Ayırt etme öğretiminin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların gözleyerek öğrenme becerisini öğrenmeleri üzerindeki etkililiği
The effectiveness of discrimination training on acquistion of observational learning skills in children with autism spectrum disorders
Yazar: EDA CÖMERTPAY
Danışman: PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Otizmde Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı / Davranış Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ayırt edicilik = Distinctiveness ; Ayırt etme öğretimi = Discrimination training ; Gözleyerek öğrenme = Observational learning ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Araştırmada otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 4-8 yaş aralığındaki üç çocuğa yetişkin model aracılığıyla gerçekleştirilen ayırt etme öğretiminin otizmli çocukların gözleyerek öğrenme becerisini öğrenme düzeyleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli ile tasarlanan araştırmada otizmli çocukların edindikleri ayırt etme becerisini farklı ortam ve davranışlara genellemeleri sınanmıştır. Araştırmanın uygulama süreci başlama düzeyi, öğretim, genelleme ve izleme oturumları ve bu oturumların her birinden 5 dak sonra gerçekleştirilen yoklama oturumlarından oluşmaktadır. Araştırmada katılımcı çocuk ailelerinden bir aile çocuğuna ilişkin verilerin kullanımına uygulama sona erdikten sonra izin vermemiştir; bu nedenle, bulgular iki çocuk için sunulabilmiştir. Ekin ve Ata'nın annelerinden çalışmanın amacının uygunluğu, kullanılan yöntemin kabul edilebilirliği ve bulguların önemini belirleyebilmek amacıyla sosyal geçerlik verisi toplanarak analiz edilmiştir.
Araştırma bulguları, katılımcı çocuklara yetişkin model aracılığıyla sunulan ayırt etme öğretiminin gözleyerek öğrenme becerisini öğrenmelerinde etkili olduğunu, katılımcıların gözleyerek öğrenme becerisini edindiklerini, farklı ortam ve davranışlara genelleyebildiklerini ve uygulama sona erdikten 10 gün sonra da beceriyi sürdürdüklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, araştırmaya katılan katılımcı çocukların anneleriyle yapılan görüşmeler sonucu elde edilen sosyal geçerlik verileri, araştırmanın uygunluğunu, önemini, kabul edilebilirliğini, ve sürdürebilirliğini göstermektedir. Araştırmada elde edilen bulgular, uygulama ve ileri araştırmalara önerilerde bulunularak tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to investigate the effectiveness of discrimination training on acquistion of observational learning skills to three children (between 4 and 8 years old) with Autism Spectrum Disorders (ASD). An adult was used as model during discrimination training.  One of the parents decided not to take a part in the presentation of the findings in the study; therefore, the results were given for two of the participants. A multiple probe design across participants with probe trials was utilized in the study to investigate the effectiveness of discrimination training. The study consisted of baseline sessions, intervention session, maintenance, and generalization sessions. Besides these sessions, the researcher tested stimulus control during probe session designed 5 min after the intervention sessions. In order to promote generalization was used in the study. Maintenance sessions was conducted 10 days after the intervention. Last, social validity of the study was examined to reveal the appropriateness of the goals, procedures, and importance of the findings.