Uluslararası ticarette tarife dışı engeller ve kullanım kısıtları: Türkiye örneği
Non-tariff barriers and their implementation constraints in international trade: The case of Turkey
Yazar: ÖMER TARIK GENÇOSMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞAHİNÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Koruma politikaları = Protection policies ; Korumacılık = Protectionism ; Serbest ticaret = Free trade ; Tarife dışı engeller = Non-tariff barriers ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Uluslararası ticarette korumacılık amacıyla kullanılan geleneksel politika aracı gümrük vergileridir. Diğer taraftan, gümrük vergileri dışında ticarete müdahale araçlarında bir artış ve çeşitlenme meydana gelmiştir. İktisatçılar ve uluslararası kuruluşlarca yapılan çalışmalarda, 1980'lerden sonra hızlanan küreselleşme sürecinde azalan gümrük tarifelerine karşılık, devletlerin korumacılıktan vazgeçmediği ve "yeni korumacılık" kapsamında uluslararası ticarete tarife-dışı önlemler yoluyla müdahale ettiği ve bu durumun ticaretin gelişimi açısından bir tehdit olduğu üzerinde durulmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik krizlerle yaşanan kesintilere rağmen, dünya mal ticareti söz konusu dönemde büyük gelişmeler kaydetmiştir. Bu çalışma, tarife-dışı önlemlerin, tarifeler kadar ya da daha baskın bir korumacılığı sağlayıp sağlamadığını, bir başka anlatımla gerçekten korumacılık için bir politika aracı olarak kullanıp kullanılamayacağını araştırmak üzere yapılmıştır. Bu amaçla, tarife-dışı önlem uygulanan bazı sektör veya madde grupları için Türkiye'nin ticaret yaptığı yaklaşık 240 ülkeyi içeren ve 1996-2013 dönemini kapsayan panel veri seti kullanılarak bir çekim modeli tanımlanmıştır. Modelin PPML yoluyla yapılan tahmin sonuçları, beklenenin aksine, tarife-dışı önlemlerin ithalat üzerindeki etkisinin tarifeler, gümrük vergisi, ortak tarih ve dil ile sınır komşuluğu değişkenlerinden daha fazla olmadığını göstermiştir.




Anahtar Sözcükler
Tarife-Dışı Önlemler, Serbest Ticaret, Uluslararası Ticarette Korumacılık, Küreselleşme, Çekim 
Modeli.

Abstract:
Customs duties are the traditional tools used with the purpose of protectionism in international trade. On the other hand, in the course of time, there has been an increase and diversification on protectionist trade measures other than customs duties. Studies carried out by economists and international organisations lay stress on the fact that states, while decreasing the customs tariffs in the process of accelerated globalisation following 1980s, have not renounced protectionism and intervened in trade flows by non-tariff barriers with the "new protectionism" approach, and this resulted in threat for the development of world trade. Nevertheless, despite disruptions due to economic crises, global trade has evolved considerably in this particular period. This study has been undertaken to find out if non-tariff measures do ensure a protectionist impact as strong as or more than tariffs, in other words, if they can actually be used as a trade policy tool. A gravity model has been defined with that purpose, based on a panel data set covering the 1996-2013 period and 240 trade partner countries of Turkey in selected sectors and product groups where non-tariff measures are used. The model's estimation results derived through PPML method, contrary to what was expected, indicated that the impact of non-tariff measures on imports is not as much as tariffs and variables like distance, common history and language, or boundaries.




Key Words
Non-Tariff Measures, Free Trade, Trade Protectionism, Globalization, Gravity Model.