Üretim işletmelerinde kullanılan maliyet sistemlerinin incelenmesi: Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde bir araştırma
An inquiry into cost systems used in production businesses: A research in the Manisa Organized Industrial Zone
Yazar: ZEYNEP TURAN
Danışman: DOÇ. DR. RABİA AKTAŞ
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet = Cost ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Üretim işletmeleri açısından günümüzde giderek küreselleşen piyasa şartlarında sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilme yolları arasında sayılan ileri üretim teknolojilerin ilk adımı, Sanayi Devrimi'nin seri üretim kavramını sunması ile atılmıştır. Seri üretime geçiş sayesinde üretim sürecinde meydana gelen hatalı ürün oranında görülen azalmalar işletmelerin en büyük avantajı olurken, giderek gelişen üretim sistemlerine paralel olarak daha çağdaş maliyet muhasebesi sistemleri ihtiyacı da ortaya çıkmıştır. Yaygın olarak kullanılan geleneksel maliyet sistemlerinin güncel üretim teknolojileri karşısında yetersiz kalması nedeniyle bugün işletmeler tarafından çeşitli çağdaş maliyet sistemleri kullanılmakta ve önerilmektedir. Üretim ve maliyet arasındaki koparılamaz ilişki de göz önüne alındığında, çağdaş maliyet muhasebesi sistemlerinin faydalı olabilmesinin tek yolu, üretim sürecinde kullanılan imalat sistemlerinin işletme faaliyetine uygunluğu ve maliyet minimizasyonu amacına hizmet edebilmesi olacaktır. Bu nedenle işletmelerin yalnızca doğru üretim teknolojilerini kullanması veya yalnızca doğru maliyet sistemlerini kullanıyor olması, tek başına yeterli olmayacaktır. 
Bu araştırma, Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan işletmelerin günümüzde benimsedikleri maliyet muhasebesi yöntemleri ile ilgili bir profil çizme amacı taşımaktadır. Manisa Organize Sanayi Bölgesi üzerinde işletmeler tarafından kullanılan maliyet sistemlerinin henüz incelenmemiş olması, seçilen konuyu öncelikli hale getirmiştir. Bu amaç doğrultusunda, Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren işletmelerin maliyet sistemleri uygulamaları açısından bir durum analizinin yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca maliyet sistemleri ile bazı işletme özellikleri arasında bir ilişkinin olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda Manisa Organize Sanayi Bölgesi üretim işletmelerinin geleneksel maliyet sistemlerini çağdaş sistemlere oranla daha fazla kullandıkları, ancak çağdaş maliyet ve yönetim muhasebesi sistemlerini de azımsanamayacak derecede kullanmakta oldukları tespit edilmiştir. Daha önce başka uygulama alanlarında yapılmış benzer çalışmalarda karşılaşılan araştırma sonuçlarına göre Manisa Organize Sanayi Bölgesi, çağdaş maliyet sistemleri kullanımları konusunda daha bilinçli görünmektedir.

Abstract:
For production businesses, the first step to achieve a sustainable competitive advantage in increasingly globalized market conditions of today's World has been established by the Industrial Revolution's mass production. While the decrease in defective products in the transition process to mass production has been the largest advantage of the businesses, a need of modern cost accounting systems has arose in parallel to increasingly growing production systems. Due to insufficiency of the widespread use of traditional cost accounting systems alongside contemporary manufacturing technologies, today, businesses use and recommend various contemporary cost systems. Under the light of inseparable tie between production and cost, the only way for contemporary cost accounting systems to be beneficial is to adapt the production systems to the business activities and cost minimization. For this purpose, the use of proper production technologies or the sole use of proper cost systems will not be sufficient alone.
This research carries the purpose of creating a profile of Manisa Organized Industrial Zone's businesses' adopted cost accounting methods. The fact that the cost systems used by businesses have not been researched on Manisa Organized Industrial Zone has created a priority for this chosen issue. For this purpose, the goal has been set to do a situation analysis of businesses operating on Manisa Organized Industrial Zone in terms of application of cost systems. Furthermore, it has also been attempted to determine whether or not a relationship between cost systems and certain characteristics of businesses exists. The research has come to the conclusion that the production businesses of Manisa Organized Industrial Zone have been using traditional cost systems more in comparison to the contemporary systems, but the use of contemporary cost and administration accounting methods are also being used considerably. In comparison to similar research conducted in other application areas, the Manisa Organized Industrial Zone appears to be more conscious about using contemporary cost systems.