Adana ili mısır ekim alanlarında turcicum yaprak yanıklığı (Exserohilum turcicum (Pass. ) Leonard. and Suggs) ve maydis yaprak yanıklığı (Helminthosporium maydis Nisik.) hastalıklarının yaygınlığı, biyoekolojisi, mısır çeşitlerinin bu has
Researches on incidence, bioecology and control of turcicum leaf blight (Exserohilum turcicum (Pass) Leonard. and Suggs) and maydis leaf blight (Helminthosporium maydis nisik.)diseases in corn fields in Adana province of Turkey and response of cor
Yazar: VELİ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. NAMIK KEMAL KOÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana = Adana ; Bitki koruma = Plant protection ; Exserohilum turcicum = Exserohilum turcicum ; Helminthosporium maydis = Helminthosporium maydis ; Mısır = Maize ; Yaprak yanıklığı = Leaf blight

Özet:
öz DOKTORA TEZÎ ADANA İLİ MISIR EKİM ALANLARINDA TURCICUM YAPRAK YAMKLIĞI (Exserohilum turcicum (Pass) Leonard, and Suggs) VE MAYDİS YAPRAK YANIKLIĞI (Helminthosporium maydis Nisik.) HASTALIKLARININ YAYGINLIĞI, BİYOEKOLOJİSİ, MISH* ÇEŞİTLERİNİN BU HASTALIKLARA KARŞI DUYARLILDXLARI VE MÜCADELE OLANAKLARI ÜZERİNDE ARAŞTD3MALAR Veli ÇETİN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. N. Kemal KOÇ Yıl: 1999, Sayfa: 131 Jüri : Prof. Dr. N. Kemal KOÇ : Doç. Dr. Abuzer SAĞIR : Doç. Dr. Ali ERKILIÇ Adana ilinde mısır ekim alanlarının son yıllarda hızla artması, mısırla ilgili sorunların da artmasına neden olmuştur. Bunlar içerisinde Exserohilum turcicum (Pass.) Leonard and Suggs, ve Helminthosporium maydis Nisik. ' in neden olduğu yaprak yanıklıkları da önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma iki yaprak yanıklığı etmeninin bazı kültürel özelliklerinin, Adana ili mısır ekim alanlarında yaygınlıklarının, kışı nerede ve nasıl geçirdiklerinin, bazı mısır çeşitlerinin bu hastalıklara karşı duyarlılıklarının ve mücadele yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla 1994 - 1998 yıllan arasında yürütülmüştür. E. turcicum en fazla koloni gelişimini dekstozu azaltılarak modifıye edilmiş PDA ortamında, H. maydis yulaf ağarda gösterirken, en fazla konidi sayısı her iki etmen için de pepton dekstroz ağarda saptanmıştır. Etmenler 5 ile 9 pH dereceleri arasında optimum koloni gelişimi gösterirken, E. turcicum için 25 °C, H.maydis için 30 °C nin uygun olduğu görülmüştür.. Değişik ışık sürelerinin E. turcicum1 un gelişimi üzerinde etkisi görülmezken, H. maydis' in gelişimi ışıkta kalma süresinin azalmasına paralel olarak azalmıştır. Sörvey çalışmaları sonucunda, Adana ili mısır ekim alanlarında Maydis Yaprak Yanıklığının, Turcicum Yaprak Yanıklığına göre daha önemli olduğu görülmüştür. Her iki etmen de kışı toprak altında geçirememiş, konidilerin canlı kalma süreleri toprak derinliğine bağlı olarak azalmış, tarlada olduğu gibi kalan yada toprak yüzündeki bitki artıklarında konidi olarak kışlayabilmiştir. Turcicum yaprak yanıklığına karşı 1994' de doğal enfeksiyon koşullarında denenen çeşitlerin tamamı dayanıklı bulunurken, yapay enfeksiyon koşullarında 1996' da denenen çeşitlerden 16'sı dayanıklı, 2'si orta dayanıklı, 4'ü orta duyarlı, 1997 yılında 16' sı dayanıklı, 3' ü orta dayanıklı 5'i orta duyarlı bulunmuştur. Maydis Yaprak Yanıklığına karşı denenen çeşitlerden 1995' te 6' sı dayanıklı, 3'ü orta dayanıklı, 9'u orta duyarlı ve 1' i duyarlı, 1997 yılında 5' i dayanıklı, 5' i orta dayanıklı, 6' sı orta duyarlı ve 7'si duyarlı olarak belirlenmiştir. Sera koşullarında yapılan denemede maneb, mancozeb, metconazole, prochloraz, propiconazole, cyproconazole ve çaptan ümitvar bulunurken, carbendazim ve triadimenol etkili olmamışlardır. Anahtar Kelimeler: Mısır, E. turcicum, H. maydis,

Abstract:
ABSTRACT PhD THESIS RESEARCHES ON INCIDENCE, BIOECOLOGY AND CONTROL OF TURCICUM LEAF BLIGHT (Exserohilum turcicum (Pass) Leonard, and Suggs) AND MAYDIS LEAF BLIGHT (Helminthosporium maydis Nisik.) DISEASES IN CORN FIELDS IN ADANA PROVINCE OF TURKEY AND RESPONSE OF CORN VARIETIES TO THESE DISEASES Veli ÇETİN DEPARTMENT OF PLANT PROTECTION INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof. Dr. N. Kemal KOÇ Year: 1999, Pages: 131 Jury : Prof. Dr.N. Kemal KOÇ : Doç. Dr. Abuzer SA?IR : Doç. Dr. Ali ERKILIÇ Problems in corn areas in Adana province have increased in parallel to enlarging corn growing areas. Two leaf blight diseases, which caused by Exserohilum turcicum (Pass.) Leonard and Suggs, and Helminthosporium maydis Nisik., have high importance level among these problems. In vitro characteristics, incidences in Adana province, overwintering features and control measures of these diseases and responses of corn varieties were researched between 1994 - 1998. The largest colony in diameter of E. turcicum was obtained in modified PDA, which has less decstrose and that of H.maydis was obtained in oat agar. The conidia number for both species was the biggest in peptone decstrose agar. The optimum pH range for colony development was 5 to 9 for both diseases. Temperature request was different for optimum colony development; 25°C was the best for E.turcicum and 30 °C was the best for H. maydis. Duration of illumination did not effect E. turcicum growth while H. maydis growth decreased in parallel to getting decrease of illumination. Maydis leaf blight was found more important then Turcicum leaf blight in Adana province. Both species were not able to overwinter under ground. Moreover, duration of survivance of conidia was decreased where they were allocated deeper in the soil. They could only overwinter where they were on plant which has not been harvested or on plant debris on the soil surface. All cultivars and hibrits tested against to Turcicum leaf blight under natural conditions were found resistant in 1994. According to results of the tests carried out under artificial inoculation conditions, they found as 16 resistant, 2 moderately resistant, 4 moderately susceptible, in 1996 and 16 resistant, 3 moderately resistant, 5 moderately susceptible in 1997. Against to Maydis leaf blight, they found as 6 resistant, 3 moderately resistant, 9 moderately susceptible and 1 susceptible, in 1995, 5 resistant, 5 moderately resistant, 6 moderately susceptible and 7 susceptible in 1997. Maneb, mancozeb, metconazole, prochloraz, propiconazole, cyproconazole and çaptan were controlled these diseases, but carbendazim and triadimenol was not effective in greenhouse conditions. Key words : Corn, E.turcicum, H. maydis II