Liken planus hastalarının periodontal, biyokimyasal ve immunohistokimyasal incelenmesi
Investigation of the periodontal, biochemical and immunohistochemical findings in lichen planus patients
Yazar: ABDULLAH SEÇKİN ERTUĞRUL
Danışman: SEMA S. HAKKI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Liken planus = Lichen planus

Özet:
Liken planus (LP) kronik enflamatuvar mukokutanoz hastalıklardan olup etiyolojisi tam tanımlanamamıştır. Matriks metalloproteinazlar (MMP) proteolitik enzim ailesinden olup extrasellülar matriks komponentlerini yıkan enzimlerdir. MMP'lerin doku inhibitörü (TIMP)'lar ise Matrix metalloproteinazları inhibe eden enzimlerdir. Çalışmamızın amacı; hasta gruplarında periodontal klinik indekslerin, radyolojik değerlendirmelerin, DOS'daki MMP-1, MMP-9 ve TIMP-1 seviyesini ELİZA yöntemi ile ve diş eti bağ dokusunda immünohistokimyasal boyama ile MMP-1, MMP-9, TIMP-1 ve CD95 seviyesini LP hastalar ile kontrol hastalar arasında karşılaştırmaktır.Çalışmamıza 27 LP (18 periodontitis; LPP, 9 gingivitis; LPG) ve 45 sağlıklı (15 periodontal sağlıklı; S, 15 gingivitis; G, 15 periodontitis; P) dahil edildi. Hastaların, son altı ay için dermatolojik ve periodontal tedavi yapılmamış ve ilaç kullanmamış olmalarına dikkat edilmiştir. Hasta grupları yaş ve cinsiyet olarak benzer seçilmiştir. Çalışmaya dahil olan bireylerin sondlama cep derinliği (SCD), klinik ataşman kayıbı (KAK), plak indeksleri (PI), gingival indeksleri (GI) ölçüldü. Alveoler kemik kaybı (AKK) yüzdeleri ise schei cetveli yardımı ile panoramik radyoraflardan ölçüldü. Bireylerde DOS'daki MMP-1, MMP-9 ve TIMP-1 seviyesinin ELİZA yöntemi ile ve dişeti bağ dokusunda MMP-1, MMP-9, TIMP-1 ve CD95 seviyesi immünohistokimyasal boyama ile değerlendirildi, LP hastalar ile kontrol hastaları arasında incelenen parametreler açısından karşılaştırma yapıldı.Veriler incelendiğinde G grubu ile LPG grubu arasında ve P grubu ile LPP grubu arasında klinik periodontal parametreler ve radyolojik değerlendirme açısından AKK parametresi dışında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık izlenmedi (p>0.05). DOS MMP-1 konsantrasyon ve total miktar değerlerimiz LPG grubunda G grubuna göre, LPP grubunda P grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek olduğu, DOS TIMP-1 konsantrasyon ve total miktarı olarak LPG grubunda G grubuna göre, LPP grubunda P grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük olduğu, DOS MMP-9 total miktarı ve konsantrasyon olarak LPG grubunda G grubuna göre, LPP grubunda P grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek olduğu tespit edildi. LP tipleri arasından Eroziv Tip LP'li bireylerde, MMP-1, total miktar ve konsantrasyon ve MMP-9 konsantrasyon değerleri açısından diğer tiplere göre istatistiksel olarak yüksek olduğu ve TIMP-1 total miktar ve konsantrasyon açısından diğer gruplara göre istatistiksel olarak düşük olduğu tespit edildi. Dişeti dokusunda boyanan MMP-1, MMP-9, TIMP-1 ve CD95 değerleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edildi. MMP-9 ve CD95 LP grubunda istatistiksel olarak yüksek, TIMP-1 ise istatistiksel olarak düşük çıkmıştır.Artmış MMP ve azalmış TIMP seviyesinin, MMP'lerin ve MMP/TIMP dengesinin yıkım yönünde bozulmuş olmasının, LP patogenezinin açıklanmasında önemli rol oynayabileceği ve intraepitelyal ve/veya subepitelyal ayrılmaları açıklayabileceği düşünülmektedir. Ayrıca yıkım yönünde değişen enzim ve inhibitorlerinin periodontal hastalık gelişiminde belirleyici bir risk oluşturabileceği ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Lichen planus (LP) is a chronic inflammatory mucocutaneous condition of unknown etiology. Matrix metalloproteinases (MMPs) are a family of proteolytic enzymes that mediate the degredation of extracellular matrix macromolecules. Tissue inhibitors of metalloproteinases (TIMPs) form bimolecular complexes with the active form of MMPs and regulate matrix degradation by blockage of autolytic MMP activation. The purpose of this study was to investigate MMP-1, MMP-9 and TIMP-1 levels in gingival crevicular fluid (GCF) samples using ELISA and MMP-1, MMP-9, TIMP-1 and CD95 level using immunohistochemical steining at gingival biopsis of LP patients and to determine whether these enzymes are involved in the pathogenesis of LP.In this study, twenty-seven patients with LP (18 periodontitis; LPP, 9 gingivitis; LPG) and 45 healthy individuals (15 periodontal healhy S, 15 gingivitis G, 15 periodontitis P) were included. The diagnosis of LP patients was confirmed clinically and histologically. The patients had received no specific treatment and periodontal management in previous six months. There were no statistically significant differences between the groups in terms of either age or sex. Clinical parameters including probing depth (PD), clinical attachment loss (CAL), plaque index (PI), gingival index (GI) was measured. Alveolar bone loss (ABL) was measured by means of Schei ruller on panoramic radiographs.Probing depth (PD), clinical attachment loss (CAL), plaque indeks (PI), gingival indeks (GI) were not significantly different with P and LPP, G and LPG, eccept Alveolar bone loss (ABL). The mean levels of total amounts of MMP-1 and MMP-9 in LPP patients were significantly higher than P group (p<0.05). Similarly, increased MMP-1 and MMP-9 levels were noted in LPG patients compared with G patients (p<0.05). Mean level of total amounts of TIMP-1 was significantly lower in LPP patients when compared to P group (p<0.05). Decreased total TIMP-1 level was determined in LPG patients when compared to G (p<0.05). At gingival biopsis immunohistochemical levels of MMP-9 and CD95 were significantly higher in LP grups than control. TIMP-1 was significantly lower in LP patients.The results of this study suggested that MMP-1, MMP-9, TIMP-1 and CD95 may be involved in the pathogenesis of LP. Increased MMP-1 and MMP-9 and decreased TIMP-1 levels in LP patients may cause basal membrane disruption and facilitate matrix degradation in periodontal tissues.