Öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullarda yaşanan örgütsel çatışma nedenlerinin ve çatışma yönetim biçimlerinin incelenmesi (Kazakistan – Öskemen örneği)
Examining the reasons of organizational conflict and conflict management styles in schools according to the teachers' and school administrators' perspective (The example of Oskemen, Kazakhstan)
Yazar: ARAY MUKAZHANOVA
Danışman: PROF. DR. AYŞE OTTEKİN DEMİRBOLAT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kazakistan = Kazakhstan ; Okul yöneticileri = School administrators ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışma, Kazakistan'daki Öskemen şehrinde bulunan okullardaki öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullarda yaşanan örgütsel çatışma nedenlerini ve okul yöneticilerinin çatışma yönetim biçimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tarama modeli uygulanan araştırmanın evreni Kazakistan'ın Öskemen şehrinde, Kazak dili, Rus dili ve Kazak-Rus dilinde karma eğitim veren 30 okuldan ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okullarda görev yapmakta olan 432 öğretmen ve 99 okul yöneticiden oluşmuştur. Katılımcılara "Kişisel Bilgi Formu", "Çatışma Nedenleri Anketi" ve "ROCI II - Örgütsel Çatışma Anketi" uygulanarak verilerin toplanması sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizlerinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Nedenlere göre verilerin analizi esnasında Mann Whitney U Testi, T-Testi, Kruskal - Wallis H Testi ve Varyans Analizi kullanılmıştır. Örgütsel çatışma anketinin analizi için aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Nedenlerle ilgili sonuçlara göre Öskemen şehrindeki okullarda okul ortamının pek sağlıklı olmadığı kanaatine varılmıştır. Çatışma yönetimi biçimleri ile ilgili sonuçlara göre çatışmaları çözümlemede yöneticilerin çoğu zaman "tümleştirme" ve "kaçınma" biçimlerini tercih ettikleri ifade edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the causes of organizational conflict in schools and the conflict management styles of school administrators according to the teachers' and administrators' perspective in schools in Öskemen city in Kazakhstan. The participants of the research, in which the scanning model was applied, consisted of 30 schools from Öskemen city in Kazakhstan, which provide mixed education in Kazakh, Russian and Kazakh-Russian languages, and 432 teachers and 99 school administrators working in that schools during 2019-2020 academic year. Data were collected by applying the "Personal Information Form", "Reasons of Conflict Questionnaire" and "ROCI II - Organizational Conflict Questionnaire". SPSS package program was used in the analysis of the data obtained in the research. During the analysis of the data concerning to the reasons of conflict Mann Whitney U Test, T-Test, Kruskal - Wallis H Test and Analysis of Variance were used.
The arithmetic mean and standard deviation were used for the analysis of the organizational conflict questionnaire. According to the results related to the reasons, it was concluded that the school environment in the in Öskemen was not very healthy. According to the results about conflict management styles, it was stated that managers mostly prefer "integration" and "avoidance" styles in conflict resolutions.