Koroner ateroskleroz ve insan periferik kan lenfositlerindeki kromozom hasarları arasındaki ilişkinin araştırılması
An investigation of the relationship between coronary atherosclerosis and chromosome damages in human peripheral blood lymphocytes
Yazar: TUĞÇE ERKOL
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ORTA
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Kardiyoloji = Cardiology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hidrojen peroksit = Hydrogen peroxide ; Kalp = Heart ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Kromozom hasarları = Chromosome damages ; Lenfosit kültürü = Lymphocyte culture ; Lenfositler = Lymphocytes ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Yaşlanma = Aging

Özet:
Koroner Ateroskleroz, koroner arterlerde yüksek kan kolestrol düzeyine bağlı olarak damarın iç duvarında aterom (plak) oluşumu sonucu kan akımının engellenmesi ile ortaya çıkan bir koroner arter hastalığıdır. Metabolik değişiklikler, genetik faktörler ve beslenme alışkanlıkları koroner ateroskleroz üzerine etkilidir. Yaşlanmaya bağlı olarak makromoleküllerde ve özellikle genetik materyalde oksidatif stresin artması da koroner ateroskleroza yol açan etmenlerden biri olarak sayılmaktadır. Oksidatif hasarın genomda meydana getirdiği mutasyonlar sonucu oluşan kromozom hasar ve kayıplarını ölçen yöntemlerden biri de mikronükleus (MN) tekniğidir.Bu tez çalışmasında, koroner ateroskleroz teşhisi konmuş 30 kişilik hasta grubu ile aynı yaş grubunda olan 30 sağlıklı bireyden alınan periferik kan lenfositlerinde mikronükleus oluşumu ile ölçülen kromozom hasarları ve lenfositlerin proliferatif indeksleri (Pİ) MN tekniği ile incelenerek, koroner ateroskleroz ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Ayrıca lenfositlere hidrojen peroksit (H2O2) verilerek stres yüklenmiş ve bunun sonucu meydana gelen MN frekanslarının doğal MN frekanslarından çıkarılması ile mutlak MN frekansları belirlenmiştir. Böylece çevresel faktör ve diyet alışkanlıklarından bağımsız olarak oksidatif hasarın sitolojik düzeydeki etkisinin daha anlamlı çalışılması sağlanmıştır. Gruplar arasındaki karşılaştırmalar t-testi ile yapılmıştır.Hasta grubu ile sağlıklı gruplara ait spontan (doğal) ve mutlak MN frekansları karşılaştırıldığında anlamlı bir farkın olmadığı gözlenmiştir. Her iki grupta H2O2 uygulaması sonucu ortaya çıkan Pİ'lerin H2O2 uygulanmamış hücrelere oranla arttığı izlenmiş fakat gruplar arasındaki istatistiksel karşılaştırmalarda ise anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. DNA'da meydana gelen hasarlar sonucunda oluşan kromozom aberasyonlarının MN tekniğiyle skorlanması, MN frekans ve proliferatif indekslerin koroner ateroskleroz tanısı konmuş bireyleri sağlıklı bireylerden ayırt etmede rolünün olmadığını göstermiştir.

Abstract:
Coronary Atherosclerosis is a disease of the coronary arteries, occurs with high cholesterol blood level that is builded up in the walls of coronary arteries and forms hard substances called plaque which is resulting in obstruction of blood flow. Metabolic changes, genetic factors, and diet habits are effective on coronary atherosclerosis. Increasing of oxidative stress at macromolecules especially at genetic material according to aging is also counted as one of the factors that causes coronary atherosclerosis. One of the method which measures chromosome aberrations and deletions forming as a result of mutations by the oxidative damage made up at genome is MN technique.In this thesis work, the relationship between the chromosome aberrations that were scored by the formation of micronucleus and proliferative index (PI) of lymphocytes and coronary atheriosclerosis were investigated by the MN technique in peripheral blood lymphocytes obtained from thirty patients group diagnosed as coronary atheriosclerosis and thirty healthy individuals at the same age group. Besides, oxidative stress was applied to lymphocytes by giving hydrogen peroxide (H2O2) and then spontenous MN frequencies were subtracted from these results to obtain absolute MN frequencies. Thus the cytological effect levels of oxidative damage were better provided as being independent from the enviroment factors and diet habits. The comparisons between the groups were made by t-test.When the spontaneous and absolute MN frequencies related to patient and healthy groups were compared, no significant differences were detected. In both two groups, increasing of PI?s were observed as a result of H2O2 application but the comparisons between the groups showed no significant difference. When the chromosome aberrations that were formed as a result of DNA damage were scored with the MN technique, it has been shown that MN frequencies and proliferation indexes have no role in discriminating individuals which diagnosed as coronary atherosclerosis from healthy individuals.