Bozüyük kent coğrafyası
Urban geography of Bozüyük
Yazar: NAMIK TANFER ALTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR GÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu çalısmanın amacı Bozüyük kentinde çevre ve insan arasındaki iliskileriincelemek, yerlesmeyi gelisim süreci içerisinde degerlendirmek ve Bozüyük'üngelecekteki durumu hakkında bazı ön görülerde bulunmaktır.Bozüyük, Sakarya Nehri'nin kollarından biri olan Karasu'ya dökülen vekuzeybatı-güneydogu istikametinde akan Kocadere'nin açtıgı vadi tabanı ile bu vadininaz egimli kuzey yamaçları ile güneyindeki düzlüklerde kurulan bir kenttir.Karadeniz Havzasına dâhil olan Bozüyük'ün yıllık ortalama sıcaklık degeri 10.5oC, yıllık yagıs miktarı ise 485.4 mm dolaylarında saptanmıstır.Yüzölçümünün yaklasık %53'ünün ormanlarla kaplı oldugu Bozüyük'te kireçsizkahverengi toprakları yogun olmasına karsın, kentin kuruldugu alanlarda alüvyaltopraklar yayılıs gösterir.Kentte ortaya çıkarılan birtakım bulgular, yerlesmenin geçmisinin her ne kadarM.Ö.3000'lere kadar dayandıgını gösterse de, bugünkü Bozüyük 16.yüzyıldan sonraolusmaya baslamıs ve Cumhuriyet ile birlikte hız kazanmıstır. Kentin bugünkü konumagelmesinde, kente 1973'ten sonra yapılan sanayi yatırımların büyük etkisi olmustur.Yerlesmenin ilk çekirdegini Kasım Pasa Camii ve çevresi olusturmaktadır. 16.yüzyılda olusmaya baslayan yerlesme özellikle doguya dogru gelisme göstererek, dogubatıdogrultusunda kabaca lineer bir görünüm kazanmıstır.Bozüyük'te 1927-2007 yılları arasında geçen 80 yıllık sürede, yıllık ortalamanüfus artıs hızı ?26,12 oranında gerçeklesmis ve nüfus sekiz kat artarak, 6734'ten 54422'ye yükselmistir. Nüfusun %85.7'si herhangi bir egitim kurumundan mezun olup,%96'sı okuma-yazma bilmektedir.Bozüyük, 2005 yılı verilerine göre 15 384 kisi olan ekonomik faal nüfusunun%58.2 (8 947 kisi) gibi önemli bir kısmının sanayi fonksiyonunda çalıstıgı bir sanayikentidir. Kentte hâkim fonksiyonun sanayi olmasında, kentin yakın çevresinde, kil vekaolen yataklarının bulunması ve buna baglı olarak gelisen tasa-topraga dayalı sanayikollarının artması etkili olmustur. Sanayi fonksiyonunu, %40'lık (6 177 kisi) oranlahizmetler sektörü takip etmektedir. Önemli karayolu ve demiryolu güzergâhlarıüzerinde bulunması, Bozüyük'ü ulasım fonksiyonu açısından da önemli kılmaktadır.Bozüyük kenti her ne kadar baglı bulundugu ilin (Bilecik) bazı ilçelerini etkialanında bulundursa da ulasımdaki kolaylıklar ve daha büyük pazarlar olması nedeniyleBursa ve Eskisehir'in etki sahasına girmektedir.

Abstract:
The goal of this study is to research the relationship between environment andhuman-being in Bozuyuk city, and to investigate the settlement in the developmentprocess and to make some assumptions about the state of Bozuyuk in the future.Bozuyuk is a city which is poured out Karasu which is one of the arms of theSakarya River, and is settled between the valley floor, where it is opened by Kocaderewhich is leaking on the direction between the northwest and the southeast, and betweennorth sides with little slope and south plains.The amount of the average annual heat of Bozuyuk , being included in theBlackSea Basin, was determined as 10.5 C and the average annual rainfall wasdetermined as about 485.4mm.Although the brown soil having no lime is very widespread in Bozuyuk where%53 of the area is covered with forests, alluvial soil is prevalent in city center.However a set of findings having brought to light in city show that the history ofthe setting turned back to B.C. 3000, today?s Bozuyuk began to come into being in 16.century and took a running start with The Republic. The industry investment made incity after 1973 had a great impact on the current state of the city.Kasım Pasa Mosque and vicinity constitute the first core of settlement. Thesettlement which begins to form in 16th century achieves a roughly linear sight fromeast to west, especially by showing development through the east.In 80 years between 1927-2007 ,the average speed of population increase ratehas been %26,12 in Bozuyuk and the population has increased eight times and it hasrisen from 6734 to 54 422.%85,7 of population has been graduated from any educationinstitution and %96 of them are literate.Bozuyuk is an industry city in which %58,2 of population of economic activepopulation including 15384 works in industry. The existence of clay and caolen reservein the surrounding and the increase of industry branches based on stone and soil areeffective in the dominance of industry in the city. The function of industry is followedby service sector with a rate of %40.Being on the way of railway and roadway makeBozuyuk important in terms of transportation.Although Bozuyuk town has influence on some of the districts of the city whichit is related to (Bilecik) it is under the effect of Eskisehir and Bursa because of theireasiness on the communication and big market places.