Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan hekimlerin sigara kullanımı ile tükenmişlik durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Study of the relationship between smoking and burnout in physicians working in Muğla training and research Hospital
Yazar: MUHARREM DELİKKAYA
Danışman: PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Hekimler = Physicians ; Muğla = Muğla ; Sigara içme = Smoking ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Çalışma koşulları = Working conditions

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan hekimlerin sigara kullanımı ile tükenmişlik durumları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel bir çalışma olup, Haziran-Ağustos 2021 ayları arasında Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 203 tane hekime katılımcılara sosyodemografik bilgilerin yer aldığı ve sigara kullanım durumları ile kişilerin işyeri, çevre ve kişisel ilişkilerinin sorulduğu bir anket formu doldurtulması yöntemiyle veriler toplanmıştır. Tükenmişlik ve sigara bırakmaya dönük literatür taranarak hazırlanan bir sosyodemografik form, Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş ve tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 203 hekim katılmıştır. Araştırmaya katılanların yaşları ortalama yaş 33,8±8,2 yıl olup katılımcıların %53,7'si erkek ve %46,3'ü kadın olarak saptanmıştır. Katılımcıların %60,6'sı evli, %55,2'si uzmanlık öğrencisi, %71,4'ü dahili tıp bilimlerinde çalışan hekim, %44,8'i son 4 yılda hiçbir bilimsel yayın yapmamış, %71,9'unun nöbet ertesi izni yok, %46,3'ünün aylık geliri 5000-1000 TL arasında, %68,5'i sigara içmiyor ve içenlerin %73,4'ü sigara bırakmayı isteyen, %59,6'sının Maslach Tükenmişlik Envanteri Duygusal Tükenmişlik alt puanı yüksek olarak bulunmuştur. Katılımcıların Maslach Tükenmişlik Envanteri alt başlıklarından aldığı puanlar karşılaştırıldığında; cinsiyet, medeni durum, kronik hastalık anamnezi, çalışma süresi, ünvan, aylık nöbet sayısı, haftasonu nöbeti sayısı, nöbet ertesi izin, aylık ortalama çalışma süresi ve son 4 yılda yapılan yayın sayısı açısından en az 1 alt başlıkta anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Çalışmaya katılan bireylerin sigara kullanım durumları karşılaştırıldığında sadece cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Sigara içimi ile tükenmişlik ilişkisi açısından ise arada istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamışsa da sigara içenlerin her 3 alt başlıkta da yüksek puanlar aldığı görülmüştür.
Sonuç: Hekimlerin tükenmişlik durumlarının çalışma şartları ile ilişkisi olduğu çalışmamızda gösterilmiştir. Buna rağmen araştırmamızda elde ettiğimiz verilere göre tükenmişlik durumu ile sigara arasında bir korelasyon görülmemiştir. Yine de hekimlerin tükenmişlik durumunu azaltacak önlemlerin alınması ve buna dönük çalışmalar yapılması son derece önemlidir. Ayrıca sigara kullanımının hekimlerde ve tüm toplumda azaltılmasına yönelik bilgilendirme ve özendirme politikaları uygulanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, sigara, hekim, çalışma koşulları, Muğla

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the relationship between smoking and burnout status of physicians working in Muğla Training and Research Hospital.
Material And Method: Our research is a cross-sectional study, and data were collected from 203 physicians working in Muğla Training and Research Hospital between June and August 2021, by filling out a questionnaire that included sociodemographic information and asked about smoking status and people's workplace, environment and personal relationships. A sociodemographic form prepared by scanning the literature on burnout and smoking cessation, Maslach Burnout Inventory and Fagerström Nicotine Dependence Test were used. The obtained data were evaluated with appropriate statistical methods and the statistical significance level was accepted as p<0.05 in all analyzes..
Results: A total of 203 physicians participated in the study. The mean age of the participants in the study was 33.8±8.2 years, and 53.7% of the participants were male and 46.3% were female. 60.6% of the participants are married, 55.2% are residents, 71.4% are physicians working in internal medicine, 44.8% have not made any scientific publications in the last 4 years, 71.9% no leave after shift, 46.3% of them have monthly income of 5000-1000 TL, 68.5% do not smoke and 73.4% of smokers want to quit smoking, 59.6% of them have Maslach Burnout Inventory Emotional Burnout sub-score was found to be high. When the scores of the participants from the Maslach Burnout Inventory sub-headings are compared; A significant difference was found in at least 1 sub-title in terms of gender, marital status, chronic disease anamnesis, duration of work, title, number of monthly shifts, number of weekend shifts, leave after shift, monthly average working time and number of publications in the last 4 years (p<0 .05). When the smoking status of the individuals participating in the study was compared, a significant difference was found only in terms of gender (p<0.05). In terms of the relationship between smoking and burnout, although no
statistically significant relationship was found, it was observed that smokers got high scores in all 3 sub-headings.
Conclusion: It has been shown in our study that the burnout status of physicians is associated with working conditions. However, according to the data we obtained in our study, there was no correlation between burnout and smoking. Nevertheless, it is extremely important to take measures to reduce the burnout status of physicians and to carry out studies on this. In addition, information and incentive policies should be implemented to reduce smoking among physicians and the whole society.
Keywords: Burnout, smoking, physician, working conditions, Muğla