Türkiye'de taşeronlaşma ve sendikal örgütlenmeye etkileri
The subcontracting in Turkey and effects on unionization
Yazar: EMRAH ŞİT
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ YAZICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Alt işveren = Subcontractor ; Sendika hakkı = Liberty syndicate ; Sendikalar = Unions ; Sendikalaşma = Unionization ; Taşeron çalışanlar = Subcontractor employees ; Türk işçileri = Turkish workers ; Örgütlenme = Organization ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışmanın temel amacını, taşeron kurumunun taşeron işçilerinin sendikal örgütlenmelerine ve sendikal haklardan yararlanmalarına engel olan olumsuz etkenlerinin ve taşeron işçilerinin yaşadığı sorunların neler olduğunun tespit edilmesi ile bu sorunlara yönelik çözüm yollarının bulunması oluşturmaktadır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın daha iyi anlaşılabilmesi için geçmişten günümüze Türk işçisinin sendikal örgütlenmeyle olan ilişkisi gösterilerek, Osmanlı'dan günümüze Türk sendikacılığının geçirdiği gelişim evresi incelenmiştir. İkinci bölümde 1980 sonrası yaygınlaşmaya başlayan taşeron kurumunun yaygınlaşma nedenlerin neler olduğu açıklanmış; bu kurumun geçmişten günümüze kadar olan tarihi-yasal süreci ele alınarak; bu ilişkinin kurulması için gerekli olan unsurların neler olduğu belirtilmiş, birlikte sorumluluk ve muvazaa halleri teknik olarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde taşeron işçilerinin sendikayla olan ilişkisi açıklanmış; işçilerin sendikal haklarının ve sendikal örgütlenmeye engel olan taşeron faktörlerin neler olduğu ifade edilmiş ve taşeron işçilerinin sektörlere göre dağılımı ile günümüzdeki toplam sayısı belirlenmiştir. Dördüncü bölümde ise taşeron işçisinin genel olarak yapısal sorunları; özel olarak ise sendikal örgütlenme sorunu ele alınmış, bu sorunların çözümü için çözüm yolları üretilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ikincil veri toplama tekniklerinden olan literatür tarama tekniği kullanılmıştır. Çok sayıda kaynak kitap, makale, internet yayını, sendikaların süreli yayınları, Yargıtay kararları, Resmi Gazete, TBMM tutanakları ve akademik çalışmalardan yararlanılmıştır. Ancak bu çalışmanın kapsam olarak yeterli olmadığını düşünmekteyiz. Çünkü taşeron kurumunun, yapısı gereği parçalı olması, kayıt altına alınabilmesinin zorluğu ve taşeron işçisinin sektörel olarak dağınıklığı çalışmanın kapsamını sınırlandırmış, sendikal örgütlenme verilerinin güvenirliğine gölge düşürmüştür.



Anahtar Kelimeler : Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Taşeron,Sendika, Örgütlenme, Yargıtay, Resmi Gazete, İşçi

Abstract:
The main purpose of this study is to examine how the subcontracting organization has influenced the union organization of workers and the negative factors that impede them to benefit from trade union rights. In addition, to identfy the problems that experienced by the subcontractor workers and find solutions to these problems are this study's purposes too. This study consists of four parts. In the first chapter, in order to get a better understanding the study, the relationship between Turkish worker and the union organization  from past to these days was examined and the developmental process of the Turkish unionization of the Ottoman period was investigated. In the second part, in order of; reasons for the widespread sub-contracting that started to spread after 1980 were explained, with taking into consideration the history-legal process of this institution from the past to the present day the elements necessary for the establishment of this relationship were expressed, the terms of mutually responsibility and cheating were technically explained. Repectively in the third part; the relationship of the subcontracted worker with trade union  were explained; union rights of the workers and subcontractor factors that hamper the unionization were expressed, the distribution of the subcontracted workers according to the sectors and the total number of the worker were determined. In the fourth chapter, in general; the structural problems of the subcontractor, in particular; the issue of unionization has been addressed and solutions for these problems were proposed.     Literature scanning technique, which is a secondary data collection technique, was used in the study. Numerous resource books, articles, internet publications, periodical publications of trade unions, Supreme Court decisions, Official Newspaper, TBMM minutes and academic studies were utilized. However, we think that this study is not sufficient as a scope. Because the fragmented structure of the subcontraction by it's nature, the difficulty of being able to be registered, and the sectoral dispersal of the subcontractor's worker have limited the scope of the work and compromised the safety of trade union organization data.