Türkiye'deki mülteci ve sığınmacılara sağlanan sosyal hizmetlerin incelenmesi: İzmir ili örneği
Examination of social services provided to refugees and asylum seekers in Turkey: Example of Izmir province
Yazar: AYSEL BASMACI KAYA
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KARATAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sığınma = Asylum ; İzmir = Izmir

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İzmir ilinde yaşayan mülteci ve sığınmacılara sağlanan sosyal hizmetlerin incelenmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı ise sunulan hizmetlerin mülteci ve sığınmacıların güçlenme sürecindeki etkisini incelemek, onların ihtiyaçlarını anlamak ve sorunlarına çözüm önerileri getirmektir.
Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu çalışmaya İzmir ilinde yaşayan hassas durumu bulunan 18 mülteci ve sığınmacı katılmıştır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak araştırmayı kabul eden mülteci ve sığınmacılar ile derinlemesine görüşmeler sonucu toplanmıştır. Mülteci ve sığınmacılar ile görüşmeler sonucu elde edilen veriler temalara ayrılarak analiz edilmiştir. Arapça bilen tercümanlardan yardım alınmıştır. Araştırma verileri, kartopu örneklem tekniği kullanılarak 15.01.2020–20.03.2020 tarihleri arasında toplanmıştır.
Bu araştırmaya göre mülteci ve sığınmacıların eğitim, sağlık, barınma, ekonomik, kayıt, güvenlik konularında ihtiyaçları bulunmaktadır. Mülteci ve sığınmacılar yasal hakları ve yararlanabilecekleri hizmetler hakkında bilgi sahibi değillerdir. Mülteci ve sığınmacıların destek sistemlerini akrabaları, komşuları ve sivil toplum kuruluşları oluşturmaktadır. Mülteci ve sığınmacılardan %50'si SHM hizmetlerine yönlendirilmiş veya başvurmuş ancak %27'si yararlanabilmiştir. Mülteci ve sığınmacıların %78'i ise STK hizmetlerine başvuruda bulunmuş ve en az bir hizmetten yararlanmıştır. Mülteci ve sığınmacılar, SHM tarafından verilen hizmetlere göre STK tarafından verilen hizmetlere daha kolay erişmekte ve genellikle yararlanabilmektedir. Mülteci ve sığınmacıların %44'ü gelecekte üçüncü bir ülkeye gitme planları kurduğu, %28'inin plan kuramadığı, %28'inin belirsizlik ve kararsızlık yaşadığı sonucuna varılmıştır. Yapılan bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Mülteci, sığınmacı, sivil toplum, sosyal hizmet

Abstract:
The aim of this research is to examine the social services provided to refugees and asylum seekers living in Izmir province. Another aim of the study is to examine the impact of the services provided on the empowerment process of refugees and asylum seekers, to understand their needs and to provide solutions to their problems.
18 refugees and asylum seekers living in the province of Izmir in sensitive condition participated in this study which was carried out by qualitative research method in line with the aim of the study. Research data was collected using a semi-structured interview form as a result of in-depth interviews with refugees and asylum seekers who accepted the research. Data obtained from interviews with refugees and asylum seekers has been analysed, divided into themes. Help was received from interpreters who spoke Arabic. The research data was collected between 15.01.2020–20.03.20220 using snowball sampling technique.
According to this research, refugees and asylum seekers have needs in education, health, housing, economic, registration, security. Refugees and asylum seekers do not have information about their legal rights and the services they may benefit from. The support systems for Refugees and asylum seekers are those of their relatives, neighbours and non-governmental organisations. Of the refugees and asylum seekers, 50% were referred to or applied for SHM services, but 27% were able to benefit. 78% of refugees and asylum seekers applied for NGO services and benefited from at least one service. Refugees and asylum seekers have easier access to and often benefit from services provided by NGOs than services provided by the SHM. It concluded that 44% of refugees and asylum seekers had plans to move to a third country in the future, 28% had no plans, and 28% had experienced uncertainty and indecision. It is thought that this study will contribute to the literature.

Key Words: Refugee, asylum seeker, social work, civil society