Türk imalat sanayisinin teknoloji düzeyine göre bölgesel uzmanlaşması
Regional specialization of Turkish manufacturing industry in respect to technology level
Yazar: JAMSHID YOLCHI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UTKU AKSEKİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Uzmanlaşma = Specialization ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İstihdam = Employment

Özet:
Bu tezin amacı Türkiye'de İBBS 2 düzeyinde imalat sanayiinin teknoloji düzeyine göre bölgesel uzmanlaşmasını genel istihdam ve toplumsal cinsiyet bağlamında analiz etmektir. Yoğunlaşma katsayısı analizi, yerelleşme eğrisi ve değişim payı analizi bölgelerdeki uzmanlaşmayı belirlemek için kullanılmıştır. Yoğunlaşma katsayısı analizi, bölgelerin hangi teknoloji düzeyinde ulusal düzeyden daha fazla istihdam yarattığını incelerken, yerelleşme eğrisi bölgelerin hangi teknoloji düzeyinde uzmanlaştığını veya ülke geneline yayıldığını ortaya koymaktadır. Değişim payı analizi istihdamdaki değişimin nedenlerini analiz etmek için kullanılmaktadır. 
Yoğunlaşma katsayısı ve yerelleşme eğrisi bulgularına göre Türk imalat sanayiinde ileri ve orta-ileri teknoloji düzeylerinde bölgesel uzmanlaşma yüksektir. Türkiye'nin batı bölgelerinin doğu bölgelerine oranla ileri ve orta-ileri teknolojilerde daha yüksek yoğunlaşma katsayılarına sahip olduğu görülmektedir. Değişim payı analizinden elde edilen sonuçlara göre ise Marmara, Ege ve Batı Anadolu bölgelerinde 2009-2014 dönemi için ileri ve orta-ileri teknolojilerde istihdamın tamamı yaratılmıştır. 
Yerelleşme eğrisi ve yoğunlaşma katsayısı analizlerine göre toplumsal cinsiyet bakımından elde edilen bulgular aynıdır. Buna göre ileri ve orta-ileri teknoloji düzeyi kadınların bölgesel olarak en çok yoğunlaştığı teknoloji düzeyleridir. Ayrıca kadınlarda orta-düşük teknolojide az bir yoğunlaşma görülmektedir. Erkeklerde ise sadece ileri ve orta-ileri teknoloji düzeyinde imalat sanayiinin bir yoğunlaşması vardır. 
Elde edilen bulgular doğrultusunda üç politika önerisi sunulmaktadır. Birinci olarak az gelişmiş bölgelerde düşük ve orta-düşük teknolojili imalat sanayi üretimi devlet tarafından teşvik edilebilir. İkinci olarak, gelişmiş bölgelerde ileri ve orta-ileri teknolojilerin kullanımı özendirilebilir. Ülkenin kaynakları ölçüsünde teknolojinin ülke içerisinde üretilmesi sağlanabilir. Devletin bölgeler için geleceğe yönelik planlamasında orta vadeli planlarının yanında uzun vadeli yol haritaları çizilmelidir.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze the specialization of the Turkey's manufacturing industry based on general manufacturing and gender divided employment regarding to technology level in NUTS2 regions. In this regard the location quotient, localization curve and shift-share analysis has been used to determine the regional specialization. While the location quotient analysis tries to analyze whether the regions has been created more jobs than national level, the localization curve is used to determine whether the certain technology level is spread out all over the country or concentrated in certain specialized regions. The shift-share analysis is used to analyze the causes of changes in employment. 
According to the results of the location quotient and localization curve, there is a high level of regional specialization in high and medium-high technology level in Turkish manufacturing industry. The western region of Turkey has higher location quotient in high and medium-high technology levels than that of eastern regions. The results from the shift-share analysis shows that Marmara, Aegean and Western Anatolian regions has created the whole new job opportunities at high and medium-high technology levels for the period of 2009-2014. 
The empirical results of location quotient and localization regarding to gender are the same. According to this analysis, the females are regionally specialized at high and medium-high technology levels. Also there is a weak regional concentration in medium-low technology level too. In males side there is only a regional concentration of manufacturing industry at high and medium-high technology level.
Three policy recommendations are presented in accordance with the findings obtained. First production of manufacturing industry with low and medium-low technology in less developed regions could be encouraged by state. Second, usage of high and medium-high technology should be encouraged in developed regions. The technology should be produced within the country, based on the resources the country have. In addition for the future the government should prepare the long-run plans alongside the medium regional plans.