Lupus nefritinde böbrek dokusunda INF- gamma, IL-17, FOXP3, IL-10 ve IFN-alfa ekspresyonunun klinik parametreler ve prognozla ilişkisi
Ifn-gamma, IL-17, FOXP3, IL-10 and IFN-alpha expression of lupus nephritis in renal biopsy specimens and correlation with clinical parameters and prognosis
Yazar: MUTLU UYSAL YAZICI
Danışman: PROF. DR. DİCLEHAN ORHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; HLA A antijenleri = HLA A antigens ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Lupus nefriti = Lupus nephritis ; Major histokompatibilite kompleksi = Major histocompatibility complex ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry ; İnterferonlar = Interferons ; İnterlökin 10 = Interleukin 10 ; İnterlökin 17 = Interleukin 17

Özet:
Sistemik lupus eritematozus (SLE) multisistemik, otoimmün, kan damarlarında, bağ dokusunda ve deride immün kompleks birikimi ile giden bir hastalıktır. SLE prevalansı popülasyonda her 100.000 kişide 20-150'dir. Lupus nefriti SLE'nin mortalite ve morbiditesinden sorumlu en önemli komplikasyonudur. Çalışmamızdaki birincil amaç SLE'de T hücre alt gruplarının ( Th1, Th2, Treg, Th17) salgıladığı sitokinler ve IFN-alfa'nın inflamatuar, histopatolojik ve klinik prediktif faktörlerle ilişkisinin belirlenmesidir. İkincil amaç ise böbrek dokusunda hastalık aktivitesini ve klinik seyri etkileyen faktörleri belirleyerek, tedavinin daha doğru planlanması ve hastalığın daha iyi kontrol altına alınmasını sağlamaktır. Çalışmamızda lupus nefriti tanısı alan hastaların böbrek biyopsilerinde immünhistokimyasal yöntemle IFN-?, IL-17, FOXP3, IL-10 ve IFN-alfa ekspresyonu ve klinikopatolojik korelasyon araştırıldı. Kesitsel bir araştırma olan bu çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı çocuk nefroloji ve romatoloji ünitesine başvuran, sistemik lupus eritematozus tanısı koyulan ve 19.04.1990- 16.06.2011 tarihleri arasında böbrek biyopsisiyle lupus nefriti saptanan hastalar dahil edildi. Çalışmaya alınan 39 hastanın, 33' ü kız, 6' sı erkekti ve tanı sırasında ortalama yaş 12 olarak saptandı. Sağlıklı kontrol grubuna Wilm's tümörü nedeniyle yapılan nefrektomi materyalinde tümör içermeyen normal böbreğin izlendiği 20 hasta alındı. Lupus nefriti gözlenen biyopsi materyallerinde kontrol grubu ile kıyaslandığında glomerüler ve tübüler IFN-gamma, IL-17, FOXP3, IL-10, IFN-alfa boyanmasının şiddet ve yaygınlık skorları istatiksel olarak anlamlı düzeyde fazlaydı (p<0,01). IFN-gamma ve IL-17 ile glomerüler ve tübüler boyanma şiddet ve yaygınlığı klas IV lupus nefritinde klas II, III'e göre daha fazla gözlendi, bu fark istatiksel olarak anlamlı bulundu ( sırasıyla p<0,01 ve p=0,001). Damar duvarlarında boyanma yoktu. Glomerüllerde Bowman kapsülündeki epitel hücrelerinde IFN-gamma, IL-17, FOXP3,IL-10 ve IFN-alfa ile boyanma mevcuttu, CD3 ve CD4 ile bu hücrelerin boyanmadığı saptandı. Sklerotik, fibrotik olan glomerüllerde hiç boyanma olmadığı dikkati çekti. Kresentik glomerüllerde ise prolifere paryetal epitel hücrelerinde boyanma gözlendi. LN'li hastaların yirmisinde interstisyumda nükleer FOXP3 pozitifliği gösteren inflamatuar hücre gözlendi, bu hücrelerin hepsinin CD3 ve CD4 ile pozitif olduğu saptandı. Tedavi sonrası kontrol biyopsisi olan iki hastada tedavi sonrası biyopsilerinde klas artışı yanında FOXP3 pozitifliği gösteren CD3 ve CD4 pozitif interstisyel inflamatuar hücrelerin sayısında azalma saptanması hastaların aldığı yoğun immünsüpresif tedavi sonucu renal dokuda fibrozis ve glomerüloskleroz artışı ile inflamasyonda azalmaya bağlı olabilir düşüncesindeyiz.Glomerüler IFN-gamma boyanma şiddet ve yaygınlık skorları ile serum C3, albumin ve GFR arasında negatif, serum kreatinin düzeyi arasında ise pozitif korelasyon saptandı. Tübüler IFN-gamma boyanma şiddet ve yaygınlık skoru ile serum albumin ve GFR arasında negatif korelasyon bulundu. Glomerüler IL-17 boyanma şiddet ve yaygınlık skorları ile GFR arasında negatif, proteinüri, tedavi sonrası serum kreatinin düzeyi ve SLEDAI skorları ve tedavide verilen steroid infüzyon sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı. Tübüler IL-17 boyanma şiddet ve yaygınlık skorları ile proteinüri, tedavi sonrası serum kreatinin ve tedavide verilen steroid infüzyon sayısı arasında pozitif korelasyon bulundu. Glomerüler IL-10 boyanma şiddet ve yaygınlık skorları ile C3 ve serum albumin düzeyi arasında negatif korelasyon bulundu. Bu durumda IL-10 glomerüler boyanması fazla olan hastaların C3 ve serum albumin düzeyi düşük bulundu ancak bu bulgular istatiksel anlamlı saptanmadı. Tübüler IL-10 boyanma şiddet ve yaygınlık skoru ile antidsDNA arasında negatif korelasyon saptandı. Tübüler IFN-alfa boyanma şiddet ve yaygınlık skorları ile C3 arasında negatif, antidsDNA ve tedavide verilen steroid infüzyon sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı.Bu tez çalışmasında interstisyel T lenfositler yanında intrarenal hücrelerden salgılanan IFN-?, IL-17, IL-10 ve IFN-alfa'nın lupus nefritinde rolü olabileceği gösterilmiştir. Bu sitokinlerin artmış ekspresyonu LN progresyonunda rol oynamaktadır. Bu çalışma, literatürde çocuk böbrek biyopsi örneklerinde ilk defa IFN-?, IL-17, FOXP3, IL-10 ve IFN-alfa'nın immünhistokimyasal ekspresyonunun incelendiği bir araştırma olması nedeniyle önem arz etmektedir. Lupus nefriti patofizyolojisinin aydınlatılması için ileri araştırmalar gerekir.

Abstract:
Systemic Lupus Erythematosus (SLE) is a multisystemic and autoimmune disease with immune complex deposition in blood vessels, connective tissue and skin. The prevalence of SLE is 20-150 per 100.000 population. Lupus nephritis is the most important complication of SLE which is responsible for SLE related mortality and morbidity. Our first aim is; to determine the association between cytokines secreted by T cell subgroups (Th1, Th2, Treg, Th17) and IFN-alpha with inflammatory, histopathological and clinical predictive factors of SLE patients. We also aimed to determine the factors in renal tissue which effect activity and clinical course of the disease to provide better treatment plan and control of disease. We have investigated the immunohistochemical IFN-gamma, IL-17, FOXP3, IL-10 and IFN-alpha expression in renal biopsy specimens diagnosed as lupus nephritis. We have analysed the correlation of the immunohistochemical expression results with clinicopathological parameters. Our study was cross sectional. Thirty nine patients who had admitted to Nephrology and Rheumatology Department of İhsan Dogramaci Children?s Hospital and diagnosed as lupus nephritis by renal biopsy between 19.04.1990- 16.06.2011 were included to the study. Thirty three of thirty nine patients were female and six of them were male. The mean of age of diagnosis was 12 years old. Non-tumoral renal tissues of nephrectomy materials of Wilms? tumor patients were used as control tissue specimens. Glomeruler and tubular immunostaining intensity and dispersion scores of IFN-gamma, IL-17, FOXP3, IL-10 and IFN-alpha were statistically higher in lupus nephritis biopsies when compared with controls (p<0,01). IFN-gamma and IL-17 glomeruler and tubular immunostaining intensity and dispersion scores showed statistically significant difference between class IV and class II, III lupus nephritis (respectively p<0,01 ve p=0,001). The vessel walls did not stain. Epithelial cells in the glomerular Bowman capsule stained with IFN-gamma, IL-17, FOXP3, IL-10 and IFN-alpha and didn?t stain with CD3 and CD4. We didn?t see any staining in the sclerotic and fibrotic glomeruli. We observed IFN-gamma positive parietal epithelial cells in crescentic glomeruli. We detected twenty patients had FOXP3, CD3 and CD4 positive inflammatory cells in the interstitium of the 20 renal biopsy specimens.Two patients had control biopsies after treatment. We observed that while these patients had increasing lupus nephritis classes, FOXP3, CD3 and CD4 positive interstitial inflammatory cells were decreasing. So we thought that this was due to intensive immunosuppressive therapy which leads to decrease in inflammation.Glomerular IFN-gamma immunostaining intensity and dispersion score had positive correlation with serum creatinine and negative correlation with serum C3 and albumin levels and glomerular filtration rate. Tubuler IFN-gamma immunstaining intensity and dispersion score had negative correlation with serum albumin level and glomerular filtration rate. Glomerular IL-17 immunstaining intensity and dispersion score had positive correlation with proteinuria, serum creatinine level, posttreatment SLEDAI score, number of pulse steroid and negative correlation with glomerular filtration rate. Tubular IL-17 immunostaining intensity and dispersion scores had positive correlation with proteinuria, serum creatinine level after treatment, number of pulse steroid treatment. Glomerular IL-10 immunostaining intensity and dispersion score had negative correlation with C3 and serum albumin level. According to these findings we observe that the patients who had more IL-10 staining, had low levels of C3 and serum albumin which was statistically significant. Tubular IL-10 immunostaining intensity and dispersion scores had negative correlation with antidsDNA levels. Tubular IFN-alpha immunostaining intensity and dispersion score had positive correlation with antidsDNA levels, number of pulse steroid treatment and had negative correlation with serum C3 levels.In this study we showed that, beside T lymphocytes; IFN-?, IL-17, IL-10 and IFN-alpha were also secreted by intrarenal cells. These molecules could have role in the pathogenesis of lupus nephritis. Increasing expression of these cytokines correlated with lupus nephritis progression. Our study is the first study in the literature investigating the immunohistochemical expression of IFN-?, IL-17, FOXP3, IL-10 and IFN-alpha in pediatric renal biopsy specimens and that makes our study unique. Further investigations are needed to clarify lupus nephritis pathophysiology.