Çeşitli kavak klonlarının ilk yıllardaki performansı
Early performance of various poplar clones
Yazar: CİHAN ATMACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL ÇETİN
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ülkemizde Akkavak, Titrek kavak, Karakavak, Fırat kavağı doğal olarak yetişmektedir. Ayrıca yabancı kavak türü olarak da, Amerikan karakavağı (Populus x euramericana) ve Melez kavak (Populus deltoides) ılıman bölgelerimizde kültürü yapılarak yetiştirilmektedir. Bu kavak türlerine ait klonların gelişimini olumsuz etkileyen çeşitli
biyolojik etmenler vardır. Bunlardan biri de pas mantarı (Melampsora alli–populina)'dır. Bu mantar kavak yapraklarına bulaşarak, yaprağın hayatiyetini kaybetmesine dolayısıyla ağacın çap ve boy gelişimini olumsuz etkimektedir. Melez kavak ve Amerikan karakavağına ait bazı klonlar bu mantara karşı gösterdiği dirençler
farklı olabilmektedir. Tez çalışmasında, Melez kavak ve Amerikan karakavağı'nda iyi büyüme yapan ve pas mantarı hastalığına toleranslı klonların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 13 adet kavak klonu kullanılmıştır. Klonlara ait çelik materyali Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün materyal parselinden alınmıştır. Dikim materyali olan çelikler ile üç yerde (Kocaeliİzmit, Bursa-Yenişehir ve Kırklareli-Lüleburgaz) rastlantı blokları deneme desenine göre 4914 adet / ha olacak şekilde denemeler kurulmuştur. Araştırmada iki yıllık çap, boy ölçümü yapılmış, yıllık göğüs yüzeyi artımı belirlenmiş ve pas mantarına ait uredosorus sayısı ölçümleri yapılmıştır. İstatistik analizler 89.M.004, 89.M.063, 89.M.044, OSTİA ve PY-202 klonlarının iyi büyüme yaptığı ve pas mantarına daha toleranslı olduğunu göstermektedir.

Anahtar sözcükler: Amerikan karakavağı, Büyüme, Klon, Melez kavak, Pas mantarı.

Abstract:
There are natural poplar species (Populus alba, Populus tremula, Populus nigra, Populus euphratica) and foreign poplar species (Hybrıd Poplar, American Black Poplar)'in our country. Hybrıd Poplar, American Black Poplar are cultivated in our temperate regions. Rust fungus (Melampsora alli - populina Kleb.) is a factor that
adversely affects the development of poplar. This fungus infect leaves and thereby decrease diameter and height growth. Some clones of Hybrıd Poplar and American Black Poplar are known to show resistance to the rust fungus. In this study, well growing and rust fungi tolerant clones were aimed to determine at early field stage.
Thirteen clones were used in the trial sites. These clones were selected from the material parcels of Poplar and Fast Growing Forest Trees Research Institute. The study was carried out at three different site (Kocaeli-İzmit, Bursa-Yenişehir and KırklareliLüleburgaz) and randomized block design with tree replication were used at ech site.
Planting density was 4914 plants/ha. Two-year diameter, height measurements were made and basal area increments ware calculated using diameter measurements Uredosorus counts of rust mushrooms were also measured. Statistics analyses showed that 89.M.004, 89.M.063, 89.M.044, OSTIA and PY-202 clones have high growt values and more tolerance to the rust mushroom.

Keywords: American black poplar, Clone, Growth, Hybrid poplar, Rust fungi.