Koronavirus hastalığının (Covid-19) gastrointestinal sistem üzerine etkileri
Effects of coronavirus disease (Covid-19) on the gastrointestinal system
Yazar: HALİME BULEM ÖZÜDOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN İLGÜN
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Bu araştırmada koronavirus hastalığının (Covid-19) gastrointestinal sistem üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla covid-19 geçirmiş katılımcılardan anket yoluyla elde edilen veriler analiz edilmeye çalışılmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmada katılımcılara ait demografik bulgular ve covid-19 hastalık geçirenlerde görülen yorgunluk, kilo kaybı, iştahsızlık, ağız kuruluğu, boğaz ağrısı, yutkunma güçlüğü, karın ağrısı, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi semptomların hangi oranda görüldüğü belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmaya gönüllülük esasına göre belirlenen 115 kişi katılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre en yaygın olarak görülen semptomun % 95.1 ile yorgunluk olduğu tespit edilmiştir..  Ayrıca, bu çalışmada % 29 karın ağrısı, % 56.4 iştahsızlık (anoreksiya), % 45 bulantı, % 14 kusma ve  % 28 oranında ishal vakasına rastlanmıştır. Yapılan çalışmada covid-19 hastalarında gastrointestinal belirtilerin değerlendirilmesinin çok önemli olduğu ve bu hastalarda gastrointestinal belirtilere de dikkat edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Böylece solunumla ilgili belirtiler göstermeyen hastaların erken dönemde covid-19 tanısı için hastalığı hafif geçiren kişilerin klinik özelliklerini tanımlamanın önemli olduğu kanısına varılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Covid-19, Gastrointestinal sistem, Koronavirüs, Pandemi

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effects of coronavirus disease (Covid-19) on the gastrointestinal system. For this purpose, the data obtained through the questionnaire from the participants who had covid-19 were tried to be analyzed. In the study, in which the screening model was used, it was determined that the demographic findings of the participants and the symptoms such as fatigue, weight loss, loss of appetite, dry mouth, sore throat, difficulty in swallowing, abdominal pain, nausea, vomiting and diarrhea were seen in those who had Covid-19 disease. 115 people who were determined on a voluntary basis participated in the study. According to the results obtained, it was determined that the most common symptom was fatigue with 95.1%. In addition, 29% abdominal pain, 56.4% loss of appetite (anorexia), 45% nausea, 14% vomiting and 28% diarrhea were observed. In the study, it was understood that the evaluation of gastrointestinal symptoms in Covid-19 patients is very important and attention should be paid to gastrointestinal symptoms in these patients. It has been concluded that it is important to define the clinical features of people with mild disease for the early diagnosis of Covid-19 in patients who do not show respiratory symptoms.

Key Words: Coronavirus, Covid-19, Gastrointestinal system, Pandemic