Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında serum ve idrar çinko düzeyinin önemi
The significance of serum and urine zinc level in the recurrent urinary tract infections
Yazar: YÜKSEL HAKAN AYDOĞMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ÇELEBİ TAYFUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Nüks = Recurrence ; Çinko = Zinc ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
Bu çalışmada çocuklarda tekrarlayan İYE etyolojisinde çinkonun önemi ve çinkonun
alt üriner sistem enfeksiyonu ve üst üriner sistem enfeksiyonu geçirme riski üzerindeki
etkileri araştırılmıştır. Çalışmaya tekrarlayan İYE tanısı ile izlenen, tuvalet eğitimini
tamamlamış, son 1 ay içinde İYE geçirmemiş, işeme fonksiyon bozukluğu olmayan,
ürolityazisi olmayan, I-II. Derece vezikoüreteralreflü(VUR) dışında idrar yollarında
anatomik bozukluğu olmayan, 99mTc DMSA sintigrafisinde renal parankim skarı
bulunmayan, idrar yollarına cerrahi girişim uygulanmamış ve son 6 ay içinde çinko
desteği almamış 4 yaş 1 ay - 16 yaş 5 ay yaş aralığında 33 hasta ve son 6 ay içinde
çinko desteği almamış 4 yaş 1 ay -17 yaş 8 ay yaş aralığında 33 sağlıklı çocuk dahil
edilmiştir. Tekrarlayan İYE tanısı olan çocuklar, tekrarlayan İYE tiplerine göre kendi
içlerinde 2 gruba ayrılmıştır; en az 1 kez akut piyelonefrit geçiren çocuklar
piyelonefrit gubuna, hiç akut piyelonefrit geçirmemiş olan çocuklar sistit grubuna
dahil edilmiştir. Hastaların ve sağlıklı çocukların serum ve idrar örneklerinde çinko
düzeyi kolorimetrik metot kullanılarak ölçülmüştür. Tekrarlayan İYE'si olan
çocukların ve sağlam çocukların serum çinko düzeyi düşük bulunmakla birlikte her 2
grup arasında serum çinko konsantrasyonu ve idrar çinko/kreatinin oranı açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Ancak sağlıklı çocukların ortalama
serum çinko konsantrasyonu tekrarlayan İYE'si olan çocuklara göre daha yüksek,
ortalama idrar çinko/kreatinin oranı daha düşük saptanmıştır. Tekrarlayan İYE'si olan
çocukların 2 alt grubu karşılaştırıldığında serum çinko düzeyi ve idrar çinko/protein
oranı açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Tekrarlayan
İYE'si olan çocukların vücut kitle indeksi ile serum çinko düzeyi ve idrar
çinko/kreatinin oranı arasında korelasyon saptanmamıştır. Tekrarlayan İYE'si olan
çocuklarda ve sağlıklı çocuklarda serum çinko düzeyi düşüklüğünün çocukların
beslenme alışkanlıklarıyla ilgili olduğu düşünülmüştür. Çocuklarda tekrarlayan İYE
etyolojisinde çinkonun önemini belirlemek için daha fazla sayıda vaka ve sağlıklı
kontrollerin dahil edildiği geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study was to examine the role of zinc in recurrent UTI etiology in
children and to determine if abnormal zinc status in the body is a risk factor for lower
and/or upper UTI or not. 33 patients, aged between 4 years 1 month and 16 years 5
months with recurrent UTI who were free of UTI within the previous 1 month; who
did not receive zinc support within the previous 6 months; who were toilet trained who
had no dysfunctional voiding disorder, urolithiasis, anatomic disorder of the urinary
tract except I-II degree vesicoureteral reflux (VUR), renal parenchymal scarring nor
surgical intervention to the urinary tract. The control group comprised 33 healthy
children, aged between 4 years 1 month -17 years 8 months, who did not receive zinc
support within the previous 6 months. The children with recurrent UTI, were divided
into 2 subgroups according to the recurrent UTI types; the children, who had acute
pyelonephritis at least once, were assigned to the pyelonephritis group, and those, who
never had acute pyelonephritis, to the cystitis group. The serum and urinary zinc level
of patients and healthy children were measured using the colorimetric method and
compared. The serum zinc levels of both groups were low. Although no statistically
significant difference for the serum zinc level and urinary zinc/creatinin ratio was
found between the children with recurrent UTI and healthy controls, the mean serum
zinc level was higher and mean urine zinc/creatinin lower in healthy group. There was
no statistically significant difference for the serum zinc level and urinaryzinc/protein
ratio between pyelonephritis group and cystitis group. No correlation was found
between the body mass index scores and serum zinc levels nor between BMI scores
and urine zinc/creatinin ratio in children with recurrent UTI. We suggest that lower
serum zinc level in the children with recurrent UTI and healthy children were related
to the dietary intake of the children. There is a need for extensive researches including
high numbers of cases with recurrent UTI and and healthy controls to determine the
role of zinc in recurrent UTI etiology in the children.