Türkiye'nin enerji bağımlılığı
Turkey's energy dependece
Yazar: TUBA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ACARAVCI
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Dışa bağımlılık = External dependence ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enerji = Energy ; Enerji ekonomisi = Energy economy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Enerji sorunları = Energy problems ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Enerji bağımlılığı geçmişte olduğu günümüzde de en önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Enerji bağımlılığı sanayi devriminden sonra sanayileşmesinin artması sonucu üretimin ve uluslararası ticaretin artmasıyla ve günümüzde teknoloji ve bilgi birikiminin artması sonucunda en önemli güncel konular arasında yer almaktadır. Enerji ithalatının ve dolayısıyla enerji bağımlılığının yüksek olması özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri ekonomik açıdan etkilemektedir. Türkiye de enerji bağımlılığı çok yüksek bir ülke olduğu için ekonomisi buna göre şekillenmektedir. Bu yüzden Türkiye'nin enerji bağımlılığının incelenmesi ve elde edilen sonuçlara göre politika önerilerinde bulunulması önemlidir.
Bu çalışmada enerji bağımlılığının makroekonomik değişkenler üzerindeki etkilerini Türkiye için 1981-2015 dönemi için zaman serisi analizi kullanılarak incelenmiştir. Enerji bağımlılığı için net enerji ithalatı, makroekonomik değişkenler için cari açık, kişi başı reel milli gelir,  ithalat değer endeksinin ihracat değer endeksine oranlanması ile bulunan göreli fiyatlar ve gayri safi sabit sermaye oluşumu kullanılmıştır. Sonuçlar şu şekildedir: 1. modelde enerji bağımlılığının cari açık üzerinde anlamlı bir etkisine rastlanmamıştır. 2. modelde hem uzun dönemde hem de kısa dönemde enerji bağımlılığının kişi başı reel gelir üzerinde anlamlı bir etkisine rastlanmamıştır. 

ANAHTAR KELİMELER
Enerji Bağımlılığı, Cari Açık, Kişi Başı Reel Milli Gelir, Göreli Fiyatlar, Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu, Zaman Serisi Analizi

Abstract:
Today, energy dependence is one of the most important problems as in the past. Energy dependency as a result of the increasing international trade and as a result of increased technology and knowledge are among the most important current topics. The high level of energy imports and therefore energy dependence has an economic impact especially on underdeveloped and developing countries. Turkey is also a country with a very high energy dependence, so the economy is shaped accordingly. Therefore it is important to examine Turkey's energy dependece and make policy recommendation according to the results obtained.
	In this study, the effects of energy dependence on macroeconomic variables were examined for Turkey using the time series analysis for the period 1981-2015.Net energy imports for energy dependence, for macroeconomic variables current deficit, the relative prices obtained from the ratio of the import value index to the export value index, Per capita GDP and Gross capital formation (constant) are used. The results are as follows: There is not meaningfull effect of energy dependence on current deficit at model 1. and there is not meaningfull effect of energy dependence on per capita GDP both in short term and in long term at model 2.

KEY WORDS
Energy Dependence, Current Deficit, Per Capita GDP, Relative Prices, Gross capital formation (constant), Time Series Analysis