Bursa ili jeomorfoturizm özellikleri
Geomorphotourism features of the city of Bursa
Yazar: MUHARREM AYDIN
Danışman: PROF. DR. DENİZ EKİNCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Bursa = Bursa ; Jeomorfoloji = Geomorphology ; Turizm coğrafyası = Tourism geography ; Çevre turizmi = Environmental tourism

Özet:
Bu çalışma Bursa ve çevresindeki bilimsel, tarihi ve kültürel değerlerinin yanında çevresel önemleri de bulunan yer şekillerinin oluşum ve gelişim süreçlerinin incelenmesi ile birlikte jeomorfoturizm bakımından değerlendirmesini ortaya koymaktadır. Jeomorfoturizm uluslararası literatürde jeomorfolojik turizm veya yer şekilleri turizmi olarak da bilinen fakat Türkiye turizmine henüz yerleşmemiş olan bir kavramdır. Marmara Bölgesi'nde bulunan çalışma alanı doğal güzelliklerinin ve morfolojik mirasının yanında, köklü bir geçmişe dayanan zengin bir kültür, tarih ve sanata sahip olması ile de bölge turizmi için çok büyük çeşitlilik ve farklılık yaratmaktadır. Bu nedenle çalışma dört mevsim turizm potansiyeli olan Bursa yöresinin kaynaklarının her boyutuyla değerlendirilip özellikle farklı karakteristik özelliklere sahip yer şekillerinin yörede yaşamış olan kültürler ve tarihle de değer kazanmasıyla ortaya çıkan jeomorfoturizm unsurlarının saptanıp değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için coğrafi inceleme ve araştırmaları kapsar. Bu kapsamda Bursa ilinin jeomorfoturizm potansiyeli araştırmamızda küresel ölçekte yapılan jeomorfolojik turizm çalışmaları ile örnekleri incelenerek değerlendirilmiştir. Çalışma sahasının jeomorfoturizm potansiyelini ortaya koymak için saha çalışmaları yapılmış olup, unsurların fotoğrafları çekilerek, konum, jeolojik, jeomormorfolojik vb. haritaları sağlanıp, yerinde turizm faaliyetleri incelenmiş olup ayrıca bu potansiyelin bilinilirliğini ölçmek amacı ile katılımcıların görüşlerinin yazılı olarak alındığı üç ay boyunca internet üzerinden ulaşılabilen kişilerce doldurulan bir anket yapılmıştır. Anket sonuçlarında katılımcıların çoğunluğunun doğal güzelliği olan yer şekillerini görmenin huzur verici olduğunu düşündüğü, bilimsel, doğal, tarihi ve kültürel güzelliği olan yer şekillerinin ilgisini çektiği ve çevreye duyarlı olan tesisleri ve turizm firmalarını tercih ettikleri gibi önemli bulgular yer almaktadır. Katılımcıların çoğu Bursa ilindeki jeomorfoturizm potansiyeli olan bölgeleri doğal güzelliği ve turistik özelliklerinden dolayı bilmekte fakat bu yer şekillerinin oluşumu, coğrafi özellikleri, tarihi konusunda bilgi sahibi olmamaktadır. Araştırmamız bu bağlamda Bursa ili ve çevresinin jeomorfolojik turizm açısından potansiyelini her yönüyle ortaya koyup, tanıtım ve eğitim faaliyetleri ile de turizm planlaması konularını vurgulayıp, coğrafik araştırmalar ile yöreye yeni bir bakış açısı ve turizm faaliyeti kazandırmayı amaçlamaktadır.


Anahtar Kelimeler: Jeomorfoloji, jeomorfoturizm, yer şekilleri turizmi, Bursa, jeomorfoturizm unsurlar

Abstract:
This study examines and indicates Bursa and its neighborhood in terms of scientific, historical, and cultural values including environmental importance and the foundation of geographical formations, foundation process, and also evaluates these items in the light of geomorphotourism. Geomorphotourism, called geomorphologic tourism or geographical formation tourism in international literature, has not fit into Turkish tourism culture yet. The investigation place which is inside Marmara Region, beside its natural beauty and morphologic inheritance, is rooted to very old times with culturally, historically and artistic rich, and by these features it creates variety and differences for the tourism of region. Because of that, this study covers usage of every aspect of Bursa's local sources which has four season opportunity for tourism, and discovers the region's geomorphotourism items, historical and valuable resources that show the previous cultures which lived in these areas. By this scale, the potential geomorphotourism in Bursa was examined and compared by previous global geomorphotourism works. The fieldwork of this potential geomorphotourism was done, by taking pictures of elements, locational, geologic, geomorphologic, etc. maps were created, touristic activities were examined in the field and also a questionnaire which includes written questions on it to identify participants' ideas was applied for 3 months to people who can reach internet. According to results of the questionnaire, people think that seeing the natural beauties relaxes them, places which have scientific, natural and cultural beauty are interesting, and they also choose the facilities that care environment. Most of the respondents know Bursa's local regions which have geomorphotouristic potential because of natural beauty and touristic features, but they were not informed about formation of geography, geographical differences and its history. In terms of these matters, this study aims to give a vision and background knowledge about all possible geomorphologic tourism activities, advertise Bursa and its neighborhood by education activities that focus on tourism programs.



Key Words: Geomorphology, geomorphotourism, geopraphical formation tourism, Bursa, factors for geomorphotouris.