Oral yolla veriliş için kandesartan sileksetil içeren proniozomların hazırlanması: Formülasyon parametreleri ve etkin madde salımının değerlendirilmesi
Preparation of proniosomes containing candesartan cilexetil for oral administration: Evaluation of formulation parameters and drug release
Yazar: MURAT ORAL
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER YÜKSEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Kandesartan = Candesartan ; Lipozomlar = Liposomes ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations ; Çözünürlük = Solubility ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaçlar-araştırma safhasında = Drugs-investigational

Özet:
Çalışmamızda çeşitli surfaktanlarla [sorbitan esterleri (Span), sorbitan esterlerinin polioksietilen eterleri (Tween) ve polioksietilen stearil eterler (Brij)] ve çeşitli oranlarda, pratik olarak suda çözünmeyen ve biyoyararlılığı düşük olan kandesartan sileksetil yüklü proniozomlar hazırlanmıştır; formülasyon parametreleri ve etkin madde salım özellikleri değerlendirilmiştir.Diferansiyel tarama kalorimetrisi (DSC), X-ışını toz difraktometrisi ile etkin maddenin fizikokimyasal özellikleri belirlenmiştir ve etkin madde ile diğer maddeler arasında etkileşim araştırılmıştır. Etkin madde miktar tayini için kullanılan UV spektrofotometrik yöntem valide edilmiştir. Proniozomların üretim yöntemleri (sprey yöntemi ve bulamaç yöntemi) denenmiştir ve uygun yöntem seçilmiştir. Etkin madde kullanılmadan önformülasyon çalışmaları yapılıp, çeşitli formülasyon parametreleri (kullanılacak organik çözücü miktarı, kullanılacak taşıyıcı materyalin partikül büyüklüğü aralığı, surfaktan karışımının taşıyıcı materyale kısım cinsinden oranı) optimize edilmiştir. Yapılan deneylerde proniozomlardan niozomal dispersiyonlar elde edilirken vorteks işleminin ve hidratasyon sıcaklığının etkisi değerlendirilmiştir. Hazırlanan formüllerde kandesartan sileksetilin dozu 8 mg olarak seçilmiştir. Hazırlanan formüllerden elde edilen proniozomlar optik mikroskop ile görüntülenmiştir, ayrıca % ürün verimleri ve niozomal veziküllerin etkin madde yükleme etkinlikleri hesaplanmıştır. Çözünme hızı analizi için öncelikle çözünme hızı yöntemi seçilmiştir. Seçilen F2 kodlu final formülde partikül büyüklüğü ve zeta potansiyeli analizleri yapılmıştır. Seçilen final formülde etkin madde salım çalışmaları çeşitli pH değerlerindeki ortamlarda yapılmıştır ve elde edilen bulgular kandesartan sileksetil içeren ticari preparattan elde edilen bulgular ile karşılaştırılmıştır. DSC ve X-ışını toz difraktometrisi analizleri sonucu etkin maddenin form I halinde olduğu ve etkin maddenin proniozomlar içersinde amorf halde bulunduğu tespit edilmiştir. Proniozomların üretimi için bulamaç yöntemi seçilmiştir. Proniozomlardan niozomların eldesinde herhangi bir vorteks işlemi uygulanmadan da niozomların oluşabildiği saptanmıştır, ayrıca proniozomların oda sıcaklığındaki ve vücut sıcaklığındaki sıvılar ile hidratasyonu sonucu da niozomlar oluşabilmektedir. Hazırlanan formüllerde % ürün verimleri % 97,19 - % 98,83 aralığındadır, niozomların etkin madde yükleme etkinlikleri ise % 69,60 - % 99,16 aralığındadır. Seçilen F2 kodlu formülde gerçekleştirilen çözünme hızı analizlerinde açığa çıkan etkin madde yüzdeleri pH 1,2 ortamında % 42,3; pH 4,5 ortamında % 71,39; pH 6,8 ortamında ise % 99,38 bulunmuştur. Ticari preparat ile gerçekleştirilen çözünme hızı analizlerinde açığa çıkan etkin madde yüzdeleri ise pH 1,2 ortamında % 20,54; pH 4,5 ortamında % 25,6; pH 6,8 ortamında % 70,36 bulunmuştur. Yapılan deneylerde, proniozom yapısında taşıyıcı materyal olarak bulunan sorbitolün partikül büyüklüğü azaldıkça etkin madde salımının hızlandığı, partikül büyüklüğü arttıkça etkin madde salımının yavaşladığı saptanmıştır.Sonuç olarak, proniozomal veziküllerin içine yüklenen kandesartan sileksetilin gastrointestinal sistemde gözlenen pH'larda çözünürlüğü arttırılmıştır. Sıvı sistemler olan niozomal dispersiyonların fiziksel stabiliteleri ile ilgili problemlerin üstesinden gelen proniozomlar hazırlanarak, kandesartan sileksetilin oral yolla vücuda uygulanabilmesi için uygun bir ürün elde edilmiştir.

Abstract:
In our study, candesartan cilexetil which is practically insoluble in water and has low bioavailability, loaded proniosomes were prepared with various surfactants [sorbitan esters (Span), polyoxyethylene ethers of sorbitan esters (Tween) and polyoxyethylene stearyl ethers (Brij)] and various ratios; formulation parameters and drug release properties were evaluated.The physicochemical properties of active agent and its interaction with other ingredients were determined using differential scanning calorimetry (DSC) and X-ray powder diffractometry. The spectrophotometric method used for quantitative assay of the active agent was validated. The proniosome preparation methods (spray method and slurry method) were evaluated and the optimum method was chosen. Preformulation studies were carried out without using the active agent and various formulation parameters (quantity of the organic solvent to be used, particle size range of the carrier material to be used, moiety ratio of surfactant mixture to the carrier material) were optimized. In experiments, the effects of vortex process and hydration temperature while preparing niosomal dispersions from proniosomal powder were evaluated. The dose of candesartan cilexetil was chosen as 8 mg in the formulations. Prepared proniosomes from formulations were visualized by optical microscope and additionally, yields (%) and entrapment efficiencies (%) were calculated. For drug release analysis, first the method to be used was chosen. Particle size analysis and zeta potential analysis were carried out for F2 coded final formulation. Drug release properties of the final formulation were assessed at different dissolution mediums with different pH values; and these findings were compared with the results obtained from the commercial drug containing 8mg candesartan cilexetil. The results of DSC and X-ray powder diffractometry analysis showed that the active agent is in the state of form I and it is in amorph form in proniosomes. The slurry method was chosen for proniosomes preparation. When preparing niosomes from proniosomes it was shown that niosomes can be obtained without using any vortex process, and besides this niosomes could be formed from by hydratation of proniosomes with liquids in room and body temperature.Yields (%) in formulations were between % 97.19 and % 98.83; entrapment efficiencies (%) of niosomes were between 69.60 % -99.16 %. The percentages of drug release from F2 coded formulation in the dissolution mediums containing 0.2 % w/v Tween 80 (pH 1.2, pH 4.5, and pH 6.8) were 42.3 %, 71.39 % and 99.38 % respectively. The percentages of drug release from commercial drug in the dissolution mediums containing %0.2 w/v Tween 80 (pH 1.2, pH 4.5, and pH 6.8) were % 20.54, %25.6 and %70.36 respectively. According to experimental findings, as the particle size of sorbitol used during production of proniosomes decreases, the drug release accelerates; and when the particle size of sorbitol increases the drug release decelerates.In conclusion, the solubility of candesartan cilexetil loaded into proniosomal vesicles, was increased in the pH values of gastrointestinal system. By preparing proniosomal powders which can overcome the physical stability problems of liquid niosomal dispersions, a convenient formulation was obtained for oral administration of candesartan cilexetil.