Uluslararası ilişkilerin kuramsal çerçevesi ve siber güvenlik kavramının analizi
Theoretical framework of international relations and analysis of the cyber security concept
Yazar: BUĞRAHAN EMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VAHİT GÜNTAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Siber güvenlik = Cyber security ; Siber saldırı = Cyber attack ; Siber savaş = Cyber warfare ; Siber suç = Cybercrimes ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası ilişkiler teorileri = International relations theories

Özet:
Soğuk Savaş sonrası belirginleşen küresel terörizm, mikro milliyetçilik gibi yeni tehdit türlerinden biri de; kara, hava, deniz ve uzay harekât alanlarından sonra beşinci harekât alanı olarak nitelendirilen siber uzay üzerinden devlet ve toplum güvenliğine yönelik ortaya çıkan siber tehditler olmuştur. Dünya üzerinde internet kullanımının giderek yaygınlaşması ve internetin geçmiş dönemlerin geleneksel sınır algısını yok etmesi, bir bütün olarak internet ve ona bağlı elektrik, su, ulaşım, enerji gibi kritik altyapıları kapsayan siber alana gösterilen ilgide de belirgin artışlara sebep olmuştur. Bu süreçte devletler temel aktör olma konumlarını sürdürse de; devlet dışı örgütler, suç şebekeleri, çok uluslu şirketler gibi aktörlerin etkinlik kazanmasıyla Uluslararası İlişkiler disiplininde incelenen aktör algısında da değişimler yaşanmıştır. 

Yeni aktörlerin interneti ve ilintili sistemleri kullanarak güvenliğe yönelik tehdit oluşturmasıyla siber güvenliği sağlayabilmek kamu ve özel sektör için elzem hale gelmiştir. Bu açıdan çalışmada, siber güvenliğe yönelik tehdit oluşturan siber suçlar, siber saldırılar, siber savaş ve siber terörizm gibi olgular açıklanarak ayırt edici yönleri ve etkin bir siber güvenlik oluşturmak için gerekenlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca asimetrik özellik gösteren siber saldırılar ve siber savaşın, konvansiyonel saldırılar yerine ya da belirli durumlarda destek mahiyetinde yeni bir müdahale yöntemi olarak tercih edilebilirliği ölçülmeye çalışılmıştır. Bu açıdan konvansiyonel savaş yöntemleriyle siber savaşın özellikleri mukayeseli bir şekilde incelenmiş; örnek olaylar üzerinden de etki, kapsam, maliyet, atıf ve sorumluluk gibi çıktılarla siber savaşların tercih edilebilirliği sorgulanmıştır. 

Siber uzayda hangi aktörün ne kadar bir siber gücü elinde bulundurduğunu tespit etmek saldırı-savunma dengesi açısından önem arz etmektedir. Devletlerin konvansiyonel kapasitelerini ölçebilmek gerçeğe yakın sonuçlar ortaya koyabiliyorken; siber kapasitelerini ölçebilmek farklı girdilerin hesaba katılması sebebiyle zor hale gelmektedir. Çalışmanın bir diğer amacı bu ölçümün gerçeğe en yakın şekilde yapılmasını sağlayabilmektir. Ayrıca siber güvenlik kavramının bir bütün olarak Uluslararası İlişkiler disiplinini hangi açılardan dönüştürdüğünün klasik teoriler ve yaklaşımlar üzerinden ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu açıdan Uluslararası İlişkiler disiplini içinde inceleme olanağı bulunan siber güvenlik kavramının benzeşen ve farklılaşan yönlerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Abstract:
One of the new threats which became evident after the Cold War such as global terrorism and micro nationalism has been cyber threats to the security of the state and society over cyber space, which is described as the fifth operation domain after land, air, sea and space operations domains. The widespread use of the internet in the world and the fact that the internet has destroyed the traditional border perception of the past have also caused significant increases in the interest shown in the cyber space, which includes the internet and critical infrastructures such as electricity, water, transportation, and energy. In this process, although the states continue being the main actors; actors such as non-governmental organizations, crime networks and multinational companies started standing out; thus perception of actors examined in the International Relations discipline have changed. 

It became a must for the public and private sector to improve their  cyber security skills as the mentioned actors caused new threats to security by using the internet and related systems. In this respect, the aim of this study is to explain the facts such as cybercrime, cyber attacks, cyber warfare and cyber terrorism, which pose a threat to cyber security, and to reveal its distinctive aspects and what it takes to create an effective cyber security. In addition, it is attempted to measure the preferability of cyber attacks and cyber warfare that show asymmetric features as a new intervention method instead of conventional attacks or to support them in certain situations. In this respect, the features of cyber warfare have been examined comparatively with conventional war methods; the preferability of cyber warfare has been questioned through outcomes such as impact, extent, cost, attribution and responsibility over case studies.

It is important to determine which actor possesses how much cyber power in cyber space, in terms of attack-defense balance. Measuring the conventional capacities of states has realistic results; measuring cyber capacities becomes difficult due to the different inputs taken into account. Another aim of the study is to ensure that this measurement is performed in the most realistic way. In addition, it is aimed to reveal how the concept of cyber security transforms the discipline of International Relations as a whole through classical theories and approaches. In this respect, it is aimed to reveal the similar and differentiating aspects of the concept of cyber security, which can be examined within the discipline of International Relations.