Gelecek kaygısı ile engellenmiş aidiyet ve algılanan yük olma: Deneyimsel kaçınmanın aracı rolü
Future anxiety and thwarted belongingness and perceived burdensomeness: The medi̇ati̇ng role of experi̇enti̇al avoidance
Yazar: BEYZANUR ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Gelecek belirsizlik içerir ve belirsizlik bireyler için kaygı vericidir. Hayatının planlama aşamasında olan üniversite öğrencileri ise belirsizlikler karşısında gelecek kaygısı yaşayabilmekle beraber kimi zaman da intihara yönelik düşünceler kaygıya eşlik edebilir. Kişiler Arası İntihar Kuramına göre engellenmiş aidiyet ve algılanan yük olma bireylerin intihar düşünceleri geliştirmelerindeki risk faktörlerindendir. Gelecek kaygısı ile intihar eğilimi arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak için bu çalışmada üniversite öğrencilerinde gelecek korkusu ve gelecekten umutsuzluk ile algılanan yük olma ve engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkide deneyimsel kaçınmanın aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışma üniversiteye devam etmekte olan 629 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında kişisel bilgi formu, Kişiler Arası İhtiyaçlar Anketi (KİA-15), Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği (ÜÖGKÖ), Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) kullanılmıştır. Araştırmada nicel bir çalışma yaklaşımı olan ilişkisel desenden faydalanılmıştır. Betimsel istatistiklere ait incelemeler SPSS programı aracılık analizine dayalı istatistiksel incelemeler MPlus programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, gelecek korkusu ile algılanan yük olma arasındaki ilişkinin tamamen deneyimsel kaçınma ile açıklandığını, deneyimsel kaçınmanın gelecekten umutsuzluk ile algılanan yük olma ve engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkilerde kısmi aracı olduğunu, ayrıca gelecek korkusu ile engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, bireylerin geleceğe yönelik korkularının, sosyal ilişkiler ve aidiyet duygusu üzerindeki etkilerini ve dolayısıyla intihar riski taşıyan bireyler için potansiyel risk faktörlerini anlamada önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, literatür doğrultusunda tartışılmış; çalışmanın sınırlılıkları değerlendirilmiş ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Gelecek Kaygısı, Gelecek Korkusu, Gelecekten Umutsuzluk, Algılanan Yük Olma, Engellenmiş Aidiyet, Deneyimsek Kaçınma

Abstract:
The future holds uncertainty, which can be anxiety-provoking for individuals. University students, who are in the planning stages of their lives, may experience future anxiety in the face of these uncertainties, sometimes accompanied by suicidal thoughts. According to the Interpersonal Theory of Suicide, thwarted belongingness and perceived burdensomeness are risk factors for developing suicidal ideation. To better understand the relationship between future anxiety and suicidal tendency, this study aims to examine the mediating role of experiential avoidance in the relationship between future fear, hopelessness about the future, perceived burdensomeness, and thwarted belongingness among university students. This study was conducted with 629 participants currently attending university. The study utilized a personal information form to gather demographic characteristics, the Interpersonal Needs Questionnaire (INQ-15), the Future Anxiety Scale for University Students (FAS-US), and the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II). A quantitative research approach with a correlational design was employed. Descriptive statistical analyses were conducted using the SPSS program, and statistical analyses based on mediation analysis were performed using the MPlus program. The results indicate that the relationship between future fear and perceived burdensomeness is fully mediated by experiential avoidance. Furthermore, experiential avoidance partially mediates the relationships between hopelessness about the future and perceived burdensomeness, as well as between hopelessness about the future and thwarted belongingness. Additionally, experiential avoidance fully mediates the relationship between future fear and thwarted belongingness. These findings provide significant insights into understanding the impact of individuals' future-oriented fears on social relationships and sense of belonging, and consequently, the potential risk factors for individuals at risk of suicide. The study's findings have been discussed in the context of the literature, with an evaluation of the study's limitations, and suggestions have been made for future research.
Keywords: Future Anxiety, Fear of The Future, Future Hopelessness, Perceived Burdensomeness, Thwarted Belongingness, Experiential Avoidance