Sertralinin GC-MS sisteminde düşük seviyelerde tayinine yönelik analitik yöntem geliştirilmesi ve yapay mide ortamındaki kararlılığının tespit edilmesi
Development of an analytical method for the determination of sertraline at trace levels by GC-MS and its stability check in simulated gasrtic juice system
Yazar: ELİF SEDA KOÇOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYFULLAH KEYF ; DOÇ. DR. SEZGİN BAKIRDERE
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Antidepresan ilaç etken maddesi olarak kullanılan sertralin toplumumuzda yoğun stres ve çalışma temposu nedeni ile yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu kimyasalın farklı matrikslerde doğruluğu ve kesinliği yüksek tayin yöntemleri ile tayini son derece önem taşımaktadır. Bu amaçla GC-MS sisteminin tüm parametreleri optimize edilerek 274 (kütle/yük) iyonu kullanıldığı bir analitik tayin yöntemi geliştirilmiştir. Optimum koşullar altında sertralin için gözlenebilme/tayin limitleri (LOD/LOQ) 1.6/5.4 ng/mL olarak bulunmuştur. Kalibrasyon grafiği 5.0-2000 ng/mL aralığında doğrusal bulunmuş olup R2 değeri 0.9999 olarak tespit edilmiştir. Dört farklı marka ilaçta sertralin analitinin kalitatif ve kantitatif tayini ekstraksiyon sonrası optimum şartlar altında başarı ile gerçekleştirilmiştir. Matriks bileşenlerinin analit sinyali üzerine etkilerinin belirlenmesi amacı ile standart katma deneyleri yapılmıştır. Sertralin kimyasalının mide ortamında kararlılık seviyesinin belirlenmesine yönelik yapay mide ortamı oluşturulmuştur. Analitin 240 dakika boyunca yapısında bir değişiklik olup olmadığına yönelik çalışmalar yürütülmüş ve belirtilen süre sonunda sertralinin yapısında herhangi bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sertralin etken maddesinin ekstraksiyon/önderiştirme sonrası GC-MS cihazında düşük seviyelerde tayin edilmelerine yönelik Antrasen-D10 kimyasalının iç standart olarak kullanıldığı çalışmalar yapılmıştır. Bu doğrultuda, ekstraksiyon verimini etkileyen tüm parametreler optimize edilmiş ve optimum koşullar altında sertralin için gözlenebilme/tayin limitler (LOD/LOQ) 0.43/1.43 ng/mL olarak bulunmuştur. Ayrıca, atık su ve musluk suyu örnekleri için yapılan çalışmalarda sertralin için yüksek geri kazanım verimleri elde edilmiştir.

Abstract:
Sertraline is widely used as an antidepressant drug substance in our society because of high level stress and work pace. Hence, the determination of this chemical with the methods having high accuracy and precision is quite important. For this purpose, a sensitive analytical method was developed for the determination of sertraline in commercial drug samples by using GC-MS. Selected Ion Monitoring mode was used at the most sensitive m/z ratio of 274 to obtain lower detection limit. Limit of detection /limit of quantitation values were obtained as 1.6/5.4 ng/mL for sertraline under the optimum conditions. Calibration plot was linear between 5.0-2000 ng/mL with the correlation coefficient of 0.9999. Validated method was successfully applied to four different brand drug samples for both qualitative and quantitative measurement of sertraline. Spiking experiments were also performed to check the effect of the matrices on the determination. In addition, simulated gastric juice experiments were performed to check the stability of sertraline in stomach for 240 min and it was observed that there is no change in the structure of the analyte. Furthermore, sertraline was determined at trace levels using the GC-MS system after extraction/preconcentration by the help of Antrasen-D10 as internal standard. For this purpose, all parameters affecting the extraction output were optimized, and under the the optimum conditions the limit of detection and quantification values were found to be 0.43 and 1.43 ng/mL, respectively. In addition, in the studies performed for tap and waste water samples, high recovery values were obtained for sertraline.