Yetişkinlerde maneviyatın erteleme davranışı ve yetersizlik duygusuyla ilişkisi
The relationship between spirituality, procrastination behavior and feelings of inadequacy in adults
Yazar: HİLAL SENA TEKE
Danışman: DOÇ. DR. SEMA YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Genel erteleme = General procrastination

Özet:
Bu çalışma, yetişkin bireylerde erteleme davranışı ile yetersizlik duygusu arasındaki ilişkiyi ve maneviyatın bu ilişki üzerindeki rolünü araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma nicel desenli ve ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, yaşları 18 ile 60 arası değişen 600 gönüllü kadın ve erkek katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler, katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin kişisel bilgi formu, Maneviyat Ölçeği, Genel Erteleme Davranışı Ölçeği ve Yetersizlik Duygusu Ölçeği ile Google forms anket yöntemi vasıtasıyla 2023 Aralık-2024 Ocak ayları arasında online olarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizlerini yapmak için SPSS v. 21 istatistik programı kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U testi, Pearson korelasyon analizi, aracı değişken analizi için basit ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Aracı değişken analizi Hayes'in process macro SPSS eklentisi ile yürütülmüştür. Araştırma sonucunda yetişkin bireylerde genel erteleme davranışı ile maneviyat arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların maneviyat düzeyi arttıkça erteleme davranışı azalmaktadır. Benzer şekilde genel erteleme ile maneviyat alt boyutlarından manevi başa çıkma, manevi yaşantı, manevi hoşnutluk, aşkınlık, anlam arayışı ve bağlantı arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.  Yetersizlik duygusu ile maneviyat arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bununla birlikte maneviyat, erteleme davranışını anlamlı düzeyde yordamakta ve erteleme davranışını % 5.3 açıklamaktadır. Katılımcıların maneviyat düzeyi arttıkça yetersizlik duygusu azalmaktadır. Benzer şekilde yetersizlik duygusu ile maneviyat alt boyutlarından manevi başa çıkma, manevi yaşantı, manevi hoşnutluk, aşkınlık, anlam arayışı ve bağlantı arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte maneviyat, yetersizlik duygusunu anlamlı düzeyde yordamakta ve yetersizlik duygusunu % 6.1 açıklamaktadır. Yetersizlik duygusu ile genel erteleme davranışı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların erteleme davranışı arttıkça yetersizlik duygusu da artmaktadır. Maneviyat ile erteleme davranışı arasındaki ilişkide yetersizliğin aracılık rolü anlamlı ancak kısmen aracılık ettiği bulunmuştur. Buna bağlı olarak maneviyat ve yetersizlik duygusunun birlikteliği, erteleme davranışını % 15.8 açıklamaktadır. Sosyodemografik özellikler ile Maneviyat Ölçeği ve alt ölçeklerinde, Genel Erteleme Davranışı Ölçeği ve Yetersizlik Duygusu Ölçeği arasında anlamlı düzeyde farklılıkların olduğu görülmekle birlikte bazı bağımsız değişkenler ile anlamlı düzeyde farklılıkların olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the relationship between procrastination behavior and feelings of inadequacy among adults, as well as the role of spirituality in this relationship. The research was designed using a quantitative and correlational survey method. The sample consisted of 600 voluntary male and female participants, aged between 18 and 60. Data were collected online via Google Forms between December 2023 and January 2024, using a personal information form for demographic characteristics, the Spirituality Scale, the General Procrastination Behavior Scale, and the Inadequacy Scale. SPSS v. 21 statistical software was utilized for data analysis. Independent sample t-tests, one-way ANOVA, Kruskal-Wallis tests, Mann-Whitney U tests, Pearson correlation analysis, and simple and multiple regression analyses for mediator variable analysis were employed. Mediator variable analysis was conducted using Hayes' Process Macro SPSS extension. The study found a significant negative relationship between general procrastination behavior and spirituality among adult individuals. As participant's levels of spirituality increased, their procrastination behavior decreased. Similarly, significant negative correlations were found between general procrastination and the sub-dimensions of spirituality, including spiritual coping, spiritual experience, spiritual satisfaction, transcendence, meaning-seeking, and connection. A significant negative relationship was also identified between feelings of inadequacy and spirituality. Moreover, spirituality was found to significantly predict procrastination behavior, explaining 5.3% of the variance. As participant's levels of spirituality increased, their feelings of inadequacy decreased. Likewise, significant negative correlations were found between feelings of inadequacy and the sub-dimensions of spirituality, including spiritual coping, spiritual experience, spiritual satisfaction, transcendence, meaning-seeking, and connection. Spirituality significantly predicted feelings of inadequacy, explaining 6.1% of the variance. A significant positive relationship was found between feelings of inadequacy and general procrastination behavior. As participant's procrastination behavior increased, so did their feelings of inadequacy. The mediating role of inadequacy in the relationship between spirituality and procrastination behavior was found to be significant, though partial. Consequently, the combination of spirituality and feelings of inadequacy explained 15.8% of procrastination behavior. While significant differences were observed between sociodemographic characteristics and the Spirituality Scale, its subscales, the General Procrastination Behavior Scale, and the Inadequacy Scale, no significant differences were found with certain independent variables.