Renal yetmezlikli, hemodiyalizli, periton diyalizli ve renal transplantli hastalarda oksidatif stresin değerlendirilmesi
Evaluation of the oxsidative stress in patients with renal failure, haemodialysis, peritoneal dialysis and renal transplanted
Yazar: ÖMÜR CENGİZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR NURİ ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Oksidatif stres, serbest oksijen radikallerinin (SOR) veya ürünlerinin üretimi ile antioksidan sistem arasındaki dengenin kaybolması olarak tanımlanır. Kronik böbrek yetmezliği (KBY) sıklıkla oksidatif stres ile ilişkilidir. Artmış oksidatif durum ve azalmış antioksidan sistem KBY' li hastalardaki üremik kronik komplikasyonların sıklığının artmasına neden olmaktadır. Daha önce KBY hastalarında oksidatif stresin arttığı bilinmektedir. Bu çalışmada renal yetmezlikli hemodiyalizli (HD) ve sürekli ayakta periton diyalizli (SAPD) hastalar ve renal transplantlı (Rtx) hastalarda oksidatif stres parametrelerine bakılarak oksidatif stres durumları değerlendirildi.Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'nde HD tedavisi gören 42 hasta, kontrol için hastaneye gelen 30 SAPD hastası ve 42 RTx' lı hasta ve 30 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 144 kişi üzerinde gerçekleştirildi. Hasta gruplarının ve kontrol grubunun serumlarında oksidatif stresi değerlendirmek amacıyla paraoksanaz (PON), arilesteraz (ARE) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktiviteleri ile 8-hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG), ve malondialdehit (MDA) seviyelerine bakıldı. Kontrol grubunun serum PON aktivitesi :600.57±249.37 U/mL) hasta gruplarının PON aktivitelerinden (HD grubu: 201.53±126.42 UI/mL (p<0.001), SAPD grubu: 229.61±161.31 UI/mL(p<0.001), Rtx grubu: 292.38±182.30 UI/mL (p<0.001) ) diğer hasta ve kontrol gruplarına göre istatistiki olarak anlamlı yüksek bulundu. ARE aktivitesi bakımından kontrol grubunun değerleri (139.73±57.40 UI/mL) HD grubundan (45.36±31.97 UI/mL), SAPD grubundan (30.61±17.11 UI/mL) ve Rtx grubundan (37.91±20.11 UI/mL) yüksek bulundu (p<0.001). 8-OHdG seviyeleri bakımından hasta grupları( HD: 2.68±2.23, SAPD: 3.49±1.77 , Rtx: 2.55±1.49 ) kontrol grubundan (0.53±0.44) anlamlı olarak yüksek tespit edilmişlerdir (p<0.001). SOD seviyeleri bakımından kontrol grubu ( 3.74±1.23 UI/mL), HD (2.27±0.96 UI/mL), SAPD (2.18±0.82 UI/mL) ve Rtx gruplarından (2.45±0.80 UI/mL) anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.001). MDA sevieleri bakımından ise kontrol grubu (3.69±1.35 µmol)) diğer gruplardan (HD: 24.30±0.96 µmol, SAPD: 12.22±9.53 µmol, Rtx: 10.90±8.80 µmol) düşük bulunmuştur.KB hastalarına uygulanan renal replasman tedavilerinin (HD, SAPD, Rtx ) biokimyasal açıdan oksidatif dengeyi bozucu etkiye sahip olduklarını ancak bu tedavi çeşitlerinden Rtx' in diğer tedavilere göre daha az zararlı olduğu kanısına vardık.Anahtar Kelimeler: Oksidatif Stres, Kronik Böbrek Yetmezliği, Antioksidan Savunma

Abstract:
Oxidative stress is defined as an imbalance between the antioxidant system and the production of the free oxygen radical products. Chronic renal failure (CRF) is almost associated with oxidative stress. Increased oxidative status and reduced antioxidant system or capaticy resulted in an increase in the frequency of uremic complications in the patients having CRF. It is already known that oxidative stress is increased in CRF patients. In this study, the oxidative stress status of the patients having chronic renal failure (HD) and continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) and renal transplanted (Rtx) patients were investigated in terms of the oxidative stress parametersThis study was carried out in Atatürk University Medical Faculty Research Hospital on a total of 144 people including 42 patients who undergo HD treatment, 30 CAPD patients who came to hospital for control, 42 patients having RTx and 30 healthy control group. In order to evaluate the oxidative stress in the serums of patient and control groups, the activities of the paraoxaonase (PON), arylesterase (ARE) and superoxide dismutase (SOD) and the levels of 8-hidroxy-2?-deoxyguanosine (8-OHdG) and malondialdehyde (MDA) were analysed. The serum PON activity of the control group :600.57±249.37 U/mL) was statistically found significantly higher than the PON activity of the patient groups (HD group: 201.53±126.42 UI/mL (p<0.001), SAPD group: 229.61±161.31 UI/mL(p<0.001), Rtx group: 292.38±182.30 UI/mL (p<0.001) ). The values of control group (139.73±57.40 UI/mL) in terms of ARE activity were found to be higher than HD group (45.36±31.97 UI/mL), SAPD group (30.61±17.11 UI/mL) and Rtx group (37.91±20.11 UI/mL) (p<0.001). The 8-OHdG levels of the patient groups (HD: 2.68±2.23, SAPD: 3.49±1.77, Rtx: 2.55±1.49 ) were determined significantly higher than the control group (0.53±0.44) (p<0.001). The SOD activities of control group (3.74±1.23 UI/mL) were found significantly higher than HD (2.27±0.96 UI/mL), SAPD (2.18±0.82 UI/mL) and Rtx groups (2.45±0.80 UI/mL) (p<0.001). The MDA levels of the control group (3.69±1.35 µmol) were found to be lower than other groups (HD: 24.30±0.96 µmol, SAPD: 12.22±9.53 µmol, Rtx: 10.90±8.80 µmol).We concluded that renal replacement treatments (HD, SAPD, Rtx ) applied to CR patients had a destabilising effect on oxidative balance in terms of biochemical aspect but among these treatments Rtx was less harmful than others.Key Words: Oxidative Stress, Chronic Renal Failure, Antioxidant Defence