Bütüncül yöntem ve toplumsal zihniyet değişimi ekseninde Çin sanayileşmesi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the industrialization of China with a holistic method and social mentality change
Yazar: ABDULLAH KAŞGARLI
Danışman: PROF. DR. OSMAN ŞİMŞEK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu çalışmada Çin sanayileşmesi nitel ve nicel bütüncüllük çerçevesinde, toplumsal zihniyetin görünmeyen(din) ve görünen(iktisat uygulamaları) eşgüdümünde, kültür-iktisat ilişkileri birliğinde, İktisat sosyolojisi temelli olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda hermonotik düşünce yöntem anlayışı çerçevesinde M. Weber'in Batı sosyal bilim literatünde önemli bir yeri bulunmaktadır. Max Weber, Batı medeniyetinin liberal kapitalist eksenli "iktisat-din" ilişkisini hermonotik düşünce yöntem bağlamında ele alan bir düşünürdür. Bu noktada Weber hermonotik zihniyet okuma birikimi ile Çin sanayileşmesinin sistemsel özelliklerine yönelik değerlendirmeler yaparak bir başka medeniyetin (Çin Medeniyeti)sanayileşme kültürünü din-iktisat etkileşiminin okumasını ortaya koymuştur. Bu bağlamda Max Weber "Protestan ahlakı ve Kapitalizmin ruhu" başlıklı çalışmasında ileri sürdüğü iddiasını test etmek amacıyla din-iktisat ekseninde yürüttüğü "Dünya Dinlerinin İktisat Ahlakı" başlığı taşıyan çalışmalarının ilk kısmı olan "Çin Dini: Konfuçüzm ve Taoizm" de eski Çin'de, sanayi kapitalizminin ortaya çıkmamasının Konfuçüzmden kaynaklandığı tespitinde bulunmuştur. Buna göre de Weber esas olarak şu iki sebebe vurgu yapmıştır. Bunlardan birincisi, Konfuçüzm kaynaklı yapısal (sistemsel) sorunun var olmasıdır. Diğeri, insanı dünyevileşmeye yönlendiren "(iktisat zihniyetini de içeren) kapitalist ruh"un yokluğudur. Oysa 20.yüzyılın 80'li yıllarına kadar Japonya, Güney Kore, Singapur, Tayvan ve Hong Kong gibi Konfuçüzm kültürüne sahip ülke ve bölgelerde sanayileşme tamamlanmış ve kapitalizm gerçekleşebilmiştir. Son olarak ise Çince kaynaklarda yapılan tespitlere göre, 2015 yıllarından bu yana post sanayileşme sürecine girilmiştir. Bu çalışmada Weber'in din-iktisat ekseninde yaptığı tespitlerden yola çıkılarak, Çinin sanayileşme sürecindeki toplumsal zihniyet, yapısal(sistemsel) ve kültürel unsurlardaki değişmelerde ele alınarak, sorunların nasıl giderildiği, kapitalist ruhun nasıl aşılandığı ve nihayet sanayileşmenin(Çin kapitalizminin) nasıl gerçekleştiği açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, Chinese industrialization has been discussed within the framework of qualitative and quantitative holism, in the coordination of the invisible (religion) and visible (economic practices) of the social mentality, in the unity of culture-economic relations, based on economic sociology. In this context, M. Weber has an important place in the Western social science literature within the framework of hermonotic thought management approach. Max Weber is a thinker who deals with the liberal capitalist-oriented "economics-religion" relationship of Western civilization in the context of hermonotic thought method. At this point, Weber revealed the reading of the industrialization culture of another civilization (Chinese Civilization) by religion-economic interaction by making evaluations about the hermonotic mentality reading accumulation and the systemic features of Chinese industrialization. Max Weber ascertained that the absence of industrial capitalism in ancient China was due to Confucianism on "Chinese Religion: Confucianism and Taoism" what the first part of "Economic Ethics of World Religions" which working to test the claim in his work titled "The Protestant ethic and the spirit of Capitalism". He emphasized two reasons about it lastly. One is existence of structural (systemic) problem originating from Confucianism. The other is absence of the "Capitalist Spirit" that leads people to secularization. However, until the 80s of the 20th century, industrialization was completed and capitalism could be realized in countries and regions with Confucian culture such as Japan, South Korea, Singapore, Tayvan and Hong Kong. Finally, according to the determinations made in Chinese sources, a post-industrialization process has been began since 2015. In this study, based on the determinations made by Weber, and Considering the changes in the social mentality, structural (systemic) and cultural elements in the industrialization process of China, It has been tried to explain how the problems are solved, how the capitalist spirit is instilled and finally how industrialization (Chinese Capitalism) takes place.