Osmanlı minyatüründe melek imgesi (16. yüzyıl sonuna kadar melek figürüne ikonografik bir bakış denemesi)
Angel imagery in Ottoman miniature painting (An iconographic essay by angel figures until the end of the 16th century)
Yazar: AYLA PAKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. F. NALAN TÜRKMEN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Figür = Figure ; Figüratif sanat = Figurative art ; Melek = Angel ; Minyatür = Minyature ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; İkon sanatı = Icon art ; İkonografi = Iconograpy ; İmge = Image

Özet:
"Osmanlı Minyatüründe Melek İmgesi (16. Yüzyıl Sonuna Kadar Melek Figürüne İkonografik Bir Bakış Denemesi)" başlıklı bu tez, melek imgesinin hangi konular içinde nasıl yer aldığını ikonografik açıdan çözümlemeye çalışmaktadır. İslâm'ın iman esaslarından birisi olan melekler hakkında toplumda değişik inanç ve bilgiler mevcuttur. Meleklerle ilgili bazı inançlar aslında ayet ve hadislere dayanmayıp, Yahudi ve Hristiyan kültüründen İslâm kültürüne geçen bir kısım rivayetlerdir. Başlıca görevleri habercilik olan melekler, vahiy yoluyla Tanrı'dan mesaj getiren varlıklar olarak tasavvur edilmiştir. Yazma eserlerde anlatılan kıssalara bağlı olarak yapılan tasvirler, Osmanlı toplumunun meleklerle ilgili düşüncelerini de betimlemektedir. Bu yüzden melek imgesine dair bir değerlendirme içeren bu denemede; farklı konu alanlarından eserler içinde, bir inanç olayıyla veya farklı dinlerden peygamber kıssalarıyla bağlantılandırılan meleklerin ne şekilde sunulduğu irdelenmiştir. Ayrıca meleklerin fiziksel özellikleri tanımlanmaya çalışılmış ve bu ruhani varlıkların köklerini aldığı, mitoloji ve pagan kültürler, tek tanrılı dinlerle karşılıklı etkileşimlere de değinilerek incelenmeye çalışılmıştır. Burada amaçlanan melek imgesine ilişkin genel bir görüş açısını ortaya koyabilmektir. Konunun başka araştırmacılar tarafından geliştirilebileceğine ve bu açıdan bilim dünyasına, özellikle de görsel sanatlar alanındaki karşılaştırmalı çözümlemelere fayda sağlayacağına inanılmaktadır.



Anahtar Kelimeler: tasvir, kıssa, vahiy, kanatlı figürler, görsel sanatlar.

Abstract:
The Thesis titled as "Angel Imagery in Ottoman Miniature Painting (An Iconographic Essay by Angel Figures until the end of the 16th century)" tries to explain in which contexts and how the images of angels are depicted in iconographic respect. There are  some different faiths and thoughts about the Angels, one of the belief basis of Islam, in the society. Some believes about the Angels were not based on the Quran verses and hadis but they were some rumours passed from Jew and Christian cultures into Islam culture. The angels whose main duties are communication and they were thought as the assets which bring massages by revelation from God. The descriptions which are done according to the text  written in the manuscripts, describe the ideas of Ottoman society about angels. The paintings in these manuscripts are analysed in terms of their stylistic and iconographic features. In the literature derived from various fields the angel figures who are somehow related to a religious event or involved in the tales of different prophets are investigated in terms of their identity and the way they are depicted in the miniatures. Additionally, in examining the figures of angels, we tried to examine the physical characteristics of the winged figures and mentioned to mythology and pagan culture which give roots to this imaginary but real assets.  The objective in this area is to present a point of view which concerns the issue. It is believed that the issue can be developed by other researchers and qualified examples for the science world especially for comparative analysis in the area of visual arts can be produced.



Keywords: description, tale, revelation, winged figures, visual arts.