COVID-19 pandemi sürecinde tüketici davranışlarındaki değişimler ve e-ticarete etkileri: Elazığ ili örneği
Changes in consumer behavior during the COVID-19 pandemic process and its effects on e-commerce: The example of Elaziğ province
Yazar: DİLA ALTUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS GÜLCÜ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve yenilikler, küresel alanda yaygınlaştıkça 
tüketicilerin istekleri ve beklentilerinde çeşitlilik yaşanmakta bununla beraber dijital faaliyetlerde de artış 
görülmektedir.
Ekonomik krizler, salgın hastalıklar, savaşlar ülkelerin ekonomik yapılarının bozulmasına ve 
aksamasına neden olmaktadır. 2019 yılının son aylarında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan Covıd-19 
pandemisin zamanla hızlı bir şekilde yayılması ülkelerin sınırlarını kapatmasına neden olmuş bu durumda 
ticaretin neredeyse durmasına sebep olmuştur.
Bu çalışmada Covıd-19 pandemisi ve sonrasında tüketicilerin online alışverişe dair tutumları ele 
alınmaktadır. Pandemi dönemi ve sonrası tüketici satın alma eğilimleri incelenmektedir.
Çalışmada tüketicilerin rasyonel eğilimleri adı altında ele alınan rasyonel satın alma eğilimi, tasarruf 
eğilimi, ihtiyatlı bütçeleme eğilimi ve sorumlu harcama eğilimi doğrultusunda online alışverişe olan 
eğilimleri ve pandemi sonrasında online alışveriş yapma davranışları noktasındaki davranış niyeti ve bu 
değişkenler arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
Bu amaçlar doğrultusunda kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 379 katılımcıdan anket yoluyla 
elde edilen yanıtlar araştırmanın verisini oluşturmaktadır. Tüketicilerin satın alma davranışlarının rasyonel 
olduğu tespit edilmiştir. Rasyonel satın alma eğilimi, online alışveriş eğilimi ve online alışveriş davranışsal 
niyeti arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Covıd-19, E-ticaret, Online alışveriş, tasarruf, rasyonel satın alma

Abstract:
As the developments and innovations in information and communication technologies become widespread 
globally, there is diversity in the demands and expectations of consumers, and there is also an increase in 
digital activities.
Economic crises, epidemics and wars cause the economic structures of countries to deteriorate and disrupt. 
The rapid spread of the Covid-19 pandemic, which emerged in Wuhan, China in the last months of 2019, 
caused countries to close their borders, which caused trade to almost stop.
This study examines consumers' attitudes towards online shopping during and after the Covid-19 pandemic. 
Consumer purchasing trends during and after the pandemic period are examined.
The aim of the study is to determine consumers' tendency towards online shopping in line with their rational 
purchasing tendency, saving tendency, prudent budgeting tendency and responsible spending tendency, 
which are discussed under the name of rational tendencies, and their behavioral intention at the point of online 
shopping behavior after the pandemic, and the relationships between these variables.
For these purposes, the answers obtained from 379 participants through a survey using the convenience 
sampling method constitute the data of the research. It has been determined that consumers' purchasing 
behavior is rational. There are significant relationships between rational purchasing tendency, online 
shopping tendency and online shopping behavioral intention.

Keywords: Covid-19, E-commerce, Online shopping, savings, rational purchasing