Adölesanlarda aile beslenme ve fiziksel aktivite durumunun duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of family nutrition and physical activity status with emotional eating behaviors in adolescents
Yazar: ELİF NUR ARSLANBOĞA
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; ergenlerde obezite riskinin araştırılması, aile beslenme ve fiziksel aktivite durumunun duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlandı. 
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Şubat-Ağustos 2022 tarihleri arasında başvuran 10-18 yaş arası hastalardan dahil edilme kriterlerine uyan ve ebeveynleri çalışmaya katılmayı kabul eden 210 gönüllü ile yapıldı. Çalışmada tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ve ebeveyn tarafından doldurulması beklenen Hasta Bilgi Formu, Çocuk ve Ergenlerde Duygusal Yeme Ölçeği  (DYÖ-Ç) ile ebeveyn ve çocuk tarafından doldurulması gereken soruları içeren Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Tarama Ölçeği (ABFA) kullanıldı. Hastaların yapılan antropometrik ölçümlerine (boy, kilo, bel çevresi, üst kol çevresi) göre beden kitle indeksi (BKİ), boya göre, kiloya göre, BKİ'ya göre z skorları hesaplandı. Anne ve babaların BKİ değerleri hesaplanarak kaydedildi. p<0,05 istatistikçe anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 231 katılımcının yaşları 10 ila 18 arasında değişmekte olup (ort:14,47±2,53) %62,8'i (n145) kız idi. BKİ ortalaması 20,12±3,5611 kişi (%4,8) obezdi. ABFA'dan ortalama 52,99±7,05 (39-77) puan alınmışken DYÖ-Ç'den 58,82±18,76 (25-125) alındı. ABFA ile DYÖ-Ç toplam puanı, ''Kaygı" ve "Huzursuz" alt ölçek puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptandı (r=-0,170 p=0.010; r=-0,176 p=0.007; r=-0,138 p=0.036). ABFA puanı ile üst kol çevresi (r=-0,141 p=0.033) ve bel çevresi arasındaki ilişki anlamlıydı (r=-0,182 p=0.005). ABFA toplam puanı 10-14 yaş arasında, kronik hastalığı olanlarda, annesi çalışmayanlarda ve gelir durumu orta olanlarda daha yüksekti (p<0,001; p=0,035; p=0,019; p=0,001, sırasıyla). DYÖ-Ç toplam puanı ise anne sütü alanlarda, annesi çalışanlarda, babasında kronik hastalığı olanlarda ve babası ilkokul mezunu olanlarda daha yüksek bulundu (p=0,031; p<0,001; p=0,035; p=0.001, sırasıyla).  
Sonuç: Bu çalışmada; ergenin ailesel özellikler ile beslenme ve fiziksel aktiviteleri bağlamında obezite risk durumunun arttıkça duygusal yemenin de arttığı saptandı.

Anahtar Sözcükler: Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Tarama Ölçeği, Çocuk ve Ergenlerde Duygusal Yeme Ölçeği, Duygusal Yeme, Obezite, Yeme Bozukluğu.

Abstract:
Introduction and Purpose: The goal of this study was to search the risk of obesity in adolescents, to evaluate the associations between family nutrition, physical activity status and emotional eating behaviors, and to examine the affecting factors in adolescents.
Methods: This study was planned as a single-centered, prospective, cross-sectional study. This study was performed on 210 volunteers aged 10-18 years, who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine outpatients between  February –august 2022, and whose parents agreed to participate in the study.
Patient Information Form, which was prepared in line with the literature and expected to be filled out by the parents, the Emotional Eating Scale for Children and Adolescents (DES-C), and the Family Nutrition and Physical Activity (FNPA) Screening Tool, which includes the questions to be filled by the parents and the child, were used.
Waist circumference, arm circumference, height and weight were measured. Accordingly, body mass index (BMI), patients' z scores according to height, weight, and BMI were calculated. The height and weight of the mothers and fathers were learned. BMI was calculated. SPSS 25.0 package program was used in the analysis of the obtained data. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: 11 people (4.8%) were obese. While the mean score of 52.99±7.05 (39-77) was obtained from FNPA, 58.82±18.76 (25-125) was obtained from EES-C. A negative significant correlation was found between FNPA and EES-C total score, and "Anxiety" and "Irritability" subscale scores (r=-0.170 p=0.010; r=-0.176 p=0.007; r=-0.138 p=0.036). The association between FNPA score and upper arm circumference (r=-0.141 p=0.033) and waist circumference was significant (r=-0.182 p=0.005). FNPA total score was higher in those aged 10-14 years, with chronic diseases, unemployed mothers, and those with a medium income (p<0.001; p=0.035; p=0.019; p=0.001, respectively). The EES-C total score was found to be higher in those who received breast milk, whose mothers were employed, whose fathers had a chronic disease, and whose fathers were primary school graduates (p=0.031; p<0.001; p=0.035; p=0.001, respectively).
Conclusion: In this study; It was determined that emotional eating increased as the obesity risk status increased in the context of the adolescent's familial characteristics, nutrition and physical activities.
            Keywords: Family Nutrition and Physical Activity Screening Tool, Emotional Eating Scale in Children and Adolescents, Emotional Eating, Obesity, Eating Disorder.