Öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyini etkileyen faktörler
Factors affecting the level of psychological resilience of teachers
Yazar: ESİN KARA
Danışman: PROF. DR. HAKAN MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile karar verme stilleri, öz yeterlik inancı ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma modeli olarak genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Hatay ilinin Arsuz ve İskenderun ilçesindeki çeşitli öğretim kademelerinde çalışan 304 öğretmen oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplamak amacıyla Scott ve Bruce(1995) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Taşdelen(2002) tarafından gerçekleştirilen Karar Verme Stilleri Ölçeği, Rosenberg(1963) tarafından geliştirilip Çuhadaroğlu (1986) tarafından uyarlanan Benlik Saygısı Ölçeği, Çolak, Yılmaz ve Altınkurt (2017) tarafından geliştirilen Öğretmen Özyeterlik İnancı Ölçeği ve Smith ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilen ve uyarlaması Doğan(2015) tarafından yapılan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. 
Çalışmada demografik değişkenlerden cinsiyet, medeni durum, maaş memnuniyeti, mesleği tekrar tercih etmeyi isteme durumu değişkenlerinin analizi için bağımsız gruplar için t testi, çalıştığı öğretim kademesi, istihdam türü ve hizmet yılı değişkenleri için tek yönlü ANOVA yöntemleri uygulanmıştır. Ayrıca bağımlı değişen ile bağımsız değişkenler ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek amacı ile kolerasyon analizi, son olarak ta bağımsız değişkenler ve alt boyutlarının bağımlı değişkeni yordama gücünü belirleyebilmek amacıyla regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda psikolojik sağlamlık ile karar verme stilleri, benlik saygısı, özyeterlik inancı ve alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bunun yanında bağımsız değişkenlerin ve altboyutlarının psikolojik sağlamlık düzeyini anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Uygulanan t testi sonuçlarına göre cinsiyet değişkenine göre, öğretmen özyeterlik ölçeği sosyal özyeterlik, entelektüel özyeterlik boyutları ve genel öğretmen özyeterlik düzeyleri ile psikolojik sağlamlık ve benlik saygısı düzeyleri; medeni durum değişkenine göre ise öğretmen özyeterlik ölçeği akademik özyeterlik, sosyal özyeterlik boyutları ve genel öğretmen özyeterlik düzeyleri ile psikolojik sağlamlık kaçıngan/anlık karar verme stili rasyonel karar verme ve benlik saygısı düzeyleri anlamlı olarak farklılaşmaktadır.Ayrıca maaş memnuniyeti değişkenine göre akademik özyeterlik ve genel öğretmen özyeterlik düzeyleri; tekrar tercih etme isteği değişkenine göre ise akademik özyeterlik, mesleki özyeterlik, sosyal özyeterlik, entelektüel özyeterlik ve genel öğretmen özyeterlik düzeyleri ile benlik saygısı düzeylerinin anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Uygulanan ANOVA sonucuna göre ise çalıştığı öğrenim kademesi değişkenine göre özyeterlik inancı ve altboyutları, psikolojik sağlamlık, benlik saygısı, rasyonel ve bağımlı karar verme stili; hizmet yılı değişkenine göre kendiliğinden/anlık karar verme stili ;istihdam türü değişkenine göre ise akademik, sosyal ve genel öğretmen özyeterlik düzeylerinin anlamlı olarak farklılaştığı gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Psikolojik sağlamlık, karar verme stilleri, öz yeterlik inancı, benlik saygısı

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between teachers' decision making styles, self-efficacy belief and self-esteem levels related to psychological resilience levels. To examine the relational screening model of general screening models as a research model. It is for 304 teachers working in various teaching levels in Arsuz and İskenderun district of Hatay province.
The Decision Making Scale developed by Scott and Bruce (1995) and adapted to Turkish by Taşdelen (2002), Self-Esteem Scale developed by Rosenberg (1963) and adapted by Çuhadaroğlu (1986) in order to collect data in the study, Çolak, Yılmaz and Altınkurt (2017) Developed by the Teacher Self-Efficacy Scale and Smith et al. (2008) and adapted by Doğan (2015), the Short Psychological Resilience Scale and the Personal Information Form prepared by the researcher were used. The data obtained as a result of the research were analyzed with SPSS22.0 package program.
In the study, one-way ANOVA methods were applied for independent groups for the analysis of demographic variables, gender, marital status, salary satisfaction, and the situation of wanting to choose the profession again, for the variables of employment, employment type and years of service. In addition, in order to determine the relationship between dependent variable and independent variables and their sub-dimensions, collation analysis, and finally regression analysis method was used to determine the power of independent variables and their sub-dimensions to predict the dependent variable.
As a result of the study, significant relationships were found between psychological resilience and decision-making styles, self-esteem, self-efficacy belief, and sub-dimensions. Besides, independent variables and their sub-dimensions were found to significantly predict the level of psychological resilience. According to the results of the applied t-test, social self-efficacy scale according to gender variable , intellectual self-efficacy dimensions and general teacher self-efficacy levels, and psychological resilience and self-esteem levels; According to the marital status variable, the teacher self-efficacy scale, academic self-efficacy, social self-efficacy dimensions, general teacher self-efficacy levels, psychological soundness, avoidant / instant decision-making style, rational decision-making and self-esteem levels differ significantly. levels; According to the variable of willingness to choose again, it was concluded that academic self-efficacy, professional self-efficacy, social self-efficacy, intellectual self-efficacy and general teacher self-efficacy levels and self-esteem levels differ significantly. According to the ANOVA result applied, self-efficacy belief and sub-dimensions, psychological resilience, self-esteem, rational and dependent decision-making style according to the level of education they work in, self / instant decision making style according to the service year variable; academic, social and general teacher according to the employment type variable. It was observed that self-efficacy levels differed significantly.

Keywords: Resilience, Decision Making Style, Self-efficacybelief , Self-esteem