Koku kirliliğinin olfaktometre ile belirlenmesi ve dağılımlarının modellenmesi: Kocaeli örneği
Determination of odor pollution by olfactometer and dispersion modeling: A case study of Kocaeli
Yazar: BURCU ERGÜN
Danışman: PROF. DR. HAKAN PEKEY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Endüstriyel kirlilik = Industrial pollution ; Gauss dağılımı = Gaussian distribution ; Çevre analizi = Environmental analysis ; İstatistiksel dağılım = Statistical distribution

Özet:
Günümüzde hızla artan nüfus artışı ile birlikte yerleşim yerleri endüstri bölgelerine yakın bölgelere doğru yaygınlaşmaktadır. Endüstrileşmenin her geçen gün daha da artması ile artan koku kirliliği, sanayi bölgelerine yakın bölgelerde ikamet eden kişileri fiziksel ve psikolojik olarak rahatsız ederek, günlük aktivitelerinde problemler yaşamalarına sebep olabilmektedir. Koku emisyonları kaynağına yakın bölgeleri etkilerken, bölgenin meteorolojik koşullarına ve yer şekillerine bağlı olarak kaynaktan uzak bölgeleri de etkileyebilmektedir. Aynı zamanda birden fazla kaynaktan çıkan koku emisyonlarının birleşerek bölgedeki hava kalitesine daha fazla etkisi olabilmektedir.Çalışma kapsamında Türkiye'nin en önemli sanayi kenti olan Kocaeli'nde, çalışma alanı olarak belirlenen bölgede alan örneklemesi yapılmış olup, laboratuvar ortamında olfaktometrik analiz tekniği kullanılarak koku konsantrasyonları (KB/m3) belirlenmiştir. AERMOD dağılım modellemesi ile elde edilen koku düzeylerinin bölgedeki dağılımı elde edilmiştir. Bölgede yoğun trafiğin yanı sıra birçok farklı sektörden endüstri bulunmakta ve endüstrilere yakın bölgelerde konutlar, hastaneler ve alışveriş merkezleri bulunmaktadır. Bu sebeple kokunun bölgede yaşayanlar üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi için bölgede yaşayanlara anket de uygulanmıştır. Çalışmada kokunun konsantrasyonu, dağılımı ve çevresel etkileri bir arada ele alınmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda sanayi bölgesinde elde edilen yüksek koku düzeyleri bölgede yaşayanları oldukça rahatsız ettiği anlaşılmaktadır. Koku düzeyleri sanayi bölgesinde yerleşim bölgesine nazaran istatistiksel olarak anlamlı bir farlılık (p<0,05) elde edilmiştir. Kokunun sanayi bölgesinden yerleşim bölgesine doğru düzeyleri her ne kadar azalsa da yerleşim bölgesinde yaşayanlar hala kokunun etkileri altında kaldıklarını ve rahatsızlıklarını dile getirmektedirler.

Abstract:
Today, with the rapidly increasing population growth, residents areas are becoming prevalent towards the regions close to the industrial areas. Increased odor pollution with the increase in industrialization may cause people who live in areas close to industrial areas to physically and psychologically, causing problems in their daily activities. While odor emissions affect the regions close to the source, depending on the meteorological conditions of the region and the landforms, it can also affect distant areas. At the same time, odor emissions from more than one source can combine and have a greater impact on air quality in the region. In the study, selected region in the most important industrial city of Kocaeli in Turkey, area sampling is made, odor concentrations using olfactometric analysis technique in the laboratory (OU/m3) were determined. The dispersion of odor levels obtained by AERMOD dispersion modeling in the region was obtained. Besides the heavy traffic in the region, there are industries from many different sectors and there are residences, hospitals and shopping centers in the regions close to the industries. For this reason, in order to determine the effects of the odor on the residents of the region, a questionnaire was also applied to those living in the region. In the study, the concentration, dispersion and environmental effects of the odor are discussed together. As a result of the evaluations, it is understood that the high odor levels obtained in the industrial area uncomfortable the people living in the region. A statistically significant difference (p <0.05) was obtained in the odor levels compared to the residential area in the industrial zone. Although the levels of the odor from the industrial area to the residential area have decreased, those living in the residential area still state their discomfort.