Birinci basamakta takip edilen koah hastalarında, hastalık bilgi düzeyi ve çok boyutlu algılanan sosyal desteğin solunumsal sağlık yaşam kalitesine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of disease knowledge level and multidimensional social support on respiratory health quality of life in COPD  patients followed in primary care
Yazar: HİCRİ SARIÇAM
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda birinci basamakta takip edilen KOAH hastalarında, hastalık bilgi düzeyi ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Desteğin, Solunumsal Sağlık Yaşam Kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Adana Yüreğir Orhan Taç Aile Sağlığı Merkezinde, 02.01.2020 – 31.12.2020 tarihleri arasında, 5 birimli aile sağlığı merkezine kayıtlı, ikinci basamakta KOAH tanısı almış ve gönüllü olan 145 hasta üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, vital bulguların ölçümleri, laboratuvar tetkikleri, risk föktörleri, için oluşturulan veri toplama formu kullanıldı. Sigara içenlerde sigara bağımlılığını değerlendirmek için Fageström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanıldı. Katılımcıların hastalık bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi için, T.C Sağlık Bakanlığı ve Türk Toraks Derneği tarafından oluşturulmuş KOAH Farkındalık Anketi soruları yeniden yapılandırılarak kullanıldı. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), solunum sağlık yaşam kalitesini değerlendirmek için, astım ve KOAH gibi solunum hastalıklarına özgü ölçek olan St. George Solunum Yaşam kalitesi Ölçeği (SGSYKÖ) kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların hastalık bilgi düzeylerinin yeterli olduğu görüldü. Aile desteği 24.7±3,9, arkadaş desteği 14,4 ±5,5, özel kişi desteği 12,0 ± 5,7 toplam destek 51,1 ± 12,6 olduğu tespit edildi. Solunum yaşam kalitesi alt bileşenlerinden semptom skoru 37,0 ± 19,3, aktivite skoru 52,7 ± 20,4, etki skoru 27,0 ± 17,8, toplam skor 36,2 ±17,4 olduğu gözlendi. Hastalık bilgi düzeyi ile aile desteği, arkadaş desteği, özel kişi desteği arasında, solunum yaşam kalitesinin semptom, aktivite ve etki bileşenleri arasında korelasyon tespit edildi. Aile desteği, arkadaş desteği, özel kişi desteği ve toplam destek ile solunum yaşam kalitesinin tüm bileşenleri arasında korelasyon olduğu görüldü.
Sonuç: KOAH hastalarında hastalık bilgi düzeyi ve çok boyutlu algılanan sosyal destek, solunum yaşam kalitesini etkilemektedir. Birinci basamakta KOAH hasta takibinde hasta ve bakım verenlere eğitim verilmesi, sosyal desteğin sorgulanması, sosyal desteği düşük olanlara destek verilmesinin sağlanması, KOAH hastalarında yaşam kalitesini arttıracaktır.

Anahtar Kelimeler: KOAH, Pulmoner Hastalık, Kronik Obstrüktif, Sosyal Destek, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the effects of disease knowledge and Multidimensional Perceived Social Support on Respiratory Health Quality of Life in COPD patients followed in primary care.
Materials and Methods: This study was conducted in Adana Yüreğir Orhan Taç Family Health Center, between 02.01.2020 - 31.12.2020, on 145 patients who were enrolled in a 5-unit family health center, diagnosed with COPD in secondary care and volunteered. A data collection form was used for sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, measurements of vital signs, laboratory tests, risk factors of the participants. The Fageström Nicotine Dependence Test (FNBT) was used to assess smoking addiction in smokers. In order to evaluate the disease knowledge level of the participants, the questions of the COPD Awareness Questionnaire created by the Turkish Ministry of Health and the Turkish Thoracic Society were reconstructed and used. Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) is used to evaluate respiratory health quality of life, St. George Respiration Quality of Life Scale (SGSYKÖ) was used.
Findings: In our study, it was observed that the disease knowledge level of the participants was sufficient. Family support was found to be 24.7 ± 3.9, friend support 14.4 ± 5.5, private person support 12.0 ± 5.7 total support 51.1 ± 12.6. Among the respiratory quality of life subcomponents, the symptom score was 37.0 ± 19.3, the activity score was 52.7 ± 20.4, the effect score was 27.0 ± 17.8, and the total score was 36.2 ± 17.4. A correlation was found between disease knowledge level and family support, support for friends, and special person support, and between symptom, activity and effect components of respiratory quality of life. It was observed that there was a correlation between family support, friend support, special person support, and total support and all components of respiratory quality of life.
Results: Disease knowledge level and multidimensional social support affect respiratory quality of life in COPD patients. Providing education to patients and caregivers, questioning social support, and providing support to those with low social support in COPD patient follow-up in primary care will increase the quality of life in COPD patients.

Keywords: COPD, Pulmonary Disease, Chronic Obstructive, Social Support, Quality of Life