Kuaför salonlarında partikül madde konsantrasyonu ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar - ftalat asit esterleri içeriklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of particle substance concentration and polycycic aromatic hydrocarbons - phthalate acid esters contents in hairdresser
Yazar: NURDAN ÖZBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ARSLANBAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada hizmet almakta olan müşteriler ve çalışanlar açısından uzun zamanlar geçirilmek zorunda kalınan kuaför, güzellik ve tırnak salonlarındaki aktivitelerin partikül madde kirliliğine katkısı değerlendirilmiştir. Kuaför iç ve dış ortamlarında solunabilir boyutta partikül madde (inhalable, D<80-100 μm) (PM80-100) ve alveollere ulaşan partikül maddelerin (respirabirable, D<4 μm) (PM4) gravimetrik yöntemle ölçümleri yapılmıştır. Kuaför iç ortam ortalama PM80-100 ve PM4 konsantrasyonları sırasıyla 208,33 μg/m3 ve 73,05 μg/m3 olarak hesaplanmışken dış ortam PM4 konsantrasyonu 129,16 μg/m3 bulunmuştur. Kuaför iç ortam/dış ortam (I/D) değerleri 0,39 μg/m3 ile 1,11 μg/m3 arasında değişmektedir. Aynı zamanda salonlardan alınan iç ve dış ortam örneklerinde Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH)'ın ve Ftalat Esterler (PAE)'in konsantrasyonları belirlenmiştir. Seçilen salonların iç ve dış ortamlarında Hava Örnekleme Pompası (AirCheckXR) filtre sistemi yardımıyla 2.5 µm ve daha küçük boyuttaki partiküller toplanmıştır. Salonlardan alınan örneklerde iç ortam örneklerinde en yüksek PAH konsantrasyonuna 666,9 ng/m3 ile kuaför A salonunda rastlanmıştır. En yüksek PAE konsantrasyonuna ise 880,2 ng/m3 ile yine kuaför A salonunda rastlanmıştır. Kuaför A salonunda yapılan ölçüm esnasında Brezilya fönü işleminin uygulanmasının değerlerin yüksek çıkmasında etkili olduğu düşünülmektedir. İç ortam PAH konsantrasyonlarında en yüksek değere sahip olan Ace, BaA ve Pyr sırasıyla 482,27 ng/m3, 666,95 ng/m3 ve 322,34 ng/m3 tespit edilmiştir. En düşük değer olarak Acy, Nap, IcP sırasıyla 3,23 ng/m3, 4,41 ng/m3 ve 0,15 ng/m3 olarak bulunmuştur. İç ortam PAE konsantrasyonlarında en yüksek değere sahip olan DMP, DCHP ve DEHP sırasıyla 1044,8 ng/m3, 872,4 ng/m3 ve 880,2 ng/m3 tespit edilmiştir. En düşük değer olarak DHP, BBP, DPP sırasıyla 0,2 ng/m3, 0,2 ng/m3 ve 0,4 ng/m3 olarak belirlenmiştir.	Dış ortam örneklemesinde ise en yüksek değerler PAH konsantrasyonlarında Ace, Flu ve Phe sırasıyla 384,51ng/m3, 214,51 ng/m3 ve 217,43 ng/m3, iken PAE değeri için DMP, DcHp ve DnoP tespit edilmiş olup sırasıyla 1562,5 ng/m3, 490,2 ng/m3 ve 4027,2 ng/m3'tür. Trafik yoğunluğu daha yoğun olan salonda diğer salonlara göre PAH ve PAE değerlerinin yüksek ölçüldüğü tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the contribution of the activities in hairdressers, beauty and nail salons, which had to be spent for a long time in terms of customers and employees, to particulate matter pollution was evaluated. Respirable particulate matter (inhalable, D<80-100 μm) (PM80-100) and particulate matter reaching the alveoli (respirable, D<4 μm) (PM4) were measured by gravimetric method in the indoor and outdoor environments of the hairdresser. While the average indoor PM80-100 and PM4 concentrations of the hairdresser were calculated as 208.33 μg/m3 and 73.05 μg/m3, respectively, the outdoor PM4 concentration was 129.16 μg/m3. Hairdresser indoor/outdoor (I/D) values vary between 0.39 μg/m3 and 1.11 μg/m3. At the same time, the concentrations of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAH) and Phthalate Esters (PAE) were determined in indoor and outdoor samples taken from the halls. Particles of 2.5 µm and smaller sizes were collected with the help of the Air Sampling Pump (AirCheckXR) filter system in the indoor and outdoor environments of the selected halls. In the samples taken from the salons, the highest PAH concentration was found in the hairdresser A room with 666.9 ng/m3 in the indoor samples. The highest PAE concentration was found in the hairdresser's salon A with 880.2 ng/m3. It is thought that it has an effect on the high values due to the Brazilian blow dry process during the measurement made in the hairdresser A. Ace, BaA and Pyr, which have the highest values in indoor PAH concentrations, were found to be 482.27 ng/m3, 666.95 ng/m3 and 322.34 ng/m3, respectively. The lowest values of Acy, Nap and IcP were found to be 3.23 ng/m3, 4.41 ng/m3 and 0.15 ng/m3, respectively. DMP, DCHP and DEHP, which have the highest values in indoor PAE concentrations, were determined as 1044.8 ng/m3, 872.4 ng/m3 and 880.2 ng/m3, respectively. The lowest values for DHP, BBP, DPP were determined as 0.2 ng/m3, 0.2 ng/m3 and 0.4 ng/m3, respectively. In outdoor sampling, the highest values for PAH concentration were Ace, Flu and Phe, 384.51ng/m3, 214.51 ng/m3, and 217.43 ng/m3, respectively, while DMP, DcHp and DnoP were found for PAE values, respectively, and 1562,5 ng/m3, 490.2 ng/m3 and 4027,2 ng/m3. It was determined that the PAH and PAE values were measured higher in the hall with higher traffic density compared to the other salons.