Yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu olan hastaların vitreus ve serumlarında PDGF, VEGF, PIGF ve B-FGF düzeylerinin önemi
The importance of PDGF, VEGF, PIGF and B-FGF levels in vitreous and serum of patients with wet TYPE age-related macular degeneration
Yazar: ÜMİT ÜBEYT İNAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY KOCA
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Temel Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyopatoloji = Physiopathology
Dizin: Büyüme faktörleri = Growth factors ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Plasenta = Placenta ; Trombosit kaynaklı büyüme faktörü = Platelet-derived growth factor ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Vitreus = Vitreous

Özet:
Vasküler endotelial büyüme faktörü (VEGF-A), trombosit kaynaklı büyüme faktörü (PDGF), plasental büyüme faktörü (PlGF) ve fibroblast büyüme faktörü (FGF) fizyolojik olarak göz içi ve sistemik dolaşımda gösterdikleri etkileri ile fizyolojik süreçlerde yer almaktadır. Çalışmamızda yaş tip yaşa bağlı maküla dejenerasyonu (y-YBMD) hastalarında bazal vitreus ve serum VEGF-A, PDGF, PIGF, FGF düzeylerinin anti-VEGF tedavisi (intravitreal ranibizumab) sonrası değişiminin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yaş tip YBMD tanısı konulan 38 hastanın 38 gözü prospektif ve girişimsel bu çalışmaya dahil edildi. Bazal ve tedaviden sonra 1 ay aralar ile en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) ve santral maküla kalınlığı (SMK) ölçümleri alındı. Hastalara aylık intravitreal 0,5 mg/0,05ml ranibizumab enjeksiyonu uygulandı. Tanı anında, 1. ve 4. intravitreal enjeksiyondan bir gün sonra kan örneği, 1., 2, ve 4. intravitreal enjeksiyon sırasında ise vitreus örneği alınarak -80 C'de saklandı ve sonrasında (ELISA yöntemi ile) değerlendirildi. Çalışmayı tamamlayan 31 hastanın ortalama yaşı 70,96±7,69 (58-86) yıl idi. Hastaların 19'u (%61,3) kadın, 12'si (%38,7) erkekti. Epiretinal membran veya makula deliği tanısı ile vitreoretinal cerrahi uygulanan hastalardan vitreus alınan yaş ve cinsiyet karşılaştırmalı 17 kontrol bireyin ortalama yaşı 71,41±7,78 (60-82) yıl idi. Ortalama DEİGK ve SMK'nda istatistiksel olarak anlamlı düzelme gözlendi. Ortalama VEGF, PDGF ve PlGF değerleri 1. vitreus örneğinde sırasıyla 49,27±32,28, 27,86±16,29 ve 12,17±6,87 pg/mL iken, 2. vitreus örneğinde sırasıyla 23,61±10,56, 27,31±11,16 ve 11,08±6,07 pg/mL ve 3. vitreus örneğinde sırasıyla 20,66±7,74, 27,25±12,94 ve 13,50±8,98 pg/mL idi. Üç ölçüm arasındaki fark VEGF'te istatistiksel olarak anlamlı bulunurken PDGF ve PlGF'de anlamlı saptanmadı (sırasıyla p<0,001, p=0,82 ve p=0,13). 1. serum örneğinde ölçülen ortalama VEGF, PDGF, PlGF ve FGF değerleri sırasıyla 336,84±172,48, 3583,41±1492,95, 15,72±4,44 ve 2,77±1,74 pg/mL iken 2. serumda bu değerler sırasıyla 326.37±164.75, 3640,96±1458,84, 15,44±3,61 ve 2,80±1,72 pg/mL ve ilk intravitreal enjeksiyondan 3 ay sonra 4. intravitreal enjeksiyondan 24 saat sonra elde edilen 3.serumda bu değerler sırasıyla 320,34±170,99, 3428,80±1477,91, 14,99±4,01 ve 2,45±1,18 pg/mL olarak saptandı. Serum büyüme faktörlerinin ilk, ikinci ve üçüncü ölçümleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Vitreus VEGF düzeyi kontrol grubundan daha yüksek izlendi (p=0.037). İntravitreal ranibizumab tedavisi göz içi VEGF düzeylerinde ilk 3 ay boyunca supresyona neden olurken, 1. ve 4. enjeksiyonun ertesi günü sistemik VEGF düzeylerinde anlamlı değişikliğe neden olmadı. Diğer faktörlerin vitreus ve serum değerlerinde tedaviye bağlı anlamlı değişiklik gözlenmedi. Kan VEGF ve FGF düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı. 
Anahtar kelimeler: Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu, PDGF, PlGF, VEGF, FGF, Vitreus, Serum

Abstract:
Vascular endothelial growth factor (VEGF), platelet derived growth factor (PDGF), placental growth factor (PlGF) and basic fibroblast growth factor (bFGF), take a place in physiologic processes displaying their physiologic effects in both intraocular environment and systemic circulation. In our study, we aimed to investigate changes in vitreous and blood VEGF, PDGF, PlGF and bFGF levels in wet-type age-related macular degeneration (w-AMD) after anti-VEGF therapy with intravitreal ranibizumab injections. In our study, we recruited 38 eyes of 38 patients with w-AMD. Measurements of baseline best-corrected visual acuity (BCVA) and central macular thickness (CMT) were taken and repeated 1 month after treatments. All patients received consecutive monthly intravitreal injection of 0.5 mg/0.05ml ranibizumab. First blood samples were collected at the day of the first injection, second sample at the next day, and third samples at the next day after the fourth injection (at month 3). Vitreous samples were collected at the time of 1, 2 and 4. intravitreal injections. Samples were stored at -80 C. The levels of VEGF-A, PDGF, PIGF, FGF in the samples were measured by enzyme-linked immunosorbent assay kits. Mean age of 31 patients who completed the study was 70.96±7.69 years. Nineteen patients were female (61.3%) and 12 were male (38.7%). Mean age of age- and sex-matched 17 controls who undergone vitreoretinal surgery for epiretinal membran or macular hole was 71.41±7.78 years. A statistically significant improvement in BCVA and CMT was observed in all patients. Mean levels of VEGF, PDGF and PlGF were 49.27±32.28, 27.86±16.29 and 12.17±6.87 pg/mL for the first vitreous samples and 23.61±10.56, 27.31±11.16 and 11.08±6.07 pg/mL, respectively for the second vitreous samples and 20.66±7.74, 27.25±12.94 and 13.50±8.98 pg/mL, respectively for the third vitreous samples. The difference between the three measurements was statistically significant in VEGF, but not in PDGF and PlGF (p<0.001, p:0.82 and p:0.13, respectively). Blood VEGF and PDGF levels were 336.84±172.48 pg/ml and 3583.41±1492.95 pg/ml at baseline; 326.37±164.75pg/ml and 3640.96±1458.84pg/ml at month 1 and 320.34±170.99pg/ml and 3428.80±1477.90 pg/ml at month 3.  Blood PlGF and bFGF levels were 17.72±4.44 pg/ml and 2.77±1.74 pg/ml at baseline; 15.44±3.61 pg/ml and 2.80±1.72 pg/ml at day 1 and 14.98±4.0 pg/ml and 2.45±1.18 pg/ml at month 3. There was no significant difference between the first, second and third measurements of serum growth factors. Baseline vitreous VEGF level was higher than the control group (p=0.037). While intravitreal ranibizumab treatment caused suppression of intraocular VEGF levels for the first 3 months, it did not cause significant changes in systemic VEGF levels the day after the 1st and 4th injections. There was no significant treatment-related change in vitreous and serum values of other factors. A positive correlation was found between blood VEGF and FGF levels.
Keywords: Age-Related Macular Degeneration, PDGF, PlGF, VEGF, FGF, Vitreous, Serum