Küçük tohumlu yonca küskütü (Cuscuta approximata Bab.)'nün çimlenme fizyolojisi ve çıkış özellikleri ile  
bazı bitkilerin küçük tohumlu yonca küskütüne ve yonca (Medicago sativa L.)'ya allelopatik etkilerinin belirlenmesi
Determination of some emergence characteristics and germination physiolgy of small-seeded alfalfa dodder (Cuscuta approximata Bab.) with alleopathic effects of  
some plants on small-seeded alfalfa dodder and alfalfa (Medicago sativa L.)
Yazar: REYYAN YERGİN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. IŞIK TEPE ; PROF. DR. INDERJIT SINGH
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma yonca yetiştiriciliğinde sorun olan küçük tohumlu yonca küskütü (Cuscuta approximata Bab.)'nün çimlenme fizyolojisi, çıkış özellikleri ve allelopatik özelliğe sahip bazı kültür bitkilerinin küçük tohumlu yonca küskütü ve yonca (Medicago sativa L.)'nın çimlenme ve bazı gelişim parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmalar 2010-2013 yılları arasında yürütülmüştür. Laboratuvarda yürütülen çalışmalarda küçük tohumlu yonca küskütünün canlılık oranı, çimlenme fizyolojisi ve bazı çıkış özelliklerinin yanı sıra allelopatik bitkilerden arpa samanı, korunganın toprak üstü ve toprak altı aksamlarının % 4, 7, 10 ve 13; şeker pancarı yaprakları, fasulye samanı ve lahana yapraklarının ise % 1, 3, 5 ve 7 konsatrasyonlarındaki su ekstraktlarının hedef tohumların çimlenme ve bazı gelişim parametreleri üzerine etkileri belirlenmiştir. İklim odasındaki çalışmalarda ise söz konusu allelopatik bitkilerin farklı dozlarının küskütün ve yoncanın gelişimleri ve bazı toprak özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışmada tohumların % 98 oranında canlı olduğu tespit edilmiştir. Tohumların en yüksek 30ºC, en düşük 10ºC sıcaklıkta çimlenebildiği ve en uygun çimlenme sıcaklığının 22ºC olduğu belirlenmiştir. Katlama yöntemiyle 21ºC'de bekletilen küçük tohumlu yonca küskütü tohumların çimlenme oranları soğukta bekletme süresiyle birlikte artmıştır. Buna göre en yüksek çimlenme yüzdesi % 50.3 ile 133 gün soğukta bekletilen tohumlarda elde edilmiştir. Dormansiyi kırma çalışmalarında, uygulanan giberallik asitin 150 ppm'lik dozunda en yüksek çimlenme oranı elde edilmiştir. Ayrıca küçük tohumlu yonca küskütü tohumlarının en iyi 0.5 cm'de çimlenip çıkış yapabildiği, toprak yüzeyine yakın ve çok derinde olan tohumların çıkış yapamadığı ve bu tohumlarda canlılığın düşük olduğu saptanmıştır. Allelopatik bitkilerin su ekstraktlarının küçük tohumlu yonca küskütü ve yonca üzerine etkileri beraber değerlendirildiğinde şeker pancarının % 7'lik ve lahananın % 3'lük konsantrasyonlarının etkili olduğu sonucuna varılmıştır. İklim odasında yürütülen çalışmada ise söz konusu bitkilerin yonca gelişimini ve toprak özelliklerini önemli ölçüde etkilemediği belirlenmiştir. Elde edilen bu bulguların küçük tohumlu yonca küskütü ile entegre mücadele yöntemlerine katkı sağlayacağı, allelopatik bitkilerden şeker pancarı ve lahananın çalışmada kullanılan konsantrasyon aralıklarının küsküt mücadelesinde ümit vadettiği ve tarla çalışmalarıyla pratiğe aktarılması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
This study aim to determine the germination physiology and some emergence characteristics of small-seeded alfalfa dodder (Cuscuta approximata Bab.) which causes problems in alfalfa fields and the effects of some allelopathic crops on germination and some growth parameters of small-seeded alfalfa dodder and alfalfa (Medicago sativa L.). The study was carried out between 2010 and 2013. In studies that was conducted in laboratory, the vitality rate, germination physiology and some emergence characteristics of small-seeded alfalfa dodder were determined and some concentrations in water of the allelopathic plants as 4, 7, 10, 13% of barley straw and above ground and underground parts of sainfoin and 1, 3, 5, and 7% of sugar beet leaves, bean straw and cabbage leaves were used to determine of the germination and some growth parameters of target seeds. The effects of different doses of allelopathic plants on the development of dodder and alfalfa, and some soil properties were investigated in the climate chambers. The viability of the dodder was detected 98%. The seeds can be germinated at 30ºC as the highest and 10ºC as the lowest temperatures, and optimum germination temperatures of seeds were found 22ºC. The germination ratio of small-seeded alfalfa dodder seeds increased in parallel with longer holding periods in cold at 21ºC by using stratification method. The highest germination percentage was found as 50.3% for the seeds which were left in cold throughout 133 days. The highest germination ratio was obtained from the level of 150 ppm giberallic acid application dose in dormancy breaking study. Moreover, it was determined that the best germinate and emergence was obtained in 0.5 cm depth while the seeds that close up and so deep to the soil surface could not emergence and had low viability. The effects of water extracts of allelopathic plants on both small-seeded alfalfa dodder and alfalfa 7% and 3% concentration of sugar beet and cabbage was concluded to be effective, respectively. However, it was determined that these plants did not significantly affect on the growth of alfalfa and soil properties in climate chamber studies. As a result of this study, integrated management of small-seeded alfalfa dodder will contribute and intensity ranges of sugar beet and cabbage extracts used in the study can be useful on control of small-seeded alfalfa dodder with field experiments in practice.