Karma yoğun bakımda takı̇p edı̇len krı̇tı̇k hastalarda platelet ı̇ndekslerı̇nı̇n prognostı̇k değerı̇
Prognostic significance of critical patients' platelet indexes in mixed type critical care unit
Yazar: İSMAİL ASKER
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN İNAL
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Kritik hastalık = Critical illness ; Prognoz = Prognosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Trombosit indeksleri (TİN), trombositlerin morfolojisi ve fonksiyonları hakkında bilgi veren biyolojik belirteçlerdir. Kritik hastalarda ise TİN'leri hastalık şiddet ve prognozuyla ilişkilendiren az sayıda çalışma vardır.
Çalışmamızda trombosit sayı ve fonksiyonlarını etkileyebilecek pek çok etkenin maruziyeti altında olan YBÜ hastalarında, rutin olarak çalışılan trombosit indekslerinin klinik önemini ve mortaliteyi öngörmedeki başarısını değerlendirmeyi amaçladık.
01 Ocak 2016- 31 Aralık 2016 tarihleri arasında 10 yataklı üçüncü basamak karma YBÜ'de takip edilen 347 hastadan TİN'leri ölçülebilen 314 hastanın demografik özellikleri ve klinik takip verileri geriye yönelik olarak incelendi.
Hastaların 194'ü (%62) erkek, yaş ortalaması 62.7 ± 16.9 (19-86), APACHE II hastalık şiddet skor ortalaması 18.9 ± 8.5, ortalama yatış süresi (OYS) 9.1 (1-182) gün ve mortalite %43 saptanmıştır. Ortalama trombosit hacmi (MPV) ve trombosit dağılım genişliği (PDW) indekslerinin birbirleriyle korele olduğu; bununla birlikte hastalık şiddeti ile pozitif, trombosit sayısı ile negatif korelasyon gösterdikleri tespit edilmiştir. Erkek cinsiyette MPV ve PDW düşük, plateletcrit (PCT) yüksek ve mortalite oranı nispeten düşük gerçekleşmiştir (%37.6<%44.1) (p<0,01). Genel hasta popülasyonuna bakıldığında ise PDW ve trombosit değerlerinin mortalite artışı ile ilişkili olduğu gözlenmiş, aynı zamanda PCT <0.17 altında olduğunda >0,32'nin olanlara göre mortalite riskini iki kat arttığı tespit edilmiştir. PDW/PLT oranı ve PDW/PCT oranlarının her ikisi de mortaliteyle korele (p<0.001, p<0.001) olsa da spesivite ve sensiviteleri yeterli değildi (r:0,11, r:0,10). Trombosit indekslerinden PDW ve PCT'nin karma yoğun bakım ünitelerinde, trombosit düzeyi gibi hastalık şiddetini tanımlayan skorlama sistemlerine dahil edilebilecek, prognostik biyo-belirteçler olduğu kanaatine varıldı.
Anahtar kelimeler: Trombosit indeksleri, ortalama trombosit hacmi, trombosit dağılım genişliği, plateletcrit.

Abstract:
Thrombocyte indexes (TIN) are biological markers of thrombocyte morphology and function. In critical patients, few studies evaluated TIN relation with disease severity and prognosis.
In this study, we objected to evaluate TIN as a routine feasible parameter at respect of clinical significance to predicting mortality, even though thrombocyte count and functions were prone to alter by variable conditions of critical care unit patients.
Data of 314 patients those with objected parameters out of 347 retrospectively evaluated for TIN relation with clinical surveillance and demographics, in a ten bed capacity mixed-type tertiary CCU in between Jan 1st – 31st Dec 2016.
Patients', 194 male (62%), mean age was 62.7 ± 16.9 (19-86) and APACHE II score was 18.9 ± 8.5, mean length of stay (LOS) was 9.1 (1-182) days and with 43% mortality. The mean thrombocyte volume (MPV) and dispersion width (PDW) indexes were both correlated each other and positively with disease severity, on the other hand negatively with thrombocyte count. The higher plateletcrit (PCT) levels otherwise lower MPV and PDW were found in males, and also showed relatively lower mortality rates (37.6%<44.1%) (p<0.01). PDW and thrombocyte count were related to increased mortality, while as PCT<0.17 levels were associated with 2x mortality risk according to PCT>0.32. Both PDW/PLT and PDW/PCT ratios related to mortality too (p<0.001, p<0.001), otherwise with relatively lower coefficients (r: 0,11, r: 0,10).
TIN in mixed type CCUs was assumed as PDW and PCT could be included to disease severity scoring system prognostic biomarkers, like thrombocyte counts.
Keywords: Platelet indexes, mean platelet volume, platelet dispersion width, platelecrit