Bozkır kavimlerinde bilim ve düşünce hayatı (başlangıçtan uygur dönemi sonuna kadar)
The life of sience and thought in steppe tribes (from the beginning to the end of the Uygur period)
Yazar: BUSE RÜZGAR
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ DURMUŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Bilim = Science ; Bozkır kavimleri = Steppe tribes ; Bozkırlar = Steppes ; Düşünce = Thought ; Düşünme = Thinking ; Düşünme biçimi = Thinking manner ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Göktürkler = Kök Turks ; Türk tarihi = Turkish history ; Uygurlar = Uighurs

Özet:
Bozkır coğrafyasında kendilerine has üstün Türk kültürünün gelişimini sağlayan ve tarihî
süreçte dağıldıkları farklı coğrafyalarda bu kültürü zenginleştirerek yaşatan Bozkır
kavimleri, dünya medeniyetinde kalıcı izler bırakmayı başarmıştır. Yaşadıkları
coğrafyalarda birçok devlet kurup siyasî anlamda önderlik eden Bozkır kavimlerinin çevre
kültürlerle etkileşimi sonucu zenginleştirdiği bu kültürel atmosferde bilimsel katkıları da
hem Türk tarihi açıdan hem de dünya tarihi açısından oldukça dikkat çekicidir. Bozkır
coğrafyasında ve dağıldıkları coğrafyalarda yaşam tarzlarının kendilerine sunduğu şartlar
ve ihtiyaçlardan doğan "hayatı kolaylaştırıcı yöntem arayışları" Bozkır kavimlerinde bilimi
geliştirmiştir. Çeşitli hastalıklara karşı uygulanan tedavi yöntemleri, mumyalama,
hayvancılık ve madencilik ile ilgili gelişen teknik bilgiler ve yöntemler vb. örnekler Bozkır
kültüründe bilimsel bilginin üretildiğine dair önemli kanıtlardan birkaçıdır. Türklerin
bozkır yaşamlarında yaptıkları savaşlar, kahramanlıkları destanlara konu olarak günümüze
kadar ulaşmıştır. Türk toplumunu anlamada destanlar önemli kültürel değerlerdir. Bozkır
coğrafyasında yaşayan Türklerin düşünce yapıları da inanışları ve yaşam tarzlarına göre
şekillenmektedir. Dini inanışları gereğince kainatın bir düzen içinde olduğuna inanmışlar
ve düzen hayatları için son derece önem teşkil etmektedir. Türklerin bozkır coğrafyasında
güçlü devletler kurdukları tarih boyunca bilinmektedir. İşte bu hakimiyet anlayışı düşünce
hayatlarının şekillenmesi sonucunda meydana gelmiştir. Bu çalışma da bozkır kavimlerinin
Uygur döneminin sonuna kadar bilim hayatına katkıları ve düşünce yapıları ortaya
konulmaya çalışılmıştır

Abstract:
The steppe tribes, which provided the development of their unique Turkish culture in the
geography of steppe and which have enriched this culture in the different geographies in
the historical process, succeeded to leave permanent traces in the civilization of the World.
The scientific contributions of the steppe tribes, who have founded many states in their
geographies and enriched them as a result of their interaction with the surrounding
cultures, are remarkable in terms of both Turkish history and World history. Science has
developed in the steppe tribes thanks to seeking 'the life facilitating method' which arise
from the conditions and needs in the geographies they are dispersed. There isconsiderable
evidence that scientific knowledge is produced in the steppe culture. These are the methods
of treatment applied to various diseases, mummification and technical knowledge and
methods related to animal husbandry and mining. The battles waged by the Turks in the
steppe lives have reached to the present day as the subject of their heroic epics. Epics are
important cultural values in understanding Turkish society. The minds of Turks living in
the geography of steppe are shaped according to their beliefs and lifestyles. According to
their religious beliefs, they believed that the universe was in order, and the order was of
utmost importance for their lives. It is known throughout the history of the Turks that they
established strong states in the steppe geography. This conception of dominance occurred
as a result of the shaping of thought life. In this study, the contribution of the steppe tribes
to the life of science until the end of the Uighur period and thought structures were tried to
be put forward.