Diyabetik ayak tanılı hastaların kanlarındaki bazı oksidan ve antioksidan düzeyleri amputasyon açısından bir risk faktörü müdür?
Are some oxidant and antioxidant levels in the blood of diabetic foot patients a risk factor for amputation?
Yazar: KAMİL İNCE
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ GÜNER
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: 8-hidroksi deoksiguanozin = 8-hydroxy deoxyguanosine ; Ampütasyon = Amputation ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Disülfitler = Disulfides ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Diyabet; dünya genelinde görülme sıklığı her geçen gün artan ciddi komorbiditeler ve mortalite ile sonuçlanabilen hiperglisemi ile karakterize bir metabolizma bozukluğudur. Diyabetli hastalar için geliştirilen tedavi modaliteleri ile diyabetli hastaların ortalama yaşam süreleri artmaktadır. Bu durum diyabete bağlı komplikasyonların görülme sıklığını da arttırmaktadır. Bu komplikasyonların gelişiminin önlenmesi ve tedavisinin düzenlenmesinin önemi her geçen gün artmaktadır.
Diyabete bağlı gelişen komplikasyonlardan önemli birisi de diyabetik ayaktır. Diyabetik ayak; ayakta farklı seviyelerde diyabetik ayak yaralarından başlayarak sonucunda amputasyona kadar ilerleyebilen bir diyabet komplikasyonudur. Diyabetik ayak nontravmatik alt ekstremite amputasyonlarının en sık nedenidir. Diyabetik ayak tanılı hastaların amputasyona gidişindeki risk faktörlerinin belirlenmesi ve amputasyona gidişin önlenmesi konusunda henüz tatmin edici tedavi yöntemleri geliştirilememiştir.
Bu çalışmada Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği ve Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğine başvurup diyabetik ayak tanısı alan hastalardan kan örnekleri alınmıştır. Hastalardan alınan kan örneklerinden önemli bir antioksidan olan tiyol-disülfit ve oksidan mekanizmanın önemli bir göstergesi olan 8-OHdG düzeyleri çalışılmıştır. Ortalama 9,6(6-16) aylık takip sonucunda amputasyona giden hastalar bu parametreler açısından incelenmiştir. Tiyol-disülfit ve 8-OHdG düzeyleri ölçülerek oksidatif ve antioksidatif mekanizmanın amputasyon açısından risk faktörü olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca hastaların yaş, cinsiyet, Wagner seviyesi ile amputasyon arasında ilişki olup olmadığına bakılmıştır.
Yaptığımız çalışma sonucunda diyabetik ayak tanılı hastalarda amputasyona gidiş ile 8-OHdG düzeyleri ve tiyol-disülfit düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Amputasyona giden hastaların yaş ortalaması ve Wagner seviyesi gitmeyenlere göre daha yüksek bulunmuştur.Erkek cinsiyette kadınlara göre amputasyon daha fazla görülmüştür.
Sonuç olarak antioksidan kapasiteyi değerlendirmek için kullandığımız tiyol-disülfid ve oksidan durumu değerlendirmek için kullanıdığımız 8-OHdG değerleri amputasyon açısından risk faktörü olarak görülmemiştir. Diyabetik ayak tanılı hastalarda amputasyona gidişte oksidatif stres ve antioksidan kapasite arasında ilişki bulunamamıştır.Daha önce tanımlanmış olan nöropati, mikrovasküler bozukluk, kötü glisemik kontrol, yaş, ayak bakımı gibi faktörler amputasyona gidişte daha önemli görünmektedir. Amputasyona gidişi önlemek için bu faktörlerin tedavisi ve hastaların eğitim ve bilinçlendirilmesinin daha faydalı olacağı anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Diyabetik ayak, Amputasyon, Oksidatif stres, Tiyol disülfit, 8-OHdG

Abstract:
Diabetes; It is a metabolic disorder characterized by hyperglycemia, which can result in serious comorbidities and mortality, the incidence of which is increasing day by day worldwide. With the treatment modalities developed for patients with diabetes, the average life expectancy of patients with diabetes increases. This also increases the incidence of diabetes-related complications.The importance of preventing the development of these complications and regulating their treatment is increasing day by day.
One of the most important complications due to diabetes is the diabetic foot. Diabetic foot; It is a complication of diabetes that can progress from diabetic foot sores at different levels in the foot to amputation as a result. Diabetic foot is the most common cause of nontraumatic lower extremity amputations. Satisfactory treatment methods have not yet been developed to determine the risk factors for diabetic foot diagnosis patients going to amputation and to prevent amputation.
In this study, blood samples were taken from patients diagnosed with diabetic foot by applying to Gaziantep University Faculty of Medicine Orthopedics and Traumatology Clinic and Endocrinology and Metabolic Diseases Clinic. Thiol-disulfide, an important antioxidant, and 8-OHdG, an important indicator of oxidant mechanism, were studied from the blood samples taken from the patients. Patients who went to amputation as a result of an average of 9.6(6-16) months of follow-up were examined in terms of these parameters. Thiol-disulfide and 8-OHdG levels are measured to determine whether oxidative and antioxidative mechanism is a risk factor for amputation. In addition, it was investigated whether there is a relationship between the age, gender, Wagner level of the patients and amputation.
As a result of our study, there was no significant relationship between amputation and 8-OHdG levels and thiyol-disulfide levels in diabetic foot diagnosis patients. 
The mean age of the patients who went to amputation and the Wagner level were found to be higher than those who did not.
As a result, thiol-disulfide, which we used to evaluate antioxidant capacity, and 8-OHdG values, which we used to evaluate oxidant status, were not seen as risk factors for amputation. In patients with diabetic foot diagnosis, there was no correlation between oxidative stress and antioxidant capacity in the progression of amputation. Previously defined factors such as neuropathy, microvascular disorder, poor glycemic control, age, foot care seem to be more important in the progression of amputation. It is understood that it will be more beneficial to treat these factors, educate and raise awareness of patients in order to prevent amputation.

Key Words: Diabetic Foot,amputation,oxidative stress,thiol disulfide,8-OHdG