Farklı ekolojik bölgelerde yaşayan bazı cephalopod türlerinin üreme mekanizmasının histolojik olarak incelenmesi
Histological investigation of some cephalopod species reproduction mechanism inhabiting ecologically different areas
Yazar: MERYEM AKALİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALP SALMAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Kafandanbacaklılar deniz ve okyanuslarda yüzeyden 7000 m derinliklere kadar dağılım gösteren ayrı eşeyli semelpar canlılardır. Üreme stratejileri değişken olan kafadanbacaklıların çiftleşme şekillerinde ve dolayısı ile spermleri saklama yöntemlerinde farklılıklar görülmektedir.
Bu çalışmada Akdeniz'de dağılım gösteren Sepiolinae subfamilyasına ait türlerden Sepiola intermedia, S. rondeleti, S. robusta S. steenstrupiana, Sepietta neglecta, S. oweniana ve R. minor, Rossinae subfamilyasına ait R. macrosoma ve N. caroli türlerinde spermatangiaların dişi bireyler üzerindeki implant konumları ve şekilleri incelenmiştir. Sepiolinae subfamilyasınadaki türlere ait erkek bireyler spermatangialarını, dişi bireylerdeki bursa kopulatriks adı verilen depo organa implant etmektedirler. Rossinae subfamilyasındaki erkek bireyler ise spermatangialarını dişi bireylerin manto ve göz çevresinde deri altına implant ettikleri gözlenmiştir. Yapılan histolojik çalışmalarda spermatangiaların oral kısım, sperm kitlesi, sement, kuyruk ve aboral açıklıktan oluştuğu gözlenmiştir. Rossinae subfamilyasında spermatangiaların oral açıklığından sement'in çıkıp semi-jelatinöz dokuya yapışmasını sağladığı düşünülmektedir. Sepiolinae subfamilyasınadaki türlerde ise bursa kopulatriks histolojik kesitlerine bakıldığında spermatangialardan sement dışarıya çıkmamakta ve implantasyonda bursa kopulatriks lümenini saran epitel dokunun görev aldığı gözlenmiştir. 
Sonuç olarak; spermatangiaların implantasyon şekilleri familyalar seviyesinde farklılık göstermektedir. Sepiolinae subfamilyasında bursa kopulatriks içinde yüzeysel implantasyon gerçekleşirken, Rossinae subfamilyasında intradermal implantasyon gözlenmektedir.

Abstract:
Cephalopods are separate sexual semelpare beings that inhabit the sea and the oceans from the surface to 7000 m in depth. Cephalopods' diverse reproduction strategies cause different mating behaviors and also as a result different sperm storage methods. 
This study investigated the spermatangias implantation positions and methods on females of Sepiolinae subfamily species Sepiola intermedia, S. rondeleti, S. robusta S. steenstrupiana, Sepietta neglecta, S. oweniana and R. minor, and Rossinae subfamily species R. macrosoma and N. caroli that inhabit the Mediterranean. Sepiolinae subfamily species male individuals spermatangias are implanted to female individuals storage organ which is called bursa capulatrix. Rossinae subfamily male individuals spermatangias were observed to be implanted to female individuals mantle and around the eye under the skin. During the histological examinations spermatangias were made of an oral section, sperm mass, cement body, tail and an aboral opening. In Rossinae subfamily spermatangias cement body which is secreted from the oral opening is thought to help to stick on the semigelatine tissue. When the histological sections of Sepiolinae subfamily species bursa capulatrix it was observed that the cement body was not secreted and during the implantation the epithelium tissue that surrounds the lumens bursa capulatrix was functioned instead.
In conclusion; spermatangias implantation methods differ in family level. It was observed that in Sepiolinae subfamily the implantation is shallow and occurs in bursa capulatrix, and in Rossianae subfamily the implantation is a deep implantation.