Çocuk edebiyatı ürünü olan çizgi filmlerdeki söz varlığı: TRT Çocuk kanalı örneği
Vocabulary in cartoons as a product of children's literature: The case of TRT Children channel
Yazar: SÜNDÜZ ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRİAM ZELİHA STEBLER
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Deyimler = Idioms ; Kalıp sözler = Formulaic words ; Söz varlığı = Vocabulary ; TRT Çocuk Televizyonu = TRT Çocuk Television ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çizgi film = Animated film ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; İkilemeler = Reduplications

Özet:
Çizgi filmler, çocukların oldukça sık karşılaştığı ve zaman ayırdığı bir türdür. Öyle ki günümüzde çocuklar için hazırlanan birbirinden farklı çizgi filmler mevcuttur. Dolayısıyla bu içeriklerde kullanılan dil, telaffuz edilen kelimeler ve bu kelimelerin niteliği oldukça önemlidir. Bunun için de kamu yayıncısı olan TRT'nin bünyesinde kurulmuş TRT Çocuk kanalında yayınlanan 12 farklı çizgi film, söz varlığı unsurları açısından incelenmeye çalışılmıştır.
Çalışmada doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çizgi filmlerdeki söz varlığı, atasözleri, deyimler, kalıp sözler, özel isimler ve argo ifadeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Belirlenen çizgi filmlerin, yayınlanan onar bölümü izlenmiş ve 96.720 kelimelik bir söz varlığı listesi elde edilmiştir. Bu kelime listeleri üzerinde bazı deşifreler yapılmış ve çeşitli programlar aracılığıyla söz varlığı unsurları belirlenmiştir. 96.720 kelimelik listede tekrar etmeyen 7046 kelime saptanmıştır ve en sık tekrar eden 20 kelime listelenmiştir. Ayrıca 7046 kelimelik listedeki kelimelerin 3'ü argo ifade, 16'sı atasözü, 554'ü deyim, 153'ü ikileme, 191'i kalıp söz ve 435'i özel isimdir. Çizgi filmlerde en çok kullanılan söz varlığı unsurunun deyim, en az kullanılan söz varlığı unsurununsa argo ifadeler olduğu anlaşılmıştır.
Çalışmanın sonuç bölümünde ise eldeki veriler ışığında, en fazla söz varlığı unsuru taşıyan çizgi filmler belirlenmiş ve en çok tekrar eden atasözleri, deyimler, ikilemeler ve kalıp sözler ifade edilmiştir.

Abstract:
Cartoons are a genre that children often encounter and spend time with. So much so that nowadays there are different cartoons made for children. Therefore, the language used in these contents, the words pronounced and the quality of these words are very important. For this purpose, 12 different cartoons broadcast on TRT Children's channel, which was established within the body of the public broadcaster TRT, were tried to be examined in terms of vocabulary elements.
In the study, document review and content analysis methods were used. Vocabulary, proverbs, idioms, formulaic words, proper nouns and slang expressions were tried to be determined. Ten episodes of the determined cartoons were watched and a vocabulary list of 96,720 words was obtained. Some deciphers were made on these word lists and vocabulary elements were determined through various programs. In the list of 96,720 words, 7046 non-repeating words were identified and the 20 most frequently repeated words were listed. In addition, 3 of the words in the 7046-word list are slang expressions, 16 are proverbs, 554 idioms, 153 reduplications, 191 formulaic words and 435 proper nouns. It has been understood that the most used vocabulary element in cartoons are idioms, and the least used vocabulary element is slang expressions.
In the conclusion part of the study, in the light of the available data, the cartoons with the most vocabulary elements were determined and the most repetitive proverbs, idioms, reduplications and formulaic words were expressed in.