Anksiyete bozukluğu olan  çocuklarda oksidatif  stresin  değerlendirilmesi
Evaluation of oxidative stress in children with anxiety disorder
Yazar: ARMAĞAN ARAL
Danışman: PROF. BAHATTİN AVCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışmada, anksiyete bozukluğu tanısı alan çocukların ve sağlıklı kontrollerin, total
oksidan-antioksidan kapasite ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri açısından
karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasında 6-13 yaş arasında 40 anksyete
bozukluğu teşhisi alan çocuk ve yaş cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı
kontrollerden oluşan kesitsel bir çalışmadır. Sosyodemografik Veri Formu,
Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇATÖ) ölçekleri kullanılmıştır.
Oksidatif stres ölçümü için Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye
(TAS) ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri kullanılmıştır.
Çalışmanın sonucunda anksiyete bozukluğu grubunda TOS ve Oksidatif Stres İndeksi
(OSI) değerlerinin yüksek, TAS değerinin düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte
dinamik tiyol/disülfit hemostazı belirteçlerinden total tiyol, doğal tiyol ve dinamik
disulfit değerlerinin anksiyete bozukluğu grubunda yüksek, her iki grubun redükte
tiyol oranı (Doğal Tiyol/Total Tiyol), okside tiyol oranı (Disulfit/Total Tiyol) ve tiyol
oksidasyon-redüksiyon oranı (Disulfit/Doğal Tiyol) açısından istatistiksel anlamlı
farkının olmadığı saptanmıştır. Tüm örneklem için ÇATÖ puanları ile TOS, TAS ve
OSI düzeyleri arasında gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda anksiyete
düzeyleri ile TOS ve OSI arasında pozitif korelasyon, TAS düzeyler arasında negatif
korelasyon saptanmıştır. Korelasyon analizi anksiyete ve sağlıklı kontrol grubuna ayrı
ayrı yapıldığında ise korelasyon ilişkisi gözlenmemiştir. Dinamik disulfit/tiyol
parametreleri ile anksiyete düzeyleri arasında da herhangi bir korelasyon ilişkisi
saptanmamıştır.
Araştırma sonuçları anksiyete bozukluğunun patofizyolojik mekanizmalarında
oksidatif stres hakkında değerli kanıtlar sunmaktadır. Araştırma verileri ışığında
anksiyete bozukluğu grubunda oksidatif stresin arttığı fakat dinamik tiyol/disülfit
homeostazı üzerinden değerlendirdiğimizde iki grup arasında anlamlı farklılığın
olmadığı saptanmıştır. Sonuçlarımız, anksiyete bozukluğu ile beraber giden oksidatif
streste DNA hasarı, lipit ve protein oksidasyon mekanizmalarında karmaşık bir
dengenin olabileceğini işaret etmektedir.
Anahtar Sözcükler: Anksiyete bozukluğu, Çocuk, Oksidatif stres, Tiyol-disulfit dengesi.

Abstract:
This study aimed to compare children diagnosed with anxiety disorder and healthy
controls in terms of total oxidant-antioxidant capacity and thiol-disulfide hemostasis
parameters. This thesis is a cross-sectional study consisting of 40 children diagnosed
with anxiety disorders between the ages of 6-13 and 40 healthy controls matched for
age and gender. Sociodemographic Data Form and Screen for Child Anxiety Related
Disorders (SCARED) scales were used. Total Oxidant Status (TOS), Total
Antioxidant Status (TAS) and thiol-disulfide hemostasis parameters were used to
measure oxidative stress.
As a result of the study, it was determined that TOS and Oxidative Stress Index (OSI)
values were high and TAS values were low in the anxiety disorder group. However,
total thiol, doğal thiol and dynamic disulfide values, which are markers of dynamic
thiol/disulfide homeostasis, were high in the anxiety disorder group, and reduced thiol
ratio (Doğal Thiol/Total Thiol), oxidized thiol ratio (Disulfide/Total Thiol) and thiol
oxidation-reduction in both groups. It was determined that there was no statistically
significant difference in terms of ratio (Disulfide/Doğal Thiol). As a result of the
correlation analysis performed between SCARED scores and TOS, TAS and OSI
levels for the entire sample, a positive correlation was found between anxiety levels
and TOS and OSI, and a negative correlation was found between TAS levels. When
the correlation analysis was performed separately on the anxiety and healthy control
groups, no correlation relationship was observed. No correlation was found between
dynamic disulfide/thiol parameters and anxiety levels.
Research results provide valuable evidence about oxidative stress in the
pathophysiological mechanisms of anxiety disorder. In the light of the research data,
it was determined that oxidative stress increased in the anxiety disorder group, but
when we evaluated it in terms of dynamic thiol/disulfide homeostasis, there was no
significant difference between the two groups. Our results indicate that there may be a
complex balance in DNA damage, lipid and protein oxidation mechanisms in oxidative
stress accompanying anxiety disorder.
Keywords: Anxiety disorder, Children, Oxidative stress, thiol-disulfide
hemostasis.