Annelerin duygu sosyalleştirme davranışları ile okul öncesi dönemindeki çocukların bağlanma stili, duygu düzenlemesi, sosyal yeterliği ve mizacı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the link between maternal emotion socialization and preschool-age children's attachment classification, emotion regulation, social competence and temperament
Yazar: HİKMET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. T. GÜL ŞENDİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Anneler = Mothers ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın temel amacı, annelerin duygu sosyalleştirme davranışları ile çocukların gelişimi arasındaki ilişkiyi, Eisenberg ve arkadaşlarının (1998) sezgisel modeli çerçevesinde ele alınan iki modelle niceliksel olarak sınamak ve annelerin duygu sosyalleştirme davranışlarını niteliksel olarak irdelemektir. Birinci model kapsamında, Kayseri'de yaşayan ve 4-6 yaş grubunda çocuğu olan 208 evli anneye, Olumsuz Duygularla Baş Etme Ölçeği, Aile İçi Duygusal İfade Envanteri Kısa Form, Duygu Düzenleme Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular, annelerin duygu sosyalleştirme davranışları ile çocukların sosyal yeterliği arasındaki ilişkiye çocukların duygu düzenlemesinin aracılık ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, annelerin olumlu duygu ifadesinin çocukların sosyal yeterliğini çocukların duygu düzenlemesi üzerinden etkilemesinde, çocukların ritmiklik mizaç özelliğinin düzenleyici rol oynadığı bulunmuştur.
Araştırmanın ikinci modelinde katılımcıları, Kayseri'de yaşayan 67 evli anne ve onların 3 - 6 yaş grubunda yer alan çocukları oluşturmuştur ve veri toplama araçları olarak, Duygular Hakkında Konuşma Ölçeği, Oyuncak Öykü Tamamlama Ölçeği, Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, annelerin duygular hakkında konuşması ile çocukların sosyal yeterliği arasındaki ilişkide, çocukların duygu düzenlemesinin ve bağlanma stilinin aracı rolü olmadığını ortaya koymuştur. 
	Araştırmamızda nitel çalışma kapsamında, sekiz annenin duygu sosyalleştirme davranışları, odak grup ve bireysel görüşmelerle irdelenmiştir. İçerik analizi bulguları, annelerin çoğunlukla çocukların olumsuz duygu ifadelerine yönelik, mantıklı düşünme/açıklama tepkisi verdikleri ve aile içinde çoğunlukla olumlu ve olumsuz duygularını ifade ettiklerini göstermiştir. Tematik analiz sonucunda ise annelerin duygu sosyalleştirme davranışlarına yönelik on üç tema belirlenmiştir.

Abstract:
The main aim of the current study was to examine the relationship between maternal emotion socialization and child development quantatively through two model based on Eisenberg and Collegues (1998) heuristic model and examining maternal emotion socialization behaviors by qualitative method. Participant of the first model were 208 married women, living in Kayseri and had child aged between 4-6. Data was collected by Coping with Children's Negative Emotions Scale, Self-Expressiveness in the Family Questionnaire - Short Form, Emotion Regulation Checklist, Social Competence and Behavior Evaluation Scale, The Short Temperament Scale for Children. Findings revealed that child emotion regulation fully mediated the relationship between maternal emotion socialization and child social competence. Findings also showed that child rhythmicity temperament moderated the effect of the indirect association between mother positive expressiveness and child social competence through child emotion regulation. 
Participant of the second model were 67 married women, living in Kayseri and had a child aged between 3-6. Data was collected by Emotion Talk Scale, Doll Story Completion Task, Preschool Self-Regulation Assessment, Social Competence and Behavior Evaluation Scale. Findings revealed that child emotion regulation and child attacment security did not mediated the relationship between maternal emotion talk and child social competence.
In the qualitative research, eigth mother's emotion socialization behaviors were examined by focus group and individual interviews. Content analysis findings revealed that the majority of mother responded to children's negative emotion by reasoning/clarifying and majority of mother attemped to expresss their positive and negaitve emotion within the family. By the thematic analysis, thirteen theme were generated regarding mother emotion socializaiton behavior.