Erkek üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve kendi kendine testis muayenesi konusundaki bilgi, uygulama ve inançları
Health literacy in male university students and their knowledge, practice andbeliefs about testicular self examination
Yazar: ABDULKADİR YEŞİLBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KAMER GÜR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Erkek öğrenciler = Male students ; Erkekler = Men ; Kendi kendine muayene = Self-examination ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Testiküler neoplazmlar = Testicular neoplasms ; Testis = Testis ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; erkek üniversite öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve
kendi kendine testis muayenesi hakkındaki bilgi, uygulama ve inançları
belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı- ilişki arayıcı türdeki bu çalışma; İstanbul'daki
çeşitli devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören ve devlete ait bir yurtta
barınan erkek öğrenciler ile gerçekleştirildi. Çalışma gönüllü 680 kişiyle
gerçekleştirildi. Veri toplama araçları; Birey Tanıtım Formu, Champion'un sağlık
inanç modeli ölçeği (CSİMÖ) ve Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeği-32 (TSOY32)'dir. Veriler; ortalama, standart sapma, frekans, Shapiro Wilks testi, Student t
testi, Pearson korelasyon analizi, güvenilirlik için Cronbach's alpha katsayısı ile test
edildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20,23±1,58'dir. Daha önce testis kanserini
duyanların oranı %49,9; KKTM'yi duyanların oranı %13,5; KKTM yapmayı
bilenlerin oranı %7,4'tür. Öğrencilerin %41,9'unun sorunlu-sınırlı sağlık
okuryazarlığı düzeyinde olduğu bulundu. Sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça CSİMÖ
yararlar, öz etkililik alt boyut puanları artmakta ve engeller puanı azalmaktadır
(p<0,05).
Sonuçlar: KKTM'yi duyma ve KKTM yapma oranları oldukça düşük bulunmuştur.
Çalışmada sağlık okuryazarlık düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Sağlık
okuryazarlık düzeyi arttıkça KKTM'ye yönelik yarar ve öz etkililik algısı artmakta
ve engel algısı azalmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Erkek, üniversite öğrencileri, testis kanseri, kendi kendine testis
muayenesi, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Aim: Objective of this research is that determining health literacy in male university
students and their knowledge, practice and beliefs about testicular self examniation.
Materials and method: This study is descriptive correlated and conducted with
male students who study in various state and private universities and live a
government dormitory. The study included 680 volunteered participants. Sample
selection is not applied. All of the students in the dormitory is targeted. Data
collection tools are; individual introduction form, Champion Health Belief Model
Scale (CHBMS), Turkey Health Literacy Scale-32. Datas were tested using average,
standard deviation, frequency, Shapiro Wilk test, student's -t test, Pearson
Correlation Analysis and Cronbach's alpha coefficient for reliability. The level of
significance was accepted at the level of p<0, 05
Findings: The mean age of participants are 20,23±1,58. The ratio of people who
heard testicular cancer is %49,9; who heard testicular self-examination is %13,5,
who knows how to do testicular self-examination is %7,4. The ratio of students that
had problematic-limited health literacy level are %41,9. While the level of health
literacy increases CHBMS's benefits and self-effectiveness point increases, and
obstacle points decreases.
Results: The ratio of heardness of testicular self examination, and examining
testicles himself are found quite low. Health literacy level detected very low. While
Health literacy level increases TSE benefits and perception of self effectiveness
increases, perception of obstacle decreases.
Key words: Male, university students, testicular cancer, testicular self-examination,
health literacy