Aspendos ve Perge Antik Kentlerinin denizle ilişkisi
The relationship of the ancient Cities of Aspendos and Perge with the sea
Yazar: AYLİN TAŞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BAYRAKTAR
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Sualtı Arkeolojisi Ana Bilim Dalı / Sualtı Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca her zaman sınırlarını aşmak istemiş bu uğurda kendini daima zorlamıştır. Bu durum insanların keşfedici yönünü ortaya çıkarmış ve ilerlemelerini sağlamıştır. İnsanlık önüne çıkan her engeli aşmak için belirli yöntemler ve aletler üretmiş, zamanı geldiğinde üzerinde bulundukları kara parçası bile yeterli gelmemiş ve denizlerin ardına geçmek istemişlerdir.
	Bu keşfetme içgüdüsü sayesinde insanlık denizlere açılmış ve aynı zamanda denizleri bir ekonomik pazar haline getirmeyi başarmıştır. Bu çalışmada incelenen Aspendos ve Perge Antik Kentleri gibi görünürde denizle bir bağlantısı bulunmayan ancak yakından bakıldığında birer liman kenti olabileceği anlaşılan kentlerin de varlığı unutulmamalıdır. Her iki kentinde yaşayış ve ekonomileri liman kentlerine benzerlik göstermektedir. Bu nedenle kentlerin nasıl denizle ilişki kurduklarının incelenmesi elzemdir. 
	Bu çalışmanın ilk bölümünde; Antik Dönem Deniz Ticareti Tarihine, kullaınılan gemilere taşınan mallara değinilmiştir. İkinci bölümde; Antik Dönem denizcilik yapılarına ve limanların içinde bulunan birimlere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde; Deniz ticareti yapan kentlere ve bunların özelliklerine, geçim kaynaklarına ve nehirlerin deniz ticaretine katkısına değinilmiştir. Son olarak dördüncü bölümde; araştırmaya konu olan Aspendos ve Perge Antik Kentleri'nin içinde bulundukları Pamphylia Bölgesi tarihî coğrafyasına, üzerinde bulunduğu akarsuların bağladığı antik kentlere, bu kentlerin benzer ve farklı yönlerine, yine araştırmaya söz konusu olan kentlerin liman olabileceklerine dair ipuçlarına değinilmiştir.

Abstract:
Throughout human history, humanity has always wanted to exceed its limits and has always pushed itself for this purpose. This situation revealed the exploratory side of people and enabled them to progress. Humanity has produced certain methods and tools to overcome every obstacle in its way, but when the time came, even the land they were on was not enough and they wanted to go beyond the seas. 
Thanks to this instinct of discovery, humanity has opened up to the seas and has also managed to turn the seas into an economic market. It should not be forgotten that there are cities that do not appear to have any connection with the sea, but when looked at closely, they could be port cities, such as the Ancient Cities of Aspendos and Perge examined in this study. The life and economies of both cities are similar to port cities. For this reason, it is essential to examine how cities establish relationships with the sea. 
In the first part of this study; The History of Ancient Maritime Trade and the goods carried on the ships used were mentioned. In the second part; Ancient maritime structures and units in the ports are included. In the third part; The cities engaged in maritime trade and their characteristics, livelihoods and the contribution of rivers to maritime trade are mentioned. Finally, in the fourth chapter; The historical geography of the Pamphylia Region, where the ancient cities of Aspendos and Perge, which are the subject of the research, are located, the ancient cities connected by the rivers on which they are located, the similar and different