Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların anneleri ile normal gelişim gösteren çocukların annelerinin zihin kuramı, bağlanma  ve duygu düzenleme stratejileri bakımından karşılaştırılması
Comparison of theory of mind, attachment and emotion regulation strategies of mothers having children with asd and mothers of typically developed children
Yazar: SEVCAN TÜREDİ KAYMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygudurum = Mood ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizmli ve Normal Gelişim Gösteren (NGG) çocukların annelerinin zihin kuramı işlevleri, bağlanma biçimleri ve duygu düzenleme becerileriyle ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini Otizmli çocukların anneleri ve NGG çocukların anneleri oluşturacaktır. OSB çocukların annelerine Algı Aba Terapi Merkezi ve Mavi İlmek Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde anket çalışması yapılması planlanmaktadır. Bu çalışmada veriler uygulanacak anketler aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmada NGG çocukların oluşturacağı kontrol grubu, benzer yaştaki öğrencilerin bulunduğu çeşitli ilköğretim okullarında okuyan çocukların annelerinden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında 56 otizmli çocuk annesi ile 53 NGG çocuk sahibi annesi araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma için, Otizmli çocukların annelerine araştırma değişkenlerini ölçmek amacıyla anketler uygulanacaktır. Öncesinde bilgilendirilmiş onamları alınan katılımcılara anket uygulaması yapılarak, vermiş oldukları yanıtlara ilişkin numerik verilerin girişi yapılmış ve girişleri yapılan veriler bilgisayarda "Statistical Package for Social Sciences (SPSS 23) yazılımı ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların demografik değişkenlerini incelemek amacıyla betimleyici istatistiksel yöntemler kullanılacaktır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişki ve demografik değişkenler bakımından farklılaşma düzeyini incelemek amacıyla örneklemin normal dağılması halinde ikili bağımsız grup bulunan değişkenler için "Bağımsız Örneklem t Testi" uygulanmıştır. Normal dağılım göstermemesi halinde Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. İlişkinin incelenmesi amacıyla Pearson Korelasyonu uygulanmıştır.
Elde edilen bulgular doğrultusunda, otizmli çocuk sahibi anneler ve NGG çocuk sahibi annelerde zihin kuramı işlevleri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Duygu durum düzenleme güçlüklerinden açıklılık alt boyutu otizmli çocuk sahibi annelerde yüksek; kabulsüzlük ve stratejiler alt boyutları ise NGG çocuk sahibi annelerde anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Korelasyon bulgularına göre, otizmli çocuk sahibi annelerin yaşı ile kaçınan bağlanma alt boyutu arasında negatif yönlü korelasyon saptanmıştır. Otizmli çocuk sahibi annelerin yaşı ile duygu düzenleme güçlüğü açıklık alt boyutu pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. 
Araştırma bulgularının, otizm tanısı almış çocuk sahibi anneler ve NGG annelerin bağlanma stilleri, zihin okuma işlevleri ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkilerdeki farklılıkların anlaşılması açısından önemli bulgular sunduğu düşünülmektedir. İleri çalışmalarda, demografik özellikler bakımından yakın niteliklere sahip ve daha geniş örneklem gruplarıyla araştırma yürütülebileceği düşünülmektedir. Ayrıca, özel gereksinimli çocuklar olarak tanımlanan otizm spektrum bozukluk tanısı alan çocukların aldıkları eğitime ek olarak birincil bakım veren olan annelere yönelik psikososyal müdahalelerin yürütülmesine yönelik araştırma bulgularının yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between mothers of autistic and Normally Developing (NGG) children with ToM functions, attachment styles and emotion regulation skills. The universe of the study will be mothers of children with autism and mothers of NGG children. A survey is planned for the mothers of OIZ children in the Perception Aba Therapy Center and Mavi İlmek Special Education and Rehabilitation Center. In this study, data were collected through questionnaires to be applied. The control group to be formed by NGG children in the study consists of the mothers of children who study at various primary schools with students of similar age. Within the scope of the study, 56 mothers with autism and 53 mothers with NGG children were included in the study. For the research, questionnaires will be applied to mothers of children with autism to measure the research variables. The questionnaire was administered to the participants whose informed consents were obtained before, numerical data related to their responses were entered and the data entered was evaluated on the computer using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS 23) software. Descriptive statistical methods will be used to examine the demographic variables of the participants. In order to examine the relationship between research variables and the level of differentiation in terms of demographic variables, in the case of normal distribution of the sample, "Independent Sample t Test" was applied for variables with double independent groups. If it did not show normal distribution, Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis H Test were used. Pearson Correlation was applied to examine the relationship.

In line with the findings, no significant difference was found between mothers with autistic children and mothers with normally developing children in terms of theory of mind functions. One of the difficulties in emotion regulation, the openness sub- dimension is higher in mothers with autistic children; Non-acceptance and strategies sub-dimensions were found to be significantly higher in mothers with normally developing children. According to the correlation findings, a negative correlation was found between the age of mothers with autistic children and the avoidant attachment sub-dimension. 
It is thought that the findings of the study provide important findings in terms of understanding the differences in the relationships between attachment styles, mind reading functions, and emotional regulation difficulties of mothers with children diagnosed with autism and mothers with normal development. In further studies, it is thought that research can be conducted with larger sample groups with similar characteristics in terms of demographic characteristics. In addition, it is thought that the findings of the research on the implementation of psychosocial interventions for mothers who are primary caregivers in addition to the education of children diagnosed with autism spectrum disorder, defined as children with special needs, may be helpful.