Sefalet endeksi ve uluslararası ticaret arasındaki ilişki: Karşılaştırmalı bir analiz
The relationship between the misery index and international trade: A comparative analysis
Yazar: BURAK ÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE EMİN BENLİ
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: BRICS-T = BRICS-T ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Sefalet endeksi = Misery index ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bu çalışmanın amacı Sefalet Endeksinin bir ülkede yaşayan insanların refah 
seviyelerini ne ölçüde yansıttığını incelemek ve makroekonomik olarak öneme sahip 
olan döviz kuru ve dış ticaret dengesi ile arasındaki ilişkiyi ekonometrik yöntemlerle 
analiz etmektir. Çalışmanın uygulama bölümü iki kısımda ele alınmıştır. İlk kısımda 
Türkiye ve BRICS ülkelerinin Sefalet Endeksleri ve makroekonomik göstergeler ele 
alınarak incelenmiştir. İkinci kısımda ise Türkiye özelinde 2007Q3-2020Q3 dönemleri 
arasında Barro Sefalet Endeksi, döviz kuru ve dış ticaret dengesi değerleri 
hesaplanarak ekonometrik bir model kurulmuştur. Değişkenlerimize öncellikle Dickey 
Fuller birim kök testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüm değişkenlerimiz 
düzeyde durağan çıkmıştır. Bu yüzden modelimize doğrudan EKK yöntemi 
uygulanmıştır. EKK tahmin sonuçlarına göre modelimiz ve değişkenlerimiz 
istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Elde edilen katsayı sonuçları ise Barro Sefalet 
Endeksi ile dış ticaret dengesi arasında negatif, döviz kuru ile arasında pozitif bir 
ilişkinin varlığını işaret etmiştir.
Sonrasında Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Döviz kurunun dış ticaret 
dengesi ile Barro Sefalet Endeksini, Barro Sefalet Endeksinin ise dış ticaret dengesini 
etkilediği görülmüştür. Sonraki aşamada ise VAR modeli kurularak varyans 
ayrıştırması ve etki-tepki analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular 
modelimiz kurulmadan önceki tahminlerimize uygun şekilde sonuç vermiştir. Ampirik 
analizler neticesinde Sefalet Endeksini daha yüksek seviyede açıklayabilecek makro 
değişkenlerin olabileceği anlaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine to what extent the Misery Index reflects 
the welfare levels of people living in a country and to analyze the relationship between 
the exchange rate and foreign trade balance, which are macroeconomically important, 
with econometric methods. The application part of the study was obtained in two parts.
The first part is in Turkey and the BRICS countries are major macroeconomic 
indicators and poverty were examined. In the second part 2007Q3-2020Q3 period 
between private Barro Misery İndex in Turkey, exchange rate and trade balance 
calculated values are established econometric model. Dickey Fuller unit root test was 
applied to our variables first. According to the results, all our variables are stable at 
the level. Therefore, LSC method has been applied directly to our model. According 
to the LSC estimation results, our model and variables were found to be statistically 
significant. According to the obtained coefficient results, it pointed out the existence 
of a negative relationship between the Barro misery index and foreign trade balance, 
and a positive relationship with the exchange rate.
Subsequently, Granger causality analysis was performed. It has been observed 
that the exchange rate affects the foreign trade balance and the Barro poverty index, 
and the Barro misery index affects the foreign trade balance. In the next stage, the 
VAR model was established and variance decomposition and impulse-response 
analysis were performed. The findings obtained gave results in accordance with our 
predictions before our model was established. As a result of empirical analysis, it is 
understood that there may be macro variables that can explain the Misery Index at a 
higher level.