Diyarbakır koşullarında bazı kapya biber çeşitlerinin verim ve kalite parametrelerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality parameters of some capia type pepper cultivars in diyarbakir conditions
Yazar: ŞÜKRAN ATEŞ
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENSOY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma, Diyarbakır koşullarında bazı kapya biber çeşitlerinin verim ve kalite parametrelerini belirlemek amacıyla Gap Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Meerkezi Müdürlüğü' nde tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede 10 adet kapya biber çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada agronomik ve fenolojik olarak çiçeklenme zamanı, bitki boyu, gövde kalınlığı, yaprak uzunluğu, yaprak genişliği, boğum arası uzunluğu, meyve uzunluğu, meyve çapı, meyve sap uzunluğu, meyve et kalınlığı ve dekara verim; kalite özellikleri olarak SÇKM (briks), pH, titre edilebilir asit ve C vitamin gibi özellikler belirlenmiştir. Deneme sonucunda çeşitlerin 441.28-1474.50 kg/da arasında verim değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çeşitlerin % 50 çiçeklenme zamanının 21 Haziran-30 Haziran, bitki boyunun 47.34-58.08 cm, gövde kalınlığının 11.61-14.89 mm, yaprak uzunluğunun 82.71-109.72 mm, yaprak genişliğinin 37.40-52.08 mm, boğum arası uzunluğunun 39.28-54.64 mm, meyve uzunluğunun 79.64-125.33 mm, meyve çapının 24.63-42.80 mm, meyve sap uzunluğunun 21.31-37.65 mm, meyve et kalınlığının 2.41-3.83 mm, SÇKM değerinin 9.09-12.90 briks, pH değerinin 5.34-5.52, titre edilebilir asitliğinin % 3.03-3.74 ve C vitamini değerlerinin ise 1.05-2.18 mg/100 g arasında değiştiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; incelenen bütün parametreler bakımından öne çıkan belirli bir çeşidin olmadığı görülmüş olup; yaprak uzunluğu, yaprak genişliği ve yaprak sap uzunluğu değerleri bakımından Diyar çeşidinin ön plana çıktığı belirlenirken, önemli bir kriter olan olan verim değerinde Semerkand çeşidinin en yüksek değere sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, insan vücudu için gerekli olana vitaminler arasında yer alan C vitamin tayini bakımından ise Bursa Yağlık çeşidinin ön plana çıktığı görülmüştür.

Abstract:
The study was carried out to determine the yield and quality parameters of some capia pepper cultivars in Diyarbakır conditions in three replications according to randomized blocks experimental design at Gap International Agricultural Research and Education Center Directorate. Ten capia pepper cultivars were employed in the experiment. In the study, the determined traits were flowering time, plant height, stem thickness, leaf length, leaf width, internode length, fruit length, fruit diameter, fruit stalk length, fruit wall thickness, yield per decare for agronomic and phenological observation; and of TSS (brix), pH, titratable acidity and vitamin C for quality traits. As a result of the experiment, it was determined that the varieties had yield values range from 441.28 kg to 1474.50 kg da-1. Moreover,  other traits of the cultivars ranged as 50% flowering time was 21 June-30 June; plant height was 47.34-58.08 cm; stem thickness was 11.61-14.89 mm; leaf length was 82.71-109.72 mm; leaf width was 37.40-52.08 mm; internode length was 39.28-54.64 mm; fruit length was 79.64-125.33 mm; fruit diameter was 24.63-42.80 mm, fruit stalk length was 21.31-37.65 mm, fruit wall thickness was 2.41-3.83 mm, TSS value was 9.09-12.90, pH value was 5.34-5.52%, titratable acidity was 3.03-3.74; and the vitamin C values ranged from 1.05 to 2.18 mg 100 g-1.
In conclusion; it has been observed that there is no particular cultivar that stands out in terms of all parameters examined; While it was determined that cv. Diyar came to the fore in terms of leaf length, leaf width and petiole length values, it was determined that cv. Samarkand had the highest value in yield, which is an important criterion. In addition, it has been seen that cv. Bursa Yaglik comes to the fore in terms of vitamin C content, which is among the vitamins necessary for the human body.