TikTok uygulamasının Türkiye'deki kullanımı: Ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerine etkisi
Use of TikTok application in Turkey: Its effect on the socialization of secondary school students
Yazar: BURAK IRMAK
Danışman: PROF. DR. ERGÜN YOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya platformları = social mediaplatforms ; Yeni medya = New media ; İletişim ağları = Communication networks

Özet:
Yeni medya araçları ve sosyal medya platformlarıyla ilgili kullanıcı motivasyonlarını ve bu araç ve platformların kullanıcı üzerindeki etkilerini irdeleyen araştırmalar, uzun yıllardır gerçekleştirilmektedir. İnsanların çeşitli motivasyonlarla bu araç ve platformları kullandığı ve bu araçların bağımlılığa ve başka bazı olumsuz sonuçlara sebep olabileceği bilinmektedir. Ancak Tiktok'un durumu biraz daha farklıdır. Söz konusu uygulama hakkında başlangıcından bu yana, dünya çapında olumsuz bir algı oluşmuştur. Çin menşeli bir sosyal medya platformu olan Tiktok, kullanıma girdiğinden beridir Türkiye'de ve dünyada kullanıcı sayısı hızla artan ve gittikçe daha da popülerleşen bir uygulamadır. Batı ülkelerinin dışında oluşup, küresel olarak yayılan ilk sosyal medya girişimi olduğu söylenebilecek Tiktok bu yönüyle, Çin ve ABD arasında da ekonomi politik anlamda çıkar çatışmalarına neden olmaktadır. Söz konusu uygulamanın basında sürekli olarak olumsuz bir biçimde haber konusu olması, kamuoyunda onun hakkında olumsuz bir kanaatin oluşmasına neden olmuştur. Tiktok genellikle, Z kuşağıyla özdeşleştiği düşünülmekte olan bir uygulamadır. Bu kuşağın söz konusu uygulamadan olumlu veya olumsuz en çok etkilebilecek olan kesimininse, bu kuşağın henüz ortaöğretim eğitimini almakta olan en genç kesimi olduğu düşünülmektedir. 
Bu bağlamda çalışmanın amacı 14-18 yaş arasındaki lise öğrencilerinin Tiktok kullanımının ardındaki motivasyonları ve bu uygulamanın sosyalleşmelerinde oynadığı rolü ortaya koymaktır. Bu amaçla, toplumsal çeşitliliğin en yoğun olduğu illerimizden biri olan İstanbul'da ikamet eden ve değişik lise türlerinde eğitim görmekte olan 403 lise öğrencisine anket uygulanmıştır. Gerçekleştirilen saha araştırmasının sonucuna göre "Eğlence", "Kişisel sunum/kendini ifade etme", "Stresten Uzaklaşma ve Gerçeklerden Kaçış", "Sosyalleşme", ve "Ekonomi" olmak üzere beş adet faktör belirlenmiştir. Eğlence faktörünün diğer faktörlerden daha önemli bir tercih sebebi olduğu görülmüştür. Ayrıca, uygulamanın öğrencilerin sosyalleşmesinde etkisi olduğu ve uygulamının kullanımından olumlu ve olumsuz olarak etkilenebildikleri anlaşılmıştır.

Abstract:
Researches that study user motivations regarding new media devices and social media applications and the effects of these tools and applications on users have been conducted for many years. It is known that people use these devices and platforms for various motivations and that these devices can cause addiction and other negative effects. However, the situation of Tiktok is mildly different. There has been a negative perception about the application in question worldwide since its inception. Tiktok, a social media platform that is of Chinese origin, has been an application that has rapidly increased its number of users in Turkey and the world since its release and has become increasingly popular. Tiktok, which can be defined to be the first social media initiative to be founded outside of Western countries and spread globally, also causes conflicts of interest between China and the USA in terms of economic politics. The fact that the application in question is always the subject of negative news in the press has given rise to the formation of a negative opinion about it in the public opinion. Tiktok is an application that is usually equated to be identified with Generation Z. It is thought that the part of this generation that can be most affected positively or negatively by the application in question is the youngest part of this generation, which is still taking secondary education.
	In this regard, the aim of the study is to reveal the motivations behind Tiktok use by high school students between the ages of 14-18 and the role this application plays in their socialization. For this purpose, a survey was conducted on 403 high school students who resides in Istanbul, one of our cities with the highest social diversity, and studying in different types of high schools. According to the results of the field research, five factors were specifed: "Entertainment", "Personal presentation/self-expression", "Getting Away from Stress and Escaping from Reality", "Socialization",  and "Economy". It was seen that the entertainment factor was a more important reason for preference than other factors. In addition, it was understood that the application had an effect on the socialization of the high school students and that they could be affected positively and negatively by Tiktok use.