Havâss-ı Refîa Mahkemesi'ne ait 15/203-2 numaralı Şer'iyye Sicili (H.1174/M.1760-1761) transkripsiyon ve değerlendirmesi
The transcription and evaluation of Şer'iyye Records 15/203-2 numbered belonging to the court Havâss-i Refîa (Ah.1174/ Ad. 1760-1761)
Yazar: MUSTAFA UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN KAPANŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Havass-ı Refi`a Mahkemesi = Havass-ı Refi`a Court ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İstanbul-Eyüp = İstanbul-Eyüp ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Hüküm sürdüğü dönemde dünya devletlerinin en önemlilerinden biri olan Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal, iktisadi, askerî ve hukuki hayatını daha yakından tanıyabilmemiz için şer'iyye sicillerinin önemli bir yeri vardır. Şer'iyye Sicilleri, yazıldıkları dönemin toplum yaşamı ve hukuk sistemi hakkında bilgiler vermekle kalmaz; aynı zamanda bizlere merkezi yönetimin siyasi olaylara yaklaşımları konusunda da değerli bilgiler sunmaktadır.
Şer'iyye sicilleri XV. asrın yarısından XX. asrın ilk çeyreğine kadarki Türk kültür ve tarihine ışık tutması açısından Osmanlı tarihinin en önemli kaynakları arasındadır. Bu siciller kadıların merkezle yaptığı resmî yazışmaları; ilgili olduğu yerin tarihi, sosyal, kültürel, ekonomik, dinsel, hukuki ve idari gelişmelerini içermesi bakımından önemlidirler. Siciller, ait olduğu yerin eski yerleşim birimlerini, buradaki insanlara verilen lakapları, insanların birbiriyle olan ticari münasebetlerini, sosyal yaşamlarını, ekonomik durumlarını, hukuki münasebetlerini içermektedir ve şer'i mahkemeler hakkında önemli bilgiler vermektedir. Bu nedenle Osmanlı tarihini açıklığa kavuşturmak için bu belgelerin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve dikkatle incelenmesi gerekmektedir.
Havâss-ı Refîa Mahkemesi'ne ait 15/203-2 numaralı şer'iyye sicili (H.1174/M. 1760-1761) tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmanın giriş kısmında Osmanlı hukuk sistemi ve kadılık kurumuna değinilmiştir. Birinci bölümde belge özetleri, ikinci bölümde belgelerin transkripsiyonu verildikten sonra üçüncü bölümde belgelerin içeriğinin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Tez konusu olan defterin üzerinde yapılan bu çeviri çalışmayla Eyüp'ün, (H. 1174/ M.1760-1761) tarihi itibariyle idari, hukuki, askerî, sosyal ve kültürel yapısına ilişkin somut bilgilerin yanı sıra Eyüp'ün ve Osmanlı tarihinin kısmen aydınlanmasına katkısı olacak bilgilere de ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Şer'iyye Sicilleri, Havâss-ı Refîa, Eyüp.

Abstract:
To be able to understand political, social, economical, military and legal life of Ottoman Empire which is one of the most important world states during the period it reigned; judical records of Moslem Judge have a great importance. Therefore Judical Records of Moslem Judge give us not only deep information about social life and legal sistem of the period when they were written but also valuable information about central government's views on political matters.
Because of this, Judical Records of Moslem Judge are one of the most important and essential resources of social, political, economical, military and legal sistems of Ottoman Empire 15th and 20th centuries. A moung the Judical Records of Moslem Judges, there are patents, betrohol, permits, proff, judical, judgement and indication amoung the judical records Moslem judges.
15/203-2 numbered şer'iyye records belonging to the court Havâss-ı Refîa (AH.1174/ AD. 1760-1761) is the subject of the paper. İn the introduction part of the paper, it is pointed out Ottoman legal system and judicial institution. In the first part, document summaries, in the second part the documents are transcribed, then in the third part the contents of the documents are evaluated.
With the translation of şer'iyye records, which is the subject of thesis, concrete resources about Eyüp's (AH. 1174/AD. 1760-1761) legal, administrative, military, social and cultural structure, in addition to the information about helping to highlight Eyüp and Ottoman history partially, are reached out.
Key Words: Ottoman Empire, Şer'iyye Records, Havâss-ı Refîa, Eyüp.