Uzaktan algılama ve CBS kullanılarak arazi örtüsü/arazi kullanım değişiminin incelenmesi ve geleceğe dönük modellenmesi: Kayseri ili örneği
Investigation and future modeling of land cover/land use change using remote sensing and GIS: Kayseri province case study
Yazar: KÜBRA NUR GÖNCÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMRAN KÖYLÜ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Arazi kullanımı ve arazi örtüsü yapısı hızla artan nüfus, teknolojik gelişmeler, ekonomik büyüme gibi etkenler sebebiyle değişime uğramaktadır. Bu değişimler arazi kullanımı konusunda çalışmaları hızlandırmıştır. Şehirlerin ve ülkelerin değişen yapısı, daha yaşanabilir planlı alanlar oluşturma gerekliliği ve gelecekte nasıl bir noktaya gelineceği merakı araştırmacıları bu konuda çalışmalar yapmaya itmiştir. 
Bu çalışmada Kayseri ili Melikgazi ilçesinin arazi kullanımındaki değişimler Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmada 2000 – 2020 yılları arasındaki değişimler incelenmiştir. Landsat ETM ve Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılan çalışmada arazi kullanım haritaları oluşturmak için kontrollü sınıflandırma yöntemlerinden maksimum olabilirlik yöntemi kullanılmıştır. 2030 ve 2040 yılı için tahmini arazi modelleri oluştururken Yapay Sinir Ağları ve Hücresel Otomat yöntemi tercih edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar, Melikgazi ilçesi arazi kullanımındaki değişimi detaylı bir şekilde açıklamakta ve gelecekteki arazi kullanımını tahmin etmek için yaklaşımlar sunmaktadır. Tahmin modellerinde şehirsel alanlarda gelecekte de ciddi artışlar yaşanacağı gözlemlenmiştir. Bunun dışında su alanlarında yaşanacak azalışlarla beraber artan kentleşme doğal yapının etkilenmesine neden olmaktadır. Bu çalışma arazi kullanımı gibi karmaşık süreçleri anlamlandırmak ve yönetmek için Uzaktan Algılama, CBS, Yapay Sinir Ağları ve Hücresel Otomat gibi teknolojik yöntemlerinin güçlü bir araç seti sunduğunu göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: 	Arazi kullanımı/arazi örtüsü, Yapay Sinir Ağları, Hücresel Otomat, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Uzaktan Algılama

Abstract:
Land use and land cover structure is changing due to factors such as rapid population growth, technological developments, and economic growth. These changes have accelerated research on land use. The changing structure of cities and countries, the need to create more livable planned areas, and the curiosity about where we will end up in the future have driven researchers to work on this issue.
In this study, the changes in land use in the Melikgazi district of Kayseri province were investigated using remote sensing and geographic information systems (GIS) methods. The study examined the changes between 2000 and 2020. In the study using Landsat satellite images, the maximum likelihood method, one of the controlled classification methods, was used to create land use maps. The artificial neural network (ANN) and cellular automata (CA) methods were preferred while creating the estimated land models for 2030 and 2040.
The results obtained explain in detail the changes in land use in Melikgazi district and offer approaches for predicting future land use. It has been observed in the prediction models that there will be significant increases in urban areas in the future as well. In addition, increasing urbanization, along with the reductions in water bodies, is affecting the natural structure. This study shows that technological methods such as remote sensing, GIS, ANN, and CA offer a powerful set of tools for understanding and managing complex processes such as land use.
Keywords: 	Land use/land cover, Artifical neural network, Cellular automata, Remote sensing, GIS