Serebral palsili çocuklarda korpus kallozum hacminin stereolojik yöntemle değerlendirilmesi
A stereological volume assessment of the corpus callosum in children with cerebral palsy
Yazar: NİHAL KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ KIROĞLU
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Corpus callosum = Corpus callosum ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Stereoloji = Stereology ; Çocuklar = Children

Özet:
Serebral palsi, prenatal ve perinatal dönemde değişik etiyolojik faktörlere bağlı olarak beyinde gelişen hasar neticesinde meydana gelen ve mental retardasyon, konvülziyon ve büyüme geriliğinin sıklıkla eşlik ettiği progresif nitelikte olmayan hareket ve postür bozukluğudur.Manyetik Rezonans Görüntüleme manyetik bir alanda, elektromanyetik radyodalgalarının vücuda gönderilmesi ve geri dönen sinyallerin görüntüye dönüştürülmesi temeline dayanan bir görüntüleme yöntemidir. Yumuşak doku kontrast çözümleme gücü en yüksek olan radyolojik görüntüleme tekniğidir.Stereoloji, üç boyutlu yapılardan elde edilen iki boyutlu kesitler kullanılarak yapılar hakkında bilgi edinmeye yarayan bilimdir. Stereolojik yöntemler kullanılarak yapılara ait hacimler, yüzey alanları ve hücre sayıları gerçeğe yakın bir şekilde hesaplanabilmektedir.Son yıllarda klinik uygulamalarda radyolojik tetkiklerden elde edilen görüntüler üzerinde hacim hesaplama yöntemi olarak Cavalieri Prensibi'nin sıklıkla uygulandığı gözlenmektedir. Stereolojide hacim hesaplama yöntemlerinden biri olan Cavalieri Prensibi'nin uygulama alanı her geçen gün genişlemektedir. Deneysel çalışmalarda uygulanılan yapı ve organların hacimlerini hesaplamak için sıklıkla kullanılan bu yöntemin, son yıllarda hacim değerinin önemli olduğu klinik uygulamalarda kullanılmaya başlandığı görülmekte olup bu yöntem ile tama yakın hacimsel değerler elde edilir.Serebral palsi, prenatal ve perinatal dönemde değişik etiyolojik faktörlere bağlı olarak beyinde gelişen hasar neticesinde meydana gelen ve mental retardasyon, konvülziyon ve büyüme geriliğinin sıklıkla eşlik ettiği progresif nitelikte olmayan hareket ve postür bozukluğudur.Manyetik Rezonans Görüntüleme manyetik bir alanda, elektromanyetik radyodalgalarının vücuda gönderilmesi ve geri dönen sinyallerin görüntüye dönüştürülmesi temeline dayanan bir görüntüleme yöntemidir. Yumuşak doku kontrast çözümleme gücü en yüksek olan radyolojik görüntüleme tekniğidir.Stereoloji, üç boyutlu yapılardan elde edilen iki boyutlu kesitler kullanılarak yapılar hakkında bilgi edinmeye yarayan bilimdir. Stereolojik yöntemler kullanılarak yapılara ait hacimler, yüzey alanları ve hücre sayıları gerçeğe yakın bir şekilde hesaplanabilmektedir.Son yıllarda klinik uygulamalarda radyolojik tetkiklerden elde edilen görüntüler üzerinde hacim hesaplama yöntemi olarak Cavalieri Prensibi'nin sıklıkla uygulandığı gözlenmektedir. Stereolojide hacim hesaplama yöntemlerinden biri olan Cavalieri Prensibi'nin uygulama alanı her geçen gün genişlemektedir. Deneysel çalışmalarda uygulanılan yapı ve organların hacimlerini hesaplamak için sıklıkla kullanılan bu yöntemin, son yıllarda hacim değerinin önemli olduğu klinik uygulamalarda kullanılmaya başlandığı görülmekte olup bu yöntem ile tama yakın hacimsel değerler elde edilir.Etiyolojiye bağlı olmaksızın gelişen serebral palsili olguların intrakraniyal manyetik rezonans incelemelerinde %80-95'inde yapısal bir ya da daha fazla anomali gelişimi bildirilmiştir. Ancak tüm çalışmalarda olguların %14-17 arasında manyetik rezonans incelemede belirgin bir yapısal patoloji izlenmemektedir. Korpus kallozum anomalileri birçok konjenital anomalide olduğu gibi serebral palsili olgulara da sıklıkla eşlik eder. serebral palsili olgularda korpus kallozumda oluşan değişik yapısal anomaliler ile birlikte korpus kallozum hacminde azalma literatürde gösterilmiştir.Çalışmamızda manyetik rezonans görüntülerinde belirgin anomali saptanmayan serebral palsili olgularda korpus kallozum hacminde meydana gelen değişikliği incelemeyi amaçladık. Bu amaçla 2009-2010 yılları arasında radyoloji kliniğinde serebral palsi tanısıyla manyetik rezonansları çekilen 150 hastanın manyetik rezonans görüntüleri tarandı. Görüntüleri normal olarak değerlendirilen 10 erkek, 12 kız toplam 22 serebral palsili hastanın da stereolojik yöntemle korpus kallozum üzerinde hacimsel ölçümler yapıldı. Kontrol grubu olarak da yalnızca başağrısı şikayeti ile kliniğe başvuran ve çekilen kranial manyetik rezonans görüntüleri normal bulunan 14 erkek, 15 kız toplam 29 birey incelendi.Çalışmamızda serebral palsili olguların korpus kallozum ortalama hacimleri, kontrol grubuna göre anlamlı oranda küçük bulundu (p:0.003). Serebral palsili kız ve erkekler de ayrı ayrı değerlendirildiğinde, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü (p<0.05). Sonuç olarak serebral palsi grubunda korpus kallozum hacmindeki azalmanın serebral palsi ile ilişkisi gösterilmiş olup bu bulgunun erken dönemde serebral palsi tanısına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Cerebral Palsy is a disorder caused by many different etiological factors in the prenatal and perinatal period and is characterized with mental retardation, convulsions and growth retardation. Cerebral Palsy is often accompanied with non progressive movements and posture defects.Magnetic Resonance Imaging is an imaging modality that sends electromagnetic radio waves in a magnetic field through the body and the resulting signals are converted to images. Amongst all the radiological imaging techniques, magnetic resonance imaging has the highest soft tissue contrast resolution.Stereology is a science that estimates three-dimensional information from two ?dimensional cross-sections. Stereology is applied in calculating volume of structures, surface area and number of cells to the exact value.In recent years, it has been observed that the Cavalier Principle has been used to calulate the volume of radiological images in clinical settings. The use of Cavalierie Principle in the calculation of volume and structures is becoming increasingly popular everyday, since it is applied to many experiments and clinical settings.It has been reported that intracranial magnetic resonance of patients with cerebral palsy irrespective of etiology have shown one or more abnormal structures in 80?95% of patients. However of all the patients monitored, only 14-17 % had significant pathological abnormalities.As with many congenital abnormalities, the abnormalities of the corpus callosum also accompany the abnormalities of patients with cerebral palsy. Structural changes as well as the decrease in volume of the corpus callosum of patients with cerebral palsy have been reported in the literature.The aim of this study was to examine the volumes of the corpus callosum of patients with cerebral palsy who did not have distinctive abonormalities in magnetic resonance imaging. During the years 2009-2010, magnetic resonance images of 150 patients with cerebral palsy in the radiology clinic were screened. 22 patients (10 male and 12 female) out of 150 patients, , had normal magnetic resonance images. The volumes of the corpus callosum of these patients were measured using stereological methods. Patients who presented with just a headache to the clinic and with normal magnetic resonance images were used as the control group which comprised of 14 males and 15 females . A total of 29 patients were analyzed.In our study the average volumes of the corpus callosum of the patients with cerebral palsy were significantly low when compared with the control group (p:0,003). When both the male and female cerebral palsy patients were evaluated separately a statistically significant decrease was observed (p<0,05) as compared to the control group.As a result the decrease in volumes of the corpus callosum of patients with cerebral palsy can be considered significant and this finding can be thought to contribute to the early diagonsis of cerebral palsy.