Mâtürîdî'nin düşünce sisteminde Şer-hikmet ilişkisi
Relationship between evil and wisdom in the thought system of Maturidi
Yazar: EMİNE ÖĞÜK
Danışman: PROF. İLYAS ÇELEBİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Kötülük problemi tarih boyunca insanlarn zihnini me'gul eden önemlikonulardan biridir. rade, kudret ve rahmet sahibi olan Yüce Allah'n içinde kötülüklerbulunan bir dünyay yaratma sebepleri sorgulanm', evrende kötülüün varl,yaratcnn inkârn gerektiren bir problem haline dönü'türülmü'tür.slâm ilâhiyatnda 'er konusunu temellendiren önemli dü'ünürlerden biri olanMâtürîdî, problemi çok farkl bir boyutta ele alm'tr. Onun dü'ünce sisteminde 'er,yaratcnn yokluunu deil, varln peki'tiren bir mahiyet kazanm'tr.Mâtürîdî'nin dü'üncesinde 'er ve hikmet konusu incelenirken zararl, çirkin vekötü olan 'eylerin yaratlma sebepleri, günah i'leme ve küfür, kaînatn yaratl' amacve bu amaç içinde 'erlerin nereye oturduu, evrende ne oranda kötülük bulunduu,'erlerin olmad bir evrenin dü'ünülüp dü'ünülemeyecei, hayr ve 'errin kayna,iyi ve kötünün mutlak m yoksa izafî deerler mi olduu, ilahî takdir ile hidayet vedalâlet konularnn adalet ve sorumluluk ilkeleriyle nasl uzla'trlabildii gibisorulara cevap aranm'tr.Mâtürîdî kötülük probleminin Allah'n kullarna muamelesinden kaynaklananbir var olu' sorunu deil, kullarn alglama 'eklinde kaynaklanan var olu'uanlamlandrma sorunu olduunun altn çizmi'tir. 3errin hikmeti konusunda tatminkârfikirler üreten müellif, hayatn beraberinde getirdii fizikî âfetler ile ahlâkî skntlarilâhî hikmetin bir yansmas olarak kabul etmeyi ve hayata pozitif bakmayöütlemi'tir. Böylelikle zorluklarn üstesinden gelmek için bireysel bak' açs vetoplumsal dayan'mann önemi ortaya çkm'tr.

Abstract:
The problem of evil is one of the important subjects that has occupied the human mindthroughout history. The reasons of creating a world with evil in it by Allah, the Most High,who has willpower, power, compassion and mercy has been questioned. The presence of evilin the universe has been transformed into a problem that requires the denial of the creator.Maturidi, one of the important thinkers who has laid the foundation of the subject ofevil in Islamic theology, has handled the problem in a very different dimension. In his systemof thought evil has gained a property that emphasizes the presence of the creator, not Hisabsence.While studying the subject of evil and wisdom in Maturidi's thought some answers havebeen searched to questions such as the reasons of creation of harmful, ugly and bad things,committing sin and denial of Allah, the purpose of the creation of the universe and whereevils fall in this purpose, what amount of badness exists in the universe, whether one canthink of a universe without evils, the source of absolute good and evil, whether good and badare absolute or relative values, how concensus on divine dispensation, the right way andgoing astray can be reached using principles of justice and responsibility.Maturidi has underlined that the problem of evil is not a problem of existence resultingfrom that treatment of His subjects by Allah, but a problem of searching for a meaning ofexistence resulting from the way His subjects perceive it. Maturidi, who has producedsatisfactory ideas on the wisdom of evil has advised us to accept the physical disasters andmoral and ethical worries that life brings with it as a reflection of divine wisdom; and to havea positive look on life.In this way, the importance of individual perspection and social solidarity has come outin order to cope with difficulties.