Sosyo-ekolojik sistem yaklaşımı bağlamında uyum kapasitesi değerlendirmesi - batı ege bölgesi örneği
Adaptive capacity assessment in the context of social-ecological system approach in west aegean region
Yazar: SENEM KOZAMAN
Danışman: PROF. DR. BETÜL ŞENGEZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Doğal değerlerin yoğun olduğu alanlarda bu değerlerin sürdürülebilirliği için koruma ve düzenleme mekanizmaları geliştirilirken bir yandan da çevresel kaynakların çekiciliği nedeniyle artan nüfusun ve bu nüfusun gereksinimlerinin yaratmış olduğu baskılardan söz etmek mümkündür. Özellikle kaynaklarıyla birçok ekosistem hizmeti sağlayan kıyı alanlarında küresel ölçekte son yüzyıldır çevresel değişimler yoğunluk kazanmıştır. Sürdürülebilirliği kısıtlayan daimi tüketim eğilimi, çevresel bozunmalara ve kirliliğe neden olmuş, diğer taraftan kıyı alanlarının hassasiyetine dair farkındalığı da arttırmıştır.
Bu kapsamda tezin amacı, Türkiye?de ve alt ölçekte İzmir-Aydın-Muğla Kıyı Ege yerleşmelerinde çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında sosyal ve ekonomik faktörlerin etkisini irdelemek, değişimi sosyo-ekolojik sistem yaklaşımı bağlamında tüm boyutlarıyla ele alarak mekânsal örüntüsünü ve nedenlerini anlamak ve yerleşimlerin değişimin yaratacağı olumsuz koşullarla baş etme, cevap verme ve adapte olma kabiliyetlerini ve değişimin ölçeğine karşı kapasitelerinin yeterliliğini sorgulamak olarak belirlenmiştir. 
Tez çalışması toplam beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tezin amaç, kapsam ve yöntemine yer verilmiş, ikinci bölümde sürdürülebilir gelişmenin tanımı ve değerlendirme yöntemleri ve çevresel kaynak yönetimi yazınında yer alan organizasyonel teori, sistem teorisi,  sosyo ?ekolojik sistem yaklaşımı, karmaşıklık, dayanıklılık, hasar görebilirlik ve uyum kapasitesi gibi bilimsel paradigmalar incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Türkiye ölçeğinden başlayarak, İzmir- Aydın- Muğla Bölgesi?ne inilmiş, sosyal-ekonomik ve çevresel değişimlerin coğrafi örüntüsü ve bu değişimlerle baş etme kapasitesi ve hasar görebilirliklerine dair bulgular paylaşılmış, son bölümde ise araştırmanın sonuçları ve sürdürülebilir gelişmenin sağlanmasındaki kısıtlar ve öneriler aktarılmıştır.

Abstract:
While developing protection and regulation mechanisms for the sustainability of natural resources, there is also a massive pressure created over them as a result of attractiveness of these values by the population growth and its needs. Environmental changes have increased especially in coastal areas that provide ecosystem services with many resources, on a global scale in the last century. Continuing trend of consumption that restricts sustainability also increased the awareness of the sensitivity of coastal areas. 
In this context, the aim of this thesis is to examine the effects of social and economic factors over the environmental sustainability in Turkey and Aegean cost side of Turkey: Izmir ? Aydın ? Muğla and to understand the spatial pattern and the causes of change in the context of socio-ecological systems approach. Furthermore, it is also important to examine the coping and adaptive capacity of the settlements against the negative conditions of changes. 
Thesis consists of five sections. In the first chapter, objectives, scope and methodology is given. In the second part; definitions of sustainable development and the evaluation methods are discussed and scientific approaches are described that take place in literature like organizational theory, systems theory, socio-ecological systems approach, complexity, resilience, vulnerability and adaptive capacity. In the fourth chapter, findings from the analysis of the geographical pattern of socio-economic and environmental changes and the determination of adaptive capacity to cope with these changes and vulnerability are explained. Finally, the results of research and recommendations are stated.