Kemoterapiye bağlı gelişen oral mukozitte oral beslenmeye geçiş süresinde kriyoterapi ve klorheksidinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of efficacy of criyotherapy and clorhexidine to oral nutrition transition time in chemotherapy-inducced oral mucositis
Yazar: YASEMİN ERDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLAY İPEK ÇOBAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Kriyocerrahi = Cryosurgery

Özet:
Kemoterapiye Bağlı Gelişen Oral Mukozitte Kriyoterapi ve Klorheksidinin Oral
Beslenmeye Geçiş Süresine Etkinliğinin Karşılaştırılması	
Amaç. Bu araştırma kemoterapiye bağlı gelişen oral mukozitte kriyoterapi ve klorheksidinin oral beslenmeye geçiş süresine etkinliğinin karşılaştırılması amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. 
	Materyal ve Metot. Araştırmanın verileri, Mart 2012-Nisan 2013 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji ve Onkoloji Anabilim Dallarında tedavi gören; 60?ı deney, 30?u kontrol grubu olmak üzere oral mukozitli toplam 90 hastadan toplanmıştır. Veri toplamada `Hasta Bilgi Formu? ve `Mukozit Derecelendirme İndeksi? kullanılmıştır. 1. gruptaki hastalara % 0.02?lik klorheksidin gargara ile günde 2 defa (2x1) ağız bakımı yapılmış, 2. gruptaki hastalara günde 1 defa (1x1) buz uygulaması yapılmıştır. Kontrol grubundaki hastalara ise klinikteki rutin uygulamalar dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmacı tarafından her üç gruptaki hastaların oral mukozadaki değişiklikleri kontrol edilmiş ve oral beslenmeye geçiş süreleri kaydedilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ki kare, anova ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular. Klorheksidin uygulanan 1. gruptaki hastalar ortalama 8.53±1.04 günde,  kriyoterapi uygulanan 2. gruptaki hastalar ortalama 12.13±1.81 günde ve kontrol grubundaki hastalar ise ortalama 13.53±1.69 günde oral beslenmeye geçmiştir. Oral beslenmeye geçiş süreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç. Deney sonucunda klorheksidin uygulanan gruptaki hastaların oral beslenmeye geçiş süresinde, kriyoterapi uygulanan gruptaki hastalar ve kontrol grubundaki hastalara göre belirgin bir kısalma olduğu ve bu bulguya paralel olarak oral mukozit derecelerinin de azaldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik,  Klorheksidin, Kriyoterapi, Oral Mukozit

Abstract:
Comparison of Efficacy of cryotherapy and chlorhexidine to oral nutrition transition time in Chemotherapy-Induced Oral Mucositis
Aim. The aim of this experimental study is comparison of efficacy of cryotherapy and chlorhexidine to oral nutrition transition time in chemotherapy-induced oral mucositis. 
Material and Method. Data of the study were collected from 90 patients who were treated in Atatürk University Faculty of Medicine department of hematology and oncology between March 2012-April 2013. 60 of these patients were experimental and 30 of them were control subjects. To collect data we used `Patient Information Sheet? and `Mucositis Rating Index?. The patients in first group made oral care by 0.02% chlorhexidine gargle 2 times a day. The patients in second group received oral cryotherapy by using ice one time per day. We did not use any other medication for patients in control group except routine clinic care. Changes in oral mucosa of patients in each group have been checked and recorded oral feeding transition periods by the researcher. Percentage, chi-square, ANOVA and independent sample test were used for evaluation of data. 
	Results. Oral nutrition transition time of the patients in first experimental group who use chlorhexidine gargle was the mean 8.53±1.04, in second experimental group who use cryotherapy was the mean 12.13±1.81 and in the control group was the mean 13.53±1.69. Oral nutrition transition time of the patients was not statistically significant compared to among group  (p<0.05). 
	Conclusion. As a result of the test, we detected a significant shortening in oral nutrition transition time of the patients in second group who use chlorhexidine gargle compared to first group and control group. And in parallel with theese findings it is detected that oral mucositis degree were decreased.       
Key Words: Chlorhexidine, Cryotherapy, Nursing, Oral Mucositis