıyla öğrencilerin öğrenme çıktılarına bilişsel alanda akademik başarıya; duyuşsal alanda çevrimiçi eğitime ve teknoloji kullanmaya yönelik tutuma, derse ilgi ve katılıma, sorumluluk bilincine ve akademik özgüvene yansımaların olduğu belirlenmiştir.

Çalışmada, ÇEEDTE'nin okul temelli ve işe yerleşik şekilde tasarlanması; öğrenilenlerin içselleştirilebilmesi, becerilerin sergilenebilmesi ve öğrencilerin öğrenme çıktılarına yansıması için zamana yayılması; süreçte sağlanan uzman yardım ve rehberliğinin izleme değerlendirme ve geribildirim çalışmalarıyla desteklenmesi ve bu işlemlerin sürekli hale getirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to evaluate the Interactive Course Design in Online Education (ICDOE) professional development program designed and implemented by a non-governmental organization using Guskey's (2000) five level model for evaluating professional development to provide feedback to stakeholders.

In the study which was conducted with a single-case holistic design, three ICDOE that were repeated consecutively in October, November and December of 2022 were taken as a holistic single case and an official Vocational and Technical Anatolian High School in Izmir was taken as the unit of analysis. The data sources of the study, in which maximum diversity sampling was used, consist of teachers (n = 9) in different branches who were in the unit of analysis and participated in the three ICDOEs in question, their students (n = 16), and program documents reflecting the case. Quantitative data were gathered from the teachers in the unit of analysis using the scales of Expectancy-Value-Cost in Professional Development and Evaluation of In-Service Training Programs; Qualitative data, on the other hand were collected through semi-structured interviews and lesson observation forms from five teachers and their students who were conducting distance lessons. In addition, in order to describe the case more holistically and comprehensively, the program documents produced during (synchronous session recordings, videos and presentations of asynchronous modules, and course and syllabus designs produced by paticipant teachers) and at the end of the implementation process (achievement test results and program evaluation survey results applied to participant teachers) of ICDOE were analysed. The content analysis method was applied to qualitative data; quantitative data were analysed descriptively and presented by relating the findings.

The results showed that the participants' reactions to the ICDOE were positive, but that the timing and duration of the synchronous sessions in particular, needed to be improved based on the characteristics of adult learners. It was found that the participants acquired knowledge of concepts, theories, methods, techniques and principles; they recognised the importance of learner differences that online education could be productive and that they were willing to use what they had learned and they could use their acquisions in designing syllabuses and online courses. There was no evidence of support from the school administration in the unit of analysis; there was limited peer interaction among teachers participating in ICDOE in the organizational support dimension. Although there were traces of change in the unit of analysis, such as an increase in the use of digital materials by teachers who teach remotely, more integration of technology in their teaching, and an increase in student participation, the program had a limited impact on organizational change, as other teachers in the school were only using similar techniques. The results showed that the teachers in the unit of analysis found the professional development program valuable, their expectancy of success and perceived cost were high; therefore, this result indicated that the teachers were highly motivated to apply what they had learned. However, in addition to technological issues such as internet infrastructure, the context of the school where the teachers work, the age level of their students and their cognitive and affective readiness were identified as the main factors that negatively affected the use of their learning. Limited to the opinions of the participants, by using what was learned in the context of ICDOE, students' learning outcomes were affected by academic success in the cognitive domain; it was found that there were impacts on the attitudes towards online education and the use of technology, interest and participation in the courses, sense of responsibility and academic self-confidence in the affective domain.

The study suggested that ICDOE should be school-based and job-embedded; that it should be spread over time to allow for internalisation of learning, demonstration of skills and impact on student learning outcomes; that the expert support and guidance throughout during the process should be supported by monitoring and evaluation, feedback studies and that these processes should be made continuous.