Asimetrik bilginin neden olduğu maliyetin tahmini: Türkiye otomobil sigorta sektörü örneği
Estimating the cost caused by asymmetric information: A case study of automobile insurance sector in Turkey
Yazar: ALİ BALKI
Danışman: PROF. DR. İSA SAĞBAŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Asimetrik enformasyon = Asymmetric information ; Kasko sigortası = Comprehensive coverage ; Maliyet tahmini = Cost estimation ; Otomobil = Automobile ; Otomobil sektörü = Automobile sector ; Piyasa başarısızlığı = Market failures ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Trafik sigortası = Traffic insurance

Özet:
Bir piyasa başarısızlığı olan asimetrik bilgi, belirsizlik ve risk unsurlarının ön plana çıktığı sigorta sektöründe sıklıkla görülmektedir. Hayat dışı sigorta branşları arasında yer alan otomobil sigorta sektöründe bireyler, bir poliçe satın alarak gelecekteki riskleri sigorta şirketine devrederler. Sigorta şirketi ise riski satın alan taraftır. Riskin fiyatı olan poliçe bedelini sigorta şirketi belirler. Poliçe bedeli belirlenirken sigorta şirketleri, araç ve sahibi hakkında ulaşabildiği bilgileri esas alır. Sigorta şirketleri genellikle, risk düzeyi yüksek ve düşük olan araç sahiplerini ayırt edemez ve ortalama bir fiyat uygular. Bu fiyat, risk düzeyi düşük olan bireylere bir maliyet yüklerken risk düzeyi yüksek bireylerin maliyetine sigorta şirketi katlanır. Bu çalışmanın ilk amacı, Türkiye otomobil sigorta sektöründe asimetrik bilginin varlığını test etmektir. İkinci amacı ise asimetrik bilginin varlığı durumunda neden olduğu maliyeti tahmin etmektir. Çalışma, otomobil sigorta sektörünün prim üretimi ve tazminat ödemesi açısından yaklaşık %97'sini oluşturan kasko ve trafik sigortası özelinde yapılmıştır. En fazla kasko ve trafik sigorta poliçesinin düzenlendiği üç ilde (İstanbul, Ankara, İzmir) yürütülen çalışmada, kolayda örneklem yöntemi ve anket tekniği ile 408 poliçe sahibinin verileri elde edilmiştir. Fiyat tahmin yöntemleri arasında yer alan hedonik fiyatlandırma modeli aracılığıyla kasko ve trafik sigortası için poliçe fiyatları tahmin edilmiştir. Hedonik fiyatlandırma modeliyle yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda hem kasko hem de trafik sigortasında asimetrik bilginin varlığı ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra, asimetrik bilgiye neden olan faktörler belirlenerek bu faktörlerin poliçe bedeli üzerindeki etkileri tahmin edilmiştir. Asimetrik bilgi nedeniyle kasko sigortasında beş, trafik sigortasında ise altı faktörün maliyete neden olduğu tespit edilmiştir. Asimetrik bilginin neden olduğu maliyet, kasko sigortasında poliçe bedelinin %60'ı iken trafik sigortasında poliçe bedelinin %65,3'ü olarak tahmin edilmiştir. Asimetrik bilginin neden olduğu maliyete ise çoğunlukla poliçe sahipleri katlanmaktadır. Asimetrik bilginin varlığı ve genellikle poliçe sahiplerine olan maliyeti, devletin regülasyon fonksiyonunu ön plana çıkarmaktadır. Kasko ve trafik sigortasında yapılacak regülasyonlarla asimetrik bilgi en aza indirilebilir. Bu durumda hem sigorta şirketlerinin hem de poliçe sahiplerinin daha rasyonel kararlar vermesi sağlanabilir.

Abstract:
Asymmetric information, a market failure, is frequently seen in the insurance sector in which uncertainty and risk factors are important. Individuals pass on their future risks to the insurance company by purchasing a policy in the automobile insurance sector, which is one of the non-life insurance branches. The insurance company is the party that purchases the risk. The insurance company determines the policy price with risk price. While determining the policy price, insurance companies rely on the information they can access about the automobile and its owner. Insurance companies often fail to distinguish between high and low-risk car owners and charge an average price. While this price imposes a cost on individuals with a low level of risk, the insurance company bears the cost of individuals with a high level of risk. The first aim of this study is to test the existence of asymmetric information in the Turkish automobile insurance sector. The second aim is to estimate the cost in the presence of asymmetric information. The study examines car and traffic insurance, which are approximately 97% of the automobile insurance sector in terms of premium production and compensation payment. A questionnaire is conducted in three provinces (Istanbul, Ankara, and Izmir) where most of Turkey's car insurance and traffic insurance policies are issued. Data of 408 policyholders were obtained with the convenience sampling method. Policy prices for car own damage and traffic insurance were estimated through the hedonic pricing model, one of the price estimation methods. Based on multiple regression analyses, it could be suggested that asymmetric information in both car and traffic insurance exists. Moreover, the causes of asymmetric information are examined. It is found that five factors in car insurance and six factors in traffic insurance are determinants of asymmetric information. It is estimated that the cost caused by asymmetric information is 60% and 65,3% of the policy value in car and traffic insurance, respectively. Policyholders mainly bear the cost of asymmetric information. Both the existence of asymmetric information and its cost to policyholders necessitate regulatory function in this area of interest. Based on the findings it could be suggested that if the government regulates car and traffic insurance sectors more, asymmetric information can be minimized.