Pandemi önlemleri sürecinde maske kullanımının, izolasyonun ve sosyal mesafenin  sigara kullanımına etkisi
The effect of mask use, isolation and social distance on smoking during pandemic measures
Yazar: AHSEN YİĞİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. DERYA AKBIYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Maskeler = Masks ; Pandemiler = Pandemics ; Sigara içme = Smoking ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Yalıtım = Insulation

Özet:
Amaç: Ülkemizde COVİD-19 pandemisinde hastalığın yayılımını önlemek için  çeşitli tedbirler alınmıştır. Bulaşıcılığı önlemek amacıyla izolasyon tedbirleri uygulanmış, seyahat kısıtlamaları ve sokağa çıkma kısıtlaması getirilmiş, sosyal mesafe (2 metre) kuralları uygulanmış, el hijyenine dikkat edilmesi ortamların sık havalandırılması sağlanmıştır. Okullarda  uzaktan eğitim modeline geçilmiştir. Halka açık alanlarda sigara kullanımı yasaklanmış, maske kullanımı zorunlu hale getirilmiş ve sosyal mesafe kuralları uygulanmıştır. 
COVİD-19 pandemisi sigara içme alışkanlığı dahil olmak üzere pek çok alanda yaşam tarzı değişikliklerine sebep olmuştur. Sigara kullanırken el-ağız hareketi ile viral enfeksiyon riski artar. Sigara içenlerin elleri ve sigara filtreleri SARS-CoV-2      ile kontamine olur. Bu nedenle sigara içenlerde çapraz enfeksiyonla bulaşma riski fazladır. Ayrıca kapalı alanlarda sigara kullanıldığında sigara dumanı; aerosoller ve damlacıklar aracılığı ile bulaşma riskini arttırır. Sigara kişinin akciğerlerine zarar verdiği için SARS-CoV-2 virüsüne duyarlılığı arttırır. Bu çalışmada pandemi döneminde alınan önlemlerden olan  maske kullanımının, izolasyonun ve/veya sosyal mesafenin sigara kullanımına etkisi ve bunu etkileyen diğer sosyodemografik verilerle ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 165 kadın 209 erkek dahil edilmiş olup toplam 374 katılımcı ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri Sosyodemografik Özellikler Bilgi Formu ve  Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği ile yüz yüze görüşme metodu ile toplanmıştır. Ölçek altı maddeden oluşmakta ve her bir madde 0, 1, 2, 3 olarak puanlanmaktadır. Ölçekten alınabilecek puan aralığı 0-10 arasında değişmektedir. Ölçekten alınan puanın artışı sigara bağımlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Ölçekten alınan toplam puana göre sigara bağımlılığı çok hafif (0-2 puan), hafif (3-4 puan), orta (5 puan), yüksek (6-7 puan) ve çok yüksek (8-10 puan) olarak beş grupta derecelendirilmektedir.
Bulgular: Çok hafif bağımlılığı olanlar çok ileri derecede bağımlılığı olanlara göre sağlık bakanlığı tarafından açıklanan sosyal mesafe kuralına anlamlı bir şekilde daha fazla uymaktadırlar. Çok hafif bağımlılığı olanlar hafif, orta derecede ve çok ileri derecede bağımlılığı olanlara göre izolasyon tedbirleri uygulanırken daha az sigara kullanmışlardır. Çok hafif bağımlılığı olanlar hafif ve çok ileri derecede bağımlılığı olanlara göre maske kullanırken göre daha az sigara kullanmışlardır. Erkeklerin nikotin bağımlılık derecesi (x̄=3,61), kadınlara (x̄=2,78) göre daha yüksektir.
Sosyal mesafe uzaklığı sağlandığında daha fazla sigara kullananlar (x̄=5,35), sosyal mesafe uzaklığı sağlandığında daha az sigara kullananlara (x̄=3,00), sigarayı bırakma çalışmalarına başlayanlara (x̄=2,47) ve sigara kullanımı değişmeyenlere (x̄=3,40) göre nikotine daha fazla bağımlıdırlar. İzolasyon tedbirleri uygulanırken daha fazla sigara kullananlar (x̄=4,66), izolasyon tedbirleri uygulanırken daha az sigara kullananlara (x̄=2,68) ve sigarayı bırakma çalışmalarına başlayanlara (x̄=2,38) göre nikotine daha fazla bağımlıdırlar. Maske kullanımından önceki döneme göre daha fazla sigara kullananlar (x̄=5,00), önceki döneme göre daha az sigara kullananlara (x̄=2,83) ve sigarayı bırakma çalışmalarına başlayanlara (x̄=2,44) göre nikotine daha fazla bağımlıdırlar. Sosyal mesafe kuralına uyanlar (x̄=3,08), uymayanlara (x̄=5,09) ve nadiren uyanlara (x̄=6,10) göre nikotine daha az bağımlıdırlar.
Sonuç: Araştırmamızda, literatür ile benzer şekilde, pandemi önlemleri ve sigara kullanımı arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca nikotin bağımlılık seviyelerine göre pandemi önlemlerine uyum oranı değişmektedir.Tüm nikotin bağımlılığı seviyelerindeki bireylere hem bağımlılığı azaltmak için hem de pandemi önlemlerine daha fazla uymaları için eğitimler verilebilir. Bu konuda aile hekimlerinin rolü önemlidir. Polikiliniğe başvuran hastalara pandemi önlemlerine uyum ve bağımlılık tedavisi konularında bilgi verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19 pandemisi, sigara, sosyal mesafe, maske kullanımı, izolasyon

Abstract:
Subject: İnvestigation of the effect of mask use, isolation and social distance on smoking during the pandemic measures process
         Objective: Various measures have been taken to prevent the spread of the disease in the COVID-19 pandemic in our country. In order to prevent transmission, isolation measures were implemented, travel restrictions and curfews were imposed, social distance (2 meters) rules were applied, attention to hand hygiene was ensured, and frequent ventilation of the environments was ensured. Distance education model has been adopted in schools. Smoking is prohibited in public areas, the use of masks has been made mandatory and it is recommended to follow the social distance rules. The COVID-19 pandemic has led to lifestyle changes in many areas, including smoking habits. Hand-mouth movement while smoking increases the risk of viral infection. Smokers' hands and cigarette filters become contaminated with SARS-CoV-2. Therefore, the risk of cross-infection in smokers is high. In addition, when smoking in social environments, indoor areas, cigarette smoke; increases the risk of transmission through aerosols and droplets. Smoking increases susceptibility to the SARS-CoV-2 virus as it damages the lungs of the person. In this study, it was aimed to investigate the effect of mask use, isolation and/or social distance, which is one of the precautions taken during the pandemic period, on smoking and the relationship with other sociodemographic data affecting it.
Method: 165 women and 209 men were included in the study and it was completed with a total of  374 participants. Research data were collected by face-to-face interview method with Sociodemographic Characteristics Information Form and Fagerström Nicotine Addiction Scale. The scale consists of six items and each item is scored as 0, 1, 2, 3. The range of points that can be obtained from the scale varies between 0-10. The increase in the score obtained from the scale indicates that the cigarette addiction is high. According to the total score obtained from the scale, cigarette addiction is graded in five groups as very mild (0-2 points), mild (3-4 points), moderate (5 points), high (6-7 points) and very high (8-10 points).
Results: Those with very mild addictions comply with the social distance rule announced by the ministry significantly more than those with a very severe addiction. Those with very mild addiction used less cigarettes while applying isolation measures than those with mild, moderate and very severe addictions. Those with very mild addictions used less cigarettes when using masks than those with mild and very severe addictions. The nicotine addiction degree of men (x̄=3.61) is higher than that of women (x̄=2.78). Those who smoke more when there are social distance rules (x̄=5.35), those who smoke less when there are social distance rules (x̄=3.00), those who start smoking cessation studies (x̄=2.47) and those whose smoking does not change (x̄= 3.40) are more addicted to nicotine than. Those who smoke more while applying isolation measures (x̄=4.66) are more addicted to nicotine than those who smoke less while applying isolation measures (x̄=2.68) and those who start smoking cessation studies (x̄=2.38). Compared to the period before mask use, those who smoke more (x̄=5.00) are more addicted to nicotine than those who smoke less than the previous period (x̄=2.83) and those who start smoking cessation studies (x̄=2.44). Those who follow the social distance rule (x̄=3.08) are less addicted to nicotine than those who don't (x̄=5.09) and those who rarely obey (x̄=6.10).
Conclusion: In our study, it was concluded that there is a significant relationship between pandemic measures and smoking, similar to the literature. In addition, the rate of compliance with pandemic measures varies according to nicotine addiction levels. Various trainings can be given to individuals at all levels of nicotine addiction, both to reduce addiction and to comply more with pandemic measures. The role of family physicians is important in this regard. Patients applying to the polyclinic should be informed about compliance with pandemic measures and addiction treatment.
Keywords: COVID-19 pandemic, smoking, social distance, mask use, isolation