Oligopol piyasalarda ilaç sektörü
Oligopoly markets in drug market
Yazar: SEZGİ SAHİLLİ SEYYAH
Danışman: PROF. DR. BAHADIR AYDIN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Ekonomik etki = Economic effect ; Küreselleşme = Globalization ; Oligopol = Oligopoly ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector

Özet:
İlaç endüstrisi, yapısal nedenlerle yoğun monopolcü özellikler taşıyarak tekelleşme eğilimi gösterdiği için çok uluslu şirketlerin kar aracı haline gelmiştir. Vazgeçilmez bir ürün olan ilacı ve ilaç sektörünü, kapitalist piyasa ekonomisinin dinamiklerine bırakmak kamusal haklar konusunda ciddi sakıncalar taşımaktadır. Günümüzde ilaç piyasasında, kamu otoritesinin mutlak denetim ve müdahalesine dayalı bir sistemden çok, sermayenin yoğunlaştığı ve piyasanın çok uluslu şirketler tarafından merkezileştirildiği bir sistemin hakim olduğu görülmektedir. Bu durumda çalışmanın temel amacı, ilaç sektöründe oligopolcü yapının nasıl oluştuğu, bunun dünyada ve Türkiye'de mevcut mevzuatlar ve uygulamalar ile rekabetin işleyişini nasıl etkilediği ve ilacın vazgeçilmez ve toplumsal özelliğine dayalı bir sistemin oluşturulabilmesine yönelik gerekli politika önerilerinin açıklanmasıdır. Bu incelemeyi yapabilmek için öncelikle oligopol piyasalarının temel yapısı, ilaç piyasalarının arz ve talep yönünden incelenmesi, ilaç piyasasının temel konuları olan, patent koruması, Ar-Ge ve monopolleşmenin koşullarının açıklanması, küreselleşme ve çok uluslu şirketlerin ilaç sektöründeki etkileri, serbest pazar koşullarında ve devlet kesiminin yer aldığı pazarlarda fiyat rekabeti ile orijinal ve jenerik ürünlerin kendi aralarındaki rekabeti analiz edilecektir. Tüm bu analizler içinde monopolcü piyasanın oluşmasında rol oynayan yapısal uyum programları ve çok uluslu şirketlerin çıkarlarını koruyan yasalar ve anlaşmalar ele alınacaktır. Sonuç olarak, ilaçta monopolleşme sürecinin Türkiye ilaç sektörüne etkileri ele alınarak bu sürecin hem toplumsal olarak hem de Türkiye ekonomisi açısından etkileri ve yarattığı sonuçlar üzerinde durulacaktır.

Abstract:
The pharmaceutical industry has become a profit tool for multinational corporations because of its monopolistic tendency with structural monopolistic features. Leaving the indispensable product, the medicine and pharmaceutical industry, to the dynamics of capitalist market economics, has serious implications for public rights. Today, it is seen that there is a system dominated by the capital and centralized by the multinational companies, rather than a system based on the absolute control and intervention of the public authority in the pharmaceutical market. The main aim of the study in this case is to explain how the oligopoly work in the pharmaceutical sector is, how it affects the operation of competition and legislation and practices in the world and in Turkey, and the necessary policy proposals for the establishment of a system based on the social and indispensable nature of the drug. In order to be able to do this examination, firstly the basic structure of oligopoly markets, examining drug markets in terms of supply and demand, analysis of the basic issues of the pharmaceutical market, patent protection, disclosure of research and development (R&D) and monopoly conditions, globalization and the effects of multinational companies in the pharmaceutical sector, price competition in free market conditions and markets where the public sector is involved, competition between original and generic products will be analyzed. All these analyzes will cover structural adjustment programs that play a role in the formation of a monopolistic market and laws and agreements that protect the interests of multinational corporations. As a result, the effects of the monopolization process on the pharmaceutical sector in Turkey will be examined and the effects of monopolization process in terms of both social and Turkish economy will be discussed.