Bening nedenler ile total abdominal ve laparaskopik histerektomi/bilateral salpigooferektomi (BSO) yapılan perimenopozal olgularda, cerrahi menopoza bağlı gelişen endojen melatonin seviyesi değişiklikleri ve bununla ilişkili duygu durum bozukluklarına etkilerinin değerlendirilmesi
Total abdominal and laparoscopic for benign reasonsin perimenopausal cases undergoing hysterectomy/bilateral salpygoophorectomy (BSO),endogenous melatonin level changes due to surgical menopause andevaluation of its effects on related mood disorders
Yazar: SLEVA SOLĞUN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER ÇETİNKAYA KOCADAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bening nedenler ile Total Abdominal Histerektomi (TAH) / Total Laparaskopik Histerektomi (TLH) + Bilateral   Salpinjooferektomi (BSO) yapılan perimenopozal olgularda, cerrahi meopaza bağlı gelişen endojen melotonin seviyesi değişiklikleri  ve bununla ilişkili duygu durum bozukluklarına etkilerinin değerlendirlmesi' çalışmanın amacıdır. Bu çalışmada veriler  prospektif olarak incelenecektir.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma; 40-50 yaş arasındaki bening nedenler ile TAH/TLH + BSO yapılan perimenopozal kadın olgularda, cerrahi meopaza bağlı gelişen endojen melotonin seviyesi değişiklikleri  ve bununla ilişkili duygu durum bozukluklarına etkilerinin prospektif olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. 01.07.2023 ve 01.12.2023 arasında Üniverisite hastanemizin Kadın Doğum ve Hastalıkları bölümünde yatarak TAH/TLH+BSO operasyonu yapılan 40-50 yaş arası kadın hastalar bu çalışmaya dahil edilecektir. Çalışmadaki tüm hastalardan Helsinki insan hakları beyannamesi uyarınca gönüllük esası ile hasta onam alınmıştır. Cerrahi öncesi ve sonrası hastaların laboratuar ve kan melotonin değeleri ile duygu durum analiz indeksi formları doldurularak hasta föylerine kaydedilmesi planlandı. Sonuçlar değerlendirlerek istatiksiksel analiz yapılması planlandı.
Bulgular: Çalışma kapsamında değerlendirmeye 30 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşları 41-50 arasında değişmekte olup medyan ve ortalama hasta yaşı 48 idi. Gravide 1-8 arasında değişirken medyan gravide sayısı 2, parite sayısı ise 1-6 arasında değişmekte olup medyan parite sayısı da 2 idi. Geçirilmiş operasyon hastaların %40'ında (12 kişi) görülmüştür. Endikasyonların %73,3'ü (22 kişi) myoma uteri ve %26,7'si (8 kişi) ise myom olduğu belirlenmiştir. Hastaların %63,3'ünde (19 kişi) TLH+BSO operasyonu, %36,7'sine (11 kişi) 
ise TAH+BSO operasyonu yapılmıştır.
Operasyon öncesindeki FSH ve LH ölçümleri operasyon sonrasında artış gösterirken, E2

ölçümü operasyon sonrasında azaldığı belirlenmiştir.
Uykusuzluk şiddeti indeksi skorlarının sınıflandırmaları incelendiğinde; operasyon öncesi ile operasyon sonrası 1.hafta dağılımları benzer sonuçlar gösterirken, 3.ayda hastalarda orta ve şiddetli uykusuzluk şiddeti oranının arttığı görülmüştür. 
Beck anksiyete ölçek skorlarının sınıflandırmaları incelendiğinde; operasyon öncesi ile operasyon sonrası 1.hafta dağılımları aynı çıkarken, 3.ayda hastalarda şiddetli anksiyete oranının arttığı görülmüştür. 
Vazomotor ölçek skorlarının sınıflandırmaları incelendiğinde; operasyon öncesi ile operasyon sonrası 1.hafta dağılımları benzer dağılım gösterirken, 3.ayda hastalardaki orta ve şiddetli vazomotor oranının arttığı görülmüştür. 
Beck depresyon ölçek skorlarının sınıflandırmaları incelendiğinde; operasyon öncesi ile operasyon sonrası  1.hafta dağılımlarının benzer olduğu görülürken, 3.ayda hastaların şiddetli depresyon oranının arttığı görülmüştür. 
Hastaların operasyon öncesi, operasyon sonrası 1.hafta ve operasyon sonrası 3.ay SF-36 ölçek skorlarından "Fiziksel Fonksiyon", "Fiziksel Rol Güçlüğü", "Emosyonel Rol Güçlüğü" ve "Enerji/Canlılık/Vitalite" ölçeklerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05). Hastaların operasyon öncesi plazma melatonin seviyesi ile "Ruhsal Sağlık" ölçek skoru arasında (r:0,423) doğrusal yönde düşük, "Genel Sağlık" ölçek skoru arasında da (r:0,520) doğrusal yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). 
Hastaların operasyon sonrası 3.ayda ölçülen plazma melatonin seviyesi ile "Fiziksel Rol Güçlüğü" ölçek alt boyutu arasında (r:-0,388) ters yönde düşük, "Genel Sağlık" ölçek skoru arasında da (r:0,380) doğrusal yönde düşük düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05).
Sonuç olarak Çalışmamızda; cerrahi menapozun 1. Haftası değerlendirmelerde melotonin seviylerindeki değişiklik ile psikojenik değişim analiz testleri sonuçları birbiri ile ilişkili değil iken; 3. Ay direkt lilişkili olarak saptanmıştır. Melotonin seviyleri postmenopazol dönemde 
3.ayda belirgin düşük olup, çalışmamızda kullandığımız Fiziksel rol güçlüğü ve Genel Sağlık

ölçek skorlarında bununla orantılı olarak düşük skor sonuçları elde edilmiştir. Bu nedenle postcerrahi menapozol dönemde melotonin düzey takibi ve tedavisini; cerrahi menapoz olan kadınlarda menapoza bağlı psikosomatik olmusuz etkileri azaltıcağı ve hem takip hem tedavi açısından mutlaka değerledirilmesi gerekliliği bu çalışmamızın en önemli sonucudur.

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to evaluate the changes in endogenous melatonin level due to surgical meopause and its effects on mood disorders in perimenopausal cases who underwent Total Abdominal Hysterectomy (TAH) / Total Laparoscopic Hysterectomy (TLH) + Bilateral Salpingo-oophorectomy (BSO) for benign reasons. In this study, the data will be examined prospectively.
Material and Methods: This study; It aims to prospectively evaluate the effects of endogenous melatonin level changes due to surgical meopause and its effects on mood disorders in perimenopausal women aged 40-50 who underwent TAH/TLH + BSO for benign reasons. Female patients between the ages of 40-50 who underwent TAH/TLH+BSO operations in the Gynecology and Obstetrics Department of our University hospital between 01.07.2023 and 01.12.2023 will be included in this study. In accordance with the Helsinki declaration of human rights, informed consent was obtained from all patients in the study on a voluntary basis. It was planned to fill in the laboratory and blood melatonin values ​​and mood analysis index forms of the patients before and after surgery and record them in the patient sheets. The results were evaluated and a statistical analysis was planned.
Results: 30 patients were included in the evaluation within the scope of the study. The ages of the patients ranged between 41 and 50 years, and the median and mean patient age was 48 years. While the gravide ranged from 1 to 8, the median gravide number was 2, the parity number ranged from 1 to 6, and the median parity number was 2. Previous surgery was seen in 40% of the patients (12 people). It was determined that 73.3% (22 people) of the indications were uteri myoma and 26.7% (8 people) were myoma. TLH+BSO operation was performed in 63.3% (19 people) of the patients, and TLH + BSO operation was performed in 36.7% (11 people) of the patients.
TAH+BSO operation was performed.
While pre-operative FSH and LH measurements increased after the operation, E2

It was determined that the measurement decreased after the operation.
When the classifications of insomnia severity index scores are examined; While the distributions of the preoperative and postoperative 1st week showed similar results, it was observed that the rate of moderate and severe insomnia increased in patients in the 3rd month.
When the classifications of Beck anxiety scale scores are examined; While the distributions of the preoperative and postoperative 1st week were the same, it was observed that the rate of severe anxiety increased in the patients in the 3rd month.
When the classifications of vasomotor scale scores are examined; While the pre-operative and post-operative 1st week distributions were similar, it was observed that the moderate and severe vasomotor rate in the patients increased in the 3rd month.
When the classifications of Beck depression scale scores are examined; While the distributions of the 1st week before and after the operation were similar, it was observed that the rate of severe depression in the patients increased in the 3rd month.
There was a statistically significant difference in the "Physical Function", "Physical Role Difficulty", "Emotional Role Difficulty" and "Energy/Vitality/Vitality" scales among the SF-36 scale scores of the patients before the operation, 1st week after the operation and 3rd month after the operation. was observed (p<0.05). It was observed that there was a low linear relationship between the patients' pre-operative plasma melatonin level and the "Mental Health" scale score (r:0.423), and a moderate linear relationship between the "General Health" scale score (r:0.520) (p<0.05). ).
There was a low inverse relationship between the patients' plasma melatonin level measured 3 months after the operation and the "Physical Role Difficulty" scale sub-dimension (r: -0.388), and a low linear relationship between the "General Health" scale score (r: 0.380). was observed (p<0.05).
As a result, in our study; While the change in melatonin levels and the results of psychogenic change analysis tests were not related to each other in the evaluations of the 1st week of surgical menopause; The 3rd month was determined to be directly related. Melotonin levels in the postmenopause period
It was significantly low at the 3rd month, and the Physical role difficulty and General Health scores we used in our study
Correspondingly low score results were obtained in the scale scores. For this reason, melatonin level monitoring and treatment in the post-surgical menopausal period; The most important result of our study is that surgery will reduce the psychosomatic effects of menopause in women with menopause and that it should be evaluated in terms of both follow-up and treatment.