İntrakranyal anevrizma hastalarında cerrahi ve endovasküler tedavi yöntemlerinin klinik sonuçlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective comparative study of surgical treatment of intracranial aneurysm and treatment by clipping and endovascular surgery
Yazar: GÖRKEM ALKIR
Danışman: PROF. DR. ALİ NAİL İZGİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Endovasküler tedavi = Endovascular treatment ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Amaç: Kafa içi anevrizma tedavisinde uygulanan cerrahi yöntemle klip ile kapatma ve endovasküler tadavi yöntemlerinin retrospektif olarak karşılaştırılarak değerlendirilmesi.
Gereç ve Yöntemler: İstanbul Tıp Fakültesi'nde 2001-2012 yılları arasında intrakranyal anevrizma tanısı ile hastaneye yatırılmış 863 hastanın dosyaları taranarak klinik değerlendirilmeleri yapıldı. Hastalar subaraknoid kanama (SAK) geçirenler, geçirmeyenler, cerrahi tedavi uygulanan, endovasküler tedavi uygulanan, girişim yapılmayanlar olarak gruplandırıldı. Gruplar cinsiyet, yaş, WFNS derecesi, eşlik eden hidrosefali, epilepsi, nörolojik defisit, mortalite kriterlerine göre değerlendirildi. Ayrıca anevrizmaların anatomik yerleşim ve şekil bakımından ek özelliklerinin sonuçlara olan etkileri araştırıldı. Hastaların tedavi sonrası klinik durumları Glasgow Outcome Skale (GOS) ile değerlendirildi. WFNS ve GOS gibi puanlamaların ortalamaları Mann Whitney U, T testi ve kovaryans analizi ile; nicel verilerin rakamsal sonuçları ki-kare testi ile karşılaştırıldı. GOS'nun kötü sonuçlanmasında etken olan faktörler lojistik regresyon analizi ile ortaya kondu.
Sonuçlar: Cerrahi ve endovasküler tedavi yöntemlerinin ortalama GOS'ları kovaryans analizi ile karşılaştırıldığında cerrahi tedavi edilen hastaların sonuçlarının istatistiksel anlamlı daha iyi olduğu saptandı (p=0,032). SAK'lı hastalarda WFNS derecesinin yüksek olması, anevrizmaya yönelik girişim zamanı, yaş, intraventriküler hematom, postop enfarkt ve MSS enfeksiyonu gelişiminin kötü sonuç açısından risk faktörü oldukları belirlendi. Endovasküler tedavi girişimi yapılan 57 (%15,7,n=364) anevrizmanın başarısız olduğu, cerrahi tedavi girişimi denenen hastalarda bu sayının 3 (%0,29) olduğu görüldü. Kontrol DSA'da rest oranları sonuçlarına göre cerrahi tedavi grubunda rest oranı %9,2 endovasküler tedavi grubunda %42,2'dir (p<0,001). Cerrahi tedavi grubunun endovasküler tedavi grubuna göre daha uzun hastane yatış süresine sahip olduğu görüldü. Bu sonuçlara rağmen son yıllarda kliniğimizde tedavi edilen anevrizmalarda endovasküler tedavi oranının giderek arttığı saptanmıştır.

Abstract:
Objective: Retrospective comparative study of surgical treatment of intracranial aneurysm and treatment by clipping and endovascular surgery.
Material and Methods: The cases of 863 patients, who have been hospitalized with the diagnosis of intracranial aneurysm between 2001 and 2012 in Istanbul University Faculty of Medicine, have been scanned and their clinical investigation have been performed. The patients have been grouped according to whether they have subarachnoid hemorrhage (SAH), had surgical treatment, had endovascular treatment or not and those for whom no treatment has been initiated. The groups further have been evaluated with respect to their gender, age, WFNS (The World Federation of Neurological Surgeons) grade, whether hydrocephalus occured, or they developed epilepsy, neurological deficit and mortality. Moreover, the affects of the additional properties of aneurysm with respect to anatomic location and shape have been investigated. The clinical condition of the patients after treatment have been evaluated with Glasgow Outcome Scale (GOS). The average score with respect to scales like WFNS and GOS have been compared quantitatively with the values obtained by Mann-Whitney U test and covariance analysis, and the numerical results of quantitative data have been compared with the results of the chi-square test. The factors leading to the poor outcome results in GOS scale have been determined with logistic regression analysis.
Results: When the average GOS of surgical and endovascular treatment methods have been compared with the values obtained by covariance analysis it has been realized that the results of surgically treated patients are better in that being statistically more significant (p=0.032). The WFNS grade, the timing of treatment attempt towards aneurysm, age, intraventricular hemorrhage, postoperative infarction and CNS infection of patients with SAH have been determined to be risk factors that would lead to poor outcome. It has been seen that 57 aneursym cases (%15.7, n=364) for which endovascular treatment is applied were unsuccessful whereas this number was 3 (%0.29) for patients who have been attempted to be treated surgically. According to the digital subtraction angiography (DSA) results the incomplete obliteration rates are %9.2 and %42.2 (p< 0.001) in the surgical treatment group and the endovascular treatment group, respectively. It has been seen that the patients in the surgical treatment group have been hospitalized longer compared to those in the endovascular treatment group. Despite these results, the endovascular treatment attempts have been increasing in the treatment of aneurysms in our clinic over the last few years.