Mobil haber uygulamalarının kullanılabilirliği ve tercih sebeplerinde kullanılabilirliğin etkisi
The usability of mobile news applications and the impact of reasons for preference
Yazar: BURCU UTKU
Danışman: DOÇ. DR. SEHER BAŞLIK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışmada mobil haber uygulamalarının kullanılabilirliği değerlendirilmiş olup, kullanıcıların tercih sebeplerinde kullanılabilirliğin etkisi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre mobil haber uygulamalarının daha iyi bir deneyim sunması adına önerilerde bulunulmuştur. Çalışmanın kapsamı, amacı dahilinde en çok tercih edilen HaberTürk, Hürriyet, Milliyet, Sözcü ve Sabah gazetelerinin mobil haber uygulamalarını araştırmaya dahil etmek, erişim kolaylığı, gezinme kolaylığı, kullanım kolaylığı, tasarım ve tercih faktörlerine göre bu uygulamaların kullanılabilirlik değerlendirmesini yaparak, kullanıcı tercihlerine, mobilden haber okuma alışkanlıklarına, mobil internette geçirilen süre ve uygulama hakkındaki olumsuz fikirlere olan ilişkini değerlendirmektir.

Bu çalışmada veri toplama aracı olarak, literatürde CSUQ (Computer System Usability Questionnaire) anketinin Türkçe'leştirilmiş versiyonu ile Çakmak ve diğerleri (2011) tarafından hazırlanan "Web Sitesi Kullanılabilirlik Ölçeğinin Geliştirilmesi" adlı çalışmadaki kullanılabilirlik faktörler ve bu faktörler için kullanılan anket soruları referans alınarak, mobil haber uygulamalarına yönelik anket soruları hazırlanmıştır. Anket, söz konusu olan uygulamaların kullanıcısı olan 256 kişiye uygulanmıştır. Kullanıcılar hakkında demografik bilgiler elde etmek amacıyla
7 soru, 27 soruluk 5'li likert tipi ölçek ile 3 soruluk açık uçlu soru kullanıcılara yöneltilmiştir. Anket maddeleri kendi içinde gezinme kolaylığı, erişim kolaylığı, kullanım kolaylığı ve tasarım bölümlerinden oluşmaktadır. Elde edilen anket verileri SPSS programı ile işlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesi sürecinde, değişkenlerin arasındaki ilişkilerin araştırılmasında Ki-kare analizi, faktörlerin açıklanmasında açımlayıcı faktör analizi ve faktörlerin güvenirliliğinin sınanması amacıyla Cronbach's Alpha güvenirlilik katsayısı hesaplaması uygulanmıştır. Faktörlerin olumlu ya da olumsuz yönlerine göre kullanıcıların kullandığı mobil haber uygulamasının anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Bu programdan elde edilen sonuçlara göre, değerlendirmeye tabi tutulan uygulamaların
gezinme kolaylığı, erişim kolaylığı, kullanım kolaylığı ve tasarım faktörleri ile tercih edilme sebepleri üzerinde anlamlı bir ilişki vardır. Aynı zamanda saptanan faktörler ve bu faktörleri açıklayan yargılar mevcut haliyle ya da genişletilerek sonraki çalışmalarda kullanılabilir.

Abstract:
In this study, the usability of mobile news applications is evaluated and the impact of usability on preference of users is investigated. According to the results gathered, suggestions are made in order to provide a better experience of mobile news applications. In the scope of the study, we aim to designate the user preferences and evaluate the usability of mobile news applications depending on ease of access,
navigation and usage, reading habits of mobile news, the time spent on the mobile internet, and the impact on the negative ideas about applications by incorporating the mobile news applications of Habertürk, Hürriyet, Milliyet, Sözcü and Sabah newspapers which are the most preferred applications in this category. As data collection tool, a questionnaire is prepared by using the Turkish version of
the Computer System Usability Questionnaire (CSUQ) and questions are adapted for mobile news applications from the questionnaires used for the usability factors in the study called "Improvement of Web Site Usability Scale" presented by Çakmak and others (2011). The questionnaire is conducted to 256 people who are using the mentioned mobile news applications. In order to obtain the demographic information about the participants, 7 questions are asked. Also 27 questions measured on a 5-point likert scale and 3 open ended questions are used. The questionnaire consists of the questions about design of the application, ease of navigation, access and usage.
The obtained questionnaire data is processed by using SPSS program. In the evaluation of the data, Chi-square analysis of the relationships between variables, explanatory factor analysis in explaining the factors and reliability of the factors in investigating relations between variables are used and Cronbach's Alpha reliability coefficient calculation is applied with intent to measure the reliability of the factors.
Kruskal Wallis test is applied to designate whether the mobile news application used by the users differed significantly according to the positive or negative aspects of the existing factors. According to the results obtained, ease of navigation, access, usage and design factors of the analyzed applications have a meaningful relationship with reasons for preference. The factors determined and the judgements explaining these factors also can be used for future studies as it stands or in a more detailed way.