Süt azı dişlerinin erken kaybında uygulanan çeşitli tiplerdeki sabit yer tutucuların klinik değerlendirmeleri ve tükürük nitrik oksit seviyeleri üzerine etkileri
Clinical evaluation and effects to saliva nitric oxide of various space maintainers used at early primary tooth loss.
Yazar: MUTLU ELÇİN KOÇOĞULLARI
Danışman: DOÇ.DR. YUCEL YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, erken kaybedilmiş süt azı dişlerinden kaynaklanmış olan boşlukların korunabilmesi için yerleştirilmiş olan alt çene lingual arkı (AÇLAYT), Nance apareyi (NAYT), band-loop (BLYT), direkt bonded (DBYT) ve open-face (OFYT) yer tutucuların klinik başarı durumlarını, sağ kalımlarını, boşluk koruma etkinliklerini ve tükürük nitrik oksit (NO) seviyelerinde meydana getirdikleri değişimleri değerlendirmektir. Bu amaçla, 4?11 yaşları arasındaki (ortalama 7yaş 3ay ) 157 çocuğa (87 kız, 70 erkek) toplam 219 yer tutucu (AÇLAYT=34, NAYT=20, BLYT=59, DBYT=69 ve OFYT=37) yerleştirilmiş ve 6 aylık aralıklarla zaman dilimlerinde 18 ay boyunca takip edilmişlerdir. Tükürük NO seviyelerindeki değişimleri belirlemek amacı ile her gruptan eşit sayıdaki çocuktan tükürük örnekleri alınmıştır. Ayrıca, in vitro olarak hazırlanmış olan yer tutucu örneklerinden SEM (scanning electron microscope) görüntüleri alınmış ve kullanılan materyallerin EDS analizleri yapılmıştır. Elde edilmiş olan tüm veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Yer tutucuların klinik başarıları üzerinde cinsiyetin, çenelerin ve yer tutucu tiplerinin anlamlı farklılıklar yarattığı bulunmuştur (P<0,05). Yer tutucuların ortalama sağ kalım süreleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,05). Yer tutucular arasında boşluk koruma etkinliği açısından farklılık bulunamamıştır (P>0,05). Ayrıca, tükürük NO değerlerinde 6 ay süresince anlamlı düşüşler meydana gelmiştir (P<0,05). Sonuç olarak, erken süt dişi kaybında yer tutucu uygulamalarının başarılı durumlarını, ebeveyn işbirliği ile sağlanan düzenli klinik takip, hasta uyumu, uygun yer tutucu ve materyal seçimi mümkün kılmaktadır. Ayrıca yer tutucular tükürük NO'su üzerinde uyarıcı bir etki oluşturmamıştır.Anahtar Kelimeler: Lingual Ark, Nance Apareyi, Band-Loop, Direkt Bonded, Open-Face, Nitrik Oksit

Abstract:
The aim of this study is to evaluate clinical success, survival time, space maintenance and saliva nitric oxide (NO) level changes of lower lingual holding arch (LLHA), Nance?s appliance (NA), band and loop (BL), direct bonded (DB) and open-face (OF) space maintainers, which were used to maintain the early loss of primary tooth space.With this aim a total of 219 space maintainers ( LLHA=34, NA=20, BL=59, DB=69, OF=37) were inserted to 157 child (87 girl, 70 boy) within 4-11 years old (mean 7 years 3 months) and followed up to 18 months with 6 month time arrivals. Saliva samples were collected from same children number at each group to determine the changes of saliva NO levels. Also, SEM images were collected from in-vitro prepared space maintainer samples and EDS analysis of used materials were made.It was found that gender, jaws and space maintainers types had a significant difference at space maintainers clinical success (P<0.05). Mean survival time of space maintainers had shown a significant difference (P<0.05). Space maintaining success of space maintainers had not shown any significant differences (P>0.05). Also, saliva NO levels were significantly decreased within 6 months (P<0.05).In conclusion, success of the space maintainers used at premature loss of primary tooth space is acquired by regular follow up obtained by the parents, patient cooperation, proper space maintainer and material choose. Also, space maintainers didn?t have any stimulating effect to the saliva NO levels.Key Words: Lingual Arch, Nance?s Appliance, Band and Loop, Direct Bonded, Open-Face, Nitric Oxide.