Dudak damak yarıklı hastalarla farklı şiddette ortodontik maloklüzyonlu hastaların kişilik özellikleri, iyimserlik durumu ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of the personality traits, optimism and oral health related quality of life with lip-palate cleft patients and different severely orthodontic malocclusion
Yazar: ARZU ALAGÖZ
Danışman: PROF. DR. SEHER GÜNDÜZ ARSLAN
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Amaç: Ortodonti kliniğine başvuran dudak damak yarıklı hastalarla farklı şiddette ortodontik maloklüzyonlu hastaların kişilik özellikleri, iyimserlik durumunu ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesini karşılaştıran herhangi çalışmaya rastlanmamıştır.  Bu tez çalışmasının amacı, ortodonti kliniğine tedavi talebi ile başvuran 11-14 yaşları arasındaki dudak damak yarıklı çocuklarla farklı şiddette ortodontik maloklüzyonlu çocukların CPQ 11-14 ölçeği kullanılarak ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ölçülmesi ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi, ortodontik tedavi ihtiyacı, kişilik özellikleri ve iyimserlikle olan ilişkilerinin karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın materyalini ortodontik tedavi görmek amacıyla başvuran 116 hasta oluşturmuştur. Bu hastalar üç gruptan oluşmuştur. 1. grup dudak damak yarıklı hastaları, 2. grup şiddetli maloklüzyonlu olan hastaları, 3. grup ise normal ortodontik anomaliye sahip hastaları kapsamıştır. Maloklüzyonun şiddeti, SNGoGn, ANB ve ICON(Tedavi Zorluğunu, Sonucunu ve İhtiyacını Belirleyen İndeks (Index of Complexity, Outcome and Need)) indeksine göre belirlenmiştir. Bu hastalarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin belirlenmesi amacıyla CPQ 11-14 kullanılmıştır. Kişilik özelliklerinin ölçülmesi amacıyla Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği(TKÖÖ) kullanılmıştır. İyimserlik eğiliminin ölçülmesi amacıyla da Yaşam Yönelim Testi-Revize(YYT-R) ölçekleri uygulanmıştır. Objektif ortodontik tedavi ihtiyacının belirlenmesi ICON indeksi ve subjektif ortodontik tedavi ihtiyacının belirlenmesi AC skalası kullanılarak belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotları (ortalama, standart sapma) , tek yönlü varyans analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, bağımsız t testi, Pearson ve Spearman Korelasyon testleri kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde, %95'lik güven aralığında değerlendirilmiştir.
Sonuç: Dudak damak yarıklı hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin düşük olduğu ve bunu sırasıyla maloklüzyonu şiddetli olan hastalar ve maloklüzyonu normal hastaların izlediği belirlenmiştir. Dudak damak yarıklı hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin nevrotizm ile olumsuz yönlü ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Normal şiddette maloklüzyonu olan hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin nevrotizm ve olumsuz değerlik ile olumsuz yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir.  Ülke ekonomisine katkı amacıyla bu ölçeklerin rutin hasta alımı sırasında kullanılması, gereksiz tedavi yapılmasını ve dolayısıyla bu tedavi sırasında meydana gelecek masrafların azaltımasını sağlayabilecektir. Ülkenin bu bölgelerinde ağız sağlığının iyileştirilebilmesi adına daha fazla çaba gösterilmesi ve koruyucu diş hekimliği ve ortodonti uygulamalarına önem verilerek anomalilerin oluşumunun azaltılması gerektiğini düşünmkteyiz.

Abstract:
Objective: We did not find any study comparing the to effect of personality traits and optimism on oral health-related quality of life with lip-palate cleft patients and different severely orthodontic malocclusion patients who applied to the orthodontic clinic. The aim of this thesis is to assess the effect of orthodontic treatment needs, personality traits and optimism on oral health-related quality of life with between 11-14 aged lip-palate cleft patients and different severely orthodontic malocclusion patients by using CPQ 11-14 scale.
Materials and Methods: Material of the study consisted of 116 patients who applied for orthodontic treatment. These patients consisted of three groups. The first group included patients with lip and cleft palate, the second group included patients with severe malocclusion and the third group included patients with normal orthodontic anomalies.The severity of malocclusion was determined by ICON index, SNGoGn and ANB angle. CPQ 11-14 was used to determine the oral health related quality of life in these patients, the Basic Personality Characteristics Scale for the measurement of personality traits and the Life Orientation Test-Revise scales for measuring the optimism tendency. Determining the need for objective orthodontic treatment the ICON index and the need for subjective orthodontic treatment were determined using the AC scale. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation), one way variance analysis, Tukey multiple comparison test, independent t test, Pearson and Spearman correlation tests were used in the evaluation of the data. The results were evaluated with a significance level of p <0.05 and a confidence interval of 95%.
Conclusion: It was determined that patients with lip and palate cleft had lower oral health related quality of life. Patients with severe malocclusion and patients with normal malocclusion were followed by patients with lip and palate cleft. It has been determined that the oral health related quality of life of patients with lip and palate cleft has a negative relationship with neuroticism. It was determined that oral health-related quality of life in patients with normal malocclusion was negatively correlated with neuroticism and negative valence. The use of these scales during routine patient intake in order to contribute to the economy of the country will be able to provide unnecessary treatment and thus reduce the costs incurred during this treatment. We believe that more efforts should be made to improve oral health in these regions of the country and that the formation of anomalies should be reduced by giving importance to preventive dentistry and orthodontics.