Fen eğitimi alanında teknoloji okuryazarlığına yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Examination of postgraduate theses on technology literacy in the field of science education
Yazar: MUHAMMED CELAL TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KARABAL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yeni pedagojik yaklaşımlar, yeni bir takım dijital teknolojiler ve bunlarla entegre edilmiş öğrenme ve öğretme uygulamalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, teknoloji okuryazarlığının önemli bir kavram olarak eğitim süreçleri açısında gözden geçirilmesi ve öğrenme ortamlarında, teknoloji okuryazarlığı kavramının ne anlama geldiğine ilişkin özel bir anlayış benimsenmesi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Teknoloji okuryazarlığı kavramının doğru bir şekilde tanımlanması ve doğru tanıma göre değerlendirilmesi, yorumlanması, sunulması ve hakkında akademik araştırmalar yürütülmesi oldukça önemlidir.
Bu açıdan değerlendirildiğinde, fen bilgisi eğitimi alanında teknoloji okuryazarlığı ile ilişkili olarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenip analiz edilmesi anlamlı görülmektedir. Bu amaç doğrultusunda yürütülen çalışmada Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi'nin 1 Temmuz 2024 tarihine kadar yayınlayıp, künye bilgilerini ve özetlerini erişme açmış olduğu lisansüstü tezler künye bilgilerinin herhangi bir yerinde "Dijital Okuryazarlık", "Teknoloji Okuryazarlığı" ve "Teknolojik Okuryazarlık" ifadesi geçmesi koşuluyla veri setine dahil edilmiştir.
Bu veri seti üzerinde 489 adet lisansüstü teze ilişkin; konu alanlarına göre dağılımları, eğitim ve öğretim" konu alanındaki tezlerin çalışma alanlarına göre dağılımları, "fen bilgisi eğitimi" çalışma alanındaki tezlerin yüksek lisans ve doktora düzeylerinde yapılmış olma durumlarına göre dağılımı, yapıldıkları yıllara göre dağılımı, yapıldıkları üniversitelere göre dağılımı, tez danışmanlarına ve yazarlarına göre dağılımı, yayınlandıkları dillere göre dağılımı ve anahtar kelime, çalışma konuları, araştırma yaklaşımları, araştırma yöntemleri (model, desen, vb.), örneklem, veri toplama araçları ve veri analizi yöntemleri tercihleri nasıldır değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda hem akademik çalışmalarda hem de eğitim süreçlerinde teknoloji okuryazarlığına olan ilginin ve gösterilen değerin artmasına yönelik birtakım öneriler sunularak çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
New pedagogical approaches, a new set of digital technologies and learning and teaching practices integrated with them are needed. For this reason, technology literacy as an important concept needs to be reviewed in terms of educational processes and a special understanding of what the concept of technology literacy means in learning environments needs to be adopted and developed. It is very important to define the concept of technology literacy correctly and to evaluate, interpret and present it according to the correct definition and to conduct academic research on it.
When evaluated from this perspective, it seems meaningful to examine and analyze postgraduate theses related to technological literacy in the field of science education. In the study carried out for this purpose, "Digital Literacy", "Technology Literacy" and "Technological Literacy" in the imprint information of the postgraduate theses published by the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK) and whose imprint information and summaries have been made accessible until July 1, 2024.
Regarding 489 postgraduate theses on this data set; Distribution of theses according to subject areas, distribution of theses in the field of "education and training" according to their fields of study, distribution of theses in the field of "science education" according to whether they were made at master's and doctoral levels, distribution according to the years they were made, distribution according to the universities where they were made, distribution to thesis advisors and authors was studied. Also it tried to evaluate their distribution according to the languages in which they are published and their keyword preferences. As a result of the research, the study was completed by offering a number of suggestions to increase the interest and value in technology literacy both in academic studies and educational processes.