Alkol bağımlılığı ve opiat(eroin) bağımlılığı tanısı alan ayaktan takip edilen erkek hastalarda depresyon, anksiyete, aleksitimi ve bedensel belirtilerin incelenmesi
Assessment of somatic symptoms, alexithymia, depression and anxiety between alcohol dependent and opioid dependent male outpatients
Yazar: MUHAMMED HAKAN AKSU
Danışman: PROF. DR. ZEHRA ARIKAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Alkolizm = Alcoholism ; Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Eroin = Heroin ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids

Özet:
Alkol ve madde kullanımı önemli bir halk sağlığı sorunu olup, tüm boyutları ve risk
etmenleri ile birlikte ortaya konması gereken bir konudur. Alkol/madde kullanım
bozukluğu ve somatizasyon birlikteliğini inceleyen çalışmalarda çelişkili sonuçlar
mevcuttur. Aleksitimi, madde kötüye kullanımına yatkınlık yaratan bir özellik olarak
düşünülmektedir. Ayrıca, aleksitimi ile somatizasyon arasındaki ilişki gösterilmiştir.
Somatik belirtiler ve alkol/madde kullanım bozuklukları arasındaki komorbiditeye ilişkin
az sayıda rapor mevcuttur. Eşik altısomatizasyon semptomlarının depresyon ve anksiyete
ile madde kullanım bozukluklarına kıyasla daha güçlü bir ilişki gösterdiği bulunmuştur.
Depresyon ve anksiyete birlikteliği için kontrol yetersizliği nedeniyle, çalışmalar, madde
bozukluklarının, kişilerin fiili somatizasyonuyla ilişkili olup olmadığı veya daha çok
somatizasyona yüksek orandaki eşlik eden depresyon ve kaygı ile ilişkili olup olmadığı
konusunda net değildir.
Bu çalışmada alkol ve opiyat bağımlılığı olan hastaların somatizasyon ve aleksitimi
özelliklerinin incelenmesi ve karşılaştırılması ayrıca karıştırıcı faktörler olarak anksiyete
ve depresyon özelliklerini incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu araştırmaya; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı
AMATEM Polikliniği'nde Şubat 2017- Nisan 2017 tarihleri arasında ayaktan tedavi
gören, ICD-10 tanı ölçütlerine göre alkol bağımlılığı tanısı alan, detoksifikasyonunu
tamamlamış ardışık 79 erkek hasta ve ICD-10 ölçütlerine göre opiyat bağımlılığı tanısı
alan, detoksifikasyonunu tamamlamış ardışık 91 erkek hasta olmak üzere toplam 170
hasta alınmıştır. Hastalara Sosyodemografik Veri Formu (SVF), Bağımlılık Profil İndexi
Uygulayıcı Formu, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Ansiyete
Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Aynı görüşmede, hastalara, Beck Depresyon
Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Psikolojik Belirti Tarama Listesi (SCL 90-R) ve Toronto
Aleksitimi Ölçeği-20 özbildirim ölçekleri verilmiştir
Opiyat bağımlılığı olan hastalar alkol bağımlılığı olan hastalara göre, daha fazla
somatizasyon, öfke ve düşmanlık, belirtilerine sahipken, daha az depresyon, anksiyeteye 
sahip bulunmuştur. Yüksek somatizasyon düzeyi ile yapılan karşılaştırmada alkol
bağımlıları, opiyat bağımlılığı olanlardan anlamlı olarak daha depresif, anksiyeteli
bulunmuşlardır. Yüksek somatizasyon belirtilerine sahip Alkol ve Opiyat bağımlısı olan
hastalar düşük somatizasyon belirtilerine sahip alkol ve opiyat bağımlılarından anlamlı
olarak daha depresyon, anksiyete belirtilerine sahip olup, daha fazla aleksitimik özellik
göstermiştir. Somatizasyon şiddeti arttıkça bağımlılık şiddetinin arttığu gösterilmiştir.
Opiyat ve alkol bağımlılarında somatizasyon, aleksitimi, depresyon ve anksiyete
özellikleri birbirleriyle korelasyon göstermiştir.
Opiyat bağımlılarında somatizasyon, alkol bağımlılarında ise depresyon ve anksiyetenin
daha fazla bulunması iki grup arasındaki farklı özelliklere dikkati çekmektedir. Ayrıca,
bağımlılarda somatizasyon belirtileri aleksitmi, anksiyete, depresyon ve bağımlılık
şiddetinin yordayıcısı gibi gözükmektedir.
Alkol ve opiyat bağımlılığı ile çalışan klinisyenler tedavi kalitesini arttırmak için
hastalardaki somatizasyon ve aleksitimi özelliklerini göz önünde bulundurmalıdır. Ayrıca
depresyon ve anksiyetenin bu durumlarla yakın ilişki içinde olduğu unutulmamalıdır.
Çalışmamızla ilgili toplumsal temsil değeri olan bulgulara ulaşmak için daha fazla kişiyle
prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: opiyat bağımlılığı, alkol bağımlılığı, somatizasyon, aleksitimi

Abstract:
Alcohol and substance use is an important public health problem, and it is a matter to be
presented with all its dimensions and risk factors. There are conflicting results in studies
examining alcohol / substance use disorder and somatization comorbidity. Alexithymia
is thought to be a predisposition to substance abuse. Furthermore, the relationship
between alexithymia and somatization has been shown. There are few reports of
comorbidities between somatic symptoms and alcohol / substance use disorders.
Subclinical somatization symptoms were found to be more strongly associated with
depression and anxiety than substance use disorders. Because of the inadequate control
of depression and anxiety comorbidities, studies are unclear as to whether substance
disorders are associated with actual somatization of persons, or are more likely to be
associated with high levels of comorbid depression and anxiety in somatization.
The study was carried out between February 2017 and April 2017 in Gazi University
Medicine Faculty Psychiatry Department. All participants received detoxification
treatment and undergoing maintenance treatment and volunteer for the study. A total of
170 consecutive male outpatients were included in the study, 79 consecutive consecutive
male detoxified patients who were diagnosed with alcohol dependence according to ICD-
10 diagnostic criteria, and 91 consecutive male patients with detoxification who were
diagnosed with opiate dependence according to IC Opiate-dependent patients have more
somatization, anger and hostility, symptoms, less depression, and anxiety than alcoholdependent
patients. In comparison with high level of somatization, alcohol addicts were
significantly more depressive and anxious than opiate addicts. Patients with Alcohol and
Opiate addiction with high somatization symptoms showed significantly more
alexithymic characteristics with depression and anxiety symptoms than alcohol and opiate
addicts with low somatization symptoms. It has been shown that as the severity of the
somatization increases, the severity of dependence increases. Somatization, alexithymia, 
depression and anxiety characteristics of opiate and alcohol addicts correlated with each
other.D-10 criteria.
Somatization in opiate addicts and depression and anxiety in alcohol addicts have
different characteristics among the two groups. Moreover, somatization indications in
addictions seem to predict the severity of alexithymia, anxiety, depression and addiction.
Clinicians working with alcohol and opiate addiction should consider the somatization
and alexithymia characteristics of patients in order to improve treatment quality. It should
also be noted that depression and anxiety are closely related to these conditions.
Prospective studies with more people are needed to reach findings that are social
representation values related to our work.
Key words: opiate addiction, alcohol addiction, somatization, alexithymia