Tokat yazmaları bağlamında Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ağaç baskılarının kompozisyon öğeleri bakımından incelenmesi
Examining the woodcuts of Bedri Rahmi Eyüboğlu in terms of compositional elements and in the context of tokat painted kerchiefs
Yazar: HATİCE YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. ÇINLA ŞEKER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ağaç baskı = Hand printed ; El sanatları = Handicrafts ; Eyüboğlu, Bedri Rahmi = Eyüboğlu, Bedri Rahmi ; Kompozisyon = Composition ; Tokat = Tokat ; Yazma = Hand kerchief ; Yazmacılık = Hand printed tissues

Özet:
Cumhuriyet döneminin ve Türk resim tarihinin en önemli ve üretken sanatçılarından biri olan Bedri Rahmi Eyüboğlu, "Güzel faydalı olmalıdır" düşüncesiyle sanat serüveni içerisinde geleneksel Türk el sanatlarına ve bu sanatlardaki motif zenginliğine ilgi duymuştur. Ona göre sanatçı geçmişinden, yaşadığı çağdan ve gelecekten sorumludur. Bu felsefeden yola çıkan sanatçı, sanat hayatının bir döneminde kumaş üzerine baskı tekniği ile yazma adı verilen eserler üretmiştir. Bu tarz baskı çalışmalarını kuşkusuz halk sanatları içinde en çok etkilendiği Anadolu yazmacılığından yola çıkarak yapmıştır. Anadolu'da yazmacılık sanatı deyince akla ilk gelen yöre Tokat yöresidir. Bu sebeple çalışmada Bedri Rahmi'nin bu dönemini kapsayan ve sekiz ana tipte olmak üzere toplam on altı baskı çalışması Tokat yazmaları bağlamında incelenmiştir. Bu incelemede çalışma örnekleri kompozisyon ilke ve elemanları doğrultusunda çözümlenmiştir.
 Çalışmada, batılı anlamda sanat eğitimi almış sanatçının bu iki farklı üslup geleneğini ne
ölçüde birleştirdiği ve bunu hangi kompozisyon ilke ve elemanlarını kullanarak yaptığı
ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışma sonucunda kendi öz kültüründen ve geleneksel motif anlayışından yola çıkan bir sanatçının bunu aldığı çağdaş sanat eğitimiyle birleştirmesiyle özgün sanat eserleri ortaya koymasının mümkün olduğu ve her iki alana da ne denli katkı sağladığının belirlenmesi açısından önemlidir.

Abstract:
Bedri Rahmi Eyüboğlu, one of the most important and productive artists of the Republican period
and the history of Turkish painting, was interested in traditional Turkish handicrafts and the richness
of patterns in these arts with the idea that "Beautiful should be beneficial". According to him, the artist
is responsible for his past, his present and his future. Starting from this philosophy, the artist produced
prints on fabric according towith technique of Tokat painted kerchiefs in a period of his artistic life.
This style of print work was undoubtedly based on Anatolian painted kerchiefs, which were the most
influential among the folk art. Tokat region is the first region that comes to mind when it comes to the
art of painted kerchiefs in Anatolia. For this reason, this study examines a total of sixteen editions of
Bedri Rahmi's eight main types, during this period, in the context of Tokat painted kerchiefs. In this
study, the samples were analyzed according to the composition principles and elements.
This study attempts to reveal to what extent the artist, who received a westerm art education,
combines these two different stylistic traditions and the composition principles and elements he used.
In addition, it is important to determine how an artist can branch out by combining his own cultural
and traditional pattern understanding with original art education to produce unique artwork that
contributed to both fields.