Yeni tanı alan çölyak hastalarında tedavi öncesi ve sonrası hepsidin düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of newly diagnosed celiac patients before and after treatment in the hepcidin level
Yazar: GÜLŞAH EFECİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÇELİK
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji ve Hepatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Bağırsak-ince = Intestine-small ; Ferritin = Ferritin ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Hepsidin = Hepcidin ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İnflamasyon = Inflammation ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
GİRİŞ: Bu çalışmada hepsidin ile inflamasyon markerları ve anemi arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Ayrıca hepsidinin Çölyak Hastalığının takibinde ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde faydalı bir marker olarak kullanlılıp kullanılamayacağını göstermeyi planlandık. Hastaların rutin takiplerinde ve tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde hepsidin düzeylerinin takibinin faydalı olabileceğinin düşünüyoruz.  
MATERYAL VE METOD: Çalışmaya yeni tanı konulan 40 Çölyak hastası ve 40 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 80 kişi dahil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet, lökosit, CRP, sedimentasyon, hemoglobin, demir, ferritin, boy, kilo ve hepsidin değerleri açısından karşılaştırıldı. Çalışmaya alınan tüm vakalarda ve hasta grupta hepsidin ile yaş, cinsiyet, lökosit, CRP, sedimentasyon, hemoglobin, demir, ferritin, boy ve kilo arasındaki ilişkiyi değerlendirmeye yönelik korelasyon analizi yapıldı. Hasta grupta tedavi öncesi ve sonrası saptanan hepsidin, lökosit, CRP, sedimentasyon, hemoglobin, demir, ferritin ve kilo değerleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Tedavinin klinik yararını değerlendirmek ve tedavi takibinde kullanılmak üzere hepsidin düzeyi için cut-off değeri belirlendi. 
BULGULAR: Hasta grupta hepsidin ve sedimentasyon düzeyi, kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı (p<0.001). Hasta grupta ferritin ve hemoglobin değerleri kontrol grubuna göre daha düşük saptandı (p<0.001). Çalışmaya alınan tüm vakalarda ve hasta grubunda hepsidin ile diğer parametreler arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı (p>0.05). Hasta grupta, sedimentasyon, CRP, WBC ve hepsidin değerlerinde istatistiksel olarak anlamı düzeyde düşüş saptandı (p<0.01). Ayrıca hasta takibinde kullanılmak üzere hepsidin için alınacak cut off değeri 190,78050 pg/mL  (sensitivite %80 ve spesifite %62,5 ) olarak saptandı.
TARTIŞMA: Hasta grupta, kontrol grubuna göre demir, ferritin, hemoglobin düzeylerinin daha düşük saptanması ve sedimentasyon, hepsidin düzeyinin daha yüksek saptanması Çölyak Hastalığı'nda hepsidin düzeylerinin demir metabolizmasından çok inflamasyondan etkilendiğini düşündürdü. Glutensiz diyetle birlikte azalan inflamasyon sonrası değerlendirilen hepsidin düzeylerinde belirgin azalma saptanması bize hastaların tedaviye yanıtını değerlendirmede hepsidinin önemli bir belirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Hastaların takibinde ve tedavi yanıtının değerlendirilmesinde saptadığımız cut-off değeri kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Çölyak Hastalığı, ferritin, hepsidin, inflamasyon

Abstract:
INTRODUCTION: In this study, we aimed to evaluate the relationship between hepcidin with inflammation markers and anemia. We also planned  to show whether hepcidin can be used as a marker to follow Celiac Disease and to evaluate treatment efficacy. We suggest  that follow-up of hepcidin levels may be useful in the routine follow-up of patients and in evaluating response to treatment.
MATERIALS AND METHODS: A total of 80 patients including 40 Celiac patients and 40 healthy controls were included in the study. The groups were compared in terms of age, gender, leukocyte, CRP, sedimentation, hemoglobin, iron, ferritin, height, weight and hepcidin values. Correlation analysis was performed to evaluate the relationship between hepcidin and age, gender, leukocyte, CRP, sedimentation, hemoglobin, iron, ferritin, height and weight in all cases and patient groups studied. Hepcidin, leukocyte, CRP, sedimentation, hemoglobin, iron, ferritin and weight values were compared statistically before and after treatment in the patient group. The cut-off value for hepsidin level was determined to evaluate the clinical benefit of treatment and to be used for following treatment.
RESULTS: The hepcidin and sedimentation levels in the patient group were higher than the control group (p <0.001). Ferritin and hemoglobin values were lower in the patient group than in the control group (p <0.001). No significant correlation was found between hepcidin and other parameters in all the cases studied and in the patient group (p> 0.05). There was a statistically significant decrease in sedimentation, CRP, WBC and hepcidin values in the patient group (p <0.01). In addition, the cut-off  value of hepcidine  was 190,78050 pg / mL (sensitivity 80% and specificity 62,5%) for follow-up treatment. 
DISCUSSION: Compared to the control group, in the patient group lower levels of iron, ferritin, and hemoglobin levels and higher levels of sedimentation and hepcidin suggest that hepcidin levels in Celiac Disease are highly affected by inflammation, inflammation was found more effective than iron metabolism. The marked decrease in the levels of hepcidin that measured after declining inflammation with gluten-free diet suggests that hepcidin can be used as an important marker in evaluating the response of patients to treatment. The cut-off value we identify in follow-up of patients and in the evaluation of treatment response can be used. 
 
Keywords: Celiac Disease, hepcidin, ferritin, inflammation