Çağdaş din felsefesinde epistemolojik yaklaşımlar ve tanrı inancının rasyonelligi
The epistemological attitudes in the modern philosophy of religion and rationality of belief nn god
Yazar: NEBİ MEHDİYEV
Danışman: PROF. ALİ DURUSOY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Gerekçelendirme = Justification

Özet:
Çagdas Din Felsefesinde Epistemolojik Yaklasımlar ve Tanrı nancınınRasyonelligi? adlı bu çalısmamızda, dinî konuların belirli bir felsefî tutumun etkisindeolmaktan ziyade çogulcu ve elestirel bir zeminde ele alınısı olarak nitelendirdigimizçagdas din felsefesindeki epistemolojik yaklasımların mahiyeti ve sınırlarının yanı sırabu yaklasımların bir anlamda meta-epistemik bir çözümlemesini sunmak suretiyle Tanrıinancının rasyonelligi sorusunun ne anlama geldigi ve ne sekilde yanıtlanabilecegi gibiproblemleri ele aldık.Dinî epistemolojiye giris niteligi tasıyan birinci bölümde, her birini ayrı birkısım seklinde inceledigimiz ateistik meydan okuma ve buna karsılık gelistirilen teistikcevaplardan hareketle bir dinî epistemoloji modeli olusturmayı denedik. kinci bölümde,önce rasyonellik kavramı ve içerigini, ardından da ateistik meydan okumaya karsıgelistirilen teistik cevapların söz konusu kavramla iliskisini tartıstık. Büyük ölçüdebetimsel bir görünüm arz eden çalısmamızın her iki ana bölümünün sonunda kendikanaatlerimizi belirginlestirmek için ?Degerlendirme? adlı kısımlar ekledik. Sonuçbölümünde ise, dinî epistemoloji modelimizde yer alan epistemolojik yaklasımlar ve buyaklasımların rasyonellik nosyonuyla iliskisine dair çözümlemelerimizden hareketleTanrı inancının rasyonel oldugu ve fakat bu rasyonelligin ancak teistik delilcilikçerçevesinde ortaya konulabilen kisi-merkezli argümanlarla mümkün oldugu seklindebir yargıya ulastık.

Abstract:
In ?Epistemological Approaches in Contemporary Philosophy of Religion and theRationality of Belief in God,? I refrained from approaching religious topics from theviewpoint of a definite philosophical perspective and first explored the essence of theepistemological approaches in contemporary philosophy of religion, which may bedescribed as pluralistic and critical. I discussed the meaning of the question whether beliefin God is rational and how it can be answered by constructing a meta-epistemic analysis ofthe epistemological approaches in contemporary philosophy of religion.In the first chapter, which is a kind of introduction to the religious epistemology, Iattempted to construct a model of religious epistemology via examining the atheisticchallenge and the theistic responds to it. In the second chapter, I examined first the conceptof rationality and then the relation of the theistic responses countering the atheisitcchallenge to the concept of rationality. At the end of the two chapters of this work, whichappears descriptive as a whole, I added a section, ?Remarks,? to clarify my position. In theconclusion, based on the epistemological approaches included in my model of religiousepistemology and my analyses regarding their relation to rationality, I argued that belief inGod is rational but its rationality can be explained through person-related arguments thatcan be established with a theistic evidentialist perspective.