Suriyeli ailelerin bakış açısından çocuklarının entegrasyonu sürecinde okul öncesi eğitimin rolü: İskenderun örneği
The role of preschool education in the integration process of children from the perspective of Syrian families: The case of Iskenderun
Yazar: FATMA DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT DUMAN
Adana Alparslan Türkeş Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kent Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Göçler = Migrations ; Hatay-İskenderun = Hatay-İskenderun ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal bütünleşme = Social integration ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada İskenderun'da yaşayan Suriyeli ailelerin çocuklarının topluma entegrasyon sürecindeki okul öncesi eğitimin etkisi araştırılmıştır. Araştırma konusu 'Suriyeli Ailelerin Bakış Açısından Çocuklarının Entegrasyonu Sürecinde Okul Öncesi Eğitimin Rolü: İskenderun Örneği şeklinde belirlenmiştir. Göç ve sonrasında karşılaşılan entegrasyon sürecinde okul öncesi eğitimin rolünü incelemek için alt başlıklar halinde detaylı alan yazın taramasına başvurulmuştur. Kavramsal olarak göç ve çeşitlerine, göç ve hukuki statüsüne, zorunlu yapılan göçlerin doğurduğu sonuçlara, göç sonrası eğitim süreçlerine, okul öncesi dönemde karşılaşılan problem davranışlara, Suriyeli çocukların okul öncesi eğitime uyum sürecine, eğitim engellerine, Suriyeli öğrencilerin devlet okullarındaki öğrenci sayılarına detaylı olarak değinilmiştir. 

Araştırmanın çalışma grubunu Hatay İskenderun ilçesinde bulunan devlete bağlı ilkokul anasınıflarında ve anaokullarında eğitim gören Suriyeli öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. 10 farklı okuldan toplamda 30 veli katılımı ile nitel araştırma yöntemleri kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmanın verileri araştırma sorusu ışığında hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Bu kapsamda; öncelikle Suriyeli ailelerin bakış açısından çocuklarının okul öncesi eğitim aracılığıyla entegrasyon süreci araştırılmıştır. Okul öncesinde ve okula başladıktan sonra ne tür değişimler yaşandığı, dil problemi karşısında okulun rolü, yeni kültürel yapıya alışma ve topluma uyum sağlamada okul öncesi eğitimin önemi aileler tarafından yorumlanmıştır.

Araştırma sonunda literatür taraması ve Suriyeli ailelerin bakış açısıyla elde edilen bulgularda; çocukların entegrasyonunda okul öncesi eğitimin olumlu yönde katkıları olduğu saptanmıştır. Suriyeli aileler görüşmeler sırasında; entegrasyonu zorlaştıran ve en sık karşılaşılan sorunun dil bilmemek olduğunu belirtmişlerdir. Çalışmaya katılan Suriyeli aileler, okul öncesi eğitimin çocuklarının kısa zamanda Türkçeyi öğrenmesine olumlu katkıları olduğunu ifade etmişlerdir. Bu noktada katılımcılar; okul öncesi eğitim sürecinde Türkçe öğrenen çocuktan anne babaların da bazı kelimeleri öğrendiklerini belirtmişlerdir. Okulda öğretmenle ya da sosyal hayatlarında Türk vatandaşlarıyla iletişim kurarken Türkçeyi öğrenen okul öncesi çağı çocuklarından yardım aldıklarını da yapılan görüşmeler kapsamında aktarmışlardır. Sonuç olarak; tezde okul öncesi eğitimin çocuğun entegrasyon sürecindeki rolü araştırılmıştır. Bu sürecin çocukların topluma entegrasyonuna olumlu katkı sağladığını ortaya koyabilmek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Suriyeli öğrenciler, entegrasyon, okul öncesi eğitimin önemi

Abstract:
In this study, the effect of preschool education of Syrian children in the process of integration into society was investigated. The research topic was determined as 'The Role of Preschool Education in the Integration Process of Children from Syrian Families from the Perspective of Syrian Families: İskenderun Example'. A detailed literature review was conducted under subheadings to examine the role of preschool education in the integration process encountered after migration. Conceptually, migration and its types, the legal status of the migration, consequences of forced migrations, post-migration education processes, problem behaviors encountered in the preschool period, adaptation process of Syrian children to preschool education, educational barriers, and detailed information about the number of Syrian students in state schools were discussed.

The study group of the research consists of the parents of Syrian students who receive education in state-affiliated preschool classes and kindergartens in Hatay İskenderun district. Data were obtained using qualitative research methods with a total of 30 parents participating from 10 different schools. The data of the research were obtained with a semi-structured interview form prepared in the light of the research question. In this context; firstly, the integration process of children through preschool education from the perspective of Syrian families was investigated. What kind of changes were experienced before and after preschool and school, the role of school in the face of language problems, and the importance of preschool education in adapting to the new cultural structure and integrating into society were interpreted by families.

At the end of the research, it was determined that preschool education has positive contributions to children's integration in the findings obtained from the literature review and Syrian families' perspectives. Syrian families stated during the interviews that not knowing the language is the most common problem that makes integration difficult. The Syrian families who participated in the study stated that preschool education has positive contributions to their children's learning of Turkish in a short time. At this point, the participants stated that parents also learned some words from their children who learned Turkish during the preschool education process. As a result; In this thesis, the role of preschool education in the child's integration process was investigated. It is aimed to reveal that this process contributes positively to the integration of children into society.

Keywords: Syrian students, integration, importance of preschool education