Dünya görüşlerinin, aktivist kimliğin ve otantikliğin lider olma kaygısına etkisi
The effect of world views, activist identity and authenticity on worries about leadership
Yazar: HAYRİ CENGİZ
Danışman: PROF. DR. İLKER HÜSEYİN ÇARIKÇI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktivizm = Activism ; Dünya görüşü = World view ; Liderlik = Leadership ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Otantiklik = Authenticity ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Çalışmanın amacı gelecekte liderlik gösterme potansiyeli olan bireylerin sahip oldukları dünya görüşlerinin, otantiklik düzeylerinin ve aktivist kimliklerinin lider olma kaygıları üzerine etkilerini ortaya koymaktır. Liderlik pozisyonu için istekli olmayan bireylerin kaygı duyma düzeylerinin tespit edilip kaygıyı azaltabilecek öneriler getirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda ilk olarak geleceğin potansiyel liderleri üzerine yapılan bir çalışma değerlendirilerek araştırmanın evren ve örneklemi tespit edilmiştir. Ardından nicel bir araştırma özelliği taşıyan anket uygulamasıyla araştırma sürecine başlanmış, pilot çalışma (araştırma 1) ve asıl çalışma (araştırma 2) olmak üzere 2 aşamada süreç tamamlanmıştır. Pilot çalışma sürecinde Ege Üniversitesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi'nde öğrenim gören 385 lisans öğrencisi ile anket uygulaması yapılarak araştırma modeline ilişkin ön bilgi elde edilmiş, araştırmada yer alan ölçeklerin geçerlik ve güvenilirlik değerleri kontrol edilmiştir. Pilot çalışma sürecinin ardından gerekli değişiklikler yapılarak asıl araştırma süreci gerçekleştirilmiştir.
Asıl araştırma sürecinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi'nde öğrenim gören toplamda 1022 lisans ve yüksek lisans öğrencisine anket uygulanmıştır. Araştırma modelinde yer alan tüm değişkenler boyut olarak değerlendirilmiş ve aralarındaki ilişkileri tespit etmek için AMOS 21.0 programı aracılığıyla yol analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonucunda dünya görüşlerinin, otantikliğin ve aktivist kimliğin lider olma kaygısı üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu ortaya konmuştur. Özellikle hür irade ve bireyci dünya görüşünü benimseyen, otantiklikten uzaklaşmayıp özgün olabilen bireylerin lider olma kaygılarının da yüksek olmadığı görülmüştür. Aktivist kimliğin lider olma kaygısına olan arttırıcı etkisi araştırmanın farklı bulguları arasında yer almaktadır. Ayrıca araştırma modelinin kadın ve erkeklere göre ayrı ayrı değerlendirilmesi sonucunda etki değerlerinde değişme meydana gelmiş ve bazı ilişkilerin anlamsızlaştığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to determine the effects of the world views, authenticity levels and activist identities of individuals who are evaluated as the leaders of the future, on the worrying about leadership. It is thought that it is important to determine the levels of worry of individuals who are not willing for leadership position and to make suggestions that can reduce worry. Firstly, a study on the potential leaders of the future was evaluated and then the universe and sample of the research were determined. The research process started with the questionnaire application, which has a quantitative research feature, and the process was completed in 2 stages as pilot study (research 1) and main study (research 2). During the pilot study process, 385 undergraduate students at Ege University and İzmir Katip Çelebi University were surveyed and preliminary information about the research model was obtained, validity and reliability values of the scales in the research were checked. After the pilot study process, the main study process was carried out by making necessary changes.
In the main research process, a survey was applied to 1022 undergraduate and graduate students studying in the Middle East Technical University, Hacettepe University, İhsan Doğramacı Bilkent University, Marmara University, Istanbul University, Ege University and Dokuz Eylül University. All variables in the research model were evaluated in terms of dimensions and path analysis was carried out through the AMOS 21.0 program to determine the relationships between them.
As a result of the research, it is revealed that world views, authenticity and activist identity have significant effects on worrying about leadership. It has been observed that individuals who adopt the free will and individualist world view and who can not be far from authenticity and be authentic, do not have high worry about leadership. The enhancing effect of activist identity on worrying about leadership is one of the striking findings of the research. In addition, as a result of evaluating the research model separately for men and women, the values of effect changed and some relationships turned out to be insignificant.