Siyasal kuramda kamusal alan sorunsalı: Habermas ve Arendt
The Public sphere problematic in political theory: Habermas and Arendt
Yazar: FİLİZ ÇULHA ZABCI
Danışman: PROF.DR. MEHMET ALİ AĞAOĞULLARI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Arendt, Hannah = Arendt, Hannah ; Demokrasi = Democracy ; Habermas, Jürgen = Habermas, Jürgen ; Kamusal alan = Public space ; Sivil toplum = Civil society ; Siyaset = Politics

Özet:
ÖZET Bu tezde, Habermas ve Arendt'in siyasal kuramlarından hareket edilerek, kamusal alan kavramının tarihsel ve normatif boyutları arasındaki ilişki üzerinde durulmaktadır. Habermas ve Arendt'in kamusal alan kavramlarım normatif olarak kurarken, tarihsel olgulara gönderme yaptıkları; ancak bunun bazı kuramlar sorunlar taşıdığı; bu nedenle, güncel siyasal sorunlarla gelişmeleri çözümlemede ve alternatif bir siyasal model önerisinde kavramın normatif işlevinin sorgulanır nitelikte olduğu tezi öne sürülmektedir. Tezin birinci bölümünde, Antik Yunan' dan başlayarak 19. yüzyıla kadar, Batı toplumlarında kamusal alanın farklı tarihsel dönemlerdeki görünümleri gözden geçirilmektedir. Bu bölümde, bir tarihsel çözümleme yapmaktan çok, Habermas ve Arendf in kuramlarım daha iyi anlamayı sağlayacak ve kamusal alanın geçirdiği dönüşümler hakkında fikir verecek bir sunuş yapma amaçlanmaktadır. İkinci bölümde, önce, Habermas'ın burjuva kamusal alam çözümlerken, sivil toplum, devlet ve kamusal alan kavramları arasında kurduğu tarihsel bağlantılar ele alınmakta; daha sonra ileri kapitalist toplumlarda, özellikle de refah devleti koşullarında kamusal alanım dönüşümüne ilişkin tezlerini nasıl temellendirdiği; son olarak da burjuva kamusal alanın temel ilkelerinden ve iletişim kuranımdan hareket ederek, modern toplumların koşullarına uyarlamak üzere nasıl bir model oluşturduğu üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde, ilk olarak, Arendt'in kamusal alan kuramım, modern toplumun ve bireyin yaşadığı bunalım çerçevesinde nasıl temellendirdiği; daha sonra, Antik Yunan modelinden hareket ederek, nasıl bir normatif kamusallık anlayışına vardığı; özgürlük iktidar ve kamusal alan kavramlarım cumhuriyetçi bir yaklaşım içinde nasıl yeniden değerlendirdiği ve son olarak totaliterlik olgusunu incelerken, kamusal alan kavramım nasıl eleştirel bir güç olarak kullandığı gözden geçirilmektedir.Her iki düşünürün, kamusal alan kavramını, tarihsel olgulardan hareket ederek normatif bir kategori olarak kurarlarken karşı karşıya kaldıkları kuramsal sorunlar ve bu sorunların güncel gelişmeleri değerlendirirken ve alternatif bir siyasal model önerisinde bulunurken kavramın normatif kullanımına nasıl sınırlıklar getirdiği üzerine eleştirel bir değerlendirme sonuç bölümünde sunulmaktadır.

Abstract:
SUMMARY The aim of this thesis is to determine the relationship between the historical and the normative aspects of the concept of public sphere by taking Habermas' and Arendt' s political theories into consideration. It is suggested in the thesis that Habermas ve Arendt formulate the concept of public sphere as a normative category, refering to different historical contexts such as liberal phase of bourgeois public sphere and Ancient Greek polis. However this method gives rise to some theoretical problems which prevent and limit using of the concept of public sphere as a normative category in analyzing current political developments and suggesting an alternative political model. In the first chapter of this thesis, formation and transformation of public sphere in different historical periods are examined, begining with Ancient Greek until nineteenth century. In this chapter, it is aimed to make an introduction that will provide an understanding of Habermas' and Arendf s theories rather man making a historical analysis. In the second chapter, firstly, Habermas' analysis of the bourgeois public sphere as a historical category in respect with the historical constellations of civil society, modern state and public sphere; secondly, his inquiry into the transformation and degeneration of bourgeois public sphere in the conditions of late capitalist societies, especially in the period of Welfare State; and finally his model of public sphere the basic characteristics of which on the principles of bourgeois public sphere and communicative action are examined. In tiie third chapter, firstly, Arendt' s interpretation of the decline of public sphere in relation with her consideration of crisis of modern society and modern individual; secondly, her formulation of public sphere as a normative category which refers to Ancient Greek polis; thirdly her definition of the concepts of 'power' and 'freedom' which constitute the basis of her idea of public sphere in a republican perspective are appreciated.In the conclusion, the relationship between historical and normative aspects of the concept of public sphere in Habermas' and Arendt's theories, which has some theoretical problems, is considered in a critical perspective.