Döviz kuru  oynaklığı ve dış ticaret etkileşimi: Gambiya örneği
The interaction between exchange rate volatility and foreign trade: Case study of the Gambia
Yazar: KADDIJATOU SINGHATEH
Danışman: PROF. DR. YAŞAR UYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Finansal İktisat ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Gambiya = Gambia ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Dışa açık her ekonomide olduğu gibi Gambiya da ekonomik büyümeyi ve ihracatı teşvik etmek için önemli bir politika aracı olarak döviz kurunu dikkate almaktadır. 1973 yılında bir tür sabit döviz kuru rejimi olan Bretton Woods sisteminin çöküşünden sonra, Batı Afrika Parasal Bölgesi dahilindeki ülkeler (WAMZ) ve bir kaç ülke makro ekonomik bağımsızlıklarını tamamen kazanmak amacının yanısıra, korumacı eğilimleri azaltmak ve ticareti teşvik etmek için esnek döviz kuru sistemine uyum sağladılar. 1965 ve 1985 yılları arasında Gambiya ekonomisi sabit döviz kuru sistemini uygulamıştır. Bu dönemlerde, Gambiya parası Dalasi, İngiliz Sterlinine bağlanmıştır. 1986 yılında ise Gambiya'da esnek döviz kuru sistemi uygulanmaya başlamıştır. Sabit döviz kuru sisteminin terk edilmesiyle birlikte, döviz kurundaki dalgalanmaların daha yüksek oranlarda olduğunu gerçekleştiği görülmüştür. Döviz kuru dalgalanmalarına bağlı olarak ortaya çıkan belirsizlikler ülkenin dış ticaret hacmini etkilemiştir.
Bu çalışmada Gambiya'da döviz kuru oynaklığının dış ticaret üzerindeki etkisi 1980-2013 yıllarını kapsayan veriler çerçevesinde incelenmiştir. Autoregressive Gecikmesi Dağıtılmış (ARDL) modeli kullanılarak değişkenler arasında uzun dönemli ilişki incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, çalışılan dönem boyunca, reel döviz kuru oynaklığı ülkenin ihracatı ve ithalatı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Nitekim kısa dönemde reel döviz kuru oynaklığındaki artışın, ihracat ve ithalat üzerinde negatif bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönemde ise reel döviz kuru oynaklığının ithalat talebini negatif bir şekilde etkilerken, ihracat üzerinde önemli bir etki yaratmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Döviz kuru oynaklığı, Dış Ticaret , ARDL modeli

Abstract:
Given the small open and import dependent nature of the Gambian economy, the exchange rates is one of the most important macroeconomic variables. After the collapse of the Bretton Woods system of fixed exchange rates in 1973, the West African Monetary Zone (WAMZ) countries amongst several countries adopted floating exchange rates system in order to reduce protectionist tendencies and promote trade as well as to gain overall macroeconomic independence. The Gambian economy operated a fixed exchange rate system between 1965 and 1985, during which the dalasi was pegged to the pound sterling. After a switch to a floating exchange rate system in 1986, the country experiences series of exchange rate fluctuations. The fluctuations over the period had various impact on the country's foreign trade.
The main objective of this study is to examine the impact of real exchange rate volatility on foreign trade of the Gambia during the period 1980-2013. Autoregressive Distributed Lag Models (ARDL) is employed to investigate the long-run relationship between the variables. The results indicates that real exchange volatility has substantial impact on the export and import of the country during the period under review. Increase in the volatility of the reel exchange rate have significant negative effects on the equations of exports and imports in the short-run dynamics. The results further shows that while exchange rate volatility exert a significant negative effect on import demand in the long-run, its impact on export performance was found to be insignificant in the long-run.
Keywords: Exchange Rate Volatility, Foreign Trade, ARDL model