Bazı badem çeşitlerinin Adıyaman ili ekolojik koşullarındaki performansları
The performances of some almond cultivars in the ecological conditions of Adiyaman province
Yazar: RAMAZAN BESTAMİ KARAHAN
Danışman: PROF. DR. SAFDER BAYAZIT
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Adıyaman ilinin Şambayat ve Besni lokasyonlarında 2014 yılında
dikimi yapılan Garnem anacı üzerine aşılı Ferragnes, Ferraduel, Lauranne ve Marta
badem çeşitlerinin fenolojik, morfolojik ve pomolojik özelliklerini belirlemek amacıyla
yürütülmüştür.
Şambayat lokasyonunda en erken çiçeklenme 7 Mart tarihinde Marta çeşidinde,
en geç çiçeklenme 13 Mart tarihinde Lauranne çeşidinde; Besni lokasyonunda en erken
çiçeklenme 9 Mart tarihinde Marta çeşidinde, en geç çiçeklenme ise 16 Mart tarihinde
Lauranne çeşidinde gözlemlenmiştir. Morfolojik özellikler yetiştirme alanlarından
ziyade, çeşitlere göre değişiklik göstermiştir.
Şambayat lokasyonunda her iki yılda en yüksek iç badem verimi Marta
çeşidinden (4.92 kg/ağaç ve 6.78 kg/ağaç), en düşük iç badem verimi ise Ferraduel
çeşidinden (2.28 kg/ağaç ve 4.54 kg/ağaç) elde edilmiştir. Besni lokasyonunda da en
yüksek iç badem verimi Marta çeşidinde (3.86 kg/ağaç), en düşük iç badem verimi
Ferraduel çeşidinde (2.40 kg/ağaç), 2021 yılında ise en yüksek iç badem verimi
Lauranne (6.58 kg/ağaç), en düşük iç badem verimi Ferraduel (3.32 kg/ağaç) çeşidinde
elde edilmiştir. Marta ve Laurenne çeşidinde iç badem oranı yüksek olurken, Ferraduel
çeşidinde düşük gerçekleşmiştir. Çalışmada yer alan badem çeşitlerinin Şambayat ve
Besni lokasyonlarındaki kabuklu meyve ağırlıkları 2020 yılında sırasıyla 2.51 ile 4.45 g
ve 3.12 ile 4.32 g arasında; 2021 yılında sırasıyla 2.67 ile 4.28 g ve 2.25 ile 4.15 g
arasında değişiklik göstermiştir. Şambayat ve Besni lokasyonlarındaki iç meyve
ağırlıkları ise 2020 yılında sırasıyla 0.89 ile 1.59 g ve 1.06 ile 1.41 g; 2021 yılında
sırasıyla 0.96 ile 1.35 g ve 0.77 ile 1.18 g arasında değişiklik göstermiştir.
Çalışma sonucunda Adıyaman ili ekolojik koşullarında Lauranne çeşidi öne
çıkmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the phenological, morphological and
pomological characteristics of Ferragnes, Ferraduel, Lauranne and Marta almond
cultivars grafted on Garnem rootstock planted in Şambayat and Besni locations of
Adıyaman province in 2014.
In Şambayat location, the earliest flowering was on March 7 in Marta, the latest
on March 13 in Lauranne; in Besni location, the earliest flowering was observed on
March 9 in Marta, and the latest flowering was observed on March 16 in Lauranne.
Morphological features differed according to cultivars rather than attenuation areas.
The highest kernel yield was obtained from Marta (4.92 kg/tree and 6.78
kg/tree) and the lowest kernel yield was obtained from Ferraduel (2.28 kg/tree and 4.54
kg/tree) in Şambayat location in both years. In Besni location, the highest kernel yield
was obtained in Marta (3.86 kg/tree), the lowest kernel yield was obtained from
Ferraduel (2.40 kg/tree), in 2021 the highest kernel yield was obtained from Lauranne
(6.58 kg/tree), the lowest kernel yield was obtained from Ferraduel (3.32 kg/tree). While
kernel ratio was high in Marta and Laurenne, it was low in Ferraduel. Nut weights of
the almond cultivars included in the study in Şambayat and Besni locations were
between 2.51 and 4.45 g and between 3.12 and 4.32 g, respectively, in 2020; and it
varied between 2.67 and 4.28 g and between 2.25 and 4.15 g, respectively, in 2021. The
kernel weights in Şambayat and Besni locations were varied between 0.89 and 1.59 g
and between 1.06 and 1.41 g, respectively, in 2020; and it varied between 0.96 and 1.35
g and between 0.77 and 1.18 g, respectively, in 2021.
As a result of the study, the Lauranne came to the fore in the ecological
conditions of Adıyaman province.