Araç hava filtrelerinden izole edilen polenlerin adli vakalarda delil olarak kullanılma potansiyelinin araştırılması
Investigation of the potential of using pollen isolated from vehicle air filters as evidence in forensic cases
Yazar: HİDAYET NİSA KAYNAR
Danışman: PROF. DR. SEVCAN ÇELENK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kriminalistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli palinoloji = Forensic palynology ; Polenler = Pollen

Özet:
Adli palinoloji, bir suç mahallinden elde edilen polen ve diğer palinomorf kanıtlarının kriminal olaylarda olayı aydınlatmasında delil olarak kullanımını sağlayan bir bilim dalıdır. Adli palinoloji alanında yapılan çalışmalar araçların lastik, pedal ve çamurluklarında biriken toprak örneklerinin polen içerdiğini ve suçluların yakalanmasında kullanılan biyolojik kanıtlardan biri olduğunu göstermektedir. Araçlardan elde edilen polen kanıtlarının bunlarla sınırla kalmadığı ve araç hava filtresinde biriken polenlerin de suç olaylarının çözümünde önemli katkılara sahip olabileceği gösteren birkaç ön çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada motorlu araçların hava filtrelerinden analiz edilen polenlerin hırsızlık, kaçırma gibi olayların çözülmesinde kullanılma potansiyelinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada 2019 yılı Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında Bursa ili Kestel, Görükle, Osmangazi ve Mudanya bölgelerinde belirlenmiş olan güzergahlarda seyahat eden otobüslerin filtreleri palinolojik olarak incelenmiştir. Elde edilen polen verileri Kestel, Görükle, Osmangazi bölgelerinde bulunan volümetrik polen tuzak verileri ile karşılaştırılmıştır. Dört ay boyunca bu bölgelerde bulunan volümetrik polen tuzaklarından yapılan analizlerde toplam 43 takson ve 241 227 polen/m3, araç filtrelerinden ise analiz sonucunda 44	takson ve 5 515 polen/m3 tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda atmosferik veriler ile filtre verilerindeki taksonların biribirleriyle benzer olduğu tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ve binaların bariyer etkisinin nedeniyle istasyonların büyük bir çoğunluğunda filtre ve atmosferde bulunan polen miktarları birbirine benzememektedir. Mart ve Nisan aylarında atmosferik verilerde bol miktarda görülen Platanus sp. polenleri, hava filtrelerinde çok az miktarda görülmüştür. Bu çalışma, araç hava filtreleri polenleri ile atmosferik verilerin karşılaştırıldığı litetürdeki ilk çalışma olmaktadır. Çalışma sonunda elde edilen verilerin her ikisinin de adli olayların çözüme kavuşturulmasına ayrı ayrı katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Forensic palynology is a field of science that provides the use of pollen and other palynomorph evidence obtained from a crime scene as evidence in criminal cases. Studies in the field of forensic palynology show that the soil samples accumulated on the tires, pedals and fenders of the vehicles contain pollen and are one of the biological evidence used in catching criminals. There are several preliminary studies showing that the pollen evidence obtained from vehicles is not limited to these and that the pollen accumulated in the vehicle air filter may also have significant contributions to the resolution of criminal incidents. In this study, it is aimed to examine the potential of using pollen analyzed from the air filters of motor vehicles in solving events such as theft and kidnapping. In this study, filters of buses travelling on routes determined in Bursa province Kestel, Görükle, Osmangazi and Mudanya regions in March, April, May and June 2019 were palynologically examined. The obtained pollen data were compared with the volumetric pollen trap data found in Kestel, Görükle and Osmangazi regions. A total of 43 taxa and 241 227 pollen/m3 were determined in the analyzes made from the volumetric pollen traps in these regions for four months, and 44 taxa and 5 515 pollen/m3 were determined from the vehicle filters as a result of the analysis. As a result of this study, it was determined that the taxa in the atmospheric data and the filter data were similar to each other. Due to the population density and the barrier effect of the buildings, the pollen amounts in the filter and atmosphere in the majority of the stations are not similar to each other. Platanus sp. pollen was seen in very small amounts in air filters. This study is the first study in the literature to compare vehicle air filter pollen with atmospheric data. At the end of the study, it was concluded that both of the data obtained can contribute to the resolution of forensic events separately.