Obsesif kompulsif bozukluk tanılı çocuk ve ergenlerde serum matrix-metalloproteinaz 9 ve tissue inhibitör metalloproteinaz-1 'in değerlendirilmesi
Evaluation of serum matrix-metalloproteinase 9 and tissue inhibitor metalloproteinase-1 in children and adolescents with obsessive compulsive disorder
Yazar: SELÇUK DALYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE GİZLİ ÇOBAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Matriks metalloproteinaz 1 = Matrix metalloproteinase 1 ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Çocuklar = Children

Özet:
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) , irrasyonel veya mantıksız bulunan, belirgin gerginliğe neden olan veya işlevselliği önemli ölçüde etkileyen; yineleyici, zorlayıcı düşünceler, imgeler ve/veya kompulsiyonların varlığı ile tanımlanmıştır(APA 2013). OKB'nin etyopatogenezi tam olarak anlaşılamamış olup, immun sistem değişikliklerin de hastalığı başlatıcı veya tetikleyici olduğu düşünülmektedir. Dahası, çocukluk çağı başlangıçlı OKB'nin bazı tipleri olan PANDAS(Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections)  ve PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome) streptokok veya başka infeksiyonlar tarafından tetiklenmektedir(Sivri 2018). Matrix Metalloproteinazlar(MMP) ekstraselüler matrixte majör modülatör olup, hücre   adezyon molekülleri, nörotrofinler ve sitokinleri sağlamaktadırlar. Tissue inhibitör metalloproteinazlar(TIMP) ise MMP etkilerini inhibe etmektedirler. Hasar sonucu MMP-9 ve TIMP-1 arasında dengesizlik oluşması durumunda, çeşitli yapısal ve nörokimyasal değişiklikler oluşabilmektedir. Bu süreçler de artan eksitasyona ve nöronal dolaşımda değişikliklere yol açabilmektedir( Mizoguchi 2013). MMP-9, tüm MMP'ler arasında santral sinir sisteminde en çok çalışılan molekül olup normal şartlarda beyinde çok düşük seviyede bulunmaktadır. MMP'ler sinaptik plastisisitede de rol oynamakla birlikte, yine MMP-9 sinaptik plastisisite ile en çok ilişkili olan MMP olup, öğrenme ve hafızada da rolü olduğu belirtilmektedir(Bereun 2019). Ayrıca nörogenez, nöroplastisisite, immun cevap ve nöroinflamasyonda rol oynamaktadır. Erişkin hastalarda serum MMP-9 düzeyi ile ilişkili olarak şizofreni, depresyon, bipolar bozukluk, demans, Alzheimer gibi birçok nöropsikiyatrik hastalıkta çalışmalar yapılmıştır(Yamamori 2013, Rybakowski 2013).Ayrıca Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde serum MMP-9 düzeylerinin yüksek olduğuna dair yapılmış bir çalışma bulunmaktadır (Kadziela-Olech, Halina,,2015.) Bugüne kadar bildiğimiz kadarıyla OKB hastalarında MMP-9 veya TIMP-1 düzeylerini ölçen çalışma bulunmamaktadır. Biz de çalışmamızda polikliniğimizde OKB tanısı konulmuş hastalarda, serum MMP-9 ve TIMP-1 düzeylerini ve MMP-9/TIMP-1 oranlarını değerlendirmeyi planlamaktayız.

Abstract:
Obsessive compulsive disorder (OCD), which is found to be irrational or irrational, causing marked tension or significantly affecting functioning; It is defined by the presence of repetitive, compulsive thoughts, images, and/or compulsions (APA 2013).The etiopathogenesis of OCD is not fully understood, and immune system changes are thought to be the initiator or trigger of the disease.
Moreover, some types of childhood-onset OCD, PANDAS (Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections) and PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome) are triggered by streptococci or other infections(Sivri 2018).Matrix Metalloproteinases (MMPs) are major modulators in the extracellular matrix and provide cell adhesion molecules, neurotrophins and cytokines. Tissue inhibitor metalloproteinases (TIMP) inhibit the effects of MMP.In case of imbalance between MMP-9 and TIMP-1 as a result of damage, various structural and neurochemical changes may occur. These processes can lead to increased excitation and changes in neuronal circulation (Mizoguchi 2013).MMP-9 is the most studied molecule in the central nervous system among all MMPs and is normally found at very low levels in the brain. Although MMPs also play a role in synaptic plasticity, MMP-9 is the MMP most associated with synaptic plasticity, and it is stated to have a role in learning and memory (Bereun 2019).It also plays a role in neurogenesis, neuroplasticity, immune response and neuroinflammation. Studies have been conducted in many neuropsychiatric diseases such as schizophrenia, depression, bipolar disorder, dementia and Alzheimer's in relation to serum MMP-9 levels in adult patients (Yamamori 2013, Rybakowski 2013).In addition, there is a study that shows that serum MMP-9 levels are high in children and adolescents with Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (Kadziela-Olech, Halina, 2015.)To the best of our knowledge, there are no studies measuring MMP-9 or TIMP-1 levels in OCD patients. In our study, we plan to evaluate serum MMP-9 and TIMP-1 levels and MMP-9/TIMP-1 ratios in patients diagnosed with OCD in our outpatient clinic.