İnternetteki web sitelerinin doğum kontrol yöntemleri ile ilgili içerdikleri bilgilerin doğruluğu ve yeterliliği /
Yazar: DİLARA POLAT KANTAR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç:Bu çalışmada KOK, enjektabl kontraseptifler, RIA, kondom, cilt altı implant
korunma yöntemleri hakkında internet üzerinden ulaşılabilen web sitelerindeki bilgilerinin
doğruluğu ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem:Türkiye'de en çok kullanılan 3 arama motoru Google, Bıng, Yandex
kullanılmıştır. Her arama motorunda doğum kontrol yöntemleri,doğum kontrol hapı,
doğum kontrol iğnesi,kondom,prezervatif,spiral,cilt altı implant kelimeleri ayrı ayrı
yazılarak taranmıştır. Taramada arama motorlarının ilk 5 sayfa yenilenerek sonuçlanan
internet siteleri incelenmiştir. Anahtar kelimelerimizle ilgili çıkan bilgiler etki
mekanizması,kullanım kuralları, avantajlar, dezavantajlar, yan etki, kontraendikasyonları
başlıkları ile incelenmiştir.Ayrıca sitelerin güncelleme tarihi içerip içermediği, ilgili görsel
olup olmadığı, site yöneticisinin belli olup olmadığı, kişileri sağlık kuruluşuna yönlendirip
yönlendirmediği açısındanda tarandı. Bilgiler,Sağlık Bakanlığının Ulusal Aile Planlaması
Rehberi ve Dünya Sağlık Örgütünün 2022 yılı yayımlanan Aile Planlama Kılavuzuna göre
değerlendirilmiştir.
Bulgular:Bu çalışmada KOK'la ilgili 58 site, enjektabl kontraseptiflerle ilgili 58 site, RIA
ile ilgili 57 site, kondom ile ilgili 49, cilt altı implant ile ilgili 39 site incelenmiştir.Sitelerin
yarısından fazlasında güncelleme tarihi bulunmamaktaydı. Sitelerin yarısından fazlası
görsel içermekteydi. Sitelerin büyük çoğunluğu kişileri sağlık kuruluşuna
yönlendirmekteydi. En çok RIA ile ilgili bilgi veren sitelerin yöneticisi sağlıkçıydı(%44).
Sitelerdeki bilgiler çoğunlukla doğruydu, yanlış bilgiler az olmakla beraber vardı, eksik
bilgilerde mevcuttu. Yöneticisi belli olmayan sitelerde en çok RIA'nın kullanım
kurallarından bahsedilmekteydi(%100), en çok bahsedilmeyen kondomun
kontraendikasyonuydu(%100), en çok yanlış bilgi enjektabl kontraseptiflerin kullanım
kurallarındaydı, en çok eksik bilgi KOK'ların kullanım kurallarındaydı(%91). Yöneticisi
sağlıkçı olan sitelerde bilgiler çoğunlukla doğruydu. Çok az miktarda yanlış bilgi olup,
eksik bilgilerde bulunmaktaydı. Yöneticisi sağlıkçı olan sitelerde en çok KOK'ların etki
mekanizmasından bahsedilmekteydi(%100), en fazla yanlış bilgi enjektabl
kontraseptiflerin kullanım kuralları hakkındaydı(%11). Yöneticisi sağlıkçı olmayan
sitelerde en çok cilt altı implantın etki mekanizmasından bahsediyordu(%100), en çok
yanlış bilgi yüzde olarak RIA'nın kontraendikasyonlarındaydı(%20), en çok eksik bilgi
içerenlerde KOK'ların kontraendikasyonları(%100), enjektabl kontraseptiflerin
avantajları(%100) ve cilt altı implantın yan etkilerindeydi(%100).
Sonuç:İnternet sitelerindeki hormonal doğum kontrol yöntemleri,kondom,RİA,cilt altı
implantlar ile ilgili içerdikleri bilgiler genel çoğunluğu doğru olup,az miktarda yanlış
bilgiler içermekteydi. Eksik bilgiler de bulunmaktaydı.
Anahtar kelime:kontraseptif,internet,doğum kontrol yöntem

Abstract:
Aim:In this study, it is aimed to evaluate the accuracy and reliability of the information
available on websites regarding hormonal contraceptive methods, such as combined oral
contraceptives (COCs), injectable contraceptives, IUDs, condoms, and subdermal
implants.
Materials and Methods :Three widely used search engines in Turkey—Google, Bing,
and Yandex—were utilized. In each search engine, terms related to birth control methods
such as "birth control pill," "birth control injection," "condom," "IUD," "spiral," and
"subdermal implant" were searched separately. Websites appearing in the first five pages
of each search engine were reviewed. The keywords were analyzed for the information
related to the mechanism of action, usage instructions, advantages, disadvantages, side
effects, and contraindications. Additionally, the analysis included whether the websites
had a recent update date, contained relevant visuals, had a known site administrator, and
whether they directed users to health institutions. The information was evaluated based on
the National Family Planning Guide by the Turkish Ministry of Health and the 2022
Family Planning Guidelines published by the World Health Organization.
Results:In this study, 58 websites related to COCs, 58 sites related to injectable
contraceptives, 57 sites related to IUDs, 49 sites related to condoms, and 39 sites related to
subdermal implants were examined. More than half of these websites did not have a recent
update date. More than half of the websites included visuals.The vast majority of the
websites directed users to health institutions. The most IUD data included websites were
administered by health professionals(%44). The information on the websites was mostly
accurate however there was very few incorrect information and missing pieces. On the
sites without an identified administrator, the usage instructions were mostly mentioned
(%100), the least mentioned was the contraindications of condoms(%100), the most
incorrect information was about the usage instructions of injectable contraceptives and the
most missing information was about IUD usage instructions (%91). On the websites
administered by health professionals, mostly mentioned the mechanism of action of the
COCs (%100) and the most incorrect information was about the usage instructions of
injectable contraceptives (%11). On the websites not administered by health professionals,
mostly mentioned part was the mechanism of action of subdermal implants(%100), the
most incorrect information percentage was the contraindications of IUD(%20), the most
missing information was about the contraindications of COCs(%100), advantages of
injectable contraceptives(%100) and the side effects of subdermal implants (%100).
Conclusion:Information on hormonal birth control methods such as condoms, IUDs, and
subdermal implants on the internet is generally accurate, with few incorrect or missing
information.
Key words:birth control method,ınternet,contraception