UEFA Futbol kulüplerinin sportif başarılarıyla piyasa değerleri arasındaki ilişkinin finansal fair-play perspektifinde incelenmesi
Investigation of relationship between uefa soccer clubs and their market values in financial fair-play perspective
Yazar: OKAN KILIÇKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK BORA ÇAVUŞOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Başarı = Success ; Futbol = Football ; Futbol kulüpleri = Football clubs ; Futbol müsabakaları = Football matches ; Piyasa değeri = Market value ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Spor performansı = Athletic performance ; UEFA = UEFA

Özet:
Bu araştırmada 2011-12 sezonundan itibaren yürürlüğe giren Finansal Fair Play kurallarının Avrupa kulüplerinin kadro yapısı, finansal özellikleri ve UEFA Kulüpler sıralamasındaki yerlerine olan etkisini incelemek ve sportif performanslarını yorumlamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda UEFA Kulüpler sıralamasında ilk 200'de bulunan kulüplerin, 2010-11 ile 2019-20 sezonları arasındaki kadro ve finansal özellikleri ile kulüp başarılarına yönelik veriler İçerik Analizi yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, UEFA Kulüpler Sıralaması ve UEFA  Kulüp Puanı üzerinde etkili olan finansal ve futbolcu kadrosu özelliklerin etkisinin tespit edilmesi adına panel veri analizinden faydalanılmış, ilk olarak söz konusu tüm sezonlar için tüm takımların yer aldığı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Daha sonra seçilmiş sekiz ülke için (Türkiye, İngiltere, Almanya, İspanya, İtalya, Fransa, Portekiz ve Rusya) ayrı ayrı analizler gerçekleştirilerek, tüm sezonlarda tüm takımların yer aldığı veri seti için tahmin edilecek genel model kurulmuştur. Ayrıca Panel regresyon modellerinde tahmin metodu olarak En Küçük Kareler (EKK) ve Hausmann Testi'nden faydanılmıştır.
Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre; kulüplerin UEFA puanlarına etki eden faktörler arasında bütçe dengesi, kadro değeri, yaş ortalaması, kadro oyuncu sayısı ve yabancı oyuncu sayısı değişkenlerinin etkili olduğu saptanmıştır. Liglere özel yapılan analizlerde; İspanya La Liga için yabancı oyuncu sayısı ve lig puanı, İngiltere Premier Ligi için bütçe dengesi, kadro oyuncu sayısı ve kadro değeri, Almanya Bundesliga için bütçe dengesi, transfer gideri, transfer geliri ve lig puanı, İtalya Serie A için transfer geliri ve yaş ortalaması, Fransa Ligue 1 için bütçe dengesi, kadro değeri ve lig puanı, Portekiz Primeira Ligi için transfer gideri ve kadro oyuncu sayısı, Rusya Premier Ligi için kadro değeri ve transfer gideri, Türkiye Süper Ligi için de yabancı oyuncu sayısı ve kadro değeri gibi değişkenlerin UEFA sıralamasına etki ettiği tespit edilmiştir.
Bu sonuçlarla birlikte kulüplerin Finansal Fair-Play kriterlerine uygun transfer politikalar üretmesi ve uygulaması, kısa vadeli başarılara odaklanmak yerine kulüplerin sürdürülebilirliğine önem verilmesi, finansal kaynakların rasyonel değerlendirilmesi ve Finansal Fair Play kurallarının küçük ölçekli kulüplerin gelişmesine ve büyük takımlarla rekabetlerini güçlendirmesine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the impact of the Financial Fair Play rules that came into force since the 2011-12 season on the squad structure, financial characteristics and place of European clubs in the UEFA Club rankings and to interpret their sporting performance. Accordingly, data on the squad and financial characteristics of the top 200 clubs in the UEFA Club Rankings between the seasons 2010-11 and 2019-20 and club achievements were collected by Content Analysis method.
For the analysis of the obtained data, panel data analysis was used to determine the impact of financial and player staff characteristics that have an impact on UEFA Club Rankings and UEFA Club Points, and firstly, an analysis involving all teams was carried out for all the seasons in question. Then, separate analyses were carried out for eight selected countries (Turkey, England, Germany, Spain, Italy, France, Portugal and Russia) and the general model to be estimated for the data set including all teams in all seasons was established. In addition, Least Squares (ICC) and Hausmann Test were used as prediction methods in Panel regression models.

According to the results of the regression analysis; Among the factors affecting the UEFA scores of the clubs, it was determined that the variables of budget balance, squad value, average age, number of squad players and number of foreign players were effective.
In the analyzes made specifically for the leagues it has been determined that; for Spanish La Liga number of foreign players and league points, for English Premier League, budget balance, number of squad players and squad value, for German Bundesliga budget balance, transfer expense, transfer incomes and league points, for Italy Serie A average age of squad and transfer incomes, for France Ligue 1 budget balance, squad value and league points, for Portugal Primeira League, transfer expenses and number of squad, for Russian Premier League, values of sqad and transfer expenses, for Turkish Super League number of foreign players, values of squad  variables affected the UEFA Club ranking points.
With these results, clubs should produce and implement transfer policies in accordance with Financial Fair Play criteria, giving importance to the sustainability of clubs instead of focusing on short-term successes, rational evaluation of financial resources is proposed.