Türkiye'de üretilen bitkisel ve hayvansal organik kompostun mikroflorası ve antimikrobiyal etkinliği
Microflora and antimicrobial activity of vegetal and animal organic composts produced in Turkey
Yazar: ÇİĞDEM TUNALI
Danışman: DOÇ. DR. ALEV HALİKİ UZTAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Gelişen dünyada hızla artan nüfusa bağlı olarak uzun yıllar, tarımsal sistemlerin sürdürülebilirliği, ürün kalitesi, istihdam sorunları ve doğanın kendi iç dinamikleri yani çevre ve doğal kaynakların karşılaşabileceği zararlar gibi kavramlar göz önüne alınmaksızın hızlı bir üretim sürecine girilmiştir. Ancak son yıllarda bu olumsuz koşulların giderek yarattığı sorunları ortadan kaldırarak insana her açıdan sağlıklı çeşitli çevre ve beslenme stratejileri geliştirilmek gereği ortaya çıkmış; bunlardan biri olarak sağlıklı tarım ürünleri yetiştirme ve ekolojik dengenin korunması temel ilkesine dayanan bitkisel ve hayvansal materyal kökenli organik gübreler gerek organik tarımda gerekse iyi tarım uygulamalarında giderek değer kazanmıştır.Ülkemizde kompost üretimi özel girişimcilerle gerçekleştirilmektedir, çok sayıda üretici firma tarafından çiftçiye çok sayıda farklı bitkisel ve hayvansal kökenli organik gübre arz edilmektedir. Bitkisel ve hayvansal kökenli materyalin mikrobiyolojik fermentasyon ile olgunlaşması yoluyla elde edilen kompostların yapımında yararlanılan materyallerin içeriği ve çeşitliliği nedeniyle barındırabileceği olası patojen mikroorganizmaların gerek kompostun içerisinde gerekse uygulanan tarım toprakları ve o topraklarda yetiştirilen ürünlerde izlenmesi nedeniyle gıda güvenliği bakımından üzerinde hassasiyetle durulması gereken ayrı bir değerlendirmeye gereksinim duyulmuştur.Araştırmamızda Türkiye'de üretilen 10'ar farklı bitkisel ve hayvansal kökenli katı ve sıvı kompostta; T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından 4 Haziran 2010 tarih ve 27601 sayı ile çıkartılan ?Tarımda Kullanılan Organik, Organomineral Gübreler ve Toprak Düzenleyiciler İle Mikrobiyal, Enzim İçerikli ve Diğer Ürünlerin Üretimi, İthalatı ve Piyasaya Arzına Dair Yönetmelik?te önerilen toplam bakteri (anaerob), maya-küf, toplam koliform, fekal koliform, Escherichia coli, Clostridium spp., Salmonella spp., Enterobacteriaceae, Staphylococcus aureus , Bacillus anthracis, Bacillus cereus ve Mycobacterium spp. analizleri ve sayımları yapılmıştır. Mikrobiyolojik kalite analizlerinde elde edilen veriler yönetmelikte istenen standartlarla karşılaştırılmış ve bazı örnekler standartlara uygunluk gösterirken, bazı örneklerin uygunluk göstermediği saptanmıştır.Çalışmamızda ayrıca aynı kompost ve sıvı kompost örneklerinin bitki patojeni bakteriler ( Clavibacter spp.ve Pseudomonas fluorescens) ve funguslara (Alternaria spp., Fusarium solani, Fusarium moniliforme, Fusarium oxysporum, Pyricularia oryzae, Verticillium spp.) karşı antimikrobiyal aktiviteleri araştırılmıştır. Sıvı kompost ve kompostlardan elde ettiğimiz ekstraktların, sadece Pseudomonas fluorescens, Fusarium solani, Fusarium moniliforme, Fusarium oxysporum türleri üzerinde antimikrobiyal etkinlik gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
In the developing world, depending upon the rapidly increasing population, there is an accelerated production process which is not regarding notions like impairments of internal dinamics of nature such as environment and natural sources, product quality, employment deficits, sustainability of agricultural systems. During the recent years, the need of developing various environmental and nutritional strategies for human beings in order to eliminate these nadverse conditions has been emerged and as being one of those strategies, vegetal and animal organic composts that are based on producing healthy agricultural products and preserving the ecological balance, has increased in value in both organic agriculture and good agricultural processes.In our country the compost manufacturing process is made by private entrepreneurs and various animal and vegetal organic composts are present to market by many producing companies. Since the vegetal and animal materials are matured bu microbiological fermentation there is a need to evaluate the potentially pathogenic microorganisms in the composts, the cultivation areas of products in which these composts are used and products that are grown in these areas.In our study, we have evaluated the counts of total bacteria (anaerobic), yeasts and moulds, total coliforms, fecal coliforms, Escherichia coli, Clostridium spp., Salmonella spp., Enterobacteriaceae, Staphylococcus aureus, Bacillus anthracis, Bacillus cereus ve Mycobacterium spp. in ten-solid and -liquid organic compounds produced in Turkey according to the regulation titled ?A Regulation on Production, Import and Placing on the Market of Microbial, Enzyme-Containing and Other Products with Organic, Organomineral Fertilizer and Soil Regulator Used in Agriculture? effectuated by Turkish Legislation of Food and Livestock Ministry of Turkey in June 4th, 2010 with No 27601. The data that we acquired from microbiological quailty analyses were compared with the values requested by the legislation and it is seen that as some of the organic composts samples were found to be accepted to the criteria but not some of them.In our study we have also investigated the antimicrobial activity of these compost samples for plant pathogens such as bacteria (Clavibacter spp.ve Pseudomonas fluorescens) and fungi (Alternaria spp., Fusarium solani, Fusarium moniliforme, Fusarium oxysporum, Pyricularia oryzae, Verticillium spp.). We have found that the extract that we acquired from liquid compost and compost has microbiological activity for only Pseudomonas fluorescens, Fusarium solani, Fusarium moniliforme, Fusarium oxysporum.