Direkt etkili antiviral ilaçlar ile tedavi edilen kronik hepatit c'li hastalarda  non-invaziv bir yöntem olan fibroscan ile fibrozisin değerlendirilmesi
Evaluating the liver fibrosis in chronic hepatitis C patients who treated with direct acting antiviral agents non-invasively via Fibroscan
Yazar: BEDİN GÖK
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ÖZEN ALAHDAB
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Hepatit C virüsü(HCV) kronik karaciğer hastalığı, siroz ve hepatosellüler karsinomun (HSK)  önemli nedenlerinden biridir ve bütün dünyada yaklaşık 170 milyon civarında hepatit C ile enfekte insan vardır. 2013 yılında direk etkili antiviraller (DEA) olarak adlandırılan yeni nesil nükleotid analogları keşfedilmiş ve kronik hepatit C (KHC) tedavisinde %90-100 oranında başarı saptanmıştır. Çalışmamızdaki amacımız yeni DEA tedavi alacak hastalarımızda non-invaziv bir yöntem olan Fibroscan® ile fibrozis evrelemesinin yaparak, tedavi öncesi ve tedavi sonrasında fibrozis derecelerindeki değişimi görmektir. 
Materyal-metod: Bu tek merkezli prospektif çalışmaya hastanemiz Gastroenteroloji polikliniğinde takip edilen KHC' li 53 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri ve biyokimyasal ölçümleri kaydedildikten sonra 12-24 hafta süreyle yeni nesil DEA ile tedavi edildi. Tüm hastalara tedavi başlangıcında ve tedaviye başladıktan sonraki 12. ayda Fibroscan® (Echosens, Paris, France) ile ölçüm yapıldı ve sonuçlar kilopascal(kPa) olarak kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların 31'i (%58,5) kadın, 22'si (%41,5) erkek, ortalama yaş 58 (±10,32) olarak saptandı. Çalışmaya katılan hastaların 14'ü daha önceden tedavi deneyimsiz, 38 tanesi daha önceden tedavi deneyimi olan hastalar olarak saptandı. Çalışmaya dahil edilen 53 hastanın 49 (%92,5) 'u genotip 1b, 1 (%1,9)' genotip 1a, 2 tanesi (%3,8) genotip 3, 1 tanesi (%1.9) ise genotip 4 olan hastalardı. Hastaların 36 (%67,9) tanesi non-sirotik, 14 (%26,4) tanesi child A sirozu, 3 (%5,7) tanesi child B sirozu olan hastalardı. Hastalardaki ortalama fibrozis düzeyi tedavi öncesi 20,35 (±16,82) kPa tedavi sonrası 16,05 (±11,88) kPa olarak ölçüldü ve fibrozis düzeyindeki yapılan ölçümlere göre tedavi sonrası ölçümlerde anlamlı düşme olduğu saptandı (P<0.001).
Sonuç: Sonuç olarak, KHC' nin DEA esaslı tedavi sonrası Fibroscan kullanılarak yapılan hepatik fibrozis ölçümlerinde daha önce yapılan çalışmalara ile uyumlu olduğu görüldü ve klinik olarak anlamlı bir düzelmeye neden olduğu saptandı.

Anahtar sözcükler: Kronik Hepatit C, Fibrozis, Fibroscan, Anti-viral tedavi

Abstract:
Aim: Hepatitis C virüs (HCV) infection is an important reason of chronic liver disease, cirrhosis and hepatocelluler carcinoma. Around 170 million people infected with this virus worldwide. New generation of nucleotide analogues called direct antiviral (DEA) discovered in 2013 and over 90% success rate achieved in HCV infection with these agents. Our aim is to evalute the liver fibrosis non-invasively with Fibroscan before and after the treatment and investigate difference in fibrosis stages.
Materials and Methods: We enrolled 53 patients who were followed up in gastroenterology and hepatology out-patient clinic of our hospital. All patients treated with DEAs for either 12 and 24 weeks. Demographic and biochemical datas collected of each patient.  Fibroscan procedure performed for each patient before the treatment and in 12nd month of treatment onset.
Results: Thirty-one patients (58.5%) were female, 14 patients (26,4%) were treatment naive and mean age in total group was 58 ± (10.32) years. Forty-nine (92.5%) patients were genotype 1b, 1 (1.9%) was genotype 1a, 2 (3.8 %) were genotype 3 and 1 (1.9%) was genotype 4. Thirty six (67,9%) patients were non-cirrhotic, 14 (26,4%) were child A and 3 (5,7%) were child B. The mean liver stiffness value measured before treatment was 20.35 ± (16.28) kPa and 16.05 ± (11.88) kPa was after treatment, also this decrease before treatment to 12nd month was statistically significant (P<0.001).
Discussion: In conclusion treatment of chronic HCV infection with DEAs shown a significant decrease in liver stiffness according to Fibroscan.


Keywords: Chronic Hepatitis C, Fibrosis, Fibroscan, Anti-viral Treatment.