Dış ticaret ve su kaynakları arasındaki ilişki: Türkiye örneği
The relation between foreign trade and water resources: Turkey case
Yazar: AYŞE GÜL PITLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN KOTİL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Son yıllarda dünya ölçeğinde, birçok ülke su kıtlığı problemiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Bu durumun sebepleri arasında, küresel ısınma, su kaynaklarının yanlış ve aşırı derecede kullanımı ve buna bağlı olarak su ekosisteminin kendini yenileyebilme kapasitesinin bozulması, ulusal boyutta bir su yönetimi kavramının ve uygulamasının oluşturulamaması ve aşırı nüfus artışı gibi nedenler yer almaktadır. Su birçok üretim alanında üretim girdisi olarak kullanılmaktadır. Özelliklede tarımsal üretim faaliyetleri su yoğun bir alanda yapılmaktadır. Sayılan nedenlerden dolayı ulusal ve uluslararası boyutta su kaynaklarının kıt veya bol olması bu üretim faaliyetlerini etkileyebilmekte, ülkeler su kaynaklarının durumuna bağlı olarak tarımsal ürün ihracat ve ithalatında farklılıklara gidebilmektedir. Bazı ülkeler su kaynaklarına göre bazı ürünlerin ihracatını sınırlayabilmekte bazıları ise tarımsal ürün ithalatını artırabilmektedirler. Çalışmada su kaynaklarının kıt ya da bol olmasının ülkelerin dış ticareti ile arasında bir nedensel ilişkinin olup olmadığı Granger nedensellik testiyle ele alınmaktadır. Tarımsal ürün üretimi üzerinde, ihracat, ithalat, fiyat ve su kaynaklarının etkisinin varlığı Doğrusal arz fonksiyonu kullanılarak test edilmiş, son olarak tarımsal üretimin büyüme hızı ve su kaynaklarının büyüme hızı arasındaki ilişki sabit büyüme modeli çerçevesinde incelenmiştir.

Abstract:
Many countries are faced with water famine problem at world scale in recent years. Global warming, wrong and extensive use of water resources and degradation of renewal capacity itself of water ecosystem accordingly, not forming water management concept and its application at national level and extensive population increase can be given for reasons of this situation. Water is used in production input in many production areas. Especially, agricultural production activities are made in water-intensive area. These production activities can be affected from shortage or abundance of water resources at national and international level because of reasons aforementioned and import and export of countries? agricultural products display differences depending on the state of their water resources. Some countries restrict the export of some products and some countries also increase the import of some agricultural products according to their water resources. In this study, it is determined by Granger causality test whether a relation between countries foreign trade and shortage and abundance of water resources exist or not. The effect of export, import, price and water resources on production of agricultural products has been tested by using Linear Demand Function and finally the relation between the growth rate of agricultural production and growth rate of water resources has been examined using constant growth model.