Fen ve teknoloji dersinde ?vücudumuzda sistemler? ünitesinde fen okuryazarlığını geliştirici etkinliklerin kullanılmasının başarıya, tutuma ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
The effect on success, attitude and scientific process skills of the use of scienctific literacy developing activities in the unit named "systems of our body" in science and technology course
Yazar: EFE GÜÇLÜER
Danışman: PROF. DR. TEOMAN İSMAİL KESERCİOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Milli eğitim bakanlığı tarafından 2005 yılında gerçekletilen değişiklikle fen bilgisi dersinin adı fen ve teknoloji dersi olarak değiştirilmiş ve buna bağlı olarak öğretim programında önemli değişikliliklere gidilmiştir. Yeni fen ve teknoloji öğretim programında yer alan temel özelliklerden birisi de fen okuryazarlığıdır. Fen ve teknoloji öğretim programının amacı ilköğretim mezunu her öğrencinin fen okuryazarı olması olarak belirlenmiştir.Fen okuryazarı olan bir insan fenle ilgili kavramları, ilkeleri, teorileri bilen bilimsel süreçleri anlayan ve fen teknoloji, toplum, çevre arasındaki ilişkilerin farkında olan insan olarak tanımlanabilir. Bireylerin fen okuryazarı olmalarının büyük ölçekte ve küçük ölçekte çok sayıda yararı vardır. Karşılaştığı sorunlara bilimsel çözüm bulabilen, olaylara eleştirel gözle bakabilen, bilimsel bilgiye nasıl ulaşabileceğini bilen, uygulayan ve karşılaştıkları bilginin bilimselliğini sorgulayabilen bireyler toplumların gelişmesi için şarttır.Bu araştırmada fen okuryazarlığının alt boyutlarından fen ve teknolojiye yönelik tutum ve değerler, anahtar fen kavramları ve bilimsel süreç becerileri boyutları üzerinde durulmuştur. Bu araştırmada fen ve teknoloji dersinde ?Vücudumuzda Sistemler? ünitesinde fen okuryazarlığını geliştirici etkinliklerin kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, fen ve teknoloji dersine yönelik tutumları ve bilimsel süreç becerileri üzerindeki etkilerini incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir Buca ilçesinde bir ilköğretim okulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada deney (n=35) ve kontrol (n=35) grubu olmak üzere iki sınıf alınmış ve öntest- sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. 30 saat süren deneysel uygulama sürecinde deney grubunda dersler fen okuryazarlığını geliştirici etkinliklerle, kontrol grubunda ise fen ve teknoloji öğretim programında yer alan etkinliklerle işlenmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Vücudumuzda Sistemler Başarı Testi?, ?Fen ve Teknoloji Dersi Tutum Ölçeği? ve ?Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının bilimsel süreç becerileri seviyelerini görüşme yolu ile belirlemek için açık uçlu sorular geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Deneysel işlem öncesi ve sonrasında veri toplama araçları her iki grupta yer alan öğrencilere uygulanmıştır.Elde edilen verilerin analizi SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin üniteye ilişkin akademik başarı düzeyleri, fen ve teknoloji ye yönelik tutumları ve bilimsel süreç becerileri düzeyleri açısından deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Gerçekleştirilen bu araştırmanın yapılacak olan yeni çalışmalara ışık tutacağı ve söz konusu uygulamaların ilköğretim öğrencileri üzerindeki etkililiğin belirlenmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The name of science course has been modified as science and technology course by national ministry of education in 2005. Thus, important changes have been made in curriculum. One of those basic features of the new science and technology education in the curriculum is science literacy. The purpose of science and technology curriculum has been determined that each student will be science literate when they graduate from primary school. Science literate can be defined as people who are aware of the relation between science and technology, society and the environment and those who know the concepts, principles, theories of scientific knowledge and those who can understand scientific process. Individuals being literate in science have the benefit of a number of large-scale and small scales.Individuals, who can find scientific solutions to the problems, criticize events, who knows how to reach and apply the scientific knowledge and who can query the information they encounter in a scientific perspective are essential people to develop their communities. In this study, attitudes and values from the lower dimensions of science literacy towards science and technology, key science concepts and the dimension of science process skills are emphasized.The purpose of this search is to investigate the effects of the use of science literacy developer activities on students' academic achievements and attitudes toward science and technology lesson and the effects on the scientific process skills in the course of science and technology in the unit?? Systems of our body?? The study group consists of 7th grade students of a primary school in Buca, İzmir. Two classes have been chosen as the experimental (n = 35) and the control (n = 35) groups and semi-experimental pattern with pretest-posttest control group was used.In the process of experimental application with 30 hours, experimantal group was taught by developer activities in science literacy whereas control group was taught by the activities in the curriculum of science and technology.As a means of data collection in this research ?Systems of Our Body Achievement Test", "Scale of Science and Technology Course `Attitude ?and "Scale of Scientific Process Skills ?were used. Additionally, to determine the scientific process skills level of the experimental and control groups by means of interviews, semi-structured interview questions were developed and applied. The data collection instruments were applied in both groups? students before and after the experimental process.Obtained from analysis of data was carried out using the SPSS program. As a result of the analysis of data, students' academic achievement levels related to the unit in the control and experimental groups, attitudes toward science and technology, scientific process skills and technology to the terms of levels determined to be significant difference in favor of the experimental group.This research which has been carried out is considered to lead on new studies and such practices are considered to help to determine the effectiveness on primary school students.