Sağlık yöneticilerinin mesleki benlik saygısı ile iş tatmini arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health managers' professional self-esteem and job satisfaction
Yazar: GAMZE DURUM
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki benlik saygısı = Occupational self-esteem ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators ; Sağlık yönetimi = Health management ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma, sağlık yöneticilerinin mesleki benlik saygısı ile iş tatmini düzeylerini belirlemek, sosyo-demografik ve meslek özelliklerine göre farklılıklarını ortaya koymak ve mesleki benlik saygısı ile iş tatmini arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini, Sağlık İdarecileri Dernekler Federasyonu (SİDEF)'na bağlı derneklere üye farklı yönetsel kademelerde görev yapan 700 sağlık yöneticisi oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 248 kişi olarak hesaplanmış, rastgele örnekleme ile 261 kişi araştırmaya online olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Arıcak (1999) tarafından geliştirilen Arıcak Mesleki Benlik Saygısı ve Weiss ve ark. (1967), tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlanması Baycan (1985) tarafından gerçekleştirilen Minnesota İş Tatmini ölçekleri kullanılmıştır. Veriler web tabanlı anket aracılığıyla toplanmıştır.

Araştırma sonucunda sağlık yöneticilerinin mesleki benlik saygısı ve iş tatmini düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırma grubunun mesleki benlik saygısı medeni durum, görev yaptıkları birim, mesleği seçme durumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Evli bireylerin mesleki benlik saygısı bekârlara göre; idari mali hizmetler biriminde çalışanların, otelcilik ve hasta hizmetleri ile destek hizmetlerinde çalışanlardan daha yüksektir. En yüksek mesleki benlik saygısı mesleği kendi isteğiyle tercih edenlere aittir. Mesleki benlik saygısı incelendiğinde cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, çalışma süresi, iş unvanına değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırma grubunun iş tatmini ve içsel tatmin alt boyutunda öğrenim düzeyi, görev yapılan birim ve mesleği seçme durumuna göre arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ancak iş tatmini ve içsel tatmin alt boyutunda yaş, cinsiyet, medeni durum, çalışma süresi, iş unvanı istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Dışsal tatmin alt boyutu öğrenim düzeyi ve görev yaptıkları birime göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Lisansüstü mezunların lisans mezunlarına göre işlerinden daha fazla tatmin olduğu, koordinatör\direktör olanların iş tatminlerinin diğer iş unvanına sahip sağlık yöneticilerine göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. En yüksek iş tatmini ve içsel tatmin mesleği kendi isteğiyle tercih edenlere aittir. Yapılan kolerasyon analizi sonucunda, ikisi arasında pozitif anlamlı orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonucunda sağlık yöneticilerinin mesleki benlik saygısı ve iş tatmini arasında pozitif anlamlı orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Yapılan doğrusal regresyon analiz sonuçlarına göre; sağlık yöneticilerinin iş tatmininin mesleki benlik saygısına pozitif yönde ve orta düzeyde etkisi bulunmaktadır. Sağlık yöneticilerinin lisansüstü eğitimlerinin desteklenmesi, sağlık kurumlarında görev tanımlarının yapılması, kariyer planlamasının belirlenmesi, mesleğin bilinçli seçimi için üniversite ve meslek derneklerinin tanıtımları artırması önerilebilir.

Abstract:
This research was conducted to determine the occupational self-esteem and job satisfaction levels of health administrators, to reveal their differences according to their socio-demographic and occupational characteristics, and to examine the relationship between professional self-esteem and job satisfaction. The universe of the study consists of 700 health administrators working at different managerial levels, who are members of associations affiliated to the Federation of Health Administrators Associations (SIDEF). The sample size was calculated as 248 people, and 261 people participated in the research online with random sampling. As a data collection tool, Personal Information Form,  Professional Self-Esteem scale developed by Arıcak (1999), and Minnesota Job Satisfaction scale developed by Weiss et al. (1967) and adapted into Turkish by Baycan (1985) were used. The data were collected through a web-based survey.

As a result of the research, it was determined that the occupational self-esteem and job satisfaction levels of health administrators were high. Professional self-esteem of the research group differs significantly according to marital status, the unit they work in, and the choice of profession. Married individuals' professional self-esteem is higher than singles and those working in administrative financial services units compared to those working in hotel management,  patient services, and support services have higher level of professional self-esteem. The highest professional self-esteem belongs to those who voluntarily choose the profession. When the professional self-esteem was examined, no significant difference was found according to the variables of gender, age, education level, working time, job title. Statistically significant differences were found between the study group's job satisfaction and internal satisfaction sub-dimension according to the education level, the unit of work and the choice of profession. However, no statistically significant difference was found in the sub-dimensions of job satisfaction and internal satisfaction according to age, gender, marital status, working time, job title. The extrinsic satisfaction sub-dimension shows statistically significant differences according to the education level and the unit they work in. It has been found that postgraduates are more satisfied with their jobs than undergraduates, and that the job satisfaction of coordinators/directors is higher than health managers with other job titles. The highest job satisfaction and inner satisfaction belong to those who choose the profession voluntarily. As a result of the correlation analysis, a positive significant moderate relationship was found between the two. As a result of the research, a positive and moderate relationship was found between the professional self-esteem and job satisfaction of health administrators. According to the results of linear regression analysis; job satisfaction of health managers has a positive and moderate effect on professional self-esteem. Supporting postgraduate education of health managers, making job descriptions in health institutions, determining career planning, and increasing the promotion of universities and professional associations for the conscious choice of the profession can be suggested.