İhvan-ı Safa ve İbni Sina'da aşk-güzellik ilişkisi
Ihvan-i Safa and Ibni Sina also relation between love and beauty
Yazar: SUZAN YÜNÜGÜL
Danışman: DOÇ.DR. A. KAMİL CİHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Miladî X. yüzyılda yasadıkları dönemin yöneticileri tarafından kendilerine karsı, hosnutsuzlukkaygılarından dolayı takip edilebilecekleri endisesiyle çalısmalarını gizlilik içerisinde yürütmeyitercih eden hvan-ı Safa, Resâ'ilü hvan-ı Safa adlı eserlerinde ask ve güzellik hakkındakigörüslerine yer vermislerdir. hvan-ı Safa ask hakkında ileri sürülen hastalık, cinnet gibiolumsuz düsünceleri elestirdikten sonra askın ?ittihad için duyulan siddetli sevk? oldugunukabul eder. Bakıslarla büyüyen ask, âsıkla masugun yalnız kalması, öpüsmesi ve bir olmasıseklinde gerçeklesir. lahi hikmetin askı insanların tabiatına yerlestirdigi düsüncesine sahip olanhvan-ı Safa'ya göre güzellik de ?Nefs-i Küllî'nin lk heyulâ'da tasvir edip yerlestirdigi birtakım boyalar, nakıslar ve resimlerdir.? Ask ve güzellikteki gaye ise nefsi gaflet ve cehalettenkurtarmak ve onu terbiye etmektir. nsanın güzellige ve aska olan meyli, düsünce ve ilimlebirlikte islendiginde, güzellik nefse yol gösterici, ask ise sevk ve arzusunu devamlı kılıcı olarakyükselisini saglamaktadır. hvan-ı Safa için bu yükselis nihayete ulasıncaya kadar devam eder.Çünkü Allah lk Masuktur.bni Sina'nın ? gerçeginde, iyi, güzel ve cidden uygun olanı güzel bulup, onu istemekten baskabir sey degildir. Bu ayrılan seylerden olursa, ayrı oldugu sırada, ona meyletmenin, var oldugusırada onunla bir olmanın nedenidir.? dedigi ask hvan-ı Safa'nın ask tarifiyle ortak birdüsünceye sahiptir. Ancak hvan-ı Safa'nın aksine bni Sina canlı cansız bütün hüviyetlerdeaskın var oldugu düsüncesini savunmustur. bni Sina'da lk Varlık, her yönde Ask'tır; hemkendi yönünden hem de diger varlıklar yönünden askın objesidir. Ask demek Varlık demektir.Varlık demek Ask demektir. lk Varlık zâtı sebebiyle mutlak iyidir.bni Sina'nın risalesinin genelinden güzel'in iyi anlamı tasıdıgı anlasılmaktadır. Fakat bn Sina,hvan-ı Safa gibi güzelligi genel bir kavram olarak kullanmak yerine, sadece güzel suretler içinkullanmaktadır. bni Sina'ya göre suret güzelligi huy güzelligini, huy güzelligi de iyiligi ifadeetmektedir. nsanlar hos bir suret gördüklerinde, ona aklî bakımdan muhabbet ederse, bu iyilikhususunda yükselmeye ve sona erismeye vesile sayılmaktadır. nsanların güzele yaklasımıkonusunda her iki düsünürümüz de lk Varlıga gitme ve benzeme konusunda güzelligi kaynak,aklı da aracı olarak kabul etmislerdir. Böylelikle insanda bulunan ask ve güzellik duygusu birçesit yetkinligin sebebi olmaktadır. Nitekim bni Sina'da askın gayesi; Allah'a yaklasarakkemale ulasmak hatta çogu hallerde ona benzemektir. Güzellikteki gayenin de Allah'aböylelikle yetkinligin, hayrın son noktasına ulasmak oldugu anlasılmaktadır.

Abstract:
hvan-ı Safa who preferred to continue his study secretly because he worried about that thestatesmen of this period may have followed his study and may have been displeased his study in10th century in pertaining to the birth of Christ, mentioned his ideas about love and beauty inRisa?ilü hvan-ı Safa. hvan-ı Safa accepted love was a strong desire to felt for becoming unitedafter he criticized that was claimed love was illness like madness. The love, grew with eyecontacts, occurred to be alone with a lover and a beloved, with to kiss each other and to be onein two bodies. Also the beauty was some of paints, embroideries and pictures according tohvan-ı Safa who thought the love of divine wisdom belonged to the human nature. The aims ofthe love and beauty were to save the human?s spirit from ignorance and somnolence and to drillit. If person?s desire to love and beauty became together with the knowledge and idea, thebeauty could be guide and the love also could increase the rate of desire. This increasecontinued until the end, because The God was the first beloved. All of alive turned to the Godand desire him. The love caused to become united for to continue the generation in hvan-ı Safa.Yet, always a condition like beauty was not searched. When the desire and the love cometogether, they provide to live two generations. bni Sina and hsan-ı Safa had same idea aboutlove. But on the contrary hvan-ı Safa, bni Sina thoughts all of dulls had the feelings of lovelike all of alive.The first existence was the love for bni Sina. The love meant existence and the existence wasthe love. The first existence symbolized the favor because of the personality. Whoever couldfind the favor, he loved another because for bni Sina, the favor caused the love.Generally inbni Sina?s works, the beauty meant the favor. But bni Sina used the beauty for only beautifulexistences instead of using general meanings of beauty like hvan-ı Safa. According to bniSina, the beauty of figure symbolized the beauty of character and the beauty of charactersymbolized the favor. When the people meet a good figure, if they think it is appropriatecharacter and they love him/her, they can reach the end. Not only bni Sina but also hvan-ı Safaaccepted that the beauty is source and the intelligence is its tool. Thus, why people have thesense of love and beauty is to become adult. Actually, the aim of love for bni Sina was that toapproach the god and even to resemble the god. Furthermore, it is recognized that the aim of thebeauty is to approach The God.