Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının söz varlığı açısından değerlendirilmesi: Yunus Emre Enstitüsü Çocuk Hikâyeleri Dizisi örneği (A1-A2)
Evalvation of story books in terms of vocabulary used in teaching Turkish to foreigners: Yunus Emre Institute Series of Children Stories example (A1-A2)
Yazar: BURCU BİLGİN
Danışman: PROF. DR. ADEM İŞCAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Söz varlığı, bir dilin temelini oluşturan önemli bir yapı taşıdır. Ana dili öğretiminde söz varlığı ne kadar önem taşımaktaysa; bir dilin yabancı dil olarak öğretiminde de söz varlığı vazgeçilmez bir unsurdur. Türk dili, söz varlığı açısından zengin bir dildir. Dilde yer alan atasözü, deyim, ilişki sözler, ikileme, ünlem ve özel isimler dili ve kültürü yansıtan söz varlığı unsurlarıdır. Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretilmesinde ve kültürün tanıtılmasında söz varlığının önem taşıması, bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı; yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarındaki deyim, atasözü, ilişki sözler, ikileme, ünlem ve özel isimlerden oluşan söz varlığını; hikâye kitaplarında yer alan kelimelerin kullanım sıklığını ve yaygınlığını karşılaştırmalı olarak ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının tamamı; örneklemini ise Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Çocuk Hikâyeleri Dizisine ait A1 seviyesi "Bayram, Hakan'ın Günlüğü, Misafirimiz Var, Sınavlar Başlıyor, Tatil Sürprizi, Yeni Arkadaşım, Yeni Okulumuz" adlı 7 hikâye kitabı ve A2 seviyesi "Doğum Günü, İstanbul Heyecanı, Sınıflar Yarışıyor, Soralım Öğrenelim, Tatil Planı, Yeni Hayatımız, Yeşil Göl" adlı 7 hikâye kitabı olmak üzere 14 hikâye kitabı oluşturmaktadır. Araştırmada "doküman incelemesi yöntemi" kullanılmıştır. Hikâyeler, bilgisayar ortamına aktarılmıştır ve kelime sıklıklarını belirleyebilmek amacıyla kelimeler çekim eklerinden arındırılmıştır. Aynı zamanda birleşik kelimeler, atasözleri, deyimler, ilişki sözleri tek bir kelime sayılması için düzenlenmiştir. Hikâye kitaplarının kelime sıklığını belirlemek için Cibakaya 2.0a programı kullanılmıştır. Her hikâye kitabının kelime sıklık listesi oluşturulmuş ve oluşturulan sıklık listelerinden, söz varlığı unsurları tespit edilerek tablolar halinde kendi içinde sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler yorumlanmış, kelime sıklığı ve söz varlığı unsurları bakımından A1 ve A2 seviyesi hikâye kitaplarında farklılıklar olduğu;  A1 seviyesindeki hikâye kitaplarının kelime kullanımı, ilişki söz, özel isim ve ünlem bakımından A2 seviyesi hikâye kitaplarına göre daha zengin olduğu belirlenmiştir. Yapılan diğer araştırmalarla kıyaslandığında ise ders ve hikâye kitaplarının paralellik gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda elde edilen verilere göre önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Yabancılara Türkçe Öğretimi, Söz Varlığı, Hikâye Kitabı

Abstract:
Word presence is an important building block that forms the basis of a language. How important is vocabulary in mother tongue teaching; vocabulary is an indispensable element in teaching a language as a foreign language. Turkish language is a rich language in vocabulary. Proverbs, idioms, relational words, reduplication, exclamation and proper nouns in the language are vocabulary elements that reflect the language and culture. The importance of vocabulary in teaching Turkish as a foreign language and introducing culture is the starting point of this research. Purpose of the study; the existence of vocabulary consisting of idioms, proverbs, relational words, reduplication, exclamation and proper nouns in story books used in teaching Turkish to foreigners; It was determined as revealing the frequency and prevalence of words in story books as comparatively. Universe of the research, all of the story books used in teaching Turkish to foreigners; 7 story books titled "Bayram, Hakan's Diary, We Have a Guest, Exams Begins, Holiday Surprise, My New Friend, Our New School" belonging to the Series of Children's Stories prepared by Yunus Emre Institute and A2 level "Birthday, Istanbul Excitement, Classes Compete, Let's Ask, Learn, Vacation Plan, Our New Life, Green Lake ", which consists of 14 story books. "Document review method" was used in the research. The stories were transferred to the computer environment and words were removed from inflectional suffixes in order to determine their word frequency. At the same time, compound words, proverbs, idioms, relation words are arranged to be counted as a single word. The Cibakaya 2.0 program was used to determine the word frequency of the story books. The word frequency list of each story book was created and from the frequency lists created, the vocabulary elements were determined and classified into tables. The obtained data were interpreted, it was found that there were differences between A1 and A2 level story books in terms of word frequency and vocabulary elements; It was determined that A1 level story books are richer than A2 level story books in terms of word usage, relation words, proper names and exclamations. When compared with other researches, it was determined that the course and story books were parallel. Suggestions were made according to the data obtained at the end of the study.

Keywords: Turkish Teaching, Teaching Turkish To Foreigners, Vocabulary, Story Book