Halkla ilişkiler rolleri ve algılanmasına yönelik uygulamalı bir çalışma
An emprical study on the roles of public relations and their perceptions
Yazar: HÜSAMETTİN AKAR
Danışman: PROF. DR. AHMET KALENDER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations ; Rol = Role ; Toplumsal rol = Social role ; Uygulayıcılar = Practitioners ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Halkla ilişkiler, bir asrı geçen süre içerisinde gelişimini devam ettirmiş ve günümüzün vazgeçilmez mesleklerinden birisi olmuştur. Alanın gelişimiyle birlikte faaliyet alanı da genişlemiş ve çok sayıda kişi bu alana yönelmiştir. Önceleri sadece tanıtma faaliyetini üstlenen halkla ilişkiler uygulayıcıları, günümüzde kurum ve kuruluşların birçok alanında söz sahibi olmuşlardır. Hatta çağdaş anlayışa göre halkla ilişkiler uygulayıcılarının kurumlarda bizzat karar alım ekibi içerisinde yer almaları gerekmektedir. Çünkü halkla ilişkiler uygulayıcıları, kurumların hem iç hedef kitleleriyle hem de dış hedef kitleleriyle iletişim/ilişki içerisinde olan ve söz konusu hedef kitlelerden edindikleri bilgiler doğrultusunda kurum politika ve stratejilerine yön verebilecek birikime sahip olan kişiler olarak algılanmaktadırlar.Bununla birlikte kurumların halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmede kullandıkları yollar farklılık gösterebilmektedir. Bazı kurumlar bizzat halkla ilişkiler birimi oluşturarak, bazı kurumlar ise bağımsız halkla ilişkiler ajansları aracılığıyla halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmektedirler. İşte bu çalışma, hem kurum bünyesinde hem de bağımsız halkla ilişkiler ajanslarında görev yapan halkla ilişkiler uygulayıcılarının rollerini belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan anket formu İstanbul, Ankara, Bursa ve Konya'da alanda hizmet eden 279 halkla ilişkiler uygulayıcısınca cevaplandırılmıştır. Araştırmaya katılanların 165'i kadın, 114'ü ise erkek uygulayıcılardır. Uygulayıcılar arasında halkla ilişkiler derneklerine üye olma oranının çok düşük olduğu gözlemlenmiştir. Eğitim açısından ise uygulayıcıların çoğunluğu üniversite mezunudur ve yarıya yakını iletişim fakültelerinden mezun olan kişilerdir. Araştırmaya katılan uygulayıcılardan elde edilen veriler doğrultusunda yapılan analizler sonucunda; halkla ilişkiler uygulayıcılarının Sorun Çözme Sürecini Kolaylaştırıcı Rolünü, Gözlemci/Savunucu Rolünü, İletişim Kolaylaştırıcı Rolünü, İletişim Teknisyeni Rolünü ve son olarak da Uzman Reçeteci Rolünü yerine getirdikleri tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Halkla İlişkiler, Halkla İlişkiler Uygulayıcıları, Uygulayıcıların Rolleri

Abstract:
Public relations have been developing for more than a century and today it has become one of the indispensible occupations. With the developments of this field, its operational area has enlarged and a great number of people have tended to this field. Public relation practitioners who have previously undertaken only publicity activities are now arbiter in today?s institutions and organizations. It is even considered that public relation practitioners are to take part in decision making team because public relation practitioners are perceived to be people who are in communication/relation with both internal and external publics and who have the accumulation of knowledge to direct the policies and strategies of organization using the information they collected from these publics.However, the ways organizations use to carry out public relations activities can vary. Some organizations form their own public relations unit and some organizations carry out their public relations activities via independent public relations agencies. Thereby this study was undertaken to determine the roles of the public relation practitioners both in the organization and these in independent public relation agencies. The questionnaire form developed was responded by 279 public relations practitioners who work in the field in Istanbul, Ankara, Bursa and Konya. 165 of the participants are female, 114 are male. It was seen that a very low percentage of public relation practitioners were members of public relations professional associations. In terms of their education level, most of the practitioners were university graduates and almost half of them were graduates of communication faculties. As a result of the analyses based on the data obtained from the practitioners participating the study, it was determined that public relation practitioners fulfill roles in the following cases: Problem Solving Process Facilitator, Observer/Defender Role, Communication Facilitator, Communication Technician and Expert Prescriber role.Key Words: Public Relations, Public Relations Practitioners, Practitioners? Roles