Algılanan ebeveyn tutumlarına göre ergenlerde görülen öz-denetim sorunları ve kişilerarası ilişkilerde bağlanma stillerinin incelenmesi
Examination of self-regulation problems in adolescents and attachment styles in interpersonal relationships based on perceived parental attitudes
Yazar: ALMİNA SENA ZEYBEL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALUK YAVUZER
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, algılanan ebeveyn tutumlarına göre ergenlerde görülen öz-denetim sorunları ve kişilerarası ilişkilerde bağlanma stillerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 2021-2022 eğitim öğretim yılı güz döneminde, İstanbul il merkezinde bulunan Fatih, Bakırköy ve Zeytinburnu ilçelerindeki üç farklı Anadolu Lisesinde eğitim görmekte olan 14-18 yaş aralığında bulunan 270 kız ve 214 erkek olmak üzere toplam 484 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Anne Baba Tutum Ölçeği, Ergenlerde Öz-Denetim Becerileri Ölçeği, Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software (NCSS LLC, Kaysville, Utah, USA) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucu, anne-baba tutumları alt boyutları ile ergenlerde öz-denetim becerileri alt boyutları arasında; anne-baba tutumları alt boyutları ile bağlanma stilleri alt boyutları arasında; ergenlerde öz-denetim becerileri alt boyutları ile bağlanma stilleri alt boyutları arasında zayıf da olsa anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; kritik bir dönem olan ergenlik döneminde, bireylerin öz-denetim becerileri ile kişilerarası ilişkilerde benimsedikleri bağlanma stillerinin ebeveyn tutumları ilişkili olduğu görülmüştür. Dolayısıyla kişilik gelişimi ve sosyal gelişim açısından önemli olan bu dönemde, ebeveynlerin çocuklarına karşı hoşgörülü ve demokratik tutum sergilemeleri, ergenlerin sağlıklı bağlanma ve güven ortamı oluşturabilmesi için oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Bağlanma Stilleri, Ergenlik Dönemi, Ebeveyn Tutumları, Kişilerarası İlişkiler, Öz-Denetim.

Abstract:
This study was conducted with the aim of examining self-regulation problems in adolescents and attachment styles in interpersonal relationships based on perceived parental attitudes. The sample of the study consisted of a total of 484 students, including 270 girls and 214 boys, aged between 14 and 18, who were attending three different Anatolian High Schools located in the Fatih, Bakırköy, and Zeytinburnu districts of Istanbul, in the autumn semester of the 2021-2022 academic year under the Ministry of National Education. The research utilized the Parental Attitude Scale, Self-Regulation Skills Scale for Adolescents, Interpersonal Relationships Attachment Styles Scale, and a Demographic Information Form developed by the researcher as data collection tools. The collected data were analyzed using the NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software (NCSS LLC, Kaysville, Utah, USA). The results of the analyses revealed that there was a weak but significant relationship between the sub-dimensions of parental attitudes and sub-dimensions of self-regulation skills in adolescents, as well as between the sub-dimensions of parental attitudes and sub-dimensions of attachment styles, and between the sub-dimensions of self-regulation skills in adolescents and sub-dimensions of attachment styles. Consequently, it was determined that during the critical period of adolescence, there was an association between individuals' self-regulation skills, the attachment styles they adopt in interpersonal relationships, and parental attitudes. Therefore, during this important period for personality and social development, it is crucial for parents to demonstrate tolerant and democratic attitudes towards their children in order to establish a healthy attachment and a trusting environment for adolescents.

Keywords: Adolescence, Attachment Styles, Interpersonal Relationships, Parental Attitudes, Self-Regulation.