Anadolu'da çömlekçi çarkında biçimlendirilen çaydanlık formları ve kişisel uygulamalar
Tea tank forms and personal applications made in a pots' wheel in Anatolia
Yazar: MEDİHA ALKAN
Danışman: PROF. İSMAİL YARDIMCI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Seramik malzemeleri = Ceramic materials ; Seramikler = Ceramics ; Çaydanlık = Teapot ; Çömlekçi çarkı = Pottery wheel ; Çömlekçilik = Pottery ; Şekil verme = Shaping

Özet:
Anadolu'da çömlekçiliğin tarihsel gelişim sürecinde çömlekçi çarkının da gelmesi ile formlarda görülen değişikliklerden ve özelliklerinden bahsedilmektedir. Çarkın tanımı ve çeşitlerinden açıklanmıştır. Seramik çark, içi boş form olan çömleğin daha seri ve simetrik olmasını sağlayan ilkel dönemlerden günümüze kadar gelişen tekniktir. Çömlekçi çarkının çeşitleri; el tornası, ayak tornası, pedallı torna ve günümüzde en çok kullandığımız elektrikli tornadan bahsedilmektedir. Anadolu'da geleneksel çömlekçi çarkı kullanan Avanos, Kınık, Karacasu, Sorkun, Menemen çömlekçiliğine değinilmektedir. 
     Çay; çok fazla efsaneye konu olmuş, farklı kültürlerde farklı şekillerde özünselleşmiş, kullanıldığı her yörede damga vurarak günümüze kadar gelmiş ve kendine özel bir kültürü var etmiş bir içecektir. Buna bağlı olarak çaya duyulan ilgi, seramik çaydanlıkların form açısından zenginleşmesine sebep olmuştur. Çaydanlık fonksiyonel ve sanatsal yönüyle incelemektedir. Çaydanlık; emzik, ayak,  kulp gibi eklentilerin çömlekçi çarkında şekil verilen formun ekleme yapım aşamaları anlatılmaktadır. Kendi tarzına göre Çaydanlık üreten başlıca sanatçılardan ve işlerinden örnekler verilmektedir.
     Anadolu'da Çömlekçi Çarkında Biçimlendirilen Çaydanlık Formları ve Kişisel Uygulamalar'' adlı araştırmayla, yapılan seramik çaydanlıklar da form, estetik, biçim kuralları göz önünde bulundurularak, bu bağlamda günümüz çağdaş seramik sanatçılarının çalışmaları, araştırılmış ve bu anlamda geleneksel çömlekçi çarkında yapılan çağdaş seramik çaydanlık üretimi hedeflenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the changes and features seen in the forms with the arrival of the potter's wheel in the historical development process of pottery in Anatolia are mentioned. The definition of the wheel and its types are explained. The ceramic wheel is a technique that has developed from the primitive times to the present day, which makes the pottery, which is a hollow form, more serial and symmetrical. In this study, the types of potter's wheel such as hand lathe, foot lathe, pedal lathe and the electric lathe that we use most today are mentioned. In the study, the pottery of Avanos, Kınık, Karacasu, Sorkun and Menemen, which use traditional pottery wheels in Anatolia, are mentioned as well. 
Tea is a beverage that has been the subject of many legends, has been assimilated in different ways in different cultures, has left its mark in every region where it is used, and has created a unique culture. Accordingly, the interest in tea has led to the enrichment of ceramic teapots in terms of form. In this study, the teapot is examined in terms of its functional and artistic aspects. The production stages of attachments such as spout, foot and handle on the potter's wheel are explained.Some major artists who produce teapots in their own style and the samples of their works are mentioned in this study. 
In this research, which is titled as "Teapot Forms Shaped on the Potter's Wheel in Anatolia and Personal Applications",the works of today's contemporary ceramic artists were examined by considering the form, aesthetics and form rules in ceramic teapots,and it is aimed to produce contemporary ceramic teapots on the traditional potter's wheel.