Yerel kültür mirasının dijitalleştirilmesi ve halk kütüphaneleri: Yalova örneği
Digitization of local cultural heritage and public libraries: Model of Yalova
Yazar: İLKNUR DARÇIN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Kütüphanecilik = Librarionship ; Kütüphaneler = Libraries ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Sayısal çoğaltma = Digital multiple ; Yalova = Yalova

Özet:
İçinde bulunduğumuz zaman dilimi, dijital çağ olarak adlandırılmaktadır. Yaşanan sürekli ve hızlı değişim, yerel kültür öğelerinin kayıt altına alınabilmesi için dijitalleştirmeyi zorunlu kılmaktadır. Toplumlar, küreselleşme sürecinde özgün kimliklerini kaybetme tehdidi ile karşılaşmışlardır. Bu durum, yerel kültürün dijitalleştirilerek hızla kayıt altına alınması gerekliliğini doğurmuştur.Halk kütüphanelerinin temel işlevlerinden birisi de bulunduğu yörenin kültürel faaliyetlerini desteklemesidir. UNESCO Halk Kütüphaneleri Bildirgesi, PULMAN İlkeleri ve CALIMERA Projeleri de yerel kültürün halk kütüphaneleri tarafından korunması gerekliliğinden söz etmektedir. Yerel kültürün dijitalleştirilmesi konusunda öne çıkan bir diğer çalışma EUROPEANA Projesidir. EUROPEANA Projesi Avrupa'nın dijital kütüphanesi olarak adlandırılmaktadır. Çalışmada yerel kültürün dijitalleştirilmesi konusunda öne çıkan bu çalışmalara yer verilmiştir.Dijitalleştirme konusu teknik bir konu olup pek çok ayrıntıyı barındırmaktadır. Dijitalleştirme, yapıldığı çağın teknolojik olanakları çok iyi bir biçimde değerlendirerek yapılmalıdır. Çalışmada bugünkü teknolojik olanaklar dahilinde dikkat edilmesi gereken noktalara değinilmiştir.Bu çalışma, halk kütüphanelerinin somut olmayan yerel kültür mirasının toplanması, düzenlenmesi, korunması, kullandırılması ve geleceğe aktarılması rolünü, UNESCO kültür sınıflandırması ile Avrupa Dijital Kütüphanesi-EUROPEANA Projesi çerçevesinde Yalova ili örnekleminde ele almak amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamına, Türkiye'de E-Devlet uygulamaları için pilot il seçilen Yalova ili alınmıştır. Bu kapsamda UNESCO'nun somut olmayan kültürel miras sınıflandırması çerçevesinde Yalova ili kültür mirasından bazı örneklerin dijitalleştirerek ve üst verileri oluşturularak erişime sunulması konusunda bir web sayfası modellemesi hazırlanmıştır.Ayrıca çalışmamızda elektronik ortamda yer alan bilginin telif hakları konusu ele alınmıştır. Bu konuda uluslararası antlaşmalardan bahsedildikten sonra Türkiye'de yürürlükte olan 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda konunun ele alınış biçimine yer verilmiştir.Son olarak EUROPEANA Projesi örnek alınarak halk kütüphaneleri tarafından gerçekleştirilmesi öngörülen bir web sayfası modellemesi oluşturulmuştur. Oluşturulan web sayfası modellemesinde UNESCO'nun somut olmayan yerel kültür sınıflandırması temel alınmıştır.

Abstract:
The era that we live in is called the digital era. Rapid and constant changes are required to digitize and store cultural heritage. Societies are faced with losing their genuine identity in the globalization time course. This situation brought about the necessity of the digitizing of local culture and recording it rapidly.One of the basic functions of public libraries is supporting of cultural activity in the environment in which they exist. UNESCO?s Public Libraries Manifesto, PULMAN Principles, and CALIMERA Project also mention necessities of preserving local culture by public libraries. The other prominent work about digitizing of local culture is the EUROPEANA Project which is called the digital library of Europe. In this study, this national prominent work and international works about digitizing of local culture are also mentioned.Digitization is a technical issue and it includes many details. Digitization must be done by using current technological facilities. This study touched upon the points that need care within the recent technological facilities. Besides, the copyrights of information in the electronic environment is also examined in this study. International pacts on this field are investigated through Turkish Intellectual and Artistic Works Law (number 5846).This study aims to investigate the role of public libraries in gathering, organizing, preserving and serving the local intangible cultural products of Yalova province according to the UNESCO?s cultural categorization and the European Digital Library-Europeana Project. This study comprises Yalova province since Yalova was chosen as a pilot province for E-government applications in Turkey. In this context, a web page model which involves digitization of some of the Yalova?s cultural heritage products and creation of metadata of these digitized products according to the UNESCO's intangible cultural heritage categorization was designed.In addition to mentioned topics, the issue of copyrights for electronic information were studied. First of all, international treaties investigated then Turkish Intellectual and Artistic Works Law examined. Finally, a web page model was designed for public libraries by utilizing EUROPEANA Project. The designed model is based on UNESCO?s local intangible culture categorization.