Çölyak hastalarında sjögren sendromu sıklığının araştırıldığı kontrollü klinik araştırma
A clinical i̇nvestigation with controls that investigates the frequency of sjögren syndrome in celiac patients
Yazar: KORAY AYAR
Danışman: PROF. DR. RECEP TUNÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç: Çölyak hastalığı tanısı konmuş kişilerde ve hasta refakatçilerinde Sjögren sendromu sıklığının Amerikan Romatoloji Kolleji (ACR), Amerika-Avrupa Konsensus Grubu (AECG) sınıflama kriterlerine göre araştırılması ve Sjögren sendromu sıklığının gruplar arasında karşılaştırılması.
Yöntem: 81 çölyak hastası ve 100 hasta refakatçisi çalışmaya dahil edildi. Katılımcılar kesitsel olarak 4 aşamalı yöntemle tarandı. İlk aşamada sikka semptomları sorgulandı. İkinci aşamada Schirmer I, stimülasyonsuz tükrük salınım miktarı, ve gözyaşı kırıcılık zamanı testleri yapıldı. Üçüncü aşamada Göz boyanma skoru yapıldı ve otoantikorlar çalışıldı. Son aşamada ACR ve AECG sınıflama kriterlerine göre gerekli görülenlere dudak minör tükrük bezi biyopsisi yapıldı.
Bulgular: Hasta grubundan 27 katılımcıda ve kontrol grubundan 14 katılımcıda ağız ve / veya göz kuruluk semptomu vardı. Sikka semptomları hasta grubunda anlamlı olarak daha fazlaydı. Hasta grubunda ACR ve AECG sınıflama kriterlerine göre Sjögren sendromu sıklığı %4,9, kontrol grubunda ise %3 ve %2 bulundu. Sjögren sendromu sıklığı her 2 grup arasında farklı değildi.
Tartışma: Sikka semptomları çölyak hastalarında kontrol grubuna göre daha sık olmasına rağmen Sjögren sendromu sıklığı gruplar arasında farklı değildi. Çölyak hastalarında sık görülen sikka semptomları otoimmünite haricindeki nedenlere bağlı olabilir.
	
Anahtar kelimeler: Sjögren sendromu, çölyak hastalığı, sikka semptomları, sıklık.

Abstract:
Objectives: To invastigate the frequency of Sjögren syndrome according to American Chollege of Rheumatology (ACR), American-Eurepean Consensus Group (AECG) clasification criteria in individuals diagnosed as celiac disease and patient companions and  to compare the frequency of Sjögren syndrome between groups.
Materials and method:  81 celiac patients and 100 patient companions included to the study. Participants screened cross-sectional with 4 phase method. Sicca symptomes examined in the first phase. In the second phase Schirmer I, whole sailometry without stümulation, and tear break up time tests were performed. In the third phase ocular staining score was performed and antibody tests were studied. In the last phase minor salivary gland biopsies were performed in participants which was neccessary according to ACR and AECG clasification criteria.
Results: Tweenty seven participants in the patient group and 14 participants in the control group have dry eye and / or dry mouth symptom. Sicca symptomes were significantly higher in the patient group. The freuquency of Sjögren syndrome according to ACR and AECG clasification criteria was %4,9 in the patient group and %3, %2 in the control group. The frequency of Sjögren syndrome was not different between  groups.
Conclusion: Although sicca symptomes were higher in celiac patients compared to control group, the frequency of Sjögren syndrome was not different between groups. Sicca symptomes which were frequently seen in celiac patients may be do to different reasons other then autoimmunity.

Key words: Sjögren syndrome, celiac disease, sicca symptomes, frequency.