Türkiye ilaç sanayi ar-ge yatırımlarının ilaç ihracatına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of turkish pharmaceutical industry r&d investments on pharmaceutical exports
Yazar: LEVENT YAZICI
Danışman: PROF. DR. ERCAN TAŞKIN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
İnsan sağlığı insanlığın varoluşundan günümüze yaşam kalitesini en yakından
ilgilendiren bir konu olmuştur. İnsanların sağlık düzenini bozan hastalıklar geçmişten
günümüze bitkisel, kimyasal veya psikolojik olarak faklı şekilde yaklaşımlar ile
iyileştirmek istenmiş ve bu yönde araştırmalar yapılmış ve çokça gelişme kaydedilmiştir
denilebilir.
Hastalıkların değişiklik göstererek insan sağlığına olumsuz etkileri sonucu
yaşam kalitesi hafif, orta veya ciddi bir şekilde etkilenmiş ve daha kötüsü ölümle
sonuçlanan hastalıklar da yaşanmıştır ve halen yaşanmaktadır. İnsan sağlığına olumlu
katkı sağlamak ve insan hayatının yaşam kalitesini artırmak için ilaçlar üretilmeye
başlanmış ve sanayileşmenin ilerlemesiyle birlikte ilaç üretimi de sanayileşerek
dünyadaki yerini almıştır.
Geçmişten günümüze yaşanan hastalıkların tedavisine yönelik en etkin sonuçları
bulmak adına araştırma faaliyetleri yürütülmekte ve hatta yeni çıkan hastalıklarında insan
sağlığına olan etkisinin en az'a indirilmesi adına yeni veya geliştirilmiş ilaçlar
üretilmektedir. Bu süreci yakından takip eden ilaç firmalarının Ar-Ge (Araştırma
Geliştirme) departmanlarının varlığı ve Ar-Ge yatırımlarının devamlılığı ilaç sektörü ve
insan sağlığı için büyük önem taşımaktadır. Günümüzde ilaç sanayide ham madde
üretimi, etken madde üretimi veya ilaç üretimi konusunda çok iyi tesisleri olan ilaç
firmaları olduğu gibi ilaç sanayi de geri kalmış veya ekonomik avantaj açısından ilaç ithal
eden ülkelerin olduğu bir gerçektir denilebilir.
Türkiye ilaç sanayi, ilaç üretimi konusunda dünya standartlarında üretim yapan
teolojiyi ve yeniliği yakından takip ederek ilaç sanayine uyarlayan ve Ar-Ge faaliyetlerini
sürekli hale getirerek büyüyen bir yapıya sahiptir diyebiliriz. "Türkiye ilaç ihracatı
konusunda dünyada 29. sırada yer almaktadır" (Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, İlaç Sektörü
Raporu 2020).

vi
İlaç ihracatı aynı zaman da ülke ekonomisine katkı sağlayan önemli bir sektördür
ve bu nedenle Ar-Ge çalışmaları da büyük önem taşımaktadır. Ar-Ge faaliyetleri ve
bununla beraber gelişen ilaç üretimleri, ilaç ihracatının artmasına neden olabilecek
önemli bir konu olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu makalede Ar-Ge yatırımlarının ilaç
ihracatına etkisinin incelenmesi konusunda bilgiler ve hipotezler sunulacaktır.
Anahtar Kelimeler: İlaç Ar-Ge, İlaç İhracatı, İlaç Sanayi, İlaç Üretim

Abstract:
Human health has been a subject that most closely concerns the quality of life
since the existence of humanity. We can say that from past to present, it has been desired
to heal diseases that disrupt people's health order with different approaches, such as
herbal, chemical or psychological, and researches have been made in this direction and a
lot of progress has been made.
As a result of the negative effects of the diseases on human health, the quality of
life was mildly, moderately or severely affected, and worse, diseases that resulted in death
have also been experienced and are still being experienced. In order to make a positive
contribution to human health and to increase the quality of life of human beings, drugs
have begun to be produced, and with the progress of industrialization, drug production
has also industrialized and took its place in the world.
Research activities are carried out in order to find the most effective results for
the treatment of diseases experienced from the past to the present, and even new or
improved drugs are produced in order to minimize the effect on human health in newly
emerging diseases. The existence of R&D (Research and Development) departments of
pharmaceutical companies that closely follow this process and the continuity of R&D
investments are of great importance for the pharmaceutical industry and human health.
Today, we can say that there are pharmaceutical companies that have very good
facilities in raw material production, active ingredient production or drug production in
the pharmaceutical industry, as well as countries that are behind in the pharmaceutical
industry or import drugs in terms of economic advantage.We can say that the Turkish
pharmaceutical industry has a structure that produces world-class pharmaceuticals,
follows closely the technology and innovation, adapts it to the pharmaceutical industry
and continues its R&D activities. "Turkey ranks 29th in the world in pharmaceutical
exports" (Industry and Trade Ministry Pharmaceutical Industry Report 2020)

viii

Pharmaceutical exports are also an important sector that contributes to the
country's economy, and therefore R&D studies are of great importance. R&D activities
and pharmaceutical productions that develop along with it can be an important issue that
can cause an increase in drug exports. In this article, information and hypotheses will be
presented on the analysis of the effect of R&D investments on pharmaceutical exports.
Keywords: Pharmaceutical Export, Pharmaceutical Production, Pharmaceutical R&D,

Pharmaceuticals