Tıp ve sağlık bilimleri alanında Türkiye'de yayınlanan akademik süreli yayınlarda niteliği etkileyen nedenler ve kaliteyi yükseltme
Reasons affecting academic qualifications of scholarly journals on medical and health sciences published in Turkey and upgrading quality
Yazar: KASIM BİNİCİ
Danışman: DOÇ. DR. SACİT ARSLANTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Akademik yazı = Academic writing ; Bilimsel yayın = Scientific publication ; Kalite = Quality ; Kalite geliştirme = Quality improvement ; Sağlık = Health ; Süreli yayınlar = Periodicals ; Tıp bilimleri = Medicine sciences

Özet:
Bilgi patlamasından sonra süreli yayın sayısında ciddi bir artış olmuştur. Bu artış uluslararası veritabanları kapsamında belirlenen ölçütler doğrultusunda seçim yapmayı gerektirdi. Seçilen dergiler söz konusu veritabanlarında dizinlenerek dünya çapında araştırmacıların hizmetine sunuldu. Veritabanı kapsamında yer alan yayınların kullanımı ve atıf gösterilmesi sonucu oluşan istatistikî bilgiler yazarların, yayınların, dergilerin, kurumların, ülkelerin bilimsel faaliyetlerin ölçümünde kullanıldı. Bu ölçümler ancak birkaç veritabanında yapılabilmektedir. Bu veritabanlarında atıf alma faktörü kullanılarak dergilerde nitelik ölçümü yapılmaktadır. Zamanla bilim dünyasında akademik dergilerde nitelik ölçütünü, uluslararası dizinlerde yer alma ve atıf alma faktörünün belirlediği kanısı oluşmuştur. Belirlenen bu ölçütler ve kriterler kütüphanelerde derme yönetiminde seçim ölçütleri olarak kullanıldı. Söz konusu bu ölçütlere uymayan akademik dergiler kapsam dışı kalarak, dergilerde yayınlanan yayınlara erişim sorunu ortay çıktı.Bu bağlamda erişim sağlanamayan bir araştırma okunamaz. Okunmayan araştırmaya atıf yapılamaz. Atıf yapılamayan derginin etki faktörü düşük olur. Etki faktörü düşük olan dergiye araştırmacılar okunmama kaygısıyla yayın göndermek istemez. Yayın yapılmayan bir derginin yayın hayatı az olur. Bu düşüncelerden hareket ederek, bu çalışmada ulusal süreli yayınların bilimsel niteliğini olumsuz etkileyen nedenleri araştırmak öncelikli amaçlardan biri olmuştur. Bu doğrultuda Türkiye'de akademik süreli yayıncılığı olumsuz olarak etkileyen en önemli iki etkenin uygulanan ulusal bilimsel politikalar ve erişim olduğu tezi savunulmuştur. Çalışmamızda tıp ve sağlık bilimleri alanında yayınlanan ulusal süreli yayınlar saptanarak, kütüphanelerde ve veritabanlarında erişim durumu araştırılmıştır. Uygulanan politikaların süreli yayın üzerindeki etkisini öğrenmek için ulusal ve uluslararası veritabanlarında yer alan dergi ve yayınlar incelenmiştir.

Abstract:
After the information explosion serials have increased rapidly. This increase required decision according to the criteria defined by the international databases. Selected journals were indexed by the international databases and presented to researchers worldwide. Articles in these databases were used and cited by researchers. As a result of this statistical information collected, it was used in the measurement of scientific activities. For example for authors, articles, journals, institutions, countries. These measurements can be made only with a few databases. In these databases using factor of citations received, used in measuring quality of journals. In the course of time, it was accepted in the scientific world that quality criteria of an academic journal being indexed in international databases and having high impact factors. These criteria were used as selection criteria in libraries to manage serials collections. Academic journals which do not meet these criteria stayed out of range and the problem occurred while these journals are being published.In this context, a study which cannot be accessed cannot be read. Unread publications cannot be cited. If the journal is not cited it?s impact factor will be low. Researchers do not want to send their publications to Journals with low impact factors with the concern of their publications not being read. If a journal cannot find a quality article to publish, it is going to end soon. In the light of these considerations, this study to primarily aims to investigate the causes of negative affects on the scientific quality of national periodicals. In this direction the most important two negative reasons of national academic serials publishing are national scientific policy in practice and accessibility to journals that are the subjects of this thesis. In our study national journals which were published in the field of medicine and health sciences were detected and access status in libraries and databases are investigated to find out the effect of scientific policy in practice on the national academic journals. We examined the journals and publications which are in the collections of national and international databases.