Türkiye'de 1950-1980 döneminde sosyal hizmetlerin dönüşümü
Transformation of social services in Turkey during the 1950-1980 period
Yazar: NURDANE BÜRÜNGÜZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ONAT ÖZTÜRK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sosyal güvenlik = Social security

Özet:
Bu çalışma, sosyal hizmetlerin hem kavramsal olarak hem de içerdiği uygulamalar bakımından kapsamının ekonomi politiğin etkisinde nasıl bir değişim geçirdiğini ortaya koymaktadır. Sosyal hizmetler, geçmişte emekle yan yana ilerleyen ve tüm toplum kesimlerine yönelik uygulamalar biçiminde ortaya çıkarken günümüzde çalışamaz durumdaki ve başkalarının yardımına gereksinimi olan kitlelere yönelik uygulamalarla sınırlandırılmıştır. 
Sosyal hizmetlerin geçirdiği bu dönüşümün ekonomik ve politik değişmelerle ilgisinin incelendiği bu çalışmada Türkiye açısından 1950-1980 yılları arasına odaklanılmıştır. Başta ABD olmak üzere Batı ülkeleri ile kurulan ekonomik ve politik ilişkilerle şekillenen sosyal hizmetler alanı Türkiye'nin sanayileşmesi ve kentleşmenin artmasıyla birlikte önem kazandı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde ve sonrasında işçileşmeyi cazip hale getirecek biçimde emeğe endeksli olarak gelişen sosyal hizmetler, zaman içerisinde toplumunun bütününe yönelik olarak toplumsal ilerlemeye katkı sunan bir yaklaşım ve yöntemle geliştirilmeye çalışıldı. 
Çok partili dönemde sağlık politikalarının bir parçası olarak algılanan bu hizmetlerin konumu, Batı'daki sosyal politikalara ilişkin gelişmelerle uyumlu olarak değişme gösterdi ve sosyal güvenlik sistemi içerisinde konumlandırılmaya başlandı. Bununla birlikte sosyal hizmetlerin kapsamı daraltılarak sosyal sigorta sistemi dışında kalan dezavantajlı nüfus gruplarına yönelik sosyal yardım ve destek uygulamaları biçiminde dönüştürüldü.    
Anahtar Kelimeler: Sosyal Hizmetler, Sosyal Değişme, Sosyal Güvenlik,  Ekonomi Politik, Kalkınma  Planları

Abstract:
This study elucidates the transformation of social services in terms of both conceptualization and practical applications under the influence of political economy. While social services historically emerged as practices progressing alongside labor and directed towards all segments of society, contemporary applications have become restricted to those who are unable to work and require assistance from others.
This research focuses on the period between 1950 and 1980 in Turkey, examining the connection between the transformation of social services and economic and political changes. The field of social services, shaped by economic and political relations primarily with Western countries, gained significance as Turkey underwent industrialization and urbanization. Initially developed as labor-centric social services that made labor attractive during the establishment and subsequent years of the Republic of Turkey, over time, efforts were made to develop an approach and method contributing to societal progress for the entire population.
During the multiparty period, the position of these services, initially perceived as part of health policies, underwent changes in line with developments in Western social policies and began to be positioned within the social security system. However, the scope of social services was narrowed, transforming into social assistance and support practices targeting disadvantaged population groups outside the social insurance system.
Keywords: Social Services, Social Change, Social Security, Political Economy, Development Plans