Olimpik mücadele sporcularının beslenme alışkanlıklarının incelenmesi
Examination of nutritional habits of olympic fighting athletes
Yazar: MURAT AKARSU
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÖNER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma Olimpik Mücadele Sporcularının Beslenme Alışkanlıklarının incelenmesi amacıyla yapıldı.
Bu çalışmanın evrenini Samsun ilinde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne bağlı 4226 lisanslı aktif sporcular oluşturmakta olup; örneklemini ise olimpik mücadele branşlarında yarışan yaşları 16-30 arasında 337'si aktif ve vizeli (182 erkek, 68 kız) sporcular oluşturdu. Bu araştırmada örnekleme hatasını azaltarak evrenin daha fazla temsil edilmesini sağlayan orantılı tabakalı örnekleme modeli kullanıldı. Örneklem büyüklüğünün hesaplanabilmesi için önceki çalışmalar incelenip G-power analizine göre α=0.05, 1-β=0.90 olarak alınıp, her bir örneklem büyüklüğü 0.38 etki büyüklüğü ile toplam 200 kişi olarak hesaplandı. Araştırmada veri toplama aracı olarak ölçek kullanıldı. Araştırmacı tarafından hazırlanan anket iki bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde "Kişisel Bilgi Formu", ikinci bölümde ise "Sağlıklı Beslenmeye Yönelik Tutum Ölçeği" (SBİTÖ) yer almaktadır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını tespit etmek için normallik ve homojenlik yapılmıştır. Normallik homojenlik testi sonucu bazı verilerin normal bir dağılıma sahip olduğu, bazı verilerin ise normal bir dağılım göstermediği tespit edilmiş olup ikili gruplar için Independent-Sample t testi ve Mann-Whitney U testi uygulanmış olup, ikiden fazla gruplar için One-Way Anova ve Kruskal-Wallis H testi uygulandı. Verilerin analizi SPSS 17.0 istatistik paket programı kullanıldı.
Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum ölçeği (SBİTÖ) toplam puan skalasına bakıldığında 23 kişi orta düzey, 118 kişi yüksek düzey, 99 kişi ise ideal düzeyde yüksek puana sahip oldukları görüldü. Sporcuların SBİTÖ alt boyutlarının ortalamalarına bakıldığında Beslenme Hakkında Bilgi 20,7, Beslenmeye Yönelik Duygu 19,4, Olumlu Beslenme 20,3, Kötü Beslenme 19,8, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği Toplam puanı ise 80,2 olduğu tespit edildi. Katılımcıların Spor Branşı değişkeni ile Beslenme Hakkında Bilgi ve Olumlu Beslenme alt boyutlarında Boks ve Güreş alt boyutları lehine anlamlı bir sonuç görüldü (p<0,05). Beslenmeye yönelik duygu ve Kötü Beslenme alt boyutlarında ise herhangi bir farklılık görülmedi (p>0,05).
Sonuç olarak; araştırmaya katılan olimpik mücadele sporcularının SBİTÖ toplam puanı 80,2 olarak ölçek değerlenmesi kategorisi içerisinde yüksek grupta olduğu görülmüştür. Spor yaşı, eğitim düzeyi, aile eğitim düzeyi ve millik durumlarının beslenme bilgi ve alışkanlıklarını olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Sporcuların beslenme bilgilerini büyük bir çoğunluğunu antrenörlerinden aldıklarını, antrenörlerin sporcuların beslenmesi ve alışkanlıkları konusunda önemli bir yere sahip olduğu, kulüpler ve ilgili kurumlar tarafından antrenörlerin beslenme eğitim seminerleri ve çevrim içi kursalar ile desteklenmeleri faydalı olacağı söylenebilir. Ayrıca sporcuların beslenme bilgi ve alışkanlıklarına verdikleri önemi arttırabilmek için spor kulüplerinde beslenme uzmanlarına yer vermeleri önemli görülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the nutritional habits of Olympic athletes.
The population of this study consisted of 4226 licensed active athletes affiliated to the Provincial Directorate of Youth and Sports in Samsun province, and the sample consisted of 337 active and visa athletes (182 male, 68 female) between the ages of 16-30 competing in Olympic competition branches. In this study, proportional stratified sampling model was used, which reduces sampling error and provides more representation of the population. In order to calculate the sample size, previous studies were examined and α=0.05 was taken as α=0.05, 1-β=0.90 according to G-power analysis, and each sample size was calculated as a total of 200 people with an effect size of 0.38. A scale was used as a data collection tool in the study. The questionnaire prepared by the researcher consists of two parts. The first part of the questionnaire includes the "Personal Information Form" and the second part includes the "Scale of Attitudes Towards Healthy Eating" (SBITÖ). Normality and homogeneity tests were performed to determine whether the data were normally distributed. As a result of the normality homogeneity test, it was seen that the data had a normal distribution and Independent-Sample t test was applied for paired groups from parametric tests, and One-Way Anova test was applied for more than two groups. SPSS 17.0 statistical package program was used for data analysis.
When the total score scale of the Attitudes Towards Healthy Eating Scale (ATSNA) was analyzed, it was seen that 23 athletes had a medium level score, 118 athletes had a high level score, and 99 athletes had an ideal level score. When the averages of the sub-dimensions of SBITÖ of the athletes were examined, it was determined that Knowledge About Nutrition was 20.7, Emotion Towards Nutrition was 19.4, Positive Nutrition was 20.3, Poor Nutrition was 19.8, and the total score of the Attitude Towards Healthy Nutrition Scale was 80.2.A significant result was seen in favor of Boxing and Wrestling sub-dimensions in the sub-dimensions of Knowledge about Nutrition and Positive Nutrition with the participants' Sports Branch variable (p<0.05).There was no difference in the sub-dimensions of Feeling towards Nutrition and Malnutrition (p>0.05).
Conclusion; It was seen that the Olympic combat athletes who participated in the study had a total score of 80.2 in the high group within the scale valuation category. It was concluded that sports age, education level, family education level and nationality positively affected their nutritional knowledge and habits. It can be said that athletes get most of their nutritional information from their coaches, that coaches have an important place in the nutrition and habits of athletes, and that it would be useful to support coaches with nutrition education seminars and online courses by clubs and related institutions. In addition, in order to increase the importance given by athletes to nutrition knowledge and habits, it is important to include nutritionists in sports clubs.