Uluslararası öğrencilerin etkileşimsel ritüellere dayalı etkinlikler yoluyla kültürlerarası iletişim ve üniversiteye uyum sürecinin desteklenmesi: İletişim çalışmalarında eylem araştırması
Supporting international students' intercultural communication and adjustment process to university through activities based on interactional rituals: An action research in communication studies
Yazar: BİLGE KALKAVAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAHRİ KÜÇÜKERDOĞAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı / İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etkiletişimli iletişim = Interactive communication ; Etkili iletişim = Efficient communication ; Grup iletişimi = Group communication ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Sözel iletişim = Verbal communication

Özet:
Bu araştırma uluslararası öğrencilerin üniversite yaşamına uyum sürecinde kültürlerarası iletişim becerilerinin eylem araştırmasına dayalı bir yöntemle geliştirilmesini amaçlamaktadır. Gay, Mills ve Airasian (2009) ve Yıldırım ve Şimşek (2008) referans alınarak, "ihtiyaç analizi, eylem planının oluşturulması ve uygulanması, eylemin değerlendirilmesi ve paylaşım"dan oluşan 4 aşama temel alınarak, özgün bir model olan Eylem Araştırmasına Dayalı Etkileşimsel Ritüeller Döngüsü: Pusula Modelini ortaya konulmuştur.  Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören uluslararası lisans öğrencileri üzerinde yürütülülen bu çalışmaya, farklı ülkelerden 10 öğrenci gönüllü katılmıştır. Araştırmanın verileri "yüz yüze görüşme, etkinlik merkezli odak grup toplantı ve uygulamaları, yansıtıcı günlükler ve gözlem formları" yoluyla toplanmıştır. Ortaya çıkan etkileşimsel veri Kádár (2017) "etkileşimsel ritüel" perspektifiyle analiz edilip değerlendirilmiştir ve bu etkileşimin yansıması öğrenci yansıtıcı günlüklerinin söylem analiziyle çözümlenmesiyle yapılmıştır.
Eylem planındaki bir dizi uygulama, alanında uzman akademisyenler tarafından etkinlik, tecrübe paylaşımı ve çalıştaylarla yürütülmüştür. Grup içinde kurulan etkileşimsel ritüeller, "kültürlerarası iletişimde grup içi etkileşimsel ritüeller" ana teması altında, "grup içi aidiyet" ve "grup içi etkileşim" olarak iki tema olarak ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan tema ve alt temalar MAXQDA ile oluşturulan kavram haritaları ile oluşturulmuştur. Grup içi etkileşimsel ritüellerin iki alt teması da farklı alt temalarıyla, etkinliklerden elde edilen bulguların analizi sürecinde ortaya çıkmıştır. "Grup içi aidiyet", "deneyim paylaşımı" ve "değerli hissetme"; "grup içi etkileşim" ise, "kültürleri tanıma" ve "birbirini tanıma" alt temalarıyla kendini göstermiştir. Ayrıca, grup içinde meydana gelen etkileşimsel verinin detaylı transkripsiyonu yapılmış (Jefferson, 2004) ve söylem çözümlemesiyle bu etkileşimsel ritüeller gözler önüne serilmiştir. Uluslararası öğrenciler grup içinde bir ilişki kurmuş ve/veya bu ilişkiyi pekiştirmişlerdir (Kádár, 2017). Bu kurdukları ilişki onların kültürlerarası iletişimine de olanak ve fayda sağlamıştır. Bu ilişki sürecinde gruba ve üniversiteye karşı aidiyet duyguları da arttığı gözlemlenmiştir. Eylem araştırması başlangıcında belirlenen sosyal etkileşim sorunu eylem planı uygulanarak, öğrencilerin kültürlerarası iletişim becerileri geliştirilmiş üniversiteye uyum sürecine katkıda bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to develop international students' intercultural communication skills into their adjustment to university life through action research. With reference to Gay, Mills and Airasian (2009) and Yıldırım and Şimşek (2008), four stages, consisting of "needs analysis, making and implementation of the action plan, evaluation and sharing of the action" were taken as fundamental and a unique model, "Action Research Interactional Ritual Cycle: The Compass Model", has been introduced. Ten international undergraduate students from different countries studying at a foundation university in the Southeastern Anatolia Region voluntarily participated in this study. The research data was collected through "face-to-face interviews, activity-centered focus group meetings and practices, reflective diaries and observation forms". The interactional data was analyzed and evaluated using Kádár's (2017) "interactional ritual" perspective and discourse analysis was used for the analysis of student reflective diaries to determine their reflection of the interaction.
A series of practices in the action plan was carried out as activities, experience sharing and workshops by academics who are experts in their fields. The interactional rituals established within the group emerged under the main theme of "in-group interactional rituals in intercultural communication" with sub themes "in-group belonging" and "in-group interaction". The concept maps for the themes and sub-themes were created with MAXQDA. Analysis of the findings obtained from the activities identified two sub-themes of in-group interactional rituals with different sub-themes. "In-group belonging" showed itself as "experience sharing" and "feeling valuable"; "in-group interaction" with the sub-themes of "getting to know cultures" and "getting to know each other". In addition, fine transcription (Jefferson, 2004) of the interactional data obtained from the group was carried out and interactional rituals were revealed through discourse analysis. International students have established and/or reinforced a relationship within the group (Kádár, 2017). This relationship provided the opportunity and benefits for their intercultural communication. It was observed that their sense of belonging to the group and the university increased during this relationship process. By implementing the action plan for social interaction problems determined at the beginning of the action research, students' intercultural communication skills improved and it contributed to the university adaptation process.