Bina kabuğunun dış duvar bileşeninde olası hava sızıntısının alan çalışması ile belirlenmesi ve değerlendirilmesi
Determination and assessment of the possible air infiltration on exterior wall component of the building envelope through a field study
Yazar: NİDA SULAR
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KUŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bina kabuğunun dış duvar bileşeninde 'hava sızıntısı' oluşumu enerji tüketimi ve çevresel sürdürülebilirlik, ekonomi, kullanıcı sağlığı, konforu ve güvenliği açılarından araştırılması gereken bir konudur. Bina kabuğunda hava sızıntısı oluşumu, binanın higrotermal performansını, yangın güvenliğini, gürültü kontrolünü ve iç ortam hava kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Tez çalışmasında, bina kabuğunda gerçekleşen, ısının taşınım yolu ile kaybına neden olan hava sızıntılarının alan çalışması ile yerinde belirlenmesi amaçlanmakta; tasarım ve yapım aşamalarında hava sızıntısına ilişkin kararların alınması ve önlemlerin değerlendirilmesi ile yeni inşa edilen ve mevcut yapı stoklarının kalitesinin arttırılması; hava sızıntılarını en aza indirecek bina kabuğu çözümlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara doğrudan katkı sağlayacak verilerin bir sistematik ile üretilmesi hedeflenmektedir. Tez yedi bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışmanın konusu, amacı, kapsamı ve amaca ulaşmak üzere kullanılan yöntemler hakkında bilgiler giriş başlığı altında verilmektedir. İkinci bölümde, literatür araştırmalarından derlenen bazı hava sızıntısı tanımları ve bu tanımlardan yola çıkılarak yapılan kapsamlı bir tanım yer almaktadır. Bu bölümde, bina kabuğunun en temel yapı elemanı olan, rüzgara ve diğer dış ortam şartlarına önemli ölçüde maruz kalan, hava sızıntısının en çok gerçekleştiği, duvar bileşeni sınıflandırılmaktadır. Üçüncü bölümde, binalarda rüzgar etkisi, baca etkisi veya mekanik iklimlendirme cihazlarının etkisi sonucunda bina kabuğunda hava sızıntısı mekanizmasının işleyişi açıklanmaktadır. Mekanizma üzerinde doğal çevre ve yapma çevre etmenlerinin etkileri irdelenmektedir. Dördüncü bölümde, ulusal ve uluslararası platformlarda bu konuda yapılan çalışmalar incelenip, hava sızıntısının belirlenmesi için alan çalışmalarında ve laboratuvar çalışmalarında kullanılan yöntemler anlatılmaktadır. Tezin alan çalışmasında, dış duvar bileşen ve birleşimlerinde olası hava sızıntısını oluşumunu belirlemek için en etkin ve tahribatsız yöntemler olan 'gözle muayene' ve 'kızılötesi ısıl görüntüleme' yöntemleri kullanılmıştır. Beşinci bölümde, alan çalışması kapsamında yapılan çalışmalar aktarılmıştır. Altıncı bölümde, alan çalışmasında incelenen örneklerde hava sızıntısı oluşumuna neden olan başlıca hasarlar, yanlış ve eksik uygulamalar özetlenerek, bileşenlerde ve birleşimlerde hava sızıntısı oluşumunun genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç bölümü olan yedinci bölümde, tezin genel bir değerlendirmesi yapılmaktadır. Tez çalışması amacı, kapsamı ve sonuçları doğrultusunda, bu konuda ileride daha kapsamlı yapılması önerilen bilimsel çalışmalara bir başlangıç ve altyapı oluşturmaktadır.

Abstract:
'Air infiltration' through the exterior wall component of the building envelope is an issue that needs to be investigated in terms of energy efficiency and environmental sustainability, economy and user health, comfort and safety. The possibility of air infiltration has negative impact on the hygrothermal performance, fire safety, noise control, and indoor air quality of the building. In this thesis study, it is aimed to determine the air infiltration that causes the heat losses and gains by convection through the building envelope by means of a field study; making decisions about air infiltration in design and construction phases of building and evaluating the preventions in order to improve the quality of newly built buildings as well as existing structures in use; producing data to contribute the studies about development of building envelope solutions by minimizing air infiltration. The thesis consists of seven chapters. The first chapter is introduction that gives information about subject, aim and scope of the study and methods used to achieve the aim. Second chapter involves some definitions gathered from the literature search about air infiltration and a comprehensive description is made by using these definitions. In this section, exterior wall is classified which is the main component of building envelope that air infiltration occur mostly since it is exposed to the environmental conditions especially the horizontal movement of wind. Third chapter explains the mechanism of air infiltration activated by the wind effect, stack effect and the mechanical air-conditioning devices in buildings. Forth chapter examines the studies about this subject on national and international platforms and expresses the methods that are used in field studies and laboratory research in order to determine the air infiltration. In this study, 'visual inspection' and 'infrared thermal imaging' methods known as the most effective and non-destructive methods were used for detecting air infiltration on the exterior walls. Fifth chapter gives information about the field study, in the scope of this thesis. Sixth chapter reviews the field study with a general assessment on the obtained results of case studies in terms of damages, incorrect and incomplete applications causing air infiltration on the building components and joints. The last chapter is conclusion, in which a general assessment of the thesis is presented. This thesis study provides a basis in terms of its aim, scope and results for the comprehensive scientific studies that are suggested to be done in the future.