1938-1960 yıllarında Türkiye'de kullanılan tarih öğretim programları ve ders kitaplarının incelenmesi
Studying of textbooks and history curriculum used in Turkey in 1938-1960
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: PROF.DR. CEMİL ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada, siyaset ve eğitim arasındaki ilişkiler, 1938-1960 yıllarında ortaokultarih ders programı ve ders kitapları arasındaki ilişkiler düzeyinde araştırılmıştır. Eğitim vesiyaset arasındaki ilişkiler, karşılıklı bir etkileşime dayansa da, çoğunlukla siyaset eğitimietkilemiştir. Dolayısıyla siyasete yön veren resmi/egemen ideolojinin söylemleri eğitime yönvermiştir.Araştırmada, amaca uygun olarak nicel ve nitel türde içerik analizi (içerikçözümlemesi) yöntemine başvurulmuştur. Bu sayede, nönü ve Demokrat Parti dönemlerindetarih ders programlarının ve ders kitaplarının açık ve gizli içerikle nasıl etkilendiğinebakılmıştır. Ders kitaplarında değerlerin incelenmesine gidilmiştir. Buna göre, Demokratikdeğerler ve Geleneksel değerler olarak iki esas değer oluşturulmuş, bu değerler de yedi altkategoriye ayrılmıştır. Elde edilen bulgular tablolar yardımıyla yorumlanmaya çalışılmıştır.İnönü ve Demokrat Parti dönemi eğitim politikaları, ortaya koydukları farklıideolojiler, gerçekleştirdikleri uygulamalar ve bıraktıkları izlerle Türkiye'nin eğitimyapısında pek çok izler bırakmıştır. Eğitimin birçok boyutu dönemler arasında yenilenmiş vedolayısıyla farklılaşmıştır. Ortaokul tarih ders programı ve ders kitabı da bu değişim vefarklılaşmadan etkilendiği hatta bu değişimin ders kitaplarıyla yeniden üretilmeye çalışıldığıyapılan araştırmada ortaya çıkmıştır.İncelenen her iki dönemde, demokratik ve geleneksel değerlere ilişkinuygulamalardaki bazı farklılıklara rağmen, resmi ideolojinin temel noktaları değişmemiştir.Bu temel noktaların bazıları; demokrasiye göre milliyetçiliğe daha fazla yer verilmesi,geleneksel değerlerin sadece yerel bağlamda değil evrensel bağlamda düşünülerek yenidenüretilmeye çalışılması ve en önemlisi de, yoğun bir düşman ya da ötekiler söylemiyle millidayanışmaya aşırı derecede vurgu yapılmasıdır.

Abstract:
In this study relationship between policy and education has been studied at the stageof relation between curriculum of history lesson in secondary school and textbooks in 1938-1960. Even if the relationship between policy and education is based on a mutual interaction,generally policy has affected education. So, remarks of official/dominant ideologyorientating policy have orientated education.In the study, method of content analysis has been applied in quantitative andqualitative ways in accordance with the aim. By force of it, how curriculum of history lessonand textbooks have been influenced by distinct and secret contents has been surveyed in termof Inonu and Democrat Party. In textbooks values have been observed. According to this,two main values, democratic values and traditional values, have been constituted and thesevalues have been divided into seven lower categories. Symptoms gained have been tried tointerpreted by means of tables.Policy of education in term of Inonu and Democrat Party left many traces in thesystem of Turkish education by virtue of different ideologies they manifestated, applicationsthey realized. Several dimensions of education have been renewed, consequentlydifferentiated during through terms. Researches showed that curriculum of history lesson insecondary school and textbooks have been influenced by this variation and differentiation,moreover this variation has been tried to be reproduced by means of textbooks.In both two terms which have been studied, even if there are some differencesbetween applications with reference to democratic and traditional values, main items ofofficial ideology have not changed. Some of these main items are that nationalism isconsidered more than democracy, that traditional values have been tried to be reproduced inview of not only local sense but also universal sense and the most important one is thatnational solidarity is emphasized excessively by the remarks of the enemies or the others.