Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin akademik öz – yeterlik düzeyleri ile eğitim stresi ve akademik kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic self - efficacy levels and educational stress and academic locus of control of guidance and psychological counseling students
Yazar: DILNOZA MAMAYUSUPOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik stres = Academic stres ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Denetim odağı = Locus of control ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehberlik = Guidance ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık öğrencilerinin Akademik Öz – Yeterlik düzeyleri ile Eğitim Stresi ve Akademik Kontrol Odağı arasındaki ilişkinin incelenmesidir.

Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 443 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; Öğrencilerle ilgili demografik değişkenleri belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Öğrencilerin Akademik Öz-Yeterlik düzeylerini belirlemek için "Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Öğrencilerin Eğitim Stresini ölçmek amacıyla "Eğitim Stresi Ölçeği" kullanılmıştır. Öğrencilerin akademik kontrol odağını ölçmek amacıyla "Akademik Kontrol Odağı Ölçeği" kullanılmıştır.

Bulgular SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin demografik ve diğer kişisel özelliklerini belirlemek amacı ile frekans dağılımları belirlenmiştir. Demografik özelliklere ilişkin farklılaşmalar Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile test edilmiştir. Öğrencilerin Akademik Öz-Yeterlik, Eğitim Stresi ve Akademik Kontrol Odağı arasındaki ilişkinin tespiti korelasyon testi ile belirlenirken, değişkenlerin yordama gücü regresyon analizi ile test edilmiştir.

Elde edilen bulgular neticesinde, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık öğrencilerinin Akademik Öz -Yeterlik inançları cinsiyet değişkenine göre kadın öğrencilerin lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür, ancak sınıf düzeyine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Akademik Kontrol Odağı Ölçeği alt boyutu olan dışsal kontrol odağı ve Akademik Öz-Yeterlik puanları arasında negatif yönde, düşük düzeyde anlamlı ilişkinin olduğu görülmüştür. Akademik Kontrol Odağı Ölçeği alt boyutu olan içsel kontrol odağı ve Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği puanları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı ilişkinin olduğu görülmüştür. Eğitim Stresi Ölçeği alt boyutu olan not kaygısı ile Akademik Öz -Yeterlik Ölçeği puanları arasında pozitif yönde, oldukça yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Eğitim Stresi Ölçeği alt boyutu olan umutsuzluk ile Akademik Öz -Yeterlik Ölçeği puanları arasında negatif yönde, orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Akademik Kontrol Odağı ölçeği alt boyutları ve Eğitim Stresi Ölçeği alt boyutları Akademik Öz-Yeterliği anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar alanyazındaki mevcut bazı çalışmalarla karşılaştırılarak, tartışma ve yorumu yapılmış ve bu bulgular ışığında önerilere yer verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Akademik Öz-Yeterlik; Akademik Kontrol Odağı; Eğitim Stresi

Abstract:
This is a descriptive research conducted with the correlational research model and it aims to examine the relationship between the Academic Self-Efficacy Levels and Educational Stress and Academic Locus of Control of Guidance and Psychological Counseling students and to determine whether students' Academic Self-Efficacy levels change according to some variables.

The study group of the research consisted of 443 Guidance and Psychological Counseling students studying at the Faculty of Education at Necmettin Erbakan University. As data collection tools; "Personal Information Form," developed by the researcher was used to determine demographic variables related to students. "Academic Self-Efficacy Scale" was used to determine the academic self-efficacy levels of the students. "Educational Stress Scale" was used to measure the students' educational stress. "Academic Locus of Control Scale" was used to measure students' academic locus of control.

SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Science) was used in the process of finding answers to research problems. In order to determine the demographic and other personal characteristics of the students in the sample, frequency distributions were determined. Differences in demographic characteristics were tested with Independent Sample T Test and One-Way Variance Analysis. The correlation between the students' Academic Self-Efficacy, Education Stress and Academic Locus of Control was determined by correlation test and the predictive power of the variables was tested by regression analysis.

As a result of the findings, it was seen that the Guidance and Psychological Counseling students' academic self-efficacy beliefs differed significantly in favor of female students according to gender variable, but no significant difference was found according to grade level. It was seen that there was a positive and low-level significant relationship between the internal locus of control and the Academic Self-Efficacy Scale scores. It was seen that there was a positive and low-level significant relationship between the internal locus of control and the Academic Self-Efficacy Scale scores. It was observed that there was a positive and highly significant relationship between grade anxiety, which is the subscale of Education Stress Scale, and Academic Self-Efficacy Scale scores. It was seen that there was a negative and moderate significant relationship between the despair which is the subscale of Education Stress Scale and Academic Self-Efficacy Scale scores. Academic Locus of Control subscale and Educational Stress Scale subscales significantly predicted Academic Self-Efficacy. The results were compared with some of the existing studies in the literature, discussion and interpretation were made and suggestions were given in the light of these findings.

Key words: Academic Self-Efficacy; Academic Locus of Control; Educational Stress