Sanatta beden ilişkisiyle ihtiyacın dönüşümü
Transformation of need for the body in art
Yazar: ECE KİBAROĞLU
Danışman: PROF. REFA EMRALİ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Korunma = Protection ; Korunma güdüsü = Protection motive ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends ; Sanat eserleri = Artistic works ; İhtiyaçlar = Needs

Özet:
İnsanlar varolduğu günden bu yana bedenlerini çeşitli sebeplerden dolayı korumaya almıştır. Bu durumun nedenleri araştırılırken insan fizyolojisinin kendini korumaya alma eyleminin ihtiyaç kavramıyla paralellik içinde olduğu bulgusuyla karşılaşılmıştır. Bununla birlikte araştırma sürecinde ihtiyaç kavramının tarih boyunca nesnelerle olan ilişkisine ait bulgular elde edilmiştir. Tarih boyunca varolan ihtiyaç nesneleriyle ilgili bilimsel ve sanatsal araştırmalar yapılmış ve bu araştırmalar göz önüne alınarak korunma ihtiyacıyla ortaya çıkan nesnelerin zamanla dönüşüme uğradığına tanık olunmuştur.
Bu dönüşümün ortaya konduğu argümanlarla yola çıkılan araştırma süreci; barınma, giyinme, beslenme gereksinimlerinin insan fizyolojisinde temel olarak aynı öncelikte olma durumu ve bu temellerin söz konusu dönüşüme uğradığı gözetilerek başlamıştır. Bu doğrultuda tarihsel gelişmelere bağlı olarak fizyolojik gereksinimlerin yanı sıra ihtiyaç kavramının kendisinin de dönüşüme uğradığı kanısına varılmıştır. Söz konusu dönüşümü oluşturan kültürel ve toplumsal gelişmeler, hiyerarşik sınıflamalar, çağ icatları gibi dinamik olguların sebeplerine varılmıştır. Öte yandan belirli bir kronolojik değerlendirmeyle yakın geçmişten başlayarak ihtiyaç nesneleri ve ihtiyaç kavramının günümüzde tüketim olgusuyla beraber bir işleyiş haline geldiği bulguları elde edilmiştir. Bu bulguların sonucunda korunma ihtiyacıyla ortaya çıkan nesnelerin zaman içinde tüketimin oluşturduğu verilerle korunaksız bir olguya dönüşerek yapaylaştığı sonucu elde edilmiştir. Böylelikle yapılan araştırma hem sanat tarihi hem de antropolojik değerlendirmelerle incelenerek sanat perspektifinden uygulamaların konusu olmuştur.

Abstract:
People have protected their bodies for various reasons since the day they existed. While investigating the reasons for this situation, it was found that the act of self-protection of human physiology is in parallel with the concept of need. On the other hands during the research process, findings regarding the relationship between the concept of need and objects throughout history were obtained. Scientific and artistic research has been carried out on the objects of need throughout history, and it has been witnessed that the objects that have emerged with the need for protection have been transformed over time, taking into account these researches.
The research process, which started with the arguments of this transformation; It started by considering the fact that the needs of shelter, clothing and nutrition are basically the same priority in human physiology and that these basics have undergone this transformation. Thus it has been concluded that the concept of need itself has undergone a transformation, as well as physiological needs, depending on historical developments. The reasons for dynamic phenomena such as cultural and social developments, hierarchical classifications, and era inventions that constitute the transformation in question have been reached. Moreover starting from the recent past with a certain chronological evaluation, it has been concluded that today's need objects and the concept of need are a formation together with the consumption phenomenon. As a result of these findings, it was concluded that the objects that emerged with the need for protection became artificial by turning into an unprotected phenomenon with the data created by consumption over time. Thus, the research has been examined with both art history and anthropological evaluations and has been the subject of applications from the perspective of art.