Submandibüler gland siyalolitiyazisolgularında kombine siyalendoskopiyaklaşım sonuçlarımız
Outcomes of combined sialendoscopy approach incases of submandibular gland sialolithiasis
Yazar: NUR GÜL DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÖZCAN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Siyalolitiyazis non-neoplastik tükürük bezi hastalıklarının en sık sebebidir.
Siyalolitiyazisin tedavisinde siyalendoskopinin kullanımı ile bez eksizyonu önemli
oranda azalmıştır. Buna rağmen büyük taşların ve beze yakın, proksimal
kanaldaki taşların tedavisi sorun olmaya devam etmiştir.
Kombine siyalendoskopi 2007 yılında Francis Marchal tarafından
tanımlanmıştır ve bu yöntemin avantajı sadece palpasyon ile değil siyalendoskopi
ile görüntülenebilen taşlarda kullanılabilmesidir. Hem stenotik kanallarda
uygulanabilmesi hem de taşın distalindeki kanalın değerlendirilip tedavi imkanı
sunması bu yöntemi değerli kılmaktadır. Tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
taşın çıkarılması, hastaların semptomlarındaki gerileme ile ölçülmekte iken son
yıllarda anketler ile hastaların yakınmaları ve bunun yaşam kalitesine etkisi
ölçülmeye başlamıştır.
Çalışmamızda submandibüler bez siyalolitiyazis nedeniyle kombine
siyalendoskopi yapılan 79 hastanın 77'sinde (%97) taş çıkarılmıştır. MSGS
(Multidisciplinary Salivary Gland Society) anketi ile yaşam kalitesi de dahil olmak
üzere kserostomi ve siyaladenit semptom yükü belirlenebilmekte; preoperatif ve
postoperatif değerlendirme yapılabilmektedir. Çalışmamızda hem toplam MSGS
skorlarının hem kserostomi ilişkili skorların hem de siyaladenit ilişkili skorların
preoperatif ve postoperatif karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı fark
bulunmuştur. Ek hastalığı olan veya tükrüğü etkileyen ilaç kullanan hastalardaki
kserostomi skorlarındaki kazanç ek hastalığı olmayan veya tükrüğü etkileyen ilaç
kullanmayan hastalara göre daha fazla bulunmuştur.
Bu çalışma kombine siyalendoskopinin submandibüler bez siyalolitiyazis
tedavisinde son derece etkili bir yöntem olduğunu, taşların çıkarılmasında yüksek
başarı oranına ve hasta memnuniyeti açısından önemli avantajlara sahip
olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda özellikle ek hastalığı olan veya tükürük
fonksiyonunu etkileyen ilaçlar kullanan hastalarda daha etkili olarak bulunmuştur.

Abstract:
Sialolithiasis is the most common cause of non-neoplastic salivary gland
diseases. The utilization of sialendoscopy in the treatment of sialolithiasis has
significantly reduced the need for gland excision. Despite these advancements,
the management of large stones and those situated proximally within the duct
near the gland remains challenging.
Combined sialendoscopy, first described by Francis Marchal in 2007,
offers a significant advantage over traditional methods. This technique is
beneficial not only for stones that can be palpated but also for those that can be
visualized using sialendoscopy. Its applicability in stenotic ducts and its capacity
to evaluate and treat the duct distal to the stone render this method particularly
valuable. The effectiveness of sialolithiasis treatment has traditionally been
assessed by stone removal and symptom resolution. Recently, patient-reported
outcomes and quality of life measurements have gained importance. The
Multidisciplinary Salivary Gland Society (MSGS) questionnaire has been used to
quantify the symptom burden of xerostomia and sialadenitis, facilitating both
preoperative and postoperative evaluations.
In our study, we performed combined sialendoscopy on 79 patients with
submandibular gland sialolithiasis. Stones were successfully removed in 77
patients, yielding a success rate of 97%. The MSGS questionnaire used to
assess xerostomia and sialadenitis symptom burden, including quality of life. Our
findings indicated statistically significant improvements in total MSGS scores, as
well as xerostomia-related and sialadenitis-related scores, when comparing
preoperative and postoperative results. Notably, patients with comorbid
conditions or those taking medications affecting saliva exhibited greater
improvements in xerostomia scores compared to patients without such conditions
or medications.
The study demonstrates that combined sialendoscopy is a highly effective
treatment modality for submandibular gland sialolithiasis, with a high success rate
in stone removal and significant improvements of patient-reported outcomes.
This method proves particularly beneficial for patients with complex medical
histories or those on medications influencing salivary function.