Konuşma seslerini tanıma testi (KSTT) Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması
Speech sound recognition test (SSRT), validity and reliability study in Turkish
Yazar: IŞIK SİBEL KÜÇÜKÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YÜCEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akustik = Acoustic ; Akustik özellikler = Acoustic properties ; Artikülasyon = Articulation ; Dil gelişimi = Language development ; Fonem = Phoneme ; Fonem tanıma = Phoneme recognition ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; İşitme algısı = Auditory perception ; İşitsel kodlama = Auditory coding

Özet:
Küçükünal, I.S. Konuşma Seslerini Tanıma Testi (KSTT) Türkçe Geçerlik Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Eğitim Odyolojisi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012. Çocuklarda konuşma seslerini ifade etme becerilerinin incelenmesi amacıyla, orjinali İngilizce olan ?Phoneme Recognition Test (PRT)? (Katz, 1996) Ankara ilindeki Türk çocuklarına uygulanarak, geçerlik güvenirlik çalışmasıyla Konuşma Seslerini Tanıma Testi (KSTT) nin elde edilmesi ve ?normal?, ?hafif?, ?orta?, ?ileri?, ?çok ileri? derecede bozukluk sınıflandırmasının yapılması hedeflenmiştir. Amaç, işitme ve konuşma merkezlerine konuşma seslerinin üretiminde gecikme veya bozukluk şikayetleri ile gelen çocukların, konuşma seslerini üretme becerilerin normal olup olmadığını değerlendirmek, normal değilse bozukluğun derecesini saptamak, multidisipliner değerlendirme için bozukluğun doğasını iyi anlamak ve eğitsel tedavi programlarına ışık tutmaktır.Çalışmada Türkçedeki 8'i ünlü, 21'i ünsüz 29 konuşma sesi kompakt diske rastgele ikişer kez yerleştirilerek konuşma seslerini ifade etme becerileri 58 ses maddesi ile değerlendirildi. Çocuktan dinlediği seslerin aynısını tekrar etmesi istendi. Sesi doğru söylediğinde ?bir? puan, yanlış söylediğinde ?sıfır? puan verildi. Testte 6 yaş 5 ay 93 çocuk (%54.7) ile 6 yaş 11 ay arasındaki 77 çocuk (%45.3) değerlendirildi. Sonuçlar, Hacettepe Artikülasyon Testinde (HAT) konuşma seslerinin bir veya birkaçında bozukluk tespit edilen çocuklarla aynı yaşta olan konuşma sesi bozukluğu görülmeyen çocuklarda karşılaştırıldı.HAT ölçeği ile KSTT puanlama sisteminin benzer durumları saptadığını göstermek için korelasyon analizine göre; KSTT puanı ile HAT puanı arasında pozitif yönde, yüksek oranda ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0,633 , p<0,001) saptandı. KSTT puanı patolojik grubu ayırt etmede genel olarak %92,3 başarılı bulundu (ROC eğrisi altında kalan=0,923 p<0.001). Testte, 49-58 puan alanlar normal; 39-48 puan alanlar ?hafif derecede bozuk?; 34-38 puan alanlar ?orta derecede bozuk?, 29-33 arasında puan alanlar ?ileri derecede bozuk?, 0-28 arasında puan alanlar ?çok ileri derecede? bozuk kategorisinde saptandı.Elde ettiğimiz bulgular KSTT testinin halen uygulanmakta olan diğer konuşma sesleri tanıma testlerinden farklı bir şekilde sesi saf ve tek olarak üretmenin daha çok artikülatör güçlükle ilgili ve sentral işitsel işlemlemeye ait bir fonksiyon olduğunu göstermiştir.Konuşma sesleri; dilin seslerinin algılanarak, gelen konuşma sinyalin akustik özelliklerinin ve süre farklılıklarının algılanmasıyla gerçekleşir ki bu nedenle fonolojik işlemleme bir dilin ses sistemi olup, bu sesleri kelime oluşturacak şekilde kombine edebilme fonksiyonudur. Bu nedenle sentral işitsel işlemleme fonksiyonu ile doğrudan ilişkilidir.KSTT'nin yüksek sensitivite ve spesifite değerleri gözönüne alınarak konuşma seslerini üretme becerilerini değerlendirebildiği ve tanı koyma testi olarak Türk çocuklarına uygulanabilir olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Konuşma sesleri, Phoneme Recognition Test (PRT), Konuşma Sesleri Tanıma Testi (KSTT), artikülasyon bozukluğu, fonolojik işlemleme , Hacettepe Artikulasyon Testi (HAT) , sentral işitsel işlemleme.

Abstract:
Küçükünal, I.S. Speech Sound Recognition Test (SSRT), Validity and Reliability Study in Turkish. Hacettepe University Institute of Health Sciences, Master of Science Thesis in Educational Audiology, Ankara, 2012. With the purpose of monitoring the skills of expressing speech sound at children, `Phoneme Recognition Test? (PRT) (Katz, 1996) the original is in English, was applied to Turkish children in Ankara in order to have Speech Sound Recognition Test (SSRT) with its validity and reliability study, and to categorize the deformities of `normal?, `mild?, `moderate?, `severe?, `profound?. The goal is to determine whether the children, hospitalized to hearing and speaking centers with lateness and disorder complaints in the articulation of sounds, have the necessary skills in articulating speech sounds or not, if not, to decide on the degree of deformity, to have a better understanding of nature of deformity for multidisciplinary assessment and to shed light on educational treatment programs.In the study, 8 vowel and 21 consonant speech sounds of 29 in Turkish alphabet are randomly recorded on a CD for twice in order to determine the skills of expressing speech sound with 58 sound patterns. The child was asked to repeat the sounds that he had been listening. She was given `one? point for the right answer and none for the wrong. In the test, 93 children, 6 years 5 months (54.7%) and 77 children, 6 years 11 months, (45.3%) were evaluated. The results were compared between those children who had one or more deformities in speech sounds according to Hacettepe Articulation Test (HAT) and those who are at the same age with no articulation defects.In order to show that the HAT assessment and SSRT point system have come up with the same symptoms, according to correlation analysis; it was believed that there was a positive, significant and high-ratio relation (r=0,6333, p<0,001) between SSRT and HAT point systems. SSRT point was 92,3% success in order to differentiate pathological group (Remaining under ROC curve= 0,923 p<0.001). In the test, those with 49-58 points were regarded as `normal?, 39-48 as `mild defective?, 34-38 as `moderately defective?, 29-33 as `severely defective? and 0-28 as `profoundly defective?.Unlike to the other speech sounds recognition tests that are in practice, SSRT showed that articulating pure and single sound is rather related to articulator problem and that it is a function related to the central auditory processing.Speech sounds occur by recognizing the sounds of the language with the awareness of acoustic traits of the speech signal and duration differences. Thus, being the sound system of a language, phonological processing is the function to arranging these sounds to form words. Therefore, it is directly related to the central auditory processing.By taking its high sensitivity and specificity norms into account, it was proved that SSRT could evaluate the skills of articulating speech sounds and it was applicable to Turkish children as a diagnosis test.Key Words: Speech sounds, Phoneme Recognition Test (PRT), Speech Sound Recognition Test (SSRT), articulation disorder, phonological processing, Hacettepe Articulation Test (HAT), central auditory processing.