İzmir'deki dönel kavşaklarda geometrik gecikme tayini
Determination of geometric delay at roundabouts in İzmir
Yazar: CİHAN KAYACAN
Danışman: PROF. DR. SERHAN TANYEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Dönel kavşaklar = Traffic roundabouts ; Gecikme = Delay ; Hız = Speed

Özet:
Dönel kavşaklar, son otuz yılda özellikle kent içi yollarda trafik akımlarının kesiştiği noktalarda trafik kazalarını azaltmak ve trafik hızını kontrol etmek amacıyla tatbik edilmektedir. Bu tip kavşaklarda araçlar, kavşağa girişte yavaşlamaya veya durmaya mecbur edilmektedirler. Bu durum, geometrik gecikme olarak adlandırılan ve sürücülerin maruz kalacağı fazladan bir gecikme süresi de yaratmaktadır. Bu çalışmada, dönel kavşak performansında önemli bir yere sahip olan geometrik gecikme kavramı, kavşağı kullanan taşıtların hızlarının değişimi bağlamında incelenmiştir.

Bu tez kapsamında Avusturalya'da Akçelik tarafından geliştirilen SIDRA Intersection programında kavşak geometrisinin, seyahat süresine, ortalama seyahat hızına, kavşak içi hıza ve geometrik gecikmeye etkisi incelenmiştir. Programda trafik hacminin geometrik gecikmeye etkisi de gösterilmiştir.

Beş gönüllü sürücünün İzmir ili içerisindeki on sekiz farklı dönel kavşaktan geçiş verileri toplanmıştır. Sürücülerin araçlarına yerleştirilen cihaz ile GPS ve hız verileri elde edilmiştir. Veriler ofis ortamında incelenerek sürücülerin kavşak içindeki hareketleri modellenmiştir. Elde edilen verilerden yararlanarak dönel kavşakları kullanan sürücülerin kavşak girişinde, kavşağın içinde ve kavşak çıkışındaki hızları ve hızlarının değişimleri incelenmiş, sürücülerin kavşak içindeki hareket kalibrasyon parametreleri bulunmuştur.

Tez çalışması kapsamında farklı geometriye sahip dönel kavşak hızı ve geometrik gecikme değerleri elde edilmiştir. Saha verileri incelemeleri sonucunda kavşak geometrisi ile hız ilişkisi ve kavşak içi sürücü davranışları ortaya konmuştur.

Abstract:
Roundabouts are constructed in the last thirty years in order to control traffic speed and reduce traffic accidents at traffic flow crossing points, espacilly on urban roads. Vehicles are forced to slow down or stop when entering the this type of intersection, Therefore this creates extra delay time, called geometric delay to which the drivers will experience. . In this study, the concept of geometric delay, which has an important effect on the performance of roundabouts, has been examined in the context of the change in the speed of the vehicles that are using the intersection.
 
In the scope of this study, the effects of intersection geometry on travel time, average travel speed, in-junction speed and geometric delay were examined in SIDRA Intersection software that developed by Akçelik in Australia. Also the effects of traffic volume on geometric delay were demonstrated in the software.

 Crossing data of five volunteer drivers from eighteen different roundabouts in İzmir province were collected. GPS and speed data were obtained with the device placed in the vehicles of the drivers. The data were analyzed in the office environment and the movements of the drivers at the intersection were modeled. Driver speeds and speed changes at the intersection entrance, inside the intersection and at the intersection exit were examined, and the movement calibration parameters for the drivers were acquired by using these data.

In the scope of the thesis study, speed and geometric delay values for roundabouts which have different geometric properties were obtained. As a result of field data analysis, the relationship between intersection geometry and speed and driver behavior in the intersection were revealed.