Acil serviste sedoanaljezi için kullanılan ilaçlardan ıv propofol ve IV fentanil kombinasyon tedavisi ile IV propofol ve IV midazolam kombinasyon tedavisinin etkinliğinin bispektral indeks kullanılarak araştırılması
Investigation of the effectiveness of IV propofol and IV fentanil combination therapy and iv propofol and IV midazolam combination therapy using the bispectral index, of the drugs used for sedoanalgesia in the emergency department
Yazar: RABİA DEĞER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Analjezi = Analgesia ; Bilinçli sedasyon = Conscious sedation ; Bispektral indeks = Bispectral index ; Fentanil = Fentanyl ; Midazolam = Midazolam ; Propofol = Propofol

Özet:
Amaç: Çalışmamızda acil serviste propofol-fentanil ve propofol-midazolam kombinasyonları kullanılarak prosedürel sedasyon yapılan hastaların, sedasyon derinlikleri, temel bilişsel seviyeye dönme zamanları bispektral indeks kullanılarak araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda ilaç kombinasyonlarına göre propofol-fentanil (Grup 1) ve propofol midazolam (Grup 2) grupları oluşturulmuş, her birine kendilerinden onam alınan 50 hasta alınmıştır. Propofol-fentanil grubundan 6, propofol-midazolam grubundan 3 kişi çeşitli sebeplerle çalışmayı tamamlayamamamıştır. Prospektive ve çift kör olarak yürütülen çalışmada, Grup 1 ve Grup 2'ye sırası ile IV propofol 1 mg/kg ve IV fentanil 1μg/kg kombinasyon tedavisi ile IV propofol 1 mg/kg ve IV midazolam 0,05 mg/kg kombinasyon tedavisi uygulanmıştır. Bu ilaç dozları maksimum dozlardır, maksimum dozun yarısı prosedür başlangıcında verilmiş, kalan kısmı titre edilmiştir. Bu hastalar prosedür boyunca BİS ve hasta başı monitör ile monitörize edilmiş, dakika dakika her bir hastanın BİS değerleri ve vital parametreleri kaydedilmiştir. Hastaların dakika BİS değerleri, en düşük BİS değerleri, hangi dakikada bu değere ulaştıkları, buna karşılık gelen vital parametreler, BİS 90 üzerine çıkma zamanları gibi veriler her iki grup özelinde elde edilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS 20 istatistik analiz programı ile analiz edilmiş, verilerin analizinde Independent Samples t testi ve ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Gruplara randomizasyonu yapılan bu hastaların 44 tanesi Grup 1, 47 tanesi Grup 2'de yer almaktaydı. Hastaları yaşları, kiloları, cinsiyetleri arasında her iki grup arasında anlamlı fark yoktu, yani her iki grup da homojendi. Çalışmaya alınan bu 91 hastanın fraktür, dislokasyon, fraktür ile dislokasyon tanıları mevcut olup,kendileri ile ayrıntılı konuşularak onam alınmış ve prosedürel sedasyon uygulanmıştır. Her iki grubun başlangıç BİS değerleri arasında (0. dakika) ve vital parametreleri arasında da anlamlı fark bulunmayıp, 1. dakikadan itibaren 8. dakikaya kadar her dakikada, Grup 2 daha düşük BİS değerlerine ulaşmıştır. Bu 7 dakika oyunca bu farklar istatistiksel olarak anlamlı seyretmiştir. En düşük BİS değerleri Grup 1 için 77,3 iken, Grup 2 için 66,57 olup, bu durum her iki grup arasında anlamlılık ifade etmiştir (p<0,0001). Grup 2 prosedür boyunca daha düşük BİS değerlerine ulaşmış, hastaların daha derin sedasyona indiği kaydedilmiş, Grup 1'in tamamı 23. dakikada uyanmışken, Grup 2 için bu süre 30 dakika olmuştur. Başlangıç BİS seviyesine dönme ortalamaları ise Grup 1'de 11,68 dakika, Grup 2'de 15,81 dakikadadır. Bu durum her iki grup arasında anlamlı fark oluşturmaktadır (p=0,001).
Sonuç: Çalışmamızda, daha kısa uyanma süreleri ve daha derin olmayan sedasyon seviyeleri için propofol-fentanil kombinasyonu propofol-midazolam kombinasyonundan daha üstün tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bispektral İndeks, Fentanil, Midazolam, Propofol, Prosedürel Sedasyon ve Analjezi

Abstract:
Objective: In our study, the depth of sedation and the time to return to basic cognitive level of patients who underwent procedural sedation using propofol-fentanyl and propofol-midazolam combinations in the emergency department were investigated using the bispectral index (BIS).
Material Method: In our study, propofol-fentanyl (Group 1) and propofol- midazolam (Group 2) groups were formed according to drug combinations, and 50 patients were included in each of whom consent was obtained. 6 patients from the propofol-fentanyl group and 3 patients from the propofol-midazolam group could not complete the study for various reasons. In the prospective and double-blind study, IV propofol 1 mg/kg and IV fentanyl 1μg/kg combination therapy and IV propofol 1 mg/kg and IV midazolam 0,05 mg/kg combination therapy were administered to Group 1 and Group 2, respectively. These drug doses are maximum doses, half of the maximum dose given at the beginning of the procedure, the remainder being titrated. These patients were followed with BIS and bedside monitor throughout the procedure, and BIS values and vital parameters of each patient were recorded minute by minute. Data such as the minute BIS values of the patients, the lowest BIS values, the minute at which they reached this value, the corresponding vital parameters, and the time to exceed BIS 90 were obtained for both groups. The obtained data were analyzed with the IBM SPSS 20 statistical analysis program, and Independent Samples t-test and chi-square test were used in the analysis of the data.
Results: Of these patients who were randomized to groups, 44 were in Group 1 and 47 in Group 2. There was no significant difference between the two groups in terms of age, weight and gender of the patients, that is, both groups were homogeneous. Fractures, dislocations, fractures and dislocations were diagnosed in these 91 patients included in the study, informed consent was obtained after detailed discussion, and procedural sedation was applied. There was no significant difference between the initial BIS values (0. minute) and vital parameters of both groups. From 1 minute to 8 minutes, Group 2 reached lower BIS values every minute. During these 7 minutes, these differences were statistically significant. While the lowest BIS values were 77,3 for Group 1, it was 66,57 for Group 2. This situation was significant between both groups (p<0,0001). Group 2 achieved lower BIS values throughout the procedure, and it was noted that patients descended into deeper sedation. While the whole of Group 1 woke up at the 23rd minute, this time was 30 minutes for Group 2. The mean of returning to the initial BIS level was 11,68 minutes in Group 1 and 15,81 minutes in Group 2. This situation creates a significant difference between both groups (p=0,001). Conclusıon: In our study, propofol-fentanyl combination was found to be superior to propofol-midazolam combination for shorter awakening times and non-deeper sedation levels.
Keywords: Bispectral Index, Fentanyl, Midazolam, Propofol, Procedural Sedation and Analgesia