Çocuklara yönelik mobil uygulamaların grafik arayüz sorunlarının tespiti ve çözüm önerileri
Graphical user interface issues of mobile applications for children and solution suggestions for these issues
Yazar: ERTAN TOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EMİN KAHRAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arayüz programı = Interface program ; Arayüz tasarımı = Interface design ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafiksel kullanıcı arayüzü = Graphical user interface ; Görsel tasarım = Visual design ; Sayısal tipografi = Digital typography ; İnteraktif medya tasarımı = Interactive media design

Özet:
Son yıllarda hızla gelişen dokunmatik tablet bilgisayarlar, taşıma kolaylıkları ve sunduğu interaktif içerikler nedeniyle pek çok ülkede eğitim müfredatına dahil edilmeye başlanmıştır. Fakat bu cihazlar için üretilen mobil eğitim uygulamalarının grafik arayüzleri çoğunlukla yetişkinler tarafından ve bu yetişkinlerin çocuklar hakkındaki varsayımlarıyla tasarlanmaktadır. Dolayısıyla çocukların gelişim süreçlerine uygun olmayan kullanıcı arayüz tasarımları ortaya çıkmaktadır. Bu durum, yetişkin tasarımcıların, çocukların algı ve beğenileri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamalarına bağlanmaktadır. Tablet bilgisayarlar için üretilen mobil eğitim uygulamaları incelendiğinde, bu uygulamaların kullanıcı arayüzlerinde çocuk kullanıcıların algı sorunları yaşayabileceği düşünülen birçok tasarım unsuruna rastlanmıştır. Ayrıca çocuk merkezli bir kullanıcı arayüz tasarımının standart gereksinimleri hakkında yapılan literatür taramasında, Türkiye'de bu alanda yeterli sayıda bilimsel araştırma ve bilgi olmadığı tespit edilmiştir.

Bu tez çalışması, çocuklar için tasarlanan mevcut mobil eğitim uygulamalarının incelenmesi sonucunda tespit edilen bazı kullanıcı arayüz tasarımı sorunlarının detaylı analizlerini ve bu analizler sonucunda tasarım öğelerinin çocuk dostu hale getirilmesi için öngörülen çözüm önerilerini içermektedir. Araştırma kapsamında, eğitim uygulamalarının kullanıcı arayüz tasarımlarında en sık karşılaşılan tasarım sorunlarının, hatalı tipografi ve ikon kullanımları olduğu görülmüştür. Çocukların bu arayüz tasarımı öğelerini algılama biçimleri ve tercihleri hakkında veriler, anket ve test gibi bilimsel araştırma yöntemleri kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama süreci 9-11 yaş aralığında olan beşinci sınıf düzeyinde eğitim gören öğrenciler arasından yansız olarak belirlenen katılımcılarla yürütülmüştür. Elde edilen veriler, SPSS programı aracılığıyla nicel veri analizi yöntemleri kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Alan taraması esnasında belirlenen hipotezlerin büyük bir kısmı, elde edilen verilerle desteklenmiştir. Sonuç olarak bazı önemli bulgular elde edilmiştir; arayüzlerde kullanılan yazı karakterlerinin çocukların okuma performanslarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkiledikleri ve yine bu kullanıcı arayüzlerinde kullanılan farklı ikon biçimlerinin çocukların algı ve tercih düzeylerini etkileyebildiği sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
In recent years, rapidly developing touch screen tablet computers have begun to be included in education curricula in many countries due to their ease of transport and interactive content. However, the graphical interfaces of mobile education applications produced for these devices are mostly designed by adults and are based on their adult assumptions about children. Therefore, the user interface designs that are not suitable for children's development processes are emerging. The reason is that adult designers do not have enough knowledge about the perceptions and preferences of children. When examining the mobile education applications produced for tablets, many design elements in the user interface of these applications have encountered that can lead perception problems for children. In addition, when a study is conducted on the standard requirements for a child-centred user interface design, it has been determined that there is not enough scientific research and information on these topics in Turkey.

This thesis study includes detailed analysis of some user interface design problems identified as a result of investigation on mobile education applications designed for children, and includes solution suggestions to make the user interface design elements child friendly as a result of these analyses. Within the scope of the research, it has been seen that the most common design problems in the user interface of education applications are misused typography and icon elements. Data, which is about the way children perceive these interface design elements and their preferences, has been collected using scientific research methods such as questionnaires and tests. The data collection process was carried out with participants who were randomly selected from fifth grade students with an average age of 9-11 years. The data obtained are interpreted statistically using quantitative data analysis methods via SPPS program. The hypotheses determined at the beginning of the study have been commonly confirmed. As a result, some important findings were obtained; it has been found that the fonts used in the mobil application interfaces have affected the children's reading performance with a statistically significant result, and the different icon formats used in the user interfaces have affected the perception and preferences of the children.