Mültecilerin hukuki durumuna ilişkin sözleşme ve Türkiye
The convention relating to the status of refugees and Turkey
Yazar: VOLKAN KESKİNKAYA
Danışman: PROF. DR. İLYAS DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği = United Nations High Commissioner for Refugees ; Hukuki denetim = Legal rewiew ; Hukuki işlemler = Legal processes ; Mülteciler = Refugees ; Sözleşmeler = Contracts ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; İltica = Asylum

Özet:
İnsanların yaşadıkları yerleri baskı ve zulüm korkusu nedeniyle terk etmesi ve yeni yaşam alanları bulmaya çalışması insanlık tarihi kadar eski bir sorundur. Bu sorun için hiçbir zaman kalıcı ve tatmin edici bir çözüm bulunamamıştır. En temel insan hakkı olan yaşam hakkının korunması evrensel hukukun temel ilkelerindendir. Ancak devletler iç ve dış politik kaygıları nedeniyle yeterli hassasiyeti gösteremeyebilmektedirler. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 14. maddesinde düzenlenen sığınma hakkı da yaşam hakkıyla sıkı sıkıya bağlıdır. Bu bağlamda sığınma hakkı, yaşam hakkının korunması için kullanılan bir hak olagelmiştir. Biz de çalışmamızda başta yaşam hakkı olmak üzere tüm haklarını korumaya çalışan mülteciler üzerinde duracağız.Çalışmamızın birinci bölümünde öncelikle mülteciliğin tarihçesinden kısaca bahsedilecektir. Daha sonra Türk tarihindeki mülteci hareketleri, Milletler Cemiyeti dönemi, Birleşmiş Milletler dönemi, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği hakkında kısa bilgiler verilecek ve asıl inceleme konumuz olan 1951 Tarihli Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin Cenevre Sözleşmesi ve 1967 Tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsü ile İlgili Protokol bu bölümde özet olarak anlatılmaya çalışılacaktır. Ayrıca yine çalışmamızın birinci bölümünde bölgesel sözleşmeler ile konu ile ilgili Türk Mevzuatında yer alan düzenlemelere ve Türk Yargı Kararlarına yer verilecektir.Çalışmamızın ikinci bölümünde ise 1951 Sözleşmesi ayrıntılı olarak incelenecektir. Bu bölümde mülteci olma şartları, mülteci statüsünü engelleyen sebepler, mülteci statüsünün sona ermesi konuları irdelenecektir.Son bölümde ise, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği tarafından belirlenen mülteci statüsünün belirlenmesinde uygulanacak usuller üzerinde durulacaktır.Sonuç kısmında ise olması gereken hukuk açısından dünyada ve ülkemizde mültecilerin yaşadıkları sorunların çözülmesi ve tarihteki acı olayların bir daha yaşanmaması için öneriler ile bize düşen görevler üzerinde durulacaktır.Anahtar Kelimeler:1- Mülteciler,2- Sığınmacılar,3- Zorunlu Göç,4- Geri Göndermeme,5- Sığınma Hakkı

Abstract:
The problem of human beings to leave the places they live due to the fear of pressure and oppression and to try to find new living spaces is old as the history of humanity. Any permanent and satisfactory solution has been found to this problem. Protection of right to live, which is the most basic human right, is one of the fundamental principles of universal law. However, governments could not have shown sufficient sensibility because of their internal and external political concerns. The right of asylum arranged in the 14th article of Universal Declaration of Human Rights is tightly coupled with the right to live. Within this context, the right of asylum continued to be a right used for protection of right to live. In our study, we will emphasize refugees trying to protect their all rights initially the right to live.In the first part of our study, primarily the history of refugees will be mentioned briefly. After that, brief information about refugee movements in Turkish history, the period of League of Nations, the period of United Nations, and United Nations Refugees High Commissariat will be given and our main subject, Geneva Agreement in 1951 related to Legal Status of Refugees and the Protocol in 1967 in respect of Legal Status of Refugees will be tried to be explained as a summary in this part of study. In addition, regional agreements and regulations placed in Turkish Legislation and Turkish Judicial Decisions regarding to the subject will be mentioned in the first part.In the second part of our study, the Agreement of 1951 will be examined in details. The issues of conditions to be a refugee, reasons preventing the refugee status, and expiring of refugee status will be analysed here.In the last part of the study, procedures to be applied in order to determine the refugee status identified by United Nations Refugees High Commissariat will be emphasized.In the conclusion part, suggestions to solve the problems that refugees have both in our country and in the world and not to experience again the same tragic events in the history and also tasks assigned to us will be mentioned.Key Words1-Refugees,2-Asylum Seekers,3-Forced Migration,4-Non- Refloulement,5-Right of Asylum