Lise öğrencilerinin yaratıcılık bağlamında problem kurma becerileri ile uzamsal görselleştirme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between high school students'problem-formulation skills in creative contexts and their spatial visualization skills
Yazar: CEREN ARICA
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA ÖÇAL
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin yaratıcılık bağlamında problem kurma becerileri ile uzamsal görselleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada hem nicel araştırma hem de nitel araştırmanın olduğu karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma Ağrı ilinde bulunan 2 devlet okulunda öğrenim gören toplam 288 lise öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere çalışmanın hedefi doğrultusunda 2 adet problem durumu bulunan yarı yapılandırılmış problem kurma formu uygulanmıştır. Öğrencilerden verilen problem durumlarından yararlanarak oluşturabildikleri kadar problem oluşturmaları beklenmiştir. Daha sonrasında öğrencilere Purdue Uzamsal Görselleme Testi uygulanmıştır. Yarı yapılandırılmış problem kurma formu incelenerek öğrencilerin akıcılık, esneklik ve orijinallik puanları, bu puanlar toplanarak ise yaratıcılık puanları hesaplanmıştır. Problem kurma formundan elde edilen yaratıcılık puanları ile Purdue Uzamsal Görselleme Testinden elde edilen puanlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın verileri Spearman katsayı analizine göre değerlendirilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda uzamsal görselleme puanı ile akıcılık, esneklik, yaratıcılık puanları arasında çok düşük seviyede bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber 1. ve 2. problem örneğinde öğrencilerin kurdukları problemlerin esneklik puanları ile akıcılık puanları arasında pozitif yönde çok yüksek, orijinallik puanları ile akıcılık puanları arasında pozitif yönde orta seviyede, orijinallik puanları ile esneklik puanları arasında pozitif yönde orta seviyede, toplam puanları ( yaratıcılık puanları) ile akıcılık puanları arasında pozitif yönde çok yüksek, toplam puanları ile esneklik puanları arasında pozitif yönde çok yüksek, toplam puanları ile orijinallik puanları arasında pozitif yönde yüksek seviyede bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between high school students' problem-posing skills in the context of creativity and their spatial visualization skills. A mixed-methods approach, including both quantitative and qualitative research, was used in the study. The research was conducted with a total of 288 high school students attending two public schools in Ağrı province. To achieve the objectives of the study, a semi-structured problem-posing form with two problem scenarios was applied to the students. The students were asked to generate as many problems as possible using the given problem scenarios. Later, the Purdue Spatial Visualization Test was administered to the students. By analyzing the semi-structured problem-posing form, the students' fluency, flexibility, and originality scores were calculated, and their creativity scores were obtained by summing these scores. The relationship between the creativity scores derived from the problem-posing form and the scores from the Purdue Spatial Visualization Test was examined. The data were evaluated using Spearman's correlation coefficient analysis.
As a result of the study, it was found that there was a very weak relationship between the spatial visualization scores and the fluency, flexibility, and creativity scores. However, in the first and second problem scenarios, a positive, very high correlation was found between the flexibility and fluency scores. A positive, moderate correlation was observed between the originality and fluency scores, and between the originality and flexibility scores. Additionally, a very high positive correlation was found between the total creativity scores and the fluency and flexibility scores, and a high positive correlation between the total creativity scores and the originality scores.