Sırât-ı Müstakîm dergisinde garbiyatçı söylem
Occidentalist discourse in journal of Sırât-i Müstakim
Yazar: NİHAT ÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN GÖKTÜRK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Avrupa = European ; Batılılaşma = Westernization ; Dergiler = Magazines ; Japonya = Japan ; Modernizm = Modernism ; Oksidentalizm = Occidentalism ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sırat-ı Müstakim dergisi = Sırat-ı Müstakim magazine

Özet:
Bu çalışmada, esas olarak II. Meşrutiyet Döneminde (1908-1918) Osmanlı aydınlarının Batı algılamaları üzerine yoğunlaşılmıştır. Konu, batı, batılılaşma ve batı emperyalizmin en etkin ve baskın olduğu tarihsel konjonktür göz önüne alınarak Batı eleştirileriyle sınırı tutulmuştur. Araştırmanın sahası, o dönemin önde gelen yayın organlarından olan Sırat-i Müstakim (1908-1912) dergisi ve onun İslamcı yazar kadrosu olarak sınırlandırılmıştır. Yapılan çalışma, tarihi bir belge olarak duran ve bir dönemin en önemli dergilerinden biri olan Sırât-ı Müstakîm 'in yayınlandığı dönemin tarihsel özellikleri dikkate alınarak incelenmiştir. Sırat-i Müstakim Dergisi'nin yayınlandığı dönemde Osmanlı Devleti'nin sosyal, siyasal, kültürel, ekonomik durumu göz önüne alınarak irdelenmiş, derginin çıktığı dönemin genel özellikleri gözler önüne serilmiştir. Bu çalışma, tarihi belgeleri incelemekle birlikte sosyolojinin sağlamış olduğu bakış açısı ile ele alınmış, belirli bir kesiti incelemeye alarak derginin o dönemin genel havasında neye tekabül ettiği gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız, sosyolojik bakış açısıyla tarihi bir dönemi, sosyal, siyasal ve fikri zeminde irdelemeyi amaç edinerek "garbiyatçı söylem"i odak noktası olarak seçmiştir. Derginin genel yayın ilkesi doğrultusunda yayınlanan yazıların içerik incelemeleri yapılmış, bu dergide yazan yazanların genel düşünceleri irdelenerek "garbiyatçı düşüncenin" izlekleri araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Avrupa, Garbiyatçılık, Japonya, Oksidentalizm, Oryantalizm, Sırât-ı Müstakîm

Abstract:
In this study, the focus was on the Western perceptions of Ottoman intellectuals mainly during the Second Constitutional Era (1908-1918). The scope of the study was limited to the criticisms of the West, taking into account the historical conjuncture in which the west, westernization and western imperialism were most effective and dominant. The field of the study was limited to Sırat-i Müstakim (Straight Path) (1908-1912), one of the leading journals of the period, and its Islamic writer staff. One of the most important journals of the period standing as a historical document, Sırât-ı Müstakîm was examined by taking into account the historical characteristics of the period it was published. Sırat-i Müstakim Journal was examined by taking into account the social, political, cultural and economic situation of the Ottoman Empire when it was published to reveal the general characteristics of the period. This study was handled with the perspective provided by sociology along with examining historical documents, and it was tried to reveal what the journal corresponded to in the general atmosphere of that period by examining a certain section. The study, aiming to examine a historical period from a sociological point of view, on social, political and intellectual grounds, chose the "Occidental discourse" as the focal point. Content analyses of the articles published in line with the general publication principle of the journal were made, the general thoughts of the writers in this journal were examined to investigate the themes of "Westernist thought".

Keywords: Europe, Japan, Occidentalism, Orientalism, Sırât-ı Müstakîm (Straight Path), Westernism