Proaktif kişilik ve iş becerikliliğinin problem çözme becerilerine etkisi: Turist rehberleri üzerine bir araştırma
The effect of proactive personality and job crafting on problem solving skills: A study on tourist guides
Yazar: ZUHAL YAŞAR
Danışman: PROF. DR. OKTAY EMİR ; DOÇ. DR. YASİN KELEŞ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turist rehberleri, çalışma koşulları gereği tur süresince insanlarla sürekli iletişim ve etkileşim halindedirler. İnsanın insana hizmet ettiği bu çalışma ortamında problemlerin ortaya çıkması oldukça doğaldır. Ancak ortaya çıkan problemlerin müşteriye yansıtılması hoşgörülen bir durum değildir. Turist rehberlerinin bu mesleği sorunsuz bir şekilde icra etmeleri, karşılaşılan problemleri doğru yöntemler kullanarak etkili bir şekilde çözebilmeleri turizm sektörünün başarısını doğrudan etkileyecektir. Dolayısıyla turist rehberlerinin problem çözme becerisine etki eden faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda bu araştırmada, turist rehberlerinin proaktif kişilik ve iş becerikliliklerinin problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Uygulama aşamasında anket tekniğinden faydalanılmış; basit tesadüfî örnekleme yöntemiyle 410 eylemli turist rehberine ulaşılmıştır. Verilerin analizinde geçerlilik ve güvenirlik analizleri, bağımsız örneklemler için t-test, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, turist rehberlerinin proaktif kişilik ve iş becerikliliklerinin problem çözme becerilerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre, proaktif kişiliğin problem çözme yeteneğine güven ile yaklaşma kaçınma boyutunu pozitif yönlü etkilediği, kişisel kontrol üzerinde ise etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca görev becerikliliğinin problem çözme becerisi alt boyutlarının hepsini pozitif yönlü etkilediği, bilişsel beceriklilik ve ilişkisel becerikliliğin ise kişisel kontrol üzerinde etkisinin olmadığı, fakat problem çözme yeteneğine güven ve yaklaşma-kaçınma boyutunu pozitif yönlü etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak turist rehberlerinin konuya ilişkin görüşlerinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Turist Rehberleri, Problem Çözme Becerisi, Proaktif kişilik, İş becerikliliği

Abstract:
Tourist guides are in constant communication and interaction with people during the tour due to working conditions. It is quite natural that problems arise in this working environment where man serves man. However, it is not a tolerant situation to reflect the problems that arise to the customer. The fact that tourist guides perform this profession smoothly and solve the problems encountered effectively by using the right methods will directly affect the success of tourism sector. Therefore, it is necessary to determine the factors affecting the problem solving skills of tourist guides. In this direction, the aim of this research is to determine the effect of tourist guides on proactive personality and problem solving skills of business people. During the application phase, the survey technique was used; 410 tourist guides who are active were reached by simple random sampling method. Validity and reliability analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance and correlation were used in the analysis of the data. As a result of the research, it was concluded that the proactive personality and job crafting of tourist guides affect problem solving skills. Accordingly, it was determined that proactive personality positively affects the approach avoidance dimension with confidence in problem solving ability, while it has no effect on personal control. In addition, it has been found that task crafting positively affects all of the problem-solving skill sub-dimensions, while cognitive crafting and relational crafting have no effect on personal control, but positively affect the problem-solving ability trust and approach-avoidance dimension. Finally, it has been concluded that the opinions of tourist guides on the subject show significant differences according to some demographic variables.
Keywords: Tourist Guides, Problem Solving Skills, Proactive Personality, Job Crafting