Kent vadilerinin planlanmasında iklim bilgisinin kullanımı: İmrahor vadisi örneği
Climate knowledge utilization in planning of urban valleys: The case of İmrahor valley
Yazar: HATİCE ALP
Danışman: PROF. DR. DİCLE OĞUZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ankara = Ankara ; İmrahor Vadisi = İmrahor Valley

Özet:
Vadiler topoğrafik yapısıyla kent içlerine kadar uzanabilen, sahip olduğu biyolojik, ekolojik, kültürel, sosyo-ekonomik ve kendi içinde gerçekleşen mikroklima koşullarıyla kent iklimini olumlu etkileyen doğal kaynaklardır. Nüfus artışı ile kontrolsüz ve plansız gelişen kentlerde yapılaşma baskısıyla vadiler, doğallığını yitirmekte ve mikroklimatik etkilerini yerine getirememektedir. Dolayısıyla kent iklimi de olumsuz etkilenmektedir. Vadi kenti olan Ankara'nın, merkezine kadar uzanabilen ve kent iklimine olumlu etkileri olan İmrahor Vadisi, son yıllarda yapılaşma baskısıyla doğallığını kaybetme tehditi altındadır. Bu baskılar neticesinde özellikle arazi örtüsündeki değişimlerle meydana gelebilecek olumsuz iklimsel etkileriyle tartışmaların merkezindedir. 
Bu tez çalışmasının amacı, İmrahor vadisinin iklimsel özelliklerini vurgulamak, son yıllarda yapılaşmasına izin veren müdahaleler neticesinde vadide meydana gelen arazi örtüsü, bitki örtüsü ve yüzey sıcaklıklarındaki değişimleri incelemek ve bu değişimlerin iklimsel elemanlar ile ilişkisini ortaya koymaktır. Değişim analizleri için 2005, 2010, 2015 ve 2020 yıllarına ait uydu görüntüleri ve iklimsel analizler için meteoroloji verileri kullanılmıştır. ArcGIS programı ile haritalar üretilmiş, grafikler ve tablolar elde edilmiştir. Son olarak değişimlerin sıcaklık, yağış, rüzgâr gibi iklim elemanları ile arasındaki ilişkinin önem derecesi istatistiki analiz (Pearson Korelasyon) yöntemiyle kurulmuştur. Böylece vadilerin doğal özellikleriyle kente kazandırılması için planlamaya katkı sağlayacak somut ilişki durumunu gösteren verilere ulaşılmıştır. 
Analiz sonuçlarına göre arazi kullanımlarının ilişkili olduğu iklim elemanları üzerindeki etki değerlendirilmiş ve vadi üzerine yapılacak olası planlama çalışmalarında olumsuz iklimsel etkileri ortadan kaldırmaya veya en aza indirmeye yönelik iklim bilgisine dayalı öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Valleys are natural resources that can extend into the interior of the city with their topographic structure, and that positively affect the urban climate with their biological, ecological, cultural, socio-economic and microclimate conditions. Valleys lose their naturalness and cannot fulfill their microclimatic effects due to the pressure of construction in uncontrolled and unplanned developing cities with population growth. Therefore, the urban climate is also negatively affected. The Imrahor Valley, which can extend to the center of Ankara, the city of the valley and has positive effects on the urban climate, is under the threat of losing its naturalness with the pressure of construction in recent years. As a result of these pressures, it is at the center of discussions, especially with the negative climatic effects that may occur with changes in land cover.
The aim of this thesis is to emphasize the climatic characteristics of the Imrahor valley, to examine the changes in the land cover, vegetation and surface temperatures that have occurred in the valley as a result of the interventions that have allowed its construction in recent years, and to reveal the relationship of these changes with climatic elements. Satellite images for 2005, 2010, 2015 and 2020 were used for change analysis and meteorology data for climatic analysis. Maps and charts were obtained with the ArcGIS program. Finally, the importance of the relationship between the changes and climatic elements such as temperature, precipitation, wind was established by statistical analysis (Pearson Correlation) method. Thus, data showing the concrete relationship status that will contribute to planning for the natural features of the valleys to be brought to the city have been reached.
According to the results of the analysis, the impact on the climate elements associated with the land uses were evaluated and suggestions based on climate information were made to eliminate or minimize negative climatic effects in possible planning studies on the valley.