Edirne'de yol kenarlarındaki topraklarda ağır metal içeriğinin araştırılması
A study about heavy metals in Edirne's roadsides
Yazar: ARIKAN KOCABAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YILDIZ KALEBAŞI AKTAŞ
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Edirne şehir merkezinde yol kenarındaki topraklarda, As, Cd, Pb, Fe, Hg, Mn, Cu, Ni, Cr ve Zn içerikleri belirlenmiştir.Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde artan nüfusa bağlı olarak taşıt trafiğinde meydana gelen yoğunluklar her ne kadar sosyal açıdan bireysel olarak bir gelişme sağlasa da; toplumsal ve ekolojik olarak çevreye etkileri küçümsenmeyecek kadar fazladır. Karayolu, insan ? çevre ilişkilerinde en önemli mühendislik yapılarındandır ve yerleşim alanlarını birbirine bağlayarak sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamda etkili rol oynamaktadır.Karayolları kenarlarındaki topraklarda, ağır metal konsantrasyonları, araç egzozlarından ve araçların metal parçalarının yıpranmasından dolayı yüksektir. Toprağa ulaşan bu ağır metallerin topraktan uzaklaştırılmasının çok zor olması nedeniyle toprak kirliliği önemli bir kirlilik sorununu oluşturmaktadır. Günümüzde artan kara taşımacılığının yanı sıra, hızlı kentleşme ve artan araç sayısı trafik kökenli kirlenmeyi üzerinde ciddi bir şekilde durulması gereken bir konu haline getirmiştir. Toprakların kirletici elementler ile yüksek derecede kirlenmelerinde genel olarak emisyon kaynaklarına olan yakınlıkları önemli bir rol oynamaktadır.Edirne şehir merkezi yakın civarından seçilen otoyol kenarında bulunan 8 istasyonda, öncelikle ağır metaller için yöresel temel değerler belirlenerek, trafik kaynaklı kirliliğin derecesi, etki alanı ve sınır değerleri ile olan ilişkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Edirne'de düşük ve yüksek trafik yoğunluğu olan 8 ayrı bölgeden 384 toprak numunesi toplanmıştır. Her bölgede yoldan 1 m, 5 m ve 10 m uzaklıktan numuneler alınmış, her metreden ise 0-10 cm ve 10-30 cm derinlikten ayrı ayrı örnekleme yapılmıştır.Her bir numune porselen havan içersinde öğütülerek 200 mech'lik elekten geçirilmiş külsüz kaba süzgeç kağıdı üstünde etüvde 100-110 0C'da 2 saat kurumaya bırakılmıştır. Mikrodalga çözümleme yöntemiyle çözelti haline getirilen numunelerde eser element ölçümleri, Alevli atomik absorpsiyon (FAAS), AAS-Grafit ve ICP-OES cihazlarında yapıldı. Tüm bölgelerde As, Cd, Pb, Fe, Hg, Mn, Cu, Ni, Cr ve Zn konsantrasyonu sırasıyla: 0.957-2.651, 0.0438-0.1988, 0.885-12.38, 1599-1698, 0.2841-0.4328, 339.6-722.9, 6.64-25.81, 53.31-272.1, 18.7-58.95 ve 161.5-485.6 mg/kg olarak bulunmuştur.

Abstract:
In this study, trace metal concentrations of the roadside soil samples of Edirne-Turkey region traffic were investigated to determine As, Cd, Pb, Fe, Hg, Mn, Cu, Ni, Cr and Zn content by Flame Atomic Absorption Spectrometer (FAAS), Graphite-AAS (GAAS) and Inductively Coupled Plasma Emission Spectroscopy (ICP-OES).Although the intensities that occur in the vehicle traffic due to increasing population in the developed and developing countries provide an improvement individually in social point of view, their effects on the society and the environment ecologically are so much. The highway is among the most important engineering structures in human ? environment relations and it connects the residential areas to each other and has an important role in the social, economic and cultural life.Today, increasing number of vehicles due to demand by the society and technologic necessities brought about vital environmental problems. In the road-side soils, heavy metal concentrations are exceptionally high due to vehicle exhaust emissions and wearing away of the metallic parts of the vehicles. Since it is very difficult to remove these heavy metals from soils after contamination, soil pollution is an important environmental problem. Today, increasing land transportation along with rapid urbanization and increasing vehicle number makes traffic-sourced pollution one critical issue which requires serious consideration.Eight roadside stations were selected within immediate vicinity of the city of Edirne to determine local background levels for the heavy metals in order to investigate degree of traffic-sourced soil pollutions, pollution extent and limit values.Roadside soil samples were collected from 8 sites (384 soil samples). Soil samples were collected at distances 1, 5 and 10 meters from roadside. Soil samples were taken at depths of 0-10 and 10-30 cm from surfaces at every distances. In this study, the chosen sampling locations are: Kapıkule, Selimiye park, Autobahn, Terminal station, Sarayiçi, Industry field, University and Train station.The concentration of As, Cd, Pb, Fe, Hg, Mn, Cu, Ni, Cr and Zn were found at all places in the range of 0.957-2.651, 0.0438-0.1988, 0.885-12.38, 1599-1698, 0.2841-0.4328, 339.6-722.9, 6.64-25.81, 53.31-272.1, 18.7-58.95 and 161.5-485.6 mg/kg, respectively.