Olumlayıcı toplumsal gündem açısından yapıcı gazetecilik: Ulusal haber portalları üzerine bir inceleme
Constructive journalism in the context of positive social agenda: An analysis of national news portals
Yazar: NAZLIHAN ŞİMŞEKLER
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜLLÜPUNAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Araştırma, nitel bir içerik analizine dayalı olarak gerçekleştirilmiş ve Türkiye'deki çeşitli haber portalları (Aydınlık, Habertürk, Sözcü, Yeni Şafak, Milliyet) örneğiyle uygulanmıştır. Yapıcı gazetecilik, olumsuz olaylara ek olarak çözüm yollarını ve olumlu gelişmeleri ön plana çıkararak toplumsal faydayı artırmayı hedefleyen bir habercilik türüdür. Bu çalışmada Türkiye'deki medya pratikleri yapıcı gazetecilik açısından değerlendirilmiş ve bu tür gazeteciliğin ulusal haber portallarında nasıl yer aldığı ele alınmıştır. Araştırma, nitel bir içerik analizine dayalı olarak gerçekleştirilmiş ve Türkiye'deki çeşitli haber portalları (spor, ekonomi, toplumsal, teknoloji ve siyaset gibi kategoriler) üzerinde uygulanmıştır.
Araştırma örneklemi olarak seçilen haber portallarındaki yapıcı gazetecilik örnekleri analiz edilerek, bu yaklaşımın toplumsal farkındalık yaratma potansiyeli değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, yapıcı gazeteciliğin Türkiye'deki ulusal medya organlarında olumlu toplumsal değişimler yaratma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu gazetecilik uygulamalarının, haber tüketicilerinin olumsuz duygulara kapılmasını azaltarak daha umut verici bir medya deneyimi sağladığı gözlemlenmiştir. Araştırmada incelenen farklı haber portallarından toplanan 25 haber içeriğinin analizi, yapıcı gazeteciliğin ne derece benimsendiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, yapıcı gazeteciliğin Türkiye medyasında daha geniş bir kabul görebileceğine ve medya pratiğinde önemli bir dönüşüm yaratabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar bulgular, yapıcı gazetecilik ilkelerinin Türkiye'deki medya organları tarafından sınırlı bir şekilde benimsendiğini, ancak bu yaklaşımın toplumsal fayda sağlama açısından önemli bir potansiyel taşıdığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla medya kuruluşlarının yapıcı habercilik yöntemlerini daha fazla uygulaması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
The research was conducted based on a qualitative content analysis and applied to various news portals in Turkey, including Aydınlık, Habertürk, Sözcü, Yeni Şafak, and Milliyet. Constructive journalism is a form of reporting that seeks to enhance societal benefits by emphasizing solutions and positive developments alongside negative events. This study evaluates media practices in Turkey from the perspective of constructive journalism and examines how this journalistic approach is represented in national news portals. The research was carried out using qualitative content analysis applied to Turkish news portals across categories such as sports, economy, society, technology, and politics.
As part of the research sample, examples of constructive journalism from selected news portals were analyzed to assess the potential of this approach to foster social awareness. The findings revealed that constructive journalism holds the potential to drive positive societal changes in national media outlets in Turkey. Furthermore, it was observed that these journalistic practices reduce the likelihood of news consumers developing negative emotions, thus providing a more hopeful media experience. The analysis of 25 news articles collected from various news portals demonstrated the extent to which constructive journalism has been adopted. These results indicate that constructive journalism could gain wider acceptance in Turkish media and lead to significant transformations in media practices.
Key findings suggest that while the principles of constructive journalism are only partially adopted by media organizations in Turkey, this approach holds substantial potential for delivering societal benefits. Therefore, it is recommended that media organizations increasingly adopt constructive journalism methods.