Uluslararası Hukukta deniz haydutluğu ve Somalili deniz haydutlarına karşı mücadele yöntemleri
The piracy in international law and the combat methods against Somalian pirates
Yazar: TACETTİN ÇALIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELCEN ERDAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Korsanlar = Implications ; Somali = Somalia ; Uluslararası Hukuk = International Law

Özet:
Tarihsel süreçte, deniz haydutluğu farklı görünümlerde ortaya çıkmıştır. İlk aşamada, genellikle kendilerine ait gemilerle diğer gemilere saldıran deniz haydutları mürettebatı öldürerek gemilere ve gemideki mallara el koymuşlardır. Daha sonra deniz haydutları ile devletler arasında gizli andlaşmalar yapılmış ve deniz haydutları, düşman devlet gemilerine karşı zarar vermek için kullanılmıştır. Bir sonraki aşamada deniz haydutları açık bir şekilde bir devletin tabiiyetine girerek savaşlarda düşman devletlere karşı savaşmışlar; barış zamanında ise düşman devlet gemilerine karşı deniz haydutluğu faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Bu şekilde, devletlerden aldıkları izin belgeleri ile faaliyet gösteren deniz haydutlarına korsan denilmiştir. Son aşamada ise, 1815 yılında kabul edilen Paris Beyannamesi ile deniz haydutlarının devletler tarafından savaşlarda kullanılması yasaklanmış. Bu tarihten itibaren devletler, deniz haydutlarını savaşlarda kullanmaktan vazgeçmişler; günümüz anlamındaki deniz haydutluğu faaliyetleri ise varlığını sürdürmüştür.
Uluslararası ticaretin yaklaşık yüzde 90'lık bölümü denizler üzerinden gerçekleştirilmektedir. Özellikle deniz ulaşımının temel güzergâhlarından birisi olan Aden Körfezi, ticari gemi trafiğinin yaklaşık yüzde 20'sini karşılamaktadır. 1990'lı yılların başında başlayıp, 2000'li yıllarda yoğunlaşan Somali açıklarındaki deniz haydutluğu faaliyetleri, en çok Aden Körfezi'nden geçen gemileri ve bu bölgede gerçekleşen deniz ticaretini etkilemiştir. Bu güzergâhlardan geçen ticaret gemilerine ve Somali'ye insani yardım taşıyan yardım gemilerine saldıran ve ele geçirdikleri gemilerdeki mürettebatı ve yolcuları rehin alan Somalili deniz haydutları, gemi sahiplerinden ve devletlerden mürettebatın ve geminin serbest bırakılması karşılığında yüksek miktarda fidye istemeye başlamışlardır. Bu durum uluslararası toplumu bu konuda tedbir almaya itmiştir. Özellikle BM Güvenlik Konseyi Somalili deniz haydutlarına karşı mücadele başlatılması için kararlar almıştır. Bu kararlarla birlikte, deniz haydutluğu ile mücadele tüm dünyanın ortak bir sorunu haline gelmiştir.

Abstract:
Throughout the history, the piracy has emerged in different views. In the first stage, the pirates generally attacked with their own ships to another ship and confiscated goods at ship after killing all crews. Then they made secret agreements between states with pirates, and the pirates have been used to harm against enemy states' ships. In the next stage, the pirates war against the enemy states by the means of entering nationality of a state; in peace time they continued their piracy activities against the enemy states' ships. In this way, the persons who operates by the letter of marque was called as privateer. In the last stage, with the Paris Declaration in 1815,  using pirates in war by the state have been prohibited pirates. From this date, the states have abondoned using piracy in war; but the contemporary meaning of the piracy activities have existed.
Around 90 per cent part of world trade is carried by sea. In particular, the Gulf of Aden, one of the main routes of maritime transportation, covers approximately 20 per cent of commercial ship traffic. Starting in the early 1990s and intensifying in the 2000s the piracy activities off the coast of Somalia, most affected the passing ships and maritime trade in the region. The Somalian pirates who attack passing throughout this route commercial ships and carrying the humanitarian aids to Somalia ships, has begun to take hostage the crew and passengers and ask for in high amounts of ransom in exchange for release of the crew and ship from ship owners and states. This has urged the international community to take measures in this regard. In particular, the UN Security Council has taken the decision to initiate fight against Somalian pirates. With these decisions, the fight against piracy has become a common problem for the entire world.