Savaş alanlarında ziyaretçi yönetimi: Çanakkale Savaşları Gelibolu tarihi alanı örneği
Visitor management in battlefields: The cases of the Çanakkale Wars, Gelibolu historical site
Yazar: ELİF TOPCU
Danışman: PROF. DR. NEVİN GÜLTEKİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Savaşlar, tarihi değiştirebilir, toplumların, ülkelerin geleceğini etkileyebilir. Savaş alanlarının yaşanmışlıklarıyla birlikte alana atfedilen değer ve küresel ölçekte toplumları değiştiren ve etkileyen bağlamıyla alternatif bir turizm hareketi olarak görülmektedir. Çanakkale Boğazında jeostratejik konum nedeniyle M.Ö. 11. Yüzyıla tarihlenen Truva savaşıyla başlayan doğu/batı savaşları yaşanmıştır. 1. Dünya Savaşı sürecinde Çanakkale Savaşları 20. yüzyılın en önemli savaşı olarak, Türklerin zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu savaşlarda yarım milyona yakın askerin can kaybı, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı'nda savaşlara katılan tüm ülkeler tarafından uluslararası törenlerle anılmaktadır. Somut ve somut olmayan kültürel mirasıyla 1915 yılının ruhunu anlatan tarihi bu alan, 2014'de Dünya Kültür Mirası Geçici Listesine alınmış ve günümüzde Hüzün Turizminin önemli bir merkezine dönüşmüştür. Bu çalışmada; 2000'li yıllarda miras alanlarının sürdürülebilirliğine ilişkin yeni (yenilenen) kapsam ve açılımlar ile Gelibolu Tarihi Alanı "Miras Değerlerine Dayalı Yaklaşım" ile yeniden tanımlanmakta ve savaş mirası ve diğer miras değerleri; bölgenin turizm potansiyeli ile birlikte korunan alan ve tampon bölge oluşturularak miras yönetim sürecinin öncelikli aşamasına geniş perspektif kazandırılması amaçlanmaktadır. Etkin ve sürdürülebilir miras yönetiminin sağlanabilmesi ve Çanakkale Tarihi Alanın mevcut durumun ve yönetim hedeflerinin güncellenebilir olması için Çanakkale Tarihi Alanına ilişkin somut ve somut olmayan mirasın bütüncül olarak değerlendirilmesi, alana yönelik olağanüstü evrensel değerini tanımlamanın başlangıç adımını oluşturmaktadır. Bu süreçte ziyaretçi yönetimi; varlık alanlarında turizmin ekonomik katkısının arttırılmasında ve bu değerlerin tanınırlığına ve sürdürülebilirliğine ilişkin en etkin araçlardan biridir. Bu yönlenme ile bu tezde çalışma alanı üzerinden -genelleme iddiası taşınmadan- miras yönetiminde önem beyanı raporunun ziyaretçi yönetimindeki etkileri ve yönetim ilke ve stratejilerine ilişkin çıkarımlarla benzer alanlarda değerlendirilebilecek bir rehber oluşturulacaktır.

Abstract:
Wars can change history and affect the future of societies and countries. The value attributed to the field, together with the experiences of the battlefields, changes and affects societies on a global scale. For this reason, battlefields are seen as an alternative tourism movement. Due to its geostrategic location in the Dardanelles, B.C. There were east/west wars that started with the Trojan War, dating back to the 11th century. During World War I, the Gallipoli Wars ended with the victory of the Turks, as the most important war of the 20th century. The loss of life of nearly half a million soldiers in these wars is commemorated with international ceremonies by all countries participating in the Gallipoli Historical Site. This historical area, which describes the spirit of 1915 with its tangible and intangible cultural heritage, was included in the Temporary List of World Cultural Heritage in 2014 and has now become an important center of Dark Tourism. In this study; In the 2000s, with the new (renewed) scope and expansions regarding the sustainability of heritage areas, the Gallipoli Historical Area is being redefined with the "Approach Based on Heritage Values" and war heritage and other heritage values; It is aimed to provide a broad perspective to the priority phase of the heritage management process by creating a protected area and buffer zone together with the tourism potential of the region. In order to ensure effective and sustainable heritage management and to update the current situation and management goals of the Çanakkale Historical Area, holistic evaluation of the tangible and intangible heritage of the Çanakkale Historical Area constitutes the first step in defining the extraordinary universal value of the area. In this process, visitor management is one of the most effective tools for increasing the economic contribution of tourism in areas of wealth and for the recognition and sustainability of these values. With this orientation, this thesis will create a guide that can be evaluated in similar areas with the effects of the importance statement report on visitor management and inferences regarding management principles and strategies based on the field of study - without claiming to generalize.