Domates tohumlarında Trichoderma harzianum uygulamasının Fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalığına (Fusarium oxysporum f.sp. radicis-lycopersici Jarvis & Shoemaker) etkisi
The effect of Trichoderma harzianum application on Fusarium crown and root rot disease (Fusarium oxysporum f.sp. radicis-lycopersici Jarvis & Shoemaker) in tomato seeds
Yazar: SÜLEYMAN ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. HACER HANDAN ALTINOK ; DR. SEMİHA YÜCEER
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, domates bitkisinde yerel rizosferik Trichoderma izolatlarının, Fusarium kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalığına karşı (FORL) etkinlikleri belirlenmiştir. Kültür koleksiyonundan temin edilen ve antibiyosis etkinliği bilinen iki adet Trichoderma harzianum izolatı da (T16 ve T23) denemelere dahil edilmiştir. İkili kültür testinde toplam 37 adet izolattan sadece bir izolat Kny/T1-2 (Konya) patojene karşı hiperparazitik etki gösterirken diğerleri antibiyosis etkisi göstermiştir. Antibiyosis etkisi gösteren iki izolat T/23 ve Dyb/T10-6 (Diyarbakır) sırasıyla %72,56 ve %58,75 inhibisyon oranı ile patojenin miseliyal gelişimine karşı diğer izolatlardan daha başarılı bulunmuştur. Trichoderma izolatları FORL miseliyal gelişimini %35,34'den %72,56'ya kadar değişen inhibisyon oranlarında sınırlandırmıştır. Tohum çimlendirme yetenekleri incelendiğinde inokülasyon yapılan bazı domates tohumlarında çimlenme oranında artış gözlemlenmiştir. Radikula - hipokotil uzunlukları üzerinden yapılan değerlendirmelerde en başarılı izolatlar sırası ile T/23, Krm/T1 ve kontrol grubu olmuştur. Tohum çimlenme indeksi değerlendirildiğinde ise, kontrole göre en yüksek indeks değeri T/23 izolatından elde edilmiştir. Trichoderma izolatlarının etki mekanizması antibiyosis olduğu için patojen ile arasında inhibisyon zonu geliştirmiş ve hifsel interaksiyona rastlanmamıştır. Trichoderma izolatlarının, FORL konidi çimlenmesine etkisinin araştırıldığı denemede Krm/T1 ve Urf/T8 izolatı %85 oranında FORL konidi çimlenmesini engellemiştir. Saksı denemelerinde, Trichoderma uygulanmış bitkiler kontrol grubuna göre önemli bir başarı göstermiştir. Bitki boyu, kök gelişimi, bitki ağırlığı ve simptomlar göz önüne alındığında en yüksek başarı sırasıyla T/23, Krm/T1 ve Kny/T1-2 izolatlarından elde edilmiştir. Trichoderma izolatlarının domates bitki gelişimini teşvik ettiği ve hastalık şiddetini azalttığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Domates, FORL, Trichoderma, Antibiyosis, Biyokontrol ajanı

Abstract:
In this study, the efficacy of local rhizospheric Trichoderma isolates against Fusarium root and crown rot disease (FORL) in tomatoes was determined. Two Trichoderma harzianum isolates (T16 and T23) with known antibiotic activity obtained from the culture collection were also included in the experiments. In the dual culture test, out of a total of 37 isolates, only one isolate Kny/T1-2 (Konya) showed hyperparasitic activity against the pathogen while others showed antibiotic effects. The two isolates showing antibiotic effects, T/23 and Dyb/T10-6 (Diyarbakır), were found to be more successful in inhibiting the mycelial growth of the pathogen with inhibition rates of 72.56% and 58.75% respectively compared to other isolates. Trichoderma isolates limited the mycelial growth of FORL with inhibition rates ranging from 35.34% to 72.56%. When the seed germination abilities were examined, an increase in germination rate was observed in some tomato seeds inoculated with Trichoderma. In evaluations based on radicle-hypocotyl lengths, the most successful isolates were T/23, Krm/T1, and the control group, respectively. When the seed germination index was evaluated, the highest index value compared to the control was obtained from the T/23 isolate. Since the mechanism of action of Trichoderma isolates is antibiotic, they developed an inhibition zone with the pathogen and no hyphal interaction was encountered. In the experiment investigating the effect of Trichoderma isolates on FORL conidial germination, the Krm/T1 and Urf/T8 isolates prevented FORL conidial germination by 85%. In the pot experiment, plants treated with Trichoderma showed significant success compared to the control group. The highest success in terms of plant height, root development, plant weight, and symptoms was obtained from the T/23, Krm/T1, and Kny/T1-2 isolates. It was found that Trichoderma isolates promote tomato plant growth and reduce disease severity.
Key Words: Tomato, FORL, Trichoderma, Antibiosis, Biocontrol agent