İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının akademik okuryazarlık hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine residents attitudes and behaviors towards academic literacy in İstanbul
Yazar: ELİF GÜZEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK ; DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Akademik okuryazarlık bireyin kişisel ve mesleki bilgi düzeyine olumlu katkıda bulunur. Kişinin akademik hayatında etkin olmasını sağlar. Ayrıca bilimin gelişmesine de katkı sağlar. Hekimlerin sahip oldukları tıbbi bilgilerini sürekli güncellenen bilgiler ile yenilemesi ve bunun içinde literatürü yakından takip etmeleri gerekmektedir. Çalışmamızın amacı İstanbul ilindeki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin akademik okuryazarlık ile ilgili tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ağustos-Ekim 2023 tarihleri arasında yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel olan bu çalışmaya İstanbul'daki bahsedilen Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ve Şehir Hastanesi olan ve gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılar çalışmaya dahil edildi ve çalışma katılımcılara online anket üzerinden yapıldı. Ankette ilk 6 soruda yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olup olmadığı, meslekteki görev süresi, uzmanlık öğrenci türü bilgileri soruldu. Sonraki 12 soruda ise uzmanlık öğrencilerinin akademik okuryazarlık hakkındaki tutum ve davranışları ile düşüncelerini değerlendirme soruları soruldu. Daha sonrasında ise 23 maddeden oluşan ve üç boyutlu olan Akademik Okuryazarlık Ölçeği kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmaya katılanların %43,8'i erkek, %56,2'si kadın, %54,4'ü bekar, %45,6'sı evli, evli olanlarında %26,9'unun çocuk sahibi %73,1'nin ise çocuk sahibi olmadığı görülmüştür. Araştırmaya katılan erkek hekimlerin makale okumama nedeni olarak kendini yeterli görmesi, kadınlarda uzmanlık eğitimi boyunca kongreye katılma oranı erkeklere göre daha fazla olması, bekar olanların evlilere göre daha çok kongre ve makale okumaya yatkın olması, görev süreleri uzun olan yani meslekte tecrübe sahibi hekimlerin kongreye katılma ve tez konusu belirleme oranlarının yüksek olması, AHU asistanlarının uzmanlık eğitimi boyunca kongreye katılma oranı ve tez konusu belirleme oranı SAHU asistanlarına göre istatistiksel anlamda yüksek olması, yaşı 30 ve altı olanların tez konusunu belirleme oranı yaşı 30 üstü olanlara göre istatistiksel olarak yüksek çıkması ve Akademik Okuryazarlık Ölçeği bilgi kullanımı ve toplam puanı yaş, meslekteki görev süresi ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptanmıştır (bilgi kullanımı p=0,002 p=0,002 toplam puan p=0,039 p=0,033).
Sonuç: Çalışmamızda aile hekimi asistanlarının çoğunluğu eğitim aldıkları kurumda akademik ve bilimsel faaliyetlere süre ayrıldığını, eğitim alınan kurumda akademik ve bilimsel faaliyetlerin eğitim görevlileri tarafından desteklendiğini düşünmektedir. Aile hekimi asistanlarının çoğunluğunun klinik uygulamada merak ettikleri konuları öğrenmek için arkadaşlarına başvurmayı tercih ettiği saptanmıştır. Aile hekimi asistanlarının çoğunluğu bilimsel makale okumanın hekimlik mesleğinde bilgi ve birikimi artırdığını düşünmesine rağmen bilimsel makale okuma oranı düşük saptanmıştır. Bunun nedenlerinden birincisi vakit bulamamak iken ikincisi ise yabancı dil bilmemek olarak saptanmıştır. Aile hekimi asistanlarının çoğunluğu akademik ve bilimsel faaliyetlerde bulunmanın eğitim açısından önemli olduğunu düşünmektedir. Akademik Okuryazarlık Ölçeği bilgi kullanımı ve toplam puanı yaş, meslekteki görev süresi ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptanmıştır.
Anahtar Sözcük: Akademik Okuryazarlık, Aile Hekimliği, Uzmanlık Öğrencileri

Abstract:
Aim: Academic literacy contributes positively to the individual's personal and professional knowledge level. It enables the person to be effective in his/her academic life. It also contributes to the development of science. Physicians should renew their medical knowledge with continuously updated information and follow the literature closely. necessary. The aim of our study is to determine the speciality of family medicine in Istanbul students' attitudes and behaviours related to academic literacy to evaluate.
Material and Methods: Our study was conducted between August and October 2023. In this descriptive and cross-sectional study, participants from the mentioned Training and Research Hospitals and City Hospitals in Istanbul who voluntarily agreed to participate in the study were included in the study and the study was conducted through an online questionnaire. In the first 6 questions of the questionnaire, age, gender, marital status, whether they had children, length of service in the profession, and type of speciality student were asked. In the next 12 questions, speciality students' attitudes and behaviours about academic literacy and questions were asked to evaluate their thoughts. Afterwards, the Academic Literacy Scale, which consists of 23 items and has three dimensions, was used. 
Results: It was observed that 43.8% of the participants were male, 56.2% were female, 54.4% were single, 45.6% were married, 26.9% of the married ones had children and 73.1% did not have children. The reasons why male physicians who participated in the study did not read articles were that they considered themselves sufficient, the rate of attending congresses during speciality education was higher in women than in men, single physicians were more prone to read congresses and articles than married physicians, physicians with a long service period, that is, physicians with experience in the profession, had a high rate of attending congresses and determining thesis topics, The rate of participation in congresses and the rate of determining the thesis topic of AHU type students during their speciality education were statistically higher than those of SAHU type students, the rate of determining the thesis topic of those aged 30 years and below was statistically higher than those aged 30 years and above, and the information use and total score of the Academic Literacy Scale were found to be positively and weakly statistically significantly associated with age and tenure in the profession (information use p=0.002 p=0.002 total score p=0.039 p=0.033).
Conclusion: In our study, the majority of family physician assistants thought that time was allocated for academic and scientific activities in the institution where they received education and that academic and scientific activities were supported by the education staff. It was found that the majority of family physician assistants preferred to consult their friends to learn the subjects they were curious about in clinical practice. Although the majority of family physician assistants thought that reading scientific articles increased knowledge and experience in the profession of medicine, the rate of reading scientific articles was found to be low. The first reason for this was found to be lack of time and the second reason was found to be lack of foreign language skills. The majority of family physician assistants think that participating in academic and scientific activities is important in terms of education. Academic Literacy Scale information utilisation and total score were found to be positively and weakly statistically significantly associated with age and tenure in the profession.
Keywords: Family medicine, Residency, Academic literacy