Orta Çağ Sōtō Zen Budizminde manastır hayatı ve dindarlık
Monasticism and lay religiosity in Medieval Sōtō Zen Buddhism
Yazar: MERVE SUSUZ AYGÜL
Danışman: PROF. DR. RAHİM ACAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Budizm = Buddhism ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hayat = Religious life ; Japonya = Japan ; Manastır = Monastery ; Orta Çağ = Middle Ages ; Zen = Zen

Özet:
Miladi altıncı yüzyılda Çin'de ortaya çıkan Ch'an okulu, Japonya'daki adıyla Zen okulu on ikinci on üçüncü yüzyıllarda iki ayrı okul olarak Japonya'ya nakledilmiştir. Rinzai okulu devletin resmi öğretisi olarak kabul edilip daha ziyade toplumun aristokratik kesiminde yaygınlık kazanırken, bu çalışmanın konusu olan Sōtō okulu kırsalda yayılım göstermiştir. Sōtō okulunun en önemli iki isminden biri olan Dōgen (1200-1253) okulun oluşumunda, diğeri Keizan (1268-1325) ise okulun Japon toplumuna entegrasyonunda hayati rol oynamıştır. Sōtō okulu Keizan ile birlikte halka yayılarak Dōgen'in şekillendirdiği münzevi manastır dininden halk dinine dönüşmeye başlamış ve bu dönüşüm manastır hayatı ve keşiş profilini dönüştürdüğü gibi Sōtō dindarlığını da büyük ölçüde değiştirmiştir. Bu çalışma Orta Çağ Sōtō Zen okulunda manastır hayatı ve dindarlık konusunu ele almaktadır. Çalışmanın temel iddiası ise Keizan ile birlikte halka yayılma politikası çerçevesinde, temel olarak ritüelleştirme stratejileri vasıtasıyla Orta Çağ Sōtō Zen okulunda keşiş olmakla dindar olmanın icra ettikleri ritüeller ve kurtuluşa erme bakımından büyük oranda benzeşmeye başladığıdır. Çalışmanın temel kaynakları manastır kuralları literatürüdür ve konu Sōtō okulu söz konusu olduğunda bu literatürün en önemli üç metni; 1103 yılında Tsung-tsê tarafından derlenen Ch'an yuan Ch'ing kuei, Dōgen tarafından yazılan Eihei Shingi ile Keizan tarafından yazılan Keizan Shingi karşılaştırmalı olarak incelenerek ele alınmaktadır. Çalışmanın sonuna gelindiğinde; Keizan ile birlikte Orta Çağ Sōtō okulunda icra ettikleri ritüeller ve kurtuluşa erme açısından keşişler cemaati ile dindarlar cemaati arasındaki ayrımın büyük oranda ortadan kalktığı, iki cemaatin daha ziyade şeklen farklılaştığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda temelde ritüelleştirme stratejileri vasıtasıyla keşişlerin manastıra girerek ilişkilerini kestikleri dünyevi hayata toplumla ilişkileri çerçevesinde farklı şekillerde geri döndükleri, dindarların ise aile hayatı yaşamaya devam ederken manastır hayatı yaşayanların manevi mertebelerine ulaşma imkânları elde etmiş oldukları görülmektedir.

Abstract:
Ch'an school or Zen school in Japan, which emerged in China in the 6th century CE, was transferred to Japan as two separate schools in the twelfth and thirteenth centuries. While Rinzai school was accepted as the official teaching of the state and became widespread in the aristocratic part of the society, Sōtō school, which is the subject of this study, spread in the countryside. Dōgen (1200-125), one of the two most important names of the Sōtō school, played a vital role in the formation of the school, while the other Keizan (1268-1325) played a vital role in the integration of the school into Japanese society. When Sōtō school started to spread to the public with Keizan,  a transformation took place from the ascetic monastic religion shaped by Dōgen to folk religion and this transformation changed the monastic life and monk profile as well as Sōtō lay religiosity. This study deals with monastic life and lay religiosity in the Medieval Sōtō Zen school, and claims that in the context of Keizan's policy of public dissemination, mainly through ritualization strategies, the difference between being monastic and being lay faded away in terms of the rituals which they practiced and the salvation that they hoped to reach. The main source of the study is the monastic rules literature and when it comes to the Sōtō school, the three most important texts of this literature, Ch'an yuan Ch'ing kuei compiled by Tsung-tsê in 1103, Eihei Shingi written by Dōgen and Keizan Shingi written by Keizan, were examined comparatively. At the end of the study, it is understood that in the medieval Sōtō school with Keizan, the distinction between the monastic community and the lay community in terms of the rituals they performed, and attainment of salvation was largely disappeared, and the two communities differed mostly just in form. In this context, it is seen that mainly through the ritualization while the monks who entered the monastery returned to the secular life in different ways within the framework of their relations with the society, the lay people who continued to live family life had the opportunity to reach the very same status with monastics.