Evli bireylerde bağlanma biçimleri ve dürtüsellik düzeylerinin evlilik uyumuna etkisi
The effect of attachment types and impulsivity levels of married individuals on marital adjustment
Yazar: MAZLUM AKBABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜMÜŞ DEMİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kişilerin yaşamlarının her evresinde davranışlarını, duygularını, ilişki kurma biçimlerini etkileyen bağlanma biçimleri ve kişilerin yaşam sürecinde tercilerini, anlık tepki ve kararlarını etkileyen dürtüsellik düzeyleri onların eş seçimi ve uyumu etkileyen temel taşları oluşturur. Bu nedenle bu çalışmada evli bireylerin evlilik biçimleri ile dürtüsellik düzeylerinin evlilik uyumuna etkisi incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda bağlama biçimleri ve dürtüsellik düzeylerinin evlilik uyumu ile ilişkisi; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, yaşadığı yer, evlenme biçimi, evlilik süresi, çocuk sayısı ve gelir düzeyi gibi faktörlerin etkisi ilgili çalışmalar bağlamında ortaya konulacaktır. 
Araştırmaya Adıyaman'da yaşayan 180 evli (101 kadın, 79 erkek) kişi katılmıştır. Araştırmada katılımcılara demografik bilgilerini doldurmaları için kişisel bilgi formu, evlilik uyumlarını ölçmek için Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği(Dyadic Adjustment Scale), dürtüsellik düzeylerini ölçmek için Barratt Dürtüsellik Ölçeği (Barratt Impulsiveness Scale) ve bağlanma biçimleri ölçmek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE- II) ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar için t-Testi ve bağımlı gruplar için t-Testi, üçlü ve dörtlü karşılaştırmalar içinse Tek Yönlü ANOVA, Kruskal-Wallis ve Mann Whitney-U uygulanmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre evlilik uyumunun; cinsiyet, evlilik süresi, çocuk sayısı, gelir düzeyi gibi demografik değişkenlerle ilişkili olduğu görülmüştür. Buna göre erkeklerin çift uyumlarının kadınlara göre daha yüksek, evlilik süresi 0-5 yıl olan katılımcıların çift puan ortalamaları evlilik süresi 11-15 ve 21 yıldan fazla olanlardan daha fazla olduğu olduğu görülmüştür. Yine 3 ve daha fazla sayıda çocuğu olan katılımcıların çift uyum puanları ortalamalarının hem çocuksuz katılımcılardan hem de tek ve iki çocuklu katılımcılardan daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca gelir düzeyi 3000 TL ve üstü olanların 3000 TL altı olan katılımcılara göre çift uyumları daha yüksek bulunmuştur. Yapılan diğer analiz sonucuna göre bağlanma ile dürtüsellik arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki bulunurken hem bağlanma hem de dürtüselliğin evlilik uyumunu negatif yönlü yordadığı görülmüştür. Bu bulgular ışığında bağlanma biçimlerinin ve dürtüsellik düzeylerinin evlilik uyumuna etki ettiği söylenebilir. 

Anahtar Kelimler: Evlilik, Evlilik Uyumu, Bağlanma Biçimleri, Dürtüsellik

Abstract:
Attachment styles that affect people's behaviors, emotions and ways of establishing relationships at every stage of their lives, and their impulsivity levels that affect people's interpretations, immediate reactions and decisions in their lives constitute the cornerstones that affect their partner choice and adaptation. Therefore, in this study, it was aimed to examine the effects of marriage styles and impulsivity levels of married individuals on marital adjustment. In this context, the relationship between bonding styles and impulsivity levels with marital adjustment; The effects of factors such as gender, age, education level, place of residence, marriage type, duration of marriage, number of children and income level will be revealed in the context of relevant studies.
180 married people (101 females, 79 males) living in Adıyaman participated in the study. In the study, the participants were given a personal information form to fill in their demographic information, the Revised Dyadic Adjustment Scale to measure their marital adjustment, the Barratt Impulsiveness Scale to measure their impulsivity, and the Experiences in Close Relationships Inventory-II (YIYE- II) for attachment styles. II) scale was used. In the analysis of the data, t-Test for independent groups and t-Test for dependent groups, One Way ANOVA, Kruskal-Wallis and Mann Whitney-U were used for triple and quadruple comparisons.
According to the results obtained from the research, marital adjustment; It has been observed that it is associated with demographic variables such as gender, duration of marriage, number of children, and income level. According to this, it was observed that the dyadic adjustment of males was higher than that of females, and the mean double score of the participants with a marriage duration of 0-5 years was higher than those whose marriage duration was 11-15 and more than 21 years. Again, it was observed that the mean dyadic adjustment scores of the participants with 3 or more children were lower than both the participants without children and the participants with one or two children. In addition, the pair adjustment was found to be higher in those with an income level of 3000 TL and above than those with an income of less than 3000 TL. According to the results of the other analysis, while there was a moderately positive relationship between attachment and impulsivity, it was seen that both attachment and impulsivity negatively predicted marital adjustment. In the light of these findings, it can be said that attachment styles and impulsivity levels affect marital adjustment.

Key Words: Marriage, Marital Harmony, Attachment Styles, Impulsivity