Bazı uçucu yağların emülsiyonlarda mikrobiyal koruyucu özelliklerinin araştırılması
Investigation of Antimicrobial Activity and Preservative Properties of Some Essential Oils in Emulsions
Yazar: GAMZE ORUÇ
Danışman: PROF. DR. ŞÜRA BAYKAN ÖZTÜRK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Emülsiyonlar = Emulsions ; Kozmetikler = Cosmetics ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Uçucu yağ asitleri = Volatile fatty acids ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Günümüzde günlük hayatta yaygın olarak kullanılan kozmetik ürünlerde doğala yönelik ilginin artması ve sentetik koruyucuların yan etkilerinden kaçınma ihtiyacı, koruyucu olarak etkinlik gösterecek doğal kaynaklı materyaller üzerindeki çalışmaların artmasına neden olmuştur. Çoğunluğu minimum konsantrasyonda geniş bir antimikrobiyal aktivite spektrumu ile karakterize olan uçucu yağlar da, ideal doğal koruyucular olarak dikkat çekmektedirler. Uçucu yağlar yüksek antimikrobiyal aktivite göstermelerinin yanı sıra, uygun maliyetleri, kolay temin edilebilmeleri, çevre dostu olmaları ve koku verme, dermokozmetik fayda sağlama gibi ek faydaları nedeniyle, sentetik koruyuculara çok iyi birer alternatiftir.
Bu çalışmada, Lamiaceae familyasına mensup olan ve Türkiye'de yayılış gösteren Mentha pulegium L., Teucrium polium L., Cyclotrichium niveum (Boiss.), Nepeta nuda ssp. albiflora (Boiss.), Nepeta viscida (Boiss) türlerine ait uçucu yağların antimikrobiyal etkilerinin saptanması amacıyla, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa ve Candida albicans mikroorganizmaları kullanılarak agar difüzyon testi yapılmıştır. Sonuç olarak uçucu yağların hepsi, Gram pozitif S. aureus üzerinde etkinlik göstermiş, Gram negatif E. coli üzerinde N. viscida uçucu yağı hariç tüm uçucu yağlar etkinlik göstermiş, P. aeruginosa üzerinde M. pulegium, N. nuda ssp. albiflora ve N. viscida etkinlik göstermezken, C. niveum ve T. polium uçucu yağları aktivite göstermiştir. C. albicans mayası üzerinde N. viscida hariç tüm uçucu yağların etkinlik gösterdiği görülmüştür. 
Araştırması yapılan uçucu yağlardan, antimikrobiyal aktivitesi en yüksek olan M. pulegium, C. niveum ve T. polium uçucu yağları, hazırlanan kold krem bazına aplike edilmiş ve metil parabene karşı koruyucu etkinlik testlerine tabi tutulmuştur. Uçucu yağ içeren tüm örneklerde tüm mikroorganizmaların inhibe olduğu, P. aeruginosa'ya karşı T. polium ve C. niveum uçucu yağının, metil parabenden daha etkili olduğu saptanmıştır. Çalıştığımız uçucu yağlardan T. polium, C. niveum ve M. pulegium'un kremde doğal koruyucu olarak etkinlik gösterdiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak çalıştığımız uçucu yağlardan T. polium, C. niveum ve M. pulegium'un kremde doğal koruyucu olarak etkinlik gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, the increasing interest in natural ingredients for cosmetic products that are widely used in daily life and the need for protection from the side effects of synthetic preservatives have led to an increase in studies on natural-sourced materials that will act as preservatives. Essential oils, the majority of which are characterized by a broad spectrum of antimicrobial activity at minimal concentration, also draw attention as ideal natural preservatives. Essential oils are a very good alternative to synthetic preservatives due to their high antimicrobial activity, affordability, easy availability, environmental friendliness, and added benefits such as being a fragrant and dermocosmetic benefits.
In this study, in order to determine the antimicrobial effects of Mentha pulegium L., Teucrium polium L., Cyclotrichium niveum (Boiss.), Nepeta nuda ssp. albiflora (Boiss.), Nepeta viscida (Boiss) essential oils, agar diffusion test was performed using Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa and Candida albicans microorganisms. As a result, all essential oils showed activity on Gram-positive S. aureus, all essential oils except N. viscida essential oil showed activity on Gram-negative E.coli, while M.pulegium, N.nuda nuda ssp. albiflora and N.viscida did not show activity on P.aeruginosa, C.niveum and T.polium essential oils showed activity. It was observed that all essential oils, except N. viscida, showed activity on C. albicans yeast.
Among the essential oils studied, M. pulegium, C. niveum and T. polium essential oils with the highest antimicrobial activity were applied to the prepared cold cream base and subjected to Challange tests against methyl paraben. It was determined that all microorganisms were inhibited in all samples containing essential oil. T. polium and C. niveum essential oil were more effective than methyl paraben against P. aeruginosa. It was concluded that T. polium, C. niveum and M. pulegium acted as natural preservatives in the cold cream emulsion.