Tam zamanlı karmaşık ürünlü montaj hattında çok amaçlı sıralama problemi ve bir uygulama
Multi objective mixed model sequencing problem with just in time assembly line and an application
Yazar: SALİH HAKAN AKÇIN
Danışman: DOÇ.DR. ERTAN GÜNER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
TAM ZAMANLI KARMAŞIK ÜRÜNLÜMONTAJ HATTINDA ÇOK AMAÇLISIRALAMA PROBLEM VE B R UYGULAMA(Yüksek Lisans Tezi)Salih Hakan AKÇINGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜEylül 2006ÖZETBu tezde, tam zamanında üretimin olduğu montaj hatlarında karmaşıkürünlerin sıralanması problemi birden fazla amaç olduğu durum için elealınmıştır. Tez çalışmasında dikkate alınan amaçlar hazırlık sayısının vekullanım oranının en küçüklenmesidir. Literatür araştırmasındaproblemin çözümü ile ilgili yaklaşımları incelendi. Problemin çözümüiçin bir metasezgisel yaklaşım olan karınca kolonisi sezgiselikullanılmıştır.NP-zor tipindeki problemde hazırlık sayısını ve kullanım oranını enküçüklemek için karınca kolonisi sezgiseli uygulanırken gezgin satıcıprobleminden yararlanılmıştır. Problemin boyutsallaştırılması ile gezginsatıcı probleminin çözümünde izlenen yoldan faydalanılarak çözümlerüretilmiştir. Problemin boyutsallaştırılması aşamasında hazırlık zamanıve kullanım oranı amaçlarına farklı derecelerde ağırlık veren altı farklıstrateji(KKO1, KKO2, KKO3, KKO4, KKO5, KKO6) oluşturulmuştur.Ayrıca bu altı stratejinin kullanım oranı hesaplama yöntemindedeğişiklik yapılarak oluşturulan altı strateji(G-KKO1, G-KKO2, G-KKO3,G-KKO4, G-KKO5, G-KKO6) ve rastsal sıralama stratejileri de elealınmıştır.Karınca kolonisi sezgiseline göre Delphi programlama dili ile yapayzeka algoritmalarının program kodları oluşturulmuştur. Oluşturulanstratejilerin performanslarını ölçmek için endüstrideki bir problemeuygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 450 dakikalık bir vardiyadaüç farklı ürün tipinden toplam 180 adet ürün üreten ve tam zamanındaüretim sistemine sahip montaj hattında montaj hattına girecek ürünsırasını belirleme problemi ele alınmıştır. Üretilen sonuçlar kullanımoranı ve CPU zamanı performans ölçütlerine göre mukayese edilmiştir.Performans ölçütlerine göre KKO1, KKO2, G-KKO1 ve G-KKO2stratejilerinin hem CPU zamanı hem kullanım oranı performansistatistikleri açısından diğer stratejilerden daha etkin sonuçlar eldeettiği gösterilmiştir.Bilim Kodu : 906.1.141Anahtar Kelimeler :Sıralama Problemleri, Sezgisel Algoritmalar, MontajaHattı, Tam Zamanında ÜretimSayfa Adedi : 51Tez Yöneticisi : Doç.Dr. Ertan GÜNER

Abstract:
MULTI OBJECTIVE MIXED MODEL SEQUENCING PROBLEM WITHJUST IN TIME ASSEMBLY LINE AND AN APPLICATION(M.Sc. Thesis)Salih Hakan AKÇINGAZ UNIVERSITYINSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGYSeptember 2006ABSTRACTIn this study, the sequencing problem in an just in time assembly linewith multiple objectives examined. The objectives that are taken in toaccount are minimization of number of setups and minimization ofusage rate. In the literature survey related approaches for the problemexamined. To solve the problem ant colony heuristic which is a meta-heuristic approach is applied.To apply the ant colony heuristic approach for this NP-Hard typeproblem with the objective of minimization of usage rate and number ofsetups , travelling salesman problem technique is used. Byspatialization of the problem, with the help of travelling salesmanproblem, solutions are generalized. At the phase of problemspatialization , for different weights of number of setups and usagerates, six diffrenet strategies (KKO1, KKO2, KKO3, KKO4, KKO5, KKO6)generated.Also by improving these six strategies by changing the usage ratecalculation method, six new strategies generalized(G-KKO1, G-KKO2,G-KKO3, G-KKO4, G-KKO5, G-KKO6). These six improved strategiesand random sequencing strategies are also examined.Artificial intelligence algorithms of ant colony heuristics are coded byDelphi programming language. The performances of the strategies areidentified by an application on an industrial problem data. It is appliedfor a just in time mixed model sequencing problem for an assembly linewhich produces three different products with a total amount of 180pieces in a 450 minutes shift. Generated sequences examined by CPUtime and usage rate performance metrics. For the performance metricsit is observed that KKO1, KKO2, G-KKO1 and G-KKO2 strategiesoutperforms other strategies.: 906.1.141Science CodeKey Words :aSequencing problems, heuristic methods,aaaaaaaaaaaaaaaaaassembly line, just in timePage Number : 51Adviser : Assoc. Prof. Dr. Ertan GÜNER