Ortadoğu'da Türk imajı: Arap basınında Türkiye'nin Ortadoğu'daki yeni rolü (2002-2009)
Turk image in Middle East: Turkey?s new role in Middle East in Arab media (2002-2009)
Yazar: MERVA DOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. TALİP KARAKAYA
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Araplar = Arabs ; Basın = Press ; Orta Doğu = Middle East ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk imajı = Turkish image ; Türk-Arap ilişkileri = Turkish-Arab relations ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Türk-Arap ilişkileri Osmanlı Devleti'nin yıkılmasının ardından inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir. Birbirlerini bağlayan din unsuruna rağmen Türkler ve Araplar birbirinden hep uzak durmuşlardır. 1990'lı yıllarda bölgede oluşan politik ve ekonomik değişimler Türkiye- Arap ilişkilerini olumsuz etkilemiştir. Daha sonra Türkiye-Suriye arasındaki kriz, Türk-Arap ilişkilerinin en gergin noktası olmuştur. Türkiye ve Ortadoğu ilişkileri olumsuz havada ilerlerken 2002 yılında Türk-Arap ilişkileri hızla olumlu yönde gelişmiştir. Türkiye, Türk-Arap ilişkilerini geliştirmekle kalmamış aynı zamanda Ortadoğu'daki önemli konularda çözüm yolu bulmak için girişimlerde bulunmuştur. Bu anlamda Türkiye, Ortadoğu'da önemli bir role sahip olmuştur. Türkiye'nin Ortadoğu'daki hızlı yükselişi Araplar tarafından nasıl karşılandığı merak konusu olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de son 18 yıl içinde oluşan dış politikadaki değişimi ele aldık. Bu çerçevede 2002 yılından itibaren bölgede yükselen Türkiye'nin rolünün Arap basınında nasıl yorumlandığını incelemeye çalıştık. Bu yönde Arap dünyasının önemli dört gazetesi göz önünde bulundurarak, gazetelerdeki yazarların köşe yazıları ele alarak Türkiye hakkındaki yorumlarını derledik.Çalışmamız Türkiye'nin Ortadoğu'daki hızlı yükselişi karşısında Arapların düşüncelerini ele almıştır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkiye'nin doksanlı yıllarda izlediği politikaların neden Türkiye'yi Ortadoğu'dan uzaklaştırdığını, ikinci bölümde ise Türkiye'de yaşanan iktidar değişikliği sonrası Türkiye'nin Ortadoğu ülkeleriyle yakınlaşması ve bunun Arap basınına nasıl yansıdığını incelemeye çalıştık.Anahtar Kelimeler: Arap Basını, Türkiye'nin Yeni Rolü, Dış Politika, Ortadoğu.

Abstract:
The Turkish Arabic relations had ups and downs since the collapse of the Ottoman empire. Despite the common religion they share, Arabs and Turks have historically preferred to keep their distance to each other. The economic developments in the 1990s have also negatively affected the relationship. The Turkey-Syria crisis that followed was the point where the relations were the most tense. The 2002 elections in Turkey fundamentally changed the direction of Turk-Arab relations from negative to a highly positive stance. Not only did Turkey try to improve relationships with its neighbors, but the country also took an active role in trying to solve the problems in the region which eventually positioned Turkey to become a country with an important role. Turkey's rapid rise in the region did not go unnoticed by the Arabs. This study analyses the changes in Turkey's foreign policy in the last 18 years. To do this, we tried to comprehend how a rising Turkey was perceived by the Arab press starting from 2002. Forming a list of the four most prominent Arab newspapers, we collected pieces commenting on Turkey written by Arab columnists and complied these together. From this perspective, our study is an analysis of the Arabic interpretation of the rapid Turkish rise in the Middle East, and how it developed in time.The study is formed of two main parts: In the first part, we try to understand Turkey's foreign policy in the region in the 1990s and why Turkey became distant to the Middle East. In the second part, we tried to analyze how the Arab press saw the improvement in relations between Turkey and the Middle Eastern countries following the change in Government in 2002.Key words: Arab Press, Turkey's New Role, Foreign Policy, Middle East.