Okul yöneticilerinin küresel vatandaşlık tutumlarının incelenmesi
Examination of school principal's global citizenship attitudes
Yazar: HASAN GÜNAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA KILIÇOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Küresel vatandaşlık = Global citizenship ; Küreselleşme = Globalization ; Okul yöneticileri = School administrators ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı ilköğretim ve orta öğretim okullarında çalışmakta olan yöneticilerin küresel vatandaşlık düzeylerini belirlemek; cinsiyet, branş, mesleki kıdem, lisansüstü eğitim, okul türü, yurt dışına çıkma durumu, siyasete ilgi düzeyi, sivil toplum örgütlerine üyelik ve sosyal sorumluluk projelerine katılım durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit ederek; küresel vatandaşlığa yükledikleri anlama yönelik araştırma yapmaktır. Araştırmanın nitel kısmında yöneticilerin küresel vatandaşlığa ilişkin görüşlerini derinlemesine ortaya koymak amacıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Yöntem: Bu çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmada karma yöntem modellerinden açımlayıcı sıralı karma yöntem deseni seçilmiştir. Araştırma verileri 2018-2019 öğretim yılı güz ve bahar döneminde, Eskişehir il merkezinde yer alan ilköğretim-orta öğretim kurumlarındaki yöneticiler arasından tabakalı örnekleme yöntemi (okulların sosyo-ekonomik durumu baz alınarak) aracılığıyla seçime gidilmiş, 223 yöneticiye ulaşılarak veri toplama aracı olarak Morais ve Ogden (2011) tarafından geliştirilen, "Küresel Vatandaşlık Ölçeği" ile katılımcıların demografik özelliklerini tespit etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutu ile ilgili çalışma grubu maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemine göre oluşturulmuştur. Bu kapsamda 20 yönetici çalışma grubuna katılımcı olarak alınmıştır. 
Bulgular: Araştırmanın nicel basamağında; okul yöneticilerinin küresel vatandaşlık düzeylerinin çalışmakta olduğu ve öğrenim gördüğü okul türü, branş dağılımı, yaş, cinsiyet, mezuniyet ve sivil toplum örgütlerine katılım durumlarına göre anlamlı bir farklılık yaratmaz iken sosyal sorumluluk projelerine katılım durumuna, yurt dışına çıkmış olma durumuna ve siyasete olan ilgilerine göre anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre; Araştırmaya katılan yöneticilerin tamamının dünyada küresel bir eşitsizlik olduğu konusunda aynı fikirde olduğu, küresel bağlamda insanların hak ettiği ödüllendirme ve cezayı alamadığı, bu konularda adaletli olunmadığı, sosyal adalet düzenine ilişkin adil olarak dağıtılmayan sosyal adalet anlayışı mevcut olduğu, küresel konularda farkındalık oluşturulması için düzenlenen etkinlik ve faaliyetlerde 4 yöneticinin dışında ki herkesin görüşlerini rahatça ifade edebileceği, sivil toplum örgütlerine üyelik konusunda, mesleki hakları savunmak için üye olunduğu, evrensel bilince sahip öğrencilerin yetiştirilmesinde küresel çapta güncellenebilir konuların müfredatlara yerleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. 
Sonuç ve Öneriler: Küresel vatandaşlığın tüm öğretim düzeylerine yönelik eğitim etkinliklerinde yer alması gerektiği ve küresel eğitimin istenen seviyede gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği belirlenmiştir. Okul yöneticilerinde küresel farkındalığının oluşması bağlamında okullarına yönelik küresel vatandaşlık eğitimi verilmeli, seminer, kurs, sempozyum, yurt dışına yönelik proje, gezi gözlem, etkinlik faaliyetlerine katılabilmelerine ayrıca, lisans ve lisans öncesi dönemde bu eğitimin verilerek yabancı dil ile desteklenmesinin gereğine vurgu yapılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Küresel vatandaşlık, Küresel vatandaşlık ölçeği, Küreselleşme, Okul yöneticileri

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine the global citizenship levels of the managers working in primary and secondary schools; gender, branch, professional seniority, graduate education, type of school, going abroad, level of interest in politics, membership in non-governmental organizations and social responsibility projects by determining whether the differentiation of the situation; according to differentiated determinations by doing interviews. In the qualitative part of the research, interviews were conducted in order to reveal the views of the managers on global citizenship.
Method: In this study, mixed method was used. In this study, an exploratory sequential mixed method design was chosen from mixed method models. Research data In the 2018-2019 academic year, in the fall and spring semesters, a selection was made through the stratified sampling method (based on the socio-economic status of the schools) among the administrators in the primary and secondary schools in the city center of Eskişehir. In order to determine the demographic characteristics of the participants, a personal information form developed by Morais and Ogden (2011) was used as a data collection tool. The qualitative dimension of the study was formed according to the criterion sampling method from the sample group. In this context, 20 school principals were included in the study group.
Results: According to the research results quantitatively; While school administrators have a low level of global citizenship perception in terms of demographic variables, the level of school, branch distribution, age, gender, graduation and participation in non-governmental organizations does not make a significant difference in the level of participation in social responsibility projects. It has been observed that there is a significant difference according to the foreign countries and their interest in politics. In the qualitative step of the research; It was stated that all of the managers who participated in the research agreed that there is a global inequality in the world, and that in the global context, people do not receive the reward and punishment they deserve.
Conclusion and Discussion: It should take part in educational activities for all teaching levels of global citizenship and Turkey are not performed at the desired level global education school principals receive any education for global citizenship education throughout the educational life of the negativity is determined. In the context of global awareness, the school principals should be given global citizenship education for their schools, seminars, courses, symposiums, projects abroad, excursion observation, participation in the activities activities, and the need to support this course in the undergraduate and pre-license period by giving a foreign language.

Keywords: Global citizenship, Global citizenship scale, Globalization, School administrators