Farklı arka plan gürültülerin informasyonel maskelemeye etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of different background noises on informational masking
Yazar: GÜLİN GÖKÇEN KESİCİ
Danışman: PROF. DR. HATİCE SEYRA ERBEK
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Gürültü = Noise ; Koklea = Cochlea ; Konuşma = Speech ; Maskeleme = Masking ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Arka plan gürültü varlığında hedef sesin anlaşılması işitsel sistemin en büyük zorluklarından biridir. Hedef sesin maskelenmesinde iki mekanizma bulunmaktadır: enerjetik ve informasyonel maskeleme. Enerjetik maskeleme koklea düzeyinde iki sesin yarışması nedeniyle olurken, informasyonel maskeleme işitsel periferdeki bilinen süreçler ile açıklanamayan maskelemeyi tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çalışmada eşit enerjetik maskeleme miktarına sahip, aralarında linguistik farklar bulunan üç tip (Türkçe, ters zamanlı Türkçe ve İngilizce) altı konuşmacılı babble gürültü kullanılarak tek heceli hedef kelimelerin kortikal işlemlenmesi üzerindeki informasyonel maskeleme araştırılmıştır. Çalışmada normal işitmeye sahip, sağ el dominansı bulunan, fiziksel veya nörolojik hastalığı bulunmayan 15 katılımcının farklı arka plan gürültülerde, 4 dB ve 12 dB SNR düzeylerinde tek heceli kelimeleri dinlerken dikkat görevi altında elektroensefalografi kayıtları yapıldı. Hedef kelimenin başlangıcı sonrası 70-180 msn, 150-250 msn ve 200-400 msn zaman aralıklarında Cz elektrotta Türkçe 12 dB babble gürültü uyaran durumunda ERP (event-related potansiyel) değerleri Reverse Türkçe ve İngilizce babble gürültü durumlarından anlamlı yüksek saptandı. 300-600 msn ve 500-900 msn zaman aralıklarında farklı uyaran durumları arasında fark izlenmedi. Bu sonuçlar ana dilde işlemlemenin dikkat görevi altında santral elektrotlarda daha büyük ERP değerleri oluşturduğunu gösterdi. Arka plan ana dili içerdiğinde, dikkat görevi altında seçim için gerekli işlemlemenin, hedef kelimenin işlemleme süreçlerine ek yük getirerek ERP'lerin büyüklüğünü etkileyebileceği düşünülmüştür. Linguistik temelli informasyonel maskelemenin işlemlenmesinin anlaşılması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Understanding the target sound in the presence of background noise is one of the biggest challenges of the auditory system. There are two mechanisms for masking the target sound: energetic and informational masking. Energetic masking is accomplished by the competition of two sounds at the level of the cochlea, while informational masking is used to describe masking that cannot be explained by known processes in the auditory periphery. In this study, informational masking on the cortical processing of monosyllabic target words was investigated using three types of six-speaker babble noise (Turkish, inverted Turkish and English) with equal amount of energetic masking and linguistic differences between them. In the study, electroencephalography recordings of 15 participants with normal hearing, right hand dominance and no physical or neurological disease were recorded under attention task while listening to monosyllabic words at different background noises, 4 dB and 12 dB SNR levels. After the beginning of the target word, in case of Turkish 12 dB babble noise condition, ERP (event-related potential) values were found to be significantly higher than the reverse Turkish and English babble noise on the Cz electrode at the time intervals of 70-180 ms, 150-250 ms and 200-400 ms. No difference was observed between different stimulus states at 300-600 ms and 500-900 ms time intervals. These results showed that native language processing produced greater ERP values at central electrodes under the attention task. It is thought that when the background includes the native language, the processing required under the attention task may affect the size of ERPs by placing additional burden on the processing processes of the target word. Further studies are needed to understand the processing of linguistic-based informational masking.