İlköğretim okullarının başarı durumlarına göre yöneticilerin duygusal zekâları ile öğretmenlerin öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
In 21st century, while assessing individuals? achievement, it has been started to question how sufficent they are in managing themselves and others rather than considering their levels of intelligence or educational and expetise background
Yazar: ÖMER AKAR
Danışman: PROF. DR. ZUHAL CAFOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Okul yöneticileri = School administrators ; Seviye Belirleme Sınavı = Level Determination Exam ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
21. yy' da kişilerin başarısı değerlendirilirken artık onların zekâ ya da eğitim ve uzmanlıklarının düzeyi değil, kendilerini ve diğer insanları idare etmekte ne denli yeterli oldukları sorgulanmaya başlanmıştır. IQ' nun bu yeni ölçütle bir ilgisi kalmamıştır. insanların işlerini yapmaya yetecek kadar teknik bilgiye zaten sahip oldukları varsayılarak, bunların yerine inisiyatif ve empati, uyum gösterebilme ve ikna edicilik gibi kişisel vasıflar üzerinde odaklanılmaktadır. Öğrencinin akademik, sosyal ve duygusal gelişimi artık sadece öğrencinin ve öğretmenin katkısı ve çabasıyla değil, aynı zamanda yöneticilerin de katkısıyla sağlanabilmektedir. Etkili eğitim ve öğretim için eğitimin tüm paydaşlarının sürece dahil olması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Bu araştırmada, öğretmen algılarına göre ?lköğretim okulu müdürlerinin duygusal zekâları ile öğretmenlerin öz yeterliliklerinin öğrencilerin sınav başarısı üzerine etkisini belirlemektir. Tarama modelinde olan bu araştırmada, ilköğretim okulu öğrencilerinin SBS başarısı bağımlı değişkenini oluşturmuştur. Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin duygusalzekası ile öğretmenlerin öz yeterlilik algısı değişkenleri ise, araştırmada bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan resmî ilköğretim okullarında görevli öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada, tabakalı örnekleme yoluyla örneklem seçilmiştir. Araştırmada, Ankara'ya bağlı sekiz merkez ilçede (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan, Yenimahalle) görevli 1500 öğretmenden veri toplanmıştır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Duygusal Zeka Ölçeği ve Özyeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesi amacıyla Verilerin analizinde yüzde frekans, ortalama, standart sapma istatistiklerinin yanı sıra tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca Duygusal Zeka Ölçeği'nin yapı geçerliliğini doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Veriler SPSS 17 ve LISREL 8.7 paket programlarında analiz edilmiş olup anlamlılık düzeyi .05 olarak ele alınmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre SBS başarı düzeyleri farklı öğrencilerin bulunduğu okulların yöneticilerinin öğretmen algılarına göre duygusal zeka düzeyleri toplam puanları ile duygusal zeka alt ölçeklerinden (Öz Bilinç, Öz Yönetim, Sosyal Bilinç ve ?lişki Yönetimi) elde edilen puanların farklılaştığı bulunmuştur. SBS başarı düzeyleri farklı öğrencilerin iv bulunduğu okullarda görev yapan öğretmenlerin öz yeterlilik düzeyi toplam puanları ile öz yeterlilik alt ölçeklerinden (Öğrenci Katılımını Sağlama, Öğretim Stratejileri ve Sınıf Yönetimi) aldıkları puanların ise farklılaşmadığı görülmektedir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde yorumlanarak önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Seviye Belirleme Sınavı, Özyeterlilik, Duygusal Zeka

Abstract:
In 21st century, while assessing individuals? achievement, it has been started to question how sufficent they are in managing themselves and others rather than considering their levels of intelligence or educational and expetise background. Thus, IQ has nothing to do with this new criterion. Due to the assumption that individuals have already got enoughtechnical knowledge to carry out their work, it rather focused on personal qualitiessuch as taking initiative, being emphatic, capability of adaptability and being persuasive instead. Student?s academic, social and emotional development cannot be pursued not only by student?s effort and teacher?s help but also contribution by administrators. In order to offereffective education and instruction all parties of education system should be involved in the process.The aim of this research is to find out the effect of primary school principals? EQ and teachers? self-sufficiency on students? exam success according to perceptions of teachers. In this survey model of research, primary students? success of ?SBS? (scholastic achievement test) has been the dependent variable. However, primary school principals? EQ and teachers? self-sufficiency according to perceptions of teachers have been independent variables in this research.The population of this research is comprised of primary state school teachers in central districts of Ankara. The sampling is done through stratified method. The data was collected from 1500 teachers working in any of the eight central counties of Ankara (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan, Yenimahalle). In order to collect data, participant personal information form, EQ scale and Selfsufficiency scale were developed by the researcher. To be able to work out the sub-problems of the research in the analysis of data, percentage frequencies, median, standars deviation andalso ANOVA have been used. Corroborative factor analysis has been used to test the construct validity of EQ Scale. The data was analysed via SPSS v.17 and LISREL v.8.7 and level of significance is taken as .05.The results of the research have shown that schools where there have been students whose levels of achievement at ?SBS? test are varied, the total points of administrators? EQ levels according to teachers? perceptions and total points gathered from EQ sub-scales (Selfawareness, Self-management, Social awareness, Interpersonal management) have differed. However, at schools where there have been students whose levels of achievement at ?SBS? test are varied, total points of sulf-sufficiency levels of teachers at these schools and points vi gathered from self-sufficiency sub-scales (making learners involved in lessons, teaching strategies and classroom management) have not differed. The results have been interpreted within the framework of literature review so that it could be put forth recommendations for practice.