Çanakkale ili ceviz bahçelerinde harnup güvesi [Apomyelois (=ectomyelois) ceratoniae zeller, (Lepidoptera: Pyralıdae)] üzerinde araştırmalar
Research on carob moth in walnut gardens in Çanakkale [Apomyelois (=ectomyelois) ceratoniae zeller, (Lepidoptera: Pyralidae)]
Yazar: ALPEREN GÖK
Danışman: PROF. DR. LEVENT EFİL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2022 ve 2023 yılları arasında Çanakkale merkez, Kepez, Saraycık ve Bayramiç bölgelerinde ceviz alanlarındaki (Ectomyelois ceratoniae)'nın ergin popülasyon gelişmesi ve ceviz meyvelerindeki zararını belirlemek için yürütülmüştür.  Çalışmanın ilk yılında eşeysel feromon tuzakların da ilk ergin uçuşları haziran ayında belirlenmiş, en fazla ergin uçuşu eylül ayının ikinci haftasında 30 adet/tuzak olarak kaydedilmiştir. En son ergin uçuşu ise   ekim ayının birinci ve ikinci haftası arasında 5 ergin olarak belirlenmiştir. Ergin uçuşlarında 2023 yılında ilk ergin uçuşları haziran ayının son haftasında 9 ergin olarak belirlenmiştir. En fazla ergin sayısı ise eylül ayının üçüncü haftasında 40 ergin olarak görülmüştür. Kontroller sonucunda toplam meyve içinde zarar gören meyvelerin kültüre alınması sonucunda çıkan erginlerden 2022 yılında en fazla ergin sayısına %28'lik oranla eylül ayının son haftasında kaydedilirken 2023 yılında en fazla ergin sayısına %36'lık oranla eylül ayının üçüncü haftasında kaydedilmiştir. Ekim ayındaki hasad sonrası kültüre alınan larvalar kışı olgun larva olarak geçirmiş ve bu larvalardan ilk ergin çıkışları 2022 yılında 14.04.2023'te, 2023 yılında ise 26.04.2024 tarihinde gerçekleşmiştir. Çanakkale ili ceviz bahçelerinde yürütülen çalışma sonunda tüm bahçelerin harnup güvesi ile bulaşık olduğu, zarar oranının ve ergin uçuşlarının ağustos ayından sonra arttığı belirlenmiştir. Kültüre alınan larvalardan ilk ergin çıkışları ise nisan ayı ortalarında gerçekleşmiştir.

Abstract:
This study was conducted between 2022 and 2023 in the Çanakkale central region, Kepez, Saraycık, and Bayramiç areas to determine the adult population development of the carob moth (Ectomyelois ceratoniae) in walnut orchards and the damage it caused to walnut fruits. In the first year of the study, the first adult flights in pheromone traps were recorded in June, with the highest adult flight activity recorded in the second week of September at 30 individuals per trap. The last adult flight was observed between the first and second weeks of October, with 5 adults. In 2023, the first adult flights were recorded at the end of June with 9 adults. The highest number of adults, 40 individuals, was observed in the third week of September. As a result of monitoring, the highest number of adults from the affected fruits that were cultivated emerged in the last week of September in 2022, with a rate of 28%, while in 2023, the highest rate, 36%, was recorded in the third week of September. The larvae cultivated after the October harvest overwintered as mature larvae, with the first adults emerging on April 14, 2023, in 2022 and on April 26, 2024, in 2023. By the end of the study conducted in walnut orchards in the Çanakkale province, it was determined that all orchards were infested with the carob moth, with damage rates and adult flights increasing after August. The first adult emergence from cultivated larvae occurred in mid-April.