Plastikleştirilmiş kitosanın deri finisajında kullanım olanaklarının araştırılması
Investigation the usage of plasticized chitosan in leather finishing
Yazar: RİFAT YAĞCIKÖSE
Danışman: DOÇ. DR. BUĞRA OCAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering

Özet:
Son yıllarda, mamul deri ürünleri için, fonksiyonel kaplamaların geliştirilmesi, hem endüstri hem de tüketicinin bakış açısından büyük ilgi çekmektedir. Deri yüzey görünümünü değiştirmek, kusurlarını gizlemek, ışık ve sürtme haslığı gibi fiziksel özelliklerini geliştirmek için yapılan finisaj işlemi ile ilgili çalışmalar hızla artmaktadır.
Doğal polimerler, doğadaki bulunabilirlikleri, çevre dostu özellikleri ve hızlı büyüyen bitkiler veya küçük kabuklular gibi yenilenebilir kaynaklardan elde edilebilmeleri nedeniyle son yıllarda dikkat çekmektedirler. Tez çalışmasında, kitosanın plastikleştirilmesi amacı ile farklı oranlarda gliserol kullanılmıştır. Elde edilen filmlerin kalınlık, suda çözünürlük, renk, su buharı geçirgenliği gibi özellikleri tespit edilmiştir. Farklı oranlarda gliserol ile plastikleştirilmiş kitosan filmlerin özellikleri birbirleriyle ve gliserol içeremeyen kontrol örneği ile karşılaştırılarak, deri finisajında kullanılacak en uygun plastikleştirilmiş kitosan oranı belirlenmiştir. Taramalı elektron mikroskopisi ile elde edilen kitosan filmlerin yüzey morfoloji özellikleri karakterize edilmiştir.
Plastikleştirilmiş kitosan ile deri finisaj aşaması tamamlanmış deri örneklerinin, fiziksel-mekanik ve haslık özellikleri uygun standartlara göre değerlendirilmiştir. Sonuçlar, plastikleştirilmiş kitosan kullanımının, derinin kuru ve ıslak sürtme haslığı ve apre yapışması gibi belirli performans özelliklerini geliştirdiğini göstermiştir. Fourier dönüşümü kızılötesi spektrometresi ile plastikleştirilmiş kitosan ile finisaj aşaması tamamlamış deri örneklerinin kimyasal yapısı karakterize edilmiştir.

Abstract:
In recent years, the development of functional coatings for finished leather products has attracted great interest from both industry and consumer perspectives. Studies on the finishing process to change the appearance of leather, hide its imperfections and improve its physical properties such as light and rubbing fastness are increasing rapidly.
Natural polymers have attracted attention in recent years because of their availability in nature, their environmentally friendly properties and their availability from renewable sources such as fast-growing plants or small-crustaceans. In the thesis, different amounts of glycerol were used to plasticize the chitosan. Thickness, water solubility, color and water vapor permeability of the obtained films were determined. The most suitable plasticized chitosan ratio to be used in leather finishing was determined by comparing the properties of the chitosan films plasticized with different proportions of glycerol to each other and to the control sample which did not contain glycerol. The surface morphology characteristics of obtained chitosan films were characterized with scanning electron microscopy.
The physical-mechanical and fastness properties of the leather samples which were finished with plasticized chitosan were evaluated according to the appropriate standards. The results showed that the use of plasticized chitosan improves certain performance properties such as dry and wet rub fastness and finish adhesion. The chemical structures of leather samples that have been finished with plasticized chitosan were characterized by Fourier transform infrared spectrometry.