Hematolojik maligniteli hastalarda kan dolaşımı enfeksiyonlarının incelenmesi
İnvestigation of bloodstream infections in patients with hematologic malignancies
Yazar: TUĞBA ÇINAR
Danışman: PROF. DR. BİRCAN KAYAASLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Hematoloji servislerinde 01.06.2019-31.12.2022 tarihleri arasında yatarak tedavi gören hematolojik maligniteli hastalarda gelişen kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) incelenmiştir. Öncelikle merkezimizdeki KDE etkenleri, antimikrobiyal direnç profilleri ve mortaliteyi etkileyen faktörlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bununla birlikte enfeksiyon kaynakları ve tedavi yaklaşımlarını değerlendirerek ampirik tedavi seçimine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Hematoloji servislerinde 01.06.2019-31.12.2022 tarihleri arasında yatarak tedavi edilen, yatış süresince KDE saptanan, 18 yaş ve üzerindeki hematolojik maligniteli hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, primer hastalık tanıları ve hastalığın aktivite durumu, enfeksiyon odakları, etkenleri ve antimikrobiyal duyarlılıkları, ampirik tedaviler ve hastaların klinik seyri
incelenmiştir. Mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörlerini belirlemek için çok değişkenli analiz yapılmıştır. Bulgular: Çalışma döneminde 245 hastada 347 KDE atağı incelenmiştir. Hastaların 98'i (%40) kadın, 147'si (%60) erkek ve ortalama yaşı 49.2±16.2 olarak saptanmıştır. Akut miyeloid lösemi (AML) en sık hematolojik malignite tanısı olup atakların 133'ünde (%38.3) hastaların pirimer tanısı olarak saptanmıştır. Atakların 319'unun (%91.9) monomikrobiyal, 28'inin (%8.1) polimikrobiyal olduğu tespit edilmiştir. KDE etkenlerinin 237'sinin (%63.2) gram-negatif, 134'ünün (%35.7) gram-pozitif bakteriler olduğu saptanmıştır. En yaygın mikroorganizmaların Escherichia coli (n=99, %26.4), koagülaz negatif stafilokoklar (KNS) (n=79, %21.1), Klebsiella pneumoniae (n=73, %19.5) ve Staphylococcus aureus (n=20, %5.3) olduğu tespit edilmiştir. E. coli ve K. pneumoniae'da genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (ESBL) oranlarının sırasıyla %41.4 ve %61.6 olduğu saptanmıştır. Enterobacterales üyelerinde karbapenem direnci %16.9 oranında saptanmıştır. P. aeruginosa'da piperasilin-tazobaktam ve seftazidim direnci sırasıyla %40 ve %26.7 oranında tespit edilmiştir. KNS'lerde metisilin direnci %93.7 iken, S. aureus'da metisin direnci %40 oranında saptanmıştır. Atakların 178'inde (%51.3) enfeksiyon kaynağı saptanamamıştır. Otuz günlük mortalite oranı %17.3'tür. Çok değişkenli analizde ileri yaş (OR=1.037, %95 GA [güven aralığı]=1.008-1.066, p=0.012), hematolojik malignitenin remisyonda olmaması (OR=8.621, %95 GA=2.645-27.778, plt;0.001), CRP yüksekliği (OR=1.007, %95 GA=1.002-1.012, p=0.012), Pitt bakteriyemi skoru (OR=1.302, %95 GA=1.060-1.599, p=0.012), sepsis (OR=3.804, %95 GA=1.224-11.826, p=0.021) ve septik şok gelişimi (OR=4.986, %95 GA=1.254-19.826, p=0.023) mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak saptanmıştır. Sonuç: Hematolojik maligniteli hastalarda KDE'ler önemli bir komplikasyon ve mortalite nedenidir. Hastanemizde KDE'lerin büyük çoğunluğu gram-negatif bakteriler ile gelişmektedir ve tedavi seçeneklerini kısıtlayan yüksek direnç oranları endişe vericidir. Lokal epidemiyolojinin yakın izlenmesi, ampirik tedavinin uygun yönetiminde hayati önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Hematolojik malignite, Kan dolaşımı enfeksiyonu, Bakteriyemi, Mortalite

Abstract:
Objective: In our study, bloodstream infections (BSIs) in patients with hematologic malignancies who were hospitalized in the Hematology services of Ankara Bilkent City Hospital between 01.06.2019 31.12.2022 were investigated. The primary aim of our study is to identify the causative agents of bloodstream infections (BSIs), antimicrobial resistance profiles and factors affecting mortality. In addition, it is aimed to contribute to the selection of empirical treatment by evaluating infection sources and treatment approaches. Materials and Methods: In our study, patients with hematological malignancy aged 18 and over, who were treated as inpatients in Ankara Bilkent City Hospital Hematology services between 01.06.2019 and 31.12.2022, and who were diagnosed with bloodstream infections (BSIs) during their hospitalization, were retrospectively examined. The demographic data of patients, primary disease diagnoses, disease activity status, infection sources, causative agents, antimicrobial susceptibilities, empirical treatments, and the clinical course of patients were examined. Multivariate analysis was conducted to identify independent risk factors associated with mortality. 
Results: During the study period, 347 episodes of bloodstream infections (BSIs) were examined in 245 patients. Of these patients, 98 (40%) were female, 147 (60%) were male, and the mean age was determined to be 49.2±16.2. Acute myeloid leukemia (AML) was the most common diagnosis among hematologic malignancies, identified as the primary diagnosis in 133 episodes (38.3%) of the attacks. It was determined that 319 (91.9%) of the attacks were monomicrobial and 28 (8.1%) were polymicrobial. The causative agents of BSIs were identified as 237 (63.2%) gram- negative and 134 (35.7%) gram-positive bacteria. The most common microorganisms were Escherichia coli (n=99, 26.4%), coagulase-negative staphylococci (CNS) (n=79, 21.1%), Klebsiella pneumoniae (n=73, 19.5%), and Staphylococcus aureus (n=20, 5.3%). The rates of extended-spectrum beta-lactamase (ESBL) in E. coli and K. pneumoniae were determined to be 41.4% and 61.6%, respectively. Carbapenem resistance in Enterobacterales members was observed at a rate of 16.9%. Resistance to piperacillin-tazobactam and ceftazidime in Pseudomonas aeruginosa was found to be 40% and 26.7%, respectively. While CNS exhibited a methicillin resistance rate of 93.7%, methicillin resistance in S. aureus was determined to be 40%. The source of infection could not be detected in 178 (51.3%) of the attacks. The thirty day mortality rate was 17.3%. In the multivariate analysis, advanced age (OR=1.037, 95% CI=1.008-1.066, p=0.012), non-remission of hematologic malignancy (OR=8.621, 95% CI=2.645-27.778, plt;0.001), elevated CRP (C-reactive protein) levels (OR=1.007, 95% CI=1.002-1.012, p=0.012), Pitt bacteremia score (OR=1.302, 95% CI=1.060-1.599, p=0.012), sepsis (OR=3.804, 95% CI=1.224-11.826, p=0.021) and development of septic shock (OR=4.986, 95% CI=1.254-19.826, p=0.023) were identified as independent predictors of mortality.
Conclusion: BSIs are an important cause of complications and mortality in
patients with hematological malignancies. In our hospital, the majority of BSIs occur
with gram-negative bacteria and high resistance rates that limit treatment options are
concerning. Close monitoring of local epidemiology is crucial for the appropriate
management of empirical treatment.
Keywords: Hematological malignancy, Bloodstream infection, Bacteremia, Mortality