Yaylacılık kültürünün yayla turizmi içindeki önemi: Rize yaylaları örneği
Importance of plateau culture in plateau tourism: Rize sample
Yazar: HİKMET HABERAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İRFAN YAZICIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Rize = Rize ; Turizm = Tourism ; Yayla evleri = High plateau houses ; Yayla turizmi = High plateau tourism ; Yaylacılık = Transhumance ; Yaylalar = Plateaus

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yaylacılık kültürünün yayla turizmi içindeki önemini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından `Yayla Turizm Merkezi' olarak ilan edilen Çamlıhemşin /Ayder Yaylası ve İkizdere/Anzer Yaylasında tatillerini geçiren 390 yerli turiste anket uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri SPSS PASW 18 paket programı kullanılarak bilgisayarda yapılmıştır. Anket soruları SPSS'de (PASW Statistik 18) çoklu uyum analizi kullanarak incelenmiştir. Ayrıca Çamlıhemşin-Ayder ve İkizdere -Anzer Yaylasında yapılan anketlerden elde edilen verilerin cevaplama yeri Frekans ve aritmetik ortalamaları Tablolar halinde verilmiştir.Analiz sonuçlarına göre Çamlıhemşin/Ayder ve İkizdere/Anzer yaylalarında tatillerini geçiren yerli yayla turistleri çoğunlukla 18 -39 yaşları arasında, lise eğitimi alan ve lisans mezunu bekâr erkek turistlerden oluşmaktadır. Bu kişiler çoğunlukla Marmara bölgesinde ya da Rize'de doğmuş, halen Marmara ya da Karadeniz bölgesinde ikamet etmektedirler. Bu kişiler yaylalara eğlenme- dinlenme, doğal güzellikler ve macera spor amaçlı gelmektedirler. Geliş şekillerinin ise bireysel, rehberli tur, aile ve arkadaş grupları olarak değiştiği tespit edilmiştir.Bu turistler daha çok günü birlik gezileri tercih etmektedir. Konaklama yapanlar ise çadır, karavan, kendi yayla evlerini ya da 3 yıldızlı otelleri kullanmaktadırlar. Öte yandan Çamlıhemşin/Ayder ve İkizdere/Anzer yaylalarına gelen turistler yaylalarda çoğunlukla ya birkaç gün ya da bir haftadan fazla kalmaktadır. Bu yaylalara gelen turistler tarihi yerleri ziyaret etme yanında yöresel hediyelik eşyalar satın almaktadır. Bu yaylalarda tatillerini geçiren yerli turistlerin çoğunluğunun, daha önce yayla turizmi faaliyetlerine katılmadıkları gözlenmekle birlikte, bazılarının Rize yaylarına daha önce geldikleri ve turistik faaliyetlerde bulundukları tespit edilmiştir.Çamlıhemşin/Ayder ve İkizdere/Anzer yaylalarına gelen turistler yayla evlerinin ve konaklama tesislerinin mimarisini, iç ve dış tasarımını, yiyecek ve içeceklerin içeriğini ve sunumunu kısmen otantik bulmaktadırlar. Benzer şekilde yerel halkın kıyafetleri, kullandıkları alet ve araçlar da geleneksel kültüre kısmen uygun görülmektedir. Ayrıca, turistler yayladaki camilerin mimarisi, iç ve dış tasarımı; tesis, yer ve dükkân isimlerinin, festival ve organizasyonların, danslar, oyunlar; dinlenilen müzikler; yiyecek ve içeceklerin çeşitliliği, el sanatları ve hediyelik eşyaların ise yerel halkın gündelik yaşamını tam olarak yansıttığı düşüncesindedirler.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the role of plateau culture in plateau tourism. According with this purpose, a questionnaire is used to 390 local tourists in Çamlıhemşin/Ayder and İkizdere/Anzer plateaus where are announced as ?Plateau Tourism Center? by Ministry of Culture and Tourism. In order to investigate empirical findings, multiple cohesion analysis is used with the help of SPSS PASW 18 statistical program. Beside this analyze frequency and arithmetic means of the mentions of the questions are also analyzed and presented.According to findings, the local tourists who have their vacations in Çamlıhemşin/Ayder and İkizdere/Anzer are mostly between 18-29 ages, high school and university graduate and single males. Most of these peoples either born in Marmara Region or Rize and also live in Marmara and Karadeniz Region. These people come to plateaus for recreation, amusement, natural beauty, sports, and adventure. Their travel alters as personal, tour with guidance, family and/or friends.These local tourists mostly prefer excursions and stay for a few day or more than a week. The people who prefer accommodation stay in their own plateau house, three star hotels, tenting or camping trailer. They visit the historical places and buy local merchandise for gift also. Most of these local tourists who prefer those plateaus for vacation have no plateau tourism experience before. But some of them have been in Rize Plateaus and contributed to touristic activities according to the findings.The tourists who come to Çamlıhemşin/Ayder and İkizdere/Anzer Plateaus find architecture, interior and exterior design of plateau house and hotels, ingredients and service of food and beverage authentic. Similarly; clothes, instruments and tools of local residents are found as appropriate to traditional culture. Also; dance, music, game, festivals, food and beverages, interior end exterior design of mosques, name of stores, handcrafts and souvenirs are thought that they represent the daily life of the plateau residents.