Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi anabilim dalında oral kanser tanısı alan vakaların epidemiyolojik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi
Evalution of epidemiological characteristics of cases diagnosed with oral cancer at the department of oral, dental, and maxillofacial surgery, Hacettepe University Faculty of dentistry: a retrospective study
Yazar: ECEM USMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM KARACA
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 1980-2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalında oral kanser tanısı konmuş hastaların yaş ve cinsiyet dağılımının ve tümör lokalizasyonunun değerlendirilmesi ve oral kanser sıklığının hesaplanmasıdır. Aynı zamanda son 10 yılda önceki yıllara kıyasla oral kanser hastalarında epidemiyolojik değişikliklerin değerlendirilmesidir. Çalışmada, 1980-2024 yılları arasında toplam 6712 biyopsi raporu taranmış ve oral kavite kanseri tanısı almış toplam 145 hasta (87 erkek- 58 kadın) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 49 yıl ve erkek:kadın oranı 1,5:1 olarak bulunmuştur. 1980-2014 yılları arasında kanser görülme insidansı %2,05 iken son 10 yılda kanser görülme insidansı %2,31 olarak tespit edilmiştir. İki dönem arasındaki insidans oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak son 10 yılda oral kanser tanısı alan kadın hastalarda (p = 0.041) ve hastaların yaş ortalamasında (p = 0.001) istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir. Oral kanser tanısı almış hastalar tümörün köken aldığı dokuya göre; epitelyal kökenli maligniteler, hematolojik hastalık ve maligniteler, tükürük bezi kökenli maligniteler, sarkom ve diğer mezenşimal kökenli maligniteler, metastatik tümörler ve diğer malign tümörler olarak 6 grupta kategorize edilmiştir. Epitelyal kökenli tümörler en sık görülen kanser tipi olmuştur (%55,9) ve bunu sırasıyla tükürük bezi kökenli tümörler (%17,9) ve hematolojik hastalık ve maligniteler (%14,5) takip etmiştir. En sık görülen malign tümör, oral skuamöz hücreli karsinom (OSHK) olarak tespit edilmiştir. OSHK, epitelyal tümörlerin %76,5'ini ve tüm vakaların %42,8'ini oluşturmuştur. Bunu sırasıyla lenfoma (%9,7) ve mukoepidermoid karsinom (%9) izlemiştir. 1980-2014 yılları arası ve son 10 yıl değerlendirildiğinde OSHK ve yaş, cinsiyet, görüldüğü bölgeler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışma verileri doğrultusunda, oral kanser erkeklerde daha sık gözüküyor olsa da kadınlarda görülme sıklığında artış yaşanmaktadır. Bu durum kadınlarda farkındalığın artmasına ve oral kavitede meydana gelen değişimler sonrası diş hekimine başvurma oranlarında artış olmasına bağlanabilir. Popülasyonun giderek yaşlanmasının, ileri yaştaki hastalarda oral kanser görülme sıklığını etkilediği düşünülmektedir. Kanser kayıt sistemlerinin kurulması ile etiyolojik faktörlerin değerlendirilebilmesi, kümülatif risk oranının hesaplanabilmesi ve riskli grupların ön görülebilmesi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Oral kavite kanseri, oral kanser insidansı, oral skuamöz hücreli karsinom

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the tumor localization, age and gender distribution of patients diagnosed with oral cancer at the Department of Oral, Dental, and Maxillofacial Surgery, Hacettepe University Faculty of Dentistry between 1980 and 2024, as well as to calculate the frequency of oral cancer. Additionally, it aims to evaluate epidemiological changes in oral cancerpatients over the past 10 years compared to earlier years. In this study, a total of 6,712 biopsy reports were reviewed, and a total of 145 patients (87 male and 58 female) diagnosed with oral cavity cancer were included. The average age of the patients was found to be 49 years, with a male-to-female ratio of 1.5:1. The incidence of cancer was 2.05% before 2014, while it was determined to be 2.31% in the last 10 years. No statistically significant difference was found between the incidence rates of the two periods. However, a statistically significant increase was observed in female patients diagnosed with oral cancer (p = 0.041) and in the average age of patients (p = 0.001) over the last 10 years. Patients diagnosed with oral cancer were categorized into six groups according to the tissue of origin of the tumor: epithelial malignancies, hematological diseases and malignancies, salivary gland malignancies, sarcomas and other mesenchymal malignancies, metastatic tumors, and other malignancies. Epithelial tumors were the most common type of oral cancer, accounting for 55.9%, followed by salivary gland tumors (17.9%) and hematological diseases and malignancies (14.5%). The most common malignant tumor was identified as oral squamous cell carcinoma (OSCC), which constituted 76.5% of epithelial origin tumors and 42.8% of all oral cancer cases. This was followed by lymphoma (9.7%) and mucoepidermoid carcinoma (9%). When comparing the periods from 1980 to 2014 and the last 10 years, no statistically significant differences were found in OSCC regarding age, gender, and affected regions. According to the study data, while oral cancer still appears more frequently in men, there is an increase in incidence among women. This situation may be attributed to increased awareness among women and a rise in the frequency of dental visits following changes occurring in the oral cavity. It is believed that the aging population may influence the frequency of oral cancer in older patients. Establishing cancer registry systems is thought to be beneficial for evaluating etiological factors, calculating cumulative risk ratios, and predicting at risk groups.
Keywords: Oral cavity cancer, oral cancer incidence, oral squamous cell cancer