Muhammed Mustafa el-A'zamî ve oryantalistlere yönelttiği eleştiriler
Muhammad Mustafa al-A'zamî's criticism about orientalists
Yazar: İSMAİL YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLTEKİN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Eleştiri = Criticism ; Hadis = Hadith ; Muhammed Mustafa el-A'zami = Muhammed Mustafa Al-Azami ; Oryantalist = Orientalist ; Oryantalizm = Orientalism

Özet:
Oryantalizm, İslami ilimlerde, özellikle hadis alanında en popüler konulardan biridir. Şarkiyatçıların görüşlerinin İslami ilimlerdeki çalışmaları dolaylı veya dolaysız olarak uzun süredir etkiledikleri görülmektedir. Şarkiyatçılığın hadis sahasındaki güncel etkisinin artmasının ana sebeplerinden birisi de Goldziher, Juynboll ve Schacht gibi oryantalistlerin hadisler hakkında yaptığı ağır eleştirilerin karşılıklı dialetik hale dönüşmesidir. Hadis sahasındaki oryantalizm çalışmalarını İslam dünyasından ilk takip edenlerden birisi Muhammed Mustafa el-A'zamî'dir. A'zamî hem Goldziher'in hem de Schacht'ın özellikle hadis sahasındaki eserlerini incelemiş, bunları yorumlamaya ve e silentio, isnadların geriye doğru geliştirilmesi gibi teorilerini çürütmeye çalışmıştır. A'zamî'nin görüşleri, özellikle Schacht eleştirileri Türk akademisyenler tarafından çoğu kitapta atıfta bulunulması bakımından önemlidir. Türk akademisinde hadis alanında oryantalizm ile ilgili çalışmaların sayısı az gibi görünse de aslında çok kaliteli makaleler ve kitaplar ortaya çıkmıştır. Ancak dil sorunu gibi çeşitli sebeplerden dolayı alanda yeterince çalışma yapılmadığını söyleyebiliriz. Bu çalışmada öncelikle oryantalizm hakkında kısa bir sunum yapılmıştır. Bu kısımdan sonra A'zamî'nin oryantalistlerin görüşlerine yaptığı eleştirilere değinilmiş, başta Schacht olmak üzere şarkiyatçılar hakkındaki görüşleri, eleştirileri ve eserlerinde izlediği yöntemler gösterilmeye çalışılmıştır. Daha sonra Türk akademisinde doğrudan hadis ve oryantalizm üzerine yapılan çalışmalar ve A'zamî'nin alandaki etkileri hakkında genel bir fikir sunulmuştur.

Abstract:
Orientalism is one of the most popular topics in Islamic sciences, especially in the field of ḥadīth. The views of Orientalists have long influenced studies in Islamic sciences, either directly or indirectly. One of the main reasons for the increase in the current influence of Orientalism in the field of hadith is the mutual dialectic of heavy criticism of hadiths by the Orientalists such as Goldziher, Juynboll and Schacht. Muhammed Mustafa al-A'zamî was one of the first to follow the work of orientalism in the field of hadith from the Islamic world. He analyzed the works of both Goldziher and Schacht, especially in the field of hadith, and tried to interpret them and refute their theories such as e silentio and the backward development of isnāds. A'zamî's views, especially his criticisms of Schacht, are important that they are cited in many books by Turkish scholars. Although the number of studies on orientalism in the field of hadith in Turkish academia seems to be few, in fact, very high-quality articles and books have emerged. However, we can say that not enough studies have been conducted in the field due to various reasons such as language problems. In this study, first of all, a brief presentation was made about orientalism. After this section, A'zamî's criticisms of the orientalists' views were discussed. His views on orientalists, especially Schacht, his criticisms and the methods he followed in his works were shown. Then, a general idea about the studies on hadith and Orientalism in Turkish academia and A'zamî's influence on the field was presented.