Spinal cerrahi pratiğinde kullanılan hemostatik ajanların deneysel hayvan modelinde spinal epidural fibrozise etkilerinin histopatolojik incelenmesi
Histopathological investigation of the effects of hemostatic agents used in spinal surgery on spinal epidural fibrosis in experimental animal model
Yazar: İSMAİL BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY GÜRCAN ; DOÇ. DR. ATİLLA KAZANCI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Lomber cerrahi sıklıkla uygulanan bir tedavi yöntemi olup, hastanın ağrısını ve kuvvetsizliğini giderilmesi amaçlanır. Cerrahi sonrası oluşabilecek yeni ağrılar veya önceki semptomların tekrarı, cerrahın çözmesi gereken bir sorunudur. Nüks cerrahilerde başarı oranı düşmekle beraber komplikasyon oranı artış göstermektedir. Dolayısıyla hiçbir cerrah başarısız bel cerrahisi sendromuna sebep olmak istemez.
Başarısız bel cerrahisi sendromuna sebep olan en büyük etkenlerden birisi epidural fibrozistir. Buna yönelik pek çok ajan denenmiş olup etkinliği kanıtlanmış tek ürün ADCON-L'dir. Fakat maliyet, ulaşılabilirlik ve yan etkileri nedeniyle rutin kullanımı çok yaygın değildir. Bunun aksine hemostatik ajanlar pek çok hastanede cerrahın kolaylıkla ulaşabildiği, yüksek maliyeti olmayan ve aynı zamanda hemostaz sağlamak amacıyla sıklıkla ve kolaylıkla kullanılan ürünlerdir. Bu sebeplerden dolayı bu çalışmada rutinde kullanılan hemostatik ajanlar olan Pahacel®, SealFoam®, Surgiflo® ve CELOX™'un laminektomi yapılmış sıçanlarda epidural fibrozise olan etkisi araştırılmıştır.
Bu çalışmada Sprague Dawley cinsi deneklerde uygulanan laminektomi işlemi sonrasında hemostatik ajanların bölgeye uygulanmasının epidural fibrozis üzerine etkileri incelenmek istenmiştir. 45 gün sonra sakrifiye edilen deneklerden elde edilen örnekler, kör bir gözlemci tarafından değerlendirilerek fibrozis evrelendirmesi yapılmıştır. Sonuçlara göre en etkin Surgiflo® olmak üzere Pahacel® ve SealFoam®, kontrol grubu ile kıyaslandığında epidural fibrozisi istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaltmıştır. CELOX™ ise kontrol grubuna benzer fibrozis oluşturmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermemiştir fakat diğer hemostatik ajanlara göre epidural fibrozisi arttırdığına dair anlamlı sonuç vermiştir. Celox aynı zamanda iki denekte abse formasyonuna sebep olmuştur.
Sonuç olarak okside rejenere selüloz, polisakkarit hemostat ve trombinli hemostatik jelatin matriks farklı ürün adlarıyla spinal cerrahide rutin olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Surgiflo®, Pahacel® ve SealFoam®'un epidural fibrozisi azaltmak üzere etkili olduğu görülmüştür. Fakat bunun miktarı ve süresi gibi net ölçümlerin yapılması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Lumbar surgery is a frequently employed treatment modality amongst spinal surgeons and all aim to relieve the patient of pain and weakness. The repetition of pain or other symptoms that may occur after surgery is a problem for the surgeon to deal with. In addition, the success rate of recurrent surgical intervention is lower than a primary operation with increased risk of complications. Therefore, no surgeon would want to cause a failed back surgery syndrome. 
One of the biggest factors that lead to failed back surgery syndrome is epidural fibrosis. Many agents have been tested for effectiveness, but only one has been proven to reduce epidural fibrosis; ADCON-L. But the cost and uneasy access in daily routine along with side effects have limited its use. On the contrary, many hemostatic agents are available at hospitals and are at ease of reach for the surgeon, are frequently used products and since they're already being used for hemostasis, do not cause any additional cost. For these reasons, hemostatic agents Pahacel®, Sealfoam®, Surgiflo® and Celox ™ were used in this study to determine their effects on epidural fibrosis on rats after laminectomy.
40 Sprague Dawley rats were used in this experiment and divided into 5 equal groups including the control group where only laminectomy was performed. The other 4 groups received hemostatic agents after laminectomy. The rats were sacrificed 45 days later and were assessed by a blinded observer to grade the fibrosis level. The study revealed that Pahacel®, Sealfoam® and especially Surgiflo®  lowered the epidural fibrosis grade which was stastically significant. Although Celox ™ created fibrosis similar to the control group it was not proven to be statistically significant. However when compared with other hemostatic agents it resulted in a higher fibrosis grade which was statistically significant. Celox ™ also caused an abscess formation in two subjects. 
Succinctly, oxidized regenerated cellulose, polysaccharide hemostat and thrombin hemostatic gelatin matrix are frequently used in spinal surgery under different brands. This study showed that Surgiflo®, Pahacel® andSealfoam® were effective in reducing epidural fibrosis. But the amount and duration of the hemostatic agents needs to be studied further to come up with a clear advice.