Erken cumhuriyet dönemi modernleşme sürecinde mimarlığın etkileri: Sivas cer atölyesi (1939)
Early republican period the effects of architecture in modernization process: Sivas cer atelier (1939)
Yazar: MELİH BARAN
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ SÖNMEZ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kültür tarihimizin önemli referans noktalarından biri olan Erken Cumhuriyet Dönemi'nde kurulan endüstri yerleşkeleri; sahip oldukları çağdaş teknolojileri, üretim atölyeleri, barınma birimleri ve sosyal mekânları ile dönemin modern ulus inşa etme hedefini gerçekleştirme görevini üstlenen mimarlık pratiklerinden biri olmuşlardır. Bu yerleşkeler, yalnızca ekonomik üretimin gerçekleştiği mekânlar olmakla kalmamış aynı zamanda içinde bulunduğu kentin ve kentlinin modernleşmesi sürecinde de adeta birer enerji merkezi olmuşlardır.
1939 yılında kurulan Sivas Cer Atölyesi de Erken Cumhuriyet Dönemi endüstri yerleşkelerinden biri olarak bu tezin araştırma konusunu oluşturmaktadır. Tez kapsamında, kentin ve kentlinin belleğinde önemli bir yere sahip olan fabrika; sahip olduğu mekânlarının biçimlenişleri, malzeme kullanımları ve strüktür yapıları itibariyle incelenmiş, modernleşme bağlamında taşıdığı öz nitelikleri belirlenerek kentin ve kentlinin modernleşme sürecine olan katkısı boyutunda değerlendirmede bulunulmuştur. 
Günümüzde bu yerleşkeler, salt bir ekonomik değer olmakla kalmamış aynı zamanda taşıdıkları teknolojik, toplumsal ve mimari değerleri ile de önemli birer endüstriyel miras olarak nitelendirilerek ülkemiz mimarlık literatüründe yer almaya başlamışlardır. Hazırlanan bu tez ile Sivas Cer Atölyesi'nin sahip olduğu niteliklerden dolayı Erken Cumhuriyet Dönemi Endüstri Mirası arşivinde yer alması gerekliliği de ortaya konularak ülkemizin endüstri mirası arşivine katkıda bulunulmuştur.

Abstract:
Being one of the important reference points of our cultural history, the industrial settlements built in the Early Republican Period; have become one of the architectural practices that undertake the task of building the modern nation with their modern technologies, production workshops, shelter units and social spaces. These settlements were not only spaces where economic production took place, but also became energy centers in the process of modernization of the city and the inhabitants.
Being one of the industrial settlements of the Early Republican Period Sivas Cer Atelier, founded in 1939, constitutes research subject of this thesis. Within the scope of the thesis, the factory, which has an important place in the memory of the city and its citizens, have been examined in terms of the formations of the spaces, material uses and structures and evaluated in terms of the contribution of the city and the citizen to the modernization process by determining their self-qualifications in the context of modernization.
Today, considered as an important industrial heritage with their technological, social and architectural values these campuses have become not only an economic value, but also started to take place in the architecture literature of our country. With this thesis the necessity for Sivas Cer Atelier to be included in the Industrial Heritage Archive of the Early Republican Period due to the qualifications it possesses have been revealed and thus contributed to the industrial heritage archive of our country.