Gümüş diamin florür ve üzüm çekirdeği ekstresinin kombine kullanımının süt dişi dentin çürük lezyonlarında remineralizasyon ve restorasyonun bağlanma kuvvetine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of combined use of silver diamine fluoride and grape seed extract on the remineralization of primary TEETH dentin carious lesions and the bond strength of restoration
Yazar: OLGU DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÖKTE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Dentin = Dentin ; Diaminler = Diamines ; Diş remineralizasyonu = Tooth remineralization ; Diş çürükleri = Dental caries ; Florürler = Fluorides ; Gümüş = Silver ; Süt dişleri = Tooth deciduous ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry ; Üzüm çekirdeği = Grape seeds

Özet:
Diş hastalıklarının nedeni ve oluşumu anlaşıldıktan sonra, diş hekimliğindeki gelişmelerle birlikte, tedavi yöntemleri değişmiş ve minimal girişimsel diş hekimliği felsefesi tüm dünyada önem kazanmıştır. Minimal girişimsel diş hekimliğinin amacı dişlerin hayat boyunca sağlıklı ve fonksiyonel olarak ağızda tutulmasıdır. Bu gelişmelerin sonucunda invaziv yöntemlerden uzaklaşılarak çürüğün erken teşhisi, demineralize mine ve dentinin remineralizasyonu, çürüğün önlenmesi gibi stratejileri içeren yaklaşımlar önem kazanmıştır. Bu amaçla kullanılan ajanlardan biri remineralize edici etkinliği klinik çalışmalar ile kanıtlanmış olan gümüş diamin florürdür. Gümüş diamin florürün başarısında ilaveten, son yıllarda flora karşı oluşan tepkiler ve doğal kaynaklı alternatiflerin arayışı, bitkisel kaynaklı remineralize edici ajanları ön plana getirmiştir. Yapısında kolajen çapraz bağlayıcısı olan proantosiyanidinin olduğu üzüm çekirdeği ekstresi doğal kaynaklı remineralize edici ajanlardan biridir. Bu iki ajanın dentin mikrosertliği ve restorasyonun bağlantısı üzerinde etkinlikleri bilinmesine rağmen, sinerjistik ve karşılaştırmalı etkinliklerini inceleyen yeterli sayıda çalışma literatürde yoktur. Bu çalışmada, in vitro koşullar altında süt dişi dentin çürük lezyonlarında gümüş diamin florür ve üzüm çekirdeği ekstresinin tek ve kombine kullanımlarının dentin mikrosertliği ve restorasyonun bağlanma kuvveti üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda süt ikinci molar dişler ilk olarak sahip oldukları kusurları elimine edilmek adına ışık mikroskobu altında incelenmiş ve uygun olmayan dişler elimine edilerek örnek kümesi oluşturulmuştur. Uygunluğu kabul edilen süt dişleri (N=40) örnek standardizasyonunu sağlamak adına, 4 ayrı kesite ayrılmış (n=160) ve her kesitin oklüzal yüzeyleri dentin açığa çıkıncaya kadar aşındırılmıştır. Her kesit grup başına 40 diş düşecek şekilde kontrol, GDF, ÜÇE ve kombine olarak ayrılmıştır. Ardından, örnekler üzerinde sağlam dentin mikrosertliğini belirlemek için kontrol grubunda mikrosertlik ölçümleri yapılmıştır (n=20). Örnekler, yapay çürük lezyonu oluşturmak için demineralizasyon solüsyonu ve akabinde pH siklusuna tabi tutulmuştur (n=160). Demineralizasyonu tamamlandıktan sonra, örnek yüzeylerine GDF (n=40), ÜÇE (n=40) ve GDF + ÜÇE (n=40) kombine olarak remineralizasyon ajanları uygulanmıştır. Kontrol grubunda herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Örnekler daha sonra mikrosertlik (n=80) ve bağlanma (n=80) testleri için her biri için dört alt grup olacak şekilde iki ana gruba ayrılmıştır. Kontrol, GDF, ÜÇE ve GDF+ÜÇE gruplarından mikrosertlik ölçümleri yapılmış elde edilen veriler kaydedilmiştir. Mikrosertlik grubu içerisinde, her alt gruptan belirli sayıda örnek SEM ve EDX analizi için ayrılmıştır (n=9). Kontrol, GDF, ÜÇE ve GDF+ÜÇE gruplarından her grup başı 20'şer örnek YVCİS ile restore edilmiş ardından bağlantı kuvvetini belirlemek adına çekme testine tabi tutulmuşlardır. Elde edilen bulgular sonucunda, remineralizasyon amacıyla GDF, ÜÇE ve GDF+ÜÇE kombinasyon uygulamalarını takiben dentin mikrosertliğinde en fazla artış GDF uygulanan grupta saptanmıştır (p<0,001). ÜÇE uygulaması sonrası dentin mikrosertliğinde anlamlı bir artış elde edilmiş (p<0,001) ancak GDF kadar başarılı bulunmamıştır (p<0,001). GDF+ÜÇE kombine uygulaması demineralize dentinin mikrosertliğini anlamlı oranda arttırmış (p<0,001), ancak tek uygulanması kadar başarılı bulunmamıştır (p<0,001). SEM incelemelerinde kontrol grubunda dentin tübüllerinin açık olduğu, GDF grubunda dentin tübüllerinin granüler bir yapı ile örtülerek tıkandığı, ÜÇE grubunda kristal benzeri bir yapıyla dentin ve yüzeyin tamamen kaplandığı ve GDF+ÜÇE grubunda dentin yüzeyinin bir tabakayla örtüldüğü ve yer yer çatlaklar oluştuğu gözlemlenmiştir. EDX analizinde Ca ve P değerleri ÜÇE ve GDF+ÜÇE grubunda artmış, GDF kullanılan grupta ise diğerlerine göre azalmıştır. GDF ve GDF+ÜÇE gruplarında ortamda Ag iyonlarının bulunduğu saptanmıştır. Restorasyonun dentine bağlanma kuvvetinin GDF, ÜÇE ve kombine uygulamalarından sonra yapılan değerlendirilmesinde, tüm ajanlar bağlanma kuvvetini arttırmış (p<0,001), en fazla artış GDF grubunda, en az artış ise kombine grupta elde edilmiştir (p<0,001). Çalışmamız sonucunda, GDF ve ÜÇE'nin kombine uygulaması demineralize dentinin mikrosertlik ve bağlanma kuvvetini arttırsa da, tek kullanımları kadar başarılı olmadığı bulunmuştur.

Abstract:
With the understanding of cause and formation on dental diseases, treatment methods have changed, and the philosophy of minimal intervention dentistry has gained importance all over the world accordance with developments in dentistry. The aim of minimal interventional dentistry is to keep the teeth healthy and functional throughout lifetime. As a result of these developments, approaches that are away from invasive methods such as early diagnosis of caries, remineralization of demineralized enamel and dentin, and prevention of caries have gained importance. One of the agents used for this purpose is silver diamine fluoride, which's remineralizing activity has been proven by clinical studies. In addition to the success of silver diamine fluoride, the movement against fluoride and the search for natural alternatives have brought plant-based remineralizing agents to the fore front in recent years. Grape seed extract, which contains is a collagen crosslinker named proanthocyanidin, is one of the natural originated remineralizing agents. Although the effectiveness of these two agents on dentin microhardness and the bonding strength of restoration is known, there are not enough studies in the literature examining their synergistic and comparative effects. In this study, it was aimed to evaluate the effects of single and combined use of silver diamine fluoride and grape seed extract on dentin microhardness and bond strength of restoration in primary teeth dentin caries lesions under in vitro conditions. In our study, primary second molar teeth were first examined under a light microscope in order to eliminate their defects, and a sample set was created by eliminating teeth that are unsuitable. Primary teeth (N=40) were then divided into four sections (n=160) to ensure sample standardization, and the occlusal surfaces of each section were abraded until the underlying dentin was exposed. Each section is divided into Control, SDF (silver diamin fluoride), GSE (grape seed extract) and Combined (SDF+GSE) groups, with 40 teeth per each group. Then, microhardness measurements were made in the Control group samples to determine the microhardness of intact dentin (n=20). Samples were subjected to demineralization solution followed by pH cycle to create artificial caries lesion (n=160). After the demineralization was completed, remineralization agents were then applied to the sample surfaces of SDF (n=40), GSE (n=40) and SDF+GSE (n=40) groups. No application was made in the Control group. The samples were then divided into two main groups for microhardness (n=80) and bonding tests (n=80), with four subgroups each. Microhardness measurements were made from the Control, SDF, GSE and SDF+GSE groups and the data obtained were recorded. Within the microhardness test group, a certain number of samples from each subgroup were reserved for the SEM and EDX analysis (n=9). 20 samples per group from Control, SDF, GSE and SDF+GSE were restored with high viscosity glass ionomer cement and then subjected to a tensile test in order to determine the bond strength. As a result of the findings, the highest increase in dentin microhardness was detected in the SDF group, by comparison to GSE and SDF+GSE applications. A significant increase in dentin microhardness was also obtained after GSE application (p<0.001), but this increase was not successful as SDF alone (p<0.001). The combined application of SDF+GSE significantly increased the microhardness of demineralized
95
dentin (p<0.001), but it was not as successful as a single application of these agents (p<0.001). In the SEM examinations, it was observed that the dentinal tubules were open in the Control group, the dentinal tubules were blocked by the covering granular structure in the SDF group, the dentin and the surface were completely covered with a crystal-like structure in the GSE group, and the dentin surface was covered with a thins layer in the SDF+GSE group which are followed by the cracks. In EDX analysis, Ca and P values increased in the GSE and SDF+GSE groups and decreased in the SDF group compared to the other groups. In the evaluation of the bond strength of the restoration to dentin after SDF, GSE and SDF+GDF applications, all of these remineralizing agents have increased the bond strength (p<0.001). The highest increase was observed in the SDF group, and the least increase was obtained in the SDF+GSE group (p<0.001). As a result of our study, it was found that although the combined application of SDF and GSE increased the microhardness and bond strength of demineralized dentin, it was not successful as their single use.