Sorgulamaya dayalı öğrenmenin üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin asitler-bazlar konusunu anlamalarına ve fen öğrenimine yönelik motivasyonlarına etkisi
The effect of inquiry based learning on gifted and talented students' understanding of acids-bases concepts and motivation towards science learning
Yazar: SİNEM DİNÇOL ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. AYHAN YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Öğretmenliği Eğ. Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Asit-baz kimyası = Acid-base chemistry ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışmanın amacı sekizinci sınıfa devam eden üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin "Asitler-Bazlar" konusunu anlamalarına, fen öğrenimine yönelik motivasyonlarına ve asit-baz kavramlarını öğrenmede zihinsel durumlarına geleneksel öğretmen merkezli yönteme kıyasla rehberli sorgulamaya dayalı öğrenme etkinliklerinin anlamlı bir etkisinin olup olmadığını incelemek ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı ve bu yaklaşımın etkisine ilişkin öğrenci görüşlerini değerlendirmektir. Çalışmada karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışma 2015 - 2016 güz döneminde, Ankara'da Bilim ve Sanat Merkezine devam eden 40 üstün zekalı ve yetenekli sekizinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada deney ve kontrol grubu olmak üzere iki farklı grup kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Asitler ve Bazlar Başarı Testi (ABBT), Asitler ve Bazlar Teşhis Testi (ABTT), Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği (FÖYMÖ) ve Asit- Baz Kavramlarını Öğrenmede Zihinsel Durumlar Envanteri (ABKÖZDE) ön test ve son test olarak her iki gruptaki öğrencilere uygulanmıştır. Uygulamaların ardından deney grubunda yer alan 6 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca uygulamalar süresince gözlemler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen nicel verilerin analizi için bağımsız örneklemler t- testi, MANOVA analizi; nitel verilerin analizi için ise içerik analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin ABBT, ABTT, FÖYME ve ABKÖZDE verileri incelendiğinde; deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan görüşmeler ve gözlemlerin nicel analiz sonuçlarını desteklediği ve öğrencilerin sorgulamaya dayalı öğrenme ortamına ilişkin olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of guided inquiry based  (IBL) approach compared to traditional teacher- centered instruction on eighth grade gifted and talented students' understanding of acids - bases concepts, motivation towards science learning and mental states in learning the concepts of acids-bases, and to assess students' opinions on IBL. The explanatory sequential design which is one of the mixed method research design was used in the study. The study was conducted in fall semester of 2015 - 2016 school years. Participants were 40 eighth grade gifted and talented students from one Science and Art Center in Ankara. There were two different groups, which were the experimental and control group. Achievement Test about Acids and Bases, Two - Tier Diagnostic Test about Acids and Bases, Students' Motivation towards Science Learning Questionnaire and Mental State Conceptual Learning Inventory were used in the study as data collection tools. Before and after the implementation, the tools were administered as pre-test and post-test to both groups. After the implementation, semi - structured interviews were conducted with 6 students from experimental group. Also observations were made during the implementation. The quantitative data were analyzed using independent samples t-test and multivariate analysis of variance (MANOVA). Also, content analysis was used for analyzing the qualitative data obtained. The results showed that there was a statistical significant difference between the groups in favor of experimental group. The quantitative results were also clearly supported with the semi-structured interviews and observations. The interview results also showed that students in experimental groups had positive opinions towards IBL environment.