Perkütan koroner girişim yapılan hastalardatam kan viskozitesinin kontrast nefropatisi gelişmesi üzerine etkisi
The effect of whole blood viscosity on contrast nephropathy development in percutaneous coronary intervention
Yazar: MUSTAFA KINIK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anjiyoplasti-balon-koroner = Angioplasty-balloon-coronary ; Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Kan viskozitesi = Blood viscosity ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Koroner arter hastalıkları (KAH) günümüzde mortalite ve
morbiditenin en önemli nedenidir. KAH'ın en önemli tanı yöntemi koroner
anjiyografi (KAG) ve tedavi yöntemi ise perkütan koroner girişimdir (PKG). Tam
kan viskozitesi (TKV), kanın akışa karşı olan esas direncini ifade etmektedir. Bu
direnç, kan akışı sırasında plazma proteinleri ve kan hücreleri arasındaki
etkileşimden kaynaklanmaktadır. TKV'nin renal fonksiyonları etkileyebileceği çeşitli
çalışmalarda gösterilmiştir. Koroner girişimsel işlemlerin en önemli
komplikasyonlarından birisi de kontrast madde nefropatisidir (KMN). KMN
gelişiminin en önemli nedeni renal fonksiyonlardaki yetersizliktir. Biz de
çalışmamızda perkütan koroner girişim (PKG) yapılan hastalarda tam kan
viskozitesinin KMN gelişimi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.
MATERYAL VE METOD: Çalışmamıza kardiyoloji kliniğine başvuran PKG
kararı alınan, hemodiyaliz veya periton diyalizi almayan, 24-48 saat içerisinde acil
By-Pass planlanmayan her iki cinsiyetten 500 hasta prospektif olarak alındı. Bu
hastalar elektif PKG, Non-STEMI ve STEMI hastalarından oluşmaktaydı. Çalışmaya
alınan hastaların demografik, biyokimyasal ve ekokardiyografik parametreleri, PKG
sırasında kullanılan kontrast madde miktarı ve işlem ile ilgili özellikler kaydedildi. Hastaların işlem öncesi hematokrit ve total protein değerlerinden TKV hesaplandı.
Hesaplamada daha önceki çalışmalarda kullanılan ve kabul görmüş olan [(0,12x
Hematokrit) + (0,17 x (Total Protein-2,07)] formülü kullanıldı. KMN; kontrast
madde maruziyetinden 48 ila 72 saat sonra bakılan serum kreatinin seviyelerinde 0.5
mg/dl den daha fazla bir artış ya da bazal serum kreatinin seviyesine göre %25 ve
daha çok artış meydana gelmesi olarak tanımlandı.
BULGULAR: Çalışmaya alınan 500 hastanın 69'unda (%13,6) KMN gelişti. İleri
yaş (p<0,001), düşük EF (p<0,001), düşük GFR (p<0,001) ve kullanılan kontrast 
ix
madde miktarındaki artışın (p<0,001) KMN ile ilişkili olduğu görüldü. Hastaların
206'sına (%41,2) elektif olarak, 175'ine (%35) Non-STMİ nedeniyle ve 119'una
(%23) ise STEMİ nedeniyle PKG yapıldı. STEMİ nedeniyle işlem yapılan grupta
%20,2 oranında, Non-STEMİ nedeniyle işlem yapılan grupta %13,7 oranında ve
elektif PKG yapılan grupta ise %10,2 oranında KMN görüldü. KMN oranı, STEMI
nedeniyle PKG uygulan hastalarda, elektif PKG uygulanan hastalara göre anlamlı
olarak daha yüksekti (p=0,012). KMN prediktörlerinin saptanması için yapılan çok değişkenli lojistik regresyon analizinde düşük EF [OR:0,95 (%95 GA: 0,92-0,97);
p<0,001], düşük GFR [OR:0,96 (%95 GA: 0,95-0,98); p< 0,001] ve artmış kontrast
madde miktarının [OR:1,008 (%95 GA: 1,004-1,01); p<0,001] KMN gelişimini
açısından bağımsız prediktörler olduğu görüldü. Hastaların tamamı incelendiğinde
TKV ile KMN arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Fakat yapılan alt grup
değerlendirmesinde elektif PKG hastalarında TKV düşüklüğünün KMN gelişimi
açısından bağımsız bir prediktör olduğu sonucuna varıldı [OR: 0,60 (%95 GA: 0,36-
0,99); p=0,04]. STEMI ve Non-STEMI grubunda böyle bir ilişki gösterilemedi.
SONUÇ: İleri yaş, düşük EF, düşük GFR ve artmış kontrast madde miktarı KMN
gelişimi ile ilişkili faktörlerdir. EF ve GFR düşüklüğü ile artmış kontrast madde
kullanımının KMN gelişimini öngörme açısından bağımsız prediktörler olduğu
bulundu. Acil ve elektif PKG yapılan hastaların tamamı değerlendirildiğinde KMN
ile TKV arasında bir ilişki gösterilemedi. Ancak TKV düşüklüğünün elektif PKG
uygulanan hastalarda KMN gelişimi açısından bağımsız bir prediktör olduğu
saptandı.
Anahtar Kelimeler: Perkütan koroner girişim, kontrast madde nefropatisi, kan
viskozitesi

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Coronary artery disease (CAD) is
currently the most important cause of mortality and morbidity. Coronary
angiography (CAG) is the most important diagnostic method of CAD and
percutaneous coronary intervention (PCI) is the treatment modality. Whole blood
viscosity (WBV) is its intrinsic resistance to flow. This resistance is due to the
interaction between plasma proteins and blood cells during blood flow. Several
studies have shown that WBV may affect renal function. One of the most important
complications of coronary interventional procedures is contrast-induced nephropathy
(CIN).The most important reason for the development of CIN is the inadequacy of
renal function. We aimed to investigate the effect of whole blood viscosity on the
development of CIN in patients undergoing percutaneous coronary intervention
(PCI) in our study.
MATERIALS AND METHODS: In this study; 500 patients from both genders
who were admitted to the cardiology clinic, who did not under go hemodialysis or
peritoneal dialysis, who were scheduled for PCI, within 24-48 hours, and who did
not undergo emergency bypass were taken prospectively. These patients were
composed of patients with elective PCI, Non-STEMI and STEMI. The demographic,
biochemical and echocardiographic parameters of the patients, the amount of contrast
agent used during PCI and the characteristics of the procedure were recorded. WBV
was calculated from preprocedural hematocrit and total protein values of patients. In
the calculation, the formula [(0.12x Hematocrit) + (0.17 x (Total Protein-2,07)],
which was used and accepted in previous studies, wasused. An increase of more than 0.5 mg / dL in serum creatinin elevels seen 48 to 72 hours after exposure to contrast
media or a 25% or greater increase in baseline serum creatinine level was defined as
CIN.
xi
RESULTS: CIN developed in 69 (13.6%) of the 500 patients studied. It was found
that the older age (p <0.001), low EF (p <0.001), low GFR (p <0.001) and the
increase in the amount of contrast agent used during PCI (p <0.001) were associated
with CIN. PKG was performed electively in 206 (41.2%) patients, for Non-STEMI in
175 patients (35%) and for STEMI in 119 patients (23%).CIN was observed in
20.2% of the STEMI patients, 13.7% in the Non-STEMI patients and 10.2% in the
elective PKG group.The rate of CIN was significantly higher in patients treated with
STEMI than in patients receiving elective PCI (p = 0.012). In the multivariate
logistic regression analysis for the detection of CIN predictors; low EF [OR: 0.95
(95% CI: 0.92-0.97); p <0.001], low GFR [OR: 0.96 (95% CI: 0.95-0.98); p <0.001]
andincreasedamount of contrastmaterial [OR: 1.008 (95% CI: 1.004-1.01); p <0.001]
were seen as independent predictors for the development of CIN. Whenall of the patients were analyzed, no significant relationship was found between WBV and
CIN. However, in the evaluation of the subgroup, it was concluded that low WBV in
elective PCI patients is an independent predictor of CIN development [OR: 0,60
(95% CI: 0,36-0,99); p = 0.04].STEMI and Non-STEMI group did not show such a
relationship.
CONCLUSİONS: The older age, low EF, low GFR, and increased amount of
contrast agent are the factors associated with the development of CIN. Low EF, low
GFR and increased amount of contrast agent were found as independent predictors of
the development of CIN. When all of the patients who under went emergency and
elective PCI were evaluated, there was no correlation between CIN and WBV.
However, low WBV was found as an independent predictor of CINdevelopment in
patients undergoing elective PCI.
KeyWords: Percutaneous coronary intervention, contrast-induced nephropathy,
whole blood viscosity