Panik bozukluğunda anksiyete duyarlılığı ve mizaç/karakter özelliklerinin tedavi sonucu üzerine etkisi
The affects of anxiety sensitivity and temperament and charecter features on treatment at panic disorder
Yazar: NAZLI SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT DEMET
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Duyarlılık = Sensitivity ; Mizaç = Temperament ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients

Özet:
Amaç: Bu araştırmada panik bozukluğu tedavi sonucunu etkileyen etmenlerin ve özellikle de anksiyete duyarlılığı ve mizaç/karakter özelliklerinin tedavi sonucu üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bilgilerimize göre hem anksiyete duyarlılığı hem de mizaç/karakter özelliklerinin birlikte bu anlamda araştırıldığı bir çalışma deseni bulunmamaktadır. Birbiriyle ilişkili olabilecek bu iki durumun birlikte değerlendirilmesi bu alana yeni bilgiler sağlama potansiyeli taşımaktadır.Yöntem: Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ndeki kartoteks dolapları taranarak geçmiş yıllarda polikliniğe başvuran ve muayenesi sonucu panik bozukluğu tanısı konan hastaların adres bilgilerine ulaşılmış, telefon ile davet edilmişlerdir. Hastaneye gelmeyi kabul eden 96 panik bozukluğu tanılı hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. İlk başvurusu ardından bir yıldan daha kısa süre geçmiş olan hastalar ile çalışmaya katılmayı kabul etmeyen hastalar örneklem dışında tutulmuştur. Hastaneye gelmeyi kabul ederek gelen hastalardan bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Çalışmaya katılan gönüllülere ilk değerlendirilen hekimlerin tanılarını teyit etmek ve şimdiki ruhsal değerlendirmelerini yapmak amacı ile SCID Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu formu uygulanmış ve şimdiki ve yaşam boyu ruhsal bozukluk tanı değerlendirmesi yapılmıştır. Daha sonra katılımcılara sosyodemografik veri formu olarak Türkiye Psikiyatri Derneği Anksiyete Bozuklukları Bilimsel Çalışma Birimi tarafından hazırlanan panik bozukluğu veri toplama kılavuzu uygulanmış, görüşmeci tarafından uygulanan Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği ve Panik Bozukluğu Şiddet Ölçeği verilmiştir. Hastalar ayrıca öz bildirim ölçeği olan Anksiyete Duyarlılığı Ölçeği-3 ve Mizaç ve Karakter Envanterini tamamlamışlardır.Bulgular: Çalışmaya katılan gönüllülerin sosyodemografik özellikleri açısından remisyonda olan ve olmayan grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Klinik özellikler açısındansa öyküde intihar düşüncesi açısından anlamlı fark saptandı. PB remisyonda olmayanların öyküsünde geçmiş intihar düşüncesi anlamlı olarak yüksek bulundu ( ?²=5.596, p=0.026). Remisyonda olan ve olmayan hastaların psikometrik ölçümleri karşılaştırıldığında, anksiyete duyarlılığı açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmazken, mizaç/karakter özelliklerinden ?kendini yönetme? puanlarında anlamlı farklılık saptandı. (p=0.037)Sonuç: Çalışma sonucunda demografik ve hastalığa ilişkin değişkenler arasında sadece geçmiş intihar öyküsü panik bozukluğu remisyonu ile ilişki etmen olarak saptanmıştır. Çalışma verilerimiz ile geçmiş intihar öyküsünün eşzamanlı olarak var olan depresif bir sendrom ile ilişkili olup olmadığı bilgisine ulaşılamadığı için duruma depresyon etkisini belirlemek mümkün değildir. Diğer bir değişken olan anksiyete duyarlılığı panik bozukluğunda remisyon ile ilişkili bir etmen olarak saptanmamış, mizaç/karakter özelliklerinden ise yalnız ? kendini yönetme? remisyon ile ilişkili etmen olarak belirlenmiştir. Literatürde panik bozukluğu ve anksiyete duyarlılığını araştıran çalışmalarda anksiyete duyarlılığının farklı tedavi yöntemleri ile değişen bir özellik olduğunun vurgulanması en azından kavram ile ilgili temel tanım oturana kadar anksiyete duyarlılığının tedavi başarısı üzerinde etkisi ile ilgili yorumların gücünün zayıf olacağını göstermektedir. Karakter özelliklerinden ?kendini yönetme? kişinin davranışlarını kontrol etme, düzenleme ve uyum gösterme yeteneğine işaret etmektedir. Bu tez çalışmasında remisyona girmiş olan panik bozukluğu hastalarında remisyona girmemiş olanlara göre daha yüksek ?kendini yönetme? özelliği belirlenmiştir. Hastaların tedavi yöntemlerinde yalnız ilaç tedavisi öyküsü olması, bilişsel davranışçı tedaviye ilişkin kayıtların bulunmamasına karşın remisyona girmiş hastaların bilişsel kapasitelerinin panik bozukluğundaki korku kavramının üstesinden gelecek şekilde gelişmiş olabileceğini dolayısı ile ?kendini yönetme? özelliğinin bu durum ile paralellik gösteren bir özellik olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Objective: The purpose of the study is to determine the effect of the factors especially anxiety sensitivity and temperament and character features on temperament at panic disorder. According to our knowledge there isn?t a study which looks into both of anxiety sensitivity and temperament and character features. Assessment of these states which can be associated with each aother, having a potential of supplying new knowledge in this region.Methods: The patients? cards in Celal Bayar Üniversity Medical Faculty Psychiatry Policlinic, was searched. The adres information of panic disorder patients were reached. With phone callings the patients were invited for the interview. 96 panic disorder patients accepted coming to hospital for the interview. These 96 patients composed the sample of the study. The patients who shorter 1 year passed after the first application to the policlinic and didn?t accept to participate the study were excluded. The patients were assessed SCID to confirm the first diagnosis and to define present and previous mental diagnosis. Then, sociodemographic data form were applied. Hamilton Anxiety Scale, Panic and Agoraphobia Scale were applied by the interviewer. Anxiety Sensitivity Index-3 and Temperament and Character Inventory were applied by self reporting.Results: There wasnt any significant difference between sociodemographic features of remitted and nonremitted patient groups in this study but clinically suicidal ideation were significantly higher in medical history of nonremitted patient group (p=0.026). When psychomethric tests compared, anxiety sensitivity found similar in both groups but self directedness was significantly higher in remitted group in terms of temperament and character features.Conclusions: In conclusion, we found previous sucidial ideation was the only relating factor among factors affecting demographic and clinical features of panic disorder remission. As we dont have the information if there was a depressive syndrome at the time of previous suicidal ideation we cant determine depression affect on suicidal ideation. Anxiety sensitivity wasnt found an affecting factor on panic disorder remission. Self directedness was found the only affecting factor on panic disorder remission in terms of temperament and character features. İn literature research about panic disorder and anxiety sensitivity, its emphasized that anxiety sensitivity is an alterated feature by different treatment modalities but as the term is not actually identified yet, comments about anxiety sensitivity on treatment success is not available. We found higher points on self directedness in remitted patient group. About treatment modalities of remitted patients, even a cognitive behavioral therapy wasnt recorded and they have had only pharmacotherapy, its possible that cognitive capacities of patients are such improved that they can deal with the term of fear in panic disorder accordingly feature of self directedness is corralated with this situation.