Türk romanında çalışan kadın tipleri (1923-1930)
Types of women working in Turkish novel (1923-1930)
Yazar: NAZMİYE BAŞTUĞ
Danışman: PROF. DR. KAZİM YETİŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türk edebiyatında anlatmaya bağlı metinler içerisinde en çok ürün verilen tür romandır. Roman kahramanları romanın teşekkülünde olmazsa olmazlardandır. Yalnız kahramanı insan olmayan romanlar da vardı. Roman kahramanlarının temel taşlarından biri olan kadın kahramanlar, pek çok tip ve karakterde karşımıza çıkmaktadır. 21. yüzyılın roman dünyasına baktığımızda romanlardaki kadın kahramanların sevgili, eş, anne vb. pek çok role büründüğünü görebilmekteyiz. Fakat bu roller tarih seyri içerisinde epeyce bir değişiklik göstermiştir. İşte bu geniş yelpazede karşımıza çıkan rolleri bu çalışmamızda sınırlandırarak kadın kahramanları çalışan kadınlar diye inceleyeceğiz. Öte yandan öncesi yapıldığı için 1923-1930 yılları arasında basılmış Türk romanlarında çalışan kadın kahramanları söz konusu ettik. Böylelikle bu yıllar arasındaki romanlardaki kadın kahramanların iş hayatında olup olmadığını, iş hayatına atılmış bir kadının çalıştığı meslek gruplarının neler olduğunu, bu çalışmanın sonucunda maddi kazancının neler olduğunu saptamaya çalıştık. Kadının iş hayatındaki yeri ve önemini ortaya koyduk.  
1923-1930 yılları arasındaki romanlarda, kadın kahramanların iş hayatındaki yeri ve önemini gösterdik. Özellikle çalışma hayatındaki kadınların mesleklerini gruplandırıp kadınların çalışmaya başlama sebeplerini, hangi koşullarda çalışmalarını sürdürdüklerini tespit ettik. Kadınların çalışmalarının sonuncunda para kazanıp kazanmadıklarını, çalışma hayatı süresince aile ilişkilerinin durumlarını, çevresinin çalışma hayatındaki kadına bakışını, kadının erkeğin karşısında iş hayatındaki yeri ve önemini, kadının çalışma hayatına katkısını irdeledik. Böylelikle 1923-30 yılları arasında çıkan romanlarda yazarların iş hayatında kadını roman kahramanlarıyla nasıl resmettikleri ortaya çıkmış oldu. Araştırmamızın alanı Sosyal Bilimlerden Türk Dili ve Edebiyatı'dır. Türk romanında çalışan kadını incelemek istedik.  
Anahtar Kelimeler: Türk romanı, Türk kadını, çalışan Türk kadını, meslek.

Abstract:
Among the narrative texts in Turkish literature, the most produced genre is the novel. Novel heroes are indispensable in the formation of the novel. Female heroes, one of the cornerstones of novel heroes, appear in many types and characters. When we look at the novel world of the 21st century, the female heroes in the novels are lovers, wives, mothers, etc. We can see that he plays many roles. However, these roles have changed considerably over the course of history. In this study, we will limit the roles we encounter in this wide range and limit the female heroes to working women. On the other hand, since it was done before, we talked about the female heroes working in Turkish novels published between 1923 and 1930. Thus, we tried to determine whether the female heroes in the novels between these years were in business life, what were the professional groups in which a woman who started business life worked, and what her financial earnings were as a result of this study. We revealed the place and importance of women in business life. In the novels between 1923 and 1930, we showed the place and importance of female heroes in business life. In particular, we grouped the occupations of women in working life and determined the reasons why women started working and under what conditions they continued to work. We examined whether women earned money at the end of their work, the status of their family relationships during their working lives, the view of their environment on women in working life, the place and importance of women in business life compared to men, the contribution of women to working life, and tried to compare the years we determined with today's working life. Thus, it was revealed how writers portrayed women in business life with their novel heroes in the novels published between 1923-30. The field of our research is Turkish Language and Literature from Social Sciences. We wanted to examine women working in Turkish novels.  
Keywords: Turkish novel, Turkish women, working Turkish women, profession