Ai Weiwei, Banksy ve Halil Altındere'nin göç ve mülteci olgusuna bakış açıları
Perspectives of Ai Weiwei, Banksy and Halil Altındere on migration and refugee case
Yazar: YUSUF DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE DİDEM ÖZIŞIK
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Düzensiz göç = Irregular immigration ; Graffiti = Graffiti ; Çağdaş sanat =

Özet:
Amaç: Geçmişten günümüze yaşanan savaşlar, kıtlıklar, doğal olaylar göçleri beraberinde
getirmiştir. Göç ve mülteci kavramlarının çağdaş sanata yansıması ve insanlar üzerindeki
etkileri bu araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda göçün sosyolojik yansıması,
insanlar üzerindeki psikolojik etkileri kuramlar üzerinden incelenmiştir. Göç ve sanat
arasındaki ilişki, bu temayı konu alan sanatçıların eserleri üzerinden analiz edilmiştir. Ai
Weiwei, Banksy ve Halil Altındere gibi anti otoriter, muhalif ve protest sanatçıların göç ve
mültecilik kavramlarına hangi tekniklerle yaklaştıkları, konuya olan katkılarının
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada göç, mültecilik gibi olguların sosyolojik ve psikolojik yönleri ile sanata
olan yansımaları, alan taraması yapılarak tümdengelim yöntemiyle incelenmiştir. Ai Weiwei,
Banksy ve Halil Altındere gibi aktivist sanatçıların savaş, göç ve mültecilik gibi kavramlara
hangi çerçeveden baktıkları eserleri üzerinden incelenerek anlaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca
göçün sanat üzerindeki etkilerinin sanatçıların çalışmalarına hangi düzeyde yansıdığı ve sanat
pratiklerinde konuyu sorgulama biçimleri analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırma kapsamında göç ve mülteci kavramlarının evrensel düzeyde sorunların
başında geldiği ve sosyolojik bir nitelik taşıdığı bulgulanmıştır. Geçmişten günümüze yaşanan
bireysel veya toplumsal göç hikâyelerinin gelişimi ve sanata etkisinin doğru tespiti için konular
kronolojik boyutta ele alınmıştır. Araştırmada sanatın her boyutta kendini güncelleyen,
toplumsal sorunları kendi yöntemiyle yansıtan bir disiplin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Suriye'de yaşanan iç savaş, Filistin'deki abluka ve Rusya-Ukrayna savaşıyla
şiddetlenen göç olgusu, dünya gündeminde güncelliğini korumaktadır. Göçlerin yoğun
yaşandığı Batılı ülkelerin mültecilere uyguladığı şiddet, dışlama ve uluslararası insan haklarına
aykırı politikaların, sanat eserleriyle kamusal alana taşınması konunun politik etkilerini
tartışmaya açmaktadır. Bu yönüyle göç hikâyelerinin muhalif sanatçıların düşünce ve bakış
açılarıyla protest sanat ortamına nasıl taşındığı ve işlendiğini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: ai weiwei, banksy, halil altındere, çağdaş sanat, protest sanat, göç.

Abstract:
Purpose: Wars, famines, and natural events from past to present have brought about migrations.
The reflection of the concepts of migration and refugees in contemporary art and their effects
on people constitute the problem of this research. In this context, the sociological reflection of
migration and its psychological effects on people have been examined through theories. The
relationship between migration and art was analyzed through the works of artists dealing with
this theme. It aims to evaluate the techniques with which anti-authoritarian, dissident, and
protest artists such as Ai Weiwei, Banksy, and Halil Altındere approach the concepts of
immigration and refugees and their contributions to the subject.
Method: In this study, the sociological and psychological aspects of phenomena such as
migration and refugee status and their reflections on art were examined by field scanning and
deductive method. It has been tried to understand from what perspective activist artists such as
Ai Weiwei, Banksy, and Halil Altındere view concepts such as war, migration, and refugees by
examining their works. In addition, the extent to which the effects of migration on art were
reflected in the artists' works and how they questioned the subject in their art practices were
analyzed.
Findings: Within the scope of the research, it was found that the concepts of migration and
refugees are the leading problems at a universal level and have a sociological nature. To
accurately determine the development of individual or social migration stories from past to
present and their impact on art, the topics are discussed in chronological order. The research
concluded that art is a discipline that updates itself in every dimension and reflects social
problems in its way.
Conclusion: The phenomenon of migration, which has been exacerbated by the civil war in
Syria, the blockade in Palestine, and the Russia-Ukraine war, remains current on the world
agenda. Bringing the violence, exclusion, and policies against international human rights
towards refugees by Western countries, where migration is intense, to the public sphere through
works of art brings the political effects of the issue into question. In this respect, it is aimed to
reveal how migration stories were carried and processed into the protest art environment with
the thoughts and perspectives of opposition artists.
Keywords: Ai Weiwei, Banksy, Halil Altindere, contemporary art, protest art, migration.