İklim değişikliğinin Türkiye'nin enerji ve ekonomi güvenliğine etkileri
The impacts of climate change on Turkey's energic and economic security
Yazar: OSMAN ÇELİKKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN SAYGIN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji güvenliği = Energy security ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
İklim değişikliği tarihin ilk dönemlerinden beri süregelen bir olgudur. Dünyanın Grönland?daki buzullar yardımıyla keşfedilen 650.000 yıllık iklim tarihinde, çeşitli kereler iklim değişikliği yaşandığı görülmüştür. Bu zamana kadar yaşanan iklim değişiklikleri doğal etkenler sebebiyle gerçekleşmiştir. Fakat tarihte ilk defa iklim, insan faaliyetleri sonucu değişmektedir. İklim değişikliğinin nedeni ise, dünyanın atmosferinde bulunan sera gazları olarak adlandırılan karbondioksit(CO2), metan(CH4), diazot monoksit(N2O), kloroflorokarbonlar (CFC-11 ve CFC-12) isimli gazların oranlarındaki artıştır. Bu gazlar tarih boyunca yaklaşık aynı seviyelerde kalmış fakat sanayileşmenin başlangıcından bu yana artmaya başlamışlardır. Özellikle insanlığın bu zaman diliminde ihtiyacı olan enerjiyi fosil yakıtlardan sağlamış olması ve fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan karbondioksit, sıcaklık artışının temel sebebini oluşturmuştur. 1850?1899 arasından 2001- 2005 arasına sıcaklık artışı 0,760C olarak gerçekleşmiştir. İnsan kaynaklı iklim değişikliğini önlemek için 1992 yılında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi imzalanmış ve 1994 yılında yürürlüğe girmiştir. 1997 yılında ise bu sözleşmenin çizdiği çerçeveyi kurallara bağlayan Kyoto Protokolü imzalanmış ve 2005 yılında yürürlüğe girmiştir. Kyoto Protokolü, atmosferdeki sera gazı seviyesinin 2008-2012 yılları arasında, 1990 yılındaki sera gazı seviyesinden %5 azaltılmasını öngörmektedir. Bu azalımın gerçekleşmesi içinse enerji, sanayi ve tarımda bir dizi önlem alınması gerekmektedir. Türkiye ise Kyoto Protokolünü 2009 yılında imzalamıştır ama indirim yükümlülüğü almamıştır. Bu çalışmada amaçlanan, insan kaynaklı gerçekleşen iklim değişikliğini önlemek için alınması gereken önlemlerin Türkiye?nin enerji ve ekonomisine olabilecek etkilerini güvenlik bağlamında ortaya koymaktır. Bu amaçla iklim değişikliğinin etkileri Kopenhag Okulu çerçevesinde irdelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha anlamlı ve net sonuçlar elde etmek için de iklim değişikliğinin en fazla etkilediği alan olan ekonomi güvenliği üzerine odaklanılmış ve ekonomi güvenliği, sanayi, tarım ve enerji başlıkları altında incelenmiştir.Bu çalışmanın sonucunda iklim değişikliğine önlem almanın Türkiye için önemli sonuçlarının olacağı değerlendirilmektedir. İklim değişikliğine önlem almanın maliyeti Türkiye için, 2005 yılından itibaren %60 CO2 kotası uygulandığı durumda 2020 yılındaki gayri safi milli hasılanın %30?unun üzerinde olacağı tahmin edilmektedir. Bu çerçevede, Türkiye?nin sanayisinde en fazla enerji yoğun ve CO2 salınımı gerçekleştiren sektörler olan çimento sanayi ve demir-çelik sanayinde bir dizi önlemler alınması gerekmektedir. Enerji sektöründe ise Türkiye?nin %85oranında fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltmak için, yenilenebilir enerji, nükleer enerji, enerji verimliliği ve karbon tutma ve depolama seçeneklerinin içerisinde olduğu mükemmel enerji karışımını oluşturulması gerektiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
Climate change is a fact which happens from the beginning of the history. It is understood that climate change has been experienced several times in the climate history which is explored by the help of the Greenland Glaciers. The climate change that has been experienced until now has happened as a result of natural factors. But for the first time in the history climate is changing as a result of human activities. The reason why climate changing is the increase of the level of the greenhouse gases which are called carbon dioxide (CO2), methane (CH4), nitrous oxide (N2O), chlorofluorocarbons (CFC-11 ve CFC-12). These gases remained stable in the history but started to increase at the beginning of the industrialization. The basic reasons why heating is increasing are obtaining the requirements of the energy from the fossil fuels and the carbon dioxide which was released to the atmosphere as a result of burning the fossil fuels. From 1850-1899 to 2001-2005 the rise of warming has become 0,76 oC. To stop the anthropogenic climate change United Nations Framework Convention on Climate Change was opened for signature in 1992 and entered into force in 1994. In 1997 the Kyoto Protocol which prescribe regulations which is defined by the Convention was opened signature and entered into force in 2005. The Kyoto Protocol is predicted that the greenhouse gases must be reduced by %5 from 1990 levels. To make this reduction a few precautions must be taken in energy, industry and agriculture. Turkey approved the Kyoto Protocol in 2009 but did not take any reduction liability. The aim of this work is to present the effects of the precautions which must be taken to prevent the anthropogenic climate change on to the Turkey?s energy and economy in the context of security. With this aim the effects of climate change is tried to be presented within the framework of Copenhagen School. To have clearer and meaningful conclusions the most affected area which is economic security by climate change is focused on and economic security is analyzed in three titles which are industry, agriculture and energy.As a conclusion of this work it is evaluated that to take precautions to prevent the climate change is going to have important impacts over Turkey. The costs of the precaution of the climate change for Turkey is evaluated to be over %30 of the gross domestic product of the year of 2020 according to the position which is put into affect %60 CO2 quota from 2005. In this context some precautions should be taken in the most energy intense and emitted CO2 sectors which are cement industry and iron and steel industry. it s evaluated that to reduce Turkey?s 85% ratiodependence on fossil fuels the excellent mixture of energy which includes renewable energy, nuclear energy, energy efficiency and carbon capture and storage should be executed in the energy sector.