Erkek Astacus leptodactylus'un bazı üreme verimliliği parametrelerine metil farnesoatın etkisi
The effect of methyl farnesoat on some reproductive efficiency parameters of male Astacus leptodactylus
Yazar: MEHMET BAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE GÜL HARLIOĞLU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde, hormon (metil farnesoat, MF) enjeksiyonuyla erkek A. leptodactylus'ların üreme verimliliğinin (örnek olarak, sperm sayısı) artırılması amaçlandı. Ayrıca, bu çalışmada farklı dozlarda MF enjekte edilmiş kerevitlerde hemolenf MF düzeyleri ve hepatopankreasta, hepatosomatik indeks, protein ve aminoasit yapısındaki değişimlerin araştırılması da gerçekleştirildi. Bu amaçlar doğrultusunda herhangi bir enjeksiyon uygulanmayan kontrol grubu 1 (D0), MF enjeksiyonu uygulanmayan sadece 20 µl etanol + 30 µl % 0,85 tuzlu su ile enjeksiyon yapılan kontrol grubu (D1) ile 250, 500 ve 1000 ng/g vücut ağırlığı dozunda MF uygulanan D2, D3 ve D4 nolu deneme grupları oluşturuldu. Çalışma sonucunda kerevitlerin sperm sayısı belirlenip, üreme sisteminin, testisin ve vasdeferensın ağırlığı tartıldı, ayrıca gonadosomatik indeks, testis indeks ve vas deferens indeks değerleri hesaplandı. Sonuçlar MF enjeksiyonun bu türün sperm sayısını, üreme sistemi ağırlığını, testis indeks, vas deferens indeks, gonadosomatik indeks değerlerini önemli düzeyde artırdığını gösterdi (P < 0,05). En iyi sonuçlar D4 grubundaki kerevitlerden elde edildi. En düşük sperm sayısı 5,6x106 ile kontrol grubundan elde edilirken, en yüksek sperm sayısı 8,20x106 ile D4 grubundan elde edildi. Diğer taraftan, araştırma sonucunda hemolenf MF düzeyinin gruplar arasında önemli bir farklılık göstermediği belirlendi. Hepatopankreasta protein miktarı, kontrol grubunda 28,24 mg/g olarak belirlenirken, bu değerin D4 grubunda önemli derecede yüksek olduğu (37,8 mg/g) belirlendi (P < 0,05). Deneme grupları arasında ise hepatopankreastaki protein miktarının önemli derecede farklılık göstermediği bulundu (P>0,05). Ayrıca, bulgular hepatosomatik indeks değerinin MF enjeksiyonuyla önemli düzeyde arttığını gösterdi (P < 0,05). Hepatopankreasta 18 amino asit tespit edildi.  Arginin ve prolinin bütün gruplarda en yüksek miktarda bulunan amino asit olduğu belirlenirken, alaninin ise en düşük düzeyde olduğu ve gruplar arasında istatistiksel farklılığın olmadığı görüldü (P>0,05). Kerevitlerde 19 adet yağ asidi belirlenirken, kontrol grubu ile MF enjeksiyonu yapılan deneme grupları arasında yağ asitleri arasında istatistiksel olarak önemli derecede bir fark belirlenmedi (P>0,05). Sonuç olarak, erkek A. leptodactylus'un üreme verimliliğinin MF enjeksiyonu ile önemli düzeyde artırılabileceği belirlendi.

Abstract:
In this master's thesis, it was aimed to increase the reproductive efficiency (eg sperm number) of male A. leptodactylus with the injection of hormone (methyl farnesoate, MF). In this study it was also aimed to investigate the changes in hemolymph MF levels and hepatopancreas, hepatosomatic index, protein and amino acid structure in different doses of MF injected crayfish. For this purpose, control group (D0) no injection group, the control group (D1) without MF injection only 20 ML etanol+30 ML 0,85 % salt solution and the D2, D3 and D4 experimental groups with MF were prepared at 250, 500 and 1000 ng/g body weight doses. At the end of the study, the sperm number of the crayfish were determined and the weight of the reproductive system, testis and vas deferens were measured. Also gonadosomatic index, testis index and vasdeferens index values were calculated. The results showed that MF injection significantly increased sperm number, reproductive system weight and values of testis index, vasdeferens index and gonadosomatic index in this species (P < 0.05). The best results were obtained from crayfish exposed to D4. The lowest sperm number was obtained from the control group with 5.6x106 and the highest sperm count was 8.20x106 with D4 group. On the other hand, as a result of the research, it was determined that the hemolymph MF level did not differ significantly between the groups. While the amount of protein in the hepatopancreas was determined as 28.24 mg/g in the control group, this value was significantly higher in the D4 group (37.8 mg/g) (P < 0.05). It was also found that there was no significant difference between the experimental groups in the amount of protein in hepatopancreas (P > 0.05). In addition, the findings showed that hepatosomatic index increased significantly with MF injection (P < 0.05). 18 amino acids were detected in the hepatopancreas. Arginine and proline were found to be the most abundant amino acids in all groups, while the lowest levels of alanine were found and there was no statistical difference between the groups (P > 0.05). 19 fatty acids were determined in crayfish. There was no statistically significant difference between the fatty acids between the control and MF groups. In conclusion, it was determined that the reproductive efficiency of male A. leptodactylus could be significantly increased by MF injection.