Yuvarlak çekirdeksiz (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidinde deniz yosunu uygulamalarının verim ve kalite kriterlerine etkileri
The effects of seaweed practices on yield and quality criteria in round seedless (Vitis vinifera L.) grape variety
Yazar: GÜLCAN AYGÜL KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA UZUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT UYAK
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki fenolikleri = Plant phenolics ; Deniz yosunları = Seaweeds ; Sofralık üzüm = Table grape ; Vitis vinifera = Vitis vinifera ; Çekirdeksiz üzüm = Seedless grape

Özet:
Bu çalışma, Siirt Üniversitesi Kezer Yerleşkesi'ndeki Bağcılık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü bünyesinde yetiştiriciliği yapılan Yuvarlak Çekirdeksiz üzüm çeşidinde yürütülmüştür. Üç farklı zaman ve dört farklı dozda [kontrol (0 ppm), 1. uygulama (çiçeklenmeden önce 1000 ppm), 2.uygulama (çiçeklenmeden önce 1000 ppm + çiçeklenmeden sonra 1000 ppm), 3. uygulama (çiçeklenmeden önce 1000 ppm + çiçeklenmeden sonra 1000 ppm + ben düşmede 1000 ppm)] uygulanan sıvı deniz yosununun fenolojik safhalara olan etkisi ile verim, tane ve şıra parametrelerine olan etkileri karşılaştırılmıştır. Fenolojik dönemler kontrole göre karşılaştırıldığında; 1. uygulamanın tam çiçeklenme safhasını üç gün, ben düşme safhasını ise altı gün öne çektiği saptanmıştır. Tam çiçeklenme-ben düşme arasındaki Etkili Sıcaklık Toplamı (EST) değeri 659,78-819,98 gd arasında olduğu belirlenmiş ve 1. uygulamanın kontrole göre vejetasyon süresini kısalttığı, diğer iki uygulamanın ise vejetasyon süresini uzattığı tespit edilmiştir. 
Verim parametreleri bakımından elde edilen veriler kontrol ile karşılaştırıldığında, asma başına ortalama salkım ağırlığı 1. uygulamada %12,51; 2. uygulamada %19,57 ve 3. uygulamada %7,63 oranında artışa; asma başına üzüm verimi 1. uygulamada %22,10; 2. uygulamada %25,97 ve 3. uygulamada %18,84 oranında artışa neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaprak klorofil miktarının 1. uygulamada %0,80; 2. uygulamada %2,52 ve 3. uygulamada %0,58 oranında artışa; ortalama yaprak ağırlığının ise 1. uygulamada %9,80; 2. uygulamada %19,89 ve 3. uygulamada %22,69 oranında artışa neden olduğu saptanmıştır. Asma başına ortalama salkım sayısı 46,87-48,56 adet arasında; salkım eni 14,58-16,09 cm arasında; sakım boyu 24,12-25,48 cm arasında; tane eni 14,28-15,49 mm arasında ve tane boyu ise 14,55-15,65 mm arasında olduğu tespit edilmiştir. Şıra parametreleri bakımından elde edilen veriler kontrol ile karşılaştırıldığında; SÇKM miktarında 1. uygulama %1,92; 2. uygulama %6,55 ve 3. uygulama %10,64 oranında azalışa; olgunluk indisinde 1. uygulama %5,19; 2. uygulama %11,05 ve 3. uygulama %12,41 oranında azalışa; toplam fenolik bileşik miktarında 1. uygulama %8,51; 2. uygulama %12,05 ve 3. uygulama %12,13 oranında artışa; toplam flavanoid miktarında ise 1. uygulama %0,32; 2. uygulama %2,56 ve 3. uygulama %17,44 oranında artışa neden olduğu tespit edilmiştir. pH değeri 4,05-4,26 arasında; şıra randımanı 1.563,33-1.873,33 mL arasında; yoğunluk miktarı 1,03-1,32g/mL arasında; toplam asitlik miktarı ise 3,25-3,41 g/L arasında olduğu saptanmıştır. L* değeri 22,50-25,01 arasında; a* değeri -3,70 ile -2,48 arasında; b* değeri ise 9,49-12,11 arasında tespit edilmiştir. Kroma değeri 10,18-12,36 arasında; Hue açısının ise 101,56-111,32 arasında belirlenmiştir.
Tüm yapılan değerlendirmeler ışığında, üç farklı zaman ve dört farklı dozda uygulanan sıvı deniz yosunu uygulamalarından verim ve kalite kriterleri bakımından en etkili olanının 2. Uygulama (çiçeklenmeden önce 1000 ppm + çiçeklenmeden sonra 1000 ppm) olduğu kanaatine varılmıştır. Sıvı deniz yosunu uygulaması, Siirt ekolojisinde yetiştirilen Yuvarlak Çekirdeksiz üzüm çeşidinde yapılan ilk çalışma olması nedeniyle bilimsel anlamda önem arz etmektedir.

Abstract:
This study was carried out on the Round Seedless grape variety grown in the Viticulture Application and Research Center Directorate in Siirt University Kezer Campus. Three different times and four different doses [control (0 ppm), 1st application (1000 ppm before flowering), 2nd application (1000 ppm before flowering + 1000 ppm after flowering), 3rd application (1000 ppm before flowering + after flowering) 1000 ppm + veraison 1000 ppm)] applied liquid seaweed on phenological stages and its effects on yield, berry and must parameters were compared. When the phenological periods were compared with the control; It was determined that the first application took the full flowering phase three days earlier and the veraison phase six days earlier. The Total Effective Temperature (TET) value between full bloom and veraison was determined to be between 659.78-819.98 gd, and it was determined that the first application shortened the vegetation period compared to the control, while the other two applications extended the vegetation period.
When the data obtained in terms of yield parameters were compared with the control, the average cluster weight per vine was 12.51% in the 1st application; an increase of 19.57% in the 2nd application and 7.63% in the 3rd application; grape yield per vine was 22.10% in the first application; It was determined that it caused an increase of 25.97% in the 2nd application and 18.84% in the 3rd application. In addition, the amount of leaf chlorophyll was 0.80% in the first application; An increase of 2.52% in the 2nd application and 0.58% in the 3rd application; the average leaf weight was 9.80% in the first application; It was determined that it caused an increase of 19.89% in the 2nd application and 22.69% in the 3rd application. The average number of clusters per vine ranges from 46.87 to 48.56; cluster width between 14.58-16.09 cm; the pot length is between 24.12-25.48 cm; It was determined that the berry width was between 14.28-15.49 mm and the berry length was between 14.55-15.65 mm. When the data obtained in terms of must parameters were compared with the control; 1st application in Total Soluble Solid Contents (TSSC) amount is 1.92%; 2nd application decreased by 6.55% and 3rd application by 10,64%; 1st application in maturity index 5.19%; 2nd application decreased by 11.05% and 3rd application decreased by 12.41%; 1st application 8.51% in total phenolic compound amount; 2nd application increased 12.05% and 3rd application increased 12.13%; in the total amount of flavonoids, the 1st application was 0.32%; It was determined that the 2nd application caused an increase of 2.56% and the 3rd application caused an increase of 17.44%. pH value is between 4.05-4.26; must yield is between 1,563.33 and 1,873.33 mL; the amount of density is between 1.03-1.32g/mL; the total acidity amount was found to be between 3.25-3.41 g/L. L* value is between 22.50-25.01; a* value is between -3.70 and -2.48; The b* value was determined between 9.49-12.11. The chroma value is between 10.18-12.36; Hue angle was determined between 101.56-111.32.
In the light of all the evaluations, it was concluded that the most effective of the liquid seaweed applications applied in three different times and four different doses in terms of yield and quality criteria is the 2nd application (1000 ppm before flowering + 1000 ppm after flowering). Liquid seaweed application is scientifically important as it is the first study conducted on the Round Seedless grape variety grown in Siirt ecology.