Medeni usul hukuku açısından ticaret şirketlerinin ihyası
In terms of civil procedural law revival of commercial companies
Yazar: YUNUS HAKAN HELVACI
Danışman: DOÇ. DR. KUDRET ASLAN
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dava ehliyeti = Capacity to sue ; Fiil ehliyeti = Capacity to act ; Hak ehliyeti = Capacity to have rights ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Taraf ehliyeti = Capacity to become a party ; Terkin = Cancellation ; Ticaret sicili = Trade register ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Tüzel kişilik = Legal personality ; Çekişmesiz yargı = Non-contentious jurisdictions

Özet:
Çalışmamızda, uygulamada son derece basit olarak değerlendirilen ancak detayına
girildiğinde karmaşık bir yapıya sahip olduğu görülen ticaret şirketlerinin ihyası,
medeni usul hukuku açısından incelenmektedir. Maddi hukuka ilişkin
değerlendirmelere konu edilse de medeni usul hukuku açısından yeterince dikkate
alınmayan bu husus, uygulamada bir dava olarak kabul görmüştür. Öncelikle tüzel
kişilerin özellikleri, kuruluş şekilleri ve sona erme halleri ele alınmıştır. Ticaret
şirketlerinin diğer tüzel kişilerle arasındaki fark ve kendilerine has özellikleriyle
birlikte, sona erme halinin gerçekleşmesinin en önemli sonucu olan tasfiye aşamasında
yapılacaklar tespit edilmiştir. Tasfiye aşamasının tamamlanmasıyla birlikte sicilden
silinmenin etkisi ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, ihya talebinin
hukuki dayanakları ve neyi ifade ettiği açıklanmıştır. Uygulamada kabul edilen
durumla doktrinde savunulan görüşlere değinilerek; tüzel kişiliğin taraf ve dava
ehliyetine ilişkin açıklamalarda bulunulmuştur. Son olarak, 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanunu'nda yer alan ek tasfiye hükümlerine dayanılarak ticaret şirketlerinin ihyası
talebinin, yargısal bir faaliyet olması hasebiyle dava mı yoksa çekişmesiz yargı işi mi
olduğu tartışılmıştır. Çalışmada ihya talepli yargılamaların hukuki niteliğinin
belirlenmesi ve uygulamadaki problemli hususlara dikkat çekmek amaçlanmıştır.

Abstract:
In our study, the revival of commercial companies, which is considered to be
extremely simple in practice, but which is seen to have a complex structure when it is
examined in detail, is examined in terms of civil procedural law. This issue, which is
not sufficiently taken into account in terms of civil procedural law, although it is
subject to evaluations on substantive law, has been accepted as a case in practice. First
of all, the characteristics of legal entities, their forms of establishment and termination
are discussed. In addition to the differences between commercial companies and other
legal entities and their unique characteristics, the actions to be taken during the
liquidation phase, which is the most important consequence of the termination, have
been determined. The effect of deletion from the registry upon the completion of the
liquidation phase has been revealed. In the second part of the study, the legal bases
and the meaning of the claim for restitution are explained. By referring to the situation
accepted in practice and the views advocated in the doctrine; explanations have been
made regarding the legal entity's capacity of party and litigation. Finally, it is discussed
whether the request for the revival of commercial companies based on the additional
liquidation provisions of the Turkish Commercial Code No. 6102 is a judicial activity
and therefore, whether it is a lawsuit or a non-contentious judicial matter. The aim of
this study is to determine the legal nature of the proceedings with a request for
reinstatement and to draw attention to the problematic issues in practice.