Opioid kullanım bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu eştanılı bireylerde madde kullanım bozukluğunun erken dönem yinelemesi ile yüz tanıma becerileri ve diğer kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relation between early relaps of opioid use disorder and emotion recognition among comorbit opioid use disorder and attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: ZELİHA DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Nüks = Recurrence ; Opioid ilişkili bozukluklar = Opioid-related disorders ; Opioidler = Opioids ; Remisyon = Remission ; Sosyal biliş = Social cognition ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmanın amacı opioid kullanım bozukluğuna eşlik eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) bağımlılık tedavisinde kötü gidişatla ve sosyal bilişte yetersizlikle ilişkili olduğunu göstermektir.   
Yöntem: Çalışmamıza DSM-V'e göre tanı almış ve yatarak tedavi görmekte olan 100 opioid kullanım bozukluğu hastası alındı. Tüm hastalar ASRS (Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ,WÜDO (Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği), BIS-11( Barrat Dürtüsellik Ölçeği), BAPİ (Bağımlılık Profil İndeksi), CANTAB (Cambridge Nörofizyolojik Değerlendirme Bataryası) aracılığı ile sürdürülebilir dikkat, karar verme-yapma, emosyon tanıma işlevleri bakımından değerlendirildi. Yapılan klinik görüşmelerde hastaların 35'inde DEHB eş tanısı saptandı. Tedavi başladıktan sonraki üç ayın sonunda hastaların erken remisyona girip girmedikleri saptandı ve böylece hem DEHB eş tanısı olan ve olmayan hem de Erken Remisyon (ER) (+) ve (-) gruplar kendi aralarında sosyodemografik veriler, bilişsel işlevler ve klinik özellikler bakımından karşılaştırıldı. 
Bulgular: DEHB eş tanısı olan grubunun, dikkat eksikliği, hiperakivite, dürtüsellik, aşerme ve bağımlılık profil indeksi toplam puanı gibi klinik ölçeklerde DEHB eş tanısı olmayan gruba göre yüksek puanlar aldıkları, sürdürülebilir dikkat, iğrenme tanıma, korku tanıma, toplam duygu tanıma, karar verme gibi bilişsel işlevler test puanlarının DEHB eş tanısı olmayan gruba göre anlamlı derecede bozulma gösterdiği saptandı.  ER (-) grubun eğitim seviyesinin ER (+) gruba göre daha yüksek olduğu, sürdürülebilir dikkat test puanlarının ise ER (+) grupta ER (-) gruptan yüksek olduğu saptandı. ER (+) ve (-) grup arasında emosyon tanıma açısından fark olmadığı saptandı.
Sonuç: DEHB eştanılı grubun, klinik özelliklerde ve bilişsel işlevlerin bazı alanlarında bozulma gösterdiği görülmektedir. Erken remisyona giren ve giremeyen hastaların DEHB eş tanısı açısından ve emosyon tanıma test puanları farklılık göstermediği saptandı. Ortaya çıkan sonuçlar erken remisyon için emosyon tanıma işlevinin etkisiz olduğunu gösterse de karıştırıcı faktörleri (maddenin kendisi, tedavide kullanılan ilaçlar vs.) dışlayarak yapılacak çalışmaların sayısının arttırılmasını önermekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Opioid kullanım bozukluğu, DEHB, Emosyon tanıma, erken remisyon

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study, in the case of comorbid opioid use disorder and ADHD, impaired social cognition demonstrates importance as a tool that is thought to be associated with poor outcome in the treatment of opioid use disorder
Method: Patients with 100 opioid use disorders diagnosed according to DSM-V and undergoing inpatient treatment were included in the study. All patients are sustained through ASRS (Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-Report Scale), WÜDO (Wender-Utah Rating Scale), BIS-11 (Barrat Impulsivity Scale), BAPI (Dependency Profile Index), CANTAB (Cambridge Neurophysiological Evaluation Battery) attention, decision-making, emotion recognition functions. ADHD comorbidity was found in 35 of the patients at the clinical interviews. At the end of the first three months after treatment, patients were found to be in the early remission, so that both comorbid ADHD (+) and (-) and Early Remission (ER) (+) and (-) groups were compared in terms of sociodemographic data, cognitive functions and clinical characteristics.
Results: The group of comorbid ADHD (+) had high scores on comorbid ADHD (-) group in clinical scales such as attention deficit, hyperactivity, impulsivity, aggression, and total score of dependency profile index. Cognitive function test scores were found to be significantly deteriorated according to the comorbid ADHD (-) group. ER (-) group's education level were found to be higher than ER (+) group, and sustained attention test scores were found to be higher in ER (+) group than ER (-) group. There was no difference in emotion recognition between ER (+) and (-) groups.
Conclusion: The comorbid ADHD group appears to be impaired in clinical features and in some areas of cognitive function. It was determined that the patients who could have early remission or not, had no difference in terms of ADHD comorbidity and emotional recognition and test scores. The results suggest that the emotion recognition function is ineffective for early remission, but we suggest that to increase the number of studies to be done by excluding the confounding factors (substance use, medication etc.)
Keywords: Opioid use disorder, ADHD, emotion recognition, early remisson