Tefsir usulü alanında telif edilmiş Türkçe eserler üzerine bir değerlendirme
An evaluation of copyrighted Turkish works in the field of interpretation
Yazar: ZEYNEP YILMAZER
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN PAZARBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mukaddime = Mukaddime ; Tefsir = Commentary ; Usul = Rhytm ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ülkemizde kaleme alınan tefsir usûlü ile ilgili çalışmalarda yöntemle ilgili bilgilerin mevcut olmadığı ifade edilmektedir. Çalışmamızın amacı, bu iddiaların ne derece doğru olduğunu tespit etmek üzere Türkçe tefsir usûlü kitaplarını ve tefsir mukaddimelerini tahlil etmektir. Çalışmamızda elde edilen sonuçlar ise ana hatları ile şöyledir:
Tefsir terminolojisinde ?usûl? kavramı önceleri `bir ilmin alt yapısını oluşturan asıllar? anlamında kullanılırken zamanla `metot? anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum da tefsir usûlü eserleriyle ilgili beklentilerin değişmesi sonucunu doğurmuştur ve bu eserler yönteme dair bilgi içermemeleri sebebiyle eleştirilmiştir.
Tefsir usûlü alanında ülkemizde birçok çalışma yapılmıştır. İlk dönemlerdeki çalışmalar genel olarak Kur?an tarihi, Kur?an İlimleri ve Tefsir Tarihi bölümlerinden oluşmaktadır.  Bu eserlerde Kur?an?ı tefsir etmede gerekli olan bilgilere yer verilmiştir. Zamanla eserlerde yönteme dair bilgilerin de yer alması zaruret olarak görülmesi üzerine son dönem tefsir usûlü eserlerinde Kur?an?ı anlama ve yorumlama yöntemi ile ilgili bilgiler yerini almıştır. Ancak bu gelişme yeterli olmamakla birlikte umut vericidir.Türkçe tefsir mukaddimeleri ise içerik ve hacim itibariyle farklılık arz eder. Mukaddimelerde de usûl kitaplarında olduğu gibi Kur?an Tarihi, Kur?an İlimleri ve Tefsir Tarihi hakkında bilgiler mevcuttur. Bu durum da tefsir usûlü ve tefsir mukaddimeleri arasındaki benzerliği ortaya koymaktadır. Ayrıca muakddimelerde müfessiri tefsiri yazmaya iten sebep, tefsirde kullanılan metot hakkında da bilgiler yer almaktadır. Özellikle de son dönemlerde yazılan tefsirlerin mukaddimelerinde, tefsirin özellikleri ve tefsirde takip edilen metotlar maddeler halinde açık bir şekilde verilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Usûl, tefsir usûlü, mukaddime, Türkçe eserler.

Abstract:
In our country, in studies penned about interpretation types, it is expressed that there is not any information about method. The aim of this study is to examine Turkish interpretation book types and interpretation types in order to determine how true these claims are. Results obtained with the main lines are:?Type? concept was used as principles constituting infrastructure of a science in interpretation terminology formerly, then it has been used as a method over time. This situation has resulted in changes in expectations concerning the works of interpretation type and these Works have been criticized about not including any information about the method.There are many studies in our country in the field of interpretation type. The studies in the first periods generally consist of Quran History, Quran Sciences and Interpretation History. In these works there is information about interpretation of Quran. Later, it was seen as a necessity to put information about the method in the works, there is a part about interpretation and understanding of Quran in the latest works of interpretation types. However, these developments are not sufficient, but promising.
Turkish interpretation preface differs by volume and content. In the preface books as well as interpretation types, there is information about Quran History, Quran Sciences and Interpretation History. This situation also shows that there is a similarity between interpretation types and interpretation preface. Moreover, there is also information about the reason what makes the glossator write the interpretation, and information about the method which he used in his interpretations. Especially in the latest interpretation preface, interpretation methods and followed method items are clearly given.



Key words: Type, interpretation type, preface, Turkish works