Çukurova Bölgesinde yeni bazı turunçgil çeşitlerinde turunçgil kavlama hastalığı'nın (citrus psorosis virus, CPsV) mevcut durumunun belirlenmesi ve karakterizasyonu
Determination and characterization of the current status of citrus psorosis virus, CPsV in some new citrus varieties in Çukurova region
Yazar: CANSU CANBOLAT
Danışman: DOÇ. DR. GÖKMEN KOÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Viroloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) = Reverse transcription polimerase chain reaction ; Turunçgiller = Citrus fruits ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Bu çalışmada ; Turunçgil yetiştiriciliğinin aşı gözü kaynağı olan, Subtropik Meyveler Araştırma ve Uygulama Merkezine ''tescilli tür ve çeşitlerinden'' üretilen fidanlar ile farklı kaynaklardan çoğaltılmış ve  arazide yetiştirilmekte olan muhtelif yaşlardaki bahçelerde Citrus psorosis virüsü'nün varlığının Moleküler yöntemlerle saptanması, damızlıklarda saptananlar ile arazide belirlenenlerin karşılaştırılması ve saptanan izolatların moleküler yöntemlerle karakterizasyonunun yapılması amacıyla 2019-2021 yılları arrasında yürütülmüştür. Virüslerin yeni tip dışı izolatlarla daha geniş üretim alanlarına yayılma olasılıkları da bu sebeple incelenmiştir. Çalışmada Çukurova Bölgesinden 205 belirti gösteren ve göstermeyen yeni turunçgil çeşitlerinden örnek toplanıp moleküler olarak testlenmiştir. Cons1 ve Cons2 primerleriyle taranan izole tNA lardan yalnızca 6 adedinde 434bp büyüklüğünde CPsV hedef genomuna spesifik pozitif yanıt alınmıştır. Bu örneklerin dizi analizleriyle oluşturulan Filogenetik ağaç incelendiğinde Bölge izolatlarının ağırlıkla İspanya, Tunus ve İtalya izolatlarıyla yüksek oranda benzer homolojiye sahip olduğu da saptanmıştır. Bölgemizde son 10 yılda üretilen yeni turunçgil çeşitlerinden Hernandina mandarini, Budanın Eli isimli süs limonu ve Meyer limon örneklerinde etmen makroskobik ve moleküler olarak saptanmıştır.

Abstract:
In this study ; In our country, especially in our region, the seedlings produced fro In this study ; Detection of the presence of Citrus psorosis virus by molecular methods in the seedlings produced from "species and varieties" registered to the Subtropical Fruits Research and Application Center, which is the source of citrus cultivation, and in orchards of various ages, which were reproduced from different sources and grown in the field, and comparison of those detected in breeding stocks and those determined in the field. and to characterize the detected isolates by molecular methods between the years 2019-2021. The possibility of spreading viruses to larger production areas with new nontype isolates was therefore also investigated. In the study, samples were collected from 205 symptomatic and non-symptomatic new citrus varieties from Çukurova Region and tested molecularly. Only 6 of the isolated tNAs screened with the Cons1 and Cons2 primers had a positive response specific to the CPsV target genome with a size of 434bp. When the phylogenetic tree formed by the sequence analysis of these samples was examined, it was determined that the isolates of the Region had a high level of homology with the isolates of Spain, Tunisia and Italy. The agent was determined macroscopically and molecularly in the samples of Hernandina mandarin, ornamental lemon named Buddha's Hand and Meyer lemon, which are among the new citrus varieties produced in our region in the last 10 years.