Güneyli salınımın Doğu Anadolu Bölgesi yağış verileri üzerine etkisi
The effect of the southern oscillation on the precipitation data of the Eastern Anatolia Region
Yazar: MEHMET NURHAK ALTUNTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ İHSAN MARTI
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünya'da ve ülkemizde artan su ihtiyacı nedeniyle su kaynaklarının etkili bir şekilde kullanılması ve değerlendirilmesi elzem hâle gelmiştir. Günden güne artan su ihtiyacı sebebiyle kaynakların verimli kullanılması ve planlama çalışmalarının doğru bir şekilde yapılması önemli bir etken olacaktır. Küresel ısınma ve beraberinde getirdiği iklim değişiklikleri bu planlamayı zorlaştıran bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. İklim olaylarını, iklim değişikliklerinin nedenlerini ve bu değişikliklerin ülkemiz üzerinde etkisini incelemek, Güneyli Salınımı detaylıca anlatmak ve istatistiksel olarak irdelemek yeryüzü ve coğrafi bölgelerimiz hakkında bize somut bilgiler verecektir. Yapılan araştırmalar iklim değişikliklerinin hidrolojik döngü üzerinde büyük etkiler oluşturduğunu ortaya çıkarmaktadır. Güneyli Salınımın etkinliğini ve değişkenliğini anlamak, iklim değişikliklerinin nedenleri hakkında bize bilgiler verebilir. Atmosferik hareketlerden dolayı meydana gelen geniş çaptaki salınımlar iklim anomalilerine yol açabilir ve su kaynaklarını büyük ölçüde etkileyebilir. Bundan dolayı iklimsel olayların ve bunun sonucunda olan iklimsel değişikliklerin su kaynakları üzerindeki potansiyel etkileri incelenmeli ve geniş çapta irdelenmelidir. Bu tez çalışmasında, Doğu Anadolu Bölgesi'nin aylık ve yıllık yağış verileri ele alınmış ve Güneyli Salınım ile arasındaki ilişki araştırılıp analiz edilmiştir. Yağış verilerinin homojenliği için çeşitli homojenlik testleri uygulanmış ve yağış verilerinde anlamlı bir trendin olup olmadığı, trend varsa artan mı yoksa azalan mı trende sahip olduğu incelenmiş ve trend başlangıç yılları da saptanmıştır. Araştırma sonucunda Güneyli Salınımın sıcak ve soğuk fazları olan El Niño ve La Niña ekstrem olaylarının Doğu Anadolu Bölgesi'nin yağış verileri üzerinde etkili olduğu saptanmış ve bu bölgedeki istasyonlar üzerindeki etkileri ortaya konmuştur.

Abstract:
Due to the increasing water demand in the world and our country, the effective use and evaluation of water resources have become essential. The increasing water demand day by day, the efficient use of resources and the correct planning studies became important factors. On the other hand, the global warming and the climate changes make this planning difficult. Examining the climate events, the causes of climate changes and the effects of these changes on our country and explaining the Southern Oscillation in detail and analyzing it statistically will provide us to obtain accurate information about earth and our geographical regions. Studies reveal that the climate changes have major effects on the hydrological cycle. Understanding the effectiveness and variability of the Southern Oscillation can provide us information about the causes of climate change. Large-scale oscillations caused by atmospheric movements can lead to climate anomalies and can greatly affect the water resources. Therefore, the potential effects of climatic events and the resulting climatic changes on water resources should be examined extensively. In this thesis, monthly and annual precipitation data of the Eastern Anatolia Region were examined and the relationship between the precipitation data and the Southern Oscillation was investigated and analyzed. Various homogeneity tests were applied for the homogeneity of the precipitation data and it was examined whether there was a significant trend in the precipitation data or not. If there was a increasing or decreasing trend, the trend starting years were also determined. As a result of the research, it was determined that extreme events such as El Niño and La Niña, which are the warm and cold phases of the Southern Oscillation, were effective on the precipitation data of the Eastern Anatolia Region and their effects on the stations in this region were revealed.