GATA geriatri polikliniğine başvuran ve çoklu ilaç kullanan yaşlıların ilaç kullanım hatalarının önlenmesine yönelik hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi
Admitted to the GATF geriatrics clinic and multi-drug usage of the elderly nursing interventions for the prevention of drug use determination of misused
Yazar: SAHABAT ŞAKAR COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY ORTABAĞ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Tedavi hataları = Medication errors ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
GATF Geriatri Polikliniğine Başvuran Ve Çoklu İlaç Kullanan Yaşlıların İlaç Kullanım Hatalarının Önlenmesine Yönelik Hemşirelik Girişimlerinin Belirlenmesi,Bu çalışma, Geriatri polikliniğine başvuran yaşlıların çoklu ilaç kullanım hatasını önlemeye yönelik hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi amacıyla müdahale araştırması olarak planlanmıştır. Araştırma, Ekim 2009-Nisan 2010 tarihleri arasında GATF Geriatri BD. Polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 65 yaş ve üzeri, çoklu ilaç kullanan, iletişim kurulabilen, demans ve alzeimer hastası olmayan, araştırmaya katılmayı kabul eden 63 hasta oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, ?Hastaların Tanıtıcı Bilgilerine Yönelik Veri Toplama Formu?, `'Yaşlı bireylerin kronik hastalıkları, reçete edilen ilaçlar, ilaç kullanım bilgileri ve hatalı ilaç kullanım davranışları ayrıca ilaç kullanımıyla ilgili detayları hatırlamak için herhangi bir yöntem izleyip izlememe nedenlerini sorgulayan 51 sorudan oluşan anket formu?, Barthel Indeksi (Günlük Yaşam Aktivitesi) ve Mini Mental Test (MMT) kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Toplanan veriler doğrultusunda yaşlı bireylere ilaç kullanımı ile ilgili bireysel eğitim verilmiş, hazırlanan materyaller ( ilaç tedavi takvimi, ilaç tedavi kartı ve broşür) sunulmuş, geri bildirim için katılımcılarla en az bir ay sonrasına randevu alınarak tekrar yüz yüze görüşülmüştür. İstatistiksel analizler için yüzdelik dağılım, Ki-kare testi ve McNemar analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin % 49.2'si 75 yaş ve üstü grubunda, % 58.7'si üç ve dört kronik hastalığa sahip ve %76.2'si dört ve yedi adet ilaç kullanmaktadır. Yaşlı bireylerin % 77.8'nin reçete edilen ilacı düzenli ve doğru kullanmadıklarını, % 52.4'ü de reçetesiz ilaç aldıklarını ifade etmişlerdir. Çalışma sonucuna göre bireylerin %58.7'sinde kullandıkları ilaca bağlı yan etki yaşadıkları saptanmış ve en sık mide rahatsızlıkları görülmüştür (% 41.3). Çalışmaya katılan bireylerin % 34.9'u geçmişte ilaç kullanım hatası yapmış, ilaç kullanım hatasını önlemek için büyük bir çoğunluğu herhangi bir yöntem kullanmamış, kullanmama nedeni olarak bilgilendirilmediğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerin ilaç kullanım bilgisini artırmak ve hatalı ilaç kullanım davranışlarını en aza indirmek amacıyla bireysel eğitim verilmiştir. Eğitim sonucunda yaşlı bireylerin ilaç kulanım bilgisinin arttığı, hatalı ilaç kullanım davranışının azaldığı saptanmıştır. Bireysel eğitimin, etkinliğinin ve sürekliliğinin sağlanması için yaşlı bireylerin belli aralıklarla gözlemlenmesi ve eğitimin daha uzun bir süreye yayılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Yaşlı, çoklu ilaç kullanım, bireysel eğitim ve hemşirelik girişimiYazar Adı: Yük. Hem. Sabahat COŞKUNDanışman: Yrd. Doç. Dr. Sağ. Yb. Tülay ORTABAĞ

Abstract:
ABSTRACTAdmitted to the GATF Geriatrics Clinic and Multi-Drug Usage of the Elderly Nursing Interventions for the Prevention of Drug Use Determination of Misused,This study was planed as a nursing research in order to determine the nursing interventions about multi-drug missive with elderly people in geriatric outpatient clinic. The research was carried out in BD GATF Geriatrics out patient clinics between October 2009-April 2010. The study samples was consisted of 63 patients who are over 65 years, using multi-drug, can establish communication and without alzeimer and dementia. In the research many documents, forms, tests where used such as; Mini Mental Test(MMT), Barthel Index(activities of daily living), a questionnaire-consisted of 51 questions which questions the reasons of whether they follow any methods to remember the details about using drugs, the chronic diseases of elderly persons, prescripted drugs and drug usage informations and incorrect drug usage behaviours. Datas were collected by face to face interview method by the resarcher. An individual training was given to elderly people about drug use in accordance with the collected datas, prepared materials(medication Schedule, medication card and brochure) were presented, to give feedback the elderly people were interviewed again by giving appoinment at least one month after. For statistical analysis some analysises such as average, percentage distribution, chi-square test and Mc Nemar were used. 49.2% percentages of individuals were 75 years and above, moreover 58.7% percentages of individuals have there or four chronic diseases and 76.2%?s use four or seven drugs. İt is stated that 77.8 % percentages of individuals irregular and unproper use of prescribed medicines, 52.4 %?s took medicines without prescription. According to results of studies among 58.7 % percentages of individuals drug-induced side effects and most frequently stomach disorders were observed(41.3%). 34.9 % of participants in the study made mistakes when using drugs in the past, the vast majority of them didn?t use any methods to prevent these mistakes, stated that they weren?tinformed about that as a reason. As a result, an individual training was given in order to increase the knowledge of elderly people who are under responsibility of nurses in drug usage, and to minimize the misuse of drug taking behaviours. At the end of the training its observed that the knowledge of elderly people about drug usage was increased and misuse of drug taking behaviours were decreased. To ensure effectiveness and continuity of individual training, its recommended to observe the elderly people at certain intervals and to spread the training to a longer period of time.Key words: Elderly, polypharmacy, individual training and nursing initiation.Author?s name: Sabahat COŞKUN, RNSupervisor: Tülay ORTABAĞ, RN, PhD, Assist. Prof.