Alevi yazınında Osmanlı imgesi
Ottoman image in Alevi literature
Yazar: ENGİN BUZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HACISALİHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Kimlik = Identity ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Tarih bilinci = Historical consciousness ; Tarih tahayyülü = History imagination ; Ötekilik = Otherness ; İmge = Image ; İmgebilim = Imagology

Özet:
Bu tez Türkiye'de yaşayan Alevi toplumunun Osmanlı geçmişi hakkında nasıl bir algıya sahip olduğu sorusuna yanıt aramaktadır. Mevcut resmi tarih söyleminin karşısında Alevilerin de kendilerine ait geleneksel bir tarih anlayışına sahip olduğu bilinmektedir. İki kutuplu dünyanın sona ermesi ile başlayan yeni süreçte, kimlik hareketleri küreselleşmenin de yarattığı etkiyle yeni bir ivme kazanmıştır. Türkiye'de resmi kimlik söyleminin karşısına;`İslami dini temelli', `Kürt etnik temelli' ve `Alevi inanç temelli' yeni kimlik söylem ve hareketleri güçlü bir şekilde ortaya çıkarmıştır. 1960 ve 70'lerde sol ideoloji söylemi ile 80'lerde ise askeri darbe ve sonrasında yaşanan Türk-İslam sentezi şeklindeki devlet uygulamaları ile zayıflayan Alevi kimliği ve inancı, 90'lardan itibaren tekrar toparlanma ve kendini yeniden tanımlama sürecine girdi. Bu tez, Alevi kimliği analizine yeni bir yaklaşım getirmeye çalışmakta ve Alevi tarih yazımındaki ?Öteki?yi ele almaktadır. Çalışmada, Alevi kimliğinin geleneksel ötekisi olarak `Osmanlı İmparatorluğu' kategorisi seçilmiştir. 1990 sonrası yaygınlaşan Alevi yazınından seçilmiş eserlerle `Osmanlı' imgesinin `öteki' olarak nasıl kurulduğu, Osmanlı dönemine dair imgelerin, kalıpyargıların ve önyargıların güncel gelişmelerle nasıl yeniden tanımlandığı gösterilecektir. Bu çalışmanın metodolojik çerçevesini, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Orta ve Batı Avrupa'da ülkelerarası yakınlaşma sürecinde gelişen imgebilim yöntemi oluşturmaktadır.

Abstract:
This thesis aims to answer the question how the Alevis in Turkey percieve the Ottoman past. It is well known that against the existing ?official? history writing, the Alevis have their own traditional view of history. During the new era beginning with the end of the bipolar world; identity movements gained a new impetus with increasing influance of globalization. Against the official identity discourse, the?Islamic religious-based?, `Kurdish ethnic-based? and `Alevi faith-based? identities became stronger. With the spread of socialist ideas in the 60s and 70s and also millitary coup of 1980 promoting a Turkish Islamic state ideology, the Alevi identity and belief lost its predominance among the Alevi community. The Alevi identity has growen and redefined itself since the end of the cold war. This thesis tries to bring a new approach in analysing the construction of the Alevi identity and deals with the historical ?Other? of the Alevi historiography. As object of this study, the Ottoman Empire has been chosen as the traditional ?Other? of the Alevi identity. By the analysis of the selected texts of the Alevi literature spreading after 1990, this thesis tries to show how the Ottoman image is constructed as the ?Other?, and how the steretypes, prejudices regarding the Ottoman past are redefined under the influence of current political and social developments. The methodological framework of this study is the theory of imagology developed in central and western Europe during the reconciliation process after World War II.