Tavşanlarda oluşturulan deneysel sepsis modelinde düşük doz N-asetilsistein tedavisinin etkinliği
Efficacy of low dose N-acetylcystein therapy on experimental rabbit sepsis model
Yazar: ARİF DURAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERTUĞRUL KAFALI
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İlk ve Acil Yardım Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Tavşanlarda Oluşturulan Deneysel Sepsis Modelinde Düşük Doz N-Asetilsistein Tedavisinin Etkinliği Amaç: Deneysel sepsis modelinde antioksidan bir ajan olan N-asetilsistein'in (NAC) serbest oksijen radikalleri ve plazma düzeylerine olan etkilerini belirlemektir. NAC'in sepsisin neden olduğu organ fonksiyon bozuklukları, akciğer, karaciğer ve böbrekteki doku hasarını önlemedeki rolü araştırıldı. Materyal ve metod: Çalışmada Yeni Zelanda tipi 30 dişi tavşan kullanıldı. Tavşanlar 10'arlı gruplara ayrıldılar. Tavşanlarda çekum ligasyon perforasyon (ÇLP) yöntemiyle sepsis oluşturuldu. Sham grubu, sepsis grubu ve sepsis + NAC (10 mg/kg/gün) şeklinde gruplar oluşturulup, ilaçlan ÇLP'den hemen sonra, 12.ve 24. saatte verildi. Aynı saatlerde kan gazlan, plazma glutatyon (GSH), malondialdehid (MDA), SGOT, SGPT, LDH, CRP, üre, kreatinin ve lökosit değerleri tayini için kan örnekleri alındı. Ayrıca doku hasarını belirlemek, karaciğer dokusunda MDA tayini, akciğer, karaciğer ve böbrekten histopatolojik inceleme için deneklerin ölümünü takiben doku örnekleri alındı. Bulgular: Sepsis grubuyla kıyaslandığında NAC grubunda plazma GSH artmış ( P<0.05) ve MDA değerleri azalmış bulundu ( PO.05 ). NAC grubundaki karaciğer doku MDA düzeyleri sepsis grubuyla aynı olarak bulundu. NAC grubu ve sepsis grubunda lökosit, LDH, CRP ve üre değerleri aynı derecede artmış olarak bulundu ve gruplararası anlamlı farklılık tespit edilmedi. NAC grubunda SGOT, SGPT ve kreatinin değerleri sepsis grubuna göre artmış bulundu (PO.05). NAC grubunun arteriyel kan PO2 ve Sa02 değerleri sepsis grubuna göre artmış bulundu (PO.05). NAC grubunun arteriyel kan PCO2 değerleri sepsis grubu ve sham grubu arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi. NAC grubunun akciğerin histopatolojik bulgulan açısından sepsis grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı. NAC grubunda karaciğerin histopatolojik incelemesinde apopitoz derecesi incelemesinde sepsis grubuna göre anlamlı düzeyde azalmıştı (PO.05). NAC grubu ile sepsis grubu arasında karaciğer hidropik dejenerasyon, Kuppfer hücre hiperplazisi, karaciğer mononükleer hücre infıltrasyonu, karaciğer nötrofil infiltrasyonu derecesi yönünden anlamlı farklılık gözlenmedi. NAC grubunun böbrekteki mononükleer hücre infiltrasyonu derecesi sepsis grubuna göre anlamlı düzeyde azalmış olarak bulundu (P<0.05). NAC grubu ile sepsis grubu arasında böbrek Bowman kapsül aralığındaki genişleme, böbrek vakuolizasyon, ve tubulus hücre ödemi derecesi yönünden anlamlı farklılık saptanmadı. Yaşam süresi karşılaştırıldığında ise sepsis grupları arasında anlamlı farklılık görülmedi. Sonuç: Deneysel sepsis modelinde antioksidan bir ajan olan NAC'in düşük doz uygulanmasında plazma MDA, GSH düzeylerine ve akciğer fonksiyonlarına olumlu etkileri mevcuttur. Düşük doz NAC tedavisi, sepsise bağlı organ fonksiyon anormallikleri, akciğer, karaciğer ve böbrekteki doku hasarını önlemede etkili olmamıştır. Daha kapsamlı ve yeni çalışmalarla NAC'in değişik dozlarda verilmesiyle sepsis tedavisinde NAC tedavisinin önemi daha iyi anlaşılacaktır..

Abstract:
Efficacy of low dose N-acetylcystein therapy on experimental rabbit sepsis model Purpose: The effect of NAC therapy to determine on plasma levels of free oxygen radicals in experimental sepsis model. Also, to determine the protective role of NAC therapy on lung, liver and renal tissue injury and organ dysfunction caused by sepsis. Material and method: 30 female New Zaeland type rabbits were divided into 5 groups, each composed of 10 rabbits. Sepsis was constituted by caeucum ligation perforation tecnique. Groups named sham, sepsis and sepsis + NAC (10mg/kg/day) were formed and medication was given 12 and 24 hours after caeucum ligation and perfaration. At the same time blood samples to measure blood gases, plasma glutathion (GSH), malondialdehyde (MDA), AST, ALT, CRP, urea, creatinine and leucocyte count were collected. Tissue samples for tissue MDA in liver histopatologic evaluation, and from lung, liver and kidney were obtained following the death of rabbits. Findings: Plasma GSH levels were elevated in NAC group with respect to sepsis group (P<0.05). Plasma MDA levels were decreased in sepsis group when compared to NAC group (PO.05). Liver tissue MDA levels were found to be same in both groups. Leucocyte count, LDH, CRP, and urea levels were found to be elevated in both groups. AST, ALT and creatinine values were elevated significantly in NAC group when compared to sepsis group (PO.05). Arterial blood PC02 values in sepsis and sham groups did not differ significantly. No significant histopatologic difference was found between the lung of NAC and sepsis group was found. Apoptosis in liver tissue was significantly decreased in NAC group when compared to sepsis group (PO.05). No difference was determined in hydropic degeneration level, Kuppfer cell hyperplasia, degree of mononuclear and neutrophilic infiltration of liver, between sepsis and NAC group. Degree of mononuclear infiltration in kidneys were decreased in NAC group when compared to sepsis group (PO.05). Enlargement grade of Bowman's capsule, kidney vacuolisation and grade of tubulus edema between NAC and sepsis group did not differ significantly. There was not any difference with respect to survival between the experiment groups. Conclusion: Application of low dose NAC, an antioxidative agent, in experimental sepsis model has beneficial effects on pulmanary functions and plasma MD A, GSH levels. However it has not any beneficial effect on organ dysfunction and tissue injury at lung, liver and kidney. More and comprehensive studies which tests different NAC doses are needed to determine a role for NAC in experimental sepsis model.