Edremit ilçesi (Balıkesir) coğrafyası
Geography of Edremit
Yazar: MUSTAFA MURAT YÜCEŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EJDER KALELİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Balıkesir-Edremit = Balıkesir-Edremit ; Coğrafya = Geography

Özet:
Balıkesir iline bağlı 19 ilçeden biri olan Edremit ilçesi, 481 km2 yüzölçüme sahip bulunmaktadır. Güneyden Ege denizi ile bir bölümü çevrilmiş bulunan Edremit ilçesinin kuzey sının, I. Türk Coğrafya Kongresi'ne göre Marmara ve Ege coğrafi bölgeleri arasındaki sınırın bir bölümünü teşkil etmektedir. Batıda Mıhlı deresi ile dorukları takip eden sınır, kuzeyde Kaz dağının zirvelerini izleyerek, doğuda da Kaz dağının platolar dahilindeki uzantıları üzerinde su bölümü hattını izler. Güneyde ise bir süre Çoruk deresini takip ettikten sonra Çıkrıkçı deresine bir dirsekle geçer ve bu dereyi izledikten sonra batı sınıra kadar Edremit Körfezi kıyılarının bir bölümünü kapsar. Fluvial topografyanın hakim olduğu Edremit ilçesinde Kaz dağı üzerinde periglasyal şekillere, denizle komşu olan kesimlerde ise kıyı şekillerine rastlanır. Edremit ilçesindeki önemli morfolojik üniteler ise; Edremit ovası (birikinti yelpazeleri ve konileri, deltalar, kıyı şekilleri, ova tabanı), Kaz dağı ve üzerindeki aşınım yüzeyleri ile vadilerdir. İklim özellikleri dikkate alındığında yazlan sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı olan Akdeniz ikliminin hakim olduğu görülür. Hidrografik açıdan akarsular bakımından zengin olan ilçede, derelerin akışları kış ve ilkbahar mevsiminde olmakta, yazın sona ermektedir. Kireçsiz kahverengi orman topraklan ile alüvyal toprakların hakim olduğu Edremit ilçesi, bitki örtüsü bakımından da zengindir. İlçede kızılçamların hakim olduğu ormanlar ve makiler bulunmaktadır. Orman florası içerisinde Kaz dağı göknarı da endemik türlerden en önemlisidir. 295Antik döneme ait bir çok tarihi kalıntı bulunan ilçede Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait eserler de bulunmaktadır. İlçede yerleşme tarihi oldukça eskidir. Toplu yerleşme şekillerinin hakim olduğu sahada yol boyu yerleşmelere de rastlanır. Özellikle köy merkezi Kaz dağının etek kesimlerinde olan ancak, mahalleleri kıyıda kurulmuş bulunan yerleşmelere de rastlanır. Bu açıdan bakıldığında kıyıda bulunan o köye ait mahallenin turizmin etkisiyle köy merkezinden çok daha fazla gelişmiş olduğu dikkat çeker. İlçede ahşap yapılı konutlara sadece Edremit şehrinde tarihi değeri olan bir kaç ev dahilinde rastlanır. Bunun dışında ilçede konutlardaki en yaygın malzeme türü betondur. Edremit ilçesinde 1990 yılı nüfus sayımına göre 63.430 kişi yaşamaktadır. Günümüzde idari bakımdan 23 köy, 1 bucak merkezi ve 1 ilçe merkezine sahip olan ilçede coğrafi anlamda 1 şehir, 3 kasaba, 22 köy ve 4 mahalle bulunmaktadır. İlçe merkezi olan Edremit ise fonksiyonel özellikleri bakımından tam bir şehir karakteri göstermektedir. 1990 yılı nüfus sayımına göre 35.486 kişinin yaşadığı bu şehrin nüfusu, tahmini değerlere göre günümüzde 45.000'e yaklaşmıştır. Edremit ilçesinin ekonomisi, birinci derecede zeytin tarımına dayalı olmakla birlikte, turizmin büyük desteğini görmektedir. Genellikle iç tüketime yönelik üretim yapan endüstri kuruluşları ve çeşitli ticari faaliyetler de gelişmiştir. Gıda sanayisi sektörü ile iç ve dış tüketime sunulan zeytin ve zeytin ürünleri ile ilçe uzun yıllardan beri ün almıştır. İlçede iklim koşullarının uygunluğu ve alt yapı olanaklarının büyük bir potansiyel teşkil etmesi ile birlikte turizm, özellikle 1970'li yıllardan sonra gelişme kazanmıştır. Günümüzde Edremit ilçesi ve yakın çevresinde tatil yapmak ve ikincil bir konut temin etmek moda haline gelmiştir. Ancak bugün Edremit ilçesinin karşı karşıya bulunduğu en önemli sorun; ova alanında yer alan zeytinliklerin kesilip, konut alanına çevrilmesinden daha kötü olarak, yamaçlara tırmanmış durumda bulunan kooperatif ve villa nitelikli konutların orman alanları ve zeytinlikler aleyhine yer kazanmalarıdır. 296

Abstract:
Edremit is an administrtive District of Balıkesir which is situated in the North- Ege Region of the West Anatolia. Edremit District, is surrounded by the Ayvacık District from the W, the Bayramiç and the Yenice Districts from the N, the Havran District from the E and the Burhaniye District from the S. The research area, consist of the main morfological units lay from the NE to the SW. These are Kaz Mountain on the North, the Edremit tectonic based plain on the middle and the lengthens of the Madra Mountain on the South. The heights of the research area are variable and increase from the sea level on the South to 1 774 meters on the North. İn the researh area, average temperature is °C 16.2 and average precipitation is 714.2 milimeters. İn the Edremit plain and its surroundings the vegetation is vary and mainly consist of the Mediterranean varieties. The researh area, covers 22 villages, 3 towns (Akçay Town, Altınoluk Town, Zeytinli Town) and one city (Edremit) with the total population of 63.430 in 1990. İn respect of the cultural, social and physical structure Edremit showns a city character with a population of nearly 45.000 in 1997. Economic activities in the city of Edremit and its towns an surrounding villages are various. The research area is an important agriculture and tourism district in the Ege Region. 297İn relating to the progress has shown by the industrial companies an the tourism activities, in the recent years, the commercial activities has also improved in the Edremit District. İn the Edremit District, many historical remains were found dated to the Classical Age. A long with the other antique remains from the Seljuk and Ottoman period in the Edremit city and the Altınoluk town. Climatic conditions are extermly suitable for tourism in particular for the mountainering, sightseeing and for the sea side holiday makers. Today, Edremit and its surroundings are very attractive touristic place for the domestic and the foreign holiday makers. 298