Şeker pancarında kullanılan farklı herbisitlerin verim ve yabancı ot kontrolündeki etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the efficiency of different herbicides used in sugar beet on yield and weed control
Yazar: FATİH PEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET DEMİR KAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kök verimi = Root yield ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu araştırmada amaç, şeker pancarı tarımında çapalamaya gerek olmayacak şekilde yabancı otları, herbisit uygulamaları ile kontrol altına alma olanaklarının incelenmesidir. Eskişehir koşullarında 2022 yılında yürütülen çalışmada, ALS inhibitör herbisitine dayanıklı Smart Sephora şeker pancarı çeşidi ile Metamitron+Quinmerac (MQ) ve ALS inhibitörü (Foramsulfuron+Thiencarbazone-methyl) herbisitleri kullanılmıştır. Araştırmada iki herbisitin uygulama zaman ve dozları ile oluşturulan 10 farklı herbisit uygulaması (T1: Ekim sonrası (ES) M+Q, T2: Ekim sonrası (ES) ALS, T3: 4 yapraklı dönemde (V4) M+Q, T4: 4 yapraklı dönemde (V4) 100 mL/da ALS, T5: 4 yapraklı dönemde (V4) 150 mL/da ALS, T6: ES M+Q + V4 döneminde M+Q, T7: ES M+Q + V4 döneminde 50 mL/da ALS, T8: ES 50 mL/da ALS + V4 dönemi 75 mL/da ALS, T9: V2 döneminde 50 mL/da ALS + V4 döneminde 50 mL/da ALS, T10: V2 döneminde 50 mL/da ALS + V4 döneminde 50 mL/da ALS + yayıcı yapıştırıcı) düzenlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, en yüksek kökgövde ağırlığı 1303 g/bitki ile T10 ve en yüksek verim T8 uygulamasında belirlenmiştir. Şeker varlığında ise en yüksek değer (%14,5) T3 uygulamasından elde edilmiştir. Deneme alanında en fazla rastlanan yabancı otlar sırasıyla domuz pıtrağı (Xanthium strumarium L., %57,5), sirken (Chenopodium album L., %37,5), kırmızı köklü tilkikuyruğu (Amaranthus retroflexus L, %17,5) ve darıcan (Echinochloa crus-galli L., %15,0) olmuştur. En düşük yabancı ot yoğunluğu T8 ve T5 uygulamalarında tespit edilmiştir. Şeker pancarı verimi ile yabancı ot türlerinin yoğunlukları arasında negatif korelasyonlar hesaplanmıştır. Verim ile sirken (r= -0,684**) ve domuz pıtrağı yoğunluğu (r= -0,641**) arasında negatif ve önemli ilişkiler hesaplanmıştır. Sonuçta, şeker pancarında etkili yabancı ot kontrolü için ekim sonrası 50 mL/da ALS + V4 döneminde 75 mL/da ALS inhibitörü yapılan (T8) uygulamasının önerilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research was to examine the possibilities of controlling weeds with herbicide applications without the need for hoeing in sugar beet cultivation. In the study carried out in Eskişehir conditions in 2022, ALS-inhibitor herbicide-resistant sugar beet cultivar Smart Sephora and herbicides of Metamitron+Quinmerac (M+Q) and ALS inhibitor (Foramsulfuron+Thiencarbazone-methyl) herbicides were used. Ten herbicide applications, which were created with the application times and doses of the two herbicides, (T1: M+Q at preemergence (PE), T2: ALS inhibitor at PE, T3: M+Q at four leaf stage (V4), T4: 100 mL/da ALS at V4, T5: 150 mL/da ALS at V4, T6: M+Q at PE + M+Q at V4, T7: M+Q at PE + 50 mL/da ALS at V4, T8: 50 mL/da ALS at PE + 75 mL/da ALS at V4, T9: ALS (50 mL/da) at V2 + ALS (50 mL/da) at V4, T10: ALS (50 mL/da) at V2 + ALS (50 mL/da) at V4 + adhesive) were arranged. The results of the research showed that the highest root weight was determined with 1303 g in T10 and the highest yield was determined in T8 application. In terms of digestion, the highest value (14.5%) was obtained from T3 application. The most common weeds in the experimental area were rough cocklebur (Xanthium strumarium L., 57.5%), lambsquarters (Chenopodium album L., 37.5%), redroot pigweed (Amaranthus retroflexus L., 17.5%) and cockspur grass (Echinochloa crus-galli L., 15.0%), respectively. The lowest weed density was determined in applications of T8 and T5. Negative correlations were calculated between the yield of sugar beet and the density of weed species. Negative and significant relationships were calculated between yield and lambsquarters (r= -0.684**) and rough cocklebur density (r= -0.641**). As a result, it was concluded that herbicide application (T8) of 50 mL/da ALS at PE + 75 mL/da ALS at V4 period should be recommended for effective weed control in sugar beet.