Ameliyathanede çalışan hemşirelerin çalışan güvenliğine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Determination of the views of nurses working in the operating room on "Employee safety"
Yazar: TUĞBA ALTUNTAŞ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MEVLUDE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Araştırmanın amacı, tanımlayıcı nitel çalışma kapsamında derinlemesine görüşme aracılığıyla ameliyathanede çalışan hemşirelerin çalışan sağlığı ve güvenliğine yönelik görüşlerinin belirlenmesidir. Fenomenolojik desen kullanılan araştırma, Ocak 2018- Mayıs 2018 tarihleri arasında uygulanmıştır. Ankara il sınırlarında bulunan iki devlet üniversitesi hastanesi ameliyathane ünitelerinde yapılmıştır. Araştırma verilerin tekrar ettiği doygunluk noktasına ulaştığında toplam 25 katılımcı ile sonlandırılmıştır. Araştırmada katılımcılara sosyodemografik özelliklere yönelik yedi soru ve yarı yapılandırılmış görüşme için hazırlanan 17 soru sorulmuştur. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Verilerin analizinde "Betimsel Analiz" yöntemi ve MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Araştırma, Kalitatif Araştırma Raporlama Konsolide Kriterleri Kontrol Listesi'ne göre yapılandırılmış ve raporlandırılmıştır. Görüşme verileri tümevarım yöntemiyle benzer özelliklere sahip katılımcı görüşleri aynı kategoriler altında toplanarak kodlar belirlenmiş ve kodlar aralarındaki ilişkiler incelenerek alt kodlar oluşturulmuştur. Alt kodlar arasındaki ilişkiler incelenerek 'tema'lara ulaşılmıştır. Hemşirelerin çalışan sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşleri beş tema altında kavramsallaştırılmıştır: "Ameliyathanenin çalışan üzerine etkisi"; "Karşılaşılan tehlikeler"; "Sağlık sorunları"; "Kurumsal önlemler"; "Çözüm önerileri ve beklentiler". Araştırmada hemşireler çalışma şartlarının iyi olması ve yüksek iş doyumu nedeniyle ameliyathane ortamında çalışanlar üzerine olumlu etkisinin olduğunu bildirmiştir. Buna karşın hemşireler ameliyathanede en çok psikososyal tehlikelerle karşılaştıkları, özellikle stresli bir görevlerinin olduğunu ve en çok kas-iskelet sistemi hastalıkları yaşadıklarını vurgulamışlardır. Hemşireler çalışan sağlığı ve güvenliğini tehdit eden durumlara yönelik kurumun her ne kadar önlemler alsa da, çoğunlukla yetersiz kaldığını ifade etmişlerdir. Bu nedenle hemşirelerin çoğunlukla hastane yönetiminden ve özellikle sosyal hak ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi konusunda beklentileri bulunmaktadır. Bu araştırmada ameliyathane hemşireleri çalışan sağlığı ve güvenliği bakımından büyük risk altında olduğu, birçok tehlike ile karşılaştığı ve bunların hemşire sayısının yetersiz olmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ameliyathane hemşirelerinin yaşadıkları sorunların çözümünde özellikle kurumdan beklentileri bulunmaktadır. Ameliyathane hemşirelerinin çalışan sağlığı ve güvenliğini tehdit eden tüm risklerin belirlenerek risk analizinin yapılması, risklere göre önlemler alınması ve hemşire sayısının arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the views of nurses working in the operating room on employee health and safety through in-depth interviews within the scope of a qualitative descriptive approach. A phenomenological design was used in the research, which was carried out between January and May 2018 in the operating rooms of two state university hospitals located within the provincial borders of Ankara. The research was terminated with a total of 25 participants when the data started repeating and reached the saturation point. In the study, the participants were asked seven questions about sociodemographic characteristics and 17 questions prepared for semi-structured interviews. The interviews were recorded with a voice recorder. The descriptive analysis method and MAXQDA qualitative data analysis software were used for the analysis of the data. The research was structured and reported according to the consolidated criteria for reporting qualitative research (COREQ). Participants' opinions with similar characteristics were grouped under the same categories to elicit 'codes' from the interview data by using the induction method, and sub-codes were created by examining the relationships between the codes. 'Themes' were created by examining the relationships between the sub-codes. Nurses' views on employee health and safety were conceptualized under five themes: the effect of the operating room on the employee"; "hazards encountered"; "health problems"; "institutional measures"; "solution proposals and expectations." In the study, the nurses reported that good working conditions and high job satisfaction had a positive effect on them in the operating room environment. On the other hand, they emphasized that they mostly faced psychosocial problems in the operating room, had a particularly stressful job, and often experienced musculoskeletal diseases. The nurses stated that although the institution took measures for situations threatening employee health and safety, they were mostly inadequate. For this reason, nurses had some expectations from the hospital management, especially about the improvement of their social rights and working conditions. In this research, it was concluded that operating room nurses were at high risk in terms of employee health and safety, they faced many hazards, and that these were due to the inadequate number of nurses. Operating room nurses had expectations particularly from their institution for the solution of the problems they experienced. It is recommended to determine all risks that threaten the employee health and safety of the operating room nurses, perform a risk analysis, take precautions against the risks, and increase the number of nurses.