Blokzincir ve akıllı sözleşmeler ile sosyal yardım süreçlerinin iyileştirilmesi: Yenilikçi bir sistem önerisi
Improving social assistance processes with blockchain and smart contracts: An innovative system proposal
Yazar: GÖKHAN ÇAYBAŞI
Danışman: PROF. DR. İSKENDER PEKER
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Hayırseverlik tüm dünyada ahlaki bir yükümlülük olarak kabul edilmekte ve hayırseverlik adına büyük miktarda para dolaşıma girmektedir. Yardım toplama süreçlerinin şeffaf olmayan yapısı, yardım kuruluşlarına bağışçıların güvenini ve ilgisini kaybetmesine neden olmaktadır. Mevcut yardım kuruluşları kötü yönetim, yüksek işletme maliyetleri ve bağış yürütme akışında şeffaflık eksikliği gibi çok sayıda sınırlamayla karşı karşıyadır. Bu durum bağışçıları, bağışladıkları paranın nasıl değerlendirildiği konusunda güvensizlik duymasına neden olmaktadır. Sosyal yardımların dağıtımında blokzincir teknolojisinin sisteme entegre edilmesi, şeffaflık, hesap verebilirlik ve etkinlik gibi önemli avantajlar sağlayabilecek güçlü bir çözüm önerisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle, tez kapsamında sosyal yardımların dağıtımı için Ethereum blokzincirin güvenli ve izlenebilir yapısı kullanılarak yardımların organize edilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışma kapsamında hibrit merkezi olmayan bir uygulama (h-DApp) geliştirilmiştir. Bu uygulama, merkezi ve merkezi olmayan bileşenleri entegre ederek kullanıcıların sistemle etkileşimini kolaylaştırmış ve bağış süreçlerini daha verimli hale getirmiştir. Ayrıca, çalışmada akıllı sözleşmeler kullanılarak bağışçıların, bağışları belirledikleri koşullara göre otomatik olarak yönetilmesi sağlanmıştır. Şartlı ve genel bağış özellikleriyle bağışçıların bağışlarını nasıl kullanılacağını belirlemelerine olanak tanımıştır. Sistem, ayni bağışların aracıları ortadan kaldırarak doğrudan anlaşmalı firmalar üzerinden ve QR kod ile dağıtılmasını da sağlamıştır. 
Bu yenilikçi yaklaşım, bağışların hızlı ve doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasını sağlayarak yardım süreçlerinde lojistik maliyetleri ortadan kaldırılmış ve tüm yardımın ihtiyaç sahiplerine aktarılmasını sağlamıştır.  Çalışma kapsamında geliştirilen ihtiyaç puan hesaplaması, yardımların adil ve gereksinimlere uygun bir şekilde dağıtılmasına katkı sağlamıştır. Sosyal yardımların blokzincir temelli bir sistemle dağıtılması, geleneksel yöntemlerin eksikliklerini gidermekte ve sosyal yardımların verimliliğini artırmaktadır. Tez çalışmasının, sosyal yardımların gelecekteki uygulamaları için önemli bir model olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Philanthropy is widely regarded as a moral obligation, with significant funds circulated globally for charity. However, the lack of transparency in fundraising often leads to a loss of trust from donors toward charitable organizations. Many charities face challenges like poor management, high operational costs, and a lack of transparency in donation flow, causing donors to feel insecure about how their contributions are utilized. Blockchain technology offers a powerful solution by providing transparency, accountability, and efficiency in distributing social assistance. This thesis aims to organize aid distribution using the secure and traceable nature of the Ethereum blockchain.
A hybrid decentralized application (h-DApp) was developed, integrating centralized and decentralized components to improve user interaction and donation efficiency. Smart contracts were employed, enabling donors to automatically manage their contributions based on predefined conditions, allowing them to specify how their donations are used. The system also facilitates the direct distribution of in-kind donations via QR codes through partner companies, eliminating intermediaries. This approach ensures donations are delivered quickly and directly to those in need, reducing logistical costs and ensuring that aid reaches its intended recipients. Additionally, a need-based scoring system was developed to ensure fair and appropriate distribution of aid.
By addressing the shortcomings of traditional methods, this blockchain-based approach enhances the efficiency of social aid distribution. The thesis is expected to serve as a model for future social assistance applications.