Türkiye televizyon yayıncılık dünyasında format üretiminin toplumsal bağlantıları: Türkiye örneğinde bir incelenme
The social connections of format production in the Turkish television broadcasting world: A study in the case of Turkey
Yazar: TUBA ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR ATİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada küresel pazarda dolaşan formatların üretim ve adaptasyonunun pratikleri ve Türkiye'nin format adaptasyonu sorunsalı format ticaretinin ekonomi politik dinamikleri üzerinden değerlendirilmektedir. Bu amaçla çalışmada son dönemlerde çok revaçta olan temelde ve küreselde format olgusunun oluşum, gelişim ve adaptasyon sürecinde ortaya çıkacak tartışmalara yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmada format olgusu ve format adaptasyonu tanımlarından yola çıkarak, formatın endüstriyel boyutu değişen ve dönüşen televizyon sistemlerinin dijital platformların da dahil olmasıyla format üretimi üzerindeki etkileri boyutunda değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda formatın üretimi, adaptasyonu ve hukuki boyutu çalışmada gerçekleştirilen derinlemesine mülakat ile katılımcıların edindikleri deneyimler üzerinden formatın ekonomi politik yapısı açıklanmaya çalışılmıştır. 
Değerlendirme sonucuna göre gün geçtikçe büyüyen ve dönüşen televizyon dünyası ve format endüstrisi program üretiminden içerik üretimine evrilerek dünya çapında program pazarınıda etkilemektedir. Bu pazarı elinde tutan belli başlı ülkeler bu pazardan paylarını almaya devam etmekte ve dönüşen televizyon sistemiyle birlikte bu pazara hükmetmektedirler.

Anahtar Kelimeler: Format, Televizyon Program Formatı, Format Adaptasyonu, Format Uyumu, Format İçerik Değişimi, Format Endüstrisi, Televizyon Dönüşen Sistmeleri, Dijital Medya Platformları, İzleyici, İçerik

Abstract:
In this study, the production and adaptation practices of formats circulating in the global market and Turkey's format adaptation problematic are evaluated through the political economy dynamics of the format trade. For this purpose, the study includes discussions that will arise during the formation, development and adaptation process of the fundamental and global format phenomenon, which has become very popular in recent years. In this context, based on the definitions of format phenomenon and format adaptation, the industrial dimension of the format has been evaluated in terms of the effects of changing and transforming television systems on format production with the inclusion of digital platforms. In this direction, the production, adaptation and legal dimension of the format was tried to be explained through the in-depth interview conducted in the study and the political economy structure of the format through the experiences of the participants.
According to the results of the evaluation, the television world and the format industry, which is growing and transforming day by day, evolve from program production to content production and affect the worldwide program market. Major countries holding this market continue to take their shares from this market and dominate this market with the transforming television system.

Keywords: Format, Television Program Format, Format Adaptation, Format Adaptation, Format Content Change, Format Industry, Television Transforming Systems, Digital Media Platforms, Audience, Content Change