Üniversite öğrenimi gören kız öğrencilerde hayvansal bazlı besin tüketimi ile hedonik açlık arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between animal-based food consumption and hedonic hunger in female university students
Yazar: MERVE NUR UYAR
Danışman: PROF. DR. ÜMİT GÜRBÜZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Metabolik açlık olmadığı durumlarda lezzetli besinleri yemeye karşı güçlü, tekrarlayan motivasyon ve çekim, "hedonik açlık" olarak tanımlanmaktadır. Zevk için yeme dürtüsü, bireyleri vücudunun ihtiyacı olmamasına rağmen bol kalorili besin tüketimine yöneltmektedir. Genellikle bu koşullar altında hedonik açlık dürtüsü ile tüketilen besinlerin çeşitleri, yüksek şeker, yağ ve tuz içermektedir.

Bu projede; üniversite öğrenimi gören kız öğrencilerde hedonik açlık görülme durumunun saptanması, hedonik açlık görülen kesimde, makro besin ögelerinden proteinlerin en büyük kaynağı olan hayvansal kökenli besinlerin yetersiz alımının hedonik açlık üzerine etkisinin belirlenmesi, hayvansal kökenli besin alımının yetersiz olduğu bireylerde hedonik açlık görülme durumu sıklığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin hedonik açlık ve hayvansal kaynakları besin tüketimi arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. 523 kız üniversite öğrencisi araştırmaya katılım sağlamıştır. Araştırmaya katılım sağlayan öğrencilere 4 bölümden oluşan anket sorusu yöneltilmiştir. Katılımcılara; kişisel bilgi formu, Hayvansal Besin Tüketim Alışkanlıkları (Sıklığı) Belirleme Ölçeği, hedonik açlık durumunu belirlemek üzere Besin Gücü Ölçeği ve Lezzetli Besinleri Tüketme Motivasyonu Ölçeği (PEMS) uygulanmıştır.

Ünivesite öğrencileri genel olarak hedonik açlığa olumluya yakın kararsız görüş sergilemişlerdir. Araştırma sonucunda kırmızı et tüketiminin ve  düzenli fiziksel aktivitenin hedonik iştahı baskıladığı bu durumların istatistiki açıdan önemli olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca BKİ ile hedonik açlık arasında ilişkinin  önemli olduğu ( p<0,05), yüksek BKİ'lere sahip bireylerde hedonik açlığın daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Kefir, kırmızı et, balık eti tüketimi olan katılımcılarda hedonik açlığın daha düşük düzeylerde olduğu gözlemlenmiştir. Diğer taraftan kırmızı et tüketiminde hedonik iştah görülmemesine rağmen işlenmiş et ürünleri tüketen bireylerde hedonik iştahın görülebileceği ancak kesin kanaatlerin oluşması için kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmaya göre üniversite öğrencilerinin en çok tükettikleri hayvansal besinlerinin peynir, yumurta ve yoğurt en az tükettikleri hayvansal besinlerin ise  kefir, pastırma ve balık olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak "Hedonik açlık" ile hayvansal besin tüketimi arasındaki ilişkinin tam olarak ortaya konulabilmesi içini daha kapsamlı ve detaylı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
In situations where there is no metabolic hunger, strong repeatedly motivation and attraction for eating delicious food are defined as "hedonic hunger". The urge to eat for pleasure canalizes people to eat high calorie food even if they don't need it. These high calorie food which are consumed under these circumstances, with hedonic hunger; generally includes high salt, sugar and fat.
In this project, it has been aimed to determine the hedonic hunger seen by schoolgirls, in the section of hedonic hunger seen; it has aimed at determining the insufficient consumption of animal sourced foods which are the biggest resource for proteins -one of the macro food-, on the hedonic hunger frequency of occurrence.
This research, has been carried out for to determine the relationship between university students' consumption of animal sourced food and hedonic hunger. 523 woman students have attended the research. The attendees of the research had been surveyed with A questionnaire which includes 4 sections. Those are personal information form, Animal Sourced Food Consumption Habit (Frequency) Indication Scale, (PEMS) Food Power Scale and Delicious Food Consumption Motivation Scale -to determine hedonic hunger-.
 University students generally showed an undecided opinion close to positive. In the result of the research, it occurred that Consumption of Red meat and regular physical activity are statistically important for the sake of suppression of hedonic desire (p<0,05). In addition, it has been detected that the relation between BMI and hedonic hunger is important and hedonic hunger has been seen in People with high BMI values. It has been determined that hedonic hunger is seen less with attendees with Kefir, Red meat and fish Consumption. On the other hand, even if hedonic hunger hasn't been seen in Red meat consumption, it has been seen that hedonic hunger could occur in People Who consume processed meat; but to form firm opinions, that are necessary to do comprehensive researches. To this research it had determined that cheese, egg and yoğurt are the least consumed animal sourced food of university students.
As the result, it is necessary to do more comprehensive and detailed researches to fully reveal the relation between "Hedonic Hunger" and animal sourced food consumption.