Konya evlerinde ahşap süslemeler ve uygulamaları
Wooden decorations and applications in Konya houses
Yazar: EMEL ŞEN USLU
Danışman: PROF. DR. HAŞİM KARPUZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap = Wooden ; Kompozisyon = Composition ; Konya = Konya ; Motifler = Motifs ; Süsleme sanatı = Decorative art

Özet:
Tasarım, strüktür ve estetik yapının temel taşlarıdır. Estetik ve süsleme geleneksel mimari tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Yapıların dış cephe ve iç mekân süslemeleri, yapıyı oluşturan ve yapının kimliğini gösteren en önemli konulardır. Türk süsleme sanatı farklı zaman dilimlerinde ve farklı malzemelerde kullanım alanı bulmuştur. Bu da tekniklerin ortaya çıkmasını ve süslemedeki anlamsal değişiklikleri belirlemiştir. Konya evleri kültür, malzeme ve coğrafi etkenler gibi kavramlarla şekillenen İç Anadolu geleneksel mimarisinin en iyi örneklerindendir. Çoğunlukla ahşabın kullanım alanı bulduğu bu evlerde farklı teknik ve kompozisyonlarla ahşap süslemeler yapılmıştır. 
Konya evlerinde süslemelerin plan değişiminden etkilendiği gözlenmektedir. 19. yüzyıl başında batı etkisiyle ortaya çıkan mimari değişim, süslemeler ile farklı teknikleri de beraberinde getirmiştir. Bunun sonuncunda kompozisyon ve motiflerde tasarım, anlam değişiklikleri gözlemlenmiştir.
Araştırmamızın konusu, Konya il merkezinde inşa edilen konutlarda iç ve dış ahşap süslemeleri ile bunların uygulamalarını incelemektir. Araştırma kapsamında Konya il merkezinden korunmuşluk durumuna, ahşap süsleme çeşitliliğine ve inşa edilme dönemi gibi kriterlere bakılarak on adet ev incelenmiştir.
Tez konumuzdaki amaç, Konya evlerindeki iç mekân ve dış cephelerinde farklı tekniklerle yapılmış ahşap süslemeleri incelemek, belgelemek, literatüre katkı sağlamak, böylece kaybolmaya başlayan bu sanat dalının, yapının oluşmasında ve estetik değerinin artmasındaki öneminin anlaşılmasını sağlamaktır. 
Araştırma,  literatür ve arşiv tarayarak çalışmaları ile oluşturulmuştur. Tablo, fotoğraf ve çizimlerle evler incelenmiştir.
Elde edilen bulgularda Konya evlerinin yeterince korunamamış bu yüzden özgün bir sanat dalı olan ahşap süslemeler giderek yok olmaya başladığı ve belgelemenin yapılmadığı görülmüştür. Konya Evleri ahşap süslemeleri ve uygulamaları hakkında bir çalışma yapılmamış olması bu konu üzerinde durmamamızdaki önemli sebeplerden biridir.

Abstract:
They are the cornerstones of design, structure and aesthetics. Aesthetics and ornamentation have an important place in our traditional architectural history. Exterior and interior decorations of buildings are the most important issues that make up the building and show the identity of the building. Turkish decorative art has found use in different time periods and different materials. This determined the emergence of techniques and the semantic changes in ornamentation. Konya houses are among the best examples of Central Anatolian traditional architecture shaped by concepts such as culture, materials and geographical factors. Wooden decorations were made with different techniques and compositions in these houses, where wood was mostly used.
It is observed that the decorations of Konya houses were affected by the change in plan view. The architectural change that emerged with the western influence at the beginning of the 19th century brought along different techniques with decorations. As a result, changes in design, meaning were observed in composition and motifs.
The subject of our research is to examine the interior and exterior wooden decorations and their applications in the houses built in the city center of Konya. Within the scope of the research, ten houses were examined by looking at the criteria such as the state of protection, the diversity of wooden ornaments and the period of construction from the city center of Konya.
The aim of our thesis is to examine and document the wooden ornaments made with different techniques in interior and exterior facades of the Konya houses, to contribute to the literature and to understand the importance of this art branch, which has started to disappear, in the formation of the building and increasing its aesthetic value. The research was created with literature, archive scanning and field studies. The houses were examined with tables, photographs and drawings. According to the findings obtained, the wooden decorations, which are an original art branch, started to disappear and could not be documented. The fact that there has not been a study on the wooden decorations and applications of Konya Houses is one of the important reasons for us not to dwell on this issue