Revizyonist oryantalistlerin Mekke'ye yönelik iddialarının değerlendirilmesi ve Kur'ân'da ilk kıble meselesi
The evaluation of the claims of revisionist orientalists' about Mecca and the issue of the first qibla in the Qur'an
Yazar: ULUHAN ADLIĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN ŞEMSEDDİN YAĞMUR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
Mekke şehrine yönelik öne sürülen iddiaların Tefsir ve İslâm Tarihi kaynaklarıyla interdisipliner şekilde incelenmesini amaçlayan çalışmamız, revizyonist oryantalistlerin Mekke hakkındaki iddialarını değerlendirmeyi ve Kur'ân'da ilk kıble meselesini incelemeyi hedeflemektedir. Çalışmamız giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kaynaklarıyla ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, revizyonist oryantalistler tanıtılmış ve onların Mekke hakkındaki iddiaları değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, Dan Gibson'ın Mekke'ye yönelik en detaylı revizyonist iddiayı sunması sebebiyle Mekke'nin Petra olduğu iddiasını desteklemek amacıyla kullandığı deliller detaylı bir şekilde incelenmiş ve Petra şehri tanıtılmıştır. Bu bölümde Gibson'ın iddialarının tutarlılığı; Petra şehrinin tanıtımı ve Mekke ile Petra arasındaki karşılaştırmalarla belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, revizyonist oryantalistlerin iddiaları ışığında kıble ve Mekke konusu ele alınmıştır. Bu çerçevede, kıblenin kelime anlamı, Kur'ân ve hadislerde kıble, İslam'da ilk kıble ve kıble değişikliği, kıble yönünün tayini gibi konular üzerinde durulmuştur. Aynı şekilde, Mekke'nin kelime anlamı, coğrafi konumu, siyasi tarihi, ekonomisi ve toplumsal yapısı gibi konular da ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca, kıble ve Mekke ile ilişkilendirilen karye, ümmü'l-kurâ, Bekke, beyt, beled-belde, Kâbe, beyt ve Mescîd-i Harâm gibi kavramlar da tanıtılmıştır. Sonuç bölümünde ise ilk kıblenin Kudüs'teki Mescidi Aksa değil Mekke'deki Kâbe olduğuna ve Mekke'ye yönelik revizyonist iddiaların geçerli olmadığına yönelik bulgular sunulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda revizyonist oryantalistlerin Mekke hakkındaki iddialarının çarpıtmalar ile yetersiz delillere dayandığı ve dolayısıyla Mekke hakkındaki bu iddiaların gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Our study, which aims to examine the claims put forward for the city of Mecca in an interdisciplinary manner with the sources of tafsir and Islamic history, aims to evaluate the issue of the first qibla and the claims of revisionist orientalists about Mecca. Our study consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction, information about the subject, purpose, importance, method and sources of the study is given. In the first chapter, revisionist orientalists are introduced and their claims about Mecca are evaluated. In the second chapter, since Dan Gibson presents the most detailed revisionist claim about Mecca, the evidence he uses to support his claim that Mecca is Petra is analysed in detail and the city of Petra is introduced. In this section, the consistency of Gibson's claims is tried to be determined through the introduction of the city of Petra and comparisons between Mecca and Petra. In the third chapter, Qiblah and Mecca are discussed in the light of the claims of revisionist orientalists. In this framework, issues such as the meaning of the word qibla, qibla in the Qur'an and hadiths, the first qibla in Islam and the change of qibla, the determination of the direction of qibla are emphasised. Likewise, topics such as the meaning of the word, geographical location, political history, economy and social structure of Mecca are discussed. In this chapter, concepts associated with Qibla and Mecca such as karye, umm al-kurâ, Bekke, beyt, municipality, Ka'ba, beyt and Masjîd al-Harâm are also introduced. In the concluding section, the findings that the first qibla is not Al-Aqsa Mosque in Jerusalem but the Ka'ba in Mecca and that the revisionist claims about Mecca are not valid are presented. In line with the data obtained, it has been determined that the claims of revisionist orientalists about Mecca are based on distortions and insufficient evidence, and therefore these claims about Mecca do not reflect the truth.