Denizel koruma alanlarında ekoturizmin bir segmenti olarak kuş gözlemciliği aktiviteleri ve İzmir Kuş Cenneti'nin potansiyeli
Bird watching activities as a segment of ecotourism in marine protected area and the potential of İzmir Bird Paradise
Yazar: BESEN PEKÇETİNÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKDENİZ NEŞER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Kıyı Bölgesi Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Jeolojik yapısı, iklim özellikleri,arkeolojik ve kültürel zenginlikleriyle binlerce bitki vehayvan türüne ev sahipliği yapan Türkiye, doğal yaşam açısından çok yönlü bir potansiyelsergilemektedir. Böylesi bir zenginlik son zamanlarda gündeme gelen ekoturizm etkinliğinidaha da ön plana çıkarmıştır. Türkiye'de ekoturizm kapsamında yürütülen çok sayıda aktivitebulunmaktadır. Kuş gözlemi bunlar içerisinde yer alan anlamlı bir etkinliktir.Bu çalışmada, ekoturizmin bu yapısal özellikleri göz önünde bulundurularak kuş gözlemciliğigöz önüne alınmıştır. Çalışmanın temel amacı; Türkiye'yi tercih eden ekoturistin kimliğinitanımlamaktır. Bu amaçla internet sörveyi oluşturularak elektronik ortamda bulunan kuşgözlemcilerinin günlüklerinden veri olarak faydanılmıştır. Kuş gözlemcileriningünlüklerinden bir anket çalışması oluşturulmuş ve çok sayıda ciddi tehditler altında olanİzmir Kuş Cenneti üzerindeki potansiyel ortaya konulmuştur. Çalışmada verileri analiz edenÇok Boyutlu Ölçekleme Tekniği (MDS(X)) kullanılmıştır.Analiz sonuçlarına göre; gözlemcilerin çoğu İç Anadolu bölgesinde gözlem yaparken,diğerleri ise Doğu Anadolu, Akdeniz ve Ege bölgelerinde gözlem yapmışlardır. Gözlemcilerinçoğu ortalama olarak 2-5 bölgede gözlem yaparlarken, çoğunun beklentisi görmedikleriyerleri keşfetmektir. Türkiye'ye ilk kez gelen gözlemcilerin çoğu ortalama olarak 400-1000km arasında yol alıp, kişi başına ortalama olarak 150-200 tür gözlemlemişlerdir.Ekoturistlerin çoğu internet ve rehber kitaplardan yararlanıp, Türkiye ve türler hakkında bilgisahibi olarak ülkemize gelmişlerdir. Çoğu Avrupa'dan gelen gözlemciler ortalama olarak 10-20 gün arasında kalarak gözlem yapmışlardır. Ülkemize gelen gözlemcilerin İzmir'deki KuşCenneti'ne gitmedikleri yapılan anket çalışmasıyla ortaya çıkmaktadır. Buna Kuş Cenneticivarındaki olumsuz gelişmelerin ve tanıtımdaki eksiklerin neden olduğu söylenebilir. Budurumların düzeltilmesi için yapılacak her türlü yapıcı çalışmalar Kuş Cenneti'nintanınmasına ve buraya olan ilginin artmasına imkan sağlayacaktır.

Abstract:
Turkey has a plenty of potential for the natural life because of its geological constructions, theweather characteristics, archeological and cultural richness and also thousands of species forthe plants and animals. Recently, such richness made the ecotourism activity more excitedcurrent issue. Many ecotourism activities have been performed in Turkey. For example, thebird observation is a meaningful activity within them.In this study, bird observation was considered by using the structural features of ecotourism.The main goal of this study was to define the identity of the ecotourists who preferred Turkey.For that purpose, the internet survey was constituted and daily bird observation data was usedin electronic medium. A questionnaire was prepared from the daily bird observation diariesand the potential of the Izmir Bird Heaven which has many serious risks investigated.Multidimensional Measurement Techniques (MDS(X)) was performed during the dataanalysis.Regarding to the results of analysis; most of the observers were studied in Interior Anatoliawhile the others observed in East Anatolia, Mediterranean and Aegean. Most of the observerswere examined average 2-5 regions and their expectation to discover extraordinary places.Majority of the new coming observers were traveled about 400-1000 km and each of themobserved average 150-200 species. Most of the ecotourists utilized internet and guidebooksand came to the our country for collecting enough information about Turkey and species. Alot of observers came from Europe made their observation within 10-20 days. It is understoodfrom the questionnaire that the foreign observers didn?t visit the Izmir Bird Heaven. Thenegative happenings around the Izmir Bird Heaven and advertisement deficiencies caused thisphenomenon. All kind of the helpful studies should be made in order to repair these problems.Therefore, Izmir Bird Heaven will be well-known and interested by the foreign observers.