Toros göknarı (Aies cilicica) reçinesinin kimyasal analizi
Chemical analysis of abies cilicica resin
Yazar: ESRA GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. AYBEN KILIÇ
Bartın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry

Özet:
Bu çalışmada, 1400-1700 rakımda bulunan Mersin, Erdemli-Vayvaylı Köyü'nden Aralık-Ocak aylarında kar üzerinden toplanmış A. cilicica reçinesine ait reçinede safsızlık, reçine asit sayısı, su miktarı tayinleri yapılmıştır. Ayrıca, hidrodestilasyon ile terebentin ve kolofan kısımlarına ayrıştırılmış ve her iki kısım FID-GC ve GC-MS ile kalitatif ve kantitatif analiz edilmiştir.

Yapılan kimyasal analizlerin sonucunda A. cilicica reçinesindeki kolofan miktarının %91,2, terebentin miktarının ise %13,9 olduğu tespit edilmiştir. Analizler sonucunda reçine su miktarı %1,19, safsızlık oranı ise %1,98 bulunmuştur. Asit sayısı, safsızlık miktarı ve reçinedeki su miktarı da göze alınarak 116,40 tespit edilmiştir. 

Terebentin ile kolofanın ayrılması için hidrodestilasyon yöntemi kullanılmış ve uçucu madde analizi için terebentin seyreltilerek FID-GC ve GC-MS ile analizleri yapılmıştır. Ayrıştırma sonucunda reçineden %91,2 oranında kolofan, %13,9 oranında ise terebentin elde edilmiştir. Terebentin incelendiğinde ana bileşenlerinin α-Pinene(%81,2) ve β-Pinene(%12,6) olduğu görülmüş ve bu bileşenler ile birlikte 53 adet madde tespit edilmiştir.   

Kolofan kısmında ise sabunlaşan ve sabunlaşmayanlar ayrı ayrı analiz edilmiştir.18 adet sabunlaşan, 17 adet ise sabunlaşmayan madde tespit edilmiştir. Sabunlaşan maddelerde ana bileşenler Abietic acid(%33,8) ve Neoabietic acid(%27,3) olarak belirlenirken sabunlaşmayan maddelerin analizi sonucu ana bileşenler Abieta-8(14),9(11),12-triene(%20,8,Dimethyl-3-(3-methyl-3-buten-1-yliden)-2-methylidenbicyclo[4.1.0]heptane (%20,2) olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, saponifiable and unsaponifiable matters on Abies cilicica colophony are detected and various chemical analysis are conducted on A. cilicica resin. These chemical analysis are determination of resin impurity, acid number, moisture content and turpentine oil content. Resin samples used in the study are supplied from Vayvalı village of Mersin, Erdemli which has an altitude of 1400-1700. The samples are collected among the snow on December and January.

 As the result of the experiments, colophony amount of A. cilicica resin is found to be 91,2 % while it had a turpentine amount of 13,9 %. On the other hand, moisture content and impurity content of the samples were 1,19 % and 1,98 %, respectively. Acid number is calculated by considering these two factors (resin moisture content and impurity content) as 116,40.

 For the separation of turpentine and colophony, method of hydrodistillation is used. Turpentine is diluted to conduct FID-GC and GC-MS analysis for determination of volatile matter. At the end of the analysis, A.cilicica resin turpentine is found to include mainly α-Pinene(81,2%)  and β-Pinene(12,6%), together with 53 more compounds.


Saponifiable and unsaponifiable matter determination results revealed 18 saponifiable and 17 unsaponifiable matters. Main compounds for saponifiable matters are identified as Abietic acid(33,8%) and Neoabietic acid(27,3%)  while majority of unsaponifiable matters included Abieta-8(14),9(11),12-triene and  4,4-Dimethyl-3-(3-methyl-3-buten-1-yliden)-2-methylidenbicyclo[4.1.0]heptane.