Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin COVID-19 sürecinde eğitim ve çevrimiçi (uzaktan) eğitim deneyimleri
Education and online (distance) education experiences of parents with a child with Autism Spectrum Disorder in the COVID-19 process
Yazar: TURAN DEMİRKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN AYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu olan ebeveynlerin COVID-19 dönemindeki uzaktan eğitim ve eğitim deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada COVID-19 döneminde ilköğretim düzeyinde eğitim alan otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip 16 ebeveyn ile yarı – yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda COVID-19 döneminde otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların uzaktan eğitime katılma konusunda sınırlı ilgi ve dikkat özellikleri nedeniyle zorluklar yaşadığı,  bu dönemde eğitimde alınan kararlara uyum sağlamakta problem yaşadıkları, teknolojik imkanlara sahip olmada yetersiz kaldıkları ve bunları eğitim amaçlı kullanmakta zorlandıkları, değişen aile düzenlerinin hem çocuğun hem de ailelerin yaşamlarını etkilediği, öğretmenlerin ve tüm eğitim paydaşlarının bu süreçle ilgili hazırlıksız oldukları görülmektedir. 
Aileler kaliteli zaman geçirmekte, bu süreci çocuklarına anlatmakta zorluk yaşadıklarını ve çocuğun eğitim yükünün daha çok ebeveyn üzerinde olmasının kendilerini yetersiz hissettirdiğini ve psikolojik olarak yıprandıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar çocuklarının akademik, sosyal, davranışsal alanlardaki becerilerinde yüz yüze eğitimle uzaktan eğitimi karşılaştırdıklarında çocuklarının yüz yüze eğitimde daha başarılı olduğunu belirtmişler. Uzaktan eğitimin çocukların hareket alanını kısıtladığını ve öfke, stres ve kaygı seviyelerinin yükseldiğini söylemişlerdir. Ailelerin bu süreçte psikolojik ve maddi desteklere, çocuklarıyla ilgili kaygılarının azaltılmasına, okul, öğretmenle iletişimin arttırılmasına ihtiyaç duyduğu bulunmuştur. Bunların yanı sıra COVID-19 sürecinin bazı çocuklarda akademik ve davranışsal alanlarda olumlu gelişmeler ortaya çıkmasına katkı sağladığı, aile içi iletişimi güçlendirdiği bulgularına ulaşılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip aileler için sürekli destek sağlanması, olası yüz yüze eğitimi etkileyebilecek durumlar için öncesinde müdahale planları yapılması gerektiği, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların eğitiminde aile katılımının ve aile bilgilendirmesinin, destek eğitim hizmetlerinin süreklilik sağlaması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the distance education and education experiences of parents with a child with autism spectrum disorder during the COVID-19 period. The research was carried out with a phenomenological design, one of the qualitative research designs. In the study, semi-structured interviews were conducted with 16 parents who had a child with autism spectrum disorder who were educated at primary level during the COVID-19 period, and the data obtained were analyzed by content analysis method.
As a result of the research, it was found that children diagnosed with autism spectrum disorder during the COVID-19 period had difficulties in participating in distance education due to their limited interest and attention characteristics, they had problems in adapting to the decisions taken in education during this period, they were insufficient in having technological opportunities and they had difficulty in using them for educational purposes, it is seen that changing family orders affect the lives of both the child and the families, and that teachers and all education stakeholders are unprepared for this process.
Families have stated that they have difficulty in spending quality time, explaining this process to their children, and that the educational burden of the child is mostly on the parents, making them feel inadequate and psychologically worn out. When the participants compared face-to-face education with distance education in their children's academic, social and behavioral skills, they stated that their children were more successful in face-to-face education. They said that distance education limited children's range of motion and their anger, stress and anxiety levels increased. It has been found that families need psychological and financial support, reduce their anxiety about their children, and increase communication with school and teacher in this process. In addition, it has been found that the COVID-19 process contributes to the emergence of positive developments in academic and behavioral areas in some children and strengthens intra-family communication.
According to the findings of the study, it is recommended to provide continuous support for families with children with autism spectrum disorder, to make intervention plans beforehand for situations that may affect face-to-face education, and to ensure continuity of family participation and family information and support education services in the education of children with autism spectrum disorder.