Eşanlı iç ve dış denge yaklaşımı bağlamında 1980 sonrası Türkiye ekonomisi
Turkish economy after 1980 :simultaneous internal and external balance approach
Yazar: FİGEN KOCA
Danışman: PROF. DR. ZAFER TUNCA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Banka Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dış ticaret ve sermaye hareketlerinin önündeki engellerin azaltılarak ülke ekonomilerinin dışa açılması, temel iktisat politikası amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik geleneksel iktisat politikası araçlarını iktisatçıların elinden almaktadır. Bu nedenle, iktisatçıların yaptıkları analizlerde iç ekonomik dengenin yanısıra dış ekonomik dengeyi de dikkate almaları bir zorunluluk haline gelmiştir. İşte, bu zorunluluk gözönüne alınarak, çalışmada iç ve dış ekonomik dengenin eşanlı olarak sağlanması yaklaşımının tanıtılması ve bu yaklaşımdan hareketle de Türkiye ekonomisinin 1980 sonrası döneminin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 

Çalışmanın teorik temeli IS-LM-BP analizine dayanmaktadır. Bu analiz çerçevesinde konunun teorik yönü ele alınırken, Keynesyen yaklaşım çerçevesinde kalınmış, zaten karmaşık olan konuyu daha da karmaşık hale getirmemek için diğer ekollerin bu konudaki görüşlerine yer verilmemiştir. 

Bu çerçevede yapılmış olan çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, denge ve makroekonomik denge kavramları ele alınmıştır. İkinci bölümde, ekonomide iç ve dış denge amaçlarının bağdaşabilirliği ve herhangi bir dengesizlik durumunda iç ve dış dengenin sağlanmasında kullanılabilecek politikaların uyumu konularına yer verilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ikinci bölümde incelenen harcama değiştirici ve harcama kaydırıcı istikrar politikalarının, Türkiye'de ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesinde ne yönde kullanıldıkları incelenmiştir. 

Söz konusu incelemede, uygulanması gereken harcama değiştirici para ve maliye politikaları ve harcama kaydırıcı kur politikaları ile uygulanan politikalar arasında genel olarak bir uyumsuzluğun bulunduğu ve ekonomiyi dengeye ulaştırmak yerine, dengeden uzaklaştırdıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The opening of the country economies to the foreign markets, by decreasing the barriers before the foreign trade and the capital movements, has been eliminating the traditional economy policies of the economists, which are to realize the aims of the basic economy policy. Hence, in the analysis done by the economists, it has become an obligation to take into consideration the foreign economic balance besides the domestic balance. In this study, considering that obligation, it is aimed to represent the approach of realizing the simultaneous domestic and foreign economic balance and to evaluate the economy of Turkey, after the period 1980, by using that approach.

The theoretical foundation of this study is done according to IS-LM-BP analysis. In the frame of that analysis, while the theoretical point of the subject is being considered by using the Keynesian approach, the points of view of the other schools concerning this subject are not discussed for not making the subject more complicated which is already difficult.

This study done within this frame is composed of three sections. In the first section, the concept of balance and macroeconomic balance are considered. In the second section, the compatibility of the aims of domestic and foreign balance and the harmony of the policies, which could be used to secure the domestic and foreign balance in case of unstable situation, is included. In the third section of the study, the subject that is analyzed is how stabilization policies which are expenditure changing and expenditure switching, that are studied in the second section, are applied to resolve the unbalanced situations that occurred in Turkey.

In this study, it is determined that there is a general inharmoniousness between the expenditure changing monetary and fiscal policies and expenditure switching exchange policies that should be applied, and the applied policies, which remove the economy from stability instead of realizing the economic balance.