Şia ve Ehl-i sünnet açısından maslahat
The maslahah (Public interest) in Shia and ahl Al-Sunnah
Yazar: BEHZAD BALAZADEHNAHR
Danışman: PROF. DR. DAVUT YAYLALI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Adalet = Justice ; Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Güvenlik = Security ; Maslahat = Maslaha ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Hukuk bilimi sahasında yapılan çalışmalarda, hukukun yalnızca normatif değil,
aynı zamanda gâyeci/finalist olduğu da vurgulanan bir husustur. Hukûkun gâyeci
özelliğini benimseyenlere göre hukuk kurallarında, hem kânun koyucu tarafından vaz'
edilirken, hem de yetkili kilinan organlarca uygulanırken göz önünde bulundurulan
amaç veya amaçları vardır. Ancak beşerî hukuk sistemlerinde, hukûkun amacının ne
olduğu konusunda fikir birliği yoktur. Bu amaç; "güvenliğin sağlanması", "toplumun
mutluluğu veya iyiliği", "adâlet", "hürriyet", "eşitlik" gibi ilkelerle ifade edilmeye
çalışılmış, sonraları, bu amaçlar arasında daha önemliden daha az önemliye doğru bir
sıralama yapılabileceği de belirtilmiştir.
Aynı özellik, diğer hukuk sistemlerinde olduğundan daha açık bir şekilde İslâm
Hukūku için söz konusudur. İlerde daha geniş bir şekilde inceleyeceğimiz gibi, İslâm
hukukçularının hemen tamamına göre İslâm Hukūku'nun gâyesi, genel olarak ifâde
edecek olursak, "insanların dünya ve âhiret yararlarının sağlanması" olup bu,
"maslahatin temîni" olarak formüle edilmiştir
İslâm Hukūku'nda maslahat', hukûkun bir kaynağı olarak da incelenmiştir. Ancak
bizim konumuz, maslahatin bir hüküm kaynağı olması açısından değerlendirilmesi
olmayıp, İzzuddin b. Abdisselâm'a göre İslâm Hukûku hükümlerinin gâyesi ve maksadı
olması açısından olacağı için, onun maslahatla ilgili görüşlerini incelemeden önce, genel
olarak "Makâsıdu'ş-Şerîa" (İslâm Hukūku'nun maksatları) ve "maslahat" hakkında giriş
mâhiyetinde bilgi vermemizin uygun olacağı kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Maslahat, hukuk, adalet, özgürlük, güvenlik sağlanması

Abstract:
In studies conducted in the field of law, it is also emphasized that the law is not
only normative, but also the goalkeeper / finalist. According to the adopters of the legal
personality of the law, there are purposes or purposes in the rules of law which are taken
into consideration both by the kânunmaker and by the organs who are authorized.
However, there is no consensus on what the purpose of the law is in humanitarian law
systems. This purpose; It has also been stated that it has been tried to be expressed in
principles such as "provision of security", "happiness of the society", "justice",
"liberty", "equality" and so on.
The same feature is more clear for Islam Hukūku than it is in other legal systems.
As we shall examine in greater detail in the future, the essence of Islamic Hukūku,
according to almost all of the Islamic jurists, is that "the provision of people's world,
and the benefits of the hereafter" will be expressed in general terms and this is
formulated as "Maslahat in Islam Hukūku 'has also been studied as a legal source.
However, our position is not evaluated in terms of the fact that it is a provisional
subject, and İzzddin b. Abdisselâm We think that it would be appropriate for us to give
information in the introductory manner about "Makhasidu'sh-Shariah" (aims of Islamic
Hukuku) and "Maslahat" before examining the views on his charges, because
Abdisselâm says that the Islamic Hukuku provisions will be the cause and purpose .

Keywords: Maslahat,law, justice, liberty,provision of security.