Metal katkılı bifazik kalsiyum fosfat/kitosan esaslı doku iskelelerinin üretimi ve karakterizasyonu
Production and characterization of metal doped biphasic calcium phosphate/chitosan based bone scaffolds
Yazar: BURAK ÇEPER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYMA DUMAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜBRA AKBEN
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Kemik, kendini yenileyebilme özelliğine sahip dinamik ve kompozit bir yapıdır. Fakat kemik kayıp oranlarının yüksek olduğu bazı durumlarda kemiğin sahip olduğu bu özellik yetersiz kalabilir. Bu tür olumsuz durumların üstesinden gelebilmek için geleneksel tedavi yöntemlerin yanı sıra yeni bir yaklaşım olan doku mühendisliği uygulamalarına olan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte doku mühendisliğindeki dikkat çekici gelişmeler, dokuya özgü hücre kültürü faaliyetlerini destekleyen iskelelerin üretimi için biyouyumlu ve gerekli özellikleri taşıyan yeni malzemelerin kullanılmasını ve geliştirilmesini gerekli kılmıştır.
Bu tez çalışmasının amacı doku mühendisliği yaklaşımıyla kemik doku oluşumunu sağlayacak optimum gözenekliliğe, mekanik özelliklere ve biyoaktiviteye sahip doku iskelelerinin üretimi ve karakterizasyonudur. Tez çalışması kapsamında dondurarak kurutma yöntemiyle metal katkılı bifazik kalsiyum fosfat (BCP)/kitosan esaslı doku iskelelerin üretimi gerçekleştirilmiştir. Metal katkıları olarak insan vücudunda eser miktarlarda olmalarına rağmen, kemik doku metabolizmasında etkili olan Lantan (La) ve Samaryum (Sm) seçilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında katkısız BCP, La katkılı BCP ve Sm katkılı BCP tozları, sol-jel ve ardından 1200° C'de 3 saat ısıl işleme tabii tutulan prosesleri içeren yöntemle sentezlenmiştir. Sentezlenen tüm tozların kimyasal yapısı, fourier transform kızıl ötesi spektroskopisi (FTIR), X-ışını kırınımı (XRD), enerji dağılımlı X-ışınları spektroskopisi (EDS) analizleri ile doğrulanmıştır. İkinci aşamada, sentezlenen kompozit yapıdaki tozların kitosana katılarak dondurarak kurutma yöntemiyle doku iskelelerinin üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretilen tüm kompozit doku iskelelerinin mikroyapıları taramalı elektron mikroskobu (SEM) vasıtasıyla incelenmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması kapsamında doku iskelelerinin gözenek yapıları (boyut, şekil, birbirleri ile bağlantılı olma gibi), bozunma davranışları, şişme çalışmaları ve mekanik özellikleri incelenmiş ve bu özellikleri birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre doku iskelelerinin gözenek yapılarının, görülen sınırlar içinde olduğu gözlenmiştir. La ve Sm katkısı doku iskelelerinin mekanik özelliklerini iyileştirmiştir. Doku iskelelerinin biyoaktivite özelliklerini belirlemek amacıyla belirlenen sürelerde yapay vücut sıvısı (SBF) içerisinde bekletilmiştir. Yüzey karakterizasyonları ve biyoaktivite analizleri XRD, SEM ve EDS analizi kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar La ve Sm ilavesinin biyoaktivite özelliklerini olumlu yönde arttırdığını doğrulamıştır.

Abstract:
Bone is a dynamic and composite structure with the ability to regenerate itself. However, in some cases where bone loss rates are high, this feature of the bone could be insufficient. In order to overcome such negative situations, interest in tissue engineering applications, which is a new approach as well as traditional treatment methods, is increasing day by day. With the development of technology, striking developments in tissue engineering have necessitated the use and development of noval materials which are biocompatible and have adequate properties for the production of scaffolds that support tissue-specific cell culture activities.
The aim of this thesis study is the production and characterization of tissue scaffolds with optimum porosity, mechanical properties and bioactivity that would be enable bone tissue formation with tissue engineering strategy. Within the scope of the thesis, metal doped biphasic calcium phosphate (BCP)/chitosan-based scaffolds were produced by freeze-drying method. Lanthanum (La) and Samarium (Sm) were chosen as metal dopants, which are effective in bone tissue metabolism, although they are in trace amounts in the human body. In the first part of the study, pure BCP, La doped BCP and Sm doped BCP powders were synthesized by a two-step process involving a sol-gel and a sintering at 1200°C for 3 h. The chemical structure of all synthesized powders was confirmed by fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), X-ray diffraction (XRD), and energy dispersive X-ray spectroscopy (EDS) analyzes. In the second part, the production of tissue scaffolds was produced by freeze drying method by adding the synthesized composite powders to chitosan. The microstructures of all produced composite scaffolds were examined by scanning electron microscopy (SEM).
In the third part of the study, characterization were carried out. Within the scope of the thesis, the pore structures (size, shape, interconnectedness, etc.), degradation properties, swelling studies and mechanical properties of the scaffolds were examined and these properties were compared with each other. According to the results, it was observed that the pore structures of the scaffolds were within the observed limits. The mechanical properties of the scaffolds were improved by doping La and Sm. In order to determine the bioactivity properties of the tissue scaffolds, they were kept in stimulated body fluid (SBF) for specified periods. Surface characterizations and bioactivity analyzes were performed using XRD, SEM and EDS analysis. The results confirmed that the addition of La and Sm positively increased the bioactivity properties.