Ayaktan hasta olarak sağlık hizmeti için başvuran kişilerin influenza aşısı hakkındaki bilgi durumu ve aşı olma konusundaki yaklaşımını değerlendirmeyi amaçlayan bir anket çalışması
A survey study that aimed to assess the information status about influenza vaccine and approach to being vaccinated by the output patients for health service
Yazar: SAMET GÜMÜŞER
Danışman: DOÇ. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ayaktan tedavi = Ambulatory care ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; İnfluenza = Influenza ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine

Özet:
Giriş: Mevsimsel influenza (grip) her yaşta insanı etkileyen, çoğu zaman kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır. Buna karşılık epidemilere yol açabilmesi, eğitime devamı aksatması, özellikle risk gruplarında hastaneye yatış ve ölümlere yol açması gibi nedenlerden dolayı önemli bir hastalıktır. Mevcut bağışıklama programlarına ulaşmak için hastaların aşılama konusunda bilinçli ve istekli olması gerekmektedir. Ayrıca tedavi maliyetlerini de aşılama ile azaltmak mümkündür. Amaç: Çalışmamızda hastaların influenza virüsüne karşı geliştirilen grip aşısı hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının araştırılması amaçlanmaktadır. Bu sayede erişkin grip aşılamasında var olan eksikliklerin tespit edilmesi ve bunların giderilmesinde alternatif fikirler sunabilmek hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, prospektif bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini 01.04.2020-01.07.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Polikliniği'ne ayaktan başvuran erişkin hastalar oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü 'basit rastgele örnekleme' yöntemiyle hesaplanmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 301 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Literatür taranarak oluşturulan 20 soruluk anket formu hastalara yüzyüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Çalışmaya alınan tüm bireylerden sözel ve yazılı onam alınmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizleri NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı ile yapılmıştır. İkili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, nitel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare test, Fisher's exact test ve Fisher-Freeman-Halton exact test kullanılmıştır. Sonuçlar anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızdaki 301 olgunun %36,9'u (n=111) erkek, %63,1'i (n=190) kadından oluşmaktadır. Yaşları 18 ile 82 arasında değişmekte olup, ortalama 51,53±16,30 yaş olarak saptanmıştır. Olguların %49,2'sinde (n=148) kronik hastalık olduğu gözlenmiştir. Grip (influenza) aşısının gribe karşı koruyucu olduğunun farkındalığı %93,7'dir. Üniversite mezunu olguların aşının gribe karşı koruyucu olduğunun farkındalığı, eğitim durumu ilkokul olanlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,01). Grip aşısı hakkındaki bilginin kaynağının; %45'i (n=223)çevresindeki kişiler, %23,6'sı (n=117) televizyon, %17,5'i (n=87) hekim, %8,9'u (n=44) internet/ sosyal medya, %4,2'si (n=21) gazete, %0,8'i (n=4) afiş, broşür ve bültenler olduğu gözlenmiştir. Olguların %34,2'si (n=103) daha önce grip aşısı yaptırdığını, %65,8'i (n=198) aşı yaptırmadığını belirtmiştir. Aşıyı yaptırmayanların ise %47,3'ü (n=134) sık grip olmadığı için, %27,6'sı (n=78) grip hafif bir hastalık olduğu için, %11,7'si (n=33) aşının etkili olmadığını düşündüğü için, %7,1'i (n=20) aşının yan etkileri nedeniyle aşı yaptırmadığı gözlenmiştir. Yaşı 25 ve altında olan olguların grip aşısı hakkındaki bilgi puanı, yaşı 46 ve üzerinde olanlara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001). Kronik hastalığı olan olguların grip aşısı hakkında bilgi puanı, kronik hastalığı olmayan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,01). Erkek olguların aşının gribi önlemekte işe yaradığını belirtme oranı, kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,01).
Sonuç: Araştırmamızda hastaların influenza aşısı ile aşılanma oranı düşüktür. Aşı olmama sebepleri arasında en anlamlısı, katılımcıların grip hastalığına sık yakalanmaması ve gribi hafif bir hastalık olarak görmesi sayılabilir. İnfluenza aşısı olanların diğer yayın araçlarından bilgi alma oranları hekimlerden fazla olmasına rağmen, özellikle hekimlerin hastalarını aşı hakkında bilgilendirmesi, aşı önermesi ve reçetelendirmesi aşılanma oranını en fazla artıran etmen olmuştur. Aşılamanın rutine konulmasında özellikle aile hekimlerine önemli görevler düşmektedir.
Anahtar kelimeler: Aile Hekimliği, Erişkin Bağışıklama, İnfluenza (Grip) Aşısı.

Abstract:
Introduction: Seasonal influenza (flu) is a self-limiting disease that affects people of all ages. On the other hand, it is an important disease for reasons such as causing epidemics, disruption to primary and secondary school, hospitalization and death especially in risk groups. Patients must be conscious and willing to vaccinate in order to reach the current immunization programs. It is also possible to reduce treatment costs by vaccination. Aim: In our study, it is aimed to investigate the knowledge level and awareness of patients about influenza vaccine against influenza virus. In this way, it is aimed to offer alternative ideas in identifying and eliminating deficiencies in adult flu vaccination.
Materials and Methods: In our study, it is aimed to investigate the knowledge level and awareness of patients about influenza vaccine against influenza virus. The universe of the research was between 01.04.2020-01.07.2020, Health Sciences University Istanbul Bakırköy Sadi Konuk Training and Research Hospital consisted of adult patients who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic. The sample size was calculated using the 'simple random sampling' method. 301 people who met the inclusion criteria were included in the study. A questionnaire with 20 questions, created by scanning the literature, was applied to the patients through face-to-face interview technique. Verbal and written consent was obtained from all individuals included in the study. Statistical analysis of the study was done with NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program. Independent t test was used for comparison of binary groups, Pearson chi-square test, Fisher's exact test and Fisher-Freeman-Halton exact test were used to compare qualitative data. Results were evaluated at the significance level of p <0.05.
Results: Of the 301 cases in our study, 36.9% (n = 111) were male and 63.1% (n = 190) were women. Their age ranged from 18 to 82, and the mean was 51.53 ± 16.30 years. It was observed that 49.2% (n = 148) of the cases had chronic diseases. The awareness that the flu (influenza) vaccine is protective against flu is 93.7%. The awareness of the university graduate cases that the vaccine is protective against flu was found to be significantly higher than those of primary school (p =0.01). The source of the information about the flu vaccine; 45% (n = 223) of people around, 23.6% (n = 117) television, 17.5% (n = 87) physician, 8.9% (n = 44) internet / social media, 4.2% (n = 21) newspapers and 0.8% (n = 4) posters, brochures and newsletters. 34.2% (n = 103) of the cases stated that they had previously received the flu vaccine and 65.8% (n = 198) did not get the vaccine. Of those who did not get vaccinated, 47.3% (n = 134) did not have frequent flu, 27.6% (n = 78) of the flu was a mild disease, 11.7% (n = 33) of the vaccine was effective. It was observed that 7.1% (n = 20) of the vaccine did not get vaccinated because of the side effects. The information score about flu vaccine in patients aged 25 and under was found to be significantly lower than those aged 46 and over (p = 0.001). Knowledge score about flu vaccine in patients with chronic disease was found to be statistically significantly higher than patients without chronic disease (p = 0.006; p <0.01). The rate of male cases stating that vaccination works to prevent flu was found to be significantly higher than women (p = 0.007; p <0.01). Conclusion: In our study, the rate of vaccination of patients with influenza vaccine is low. The most meaningful reasons for not being vaccinated are that the participants do not catch flu frequently and see the flu as a mild disease. Although those who have influenza vaccine have more information than other publishers, physicians have been the most important factor to increase the rate of vaccination, especially for the physicians to inform their patients about the vaccine, recommend and prescribe the vaccine. There are important duties especially for family physicians in putting routine in routine. Key words: Influenza (Flu) Vaccine, Adult Immunization, Family Medicine.