Blok zinciri ve sağlık uygulamaları
Block chain and health application
Yazar: HAMİT MIZRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ASLAN
Malatya Turgut Özal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Bilgisayar destekli yazılım = Computer aided software ; Bilgisayar yazılım dilleri = Computer software languages ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Elektronik sağlık = E-health ; Elektronik sağlık kayıtları = Electronic health records ; Nesneye dayalı yazılım = Object oriented software ; İlişkisel veri tabanı = Relational database

Özet:
Dünyada birçok işlemler artık dijitalleştiğinden veri güvenliliği, veri paylaşımı, veriye hızlı erişim ve veri bütünlüğünü korumak son derece önemli görülmektedir. Her geçen gün, günlük yaşantıda bilgisayara olan bağımlılık ve bu bağlılığa paralel olarak yeni verilerin dijital ortamlarda verilerin katlanarak artmasından bahsedilmektedir. Oluşan bu verilerin güvenli bir Şekilde paylaşımını sağlamak her geçen gün önemi artmaktadır. Bu verilerin güvenliliğini korumak, muhafaza etmek son derece önem arz etmektedir. Veri güvenliliği konusunda son yıllarda blok zinciri kelimesi sıkça duyulmaktadır. Blok zinciri, güvenli veri paylaşımını, veri bütünlüğünü korumakla görevli, merkezi olmayan dijital kayıt defteri olarak tanımlanmaktadır. Blok zinciri verileri tek yönlü olarak kaydeden, tersine mühendisliğin imkânsız olan ve paylaşımlarını şeffaflık ilkesine göre veri aktarımını gerçekleştirmektedir. Blok zinciri, kaydedilen bu verilerin ortak veri paylaşımına olanak sağlayan, veri güvenliliği korumakla görevli veriye ulaşım süresini kısaltan teknolojinin genel adı olduğu söylenmektedir. Hastaların tıbbi kayıt bilgilerin çalınması, değiştirilmesi hastaların mahremiyeti için çeşitli riskler doğurmaktadır. Bu bilgilerin kötü amaçlı kişilerin vereceği zarar hem hastaya hem de finanse eden kuruma ciddi zararlar vermektedir. Bundan dolayı bulut tabanlı ESK (elektronik sağlık kayıtları), birçok sağlık alanında odak noktası haline gelmektedir. Hasta verilerinin saklanmasında, veri doğruluğunu sağlamada, veri gizliliğini korumakta ve veriyi bulut sisteminde hızlı iletilmesi sağlamak, sağlık sektöründe önemli bir endişe kaynağı haline gelmektedir. Bu tezde, ESK kayıtları için veri erişim kontrolü ve denetimi sağlarken, bulut servis sağlayıcıları yardımıyla sağlık verilerinin paylaşılması için blok zincire ek olarak katmanlı mimari yapısına da değinilmektedir. Bu katmanlı mimari sisteme giriş için, JWT (json web token), hasta bilgilerini özet fonksiyonu (hashing) uygulayarak destekleyici yeni ek çözümler önerilmektedir. Önerilen bu yöntemle, hastanın sağlık kayıtlarını, elektronik ortamda yönetilmesinde ve kontrol edilmesinde kullanılmaktadır. Bu nedenle, blok zinciri platformunda kullanılan bu teknolojilerle daha güvenli sürdürülebilinir yeni kapılar aralamaktadır.

Abstract:
Since many transactions in the world are now digitalized, data security, data sharing, fast access to data and maintaining data integrity are considered extremely important. With each passing day, it is mentioned that the dependency on computers in daily life and parallel to this dependency, the data increase exponentially in digital media. The importance of ensuring the secure sharing of this data is increasing day by day. It is extremely important to protect and preserve the security of this data. In recent years, the word blockchain has been heard frequently in terms of data security. Blockchain is defined as a decentralized digital ledger tasked with maintaining secure data sharing and data integrity. Blockchain realizes data transfer according to the principle of transparency, which records data unidirectionally, which is impossible to reverse engineering, and whose sharing is transparent. It is said that the blockchain is the general name of the technology that enables the common data sharing of these recorded data and shortens the time to reach the data responsible for protecting data security. Theft and alteration of patients' medical record information poses various risks to the privacy of patients. The harm that this information will cause by malicious people causes serious harm to both the patient and the financing institution. Therefore, cloud-based EHR (electronic health records) is becoming a focal point in many healthcare fields. Storing patient data, ensuring data accuracy, protecting data confidentiality, and providing fast transmission of data in the cloud system is becoming a major concern in the healthcare industry. In this thesis, while providing data access control and control for EHR records, layered architecture in addition to blockchain is also discussed for sharing health data with the help of cloud service providers. In order to enter this layered architectural system, JWT (json web token), patient information hashing function, supporting new additional solutions are proposed. With this proposed method, it is used to manage and control the patient's health records electronically. Therefore, with these technologies used in the blockchain platform, more secure and sustainable new doors are opened.