KOAH atağında hastanede yatarak kısa süreli pulmoner rehabilitasyon etkinliği
A short-term pulmonary rehabilitation in aecopd during hospitalization
Yazar: ZEHRA SELİM
Danışman: PROF. PINAR ERGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bisiklete binme = Bicycling ; Egzersiz = Exercise ; Ergometre = Ergometer ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Nüks = Recurrence ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: KOAH alevlenmesi; semptomlarda ek tedavi gereksinimi ile sonuçlanacak şekilde akut
bir kötüleşme olarak tanımlanmaktadır. Alevlenmelerde egzersiz kapasitesinde azalma, kas
kuvvet kaybı, yaşam kalitesinde ve psikososyal durumda kötüleşme sıklıkla görülmektedir.
Alevlenme sonrası tekrar alevlenmeler ile hastane yatış oranı da artmaktadır. Alevlenmelerin
hastalar ve sağlık sistemleri için uzun vadede olumsuz etkileri bulunmaktadır.
Bu prospektif randomize kontrollü çalışmanın amacı; KOAH alevlenmesi nedeniyle başvuran
ve yatarak tedavi gören hastalarda multidisipliner, kapsamlı, direkt gözetimli, kısa süreli
Pulmoner Rehabilitasyonun yaşam kalitesi, egzersiz kapasitesi, dispne algısı, psikososyal
durum ve taburcu olduktan sonra ilk 3 ayda hastane başvurusu üzerine etkilerini araştırmaktır.
Metot: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi
Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Kronik Solunum Yetmezliği Kliniğinde Mayıs 2018-
Ekim 2018 tarihleri arasında KOAH akut alevlenme tanısı ile yatarak tedavi gören 42 hasta
çalışmaya dahil edildi. KOAH alevlenmesine ek olarak akut kardiyak hadise, pulmoner emboli,
dekompanse solunum yetmezliği, pulmoner rehabilitasyon program bileşeni olarak egzersiz
tedavisi almasını engelleyecek düzeyde iskelet-kas, nörolojik, psikiyatrik komorbiditesi olan
ve son 1 yıl içinde pulmoner rehabilitasyon programına katılım gösteren olgular çalışma dışı
bırakıldı. Olgular hastane yatışı sonrası 48 saat içinde değerlendirilerek çalışma ve kontrol
gruplarına randomize edildi.
Olguların KOAH evreleri; spirometrik olarak ve grupları KOAH birleşik değerlendirme GOLD
2019 evrelemesi (ABCD)'ye göre belirlendi. Olguların hastane başvurularında cinsiyet, yaş,
sigara öyküleri, yıllık atak sayıları, komorbiditeleri, uzun süreli oksijen tedavisi (USOT)
ve/veya solunum destek cihazı kullanımı, laboratuvar bulguları (nötrofil, sedimantasyon, CRP,
prokalsitonin), nonspesifik balgam kültür sonuçları ve Ekokardiyografi (EKO)
değerlendirmeleri hasta takip formuna kaydedildi.
Olguların solunum fonksiyonları (FEV-1, FVC, FEV-1/FVC) spirometri ile, nefes darlığı algısı
Modifiye Medical Research Council (MMRC) dispne skalası ile, egzersiz kapasitesi 6 dakika
yürüme testi (6DYT) ile, fiziksel performansı 30 saniye otur kalk testi ile, periferik kas kuvveti
handgrip el dinamometresi ile, solunum kas kuvveti Maksimum inspiratuar (MIP) ve
ekspiratuar (MEP) basınçlar ile, vücut kompozisyonları (vücut kitle indeksi (VKİ), yağlı kitle
(FM), yağsız vücut kitlesi (FFM), yağsız vücut kitlesi indeksi (FFMI)) biolelektiriksel
impedans yöntemi ile, psikososyal durumu Hastane Anksiyete Depresyon Skalası (HAD) ile
ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi St. George's Solunum Anketi (SGRQ) ile değerlendirildi.
Grupların ilk değerlendirmeleri yatıştan sonraki 48 saat içinde, son değerlendirmeleri ise
taburcu olacakları gün yapıldı.
Çalışma grubuna alevlenmenin farmakolojik tedavisine ek olarak egzersiz eğitimi, vücut
kompozisyonu değerlendirilmesi ve destek tedavi, psikososyal durumun değerlendirilmesi ve
destek tedavisini içeren pulmoner rehabilitasyon uygulandı. Egzersiz protokolü; haftada 5
seans; toplam 10 seans olmak üzere yatak başı üst ve alt ekstremite bisiklet ergometresi ile
endurans ve kuvvetlendirme eğitiminden oluşmakta idi. Kontrol grubuna da farmakolojik
tedaviye ek olarak pulmoner rehabilitasyonun egzersiz dışı komponentleri uygulandı.
Çalışmanın ikincil sonlanım noktası taburculuk sonrası üç ay içinde tekrar hastane
başvurusunun değerlendirilmesi idi.
Bulgular: Çalışmayı 37 hasta tamamlayabildi. Çalışma ve kontrol grubunda tedavi öncesi
cinsiyet, sigara kullanımı, spirometrik ve birleşik değerlendirmeye göre hastalık evreleri, vücut
kompozisyonları, solunumsal cihaz kullanımları, komorbiditeleri, laboratuar, EKO ve AKG
bulguları açısından aralarında fark saptanmadı. Kontrol grubunun yaş ortalaması çalışma grubundan istatistiksel olarak daha yüksek saptandı. Ancak kontrol grubunun yaş ortalamasının
herhangi bir değerlendirme ile anlamlı bir korelasyonu bulunamadı.
Her iki grubun tedavi öncesi değerlendirmeleri karşılaştırıldığında gruplar arasında; dispne
algısı, solunum kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, el kavrama kuvveti,
sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, psikososyal durum ve inflamatuar belirteçler açısından anlamlı
bir farklılık saptanmadı.
Tedavi sonrası her iki grubun da dispne algısı, egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları,
solunum kas kuvveti, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve psikososyal durumunda anlamlı
düzelme saptandı. Her iki grup bireylerinin tedavi sonrası fark değerleri karşılaştırıldığında 6
DYT dışında, diğer parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Çalışma
grubunun egzersiz kapasitesindeki artışın kontrol grubundan daha fazla olduğu görüldü.
Çalışma grubuna uygulanan PR sonrası sistemik inflamasyon belirteçlerinde artış izlenmedi.
Taburculuk sonrası 3 aylık takipte kontrol grubunun çalışma grubundan daha fazla hastane
başvurusu yaptığı saptandı. Ancak hastane yatışları açısından iki grup arasında farklılık
saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızda PRP sonrası çalışma grubunda egzersiz kapasitesinde anlamlı artış
olmuş ve uygulanan egzersiz eğitiminin sonraki hastane yatışını azaltmasa dahi gelecek
alevlenmelerde olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu çalışma; alevlenme nedeniyle
hastanede yatarak tedavi gören hastalarda erken PR'nin sistemik inflamasyonu artırmadan,
etkin ve güvenli bir şekilde uygulanabilir olduğunu göstermiştir

Abstract:
Objective: An exacerbation of COPD is defined as an acute event characterised by a worsening
of the patient's respiratory symptoms that is beyond normal day-to-day variations and leads to
a change in medication. Reduction of exercise capacity, muscle weakness, deterioration of
quality of life and worsening of psychosocial status are frequently seen in exacerbations. The
rate of hospital admissions increases with re-exacerbations. Exacerbations have long-term
adverse effects on patients and health systems.
The aim of this prospective randomized controlled trial was to investigate the effects of
multidisciplinary, comprehensive, direct supervised, short-term pulmonary rehabilitation on
quality of life, exercise capacity, dyspnea, psychosocial status, and hospital admissions within
3 months after discharge
Method: At Health Sciences University Ankara Atatürk Chest Diseases and Chest Surgery
Health Practice and Research Center the Clinic of Chronic Respiratory Failure, the trial
included fourty-two patients diagnosed with acute exacerbation of COPD between May 2018
and October 2018. In addition to COPD exacerbation, patients with acute cardiac event,
pulmonary embolism, decompensated respiratory failure, skeletal-muscular, neurological,
psychiatric comorbidity who did not allow exercise therapy as a component of pulmonary
rehabilitation program and the patients who applied PR in the last one year were excluded
from the study. Participants were evaluated within 48 hours after admission and randomized to
study and control groups.
COPD stages of participants; spirometric grading system and combined COPD assessment
were determined according to GOLD 2019 staging (ABCD). At first evaluation of participants;
sex, age, smoking history, annual number of exacerbations, comorbidities, long-term oxygen
therapy (LTOT) and / or respiratory support device use, laboratory findings (neutrophil,
sedimentation, CRP, procalcitonin), nonspecific sputum culture results and echocardiography
(ECO) evaluations were recorded at patient follow-up form.
In participants; respiratory function with spirometry, perception of dyspnea with Modified
Medical Research Council (MMRC) dyspnea scale, exercise capacity with 6 minutes walking
test, physical performance with 30 seconds sit to stand test, peripheral muscle strength with
handgrip hand dynamometer, respiratory muscle strength evaluation with Maximum
inspiratory and expiratory pressures (MİP-MEP), the body composition by biolecular
impedance method (BMİ, FM, FFM, FFMI), psychosocial status with Hospital Anxiety
Depression Scale (HAD) and health related quality of life with St. George's Respiratory
Questionnaire (SGRQ) was evaluated. The first evaluations of the patients were performed
within 48 hours of admission, and the final evaluations were made on the day of discharge.
In addition to the pharmalogical treatment of exacerbation; PRP including exercise training,
body composition evaluation and support treatment, evaluation of psychosocial status and
supportive treatment was applied to the intervention group. Exercise protocol was 5 sessions
per week total 10 sessions and included endurance and strength training with upper and lower extremity cycle ergometry. In addition to pharmacological treatment, non-exercise components
of pulmonary rehabilitation were applied to the control group.
The secondary outcome of the study was the evaluation of hospital admissions within 3 months
after discharge.
When pre-treatment evaluations of both groups were compared; No significant difference was
found in terms of dyspnea perception, respiratory muscle strength, exercise capacity,
respiratory function, hand grip strength, health related quality of life, psychosocial status and
inflammatory markers.
Results: Thirty-seven patients completed the training. In the intervention and control groups,
there were no significant differences in terms of sex, smoking, spirometric grading and
combined COPD assessment, body composition, respiratory devices, comorbidities,
laboratory, ECO and AKG findings. The mean age of the control group was statistically higher
than the study group. However, in the control group there was no significant correlation
between the mean age and any evaluation. Significant improvement in dyspnea perception,
exercise capacity, respiratory function, respiratory muscle strength, health-related quality of
life and psychosocial status were observed in both groups after the treatment. After the
treatment when the difference values of the two groups were compared; there was no
statistically significant difference between the other parameters except 6MWT. The
improvement of the exercise capacity of the intervention group was higher than the control
group. There was no increase in systemic inflammation markers after PRP in the intervention
group. At the 3-month follow-up after discharge, the control group had more hospital
admissions than the intervention group. However, no difference was found between the two
groups in hospitalizations.
Conclusion: In our training, there was a significant increase in exercise capacity in the
intervention group after PR, and it was observed that exercise training had a positive effect
on future exacerbations even if it did not reduce subsequent hospitalization. Therefore, this
training shows that early PRP can be applied effectively and safely without increasing systemic
inflammation in patients who hospitalized for exacerbation.