Akut sistitte farklı grup antibiyotik tedavilerinin farmakoekonomik yönden değerlendirilmesi
The pharmacoeconomic analysis of different antibiotic therapies
Yazar: HİLAL İLBARS
Danışman: PROF. DR. GÜLBİN ÖZÇELİKAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE), en sık görülen toplum kökenli enfeksiyonlardan üst solunum yolları enfeksiyonlarını takiben ikinci sırada yer almaktadır (Foxman, 2003). Kadınların yaklaşık %10-35'i yaşamının herhangi bir döneminde idrar yolu enfeksiyonu geçirmektedir. Ülkemizde her yıl 5 milyon kadının sistit tanısı aldığı bildirilmiştir. Akut komplike olmayan sistit tüm idrar yolu enfeksiyonlarının %75'ini oluşturmaktadır (Topçu ve ark., 20022005-2006 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışmada, akut sistit tedavisinde, ?Sağlık Bakanlığı Tanı ve Tedavi Rehberi?nde belirtildiği gibi, Trimetoprim-sülfametaksazol ve siprofloksasin kullanmış 18-65 yaş grubundaki 160 kişide, ilaç kutu fiyatı farklılığı da söz konusu olan bu iki grup tedavinin gerçek maliyetinin ve farklılığının saptanması hedeflenmiştirAraştırmadaki amaç, ilaçların klinik etkililiğinin değil, etkililiği kanıtlanmış farklı tedavilerin toplumda uygulandığı şekli ile farmakoekonomik yönden analizini yapmaktırÇalışmamıza katılan hastaların iyileşme oranı 3. gün sonunda % 81.9 olarak belirlenmiştir. (Siprofloksasin) Cipro® kullananların %77,5'inin, (Siprofloksasin) Urociproxin® kullananların, %72,5'inin, (TMP-SMZ) Kemoprim Forte® kullananların %87,5'inin (TMP-SMZ) Bactrim Forte® kullananların %90,0'ın şikayetlerinin geçtiği belirlenmiştirAraştırmaya katılanların %10'unda yan etki görülmüş olup, bunlar arasında en sık rastlanılanı candida vajinit ve alerji olmuştur. Araştırmaya katılan ve yan etki görülenlerin %43,8'i Bactrim Forte®, %31,3'ü Kemoprim Forte®, %12,5'i Urociproxin®, %12,5'i ise Cipro® kullanmıştır. Bu durumda ek tedavi maliyetleri gündeme gelmekte ve maliyeti arttıran diğer faktörler içinde yer almaktadır.Üç günlük tedavi sonrası artan maliyet etkililik oranı hesaplandığında Urociproxin®'in maliyetinin daha fazla olduğu görülmektedir.Akut sistitte tanı tedavi kılavuzuna göre üç günlük tedavi öngörülmekte olup, tedavi sonrası artan tabletler olduğundan ve tedavide etkililik açısından istatistiksel olarak anlamlılık olmadığından bu türde yapılacak olan tedavilerde tedavi süresince kullanılabilecek olan tablet sayısını içeren preparatların kullanılması yararlı olacaktır.Yapılacak olan bir sonraki çalışmalarda yan etki tedavi maliyetlerinin de hesaba katılması gerekmektedir. Yan etki maliyetlerinin de analize katılabilmesi için, yan etki bildirimlerine ilişkin vijilans sisteminin daha etkinleştirilmesi, antibiyotik direnç haritasının oluşturulması gerekmektedir.Ülkemize özgü farmakoekonomik analiz modelleri geliştirilmeli, tanı ve tedavi rehberlerimiz bu doğrultuda güncellenmeli ve istatistiksel verilerimiz arttırmalı, bir ilacın geri ödeme listesine girebilmesi için, farmakoekonomik çalışmaları zorunlu hale getirilmelidir. Bu amaçla, sağlık çalışanlarına yönelik lisans ve lisansüstü programlarında farmakoekonomi derslerinin de zorunlu hale getirmesi gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Farmakoekonomi, akut sistit, üriner sistem enfeksiyonları, farmakoekonomik analizler.

Abstract:
The urinary tract infection (UTI) is the second most common community acquired infection following the upper respiratory tract infections (Foxman, 2003). 10-35 % of women experience at least one UTI in their lives. In our country, each year 5 million women were reported to have the diagnosis of cystitis. Acute uncomplicated cystitis constitude 75% of all urinary tract infections (Topçu et. al., 2002In this study 160 subjects aged between 18-65 years with the diagnosis of acute cystitis between 2005-2006 were involved and the objective was to determine the true cost of trimethoprim-sulphamethaxasol and ciprofloxcacin group therapies that were given according to ?Turkish Ministry of Health Diagnosis and Therapy GuidelineThe aim of this study was to analyse the pharmacoeconomic aspect of the therapies that are proved to be effective, rather than their clinical effectiveness.The improvement rate of patients was 81.9 % at the end of the third day. The disapperance of symptoms in patients threated with Cipro® (ciprofloxacin), Urociproxin®, Kemoprim Forte® and Bactrim Forte® were 77.5 %, 72.5 %, 87.5 % and 90.0 % respectively.The side effects were noted in 10 % of patients involved in the study, candida vaginitis and allergy as being the most common ones. The 43.8 % of patients with side effects used Bactrim Forte®, 31.3 % used Kemoprim Forte®, 12.5 % used Urociproxin® and 12.5 % used Cipro®. Therefore factors increasing cost and additional therapy costs become current issue.When the incremental cost effectiveness was calculated at the end of three day therapy, it is observed that the cost of Urociproxin® is higher than the others.The three day therapy is recommended in acute cystitis according to diagnosis and therapy guideline. As there are remaining tablets after completion of therapy and there is no statistical significance between efficacies, in these types of therapies it is more effectual to use preparations with the tablet count that can be used throughout the study.In the future studies, side effect costs should be calculated. To analyse side effect costs, vigilance systems should be more active and antibiotic resistance prevalance should be determined.Pharmacoeconomic analysis models specific for our country should be developed, the diagnosis and therapy guidelines should be updated and statistical data should be well preserved, pharmacoeconomic studies of a drug should be performed before the drug will be involved in reimbursement system. The pharmacoeconomic lessons should be in the health professionals education programme.Key Words: Pharmacoeconomy, acute cystitis, urinary tract infection, pharmacoeconomic analysis