Tavukçuluk araştırma enstitüsünde yetiştirilen bazı yumurtacı hatlarda genetik ve fenotipik yönelimin tahmin edilmesi
Estimation of genotypic and phenotypic trend on some layer chicken lines in poultry research institute
Yazar: AYŞE ÖVGÜ ŞEN
Danışman: PROF. DR. NUMAN AKMAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fenotipik parametreler = Phenotypic parameters ; Tavukçuluk işletmeleri = Poultry enterprises ; Yumurta ağırlığı = Egg weight ; Yumurta verimi = Egg yield

Özet:
Bu çalışmada, Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsünde 2011-2020 yılları arasında yetiştirilen Rhode Island Red-I (RIRI), Barred Rock-I (BARI) ve Colombian Rock (COL) saf hatlarından sırasıyla 12 357, 13 674 ve 8 481 tavuğa ait verim kayıtları değerlendirilmiştir.  Tavukların cinsi olgunluk yaşı, cinsi olgunluk ağırlığı, yumurta sayısı ve yumurta ağırlığı özelliklerine ait verim ve pedigri bilgileri kullanılarak varyans unsurları ile fenotipik ve genetik parametrelere ek olarak damızlık değerleri tahmin edilmiştir. Çalışma sonucunda; RIRI, BARI ve COL hatlarında kalıtım dereceleri cinsi olgunluk yaşında sırasıyla 0.33, 0.47 ve 0.40, cinsi olgunluk ağırlığında sırasıyla 0.41, 0.49 ve 0.68, yumurta sayısında sırasıyla 0.34, 0.33 ve 0.44, yumurta ağırlığında sırasıyla 0.41, 0.40 ve 0.32 olarak hesaplanmıştır. Üzerinde durulan özellikler bakımından genetik korelasyon -0.81 ile 0.86 arasında, fenotipik korelasyon ise -0.64 ile 0.80 arasında değişmiştir. Cinsi olgunluk yaşı ile cinsi olgunluk ağırlığı arasındaki hem genetik hem de fenotipik korelasyonlar en yüksek, cinsi olgunluk ağırlığı ile yumurta sayısı arasındaki korelasyonlar ise en düşüktür. Bu çalışmada üzerinde durulan özelliklere ilişkin genetik yönelim seleksiyon amaçlarına uygun yani cinsi olgunluk yaşını ve cinsi olgunluk ağırlığını azaltıcı, yumurta sayısı ve yumurta ağırlığını artırıcı yönde olduğu tespit edilmiştir. Fenotipik yönelimlerin, genetik yönelim kadar kesin ve kararlı olmadığı belirlenmiş, cinsi olgunluk yaşı COL hattı hariç diğer hatlarda azalmış, tüm hatlarda cinsi olgunluk ağırlığı ve yumurta ağırlığı azalmış, yumurta sayısı COL hattı hariç, diğer hatlarda artmıştır.

Abstract:
In this study, the records of 12 357, 13 674, and 8 481 chickens from Rhode Island Red-I (RIRI), Barred Rock-I (BARI), and Colombian Rock (COL) purebred lines kept between 2011 and 2020 at Ankara Poultry Research Institute were evaluated, respectively. As a result of the study, estimated heritabilities were 0.33, 0.47, and 0.40 age at sexual maturity, 0.41, 0.49, and 0.68 weight at sexual maturity, 0.34, 0.33, and 0.44 in egg number, and 0.41, 0.40, and 0.32 in egg weight in RIRI, BARI, and COL lines, respectively. In terms of the traits emphasized, the genetic correlation and the phenotypic correlation ranged between -0.81/0.86, and -0.64/0.80, respectively. Both genetic and phenotypic correlations between the age at sexual maturity and weight at sexual maturity were the highest, while the correlations between weight at sexual maturity and egg number were the lowest. It has been determined that the genetic trend of the traits emphasized in this study is suitable for selection purposes, that is, it decreases the age of the first egg and body weight of the first egg, and increases the number of eggs and egg weight. The phenotypic trends are not as precise and stable as the genetic trend, the age at sexual maturity decreased in all lines except the COL line, weight at sexual maturity decreased in all lines, and the egg number increased in all lines except the COL line, and the egg weight decreased in all lines.