İvesi ve çet koyunlarında GHSR gen lokusundaki bazı tek nükleotit değişimlerinin büyüme özelliklerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of some single nucleotide changes in the GHSR gene locus on growth characteristics in awassi and cet sheep
Yazar: MUAWIA HRIRI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVAN BAYRAKTAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Biyometri ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bu tezde, İvesi ve Çet koyunlarında GHSR gen lokusunun büyüme özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmanın amacı, GHSR geninin farklı polimorfizmlerinin, koyunlarda büyüme ile ilişkili bazı fenotipik özelliklerde nasıl farklılıklar yarattığını belirlemek ve bu genotip-fenotip ilişkisini ortaya koymaktır. GHSR geni, büyüme hormonlarının regülasyonunda rol oynayan önemli bir gendir ve bu bağlamda, genin intronik bölgelerinde tespit edilen polimorfizmler, koyunların büyüme performansını etkileyebilir. Çalışma, iki farklı koyun ırkında (İvesi ve Çet) gerçekleştirilmiş ve bu ırklarda GHSR geninin c.1797G>T ve c.3554T>G polimorfizmlerinin büyüme özellikleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Toplamda 60 İvesi koyunu ve 60 Çet koyunu kullanılarak, genotip dağılımları ve bu genotiplerin çeşitli büyüme özellikleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. İvesi koyunlarında, c.1797G>T polimorfizminin canlı ağırlık ve göğüs derinliği üzerinde anlamlı etkiler yarattığı gözlemlenmiştir. GT genotipine sahip koyunların daha yüksek canlı ağırlık ve göğüs derinliği değerlerine sahip olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra, c.3554T>G polimorfizmi ise canlı ağırlık ve vücut uzunluğu üzerinde etkili olmuş, TG genotipi her iki özellik açısından da avantajlı bulunmuştur. Çet koyunlarında c.1797G>T polimorfizmi, vücut uzunluğu üzerinde anlamlı farklılık yaratmış, GT genotipine sahip koyunların daha uzun vücut uzunluklarına sahip olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda, c.3554T>G polimorfizmi ise göğüs genişliği üzerinde önemli etkiler göstermiş, TG genotipinin bu özellik açısından avantajlı olduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar, GHSR geninin hem İvesi hem de Çet koyunlarında bazı büyüme özelliklerinde genotip farklılıkları ile anlamlı bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymuştur. Her iki koyun ırkında da GT genotipine sahip bireyler, genel olarak daha yüksek büyüme performansı sergilemiştir. Bununla birlikte, her iki koyun popülasyonunda da diğer büyüme özelliklerinde genotipler arasında anlamlı farklar bulunmamıştır. Bu bulgular, GHSR geninin büyüme özellikleri üzerindeki potansiyel etkilerini desteklemekte ve gelecekte yapılacak genetik iyileştirme çalışmalarında bu genin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, koyun yetiştiriciliğinde genetik seleksiyon programlarının iyileştirilmesi ve GHSR genine dayalı stratejilerin geliştirilmesi için önemli bir katkı sunmaktadır. Genetik varyasyonun büyüme performansı üzerindeki etkilerinin daha detaylı bir şekilde anlaşılması, koyun yetiştiriciliğinde daha verimli ve başarılı sonuçlar elde edilmesine yardımcı olabilir.

Abstract:
This thesis investigates the effects of the GHSR gene locus on growth traits in İvesi and Çet sheep. The aim of the study is to determine how different polymorphisms of the GHSR gene contribute to variations in growth-related phenotypic traits in sheep and to elucidate the genotype-phenotype relationships. The GHSR gene plays a key role in regulating growth hormones, and polymorphisms identified in the intronic regions of this gene may influence growth performance in sheep. The study was conducted on two different sheep breeds, İvesi and Çet, and analyzed the effects of the c.1797G>T and c.3554T>G polymorphisms in the GHSR gene on growth traits in these breeds. A total of 60 İvesi sheep and 60 Çet sheep were used in the study, and the genotypic distributions and their effects on various growth traits were evaluated. In İvesi sheep, the c.1797G>T polymorphism was found to have significant effects on live weight and chest depth. Sheep with the GT genotype exhibited higher live weight and chest depth values compared to the other genotypes. Additionally, the c.3554T>G polymorphism was found to influence live weight and body length, with the TG genotype being advantageous in both traits. In Çet sheep, the c.1797G>T polymorphism was found to significantly affect body length, with sheep carrying the GT genotype having longer body lengths. Furthermore, the c.3554T>G polymorphism showed a significant effect on chest width, with the TG genotype being advantageous in this trait. The results demonstrate that the GHSR gene is significantly associated with certain growth traits in both İvesi and Çet sheep, with individuals carrying the GT genotype generally showing better growth performance. However, no significant differences were observed among genotypes for other growth traits in both sheep populations. These findings support the potential impact of the GHSR gene on growth traits and highlight the importance of considering this gene in future genetic improvement programs. This study provides valuable insights for enhancing genetic selection programs in sheep breeding and developing GHSR gene-based strategies. A better understanding of the impact of genetic variation on growth performance can contribute to more efficient and successful outcomes in sheep breeding.