Çalışma yaşamı alanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde işe adanmışlığın aracı rolü
The mediating effect of work engagement on the link between the areas of work life and organizational citizenship behaviour
Yazar: ZAHİDE KILIÇ DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE TAYFUR EKMEKCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim Organizasyon ve Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İş hayatı = Work life ; İş yükü = Workload ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşe gönülden adanma = Work engagement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu tezde çalışma yaşamı alanları ile örgütsel vatandaşlık davranışı arası ilişkide
işe adanmışlığın aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma,
çalışma yaşamının farklı alanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki
olası etkilerini dikkate alan bütünleştirici bir modeli test etmektedir. Ayrıca bu
ilişkide işe adanmışlığın aracılık rolü de test edilmektedir. Daha spesifik olarak,
çalışma yaşamının altı alanında (iş yükü, adalet, ödül, çevre, kontrol ve
değerler) algılanan uyum örgütsel vatandaşlık davranışının bir yordayıcısı
olarak ele alınırken, işe adanmışlık, örgütsel vatandaşlık davranışının altında
yatan mekanizmayı anlamada aracı bir faktör olarak ele alınmaktadır.
Çalışmanın verileri, Türkiye'de faaliyet gösteren bir savunma sanayi şirketinde
görev yapan 208 çalışandan anket yöntemiyle toplanmıştır. Değişkenler arası
ilişkiler aracılık analizleriyle incelenmektedir.
Araştırmanın sonucunda, çalışma yaşamı alanlarının işe adanmışlığı olumlu
yönde etkilediği görülmüştür. İşe adanmışlık da benzer şekilde örgütsel
vatandaşlık davranışını olumlu yönde tahmin etmektedir. Çalışma yaşamı
alanlarından beş faktörün (adalet, ödül, çevre, kontrol ve değerler) örgütsel
vatandaşlık davranışını üzerindeki etkisinde işe adanmışlığın tam aracı rolü
saptanırken iş yükü ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı bir ilişki
tespit edilmemiştir.

Anahtar Kelimeler; çalışma yaşamı alanları (iş yükü, adalet, ödül, çevre,
kontrol ve değerler), işe adanmışlık, örgütsel vatandaşlık davranışı

Abstract:
In this thesis, it is aimed to examine the mediating role of work engagement in
the relationship between areas of work life and organizational citizenship
behavior. The research tests an integrative model that takes into account the
possible effects of different areas of work life on organizational citizenship
behavior. In addition, the mediating role of work engagement in this relationship
is also tested. More specifically, perceived compliance in six areas of work life
(workload, fairness, reward, community, control, and values) is considered as a
predictor of organizational citizenship behavior, while work engagement is
considered as a mediating factor in understanding the underlying mechanism of
organizational citizenship behavior. The data of the study were collected from
208 employees working in a defense industry company operating in Turkey by
survey method. Relationships between variables are examined by mediation
analyzes.
As a result of the research, it has been seen that areas of work life have a
positive effect on work engagement. Work engagement similarly predicts
organizational citizenship behavior positively. While the full mediator role of
work engagement was determined in the effect of five factors (fairness, reward,
community, control, and values) on organizational citizenship behavior, no
significant relationship was found between workload and organizational
citizenship behavior.

Keywords; areas of work life (workload, fairness, reward, community, control,
and values), work engagement, organizational citizenship behavior