Kırım Şer'iyye Sicillerinde yer alan terekeler ışığında Kırım maddi kültürü (m. 1650-1675/ h. 1060-1085)
Material culture of the Crimean in the light of the property in the Crimean Ser'iyye Registers (m. 1650-1675 / h. 1060-1085)
Yazar: AYHAN EKİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HURİYE BOSTANOĞLU
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Sosyo- kültürel tarih çalışanlar için Şer'iyye Sicilleri önemli kaynaklardan birisidir. Bu kaynakların ışığında toplumun sosyo-ekonomik hayatı ortaya konulabilmektedir. Şer'iyye Sicillerinde kayıtlı olan vefat eden kişilerin ardında bıraktığı malların kaydedildiği Terekeler ise ayrıca değer ifade etmektedir. Terekeler sayesinde sadece sosyo-ekonomik hayat değil kültürün geçmişteki izlerini, bugüne yansımalarını açığa çıkarmak mümkündür. 1650-1675 yılları arasında Kırım'ın sosyo-ekonomik tarihinin anlaşılması açısından Tereke kayıtlarından yola çıkılarak Kırım Türklerinin yaşam tarzları, ekonomik durumları ve gündelik hayatlarını ortaya koymak hedeflenmiştir. 
Tez çalışmasında toplam 12 defter içerisindeki tereke kayıtları tespit edilmiş olup ana kaynak olarak ele alınmıştır. İlk olarak siciller hakkında bilgi verildikten sonra Terekenin neyi ifade ettiği, terekelerdeki usuller ve bunlardan nasıl yararlanılacağı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Kırım bölgesinin coğrafi ve stratejik konumu ile tarihçesine değinilerek değerlendirmesi yapılan bölge hakkındaki ön bilgilerle çalışma anlaşılır kılınmaya çalışılmıştır. Ardından literatür değerlendirmesi yapılmıştır. 
Transkribe edilen Tereke kayıtlarıyla birlikte elde edilen veriler ışığında çalışılan dönemin sosyal, ekonomik ve maddi kültürü hakkında bilinmeyen ve merak edilen hususlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece17. yüzyılın ikinci yarısında Kırım Türklerinin sosyo-ekonomik yapısı, yaşamı ve kültürüne dair bir kesit sunmaya gayret edilmiştir.

Abstract:
Socio - cultural history employees, the Şer'iyye register are one of the unique of the Islamic resources. The evaluation of this resource, socio-economic life of the society can be revealed. The value of the goods left behind by the deceased persons registered in the Şer'iyye registers is also worth. Thanks to the estates, it is possible to reveal not only the socio-economic life but also the traces of the culture in the past and its reflections on the present. In order to understand the socio-economic history of Crimea between the years 1650-1675, it is aimed to reveal the life styles, economic conditions and daily lives of the Crimean Turks based on the estate records.
The thesis study, the estate records in a total of 12 were determined and considered as the main source. First of all, after giving information about the registers, what the estate means, the methods in the estates and how they can be used are emphasized. In addition, by referring to the geographical and strategic location and history of the Crimea region, the study was tried to be made understandable with preliminary information about the region evaluated. Then, literature review was made.
The light of the data obtained with the transcribed Tereke records, unknown and curious issues about the social, economic and material culture of the period studied were tried to be revealed. In the second half of the 17th century, an effort was made to present a cross-section of the socio-economic structure, life and culture of the Crimean Turks.