Gündelik yaşamda zaman algısı ve nesneleşen özne
Perception of time everyday life and the objectified subject
Yazar: ESRA POLAT
Danışman: PROF. ADİLE FEYZA ÖZGÜNDOĞDU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Gündelik yaşam, bireyin hayat düzenini oluşturduğu, eylemlerini belirli zaman dilimi içinde gerçekleştirdiği hareketlilikten oluşmaktadır. Bu hareketlilik ev ortamında, iş hayatında ve boş zamanlarda yapılan aktiviteleri kapsamaktadır.
Gündelik yaşamdaki krizlerin etkisiyle öznede izolasyon süreci hakim olmuştur. Bu krizler ise beklenmedik durumun ortaya çıkması ve planlanmış bir aktivitenin engellenmesi durumunu akıllara getirmektedir. Çalışma raporunda anlatılmak istenen, beklenmedik kriz olarak görülen pandemi ve bunun beraberinde gelen 'izole' olma sürecidir. Bu sürecin kişiye psikolojik olarak etkisi ifade edilmiştir. Bundan dolayı bireyin, kendini özne gibi hissetmemesi durumu söz konusudur. Pandemi, can kayıplarını, ekonomik krizleri, iş kayıplarını, eğitim ve sosyal hayatı vs. etkileyerek insan hayatında unutulmayacak izler bırakmıştır. Bu doğrultuda, pandeminin getirdiği yeni düzen, sıradan olan gündelik yaşamı değiştirmiştir. Bu durum insanların evlerinde daha çok vakit geçirmesini gerektirmiştir. Evde sürekli kalan ve sosyalleşemeyen bireyin kendine karşı ve çevresine karşı yabancılaşması incelenmiştir. Nesnelere kişilik özelliği yükleyerek sosyalleşme çabasının giderilmesi beklenmiştir. Evde bulunan gündelik kullanım nesneleri hem kişinin kendi ruh halini ifade etme aracı olmuş hem de aile bireylerinin nesnelerde vücut bulması o an ki psikolojinin etkisini açıklanmasında etkili olmuştur.
Nesne, duyular ile algılanabilen, zaman içinde somut varlığı olan, bilincin ayırt ettiği sürece öznede yer alan bir kavramdır. Nesneye bakış, öznenin onu belirlemesi ve ona anlam katması ile oluşmaktadır. Özne ilk olarak nesneyi algılamasıyla ona anlam vermektedir, böylece aralarındaki ilişki açığa çıkmaktadır. Ancak bu anlam, öznenin önyargılarını, deneyimlerini nesneye atfederek nesne ile ilişki kurması ile gerçekleşmektedir. Bu sayede öznenin yüklediği anlamlar sayesinde nesne, öznenin zihinsel dünyasında bir varlık kazanmaktadır. Böylece kişilerin nesneye bakış açıları onlara yüklediği anlamlardan dolayı kişiden kişi değişiklik gösterebilmektedir.
Önceliklerin değiştiği, hayata karşı anlam aramanın ve yeni ilişkilerin doğması bu çalışma raporunun çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu krizler ve izolasyon süreci ise öznede zaman algısının değişmesine yol açmıştır. Zaman algısının da değişime uğramasıyla özne kendini nesnede var etmektedir. İzolasyon süreci ardından gündelik yaşam eski haline dönmüş ve birey, kendini nesnede var etmemiştir.

Anahtar sözcükler: Özne, Benlik, Nesne, Gündelik Yaşam, Zaman Algısı.

Abstract:
Everyday life consists of the movements through which an individual establishes their daily routine and carries out their actions within a specific time frame. This mobility encompasses activities in the home environment, work life, and leisure time.
As a result of crises in everyday life, a process of isolation dominates the individual. Thesecrises bring to mind the occurrence of unexpected situations and the obstruction of planned activities. The focus of this study report is the unexpected crisis perceived as a pandemic and the subsequent process of 'isolation'. The psychological impact of this process on the individual is expressed. Consequently, the individual may not feel like a subject. The pandemic has left unforgettable marks on human life by affecting the loss of lives, economic crises, job losses, education, social life, and more. In this regard, the new order brought about by the pandemic has changed ordinary daily life. This situation has required individuals to spend more time at home. The alienation of individuals who constantly stay at home and cannot socialize with themselves and their surroundings has been examined. Assigning personality traits to objects has been expected to satisfy the individual's efforts to socialize. Everyday objects at home have become both a means for individuals to express their own mood and effective in explaining the influence of the current psychology by embodying the family members in the objects.
An object is a concept that can be perceived by the senses, has a concrete existence over time, and is present in the subject's consciousness. The gaze towards an object occurs as the subject determines it and imbues it with meaning. The relationship between them emerges when the subject first perceives the object and attributes meaning to it, thus occurring. However, this meaning is realized through the subject establishing a relationship with the object by attributing their biases and experiences to it. In this way, thanks to the meanings assigned by the subject, the object gains existence in the subject's mental world. Thus, individuals' perspectives on objects can vary from person to person due to the meanings they attribute to them.
The change in priorities, the search for meaning in life, and the emergence of new relationships form the starting point of this study report. These crises and the process of isolation have led to a change in the subject's perception of time. With the change in time perception, the subject establishes their existence in the object. After the process of isolation, everyday life returned to its former state, and the individual did not establish their existence in the object.

Keywords: Subject, Self, Object, Everyday Life, Time Perception,