Geriatrik hastalarda ilaç uyumu ve ilişkili faktörler
Medication adherence and related factors in geriatric patients
Yazar: IŞILAY KALAN
Danışman: PROF. DR. SERVET ARIOĞUL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hastalar = Patients ; Tedavi = Treatment ; Uyum = Adaptation ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Geriatrik Hastalarda İlaç Uyumu ve İlişkili FaktörlerTedavi başarısızlığının sık görülen nedenlerinden birisi ilaç tedavisine uyumsuzluktur. 65 yaş üstü nüfus giderek artmaktadır. Bu grup en sık ilaç reçete edilen hasta popülasyonunu oluşturduğundan tedavi uyumsuzluğu ile ilişkili problemlerin bu hasta grubunda fazla görülmesi beklenmektedir.Bu çalışmanın amacı yaşlılarda ilaç uyum oranını, uyumu etkileyecek faktörleri ve ilaç uyumsuzluğunun nedenlerini belirlemektir.Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Hastanesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Geriatri Ünitesi'ne Mart 2009-Nisan 2010 arasında ayaktan başvuran 65 yaş ve üzeri 300 hasta ile yapılmıştır. Tüm hastalara geniş kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılmış, hastaların mevcut hastalıkları ve ilaçları kaydedilmiştir. Hastalar daha sonra 2. ve 12. haftalarda kontrole çağrılmışlardır. 2. ve 12. hafta sonunda hastaların ilaç tedavisine uyumu ve uyumsuzluk ile ilişkili faktörler değerlendirilmiştir.Çalışma sonunda 202 hasta hem 2. hafta hem de 12. hafta kontrollerini tamamlamışlardır. Bu 202 hasta çalışma popülasyonunu oluşturmuştur ve analizler bu hastaların verileri üzerinden yapılmıştır. Hiperlipidemi, Osteoporoz, Hipertansiyon, Diabetes Mellitus, Depresyon, Astım/Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Koroner Arter Hastalığı/Kalp Yetmezliği, Üriner İnkontinans ve Benign Prostat Hipertrofisi tedavisine uyum oranları 2. haftada sırasıyla %69.4, %63, %75.8, %77.8, %65.1, %65, %84.8, %30.8, %87.9 olarak bulunmuştur. 12. haftada ise sırasıyla %75.8, %73, %82.2, %75.9, %55.8, %55, %84.8, %15.4, %81.3 olarak saptanmıştır. Uyumsuzluğun en sık nedeni 2. haftada ilaç temin edilememesi, 12. haftada ise ilaç yan etkisi ve semptomların geçmesi nedeniyle tedaviyi gerekli görmeme olarak saptanmıştır. Uyum ile en fazla ilişkili olan faktör; başvuru sonrasında hastaların kullanmakta oldukları ilaç tedavisinde değişiklik yapılamamış olması olarak bulunmuştur.İlaç tedavisine uyumsuzluk tedavi başarısızlığının önemli nedenlerinden birisidir. İlaç uyumunu artırmak için gerekmedikçe hekim tarafından ilaç değişikliği yapılmamalıdır. Yine hekim ilaç yan etkilerinin farkında olmalı ve hastaları bu konuda bilgilendirmelidir.

Abstract:
Medication Adherence and Related Factors in Geriatric PatientsNon-adherence is a common cause of treatment failure. As the over-65 population is growing and is the most likely population to be prescribed drugs, problems associated with non-adherence in this age group are expected to be higher.The aim of this study is to determine the medication adherence rates, the factors that affect the adherence and the causes of nonadherence, among old people.The study was carried out in 300, ? 65 years old patients who were admitted to outpatient clinics of Division of Geriatric Medicine, Department of Internal Medicine at Hacettepe University Hospital between March 2009 and April 2010. All patients underwent a complete comprehensive geriatric assessment. The morbidities of patients and medications prescribed were noted. After the first admission, 2 additional outpatient clinics visits ( in 2. and 12. weeks) were performed. At the end of 2 weeks and 12 weeks, patients adherence to medical therapies and factors associated with nonadherence were assessed.The number of patients who were examined both at 2 study visits were 202 and these 202 patients formed the study population. Adherence rates to Hyperlipidemia, Osteoporosis, Hypertension, Diabetes Mellitus, Depression, Asthma/Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Coronary Artery Disease/Heart Failure, Incontinence, Benign Prostate Hypertrophy were 69.4%, 63%, 75.8%, 77.8%, 65.1%, 65%, 84.8%, 30.8%, 87.9% respectively at the end of 2 weeks. At the end of 12 weeks adherence rates were 75.8%, 73%, 82.2%, 75.9%, 55.8%, 55%, 84.8%, 15.4%, 81.3% respectively. Not obtaining the drugs was the most frequent reason for nonadherence at second weeks control and side effects and being asymptomatic were the more frequent reasons for nonadherence at twelfth weeks control. Maintenance of the previous therapy (not changing the previous therapy by physician) was the most significant factor associated with medication adherence.Non-adherence is an important cause of treatment failure. To improve the adherence physician should avoid unnecessary changes in previous medication and be aware of side effects of the medication and inform the patients about these effects.