Antenatal eğitim alan ve almayan gebelerin doğum sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of the birth outcomes between pregnant women whom received antenatal training and whom did not
Yazar: MUSTAFA BAKIRCI
Danışman: DOÇ. DR. FULYA KAYIKÇIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Amaç: Literatürde antenatal eğitimin yararları ile ilgili birbirleriyle çelişen az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda antenatal eğitim alan ve almayan gebelerin doğum sonuçlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2010 - Aralık 2016 tarihleri arasında, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde antenatal eğitim almış ve ilk canlı term doğumunu yapmış olan 85 hasta ile bu tarihlerde canlı doğum yapmış ve randomize olarak seçilmiş, antenatal eğitim almamış 428 hastanın doğum sonuçları retrospektif olarak karşılaştırılmıştır. Gestasyonel hipertansiyon, preeklampsi, eklampsi, gestasyonel diabetes mellitus (GDM), plasenta previa gibi komplikasyonlu gebelikler, multiparite, çoğul gebelikler, ölü fetüs doğuranlar, baş prezentasyon dışındaki prezentastonlar, preterm doğum yapanlar ve gebelik takiplerini ve doğumlarını başka merkezde yapan hastalar çalışma dışı tutulmuştur. Veriler arşivden hasta dosyalarından elde edilmiştir.
Bulgular: Yapılan istatistiksel analizlerde, antenatal eğitim alan hastalarının yaşının (26,0±4,4), almayanların yaşından (23,5±4,4) anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0.001). Grupların kronik hastalık, gebelikte sigara kullanımı, yatış ön tanıları, son adet tarihlerine göre gebelik haftaları ve ultrasonografiye göre gebelik haftaları arasında fark izlenmedi (p>0.05). En sık görülen kronik hastalık guatr idi. Her iki grubun tahmini fetal ağırlıkları, bebek doğum ağırlıkları ve başvuru anındaki vajinal muayeneleri arasında fark izlenmedi (p>0.05). Antenatal eğitim alan hasta grubunda sezaryen oranı %11,8 iken eğitim almayan grupta %25,5 olarak bulundu (p=0.006). Sezaryen endikasyonları açısından değerlendirildiğinde eğitim alan grupta en sık endikasyon fetal distres ve ilerlemeyen eylem olurken eğitim almayan grupta en sık endikasyonlar; sefalopelvik uyumsuzluk (CPD) ve fetal distres olmuştur fakat her iki grup arasında sezaryen tanıları açısından fark izlenmedi (p>0.05). Gruplar vajinal doğum 1. faz süresi (sadece aktif faz), 2. faz süresi, epizyotomi oranları açısından karşılaştırıldığında fark izlenmedi (p>0.05). Doğum öncesi ve doğum sonrası hemoglobin değerlerinin değişimi açısından fark saptanmadı (p>0.05). Doğumda ve doğum sonrasında yaşanan komplikasyonlar, 1. dakika APGAR skorları ve yenidoğan yoğun bakım ünitesi ihtiyaçları açısından gruplar arasında fark izlenmedi (p>0.05), buna karşın 5. dakika APGAR skorları eğitim alan grupta daha yüksek bulundu (p<0.001). Her iki grupta da en sık görülen komplikasyon vajinal laserasyonlar idi, bunu atoni takip etti (p>0.05). En sık yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı nedeni eğitim alan grupta yenidoğan sarılığı iken eğitim almayan grupta solunum sıkıntısı olarak görüldü (p>0.05).
Sonuç: Çalışmamızda, antenatal eğitim alanların yaş ortalamasının daha büyük olduğu, sezaryen ile doğum oranlarının daha az olduğu, 5. dakika APGAR skorlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur ve antenatal eğitimin diğer doğum sonuçlarına etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Antenatal eğitimin; hastaların öncelikli olarak vajinal doğum için istekli olmasını sağlaması, özellikle nefes ve ıkınma egzersizlerinin hastalarda doğumda daha bilinçli ve etkin uygulamalarını sağlaması sezaryen oranlarını azalttığı sonucuna varılmıştır. Sezaryen doğumun normal vajinal doğuma göre laparatomi gerektiren bir doğum şekli olması, daha yüksek oranda komplikasyon gelişme olasılığı ve antenatal eğitimin sezaryen oranlarını azalttığı düşünülürse; antenatal eğitimin rutin programa alınması faydalı olabilir. Doğum, doktorların takip ettikleri ve tıbbi gereklilik halinde annenin isteğinden bağımsız olarak müdahalenin yapıldığı bir süreç olduğu da unutulmamalıdır. Antenatal eğitimin psikolojik destek ve sübjektif yakınmalar üzerine etkisi daha fazla olabilir. Gebelikte antenatal eğitimin yararları ispatlanabilirse, antenatal eğitim daha çok ülkenin dikkatini çekebilir ve rutin antenatal bakım programına alınabilir.
Anahtar Kelimeler: Antenatal eğitim, doğum, gebelik, normal doğum, sezaryen doğum, yenidoğan

Abstract:
Aim: The effect of antenatal education for childbirth remain largely unknown. There are few studies in the literature that contradict with each other regarding the benefits of antenatal education. In our study, we aimed to compare the delivery results between pregnant women whom received antenatal training and whom did not.
Materials and methods: A retrospective study was designed in Etlik Zübeyde Hanım Women's Health Training and Research Hospital between January 2010 and December 2016. We reviewed the medical records of 85 pregnant women who received antenatal education and 428 women who did not. Exlusion critera were pregnancy with complications such as hypertension, gestational diabetes, preeclampsia, placenta previa, previous cesarean section, multiple pregnancy, multiparity, breech birth, transverse and compound presentation, preterm birth, still birth and delivery at a different health center. The data were obtained from patient files from hospital archive. 
Results:  Statistical analyzes revealed that the age of patients receiving antenatal training (26,0±4,4) was significantly higher than that of those who did not (23,5±4,4) (p<0.001). There was no difference between groups regarding chronical disease, smoking in pregnancy, pre-admission diagnosis, gestational week according to last menstruation and gestational week according to ultrasonography (p>0.05). The most common chronic disease was goitre. There was no difference between the predicted fetal weights, the birth weights of the infants and the vaginal examinations at the time of admission of the two groups (p>0.05). The rate of cesarean section was 11,8% in the patient group who received antenatal training and 25,5% in the untrained group (p=0.006). When evaluated in terms of caesarean section indications, the most frequent indications in the training group were fetal distress and non-progressive labor and the most frequent indications in the untrained group was cephalopelvic disproportion (CPD) and fetal distress, but there was no difference between the two groups in terms of indications for cesarean section (p>0.05). There was no difference between the two groups according to their average time in the first phase (active phase only) and the second phase of labor and their episiotomy ratios (p>0.05). There was no difference between pre- and postpartum hemoglobin values (p>0.05). There was no difference between the groups in terms of complications experienced at birth and postpartum, 1 minute APGAR scores and neonatal intensive care unit needs (p>0.05), whereas 5th minute APGAR scores were found higher in the trained patient group (p<0.001). Vaginal lacerations were the most common complication in both groups, followed by uterine atony (p>0.05). The most frequent need for newborn intensive care was jaundice of newborn infants in the trained group and respiratory distress in the untrained group (p>0.05). 
Conclusion: In our study, it was found that the patients given antenatal training had a higher average age, a lower cesarean delivery rate, a higher APGAR score of 5 minutes and it was found antenatal education did not affect the results of other births. Antenatal education has resulted in patients being primarily willing to vaginally deliver, especially when breathing and evacuation exercises reduce cesarean rates because patients are more conscious and effective at birth. Cesarean delivery is considered to be a form of labor that requires laparotomy and it has the possibility of higher complication rates than the vaginal birth and as we found receiving antenatal training reduces cesarean rates. According to these findings routine antenatal training may be useful. It should not be forgotten that birth is a process that is followed by doctors and where medical intervention is performed independently of the mother's will in case of medical necessity. Antenatal education may have more impact on psychological support and subjective complaints. If the benefits of antenatal training can be proven in pregnancy, antenatal training can draw more attention from the health system of countries and can be taken into routine antenatal care program.
Key words: Antenatal training, birth, pregnancy, vaginal birth, cesarean birth, newborn