Yabancılaşma ve Erich Maria Remarque'ın eserlerinde yabancılaşma olgusu
Alienation and concept of alienation in the works of Erich Maria Remarque
Yazar: SEVRA FIRINCIOĞULLARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM ÖZKAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Duyarsızlaştırma = Desensitization ; Etik = Ethics ; Etik kod = Ethical code ; Remarque, Erich Maria = Remarque, Erich Maria ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Çalışmada, modern dönemin en büyük krizlerinin hazırlayıcısı olan bir gerçekliğin analiz edilmesi hedeflenmiştir. Böylelikle duyarsızlaşma ve insani öz değerlerin azalması yönüyle yabancılaşma olgusunun hem pratik ilişkilerdeki görünümüne hem de yarattığı büyük insan trajedilerine dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Analiz, yabancılaşma olgusunu ve modern dönemde yabancılaşmaya ilişkin gerçeklikleri yoğun olarak işleyen Erich Maria Remarque'ın eserlerinde gerçekleştirilmiştir.
Yabancılaşma her dönemde karşılaşılabilecek bir gerçeklik olsa da modern dönemde, doruk noktası olan faşist diktatörlüklerde, soykırımlarda ve dünya savaşlarında en acımasız görünümleriyle ortaya çıkmıştır.
İnterdisipliner alanda yapılmış olan bu çalışmada yabancılaşma olgusu bağlamında modernizmin en büyük krizlerini çarpıcı görünümleri ile işleyen Erich Maria Remarque'ın eserleri incelenmiş ve analiz edilmiştir. Çalışmada yazarın dokuz eseri ele alınmıştır.
Çalışmada yazarın yaratım sürecinde etkili olan çevresel etmenler üzerinde duran ve yansıtma kuramından esinlenen, tarihsel ve sosyolojik eleştiri tekniklerinden yararlanılmıştır. Yazarın bireysel etkilenimleri üzerinde duran anlatımcılık kuramından hareketle geliştirilen biyografik eleştiri tekniğine yer verilmiş ve karakter simgelerin dönüşümü bağlamında da göstergebilimsel çözümleme tekniğinden yararlanılmıştır. Aynı zamanda bu tekniklerle örtüşen hermeneutik yaklaşıma da yer verilmiştir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: 
Yabancılaşma, Etik, Sorumluluk, Duyarsızlaşma

Abstract:
The aim of the present study is to analyze the reality underlying the most dramatic crises of modern era, so that the study was aimed at drawing attention to the concept of alienation in terms of desensitization and the loss of human values, as well as to the resultant dramatic human tragedies. In this context, the analysis was carried out through the works of Erich Maria Remarque, who centers and concentrates on the concept of alienation and on the realities closely related to the alienation in modern era.
Alienation, althouh encountered in every period, have emerged with the most outrageous appearence manifested in fascist dictatorships, genocides, and world wars, which are the culmination of the concept.
In the present study carried out in interdisciplinary field, the works by Erich Maria Remarque, who deals with the greatest crises of modernism with their most striking appearences  in the context of alienation were examined and analyzed. The study includes nine works.
The historical and sociological criticism techniques that lay emphasis on environmental factors that operated in the course of the writer's creation and are inspired by the theory of reflection were utilized. Biographical criticism technique was employed, and semiotic analysis technique was utilized. Hermeneutic approach having considerable overlap with these techniques was also considered.

KEYWORDS: 
Alienation, Ethics, Responsibility, Desensitization