Türk Romanında korku türü (1990-2023)
The horror genre in Turkish Literature (1990-2023)
Yazar: ECE AYŞENUR EREN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARATAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk Romanında Korku Türü (1990-2023)
    Türk edebiyatında korku, tür olarak roman örneklemi üzerinden tanımlanır. Korku romanı incelenirken korku figürü ve korku kaynağı gibi terimler oluşturularak türün genel özellikleri tespit edilir. Korku figürü romandaki tehdidi arz eden kişi, nesne ya da canlı iken korku kaynağı arz edilen tehdidin adıdır. 
    Tekinsiz korku, toplumsal korku, psikolojik korku ve figür korkusu olmak üzere dört alt başlıkta sınıflandırılan korkunun alt türlerinin ayrımı, korku figürü ve korku kaynağı ölçütleriyle yapılır. Korku türünün, Türk romanındaki örnekleri zaman dizinsel olarak aktarıldıktan sonra sınıflandırma göz önünde bulundurularak 1990 ile 2023 yılları arasında basılan yirmi sekiz korku romanı incelenir. 
    Okuyucuda korku duygusunu oluşturmayı amaçlayan korku türünün derinlikli olarak anlaşılabilmesi için romanların sunduğu imkân çerçevesince Freud ve Jung'un korku duygusuna dair görüşlerinden yararlanılır. Korku duygusunun çeşidi olarak tekinsizlik hissini merkeze alan ve korku figüründe doğaüstülüğün bulunmadığı romanlar tekinsiz korku olarak adlandırılır. Söz konusu romanlarda tekinsizlik hissinin oluşum aşamaları modellenerek tekinsiz olay örgüsü oluşturulur. Tekinsiz korku romanlarının tamamında bulunan olay örgüsü, Freud'un tekinsiz tanımından yola çıkarak tasarlanır. Korku figürünün doğaüstü olup olmadığına bakılmaksızın psikanaliz ve analitik psikolojinin kavramlarıyla açıklanmasına ihtiyaç duyulan romanlar, psikolojik korku türüne dâhil olur. Korku figürünün doğaüstü özellikler gösterdiği ve korku kaynağıyla kültürel, tarihî korkuları içeren alt tür, toplumsal korkudur. Korku figürü ve korku kaynağı, kültüre has korku kodlarını toplumsal hafızayı kullanarak aktarır. Korku figürünün oluşumunda ölüm tabusu bulunan dördüncü alt tür, figür korkusudur.
Türk romanında korku türünün 90'lı yıllardan itibaren örneklerinin arttığı görülür. Söz konusu örneklerin yazınsal kaygıyı öncelemediği söylenebilir. Yazınsal kaygıyla ele alınan romanların sayısındaki artışın 2000'li yıllarda gerçekleştiği tespit edilir.
Anahtar Kelimeler: Korku, roman, Türk edebiyatında korku türü.

Abstract:
The Horror Genre in Turkish Literature (1990-2023)
The horror in Turkish literature has been identified via a sample of novels as a form. The generic features of the genre have been designated by generating such terms as the horror figure and the source of horror as the horror novels are being analyzed. The horror figure refers to the person, subject, whereas the source of horror refers to the threat being at stake. 
Categorized within four subtitles as uncanny, folkloric horror, psychological horror and horror of figure, the subgenres of the horror have been identified based on the horror figure and the source of horror. After the samples of the horror genre are pointed out in the Turkish novels chronologically, twenty eight horror novels published between the years of 1990-2023 have been analyzed observing the classification.  
The approaches of Freud and Jung as to the feeling of horror have been exploited so as to comprehend the horror genre, which intends to create a feeling of horror in the reader, in depth as much as the said novels are capable of. Novels focusing on the sense of uncanny as a type of the feeling of horror, and not embodying supernaturality in the horror figure are referenced as uncanny.  The phases of creating the sense of uncanny in the said novels have been modeled, and the pattern for the plot of uncanny has been drawn.
It's been observed that the samples of the horror genre advanced after the 90s in the Turkish novels. It is possible to reckon that the said samples have not observed a literary style. It's been determined that the number of novels handled with a perspective of literary style has increased after the 2000s.  

Key Words: Horror, novel, the horror genre in the Turkish literature.