Pandemi döneminde kardiyoloji polikliniği'ne başvuran bireylerde kardiyovasküler hastalıklar risk durumu ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of the risk status and knowledge level of cardiovascular diseases in individuals applying to the cardiology outpatient clinic during the pandemic period
Yazar: AHMET ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ŞİRİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; COVID 19 = COVID 19 ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Pandemiler = Pandemics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar kaynaklı ölümler tüm ölüm nedenleri arasında hem dünyada hem de ülkemizde ilk sıradadır. Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri konusunda erken önlem alınması için risk durumlarının ve farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi çok önemlidir. COVID-19 pandemisi, bireyleri ve sosyal yaşamı derinden etkilemiştir; bu etkinin sonucunda iyilik hallerinde yaşanan negatif yönlü değişimler, rutin tıbbi randevu ve kontrollerin aksatılması da özellikle kardiyovasküler hastalıklar risk durumu ve yönetimini etkileyebilir. Çalışmamızın amacı; pandemi döneminde kardiyoloji polikliniğine başvuran bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk durumunu, bilgi düzeylerini, son 2 haftadaki iyilik hallerini belirlemek, rutin tıbbi kontrollerini nasıl yönettiklerini değerlendirmek ve birbirleriyle olan ilişkisini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kesitsel desendedir. Çalışmaya katılan bireylerin sosyodemografik özellikleri ve pandemi dönemindeki hastaneye başvuru durumları için hazırlanan anket formu; kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri için KARRİF-BD Ölçeği, risk durumlarının tespiti için SCORE2 Sistemi, iyilik hallerinin belirlenmesi için DSÖ-5 İyilik Hali Endeksi kullanıldı. Sonuçlar, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, ki-kare testi, Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi. Post hoc analizler haricinde tüm analizlerde p değeri <0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Bireylerin, SCORE2 sistemine göre %43,30'u düşük-orta, %46,10'u yüksek ve %10,60'ı çok yüksek risk grubunda olduğu; KARRİF-BD ölçeğinden aldıkları puan ortalamasının 19,75±4,45 olduğu ve bilgi düzeylerinin orta düzeyin hafif üstünde olduğu; DSÖ-5 İyilik Hali Endeksi puan ortalaması 12,02±5,01 olduğu ve eşik değerin altında kalma oranının %50,10 olduğu görülmüştür. Katılımcıların, %36,50'sinin pandemi nedeniyle tıbbi randevularını ertelediği görülmüştür. SCORE2 kardiyovasküler risk durumları ile KARRİF-BD puanları ve DSÖ-5 iyilik hali durumları arasında anlamlı istatistiksel fark ve ilişki saptanmamıştır (p=0,480; rho=-0,050; p=0,686). KARRİF-BD puanları ve DSÖ-5 İyilik hali durumları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,042).
Sonuçlar: Çalışmamıza katılan bireylerin çoğunluğu yüksek ve çok risk grubundadır, bilgi düzeyleri orta seviyenin hafif üstünde olup yarıdan fazlasının iyilik halleri eşik değerin altındadır. Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve erken tanısı için toplumdaki bilgi düzeylerinin yükseltilmesi ve risk durumlarının tespit edilmesi çok önemlidir. Bu konularla ilgili etkili bilgilendirme, eğitim ve tarama çalışmaları hayata geçirilmelidir

Abstract:
Objective: Cardiovascular diseases (CVDs) are the leading cause of death globally, and also in Turkey. It is very important to determine risk situations to take early precautions about cardiovascular disease risk factors, and the level of awareness. The COVID-19 pandemic has deeply affected individuals and social life; as a result of this impact, negative changes in well-being, disruption of routine medical appointments and controls may affect the risk status and management of cardiovascular diseases. The aim of this study was to determine the cardiovascular diseases risk status, knowledge level, well-being in the last 2 weeks, to evaluate how they manage their routine medical controls and to investigate their relationship with each other, who applied to the cardiology outpatient clinic during the pandemic period.
Materials and Methods: Our study was cross-sectional design. The questionnaire consisted of sociodemographic characteristics, hospital admission status during the pandemic period, the CARRF-KL Scale for knowledge of cardiovascular disease risk factors, the SCORE2 System for determining risk status, and the WHO-5 Well-being Index for determining well-being. Data analysis was done using Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, chi-square test, Spearman correlation analysis. A p value <0.05 was considered significant in all analyses except post hoc analyses.
Results: According to the SCORE2 system, 43.30% of the individuals were in the low-moderate risk group, 46.10% in the high-risk group and 10.60% in the very high-risk group; the mean score from the CARRF-KL scale was 19.75±4.45 and their knowledge level was slightly above the medium level; the mean score of the WHO-5 Well-Being Index was 12.02±5.01 and the rate of below the threshold was 50.10%. It was observed that 36.50% of the participants postponed their medical appointments due to the pandemic. No significant statistical difference and relationship was found between SCORE2 cardiovascular risk status and "CARRF-KL scores" and "WHO-5 well-being status"(p=0.480; rho=-0.050; p=0.686). A significant difference was found between CARRF-KL scores and WHO-5 well-being status (p=0.042).
Conclusions: It was observed that the majority of the individuals participating in the study were in the high and very high-risk group, their level of knowledge was slightly above the medium level, and more than half of them had well-being below the threshold value. For the prevention and early diagnosis of cardiovascular diseases, it is very important to increase the level of knowledge in the community and to identify risk situations. Effective information, education and screening activities on these issues should be implemented.