Elit güreşçilerde spora özgü takıntılı davranışların incelenmesi
The research of elite wrestler's obsessive behaviours about sports
Yazar: MERT ÇALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı 1- Spora Özgü Takıntılı Davranış ölçeği geliştirmek, 2-elit güreşçilerin spora özgü takıntılı davranış düzeylerini bazı sosyo-demografik özellikler açısından incelemektir. Çalışmada nicel araştırmaya yönelik genel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmamız 2 aşamadan oluşmakta olup 1.aşamanın  evrenini, Türkiye'de profosyonel spor yapan sporcular, 2. aşamanın evrenini elit seviyede ki güreşçiler oluşturmaktadır. Araştırma, sporcu ve güreşçilerden oluşan çalışma grubu ile dört aşamada yürütülmüştür (pilot çalışma n= 160, açımlayıcı faktör analizi (AFA)n= 588, doğrulayıcı faktör analizi(DFA)n= 588, ve son aşamada elit seviyedeki güreşçilerin spora özgü takıntılı davranışları ile diğer özelliklerin ilişkileri incelenmiştir.n= 1190). Ölçeğin soru maddelerini oluşturmak için ilgili literatür taranmıştır. Ölçek soru maddeleri için uzman görüşü alınmış ve geribildirimlere göre soru maddeleri revize edilmiştir. Ardından araştırmanın pilot çalışması gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmanın sonuçları ve tekrar uzman görüşlerin alınması sonucunda ölçek uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Daha sonra yapı geçerliliği için AFA ve DFA uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğünün uygunluğu açısından KMO (0,790) testi ve verilerin çok değişkenli normal dağılım gösterip göstermediğini ise Bartlett küresellik testi ile belirlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, 22 madde ve 5 faktörlü (Davranış ve Hareket,Din,Şans,Kıyafet ve Süre) bir yapı bulunmuştur. Ayrıca ölçeğin toplam açıklanan varyans değeri %55,63 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde elde edilen bulgularda ise, X2/df: 3,40, GFI: 0,90, CFI 0,96, NFI 0,91, RFI 0,95 ve PGFI 0,88 uyum değerleri tespit edilmiştir. Bunun yanında yakınsak geçerliliği için AVE ve CR değerlerinin kabul edilebilir olduğu sonucuna varılmıştır. Cronbach alfa güvenirlik katsayıları incelendiğinde ise, Davranış ve Hareket faktör 0,86, Dini faktör 0,74, Şans faktör 0,83, Kıyafet faktör 0,65, Süre faktör 0,60 ve spora özgü takıntılı davranış ölçeği 0,86 olarak hesaplanmıştır. Daha sonra ölçek elit güreşçilere uygulanmış ve demografik bilgiler ışığında istatsitik yapılmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizlerinde SPSS 21.V. ve LİSREL 8,7istatistik paket programı kullanılmıştır. Sonuç olarak, "Spora özgü takıntılı davranış ölçeği" kullanılabilir bir yapıya sahip olduğu ve elit güreşçilerin yaş ve spor yaşı değişkenlerinde anlamlı farklılıklarla karşılaşıldığı genel olarak da elit güreşçilerin takıntılı bir tutum içinde oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
The aims of this study were1- to develop a scale for assessing sports-specific obsessive behaviors, 2- to examine the levels of obbesive behavior of elite wrestlers in terms of the some demographics İn the study, ageneral screening model for quantitative research was applied. Our research consists of 2 stages. While the universe of the 1st stage consists of athletes who do professional sports in Turkey, 2. The universe of stage consists of wrestlers at the elite level. (The research was carried out in four stages with aworking group consisting of 160, explanatory factor analysis (EFA)n=588, confirmatory factor analysis (CFA) n=588, and in the final stage, the relationship between sports-specific obsessive behaviors of elite wrestlers and other traits was analysed. n=1190). The relevant literature was searched to create the questions items in the scale. Expert opinion was obtained for the scale question items and the question items were revised again according items were revised again according to their feedback. Later, a pilot study of the research was carried out. As a result of the results of the pilot study and the expert opinions again,the scale was made ready for implementation. Then, EFA and CFA were applied for construct validity. Teh suitability of the sample size was determined by the KMO (0.790) test and whether the data showed a multivariate normal distribution was determined by the Bartlett sphericality test. According to the results of explanatory factor analysis, a structure with 22 items and 5 factors ( Behavior and Moment, Religion, Luck, Dress and Duration ) was found. In addition, the total announced variance value of the scale was calculated as 55.63%. in the findings obtained in teh confirmatory factor analysis, X2/df: 3.40, GFI: 0.90, CFI 0.96, NFI 0.91, RFI 0.95 and PGFI 0.88 compliance values were determined. İn addition, it was concluded that AVE nad CR values were acceptable for convergent validity. When Cronbach's alpha reliability coefficients were examined, Behavior and Movement factor was calculated as 0.86, Religious factor as 0.74, Chance factor as 0.83, Cclothing factor as 0.65, Duration factor as 0.60 and as sports-specific absessive behavior scale as 0.86. then, the scale was applied to elite wrestlers and statistics were made in the light of their demographic information. İn the statistical analysis of this study, SPSS 21.V. and LİSREL 8,8 statistical package program were used. As a result, the '' Sport-specific obsessive behavior scale '' was found to have u usable structure, and it was understood that there were significant differences in the age and sports age variables of elite wrestlers, and in general, alite wrestlers were found to hava an obsessive attitude.