Sosyal bilgiler öğretmenlerinin bireyi tanıma tekniklerine ilişkin görüşleri
Social studies teachers' opinions on individual recognitiontechniques
Yazar: ATAKAN EREBAK
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN ORUÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin bireyi tanıma teknikleri
hakkında görüşlerini inceleyerek bu görüşlere yönelik öneriler geliştirmektir.
Araştırma sürecinde bireyi tanıma teknikleri hakkında Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin
bilgi sahibi olup olmadıkları araştırılmıştır. Bu bağlamda temel nitel araştırma tekniği
kullanılarak yapılan çalışmanın katılımcıları kolay ulaşılabilir örneklem ile seçilmiştir.
İstanbul ilinde bulunan ve MEB' ait özel okul ve devlet okullarında görev yapan
öğretmenlerden yüz yüze görüşme yöntemiyle veriler elde edilmiştir. Toplanan veriler
nitel araştırma yöntemlerinde çoğunlukla kullanılan betimsel analiz tekniği ile
değerlendirilmiştir. Değerlendirmede tümdengelim yaklaşımı benimsenmiştir.
Değerlendirme aşamasında "Bireyi tanıÖma teknikleri Sosyal Bilgiler öğretmenlerine
göre ne anlam ifade etmektedir?" problem cümlesi bağlamında temalar belirlenmiştir.
Çalışmanın araştırma grubu 2023-2024 eğitim ve öğretim döneminde İstanbul'daki
MEB'e ait devlet okulu ve özel okullarda çalışmakta olan Sosyal Bilgiler
öğretmenleridir.
Verilerin elde edilme sürecinde hem devlet okulunda çalışan 6 Sosyal Bilgiler
öğretmeniyle hem de özel okulda çalışan 6 Sosyal Bilgiler öğretmeniyle yüz yüze
görüşme yöntemi kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Öğretmenlerin tamamı bireyi
tanıma tekniklerinin öğrenciyi tanıma da olumlu etkisi olduğunu ve gerekli olduğunu
belirtmişlerdir. Öğretmenlerin bireyi tanıma teknikleri konusunda hizmet içi eğitim
verilmesi, ders sürelerinin arttırılması, sınıf mevcutlarının azaltılması, Sosyal Bilgiler
müfredatının bireyi tanıma tekniklerine göre düzenlenmesine yönelik istekleri
olmuştur. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinden elde edilen verilerin incelenmesi
sonucunda öğrencilerin tanınmasının öğretmenler açısından gelecek planlamalarının
yapılması, ilgi ve yeteneklerine uygun mesleklere yönlendirilmeleri ve başarılarının
arttırılmasında olumlu etki oluşturduğuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerden elde edilen
veriler incelendiğinde öğrencileri tanıma sürecinde en fazla gözlem ve görüşme
tekniklerinden faydalandıkları neticesine varılmıştır. Öğretmenlerin ders sürelerinin az
olması, sınıf mevcutlarının fazla olması ve öğrencilerin iletişime kapalı olmaları
yönünden çoğunlukla öğrencileri tanımada zorluk yaşadıkları saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bireyi Tanıma Teknikleri, Sosyal Bilgiler, Öğretmen

Abstract:
The aim of the study is to examine the views of Social Studies teachers about
individual recognition techniques and to develop suggestions for these views. In the
research process, it was investigated whether Social Studies teachers have knowledge
about individual recognition techniques. In this context, the participants of the study,
which was conducted using basic qualitative research technique, were selected through
convenience sampling. Data were obtained from teachers working in private and
public schools in the province of Istanbul and belonging to the Ministry of National
Education through face-to-face interviews. The collected data were evaluated with the
descriptive analysis technique, which is mostly used in qualitative research methods.
Deductive approach was adopted in the evaluation. In the evaluation phase, themes
were determined in the context of the problem statement "What do individual
recognition techniques mean to Social Studies teachers?". The research group of the
study consisted of Social Studies teachers working in public and private schools of the
Ministry of National Education in Istanbul during the 2023-2024 academic year.
In the process of obtaining the data, interviews were conducted with 6 Social
Studies teachers working in public schools and 6 Social Studies teachers working in
private schools using face-to- face interview method. All of the teachers stated that
individual recognition techniques have a positive effect on student recognition and are
necessary. Teachers had requests for in-service training on individual recognition
techniques, increasing the duration of lessons, reducing class sizes, and organizing the
Social Studies curriculum according to individual recognition techniques. As a result
of the analysis of the data obtained from Social Studies teachers, it was found that
recognizing students had a positive effect on teachers in terms of making future plans,
directing them to professions suitable for their interests and abilities, and increasing
their success. When the data obtained from the teachers were analyzed, it was
concluded that they mostly used observation and interview techniques in the process
of getting to know the students. It was determined that teachers had difficulties in
getting to know the students mostly due to the short duration of the lessons, high class
sizes and students being closed to communication.
Keywords: Individual Recognition Techniques, Social Studies, Teacher