Stabil KOAH hastalarında BODE indeksi, solunum fonksiyonları, egzersiz parametreleri, nefes darlığı ölçekleri ve SGRQ yaşam kalitesi anketi arasındaki ilişki
The relationship between BODE index, pulmonary function parameters, exercise parameters, dyspnea and SGRQ for assessment of health-related quality of life measurement in stabile-COPD patients
Yazar: HANDAN AKSOY
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN TATLICIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Tüm dünya ülkelerinde, önemli mortalite ve morbidite nedeni olan ve prevalansı giderek artan bir hastalık olan KOAH'da, halen tanı için yeni yöntemlere, tedavi için daha etkin yaklaşımlara gereksinim olduğu gibi; hastalığın şiddetini belirleyebilmek, ilerlemesini öngörebilmek, tedavinin etkinliğini değerlendirebilmek ve böylece hastalığın tüm boyutlarını ölçebilmek için yeni klinik sonuçlar ve belirteçlere gereksinim vardır. Yine de geleneksel olarak, FEV1 parametresi yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ancak klinik bulgularla korelasyonu zayıftır. FEV1'in yanı sıra başka ölçümlerin belirlenmesi ve geçerliliklerinin gösterilmesi gerekmektedir. Günümüzde, VKİ, akciğer hiperenflasyonu, semptomlar, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve egzersiz testini konu alan daha kapsamlı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Yakın zamanlarda, bu amaca hizmet için birden fazla belirteci kapsayan BODE indeksi oluşturulmuştur. BODE indeksi ile yapılan çalışmalar, bu indeksin hastaların izleminde, hastane yatışlarını ve mortaliteyi öngörmede, hastalığın ilerlemesini değerlendirmede FEV1'den daha üstün ve duyarlı bir yöntem olduğunu vurgulamaktadır.Biz de çalışmamızda, öncelikle, FEV1 esas alınarak yapılan sınıflama ile KOAH şiddetinin BODE indeksi ile korelasyonunu araştırdık. KOAH evreleri ile BODE arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.01). Ayrıca KOAH evreleri ile sigara (paket/yıl), RV / TLC, IC, IC / TLC, DLCO arasında da anlamlı ilişki görüldü (p<0.01).Yaşam kalitesi anketi olan SGRQ total skoru ve komponentlerine ait skorlarda hastalığın ağırlığına paralel değişiklik gözlenmişse de, aktivite skoru dışında (p<0.01) anlamlı değişiklik saptanamadı. Hastalık ağırlığı ile en yakın ilişkide nefes darlığı ölçekleri olarak, BDI ve egzersiz sonrası nefes darlığı ölçeği olan BORG ölçeğini belirledik. Bu bulgular, nefes darlığının FEV1 dışında, akciğer hiperenflasyonuna paralel azaldığını; egzersiz kapasitesinin difüzyondaki bozulma ve yine hiperenflasyona paralel azaldığını düşündürmektedir.BODE indeksinin FEV1, IC, RV / TLC, 6 DYT ve PaO2 ile korelasyonu güçlü saptanırken (p<0,01); nefes darlığı ölçekleri olarak MMRC, BDI, Borg ölçeği ve SGRQ total skoru ile ilişkisi de anlamlı bulundu (p<0,01). BODE indeksi, KOAH evresi ve dolayısıyla FEV1 ile paralellik göstermesi yanında; akciğer hiperenflasyonu, nefes darlığı, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi ile de anlamlı korelasyon göstermişti. Bu nedenle, bu sonuçlar, BODE indeksinin FEV1'den daha kullanışlı bir ölçüt olduğunu ve hastaları daha iyi değerlendirmeye olanak sağladığını, hastaların tek başına solunum fonksiyon parametreleri ile izlenmesine karşın, BODE indeksi ile birlikte değerlendirilmesinin daha iyi izlem olanağı sağlayacağını düşündürmektedir.

Abstract:
In most of the world, COPD is increasing with a high prevelance, high morbidity, high mortality. However there is a need for diagnosis methods and efficient approaches need for treatment of the disease. In addition to define the severity of the disease, to foresee its growing, to assess the efficiency of the treatment and therefore to evaluate all aspects of the disease there is a need for clinical outcomes and markers.Traditionally metric used to define the progression of COPD has been change in FEV1 However correlation between clinical findings is weak. In addition to FEV1, other measures must be find and their validity must be shown. Today, more comprehensive approaches that are related to BMI, lung hyperinflation, symtoms, healt related to quality of life and exercise tests have been emerging.Recently, BODE index which has more than one marker is made to serve this purpose. Studies made with BODE index emphasises that this index is a better and more accurate method compared to FEV1 at following patients, hospital stays of the patients, foreseeing mortality and assessing the growth of the disease.In our study we examined the correlation between BODE index and severity of the COPD that is based on FEV1 classification. A meaningful relation between COPD phases and BODE is determined. (p<0.01). In addition, relation between COPD phases and cigarette (package/year) RV / TLC, IC, IC / TLC, DLCO is also statistically significant (p<0.01).Even though a parallel change in the severity of the disease related to SGRQ?s total score and scores related to its components was determined, no significantly change was determined apart from activity score. Regarding to dyspnea measures closely related to severity of the disease, we determined BDI and BORG measure which is an after exercise dyspnea measure. These findings hints that dyspnea, apart from FEV1, decreases parallel to lung hyperinflation; exercise capacity decreases parallel to degradation in difusion and hyperinflation.There was a high correlation between BODE index FEV1, IC, RV / TLC, 6 MWT and PaO2 (p<0,01); relation between dyspnea measures of MMRC, BDI, Borg measure and total score of SGRQ is statistically significant (p<0,01). In addition to correlation between BODE index, COPD phases and accordingly to FEV1, lung hyperinflation, dyspnea, exercise capacity and life quality is also meaningful. Therefore results hints that BODE index is a more efficient measure compared to FEV1 and it allows a better assesment of the patients.