Okul müdürlerinin çalışan boyutu ile öğretimsel liderlik uygulamalarının öğretmenlerin örgütsel adalet algısına etkisinde psikolojik güçlendirmenin aracılık rolü
The mediation role of psychological empowerment in the effect of the employee dimension of the instructional leadership practices of school principals on the perception of organizational justice of teachers
Yazar: ZUHAL ZERBAP ŞAHAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ARIKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın ana amacı, topluma yön veren, ekonomik ve sosyal açıdan gelişimine katkıda bulunan Eğitim Sistemi içerisinde alt sistem olan okullarda, doğru liderlik modelleriyle motivasyonu güçlü, yaptığı işte kendisini güçlendirilmiş hisseden ve Örgütsel Adalet algısına sahip olan öğretmenlerin, organizasyonun amacına yönelik hareket etmeleri ve iş kalitelerini artırmaları açısından incelenmesidir. Bu çalışmada okul müdürlerinin Öğretimsel Liderlik uygulamalarının psikolojik güçlendirmeye etkisi ile örgütsel adalet algısına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Araştırmaya, Bahçeşehir Koleji bünyesinde çalışan 5700 öğretmene gönüllük esası ile ölçekler uygulanmış ve araştırma 361 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, Şişman'ın 2002 yılında "Öğretim Liderliği" başlıklı çalışmasında hazırladığı anketin alt boyutlarından biri olan "Öğretmenlerin Desteklenmesi ve Geliştirilmesi" boyutunun maddeleriyle, Spreitzer tarafından 1995 tarihinde geliştirilen "Psikolojik Güçlendirme Ölçeği" ve Colquitt tarafından 2001 yılında gerçekleştirilen "Örgütsel Adalet Algısı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir.

Analiz sonuçlarında, çalışan boyutu ile Öğretim Liderliği uygulamalarının Psikolojik Güçlendirme üzerinde açıklayıcı bir etkisi olduğu, Psikolojik Güçlendirmenin kısmi aracı değişken olarak Örgütsel Adalet Algısını pozitif yönde yordadığı sonucuna varılmıştır. Bulgular, ilgili literatüre göre tartışılarak, araştırmanın sınırlılıkları açıklanmış ve ileriye yönelik çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of the study is to ensure that teachers who are motivated with the right leadership models, who feel empowered in their work and who have a perception of Organizational Justice in schools, which are the sub-system in the Education System that shape the society and contribute to its economic and social development, act towards the purpose of the organization and improve their work quality. It is examined in terms of enhancements. In this study, it was aimed to investigate the effect of Instructional Leadership practices of school principals on psychological empowerment and the perception of organizational justice.

The scales were applied to 5700 teachers working within the body of Bahçeşehir College on a voluntary basis and the research was carried out with the participation of 361 teachers. The data were obtained from the "Psychological Empowerment Scale" developed by Spreitzer in 1995, the "Perception of Organizational Justice Scale" developed by Colquitt in 2001 and "Supporting and Developing Teachers" dimension, which is sub-dimension of questionnaire titled "Teaching Leadership", developed by Şişman in 2002.

The results of the analysis showed that dimension of employee of Instructional Leadership practices have a regulatory effect on Psychological Empowerment and that Psychological Empowerment has a positive effect on Perception of Organizational Justice as a partial mediator variable. The finding of the research were discussed in the light of the related literature, the limitations of the research were explained and suggestions were presented for future studies.