Evlenmemiş genç bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları, evlilik tutumları ve evlilik kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relations between unmarried youth individuals' attitudes towards gender roles, marriage and marital concerns
Yazar: NİLGÜN SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA COŞKUNER AKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bekarlar = Bachelors ; Bekarlık = Singlehood ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evlilik = Marriage ; Evlilik kaygısı = Marriage anxiety ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmada; evlenmemiş genç bireylerin toplumsal cinsiyet rolleri tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygısının hem birbirleriyle hem de demografik ve anne-baba evliliğine ilişkin açıklayıcı değişkenlerle arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini; Ankara ilinde ikamet eden 18-29 yaş aralığındaki evlenmemiş genç bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Kartopu Örnekleme Yöntemi kullanılarak ulaşılan 848 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre,  katılımcıların toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygı düzeyleri, cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Kadın katılımcıların eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumu ve evlilik kaygı düzeyleri, erkek katılımcılara göre daha yüksek; evliliğe yönelik tutumları ise daha olumsuzdur. Anne eğitim düzeyi arttıkça, katılımcıların eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutum düzeyi artmakta; evliliğe yönelik olumlu tutumu azalmaktadır. Anne-babası sağ ve birlikte olan katılımcıların evliliğe yönelik tutumu anne-babası boşanmış ya da ayrı yaşayanlara göre daha olumludur.  Anne-babası boşanmış ya da ayrı yaşayanların evliliğe yönelik kaygı düzeyi anne-babası sağ ve birlikte olanlara göre daha yüksektir. Anne-baba evliliğinin çatışmalı olduğu görüşünde olanlar, anne-baba evliliğinin mutlu olduğu görüşünde olanlar ile anne-babasının evliliğindeki mutluluk durumu konusunda kararsız olanlara göre daha eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumuna sahiptir. Anne-baba evliliğini mutlu görenlerin evliliğe yönelik tutumu, anne-babasının evliliğini çatışmalı olarak gören ve bu konuda kararsız olanlara göre daha olumludur. Anne-baba evliliğini mutlu olarak değerlendiren katılımcıların; anne-baba evliliğini çatışmalı olarak görenler ve bu konuda kararsız olanlara göre; anne-babasının evlilikte mutluluk durumu hakkında kararsız olanların, anne-baba evliliğini çatışmalı olarak görenlere göre evlilik kaygı düzeyi daha düşüktür.
Çalışmada toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu ve evlilik kaygısı arasındaki ilişkiler önemli bulunmuştur. Eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü tutumu arttıkça, evliliğe yönelik olumlu tutum azalmakta; evlilik kaygısı artmaktadır.  Evliliğe yönelik olumlu tutum arttıkça, evlilik kaygısı azalmaktadır. Çalışmadan elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış; araştırmaya ve uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Genç, evlilik, toplumsal cinsiyet rolü tutumu, evlilik tutumu, evlilik kaygısı.

Abstract:
In this study, the relationship between gender role attitudes, marriage attitude and marriage anxiety of unmarried young people, both with each other and with the explanatory variables related to demographic and parental marriage was examined. The population of the research consists of unmarried young individuals between the ages of 18-29 residing in Ankara. The sample of the study consists of 848 participants who were reached using the Snowball Sampling Method. According to the research findings, the gender role attitudes, marriage attitudes and marital anxiety levels of the participants differ by gender. The egalitarian gender role attitude and marital anxiety levels of female participants were higher than male participants; their attitudes towards marriage were more negative. As the mother's education level increased, the egalitarian gender role attitude level of the participants also increased, while the positive attitude towards marriage decreased. The attitudes of the participants whose parents are alive and together were more positive than those whose parents were divorced or living separately. Marriage anxiety levels of those whose parents are divorced or separated were higher than those whose parents are alive and living together. Those who think that their parents' marriage is in conflict had a more egalitarian gender role attitude than those who think that their parents' marriage is happy and those who are undecided about their parents' marital happiness. The attitudes of those who see their parents' marriage as happy were more positive than those who see their parents' marriage as conflicting and those who are undecided on this issue. Participants who evaluated their parents' marriage as happy had a lower level of marital anxiety compared to those who see parental marriage as conflicting and those who are undecided on this issue Additionally, the participants who are undecided about their parents' marital happiness had a lower level of marital anxiety than those who see their parents' marriage as conflicting.
In the study, the relationships between gender role attitude, marriage attitude and marriage anxiety were found to be significant. As the egalitarian gender role attitude increased, the positive attitude towards marriage decreased; Marriage anxiety was on the rise. As the positive attitude towards marriage increased, marriage anxiety decreased. The findings obtained from the study was discussed within the framework of the literature; Recommendations for research and practice are presented.

Keywords: Young, marriage, gender role attitude, marriage attitude, marital anxiety.