Türkiye'de kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kurumsal yönetim perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of public professional organizations in Turkey from corporate governance perspective
Yazar: ERHAN ARICI
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Meslek kuruluşları = Occupational organizations ; Yönetim = Management ; Yönetim sistemleri = Management systems ; Yönetim stratejileri = Management strategies ; Yönetişim = Governance

Özet:
Günümüzde "Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları" (KKNMK), Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 135. maddesi ile çerçevesi çizilmiş kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar olarak hem mesleki alana hem de kamusal alana yönelik faaliyetlerde bulunan örgütlenmelerdir. Türk İdare Yapısı içindeki özellikli ve güçlü durumları itibariyle KKNMK'nın, misyon ve görevleriyle beraber üstlenmiş oldukları sorumluluklarını gereğince yerine getirebilmeleri için günümüz çağdaş yönetim anlayış ve teknikleriyle idare edilmeleri elzem görülmektedir. KKNMK'nı "Kurumsal Yönetim Perspektifinden" değerlendiren bu tez çalışması, KKNMK'nın halihazırda "Kurumsal Yönetim İlke ve Teknikleri"ne hangi düzeyde uyum sağladıklarının ortaya konması ve olası uyumsuzlukların nedenleri ile çözüm önerilerinin neler olduğu konusunda yol göstermesi açısından önemli görülmektedir. Çalışmada öncelikle, KKNMK'yla ilgili geniş bilgilere yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise Kurumsal Yönetim kavramı, tarihçesi, özellikleri ve uygulamalarıyla beraber incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde; "Türkiye'de KKNMK nda Kurumsal Yönetim İlkeleri uygulanabilir mi" ve "eğer uygulanabilirse Türkiye'de mevcut KKNMK bu ilkelere ne derecede uyumludur" sorularına cevap aranılan bir saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; KKNMK'nın yapıları ve faaliyetleri içerisinde, her ne kadar sistematik olmasa da "Kurumsal Yönetim" mekanizmalarının mevcut bulunduğu ve "Kurumsal Yönetim İlkelerine" uyum seviyelerinin tüm KKNMK için "Orta Düzey" olduğu tespit edilmiştir. Bilahare, uyumsuzluğa neden olan eksikliklere ve iyileştirilmesi gereken alanlara ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuş ve siyasa yapıcılara, KKNMK'na ve bu alanda araştırma yapmak isteyecek araştırmacı ve akademisyenlere yönelik öneriler ile çalışma sona ermiştir.

Abstract:
Today, "Public Institutions Professional Organizations" (KKNMK) are organizations that carry out activities both in the professional field and in the public sphere, as organizations with public legal personality, framed by Article 135 of the Constitution of the Republic of Turkey. Due to their specific and powerful status within the Turkish Administrative Structure, it is considered essential for the KKNMK to be managed with today's contemporary management understanding and techniques in order to properly fulfill the responsibilities they have undertaken together with its mission and duties. This thesis study, which evaluates KKNMK from the "Corporate Governance Perspective", is considered important in terms of revealing the level of compliance of KKNMK with the "Corporate Governance Principles and Techniques" and guiding the causes of possible incompatibilities and solution suggestions. In the study, first of all, extensive information about KKNMK is given. In the second part of the thesis, the concept of Corporate Governance, its history, features and applications are examined. In the third part of the thesis; A field study was conducted in which answers were sought to the questions of "Can the Corporate Governance Principles in KKNMK be applied in Turkey" and "if applicable, to what extent the current KKNMK in Turkey is compatible with these principle. As a result of the research; It has been determined that there are "Corporate Governance" mechanisms within the structures and activities of KKNMK, although not systematically, and the level of compliance with "Corporate Governance Principles" is "Medium Level" for all KKNMK. Subsequently, evaluations were made regarding the deficiencies that caused the incompatibility and the areas that needed improvement, and the study was concluded with recommendations for policy makers, KKNMK and researchers and academicians who would like to conduct research in this field.