Uluslararası Hukukta hukuk genel ilkeleri uygulaması
Implementation of general principles of law in International Law
Yazar: MEHMET EMİN BÜYÜK
Danışman: PROF. DR. SELAMİ KURAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Genellik ilkesi = Generality principle ; Kamu Hukuku = Public Law ; Uluslararası Adalet Divanı = International Court of Justice ; Uluslararası Hukuk = International Law ; İlke = Principle

Özet:
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38/1-c maddesi, "medeni milletlerce tanınmış
hukukun genel ilkeleri"ni, uluslararası hukukun üç kaynağından biri olarak nitelendirmektedir.
Diğer iki kaynakla, yani uluslararası andlaşmalar ve uluslararası teamülle karşılaştırıldığında,
genel hukuk ilkeleri, çok daha yoğun bir doktrinel ihtilafın konusu olmuştur. Bu tartışmalar,
Statü'nün hazırlık çalışmaları sırasında Hukukçular Komitesi tarafından genel hukuk ilkelerinin
üçüncü kaynak olarak Uluslararası Daimi Adalet Divanı Statüsü'ne eklenmesiyle başlamış ve
hala sürmektedir.
Bu çalışma, bu kavramın ve tartışmaların anlaşılması çabasıdır. Bu amaca yönelik
olarak üç farklı malzeme seçilmiştir: İlk olarak, Hukukçular Komitesi'nde Statü hazırlanırken
ortaya konulan tartışmalar hazırlık çalışmaları olarak genel yorum kuralı belirsiz ve anlaşılmaz
bir manaya yönlendiriyorsa yardımcı yorum aracı olarak kullanılabilir –ki konu hakkında
doktrinel ihtilaflar düşünüldüğünde durum tam da budur. İkinci malzeme olarak, uluslararası
hukukçular arasındaki ihtilaf ve bunların düşünceleri ki bunların çoğu zaman uluslararası
hukukun bağlayıcılığına ilişkin bu kişilerin önyargılarından ve bu alana dair hukuk ilmine
yaklaşımlarına dair olduğunu ifade etmek mümkündür. Üçüncü olarak da, uluslararası tahkim
organları tarafından Uluslararası Daimi Adalet Divanı'nın kurulmasından önce ortaya konulan
uygulamalar ve özellikle de Lahey Divanlarının olmak üzere, Statü'nün yazılmasından sonraki 
ii
uygulamalar şeklinde iki farklı döneme ayrılabilecek genel hukuk ilkelerine dair uluslararası
uygulama.
Bu incelemenin sonucunda, denilebilir ki, genel hukuk ilkelerinin işlevleri üç farklı
kategori altında değerlendirilebilir: Diğer kaynakların yorumlanması, kapsamlarının
belirlenmesi ve bunların uygulanması konusunda bir çerçeve sunmak üzere kullanılabilirler.
İkinci olarak, diğer iki kaynağın maddi kaynağı olarak kullanılabilirler ve çok zamanlar, bu
kaynaklar zaten genel hukuk ilkelerinin birer yansımasıdırlar. Son olarak ve en önemlisi –ve
yukarıda bahsi geçen ihtilaflar özellikle bu işlevden kaynaklanmaktadır- uluslararası hukukta
non liquetten kaçınmak için, diğer kaynakların kullanılabilir olmadıkları durumda, bu genel
ilkeler, ikame kaynak olarak ortaya çıkarlar

Abstract:
Article 38/1-c of the Statute of International Court of Justice qualifies the "general
principles of law recognized by civilized nations" as one of the three sources of international
law. Compared to the other two sources, namely international treaties and international custom,
general principles of law have been the subject of a much more intense doctrinal controversy.
This debates started with the inclusion of general principles of law in the Statute of the
Permanent Court of International Justice as a third source by the Advisory Committee of Jurists
during travaux préparatoires of the Statute and still continues.
This study is an effort for comprehension of this notion and the controversies. I chose
three main materials for this purpose: First, the discussions in the Advisory Committee of Jurists
when drafting the Statute which can be use as a supplementary mean of interpretation when the
general rule of interpretation leads to a meaning ambiguous or obscure which is the very
situation considering the doctrinal debate about the subject. As a second material, the
controversy among international lawyers and their thoughts which i think derived mostly from
the prejudgments of their authors about the binding nature of international law and their
approaches to the jurisprudence of this field. And thirdly, international practice about general
principles which can be divided in two different periods as practices which occured before the 
iv
establishment of the Permanent Court of International Justice by international arbitrations and
the subsequent practices after drafting the Statute specially by the Hague Courts.
As a result of this examination, this can be said that the functions of general principles
of law can be described in three different categories: They can be used for providing a
framework for interpreting other sources, defining their scope, and implementing them.
Secondly, they can be used as a material source of the other two sources and most of the time,
these sources are already a reflection of general principles of law. Finally and the most
importantly –and the controversies mentioned above derives especially on this function-, in
order to avoid non liquet in international law, where the other rules are not available, these
general principles appear as substitute sources.