İnşaat projelerinde harmoni arama yaklaşımıyla bir performans modelinin geliştirilmesi
A performance model development in construction projects using harmony search approach
Yazar: MOHAMMAD LEMAR ZALMAİ
Danışman: PROF. DR. EKREM MANİSALI
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat yönetiminde proje maliyeti ve proje süresi, projenin ana faktörlerindendir. Gerçek hayattaki projelerde, proje maliyeti ve tamamlanma süresi arasındaki trade-off (taviz verme)  ilişkisi ve bilinmeyen çevre etkileri karar vericilerin değerlendirilmesi gereken unsurlarındandır.

Planlamacılar, iş programını yaparken faaliyetlerin tamamlanma süresi ve maliyetini göz önünde bulundururlar. Proje süresini kısaltmak için ek kaynak tahsis edilerek faaliyetlerin süreleri azaltılabilir, ancak bu projede ek maliyetler doğurur. Bu nedenle, proje süresi ve toplam maliyeti arasında taviz verme sağlanarak proje için en uygun iş programı hazırlanır. Süre-maliyet taviz verme problemleri genellikle kesiklidir ve her faaliyet için belirli sayıdaki süre-maliyet çiftlerinin değerlendirilmesiyle toplam maliyet en aza indirgenerek çözülür. Klasik metotların ve paket programların süre-maliyet taviz verme problemlerine çözüm getiremediği durumlarda Genetik Algoritma, Parçacık Sürü Optimizasyonu ve Karınca Kolonisi Optimizasyonu gibi sezgisel üstü yöntemlere başvurulmaktadır. Bu çalışmaların çoğunda, proje değerleri deterministik olarak kabul edilmiştir ve fitness değeri CPM (Kritik Yol Metodu) hesaplamaları içermektedir. Halbuki çoğu inşaat projeleri stokastik süreçlerdir.

Bu çalışmada, bir projenin faaliyetleri Türkiye şartlarına göre, T.C Bayındırlık bakanlığının birim fiyat analizleri verilerine istinaden hangi yöntemlerle yapılabilmeleri, ne hızda yapılması ve bunların toplam maliyete etkisi ne olduğu araştırılıp elde edilen verilerle süre-maliyet taviz verme optimizasyonu, Harmoni Arama metodunu kullanarak çok amaçlı yapılmıştır. Bu modelin nasıl çalışacağını göstermek üzere bir örnek uygulama detaylı olarak çözülmüştür. Örnek çözümün yanı sıra gerçek bir inşaat projesi verileri üzerinde de uygulanmış ve sonuçları yorumlanmıştır.

Abstract:
Project cost and project duration are the main factors in construction management. In real-life projects, both the trade-off between the project cost and the project completion time, and the uncertainty of the environment are considerable aspects for decision-makers. 

Planners, when they prepare time schedule of a project, consider the duration of activities and costs. For reducing the project duration, we can reduce the activities' durations by allocating additional resources, but this incurs additional costs in project. Therefore, the optimum time schedule for the project is provided by ensuring the trade-off between project time and total cost. Time-cost trade-off problems are usually intermittent and will be solved with minimizing the total cost by evaluating the time-cost of a certain number of pairs for each activity. 
In the situations that classical methods and software packages are not able to solve the time-cost trade-off problems, the meta-heuristic methods such as Genetic Algorithms, Particle Swarm Optimization and Ant Colony Optimization can be used. Most of these studies consider deterministic project values and include CPM (Critical Path Method) calculations for fitness value calculation. However, most construction projects are stochastic processes. 

In this study, different methods and speeds of the main activities are searched according to Turkey's construction conditions and construction works analysis of unit price data published by the Ministry of Public Works of the Republic of Turkey, and accordingly, the effects on the project total cost. A multi objective time-cost trade off optimization is done with obtained data by using Harmony Search optimization method. A sample project is solved to demonstrate how to operate this model. In addition, the model is implemented in a real construction project and the conclusions are interpreted.