Klinik sorumlu hemşirelerinin liderlik davranışları
The Leadership behaviors of head nurses of the clinic
Yazar: RANA YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. GÜNSEL BAŞER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 1996
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Liderlik = Leadership

Özet:
Bütün hizmetlerde olduğu gibi hemşirelik hizmetlerinde de örgütü, belirlenmiş amaçlara ulaştıran, etkili kılan hizmetin maddi ve insan kaynaklarını harekete geçiren öğenin yönetsel düzeyde bulunan yönetici hemşireler olduğu söylenebilir.Bu nedenle örgütler ne kadar gelişmiş araç ve gereçlere ve nitelikli işgörene sahip olursa olsun bunlar etkili bir biçimde yönlendirilmedikçe beklenen sonuçların elde edilemeyeceği açıktır. Etkili yönlerdirme liderliği gerektirir. Liderlik; örgütün amaçlarım gerçekleştirmek için birey ve grupları eşgüdümleme ve güdüleme sanatıdır. Bu açıdan hemşirelik hizmetlerinin başarısını liderlik davranışlarının önemli ölçüde etkileyebileceği söylenebilir. Bu araştırmada hastanelerde klinik sorumlu hemşiresi olarak görev yapan hemşirelerin liderlik davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.Bu amaçla orjinali OHIO Eyalet Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen ve Türk kamu yöneticilerinin özelliklerini dikkate alarak Ergun tarafından uyumlandırılan" Lider Davranışlarını Betimleme" anketi kullanılmıştır. Ankete 80 klinik sorumlu hemşiresi ve 140 klinik hemşiresi yanıt vermiştir. Verilerin analizinde, çok değişkenli istatistiksel çözümleme yöntemi olan faktör analizi, Ki-kare ve Korelasyon analizi uygulanmıştır..Faktör analizi, sonucunda klinik sorumlu hemşirelerin yanıtlarına göre 14,klinik hemşirelerinin anıtlarına göre ise 20 faktörün verileri çözümlemede yeterli olduğu görülmüştür. Faktörler yorumlandığında, Minik sorumlu hemşirelerin astlarına danışmadan onların çalışma saatlerinin değiştirdikleri, değişim ve yeniliklere açık 101olmadıkları yeni fikirlerin kabulünde aceleci davranmadıkları, çalıştıkları kurumun temsilciliği konusunda duyarlı oldukları, çalıştıkları kuruma yardımcı olabilecek kişilerle ilişki kurdukları, hastane dışındaki davranışların da hastanenin temsilcisi gibi davrandıkları çevreden hastaneye gelen olumsuz eleştirilere karşı savundukları, klinikteki yerlerinin ve ağırlıklarının astları tarafından anlaşılmasıdan emin olmak istedikleri, bir plana dayanmadan çalıştıkları, ekip çalışmasına ve kişiler arası iletişime önem verdikleri, hata yapan astlarını huzursuz ettikleri, astlarını eleştirirken nedenini açıkladıkları işin kalitesinden çok miktarına önem verdikleri, astlarının çalışma temposuna müdahale ettikleri ve her işten kimin sorumlu olduğunu bilmeye eğilimli oldukları görülmektedir. Astların üstlerini betimlemelerinde ayrılan ve birleşen yönler görülmektedir; Astların kendilerince en iyi olduğuna inandığı sekide serbest bıraktıkları buna karşın herhangi bir konuda üzerinde tartışma yapılmayacak şekilde konuştukları yaptıkları işlerde astlarına danışmadıkları, üstlerin astlarının düzenledikleri sosyal etkinliklere katılmadıkları, yine üstlerin astlarının kendilerine adlarıyla hitap etmelerini istemedikleri, üstlerin astlarının kişisel sorunlarını kendileriyle tartışmak istedikleri, ekip çalışmasına önem verdikleri, ortaya dedikodular çıktığında önlemeye çalıştıkları ve kliniğe mal olmuş faaliyetlerin astları tarafından eleştirilmesine duyarlılık gösterdikleri,yapılacak işleri önceden sıraladıkları,standart yöntemlerin kullanılmasında astlarını özendirdikleri,başarılı astını herkese tanıttıkları, hata yapan astım huzursuz ettikleri yapılması gerekli iş miktarını belirleyip astlarına ilettikleri, işin miktarından çok niteliğine önem 102verdikleri ve astlarından yapabileceklerinden fazlasını isteme eğliminde olmadıklarını ifade etmişlerdir.

Abstract:
The Leadership Behavior of Head Nurses of the Clinic. As in all of the care, in the nursing care, It can be said that the factor which has the organization reach the determined aims, makes it effective, works the material and human sourch is managing of organization level. For this reason, how developed that equipment and how qualified personnel they have, it is clear that the expected results won't be obtained unless they are directed effectively. Affective direction requires leadership. Leadership is the art of coordinating and motivating each person and group in order to realize the purposes of the organizaton. In this respect, it can be said that the leadership behavior can influence the successes of nursing care. This study has been made to determine the leadership behaviors of the nurses, who works as in the head nurses of the clinic in various hospital. For this aim orginal developing by Ohio state University reserarches and by Ergun arregement Turkish state Managers's property taking in to account "Leader Behavior Desctiption Questionaire- LBDQ) has been used 80 head nurses of clinic and 140 nurses of clinic have answered the Questionaire. İn the evaluation of data, analysis of factorial, the multifactorial statistical analitic method, analysis of Chi - Square and correlation have been used According to the analysis of factorial, 14 factors in the answers of the head nurses of the clinics and 20 factors in the answers of the nurses of the clinic have been found sufficient in the analysis of the data. 104When the factors have been interpreted, it has been seen that the head nurses of the clinic change the working hours without asking their subordinates, aren 't open minded to the novelties don't act immediately to accept the new ideas, behave sensibly about the representation of the organization of the organization they work, get relation with the people who can help the organization they work, act as a hospital, defend the hospital against the negative critiszm, want to be sure about the thoughts of the subordinates about their position, in the clinic work without being dependent on a plan, team work, give importance to the human relations and communications, make the subordinates who makes mistakes, uneasy, explain the reason while cristising their subordinates, give importance to the amount of work rather than the quality, interfere to the working tempo of the subordinates and have a tenderncy to know who is responsible for each work. There are separating and connecting ways in the describing of superiors by their subordinates. The subordinates have told that the superiors make them free if they believ they are the best, However they talk in a way that subordinates can't discuss about the subject, don't attend the social activities they organize, don't want the subordinatey to call them by their names, want their subordinates to discuss their individual problems with them, give importance to team work, when they hear some gossips, they try to prevent them from spreading out the subodinates about the criticism made by the subordinates about the activities of the clinic, arrange the things that'll be done motivate to use the standard methods, introduce the succesful subordinate to everybody, make the subordinate who makes a mistake uneasy, determine the working amount and let them, give importance to the quality of the 105work rather than the amount and have a tendency to ask their subordinates to do more than they can do.