İzmir vapur iskelelerine ilişkin bilişsel bir çözümleme
Cognitive analysis on İzmir ferry buildings
Yazar: KADRİYE ABACI
Danışman: PROF. DR. İLKNUR TÜRKSEVEN DOĞRUSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde İzmir kıyı hattı, kıyı düzenleme çalışmaları ile bir dönüşüm süreci içerisindedir ve yapılan çalışmalarla da asıl amaçlanan; suyun pozitif enerjisinden yararlanılarak, kentlinin ev dışı yaşam alanlarını, kendilerini sergileyebilecekleri, kenti tüm olanaklarıyla daha iyi deneyimleyebilecekleri kamusal platformlara dönüştürmektir. İzmir'de deniz ulaşımı ise, hem kent ve kentlinin birbiriyle etkileşimini güçlendiren önemli bir potansiyel hem de sağlıklı, konforlu ve sürdürülebilir bir ulaşım türüdür. Vapur iskeleleri ise kentlinin, denizle kurduğu deneyimi ulaşım etkinliği üzerinden başlattığı ve bitirdiği anların, mekânsal karşılıklarıdır. 
Bu noktada bu çalışma ile asıl amaçlanan; dönüşüm sürecindeki kıyı hattında, mevcut iskelelerin çevresel algısını çözümleyerek, kullanıcı için öne çıkan ve tasarıma etki eden bileşenleri keşfetmek ve gelecekte önerilmesi planlanan yeni vapur iskelesi tasarımlarında dikkate alınması gereken faktörlere ilişkin kullanıcı algısı perspektifinden bir altlık oluşturmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda hazırlanan tezin ilk bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı, önemi ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde; vapur iskelelerinin etki alanını ve bağlamını oluşturan İzmir kıyı hattının tarihsel süreç boyunca geçirdiği ticari, biçimsel ve kamusal değişimler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde; araştırmaya konu oluşturan İzmir Vapur iskelelerinin kent belleğindeki morfolojik, kamusal ve işlevsel yerleri çözümlenmiştir. Dördüncü bölümde ise; çevresel algıda temel yaklaşımlar ve algıdaki bilişsel sürece odaklanılarak, İzmir Vapur iskelelerinin çevresel algı ve kıyı kimliğindeki rolünü anlamaya dönük gerçekleştirilen alan çalışmasının kurgusu, yöntemi ve sonuçları aktarılmıştır. Alan çalışmasında yüz yüze görüşme yöntemi ile veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır.

Abstract:
İzmir coast line is in a transformation process with coastal arrangement studies and the main purpose is; by utilizing the positive energy of water, transforming the urban living spaces of the inhabitants into public platforms where they can exhibit themselves and experience the city better. In İzmir, maritime transport is an important potential that strengthens the interaction between the city and the citizen and is a healthy, comfortable and sustainable mode of transportation. On the other hand, ferry piers are the spatial equivalents of the moments in which the citizen starts and ends the experience established by the sea through transportation activity.
At this point the main purpose of this study; to analyze the environmental perception of the existing piers on the coastal line in the transformation process, to discover the components that are prominent for the user and to influence the design and to form a base from the user perception perspective regarding the factors that should be taken into consideration in the new ferry port designs that are planned to be proposed in the future. In the first part of the thesis prepared for these purposes; the aim, scope, importance and method of the study are explained. In the second part; the commercial, formal and public changes of the Izmir coastline, which constitutes the scope and context of the ferry piers, are explained. In the third section; The morphological, public and functional places of İzmir ferry piers, which constitute the subject of the research, were analyzed. In the fourth section; focusing on the basic approaches in environmental perception and cognitive process in perception, the fiction, method and results of the field study conducted to understand the role of İzmir ferry piers in environmental perception and coastal identity are presented. In the field study, a questionnaire was applied as data collection technique by face to face interview method.