Rekreatif amaçlı fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destekler hakkındaki bilgi düzeylerinin ve kullanım sıklığının belirlenmesi. Antalya ili örneği
İnvestigation of the knowledge level and usage frequency of individuals doing recreationalexercise at fitness centers about nutritional ergogenic aid. Antalya province example
Yazar: MEHMET FATİH ERÖZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Ergojenik = Ergogenic ; Fitness = Fitness ; Rekreasyon = Recreation

Özet:
Araştırmanın amacı, fitness merkezlerinde rekreatif amaçlı egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destekler hakkındaki bilgi düzeylerinin ve kullanım sıklığının belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda konu ile ilgili literatür taranmış ve uzman görüşleri alınarak veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket, egzersiz yapan bireylerin besinsel ergojenik destek ürünleri hakkında bilgi düzeylerini ve kullanım durumlarını sorgulamaktadır. Ankette egzersiz yapan bireylerin bu ürünler hakkında yeterli bilgi düzeyine sahip olup olmadıkları, bu ürünleri kimlerin tavsiyesi ile kullandıkları, ne amaçla kullandıkları, gerekli sağlık kontrollerinden geçip geçmediklerini belirlemeye yönelik sorular sorulmuştur.
Araştırmamıza gönüllülük esasına dayılı olarak Antalya ilinde fitness merkezlerinde egzersiz yapan 110'u kadın, 292'si erkek olmak üzere toplamda 402 kişi katılmıştır.  Bu tez çalışmasında SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında elde edilen verilerin tanımlayıcı istatistik verilerinden frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmış, farklılıkları test etmek için ki-kare tekniği kullanılmıştır.
Çalışmamızdan elde edilen bulgulara dayanarak, araştırmaya katılanların (n=292) %72,6'sının erkek, (n=110) %27,4'ünün kadın olduğu; erkek bireylerin yaş ortalamasının 26,84, kadın bireylerin yaş ortalamasının 24,80 olduğu görülmüştür. Ayrıca eğitim durumlarına bakıldığında (n=299) %74,4'ünün üniversite eğitimi aldığı, mesleklerine bakıldığında(n=151) %37,6 oranla en çok özel sektör çalışanı olduğu görülmüştür. Egzersiz yapma süresi en yüksek olanların (n=152) %37,8'inin 2-4 yıl arası egzersiz yaptıkları belirlenmiştir. Araştırmamızda n=306 kişinin sağlık için spor yaptığı belirlenmiştir. Yine araştırmamıza katılanların %55'inin   besinsel ergojenik destek ürünleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Araştırmamıza katılanların %60,2'sinin ise besinsel ergojenik destek ürünleri kullandıkları, bu ürünlerle ilgili bilgiyi %47 oranıyla internetten edindikleri görülmüştür. Kullanıcıların %40,1'i bu ürünleri performansı arttırmak, %27,7'si de kas kütlesini arttırmak için kullandıklarını belirtmişlerdir. Araştırmamızda ergojenik destek ürünleri kullananların %33,1'inin antrenör tavsiyesi ile bu ürünlere başladığı görülmüştür. Bu ürünleri kullananların %63,2'sinin ise bu ürünleri internet üzerinden temin ettikleri anlaşılmıştır. Çalışmamızdaki ergojenik destek ürün kullananların %53,3'ü doktor kontrolünden geçmediklerini belirtmişlerdir. Herhangi bir besinsel ergojenik destek maddesi kullanıyor musunuz, sorusu ile egzersiz süresi, egzersiz çeşidi ve ergojenik bilgi durumu soruları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,000).

Abstract:
The purpose of the research is to determine the level of knowledge about nutritional ergogenic aids and the frequency of use among individuals who exercise for recreational purposes in fitness centers.  For this purpose, the literature on the subject was reviewed, expert opinions were taken and the survey method was used as a data collection tool. The survey asked questions about the level of knowledge and usage of nutritional ergogenic aids products among individuals. The questions were aimed to determine whether individuals exercising had sufficient knowledge about these products, whose advice they took to use these products, the purpose for which they used them, and whether they had undergone the necessary health checks.
A total of 402 individuals, exercising in a fitness center in Antalya, (110 women and 292 men), participated in the research voluntarily. In this study, the data was analyzed using the SPSS 25.0 statistical program. Frequency and percentage distributions were calculated from the descriptive statistics, and the chi-square analysis was used to test the differences.
Based on the findings from our study, 72.6% of the participants (n=292) were male and 27.4% (n=110) were female; The average age of male individuals was 26.84 while it was 24.80 for females. In addition, among the participants 74.4% (n=299) had a university degree, and in terms of their professions (n=151) the majority were private sector employees (37.6%). It was determined that 37.8% of those who exercised the most (n=152) had been exercising for 2-4 years. In this research, it was determined that 306 individuals exercise for health related reasons. Furthermore, it was determined that 55% of the participants did not have sufficient information about nutritional ergogenic aids products. Among the participants 60.2% used nutritional ergogenic aids products, and 47% of them obtained information about these products from internet. 40.1% of the users stated that they used these products to increase performance while 27.7% used them to increase muscle mass. It was observed that 33.1% of those who used ergogenic aids products started using them upon the advice of a coach. Additionaly it was understood that 63.2% of those who used these products purchased them online. Among the participants, who used ergogenic aids products in this study 53.3% stated that they did not undergo a medical check-up. A Statistically significant differences were found between the questions "Do you use any nutritional ergogenic supplement?" and the questions regarding exercise duration, exercise type and knowledge abouth ergogenic aids (P<0,000).