Üniversite öğrencilerinde erken dönem uyumsuz şemalar, mizah tarzları ve psikolojik uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationships between early maladaptive schemas, humor styles and psychological adjustment in university students
Yazar: MERVE AÇIKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEF ERCÜMENT YERLİKAYA
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Mizah tarzları = Humor styles ; Psikolojik uyum = Psychological adjustment ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma,  erken dönem uyumsuz şemalar, mizah tarzları ve psikolojik uyum arasındaki ilişkileri incelemek ve mizah tarzlarının erken dönem uyumsuz şemaları ile psikolojik uyum arasındaki ilişkide aracı rolü olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma korelasyonel (ilişkisel) nitelikte olan kesitsel bir araştırmadır.
Araştırma örneklemi; 2021-2022 yılında Çukurova ve Çağ Üniversitelerinde öğrenimine devam eden, 18-45 yaş arası (ort. =21.36, S=2,51), 292'si kız 116'sı erkek olmak üzere toplam 408 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Young Şema Ölçeği (YŞÖ-KF3), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ-21) ve Mizah Tarzları Ölçeği (MTÖ) ölçme araçları ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Toplanan veriler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Çoklu Aracılık Analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda kendini geliştirici mizah tarzının, kopukluk ve zedenmiş otonomi şema alanları ile psikolojik uyum arasında aracı rolü olduğu bulunmuştur. Kendini yıkıcı mizah tarzının ise kopukluk ve zedelenmiş otonominin yanı sıra diğeri yönelimlilik şema alanı ile psikolojik uyum arasında aracı rolü olduğu saptanmıştır.
Araştırma sonuçları ilgili literatür aracılığı ile tartışılmış, sonuçlara yönelik olası açıklamalar yapılmıştır. Araştırmanın sınırlılıkları ve gelecekte yapılacak olan çalışmalar için öneriler belirtilmiştir.

Abstract:
This research was conducted to investigate the relationship between early maladaptive schemas, humor styles and psychological adaptation and also to determine whether the humor styles have a mediating role in the relation between early maladaptive schemas and psychological adaptation. This study is a cross-sectional study with a correlational nature.
Research sample consists of a total of 408 university students, 292 girls and 116 boys, between the ages of 18-45 (mean =21.36, S = 2.51), stuying at Çukurova University and Çağ University in 2021-2022 academic year. In the data collection process for the research, the Young Schema Scale (YSQ-S3), Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-21) and Humor Styles Scale (HSQ) and the Personal Information Form prepared by the researcher were used. The gathered data were analyzed using Pearson Product Moment Correlation Analysis and Multiple Mediation Analysis methods.
As a result, it was found that self-enhancing humor style has a mediating role between disconnection and impaired autonomy schema areas and psychological adjustment. On the other hand, significant mediating effects for self-destructive humor style was found in the relationships between disconnection, impaired autonomy, other-directedness schema domains and psychological adaptation.
The results were discussed through the relevant literature, and possible explanations for the results were made. The limitations of the study and suggestions for future studies are stated.