2018 sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında küreselleşme olgusunun incelenmesi
Examining the globalization phenomenon in 2018 social studies curriculum and textbooks
Yazar: TUĞRUL TOPRAK
Danışman: PROF. DR. KAMİLE GÜLÜM
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim = Education ; Kitaplar = Books ; Küreselleşme = Globalization ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Sosyal Bilgiler dersi kapsam ve içerik bakımından okutulduğu topluma ve zamana uygun bireyler yetiştirmeyi amaçlayan bir ilköğretim dersidir. Küreselleşme süreci ise son yıllarda hızını arttırarak devam etmektedir. Toplumlar hala kendi benlikleriyle var olmak istiyorlarsa bu süreç göz ardı edilemeyecek bir gerçektir. Bu sürecin etkisi artarken bu duruma paralel olarak Sosyal Bilgiler dersine duyulan ihtiyaç da artmaktadır.
Bu araştırmada 2018 Sosyal Bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında küreselleşme olgusunun nasıl ele alındığı ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretim programı ve ders kitapları nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yönteminden yararlanarak analiz edilmiştir. Literatür taraması sonucunda küreselleşme kavramı ekonomik, siyasal, hukuki, teknolojik ve sosyokültürel boyutlarıyla sınırlandırılmıştır.
Araştırma sonucunda incelenen ders kitaplarında küreselleşmenin boyutlarının en fazla yansıtıldığı kitap 7.Sınıf ders kitabıyken daha sonra 6.Sınıf ve en az olarak yansıtılan ise 5.Sınıf ders kitabı olduğu tespit edilmiştir. Ders kitaplarındaki ünitelerde küreselleşme boyutunun en az yer aldığı ünite her kademede 3.ünite olduğu tespit edilmiştir. Tüm kitapların üniteleri arasında küreselleşmenin belirlenen boyutlarının en fazla yansıtıldığı ünite 7.Sınıf ders kitabının 5.ünitesiyken en az yansıtıldığı ünite ise yine 7.Sınıf ders kitabının 3.ünitesi olduğu saptanmıştır. Belirlenen boyutlar içerisinde küreselleşmenin en fazla sosyokültürel boyutu, en az ise hukuki boyutu olduğu tespit edilmiştir. 2018 Öğretim Programında küreselleşmenin yansımaları net bir şekilde verilmiştir. Öğretim programı içerisinde verilen kazanımların küreselleşmeyle ilgili olan kazanımların çoğunluğu ders kitaplarının 7.ünitesi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Social Studies course is a primary education course that aims to raise individuals who are suitable for the society and time in which it is taught in terms of scope and content. The globalization process, on the other hand, has been continuing at an increasing rate in recent years. If societyes still want to exist with their selves, this process is a reality that cannot be ignored. While the effect of this process is increasing, the need for a Social Studies course increases in parallel with this situation.
This research, it is aimed to reveal how the phenomenon of globalization is handled in the 2018 Social Studies curriculum and textbooks. For this purpose, the curriculum and textbooks were analyzed by using the document analysis method, one of the qualitative research methods. As a result of the literature review, the concept of globalization has been limited to its economic, political, legal, technological and socio-cultural dimensions.
As a result of the research, it was determined that the book in which the dimensions of globalization were most reflected in the textbooks was the 7th-grade textbook, followed by the 6th-grade textbook, and the least reflected was the 5th-grade textbook. It has been determined that the unit with the least globalization dimension in the units in the textbooks is the 3rd unit at every level. Among the units of all the books, it was determined that the unit in which the determined dimensions of globalization were most reflected was the 5th unit of the 7th-grade textbook, while the unit that was reflected the least was the 3rd unit of the 7th-grade textbook. Among the determining dimensions, it has been determined that globalization has the most socio-cultural dimension and the least legal dimension. The reflections of globalization are given clearly in the 2018 Curriculum. It has been determined that the gains given in the curriculum are the 7th unit of the textbooks, most of which are related to globalization.