1950'den günümüze Türk resim sanatında farklı malzeme kullanımına konservasyon bağlamında bir bakış
An overview of using different materials in Turkish painting from 1950 to present in context of conservation
Yazar: FATİH DÜLGER
Danışman: PROF. YALÇIN KARAYAĞIZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Tuval resimleri = Canvas paintings ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Çağdaş resim sanatı =

Özet:
20. yüzyılın başlarından itibaren Avrupa resim sanatında geleneksel malzeme ve yöntemlerin dışına çıkılarak, gündelik hayattan nesneler ve alternatif materyaller farklı şekillerde ve farklı bağlamlarda kullanılmaya başlanmıştır. Resim yapma pratiği ve malzemesindeki bu dönüşüm, Türkiye'de yüzyılın ortalarına denk gelir. Bu sürecin gözlemlendiği ilk ve en önemli sanatçılardan biri olan Bedri Rahmi Eyüboğlu ve aynı dönemden Neşet Günal ve Yüksel Arslan da malzeme kullanımı bakımından özgün üretimleriyle çalışmaya dahil edilen isimlerdir. Resimde uyumsuz materyal seçimiyle birlikte, farklı malzeme kullanımı ve uygulamaların getirdiği yapısal ve estetik problemler, bahsedilen sanatçıların örnek eserleri üzerinden incelenmiştir. 1970'lere doğru ilerleyen süreçte ise boya resminin araçları geride bırakılıp, kavramı öne çıkaran farklı malzemelerin tercih edildiği yapıt ve yerleştirmeler üretilmiştir. Bu doğrultuda malzemenin teknik ve anlam sorunları, öncelikli olarak Altan Gürman, Özdemir Altan, Tomur Atagök, Bedri Baykam ve Canan Tolon'un üretimleriyle konservasyon bağlamında ele alınmıştır.
Sanat eseri üretimindeki bu kavramsal dönüşüm ve malzeme çeşitliliği, onların korunmasına yönelik bakış açısını ve metodolojiyi de etkiler. Önceden korumanın merkezinde fiziksel eser varken, artık üretim süreci tüm yönleriyle bütünsel olarak ele alınır. Bu açından eser biyografisi ve belgeleme önem kazanırken, tarihsel ve estetik değerlerin yanı sıra işlevsellik ve sergileme biçimleri de dikkate alınır. Çağdaş sanat konservasyonunda en temel etkenlerden biri de sanatçı niyeti ve görüşleridir. Günümüzde konservasyon projeleri sanatçı, küratör, sanat tarihçi, teknik uzman, koleksiyoner, galeri ve müze gibi kurum ve profesyonellerle birlikte yürütülür. Bu tez çalışması da bahsi geçen aktörlerle temas halinde ve güncel konservasyon teorisi, etiği ve yöntemleri takip edilerek yürütülmüştür.

Abstract:
From the beginning of the 20th century, painting in Europe went out of conventional materials and began to use alternative materials and objects in daily life in different ways and different contexts. This transformation in painting practice and supplies correspond with the middle of the century in Turkey. Bedri Rahmi Eyüboğlu who is one of the first and the most important painter that is observed this transformation and from the same period Neşet Günal and Yüksel Arslan are also included in this work by their unique style in terms of material selection. Together with selection of incompatible supplies in painting, structural and esthetical problems caused by using different materials and practice were examined through the sample works of the painters aforesaid. Towards the 1970s, artists left behind painting equipment and prefered to produce artworks and installations made of alternative materials that emphasize concepts. Regarding this, technique and meaning issues of material are primarily discussed in the context of conservation with the productions of Altan Gürman, Özdemir Altan, Tomur Atagök, Bedri Baykam and Canan Tolon.
This conceptual transformation and diversity of materials in prductions of artwork affects the approaches and the methodology of their preservation. Where previously the physical artifact was at the center of conservation, now all aspects of the production process are considered holistically. In this respect, while the biography and documentation of the work gain importance, functionality and exhibition forms are taken into account as well as historical and aesthetic values. One of the most fundamental factors in the conservation of contemporary art is the intention and views of the artist. Today, conservation projects are carried out with institutions and professionals such as artists, curators, art historians, technical experts, collectors, galleries and museums. This study was conducted in contact with the mentioned actors and by following the current conservation theory, ethics and methods.