Türkiye'de ilk okuma yazma alanında yapılmış tezlerin incelenmesi
Investigation of thesis made in the field of primary reading and writing in Turkey
Yazar: İZZET KARACA
Danışman: PROF. DR. CENGİZ YILDIRIM
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Tezler = Theses

Özet:
Temel eğitimin ilk yıllarında kazanılması gereken becerilerin başında ilk okuma yazma becerisi gelir. Bu becerinin kazanılması akademik ve sosyal olarak tüm hayatı etkilemektedir. Toplumsal birikimin sonraki nesillere aktarılması ve sosyo-kültürel düzeyin artmasında ilk okuma yazma büyük bir öneme haizdir. Bu derece önemli bir alan olan ilk okuma yazma araştırmacıların her zaman ilgisini çekmiştir. Bu çalışma ile ilk okuma yazma üzerinde yapılan tezlerin incelenmesi hedeflenmiştir. Elde edilecek araştırma sonuçları ile bu alanda ileriki zamanda çalışma yapacak araştırmacılara bir fikir vermesi beklenmektedir. Bu amaçla 2017-2022 yıllarında yapılan tezler; lisansüstü düzeyi, çalışma yılı, yazım dili, erişebilirlik, konu, yapıldığı üniversiteler ve statüleri, katılımcılar, çalışma yöntemi, örneklem grupları, veri toplama aracı ve öneriler alt başlıkları altında sınıflandırılarak incelenmiştir. Betimsel içerik analizi ile yapılan çalışmada elde edilen veriler frekans ve yüzde ile ifade edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen 81 tezin; 69'u yüksek lisans, 12'si doktora düzeyindedir. Bu çalışmalar; en çok 2019, en az ise 2017 yılında yapılmıştır. Yapılan çalışmaların 78'i Türkçe, 3'ü İngilizce dilinde yazılmıştır. Doktora düzeyinde İngilizce teze rastlanmamıştır.  Bu çalışmalar 40 farklı devlet üniversitesinde ve 7 farklı vakıf üniversitesinde yapılmıştır. Gazi Üniversitesi en çok çalışmanın yapıldığı üniversitedir. Akademik birimler olarak sıraladığımızda ise; Enstitü olarak Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ana bilim dalı olarak Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, bilim dalı olarak Sınıf Eğitimi Bilim Dalı ilk sırada yer almaktadır. Tez danışmanı olarak en çok Doçent Doktor ünvanına sahip danışmanların olduğu, öğretmenlerin örneklem olarak ilk sırada yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.  Nitel çalışma yönteminin diğer yöntemlere nispeten daha çok tercih edildiği, araştırma deseni olarak durum çalışması, veri toplama aracı olarak ise anketin en çok tercih edildiği belirlenmiştir. İlk okuma yazmaya etki eden faktörler en çok çalışılan konu olarak ilk sırada yer almıştır. Öneriler olarak grupladığımızda ise araştırmacılara farklı örneklem grubu ile aynı çalışmanın tekrarlanması önerilmektedir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak ise en çok öğretmenlere öneride bulunulurken, eğitim öğretim faaliyetlerinde düzenleme ve iyileştirme önerisi ilk sırada yer almaktadır. Araştırma sonuçlarına göre; İlk okuma yazma alanında doktora düzeyinde tez çalışma sayısının artırılması, İngilizce yapılan çalışma sayısının artırılması, yapılan tezlerin üniversitelere göre dağılımının homojenleşmesi, çalışma yöntemi olarak karma yöntemin daha çok fazla tercih edilmesi önerilebilir.

Abstract:
At the beginning of the skills that should be acquired in the first years of basic education, the first literacy skill comes. The acquisition of this skill affects the whole life academically and socially. The first literacy is of great importance in transferring the social accumulation to the next generations and increasing the socio-cultural level. Early literacy, which is such an important field, has always attracted the attention of researchers. With this study, it is aimed to examine the theses on the first reading and writing. It is expected that the research results to be obtained will give an idea to the researchers who will work in this field in the future. For this purpose, theses made in 2017-2022; graduate level, years of study, language of writing, accessibility, subject, universities and their status, participants, study method, sample groups, data collection tool and suggestions were classified under sub-headings. The data obtained in the study conducted with descriptive content analysis were expressed with frequency and percentage. Of the 81 theses included in the research; 69 of them are at master's level and 12 of them are at doctorate level. These studies; the most in 2019, the least in 2017. 78 of the studies were written in Turkish and 3 of them were written in English. No English thesis was found at the doctoral level. These studies were carried out in 40 different state universities and 7 different foundation universities. Gazi University is the university with the most studies. When we list them as academic units; As an institute, the Institute of Educational Sciences, the Department of Basic Education as the department, and the Department of Classroom Education take the first place as the branch of science. It has been concluded that the most number of consultants with the title of Associate Professor as thesis advisors are the teachers, and the teachers are in the first place as a sample. It was determined that the qualitative study method was preferred more than the other methods, the case study as the research design and the questionnaire as the data collection tool were the most preferred. The factors affecting the first literacy took the first place as the most studied subject. When grouped as recommendations, researchers are advised to repeat the same study with a different sample group. Depending on the results of the research, while most suggestions are made to teachers, the proposal for regulation and improvement in education and training activities is in the first place. According to the research results; It can be suggested to increase the number of doctoral thesis studies in the field of primary literacy, to increase the number of studies in English, to homogenize the distribution of theses according to universities, and to prefer the mixed method more as a study method.