Sağlık hizmetleri alanı öğrencilerinin öz-etkililik-yeterlik düzeyleri ile klinik uygulamada yaşadıkları stresin ilişkisi
The relationship between self-efficacy-sufficiency level of health care students and the stress experienced in clinical practice
Yazar: HİLAL KÜÇÜKOSMANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGİ GÜLSEVEN KARABACAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Stres = Stress ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Öğrenciler-sağlık meslek okulları = Students-health occupation

Özet:
Amaç: Bu araştırma, sağlık hizmetleri alanı öğrencilerinin öz-etkililik-yeterlik düzeyinin klinik uygulamada yaşadıkları stresle ilişkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve karşılaştırmalı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında Trabzon ilindeki Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinin Sağlık Hizmetleri Alanında öğrenim gören ve staja devam eden 12. sınıf öğrencilerinden 600 öğrenci oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Demografik Bilgi Formu", "Klinik Stres Anketi" ve "Öz-Etkililik-Yeterlik Ölçeği" kullanıldı. Veriler Independent Samples t test, One-Way ANOVA, Post Hoc testlerinden Tukey veya Tamhane's T2 ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular: Öğrencilerin Klinik Stres Anketi toplam puan ortalamasının 28,21±11,56, Öz-Etkililik-Yeterlik Ölçeği toplam puan ortalamasının 85,21±12,53 olduğu belirlendi. KSA "mücadele" ve "yarar" alt boyutları ile ÖEYÖ "davranışı tamamlama" ve "engellerle mücadele" alt boyutları ve toplamı arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde (r=0,13 ile 0,20 arasında) anlamlı ilişkiler (p<0,05) olduğu görüldü. KSA "tehdit", "zarar" alt boyutları ve toplamı ile ÖEYÖ "davranışı başlatma", "davranışı sürdürme" alt boyutları ve toplamı arasında ise negatif yönde ve zayıf düzeyde (r=-0,12 ile -0,30 arasında) anlamlı ilişkiler (p<0,05) olduğu saptandı. 
Sonuç: Öğrencilerin klinik stres düzeyinin düşük, öz-etkililik-yeterlik düzeyinin ortanın üstünde olduğu ve öz-etkililik-yeterlikleri arttıkça klinik streslerinin azaldığı sonucuna varıldı.  
Anahtar kelimeler: Sağlık hizmetleri, Öğrenci, Öz yeterlik, Stres

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the relationship between self-efficacy- sufficiency level of students and the stress experienced in clinical practice.
Materials and Methods: The research is a descriptive and comparative study. The sample of the study consisted of 600 students from 12th grade students studying in the field of Health Services of Vocational and Technical Anatolian High Schools in Trabzon in the 2017-2018 Academic Year."Demographic Information Form", "Clinical Stress Scale" and "Self-Efficacy- Sufficiency Scale" were used to collect data. Data were evaluated with Independent Samples t test, One-Way ANOVA, Post Hoc tests by Tukey or Tamhane Posts T2 and Pearson correlation analysis. 
Findings: It was determined that the total score average of Clinical Stress Scale of students was 28.21 ± 11.56, Self-Efficacy- Sufficiency Scale was 85,21±12,53. Positive and weak (between r=0,13 ile 0,20) meaningful relationships (p<0,05) were found between the sub-dimensions of the fighting and benefit Scale of the CSS and the ssub-dimensions and sum of completion and combating with barriers of the SESS. Negative and weak (between r = -0,12 to -0,30) meaningful relationships (p<0,05) were found between the threat, loss sub-dimensions and sum of the CSS and behaviour initiation, behaviour continuation sub-dimensions and sum of the SESS.
Results: It was concluded that the clinical stress level of the students is low, the self-efficacy- sufficiency level is above the middle and as the self-efficacy- sufficiency levels increases, clincal stress decreases.
Key Words: Health Services, Student, Self-efficacy, Stress