Kütüphane hizmetlerinin elektronik ortam aracılığı ile etkin olarak sağlanması için teknolojik altyapının oluşturulması
E-book management and technological infrastructure in the e-book borrowing service via electronic devices
Yazar: AYKUT KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL KILIÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde, kütüphanelerin çoğu geleneksel ödünç alma
yöntemlerini kullanır. Bu geleneksel yöntemler bazı dezavantajlara sahiptir.
Bunlardan bazıları kitapların yıpranması, kaybolması ve bir kişinin bir kitaba istediği
anda ulaşamamasıdır. Bu çalışmada, bu tür dezavantajlardan kurtulmak için öncelikle
kütüphanedeki kitaplar taranır ve PDF formatındaki e-kitaplara dönüştürülür. Bu
sayede, ödünç alma işlemi elektronik kitaplar kullanılarak yapılır. Kullanıcının tarih
ve saat işlemleri ile hakkı olmadan süre uzatmaya çalışması ve ödünç alınan e-kitabı
kopyalamaya çalışması ile ortaya çıkan uygunsuz durumlara karşı koruma
sağlanmaktadır.
Kullanıcıların kitaplara, elektronik cihazları aracılığıyla erişebilecekleri bir alt
yapı tasarlanmıştır. Bu yapıda e-kitaplar kullanıcıya özel şifrelendikleri için e-kitap
dosyaları yetkisiz kişiler tarafından kopyalansa bile hedef platform anahtara sahip
olmadığından kopyalandığı cihazda anahtara erişilemeyeceği için ödünç alınan kitabın
yetkisiz kişilerce kullanılması engellenmekte, bulut sistem teknolojisi sayesinde ödünç
alınan kitapların kontrolü yapılabilmekte, filigran kullanımı ile kitaplar bir şekilde
kopyalanıp dağıtılsa dahi hangi kullanıcının dağıttığı bulunabilmekte ve açık anahtarlı
şifreleme ile oluşturulan QR kod kimlik doğrulaması ile kitapların farklı cihazlarda
kullanımı sağlanmaktadır. Tüm bu teknolojik yapıların bir arada bulunması ile ekitaplar
ödünç alınıp kulanılırken kopyalamaya, dağıtıma, yazdırmaya, yetkisiz
kullanıma karşı korunmaktadır.

Abstract:
Nowadays, called as Age of Information, most of the libraries uses conventional
borrowing methods for printed/digital material. These traditional ways have some
significant disadvantages. Some of them are losing, deformation of books and not
accessing when a person wants to borrow any book. In this study, the books in the
library are scanned and converted to proposed e-book format to get rid of these
disadvantages. In this way, borrowing operations are made using the e-books. A
protection of the borrowed book is provided against to any incompatible conditional
such as extending time without the right with the date and time setting and copying of
borrowed e-books by users.
A infrastructure which users can access the library via tablet pc and mobile
phone is designed. In this infrastructure, a protection method is provided against to
duplication by using a cryptology content. The control of the borrowed e-books is
ensured via cloud technology. Both the unauthorized distribution and which user
distibutes can be detected by using watermark in the each page. The QR code obtained
from public key cryptography provide using e-books at different devices to users. In
the borrowing process, the e-books are protected against to duplication, distribution,
print and unauthorized using thanks to coexistence all this structers.