Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz uygulanan bireylerde yorgunluğun değerlendirilmesi
Assessment of fatique on hemodialysis patients caused chronic renal failure
Yazar: SABİRE YURTSEVER
Danışman: DOÇ.DR. TÜLİN BEDÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
ÖZET Araştırma, kronik böbrek yetmezliği nedeni ile hemodiyaliz uygulanan bireylerde Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalasının geçerlik - güvenirlik çalışmasının yapılması ve söz konusu hasta grubunda yorgunluğun değerlendirilmesi ve uygun aktivite planlaması yapabilmek için bir rehber oluşturmak amacı ile tanımlayıcı ve analitik olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi, Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi, SSK Etlik İhtisas Hastanesi ve Devlet Demiryolları Hastanesinin hemodiyaliz ünitelerinde tedavi gören 120 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplaması, aritmetik ortalama, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon testi, Chronbach's a iç tutarlılık testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hastaların çoğunluğunun hastalığını oldukça ileri düzeyde algıladığı ve orta ya da şiddetli derecede yorgunluk deneyimlediği ancak, yorgunluğa karşı etkili önlemler almadığı saptanmıştır. Ayrıca, hastaların yorgunluklarını yaş, eğitim durumu, hemodiyaliz sıklığı, önerilen diyete uyma durumu, kan basıncı, EPO tedavisi uygulanma durumu, Hb, Htc, BUN ve kreatinin düzeylerinin etkilediği belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hasta eğitiminde kullanılabilecek bir rehber oluşturulmuş ve uygun önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Yorgunluk, Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası

Abstract:
ABSTRACT This study has been performed descriptively and analitically to do validity and reliability for Visual Analogue Scale for Fatigue on hemodialysis patients caused chronic renal failure and evaluated fatigue in this patients and to form guide which can appropriate activity plans. " A sample of 120 patients have been taken from among those who applied to the hemodialysis units of Hacettepe University Adult Hospital, Ankara University İbn-i Sina Hospital, Gazi University Medical School Research Hospital, Social Insurance Organization Etlik Specialization Hospital and State of Railway Hospital. To collect data Visual Analogue Scale for Fatigue and Personal Information Form has been used. For the analysis of data, statistical methods such as; percentage, arithmetical mean, student 't' test, one way variance analysis, Pearson corelation test, Chronbach's a for internal consistency test has been used. We determined most of patients who are including into this study perceive their illness in a worse level and experience fatigue in a medium or strong level, but they did not take measures for fatigue. In addition, we determined patients' fatigue is affected with patient's age, education, hemodialysis frequency, adaptation for suggested diet, blood pressure, receive the EPO treatment, Hb, Htc, BUN and kreatinin levels. A guide with appropriate suggestions in line with the findings from the study has bben made to be used in educating patients. Key Words: Hemodialysis, Fatigue, Visual Analogue Scale for Fatigue. 11