E-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Muğla ilinde bir araştırma
Determining the relationship between e-health literacy level and healthy lifestyle behaviors: A research in Muğla province
Yazar: ÖZGE GÜL
Danışman: PROF. DR. SAFFET OCAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu araştırmanın amacı bireylerin e-sağlık okuryazarlık ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları düzeylerini, bunları etkileyen sosyo-demografik faktörleri, e-sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma nicel bir araştırma olup kesitsel tiptedir. Araştırma Muğla ilinde yaşayan 18 yaşını doldurmuş gönüllü bireyler ile yapılmış olup 488 kişiye ulaşılmıştır. Sosyo-demografik verilere ilişkin anket formu, e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II (SYBD II) ölçeğinden oluşan 3 bölüm ve toplam 79 soruluk anket formu Google Forms aracılığıyla çevrimiçi ortama aktarılarak internet aracılığıyla gönüllü bireylere ulaştırılmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.0 paket program ile analiz edilmiştir Elde edilen bulgulara göre kişilerin sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeyleri orta düzeyde, e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ise orta düzeyin üzerinde bulunmuştur. SYBD II ölçeğine ait alt boyutlar incelendiğinde ise sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme ve stres yönetiminin orta düzeyin altında olduğu; manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler düzeylerinin ise orta seviyede olduğu görülmüştür. e-sağlık okuryazarlık düzeyinin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu bakımdan istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı ile SYBD II ve alt boyut ölçek puanları arasındaki ilişkiye göre e-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, kişilerarası ilişkiler, stres yönetimi alt boyutları arasında pozitif ve düşük düzeyde; manevi gelişim alt boyutu düzeyi ve SYBD II düzeyi arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile e-sağlık okuryazarlığı arasında pozitif ilişki olması sebebiyle sağlığın geliştirilmesine yönelik sağlık politikalarının düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine individuals' levels of e-health literacy and healthy lifestyle behaviors, the socio-demographic factors affecting these, and the relationship between e-health literacy and healthy lifestyle behaviors. The research is a quantitative research and is of cross-sectional type. The research was conducted with volunteer individuals over the age of 18 living in Muğla province and 488 people were reached. The survey form regarding socio-demographic data, 3 sections consisting of the e-Health Literacy Scale and the Healthy Lifestyle Behaviors II (SYBD II) scale and a survey form with a total of 79 questions were transferred online via Google Forms and delivered to volunteer individuals via the internet. The collected data were analyzed with the SPSS 22.0 package program. According to the findings, people's healthy lifestyle behavior levels were found to be at a medium level, and their e-health literacy levels were found to be above the medium level. When the sub-dimensions of the SYBD II scale are examined, it is seen that health responsibility, physical activity, nutrition and stress management are below the medium level; It was observed that the levels of spiritual development and interpersonal relations were at medium levels. It has been determined that there are statistically significant differences in e-health literacy level in terms of age, gender, education level and income level. According to the relationship between participants' e-health literacy and SYBD II and sub-dimension scale scores, there are positive and low levels of e-health literacy level and sub-dimensions of health responsibility, physical activity, nutrition, interpersonal relations and stress management; It was determined that there was a positive and moderately significant relationship between the spiritual development sub-dimension level and the SYBD II level. As a result, since there is a positive relationship between healthy lifestyle behaviors and e-health literacy, it is recommended to organize health policies to improve health.