4483 sayılı memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanması hakkındaki kanunda soruşturmaya izin vermeye yetkili merciler sisteminin tartışılması
The discussion of official competent system that is authoritative to permit the investigation in the Law about trials of officials and other civil servants numbered 4483
Yazar: ALİ NÜVİT CÖMERT
Danışman: PROF.DR. ZEHRA ODYAKMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Kuvvetler ayrılığı ilkesinin benimsendiği günümüzün demokratik hukuk devletianlayışında memurların işlem ve eylemlerinin yargı denetimi dışında tutulması düşünülemez.Fakat memurların ve diğer kamu görevlilerinin yargılanması konusunda, tarihsel gelişimin deetkisi ile genelden ayrı soruşturma ve yargılama usulleri varlığını sürdürmektedir. Budüzenlemelerin gerekçesinde, devletin asli görevlerini kesintisiz yapmasının ve kamuhizmetlerinin kesintisiz yürütülmesinin önemine değinilmiş ve memurun değil yaptığıhizmetin korunduğu ifade edilmiştir.Türk hukuk sisteminde memurların görevlerinden doğan veya görevleri sırasındaişledikleri suçlardan dolayı yargılanmaları özel hükümlere tabi tutulmuştur. Bu konuda ilkhukuksal düzenleme 1872 yılında yürürlüğe konulan ?Memurin Muhakematına DairNizamname?dir. Daha sonra, bu nizamnamenin yerini 1913 (1329) tarihli MemurinMuhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat almıştır.Soruşturmanın idare tarafından yapılmasını öngören bu Kanun 4 Aralık 1999 tarih ve23836 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamugörevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. 4483 Sayılı Kanungörev sırasında işlenen ancak görevle ilgisi bulunmayan suçları kapsam dışı bırakmaksuretiyle memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri iddia olunansuçlardan dolayı yargılanabilmelerini yetkili merciin izin vermesi koşuluna bağlamıştır.Danıştay Kanunu. Hakimler ve Savcılar Kanunu gibi özel mahiyetteki pek çokkanunda özel yargılama usullerine ilişkin hükümlere yer verildiğini görmekteyiz. Ancak, buçalışmamızda memur yargılaması konusunda Memurin Muhakematı Hakkında KanunuMuvakkat'ın öngördüğü sistemin işleyişi ele alınmış ve 4483 Sayılı Kanun'un getirdiğisistem ile birlikte değerlendirilmiştir. Bu sistemin incelenmesindeki amaç. Memurlarhakkında özel yargılama sistemini savunmanın dayandığı gerekçelerin çağdaş hukukdevletinin ilkeleriyle ne ölçüde bağdaştığını ortaya koyabilmektir.Çalışmamızda öncelikle memurların özel bir yargılama usulüne tabi tutulmasınınnedenleri ve buna ilişkin sistemler ile genel hatlarıyla memurlar hakkında cezai kovuşturmausullerine değinildikten sonra, Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat'ın amacı,uygulama koşulları ve soruşturma yöntemi Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştayiçtiatları ile doktrindeki tartışmalar çerçevesinde ele alınarak açıklanmaya çalışılmıştır.Ayrıca, 4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunincelenerek, bu kanunu öngördüğü ?izin sistemi? ile ilgili Memurin Muhakematı HakkındaKanunu Muvakkat'ın öngördüğü ?soruşturma sistemi?nin çağdaş hukuk devleti ilkesiningerekleriyle bağdaşıp bağdaşmadığı üzerinde durulmuştur.Sonuç olarak memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında özel yargılama sistemibenimsenmekle birlikte, 4483 Sayılı Kanun ile gelinen son aşamada idarenin oldukçaetkisizleştirildiği ve bölge idare mahkemeleri ile bir yüksek mahkeme olan Danıştay,Cumhuriyet başsavcılarının alt biriminde çalışan idari makamlar konumuna getirilmiştir. Bunedenle hiç olmazsa MMHK döneminde olduğu gibi, yapılan soruşturma hazırlık tahkikatıyerine geçmeli ve bölge idare mahkemeleri ile Danıştay'ın, memurların yargılanmalarınakarar vermeleri halinde doğrudan dava açılmış sayılmalı ve bu yönde Yasal düzenlemeivedilikle yapılmalıdır. Aksi halde mevcut haliyle uygulanmaktansa sistemin terk edilmesidaha uygun olacaktır.

Abstract:
Today, given the understanding of democratic legal state in which the principle ofseparation of powers is adopted, the operations and activities of officials cannot be consideredto be out judicial control. In spite of this fact, in judging officials and the other civil sevants,unlike the current judging, with the effects of historical development, the different judicialproceeding and investigaion have been in force. In the justifying the regulation, it is statedlike this: To make sure that the state should carry on its primary tasks regularly, to remove theshortcomings which prevent public services and to maintain the services the officials conduct.In Turkish Legal System, the trials of officials who misconduct are subjected toprivate provision. The fırst legal regulation about this issue is ?The Regulaton About Trials ofOfficials ?- Memurin Muhakematına Dair Nizamname, that was put into effect in 1872.afterward, this regulation was subsituted by ?Provisional Rues About Trials of Officials?-Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat in 1913 (1329). This law, which requiresthe inquiry should underwent by administratoin, was put ineffective by replacig ?The Law atthe state of Officials and other civil cervants- numbered 4483? which published at the StateOffical Newspaper- numbered 23896, on December 4, 1999. According to the Law-numbered 4483. the permission of administration is mandatory. n case the officials should beinquired and trialed due to misconduction related with their official position. Excludingoffences during pratice which are not related with their mission. Except this law it is seen thatthere is provision concerning special procedures of trials in too many laws like Law of theCouncil of state, Law Of Judges an Public Prosecutors those have special characteristics.Herein, in this study the functioning of the system. Brought by the law of ?Provisional RulesAbout Trials of Officials? is validated, also together with the Law-numbered 4483. Thepurpose of studying this system is to bring out how much that the justifications relying on theadvocacy of special trial system about officials are compatible of with contemporary lawstate.In this study. First of all it is touched on the reasons of subjection of special trialprocedures of officials and the systems related with this, and broadly speaking the proceduresof criminal prosecution about officials. Then , the purpose, application conditions and inquiryprocedures of ?Provisional Rules About Trials of Officials? is handled and tried to explain inthe frame of interpretations of Constitutional Court. Court of Appeal and the Council of State,and of discussion in the doctrine. In addition ?Law About Trials of Officials and Other CivilServants numbered 4483? has investigated and it is dwelt on that ?Permission System? putforward by this Law and ?Inquiry System? put forward by Provisional Rules About Trials ofOfficials is whether compatible with the requirements of he principles of any contemporarylaw state.As a result although a special procedure for public officials was adapted, with the Act4483 the administration was made highly ineffective and the Regional Administative Courtsand the Council of State which is a high court were bought to the position of administrativeorganisations working under public prosecutors. For this reason, as it was the case during therealm of the Temporary Law on the Procedure of Public Offiicals, the decisions taken byRegional Administrative Courts and those of the Council of State must be regarded as thepreliminary investigation. In addition to this, if the mentioned Courts decide that the relatedpublic official must be prosecuted these decision must be regarded as the premilinaryinvestigütion. f those Courts decide that the related public offical must be prosecuted, tshould be regarded that the suit is opened and the necessary legal regulations should be made.Otherwise, the hew system should be abondened.