Olağanüstü hâlin politik psikolojisi
The political psychology of the state of emergency
Yazar: ALİ CANER HÖKE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN CENİKLİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Olağanüstü hal; şiddet olayları, afet, kriz gibi durumlarda ortaya çıkan sonuçlarla hızlı bir biçimde mücadele edilebilmesi adına tasarlanmış, istisnai bir önlem türüdür. Hukuki olan ile siyasal olanın arasında bir yerde konumlanır. OHAL kaynağını anayasadan alan bir durum olmakla birlikte hukuku askıya alma özelliğini de barındırır. Bu özelliği ile birlikte yürütme organına tanınan kanun hükmünde kararname yetkisi, siyasal alanda yaratılan tasarrufların hukuki boyuta taşınmasını mümkün kılar. Politik psikoloji bilimi siyasi davranışın nedenlerinin rasyonel temelden beslenmediğini, insanların psikolojik durumlarının ve bilişsel süreçlerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini savunur. Bu bağlamda siyasi eylemlerin nedenlerinin, sonuçlarının veya uygulamasının birey ve toplum psikolojisinde yarattığı değişimleri, dönüşümleri ve tahribatları inceleyen multidisipliner bir bilim dalıdır. Bu çalışma; olağanüstü hal dönemi boyunca uygulanan genel politik eylemleri teorik temelde, politik psikoloji çerçevesinde değerlendirmiştir. Siyasi iktidarın otoriter bir biçimde konumlanması, resmi bir ideoloji kurgulanmasını ve benimsetilmesini kolaylaştırır. Otoriter karakter yaratımı mümkün hale gelir ve politik toplumsallaştırma bu temelde yükselir. Olağanüstü hal süresince iktidarın ortaya çıkan travmatik durumla mücadele edebilmek adına kendi iç düşmanını tayin edebiliyor olması ve hukuku askıya alması bireyi ve toplumu onun karşısında korunmasız kılar. Bu korunmasızlık durumu, iktidarın sürecin ruhuna uygun olarak yürüttüğü kriminalize etme faaliyetine kaynak oluşturur. Korku ve kaygı ile politize edilmiş bir toplum yaratımı sonucunda şüpheli davranış genele yayılır. Öte yandan olağanüstü hal dönemi, bir tür yeniden yapılanma ve inşa etme faaliyetini de içinde barındırır. Bu sebeple siyasi iktidarlar tarafından travma suni bir biçimde defalarca yeniden yaratılabilir. Bu yeniden yaratım süreci Dehşet Yönetimi Kuramına göre mevcut iktidara destek olarak geri döner, sistem kendi meşruiyet kaynağını kendisinden alır. Böylece siyasi iktidarın OHAL'e neden olan travma ile mücadele etme süreci, yeni bir travmanın yaratılmasına öncülük eder.

Abstract:
A state of emergency is a type of exceptional measure designed to quickly deal with the consequences of violent incidents, disasters and crises. It is positioned somewhere between the legal and the political. While the state of emergency is a situation that derives its source from the constitution, it also has the feature of suspending the law. With this feature, the power of decree-law granted to the executive branch makes it possible to transfer the savings created in the political sphere to the legal dimension. The science of political psychology argues that the reasons for political behavior are not based on a rational basis, and that people's psychological states and cognitive processes should also be taken into account. In this context, it is a multidisciplinary science that examines the changes, transformations and damages that the causes, consequences or implementation of political actions create in individual and social psychology. This study evaluates the general political actions implemented during the state of emergency period on a theoretical basis within the framework of political psychology. The authoritarian positioning of political power facilitates the construction and adoption of an official ideology. Authoritarian character creation becomes possible and political socialization rises on this basis. During the state of emergency, the fact that the government is able to designate its own internal enemy and suspend the law in order to combat the traumatic situation that arises makes the individual and society vulnerable to it. This state of vulnerability is the source of the criminalization activity carried out by the government in accordance with the spirit of the process. As a result of the creation of a society politicized by fear and anxiety, suspicious behavior spreads to the general public. On the other hand, the state of emergency also involves a kind of reconstruction and construction activity. For this reason, political powers can artificially recreate trauma over and over again. According to the Terror Management Theory, this recreation process returns to the current government as support, and the system takes its source of legitimacy from itself. Thus, the political power's process of combating the trauma that caused the State of Emergency leads to the creation of a new trauma.