Farklı kökenli çemen (Trigonella foenum-graceum L.) genotiplerinin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activities of fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.) genotypes of different origin
Yazar: HİLAL KUTSAL
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu araştırmada 2021 yılında Atatürk Üniversitesi Bitkisel Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanında yetiştirilen farklı orijinli çemen (Trigononella foenum-graceum L.) genotiplerinin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.  
Yöntem: Araştırmada Hindistan, Sırbistan, Pakistan, İsrail, Mısır, Malezya, Ukrayna, Almanya, Güney Sudan, İspanya, Fas, Fransa, Çin, Avustralya, Sri Lanka, İran (Selmas, Urmiye, Ahvaz, Kermanshah,), Türkiye (Konya, Samsun, Yozgat, Amasya, Karaman, Sivas, Şanlıurfa, Çorum, Tokat, Kayseri) popülasyonları ve Güraslan, Berkem, Çiftçi çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmada genotiplerin tohum ekstrelerinde toplam fenolik, toplam flavonoid miktarları ve antioksidant kapasiteleri belirlenmiştir. Antioksidan kapasitelerinin belirlenmesinde DPPH serbest radikal giderme aktivitesi ve demir indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) yöntemleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada çemen genotiplerinin toplam fenolik madde miktarı, toplam flavonoid miktarı, DPPH serbest radikal giderme aktivitesi ve demir indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) değerleri önemli farklılıklar göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre toplam fenolik madde miktarları 0,36-1,80 mg GAE/g; toplam flavanoid miktarları 1,2-3,6 mg kateşinE/g; DPPH değerleri %45-77; FRAP değerleri 119-204 µmol AAE/g olarak belirlenmiştir.  
Sonuç: Araştırmada incelenen çemen genotipleri arasında toplam fenolik madde miktarı bakımından Sırbistan ve Kermanşah, toplam flavonoid madde miktarları bakımından Sırbistan ve İsrail, DPPH değeri bakımından İsrail, FRAP değeri açısından ise Tokat genotipinin en yüksek antioksidan aktivite gösterdikleri belirlenmiştir.

Abstract:
Purpose: The objective of this study was to determine the antioxidant activities of fenugreek (Trigononella foenum-graceum L.) genotypes of different origin grown in the experimental area of Atatürk University Crop Production Application and Research Center in 2021.
Method: In this research, India, Serbia, Pakistan, Israel, Egypt, Malaysia, Ukraine, Germany, South Sudan, Spain, Morocco, France, China, Australia, Sri Lanka, Iran (Selmas, Urmiye, Ahvaz, Kermanshah), Turkey (Konya, Samsun , Yozgat, Amasya, Karaman, Sivas, Şanlıurfa, Çorum, Tokat, Kayseri) populations and Güraslan, Berkem, Çiftçi varieties were used. In this study, total phenolic, total flavonoid and antioxidant capacities of genotypes in seed extracts were investigated. DPPH radical scavenging capacity assay and ferric ion reducing antioxidant power (FRAP) methods were used to determine their antioxidant capacity.
Findings: In the study, fenugreek genotypes showed important differences in terms of total phenolic content, total flavonoid content, DPPH radical scavenging capacity assay and ferric ion reducing antioxidant power (FRAP) values. According to the research results, the total content of phenolic substances is 0,36-1,80 GAE/g; the total content of flavonoids 1.2-3.6 mg catechinE/g; DPPH amounts of 45-77%; FRAP values were determined as 119-204 µmol AAE/g.
Results: In the study, it was determined that Serbia and Kermanshah showed the highest antioxidant activity in terms of total phenolic substance content, Serbia and Israel in terms of total flavonoid substance amounts, Israel in terms of DPPH value and Tokat in terms of FRAP value among the examined fenugreek genotypes.