Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuk ve adölesan olgularda başvuru 25-hidroksi vitamin D düzeyleri ve klinik, laboratuvar, izlem verileri ile ilişkisi
25-hydroxy vitamin d levels and the relationship between clinical, laboratory and follow-up data with TYPE 1 diabetes mellitus in children and adolescent
Yazar: GÖKCEN KARAMIK
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÇETİNKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1 DM), insidansında artış görülen, beta hücre harabiyetine bağlı, gelişiminde otoimmünite, genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı otoimmün bir hastalıktır. D vitamininin immün sistem üzerinde olan etkileri T1 DM ile ilişkisini önemli hale getirmektedir. Çalışmamızda Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesan yaş olgularımızın tanı anı 25-hidroksi vitamin D (25-OH D) düzeylerinin; klinik, laboratuvar ve izlem verileri ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: 01.01.2009-31.12.2015 tarihleri arasında hastanemiz endokrin kliniğinde, T1 DM tanısı alan, izlem verileri olan olgular çalışmaya dahil edildi. Dosya bilgilerinden; başvuru, öz/soygeçmiş, klinik, laboratuvar, izlem verileri tarandı. Farklı çalışmalarda önerilen 25-OH D düzeyleri eksiklik/yetersizlik/yeterlilik eşik düzeylerine göre; tüm verilerin ilişkisi değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmaya %53,9'u kız, tanı yaş ortalaması 8,62±4,19 yıl, en sık yaş grubunu %41,9 ile 10-14 yaşın oluşturduğu, %59,1'i prepubertal, %53,9'u diyabetik ketoasidoz (DKA) ile tanı almış, %23,4'ünde otoimmün hastalık bulunan 115 T1 DM'li çocuk ve adölesan olgu dahil edildi. Olguların en sık tanı aldığı mevsim %31,3 ile sonbahar, doğum mevsimi %28,7 ile yaz idi. %32,2 oranı ile en sık anti-adacık antikoru ve anti-GAD antikoru birlikteliği mevcuttu. Tanıda bakılan ortalama 25-OH D düzeyi 18,90±11,07 ng/ml idi ve buna göre olguların %86'sının 25-OH D düzeyinin <30 ng/ml, %60'ının <20 ng/ml olduğu saptandı. Ortalama 25-OH D düzeyleri eksik/yetersiz/yeterli durumuna göre üç farklı eşik değer alınarak değerlendirme yapıldığında; 25-OH D düzeyi <20 ng/ml olan olguların ketoz/ketoasidozdan çıkma sürelerinin daha uzun olduğu, yine 25-OH D düzeyi yeterli olan olguların ketozis ile tanı aldığı saptandı. 2±1. ay kontrollerindeki balayı durumları (%52,2'si balayı döneminde), insülin dozları ve tanı sonrası ilk iki yıldaki ortalama HBA1c düzeyleri ile ortalama 25-OH D düzeyleri arasında bir ilişki bulunmadığı belirlendi.
SONUÇ: Literatürde T1 DM ve 25-OH D düzeyi ilişkisini değerlendiren pek çok çalışma bulunmaktadır. Çalışmamız klinik ve izlem verilerinin ve özellikle 2±1. ay kontrollerindeki balayı durumlarının da değerlendirildiği bir pilot çalışmadır. Çalışmamızda D vitamini düzeylerinin tanı anındaki verileri etkilediğini, izlemde anlamlı etkisi olmadığını saptadık. Ancak iyi kurgulanmış prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatine ulaştık.

Abstract:
OBJECTİVE: Type 1 Diabetes Mellitus (T1 DM) is an autoimmune disease characterized by beta cell damage caused by autoimmunity, genetic and environmental factors. The effects of vitamin D on the immune system make the relationship with T1 DM important. We evaluated relationship between 25-hydroxy vitamin D (25-OH D) levels that in children and adolescents with type 1 diabetes and clinical, laboratory and follow-up data.
METHODS: Between January 01, 2009 and December 31, 2015, patients with T1 DM diagnosed and follow-up in the endocrine clinic of our hospital were evaluated. In this retrospective study, we investigated application, self / family history, clinical, laboratory and follow-up data. The 25-OH D levels recommended in different studies are based on the deficit / deficiency / sufficiency threshold levels; all data were evaluated in relation to each other.
RESULTS: 115 T1 DM children and adolescent cases were included in the study (53,9% were girls, the mean age of diagnosis was 8,62 ± 4,19 years, the most frequent age group was 10-14 (41,9%), 59,1% were prepubertal, %53,9 is diagnosed diabetic ketoacidosis (DKA) and 23.4% had autoimmune disease). The season in which the cases were diagnosed most frequently was autumn with 31.3%, the birth season was summer with 28.7%. Anti-islet antibody and anti-GAD antibody were seen together 32.2%. The mean 25-OH D level was 18,90 ± 11,07 ng / ml and 25-OH D level evaluated 60 % of the cases was <30 ng / ml and 86 % of the cases was <20 ng / ml. When the mean 25-OH D levels were assessed with three different threshold values according to the incomplete/ insufficient/sufficient status; 25-OH D levels <20 ng / ml were found to have longer with ketosis / ketoacidosis. The status of honeymoon period, insulin doses and mean HBA1c levels in the first two years after the diagnosis were not correlated with the mean 25-OH D levels.
CONCLUSİON: There are many studies evaluating the relationship between T1 DM and 25-OH D levels in the literature. Our work is a pilot study in which clinical and follow-up data and honeymoon status are assessed. In our study, we found that vitamin D levels affected the data at diagnosis and that there was no significant effect on follow-up. Therefore we decided that well-designed prospective studies are needed.