Ispanak (Spinacia oleracea L.) bitkisinin verim ve gelişimi üzerine nitrifikasyon inhibitörlü gübrelerin etkisi
Effect of stabilized nitrogen fertilizers on yield and growth in spinach plant (Spinacia oleracea L.)
Yazar: HÜSEYİN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN TABAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Azot, tarımsal verimliliği etkileyen en önemli bitki besin elementlerinden birisidir. Bununla birlikte, tarımsal üretimde kullanılan azot kaynaklarının en büyük sorununu ise nitrat formunda yıkanma ve amonyak gazı halinde buharlaşma kayıpları oluşturmaktadır. Bu sebeplerden dolayı, olası azot kayıplarını azaltmak ve nitrat direktifine göre azotlu gübrelerden daha fazla yararlanabilmek amacıyla, günümüzde azot inhibitörlü gübreler DCD (Dcyandiamide) ve DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) kullanılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Tekirdağ ili çiftçi koşullarında uygulaması gerçekleştirilen çalışma ile azot inhibitörlü gübrelerden DCD (Dcyandiamide) ve DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) ile geleneksel tarımda kullanılan amonyum sülfat gübresi kullanılmış olup, ıspanak bitkisinin verim ve gelişimi üzerine bu gübrelerin etkisi araştırılmıştır. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak uygulanmıştır. Tarla denemesi, gübreleme konuları ve uygulama miktarları olarak;
U1 Kontrol: 0 kg; U2 Amonyum Sülfat (% 21): 10 kg N da; U3 DCD (Dcyandiamide) (% 21) : 10 kg N da ve U4 DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) (% 21): 10 kg N da şeklinde yürütülmüştür. 
Araştırma sonuçları göstermiştir ki; nitrifikasyon inhibitörlü gübreler DCD (Dcyandiamide) ve DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate)'nin ıspanakta nitrat içeriğini azalttığı ve özellikle DMPP'nin, ıspanak verimini dikkate değer ölçüde arttırdığı görülmüştür. DCD (Dcyandiamide) ve amonyum sülfat uygulamaları arasında verimsel açıdan istatistiki bir fark elde edilmemiş aynı gurupta değerlendirilmiştir. Uygulaması yapılan her 3 gübrenin de,  ıspanak bitkisinin yeşil aksam, kök gelişimi ve toplam azot içeriği üzerinde birbirlerine kıyasla çok büyük bir farklılığına ulaşılmamış ve aynı gurupta değerlendirilmişlerdir. Amonyum azotu  (NH4+ - N) kapsamı bakımından en yüksek içerik DCD (Dcyandiamide) inhibitörlü uygulamadan elde edilmiştir.

Abstract:
Nitrogen is one of the most important plant nutrients affecting agricultural productivity. However, the biggest problem of the nitrogen sources used in agricultural production is leaching in the form of nitrate and gaseous losses in the form of ammonia. For these reasons, nitrogen inhibitor fertilizers DCD (Dcyandiamide) and DMPP (3,4-dimethylpyrazole phosphate) are used today in order to reduce possible nitrogen losses and to benefit more from nitrogen fertilizers according to the nitrate directive.
For this purpose, with the study carried out under farmer conditions in Tekirdağ province, nitrogen inhibitor fertilizers DCD (Dcyandiamide) and DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) and ammonium sulphate fertilizer used in traditional agriculture were used and the effect of these fertilizers on the yield and development of spinach plant was investigated. The research was applied in 3 replications according to the randomized blocks trial design. As field trial, fertilization treatments and application quantities;
T1 Control 0 kg; T2 Ammonium Sulphate (% 21): 10 kg N da; T3 DCD (Dcyandiamide) (% 21): 10 kg N da and T4 DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) (% 21): 10 kg N da was carried out as.  
Research results have shown that; It has been observed that nitrification inhibitor fertilizers DCD (Dcyandiamide) and DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) reduce the nitrate content in spinach and especially DMPP (3,4 - dimethylpyrazole phosphate) significantly increases spinach yield, no statistically significant difference was obtained between DCD (Dcyandiamide) and ammonium sulphate applications and was evaluated in the same group. In each of the 3 fertilizers applied, no big difference was found on the green parts, root development and total nitrogen content of the spinach plant compared to each other and they were evaluated in the same group. In terms of ammonium nitrogen (NH4+ - N) coverage, the highest content was obtained from the application with DCD inhibitor.