Gıda örneklerinde tetrasiklin kalıntılarının izlenmesi için analitik yöntem geliştirilmesi
Development of analytical method for determination of tetracycline residues in food samples
Yazar: KORAY SARIDAL
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ULUSOY
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Besin analizi = Food analysis ; Bulutlanma noktası = Cloud point ; Gıdalar = Foods ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Polietilen glikoller = Polyethylene glycols ; Tetrasiklin = Tetracycline

Özet:
Bu tez çalışmasında gıda örneklerinde bulunan tetrasiklin kalıntılarının izlenmesi için bulutlanma noktası ekstraksiyonu sonrası HPLC-DAD analizlerini kapsayan bir zenginleştirme ve tayin yöntemi geliştirilmiştir. Önerilen yöntemde,  tetrasiklin molekülleri pH:5.0 tamponu varlığında ve yüksek elektrolit derişiminde polietilen glikol 6000(PEG 6000) surfaktanının noniyonik fazına çekilmektedir. Etkin bir faz ayırımı için örnekler santrifüjlendikten sonra surfaktanca zengin faz ayrılmış ve kromatografik sisteme sunulmadan önce %50 metanolde seyreltilmiştir. Daha sonra 0.45 μm gözenekli PTFE filtreden süzülen örnekler HPLC viallerine aktarılarak HPLC cihazına yerleştirilmiştir. Surfaktan derişimi, elektrolit derişimleri, pH ve zamanın etkisi gibi ekstraksiyon koşulları optimize edilerek, tayin sınırı, doğrusal aralık ve zenginleştirme faktörü gibi analitik özellikler belirlenmiştir.
Geliştirilen yöntemde, model çözeltilerdeki tetrasiklin molekülleri zenginleştirme sonrası, pH 4.0 okzalat tamponu:  metanol: asetonitril karışımının izokrotik elüsyonu ile analizlenmiş ve DAD dedektör kullanılarak 276 nm ve 358 nm dalga boylarında analizler yapılmıştır. Optimize edilmiş koşullar altında elde edilen doğrusal aralıklar her iki dalga boyu için sırasıyla 10-1000 ng mL^(-1) ve 25-800 ng mL-1 dir. Yöntemin tayin sınırları sırasıyla 2.98 ve 7.46 ng mL-1 ve                  100 ng mL-1 derişimli çözeltilerle 5 tekrarlı yapılan ölçümlerden elde edilen bağıl standart sapmalar (BSS) ise % 4.20 nin altındadır. Son olarak yöntem süt, tavuk eti ve tavuk ciğeri gibi gıda örneklerine uygulanmış ve geri kazanım deneylerinde kantitatif sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, a preconcentration and determination method for tetracycline residues in food samples was developed based on cloud point extraction and HPLC-DAD analysis. Tetracycline molecules was extracted to surfactant phases of poly ethylene glycol (PEG-6000) in the presence of pH:5.0 buffer and high electrolyte concentration. The samples were centrifuged in order to increase phase separation and then diluted and filtered by 0.45 μm membrane filter prior to HPLC determinations. Experimental variables were optimized and examined such as concentration of electrolyte and surfactant, pH, time effect. All analytical merits were calculated by using experimental results such as detection limit, linear range, preconcentration factor. 
In developed method, determination of tetracycline molecules in the surfactant rich phase was carried out by isocratic elution of pH 4.0 oxalate buffer; methanol; acetonitrile solvents. All analysis were performed with DAD detector at 276 nm and 358 nm througtout study. By optimization all experimental parameters, linear ranges for both wavelengths were calculated as 10-1000 ng mL^(-1) and 25-800 ng mL-1, respectively. Detection limits were 2.98 and 7.46 ng mL-1 for two wavelenghts while relative standard deviations (RSD%) were lower than 4.20 % for 100 ng mL-1 tetracycline. Finally, the developed method was applied to food samples including milk, liver and breast tissues of chicken.