Ontolojinin tasarımdaki izdüşümü üzerine bir analiz
An analysis on the projection of ontology on design
Yazar: KAAN AŞER
Danışman: DOÇ. OSMAN ARAYICI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Antik Grek felsefesi =   ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Mekan tasarımı = Space design ; Metafizik varlıklar = Metaphysical existences ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Varlık felsefesi = Existence philosophy ; Yunan felsefesi = Greek philosophy

Özet:
İnsan bir varlık olarak kendisini diğer tüm canlılardan ayıran tinsel bir yapıya sahiptir. Tinsellik diğer bir tanımıyla öz bilinç, insanın hem beşeri olarak nesnel şeyler üzerine düşünmesini hem de kendi düşünsel etkinliğini kavramasını sağlar. Tin, insanın var olduğu süreç boyunca devamlı oluşagelen bir varlıktır ve bu özelliğiyle de insanı diğer tüm canlılardan ayırmaktadır. Diğer bir yandan insan, doğayı oluşturan maddesel (kuark, atom vb.) tüm özellikleri de tıpkı diğer canlılar gibi kendisinde barındırarak duyusal zeminde oluşa gelmiştir ve doğada var olan diğer tüm canlılarla da bu sebeple paydaştır. 
Tasarlama eylemi ise bir yeni'yi var etme, oluşa getirme, tasarımcısı tarafından öz bilincinin nesnelere aktarılma ve yeni bir varlık sahasını insan üzerinden inşa etme etkinliği olarak tanımlanabilir. Bu nedenle insan kendi var ettiği varlıkların var oluşsal katmanlarına hakim olmak, bilmek zorundadır. Dolayısıyla insan, varlığını oluşa getiren alt katmanları ve kendi öz bilincini yaratan hareket ettiriciyi araştırmalı diğer bir deyişle ontolojik açıdan sorgulamalarla evren üzerindeki konumunu tespit etmelidir.
Varlığın alt katmanlarını araştıran ve bilmeye çalışan insan, metafiziğin alt dalı olan ontoloji ile ilgilenmiştir. Filozofların varlıksal düşünce sistemleri bu sebeple araştırmaya konu edilmiştir. Teknik ve tinsel bir varlık olan insan, varlıksal düşünce sistemleri sayesinde, onun, her şeyi var eden güç (Nous, Logos, Aperion, Tanrı vb.) ile yaratılan varlıklar arasında canlı bir köprü olduğunu bilmek ve onun her iki alandan da pay aldığını kavramak üzere çaba harcamıştır. Bu kavrama sayesinde tinsel bir varlık olduğunun farkına varan ve öz bilincini tanımlayan insan, doğada var olagelen tüm varlıklardan özü itibariye farklı olan yeni varlıkları yaratacak hakimiyete sahip olduğunu anlayacaktır. Yaratılan yeni varlar, artifakt yapay varlık sahasının meydana gelmesini sağlayacak ve oluşa geldiği doğal varlık sahasından 
özüne içkin olan tinsel dokunuş sayesinde kendisini ayıracaktır. Bu yaratı eylemi diğer bir deyişle tasarlama eylemi, teknik bir varlık olan insanın öz bilincinin uyaranlar üzerinden duyusal zemine aktarılması ile onu var edici konumuna yükseltecektir.

Abstract:
Human has a spiritual nature that separates it from all other creatures. Spirituality, self-consciousness in other words, enables human both to think about the material things and to comprehend its own intellectual activity. Spirit is an entity which constantly exists as long as human exists. On the other hand, human exists on a sensory ground upon holding in itself all the material features which compose nature (quark, atom etc.) just like all the other living creatures, and thus it shares a common ground with all the other creatures existing in nature. 
The act of designing can be defined as the activity of creating a "new", transferring its self-consciousness to objects by its creator, and constituting a new field of existence through human. Therefore, human must know and master all the existential layers of the entities it created. Ergo, human must search for the sub-layers which constitute its existence and the motive which created its self-consciousness, in other words, it must determine its place in the universe by ontological questioning.
Searching and trying to understand sub-layers of existence, human has been interested in ontology, which is a sub-branch of metaphysics. Hence, existential thought systems of philosophers have been subjected to this research. As a technical and spiritual entity, human has exerted effort by the existential thought systems to know that there is a living bridge between the power that created everything (Nous, Logos, Aperion, God etc.) and the entities created, and to apprehend that it has a share from both fields. Realising that it is a spiritual entity and defining its self-consciousness thanks to this apprehension, human will understand that it has the power to create new entities which are different by themselves than all the other entities in nature. New creatures will allow an artificial existential field to emerge and will distinguish themselves from the natural existential field where they were created by the intrinsic spiritual touch in themselves. This act of creation, an act of design in other words, will elevate it to a position of the creator by the transfer of self-consciousness of human, which is a technical entity, to the sensory ground through stimuli.