Ekonomik özgürlüklerin doğrudan yabancı yatırımlara etkisi: 125 ülkeden gelen kanıtlar
The effect of economic freedoms on direct foreign investments: Evidence from 125 countries
Yazar: EMRE KARAGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN YAŞAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik özgürlük = Economic freedom ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sabit etki = Fixed effect ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerde sermaye kıtlığını gidermenin en etkin yolu, ülkeye gelen doğrudan yabancı yatımlardır. Bu yatırımları ülkeye çekmede ekonomik özgürlükler büyük bir rol üstlenmektedir. Ekonomik özgürlükler ülkelere daha fazla yatırım gelmesine yol açmaktadır. Bu sebeple ülkeler ekonomik olarak daha fazla özgür olmalıdır. Bu çalışmanın amacı, 1996-2016 döneminde Heritage Vakfı Ekonomik Özgürlük Endeksinde puanlanan 125 ülke için, ekonomik özgürlüklerin ve ekonomik büyümenin doğrudan yabancı yatırımlara etkisini ampirik olarak incelemektir. Kurulan modellerde ekonomik özgürlük değişkenleri Heritage Vakfı'ndan; DYY ve GSYİH (USD) verileri UNCTADSTAT veri merkezinden alınmıştır. Ekonomik özgürlüklerin DYY'ye etkisini ölçmek için panel veri analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda birim kök testleri, klasik model, sabit etkiler ve tesadüfi etkiler tahmini, Hausman testi ve temel spesifikasyon testleri yapılmıştır. Sonrasında kurulan her iki modelde de otokorelasyon sorunu bulunmuştur.  Bu sorun karşısında, sabit etkilerde daha dirençli tahminler üreten Arellano, Froot ve Rogers'ın Dirençli Standart Hatalar modeli kullanılmıştır. 
Ekonomik özgürlük puanı, hükümet bütünlüğü, kamu harcamaları ve yatırım özgürlüğü ve GSYİH DYY'yi pozitif; mülkiyet hakları, vergi yükü ve iş özgürlüğü DYY'yi negatif etkilemektedir. Parasal özgürlük, ticaret özgürlüğü ve finansal özgürlük ile DYY arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu çalışma, elde edilen bulgular doğrultusunda literatürdeki çalışmaları destekleyici ve güçlendirici niteliktedir. Ayrıca, ülkelere bazı politika önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Ekonomik Özgürlükler, Sabit Etkiler, GSYİH, Panel Veri, Heritage Vakfı

Abstract:
The most effective way to eliminate capital shortages in developing countries is foreign direct investments to the country. Economic freedoms play an important role in attracting these investments to the country. Economic freedoms lead to more investment coming to countries. Therefore, countries should be economically more free. The aim of this study is to empirically examine the effects of economic freedoms and economic growth on foreign direct investment for 125 countries that were scored in the Heritage Foundation Economic Freedom Index between 1996-2016. Economic freedom variables in the established models from the Heritage Foundation; FDI and GDP (USD) data are taken from the UNCTADSTAT data center. Panel data analysis was carried out to measure the effect of economic freedoms on FDI. In this direction, unit root tests, classical model, fixed effects and random effects estimation, Hausman test and basic specification tests were performed. Autocorrelation problem was found in both models established afterwards. In the face of this problem, the Resilient Standard Errors model of Arellano, Froot and Rogers, which produces more resistant predictions in fixed effects, is used.
Economic freedom score, government integrity, public spending and investment freedom, and GDP positive FDI; Property rights, tax burden and freedom of work affect FDI negatively. There is no significant relationship between monetary freedom, trade freedom and financial freedom and FDI. This study supports and strengthens the studies in the literature in line with the findings obtained. It also offers some policy recommendations to countries.

Keywords: Foreign Direct Investment, Economic Freedoms, Fixed Effect, GDP, Panel Data, Heritage Foundation