Kanser tedavisi gören yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutritional habits and quality of life in adults receiving cancer treatment
Yazar: DENİZ KARPUZOĞLU URAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI BATAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma kanser tedavisi görmekte olan bireylerde yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde; beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi, uyku kalitesi ve fiziksel aktivite düzeylerinin etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma 18-65 yaş arasında 164 kanser tedavisi görmekte olan yetişkin bireyler ile yürütülmüştür. Anketler çevrim içi ortamda uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların genel bilgileri, antropometrik ölçümleri, hastalık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklığı sorgulanmış ve beslenme bilgi düzeyi için geçerlik güvenirlik araştırması yapılmış Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi (YETBİD) Ölçeği, fiziksel aktivite bilgisi için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ)-kısa form, yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış ve kanser hastaları için özelleştirilmiş EORTC QLQ – C30 (versiyon 3.0) ölçeği ve uyku kalitesi değerlendirmesi için Pittsburgh uyku kalite ölçeği (PUKİ) uygulanmıştır. Toplam öğün sayısı sağlıkla ilişkili yaşam doyumunu pozitif ve anlamlı şekilde açıklamaktadır (p<0,001). Beslenme sıklığı arttıkça yaşam kalitesi artmaktadır. Yaşam kalitesi ile öğün sayısı (p<0,01) arasında pozitif ve anlamlı korelasyon bulunmuştur.  Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi düzeyinin ise beslenme eğitimi alanlarda, beslenme eğitimi almayanlara göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur (t=2,249, p<0,05). Minimal aktif olan katılımcıların genel yaşam kalitesi (t=-2,541, p<0,05) ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi (t=-3,694, p<0,05) düzeyleri inaktif katılımcılardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu çalışmanın süresi ve örneklem sayısı sınırlı olmasına karşın elde edilen sonuçlar kanser tedavisi sürecinde yaşam kalitesinin geliştirilebilir bir faktör olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aims to evaluate the quality of life in individuals receiving cancer treatment; This study was conducted to examine the effects of nutritional habits, nutritional knowledge level, sleep quality and physical activity levels. The study was conducted with 164 adult individuals between the ages of 18-65 who were receiving cancer treatment. The questionnaires were administered online. The general information, anthropometric measurements, disease-related information, nutritional habits, and food consumption frequency of the participants included in the study were questioned, and the validity and reliability study was conducted for the nutritional knowledge level, the Nutritional Knowledge Level for Adults (YETBİD) Scale, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) - short form for physical activity information, the EORTC QLQ – C30 (version 3.0) scale, which has proven validity and reliability in the assessment of the quality of life and is customized for cancer patients, and the Pittsburgh sleep quality scale for sleep quality assessment. The total number of meals explains health-related life satisfaction positively and significantly (p<0.001). As the frequency of feeding increases, the quality of life increases. A positive and significant correlation was found between quality of life and the number of meals (p<0.01). The level of health-related quality of life was found to be significantly higher in those who received nutrition education compared to those who did not receive nutrition education (t=2.249, p<0.05). The general quality of life (t=-2.541, p<0.05) and health-related quality of life (t=-3.694, p<0.05) levels of the minimally active participants were found to be significantly higher than the inactive participants. Although the duration of this study and the number of samples was limited, the results obtained show that quality of life is a factor that can be improved in the cancer treatment process.