Atık mermer ve alüminyum hidroksit kullanarak refrakter çimento üretimi
Production of refractory cement using marble waste and aluminium hydroxide
Yazar: TANER KAVAS
Danışman: PROF. DR. GÜNER ÖNCE
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
IV ÖZET Refrakter çimento üretiminde kullanılan ana hammaddeler CaO ve AI2O3 içeren hammaddelerdir. Ancak, bu hammaddelerin oldukça temiz olması istenilir. Hammaddelerin özellikle demir ve alkalilerce çok fakir olması gereklidir. Bu nedenle oldukça az sayıdaki hammadde yataklarından hammadde temini sağlanabilir. Mevcut temiz yatakların rezervleri gün geçtikçe azalmakta veya temiz hammadde için daha fazla sayıda proses devreye girmekte, dolayısıyla da üretim maliyetleri artmaktadır. Bu çalışmada, yukarıda bahsedilen bilgilerin doğrultusunda temiz hammadde arayışına gidilmiş ve CaO kaynağı olarak Afyon bölgesi mermerlerinin üretiminde açığa çıkan ve çevremizi kirleten mermer atıkları, AI2O3 kaynağı olarak da alüminyum metali üretiminde açığa çıkan bir ara ürün olan Al(OH)3 kullanılmıştır. Ayrıca, kullanılan bu hammaddelerden birincisi (mermer atığı) bir atık ve çevreyi kirleten bir malzeme olduğundan ve diğer hammadde olan alüminyum hidroksit bir ara ürün olduğundan üretim maliyetleri aşağıya çekilmiştir. Mermer atığı ve alüminyum hidroksitten oluşan hammaddelere ilk olarak cevher hazırlama işlemleri uygulanmış ve istenilen özelliklere uygun nitelikte hammaddeler elde edildikten sonra çeşitli karışım oranlan ile reçeteler hazırlanmıştır. Hazırlanan reçeteler ısıl işlemlerden geçirildikten sonra yüksek alüminah refrakter çimento klinkeri üretilmiştir. Elde edilen klinker öğütülmüş ve yüksek alüminah refrakter çimento üretimi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen çimentoya standart testler ve deneyler yapılarak bulunan değerler piyasaya arz edilmiş olan refrakter çimento ürünlerinin değerleriyle karşılaştınlmıştır. Karşılaştırma sonucunda elde edilen değerler incelendiğinde orijinal çimento örneklerinin verdiği değerlerin sağlandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Refrakter çimento, CA çimentosu, Alüminah çimento.

Abstract:
V SUMMARY The materials containing CaO and AI2O3 are the main raw materials in production of refractory cement. However, these materials should be pure. It has been particularly asked to be poor in iron and alkalis. For that reason, the pure materials can be obtained from only a few deposits. The production costs have increased as a result of decrease in pure deposit reserves at present or increase in number of process to get pure materials. In this study, pure materials were searched in the light of information given above and as a CaO source marble waste which pollutes the environment and comes out in the production of marbles in Afyon and its surrounding, and Al(OH>3, which is a sub- product obtained during the production of aluminium metal, was used as a source of Al(OH)3. Production costs have been decreased because one of the raw materials is a waste material (marble wastes) which pollutes the environment and another one is a aluminium hydroxide which is a sub-product. First of all, ore preparation process were applied to raw materials composed of marble wastes and aluminium hydroxide and after obtaining raw materials which contains required properties recipes including several number of mixtures were prepared. High aluminium refractory cement clinker was produced after cooking process of these recipes. High aluminium refractory cement was produced by grinding clinker produced. This cement was applied to the high aluminium refractory cement standard tests and experiments. The results were compared to the results of cement samples which were produced by high aluminium refractory cement. When the result of this comparison is evaluated the values of original cement samples of the well-known international CA cement factories were obtained. Key words: Refractory cement, CA cement, Aluminium cement.