Kliniğimizde gerçekleşen vajinal ve sezaryen doğumların maliyet incelemesi
Cost analysis of vaginal and cesarean delivery in A tertiary hospital
Yazar: BEYZA KARAFİLİK GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL BURAK GÜLTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Hayatın doğal akışının bir parçası olan gebelik ve doğum süreçlerine ait maliyetler, sağlığa ayrılan kaynakların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Kaynakların etkin kullanılması amacıyla yabancı literatürde (sıklıkla Batı literatüründe) maliyet analizi çalışmaları sıkça yapılmaktadır. Sağlık sisteminde sosyal devlet anlayışı ile hareket eden ülkemizde de maliyet analiz çalışmalarına her geçen gün daha çok yer verilmektedir. Bu araştırmamızdaki amacımız vajinal ve sezaryen doğum yöntemlerinin karşılaştırmalı maliyet analizini yaparak kaynak kullanımı planlamasına katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem
Bu araştırma, tanımlayıcı bir maliyet analiz çalışmasıdır. 1 Ocak 2018 – 30 Nisan 2022 tarihleri arasında kliniğimizde doğumu gerçekleşen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.  Araştırmaya dahil edilme kriterleri 18-42 yaş arası kadınlar, 37 hafta üzeri miad doğumlardı. Çoğul ve adölesan gebelikler çalışma dışı tutulmuştur. Elektronik hasta veritabanı üzerinden hasta demografik bilgileri, yatış süreleri, doğuma ait maliyet bilgileri derlenmiş ve veri kontrolü sonrasında çalışmaya toplam 6771 doğum dahil edilmiştir. 
Maliyet incelemesi yapılırken toplam maliyete temel bileşen grupları olarak Anestezi, Hizmet, İlaç, Laboratuvar, Patoloji, Sarf Malzeme, Tetkik ve Tıbbi Görüntüleme, Yatak maliyetleri dahil edilmiştir. Personel giderleri ve hastane sabit giderleri maliyet hesabına dahil edilmemiştir. Ülkemizde sağlık politikaları gereği vajinal doğumun teşviki amacıyla yürürlüğe konulan Sağlık Uygulama Tebliği'nin EK2/C Listesinde belirtilen paket fiyat uygulamasında da görüleceği üzere vajinal doğum paket ücretleri sezaryen doğuma göre daha yüksektir. Bu nedenle çalışmamızda paket fiyat uygulamasından mümkün olduğunca kaçınılarak, gerçek maliyetlerin analizlere dahil edilmesine çalışılmıştır.
Türkiye'de ilk COVID-19 vakasının görüldüğü tarih baz alınarak pandemi öncesi ve pandemi sonrası olarak çalışma grubu ayrılarak pandeminin maliyete etkisi de incelenmiştir.
Bulgular 
Toplam maliyette vajinal doğum ortalaması 406.37 (medyan değer 321.81) TL iken, C/S ortalaması 775.53 (medyan değer 676.82) TL olarak hesaplanmıştır. Toplam maliyeti oluşturan grupların laboratuvar hariç tümünde sezaryen doğum maliyeti vajinal doğum maliyetine kıyasla yüksekti (p<0.001). Pandemi öncesi %50.3 olan sezaryen doğum oranı pandemi sonrası dönemde %55.04 olarak değerlendirilmiştir. Pandemi sonrası toplam maliyet öncesine göre yüksekti (p<0.001). Sezaryen şekline göre (primer/sekonder) toplam maliyette fark saptanmamıştır (p=0.053). Toplam maliyeti etkileyen faktörler lineer regresyon analizi ile incelendi. Buna göre doğum yönteminin C/S olması toplam maliyeti 283.70 TL artırmaktadır. Doğum zamanının Pandemi sonrası olması toplam maliyeti 134.32 TL artırmaktadır. Yatış süresindeki bir günlük artış toplam maliyeti 94.96 TL artırmaktadır.
Sonuç
	Araştırmamızda sezaryen doğum yönteminin toplam maliyetinin literatür ile uyumlu olarak yüksek olduğunu tespit ettik. İlk doğumun sezaryen yöntemiyle olması doğumun kendi maliyetini arttırmakta, hastanın sonraki gebeliklerinin sezaryen doğum ile sonuçlanmasına bağlı maliyet artışı katlanmaktadır. Doğum yönteminin sezaryen olması, pandemi sonrası doğum ve hastanede yatış süresinin uzaması maliyeti arttıran önemli faktörlerdir. Pandemi sonrası gerçekleşen doğumlarda maliyet artışı artan sezaryen oranlarına bağlı olabileceği gibi; fiyatlandırma listelerindeki değişikliğin etkisi araştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: doğum maliyeti, maliyet analizi, sezaryen doğum, vajinal doğum

Abstract:
The costs of pregnancy and childbirth, which are a part of the natural flow of life, constitute an important part of the resources allocated to healthcare. In order to use resources effectively, cost analysis studies are frequently carried out in the literature. In Turkey, where health services are provided with the principle of universal health coverage, cost analysis studies are given more place. Our aim in this research is to contribute to resource allocation planning by making a comparative cost analysis of vaginal and cesarean delivery methods.
Material and Methods
This research is a descriptive cost analysis study. Patients who were delivered in our clinic between January 1, 2018 and April 30, 2022 were included in the study. Inclusion criteria were to be aged 18-42 years, term deliveries over 37 weeks. Multiple and adolescent pregnancies were excluded from the study. Demographics of the patients, length of stay, cost of delivery were compiled through the electronic patient database, and after the control of the data, a total of 6771 deliveries were included in the study. 
In cost analysis, a total cost has been calculated with the sum of these components: Anesthesia, Service, Medicine, Laboratory, Pathology, Consumables, Examination and Medical Imaging, Bed costs. Personnel costs and hospital fixed costs were not included in the cost calculation. In Turkey, the Social Security Institution pays the fee of the births to the hospital as package fees. The fees are defined in the Annex 2/C List of the Health Implementation Communiqué; and the package fees for vaginal delivery are higher than for cesarean delivery, which was put into effect to encourage vaginal birth as per the health policies in our country. In our study, service costs were considered instead of package fees in order to make the comparison without the effect of incentive payments.
The study group was divided into 2 groups (pre-pandemic and post-pandemic) based on the date of the first COVID-19 case in Turkey, and the effect of the pandemic on the costs was examined.
Results
While the mean vaginal delivery cost was 406.37±477.65 (median value 321.81) TL in total cost, the mean C/S cost was calculated as 775.53±515.37 (median value 676.82) TL. The cost of cesarean delivery was higher than the cost of vaginal delivery in all of the groups that made up the total cost, except for the laboratory costs (p<0.001). The cesarean delivery rate, which was 50.3% before the pandemic, was calculated as 55.04% in the post-pandemic period. The post-pandemic total cost was higher than pre-pandemic total cost (p<0.001). There was no difference in total cost according to the type of cesarean section (primary/secondary) (p=0.053). The factors affecting the total cost were analyzed by linear regression analysis. According to the results of the regression analysis, C/S delivery method increases the total cost by 283.70 TL; the fact that the time of birth is post-Covid increases the total cost by 134.32 TL; A one-day increase in the length of stay increases the total cost by 94.96 TL.
Conclusion
In our study, we found that the total cost of the cesarean delivery method was higher than the cost of vaginal delivery in line with the literature. The fact that the first birth is by cesarean section increases the cost of the birth itself, and the cost increase due to the patient's subsequent pregnancies resulting in cesarean delivery is multiplied. The cesarean section delivery method, post-pandemic delivery, and prolongation of the hospitalization are important factors that increase the cost. The cost increase in deliveries after the pandemic may be due to increased cesarean rates; additionally the effect of the change in pricing lists should be investigated.

Keywords: cost of delivery, cost analysis, method of delivery, cesarean section, vaginal delivery