Soliter rektal ülser sendromunda klinik ve endoskopik bulgular ile hastalık seyrinin değerlendirilmesi /
Yazar: AYŞE DUYGU OKÇU AVUNDUK
Danışman: DOÇ. DR. FEYZA GÜNDÜZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Prognoz = Prognosis ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektum = Rectum ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ülser = Ulcer

Özet:
Giriş ve Amaç: Soliter Rektal Ülser Sendromu (SRÜS) anormal defekasyon ile ilişkili, rektumda ülser ile karakterize kronik ve nadir görülen bir hastalıktır. Literatürde SRÜS'lu hastaların uzun dönemli takip sonuçları ve prognozu ile ilgili bilgiler azdır. Bu çalışmada; SRÜS hastalarının klinik ve endoskopik özelliklerinin belirlenmesi ve uzun süreli takipte prognoz, tedaviye cevap ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Hastanemiz gastroenteroloji polikliniğinde Ocak 2010 ile Temmuz 2020 tarihleri arasında takip edilen SRÜS tanılı 59 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların tanı sırasındaki ve son kontrollerindeki demografik bilgileri, klinik özellikleri, endoskopik bulguları, almış oldukları tedaviler, tedavi yanıtları, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve laboratuvar değerleri kaydedilmiştir. Çalışmada elde edilen tüm veriler uygun istatiksel yöntemler ile analiz edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya alınan 59 hastanın 37'si kadın, 22'si erkekti. Ortanca yaş 44'tü (18-82 yaş). Ortanca izlem süresi 57 aydı (1,5-98 ay). En sık semptomlar; mukuslu dışkılama (%91,5) ve rektal kanamaydı (%88,1). Fizik muayenede; rektal prolapsus 10 (%16,9), hemoroid 30 (%51,7), anal fissür 11 (%18,6) hastada vardı. Endoskopide lezyonlar en sık rektum ön duvarda (%66,7) ve ülsere tipteydi (%77,9). 11 (%19,3) hasta sadece konservatif tedavi almıştı. Konservatif tedaviye ilave olarak 3 hastaya (%5,2) biofeedback yöntemi, 38 hastaya (%66,6) medikal tedavi, 5 hastaya (%8,7) ise cerrahi uygulanmıştı. Sadece konservatif tedavi alan grupta 5 (%45,4) hastada, medikal tedavi alan grupta 25 (%65,7) hastada, biofeedback yapılan grupta 1 (%33,3) hastada ve cerrahi olan grupta 5 (%100) hastada ülserde tam iyileşme görüldü.
Takip sonunda tüm hastalarda semptomatik iyileşmenin (dışkı inkontinansı ve karın ağrısı hariç) istatistiksel olarak anlamlı oranda sağlandığı görüldü. Anemi ve sedimentasyon yüksekliği tedavi yanıtını etkileyen olumsuz faktörlerdi. İzlem süresi sonunda klinik düzelme, hastaların yaşam kalite değerlendirme alt parametre puanlarında anlamlı iyileşme sağlamıştır (fiziksel rol güçlüğü p değeri= 0,004, sosyal fonksiyon p değeri= 0,035, ağrı p değeri=0,002, genel sağlık algısı p değeri=0,005).

Sonuç: Çalışmamızda SRÜS'lu hastaların uzun süreli izlemleri ve tedavi yanıtları değerlendirilmiş olup bu hastalarda tedavi yanıtları ve prognoz nispeten iyi görünmektedir. Hastalığın kronik seyirde olduğu ve yaşam kalitesini de önemli şekilde etkilediği görülmekte ve bu hastaların tüm tedavi modaliteleri açısından izlenmesi gerekmektedir. Daha fazla hasta ile yapılacak prospektif çalışmalar SRÜS seyri ile ilgili daha iyi bilgiye sahip olmamızı sağlayacaktır.

Abstract:
İntroduction and Aim: Solitary Rectal Ulcer Syndrome (SRUS) is a chronic and rare disease associated with abnormal defecation and characterized by an ulcer in the rectum. Information on long-term follow-up results and prognosis of patients with SRUS is scarce in the literature. In this study; It was aimed to determine the clinical and endoscopic findings of patients with SRUS and to evaluate the prognosis, response to treatment, and quality of life in long-term follow-up.

Material and methods: 59 patients diagnosed with SRUS who were followed in our hospital's gastroenterology outpatient clinic between January 2010 and July 2020 were included in the study. Demographic information, clinical characteristics, endoscopic findings, treatments received, treatment responses, SF-36 Quality of Life Scale and laboratory values of the patients were recorded. All the data obtained in the study were analyzed with appropriate statistical methods.

Results: Of the 59 patients included in the study, 37 were female and 22 were male. The median age was 44 (18-82 years). The median follow-up time was 57 months (1,5-98 months). The most common symptoms; stool with mucus (91.5%) and rectal bleeding (88.1%). In physical examination; rectal prolapse was present in 10 (16.9%) patients, hemorrhoids in 30 (51.7%), anal fissure in 11 (18.6%) patients. On endoscopy, the most common lesions were in the anterior rectum wall (66.7%) and ulcerated type (77.9%). 11 (19.3%) patients received only conservative treatment. In addition to conservative treatment, 3 patients (5.2%) had biofeedback method, 38 patients (66.6%) medical treatment, and 5 patients (8.7%) surgery. The ulcer healed completely in 5 (45,4%) patients in the conservative treatment group, 25 patients (%65,7) in the medical treatment group, 1 patient (33,3%) in the biofeedback group, and 5 patients (100%) in the surgical group. At the end of the follow-up, it was observed that a statistically significant improvement was achieved in all patients (excluding stool incontinence and abdominal pain). Anemia and high sedimentation were negative factors affecting treatment response. At the end of the follow-up period, clinical improvement provided a significant improvement in the quality of life evaluation sub-parameter scores of the patients (physical role difficulty p value = 0.004, social function p value = 0.035, pain p value = 0.002, general health perception p value = 0.005).

Conclusion: In our study, long-term follow-up and treatment responses of patients with SRUS have been evaluated, and treatment responses and prognosis are seem relatively to be good in these patients. It is observed that the disease is in a chronic course and affects the quality of life significantly. These patients should be followed up in terms of all treatment modalities. Prospective studies with more patients will enable us to have better information about the course of SRUS.