Seçmeli grafik tasarım dersi kapsamında bilgisayar desteği ile resimleme uygulamalarına yönelik bir eylem araştırması
An action research on computer assisted illustration practices within the scope of elective graphic design course
Yazar: KAHRAMAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL TÜRKER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafik eğitimi = Graphic education ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı dersi = Graphic design lesson ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Sayısal ortam = Digital media ; Üniversiteler = Universities ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki Üniversitelerin, Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümlerinde okutulan Seçmeli Grafik Tasarım Atölye Dersleri kapsamında değinilen resimleme konusunu, Resim Ana Sanat Dalında eğitim alan öğrencilerin daha iyi kavramalarını sağlayacak, bilgisayar desteği ile bu konuda daha verimli çalışmalar yapmalarına imkan verecek yapı taşlarını ortaya koymak, alana dair eksiklikleri belirlemek ve bilgisayar desteği ile resimleme konusunda karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri getirmektir. Çalışma eylem araştırmasına göre desenlenmiştir. Araştırmada, nitel boyut ile birlikte nicel veriler de bulunmaktadır. Veri toplama çeşitliliği, araştırmacının bizzat katılımı ve konuya uygunluğu nedeniyle bu araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Seçmeli Grafik Tasarım Atölye Dersi bağlamında resimleme konusunu ilgili literatür ve bulgular doğrultusunda çözümlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Türkiye'deki Eğitim Fakültelerine bağlı Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümlerinin Resim-İş Öğretmenliği Programlarında öğrenim gören Resim Ana Sanat öğrencilerinin, Seçmeli Sanat Grafik Tasarım Dersi kapsamında işlenen Resimleme konusunun uygulanmasında karşılaştıkları sorunları ve eksiklikleri saptamak ve bunların çözümü için yöntem önerileri geliştirmeye dönüktür. Bu çalışma bağlamında, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nda 4. sınıfta öğrenim gören 10 öğrenci seçilmiş ve öğrencilere 10 hafta boyunca Seçmeli Grafik Tasarım Dersi kapsamında sayısal ortamda resimleme uygulamaları yaptırılmıştır. Öğrencilere tasarım programı ve resimleme konusu hakkında bilgiler verildikten sonra, resimleme uygulamalarını yapacakları birer masal belirlemeleri istenmiştir. Süreç boyunca teorik bilgi vermeye devam edilmiş ve Photoshop programı anlatılmıştır. Öğrenciler, kendi istekleri doğrultusunda seçtikleri masallardan belirledikleri etkili birer sahneyi önce klasik yöntemlerle resmetmiş, sonrasında bu çizimleri sayısal ortama aktararak 10 hafta boyunca Adobe Photoshop programı aracılığıyla sayısal bir resimlemeye dönüştürmüşlerdir. Araştırma eylem araştırması döngüsüne göre yapılmıştır. Öncelikle araştırma konusu belirlenmiş, ardından alanyazın taranmış, araştırma bağlamı dahilinde araştırma sorularını içeren dereceli puanlama anahtarı hazırlanmış ve uygulama yapılacak sınıf için gerekli izinler alınmıştır. Eylem araştırmasının gerçekleşeceği seçmeli grafik tasarım dersinde 10 hafta ve 40 ders saati olacak şekilde eylem planı ve etkinlikler hazırlanmıştır. Etkinlikler araştırmacı tarafından uygulanmış video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Veri çeşitliliğinin sağlanabilmesi adına kişisel bilgi formu, özgeçmiş, derecelendirme anahtarı, gözlem, görüşme, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ve video kayıt ile fotoğraf çekimleri kullanılmıştır. Dönem sonunda bütün veriler analiz edilmiş ve her bir öğrenci için 10 haftalık sayısal ortam resimleme becerisi puanları grafiği oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilen genel sonuca göre, çalışma grubunda bulunan öğrencilerin tamamının sayısal ortam resimleme becerisi puanlarını arttırdığı görülmüştür. 10 hafta boyunca gerçekleştirilen resimleme tekniğine dayalı etkinlikler sürecinde öğrencilerin her hafta kaydedilen puanları, sayısal ortam resimleme becerilerini süreç içerisinde geliştirdiklerini göstermiş, bu ortalama puanlar Grafik Tasarım Atölye Dersi kapsamında bilgisayar desteği ile resimleme uygulamaları konusunda "İllüstrasyon Becerileri Dereceli Puanlama Anahtarı" aracılığıyla hem öğrencinin kendisi hem de araştırmacı tarafından puanlanarak ortalamaları alınmış ve buna göre oluşturulmuştur. Her öğrenciye ilişkin profil, gözlem, görüşme başlıklarında öne çıkan özellikleri göz önünde bulundurularak öğrenciye ait puanlar, gelişim ve değişim durumları gerekçeleriyle birlikte ve ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlarla ilgili olarak uygulamalara ve yapılacak araştırmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to reveal the building blocks that will enable students who are trained in the Painting Department of Fine Arts Department of Faculty of Education to better grasp the illustration, to enable those students to do more productive studies with computer support, to identify deficiencies in the field and to suggest solutions to the problems encountered in the illustration with computer support. Fine Arts Department provides the 'illustration' as a topic within the scope of an elective course 'Elective Graphic Design Workshop'. The study embraces an action research design. In the research, there are quantitative data along with the qualitative dimension. This research method was preferred due to the diversity of data collection, the personal participation of the researcher and suitability to the subject. Within the context of Elective Graphic Design Workshop Course, it is aimed to analyze the topic of illustration in line with the related literature and findings. This research focuses on identifying the problems and deficiencies faced in the implementation of the illustration in the subject of the Elective Art Graphic Design Course and developing methods for their solution by the students studying in the Painting Department of Art Education Programs in Faculty of Education Fine Arts Divisions. In the context of this study, ten students studying in the 4th grade in Muğla Sıtkı Koçman University Faculty of Education, Department of Fine Arts Education of Department of Painting Education were selected. The students were given the practice of illustrating in digital environment within the scope of Elective Graphic Design Course for ten weeks. After the students were given information about the design-program to be benefitted and the subject of the illustration, they were asked to set a tale through which they would practice the illustration. Throughout the process, theoretical and technical information was supplied, and "Photoshop" software program was explained. The students first painted the compelling scenes they have chosen from the tales by themselves, using classical methods. They then transformed these drawings into a digital image for ten weeks through the Adobe Photoshop program. The research was carried out according to the action research design cycle. First, the subject of the study was determined. The literature was scanned, a graded scoring key containing the research questions was prepared within the context of the research, and the necessary permissions were obtained for the class to be applied. In the elective graphic design course in which action research will take place, 10-week and 40-lesson action plans and activities were prepared. The events were conducted by the researcher and recorded with a video camera. To ensure diversity in data collection; demographic information form, CV, rating key, observation, interview, researcher and student diaries, video recording and photo shoots were benefitted. At the end of the semester, all data were analyzed through a ten-week digital media illustration-skill-scores graphic designed for each student individually. According to the overall results obtained from the study, it was seen that all students in the study group increased their digital-media-illustration skill scores. During the 10-week illustration-based activities, the students' scores recorded every week showed that they developed their digital media illustration skills within the process. Within the scope of Graphic Design Workshop Course, these average scores were scored by each student and the researcher, utilizing the "Illustration Skills Grade Scoring Key", and their averages were created accordingly. Considering the prominent features of their profile, observation, and interview titles for each student, the student's scores, development and changing situations were evaluated together with their justifications and by associating them. Regarding the results obtained in the research, various suggestions were made for further applications and research.