Ayak ekstrinsik kas yorgunluğunun plantar fasya ve aşil tendonu viskoelastik özellikleri üzerindeki akut etkisinin incelenmesi
Investigation of the acute effect of foot extrinsic muscle fatigue on viscoelastic properties of the plantar fascia and achilles tendon
Yazar: SİMGE DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMAGÜL VAROL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Ayak, kemikler, kaslar, ligamentler, konnektif dokulardan oluşan, stabilite ve mobiliteye önemli katkı sağlayan karmaşık bir yapıdır. Ayağın ekstrinsik kaslarındaki zayıflık, imbalans veya yorgunluk, ayağa binen stresleri artırabilir. Ekstrinsik kaslar, plantar fasya (PF), Aşil tendonu (AT) ile anatomik ve fonksiyonel ilişki içindedir; bu nedenle ayakta artan stresler sonucunda dokularda farklılaşmış mekanik yüklenim özellikleri görülebilir. Bu çalışmanın amacı, ayağın ekstrinsik kaslarında oluşturulan yorgunluğun PF ve AT'nin biyomekanik ve viskoelastik özellikleri üzerindeki akut etkisini incelemekti.
Gereç ve Yöntem: Çapraz tasarım şeklinde gerçekleştirilen çalışmamıza 19 sağlıklı genç birey alındı. Ayağın ekstrinsik kaslarında yorgunluk oluşturmak amacıyla topuk yükseltme, ayak adduksiyonu ve bu iki egzersizin kombinasyonundan oluşan yorgunluk protokolü bireylere farklı haftalarda dominant ve non-dominant alt ekstremitelere yaptırıldı. PF ve AT'nin biyomekanik ve viskoelastik özellikleri, MyotonPRO™ cihazıyla yorgunluk öncesi ve sonrası olmak üzere değerlendirildi. 
Bulgular: Topuk yükseltme egzersizi ile oluşturulan yorgunluk sonrası dominant ve non-dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, creep ve gevşeme süresinde, non-dominant AT'nin tonusunda, sertlikte, gevşeme süresinde; ayak adduksiyonu egzersizi sonrasında dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, elastisitesinde, non-dominant AT'nin tonusunda, sertliğinde; kombine egzersiz sonrasında dominant PF'nin tonusunda, elastisitesinde; non-dominant PF'nin tonusunda, sertlikte, creep ve gevşeme süresinde, dominant AT'nin tonusunda anlamlı farklılıklar saptandı (p<0,05). Yorgunluk öncesi ve sonrasında egzersiz türleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). 
Sonuç: Ayağın ekstrinsik kaslarındaki yorgunluk sonucunda, özellikle PF biyomekanik ve viskoelastik özellikleri üzerinde AT'ye göre daha belirgin değişiklikler gözlendi. Sonuçlarımızda kas yorgunluğunun PF biyomekanik ve viskoelastik özelliklerine daha fazla etki etmiş olması ayak-ayak bileği rehabilitasyonunda PF'ye yönelik müdahale gereksinimlerine dikkat çekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Aşil Tendonu, Biyomekanik, Kas Yorgunluğu, MyotonPRO, Plantar Fasya.

Abstract:
Aim: The foot is a complex structure consisting of bones, muscles, ligaments and connective tissues that contribute significantly to stability and mobility. Weakness, imbalance or fatigue in the extrinsic muscles of the foot can increase the stresses placed on the foot. Extrinsic muscles are in an anatomical and functional relationship with the plantar fascia (PF), and Achilles tendon (AT); Therefore, as a result of increasing stresses in the foot, differentiated mechanical load properties may be observed in the tissues. This study aimed to examine the acute effect of fatigue induced in the extrinsic muscles of the foot on the biomechanical and viscoelastic properties of the PF and AT.
Materials and Methods: 19 healthy young individuals between the ages of 18-35, with an average age of 21,372,21years, were included in our study, which was carried out in a crossover design. To create fatigue in the extrinsic muscles of the foot, the fatigue protocol consisting of heel elevation, foot adduction, and the combination of these two exercises was made by individuals to perform dominant and non-dominant lower extremities in different weeks. Biomechanical and viscoelastic properties of PF and AT were evaluated before and after fatigue with the MyotonPRO™ device.
Results: After fatigue induced by the heel raise exercise, the tone, stiffness, creep, and relaxation time of the dominant and non-dominant PF, the tone, stiffness, and relaxation time of the non-dominant AT; After the foot adduction exercise, the tone, stiffness and elasticity of the dominant PF, the tone and stiffness of the non-dominant AT; After combined exercise, the tone and elasticity of the dominant PF; Significant differences were detected in the tone of the non-dominant PF, stiffness, creep and relaxation time, and the tone of the dominant AT (p<0.05). There was no significant difference between exercise types before and after fatigue (p>0.05).
Conclusion: As a result of fatigue in the extrinsic muscles of the foot, more significant changes were observed, especially in the biomechanical and viscoelastic properties of the PF, compared to the AT. In our results, the fact that muscle fatigue had a greater impact on the biomechanical and viscoelastic properties of the PF draws attention to the need for intervention for the PF in foot-ankle rehabilitation.
Key Words: Achilles Tendon, Biomechanics, Fascia, Muscle Fatigue, MyotonPRO.