Birinci basamak hekimlerinin gebe takibi konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of primary care physicians' level of knowledge on pregnancy follow-up
Yazar: TOLGA ER
Danışman: PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Birinci basamak hekimlerinin gebelik takibi konusundaki bilgi düzeylerinin 
değerlendirilmesi, sağlıklı bir gebelik ve doğum sürecinin sağlanması için hayati önem 
taşımaktadır. Birinci basamak hekimlerinin güncel ve doğru bilgilere sahip olmaları, gebelik 
takibi standartlarını eksiksiz bir şekilde uygulamaları ve gebelikle ilgili olası komplikasyonları 
erken teşhis etmeleri, dünya genelindeki gebelik sonuçlarını olumlu yönde etkileyebilme 
potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, birinci basamak sağlık hizmeti hekimlerinin gebelik takibi 
alanındaki bilgi düzeylerini belirlemeyi ve iyileştirme stratejilerini geliştirmeyi 
hedeflemektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma Mart-Mayıs 2023 tarihleri arasında, İstanbul ili Anadolu 
Yakası'nda faaliyet gösteren aile sağlığı merkezlerinde aktif olarak aile hekimliği yapan toplam 
270 aile hekimi ve aile hekimliği uzmanıyla bir kesitsel anket çalışması olarak 
gerçekleştirilmiştir. Anket sosyodemografik özellikler hakkında 17 soru ve gebe takibi 
hakkında bilgi düzeyini değerlendiren 26 soru olmak üzere toplam 43 sorudan oluşmaktadır.
BULGULAR: Çalışmaya katılan toplam 270 katılımcının %39,3'ü (n=106) Aile Hekimliği 
Uzmanı, %35,9'u (n=97) Aile Hekimleri, %24,8'i (n=67) SAHU asistanıdır. Bu çalışmada elde 
edilen istatistiksel analizler sonucunda aile hekimliği uzmanları ile aile hekimleri arasında 
anlamlı bir farklılık tespit edilmiş ve uzmanların daha yüksek bir bilgi düzeyine sahip olduğu 
görülmüştür. Çalışma, gebelik takibi ile ilgili eğitim veya seminerlere katılmanın sıklığı ile 
gebelik takibi bilgi düzeyi arasında da anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Doğum 
Öncesi Bakım Yönetim Rehberi ve Riskli Gebelikler Yönetim Rehberini okuyan ve okumayan 
katılımcıların gebe takibi bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu 
bulunmuştur. Ancak, gebe takibi bilgi düzeyini değerlendirmek için kullanılan anket sorularına 
doğru yanıt verme oranı ile günlük takip edilen/muayene edilen hasta sayısı, yıllık ortalama 
takip edilen gebe sayısı ve Tıp Fakültesi mezuniyet yılı arasında anlamlı bir ilişki 
bulunmamıştır.
SONUÇ: Çalışma birinci basamakta gebelik takibi alanında uzmanlık eğitimi almanın önemini 
ortaya koymaktadır. Buna ek olarak birinci basamak sağlık çalışanları arasında rehberlerin 
düzenli olarak yayılması ve güncellenmesi için programlar oluşturmak önemlidir. Çevrimiçi 
platformlar, eğitim atölyeleri ve kadın doğum uzmanları ile birinci basamak sağlık 
çalışanlarının işbirliği gebe takibi bilgi düzeyini arttırmaya katkı sağlayacaktır. 
ANAHTAR KELİMELER: "doğum öncesi bakım", "gebelik takibi" , "aile 
hekimleri" , "ana-çocuk sağlığı hizmetleri"

Abstract:
OBJECTIVE: Assessing the knowledge levels of primary care physicians in antenatal aare 
holds vital importance in ensuring a healthy pregnancy and childbirth process. Equipping 
primary care physicians with up-to-date and accurate information, ensuring their adherence to 
standardized antenatal care protocols, and enabling early detection of potential pregnancyrelated complications have the potential to positively impact pregnancy outcomes worldwide. 
This study aims to determine the knowledge levels of primary healthcare practitioners in the 
field of antenatal care and develop improvement strategies.
MATERIALS AND METHODS: The study was conducted as a cross-sectional survey between 
March and May 2023, involving a total of 270 primary care physicians and family medicine 
specialists actively practicing in family health centers located in the Anatolian side of Istanbul 
province, Turkey. The survey consisted of a total of 43 questions, comprising 17 questions 
regarding sociodemographic characteristics and 26 questions assessing the level of knowledge 
in antenatal care.
RESULTS: Among the total of 270 participants in the study, 39.3% (n=106) were Family 
Medicine Specialists, 35.9% (n=97) were Primary Care Physicians, and 24.8% (n=67) were 
Primary Care Physician Assistants. Statistical analyses conducted in this study revealed a 
significant difference between Family Medicine Specialists and Primary Care Physicians, 
indicating that specialists had a higher level of knowledge. The study also demonstrated a 
significant relationship between the frequency of attending training or seminars on antenatal 
care and the level of knowledge in antenatal care. Furthermore, a statistically significant 
difference was found in the level of knowledge in antenatal care between participants who had 
read the Pregnancy Care Management Guidelines and High-Risk Pregnancy Management 
Guidelines, compared to those who had not. However, there was no significant correlation 
found between the rate of correctly answering the survey questions used to assess the level of 
knowledge in antenatal care and the daily number of patients monitored/examined, the average 
number of pregnant women followed annually, or the year of graduation from Medical School.
CONCLUSION: The study highlights the importance of specialized training in antenatal care 
for primary care providers. Additionally, it is crucial to establish programs for regular 
dissemination and updates of guidelines among primary healthcare professionals in the field of 
antenatal care. Online platforms, training workshops, and collaboration with 
obstetricians/gynecologists can contribute to enhancing the level of knowledge in antenatal care 
among primary healthcare practitioners.
KEYWORDS: "prenatal care", "antenatal care" , "primary care physicians" , "maternal and 
child health services"