Ferit Aydın'ın Nakşibendiliğe yönelik eleştirileri
Ferit Aydin's criticism on Naksibendy
Yazar: MUSTAFA CEVHER
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ KILINÇLI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Aydın, Ferit = Aydın, Ferit ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çağdaş yazarlardan Ferit Aydın'ın Nakşibendilik Eleştirisi ile ilgili hazırlanan bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Ferit Aydın'ın özelde Nakşibendiliğe, genel olarakta Tasavvufa yönelttiği eleştirileri konu almaktadır. 
Girişte, konunun amacı ve önemi, araştırmanın metodu ve kaynakları, ilgili literatür ve araştırmanın tasavvuf araştırmalarına katkısı hakkında bilgi verilmiştir. Aynı zamanda Tasavvuf, Tarikat ve Nakşibendilik hakkında da genel bir değerlendirme yapılmıştır. Nakşibendiliğin Türkiye'deki tarihsel seyriyle alakalı bilgiler aktarılmıştır.
Birinci bölümde Ferit Aydın'ın yaşadığı siyasi, sosyo ekonomik, ilmi ve kültürel çevre göz önünde bulundurulmuştur. Hayatı ve ilmî kişiliği gerek tasavvuf gerekse farklı konularla ilgili kaleme aldığı makaleler ve kitaplar hakkında bilgi verilmiştir. 
İkinci bölümde Türkiye'de Nakşibendiliğe yöneltilen eleştiriler ele alınmıştır. Ayrıca Ferid Aydın'ın Nakşibendilikteki tasavvufi kavramlar ve ıstılahlarla ilgili düşüncelerinden ve eleştirilerinden bahsedilmiştir.
Üçüncü bölümde ise Aydın'ın Nakşibendiliğin yapılanmasına, ritüel ve uygulamalarına yönelik tenkitlerine yer verilmiş, ayrıca Nakşibendi tarikatlarının siyasi yaklaşımlarına ve toplumla kurdukları ilişkilere yönelik tenkit ve değerlendirmeleri de ele alınmıştır.
Sonuç olarak Ferit Aydın'ın kaleme almış olduğu eserin ve eserinde ortaya koyduğu tenkitlerin ilmî yeterlilik düzeyinde olmadığı tespit edilmiştir. Geçmişten ve günümüzden seçilmiş olumsuz örnekler üzerinden genellemelere ulaşmasına ve eleştirilerinde kullanmış olduğu kavramsal arka planın tutarsızlığına dikkat çekilmiştir.

Abstract:
This study, which was prepared on the Naqshbandi Criticism of Ferit Aydın, one of the contemporary writers, consists of an introduction and three parts. The subject is Ferit Aydın's criticisms of Naqshbandi in particular and Sufism in general.
In the introduction, the informations about the purpose and importance of the subject, the method and sources of the research, the relevant literature and the contribution of the research to Sufi studies are given. At the same time, a general evaluation was made about Sufism, Sect and Naqshbandi. Information about the historical course of Naqshbandi in Turkey has been given.
In the first part, the political and socio-economic, scientific and cultural environment in which Ferit Aydın lived is mentioned. Information is given about his life and scientific personality, as well as the articles and books he wrote about Sufism and different subjects.
In the second part, the criticisms against Naqshbandi in Turkey were tried to be revealed. In addition, Ferit Aydın's thoughts and criticisms about Sufi concepts and interpretations in Naqshbandiism are mentioned.
In the third part, Aydın's criticisms on the structuring, rituals and practices of Naqshbandi were discussed. In addition, the criticisms and evaluations of the Naqshbandi sects towards their political approaches and their relations with the society are also discussed.
As a result, it has been determined that the work written by Ferit Aydın and the criticisms he put forward in his work are not at the level of scientific competence. Attention has been drawn to the inconsistency of the conceptual background he used in his criticisms and generalizations over selected examples from the past and present.