Çocuk destek merkezlerinde yaşayan cinsel istismar mağduru kız çocuklarının sosyal kaygı düzeyleri
Social anci̇ety level of girl's children for sexual excessive victims living in children's support centers
Yazar: HAKAN KEÇE
Danışman: PROF. DR. KASIM KARATAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Cinsel taciz = Sexual harassment ; Kız çocukları = Young girls ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Çocuk destek merkezleri = Child support centers ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu tezin amacı Çocuk Destek Merkezlerinde Yaşayan cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerini inceleyerek bu merkezlerde çocuklara sunulan hizmetlerin çocukların ihtiyaçlarına cevap vermesine, verilen hizmetlerin niteliğin artırılmasına ve hizmet kalitesinin yükseltilmesine ışık tutmasıdır. 
Yapılan literatür taramasında merkezlerden hizmet alan çocukların merkeze geliş nedenleri benzer ise de özelinde her çocuğun bu davranışı yapma şekli, yapılan davranışın etkileri,  çocuğun kendisinin bu davranıştan etkilenme derecesi, gelişimsel özellikleri v.b. farklılık gösterdiğinden her çocuğa sunulan hizmet de bu değişkenler göz önünde bulundurularak oluşturulan bireysel bir plan çerçevesinde verilmektedir. Cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerine yönelik yapılmış doğrudan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda araştırmada cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeyleri ele alınmıştır. 
Bu çalışma, nicel araştırma metoduyla gerçekleştirilmiş olup araştırma modeli olarak tarama modeli kullanılarak 416 çocuğa ulaşılmıştır.  Araştırmada ergenler için sosyal kaygı ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğe ek kişisel bilgi formları düzenlenerek demografik bulgulara ulaşılmıştır. Katılımcıların sosyal kaygı düzeyleri Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) aracılığıyla ölçülmüştür. Elde edilen bulgularda cinsel istismar mağduru çocukların sosyal kaygı düzeylerinde farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır.
Cinsel istismar mağduru çocuklara yönelik yapılan çalışmada yaş, cinsiyet, eğitim, gelir durumu gibi değişkenlerinin çocukların sosyal kaygı düzeylerinde etkili olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan çocuklardan %40,3 örgün öğretimin dışında kalarak açık ilköğretime yada açık lisede öğrenimlerini devam ettirmektedir. İstismarın en önemli sonuçlarından biri de mağdurun eğitim dışı kalarak eğitimlerini açık öğretimden devam ettirmeye çalışmalarıdır. Bununla Araştırmaya katılan çocukların olumsuz değerlendirilme korkusu ile genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişki bulunmuştur. Bu durum açık olarak göstermektedir ki olumsuz değerlendirme korkusunu yenemeyen çocuklar genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duymakta ve bu durum yeni sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk yaratmaktadır. 
Farklı yaş grupları arasında sosyal kaygı ölçeği  kullanılarak yapılan çalışmada yeni sosyal ortamlarda korku ve huzursuzluk duyma açısından konu değerlendirildiğinde 15 yaş ve altı olanlarda genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma en fazla iken 17 yaş ve üstü olanlarda en azdır. Bu durum küçük yaşta istismara uğrayan çocukların yaşadığı travmayı çok zor atlatabildiğini ya da atlatamadığını göstermektedir. Ailesinin ortalama aylık geliri farklı olan gruplar arasında Olumsuz Değerlendirilme Korkusu açısından incelendiğinde ailesinin geliri 1500 TL altı olanlarda Olumsuz Değerlendirilme Korkusu en fazla iken 2500 TL üstü olanlarda en azdır.
Sonuç olarak Araştırmaya katılan çocuklarda Ergenler İçin Sosyal Kaygı ölçeği ve alt boyutları için yapılan normallik analizine göre söz konusu puanların normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda; olumsuz değerlendirilme korkusu, genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma, yeni sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma oranları normal dağılım göstermemektedir.

Abstract:
The aim of the present study evaluate to social compliance level of the victims of child sexual abuse under the protection and care in child support center, to respond to the needs of children to whom services provided in these centers,and to enlighten increase the quality of services provided and to raise the quality of service.
In the literature rewiew, even if the reasons are similar for the arrival of children who are taking services from these centers, in particular, the manner in which each child behaves, the effects of behavior, the degree to which the child itself is affected by this behavior, developmental characteristics, etc. shows diversity so the service provided for every child is created individual plan considering these variables. A direct study for social adjustment level of the victims of child sexual abuse was not found. In this regard in this research contextualise social adjustment level of the victims of child sexual abuse.
This study was carried out by qualitative research method,416 children were reached using the survey model as research model. In this study, social anxiety inventory was used for adolescents. By providing additional personal information forms on this scale demographic findings reached. Participant's level of social adjustment measured by means of Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-A). In the findings obtained, different levels of social adjustment have emerged from the victims of child sexual abuse.
In the study for the victims of child sexual abuse, variables such as age, gender, education, income status were effective in children's social adjustement levels. 40,3 percent of the children participated in survey, stayed out of the formal education, continue to study whether in open plan schools or in open high school. One of the most important consequences of abuse is the victim stay out of formal education and tried to continue to study in open plan schools.With this, it was found positively strong relationship between the Fear of Negative Evaluation and Feeling Fear and Restlessness in General Social Situations of the children participated in the survey.