Diz osteoartritli hastalarda ultrasonografik görüntüleme ile farklı güçlendirme yöntemlerinin kas yapısı üzerindeki etkilerinin araştırılması
Sonographic evaluation of the effects of different strengthening methods on muscle structure in knee osteoarthritis
Yazar: FEVZİYE ÜNSAL MALAS
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ÖZÇAKAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Kas kuvveti = Muscle strength ; Kaslar = Muscles ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Ultrason = Ultrasound ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Bu çalışma, farklı güçlendirme egzersizlerinin kas yapısı üzerine olan etkilerinin ultrasonografi (USG) ile değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya diz osteoartrit (OA)'li 61 hasta alındı. İnflamatuar artriti ve alt ekstremite kas güçsüzlüğüne sebep olabilecek nedenleri ekarte etmek için ayrıntılı muayeneleri yapılan hastalar kan tetkikleri, izokinetik kas gücü ölçümleri ve direkt grafilerle değerlendirildi. Her hastaya fizik tedavi öncesi diz USG'si yapılarak, vastus lateralis (VL) kasından pennat açı, fasikül uzunluğu ve kas kalınlığı ölçümleri yapıldı. Daha sonra hastalar izometrik (n=22) ve izotonik (n=19) ve izokinetik (n=20) egzersiz grubu olmak üzere üç gruba randomize edilerek aynı fizyoterapist eşliğinde sıcak paket (HP), ultrason ve egzersizden oluşan üç haftalık fizik tedavi programına alındı. Tedavi sonrası VL kasından yapılan ölçümler tekrarlandı. Hastalara ağrı ve fonksiyonel durum değerlendirmeleri için tedavi öncesi ve sonrası VAS ve WOMAC indeksi ile 50 adım yürüme ve tek ayak üzerinde durma testleri yapıldı. Üç haftalık fizik tedavi programı sonrası güçlenme sol diz izometrik çalışılan grupta her iki diz ekstansör kuvvetlerde gözlendi. Ultrasonografik parametrelere bakıldığında ise güçlenen grupta sağ diz VL fasikül uzunluğu (p<0,05), sol diz fasikül uzunluğu (p <0,01) ve sol diz kas kalınlığı (p<0,05) ölçümlerinde artış belirlendi. İzokinetik sol grupta sağ taraf kas kalınlığı (p<0,05), sol diz pennat açısında artış (p <0,05); izotonik sol grupta sağ ve sol dizde kas kalınlığında artış (p<0,05) bulundu. Tüm gruplarda VAS ve WOMAC toplam skorlarında belirgin düzelme gözlendi. Bu bulgular üç haftalık fizik tedavi programı sonrası sadece izometrik sol grupta belirgin güçlenmenin olduğunu ve USG parametrelerinden kas kalınlığı ve fasikül uzunluğu ile bunun desteklendiğini, yaygın güçlenme olmasa dahi tüm gruplarda belirgin fonksiyonel iyleşmenin görüldüğünü ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was done to evaluate the effects of different types of strengthening exercises on muscle structure by using ultrasonography. Sixty one patients with knee osteoarhritis were enrolled. In order to exclude inflammatory arthritis and causes of lower extremity weakness, patients were examined substantially; blood tests, isokinetic muscle strength measurements and radiographies were also performed. Every patient was evaluated by sonography before the physical therapy and measurements (i.e. pennation angle, fascicle length and muscle thickness) were done on vastus lateralis muscle. Patients were then randomized into three exercise groups as isometric (n=22), isotonic (n=19) and isokinetic (n=20) and were applied a physical therapy program (hot pack, ultrasound and exercises) for three weeks under the supervision of the same physiotherapist. After therapy, sonographic measurements were repeated. Subjects were evaluated for pain and functional status by using VAS, WOMAC and 50 step walking and single leg stand tests before and after therapy. Increased quadriceps muscle strength was observed on both sides in the isometric left leg training group after 15 days of physical therapy. In the same group, right VL fascicle length (p<0,05), left VL fascicle length (p<0,01) and left VL thickness (p<0,05) were found to have increased. In the isokinetic left group, right VL thickness (p<0,05) and left VL pennation angle were found to have increased (p<0,05). In isotonic left group, VL thickness (p<0,05) increased bilaterally. All groups showed improvement of VAS and total WOMAC scores. Overall, these findings uncovered that left-sided isometric quadriceps training resulted in bilateral strengthening and that accompanying increase in muscle thickness and fascicle length in the same group was consistent with the strength improvement. On the other hand, despite the lack of prevalent increase in muscle strength measurements, all groups displayed significant functional improvement.