İş tatmini ve iş performansının, işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde eleştirel düşüncenin aracı rolü: Finans sektöründe bir araştırma
The intermediary role of critical thinking in the impact of job satisfaction and job performance on intent to leave the job: A research in finance sector
Yazar: RAHİME ÖZLEM BAYSAL
Danışman: PROF. DR. YAHYA FİDAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son günlerde tüm kurumların vizyon, misyon, stratejik hedeflerinin arasında sıklıkla kullanılan sürdürülebilirlik, değişim, dönüşüm kelimeleri görülmektedir. Tüm bu kelimelerin aslında odağında var olan olmazsa olmaz ise, kurumları geleceklerine taşıyarak varlıklarını sürdürecek olan çalışanlarıdır.

Çalışanların iş tatminini arttırarak, performanslarını yükseltmek ve aidiyet duygusu yaratarak işten ayrılmalarını önleyebilmek ise kurumların faaliyetlerini sürdürebilmelerinin ilk şartı olmakla birlikte akla gelen ilk şey ise bu tür çalışanların nasıl bir profile sahip olmaları gerektiğidir. 

Bu çalışma ise finans sektörü çalışanlarında işten ayrılmayı etkileyen faktörlerden iş tatmini ve iş performansı üzerinde eleştirel düşüncenin aracı rolünü inceleyen araştırma sonuçlarını kapsamaktadır. Araştırmaya bankacılık ve finans sektöründe görev yapan 1.267 kişi katılmıştır. Araştırma anket esasına dayalı kesitsel bir araştırmadır. Ankette demografik sorular ile birlikte Eleştirel Düşünce Ölçeği, İş Performansı Ölçeği, Minnesota İş Tatmini Anketi ile İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama süreci yaklaşık 9 ay sürmüş ve 15.05.2021'de tamamlanmıştır.

Çalışmada anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, banka ve finans sektörü çalışanlarında beyaz yakalı iş görenlerin iş performanslarını kendilerinin değerlendirmeleri istendiğinde objektif davranmaktan uzak oldukları gözlenmekle birlikte, iş tatmininin, işten ayrılma niyetinin ortaya çıkmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde, eleştirel düşüncenin aracı rolünün olduğu da tespitler arasındadır.

Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünce, İş Performansı, İş Tatmini, İşten Ayrılma Niyeti

Abstract:
Sustainability, change and transformation words are frequently used among the vision, mission and strategic goals of all institutions in recent days. In fact, in the focus of all these words, exists the employees, who will carry the institutions to their future and continue their existence.

Increasing the job satisfaction of the employees, increasing their performance and creating a sense of belonging and preventing them from leaving the job is the first condition for the institutions to continue their activities, but the first thing that comes to mind is what kind of profile such employees should have.

This study covers the results of research examining the mediating role of critical thinking on job satisfaction and job performance, which are among the factors affecting turnover in bank and finance sector employees. 1,267 people working in the banking and finance sector participated in the research. The research is a cross-sectional research based on a questionnaire. Critical Thinking Scale, Job Performance Scale, Minnesota Job Satisfaction Questionnaire and Intention to Leave From Job Scale were used in the questionnaire together with demographic questions. The data collection process took approximately 9 months and was completed on 15.05.2021.

Significant results were obtained in the study. According to the results of the research, although it is observed that white-collar employees in banks and finance sector employees are far from being objective when asked to evaluate their job performance, it has been concluded that job satisfaction is effective in the emergence of intention to leave. In addition, it is also among the findings that critical thinking has a mediating role in the effect of job satisfaction on intention to leave.

Keywords: Critical Thinking, Job Performance, Job Satisfaction, Intention to Leave