Çocuklar için işitsel algı testi geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability of auditory perception test for children
Yazar: ÖZLEM İÇÖZ
Danışman: PROF. DR. ESRA YÜCEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme testleri = Hearing tests

Özet:
Bu çalışmada işitsel algı becerilerini değerlendirmek için oluşturulan Çocuklar için İşitsel Algı Testi (ÇİAT)'nin geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; çalışmaya 2-15 yaş arası 100 koklear implant kullanıcısı, 80 normal işiten birey dahil edilmiştir. Katılımcıların tümüne ilk oturumda odyometrik değerlendirme ve dil gelişimin değerlendirmek için Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) uygulanmıştır. İkinci oturumda yaşına ve gelişim düzeyine uygun olan ÇİAT bataryasının alt testleri uygulanmıştır. ÇİAT bataryasında bulunan alt testlerin güvenirliğinin değerlendirilmesi için iç tutarlılık analizi ve test-tekrar test güvenirliği yöntemleri uygulanmıştır. Normal işiten çocuklar ve CI kullanan çocukların yaş gruplarına göre işitsel algı puanları karşılaştırılarak bilinen grup yöntemi ile yapı geçerliği ve klinik özelliklerin işitsel algı becerileri ile ilişkisi incelenerek yordama geçerliği incelenmiştir. Ayrıca CI kullanan çocukların demografik özelliklerine göre işitsel algı performansları karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda; CI kullanan çocukların kronolojik yaş gruplarına göre işitsel algı puanları karşılaştırıldığında 48 aydan önceki ikişerli yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). CI kullanım durumuna göre işitsel algı puanları karşılaştırıldığında Bilateral CI kullanıcılarının Unilateral CI kullanıcılarına göre daha yüksek skor elde etmiştir ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). CI olma yaşına göre işitsel algı puanları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05) ve bu fark 24-36 ve 12-18 aylar arası ve 24-36 ay ile 36+ aylar arasındaki farktan kaynaklanmaktadır. CI kullanım süresine göre işitsel algı puanları karşılaştırıldığında; tüm alt testlerde CI kullanım süresi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,05). Bu fark 1-11 ay ve 36+ aylar ile 1-11 ay ve 24-35 aylar arasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca çalışmada toplam işitsel algı puanını etkileyen değişkenler olarak kronolojik yaş grubu, CI kullanım süresi, CI kullanma durumu ve ifade edici dil yaşı belirlenmiştir (p<0,05). Çalışmamızda elde edilen bulgular doğrultusunda ÇİAT'ın işitme kayıplı çocuklar üzerinde uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The objective of the present study was to investigate the validity and reliability of Auditory Perception Test for Children (CIAT), which was created to evaluate auditory perception skills. In accordance with this purpose; 100 cochlear implant users between the ages of 2-15 and 80 individuals with normal hearing were included in the study. The Turkish Early Language Development Test (TEDIL) and audiometric assessment was administered to all of the participants in the first session. In the second session, subtests of the ÇİAT battery suitable for age and developmental level were applied. Internal consistency analysis and test-retest reliability methods were applied to evaluate the reliability of the subtests in the ÇİAT battery. By comparing the auditory perception scores of children with normal hearing and children using CI according to age groups, construct validity with the known group method and the relationship between clinical features and auditory perception skills were examined and predictive validity was examined. In addition, auditory perception performances of children with CI were compared according to their demographic characteristics. In the results of study; the auditory perception scores of the children with CI were compared according to their chronological age groups, it was determined that there were statistically significant differences between the age groups of pairs before 48 months (p<0,05). The auditory perception scores were compared according to CI usage status, Bilateral CI users had higher scores than Unilateral CI users, and this difference was statistically significant (p<0.05). The auditory perception scores were compared according to the age of CI, a statistically significant difference was found between the groups (p<0,05), and this difference was due to the difference between 24-36 and 12-18 months, and between 24-36 months and 36+ months. The auditory perception scores were compared according to the duration of CI use; Statistically significant difference was determined between CI use duration groups in all subtests (p<0,05). This difference arises between 1-11 months and 36+ months and 1-11 months and 24-35 months. In addition, chronological age group, duration of CI use, CI usage status and expressive language age were determined as variables affecting the total auditory perception score in the study (p<0,05). In line with the findings obtained in our study, it was concluded that ÇİAT is a valid and reliable tool that can be applied to children with hearing loss.