Hemodiyaliz hastalarına verilen Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na göre yapılandırılmış hemşirelik bakımının semptom şiddeti ve konfora etkisi
The effect of nursing care structured according to Kolcaba's Comfort Theory given to hemodialysis patients on symptom severity and comfort
Yazar: GAMZE GÖKE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Diyaliz = Dialysis ; Hasta bakımı = Patient care ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Araştırma hemodiyaliz hastalarına verilen "Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na göre yapılandırılmış hemşirelik bakımının" semptom şiddeti ve konfora etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yarı deneysel olarak Kasım 2021- Mayıs 2022 tarihleri arasında Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, uygulama grubu 22, kontrol grubu 24 olmak üzere toplam 46 hemodiyaliz hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Hasta Tanıtım Formu, Diyaliz Semptom İndeksi ve Hemodiyaliz Konfor Ölçeği- Versiyon II kullanılarak  toplanmıştır. Uygulama grubunda yer alan hastalara 2 hafta boyunca "Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na göre yapılandırılmış hemşirelik bakımı" araştırmacı tarafından verilmiştir. Ayrıca bakımı desteklemek amacıyla araştırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek hemodiyaliz hastalarında görülen fiziksel, psikospiritüel, çevresel ve sosyokültürel sorunlar dikkate alınarak hazırlanan "Kolcaba'nın konfor kuramına göre yapılandırılmış hemodiyaliz hastalarının bakımına yönelik eğitim kitapçığı" hastalara yazılı doküman olarak verilmiştir. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik izin ve hastane yazılı kurum izni alınmıştır. Uygulama grubunun 1. gün, 15.gün ve 21. gün Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalamaları sırasıyla; 46.90±17.70, 34.81±14.00 ve 30.59±12.31 olarak belirlenmiştir. Uygulama grubundaki hastaların Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalamalarının zamana göre azaldığı saptanmıştır. Kontrol grubunun 1. gün, 15.gün ve 21. gün Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalamaları sırasıyla; 48.66±15.26, 50.87±16.03 ve 51.12±15.36 olarak belirlenmiştir. Kontrol grubundaki hastaların Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalamalarının ise zamana göre arttığı belirlenmiştir. Uygulama grubunun 1. gün, 15.gün ve son test Hemodiyaliz Konfor Ölçeği- Versiyon II toplam puan ortalamaları sırasıyla; 94.18±9.57, 101.90±8.00 ve 102.81±7.70 olarak belirlenmiştir. Uygulama grubundaki hastaların Hemodiyaliz Konfor Ölçeği- Versiyon II toplam puan ortalamalarının zamana göre arttığı saptanmıştır. Kontrol grubunun 1. gün, 15.gün ve 21. gün Hemodiyaliz Konfor Ölçeği- Versiyon II toplam puan ortalamaları sırasıyla; 93.75±14.01, 92.25±13.50 ve 92.45±13.62 olarak belirlenmiştir. Kontrol grubundaki hastaların Hemodiyaliz Konfor Ölçeği- Versiyon II toplam puan ortalamalarının zamana göre azaldığı saptanmıştır. "Kolcaba'nın Konfor Kuramı'na göre yapılandırılmış hemşirelik bakımının" hemodiyaliz hastalarının diyalize bağlı semptomlarını azaltmakta ve konforlarını arttırmaktadır. Bu araştırma sonuçları, hemodiyaliz hastalarının hemşirelik bakımında hastayı bütüncül olarak ele alan hemşirelik kuram ve modellerinin kullanılmasının önemini ortaya koymuştur.

Abstract:
The research was conducted to evaluate "The effect of nursing care structured according to Kolcaba's Comfort Theory", which is given to hemodialysis patients, on symptom severity and comfort. The research was carried out semi-experimentally between November 2021 and May 2022 in Karaman in Turkey Training and Research Hospital Hemodialysis Unit. The sample of the study consisted of 46 hemodialysis patients, 22 in the application group and 24 in the control group. The data of the study were collected using the Patient Diagnosis Form, Dialysis Symptom Index, and Hemodialysis Comfort Scale-Version II. Nursing care structured according to Kolcaba's Comfort Theory was given to the patients in the application group for 2 weeks by the researcher. In addition, in order to support care, the related literature was reviewed by the researchers, and the "educational booklet for the care of hemodialysis patients, structured according to Kolcaba's comfort theory", which was prepared considering the physical, psychospiritual, environmental and sociocultural problems in hemodialysis patients, was given to the patients as a written document. Ethical approval and hospital institution permission were obtained for the implementation of the study. The 1st day, 15th day and 21st day Dialysis Symptom Index score averages of the treatment group were respectively; It was determined as 46.90±17.70, 34.81±14.00 and 30.59±12.31. It was determined that the Dialysis Symptom Index score averages of the patients in the treatment group decreased over time. Dialysis Symptom Index score averages of the control group on the 1st day, 15th day and 21st day, respectively; It was determined as 48.66±15.26, 50.87±16.03 and 51.12±15.36. It was determined that the mean Dialysis Symptom Index scores of the patients in the control group increased over time. The mean scores of the 1st day, 15th day and post-test Hemodialysis Comfort Scale-Version II scores of the application group were respectively; It was determined as 94.18±9.57, 101.90±8.00 and 102.81±7.70. It was determined that the mean total score of Hemodialysis Comfort Scale-Version II of the patients in the treatment group increased over time. The mean scores of the control group on the 1st day, the 15th day and the 21st day of Hemodialysis Comfort Scale-Version II were respectively; It was determined as 93.75±14.01, 92.25±13.50 and 92.45±13.62. It was determined that the mean total score of Hemodialysis Comfort Scale-Version II of the patients in the control group decreased over time."Nursing care structured according to Kolcaba's Comfort Theory" reduces the dialysis-related symptoms of hemodialysis patients and increases their comfort. The results of this research revealed the importance of using nursing theories and models that deal with the patient holistically in the nursing care of hemodialysis patients.