Yerel yiyecek tüketim değerinin tutum ve davranışsal niyet üzerine etkisinde gıda neofobisinin düzenleyici rolü
Moderating role of food neopobia in the effect of local food consumption value on attitudes and behavioral intention
Yazar: RABİA BÖLÜKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İRFAN YAZICIOĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Neofobi = Neophobia ; Tutumlar = Attitudes ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketim değeri = Consumption value ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product

Özet:
Mevcut araştırma ile yerel yiyecek tüketim değerinin yerel yiyeceklere ilişkin tutum ve davranışsal niyet üzerine etkisinde gıda neofobisinin düzenleyici rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Türkiye'ye en çok turistin gelmiş olduğu il olan İstanbul iline gelen 16.018.726 yabancı turist araştırmanın evreni olarak kabul edilmiştir. Evrenin büyüklüğünden dolayı tümüne ulaşılması mümkün olamayacağından evrenden örneklem alınması yoluna gidilmiştir. Örneklemin büyüklüğünü belirlemede Yamane (2001)'in formülü kullanılmıştır. Buna göre örneklem büyüklüğü 384 turist olarak hesaplanmıştır. Fakat çalışma 509 yabancı turist üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunun seçiminde tesadüfü olmayan kolayda örneklem yöntemi seçilmiştir. Örneklem grubundan verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formu beş bölümden oluşmaktadır; birinci bölümde demografik bilgilere ilişkin ifadelere, ikinci bölümde değere ilişkin ifadelere, üçüncü bölümde tutuma ilişkin ifadelere, dördüncü bölümde davranışsal niyete ilişkin ifadelere, beşinci bölümde gıda neofobisine ilişkin ifadelere yer verilmiştir. Değer, tutum ve davranışsal niyeti ölçmeye yönelik olarak Choe ve Kim (2018, 2019)' in, gıda neofobisini ölçmeye yönelik olarak da Pliner ve Hobden' (1992)'ın ölçekleri kullanılmıştır.  Elde edilen veriler sosyal bilimler için geliştirilmiş istatistik paket programında frekans, t testi, ANOVA, korelasyon testleri kullanılarak hipotezler test edilmiştir. Sonuçta yerel yiyecek tüketim değerinin tutum ve davranışsal niyetleri anlamlı olarak etkilediği, bu etki üzerinde gıda neofobisin düzenleyici bir rolünün olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The present study aimed to determine the moderator role of food neophobia in the effect of local food consumption value on attitude and behavioral intention towards local food. In this context, 16,018,726 foreign tourists coming to Istanbul, the province where the most tourists come to Turkey, were accepted as the universe of the research. Since it would not be possible to reach the whole universe due to the size of the universe, sampling was taken from the universe. Yamane's (2001) formula was used to determine the size of the sample. Accordingly, the sample size was calculated as 384 tourists. However, the study was carried out on 509 foreign tourists. In the selection of the sample group, the convenience sampling method, which is not random, was chosen. A questionnaire form was used to collect data from the sample group. The questionnaire form consists of five parts; In the first part, the expressions about demographic information, in the second part the expressions about the value, in the third part the expressions about the attitude, in the fourth part the expressions about the behavioral intention, in the fifth part the expressions about the food neophobia. Choe and Kim (2018, 2019) scales were used to measure value, attitude and behavioral intention, and Pliner and Hobden' (1992) scales were used to measure food neophobia. The obtained data were tested using frequency, t-test, ANOVA, correlation tests in the statistical package program developed for social sciences. As a result, it was determined that local food consumption value significantly affected attitudes and behavioral intentions, and that food neophobia had a regulatory role on this effect.