Akut koroner sendrom hastalarında syntax skoru ile değerlendirilen koroner arter hastalığı yaygınlığının Pittsburgh uyku kalite indeksi (PUKİ) ile belirlenen uyku bozukluğu ile ilişkisi
Association between the prevalence of coronary artery disease in acute coronary syndrome patients as assessed by syntax score and the sleep disorders as measured by pittsburgh sleep quality index (PSQİ)
Yazar: İDRİS YAKUT
Danışman: PROF. DR. SİNAN AYDOĞDU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Dünya genelinde mortalitenin en sık nedeni iskemik kalp hastalıklarıdır (İKH). Akut koroner sendrom (AKS), İKH'nın akut manifestasyonunu oluşturur. Uyku bozukluklarının sempatik aktiviteyi arttırmak gibi çeşitli mekanizmalarla AKS  hastalarında yeni koroner olaylara neden olduğu bilinmektedir. Pittsburgh uyku kalite indeksi uyku bozukluğunun belirlenmesinde etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış ve poliklinik şartlarında hastaya kolayca uygulanan 11 sorudan oluşan anket formatındadır. Bu çalışmanın amacı Syntax skoru ile belirlenen  koroner arter hastalığı yaygınlığının uyku bozukluğu ile ilişkisinin gösterilip kötü kardiyak olaylar açısından risk sınıflaması yapılmasına olanak sağlamaktır.
Çalışma retrospektif olarak yapılmış olup şubat 2019 tarihinden itibaren Ankara Şehir Hastanesine AKS ile başvuran ve koroner anjiyografisi yapılan dahil etme kriterlerini karşılayan 424 hasta alındı. Hastalara poliklinikte yüz yüze ve telefonla ulaşılarak PUKİ anketi soruların yöneltildi. AKS  hastaları Syntax skoru ≤ 22 ve syntax skoru > 22 olmak üzere iki gruba ayrılarak PUKİ global skorları değerlendirildi ve gruplar arasında fark olup olmadığı incelendi.
Çalışmamızda hastaların yaşı median (min-max) 60 (28-93) olup , hastaların yaşı ile PUKİ global skoru arasında pozitif  yönlü bir korelasyon tespit edildi (p< 0,01). Hastaların %79 ' u erkek olup PUKİ global skorları açısından erkek ve kadın hastalar arasında anlamlı fark saptanmadı(p> 0,05). Syntax skoru ≤ 22 olan 294 hastanın PUKİ global skoru median (min-max ) 4 (0-19) iken , syntax skoru >22 olan 130 hastanın PUKİ global skoru median(min-max ) 6,5 (1-19)'tur ve bu iki grup arasında global skor açısından anlamlı fark vardır.(p<0,05). Olası uyku bozukluğu veya kötü uyku kalitesi için sınır kabul edilen Global skoru 6 ve üstünde olan hastaların Syntax skor ortalaması 21,07±8,3 iken global skoru 6 ' nın altında olan hastaların Syntax skoru median (min-max) 14,5 (0-41,5)'tir. PUKİ global skoru 6 ve üstü olan hastaların Syntax skor değerleri global skoru 6'nın altında olan hastalara göre anlamlı bir şekilde yüksektir.(p<0,05). Hastaların uyku latensleri,toplam uyku süreleri ve uyku verimi syntax skoru ≤ 22 ve syntaks skoru  >22 gruplarında anlamlı olarak farklılık göstermiştir.(p<0,05). PUKİ global skoru (< 0,001), Hipertansiyon (=0,049) ve sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (=0,009)  Sytanx skoru > 22 olan hastalar için bağımsız öngördürücüler olarak tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; AKS hastalarında Syntax skoru > 22 olan grupta  ≤ 22 olan gruba göre PUKİ global skoru anlamlı olarak yüksek bulundu. Global skor ile Syntax skoru arasında ilişki olduğu saptandı. Gerek Uyku bozukluğunun kötü ve yeni kardiyovasküler olaylarla ilişkisi gerekse Syntax skorunun kötü uykuyla olan ilişkisi göz önüne alındığında AKS  hastalarında uyku bozukluğunun tespit ve tedavisinin gelişebilecek morbidite ve mortaliteyi azaltmasının önemli rolü olabilir.

Anahtar kelimeler: akut koroner sendrom, syntax skoru, uyku bozukluğu, Pittsburgh uyku kalitesi indeksi

Abstract:
Ischemic heart disease (IHD) has the highest mortality rate globally. Acute Coronary Syndrome (ACS) is the acute manifestation of IHD. It is known that sleep disorder may cause additional coronary situations in ACS patients through several mechanisms such as increased sympathetic activity. Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), efficiency determining sleep disorder of which has been scientifically proven, is in the form of a questionnaire consisted of 11 questions, which can be easily applied to the patient in polyclinic environment. The aim of this study is to show the relation between the prevalence of Coronary Artery Disease determined via Syntax Score with the sleep disorder and thus make it possible to implement a risk classification in terms of unfavorable cardiac events.
The study has been conducted retrospectively. 424 ACS patients were chosen among those who applied to Ankara City Hospital as of February 2019 and satisfy the criteria for inclusion through coronary angiography. They were applied the PSQI questionnaire either face to face at the polyclinic or via phone. The patients were divided into two groups according to their syntax scores as "≤22" and ">22."  Their PSQI scores were evaluated in order to reveal any difference between these two groups.
Median (min-max) age of the patients in our study was 60 (28-93) and a positive correlation was detected between the age of the patients and their PSQI global score (p< 0.01). 79% of the patients were male and no meaningful difference between male and female patients was detected (p> 0.05). While PSQI global score median (min-max)  of 294 patients with Syntax Score ≤ 22 was 4 (0-19), PSQI global score median (min-max)  of 130 patients with Syntax Score > 22 was found 6,5 (1-19), and a meaningful difference is present between these two groups in terms of global score (p<0.05). Syntax Score average for patients with a global score of 6 and over, which is accepted as the limit for a possible sleep disorder or low sleep quality was considerably higher than those patients with a global score below 6 (p<0,05). Sleep latencies, total sleep durations and sleep efficiencies revealed a significant difference between the two groups of Syntax Score ≤22 and >22 (p<0,05). Also other independent predictors for patients of Syntax Score >22 are detected as follows: PSQI global score (< 0,001), Hypertension (=0,049) and left ventricular ejection fraction (=0,009.)
In conclusion, PSQI global score was found significantly higher in ACS patients with a Syntax Score >22 when compared to those with a Syntax Score ≤22. An association between global score and the Syntax Score was detected. The role of sleep disorders in the development of additional unfavorable cardiovascular events, and the association of Syntax Score with low sleep quality show that treatment of sleep disorders may help prevent morbidity and mortality rates in ACS patients.

Keywords: Acute Coronary Syndrome, Syntax Score, Sleep Disorder, Pittsburgh Sleep Quality Index.