Kurşun maruziyeti sonucunda diş mineral dokusunda meydana gelen değişimler
Changes after lead exposure on tooth mineral tissues
Yazar: MÜGE AĞIR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAMİT HANCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Ağır metaller = Heavy metals ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Dişler = Teeth ; Kurşun = Lead ; Mineraller = Minerals ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Adli diş hekimliği adli olguların dental kayıtlarının adaletin yararına kullanılması bağlamında adli bilimlere önemli katkılar sağlar. Dişler kalıtımsalve sonradan kazanılmış özellikleri sayesinde hayat boyu uğranan fiziksel ve kimyasal travmaların, toksik maruziyetlerin kayıtlarını barındırır veölümden sonra da saklarlar. Genel olarak, adli diş hekimi kitlesel felaketler, seksüel saldırılar çocuk istismarı gibi çeşitli adli olgularda bireylerin kimliklendirilmesi, yaş, cinsiyet, ırk tayini, kurban ya da failin olayla bağlantısının belirlenmesinde rol alır. Son dönemde bilimsel ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak dişlerin toksikolojik analizlerde kullanımınadair çalışmalar artış göstermiştir. Bu çalışmada kurşun (Pb) maruziyetinin dişlerin mineral içeriği (Ca, P, Mg, Zn) üzerine etkisini belirlemek üzere, Wistar Albino türü ratlara ait 70 adet kesici diş kullanılmıştır. Dişler 10'arlı sayıda 7 gruba ayrılmış ve kontrol grubu haricinde tüm gruplar farklı sürelerde (0, 24, 48, 72, 96 saat ve 3 ay)Pb'lu (kurşunasetat formunda) çözeltide bekletilmiştir. Maruziyetin ardından her grup XRD ve XRF analizleri ile kalsiyum (Ca), fosfat (P), magnezyum(Mg) ve çinko (Zn) içeriğindeki değişimi belirlemek üzere incelenmiş ve kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonuçları göstermiştir ki, Pbmaruziyeti dişlerde Ca, P, Mg, Zn miktarında belirgin düşüşe neden olmaktadır. Buna göre ağır metal (Pb) zehirlenmelerinde dişlerkurşun maruziyetinin, maruziyet tipi, süresi ve mekanizmasınınbelirlenmesinde ve ayrıcauzun dönemPb maruziyetinin biyoizleminde kullanılabilecek biyomateryalleri oluştururlar.
Anahtar kelimeler: Adli diş hekimliği, ağır metal, intoksikasyon,kurşun (Pb)

Abstract:
Forensic odontology has too much to offer law enforcement in the solution of crime and civil concerns. Most often, the role of forensic odontologists is establishing the identity, age, gender and race of individuals in mass disasters, sexual assaults andchild abuse cases. Teeth; withtheir hereditary and acquired characteristics, variations, provide information about induvidual's socio economic status, personal habits, behaviors, nutrition, occupation, physiological characteristics and record the data of physical, chemical stresses, toxic exposures through out the life and beyond. According to scientific and technical developments, there is also been for a while anincreasing body of research in toxicological analysis of teeth in case of poisonings.In this work the effects of lead on dental mineral tissue were studied. The aim of the study was determined the effect of lead (Pb) exposure in tooth mineral contents which are the preeminent elements, Ca, P, Mg, and Zn. 70 Wistar Albino rats's incisive teeth were used in the study. Teeth samples divided into 7 groups base on the time of Pb exposure.All groups of teeth samples were put into water contained Pb in the form of leadacetat [Pb(C2H3O2)2]. After exposure samples were anlized by X -Ray Diffraction and X- Ray fluoresence analysis to estimate the changes in Ca, P, Mg, and Zn content. The resultsof the study indicate that the administration of Pb inducedto a significant decrease in Ca, P, Mg, Zn content and results suggest that teeth could be established as a biomarker to estimate the exposure's type, time and mechanism and biomonitoring heavy metal (Pb) intoxications in forensic investigations.
Key words:forensic odontology, heavy metal,intoxication,lead