Tip 2 diabetes mellitus hastalarında glisemik kontrolün dislipidemi ile ilişkisi
The relationship between dyslipidemia and glicemic control in type 2 diabetes mellitus patients
Yazar: SİDAR ALTUNDAĞ
Danışman: DR. DERYA İREN AKBIYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Lipidler = Lipids ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Diabetes mellitus yüksek kan glukoz seviyesi ile seyreden, uzun dönemde mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlara neden olabilen kronik bir hastalıktır. Diabetes mellitusun patogenezinde insülin salgılanmasında veya insüline dokuların yanıtında eksiklik yer almaktadır. Diabetes mellitus kardiyovasküler hastalıklar için bir risk faktörüdür. Glisemik kontrol kan glukoz seviyesinin diyet, egzersiz gibi yaşam tarzı değişikliklerinin yanında oral hipoglisemikler ve insülin tedavisi ile kontrol altında tutulması olarak tanımlanır. Glikolize hemoglobin (HbA1c) ölçümü diyabet hastalarında tanı koymada ve glisemik kontrol belirteci olarak değerlendirilmektedir. Diyabet hastalarında yapılan araştırmalarda glisemik kontrol ile mikrovasküler komplikasyonların ilişkisi gösterilmişken makrovasküler komplikasyonlar ile ilişkisi net değildir. İnsülin etkisindeki azalmanın lipoprotein metabolizmasında  niceliksel ve niteliksel değişikliklere neden olduğu bilinmektedir ve bu değişiklikler klinik olarak belirgin hiperglisemiden yıllar önce başlamaktadır. Diyabetik dislipidemi aterosklerozu ve kardiyovasküler hastalık riskini arttırmaktadır. 
Yöntem: Çalışmamızda son üç aylık kan glukoz seviyesinin belirteci olarak glikozile hemoglobin (HbA1c) ile kan lipid değerlerinin ilişkisini araştırdık. Çalışmamızda HbA1c değeri %0-6,5 aralığında olanlar birinci grup, HbA1c değeri %6,5 ve %6,5-9 aralığında olanlar ikinci grup, HbA1c değeri %9 ve daha büyük olanlar üçüncü grup olmak üzere üç grup belirlendi. 
Bulgular: HbA1c ile LDL kolesterol, trigliserid ve total kolesterol seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon tespit edildi(p<0.05). HbA1c ile HDL kolesterol arasındaki ilişki değerlendirildiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı değildi.  Gruplar arasında HbA1c, total kolesterol, trigliserid ve LDL kolesterol açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi(p<0.05). HDL kolesterol ve yaş açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu.
Sonuç: Bu konuda yapılan diğer araştırmalarla uyumlu olarak glisemik kontrolün lipid değerleriyle ilişkili olduğunu belirledik. Sonuç olarak HbA1c glisemik kontrol belirteci olduğu gibi lipid profilinin belirteci olarak da değerlendirilebilir.


Anahtar kelimeler: Glisemik kontrol, HbA1c, LDL kolesterol, trigliserid, total
kolesterol, HDL kolesterol

Abstract:
Introduction: Diabetes mellitus is a chronic disease with high blood glucose levels that may cause microvascular and macrovascular complications in the long term. In the pathogenesis of diabetes mellitus, there is a lack of insulin secretion or response to insulin in tissues. Diabetes mellitus is a risk factor for cardiovascular diseases. Glycemic control is control of blood glucose level by lifestyle changes like diet, exercise oral hypoglycemic agents and insulin therapy. Glycolized hemoglobin (HbA1c) measurement is considered as a marker of glycemic control and diagnosis in diabetic patients. In the studies between diabetes patients, the relationship between glycemic control and microvascular complications has been shown, but the relationship with macrovascular complications is not clear. Deficiency of insulin effect is known to cause quantitative and qualitative changes in blood lypoprotein metabolism and these changes start years before clinically evident hyperglycaemia. Diabetic dyslipidemia increases the risk of atherosclerosis and cardiovascular disease. 
Method: In our study, we investigated the relationship between glycosylated hemoglobin (HbA1c) as a marker of blood glucose level in the last three months and blood lipid values. In our study, three groups were determined with HbA1c values in the range of 0-6.5% were the first group, HbA1c in the range of 6.5% and 6.5-9%, the second group, HbA1c value was 9% and above was the third group.
Results: There was statistically significant correlation between HbA1c and LDL cholesterol, triglyceride and total cholesterol levels(p<0.05).The relationship between HbA1c and HDL cholesterol was not statistically significant. Statistically significant differences were found between groups in terms of HbA1c, total cholesterol, triglyceride and LDL cholesterol(p<0.05). There was no statistically significant difference between HDL cholesterol and age groups.
Conclusion: We found that glycemic control was associated with lipid values in accordance with other studies on this subject. As a result, HbA1c is a marker of glycemic control as a marker of lipid profile.