Matematik okuryazarlığının problem çözmede sistematik 
çeşitleme ile desteklenmesinin öğretim deneyi yoluyla 
incelenmesi
Investigation of supporting mathematical literacy through 
systematic variation problems via teaching experiment
Yazar: FATMA KIZILTOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. TANGÜL KABAEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deneyler = Experiments ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Problem çözme = Problem solving ; Sözel problemler = Verbal problems ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Öğretim = Teaching ; Öğretim uygulamaları = Teaching practices

Özet:
Bu araştırmada çeşitlemelerle problem çözme etkinliklerini içeren bir öğrenme ortamında sekizinci sınıf öğrencilerinin "problem çözme" ve "muhakeme ve argüman" yeterliliklerinin desteklenmesi yoluyla "matematik okuryazarlığı" becerilerinin ve problem çözme sürecindeki düşünme yollarının incelenmesi ve desteklenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden öğretim deneyi yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarının çalışma öncesindeki bilgi ve yeterliliklerini saptamak amacıyla 237 öğrenciye açık uçlu bir veri toplama aracı uygulanmıştır. Açık uçlu veri toplama aracıyla toplanan verilerin nitel betimsel analizi sonucunda muhakeme ve argüman yeterlilikleri açısından farklı düzeylerde oldukları düşünülen yedi öğrenciyle öğretim deneyi yürütülmüştür. Araştırma sonuçları öğrencilerin üst düzey muhakeme becerilerini yansıtmakta zorlandığını ve kendi muhakemelerine güvenmediklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte öğrencilerin problem çözmedeki düşünme yollarının en az istendik olandan daha istendik olana doğru gelişim ve değişim gösterdiği ve matematik okuryazarlığı performanslarının geliştiği görülmüştür. Araştırma sonucunda en zayıf öğrencinin dahi ikinci düzeydeki matematik okuryazarlığı maddelerini yanıtlayabildiği görülmüştür. Entelektüel ihtiyaç, matematiksel bilgiler, matematiğe ilişkin inançlar ve tutum gibi faktörlerin öğrencilerin düşünme yollarını ve matematik okuryazarlığı performanslarını etkilediği görülmüştür.


Anahtar Sözcükler: Sistematik çeşitleme, DNR çerçevesi, Düşünme yolları, Matematik okuryazarlığı, PISA.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine and support the ways of thinking in the process of problem solving and the "mathematical literacy" skills through the support of "problem solving" and "reasoning and argument" competencies of eighth grade students in a learning environment involving variation problems. For this purpose, teaching experiments were carried out from qualitative research methods. An open-ended data collection tool was implemented to 237 student to identify the participants' knowledge and competencies prior to the study. As a result of qualitative descriptive analysis of data collected through open-ended data collection, teaching experiments were conducted with seven students who were thought to be at different levels in terms of reasoning and argument competence. The results of the research show that students have difficulty in reflecting the high level of reasoning skills and do not trust their own reasoning. Nevertheless, it has been seen that students' ways of thinking in problem solving showed the development and change towards the more demanding ones, and math literacy performances improved. As a result of the research, even the weakest student was able to respond to mathematical literacy materials at the second level. Factors such as intellectual needs, mathematical knowledge, math beliefs and attitudes were found to influence students' ways of thinking and mathematical literacy performances.