Nükleer tehditlere karşı alınacak önlemler ve ulusal bir standartın ortaya konması
Precautions to be taken against nuclear threats and establishment of a national standard
Yazar: MEVLÜT ŞENER
Danışman: DOÇ. VOLKAN AYLIKCI
İskenderun Teknik Üniversitesi / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering
Dizin: Nükleer saldırı = Nuclear attacks ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons

Özet:
Nükleer silahlanmanın artan bir şekilde devam etmesi ve silah sayılarında net bir verinin 
olmaması Nükleer Silahların Yayılmasını Önlenmesi Antlaşmasının tam olarak etkili 
olmadığını göstermektedir. NPT, doğrudan nükleer silahların kullanımını 
yasaklamamaktadır. Ayrıca bu silahların kullanılmasının yasal olması ile ilgili öneri 
niteliğinde bir karar veren Uluslararası Adalet Divanına göre; nükleer silahların 
kullanılmasının uluslararası hukuk açısından ihlal anlamına gelmeyebileceği yönünde karar 
vermiştir.
Nükleer silahların yasak olan tarafı ise bu silahların yayılmasından kaynaklanmaktadır. 
Çünkü nükleer silahların kullanılmasını yasaklayan çok taraflı bir antlaşma henüz 
oluşturulamamıştır. Nükleer silahlar ile ilgili varılması gereken nokta ise bu tür silahların 
üretiminin, kullanılmasının yasaklanmasından ziyade, bu tür silahların sayılarının 
azaltılmasına ve nükleer silah yayılımına yönelik olmuştur. Ayrıca nükleer silahların 
kullanımının dışında bu silahları üretenlere yönelik, uluslararası hukuka aykırı olduğunu 
gösterir bir uluslararası hukuk belgesi oluşmamıştır.
Geçmişte yaşanan nükleer felaketler sonrası yaşananlar, nükleer silahların kullanımının 
kısıtlanması ve nükleer enerjini santrallerinin güvenli çalışma koşullarının gözden 
geçirilmesini gündeme getirmiştir. Bilindiği üzere teknolojinin gelişimi ile birlikte enerji 
ihtiyacındaki artışla ve enerji üretiminin büyük bir kısmının fosil yakıt kaynaklı oluşuyla 
beraber insanoğlu küresel iklim değişiklikleri ile mücadele etmek zorunda kalmıştır. Ancak 
geçmişte nükleer santrallerde yaşanan kazalar ve atık yakıtlarda bulunan plütonyumun 
nükleer silah başlıklarında kullanılması bu enerji türü için bir ön yargının oluşumuna zemin 
hazırlamıştır. Radyoaktif atıklar nükleer enerji santrallerinden, enstitülerde bulunan 
araştırma, medikal uygulamalardan ve destek yakıt çevrimlerinde savunma sanayinde 
kullanılabilecek yan ürün olarak üretilebilir. Ayrıca belirli bir yarı ömre sahip radyoaktif 
atıkların yayacağı parçacık veya dalga tipli radyasyondan dolayı bu tür atıklar, normal atık 
sınıfında değerlendirilemeyeceği için hem çevre hem de insan sağlığı için nükleer tehdit 
unsuru taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında olası nükleer felaketler düşünülmüş ve dünya 
örnekleri üzerinden yapılması gerekenler üzerine öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The continuing increase in nuclear armament and the lack of clear data on the number of 
weapons show that the Nuclear Non-Proliferation Treaty is not fully effective. The NPT does 
not directly prohibit the use of nuclear weapons. In addition, according to the International 
Court of Justice, which made a recommendation regarding the legality of the use of these 
weapons; held that the use of nuclear weapons may not constitute a violation of international 
law.
The forbidden side of nuclear weapons is due to the proliferation of these weapons. Because 
a multilateral treaty banning the use of nuclear weapons has not been formed yet. The point 
to be reached regarding nuclear weapons was to reduce the number of such weapons and to 
spread nuclear weapons, rather than prohibiting the production and use of such weapons. In 
addition, apart from the use of nuclear weapons, there is no international law document that 
shows that these weapons are against international law for those who produce these weapons.
After the nuclear disasters in the past, the restriction of the use of nuclear weapons and the 
review of the safe working conditions of nuclear power plants have brought up the agenda. 
As it is known, with the development of technology, the increase in energy demand and the 
fact that a large part of energy production originates from fossil fuels, human beings have 
had to struggle with global climate changes. However, accidents in nuclear power plants in 
the past and the use of plutonium found in waste fuels in nuclear weapon heads paved the 
way for the formation of a prejudice for this type of energy. Radioactive wastes can be 
produced as a by-product that can be used in the defense industry from nuclear power plants, 
research in institutes, medical applications and supplementary fuel cycles. In addition, 
because of the particle or wave-type radiation to be emitted by radioactive wastes with a 
certain half-life, such wastes cannot be evaluated in the normal waste class and therefore 
poses a nuclear threat to both the environment and human health. Within the scope of this 
study, possible nuclear disasters were considered, and the suggestions presented on what 
should be done through world examples.