Tarla şartlarında VAM (vesiküler arbüsküler mikoriza) inokulasyonunun buğdayda çinko ve fosfor alımına etkileri
The effect of VAM (vasicular arbuscular mycorrhiza) inoculation on zinc and phosphorus uptake in wheat grown under field conditions
Yazar: YASİN KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. REFİK UYANÖZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Fosfor = Phosphorus ; Veziküler arbüsküler mikoriza = Vesicular arbuscular mycorrhiza ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu araştırma 2001-2002 üretim yılında çinko, fosfor ve VAM uygulamalarının sulu şartlarda Çeşit- 1252 (Triticum durum) makarnalık buğday çeşidinin verim, verim unsurları, tanede protein oranı ve yaprak ve tanedeki çinko ve fosfor kapsamı üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemede çinko uygulaması yapılacak parsellere 6 kg da" 1 ZnS047H20, fosfor uygulaması yapılacak parsellere 9 kg da"1 P2O5 ve VAM uygulanacak parsellere ise Glomus cladonium türü uygulanmıştır. Deneme sonunda çinko uygulaması ile ortaya çıkan; tane verimi, biyolojik verim, bitki boyu, hektolitre ağırlığı, 1000 tane ağırlığı bayrak yaprağın çinko ve fosfor kapsamı, tanenin çinko kapsamı ve tanenin protein oranındaki farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur. VAM uygulaması verim, biyolojik verim, hasat indeksi, bitki boyu, hektolitre ağırlığı ve 1000 tane ağırlığı üzerine, fosfor uygulaması ise hasat indeksi ve tanenin protein oranı üzerine önemli bulunmuştur. Zn x P interaksiyonu; hektolitre ve 1000 tane ağırlığı üzerine, Zn x VAM interaksiyonu; tane verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, hektolitre ağırlığı, 1000 tane ağırlığı ve bayrak yaprağın fosfor kapsamı üzerine, P x VAM interaksiyonu; tane verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, hektolitre ağırlığı ve 1000 tane ağırlığı üzerine ve son olarak ta Zn x P x VAM interaksiyonu; hasat indeksi, hektolitre ağırlığı ve 1 000 tane ağırlığı üzerine istatistiki olarak önemli etkiye sahip olmuşlardır. Anahtar Kelimeler: V.A. Mikoriza, Çinko, Fosfor, Buğday.

Abstract:
In this study, effects of zinc, phosphorus and VAM on yield, yield components, content of protein in grain, zinc and phosphorus in leaf and grain of durum cultivar Ç-1252 {Triticum durum) were investigated under irrigated field conditions in the growing season of 2001 and 2002. Zinc (as ZnS047H20), phosphorus (as P2O5) were applied with the levels of 6 kg da"1 and 9 kg da"1 respectively with addition of VAM {Glomus cladonium) inoculum. Zinc application caused significant differences in grain yield, biological yield, plant height, test weight, thousand-kernel weight, content of zinc and phosphorus in flag leaf, and zinc and protein contents in the grains. The significant differences in yield, biological yield, harvest index, plant height, test weight and thousand kernel weight were observed with the application of the VAM inoculum, whereas, the significant differences in harvest index and grain protein content were found with application of phosphorus. Various interactions such as "Zn x P" in terms of test weight and thousand kernel weight; "Zn x VAM" in terms of grain yield, biological yield, harvest index, test weight, thousand kernel weight and phosphorus content in flag leaf; "P x VAM" in terms of grain yield, biological yield, harvest index, test weight and thousand-kernel weight; "Zn x P x VAM" in terms of harvest index, test weight and thousand-kernel weight were all found statistically significant. Key words: V.A. Mycorrhiza, Zinc, Phosphorus, Wheat.