Tip 2 diyabetli hastalarda kuvvetlendirme egzersizlerinin omuz pozisyon hissine etkisi
Effect of strengthening exercises on shoulder position feeling in patients with type 2 diabetes
Yazar: SEDA KUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ KOCAMAZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Egzersiz = Exercise ; El kavrama kuvveti = Hand grip strength ; Omuz = Shoulder ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM)'lu bireyler sağlıklı bireylere oranla 2 veya
3 kat daha fazla azalmış sensorimotor sinyalizasyona sahip oldukları bildirilmiştir. Tip 2
DM'li bireyler ile yapılan bu çalışma ise tip 2 DM'li bireylerde propriosepsiyonun
bozulduğunu gösterildiği bildirilmiştir. Proprioseptif duyu etkilenimi nedeniyle omuz
kaslarında nöromüsküler kontrol değişimleri görülür. Birey, uygun nöromüsküler
koordinasyon olmadan uygun bir kas aktivasyonu gerçekleştiremez. Omuz stabilizasyonu ve
uygun hareketlenmesi için aktif eklem stabilizatörlerinin istemli olarak kasılması çok
önemlidir. Böylece DM ve omuz propriosepsiyonu arasında ilişki olduğu görülmektedir.
Çalışmamıza; 18-65 yaş arası değişen 38 tanesi kadın ve 22 tanesi erkek 60 gönüllü tip 2
diyabetik birey alınmıştır. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde
gerçekleştirilen çalışmaya, Adıyaman ilinde yaşayan tip 2 diyabetli bireyler dâhil edilmiştir.
Çalışma iki gruptan oluşmaktadır. Grup I (n= 30): Çalışma grubunu oluşturmaktadır.
Bireyler omuz, kol ve el bölgesindeki kaslara 8 hafta, haftada 3 gün, 2 set ve 12 tekrar
kuvvetlendirme egzersizleri yapmıştır. Grup II (n=30): Kontrol grubunu oluşturmaktadır.
Bireylere egzersiz verilmeden gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler
çalışma grubundaki egzersizler sonlandıktan sonra da bireylere uygulanmıştır. Çalışmada;
çalışma grubundaki bireylere haftada 3 gün egzersiz uygulandı. Haftada bir defa ise
egzersizden önce ve sonra kan şekeri değerlerine bakılmıştır. Aynı zamanda el ve parmak
kuvvetini, ağrı şiddetini ve kas kuvvetlerini değerlendirdiğimiz bu çalışmada anlamlı
farklılıklar ve birtakım benzerlikler bulunmuştur. Araştırmamızda pozisyon duyusunda
egzersiz yapan grupta anlamlı olarak sapma miktarında düşüş olduğu gözlemlenmiştir.
(p<0,05) El ve parmak ve kas kuvvetlerinde anlamlı yükseliş olduğu görülmüştür. Ağrı
değerlendirmelerinde ise anlamlı düşüş gözlenmiştir. Bu sonuç tip 2 diyabetli bireylerde
kuvvetlendirme egzersizlerinin omuz pozisyon hissine olumlu etkisinin olduğunu
göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabetes Mellitus, Propriosepsiyon, Kuvvetlendirme Egzersizi,
Kavrama Kuvveti.

Abstract:
It has been reported that individuals with type 2 Diabetes Mellitus
(DM) have 2 or 3 times decreased sensorimotor signaling compared to healthy individuals.
In this study conducted with individuals with type 2 DM, it has been reported that
proprioception is impaired in individuals with type 2 DM. Neuromuscular control changes
are observed in the shoulder muscles due to proprioceptive sensory involvement. The
individual cannot achieve proper muscle activation without proper neuromuscular
coordination. Voluntary contraction of active joint stabilizers is very important for shoulder
stabilization and proper mobilization. Thus, it is seen that there is a relationship between DM
and shoulder proprioception. To our work; 60 voluntary type 2 diabetic individuals, 38 of
whom were females and 22 of whom were males, between the ages of 18-65 were included.
Individuals with type 2 diabetes living in Adıyaman were included in the study conducted at
Hasan Kalyoncu University Institute of Graduate Education the study consists of two groups.
Group I (n = 30): It forms the study group. The individuals strengthened the muscles in the
shoulder, arm and hand area for 8 weeks, 3 days a week, 2 sets and 12 repetitions. Group II
(n = 30): It constitutes the control group. Necessary evaluations were made without giving
exercise to individuals. These evaluations were applied to the individuals after the exercises
in the study group ended. In this study; Exercises were applied to the individuals in the study
group 3 days a week. Once a week, blood glucose values were checked before and after
exercise. At the same time, significant differences and some similarities were found in this
study in which we evaluated hand and finger strength, pain intensity and muscle strength. In
our study, it was observed that there was a significant decrease in the amount of deviation in
the group exercising in the sense of position. (p <0.05) It was observed that there was a
significant increase in hand, finger and muscle strength. A significant decrease was observed
in the assessments of pain. This result has shown that strengthening exercises have a positive
effect on shoulder position sensation in individuals with type 2 diabetes.

Keywords: Type 2 Diabetes Mellitus, Proprioception, Strengthening Exercise, Grip
Strength.