Ankara'da faaliyet gösteren özel hastanelerde geri ödeme tercihlerinin değerlendirilmesi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on evaluation of reimbursement preferences in private hospitals in Ankara
Yazar: PELİN SENA ÇELEBİLER
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP ÇAKMAK BARSBAY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Özel sağlık kurumlarının finansal gelir kaynakları çeşitli unsurlardan oluşmaktadır. Bu
unsurlar arasında özel ve tamamlayıcı sağlık sigortaları, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve
anlaşmalı kurumlara kesilen faturalar bulunmaktadır. Hastaneler, sundukları hizmetlerin
karşılığını, çeşitli kurum ve kuruluşlarla yaptıkları anlaşmalar doğrultusunda belirli
sözleşmeler ve katsayılar üzerinden almaktadır. Bu çalışma, hastanelerin finansal açıdan
olumsuz etkilenebileceği harcamaları analiz ederek, bu harcamaların en aza indirilmesi için
uygulanabilir çözüm önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle medikal muhasebe
süreçleri çerçevesinde, özel sağlık sigortaları, tamamlayıcı sağlık sigortaları, anlaşmalı
kurumlar ve SGK ile yapılan sözleşme süreçlerinde tercih edilen ödeme yöntemlerini ve bu
tercihlere etki eden faktörleri incelemektedir. Ayrıca, ilaç ve sarf malzeme kullanımında
kayıpların önlenmesine yönelik stratejiler ile dış kaynak kullanımının avantaj ve dezavantajları
da araştırmanın odak noktalarından biridir. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara'daki özel
hastanelerin medikal muhasebe ve faturalandırma birimlerinde çalışan 10 yönetici ve personel
oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmış, katılımcılar
kartopu örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Toplanan
veriler, tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analizler sonucunda üç ana tema ve dokuz
alt tema belirlenmiştir. Ana temalar; "Kurumsal Anlaşmalarda Kurum Tercihi," "Sağlık
Hizmetlerinde Ödeme Sistemleri Reformu" ve "Sağlık Hizmetlerinde Harcamaların
Azaltılmasına İlişkin Stratejiler"dir. Alt temalar ise; "TTB-SGK Karşılaştırması," "TSS-ÖSS
Karşılaştırması," "HUV-TTB Karşılaştırması," "Hakkaniyetli Ödeme Sistemleri," "Esnek
Ödeme Sistemleri," "Kaynakların Optimize Edilmesi," "Jenerik veya Eşdeğer İlaçların Tercih
Edilmesi," "Dış Kaynak Kullanımı Yerine Kurumda Tetkik Hizmeti Sunumu" ve "Kaynak ve
İlaç Kullanımında Personel Eğitimi ile Verimliliğin Artırılması" olarak belirlenmiştir. Bu
araştırma, özel hastanelerin sürdürülebilirliğini artırmaya yönelik öneriler geliştirirken, sağlık
sektöründeki paydaşlara karar alma süreçlerinde rehberlik edecek bilgiler sunarak hem
literatüre hem de uygulamaya katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
Financial income sources of private health institutions consist of various elements. These
include private and supplementary health insurance, Social Security Institution (SSI) and
invoices issued to contracted institutions. Hospitals are compensated for the services they
provide through certain contracts and coefficients in line with their agreements with various
institutions and organizations. This study aims to analyze the expenditures that may negatively
impact hospitals financially and to develop feasible solutions to minimize these costs. In
particular, within the framework of medical accounting processes, the study examines the
preferred payment methods and the factors influencing these preferences in the contracting
processes with private health insurance providers, supplementary health insurances contracted
institutions and SSI. Additionally, it addresses strategies to prevent losses related to the use of
medicines and consumables, as well as the advantages and disadvantages of outsourcing,
which are focal points of the research. The study group consists of 10 managers and staff
working in the medical accounting and billing departments of private hospitals in Ankara. Data
were collected through semi-structured interviews, with participants selected via snowball
sampling, and interviews were conducted face-to-face. The collected data were analyzed using
thematic analysis. The analysis, identified three main themes and nine sub-themes. The main
themes are "Institutional Preference in Institutional Agreements," "Reform of Payment
Systems in Health Services" and "Strategies for Reducing Expenditures in Health Services".
The sub-themes are "TTB-SGK Comparison," "TSS-ÖSS Comparison," "HUV-TTB
Comparison," "Equitable Payment Systems," "Flexible Payment Systems," "Optimization of
Resources," "Preference for Generic or Equivalent Pharmaceuticals," "Provision of In-House
Examination Services Instead of Outsourcing," and "Increasing Efficiency in Resource and
Pharmaceuticals Use through Staff Training." This research aims to contribute to both the
literature and practice by offering insights to guide stakeholders in the health sector in their
decision-making processes while developing recommendations to enhance the sustainability
of private hospitals.