Hızlı büyüme potansiyeline sahip yerleşim alanlarının detaylı toprak etütleri ve arazi değerlendirmeleri: Mustafalar Köyü örneği, Adana
Detailed soil survey and site assessments of urban spaces with quick growth potential: Case study of Mustafalar, Adana
Yazar: BAYRAM ÇAĞDAŞ DEMİREL
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENOL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Gelişen dünyada hızla artan nüfus kentsel alan ihtiyacını arttırmış ve tarımsal arazileri daha çok tehdit eder hale gelmiştir. Adana ili 19. yüzyılın sonlarında Çukurova'nın tarıma açılmasıyla daha sonra da sanayileşme ve kırsaldan kente göçlerin devam etmesiyle, son 30 yılda 5 kat büyüme göstermiştir. Adana ilinin Mustafalar köyündeki bu tez çalışmasında, karar vericilerin artan kentsel alan ihtiyaçlarını karşılarken, doğal kaynakları tehdit etmeden, ideal arazi kullanım şekillerine uyabilmeleri için, altlık olarak kullanabilecek, detaylı toprak etütleri ve arazi değerlendirme çalışmaları yapılmıştır. Mustafalar köyü ve çevresinde 17.320 dekarlık alanda gerçekleştirilen çalışmada, 8 farklı toprak serisi tespit edilmiş ve bu toprak serileri Toprak Taksonomisine göre Alfisol, Inceptisol ve Entisol ordolarında sınıflandırılmıştır. Çalışma alanında yapılan analizler ve tanımlamalar sonucunda; toprakların %71.67'sinin çok kireçli (%7-25), %50'den fazlasının ince bünyeli kil tekstürde, % 61'inin sığ derinlikte (0-30 cm), %48'inin eğimli veya çok dik eğimli (%12+) ve Katyon Değişim Kapasitesinin en yüksek 38,50 me/100 gr olduğu belirlenmiştir. Yapılan toprak etüd-haritalama ve değerlendirme çalışmaları sonucunda da; Detaylı Temel Toprak Haritası, Arazi Yetenek Sınıflaması Haritası, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (TKAKK)'na göre sınıflama Haritası ve Potansiyel Kullanım Haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan bu haritalardan çalışma alanında en fazla %55 oranla VI. sınıf araziler bulunurken yine bu alandaki arazilerin TKAKK' ya göre %84'ü Marjinal Tarım Arazisi, %11'i Mutlak Tarım Arazisi ve %5'i Tarım Dışı Arazi olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca Mustafalar köyü ve çevresinde gelecek 5-10 ve 15 yıl için arazi kullanımı önerisi haritaları oluşturulmuştur.

Abstract:
Rapidly increasing population in the developing world raised the need of urban development and became more threatening to the farmlands. Adana province has grown 5 times in the last 30 years upon Çukurova's introduction to agriculture, later on industrialism and continuing immigration from country to city at the end of 19th century. In this thesis study in Mustafalar village in Adana province, detailed soil surveys and land evaluation studies which can be used as base for the decision makers complying with the ideal land use ways without threatening natural sources while fulfilling the increasing needs for urban areas were carried out. In the study carried out on 17,320 decare land in and around Mustafalar village, 8 different soil series were detected and these soil series were classified according to Soil Taxonomy in Alfisols, Inceptisol and Entisol orders. As a result of soil survey mapping and evaluation studies, Detailed Soil Survey Map, Land Capability Classification Map, Classification Map in accordance with the law no. 5403 Soil Protection and Land Use Act and Potential Use Map were composed. While there were VI. class lands at the most with 55% rate at the study field of these maps composed, and again 84% of these lands were as Marginal Farmland, 11% as Absolute Farmland and 5% as Non-Agricultural Land according to TKAKK. Moreover, 3-stage land use suggestion maps were formed in and around Mustafalar village for the future years.