Türk resim sanatında köy teması
Village theme in Turkish painting
Yazar: YÜKSEL CENGİZ
Danışman: PROF. MUSTAFA ORKUN MÜFTÜOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Köyler = Villages ; Manzara = Landscape ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Tema = Theme ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Sanat tarihinde köy konusu edebiyattan resme kadar farklı dönemlerde önem kazanmış ve daha fazla eser ortaya konmuş, çoğunlukla da bu çalışmalar düşünsel veya ideolojik kaygılarla üretilmiştir. Bu çalışmada, öncelikle köy olgusu ve Batı resim sanatında köy teması genel olarak ele alınmış sonrasında ise Türk resim sanatında köy teması batı anlayışı öncesi ve doğrudan batı anlayışına dönük ayrıca çağdaş Türk resim sanatı olarak incelenmiş olup köy teması günümüze kadar olan süreçte resim çevrelerinde yer edinen oluşum, gruplar ve bireysel yaklaşımlar dikkate alınarak irdelenmiştir.


Kırsal yaşam ile şehir yaşamının belirgin bir biçimde birbirinden ayrılmadığı Batı anlayışı öncesi dönemde sosyo-ekonomik sınırlar yoğunluklu olarak saray ve çevresi ile taşra arasında gözlemlenmektedir. Bu nedenle resim sanatında köy teması ayrıcalıklı bir yer edinmemektedir. Çağdaş Türk resim sanatının ilk döneminde de köy teması öne çıkmamaktadır. Köy ya da kırsal yaşamı ele alan ressamlar daha çok izlenimci bir üslupla manzara türünü benimsemişlerdir. İzleyen yıllarda özellikle 1938 sonrasında köy temasının Türk resminde öneminin arttığı gözlemlenmiştir. 1938 yılından 1944 kadar milli sanat bilincini geliştirmek amacıyla gerçekleştirilen yurt gezileri ile dönem ressamları kırsal konulara yönelmişlerdir. Bu dönemde Müstakiller ile birlikte bu gezilere katılan D Grubu sanatçıları da resimlerinde yoğun bir şekilde köy temasını kullanmıştır.


Yeniler ve Onlar Grubunun genel eğilimleri yönünde biçimlenen dönem de Türk resim sanatında köy teması yoğun bir şekilde ele alınmıştır. Bu dönem ressamlarının toplumcu gerçekçi eğilimleri onları toplumsal sorunları resmetmeye yöneltirken, köy teması çoğunlukla kente göç bağlamında toplumsal konuların bir parçası olarak ortaya çıkmıştır.


1950 yılı sonrası Türk resminde ise konu çeşitliliği oldukça fazladır. 1950 öncesi Türk resim sanatına kıyasla bu dönemde köy temasına sıklıkla yer verilmiştir. Ancak bu resimlerin her biri hem tarz hem de teknik olarak farklılık arz etmektedir. 1950 sonrasında köy teması bağlamında öne çıkan tek grup Yeni Dal Ressamları olmuştur. Ancak bu ressamlar da köy ile ideolojik olarak ilgilenmiş ve çoğunlukla toplumsal sorunlar zemininde bu konuya yönelmiştir. Bununla birlikte köy temasına resimlerinde toplumsal sorunlar bağlamı dışında yer veren ressam yok denecek kadar azdır.

Abstract:
In the history of art, the subject of village has gained importance in different periods, from literature to painting, and more works have been revealed,mostly these studies were produced with intellectual or ideological concerns.In this study, first of all, the village phenomenon and the village theme in western painting were discussed in general. Afterwards, the village theme in Turkish painting was examined as a contemporary Turkish painting art before the western understanding and directly oriented to the western understanding. The village theme is the formation that has taken place in painting circles in the process until today,groups and individual approaches are taken into account.


In the pre-Western period, when rural life and city life were not distinctly separated, socio-economic boundaries are observed mainly between the palace and its surroundings and the countryside.For this reason, the village theme does not have a privileged place in painting.The village theme did not come to the fore in the first period of contemporary Turkish painting. Painters dealing with village or rural life mostly adopted the landscape genre with an impressionist style.In the following years, especially after 1938, it was observed that the importance of the village theme in Turkish painting increased.From 1938 to 1944, the painters of the period turned to rural subjects with the country trips carried out in order to develop national art awareness.During this period, Group D artists, who participated in these trips together with the Independents, used the village theme extensively in their paintings.


The village theme in Turkish painting has been dealt with intensively in the period shaped in the direction of the general tendencies of the Yeniler ve They Group.While the socialist realist tendencies of the painters of this period led them to paint social problems,The village theme has mostly emerged as a part of social issues in the context of migration to the city.


After 1950, the variety of subjects in Turkish painting is quite high.Compared to the Turkish painting art before 1950, the village theme was frequently included in this period.However, each of these paintings differs both in style and technique.After 1950, the only group that stood out in the context of the village theme was the New Branch Painters.However, these painters were also ideologically interested in the village and tended to this issue mostly on the basis of social problems.However, there are hardly any painters who include the village theme in their paintings outside of the context of social problems.