Bakü sivil mimarisinde figürlü armalar
The figured armses in Baku civil architecture
Yazar: ERDEM SEVİNÇ
Danışman: PROF. ALİMURAT AKTEMUR
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Armalar = Arms ; Azerbaycan-Bakü = Azerbaijan-Baku ; Sivil mimari = Civilian architecture

Özet:
İnsanoğlu var olduğu günden günümüze kadar, çeşitli boy ve kabilelere ayrılmışlardır. Kendi varlıklarını diğer toplumlardan ayırt etmek için çeşitli arma ve benzeri şekiller meydana getirmişlerdir. Zaman içerisinde bu şekiller o toplumun tamgası haline gelmiştir. Bu tamgalar sayesinde kabileleri ve toplulukları birbirlerinden ayırmaya ve hangi kabileye ya da hangi topluma ait oldukları belirlenmeye başlanmıştır.
XIX. yüzyıl sonu XX. başlarında Bakü sivil mimari örneklerinde, petrol zenginliği ve yaşam kalitesinin yüksek zirveye çıkmaya başlaması ve bunun akabinde yaşayış binalarında özellikle paranın getirdiği güç ön plana çıkmıştır. Bu gücü korumakla görevli olarak yaşayış binalarında geçmişten günümüze devam eden gücü ve kudreti olan hayvansal figürlere yer verilmiştir. Bu figürlere simgeler ve imgeler yoluyla çeşitli anlamlar yüklemişlerdir.
Batı etkili içte sade dışarıda ise özellikle de girişe bakan cephelerinde gösterişin hakim olduğu Bakü sivil mimarlık örneklerinde figürlü armaların zengin olarak kullanıldığı görülmektedir. 
Taşıyıcı konsol, plaster ve alınlık gibi mimari elemanlara işlenen bu armaların yaygın olarak rölyef karakteri taşıdıkları görülür. 
Figürlü armaların daha çok hayvan figürleriyle teşkil edildiği, bunlar içerisinde de özellikle aslan ve ejder figürlerinin yoğunluk kazandığı anlaşılmaktadır. Genellikle kanatlı ejder, kanatlı aslan şeklinde işlenen figürlü armalar; bu yapılarda koruyuculuk ve güç gösterisine önem verildiğini ortaya koymaktadır. 
Tezimizin konusunu teşkil eden Bakü sivil mimarisindeki armaların, biçimsel analizinin yanısıra, ikonografik yorumu da yapılarak, mimaride bu armaların ne amaç ve anlamda kullanıldıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arma, Türklerde Arma, Arma Kullanımı

Abstract:
Human beings have been divided into various tribes and tribes since the present day. In order to distinguish their existence from other societies, they have created a variety of arms and similar shapes. Over time, these shapes have become the exact part of society. These tamgas allow us to separate tribes and communities from each other and determine which tribe or community they belong to.
At the   end of the 12th  century  and at the start  of the 20th century. in Baku civil architecture examples, oil wealth and quality of life began to rise to a high peak, and subsequently the living buildings became the main source of power, especially the money brought by the money. The living buildings, which are responsible for protecting this power, include animal figures with the power and power that continues from past to present. These figures have various meanings through icons and images.
In the West effective interior, the plain outside, especially on the front facing the entrance, is dominated by the demonstration of Baku civil architecture examples, figureheads are used as rich.
It is seen that these arms are widely used in architectural elements such as carrier console, plaster and pediment.
It is understood that the figures of the figures are mostly composed of animal figures, especially the lion and Dragon figures. Generally, winged Dragon, winged Lion decorated arms; these structures show the importance of protectionism and power show.
In addition to formal analysis of the decorations in Baku civil architecture which constitute the subject of our thesis, an iconographic interpretation was made and the purpose and meaning of these decorations were determined in the architecture.

Keyword: Arms, Arms in Turks, Use of Arms