Uluslararası çalışma örgütü standartlarına göre itfaiye çalışanlarının iş yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Investigation of quality of work life, occupational belonging and psychological resilience of firefighters
Yazar: MURAT DOLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK ALADAĞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade ; İşletme = Business Administration

Özet:
İş yaşam kalitesi (İYK), her seviyede çalışan çalışanlar için çalışma ortamlarını tasarlamaya ve geliştirmeye çalışan doğaçlama bir mekanizmasıdır. Kurumların en önemli sorunlarından biridir. Mesleki aidiyet, kurum yöneticilerinin çalışanlar üzerindeki tutum ve davranışları, kurum çalışanlarının iş yaşamına donuk örgütlenme biçimleri ve iletişim düzeyleri, yapılan işe donuk sosyal ve ekonomik beklentilerin karşılanma oranı, iş mekanının nitelikleri gibi pek çok konuyla ilgilidir.
Örgütün işleyişinde iç içe giren İş yaşam Kalitesi, Mesleki aidiyet ve psikolojik dayanıklılık kavramları örgütün devamlığında son derece önemlidir. Bu sorunu aşılmasında örgüt yapısı, yönetim-çalışan ilişki, çalışanların mesleğe olan tutumları, çalışanların iş doyumlarının belirlenmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi gibi daha birçok faktörle ilişkilendirilmiştir. Bu sorunsallar arasında çalışmamızda itfaiye çalışanlarının iş yaşam kalitesi, mesleki aidiyet ve psikolojik düzeylerini nasıl etkilediği çalışmanın sorunsalı olarak görülmüştür. 
Bu çalışmada yöntem olarak nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 25 istatiksel veri analizi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde; frekans ve yüzde dağılımları,  Katılımcıların İYK, Mesleki aidiyet ve psikolojik dayanıklılık ölçeklerine katılma düzeylerinin, araştırmaya katılanların demografik özellikleri açısından farklılıklarını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey ve LSD testleri uygulanmıştır. Katılımcıların İYK, Mesleki aidiyet ve psikolojik dayanıklılık ölçeklerine arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır.  Araştırmanın evreni, Türkiye'deki itfaiye teşkilatı çalışanlarını kapsamaktadır. Elazığ ve Malatya Belediyelerine bağlı 2023 yılı personel sayısı toplam 600 kişidir. Araştırmanın evrenini kişi içerisinden %95 güven aralığı ve %10 hata payı ile şu formül kullanılarak 378 kişi çalışmanın örneklemi olarak belirlenmiştir.  Çalışma verileri normal dağılım göstermiştir.
Çalışanların İş yaşam ölçeği düzeyi ile psiklojik dayanaklığı algıları arasında pozitif yönde, zayıf kuvvette istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttur. Buna göre çalışanların iş yaşam düzeyleri arttığında, psikolojik dayanaklılık düzeyleri de artmaktadır. Çalışanların İş yaşam ölçeği düzeyi ile mesleki aidiyet düzeyleri algıları arasında pozitif yönde, orta kuvvette istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttur. Buna göre çalışanların iş yaşam düzeyleri arttığında, mesleki aidiyet düzeyleri de artmaktadır. Çalışanların mesleki aidiyetleri ölçeği düzeyi ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Çalışanların iş yaşam kalitesi algıları, pisikolojik dayanıkllık ait toplam varyansın yaklaşık %3,6'ini açıkladığı görülmektedir. Psikoljik dayanıkllık iş yaşam kalitesi üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkiye sahip olduğu gözlenmektedir. 
Çalışanların iş yaşam kalitesi algıları, mesleki aidiyete ait toplam varyansın yaklaşık %44,3'ini açıkladığı görülmektedir. Mesleki aidiyet iş yaşam kalitesi üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkiye sahip olduğu gözlenmektedir.

Abstract:
Quality of work life (QOL) is an improvised mechanism that seeks to design and improve work environments for employees at all levels. It is one of the most important problems of institutions. Professional belonging is related to many issues such as the attitudes and behaviors of the corporate managers on the employees, the organizational forms and communication levels of the employees of the institution, the rate of meeting the social and economic expectations of the work done, the qualities of the workplace.
The concepts of Quality of Work life, Professional belonging and psychological resilience, which are intertwined in the functioning of the organization, are extremely important in the continuity of the organization. In overcoming this problem, it has been associated with many other factors such as organizational structure, management-employee relationship, employees' attitudes towards the profession, determining the job satisfaction of employees, and improving working conditions. Among these problems, in our study, how it affects the quality of work life, professional belonging and psychological levels of firefighters was seen as the problematic of the study.
Quantitative research method was used as a method in this study. Data were analyzed using the IBM SPSS Statistics 25 statistical data analysis program. In the analysis of the data obtained from the research; Independent sample t-test, one-way analysis of variance, Tukey and LSD tests were applied in order to determine the differences in frequency and percentage distributions, the participants' level of participation in the İYK, Occupational belonging and psychological resilience scales, in terms of demographic characteristics of the participants. Correlation and regression analyzes were applied to determine the relationships between the participants' IYK, Occupational Belonging and Resilience scales. The universe of the research covers the employees of the firefighting organization in Turkey. The Toplam number of personnel in the Elazig and Malatya Municipalities in 2023 is 600. The population of the research was determined as the sample of the study by using the following formula with a 95% confidence interval and 10% margin of error. Study data showed normal distribution 378.
There is a positive, weak and statistically significant relationship between the level of work life scale of the employees and their perceptions of psychological resilience. Accordingly, when the work life levels of the employees increase, their psychological resilience levels also increase. There is a positive, moderately strong, statistically significant relationship between the level of work life scale of the employees and their perceptions of their professional belonging level. Accordingly, when the work life levels of the employees increase, the level of professional belonging also increases. There was no statistically significant relationship between the level of professional belonging scale of the employees and the perceptions of their psychological resilience levels.
It is seen that the employees' perceptions of quality of work life explain approximately 3.6% of the Toplam variance of psychological resilience. It is observed that psychological resilience has a positive and significant effect on the quality of work life.
It is seen that the perceptions of the employees' quality of work life explain approximately 44.3% of the Toplam variance of professional belonging. It is observed that professional belonging has a positive and significant effect on the quality of work life.