Nûreddin es-Sâbûnî ve bazı kelâmî görüşleri
Nureddin es-Sabuni and his some kalami views
Yazar: GÜLTEN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KENAN ŞAHİN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Allah = God ; Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Kader = Destiny ; Kaza = Fate-(Din) ; Kelam = Islamic theology ; Nurettin es-Sabuni = Nurettin es-Sabuni ; Peygamberlik = Prophethood ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
"Nûreddin es-Sâbûnî ve Bazı Kelâmî Görüşleri" adlı bu çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Sâbûnî'nin hayatını, yaşadığı bölgenin sosyo-kültürel ve siyasî yapısını ele aldık ve onun eserleri hakkında bilgi vererek bilimsel kişiliğini ortaya koymaya çalıştık. Sâbûnî'nin yaşadığı çevrede etkin olan itikâdî mezheplere ve kelâmî görüşlere de yer verererek onun nasıl bir kültürde yetiştiğini göstermeye çalıştık. İkinci bölümde ise Sâbûnî'nin iman, ilâhiyat, nübüvvet, imamet, kazâ ve kader gibi kelâm ilminin en temel konularda onun görüşlerine yer verdik ve yeri geldikçe diğer itikâdî mezheplerin görüşleriyle de karşılaştırmaya çalıştık. 
Sonuç bölümünde Sâbûnî'nin kelâm ilmine katkıları ve kelâm ilmine verdiği önemden bahsedilmiştir. İslâm inanç ve akîdesine uygun olmayan kelâmî görüşlere verdiği cevaplar ifâde edilmiş, İslâm tevhid inancını savunmasındaki önemine değinilmiştir. Dolayısıyla da çalışmada Sâbûnî'nin eserlerindeki görüşleri üzerinde durulmaktadır. Sâbûnî'nin hayatı, eserleri ve kelâmî görüşleri incelenmektedir. 
 Sâbûnî, eserlerinde ele aldığı itikâdî meseleleri anlaşılır bir dille ifade eden önemli bir Mâturîdî kelâmcısıdır. O, Ebû Mansûr el-Mâturîdî (ö. 333/944) ve Ebû'l-Muîn en-Nesefî'nin (ö. 508/1115) görüşlerini benimsemiş ve bu görüşlere açıklık getirmeye çalışmıştır. Mâturîdiyye'nin sistemli bir mezhep haline gelip yayılmasında önemli hizmetler ifâ ettiği söylenebilir. Bu hizmetler temele alınarak, Nûreddin es-Sâbûnî'nin Mâturîdiyye ile ilgili görüşlerinin araştırılması ve belirtilmesi önem arzetmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sâbûnî, İlahî Sıfatlar, İsbât-ı Vâcip, İtikât, Kelâm.

Abstract:
This study named "Nureddın Es-Sabunı And Hıs Some Kalamı Vıews" consists of two parts. In the first part we dealt with the life of es-Sabuni, the socio-cultural and the political structure of the region in which lived her. The Faith sects and Kalamist ideas which were influential in the period of al-Sâbûnî were lived and the culture of Sâbûnî was tried to be explained. We gave place to sects and kalami views which were influential in the period when Nureddin es-Sabunı lived. We tried to show how of culture he grew up in. In the second part, we gave place to Nûreddin es-Sabunı's kalami views about the subjects such as faith, theology, prophecy, imam, accident and destiny. We took care to compare their views with those of other sects.
In the conclusion part, the importance that he gave and the value that added to the science of Kalam of the es-Sabunı was emphasized. The answers he gave to kalami views that are not suitable for the Islamic faith and akîde (religious faith) was expressed, his importance in the defense of Islamic monotheism (tawhid/onesess faith) was mentioned.
 In the conclusion section, the contributions of al-Sâbûnî to the science of Kalam and the importance it attaches to the science of Kalam are mentioned. His answers to the Islamic faith and Kalamist ideologies that are not appropriate to Aqidah are explained and the importance of his defense of Islamic monotheism is mentioned. Therefore, the study focuses on the views of al-Sâbûnî in his works. The life, works and Kalamist ideas of al-Sâbûnî are discussed.
Sâbûnî is an important Mâturîdî Kalamists who expresses itikâdî issues in understandable language in his works. Sâbûnî defended the ideas of Abu Mansur al-Maturîdî (d. 333/944) and Abu'l-Muîn en-Nesefî (d. 508/1115) and tried to interpret these ideas. It can be said that Mâturîdiyye had important services in becoming a systematic sect and spreading.  On the basis of these services, it is important to be researched and be specified the views related to Maturidiyye of Nureddin es-Sabunı.
Key Words: es-Sabunı, Divine Adjectives, Proof of Obligatory, Faith, Kalam