Din eğitiminde medya okuryazarlığı
Media literacy in religion education
Yazar: ESMA ARSLAN PARLAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ZİŞAN FURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Medya okuryazarlığı = Media literacy

Özet:
"Din Eğitiminde Medya Okuryazarlığı" isimli çalışmada, medya okuryazarlığının din eğitimiyle nasıl ilişkilendirilebileceği sorusuna örgün eğitim bağlamında yanıt aranmış ve buna yönelik Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nın genel amaçlarına uygun ve medya okuryazarlığı temel becerilerini içeren öğretim materyali geliştirilmiştir. Bu çalışma, kontrol gruplu ön-test/son-test deneysel araştırma desenine uygun olarak 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Şile Anadolu İmam Hatip Lisesi'nin 7. sınıfında öğrenim gören iki şubede yürütülmüştür. Çalışma kapsamında geliştirilen öğretim materyalinin uygulandığı deney grubu (N=18) ve kontrol grubu (N=14) tesadüfi seçim yapılarak belirlenmiştir.
Beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, tezin kavramsal çerçevesi oluşturularak din ve medya arasındaki ilişki medyanın işlevleri bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca medya okuryazarlığının tarihsel gelişimi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, medya okuryazarlığı eğitiminin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişim süreçlerine ve farklı disiplinlerle ilişkilendirilme örneklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm araştırma metodolojisine, dördüncü bölüm öğretim materyalinin geliştirilme sürecine ayrılmıştır. Beşinci bölümde, çalışmadan elde edilen verilerden hareketle bulgular ve yoruma yer verilmiştir. 
Çalışma kapsamında ulaşılan sonuçlara göre, geliştirilen öğretim materyali katılımcıların medya ve televizyon okuryazarlık düzeylerine katkı sağlamış, içeriği ve uygulama süreciyle din eğitimi alanında örnek olarak kullanılabilecek bir model önerisi ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Din, Din Eğitimi, Medya, Medya Okuryazarlığı, Medya Okuryazarlığı Eğitimi

Abstract:
A teaching resource that included the fundamentals of media literacy and aligned with the overall goals of the Religious Culture and Ethics Course Curriculum was created in the study "Media Literacy in Religious Education" to find a response to the question of how media literacy can be connected to religion in the context of formal education. Pre-test/post-test experimental research design with control group was used in two branches of Şile Anatolian Imam Hatip High School for the 7th grade in the 2018–2019 academic year. Random selection was used to determine the experimental group (N = 18) and the control group (N = 14), to which the study's developed teaching materials were applied.
The initial phase of the research, comprising five chapters, by composing the thesis's conceptual framework assessing the connection between the two considering the media's purposes. As well as the evolution of media literacy throughout history were also highlighted. The development processes of media literacy education worldwide and in Turkey, as well as instances of its connection to various disciplines, are covered in the second chapter. The third chapter covers the research methodology. The creation of the instructional materials is covered the fourth. In the fifth chapter, findings and interpretations are provided based on study's data.
According to the results obtained within the scope of the study, the teaching material developed contributed to the media and television literacy levels of the participants, and a model proposal that can be used as an example in the field of religious education emerged with its content and application process.
Keywords: Media, Media Literacy, Media Literacy Education, Religion, Religion Education