Oyuncak sektöründe yer alan bir ithalatçı firma için müşteri hizmet seviyelerini dikkate alan üretim planlama modeli
A production planning model based on customer service levels for an importer company on toys sector
Yazar: MURAT CAN SEREN
Danışman: DOÇ. DR. HÜR BERSAM BOLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İşletme Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ana üretim planlaması = Aggregeation production planning ; Ekonomik sipariş miktarı = Economic order quantity ; Satış tahmini = Sales forecast

Özet:
Yüksek rekabet ortamında faaliyet gösteren firmalar rekabet ettikleri firmaların önüne geçerek  avantaj sağlayabilmek için  yürüttükleri tüm süreçlerde en verimli koşulları sağlayarak maliyetleri en düşük seviyede tutmak zorundadırlar. Bu durum rekabetin çok yoğun olduğu oyuncak sektöründe faaliyet gösteren firmalar için de geçerlidir. 
Firmaların faaliyetlerinin neticesi olarak ekonomik karşılık alabilmeleri için pazarda mevcut olan talebe karşılık vermek amacı ile stok bulundurmaları gerekmektedir. Pazar dahilinde oluşan talebe karşı yeterince stok bulundurulmadığı durumda firmalar kaçırılan talep sebebi ile ekonomik kayıplar yaşamaktadır. Bunu yanında pazarda mevcut olan talepten fazla stok bulundurdukları durumda da firmalar yüksek elde bulundurma maliyetleri ile baş başa kalırlar. Bu sebepler ötürü firmaların talep belirleme ve stok yönetimi süreçleri üzerinde gerekli ve yeterli araştırmaları yapmaları gerekmektedir. 
İyi bir stok yönetim yapısı kurulması için gerekli olan en önemli girdilerden biri talep seviyelerinin bilinmesidir. Bu sebeple firmaların faaliyet gösterdikleri pazar için mevcut olan talebin yapısını incelemesi ve söz konusu olan talep yapısı için en tutarlı talep tahmin yöntemlerini belirlemesi oldukça önemlidir. Uygun ve tutarlı bir talep tahmini, verimli bir stok yönetim planının oluşturulmasının ilk adımı olarak görülmektedir. 
Talep ile ilgili gerekli araştırmaların yapılması ile beraber sipariş ve stok yönetimi planlarında kullanılabilecek talep tahmin verisi elde edilir. Talep tahmin süreçleri sonunda belirlenen talep rakamları üzerinden hedeflenen müşteri servis seviyelerine uygun olan sipariş parti büyüklükleri belirlenir. Böylece firmanın talebi karşılamak üzere taşımayı planladığı stok adetleri belirlenmiş olur. Elde bulundurma maliyetleri ve stok bulundurmama maliyetlerinin minimum seviyede tutacak sipariş parti büyüklüklerinin belirlenmesi firmaların tüm stok yönetim süreci performansını etkileyen bir karardır. Firmalar belirlediği sipariş parti büyüklüklerindeki ürün adetini pazar dâhilindeki talebi karşılamak amacı ile stoğunda tutar. Talepten fazla olan stok adetleri firma için elde bulundurma maliyetleri oluştururken, talebe karşılık verilemediği durumda da firmayı hem ekonomik hem de rekabet açısından olumsuz bir duruma sürükleyecektir. Bu sebeple hem talep tahmin süreçlerinin, hem de sipariş parti büyüklüklerinin belirlenmesi ile başlayan stok yönetim süreçlerinin büyük bir hassasiyet ve dikkat ile yönetilmesi ve incelenmesi gerekmektedir. 
Tez çalışması dahilinde oyuncak sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın talep tahminleme ve stok yönetimini süreçlerini daha verimli bir hale getirebilmesi için araştırmalar ve uygulamalar yapılmıştır. Tez çalışmasının ilk bölümünde pazardaki talebin yapısı da göz önünde bulundurularak en tutarlı talep tahmin yöntemlerinin belirlenebilmesi için talep tahmin yöntemleri ve talep planlama süreçleri üzerine araştırmalar yapılmıştır. Talep tahmin süreçleri detaylı olarak incelenerek firmanın verimli bir stok yönetimi planı oluşturması için en tutarlı talep tahminlerinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Sonraki bölümde ise stok yönetimi kavramlarının incelenmesi üzerine literatür araştırmaları yapılmıştır. Sipariş parti büyüklükleri ve hedeflenen müşteri servis seviyeleri kavramları detaylı olarak incelenmiştir. 
Çalışmanın son bölümünde ise oyuncak sektöründe faaliyet gösteren bir firma için uygulama yapılmıştır. Oyuncak sektörü büyümekte olan bir sektör olarak görülmektedir. Sektör dâhilinde küçük ve orta ölçekli firmalar yüksek bir rekabet içerisinde faaliyet göstermektedir. Gerek firmaların orta ve küçük ölçekli olması gerekse sektörün büyüme ve gelişme sürecinde olmasından dolayı talep tahmini ve stok yönetimi süreçlerine yeterli seviyede sistematik yaklaşılmadığı görülmektedir. Stok ve talep yönetimi süreçlerindeki bu bilgi eksikliğinin yanında sektördeki marka ve ürün çeşitliliğinin fazla oluşu süreçlerinin yönetimini daha zor hale getirmektedir. Ayrıca sektörün talep yapısındaki yüksek mevsimsellik de yoğun rekabet halindeki firmaların çok değişken bir talep yapısı içerisinde müşterilerine yüksek servis seviyelerinde hizmet vermelerini gerektirmektedir. 
Çalışmasının dâhilinde oyuncak sektöründeki söz konusu olan şartlar altında faaliyet gösteren firmanın, talep tahmini ve stok yönetimi süreçleri üzerine uygulamalar yapılmıştır. Uygulamalar tasarlanırken çıktıların gerçek hayatta pratik olarak da kullanılabilir olması hedeflenmiş. Uygulama dâhilinde öncelikle uygulama verisinde bulunana talebin yapısı incelenmiştir. Sonraki adımda talep tahmin süreçlerinin detaylı olarak incelenmiş ve talep yapısına uygun, en tutarlı talep tahmin yöntemleri belirlenmiştir. Uygulama çalışmasının son aşamasında ise farklı müşteri servis seviyeleri senaryoları kullanılarak sipariş parti büyüklükleri belirlenmiştir. Belirlenen parti büyüklükleri üzerinden oluşan toplam maliyetler senaryo analizleri kullanılarak incelenmiş ve firma için en uygun stok yönetim prensiplerinin belirlenmesi için alternatiflerin değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
As a result of today's competitive market conditions, companies need to be more intentive about all the processes related to total cost equation of organisation. The first objective of every company is to make profit at the end of each fiscal period. Retrench expenses and costs must be competitive in the sector. Companies should also have some values or goods in order to gain revenue from the market, all processes are related with holding goods and values called inventory management processes.
Every market has unique demand patterns. Companies should analyse demand pattern of the market to gain revenue and should keep enough stock to meet the market demand. Inventory management is the key for success. Inventory holding costs are really high, yet the shortage costs are really harmful for companies in competitive market conditions. Companies should determine the optimum lot sizing policy with minimum stock holding cost. Inventory management should be held efficiently in order to fulfill the market demand with lower inventory costs. Successful financial results are directly associated with the selection of most suitable methods for order and inventory control processes. In a successful inventory management system, companies hold enough stock to fulfill the customer demand with minimum holding costs. 
Demand behaves in random, irregular movements. In order to develop an effective forecasting process, understanding the demand pattern and accurated demand forecasting is the key input for a successful inventory management policy. Forecasting is the art of estimating future demand by anticipating what companies are likely to do under a given set of future conditions. There are lots of different approaches and methods for forecasting a demand. Selection of most suitable methods for demand forecasting is vital for the success of organisation. Because of this strong correlation between accuracy of demand forecast and success of inventory management policies, companies should give due consideration to both of them.
Turkey toys market shows growth trends since 2002. During the 2002-2016 period, market growth is around 30%.
Toys industry has came into prominence as an emerging sector in Turkey, considering the growth rate of the industry. Since 2002, growth rate of Turkey toys market is around 30%, even so the market demand is met through imports by 60%, while importing from far east countries is more than 80% of all. Importing from far east countries and high import ratio cause longer process lead times. New TAREKS regulation that Turkey Ministry of Economy made operative as of July 2017 has also increased time of waiting for customs clearance since it requires additional testings and inspections for import toys. Market demand being met through import from overseas and customs clearance overdues result as three to five months lead time periods for toy companies.	

While toys sector has longer lead times compared to other sectors, it also has a fluctuating demand pattern which is mostly based on seasonality. According to this seasonal demand pattern, companies should place emphasis on demand forecasting and determine the most consistent demand analysis in order to plan keeping optimal stock level to timely meet the market demand.
Introductory chapter includes brief explanations on this problem's past and the reason of this thesis study, as well as the questions that this study aims to find answers to. The purpose that these answers would serve is clearly indicated to underline the framework of this study.

In second chapter, forecasting concept is handled and analyzed in detail. Researches on quantitative methods used in demand forecasting and reviews on calculations through these methods are also included.

Third chapter includes researches on stock management concept and stock control methods. Targeted customer service level and safety stock concepts are examined thoroughly. The methods to determine the lot size are also investigated.

In the last chapter, there is a practice on forecasting process and stock management for a toys company. First objective of the practice is to determine most proper and most consistent forecasting method after the analysis of demand pattern. Using determined forecasting method would provide forecasting data to detail the stock management processes.
Proper demand forecasting determination step is started by the analysis of the company's demand data. Great numbers of active product/brand groups make both academical and practical applications difficult. On the other hand, this thesis study examines quantitative demand forecasting methods by using past data to enable a consistent forecasting. Thus, a pareto analysis has been made in order to specify the market shares of 30 different brands of the company from its last fiscal year. According to pareto analysis, demand of 6 product brand group consists of 75% of the total demand. These 6 brands constitute 20% of total brand numbers.

As next step, the market share of carry forward products under these 6 brands have been determined, so that past data could be provided for quantitative demand forecasting methods. For the 6 brands that determined after first pareto analysis, 85% of the total demand comes from carry forward products. After two pareto analysis, data repository for the rest of the study has been created.
Demand pattern for each brand group is examined in detail by using demand data of carry forward products of 6 brands. After these studies it's indicated that there is a seasonal demand pattern. Seasonality indexes are calculated for each product brand groups in order to determine seasonal characteristics of brand groups and and to estimate the forecasting numbers as next step.

Study continued as to determine the most consistent forecasting method by using the data repository created for 6 product brand groups. To determine the method, five different forecasting methods' practices are performed. Failure figures of these practices have been used with mean absolute deviation, mean absolute percentage error and mean square error methods to compare the consistency of forecasting methods, then the selection is completed.

On the last step of the forecasting practice, annual forecasting figure that obtained using selected forecasting method and seasonality indexes specified for each product brand groups are put to use and 12-month forecasting data has been generated.

Using this 12-month forecasting data, cost analysis is completed through lot sizes that specified for different targeted service levels scenarios. Scenario analyses are for 7 different service levels in total. Also, 3 different period of cover alternatives are included in scenario analyses. As a result of these scenario analyses, for each different customer service levels, the effect of safety stock quantities on the inventory holding cost and shortage penalty cost has been observed. In terms of scenario analyses, there have been commentaries for customer service level to be targeted by company in order to reach minimum cost amount.

While the steps in this study are being constituted, the main objective has been its usability in real life. For this reason, all methods in practice steps are simple and have the ease of implementation.