Salvia fruticosa bitki ekstraktının metabolik aktivatör varlığında ve yokluğunda insan lenfositlerinde genotoksik ve anti-genotoksik etkisi
The genotoxic and anti-genotoxic effects of Salvia fruticosa plant extract in human lymphocytes in the absence and presence of metabolic activator
Yazar: NADİRE KOPAR
Danışman: PROF. DR. EYYÜP RENCÜZOĞULLARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kardeş kromatid değişimi = Sister chromatid exchange ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Salvia = Salvia ; İnsan = Human

Özet:
Bu çalışmada, S9mix varlığında ve yokluğunda Salvia fruticosa (Sf) bitkisinin yaprak ekstraktının insan periferal lenfositlerinde genotoksik ve anti-genotoksik etkileri; kardeş kromatid değişimi (KKD), kromozom anormalliği (KA), mikronükleus (MN) testleri ile araştırılmıştır. Sf yaprak ekstraktının sitotoksik etkisi de mitotik indeks (MI), proliferasyon indeksi (PI) ve nükleer bölünme indeksinin (NBI) hesaplanması ile saptanmıştır. Bu amaçla Sf yaprak ekstraktının 1.5, 3.0 ve 6.0 µl/ml'lik dozları 24 ve 48 saatlik muamele sürelerinde denenmiştir.S9mix yokluğunda Sf yaprak ekstraktı KKD sayısını sadece 48 saatlik muamele süresinde artırmıştır. Tüm muamele sürelerinde ise KA sayısını arttırmış, Mitomycin C (MMC) ile beraber uygulandığında da MMC'nin etkisini sinerjik bir şekilde indüklemiş fakat en yüksek dozda KKD oluşumu üzerine MMC'nin etkisini artırmamıştır. Bu sonuçlara paralel olarak Sf yaprak ekstraktı MN sayısını da artırmış, 24 saatlik muamele süresinde MMC'nin etkisini indüklerken 48 saatlik muamele sürelerinde MMC'nin etkisini azaltmıştır. S9mix varlığında Sf yaprak ekstraktı KKD sayısını sadece muamelesiz kontrole nazaran artırmış ama Cyclophosphamide (Cyp)'nin etkisini azaltmıştır. Halbuki en yüksek dozda Sf yaprak ekstraktı KA sayısını ve anormal hücre yüzdesini indüklemiş fakat Cyp'nin etkisini artırmamıştır. Sf yaprak ekstraktı tek başına MN oluşumunu artırırken Cyp ile beraber kullanıldığında MN oluşumunu indüklememiştir. S9mix yokluğunda Sf yaprak ekstraktı tek başına MI'i düşürerek sitotoksik etki yapmış fakat PI ve NBI'ni düşürmemiştir. S9mix varlığında ise sitotoksik olmadığı, yüksek dozlarda ise Cyp'nin sitotoksik etkisini artırdığı saptanmıştır.

Abstract:
In the present study, the genotoxic and anti-genotoxic effects of Salvia fruticosa (Sf) leaf extract were tested with absence and presence of S9 mix using sister chromatid exchange (SCE), chromosome aberration (CA) and micronucleus (MN) formation test systems. The cytotoxicity of Sf leaf extract was also investigated by calculating the mitotic index (MI), proliferation index (PI) and nuclear division index (NDI). For this reason, the lymphocytes were treated with 1.5, 3.0 and 6.0 µl/ml concentrations of Sf leaf extract for 24h and 48h treatment periods.In the absence of S9 mix, Sf leaf extract alone increased SCE frequency at 48 hours treatment period however it induced the CA at all concentrations and at all treatment periods. When Sf leaf extract applied with MMC, the SCE and CA were synergically induced except the highest concentration of Sf leaf extract and MMC on induction of SCE. In parallel with these results, Sf leaf extract increased the number of micronucleus. Sf leaf extract induced the effect of MMC on MN frequency 24h treatment period, but it decreased the effect of MMC on MN frequency at 48h treatment period. In the presence of S9 mix, Sf leaf extract increased the number of SCE when compared with untreated control only while it reduced the effect of Cyp.Whereas Sf leaf extract induced the number of CA and the percentage of abnormal cell at the highest concentration, but it could not increase the effect of Cyp. Sf leaf extract alone increased the micronucleus formation, however Sf leaf extract and Cyp as a mixture could not induce MN formation. In the absence of S9mix Sf leaf extract showed a cytotoxic effect via decreasing the MI, however it did not decrease the PI and NDI. In the presence of S9mix, Sf leaf extract had no cytotoxic effect, however it induced the cytotoxicity of Cyp.