Öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesi
The examination of prospective teachers' self perceptions and success-oriented motivations
Yazar: DAMLA IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAFET AYDIN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Benlik algısı = Self perception ; Kendilik = Self ; Motivasyon = Motivation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesidir. Araştırma modeli olarak, tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli temel alınmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören toplam 3650 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise eğitim fakültesinin 9 farklı bölümünde öğrenim gören 692'si kadın 290'ı erkek olmak üzere toplam 982 öğretmen adayı oluşturmuştur.  Öğretmen adaylarının kendilerini algılayış biçimleri ile başarı odaklı motivasyonlarının incelenmesi amacıyla yapılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Gilbert, Allan ve Trent (1991) tarafından geliştirilen Türkçe formu N. H. Şahin ve Şahin (1992) tarafından düzenlenen, "Sosyal Karşılaştırma Ölçeği" (Social Comparison Scale) ve Semerci (2010) tarafından geliştirilen, "Başarı Odaklı Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın problem ve alt problemlere yönelik toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri, bilgisayar paket programı yardımlarıyla yapılmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeklere verdikleri yanıtların frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Cinsiyet ve bölüm memnuniyeti ile ilgili verilerin analizinde Mann Whitney U, sınıf, bölüm, mezun olunan lise türü, kendisini demokrat olarak tanımlayıp tanımlamaması ve okuduğu bölümü tercih sebebi değişkenleri ile ilgili verilerin analizinde, Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Yine öğretmen adaylarının başarı odaklı motivasyonları ile kendilik algıları arasında bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır.
Araştırmada, öğretmen adaylarının kendilik algıları; cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim gördükleri bölüm, kendilerini demokrat olarak görüp görmeme, bölüm memnuniyeti değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte iken; mezun olunan lise türü ve bölüm tercih etme nedenleri değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. 
Yine araştırmada, öğretmen adaylarının başarı odaklı motivasyonları, sınıf düzeyi, öğrenim gördükleri bölüm, mezun olunan lise türü, demokratlık düzeyleri ve bölüm memnuniyeti değişkenlerine göre incelendiğinde anlamlı farklılık göstermekte iken cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Son olarak öğretmen adaylarının kendilik algıları ile başarı odaklı motivasyonları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Başarı Odaklı Motivasyon, Kendilik Algısı, Kişilik, Motivasyon, Öğretmen, Öğretmen Adayı

Abstract:
The purpose of this research is to examine the self-perceptions and success-oriented motivations of pre-service teachers studying at the Education Faculty of Burdur Mehmet Akif Ersoy University. The research model is based on the relational scanning model, which is one of the scanning models. The study universe of the research consists of 3650 teacher candidates studying at Burdur Mehmet Akif Ersoy University Education Faculty. The sample of the study consisted of a total of 982 teacher candidates, 692 female and 290 male, studying in 9 different departments of the education faculty. In this study, which was conducted to examine the prospective teachers' self-perceptions and their success-oriented motivations as data collection tools; the "Personal Information Form" developed by the researcher, the Turkish form developed by Gilbert, Allan and Trent (1991), the "Social Comparison Scale" organized by N.H. Şahin and Şahin (1992) and the "Success Oriented Motivation Scale" developed by Semerci (2010) were used. The necessary statistical analyzes of the data collected for the problems and sub-problems of the research were made with the help of a computer package program. The frequency and percentage values of the responses of the prospective teachers to the scales were calculated. Mann Whitney U in the analysis of data on gender and department satisfaction; Kruskal Wallis-H Test was used in the analysis of data on the variables of class, department, type of high school graduated from, defining oneself as a democrat or not, and the reason for choosing the department he studied. Correlation analysis was conducted to determine whether there was a relationship between success-oriented motivations of prospective teachers and their self-perception. In the study, while self-perceptions of prospective teachers show a significant difference according to the variables of gender, class level, department of education, education level of parents, self-identification as a democrat or not , department satisfaction; no significant difference was found according to the variables of the type of high school graduated from and the reasons for choosing the department. Also in the research, while success-oriented motivations of teacher candidates show a significant difference according to the variables of class level, department of education, type of high school graduated from, educational status of the mother, education status of the father, self-identification as democrats and department satisfaction, no significant difference was found according to the gender variable. Finally, it was concluded that there is a positive relationship between prospective teachers' self-perceptions and success-oriented motivations.

Keywords: Motivation, Personality, Prospective Teacher, Self-Perception, Success-Oriented Motivation, Teacher