Acil servis hastalarında üst havayolu radyolojik ölçümlerinin zor entübasyonu öngörmedeki yeri
The role of upper airway radiological measurements in predicting difficult intubation in emergency
Yazar: AHMET HAMDİ AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Entübasyon = Intubation ; Entübasyon-intratrakeal = Intubation-intratracheal ; Radyografi = Radiography ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
AMAÇ: Havayolu yönetimi acil servis hekiminin temel becerilerinden ve acil
tıp uygulamasının esaslarındandır. Entübasyon girişiminin başarısızlığı durumunda
hipoksi, aspirasyon, arrest gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Özellikle acil
koşullarda uygulanan entübasyonun zorluğunun önceden belirlenebilmesi için
objektif testlere ve ölçümlere ihtiyaç vardır. Biz çalışmamızda, entübasyon
uygulanacak hastalarda yapılan üst hava yolunun radyolojik ölçümlerinin zor
entübasyonu öngörücü gücünü saptamayı amaçladık.
GEREÇ YÖNTEM: Çalışmamız tek merkezli, prospektif ve gözlemsel olarak
yürütülmüştür. 18 yaş üstü acil servise herhangi bir nedenle başvurup servikal
ve/veya boyun Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntülemesi yapılmış olan hastalardan,
BT çekimi sonrasındaki takip sürecinde havayolu stabilizasyonu amacı ile
entübasyon ihtiyacı gelişenler çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar entübasyon
esnasında uygulayıcı tarafından belirlenen Cormack-Lehane sınıflamasına göre kolay
ve zor entübasyon şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Entübasyon işlemi esnasındaki
traksiyon ihtiyacı, krikoid bası ihtiyacı, entübasyon deneme sayısı, alternatif yöntem
kullanım ihtiyacı ve entübasyon süresi gibi parametrelere bakılmıştır. Hastaların
radyolojik uzunluk ve açı ölçümleri uzman bir radyolog tarafından
gerçekleştirilmiştir. Aynı şekilde tüm hastalar, çalışma esnasında gözlemci tarafından
not edilen veriler kullanılarak Entübasyon Zorluk Skoruna (IDS) göre kolay, orta ve
zor havayolu şeklinde üç gruba ayrılmıştır. Gruplar arasında radyolojik ölçümler
açısından anlamlı fark olup olmadığı araştırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamız %54,6'sı (n=53) kadın, %45,4'ü (n=44) erkek olmak
üzere toplam 97 olgu ile yapılmıştır. Çalışmaya katılanların yaşları 25 ile 95 arasında
değişmekte olup, medyan yaş 82 yıl olarak saptanmıştır. Hastaların son tanıları
incelendiğinde olguların %58.5'i serebrovasküler nedenler ile (n=57), %20.5'i
travma nedeni ile (n=20) BT çekilmiş ve entübasyon uygulanmıştır. Olgular
Cormack-Lehane direkt laringoskopi sınıflamasına göre zor ve kolay entübasyon
şeklinde iki kategoriye ayrıldığında iki grup arasında entübasyon esnasında ekstra

11

traksiyon ihtiyacı, krikoid bası ihtiyacı ve vokal kord pozisyonu açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p< 0.05). Entübasyon süresi zor
entübasyon grubunda anlamlı düzeyde yüksek olup, zor entübasyon grubunda
tekrarlayan entübasyon girişim ihtiyacı 3 ve üzeri saptanmıştır (p< 0.01). Cormack
Lehane'e göre sınıflamaları incelendiğinde, olguların %76,3'ünde (n=74) kolay
entübasyon, %23,7'sinde (n=23) zor entübasyon saptanmıştır. Olgular Entübasyon
Zorluk Skoruna (IDS) göre sınıflandırıldığında %27,8'inde (n=27) kolay,
%62,9'unda (n=61) orta, %9,3'ünde (n=9) zor entübasyon olarak belirlenmiştir.
Cormack Lehane sınıflamasına ve IDS skoruna göre gruplar arasında radyolojik
uzunluk ve açı ölçümleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmemiştir
(p>0,05).
SONUÇ: Çalışmamızda, Cormack-Lehane ve IDS skoruna göre zor ve kolay
entübasyon hastalarında üst hava yolu radyolojik ölçümleri arasında istatiksel
anlamlı ilişki saptanmamıştır. Daha kapsamlı, çok merkezli ve daha yüksek hasta
sayısı olan çalışmalar ile radyolojik ölçümler anlamlı saptanabilir. Yeni kanıtlar
sunulana kadar acil serviste BT ile üst havayolu radyolojik ölçümlerinin mevcut zor
entübasyon öngörücü testlere üstün olduğunu söylemek mümkün değildir.

Anahtar Kelimeler: Radyolojik Ölçüm, Acil Servis, Zor Entübasyon, Bilgisayarlı
Tomografi

Abstract:
INDTRODUCTION: Airway management is one of the basic skills of the
emergency physician and a fundamental emergency medicine practice. In case of
failure of intubation attempt, serious complications such as hypoxia, aspiration and
arrest may develop. Objective tests and measurements are needed to predetermine
the difficulty of intubation, especially in emergency conditions. In our study, we
aimed to determine the predictive power of difficult intubation of radiological
measurements of the upper airway in patients who will be intubated.
MATERIAL AND METHOD: Our study was carried out as a single-center,
prospective and observational. Patients over the age of 18 who applied to the
emergency department for any reason and had cervical and/or neck Computed
Tomography (CT) imaging who developed the need for intubation for airway
stabilization during the follow-up period after the CT scan were included in the
study. Patients were divided into two groups as easy and difficult intubation
according to the Cormack-Lehane classification determined by the practitioner
during intubation. Parameters such as traction requirement during the intubation
procedure, cricoid compression requirement, number of intubation attempts, need for
alternative methods and intubation time were examined. Radiological length and
angle measurements of the patients were performed by the radiologist. Likewise, all
patients were divided into three groups as easy, medium and difficult airway
intubation according to the Intubation Difficulty Score (IDS) using the data noted by
the observer during the study. It was investigated whether there was a significant
difference between the groups in terms of radiological measurements.
RESULTS: Our study was conducted with a total of 97 cases, 54.6% (n=53)
female and 45.4% (n=44) male. The ages of the participants in the study ranged from
25 to 95, and the median age was 82 years. When the final diagnoses of the patients
were examined of all the patients on whom CT scans were conducted and intubations
were performed 58.5% of the cases were due to cerebrovascular causes (n=57),

13

20.5% of cases were due to trauma (n=20. When the cases were divided into two
categories as difficult and easy intubation according to the Cormack-Lehane direct
laryngoscopy classification, a statistically significant difference was found between
the two groups in terms of the "need for extra traction during intubation", "the need
for cricoid compression", and "the vocal cord position" (p< 0.01). Intubation time
was significantly higher in the difficult intubation group, and the need for repeated
intubation intervention was found to be 3 or more in the difficult intubation group
(p< 0.01). When their classification according to Cormack Lehane was examined,
easy intubation was found in 76.3% (n=74) of the cases, and difficult intubation was
found in 23.7% (n=23). When the cases were classified according to the Intubation
Difficulty Score (IDS), it was determined as easy intubation in 27.8% (n=27),
medium intubation in 62.9% (n=61), and difficult intubation in 9.3% (n=9). There
was no statistically significant difference between the groups in terms of radiological
length and angle measurements according to Cormack Lehane classification and IDS
score (p>0.05).
CONCLUSION: In our study, no statistically significant correlation was found
between upper airway radiological measurements and difficult and easy intubation
patients according to Cormack-Lehane and IDS scores. Radiological measurements
can be found to be significant with more comprehensive, multi-center studies with a
higher number of patients. Until new evidence is presented, it is not possible to say
that upper airway radiological measurements with CT in the emergency department
are superior to existing difficult intubation predictive tests.
Keywords: Radiological Measurement, Emergency Department, Difficult
İntubation, Computed Tomography