Baycu Noyan'ın hayatı ve faaliyetleri
Baycu Noyan's life and activities
Yazar: MUSTAFA DANIŞMAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH BAKIR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Baycu Noyan = Baiju Noyan ; Biyografi = Biography ; Moğollar = Mongoşs ; Orta Çağ = Middle Ages ; Tarihçilik = Historiography ; İlhanlı Devleti = Ilkhanid State

Özet:
Anadolu'da İlhanlı hâkimiyetinin kurulmasında en büyük rolü oynayan Baycu,
Cengiz Han'ın önemli komutanlarından olan Cebe Noyan'ın akrabalarından birisi idi.
Çocukluk dönemi hakkında kaynaklarda yeterince bilgiye ulaşılamayan Baycu hakkında
ilk bilgilere, Moğol Devleti içerisinde askeri faaliyetlere başladığı dönemden itibaren
ulaşılmaktadır. Adı ilk kez 1227 yılındaki İran seferinde geçmektedir. Baycu,
Curmağun'un hastalanmasıyla askeri bir yönetici konumuna yükselmiş ve batı yönünde
yapılan askeri harekâtlarda görevlendirilmiştir. Bu faaliyetleri çerçevesinde Anadolu'ya
yönelmiş ve 1242 senesinde Anadolu Selçuklu Devleti'ne karşı ilk seferini
düzenleyerek Erzurum'u işgal etmiştir. 1243 yılında tekrar Anadolu'ya giren Baycu
Kösedağ Savaşı'nda II. Gıyâse'd-dîn Keyhüsrev'i yenmiştir. Savaş sonrasında Anadolu
Selçuklu Devleti Moğollara vergi vermeyi ve onlara tabi olmayı kabul etmek zorunda
kalmıştır.
Hülâgü'nün Moğol Han'ı Mengü tarafından İran'a gönderilmesi sonucunda
Baycu İlhanlı Devleti'nin kurucusu olan Hülâgü'nün emrine girmiştir. Baycu ikinci
Anadolu seferinde ise Anadolu Selçuklu idaresini tamamen kendisine bağlamıştır.
Baycu Anadolu'ya her gelişinde zulüm ve gözyaşı getirmiştir. İlhanlıların ilk Anadolu
valisi olan Baycu, Hülâgü'nün emri ile Bağdat seferine katılmıştır. Bağdat seferinin sağ
kolu komutanı ve öncü birlik olarak başarılı bir performans sergilemiştir. Bağdat seferi
sonrasında yine Hülâgü'nün emri ile Suriye seferine gitmiştir. Suriye seferinde almış
olduğu sağ kanat ordu komutanlığı görevini üstlenmiştir. Baycu Suriye seferi sonrasında
ölmüştür. Ölüm tarihi tam olarak bilinmemektedir. Baycu Anadolu'da Moğol ve İlhanlı
hâkimiyetini başlatan komutan olarak tarihe adını yazdırmıştır.

Abstract:
Baycu, who played the most significant role in establishing the dominance of the
Ilkhanid in Anatolia, was one of the relatives of Cebe Noyan, one of the important
commanders of Cenghis Khan. The first information about Baycu, which could not be
reached in the sources about childhood, can be obtained from the period when he started
military activities in Mongholian State. Its name is mentioned for the first time in 1227
during the Iran expeditions. Baycu became a military administrator after Curmagun fell
ill and was assigned to military operations in the west. Within the framework of these
activities, he turned to Anatolia and invaded Erzurum in 1242 by organizing his first
campaign against the Anatolian Seljuk State. Baycu came to Anatolia again in 1243 and
defeated Giyaseddin II in Kosedag War. After the war, the Anatolian Seljuk State had to
accept to give taxes to the Monghols and to be subject to them.
When Hulagu was sent to Iran by Monghol Khan Mengu, Baycu entered into the
order of Hulagu-the founder of İlhanlı State. In the second Anatolian expedition, Baycu
completely attached the Seljuk administration to himself. Baycu brought tears and
persecution whenever he came to Anatolia. Baycu, the first Anatolian governor of the
Ilkhanians, joined the Baghdad expedition by order of Hulagu. He has performed
successfully as the commander of the right arm of the Baghdad expedition and pioneer
unit. After the Baghdad expedition, he went to Syria expedition with the order of
Hulagu. He served as a right wing commander in Syria expedition.Baycu died after the
Syria expedition. The exact date of death is unknown. Baycu had written his name in
history as the commander who started the domination of Mongol and İlhanlı in
Anatolia.