Tarihi binaların yapı yüzü aydınlatmasında LED aydınlatma teknolojilerinin kullanılması ve Galata Kulesi ile Kız Kulesi uygulaması
Facade lighting of historical buildings using LED lighting technologies and the application of Galata Tower and Maiden Tower
Yazar: YASİN DEMİRÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA ACARKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Tesisleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Tarih boyunca insanlar yaşadıkları bölgelerde gün ışığının doğrudan ulaşmadığı zamanlarda doğal ya da yapay aydınlatmaya ihtiyaç duymuş, ateşin bulunmasından sonra yapay aydınlatma elemanları ile de bu ihtiyaçlarını karşılamışlardır. İnsanlar antik çağdan beri meşale, mum, kandil ve gaz yağı gibi aydınlatma elemanları ile yaşadıkları bölgeyi aydınlatmışlardır. 19. yy. sonlarına doğru ise dinamonun icat edilmesiyle birlikte aydınlatmada elektrikli aydınlatma elemanları kullanılmaya başlanmış ve insanlık gerçek manasıyla ''Aydınlatma Çağı''nı yaşamıştır. Modern dünyada aydınlatma artık istenilen bölgeye ışık kaynağını yönlendirme değil aydınlatma aygıtından yardımcı elemanlarına kadar her ince ayrıntının tasarlandığı, analiz edildiği, ileri hesaplama yöntemleri kullanılarak kararların verildiği bir bilim dalı haline gelmiştir. Bu nedenle başta kent kimliğinde söz sahibi olan eserler olmak üzere kent aydınlatması kavramında kendine yer bulan insanların sosyal, psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarını konforlu bir biçimde sürdürebilme ihtiyacına hizmet eden işlevsel ve mimari aydınlatma kavramlarını doğru tasarlamak, uygulamak ve işletmek gerekmektedir.
Bu çalışma aydınlatmaya ait temel kavramları, yapı yüzü aydınlatmasında kullanılan aydınlatma aygıtları, yardımcı elemanlar ve kontrol sistemlerine ait teknik bilgileri, kent aydınlatması konuları içinde bulunan yapı yüzü aydınlatmasına ilişkin mimari, teknik ve tasarım kritelerleri, Galata Kulesi ve Kız Kulesi yapı yüzü aydınlatmasına ait tasarım, malzeme, aydınlatma ve maliyet analizlerini kapsamaktadır.
Yapılan analizlerle modern aydınlatma aygıtlarının tarihî yapıların aydınlatmasında tasarım, mimari ve teknik kriterlere uygunluğu araştırılmış aynı zamanda Galata Kulesi'nde konvansiyonel ve LED'li aydınlatma aygıtlarının, Kız Kulesi'nde ise klasik LED'li aydınlatma aygıtları ile çevredeki canlı yaşamın göz önünde bulundurulduğu yeni nesil LED'li aydınlatma aygıtlarının kullanılmasının çok yönlü analizleri yapılarak bu tür eserlerde aydınlatma tasarımında karar verme süreçlerine yeni bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamıştır. 
Maliyet analizleri sonucu yeni nesil aydınlatma sistemlerinin işletme maliyeti açısından avantajlı olsa da yatırım maliyetinin yüksek olduğunu anlaşılmaktadır. Ancak özellikle kent kimliğine katkısı olan yapılarda yanlış bir uygulamayla yapının tüm görsel dokusu, özgünlüğü, yapı özellikleri, varsa tarihî değerleri zarar görebileceğinden "mimari" ve "teknik" kriterler, ekonomik kriterlerden daha ön planda tutulması, çevre odaklı aydınlatma kavramı ise tasarım kriterleri çerçevesinde değerlendirilerek projelendirmeden uygulamanın bitimine kadar geçen süreçte doğru seçimlerin bu bilgiler ışığında yapılması büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Throughout the historical ages, people needed natural or artificial lighting when daylight was not reached directly in the regions where they lived, and after the fire was found, they met these needs with artificial lighting elements. Since ancient times, people have illuminated the region where they live with lighting elements such as torch, candle, lamp and gas oil. Towards the end of the 19th century, with the invention of dynamo, electrical lighting elements were started to be used in illumination and humanity experienced the "lighting age" in its real sense. In the modern world, lighting has become an important discipline of science where every detail, from lighting device to system components are designed, analyzed and made decisions using advanced calculation methods. For this reason, it is necessary to design, implement and operate functional and architectural lighting concepts for buldings and places which have an effect upon the concept of urban illumination and city identity, and which serve the need to maintain the social, psychological and physiological needs of people in a comfortable manner.
This study includes the basic concepts of lighting, lighting devices used in building facade lighting, technical information of system components and control systems, architectural, technical and design criteria for building facade illumination, design, materials, lighting and cost analysis of facade illumination of Galata Tower and Maiden's Tower. 
In the analysis, compliance with modern lighting devices to the illumination of historical buildings design, architectural and technical criteria were investigated. And at the same time, it aims to provide a new perspective on the lighting process in lighting design by multi-analysis of the conventional and LED lighting devices in Galata Tower and traditional LED lighting devices and the next generation LED lighting devices that consideration of the living life in the environment in Maiden's Tower. 
As a result of cost analysis of new generation lighting systems, although it is advantageous in terms of operating cost, it is understood that the investment cost is expensive. However, because all the visual texture, originality, structure characteristics and historical values of the structure may be damaged by the wrong application in the buildings which contribute to urban identity, the "architectural" and "technical" criteria should be taken into consideration more than the economic criteria and the concept of environmental lighting is evaluated within the design criteri and it is of great importance that the right choices are made in the light of this information in the process from project to application.