Gaziantep ilinde tarımsal üretim içerisinde hayvancılığın yeri
The role of animal husbandry in agricultural production in Gaziantep province
Yazar: FATİH ALTUNSES
Danışman: PROF. DR. SABRİ GÜL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Zootekni = Zootechnics

Özet:
Bu çalışmada, Gaziantep ilinde tarımsal faaliyet içerisinde hayvancılığın yeri ve
önemi araştırılmıştır. Bu amaçla, TC. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı,
Türkiye İstatistik Kurumu, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Taşra Teşkilatları, Gaziantep
Ticaret ve Sanayii Odasından alınan veriler değerlendirmeye tabii tutulmuştur. Çalışma
neticesinde, ilimizde işgücüne katılma oranı %49.7, istihdam oranı %44.4 ve işsizlik
oranı %10.7 olarak bildirilmiştir. İşgücünün sektörel bazda dağılımına bakıldığında
bireylerin %51.2'si hizmet sektöründe, %33.6'sı sanayi sektöründe, %15.2'si ise tarım
sektöründe çalıştığı ve kişi başına düşen GSYH'nin 70.228 TL olduğu ifade tespit
edilmiştir. Gaziantep ilimizde 17.727 adet tarımsal işletmenin olduğunu ülkemizde
yetiştirilen küçükbaş hayvanların %1.56'sının büyükbaş hayvanların ise %1.18'inin
Gaziantep ilinde yetiştirildiği belirlenmiştir. Bitkisel üretim bakımından sarımsak
üretiminde Türkiye'de 1. sırada, Antepfıstığı üretiminde 2. sırada, kırmızı biber
üretiminde 2. sırada, kırmızı mercimek üretiminde 9. sırada, nohut üretiminde 12. sırada,
zeytin üretiminde 13. sırada yer aldığı görülmüştür. Türkiye'deki toplam ihracat
içerisinde, canlı hayvan ticaretinin %10.91'i, et ve sakatat ihracatının %0.94'ü, süt
ürünleri ve yumurta ihracatının %2.05'i, hayvansal ve bitkisel katı yağların %19.71'i, su
ürünleri ihracatının %1.75'i, ipek ihracatının %2.46'sı, yapağı, kıl ve mamulleri
ihracatının %4.70'inin Gaziantep ilinde gerçekleştiği belirlenmiştir. İl bazında yapılan
tarımsal ihracat içerisinde hayvansal ürünlerin payının ise canlı hayvan ihracatında %11,
yem ve katkı maddelerinde %15, kanatlı eti ve ürünlerinde %5, yumurta %47 olarak
hesaplanmıştır. Sonuç olarak, hayvancılık, tarımsal üretimin verimliliğini artırmak, kırsal
nüfusun geçim kaynaklarını iyileştirmek ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak
için yenilikçi yaklaşımlar ve entegre tarım-sanayi sistemlerinin geliştirilmesi, hem
ekonomik hem de çevresel açıdan sürdürülebilir bir tarım sektörü oluşturmak için elzem
olacağı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede, tarım politikalarının hayvancılığın önemini
vurgulayan ve destekleyen bir anlayışla şekillendirilmesi, ülke genelinde gıda
güvenliğinin ve kırsal kalkınmanın sağlanmasına katkıda bulunacaktır.
2024, 44 sayfa
Anahtar Kelimeler: Gaziantep, Tarım, İhracat, Ekonomi

Abstract:
In this study, the role and importance of livestock within agricultural activities in
Gaziantep province have been investigated. For this purpose, data obtained from the
Presidency of the Republic of Türkiye Strategy and Budget Department, the Türkiye
Statistical Institute, the Ministry of Agriculture and Forestry and its Provincial
Organizations, Gaziantep Chamber of Commerce and Industry have been evaluated. The
results of the study indicate that in our province, the labour force participation rate is
49.7%, the employment rate is 44.4%, and the unemployment rate is 10.7%. Examining
the sectoral distribution of the labour force, it was found that 51.2% of individuals work
in the service sector, 33.6% in the industrial sector, and 15.2% in the agricultural sector.
The GDP per capita was determined to be 70.228 TL. It was also identified that in
Gaziantep province, there are 17.727 agricultural enterprises and that 1.56% of the small
ruminants and 1.18% of the large ruminants raised in our country are raised in Gaziantep
province. In terms of crop production, it has been observed that Gaziantep ranks 1st in
garlic production, 2nd in pistachio production, 2nd in red pepper production, 9th in red lentil
production, 12th in chickpea production, and 13th in olive production in Türkiye. Within
the total exports of Türkiye, it was determined that 10.91% of the live animal trade, 0.94%
of meat and offal exports, 2.05% of dairy and egg exports, 19.71% of animal and
vegetable solid fat exports, 1.75% of fishery product exports, 2.46% of silk exports, and
4.70% of wool, hair, and their products exports are realized in Gaziantep province. Within
the agricultural exports made on a provincial basis, the share of animal products was
calculated as 11% in live animal exports, 15% in feed and additives, 5% in poultry meat
and products, and 47% in eggs. As a result, it has been concluded that developing
innovative approaches and integrated agriculture-industry systems to increase the
productivity of agricultural production, improve the livelihoods of the rural population,
and achieve sustainable development goals is essential for creating an economically and
environmentally sustainable agriculture sector. In this context, shaping agricultural
policies with an understanding that emphasizes and supports the importance of livestock
will contribute to ensuring food security and rural development nationwide.
2024, 44 pages
Key Words: Gaziantep, Agriculture, Export, Economy