Yeniden işlevlendirme kapsamında tarihi Kaptan Server Bey Köşkü
Historical Captain Server Bey mansion within the scope of refunctioning
Yazar: HALİL İBRAHİM ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ALEV ERARSLAN GÖÇER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Köşkler = Pavilions ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion ; Müzeler = Museums ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Bu tez çalışmasında, yeniden işlevlendirme kapsamında tarihi Kaptan Server Bey Köşkü ele alınmıştır. Tez çalışması giriş bölümü dahil olmak üzere 7 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. Tez çalışmasının ikinci bölümünde; yeniden işlevlendirme kavramından bahsedilmiştir. Yeniden işlevlendirmeyi gerektiren faktörler açıklanmıştır. Tarihi yapıların atıl kalması günümüzde bir çok açıdan incelenmelidir. Tarihi yapıya uygun yeni işlev seçimini etkileyen bazı kriterler açıklanmıştır. Bunlar yapının işleve uygunluğu, yapının konumu, yapının mekânsal açıdan uygunluğu kriterleridir. Bu kriterler üç başlık altında toplanmış ve açıklanmıştır.
Yeniden işlevlendirmede mevcut yapıya yapılan müdahaleler açıklanmış bununla birlikte taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler, tesisat müdahaleleri ve cepheye yapılan müdahaleler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde yeniden işlevlendirme kapsamında Dünya'dan ve Türkiye'den ikişer örnek incelenmiş ve açıklanmıştır. Dördüncü bölümde yeniden işlevlendirme kavramı açısından yeni işlev kazandırılan Tarihi Kaptan Server Bey Köşkü incelenmiştir. Yapının bulunduğu şehir ve coğrafyası incelenmiş, yapının çevresi ve konumu ele alınmıştır. Aynı zamanda yapının tarihi, yapı planları incelenmiştir. Bu maddelerle birlikte yapım sistemi, malzeme ve cephe özellikleri ele alınmıştır.
Bu tez çalışmasında beşinci bölümde yeniden işlevlendirme kapsamında seçilen Ünye Kent Müzesi (Müze Ev) yapısı ele alınmıştır. Ordu'nun Ünye ilçesinde Hamidiye mahallesinde bulunan Ünye Kent Müzesi'nde detaylı incelemeler yapılmıştır. Köşkten müze ev dönüşümü gerçekleşen yapıda mekânsal dönüşüm aşamalarından ve bu aşamalarda yapılan işlemlerden bahsedilmiştir. Ünye Kent Müzesi günümüzde işlevini sürdürmekte, ziyaretçilerini beklemektedir.
Anahtar Kelime: Yeniden İşlevlendirme, Mekansal Dönüşüm, Tarihi Kaptan Server Bey Köşkü

Abstract:
In this thesis, the historical Kaptan Server Bey Mansion was discussed within the scope of re-functioning. The thesis consists 7 parts, including the introduction part. The purpose, scope and method of the study are described in the introduction section. In the second part of the thesis the concept of refunctioning has been mentioned. The factors that require refunctioning are described. The idleness of historical buildings should be examined from many perspectives today. Some criteria affecting the selection of a new function suitable for the historical structure are explained. These are the suitability of the building for the function, the location of the building, and the spatial suitability of the building. These criteria have been collected and explained under three headings. In the re-functioning, the interventions made to the existing structure were explained, as well as the interventions made to the carrier system, installation interventions and interventions to the facade.
In the third chapter, two examples from the world and from Turkey are examined and explained within the scope of re-functioning. In the fourth chapter, the Historical Kaptan Server Bey Mansion, which has been given a new function in terms of the concept of refunctioning, is examined. The city and its geography where the structure is located have been examined, and the environment and location of the structure have been discussed. At the same time, the history of the building and the building plans were examined. Together with these items, the construction system, material and facade characteristics were discussed. In this thesis study, the structure of Unye City Museum (Museum House), which was selected within the scope of re-functioning, was discussed in the fifth chapter. Detailed examinations were made in the Unye City Museum located in the Hamidiye neighborhood in Unye district of Ordu. The stages of spatial transformation in the building, which was transformed from a mansion to a museum house, and the processes carried out in these stages were mentioned. The Unye City Museum continues its function today and is waiting for its visitors.

Keywords: Refunctioning, Spatial Transformation, Historical Kaptan Server Bey Mansion