Üniversite öğrencilerinin risk alma tutumları ile kimlik statüleri ve bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationship between university student's risk taking attitudes, identity status and some demographic variables
Yazar: MURAT SİNAN ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL ÖZTEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Kanonik korelasyon = Canonical correlation ; Kanonik korelasyon analizi = Canonical correlation analysis ; Kimlik statüleri = Identity statuses ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversiteye devam eden genç yetişkinlerin risk alma tutumlarını ve kimlik statülerini cinsiyet, sınıf düzeyi ve ikamet edilen yerleşim yeri değişkenlerine göre incelemek ve risk alma tutumları ile kimlik statüleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu araştırmada iki veya çok değişkenli korelasyonel ve karşılaştırma türlerine ayrılan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde okumakta olan toplam 1417 öğrenciden oluşmaktadır. Bu araştırmada veri toplamak için Öner'in (2009) uyarlamış olduğu Belirli Alanlara Özgü Risk Tutum Ölçeği (BARTÖ) ile Oskay'ın (1997) uyarlamış olduğu Genişletilmiş Ego Kimlik Statüleri Ölçeği (EOM-EIS-2) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde üniversite öğrencilerinin risk alma tutumunun bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını bulmak için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin risk alma tutumu ile kimlik statüleri arasındaki ilişkinin incelenmesinde kanonik korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları üniversite öğrencilerinin risk alma tutumu alt boyutlarının cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin risk alma tutumu alt boyutlarından okulda etik ve güvenlik risk alma tutumlarının sınıf düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin risk alma tutumu alt boyutlarından güvenlik risk alma tutumunun ikamet edilen yer değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Ayrıca üniversite öğrencilerinin risk alma tutumu boyutlarından gündelik yaşamda etik, yatırım, güvenlik ve sosyal risk alma tutumları ile moratoryum ve dağınık kimlik statüsüyle pozitif yönde ilişki, buna karşın başarılı ve ipotekli kimlik statüsüyle negatif yönde ilişki olduğu tespit edilmiş ve veri setleri arasında paylaşılan ortak varyansın % 25 olduğu saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Risk alma tutumu, ego kimlik statüleri, kanonik korelasyon analizi

Abstract:
This study aims to review young adults; who are continuing university education, risk taking attitudes and social status according to gender, social class and residing place factors so putting forward the relationship between risk taking attitudes and social status. In this study, relational screening model is used which diverges comparison types and two or more variable correlationals. The research grup of this study contains a total of 1417 students who are continuing university educations at different departments in Gazi University, Hacettepe University, Orta Doğu Teknik University, Ankara University and Erciyes University. In the study, to collect data, Öner's adaptation of Atttude Scale Special to Specific Ranges (BARTÖ) and Oskay's Extended Ego Social Statu Scale (EOM-EIS-2) are used. In the analysis of the research datas, t-test and analysis of one way variance (ANOVA) are used to find out university student's risk taking attitudes whether changeable or unchangeable under some unsteady circumstances. Moreover, analysis of canonical correlation is used to examination of the relationship between risk taking attitudes of students' and social status. According to research results; the subdimension risk taking attitudes of university students, by the fact of gender, found statistically significant. Risk taking attitudes of university students subdimension such as ethical and safety risk taking attitudes statistically found significant according to their level of classes. University students' risk taking attitudes subdimension; safety risk taking attitudes is found statistically significant according to residing place factors. Moreover, risk taking attitudes of university students in everyday life ethics, investment, safety ad social risk taking attitudes with moratorium and diffusion identity status positively related, however, within achievement and foreclosure identity status are related as negative relation and the shared common variance among data sets states as %25.


Key Words: Risk taking attitudes, ego identity status, canonical correlation analysis