Çocuk yoğun bakım ünitesinde sıvı yükü ve mortalite ilişkisi
Association between fluid overload and mortality in pediatric intensive care unit
Yazar: HİLMİ BAYIRLI
Danışman: PROF. DR. OĞUZ DURSUN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Diüretikler = Diuretics ; Mortalite = Mortality ; Sepsis = Sepsis ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Su-elektrolit dengesi = Water-electrolyte balance ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, çocuk yoğun bakım ünitesine yatırılan hastalarda erken, zirve ve
kümülatif sıvı yükü ile mortalite ve morbidite arasındaki ilişkisi incelenmiştir.
Yöntem: Bu amaçla Ocak 2019– Eylül 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi
Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde takip edilmiş olan hastaların verileri hastane kayıt
sistemi üzerinden değerlendirildi. İlk 24 saat içinde gelişen sıvı yükü 'erken sıvı yükü',
ilk 3 günün herhangi birinde gelişen, günlük en yüksek değer 'zirve sıvı yükü', ilk 3
günün toplamı da 'kümülatif sıvı yükü' olarak tanımlandı. Mortalite ile ilişkisini
göstermek için istatistiksel olarak sıvı yükü kategorik (Erken ve zirve sıvı yükü için
vücut ağırlığının %5'i, kümülatif sıvı yükü için %10'u sınır değer alınarak) ve süreğen
değişken olarak iki ayrı şekilde değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 581 hastanın 68'nin (%11.7) öldüğü görüldü.
Mortalite açısından sıvı yükleri incelendiğinde yaşayanlar ve ölenler grubunda sırasıyla,
erken sıvı yükü yüzdesi 1.86 ve 3.35, zirve sıvı yükü yüzdesi 2.87 ve 5.54, kümülatif
sıvı yükü yüzdesi 3.40 ve 8.16 olarak saptandı. Sıvı yükü yüzdesinin artışı ile
mortalitenin artışı arasında anlamlı ilişki gözlendi (p<0.001). Zirve (Adjusted Odds
ratio=1.15; 95%CI 1.05-1.26; p:0.002) ve kümülatif (AOR=1.10; 95%CI 1.04-1.16;
p<0.001) sıvı yükü yaş, hastalık şiddeti ve benzeri etkenler için ayarlama yapıldıktan
sonra, mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Zirve sıvı yükü için
eşik değer %5.05 olarak bulundu (EAA:0.731 95%CI; 0.66-0.80 p<0.001 Cut-off:5.05
Sensitivite:%51 Spesifite:%85). Kümülatif sıvı yükü için hesaplanan eşik değer %7.58
idi (EAA:0.725 95%CI; 0.65-0.80 p<0.001 Cut-off:7.58 Sensitivite:%51 Spesifite:%89).
Kümülatif sıvı yükünün %10 ve üzerinde olmasının mortalitede 3.97 katlık artışa neden
olduğu saptandı. Zirve ve kümülatif sıvı yükü artışı ile yoğun bakımsız ve mekanik
ventilatörsüz geçen süre arasında negatif korelasyon saptandı.

Sonuç: Kritik hasta çocuklarda zirve ve kümülatif sıvı yükü, yoğun bakım mortalitesi ve
morbiditesi ile bağımsız olarak ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler: sıvı yükü, çocuk yoğun bakım, mortalite, akut böbrek hasarı,
sepsis, akut solunum sıkıntısı sendromu, diüretik

Abstract:
Purpose: In this study, the relationship between early, peak, and cumulative fluid
overload with mortality and morbidity in patients admitted to the pediatric intensive care
unit were investigated.

Method: For this purpose, the data from Akdeniz University Pediatric Intensive Care
Unit between January 2019 and September 2021 through the hospital registry system
were collected and evaluated. The fluid overloads, which developing in the first 24 hours
was defined as 'early fluid overload', the highest daily value developing in any of the
first 3 days was defined as 'peak fluid overload', and the total of the first 3 days was
described as 'cumulative fluid overload'.
In order to show its relationship with mortality, the fluid overload was statistically
evaluated in two different types such as categorical (with 5% of body weight for early
and peak fluid overload, and 10% for cumulative fluid overload) and a continuous
variable.

Results: It was seen that 68 (11.7%) of 581 patients included in our study died. When
fluid overloads were examined in terms of mortality, the percentage of early fluid
overload was 1.86 and 3.35, the percent of peak fluid overload was 2.87 and 5.54, and
the percent of cumulative fluid overload was 3.40 and 8.16, respectively, in the survivor
and the non-survivor groups. After adjustment for age, severity of illness, and other
potential confounders, peak (Adjusted Odds ratio=1.15; 95%CI 1.05-1.26; p:0.002) and
cumulative (AOR=1.10; 95%CI 1.04-1.16; p<0.001) fluid overloads were determined as
independent risk factors associated with mortality. The cut-off value for the peak fluid
overload was 5.05% (AUC: 0.731 95%CI; 0.66-0.80 p<0.001 Cut-off: 5.05 Sensitivity:
51% Specificity: 85%). The cut-off value calculated for the cumulative fluid overload
was 7.58% (AUC:0.725 95%CI; 0.65-0.80 p<0.001 Cut-off:7.58 Sensitivity:51%
Specificity:89%). When the cumulative fluid overload is 10% or more, a 3.97-fold
increase mortality rate was calculated. It is found that the peak and cumulative fluid
overload, had significant negative correlation with intensive care unit free days (ICUfree days) and ventilator free days (VFDs).

Conclusion: As a result, it is found that peak and cumulative fluid overload in critically
ill children were independently associated with intensive care unit mortality and
morbidity.
Keywords: fluid overload, pediatric intensive care unit, mortality, acute kidney injury,
sepsis, acute respiratory distress syndrome, diuretic