Geleneksel Türk halk müziği eğitiminde âşıklık geleneğinin yer alma durumunun incelenmesi
Examining the status of minstrel tradition in the education of traditional Turkish folk music
Yazar: UYGAR ÖNALAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ SEVİM ŞEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk müziği = Folk music ; Müzik eğitimi = Music education ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Amaç: Bu araştırmada âşıklık geleneğinin, Türk halk müziği eğitiminde ne düzeyde yer aldığına ilişkin durum tespiti yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda geleneksel Türk halk müziğinin kaynağından alındığı en sade hali ile öğrenilmesi, öğretilmesi, halk kültürü ve müziğinin korunması ile devamlılığı için, âşıklık geleneğine ilişkin görüşlerin müzik eğitimi çerçevesinde incelenmesi planlanmıştır.
Yöntem: Yorumlayıcı Sosyal Bilim (YSB) yaklaşımı çerçevesinde yapılan bu çalışmanın verileri; mesleki müzik eğitimi verilen kurumlarda (Konservatuvarlar, Güzel Sanatlar Fakülteleri ve Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalları) görev yapan Türk halk müziği eğitimcisi öğretim üyeleri ile geleneği aktif bir şekilde icra eden âşıklara yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin yorumlanmasında betimsel analiz tekniğine yer verilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada elde edilen verilere göre, öğretim üyelerinin tümünün derslerinde âşıklık geleneğine yer verdikleri, öğretim üyelerinin çoğunluğunun derslerinde büyük oranda, daha az bir bölümünün ise Türk halk müziğinin nazari olarak geniş yer kaplaması vb. durumlardan dolayı derslerinde asgari düzeyde yer verdikleri anlaşılırken; âşıklık geleneğine derslerde yeterli düzeyde yer verilip verilmemesinin büyük oranda dersi işleyen öğretim üyesinin tutumuna bağlı olduğu dile getirilmiştir. Âşıkların görüşlerine göre ise Türk halk müziği eğitiminde âşıklık geleneğine büyük oranda ya hiç ya da yeterince yer verilmediği görüşünün hâkim olduğu görülmektedir. 
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretim üyeleri, âşıklık geleneğini Türk halk müziğinde önemli bir yapı taşı olarak görürken geleneğin temsilcisi olan âşıklar ise bu geleneğin Türk halk müziğinin kaynağı olduğunu belirtmekle beraber, Türk halk müziği eğitiminde hak ettiği değeri bulmadığını belirtmişlerdir. Mevcut problemlerin giderilmesi bağlamında gerek akademisyenlerin gerekse âşıkların çeşitli çözüm önerileri geliştirme çabası içerisinde oldukları sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Âşıklık geleneği, Türk halk müziği, yorumlayıcı sosyal bilim (YSB), müzik eğitimi

Abstract:
Objective: In this study, the aim was to determine the status of the tradition of minstrelsy in Turkish folk music education. Regarding this purpose, it was planned to examine the views on the tradition of minstrelsy in accordance with the education of music in order to learn and teach traditional Turkish folk music in its simplest form taken from its source, and to maintain the preservation and continuity of folk culture and music.
Method: The data of this study, conducted in accordance with the framework of the Interpretative Social Science (ISS) approach; It was achieved by applying semi-structured interview technique to Turkish folk music educator lecturers who work in institutions where vocational music education is provided (Conservatories, Fine Arts Faculties and Education Faculty Music Education Departments) and minstrels who actively practice the tradition. In the interpretation process of the data, descriptive analysis technique was used.
Findings: According to the data obtained in the study, it was understood that all of the faculty members included the tradition of minstrelsy in their lessons, and that fewer of the faculty members included in their lessons at a minimum level due to the fact that Turkish folk music took a large place in their lessons; It was stated that whether the tradition of minstrelsy is given a sufficient level in the lessons depends largely on the attitude of the lecturer who teaches the course. According to the views of the minstrels, it is seen that the idea that the tradition of minstrelsy is mostly given insufficent place, or even not at all is a dominant feedback in Turkish folk music education.
Result: According to the results of the study, the faculty members consider the tradition of minstrelsy as an important building block in Turkish folk music, while minstrels who are representatives of the tradition, stated that this tradition did not find the value it deserves in Turkish folk music education while adding that the this tradition was the source of Turkish folk music. It has been concluded that both academics and minstrels are in an effort to develop various solution proposals in the context of solving the existing problems.

Keywords: Tradition of Minstrelsy, Turkish Folk Music, Interpretive Social Science (ISS), Music Education