MEB 36-72 aylık çocuklar için okul öncesi eğitim programı'nın (2006)çocuk hakları açısından incelenmesi
Investigation of MONE preschool program for 36-72 months old children (2006) according to child rights
Yazar: EBRU BATUR MUSAOĞLU
Danışman: PROF. DR. GELENGÜL HAKTANIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin yayınlanmasının ardından tümdünyada olduğu gibi ülkemizde de çocuk haklarına dikkat çekmek, toplumların bu konudaki farkındalığını artırmak için çalışmalar başlamıştır. Gerek sivil toplum kuruluşları gerek üniversiteler toplumu bilinçlendirmek için projelergeliştirmekte, bilimsel araştırmalar gerçekleştirmektedirler.Ancak bugüne değin yapılan çalışmaların çok büyük bir kısmı ilköğretim ve üzeri dönem çocuklarına yöneliktir. Oysa temel alışkanlıkların kazanıldığı dönem okul öncesi dönemdir. Toplumda insan hakları kültürü oluşturabilmek için eğitimin erken dönemlerde başlaması kaçınılmazdır.Ülkemizde okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların eğitim ve öğretimleri, Milli Eğitim Bakanlığı ve alan uzmanları tarafından 2006 yılında hazırlanan ?36-72 Aylık Çocuklar İçin Okul Öncesi Eğitim Programı? ile yapılmaktadır. Bu araştırma çocuk haklarının bu programa nasılyansıtıldığını incelemek amacı ile yapılmıştır. Doküman analizine dayanan bu nitel araştırmada Program Kitabı ve Öğretmen Kılavuz kitabı üzerinde çocuk hakları kategorilerine (yaşama, gelişme, korunma, katılım) göre içerik analizi yapılmıştır. Kategorilerin her bir cümlede ne sıklıkta yer aldığı açık ve gizlianlatımların tümü göz önüne alınarak kodlanmış, bulgular tablo ve grafik biçiminde sunulmuştur.Program'da daha çok gelişme ve katılım haklarına yer verildiği; gelişme haklarının büyük kısmını ise nitelikli eğitim alma hakkının oluşturduğu görülmüştür. Korunma haklarına çok az değinildiği, Çocuk Hakları Sözleşmesi ile çelişen çok az sayıda ifade bulunmasına rağmen programın geneline bakıldığında Sözleşme'yi temel alarak hazırlanan bir program olmadığı ve çocukhakları kültürüne sahip bireylerin yetiştirilmesi için yeniden yapılandırılmaya gereksinimi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
After the adoption of the Convention on the Rights of the Child, like other countries, a series of studies begun in Turkey to point out the child rights and raise awareness in society on this subject. Both NGO?s and universities develop projects, make researches to raise the awareness of public. But most of this studies are for primary and secondary school students.However, basic habits are gained at preschool years and education must begin early for create a human right culture at society.In Turkey, the preschoolers are being schooled under the guidelines of MONE (Ministry of National Education) Preschool Program for 36-72 Months Old Children (2006). The aim of this research is to investigate how children?s rights are involved in this program. In this qualitative research based ondocument analysis, program book and Teacher Guide were analized using content analysis method. Frequency of children right categories (survival, development, protection, participation) in each sentence is coded and presented in tables and graphics.Findings indicate that development and participation rights take part in the program mostly and the large part of development rights is right to a quality public education. Protection rights are merely mentioned. Although there is a few fndings that confict with the Convention on the Rights of the Child, it is clear that the program is not based on the convention. Restructuring is neededfor upbringing children with human right culture.