Vardiyalı çalışanlarda uyku kalitesi ve parasomni sıklığı
Sleep quality and parasomnia frequency in shift workers
Yazar: DUYGU KURT GÖK
Danışman: DOÇ. DR. KEZBAN ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Gece = Night ; Gece çalışması = Night work ; Parasomnia = Parasomnia ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
Vardiyalı Çalışanlarda Uyku Kalitesi ve Parasomni Sıklığı
Amaç: Bu çalışmanın amacı; gece vardiyasında çalışanların uyku kalitelerini, vardiyalı çalışmaya bağlı ortaya çıkan uyku bozukluklarının sıklığını, özelliklerini ve özellikle parasomni görülme sıklığını belirlemek ve gündüz vardiyasında çalışanların uyku özellikleri ile karşılaştırmaktır. 
Yöntem: Bu çalışmaya Adana merkezinde 3 farklı alanda (sağlık, güvenlik ve işçi) vardiyalı (% 78,5) ve sadece gündüz  (% 21,5) mesaisinde çalışan 1473 kişi dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 132 soru içeren bir anket formu kullanılmıştır. Anket formunun içerisinde kişinin gündüz aşırı uykululuğunu değerlendiren Epworth Uykululuk Ölçeği, son bir ay içerisindeki uyku kalitesini değerlendiren Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği, major depresyon bulgularını belirlemek için Birinci Basamak İçin Beck Depresyon Ölçeği, obstruktif uyku apnesi riskini belirlemek için Berlin anketi bulunmaktadır. 
Bulgular: Çalışmaya katılanların % 24,4' ünde parasomni saptandı. Parasomni vardiyalı çalışanların  % 27,5 inde görülürken, sadece gündüz vardiyasında çalışanların ise % 13'ünde belirlendi (p<0,001). Sıklıkla gece vardiyasında çalışan genç yaş grubunda parasomni sıklığı anlamlı ölçüde yüksek saptandı. Vardiyalı çalışanların % 24,9'unda hipersomni, % 16,2'sinde insomni saptandı ve bu bulgular gündüz çalışma grubuna göre anlamlı ölçüde yüksek idi (p=0,004, p<0,001). Vardiyalı çalışanların % 5,3'ünde huzursuz bacaklar sendromu, % 7'sinde obstruktif uyku apne sendromunu düşündürtür bulgular belirlendi (p=0,708, p=0,963). Mesai saatlerine göre gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı.  
Sonuç: Vardiyalı çalışmak uyku kalitesini önemli oranda bozmaktadır. Özellikle sürekli gece mesaisinde veya değişen vardiya düzeninde çalışanlarda yalnız gündüz vardiyasında çalışanlara oranla daha fazla oranda subjektif uyku kalitesinde bozulma ve gündüz aşırı uykululuğu meydana gelmekte, kronik insomni ve parasomni daha sık rastlanmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Vardiyalı çalışma, uyku kalitesi, parasomni

Abstract:
Sleep Quality and Parasomnia Frequency in Shift Workers
Objective: The aim of this study is to determine the sleep quality of night shift workers, the frequency of sleep disorders due to the shift work, investigate if different shift work shedules are associated with parasomnias and compare sleep characteristics between different work shedules. 
Method:  A total of 1473 employees working in different business areas (healthcare, security, laborer) in Adana were included in this study. And 78,5 % of these employees were working in shift works while 21,5% were working in daytime jobs only. A questionnaire, containing 132 questions, was used to collect data tool in the study. The questionnaire included the Epworth Sleepiness Scale assessing daytime sleepiness, the Pittsburgh Sleep Quality Scale assessing sleep quality during the last month, the Beck Depression Scale to determine major depressive symptoms, and the Berlin questionnaire to determine obstructive sleep apnea risk.
Results: Parasomnia was determined in 24,4% of all participants. Parasomnia was found in 27,5% of the shift workers, and in only 13% of the day shift workers (p <0.001). The frequency of parasomnia was found significantly higher in the young age group who worked most often at night shift. Hypersomnia was found in 24,9% of the shift workers and insomnia was detected in 16,2%, which were significantly higher than the daytime group (p = 0.004, p <0.001). Symptoms of restless legs syndrome were found in 5,3% of shift workers and OSAS in 7% (p = 0.708, p = 0.963, and these frequency were similar in day shift workers.
Conclusion: Working in shifts significantly disturbs sleep quality. 
Persistent night shifts or irregular shifts are associated with more deterioration in subjective sleep quality than in daytime workers. Parasomnia, insomnia and increased daytime sleepiness are furtherly detected in these shift groups.

Keywords: Shift work, sleep quality, parasomnia.