Çağdaş Türk  sanatında  mekan algısına toplu bir bakış
An overall  look  at the space perceptions  in modern Turkish painting art
Yazar: SOHBET KARAKAŞ
Danışman: PROF. BALKAN NACİ İSLİMYELİ
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Felsefe = Philosophy ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
ÇAĞDAŞ TÜRK SANATINDA
MEKAN ALGISINA TOPLU BİR BAKIŞ
ÖZET
Çağdaş Türk resminin gelişim aşamasında mekan
algılamalarının doğru değerlendirilmesi için Tarihsel gelişim
sürecinde resim sanatının mekân algılamalarına bakış
uygulamalarındaki değişimi dikkate almak uygun görülmüştür.
`?Çağdaş Türk Resim Sanatında Mekan Algılamalarına Toplu Bir
Bakış?? kapsamında sanatçıların Türk resim sanatına ne gibi katkıda
bulundukları ve Türk sanatını ne şartlarda, nereye taşıdıklarını
incelemek, çağdaşlaşmaya olan etkilerini anlamak bakımından
açıklayıcı olacaktır. `?Türk Resminde Batılılaşma Öncesi Mekan
Algısının Gelişimi??, isimli ikinci bölümde mekan ve mekan algısı
kavramlarının tanımları yapılarak doğu ve batı sanatını genel ve kısa
bir anlatım şeklinde ele alıp, toplumların düşünce, kültürel, sosyal,
yapısındaki değişimlerin resim sanatına yansıması, çağdaş resim
aşamalarına geçiş süreçleri değerlendirilmiştir. Batılılaşma sürecine
geçmeden önce Çağdaş Türk resim sanatında değerlerinden
faydalanılan minyatür sanatının, doğru değerlendirilebilmesi, özgün
yapısının anlaşılması yeni değerlerin anlamlandırılması için detaylı bir
araştırma gerekli görülmüştür. Asırlarca çok bakışlı yüzeysel mekan
anlayışı ile devam eden Türk sanatı 18. yüzyıldan itibaren batılılaşma
hareketlerinin sonucunda mekan anlayışını değiştirerek günümüze
kadar gelen ve çağdaş Türk Sanatı olarak bilinen süreci ortaya
çıkarmıştır. Araştırmamızda yer alan `?Türk resminde batılılaşma??
başlıklı üçüncü bölümde batılılaşma sürecinde değişen mekan
algılamalarının çağdaş Türk resmine etkileri araştırılmıştır. Tuval
ii
yüzeyinde mekanın ortaya çıkarılması Sanatçının kişisel bakış açısıyla
ve sanatçının içinde bulunduğu dönemin estetik kaygılarının
etkinliğiyledir. Sanatçı dış dünyanın verilerini içsel bakış açısıyla, kendi
değerleriyle birleştirerek biçim kazandırır ve mekansal düzenlemesini
yapar. Bu yüzden mekanın ortaya çıkarılması sanatçıyı içinde
bulunduğu zamanla hesaplaşma zorunda bırakan bir problem
olmaktadır. `?Çağdaş Türk Resminde İç hesaplaşma ve Mekan
Algısında Dönüşümler?? isimli dördüncü bölüm bu bağlamda çağın
Türk sanatçılarının sanat anlayışlarını değişen yönleriyle birlikte ele
alıp Çağdaş Türk resim sanatında mekan algısının dönüşümü
araştırılacaktır.



Anahtar Kelimeler; mekan, algı, Türk Resmi

Abstract:
AN OVERALL LOOK AT THE SPACE PERCEPTIONS
IN MODERN TURKISH PAINTING ART
ABSTRACT
It was deemed suitable to take into account the change of
painting art on looking at space perceptions in the Historical
development process for the correct evaluation of space perceptions in
the development process of Modern Turkish painting. Examining how
the artists have contributed to Turkish painting art and to which point
they have taken the Turkish art under which conditions within the
scope of ?An Overall Look at the Space Perceptions in Modern
Turkish Painting Art? shall be informative with regards to understand
their effect on modernization. In the second chapter titled as
?Development of Space Perception in Pre Westernization Turkish
Painting?, eastern and western art were handled as a general and brief
explanation, reflection of changes in the mental, cultural, social
structures of the societies on painting art and transitional periods to
modern painting phases were evaluated by making the definitions of
the concepts of space and space perception. A detailed research was
deemed necessary to properly assess and understand the unique
structure of miniature art whose values was benefited in Modern
Turkish painting before passing to westernization process. Turkish art,
which had continued with multi-sighted superficial space perception
for centuries, brought about the process known as modern Turkish Art
which has reached our day by changing the space perception as a
result of the westernization moves since 18th century. In the chapter
three of our research named as ?westernization in Turkish painting?,
iv
the effects of the space perceptions changed in the westernization
process on modern Turkish painting were researched. Making the
space recognizable on the canvas is the result of personal aspect of the
Artist and aesthetic concerns of the period the artist lives in. The artist
combines the data of outer world with his/her own inner aspect and
values and give them a shape and makes his/her space modification.
Therefore, making the space reveal becomes a problem which puts the
artist in a position to reckon with the era he/she lives in. The fourth
chapter titled as ?Internal Feud and Transformations in the Space
Perception in Modern Turkish Painting?, shall process the art
approaches of the period?s Turkish artists together with the changing
ways and the transformation of the space perception in Modern
Turkish art shall be researched.



Key words: space, perception. Turkish painting