Uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin dijital yeterlikleri
Digital competencies of teachers in remote education process
Yazar: JİYAN TOPTANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM SÜNKÜR ÇAKMAK
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Diyarbakır İli içerisinde Kayapınar, Bağlar, Sur ilçelerinde bu-lunan resmi ve özel okullarda görev yapmakta olan lise öğretmenlerinin dijital yeterliklerinin farklı değişkenler açısından araştırılarak karşılaştırılması, öğretmenlerin dijital yeterlik du-rumlarının ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde Diyar-bakır İli merkez ilçelerinden Kayapınar, Bağlar ve Sur ilçelerinde lise düzeyinde görev ya-pan 213 öğretmen araştırmaya dahil edilmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araş-tırmada veriler daha önce bir yüksek lisans tezinde geliştirilen ''Öğretmen Dijital Yeterlik Ölçeği'' ile elde edilmiştir. Ölçek, 6 boyut (problem çözme, etik, veri okuryazarlığı, iletişim ve iş birliği, güvenlik, dijital içerik üretimi) 46 maddeden oluşmakta ve toplam varyansın %71,967'sini belirtmektedir. 
Araştırmada veriler, SPSS-22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen ve-riler arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü belirleyebilmek için pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen dijital yeterliği orta düzeyde tespit edilmiş-tir.  Okul türü değişkenine göre öğretmen dijital yeterliği incelendiğinde özel liselerde çalı-şan öğretmenlerin iletişim ve iş birliği konusunda yeterlik puanlarının resmi liselerde çalışan öğretmenlere göre daha anlamlı ve büyük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkeni-ne göre kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre dijital yeterlik puanı daha anlamlı ve büyüktür. Medeni hal değişkenine göre bekar öğretmenler evli öğretmenlere göre; problem çözme, iletişim ve iş birliği, dijital içerik üretimi hususlarında anlamlı ve büyük bir farka sahiptirler.  Yaş değişkeni incelendiğinde genç öğretmenler yaşça büyük öğretmenlere göre dijital içerik üretimi ve toplam ölçek puanında daha anlamlı ve büyük bir fark oluşturmuş-tur. Mesleki kıdem değişkenine göre meslekte yeni öğretmenler meslekte eski öğretmenlere göre problem çözme ve iletişim iş birliği konusunda daha etkindirler. Öğretmenlerin eğitim düzeyi ve çalıştıkları kurumda geçirdikleri sürenin dijital yeterlik düzeyi ile herhangi bir ilişkisi tespit edilmemiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate and compare the digital competencies of high school teachers working in public and private schools in the Kayapınar, Bağlar, and Sur districts of Diyarbakır Province from different variables, and to reveal the digital competency status of the teachers. In this context, 213 teachers working at the high school level in the central districts of Diyarbakır Province, specifically Kayapınar, Bağlar, and Sur districts, during the 2022-2023 academic year were included in the study. In this quantitative research, data were obtained using the "Teacher Digital Competence Scale," which was previously developed in a master's thesis. The scale consists of 46 items across six dimensions (problem-solving, ethics, data literacy, communication and collaboration, security, digital content creation) and accounts for 71.967% of the total variance. 

          Data were analyzed using the SPSS-22 program. To determine the direction and strength of the relationship between the obtained data, Pearson correlation analysis was applied. The research found that teachers' digital competence was at a moderate level. When examining teachers' digital competence based on the type of school, it was found that teachers working in private high schools had significantly higher scores in communication and collaboration compared to those working in public high schools. According to the gender variable, female teachers had significantly higher digital competence scores compared to male teachers. Based on marital status, single teachers had significantly higher scores than married teachers in problem-solving, communication and collaboration, and digital content creation. When examining the age variable, younger teachers had significantly higher scores in digital content creation and total scale scores compared to older teachers. According to the professional seniority variable, newly inducted teachers were more effective in problem-solving and communication and collaboration compared to experienced teachers. No relationship was found between teachers' educational level and the duration they spent at their institution and their level of digital competence.