Dijital platformlarda belgesel film yapım ve gösterim pratikleri: BLUTV örneği
The documentary film production and screening practies on digital platforms: The example of BLUTV
Yazar: NAZ MELİS ÖZDİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY NİŞANCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Belgesel film = Documentary film ; Belgeseller = Documentaires ; BluTV = BluTV ; Dijital platformlar = Digital platforms ; Film yapımcılığı = Film production ; Gösterim = Representation ; Televizyon = Television

Özet:
Belgesel film, en yalın tanımı ile yönetmenin gerçekliği kendi yaratıcılığı ile kaydettiği bir film biçimidir. Belgeseller, içinde yaşanılan dünyanın sahici bir temsilini izleyiciye sunmaktadır. Bu film biçimi, tarihsel süreçten günümüze teknoloji ile kurduğu ilişki neticesinde değişmekte ve yenilenmektedir. Robert Flaherty, Dziga Vertov ve John Grierson gibi öncü belgeselcilerle başlayan süreç, 1960'larda teknikte meydana gelen gelişmelerle Cinéma Vérité, Doğrudan Sinema, Özgür Sinema ve Arı-Göz Sinema Hareketleri ile yeni bir belgesel biçimini almıştır. Taşınabilir kamera ve taşınabilir ses kayıt cihazları ile yönetmenler özgürleşmiş ve sinemadaki finansman sorunları nedeniyle belgeseller televizyonda gösterilmiştir. Bu yenilenme neticesinde sinemada begesel film, televizyonda televizyon belgeseli ismini alan bu biçim, dijital platformlarda yeni bir isim almaktadır. Günümüzde yeni medya ve izleyici, dijital platformdaki belgesellerin yapım pratiklerini, biçim ve içeriğini belirlemektedir. Dijital platformlarda belgeseller, dinamik bir görsel-işitsel dil benimsemektedir. Bu yeni belgesel dili, gözleme dayalı çekim, aktüel ve hareketli kamera, doğal aydınlatma, yakın planlar, hızlı, sık çekimli, jump cut'lı, dinamik müzik ve dinamik kurgu prensiplerinden oluşmaktadır.
Bu çalışmada dijital platformların belgesel film yapım ve gösterim pratikleri, BluTV ortak özel yapım belgeselleri örneğinde incelenerek dijital platformlardaki yeni belgesel dilinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmada sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda BluTV ve birlikte çalıştığı yapımcı ve yönetmenlerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.

Abstract:
Documentary film, with its simplest definition, is a form of cinema in which the director shoots reality with her/his own creativity. Documentaries present a genuine representation of the world in which we live. This film form has been changing and renewed as a result of its relationship with technology from historical process to the present. The process, which started with leading documentaries such as Robert Flaherty, Dziga Vertov and John Grierson, took a new form of documentary with Cinéma Vérité, Cinema Direct, Free Cinema and Candid-Eye Movements with the developments in technique in the 1960s. With portable cameras and portable audio recorders, directors were liberated, and documentaries were shown on television due to financing problems in cinema. As a result of this renewal, this film form, which has been named as documentary film in cinema and television documentary on television, takes a new name in digital platforms. Today, new media and the audince determine the production practices, form and content of documentaries on the digital platforms. Documentaries on digital platforms adopt a dynamic audio-visual language. This new documentary language consists of observational shooting, actual and moving camera, natural lighting, close-ups, fast and frequent shooting, jump cut, dynamic music and dynamic editing principles.
In this study, it is aimed to reveal the new documentary language in digital platforms by examining the documentary film production and screening practies of digital platforms in the example of BluTV co-production documentaries. Interview technique, one of the qualitative research methods in social sciences, is used in the research. In this context, interviews were held with BluTV and its producers and directors. The data obtained as a result of the interviews were analyzed with the descriptive analysis method.