Spinal anestezide gelişen hemodinamik yanıta intravenöz mayi ve vazokonstrüktif ajanların etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of effects of vasocontrictive agents versus intravenous fluids in treatment of hemodynamic response after spinal anesthesia
Yazar: KEMAL KAPLAN
Danışman: PROF. DR. BELKIS TANRIVERDİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Bradikardi = Bradycardia ; Efedrin = Ephedrine ; Hipotansiyon = Hypotension ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Vazokonstriktör ajanlar = Vasoconstrictor agents

Özet:
Bu çalışmanın amacı spinal anestezi sonrası gelişen bradikardi ve hipotansiyonu engellemede; vazokonstrüktör ajanların (efedrin,norepinefrin) ve %0.9'luk NaCl solusyonu uygulamasının etkisini araştırmaktır.Çalışma ürolojik cerrahi ve alt ekstremite cerrahisi planlanan ASA I-II 18- 65 yaş arası 54 erkek, 26 kadın 80 hasta üzerinde yapıldı. Hastalar 20 kişilik 4 gruba ayrıldı. Grup K hastalarına spinal anestezi uygulandıktan sonra %0.9'luk NaCl solusyonu ve vazokonstrüktif ajanlar (efedrin, noradrenalin) dahil ilaç ve sıvı tedavisi verilmedi. Grup S hastalarına spinal anesteziden 20 dakika önce 15 ml/kg' dan %0.9'luk NaCl solusyonunu verildi. Grup E hastalarına spinal anestezi uygulandıktan hemen sonra 2 mg/dk efedrin 20 dakika boyunca infüzyon şeklinde verildi. Grup N hastalarına spinal anestezi uygulandıktan hemen sonra 5 mic\dk norepinefrin 20 dakika boyunca infüzyon şeklinde verildi. Hastalara sağ yada sol yan pozisyonda L3-L4 veya L4-L5 seviyesinden 22 nolu Quincke iğnesi ile subaraknoid aralığa girilerek berrak BOS akışını takiben %0.5 hiperbarik bupivakain 8 mg verildi.Sistolik, diastolik, ortalama kan basınçları, kalp atım hızları, periferik oksijen saturasyonları, sensoriel blok seviyesi ve motor blok derecesi ile ajitasyon, bulantı-kusma, bradikardi, baş dönmesi, baş ağrısı, titreme gibi yan etkiler kaydedildi. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS for Windows 16.0 programı ve Minitab 15.0 paket programları kullanıldı. Karşılaştırmalarda Shapiro-Wilk, Levene, Pearson Chi-Square, tek ve iki yönlü varyans analizi ve Wilcoxon testleri kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. Sonuç olarak norepinefrinin spinal anestezi sonrası gelişen hipotansiyonu önlemede efedrin kadar etkili olduğu söylenebilir. Diğer vazokonstriktif ajanlara ve volum yüklemesine alternatif olarak kullanılabilir. Norepinefrin ile farklı dozlarda ve daha geniş kapsamlı klinik çalışmalara gereksinim vardır.Anahtar Kelimeler: Spinal anestezi, hipotansiyon, efedrin, norepinefrin

Abstract:
The aim of this study is investigate and compare effects of vasocontrictive agents (ephedrine, norepinephrine) versus intravenous fluids (%0.9 NaCl solution) in preventing hypotension after spinal anesthesia. This study was conducted on 80 ASA I-II patients (54 male, 26 female; aged between 18-65 years) undergoing urological or lower extremity surgeries in our hospital. 20 patients were randomly selected into each 4 groups. Group K (control group) patients received no vasocontrictive agents (ephedrine, norepinephrine), drugs or any infusions after spinal anesthesia. Group S (saline group) patients received 15 ml/kg %0.9 NaCl solution infusion 20 minutes before spinal anesthesia. Group E (ephedrine group) patients received 2 mg/minute ephedrine infusion after spinal anesthesia for 20 minutes. Group N (norepinephrine group) patients received 5 micrograms\minute norepinephrine infusion after spinal anesthesia for 20 minutes. At right or left lateral position, 22 number Quincke needle was used to enter subarachnoid space through L3-L4 or L4-L5 levels. When clear CSF (cerebrospinal fluid) flow was observed, 8 mg 0.5% hyperbaric bupivacaine was administered into subarachnoid space. Systolic, diastolic, mean blood pressures, heart rates, peripheral oxygene saturations, sensorial block levels and motor block levels were recorded at predetermined intervals. Side effects were also recorded like agitation, nausea-vomit, bradycardia, dizziness, headache, shivering. SPSS for Windows 16.0 program and Minitab 15.0 package programs were utilized for data analysis. For comparisons, Shapiro-Wilk, Levene, Pearson Chi-Square, one and two way variance analysis, Wilcoxon tests were used. p<0.05 was accepted as significant. In conclusion, norepinephrine was found to be as effective as ephedrine in prevention of hypotension after spinal anesthesia. Norepinephrine can be used as an alternative to other vasoconstrictive agents and volume loading. Further large scale clinical trials are needed with different doses of norepinephrine in order to confirm these results.Key Words: Spinal anesthesia, hypotension, ephedrine, norepinephrine.