Edirneli Nazmi'nin Pendnamesi`nde ahlâk ve eğitim unsurlarının tespiti ve incelenmesi
The examination and determination of the factors of morality and education in the Pendname of Edirneli Nazmi
Yazar: AHMET ZEKİ GÜVEN
Danışman: PROF.DR. İLHAN GENÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmamızın amacı, XVI. Yüzyılda yazılmış Türk dili, tarihi veedebiyatı açısından önem taşıyan Edirneli Nazmû'ye ait ?Pend-nâme? isimlididaktik eserin ahlâk ve eğitimle ilgili unsurlarının incelenip, tespit edilerekortaya konmasıdır.Feridüddin Attâr tarafından 900 beyit olarak Farsça yazılmış bu eser,Türk edebiyatında pek çok şair tarafından tercüme ve şerh edilmiştir. EdirneliNazmû de eseri temel alarak, ona eklemelerde bulunmuş ve eseri 3000 beyitolarak yeniden yazmıştır. Nazmû, eserini yazarken asıl eserdeki kavramlarıbiraz daha ayrıntılı olarak genişletmiş, Türk kültür ve geleneklerinden bir çokmalzemeyi işlemiştir. Bu çerçevede tahlili yapılan eser dört bölümdeincelenmiştir:Birinci bölümde eserdeki dinû ve tasavvufû unsurları tespit ederek,bunlar üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur.İkinci bölümde eserdeki ahlâki hususların tespitine çalışılarak o döneminsanında olması ya da olmaması gereken özellikler belirlenmiştir.Üçüncü bölümde eserdeki bazı terim ve kavramların tespiti yapılarakbunlar üzerinde ayrıntılı olarak durulmuştur.Dördüncü bölümde de bu tür eserlerde pek görülmeyen âdetler,inanışlar ve hurafelerin tespitine yönelik çalışmalar ortaya konulmuştur.Sonuç ve değerlendirme kısmında ise eserin genel bir değerlendirmesiyapılarak günümüz açısından değeri ve önemi üzerinde durulmuştur.Nazmû Pend-nâme'de, eserdeki her öğüdün dikkatlice okunması, onlarınanlaşılıp yorumlanarak onların davranışa dönüştürülmesini tavsiye eder. Buanlayışla XVI. Yüzyılda yaşayan Nazmû'nin eserde önerdiği insan modelininilim, ahlâk, hakikat, bilgi ve akıl unsurlarından oluştuğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of our study is to examine and illustrate by determiningeducation and morality respects of didactic work of art in the style of an adviceletter named ?Pend-nâme? written in 16 th century by Edirneli Nazmi, that isof great importance in terms of language, history and literature of Turkish.This work of art, written by Feridüddin Attar in Persian as 900 couplet,has been translated and explained by many poems in Tuırkish literature.Edirneli Nazmi, by considering this work of art as basis, made some additionsinto it and rewrote it as 3000 couplet. While he was writing his work,heexpanded the concepts in the original work in a more detailed way and addedmany instruments from Turkish culture and tradition. After analysing them,certain conclusion were put forward:İn the first chapter, by determining the religious and theosophisticalrespects, we gave information about them.İn the second chapter, the moral points in the work of art weredetermined and the respetcs that a person of then should have or should nothave were found out.İn the third chapter, the determinations of some concepts and wordswere made and detailed information was made thereabout.İn the fourth chapter, on the other hand, the tradations, beliefs andrumors which can not be encountend in such works were determined.İn the conclusion part, a general evalution was made and the commentof it was made in terms of today?s education and moral respects.İt is stated in ?Nazmi Pend-nâme? that the most previous being inuniverse is human and everything is created for humans. According to he, it ishumans who will determine his or her own place and value by himself. İn otherwords, a human has many things that he should in order to make himselfprecious in both worlds.Nazmi proposes for every advice in the work to be read carefully and forthem to transfer these advices into actions. The ?human model? that heproposes should take respects of science, morality, reality, knowledge andmind.