Laboratuvar otomasyon sisteminin sonuç verme süresine etkisinin incelenmesi
The effect of laboratory automation on intra-laboratory turnaround time
Yazar: RAZİYE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. CEVVAL ULMAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Hizmet süreçleri = Service processes ; Kullanıcı otomasyonu = User automation ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Otomasyon = Automation ; Otomasyon sistemleri = Automation systems ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Laboratuvar Otomasyon Sisteminin Sonuç Verme Süresine Etkisinin İncelenmesi
Amaç: Test istek sonuç süreleri (TAT: Turnaround Time), toplam laboratuvar performansının anahtar göstergelerinden biridir. Çalışmamızın amacı, total laboratuvar otomasyonu (TLA) kurulumundan sonra (Ekim-Aralık 2016) Hafsa Sultan Hastanesi Merkez Laboratuvarının laboratuvar içi TAT'ını değerlendirmek ve pre-TLA dönemi (Ekim-Aralık 2015) ile karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Laboratuvar içi TAT, mean IR-TAT ve aykırı değer yüzdeleri (OP-TAT) kullanılarak değerlendirildi. Değerlendirme için farklı ölçüm yöntemleri temsil eden yedi test Albumin, Alanin Aminotransferaz (ALT), Üre, Potasyum, Beta Human Koryonik Gonodotropin (β-hCG), Troponin I, Tiroid Stimulan Hormonu (TSH) seçildi. Rutin, acil ve stat istemleri ayrı ayrı değerlendirildi. İstatistiksel analiz, OpenEpi programında t testi kullanılarak gerçekleştirildi.
Bulgular: Post-TLA döneminde rutin Albumin, ALT, Üre, Potasyum, β-hCG, Troponin I ve TSH testlerinde mean IR-TAT; sırasıyla 105.6, 105, 104.4, 104.5, 122.8, 112.5 ve 133.6 dakika olarak belirlendi. Pre-TLA dönemine göre β-hCG, Troponin I ve TSH testlerinde mean IR-TAT ve OP-TAT değerlerinde artma, diğer dört testte ise azalma tespit edildi. Acil testler için, post-TLA döneminde mean IR-TAT sırasıyla 64.9, 62.8, 62.7, 61.2, 68.7, 50.4 ve 75.8 dakika idi. Acil örneklerde tüm mean IR-TAT değerlerinde artma saptandı. Beklenmedik acil test hacim artışının da (%32.8) bunda etkisi oldu. Düzeltici faaliyet olarak acil servise stat test paneli açıldı ve troponin I testi için numune türü serumdan lityum heparinli plazmaya dönüştürüldü. Temmuz-Eylül 2017 döneminde Albümin, ALT, Üre, Potasyum, β-hCG ve Troponin I stat testleri için mean IR-TAT; sırasıyla 38.8, 38.1, 38, 38.1, 61.2 ve 41.9 dakika olarak saptandı, 60. dakikalarda aykırı değerler incelendiğinde β-hCG dışında tümü <%10 olarak bulundu. Acil testler için aykırı değerler ancak 180. dakikada tümü için <%10 olarak bulundu.
Sonuç: TLA, büyük miktarda numunenin verimli bir şekilde yönetilmesine yardımcı olur. Bununla birlikte, acil numunelerdeki uzun IR-TAT değerleri, stat uygulaması, manuel santrifüj, farklı cihaz kullanımı ve örnek türünün değiştirilmesi gibi adım adım düzeltici stratejiler IR-TAT iyileştirmesiyle sonuçlandı.

Abstract:
The Effect of Laboratory Automation on Intra-Laboratory Turnaround Time
Background: Intra-laboratory turnaround time (TAT) is a key indicator of total laboratory performance. The aim of our study was to evaluate the intra-laboratory TAT of Hafsa Sultan Hospital Central Laboratory after laboratory automation (TLA) implementation (October-December 2016) and to compare it to that in the preautomation period (October-December 2015). 
Method: Intra-laboratory TAT was evaluated both as the mean TAT enrolled and the percentage of outlier (OP) exams. Mean, median and percentage of outlier (OP) for IR-TAT were compared as pre and post automation using seven representative tests (Albumin, Alanin Aminotransferaz (ALT), Urea, Potassium, Beta Human Chorionic Gonodotrophin (β-hCG), Troponin I, Thyroid Stimulating Hormone (TSH)) based on different methods and requests. Comparison tests were carried out using t test in OpenEpi program. 
Results: The mean IR-TAT for routine Albumin, ALT, Urea, Potassium, β-hCG, Troponin I and TSH were; 105.6, 105, 104.4, 104.5, 122.8, 112.5 and 133.6 minutes, respectively at the post TLA period. We found a decrease in all mean IR-TAT and OP's except for β-hCG, Troponin I and TSH. For urgent tests mean IR-TAT were 64.9, 62.8, 62.7, 61.2, 68.7, 50.4, 75.8 minutes respectively again at the post TLA period. Longer mean IR-TAT with the unexpected volume increase (%32.8) was the effect detected in urgent samples. Stat tests were introduced for Emergency department and sample type changed from serum to plasma as corrective action for Troponin I. The mean IR-TAT for stat tests for Albumin, ALT, Urea, Potassium, β-hCG, and Troponin I were; 38.8, 38.1, 38, 38.1, 61.2 and 41.9 minutes respectively in July-September 2017. When outliers were examined at 60 minutes, all except for β-hCG were found to be <10%. The outliers for the emergency tests were <10% for all at 180 minutes.
Conclusion: TLA helps to efficiently manage large volumes of samples. However, the longer IR-TAT of urgent samples yielded a need for stat implementation with manual processing at both the initial centrifugation stage and front loading directly on to a new analyzer. Step by step corrective strategies such as stat implementation and change of sample type resulted in definite IR-TAT improvement.