Hematopoietik kök hücre nakli yapılan çocuk hastaların antibakteriyel tedavisinin kılavuzlara uygunluğunun retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of antibacterial therapy in pediatric patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation in accordance with guidelines
Yazar: BURHAN MERT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TAŞLI
Ege Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Eczacılık = Pharmacy ; Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, Hematopoietik Kök hücre nakli (HSCT) yapılmış febril nötropenik çocuk hastalarda engraftman öncesi dönemde; kullanılan antibakteriyel ilaçların sürveyansını belirlemek, hastalarda meydana gelen enfeksiyonların özelliklerini ve kullanılan antibiyotiklerin kılavuzlara uygunluk durumunu saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif kesitsel olarak tasarlanmış olup 01.03.2019-01.03.2023 tarihleri arasında HSCT yapılmış 133 çocuk hastayı kapsamaktadır. Belirlenen tarih aralığında HSCT yapılmış hastaların verileri manuel olarak veya elektronik hasta dosyası kullanılarak geriye dönük olarak incelenmiş ve kaydedilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, ağırlık gibi demografik özelliklerinin yanı sıra kullandıkları profilaktik, ampirik antibiyotikler, mikrobiyolojik kültür sonuçları, ateş, kan basıncı, nabız, lökosit, nötrofil değerleri ile genel durumları kemik iliği naklinin gerçekleştirildiği gün 0. gün kabul edilerek 0. ve 30. günler arasında her gün için ayrı ayrı olacak şekilde kaydedilmiştir. Bu veriler kullanılarak ASCO ve ECIL Kılavuzları'na göre uygunsuz antibiyotik kullanımlarının oranı belirlenmiştir.
 Bulgular: Belirlenen 4 yıllık zaman kesitinde HSCT yapılan 133 çocuk hastanın tamamı dahil edilme kriterlerini karşılamıştır. Dahil edilen hastaların %54,1'i malign bir tanıya sahipken, %45,9'unun non-malign bir tanıya sahip olduğu belirlenmiştir. Hastaların %82,7'sine allojenik nakil, %27,3'üne otolog nakil yapıldığı saptanmıştır. Hastaların ortalama engraftmana ulaşma süreleri 15,72± 4,15 gün olarak bulunmuştur. Engraftman öncesi dönemde en çok izole edilen mikroorganizma, gram pozitif kok olarak saptanmıştır. Dahil edilen hastaların engraftman öncesi dönemde en çok kullandığı antibakteriyel ajanların piperasilin-tazobaktam (%90) olduğu saptanmıştır. ASCO Kılavuzu'na göre hastaların %84,2'sinde en az bir uygunsuz kullanım, ECIL kılavuzuna göre ise hastaların %86,5'inde en az bir uygunsuz kullanım tespit edilmiştir.
Sonuç: HSCT yapılmış febril nötropenik hastalarda, ampirik ve profilaktik   antibakteriyel kullanımı çok sıktır. Uluslararası kılavuzlara göre değerlendirildiğinde, antibakteriyel ajanların uygunsuz kullanımının, çok yaygın olduğu belirlenmiştir. Tedavinin azaltılması (de-eskalasyon) ve durdurulması konusunda uygunsuz kullanımlar en sık yapılan hatalardır. HSCT hastalarında ampirik olarak geniş spektrumlu karbapenem grubu ilaçların kullanımı, sadece belirlenmiş "stabil olmayan durumda olan hastalara" özel olmalıdır. Siprofloksasin profilaksisi bu hasta grubu için uygun değildir.

Abstract:
Objective: The aim of the study was to determine the surveillance of antibacterial drugs used in febrile neutropenic pediatric patients who underwent hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) in the pre-engraftment period, to determine the characteristics of the infections that occurred in the patients and to determine the compliance of the antibiotics used with the guidelines.
Materials and Methods: This study was designed as a retrospective cross-sectional study and included 133 pediatric patients who underwent HSCT between 01.03.2019-01.03.2023. The data of patients who underwent HSCT within the specified date range were retrospectively analyzed and recorded manually or using an electronic patient file. In addition to demographic characteristics such as age, gender, weight, prophylactic and empirical antibiotics used, microbiological culture results, fever, blood pressure, pulse rate, leukocyte, neutrophil values and general conditions of the patients were recorded separately for each day between days 0 and 30, taking the day of bone marrow transplantation as day 0. Using these data, the rate of inappropriate antibiotic use was determined according to ASCO and ECIL guidelines.
Results: All 133 pediatric patients who underwent HSCT during the 4-year period met the inclusion criteria. Of the included patients, 54.1% had a malignant diagnosis, while 45.9% had a non-malignant diagnosis. Allogeneic transplantation was performed in 82.7% and autologous transplantation in 27.3% of the patients. The mean time to engraftment was 15.72± 4.15 days. The most frequently isolated microorganism in the pre-graft period was gram positive cocci. Piperacillin-tazobactam (90%) was the most commonly used antibacterial agent in the pre-graft period. According to the ASCO guideline, at least one inappropriate use was detected in 84.2% of the patients and according to the ECIL guideline, at least one inappropriate use was detected in 86.5% of the patients.
Conclusion: Empirical and prophylactic antibacterial use is very common in febrile neutropenic patients who have undergone HSCT. According to international guidelines, inappropriate use of antibacterial agents is very common. Inappropriate use of de-escalation and discontinuation of treatment are the most common mistakes. Empirical use of broad-spectrum carbapenems in HSCT patients should be reserved for designated "unstable patients". Ciprofloxacin prophylaxis is not appropriate for this patient group.