Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığında aralıklı açlığın etkileri
Effects of intermittent fasting in metabolic dysfunction associated fatty liver disease
Yazar: TUĞÇE ÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN YILMAZ AKYÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Çalışmamızda fazla kilolu veya obez metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalarında (MAFLD) aralıklı açlığın antropometrik ölçümler, fibroblast büyüme faktörü (FGF)-21 ve otofaji belirteçlerinden otofaji ilişkili protein (ATG)-5 ve BECLIN-1 seviyeleri ile karaciğer yağlanma ve fibrozis düzeylerine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya MAFLD tanısı almış 48 hasta dahil edilmiştir. Hastalardan 22'si 8 hafta boyunca ideal ağırlıkları başına günlük 22-25 kalori enerji içeren bir diyet tedavisi (enerji kısıtlı diyet grubu), 26'sı ise aynı beslenme müdahalesine ek olarak 16:8 modelini uygulamıştır (enerji+zaman kısıtlı diyet grubu). Hastaların karaciğer yağlanma ve hasar miktarları transient elastografi yöntemi ile FibroScan® cihazı kullanılarak belirlenmiştir. Serum FGF-21, BECLIN-1 ve ATG-5 analizleri enzime bağlı immünosorban yöntemi (ELISA) ile belirlenmiştir. Tüm verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 paket programında yapılmıştır. 
Bulgular: Her iki grupta yer alan hastaların 8 hafta sonunda antropometrik ölçümlerinde, FGF-21 seviyelerinde, karaciğer yağlanma ve fibrozis düzeylerinde iyileşmeler saptanmıştır (p<0,05). Antropometrik ölçümler, karaciğer yağlanma göstergesi kontrollü atenüasyon parametresi (CAP) ve FGF-21 seviyelerindeki değişiklik enerji+zaman kısıtlı diyet grubunda daha fazla bulunmuştur (p<0,05). ATG-5 düzeylerinde sadece enerji+zaman kısıtlı diyet grubunda artış göstermiştir (p<0,05). BECLIN-1 seviyeleri ise her iki grupta anlamlı bir değişiklik göstermemiştir (p>0,05).
Sonuç: Aralıklı açlık uygulamasının FGF-21 ve ATG-5 seviyelerini etkileyerek MAFLD yönetiminde etkili olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to determine the effect of intermittent fasting on anthropometric measurements, fibroblast growth factor (FGF)-21, autophagy-related protein (ATG)-5 and BECLIN-1 levels, and liver fat and fibrosis levels in overweight or obese patients with metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD). 
Materials and Methods: The study included 48 patients diagnosed with MAFLD. Twenty-two patients received a dietary treatment of 22-25 calories of energy per ideal weight per day (energy-restricted diet group) and 26 patients received the same nutritional intervention plus the 16:8 model (energy+time-restricted diet group) for 8 weeks. The amounts of liver steatosis and fibrosis were determined by transient elastography using FibroScan® device. Serum FGF-21, BECLIN-1 and ATG-5 were analyzed by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). Statistical analysis of all data was performed using SPSS 20.0 package program.
Results: Improvements were found in anthropometric measurements, FGF-21 levels, liver steatosis and fibrosis levels in both groups at the end of 8 weeks (p<0.05). The changes in anthropometric measurements, controlled attenuation parameter (CAP), an indicator of liver steatosis, and FGF-21 levels were found to be higher in the energy+time-restricted diet group (p<0.05). ATG-5 levels increased only in the energy+time restricted diet group (p<0.05). BECLIN-1 levels did not show a significant change in both groups (p>0.05).
Conclusion: It was determined that intermittent fasting may be effective in the management of MAFLD by affecting FGF-21 and ATG-5 levels.