Tanı anında orta-yüksek riskli prostat kanserinde Ga-68 PSMA PET/BT'nin evrelemede yeri:Tek başına yeterli mi?
The role of Ga-68 PSMA PET/CT staging intermediate-high risk prostate cancer at diagnosis: Is it sufficient alone?
Yazar: SERKAN ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA TÜRKÖLMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Histopatolojik olarak prostat kanseri tanısı alan ve evreleme amacıyla
68Ga-PSMA PET/BT görüntüleme yapılan hastalarda, 68Ga-PSMA PET/BT'nin rutin
kullanılan tanı yöntemlerine katkısı, TNM evreleme sistemine göre N (lenf nodu) ve
M (metastaz) evresini değiştirme oranı, hasta yönetimine etkisi ve tek başına
kullanımının klinik pratiğe yansımasının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Aralık 2019-Ekim 2023 tarihleri arasında kliniğimizde
başlangıç evreleme amacıyla 68Ga-PSMA PET/BT tetkiki yapılmış hastalar
retrospektif olarak tarandı. 68Ga-PSMA PET/BT tetkiki ile birlikte, 2 ay öncesi veya
sonrasında evreleme amacı ile konvansiyonel görüntülemesi (mpMRG ve/veya BT
ve/veya kemik sintigrafisi) veya radikal prostatektomi histopatolojisi bulunan 249
hasta değerlendirmeye alındı. 68Ga-PSMA PET/BT ve konvansiyonel görüntülemenin
lokal evrelemede, bölgesel lenf nodu ve kemik metastazını saptamada tanısal
performansı ve standart referans (histopatoloji ve klinik takip) ile uyumu hasta bazlı
olarak analiz edildi. Bire bir karşılaştırma amacıyla hem 68Ga-PSMA PET/BT hem de
konvansiyonel görüntülemesi olan hastalarda kemik metastazı, bölgesel lenf nodu
metastazı, ekstrakapsüler yayılım ve seminal vezikül invazyonu açısından her iki
yöntemin tanısal performansı karşılaştırıldı. Ayrıca 68Ga-PSMA PET/BT ve
konvansiyonel görüntülemenin birlikte değerlendirildiği kombinasyon yönteminin de
tanısal performansları elde edildi ve karşılaştırıldı. Her iki evreleme yöntemi ile
hastalar lokal hastalık, lokal ileri hastalık, oligometastatik hastalık ve polimetastatik
hastalık olarak evrelendirildi ve her iki evrelendirme üzerindeki değişiklikler
karşılaştırıldı. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. Önem düzeyi p<0,05 olarak
alındı.
Bulgular: 249 hastanın değerlendirmesinde 68Ga-PSMA PET/BT T
evrelemesinde RP histopatolojisi ile zayıf düzeyde bir uyum gösterdi (kappa=0,357
p<0,001). Lenf nodu ve kemik metastazı saptamada sırasıyla duyarlılığı %89,7 ve
xi
%97,7; özgüllüğü %96,2 ve %97,7 oranında saptandı. Bire bir karşılaştırmada hem
68Ga-PSMA PET/BT hem mpMRG hem de RP histopatolojisi bulunan 61 hastada
EKY açısından mpMRG, PSMA PET/BT'ye üstünlük gösterirken SVİ saptamada
68Ga-PSMA PET/BT ve mpMRG yakın tanısal performans gösterdi. Her iki yöntemin
kombine değerlendirilmesi EKY ve SVİ açısından hem 68Ga-PSMA PET/BT'ye hem
de mpMRG'ye üstünlük gösterdi. Lenf nodu metastazı açısından 173 hastada yapılan
bire bir karşılaştırmada 68Ga-PSMA PET/BT, mpMRG/BT'ye üstünlük gösterdi
(duyarlılık: %90,7'ye %69,7; özgüllük %95,8'e %90,7). Her iki yöntemin
kombinasyonu 68Ga-PSMA PET/BT'ye belirgin üstünlük göstermezken,
konvansiyonel görüntülemeye göre üstündü (duyarlılık %92,1; özgüllük %90,7).
Kemik metastazı açısından 83 hastada yapılan bire bir karşılaştırmada 68Ga-PSMA
PET/BT, konvansiyonel görüntülemeye üstünlük gösterdi (duyarlılık: %100'e %80;
özgüllük %92,6'ya %76). Her iki yöntemin kombinasyonu 68Ga-PSMA PET/BT ile
duyarlılık açısından farklılık göstermezken, özgüllüğü daha düşük saptandı (%92,6'ya
%70,5). Her iki yöntemin kombinasyonu konvansiyonel görüntülemeye ise duyarlılık
açısından üstünlük gösterdi (%100'e %80). 68Ga- PSMA PET/BT ile konvansiyonel
görüntülemeye kıyasla %12 hastada nodal evrelemede ve %4,8 uzak metastaz
evrelemesinde artış; %3,5 nodal evrelemede ve %18,8 uzak metastaz evrelemede
azalma saptandı. Genel evrelemede de %14,5 hastada evre atlatırken %11,8 hastada
evrede azalmaya sebep olmuştur.
Sonuç: 68Ga-PSMA PET/BT bölgesel lenf nodu ve kemik metastazı tespitinde
konvansiyonel görüntülemeye üstünlük göstermektedir. 68Ga-PSMA PET/BT'nin
tanısal performansının tek başına yeterliliği açısından 68Ga-PSMA PET/BT ve
konvansiyonel görüntüleme bulgularının beraber değerlendirildiği kombine yöntemin
tek başına 68Ga-PSMA PET/BT'ye belirgin katkı göstermediği saptanmış olup N ve
M evreleme açısından 68Ga-PSMA PET/BT'nin başlangıç evrelemesinde tek başına
yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: In patients with histopathologically diagnosed prostate cancer who
underwent 68Ga-PSMA PET/CT imaging for staging, we aimed to investigate the
contribution of 68Ga-PSMA PET/CT to routinely used diagnostic methods, the rate of
changing the N (lymph node) and M (metastasis) stage according to the TNM staging
system, its effect on patient management and the reflection of its use alone on clinical
practice.
Material and Methods: Patients who underwent 68Ga-PSMA PET/CT for
initial staging in our clinic between December 2019 and October 2023 were
retrospectively reviewed. A total of 249 patients who had conventional imaging
(mpMRI and/or CT and/or bone scintigraphy) or radical prostatectomy histopathology
for staging purposes 2 months before or after 68Ga-PSMA PET/CT were included in
the evaluation. The diagnostic performance of 68Ga-PSMA PET/CT and conventional
imaging in local staging, detection of regional lymph node and bone metastases, and
concordance with standard reference (histopathology and clinical follow-up) were
analyzed on patient-based. For head-to-head comparison, the diagnostic performance
of both methods was compared in terms of bone metastasis, regional lymph node
metastasis, extracapsular spread and seminal vesicle invasion in patients with both
68Ga-PSMA PET/CT and conventional imaging. In addition, the diagnostic
performances of the combination method in which 68Ga-PSMA PET/CT and
conventional imaging were evaluated together were also obtained and compared.
Patients were staged as local disease, locally advanced disease, oligometastatic disease
and polymetastatic disease with both staging methods and the changes on both staging
methods were compared. Data were analyzed with IBM SPSS V23. Significance level
was taken as p<0.05.
Results: In 249 patients, 68Ga-PSMA PET/CT showed poor agreement with
RP histopathology in T staging (kappa=0.357 p<0.001). The sensitivity and specificity
xiii
for detecting lymph node and bone metastases were 89.7% and 97.7%, 96.2% and
97.7%, respectively. In a head-to-head comparison, in 61 patients with both 68GaPSMA PET/CT and mpMRI and RP histopathology, mpMRI showed superiority in
terms of ECE, while 68Ga-PSMA PET/CT and mpMRI showed similar diagnostic
performance in detecting SVI. When both modalities were evaluated in combination,
both 68Ga-PSMA PET/CT and mpMRI were superior to 68Ga-PSMA PET/CT and
mpMRI in terms of ECE and SVI. In a head-to-head comparison of 173 patients for
lymph node metastases, 68Ga-PSMA PET/CT was superior to mpMRI/CT (sensitivity:
90.7% vs. 69.7%; specificity: 95.8% vs. 90.7%). The combination of both modalities
was not significantly superior to 68Ga-PSMA PET/CT, but was superior to
conventional imaging (sensitivity: 92.1%; specificity: 90.7%). In a head-to-head
comparison of 83 patients with bone metastases, 68Ga-PSMA PET/CT was superior to
conventional imaging (sensitivity: 100% vs. 80%; specificity 92.6% vs. 76%). The
combination of both modalities did not differ from 68Ga-PSMA PET/CT in sensitivity,
but specificity was lower (92.6% vs. 70.5%). The combination of both modalities was
superior to conventional imaging in terms of sensitivity (100% vs. 80%). 68Ga- PSMA
PET/CT showed an increase in nodal staging in 12% patients and an increase in distant
metastasis staging in 4.8%; a decrease in nodal staging in 3.5% and a decrease in
distant metastasis staging in 18.8% compared to conventional imaging. In the overall
staging, 14.5% of the patients had an increase in stage and 11.8% had a decrease in
stage.
Conclusion: 68Ga-PSMA PET/CT is superior to conventional imaging in the
detection of regional lymph node and bone metastases. In terms of the adequacy of the
diagnostic performance of 68Ga-PSMA PET/CT alone, it was found that the combined
method in which 68Ga-PSMA PET/CT and conventional imaging findings were
evaluated together did not significantly contribute to 68Ga-PSMA PET/CT alone, and
it was concluded that 68Ga-PSMA PET/CT alone is sufficient for initial staging in
terms of N and M staging.