Topraktan ve yapraktan uygulanan kükürt formlarının pamuk (Gossypium hirsutum L.) bitkisinde bazı besin elementlerinin alımına ve topraktaki ph oranın izlenmesi üzerine bir araştırma
Monitoring the effects of soil and foliar sulfur of forms on the uptake of certai̇n nutri̇ents i̇n cotton (Gossypium hirsutum L.) and soi̇l ph levels
Yazar: HASAN KARA
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT BEYYAVAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Pamuk, tarih boyunca hem ekonomik hem de sosyal açıdan önemli bir yere sahip olan, dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen ve çeşitli endüstrilerde kullanılan bir tarım ürünüdür. Bölgemizde pamuk tarımı yoğun bir şekilde ekimi yapılmaktadır. Yüksek verim için bölgemizde gerek topraklara gerekse yapraklara makro ve micro besin elementleri uygulanmaktadır. Toprakların verimliliğini belirleyen en önemli faktörlerden birisi de toprak reaksiyonu (pH)'dur. Çalışma, 2023 yılı Mayıs- Ekim periyodunda yürütülmüştür. Deneme Şanlıurfa Haliliye ilçesine bağlı Gürpınar köyünde çiftçi arazisinde yürütülmüştür. Ekim işlemi tarla sürümleri yapıldıktan sonra Mayıs ayının ikinci haftasında ekimi yapılmıştır. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre ve 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede Parsel uzunluğu 12 m, sıra arası 75 cm, sıra üzeri 10 cm olacak şekilde 4 sıradan oluşturulmuştur. Parseller arasında 3 metre boşluk bırakılmıştır. Çalışmada kütlü pamuk verimi (kg da-1), bitki boyu (cm), boğum sayısı (adet bitki-1), meyve dalı (adet bitki-1), koza sayısı (adet bitki-1), koza ağırlığı (g), koza kütlü ağırlığı (g), SPAD değeri, çırçır randımanı (%), 100 tohum ağırlığı (g), lif inceliği (mic), lif uzunluğu (mm), lif mukavemeti (g tex-1), PH, Ec ve kireç oranı parametreleri incelenmiştir. Çalışma sonucunda En fazla kütlü pamuk verimi potasyum sülfat + üre uygulaması (538.9 kg da-1) ve toz kükürt+ZnSO4+K2SO4 uygulamasından (536.6 kg da-1) tespit edilmiştir. Çalışmada, uygulamaların kontrol parsellerine göre belli oranlarda verim artışına katkıda bulunmuştur. En yüksek verim artışına sebep olan potasyum sülfat + üre uygulaması (538.9 kg da-1) Kontrol parsellerine göre (474.7 kg da-1) % 13.5 oranında artış sağlamıştır.  Ayrıca koza ağırlığı (g), koza kütlü ağırlığı (g), SPAD değeri, lif inceliği (mic), lif mukavemeti (g tex-1), ph, Ec ve kireç oranı uygulamalarda önemli bulunmuştur.

Abstract:
Cotton is an agricultural product that has held significant economic and social importance throughout history, widely cultivated globally and used in various industries. In our region, cotton farming is carried out intensively. To achieve high yields, both macro and micro nutrient elements are applied to the soil and leaves in our region. One of the most important factors determining soil fertility is soil reaction (pH). This study was conducted during the May-October 2023 period. The experiment was carried out on a farmer's field in Gürpınar village, located in the Haliliye district of Şanlıurfa. The planting was done in the second week of May after field plowing. The trials were set up according to a randomized block design with four replications. The plot length was 12 meters, with 75 cm between rows and 10 cm between plants within a row, consisting of four rows. A 3-meter gap was left between the plots. The study examined parameters such as seed cotton yield (kg da-1), plant height (cm), number of nodes (per plant-1), number of fruit branches (per plant-1), number of bolls (per plant-1), boll weight (g), boll seed cotton weight (g), SPAD value, ginning percentage (%), 100-seed weight (g), fiber fineness (mic), fiber length (mm), fiber strength (g tex-1), pH, electrical conductivity (Ec), and lime content. As a result of the study, the highest seed cotton yield was determined with the potassium sulfate + urea application (538.9 kg da-1) and the powder sulfur + ZnSO4 + K2SO4 application (536.6 kg da-1). The study showed that the treatments contributed to yield increases to varying degrees compared to the control plots. The potassium sulfate + urea application, which resulted in the highest yield increase (538.9 kg da-1), provided a 13.5% increase compared to the control plots (474.7 kg da-1). Additionally, parameters such as boll weight (g), boll seed cotton weight (g), SPAD value, fiber fineness (mic), fiber strength (g tex-1), pH, Ec, and lime content were found to be significant in the treatments.