PID kontrollü jeotermal ve güneş enerjili hibrid kabin tipi kurutucunun tasarımı ve performans analizi
Design and performance analysis of PID controlled geothermal and solar hybrid rack type dryers
Yazar: MESUT YAZICI
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KÖSE
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Güneş enerjisi = Solar energy ; Jeotermal enerji = Geothermal energy ; Kurutucular = Dryers ; PID denetleme = PID control

Özet:
Sunulan bu çalışmada; kurutma süreçlerinde kesintisiz bir operasyon sağlamak amacıyla güneş ve jeotermal enerjinin birlikte kullanıldığı bir kurutucunun performansı araştırılmıştır. Çalışmada, jeotermal ve güneş enerjili hibrid indirekt tip kabin kurutucunun performansı sadece güneş enerjili indirekt tip kabin kurutucu ve gölgede geleneksel kurutma yöntemleriyle karşılaştırılmıştır. Üç grupta yapılan deneylerde, bu kurutucuların birinci grupta Eynal domatesinin farklı boyutlarındaki kurutma performansı, ikinci grupta Rio Grande domatesinin doğal ve zorlanmış taşınım koşullarında performans araştırması yapılmıştır. Üçüncü grupta ise yöresel bamya numuneleri zorlanmış taşınım koşullarında tamamen kapalı hava, parçalı bulutlu ve tamamen açık havada deneyleri yapılarak performansı araştırılmıştır. Bu üç grupdaki deneylerde, kurutulan numunelerin kurutma yöntemlerine, raf seviyesine ve raf üzerindeki konumlarına göre kurutma eğrileri çıkarılmıştır. Yapılan deneylerde, hibrid kurutucudaki numunelerin hepsi diğer kurutma yöntemlerine göre daha erken kurumuştur. Tüm deneylerde hibrid kurutucunun kurutma hızı diğer kurutma yöntemlerine göre daha yüksek çıkmıştır. Zorlanmış taşınım koşulları ve domates boyutundaki azalma kurutma hızını artırarak kurutma süresini düşürmüştür. Bununla birlikte hibrid ve güneş enerjili kabin tipi kurutucuya enerji ve ekserji analizi uygulanarak karşılaştırılmıştır. Jeotermal ısı değiştirici ünitenin enerji ve ekserji verimliliği tüm deney gruplarında birbirine yakın sonuçlar vermiştir. Hava ısıtmalı güneş kollektörü ise doğal taşınımlı deneylerde %3 civarında ekserji verimliliğine sahipken zorlanmış taşınım koşullarında ekserji verimi maksimum %7'ler seviyesine çıkmıştır. Ayrıca üç gruptaki deneylerde hibrid kurutucunun SMER, SEC ve Enerji Fraksiyonları belirlenmiştir. Her iki kurutucunun tüm bileşenlerindeki sıcaklık ve nem dağılımları analiz edilmiştir. Hibrid kurutucuya yapılan ekonomik analizde kurutulan ürün türüne, ürün boyutuna ve kurutma havasının kurutucu içindeki dolaşım şekline göre geri ödeme süresi 0,17-0,63 yıl arasında değişmiştir. Kurutulan numunelere renk analizi yapılmıştır. Yapılan renk analizlerinde genel olarak ikinci raf seviyesindeki numuneler taze numunede belirlenen renk kriterlerine en yakın sonuçları vermiştir. Kurutulan domates numunelerinin renk kalitesi kabul edilebilir seviyenin üzerinde değerler vermiştir. Son olarak kurutulan numunelere aflatoksin analizi yapılmıştır. Analiz edilen numunelerde aflatoksin varlığına rastlanmamıştır.

Abstract:
In this study, the drying performance of three different food products of a dryer, in which solar and geothermal energy are used together, was investigated in order to ensure an uninterrupted operation in drying processes. This study compares the performance of a geothermal and solar hybrid indirect cabinet dryer with only solar indirect cabinet dryer and traditional shade drying method. In experiments conducted in three groups, the performance of the hybrid dryer was investigated by drying three different tomato sizes in the first group and half size tomatoes in the second group under natural and forced convection conditions. In the third group, local okra samples were studied under forced convection in completely closed, partly cloudy and completely open weather conditions. The drying curves of the dried samples in these three groups of experiments were calculated according to the drying methods, tray level and position on the tray. In all experiments, all of the samples in the hybrid dryer dried earlier than the other drying methods. In all experiments, the drying rate of the hybrid dryer is higher than the other drying method. Forced convection conditions and decreasing tomato size increased the drying rate. In this study, energy and exergy analysis were applied to hybrid and solar dryers and compared. The energy and exergy efficiency of the geothermal heat exchanger unit gave close results in all experimental groups. While the air heated solar collector had an exergy efficiency of around 3% in natural convection experiments, it increased to a maximum of 7% under forced convection conditions. In addition, the SMER, SEC, and energy fractions of the hybrid dryer were determined in the experiments performed in three groups. Temperature and humidity distributions in all components of both dryers were analyzed. In the economic analysis of the hybrid dryer, the payback period varied between 0.17-0.63 years, depending on the type of product dried, product size and the circulation of the drying air in the dryer. Color analysis was performed on the dried samples. In the color analysis, samples at tray-2 level generally gave results close to the color criteria determined in the fresh sample. The color quality of the dried tomato samples gave values above the acceptable level. Finally, aflatoxin analysis was performed on the dried samples. The presence of aflatoxin was not found in the analyzed samples.