Edebiyat şölenleri: Aktör mekân ritüel
Literature feasts: Actor, place, ritual
Yazar: MEHMET TANER TÜRK
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALVER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Gelenekler = Traditions ; Kültür = Culture ; Ritüel = Ritual ; Şölen = Feast

Özet:
Şölende katılımcı, organizatör ve seyirci olarak üç aktör bulunmaktadır. Her birinin ayrı birer fonksiyonu vardır. Tezimizde katılımcı olarak âşıkların diğer iki aktöre ve kendilerine nasıl baktığı şölen kültürü ekseninde tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Tezimizin sorunsalı öncelikle şölen kültürü ve âşıklıkla ilgili literatüre yer verip, âşıkların şölen ve âşıklık kültüründeki yerleri ve işlevleri sorgulanıp, şölen kültürünün ve âşıklık geleneğinin geçmişten günümüze hangi merhalelerden geçtiği ve elektronik kültür ortamının yaşandığı 21. yüzyıl dünyasında nasıl bir pozisyon alacağıdır.
Değişen çağa ve şartlara uyum sağlamaya çalışan âşıklığın bir yaşam biçimi olarak kabul edilmekten ziyade ekonomik sebeplerin daha önde tutulduğu yeni bir dönemi yaşadığı da görülmektedir. Özellikle Konya'da başlayan ülke çapındaki âşık şölenleri, kahvehanelerin gelenekteki rolünü devralmıştır. Daha sonra yurdun birçok yerinde âşık şölenleri düzenlenmeye başlamıştır. Genellikle belediyeler ve çeşitli derneklerin organizasyonunu üstlendiği bu etkinliklerin sayısı sürekli artmaktadır.
İlk iki bölümde şölen ve âşıklık geleneğinin Türk-Müslüman coğrafyada ve Avrupa'daki tarihsel ve sosyolojik arka planına derinlemesine bakılıp diğer toplumlara da yüzeysel olarak değinilip, ilgili literatüre bakıldıktan sonra, üçüncü bölümde şölen aktörü olarak âşıklar ve âşıklık geleneği; şölenin yaratıcısı, mekânı ve ritüeli bağlamında 1966 yılından beri Konya'da düzenlenen "Türkiye Âşıklar Bayramı"nın sonuncusu olan 20-21 Ekim 2017 tarihinde yine Konya'da gerçekleştirilen şölene katılan âşıklarla yapılan derinlemesine (Enformel, Biçimsel Olmayan) görüşmeden elde edilen veriler yorumlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Şölen, Âşık, Gelenek, Kültür, Ritüel

Abstract:
There are three actors as participants, organizers and spectators at feast. Each has a separate function. In our thesis, it is tried to determine how minstrels view the two other actors and themselves as a participant in the axis of the feast culture.
Problematique of our thesis is firstly giving the literature of feast culture and minstrelsy, questioning the places and functions of minstrels at the culture of minstrelsy and feast, what stages of feast culture and minstrelsy tradition has passed from day to day and what kind of position it will take in the world of 21st century where the electronic culture environment is lived.
It is seen that there is also a new era in which economic considerations are more prevalent rather than accepting minstrelsy as a life style as minstrels are trying to adapt changing ages and conditions.  Country-wide minstrel feasts, started particularly in the city of Konya, took over the role of the coffee houses. Then feasts of minstrel have been held in many parts of the country The number of these events, which are usually organized by municipalities and various associations, is constantly increasing.
In the first two chapters, the traditions of feast and minstrel are deeply examined in the historical and sociological background of the Turkish-Muslim geography and Europe, and other societies are superficially touched, and the related literature is examined. In the context of the creator of the feast, place and ritual, the data, obtained from in-depth interviews (informal, non-formal) with minstrels participating in the feast named "Turkey Minstrel Feast" on 20-21 October 2017 in Konya since 1966, are explained.

Keywords: Feast, Minstrel, Tradition, Culture, Ritual