Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile okulların gevşek yapılı örgütler olması arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between leadership styles of administrators and schools as lousely coupled systems and examining according to some variables
Yazar: MEHMET EMİN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT GÜRKAN GÜLCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Gevşek yapılı sistemler = Loosely coupled systems ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okullar = Schools ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile ilkokul, ortaokul ve lise okul türlerinin gevşek yapılı sistemler olması arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına göre incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, Ankara ili merkez ilçelerinden seçilen 27 okulda (ilkokul, ortaokul ve lise) görevli 558 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde tabakalı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin yöneticilerin liderlik stillerine ilişkin algılarını belirlemek amacıyla Şahin (2004) tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri Ölçeği", öğretmenlerin okul yapısının gevşeklik düzeyine ilişkin algılarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Yapısının Gevşekliği Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 15.00 ve LISREL 8.8 programları kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, öğretmenlerin görüşlerinin cinsiyet, yaş, kıdem, okuldaki hizmet süresi, okul türü, branş ve daha önce çalışılan kurum gibi demografik değişkenlere göre farklılığının analizinde ise t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmen algılarına göre liderlik stilleri ve okul yapısının gevşekliği algıları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğunu göstermiştir. Temel değişkenler arasında en yüksek korelasyonun bireyler arası ilişkiler ve dönüşümcü liderlik arasında gerçekleştiği görülmüştür. Dönüşümcü liderlik bireyler arası ilişkiler boyutunun önemli bir yordayıcısıdır. Öğretmenlerin okul yapısının gevşekliğine ilişkin algılarının cinsiyete göre erkek öğretmenler lehine anlamlı bir şekilde değiştiği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin liderlik stillerine ve okul yapısının gevşekliğine ilişkin algılarının yaş ve kıdeme bağlı olarak yaşı veya kıdemi fazla olan öğretmenler lehine anlamlı bir şekilde değiştiği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin liderlik stillerine ve okul yapısının gevşekliği ilişkin algılarının okul türüne göre lise lehine anlamlı farklılaştığı; branşa göre branş öğretmenleri lehine anlamlı farklılaştığı sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin okul yapısının gevşekliği ve liderlik stillerine ilişkin algılarının daha önce çalışılan kuruma göre özel okul lehine anlamlı farklılaştığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to explore the relationship between leadership styles of headmasters and the types of primary, secondary and high school being loosely coupled systems. The research is a descriptive study and relational screening model. The sample of study selected out of 27 schools (primary, secondary and high school) from central districts of Ankara consists of 558 teachers. Stratified sampling technique was used for the determination of the sample. In order to explore teachers' perceptions of administrators' leadership styles "School Administratiors' Leadership Styles Scale" originally developed by Şahin (2004) and in order to explore teachers' perceptions related to looseness level of school structure "School Structure's Looseness Scale" developed by the researcher were used. Data were analyzed via SPSS 15 and LISREL 8.8 programs. Pearson product-moment correlation coefficient was calculated to determine the relationships between variables, Multiple Linear Regression was conducted to examine predictive variables. ANOVA and t-test were conducted to analyze participants' perceptions according to gender, age, seniority, years in current school, types of school, branch and organization previously worked variables. There were positive and significant relationships between leadership styles and looseness of school structure according to the perceptions of teachers. The highest correlations were found between teachers' perceptions of transformational leadership and interpersonal relationship. Transformational leadership was a significant predictor of interpersonal relationship. The teachers' perceptions for looseness of school structure differed significantly according to gender variable in favor of male teachers. The perceptions' of teachers for leadership styles and looseness of school structure differed significantly according to age and seniority variables in favor of older and senior teachers. The perceptions' of teachers for leadership styles and looseness of school structure differed significantly according to type of school variable in favor of high school.  The perceptions' of teachers for leadership styles and looseness of school structure differed significantly according to branch variable in favor of branch teachers. The perceptions' of teachers for leadership styles and looseness of school structure differed significantly according to organization previously worked variable in favor of private school.