İç mekân donatılarında güvenliğin arttırılması ve devrilmenin önlenmesi amaçlı ürün tasarımı ve örnek uygulamalar
Increasing safety and preventing tipping in indoor fittings purposed product design and example applications
Yazar: SÜLEYMAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL ÖZCAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Dekorasyon = Decoration ; Güvenlik = Security ; Mobilya = Furniture ; Ürün tasarımı = Product design ; İç mekan = Interior space

Özet:
İç mekânlarda ve günlük yaşamın her alanında kullanılan mobilyaların, insanların
konforlu ve güvenli bir şekilde yaşayabilmelerini sağlayacak şekilde üretilmesi ve
kullanılması gerekmektedir. Yaşam alanlarımızı kuşatan mobilyalar, tasarım, üretim,
kullanım hataları, depremler vb. birçok sebepten dolayı devrilerek kullanıcıların can
güvenliğini tehdit etmektedir.
Bu çalışmada iç mekânlarda mobilya devrilmesi sonucu oluşabilecek risklerin
azaltılması için devrilmede etkili olan faktörler incelenmiş ve devrilmenin önlenmesi
amaçlı ürün tasarımları gerçekleştirilmiştir. Bu ürünler kullanılarak güvenli bir yaşam
alanı oluşturulmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada mobilyaların kullanımında
karşılaşılan en önemli güvenlik sorunlarından birisi olan mobilyaların devrilmesi
incelenmiştir. Devrilmeye neden olan etkenler; kuvvetin uygulama yüksekliği, ayak
çapı, ayak boyu, ayağın alt tabladaki konumu ve mobilyanın yük durumunun, mobilya
devrilmesine olan etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla piyasada yaygın olarak kullanılan
bir ayak modeli belirlenmiş ve çok amaçlı bir dolap hazırlanmıştır. Hazırlanan bu
dolaba TS 9215 ve TS EN 14073-2 standartları kapsamında kurulan düzenek ile yatay
kuvvetler uygulanarak deneyler yapılmıştır. Elde edilen sonuçların devrilmeye ve
mobilyaların güvenli kullanımına olan etkileri belirlenmiştir.
İkinci aşamada devrilmeyi önleme amaçlı ürünler tasarlanmıştır. Oluşturulan ürün
tasarımları değerlendirilerek üretilecek olan ürün tasarımı belirlenmiştir. Belirlenen
tasarım revize ve prototip üretim aşamaları sonrası ürün haline getirilmiştir.
Geliştirilen ürünler dolap üzerine monte edilerek, ürün değişkenleri ve diğer
varyasyonları içeren deneyler yapılmıştır. Elde edilen değerler ile geliştirilen ürünün
devrilmeye olan etkileri belirlenmiştir.
Sonuç olarak geliştirilen devrilme önleyici ürünün kullanım şekline bağlı olarak
değişik oranlarda devrilmenin önlenmesinde etkili olduğu ve mobilyaların
devrilmeden güvenli bir şekilde kullanılmasını sağladığı görülmüştür. Bu oranlar en
düşük yüklü dolapta 160 cm kuvvet uygulama yüksekliğinde ve 4 cm destek parçası
çıkma mesafesinde %17,48 olarak, en yüksek ise yüksüz dolapta 100 cm kuvvet
uygulama yüksekliğinde ve 12 cm destek parçası çıkma mesafesinde %54,27 olarak
belirlenmiştir.
Devrilmeyi önleme amaçlı bu ürünün kullanıldığı mobilyalarda, devrilme için gereken
kuvveti arttırarak devrilmeyi belli oranlarda önlediği, iç mekân güvenliğini arttırdığı
ve mobilyaların devrilmesinin önlenmesinde kullanılabilecek alternatif bir çözüm
yöntemi olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The furniture used indoors and in all areas of daily life must be produced and used in
a way that will enable people to live comfortably and safely. Furniture surrounding
our living spaces threatens the life safety of users by overturning for many reasons
such as design, production, usage errors, earthquakes, etc.
In this study, in order to reduce the risks that may occur as a result of the interior
furniture overturning; the factors affecting the overturning were examined and product
designs were carried out to prevent overturning. It is aimed to contribute to the creation
of a safe living space by using these products.
The study was carried out in two stages. In the first stage, the overturning of furniture,
which is one of the most important safety problems encountered in the use of furniture,
has been examined. The effects of factors; application height of the force, foot
diameter, foot length, position of the foot on the bottom plate and load condition of the
furniture were investigated on overturning. For this purpose, a widely used foot model
in the market has been determined and a multi-purpose cabinet has been prepared.
Experiments were carried out by applying horizontal forces to this cabinet with the
mechanism established within the scope of TS 9215 and TS EN 14073-2 standards.
The effects of the obtained results on overturning and the safe use of furniture were
determined.
In the second stage, products are designed to prevent overturning. The designed
product drafts were evaluated and the product design was determined. The determined
design was produced by turning it into a product after the revision and prototype
production stages. The developed products were mounted on the cabinet and
experiments involving product variables and other variations were carried out. With
the obtained values, the effects of the developed product on overturning were
determined.
As a result, it has been seen that the developed anti-overturning product is effective in
preventing overturning at different rates depending on the way of use and ensures that
the furniture can be used safely without overturning. These rates were determined as
17.48% in the lowest loaded cabinet at 160 cm force application height and 4 cm
support piece protruding distance, and the highest was 54.27% at 100 cm force
application height and 12 cm support piece exit distance in the unloaded cabinet.
In furniture where this product is used to prevent overturning; it has been concluded
that it prevents overturning to a certain extent by increasing the force required for
overtuning, it increases indoor safety and will be an alternative solution method that
can be used to prevent furniture from overturning.