M.Ö. II. bin yılda Orta Anadolu iğneleri
The Pins Central Anatolia in the second millenium B. C.
Yazar: HANDAN TÜZEMEN İRFAN
Danışman: PROF. DR. KUTLU EMRE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Hititler = Hittites ; M.Ö. 2000 = B. C. 2000 ; Maden sanatı = Metalwork ; Madeni eserler = Metal objects ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Takılar = Jewellerys ; İğneler = Pins

Özet:
"M.Ö. II. bin yılda Orta Anadolu İğneleri" adlı tezimizde, tipik bir süs eşyası olan iğnelerin, M.Ö. II. binde Orta Anadolu'daki gelişimi incelenmiştir. Bilindiği gibi iğneler, genellikle süs eşyası adı altında değerlendirilen gövde ve baş olarak iki kısımdan oluşan, sivri uçlu objelerdir. Bu çalışmanın en önemli amacı şimdiye kadar bir başlık altında incelenmeyen bu objelerin tipolojik ve teknik özelliklerini ortaya çıkarmaktadır. Bu araştırmada Orta Anadolu bölgesindeki merkezlerden yayınlanmış 1817 adet iğne üzerinde çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda bu objelerin bazen başlarının, bazen de gövdelerinin değişik şekillerde hazırlandıkları görülmüştür. Tipolojimizi de iğnelerin gövde ve başlarındaki bu değişiklikler oluşturmaktadır. Buna göre iğneler, başlıca iki gövde ve onbeş ana baş tipi altında incelenmiştir. Bunların dışında gözlü iğnelerde başka bir grup olarak ele alınmıştır. Dönem olarak ele alındığında ise, başlıca Assur Ticaret Kolonileri Çağı, Eski Hitit Krallığı ve Hitit İmparatorluk Çağı olarak üç ana dönem altında incelendiler. Bu dönemde var olan maden üretimi ve bölgeler arası ilişkiler konumuzu oluşturan iğnelerde de bir takım yeniliklerin ve modanın öncüsü olmuştur. Anadolu'ya özgü iğne tiplerinin yanısıra yeni ve Anadolu'ya yabancı örneklerde görülmeye başlamıştır. Diğer bir kısmı ise, sadece ticaretin etkisini gösterdiği Kültepe veya orada bulunan yabancı tüccarların yaşamıyla sınırlı kalmıştır. Bu dönemin sonunda da bir daha hiç görülmemek üzere ortadan kalkmışlardır. Daha önceki yayınlarda genel olarak ele alman bu objeler ilk kez bu tez içinde bir bütün halinde ve ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Abstract:
The thesis entitled The Pins of Central Anatolia in the Second Millenium B.C. isa study of all the pins and needles that were found in Central Anatolia and determined to date from the second millenium B.C. As known, pins are objects consisting of two parts- the shaft and the head, and generally considered as accessories. The aim of this study is to describe the typological and technical features of these objects, which were not examined altogether as a distinct category until now. The study covers 1817 pins and needles of Central Anatolia that were published in sources. Having examined them we found that there are variations in either the head or in the shaft. These variations of the head and the shaft constitute the main focus of the study. Accordingly, the pins have been classified into two main types of shafts and fifteen main types of heads. In addition, needles are classified as a separete group. As to their classification on basis of periods, the pins have been examined under three main periods: the Assyrian Trading Colonies Period, the Old Hittite Kingdom Period and the Hittite Empire Period. During these periods, the production of metals on one hand, and the growth of inter-regional relations on the other, have caused some innovations and fashion waves which were reflected on the pins. Consequently, some new samples of pins and needles bearing features different than those of Anatolia are encountered, alongside with those peculiar to Anatolia. Some of these pins and needles were used in Kültepe, which was a main center of trade, and their usage was often limited to the foreign tradesmen. They disappered altogether at the end of the period. These objects, which were cited in rather general terms in previous publications, are examined in this thesis for the first time in a comprehensive and detailed manner.