Türkiye'de doğal ve konjonktürel işsizlik bileşenlerinin eşleşme modeli ve akım yaklaşım ile belirlenmesi: Kısa ve uzun dönem etkiler
Decompose of cyclical and structural component of unemployment by matching and flow approach in Turkey: Short and long run effects
Yazar: MUSTAFA NAL
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ MIHCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Eşleşme = Coupling ; Eşleşme piyasaları = Matching markets ; Kapitalizasyon = Capitalization ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş gücü politikaları = Labour policies ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de işsizlik oranındaki yapısal ve konjonktürel bileşenlerinin modern emek piyasası teorileri (akım yaklaşım ve eşleşme modeli) ile incelenmesi ve uzun dönem emek verimliliği ve işsizlik ilişkisinin Türkiye emek piyasası verileri ile araştırılmasıdır. Bu çalışma ayrıca İŞKUR raporlarında yer alan bilgi açısında zengin olan verinin emek piyasası analizlerinde kullanılmasını da amaçlamaktadır. Türkiye emek piyasası için çok sayıda çalışma olmasına rağmen akım yaklaşım ve eşleşme modeli araçlarını kullanan az sayıda çalışma bulunmaktadır ve ayrılma oranı için detaylı analizler yapılmamıştır. Analiz 2005-2017 dönemini kapsamaktadır ve İŞKUR ve TÜİK verileri kullanılmıştır. Türkiye için doğal işsizlik oranı, iş bulma oranı ve ayrılma oranının uzun dönem ortalamaları kullanılarak akım yaklaşım ile elde edilmiştir. Eşleşme fonksiyonu ekonometrik yöntemlerle tahmin edilerek Beveridge eğrisi oluşturulmuştur. Uzun dönem emek verimliliğinin işsizlik üzerine etkisi ise Kapitalizasyon Modeli kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de iş bulma oranı ve ayrılma oranı ortalama seviyeleri 2013 yılı içerisinde kırılarak değişmiş ve doğal işsizlik oranı yükselmiştir. Ayrıca bu dönemde iş bulma ve ayrılma oranı GSYH açığı/fazlasına verdiği tepki değişerek Okun katsayılarının değişmesine neden olmuştur. Emek piyasasındaki bu değişmelere, Aktif İşgücü Politikaları ve İnşaat ve Hizmet sektörlerindeki hızlı büyümenin neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada Kapitalizasyon modelinin uzun dönem iş yaratma koşulu Türkiye verileri test edilmiş ve firmaların açık işlerini doldurma oranının bu koşulla tutarlı hareket ettiği görülmüştür. Bu sonuca göre, uzun dönem emek verimliliği büyüme oranının doğal işsizlik oranı üzerine negatif etkiye sahip olduğu görüşü Türkiye verileri ile ret edilememektedir.

Abstract:
The purpose of this study is decomposing and investigating structural and cyclical components of unemployment in Turkey by modern labor market theories (flow approach and search and matching model) and investigating relationship between long-run labor productivity and unemployment with Turkish labor market data. Turkish Employment Agency generate data that contain rich information about labor market, this study also aims to use the data for labor market analysis. Although there are many studies examining Turkish labor market, the few of them has used the flow approach and search and matching model.  The studies haven't involved detalied analysis separation. The analysis covers the period 2005-2017 and used Turkish Employment Agency Database and Turkish Statistical Institute Database. The natural unemployment rate of Turkey has been obtained long term average of job finding rate and separation rate by using flow approach. Beveridge curve has been generated by estimating the matching function. The effect of long-term labor productivity on unemployment has been investigated using the Capitalization Model. According to the results of the study, the average job finding rate and the separation rate in Turkey increased in 2013 and changed the natural unemployment rate. In addition, the response of job finding and separation rates to the GDP deficit / surplus has changed, leading to a change in the Okun's coefficients in this period. These changes in the Turkish labor market have been achieved as a result of the Active Labor Market Policies and the rapid growth of Construction and Services sectors. Long-run job creation condition of the Capitalization Model has been tested Turkish labor market data.  Rate of filling the vacancies of the companies in Turkey has acted consistently with this condition. According to this result, relationship between long run labor productivity and unemployment isn't rejected in Turkish labor market data.