Suça sürüklenmiş çocuklara yönelik ceza infaz kurumlarındaki eğitim uygulamalarının tarihsel bağlamda değerlendirilmesi
Evaluation of educational practices in penitentiary institutions for juvenile delinquents in historical context
Yazar: HANİFE KURT
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KARAMAN KEPENEKCİ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Eğitim = Education ; Eğitim hakkı = Education rights ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Suçlu çocuklar = Delinquent children

Özet:
Cezaevleri, özellikle toplumsal yaşama uyum sağlayamayan, toplumsal barışı ve güveni tehdit eden, bireyin beden bütünlüğünün ihlaline neden olan ve yeniden suç işlemeye eğilimli olanlar başta olmak üzere, hukukun verdiği cezaların hürriyeti bağlayıcı özel örneklerinin uygulandığı kurumlardır. Suçluları bir süre hapse atıp sonra salıvermek, onların davranış değişiklikleri kazandıkları, reform yaptıkları ve topluma uyum sağlamaya hazır oldukları anlamına gelmez. Kişisel gelişim ancak eğitsel faaliyetlerle mümkündür. Cezaevi kurumlarındaki eğitim faaliyetlerinin amacı öncelikle kişiye özel bir eğitim programı uygulayarak onu geliştirmek; suça ve suçun sonuçlarına ilişkin farkındalık yaratmaktır. Cezaevlerinin eğitim ve rehabilitasyon boyutunun gerektiği gibi işlememesi durumunda suça karışan bireylerin bu faydaları elde etmesi pek olası görünmemektedir. Bu bağlamda cezaevi kurumları tarafından yürütülen eğitim programlarının amacına ulaşmasının toplumsal refah açısından önemli olduğu söylenebilir. Çocukların suça sürüklenmesi olaylarında ise ceza infaz kurumlarında gerçekleştirilen eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi daha büyük önem teşkil eder. 
Bu araştırmanın amacı, Cumhuriyetten günümüze (1926–2005 ve 2005–2022 yılları arasında) suça sürüklenmiş çocuklar için ceza infaz kurumlarında uygulanan genel ve mesleki eğitim uygulamaları ile diğer eğitsel uygulamaları incelemek, karşılaştırmak ve değerlendirmektir. Bu amaçla yürütülen araştırmada tarihsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Suç işleyen çocuğun yeniden eğitilerek topluma kazandırılmasının önemi, artık tartışmasız olarak kabul edilmektedir. Ceza infaz kurumlarındaki eğitim uygulamalarını konu alan mevzuat ışığında, 2005 yılından itibaren bu alanda önemli adımların atıldığı ve suça sürüklenmiş çocukların eğitim uygulamaları kapsamında büyük gelişmelerin kaydedildiği anlaşılmaktadır. Özellikle belirtilen yıldan itibaren ilgili mevzuatta kurum personelinin hizmet içi eğitimine önem verilmesi, ceza infaz kurumlarındaki eğitimin daha sistemli ve planlı bir hale geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, kurum türleri aynı olsa da kurumların fiziksel imkânlarının farklı olması eğitime erişimde sorunlar yaşanmasına yol açabilmektedir. Ceza infaz kurumlarında 2005 yılından önceki eğitsel uygulamalarla sonrakiler arasında çeşitlilik olarak çok büyük bir farklılık gözlenmemektedir. Ancak 2005 yılından itibaren bu kurumlardaki eğitsel uygulamalara ilişkin mevzuatı detaylandırma, teknolojik araç gereçlerden faydalanma, bireyselleştirilmiş eğitim programları geliştirme, uzaktan eğitim imkânları sunma gibi hususlarda gelişmeler yaşanmış ve dolayısıyla eğitim hakkına erişim konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir. Eğitsel faaliyetlerde bireysel farklılıkların daha fazla dikkate alındığı ve bireyin daha çok merkeze konulduğu görülmektedir. Ayrıca 2005 yılından itibaren ceza infaz kurumlarının başka kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmaları konusunda gelişmeler kaydedilmiştir. Bu durum Adalet Bakanlığı'nın liderliğinde farklı kurum kuruluşlar ve STK'larla yapılan işbirlikleri ve protokollerden de anlaşılmaktadır. Tüm bu gelişmeler ışığında 2005 yılından sonra çocuk ceza adalet sisteminde büyük dönüşümün yaşandığı söylenebilir.

Abstract:
Prisons are institutions that contain specific examples of the punishments imposed by law, especially those that do not adapt to social life, threaten social peace and trust, violate the physical integrity of the individual, and are prone to commit crimes again. Imprisoning and releasing criminals for a period of time does not mean that they have gained behavioral changes, reformed and are ready to adapt to society. Personal development is only possible through educational activities. Education activities in prison institutions develop a personalized training program and raise awareness about crime. If the rehabilitation aspect of prisons does not function properly, it is unlikely that individuals involved in crime will gain these benefits. In this context, it is important for social welfare whether the education programs carried out by prison institutions reach their goals in the education process evaluate the process. It is also important to evaluate the training practices carried out in criminal execution institutions in the event of the children being dragged to crime.
The aim of this research is to examine, compare and evaluate the general and vocational training and other educational applications applied to delinquent children in penitentiary institutions from the republic to the present (between 1926–2005 and 2005–2022). The research for this purpose uses historical analysis method. 
In light of the legislation on education practices in penal institutions, it is understood that important steps have been taken in general since 2005 and that a major improvement has been made in the general education practices of children who have been dragged to the crime. The importance of re-educating a child who committed a crime and bringing it into society is now considered undisputed. the importance of in-service training of the institution personel in the post–2005 legislation indicates that training in the penal institutions has become more systematic and planned. However, even though the types and types of institutions are the same, it is also possible that differences in physical opportunity between them may cause problems in access to education. Although there is no significant difference in the diversity of practices prior to 2005, progress has been made in accessing education rights as there have been developments in the implementation of applications and the implementation of applicable legislation, the use of technological tools, individualized training programs, remote education. The practices in this area show that individual differences are more taken into account and therefore activities are more individual-centric. Further developments have been made in cooperation with other institutions and organizations since 2005. This is also understood by cooperation and protocols with different institutions and NGOs led by the Ministry of Justice. In light of all these developments, there is a major transformation in the juvenile justice system.