Akut pankreatitte prognozu ve hastanede kalış süresini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting prognosis and long lasting in acute pancratitis
Yazar: İSMİGÜL YAZICI
Danışman: PROF. DR. YAVUZ BEYAZİT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit (AP) klinik, laboratuar, inflamatuar ve radyografik bulguların eşlik ettiği pankreasın akut inflamatuar bir hastalığıdır. Hastalığın fizyopatolojisinde değişik teoriler öne sürülmekle birlikte etyolojiyi açıklayan kesin bir görüş halen mevcut değildir. Prognozu değerlendirmek üzere Ranson kriterleri, modifiye imrie, APACHE-II, BISAP ve Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi gibi değerlendirme ve skorlama sistemleri bulunmaktadır. Biz bu çalışmamızda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı tarafından 2013-2021 yılları arasında AP tanısı ile kliniğimize kabul edilen hastalarda hastaların klinik, laboratuvar, görüntüleme ve demografik özelliklerini retrospektif olarak inceleyerek bunların hastalık şiddetini, komplikasyon gelişimini, çeşitli prognostik indekslerin hastalığın şiddetini predikte etme değerini ve bu özelliklerin yatış süresi ve prognoz üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.  
Materyal-Metod: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Ocak 2013- Ocak 2021 tarihleri arasında başvurarak akut pankreatit tanısı alan hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastalar klinik özellikler, biyokimya parametreleri, prognoz, komplikasyonlar ve yatış süreleri açısından değerlendirildi. Hastaların başvuru esnasındaki Ranson, BISAP ve Modifiye İmrie's (Modifie Glasgow II Skorlaması) skoru hesaplandı. AP tanısı alan hastalar etiyolojiye göre sınıflandırdıktan sonra klinik, laboratuvar, görüntüleme ve demografik özelliklerinin hastanede yatış süreleri ve prognoz üzerine etkileri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 471 hastanın 251'i kadın (%53,2), 220'si erkek (%46,7) idi. Kadınların yaş ortalaması 66,235±17,72, erkeklerin yaş ortalaması 63,84±15,8 idi. Hastaların ortalama yatış süreleri 6,6±6,62 gün olarak tespit edildi. Pankreatit grupları ile yatış süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. Çalışmadaki 251 kadın hastanın 150 tanesinde (%31,8), 220 erkek hastanın 116'sında (%24,6) biliyer pankreatit; 220 erkek hastanın 19'unda (%4) , 251 kadın hastanın 1'inde (%0,2) alkolik pankreatit tespit edildi. Alkolik pankreatitin erkeklerde biliyer pankretitin kadınlarda anlamlı derecede yüksek izlendiği ve alkolik pankreatit grubundaki hastaların daha genç yaşta olduğu görüldü.  Alkolik pankreatit grubundaki hastalarda diğerlerine göre psödokist ve nekroz gelişimi yüksek idi.  Ayrıca pankreatik gruplar arasında laboratuvar parametreleri açısından kıyaslama yapıldığında biliyer pankreatit hastaların ALT, AST, ALP, GGT, trigliserit,  BUN ve kreatinin değerleri daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda hastaların glukoz, lökosit, hematokrit, üre ve sedimentasyon değerleri ile hastanede yatış süreleri arasında pozitif korelasyon olduğu saptandı. 
Sonuç: AP'nin klinik, laboratuvar, görüntüleme ve demografik özelliklerini bilmek yatış süresi ve hastalığın prognozu üzerine etkilerini anlamamızı sağlayabilir. AP nedeniyle yatış yapılan hastalarda uzun dönem prognozu ve hastanede yatış süresinin önceden tahmin edebilecek yeni skorlama sistemlerine ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, etiyoloji, prognoz, yatış süresi,

Abstract:
Introduction: Acute pancreatitis (AP) is an acute inflammatory disease of the pancreas accompanied by clinical, laboratory, inflammatory and radiographic findings. Although several theories put forward to explain the underlying physipathologic pathways, there is still contraversies about the exact etiologic mechanisms. In order to assess the prognosis of the disease, there are a number of evaluation and scoring systems that includes Ranson criteria, modified Imrie, APACHE-II scale, BISAP and computed tomography (CT) severity index. In this study, we retrospectively analyzed the clinical, laboratory, imaging and demographic characteristics of the patients admitted to Çanakkale Onsekiz Mart University Gastroenterology Department between 2013-2021 with a diagnosis of AP. Various prognostic indices were used to predict the severity of the disease and the factors were analysed in order to predict prognosis and length of stay in hospital. 
Materials and Methods: Patients diagnosed with acute pancreatitis that admitted to Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital during January 2013 and January 2021 was evaluated retrospectively. Their clinical profile, biochemical parameters, prognosis, complications and length of stay were noted and analyzed. Ranson, BISAP and Modified Imrie's (Modified Glasgow II Scoring) scores at the time of admission were calculated. After classifying the patients according to etiology, the effects of clinical, laboratory, radiologic and demographic characteristics on length of hospital stay and prognosis were examined.
Results: Of the 471 patients included in the study, 251 (53.2%) were female and 220 (46.7%) were male. The mean age of women was 66,235±17.72, and the mean age of men was 63.84±15.8. The mean hospital stay of the patients was 6.6±6.62 days. There was no statistically significant difference between the pancreatitis groups and the length of stay. Biliary pancreatitis was found in 150 (31.8%) of 251 female patients and 116 (24.6%) of 220 male patients; Alcoholic pancreatitis was detected in 19 (4%) of 220 male patients and 1 (0.2%) of 251 female patients. It was observed that alcoholic pancreatitis was observed significantly higher in men than biliary pancreatitis in women, and the patients in the alcoholic pancreatitis group were younger. Pseudocyst and necrosis development were higher in patients in the alcoholic pancreatitis group compared to the others. In addition, when the laboratory parameters were compared between the pancreatitis groups, the ALT, AST, ALP, GGT, triglyceride, BUN and creatinine values of the patients with biliary pancreatitis were found to be higher. It was determined that there was a positive correlation between the serum glucose, leucocyte, Neutrophil, hematcrit, Urea and sedimentation rate levels and length of stay in hospital.
Conclusion: Determining the initial clinical, laboratory, imaging and demographic characteristics of the disease could help us to understand their effects on the length of hospital stay and the prognosis of the disease. There is a need for new scoring systems that can predict the long-term prognosis and length of stay in hospital in patients hospitalized for AP.
Key words: Acute pancreatitis, etiology, prognosis, length of stay in hospital.