Liderlik davranışının değerlendirilmesinde liderin cinsiyeti, liderlik stili ve cinsiyete ilişkin tutumlar arasındaki ilişki
The relationships between sex of leader, leadership style, sex of evaluator and evaluators? attitudes toward gender in the evaluation of leadership behavior
Yazar: OZANSER UĞURLU
Danışman: PROF. DR. SELİM HOVARDAOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Stiller = Stills ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu tezin amacı; liderlik davranışının değerlendirilmesinde, liderin cinsiyeti, liderlik stili, değerlendiren kişinin cinsiyeti ve değerlendiren kişinin cinsiyete ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya farklı bölümlerde lisans eğitimlerine devam eden 386 üniversite öğrencisi katılmıştır (199 erkek ve 187 kadın). Katılımcıların yaşları 18 ile 28 arasında değişmektedir ve yaş ortalamaları 21.74 (S = 1.56) yıldır. Çalışmanın amacı doğrultusunda; liderlik stili ve liderin cinsiyeti değiştirilerek oluşturulan otoriter ve demokrat kadın lider ile otoriter ve demokrat erkek lider davranışlarının anlatıldığı dört farklı Liderlik Stili Hikayesi hazırlanmış ve katılımcılar dört farklı hikayeden tesadüfi olarak belirlenen bir tanesini okuduktan sonra lideri Liderlik Davranışını Değerlendirme Ölçeği üzerinden değerlendirmişlerdir. Katılımcıların cinsiyete ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği kullanılmıştır. Liderlik Stili Hikayeleri için yapılan değerlendirmeler arasında anlamlı bir fark olup olmadığını incelemek amacıyla elde edilen verilere; 2 (liderin cinsiyeti; kadın ? erkek) X 2 (değerlendiren kişinin cinsiyeti; kadın ? erkek) X 2 (liderlik stili; otoriter ? demokrat) X 2 (değerlendiren kişinin cinsiyete ilişkin tutumları; düşük ? yüksek), deney desenine uygun varyans analizi uygulanmıştır. Bulgular liderlik davranışının değerlendirilmesi bağımlı değişkeni üzerinde; liderlik stili ve liderin cinsiyeti temel etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bulgulara göre liderlik stili ile değerlendiren kişinin cinsiyeti ortak etkisi anlamlıdır. Son olarak, bağımsız değişkenler arasında üç farklı üçlü etkileşimin anlamlı olduğu bulunmuştur: a) liderlik stili, liderin cinsiyeti ile değerlendiren kişinin cinsiyeti ortak etkisi, b) liderlik stili, değerlendiren kişinin cinsiyeti ile değerlendiren kişinin cinsiyete ilişkin tutumları ortak etkisi ve c) liderin cinsiyeti, değerlendiren kişinin cinsiyeti ile değerlendiren kişinin cinsiyete ilişkin tutumları ortak etkisi. Tüm bu bulgular liderlik davranışın değerlendirilmesinde cinsiyetin, liderlik stilinin ve cinsiyetçiliğin etkileri açısından tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of the thesis was to investigate the relationships between leadership style, sex of leader, sex of evaluator and evaluators? attitudes toward gender in the evaluation of leadership behavior. 386 university student from various departments participated in the study (199 males and 187 females). The mean age of the participants was 21.74 (SD = 1.56). For the purpose of the study, first of all, leadership style and sex of leader were manipulated to prepare four stories as authoritarian female leader, democrat female leader, authoritarian male leader, and democrat male leader. Each story was read by different participants, and then the participants evaluated the leader by filling out the Evaluation of Leadership Behavior Scale. Evaluators? attitudes toward gender were measured with the Ambivalent Sexism Inventory. A 2 (sex of leader; female ? male) X 2 (sex of evaluator; female ? male) X 2 (leadership style; authoritarian ? democrat) X 2 (evaluators? attitudes toward gender; low ? high) ANOVA was performed on the evaluation of leadership behavior. Results demonstrated that there were significant main effects of leadership style and of sex of leader. In addition, results presented that there was a significant leadership style X sex of evaluator interaction. Finally, there were three different significant three-way interactions: a) leadership style X sex of leader X sex of evaluator interaction; b) leadership style X sex of evaluator X evaluators? attitudes toward gender interaction and c) sex of leader X sex of evaluator X evaluators? attitudes toward gender interaction. All the findings were discussed in the light of the literature on evaluation of leadership behavior, leadership style and sexism.