Turizm gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship between tourism incomes and economic growth: The case in Turkey
Yazar: BÜLENT BİLGİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL CEM ÖZKURT
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Turizm = Tourism ; Turizm gelirleri = Tourism incomes ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Turizm sektörü yarattığı istihdam, sağladığı döviz girdileri ve yatırımları teşvik etme özelliklerinin yanında dış ticaret açıklarını azaltmadaki payı sayesinde gelişmekte olan ülke ekonomilerinde önemli bir yere sahiptir. Turizm tüm ülke ekonomisini etkilerken aynı zamanda bölgesel kalkınmanın gerçekleşmesinde de katkısı bulunan bir sektördür.
Bu çalışma ile turizm sektörünün Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın 1980-2020 yıllarını kapsayan ekonometrik analiz aşamasında Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) ile turizmi temsilen turizm gelirlerini kullanılarak ekonometrik bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan modelde turizm gelirleri ile GSYİH arasındaki ilişki ARDL eşbütünleşme analizi yardımıyla incelenmiştir. 
Sonuç olarak, çalışmanın teorik kısmında belirtilen biçimde turizm gelirlerinin Türkiye ekonomisine önemli katkılar sağladığı hipotezinin geçerliliğini ölçmek adına yapılan ARDL modeline göre uzun dönemde turizm gelirlerinin ekonomik büyüme üzerinde istikrarlı ve anlamlı etkileri olduğu ve değişkenler aralarında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Hata düzeltme sonuçlarına göre kısa ve uzun dönemin entegre olduğu görülmüştür. Türkiye'nin turizm gizli gücünü büyütmesi ve bu kapsamda turizm gelirlerini çeşitlendirerek artırıcı politikalara yönelmesi sürdürülebilir büyüme sürecinde önemli bir unsur olacaktır.

Abstract:
The tourism sector has an important place in the economies of the developing countries, thanks to the employment it creates, the foreign exchange inputs it provides and its ability to encourage investments, as well as its share in reducing foreign trade deficits. While tourism affects the economy of the whole country, it also plays an important role in the realization of regional development.
With this study, it is aimed to evaluate the impact of the tourism sector on the Turkey Economy. During the econometric analysis phase of the study covering 1980-2019, an econometric model was created using tourism revenues to represent tourism with Gross Domestic Product (GDP). In the model created, the relationship between tourism revenues and GDP was examined with the help of ARDL co-analysis.
As a result, in the manner described in the theoretical part of the study, tourism revenues of Turkey's economy made in order to measure the validity of the significant contributions hypothesis that provides long-term according to the ARDL model stable economic growth of tourism revenues and the significant effects and variables has been determined that no cointegration relationship between them long term. According to the error correction results, it was seen that the short and long term were integrated. Turkey's tourism latent power of magnification and orientation in this context, diversifying tourism revenues to the policy will be an important element in enhancing sustainable growth.