Sütçü ineklerde akut klinik mastitislerde meme içi ozon tedavisinin iyileştiririci etkisi
The recovery effect of intramammary ozone therapy for acute clinical mastitis in dairy cows
Yazar: CÜNEYT SERTKOL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL SARIBAY
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Mastit = Mastitis ; Meme = Breast ; Ozon = Ozone ; Süt inekleri = Dairy cows ; Tedavi = Treatment ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Çalışma, ineklerde akut klinik mastitis vakalarında antibiyotik tedavisine alternatif bir yöntem olarak düşünülen ozon gazının iyileştirici etkisinin belirlenmesi amacıyla düzenlendi.
Çalışmanın materyalini Hatay ili Samandağ ilçesinde halk elinde yetiştirilen, klinik olarak hasta olduğu tespit edilen laktasyondaki 22 baş ineğe ait 23 adet akut mastitisli meme lobu oluşturdu. Tedaviden önce bütün hayvanlardan bakteriyolojik ekim içinsüt örnekleri alındı. Hasta meme lobları boşaltıldıktan sonra, proteolitik enzim (Masti Veyxym®, Ekomed) meme içi yolla verildi. Daha sonra inekler iki gruba ayrıldı, birinci gruba (grup I, n=11) 5 gün süreyle ve 24 saat aralıklarla 5ml/100 kg dozunda parenteral antibiyotik (Combiotic S®, Pfizer) kas içi yolla enjekte edildi ve hasta meme loblarına ise 3 gün süreyle ve 24 saat ara antimastit preparatı (Tetra delta LC®, Pfizer) uygulandı. İkinci gruba (grup II, n=11) meme başı kanalından 50 ml ozon/oksijen gazı (Genozon®) (60µg/mLozon) 24 saat ara ile 3 gün süreyle uygulandı. Tedavi bitiminden 7 gün sonra tüm ineklerden süt örnekleri alındı ve bakteriyolojik ekim yapıldı. 
Grup I'de süt örneklerinde üreyen bakterilerin tamamının (% 100)  KNS olduğu görüldü, tedavi sonrası bakteriyolojik ve klinik iyileşme oranları sırasıyla % 90.90 (10/11), % 90.90 (10/11) olarak saptandı. Grup II'de süt örneklerinde üreyen bakteriler,8 adet (% 66.66) KNS, 2 adet (% 16.66) KNS+maya ve 2 adet (% 16.66) Streptococcus spp. olarak tespit edildi, bakteriyolojik iyileşme oranları sırasıyla % 87.50 (7/8) ve % 0 (0/2), % 0 (0/2), klinik iyileşme oranları ise sırasıyla % 87.50(7/8), % 50 (1/2) ve % 100(2/2) olarak saptandı. Grup II'nin toplamda bakteriyolojik ve klinik iyileşme oranları ise sırasıyla % 58.33 (7/12), 83.33 (10/12) olarak belirlendi.
Sonuç olarak, meme içi ozon gazı uygulamasının KNS'dan kaynaklanan akut klinik mastitislerin tedavisinde bakteriyolojik ve klinik iyileşme üzerine oldukça etkin olduğu ve antibiyotiklere alternatif olabileceği, Streptecoccus spp. ve maya kaynaklı akut klinik mastitlerde ise iyileştirici etkisinin olmadığı kanısına varıldı.

Abstract:
The research was carried out to determine the recovery effect of ozone gas which is thought to be an alternative method for antibiotic treatment in acute clinical mastitis cases.
 The material of the study consisted of 23 acut mastitis diagnosed mammary lobes belonging to 22 lactating cows breed in Samandağ. Aseptic milk samples were taken  before the treatment. After milking a proteolytic enzyme containing drug (Masti Veyxym®, Ekomed)  was injected to the affected lobes via intramammarian route. The cows were allocated into two equal groups. The cows in group I received antibiotic (Combiotic S®, Pfizer) at a dose of 5ml/100 kg LW from intramuscular route for 5 days, also an antimastitis drug (Tetra delta LC®, Pfizer) was injected to affected lobes with 24 hours interval for 3 days. 50 ml ozone/oxygen gase (60 µg/mL ozon) was administered via teat duct with an interval of 24 hours for 3 days to second group II (Group II, n=11). Milk samples were taken and bacteriologic examination was applied from the cows 7 days post treatment.
The entire bacteria (100%) isolated form the samples of group I was, coagulase negative staphylococci (CNS). Bacterial and clinical recovery rates were 90.90% (10/11), 90.90 % (10/11) respectively. The isolated bacteria in group II were 8 CNS (66.66%), 2 CNS+yeast (16.66%), 2 Streptococci spp. (16.66%). Bacteriologic recovery rates were obtained as 87.50 % (7/8) ve 0 % (0/2), 0%(0/2), respectively. Clinical recovery rates were determined as 87.50%(7/8), 50 % (1/2) ve 100%(2/2), respectively. Total bacteriologic and clinical recovery rates in group II were found as 58.33% (7/12), 83.33 % (10/12).
As a result, it was concluded that, osone gas was effective on bacteriological and clinical recovery and can be an alternative to antibiotic treatment in acute clinical mastitis cases caused by CNS, but also it was found that it does not have any effect on recovery of Streptococci and yeast caused mastitis cases.