Yüksek doz kemoterapi alan akut lösemi hastalarında oral ve intravenöz glutamin tedavisinin mukozit gelişimi üzerine etkisinin karşılaştırılması
A comparıson of oral and ıntravenous glutamıne therapy effects on mucositis development ın acut leucemıc patıents who receıved hıgh dose chemotherapy
Yazar: ASLIHAN DİLARA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İLHAMİ KİKİ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Enfeksiyonlar = Infections ; Glutamin = Glutamine ; Glütamik asit = Glutamic acid ; Komplikasyonlar = Complications ; Lösemi = Leukemia ; Mukozalar = Mucous membrane ; Parenteral beslenme-evde = Parenteral nutrition-home ; İlaç veriş-oral = Administration-oral

Özet:
Günümüzde malign hastalıkların seyrinde elde edilen büyük ilerlemelere rağmen kanserli hastalarda en önemli morbidite ve mortalite nedeni enfeksiyonlardır. Kanser tedavisindeki gelişmeler son yıllarda nötropenik hasta sayısında artışa ve enfeksiyona artmış duyarlılığa neden olmuştur.Yoğun kanser tedavisi yüksek replikasyon hızına sahip normal hücreleri ve malign hücreleri etkiler. Bu yüzden gastrointestinal sistemdeki hücreler çok sık bir şekilde sitotoksinlerden etkilenir. Bu da kemoterapinin uyardığı oral mukozit oluşumundan, sepsis'e kadar gidebilecek ciddi durumlarla sonuçlanır.Oral mukozit, radyoterapi ve sitotoksik kemoterapinin non hematolojik komplikasyonu olarak ortaya çıkar.Hiperkatabolik durumlarda ve mukozitlerde dışarıdan destek tedavi olarak verilen glutamin vücutta serbest halde bulunan en yüksek miktardaki aminoasittir ve en önemli antioksidanlardan biri olan glutatyonun öncüsüdür. Glutatyon insan hücrelerinin en önemli antioksidanlarından birisidir ve serbest radikallerin uyardığı oksidatif hasara karşı koruyucudur. Diyetteki glutamin ve glutamat enterositler için major enerji kaynağıdır. Ancak diyet desteği tükendiğinde bu hücreler dolaşımdaki glutamine ihtiyaç duyarlar. Benzer şekilde aktif bir tümör varlığında da vücut glutamin havuzundan artmış talep bulunmaktadır. Çünkü birçok tümör, glutamini primer enerji kaynağı olarak kullanır ve bu gibi durumlarda organizmada yüksek oranlarda glutamin kullanımı mevcuttur. Çalışmamızda standart doz ve yüksek doz kemoterapi alan Akut lösemi hastalarında oral ve parenteral glutamin desteğinin mukozit gelişimi üzerine olan etkisini karşılaştırmayı amaçladık.Şubat 2010-Ekim 2011 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji kliniğinde kemoterapi alan ve herhangi bir metabolik hastalığı ve solid organ tümörü bulunmayan, 16-71 yaş aralığında 37' si erkek ve 33 'ü kadın olmak üzere toplam 70 akut lösemili hasta çalışmaya alındı. Bu hastalardan 35'ine kemoterapi sonrasında oral glutamin verilirken kalan 35 hastaya ise intravenöz (iv) yoldan glutamin verildi. Her hastanın yaşı, cinsiyeti, hastalığı, aldığı kemoterapi protokolü belirlenerek kaydedildi. Gün aşırı hastaların mukozit yönünden oral muayeneleri yapıldı.Çalışmaya dahil edilen hastaların 65 tanesinde (%92,9) hafif mukozit, 5 tanesinde (%7,1) ağır mukozit geliştiği görüldü. İntravenöz glutamin alan hastalarla oral glutamin alan hastalar karşılaştırıldığında iv glutamin verilen 35 hastanın (%100,0) tamamında hafif mukozit (grade 0,1 ve 2) geliştiği, ağır mukozit gelişen hasta olmadığı (%0) tesbit edildi. Oral glutamin verilen 35 hastanın 30 tanesinde (%85,7) hafif mukozit geliştiği, 5 tanesinde (% 14,3) ağır mukozit (grade 3 ve 4 ) geliştiği görüldü.Sonuç olarak bu çalışma; intravenöz yoldan yapılan glutamin desteğinin oral glutamin tedavisine göre ağır mukozit gelişimini önlemede daha etkin olabileceğini düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Akut lösemi, kemoterapi, glutamin, oral, parenteral, mukozit

Abstract:
Although recent advances have been achieved in the therapy of malign diseases, infections are still the most significant cause of morbidity and/or mortality. Recent developments in cancer therapy caused an increase in number of neutropenic patients and increased sensivity to infections. Normal cells with high replication rate and malign cells are negatively affected by heavy cancer therapy. Due to this effect, cells involved in gastrointestinal system are very frequently affected by cytotoxines.This situation may results in very serious conditions which may reveal changes from formation of oral mucositis to sepsis. Oral mucositis comes into existence as the non-hematologic complication of radiotherapy and cytotoxic chemotherapy.In case of hypercataboly and mucositiss, glutamine is given as external suppotive therapy. Glutamine is the highest amount of free aminoacid in the body and is known to be the precursor of the glutathione as being one the most significant antioxidant. Glutation is one of the most significant antioxidants of human cell and it has protective effect against the oxidative injury triggered by free radicals. Dietary intake of glutamine and glutamate are the major sources of energy for enterocyte, when proper diet applied. But these cells seriously require and in need of glutamine in circulation, when diet support ends. Similarly, when active tumors are existed in the body, glutamine demands is provided by glutamine pool of body. Due to the fact that many tumors use glutamine as primary energy source, high amount of glutamine consumption is existed in this situation. In this study, we aimed to compare the effects of oral and parental glutamine support on mucositis development in those patients who received high dose chemotherapy.Totally 70 patients with acute leukemia, consisting of 37 male and 33 female referring to Hematology department of Ataturk University Medical School Research Hospital, during the period of February 2010- October 2011, have been accepted in this study. Their ages were changing between 16-71 years old. No patient has any metabolic disease and/or solid tumor, but receiving chemotherapy have been selected in this study. Out of these patients, 35 are given oral glutamine following chemotherapy, whereas the rest 35 are given glutamine via intravenous route. Age, sex, disease record and identified chemotherapy protocole of every patient were registered. In every two days, all patients are orally examined for the existence and severity of mucositis.Among the patients included in this study, mild mucositis has developed in 65 (%92,9) and severe mucositis has developed in 5 (%7,1) of the patients. By comparing of the results obtained from the intravenous therapy (IVT) patients with oral therapy (OT) patients, it is clearly observed that, mild (grade 0,1 and 2) mucositis developed in all 35 intravenous glutamine received patients (%100) whereas no severe mucositis has been noted in this group. Observed level and percentage of mucositis development in 35 patients who received oral glutamine therapy recorded as; mild mucositis in 30 (%85,7) and severe mucositis in 5 (%14,3) of the patients. As a result of this study, it could be hypothesized that intravenous glutamin support is more effective than oral glutamin therapy in point of preventing severe mucositis development.Key Words: Acut leukemia, chemotherapy, glutamine, oral, parenteral, mucositis.