Bor toksisitesi koşullarında uygulanan nitrik oksidin bora farklı tepki gösteren arpa genotiplerinin gelişimi üzerine etkisi
Effects of nitric oxide application on growth responses of barley genotypes with different reactions on toxic level boron treatment
Yazar: SÜNDÜZ ONBAŞI
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN EŞREF HAKKI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Arpa üretimi, dünyada ve ülkemizde ilk üç içerisinde yer almakta olup tahıllar içerisinde önemli bir yere sahiptir. Arpa üretiminde verim unsurlarını artırmak için beslenme yönetiminin iyi planlanması gerekmektedir. Bu çerçevede ele alınan borun bitkiler için mutlak gerekli olduğu uzun süredir bilinmektedir. Bitkiler bor gereksinimleri açısından farklılık göstermektedirler. Hatta aynı türe ait bitki varyeteleri arasında da bu mevcuttur. Genetik varyasyon olarak kullandığımız Hamidiye bora hassas iken Tokak bora tolerans göstermektedir. Borun noksanlığı ve toksisitesi dar bir aralıktadır. Bor toksisitesi en az noksanlık kadar önemli olup bitki büyüme ve gelişimini sınırlandırmaktadır. Bundan dolayı, üretimi yapılacak bitkinin bor ihtiyacı ve toprakta mevcut elverişli bor miktarının bilinmesi verim ve kalite için önemlidir. Borun toksik düzeyde yüksek olduğu koşullarda bitkisel üretimin sürdürülebilmesi için fazla borun topraktan uzaklaştırılması ya da bu ortamda üretilecek bitki türünün yüksek seviyede bor içeriğini tolere etmesi gerekir. Elverişsiz şartlarda bitki gelişimini olumlu yönde etkilediği farklı çalışmalar ile ortaya konmuş olan nitrik oksit (NO) uygulamasının etkinliğinin B-toksik koşullarda arpa genotiplerinde belirlenmesi bu tez çalışmasının esas amacını oluşturmaktadır. Endojen olarak da üretilen NO, eksojen olarak uygulandığında da olumlu katkı sağlayabilmektedir. Deneme kontrol ve toksisite grubu olmak üzere 2 doz, 2 çeşit, 2 uygulama ve 4 tekerrür olmak üzere toplam 32 saksıda sera koşullarında gerçekleştirilmiştir. Bitkiler üzerinde stres etkileri görüldüğü anda fizyolojik ve element analizleri için örnekleme yapılmıştır. Temel büyüme ve gelişme parametreleri gözlemlenmiştir. Toksisite koşullarında NO uygulaması ile kontrole göre prolin içeriğinde Hamidiye'de artış görülmüştür.

Abstract:
Barley is the third largest produced crop in the world as well as in our country and hence, holds a significant place in the cereals. . Importance of boron for plants growth and development is well recognized. However, plants differ a lot in terms of their boron requirements. Moreover, several genotypes within the same species show huge variations in their behavior towards boron. In our experiment, we used genetic variation of Boron sensitive Hamidiye and Boron tolerant Tokak barley genotypes.  There is a narrow range between boron deficiency and toxicity in plants. However, both deficient and toxic B conditions restrict the plant growth and development.  Thus, it is crucial to determine the B requirement of the target plant and amount of Boron present in soil to obtain high crop yield and quality. In order to get enhanced production under B toxic soil, either excessive B should be removed from the soil or plant tolerance towards Boron toxic conditions should be improved. In order to get favorable plant growth under B stressed conditions, the main objective of this thesis study is to determine the effect of nitric oxide application on the growth of barley genotypes under B-toxic conditions.  Endogenously produced nitric oxide (NO), shows great positive effects when exogenously applied on plants.  In the experiment, two barley genotypes were grown under control and toxic growth conditions in departmental greenhouse. Hence, experiment contained 2 dosages, 2 genotypes, 2 treatment applications (control and toxic) and 4 replicates, with a total of 32 pots. Samples for physiological and elemental analysis have been collected after the observation of effect of stress on plants. Basic growth and developmental parameters have been recorded for all the experimental genotypes. Among several other crucial results, Hamidiye genotype showed high proline content on NO application under B toxic conditions as compared to control.