Eğitimcilerde siyasal sosyalleşme ve örgütsel muhalefetin incelenmesi
Examining political socialization and organizational dissent of educators
Yazar: ÖZGÜR TÜRK
Danışman: PROF. DR. SADIK KARTAL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eğitimcilerin siyasal sosyalleşmelerini ve örgütsel muhalefetlerini incelemektir. Ayrıca, eğitimin siyasal işlevi ve bu işlevin eğitim üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi de hedeflenmektedir. Yapılan taramalar sonucunda, Türkiye'de ve yurtdışında eğitimciler için uygun bir siyasal sosyalleşme ölçeği bulunamadığı için, öncelikle "Eğitimciler için Siyasal Sosyalleşme Ölçeği" adlı yeni bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Örgütsel muhalefeti ölçmek için ise, Kassing (1998) tarafından geliştirilen ve Ergün ve Çelik (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan örgütsel muhalefet ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Isparta ilinde görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenlerden oluşmaktadır. Basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 596 kişilik bir örneklem grubuyla araştırma gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde siyasal sosyalleşme ve örgütsel muhalefet ölçekleri uygulanmış, ikinci bölümde ise görüşmeler yapılmıştır. Eğitimcilerin siyasal sosyalleşme ve örgütsel muhalefetlerinin incelenmesinde, iki bağımlı değişkenin bağımsız değişkenler üzerindeki etkilerini değerlendiren MANOVA analizi tercih edilmiştir. Analizler sonucunda, eğitimcilerin yüksek düzeyde örgütsel muhalefet ve orta düzeyde siyasal sosyalleşme düzeylerine sahip oldukları bulunmuştur. Ayrıca, siyasal sosyalleşme ve örgütsel muhalefet arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, sendikalara göre siyasal sosyalleşme ve örgütsel muhalefet düzeylerinde, branşlara göre siyasal sosyalleşmede ve yaşa göre hem siyasal sosyalleşme hem de örgütsel muhalefet düzeylerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Nitel görüşmelerde, bazı eğitimciler eğitim sisteminin topluma uyumlu bireyler yetiştirmediğini ve bazı siyasal sosyalleşme uygulamalarının mevcut olduğunu belirtmişlerdir. Son olarak, araştırma bulguları doğrultusunda kural koyucular ve araştırmacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the political socialization and organizational dissent of educators. In addition, it is aimed to evaluate the political function of education and the effects of this function on education. As a result of the screenings, since a suitable political socialization scale for educators could not be found in Turkey and abroad, a new measurement tool called "Political Socialization Scale for Educators" was developed. To measure organizational dissent, the organizational dissent scale developed by Kassing (1998) and adapted to Turkish by Ergün and Çelik (2018) was used. The population of the research consists of school administrators and teachers working in Isparta province in the 2023-2024 academic year. The research was conducted with a sample group of 596 people selected by simple random sampling method. Exploratory sequential design was used from mixed research methods. In the first part of the research, political socialization and organizational dissent scales were applied, and in the second part, interviews were conducted. In the examination of political socialization and organizational dissent of educators, MANOVA analysis, which evaluates the effects of two dependent variables on independent variables, was preferred. As a result of the analysis, it was found that the educators had high levels of organizational dissent and medium levels of political socialization. In addition, no significant relationship was found between political socialization and organizational dissent. However, significant differences were found in the levels of political socialization and organizational dissent according to unions, in political socialization according to branches, and in both political socialization and organizational dissent levels according to age. In the qualitative interviews, some educators stated that the education system does not raise individuals who are compatible with society and that there are some political socialization practices. Finally, various suggestions were made for policy makers and researchers in line with the research findings.