Finansal piyasa dinamiklerinin Bayes ağ modelleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of financial market dynamics by Bayesian network models
Yazar: FATMA BUSEM HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN GAVCAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Arbitraj fiyatlama modeli = Arbitrage pircing model ; Ağlar = Networks ; Bayes ağlar = Bayes networks ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Piyasa modeli = Market model ; Portföy teorisi = Portfolio theory

Özet:
Yatırımcılar tasarruflarını değerlendirmek için finansal varlıklardan oluşan portföyler oluşturmaktadır. Markowitz'e (1952) göre finansal piyasalarda yatırımcılar, belirli bir risk seviyesinde en yüksek getiriyi veya belirli bir getiri düzeyinde en düşük riski sağlayacak portföyler oluşturmayı hedeflerler. Ekonomik, sosyal ve politik açıdan çok sayıda faktörden etkilenen bu piyasalarda, fiyatlarda meydana gelecek değişimler ve yatırım kararları belirsizlik içermektedir. Finans piyasalarında yüksek getiri sağlayacak portföyün seçimi, yatırım kararlarının doğru belirlenmesi ve sonuçların öngörülmesi önemlidir. Çalışmanın amacı yatırımcıya piyasa dinamikleri hakkında detaylı bilgi vermek, mevcut finansal teorileri incelemek ve firmaya özgü dinamiklerin portföy getirisi üzerindeki etkilerini Bayes ağlarla incelemektir. Yapılan incelemeler sonucunda yatırımcılara daha detaylı ve farklı bakış açıları oluşturmak hedeflenmektedir. Bayes ağlar, hisse senedi analizinden kaynaklanan belirsizliğin farklı yönlerini temsil etmek için kompakt ve sezgisel bir karar modelleme aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Modelde makroekonomik ve firmaya özgü değişkenleri Bayes ağlarla birleştirmek için bir metodoloji sunulmaktadır. Modelin veri seti makroekonomik faktörler, Borsa İstanbul tüm hisse senetleri endeksi, Borsa İstanbul alt sektör endeksleri ve hisse senedine özgü değişkenleri içermektedir. Araştırma periyodu Haziran 2001-Ocak 2017 dönemi olarak belirlenen 188 aylık getiri verilerden oluşmaktadır. Çalışmanın analiz kısmında bu değişkenlerin durumlarına yeni bilgiler eklenmiştir. Eklenen yeni bilginin portföy getirisi ve hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi incelenmiştir.
Modelin bulguları mevcut finansal teorileri desteklemekte ve yatırımcıların hem piyasa dinamiklerini hem de firmaya özgü dinamikleri kullanarak yatırım stratejilerini belirleyebileceklerini göstermektedir. Çalışma piyasa dinamiklerinin yatırımcılar tarafından algılanması, yatırım ufku ve portföy seçimi konusunda faydalı sonuçlar içermektedir.

Abstract:
Investors create portfolios of financial assets to assess their savings. According to Markowitz (1952), investors in financial markets are aiming to create portfolios that provide the highest risk at a given risk level or the lowest risk at a given level of return. In these markets, where economic, social and political factors are influenced by many factors, prices and prices are changed. It is important that the investment decisions are determined correctly and the results are predicted. The aim of the study is to examine and evaluate investors' existing financial theories, to invest, to examine with Bayesian networks. As a result of the examinations made, more detailed and different viewpoints are explained. Bayesian networks, script, scenario, decision making, decision making, decision making. In the model, macroeconomic and firm-specific variables provide a methodology for combining Bayesian networks. Stock Exchange Istanbul includes all stock indexes, Stock Exchange Istanbul sub-sector indexes and stock-specific variables. The research period consists of 188 months of return movement determined from June 2001-January 2017 period. Employees have added new information to the status of these variables. Added new portfolio information and starred stocks. The model's findings support existing financial theories and show that investors can set investment strategies between both market dynamics and firm-specific dynamics. According to investors, investors, investment horizons and portfolio choices are made.