Türkiye'de yayılış gösteren muscari mill. cinsine ait türlerin filogenetik ilişkisinin kloroplast dna bölgeleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of phylogenetic relationships of muscari mill. species in Turkey using chloroplast dna regions
Yazar: OKTAY YİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTEN DİZKIRICI TEKPINAR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Muscari Mill. (Asparagaceae) cinsi Dünya'da yaklaşık 48 (Govaerts, 2016),ülkemizde 35 tür ile temsil edilmektedir (Yıldırım, 2016). Bugüne kadar bu cins ile ilgili yapılan çalışmalar, Muscari türlerinin evrimsel ilişkilerini anlamak için yeterli olmamıştır. Tez çalışmamızda Muscari türleri arasındaki evrimsel ilişkiyi anlayabilmek için morfolojik karakterler ile moleküler teknikler beraber kullanılmıştır. Toplanan örnekler morfolojik karakterler kullanılarak teşhis edilip isimlendirilmiş ve moleküler çalışmalarda kullanabilmek için CTAB metoduyla total DNA izolasyonları yapılmıştır. Morfolojik karakterler olarak soğan tunik rengi, yaprak sayısı, yaprak özellikleri ve diğer çiçek özellikleri gibi karakterler kullanılmıştır. Moleküler çalışmalar için ise kloroplast DNA'dan seçilmiş bölgelerin (trnT-L IGS, trnL intron, trnL-F IGS ve matK) DNA dizileri kullanılmıştır.  Ülkemizde bulunan Muscari cinsine ait 32 türün morfolojik özellikleri yeniden betimlenmiş ve bu türlerin doğal habitatları sunulmuştur. Kullanılan bölgeler içerisinde en fazla varyasyon gösteren bölge matK bölgesidir. Transkripsiyona uğrayan bölge olmasına rağmen kullanılan bölgeler içerisinde en yüksek varyasyona sahip olması şaşırtıcıdır. Muscari türleri arasındaki filogenetik ayrımı en az yapan bölgenin trnL intron olduğu görülmüştür. trnT-L IGS, trnL-F IGS ve matK bölgeleri benzer filogenetik ilişkileri göstermiştir. Moleküler verilere dayanarak hernekadar Muscari cinsinin monofiletik olduğunu söyleyebilsekte, alt cins bazında bunu söylemek mümkün görünmemektedir. Botryanthus alt cinsine ait türler iki ana atadan türemişlerdir. 
 
Anahtar kelimeler: Filogeni, matK, Muscari, trnL intron, trnL-F trnT-L

Abstract:
Genus Muscari Mill. (Asparagaceae) is represented with approximately 48 species in the world (Govaerts, 2016) and 35 species in Turkey (Yıldırım, 2016). Studies related with this genus are not enough to understand evolutionary relationships of Muscari species. In this study, morphological characters and molecular techniques were used together to find out evolutionary relationships between the species of Muscari genus. Collected samples were identified by using morphological characters and for molecular studies total DNA isolations were done with CTAB method. Bulb tunic colour, leaf number, leaf characteristics and other features of flower were used as morphological characters. DNA sequences of selected regions (trnT-L IGS, trnL intron, trnL-F IGS and matK) from chloroplast DNA were used for molecular studies.  
Morphological characters of 32 Muscari species found in Turkey were described again and natural habitats of them were represented. The most variable region within used ones was matK. Even though it is a transcribed region, it is suprising to see that it had the highest variation among used regions. It was seen that the least phylogenetic discrimination among Muscari species was observed when trnL intron region was used. trnT-L IGS, trnL-F IGS and matK regions showed similar phylogenetic relationships. Based on molecular outcomes, Muscari genus can be described monophyletic. However, the argument can not be claimed on the subgenus level. Species belonging to Botryanthus subgenus derived from two common ancestor. 
 
Keywords: Muscari, matK, phylogeny, trnT-L, trnL intron, trnL-F.