Eskiçağ Önasya medeniyetlerindeki Tanrı-kral ilişkileri ve eski Türk kut anlayışıyla benzerlikleri
God-king relationships in ancient near eastern civilizations and similarities as the old Turkish kut concept (Divine authority )
Yazar: AYDANUR AKEL
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Asurlular = Assyrians ; Hammurabi Kanunu = Hammurabi Code ; Hititler = Hittites ; Hükümdar = Kingship ; Kut = Kut ; Sümerler = Sumerians ; Tanrı = God ; Tanrıçalar = Goddesses

Özet:
Eski Mezopotamya ve Anadolu birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu uygarlıklarda devlet ve toplum hayatında din olgusu oldukça önemlidir. Krallar, kraliyet yazıtlarının birçoğunda krallığın kendilerine tanrılar tarafından verildiğini ve tanrıların yeryüzündeki temsilcileri olduklarını iddia etmişlerdir. Böylece dini inançları kullanarak kendilerini güçlü ve krallıklarını da meşru göstererek ülkeyi yönetme işini kolaylaştırmak istemişlerdir. Benzer bir inancı Türklerde de görmekteyiz. Türklerdeki kut denilen kavram, Eski Anadolu ve Mezopotamya'da olduğu gibi hükümdarlık görevinin tanrı tarafından verildiği inancıdır. Böylece Orta Asya ve Ön Asya'daki inanca göre krallığın kaynağının ilahi olduğunu anlıyoruz. Eski Anadolu ve Mezopotamya kral yıllıklarında savaşlar, düşman ülkelerinin cezalandırılması, barış antlaşmaları ve imar faaliyetleri gibi hizmetlerin raporları tanrılara hesap vermek için yazdırılmıştır. Buradan anlaşıldığına göre, kralların tanrılar tarafından kendilerine krallık yetkisi verildiğini iddia etmeleri sadece halkı etkilemeye yönelik bir propaganda değil, aynı zamanda gerçekten bir dini inanıştır. Krallar bu inancın bilinciyle tanrıların birer hizmetçisi olduklarını düşünmüşler ve başa geçerken güçlerini tanrılardan aldıklarını belirterek, kendilerini güvence altına almışlardır.
Anahtar Kelimeler: Kut, Hükümdarlık, Tanrı, Tanrıça, Sumer İlahileri, Hitit Yıllıkları, Asur Yıllıkları, Hammurabi Kanunları.

Abstract:
Old Mesopotamia and Anatolia hosted many civilizations. In these civilizations, religion phenomenon in the state and social life was very important. In most of the royal inscriptions, the Kings claimed that the kingdom was given to them by the gods and that they were the representatives of gods on earth. Thus, they wanted to make it easier to manage the country by using religious beliefs, showing themselves strong and their kingdoms legitimate. We see a similar belief in the Turks as well. As in ancient Anatolia and Mesopotamia, the "kut" concept (divine authority) in Turks is the belief that the authority of reign is given by God. Thus, according to the belief in Central Asia and Asia Minor, we understand that the source of the kingdom is divine. In Old Anatolia and Mesopotamia king annuals the reports of the services such as wars, the punishment of enemy countries, peace treaties and construction activities were written to give the gods account. As understood from this, the fact that kings claimed that they were given the kingdom authority by the gods was not just propaganda to influence the people but at the same time, it was really a religious belief. With the consciousness of this belief, the kings thought that they were the servants of gods and they assured themselves that they had taken their power from the gods while they were taking control.
Keywords Kut, Reign, God, Goddess, Sumer Hymns, Hittite Annuals, Assyrian Annuals, Hammurabi Laws