Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği'ne aday ülkelerde COVİD-19 pandemisinin dış ticaret üzerindeki etkisi
The impact of the COVID-19 pandemic on foreign trade in the European Union and candidate countries
Yazar: ESİN EREN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN ŞAHBAZ KILINÇ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Gelişen ve değişen dünya ile ülkeler arasındaki sınırların giderek azaldığı, teknolojinin gelişmesiyle iletişim ve ticaretin arttığı çok boyutlu bir dönüşüm sürecini ifade eden küreselleşme, Avrupa'da ekonomik entegrasyonu ve üye ülkeler arasındaki bütünleşmeyi şekillendiren bir olgu hâline gelmiştir. Avrupa Birliği (AB), küreselleşmenin yarattığı fırsatları değerlendirerek ve olumsuz etkilerini azaltarak küreselleşmenin etkinliğini artırmayı ve stratejik bir şekilde yönetmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, AB iç pazarı, küreselleşmenin getirdiği fırsatların somut bir örneğidir. İç pazar, kişilerin, malların, hizmetlerin ve sermayenin AB üyesi ülkeler arasında serbest dolaşımını sağlamakta ve serbest ticareti teşvik eden bir ekonomik alan oluşturmaktadır. Ayrıca, AB sadece kendi sınırları içinde değil, dünya genelinde de önemli bir ticaret ortağıdır ve toplamda 80 ülkenin en büyük ticaret ortağı konumundadır. Dünya nüfusunun sadece %6,9'unu oluşturmasına rağmen, AB, küresel ticaretin yaklaşık %15,6'sını gerçekleştirmektedir. Bu çarpıcı oranlar, AB'nin küresel ticaretteki etkin konumunu vurgulamaktadır; zira AB, Çin ve ABD ile dünyanın en büyük üç ticaret gücünden biridir. Çalışmada, AB'nin salgından önce ve salgından sonraki genel ekonomik durumu, temel makroekonomik veriler üzerinde yarattığı etkiler incelenmiş ve birlik düzeyinde alınan önlemlere yer verilmiştir. Aynı zamanda 2020 Mart-2023 Mayıs dönemleri arasında AB üye ve aday ülkelerinde Covid-19 pandemisinin dış ticaret üzerindeki etkisi panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda Covid-19 vaka sayısı ve Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısındaki artışın dış ticaret hacmini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. İlave olarak, her bir modelde, sanayi üretim endeksi ve enflasyon oranı değişkenleri kontrol değişkenleri olarak eklenmiştir. Bu kapsamda, kurulan altı modelde de sanayi üretim endeksi ve enflasyon artışlarının ithalat, ihracat ve dış ticaret hacmi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Globalization, which represents a multifaceted transformation process where the borders between countries are increasingly diminishing with the developing and changing world, and communication and trade are increasing with the advancement of technology, has become a phenomenon shaping economic integration and unification among member countries in Europe. The European Union (EU) aims to enhance the effectiveness of globalization and manage it strategically by taking advantage of the opportunities created by globalization and mitigating its negative effects. In this context, the EU internal market is a concrete example of the opportunities brought by globalization. The internal market ensures the free movement of people, goods, services, and capital among EU member countries, creating an economic area that promotes free trade. Additionally, the EU is not only a significant trade partner within its own borders but also globally, being the largest trade partner for a total of 80 countries. Despite constituting only 6.9% of the world population, the EU accounts for approximately 15.6% of global trade. These striking figures highlight the EU's prominent position in global trade, as the EU, along with China and the USA, is one of the three largest trading powers in the world. The study examines the general economic situation of the EU before and after the pandemic, the effects on key macroeconomic indicators, and the measures taken at the union level. Additionally, the impact of the Covid-19 pandemic on foreign trade in EU member and candidate countries between March 2020 and May 2023 is analyzed using panel data methodology. The analysis results show that the increase in the number of Covid-19 cases and the number of deaths due to Covid-19 has led to an increase in foreign trade volume. Additionally, in each model, the industrial production index and inflation rate variables were included as control variables. In this context, it was found that in all six models, increases in the industrial production index and inflation had a statistically significant and positive effect on imports, exports, and trade volume.