Okul motivasyonu ölçeğinin cinsiyete ve sınıf düzeyine göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi
Investigation of measurement invariance of school motivation scale in terms of gender and class level
Yazar: MELİS DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ATAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Geçerlik = Validity ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ölçekler = Scales ; Ölçme değişmezliği = Measurement invariance ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencileri için okul motivasyonu ölçeğinin (Kan, Özhan ve Kaynak, 2017) cinsiyet ile sınıf düzeyi değişkenleri açısından ölçme değişmezliğini incelemek ve ölçeğin yapı geçerliğine ilişkin kanıt elde etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Gaziantep ilinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören ortaokul kademesinde 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerindeki toplam 600 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan okul motivasyonu ölçeği, üç alt boyut ve toplamda 14 maddeden oluşan beşli Likert tipinde bir ölçektir. Verilerin analizine başlamadan önce analize ilişkin varsayımlar kontrol edilerek, veriler analize uygun hale getirilmiştir. İlk aşamada okul motivasyonu modeli, grubun tamamına ilişkin veri kullanılarak doğrulayıcı faktör analiziyle doğrulanmıştır. İkinci aşamada ise doğrulanan modelin cinsiyet ve sınıf düzeyi alt grupları arasında ölçme değişmezliğini sağlayıp sağlamadığı çok gruplu doğrulayıcı faktör analizi yöntemiyle aşamalı olarak test edilmiştir. Analiz bulgularına göre okul motivasyonu modelinin, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre kısmi metrik değişmezliği sağladığı gözlenmiştir. Dolayısıyla faktörlerin cinsiyet ve sınıf düzeylerine ilişkin alt gruplarda kısmen aynı şekilde ölçüldüğü söylenebilir. Okul motivasyonu ölçeğinden elde edilen puanlara dayanarak alt gruplar arasında karşılaştırmalar ve yorumlar yapılırken, modelin yapısal değişmezliği ve metrik değişmezliği sağladığı; ölçek değişmezliği ve katı değişmezliği sağlamadığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the measurement invariance of the school motivation scale (Kan, Özhan and Kaynak, 2017) in terms of gender and grade level variables and to obtain evidence for the construct validity of the scale. The study group of the study consists of 600 students in the 5th, 6th, 7th, and 8th grade levels of secondary school at a public school in Gaziantep province. The school motivation scale, which was used as a data collection tool in the research, is a five point Likert scale consisting of three sub-dimensions and a total of 14 items. Before starting the analysis of the data, the assumptions to the analysis were checked. First, the school motivation model was confirmed by confirmatory factor analysis using data related to the whole group. Then, whether the confirmed model provided measurement invariance between gender and grade level subgroups was tested gradually by multi-group confirmatory factor analysis method. According to the findings of the analysis, it was observed that the school motivation model provided partial metric invariance according to gender and grade level variables. Therefore, it can be said that the factors are measured in the same way in the subgroups related to gender and class levels. While making comparisons and interpretations among the sub-groups based on the scores obtained from the school motivation scale, it should be considered that the model provided configural invariance and metric invariance but not scalar invariance and residual invariance.