Bağlanma stilleri ile aşırı onay arama davranışı arasındaki ilişkide kaygı düzeyinin aracı rolü
The mediator role of anxiety level in the relationship between attachment styles and excessive reassurance seeking behavior
Yazar: FEYZA AĞZITEMİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA IŞIK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çocuklukta beliren bağlanma biçimleri hayat boyu gelişerek kişileri takip eder. Hem kişilerarası ilişkilerinde hem de kendilerini ve dünyayı anlamlandırma süreçlerinde bağlanma biçimleri sık sık kendini gösterir. Güvensiz bağlanma biçimlerinin aşırı onay arama davranışı ile de ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı bireylerin kaygılı ve kaçıngan bağlanma biçimleri ile aşırı onay arama davranışı alt boyutları arasındaki ilişkide kaygı düzeyinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya 18-65 yaş arası 485 yetişkin katılmıştır. Araştırma amaçları doğrultusunda Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri -II (YİYE-II), Onay Arama Ölçeği (OAÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizi için JASP Programı üzerinden bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon ve aracı değişken analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, kaygılı bağlanma biçiminin kaçıngan bağlanma biçimi, onay arama davranışı alt boyutları ve kaygı düzeylerinin tümü ile anlamlı ve pozitif yönde bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Kaçıngan bağlanma ile kaygılı bağlanma, onay arama kaynağı ve kaygı düzeyi arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Onay arama davranışlarının yordayıcılarını test eden regresyon analizine göre onay arama davranışı tüm alt boyutlarına ek olarak genel kaygı düzeyi ve kaygılı bağlanma faktörlerinin anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Kaygılı bağlanma ile onay arama kaynağı, onay arama şiddeti ve onay arama sırasındaki dikkatlilik arasında kaygı düzeyinin kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur. Kaçıngan bağlanma biçimiyle ise yalnızca onay arama kaynağı arasında kaygı düzeyinin tam aracı rolü olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
The attachment patterns that emerge in childhood continue to develop throughout life and shape individuals, influencing their interpersonal relationships and self-understanding. It is believed that various insecure attachment styles may be associated with excessive reassurance-seeking behavior. This study aims to examine the role of anxiety levels in the relationship between individuals' anxious and avoidant attachment styles and the dimensions of excessive reassurance-seeking behavior. A total of 485 adults between the ages of 18 and 65 participated in the research. In line with the research objectives, the Demographic Information Form, Experiences in Close Relationships Inventory-II (ECR-R), Reassurance Seeking Questionnaire (ReSQ), and Beck Anxiety Inventory (BAI) were used. For data analysis, independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, simple linear regression, and mediation analysis were conducted using the JASP program. According to results, it was found that there is a significant and positive correlation between anxious attachment, avoidant attachment, all dimensions of excessive reassurance seeking behavior and levels of anxiety. It was also found that there is a positive and significant relationship between avoidant attachment and anxious attachment, reassurance-seeking source and anxiety level. According to the regression analysis testing the predictors of reassurance-seeking behaviors, it has been observed that reassurance-seeking behavior is significantly predicted by not only its sub-dimensions but also by general anxiety levels and anxious attachment factors. It was found that anxiety level plays a partial mediating role between anxious attachment and reassurance-seeking source, reassurance-seeking intensity, and reassurance carefulness. However, only reassurance-seeking source was found to have a full mediating role between avoidant attachment style and anxiety level.