Güneydoğu Bulgaristan Burgaz ili Türk ağızları
Turkish dialects of Southeastern Bulgaria Burgas province
Yazar: NURCİHAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. MELEK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Bulgaristan = Bulgaria ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Bulgaristan sahası Burgaz bölgesi Türk ağız konuşurlarının dilleri üzerine bilimsel bir araştırma yapılmamış olup konunun Burgaz bölgesindeki konuşurları kapsayacak biçimde ele alınması, bu ağızların yayılım alanlarının belirlenmesi, ağız özelliklerinin doğru bir şekilde saptanması ve bütüncül olarak bu ağızların Türkiye Türkçesi ve ortak Türkçe içerisindeki konumunun tüm yönleriyle belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Ayrıca, Türk dilinin diller arası hem de dil içi ilişkilerinin sonuçlarının gözlemlenebileceği, Türk dil alanının içinde yer alan ağız alanlarının, geçiş bölgelerinin belirtildiği Türk dilinin bütün kollarını içine alan bir atlas çalışmasına kritik bir malzeme ve değerlendirme teşkil etmesi dolayısıyla, Burgaz bölgesi Türk ağızlarının incelenmesi, diyalekt coğrafyası tüm yönleriyle belirlenmemiş olan bu ağızlara dair özelliklerin tespiti için önemlidir. Tez çalışmamızda söz konusu hususlar göz önünde bulundurularak Güneydoğu Bulgaristan sahasında yaşayan Türklerin Burgaz bölgesi ağız konuşurlarının yaşadıkları Burgaz ili ve Türk nüfusunun bulunduğu 10 ilçesinden derlenen ve IPA'nın 2005 yılında yayımlanan en son versiyonu ve buna bağlı olarak diakritik işaretler ile yazıya geçirilen sözlü malzemeler temelinde bu ağızların dil özellikleri, eşsüremli zaman zaman artsüremli ve karşılaştırmalı olarak fonolojik ve morfofonolojik bakımlardan incelenmiştir. Araştırmamız altı ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin genel hatları çizilerek kullanılan metot belirtilmiştir. Birinci bölümde Türklerin tarihsel süreçten günümüze, tarihleri çerçevesinde Bulgaristan coğrafyasını yurt ediş süreci ile günümüzdeki Bulgaristan Türkleri tarihi ile Burgaz bölgesindeki nüfus hareketleri açıklanmıştır. İkinci bölümde Bulgaristan Türk ağızları ve Burgaz bölgesi Türk ağızlarının konumları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Burgaz ili Türk ağızlarının betimlemeli ses bilgisi, dördüncü bölümde ise Burgaz Türk ağız bölgesindeki fonolojik ve morfofonolojik süreçler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Beşinci bölümde araştırmamızın korpusunu oluşturan metinler ve altıncı bölümde de bu metinlerin dizinine yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Bulgaristan Türk Ağızları, Doğu Rumeli Türk Ağızları Grubu, Güneydoğu Bulgaristan Burgaz İli Türk Ağızları, Fonolojik ve Morfofonolojik Süreçler.

Abstract:
While there has not been any scientific study on Turkish dialect speakers of the language in Burgas region of Bulgaria, it is of importance to take a comprehensive consideration of the distribution, and features of these dialects by a holistic approach in Turkish spoken in Turkey. Furthermore, Turkish language among other languages and also consideration of the results of relations within the language, the Turkish dialects located in Turkish language, formation of a critical material and evaluation for mapping out of specified transition region for all the branches of Turkish language, therefore, Burgas region is important for examining Turkish dialects, dialectical geography with all its aspects and features of these dialects. In this thesis, the features of dialects of Turks living in Southeastern Bulgaria in Burgas region of ten districts with Turkish population according to the IPA's latest version released in 2005, in relation to diacritics marks with an oral material inscribed in a written form, sometimes synchronically, sometimes diachronically, and from a phonological and morpho-phonological aspects in comparatively, have been studied. The research consists of six main sections. In the introduction part, drawing on the general outline of the thesis, the applied method is clarified. In the first part, the historical process of Turks to the present, the process of dwelling in the geography of Bulgaria with the present Turks of Bulgaria in Burgas region and their population movements have been explained. In the second part, Turkish dialects of Bulagria and Burgas regions have been considered. While in the third part, the phonetics of Turkish dialects of Burgas region, in the  fourth part, the phonological and morpho-phonological processes of Turkish Burgas dialects have been examined in a comparative way. In the fifth and sixth parts, the contexts forming the corpus of this research and their directory have been included respectively. 
Keywords: Bulgaria Turkish Dialects, Turkish Dialects Group of Eastern Rumelia, Turkish Dialects of Southeastern Bulgaria Burgas Province, phonological, and morpho-phonological Processes.