Evde bakım hastalarına bakmakla yükümlü bireylerin duygudurumlarınındeğerlendirilmesi
Evaluation of the emotions of individuals obliged to homecare patients
Yazar: FUNDA MÜFTÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; yaşlılık, kronik hastalıklar, doğumsal anomali ve engellilik durumlarındaki, günlük yaşam aktivitelerini tek başına sürdüremeyen hastalara bakım veren bireylerin bakım yükünü ölçmek, bakım yükü ile psikometrik değişkenlerin ilişkisini belirleyerek, bakım verenlerin duygu durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
        Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte düzenlenen bu çalışmaya; Buca 4 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde 3507018 nolu birime başvuran 40 bakım hastası primer yakınları ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Evde Bakım Hizmetleri birimine kayıtlı 98 hasta ve hasta yakını dahil edildi.  Çalışma 01.01.2020 / 01.12.2020 tarihleri arasında hasta alt bezi, mama, ilaç, malzeme vb. reçeteleri yazdırmak için başvuran hastaların bakım verenleri ve bakım verdikleri hastalar arasında yapıldı. Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verildi ve sözlü onam alındı. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan bakım alan hasta ve hastaya bakım verenlerin sosyo demografik özelliklerini içeren veri formu, KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeğinden alıntılanan 7 soruluk anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. İstatistiksel analizler SPSS 20 paket programı, Pearson korelasyon analizi ile kategorik veriler için Ki-Kare testi ve Fisher testi kullanılmış ve uygulanmıştır. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Anlamlı gelen veriler Somers' D ile ölçülmüştür.
         Bulgular: Çalışma informal bakım verenler arasında yapılmıştır. Bakım verenlerin %82,6' sı kadın, %17,4' ü erkek, %57,2' si 51-75 yaş aralığında, tamamı okur-yazar olup %11'i üniversite, %28'i lise, %14'ü ortaokul, %13'ü ilkokul mezunudur. Bakım verenlerin %71'i çalışma hayatı içinde yer almasa da %79,7' si bakım sürecinde ekonomik sıkıntı çekmediklerini ifade etmiştir. Kişinin bakım yükü arttıkça bakım verenin üzüntülü duygu duruma sahip olduğu, öz saygısının azaldığı, kendini suçlama eğiliminin arttığı tespit edilmiştir. (p<0.05)
        Sonuç: Çalışma sonunda bakım verilen hastaya ait bakım yükü oluşturan iki parametrenin (banyo ve kontinans) bakım veren üzerinde duygu durumu olumsuz yönde etkileyen değişkenler olduğu tespit edildi. Bakım yükü arttıkça bakım verenin duygu durumunda bozulmaya zemin hazırlayan değişimler olsa da bakım verenlerin yalnızca %2,2'si intihar düşüncesine sahiptir. Bakım verenlerin %80,4'ü kendini öldürme düşüncesinin olmadığını belirtmiştir. Bu da bakım hastasının bakım vereni hayata bağlayan, bakım verenin hastasına verdiği bakımı kendi yaşama amacı olarak gören bir anlayışla süreci değerlendirdiğini ortaya koymuştur. 
Anahtar Kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi, Bakım veren, Bakım Yükü, Beck Depresyon Ölçeği, Duygu durum Değerlendirmesi, KATZ Günlük Yaşam aktiviteleri Ölçeği.

Abstract:
Introduction and Purpose: In this study; It was aimed to measure the care burden of individuals who care for patients with old age, chronic diseases, congenital anomalies and disabilities who cannot continue their daily life activities alone, and to evaluate the mood of careproviders by determining the relationship between care burden and psychometric variables.
Materials and Methods: 40 primary relatives of care patients applied to unit 3507018 at Buca 4 Family Health Center and 98 patients and relatives of patients enrolled in the Home Care Services unit of Izmir Kâtip Çelebi University Faculty of Medicine Atatürk Education and Research Hospital were included in this study, which was organized in a descriptive type. This study was conducted between 01.01.2020 / 01.12.202 and was conducted among the caregivers of patients who applied to have their prescriptions for patients' diapers, food, materials ,etc printed and the patients they cared for. Participants were informed about the study and received oral consent. The data were collected by face to face interview method using a data form prepared by the researcher containing the socio-demographic characteristics of the patient and the careproviders, the KATZ Daily Living Activities Scale and the 7-question questionnaire derived from the Beck Depression Scale. Statistical analysis SPSS 20 batch program, Pearson correlation analysis and Chi-Square test and Fisher test were used and applied for categorical data. Significance was evaluated at the p <0.05 level. Significant data were measured with Somers' D.
Findings: The study was conducted among informal care providers. 82.6% of care providers were female, 17.4% of them were male, 57.2% of them were in the age range of 51-75, all were literate and 11% were graduated from University, 28% from high school, 14% from secondary school, 13% from primary school. Although 71% of careproviders were not involved in working life, 79.7% they said that they did not suffer from economic difficulties in the care process. It was found that as the burden of care increased, the caregiver had a state of sadness, his self-esteem decreased, and his tendency to blame himself increased. (p<0.05)
Result: At the end of the study, it was determined that the two parameters (bath and continence) that constituted the burden of care for the patient given care were variables that negatively affected the mood of the careproviders. Although there are changes that provide the basis for deterioration in the careprovider's mood as the burden of care increases, only 2.2% of caregivers have suicidal thoughts. 80.4% of caregivers stated that they had no intention of killing themselves. This has shown that the careprovider evaluates the process with an understanding that connects the careprovider to life and sees the care that the care provider gives to his patient as his own purpose of life. 
Key Words: Family Health Center, careprovider, burden of care, Beck Depression Scale Mood Assessment, KATZ Scale of Daily Life Activities