Mekan kavramının modern çağda değişimi ve dönüşümü
Change and transformation of the concept of space in the modern age
Yazar: RABİA MİRAY BULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİRHAN COŞKUN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship

Özet:
İnsan, mekanı anlamlı kılan en önemli öznedir. Mekan, insanla birlikte var olur ve insanla birlikte anlam kazanmaya devam eder. Her etkileşimde, mekan yeniden şekillenir. Bu dinamik ve değişken süreçte, mekan her birey için farklı yansımalar oluşturur. Mekana özgü duygusal durumlar, tercihler, memnuniyet, istekler ve tatmin hissi, algısal ve davranışsal durumlara bağlı olarak değişir. Churchill'in ünlü sözü olan "Önce biz yapıları şekillendiririz, daha sonra yapılar bizi şekillendirir" bu mekanların insanlar üzerindeki etkisi ile bu etkileşim sürecine dikkat çeker. İnsan ve mekan arasında dinamik ve karşılıklı etkileşime dayalı bir ilişki vardır.
Mekanın kullanımı ve değişen süreçleri, davranış ve algı üzerinde önemli ipuçları sunar. Bu durum, mekan ile özne arasındaki ilişkinin derinlemesine analiz edilmesini gerektirir. Mekan algısının anlaşılması için sadece fiziksel faktörler değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik faktörler de dikkate alınmalıdır. Fiziksel ihtiyaçların yanı sıra sosyal ve psikolojik gereksinimlerin de göz önünde bulundurulduğu tasarımlar, mekansal rahatlığı artırır ve kullanımı pozitif yönde etkiler. İnsan ve mekan arasındaki ilişkinin evrimi, algısal ve davranışsal etkileri, insanların mekana yüklediği anlam, tarihten günümüze değişen mekan kavramları ve mekan kullanıcılarının psikososyal etkileri üzerine yapılan araştırmalar, tez çalışmasının ana hatlarını oluşturur.

Abstract:
The human being is the primary important subject that gives meaning to space. Space exists in 
relation to human presence and continues to acquire meaning through it. With each 
interaction, the space is reshaped. In this dynamic and variable process space creates different 
reflections for each individual. Emotional states specific to space, —such as preferences, 
satisfaction, desires, and a sense of fulfillment —vary depending on perceptual and behavioral 
states. Churchill's famous quote, "We shape buildings; thereafter, they shape us," highlights 
this interaction process and the impact of spaces on people. There is a dynamic and reciprocal 
relationship between humans and space. The use of space and its changing processes provide 
significant insights into behavior and perception. This situation necessitates a deep analysis of 
the relationship between space and subject. To understand spatial perception, not only 
physical factors but also social and psychological factors may be taken into account. Designs 
that consider social and psychological needs alongside physical needs increase spatial comfort 
and positively affect usability. The evolution of the relationship between humans and space, 
its perceptual and behavioral effects, the meaning people attribute to space, changing concepts 
of space from history to the present, and the psychosocial impacts on space who users 
constitute the main framework of this thesis.