Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ampirik analizi: Türkiye örneği
Empirical analysis of the relationship between financial development and economic growth: The case of Turkey
Yazar: SELDA BAYKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVREN İPEK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finansal gelişme = Financial development ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis

Özet:
Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi literatürde uzun zamandır araştırılan, tartışılan bir konudur. Aynı zamanda birbirlerini nasıl etkiledikleri yönünde fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Bu çalışmada, finansal gelişmişlik ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ekonomisi için ampirik olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın analizlerinde finansal gelişmeyi temsilen, Türkiye ekonomisinin 2005:4-2019:1 çeyrek dönemlerine ilişkin, M3 Para Arzı, Özel Sektör Kredilerinin Gayri Safi Yurtiçi Hâsılaya Oranı, Özel Sektör Kredilerinin Yurtiçi Kredilere Oranı ve Yurtiçi Kredilerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsılaya Oranı verileri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen sınır testi aracılığıyla, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) modeli aracılığıyla test edilmiştir. Analizin son kısmında ise, Toda-Yamamoto nedensellik analizi uygulanarak değişkenlerin nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Ampirik analiz sonuçlarına göre, finansal gelişmişlik ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu tespit edilmiştir. ARDL modeli sonuçlarına göre finansal gelişmişlik değişkenleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki kısa ve uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlüdür. Nedensellik analiz sonuçlarına göre M3 para arzı ve özel sektör kredilerinin yurtiçi kredilere oranı değişkenlerinden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi; özel sektör kredilerin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı ve yurtiçi kredilerinin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı değişkenleri ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilşkisi tespit edilmektedir.

Abstract:
The relationship between financial development and economic growth has long been explored and debated in the literature. At the same time, there are disagreements about how they affect each other. In this study, the relationship between financial development and economic growth was analyzed empirically for the Turkish economy. In the analysis of study, the data which the M3 money supply, private sector credit to GDP ratio, private sector credit to domestic credit and domestic credit to GDP ratio were used for 2005:4-2019:1 quarter period of Turkish economy. The cointegration relationship between variables was tested through the bound test developed by Pesaran, Shin and Smith (2001), and the short and long term relationships between variables were tested through the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model. In the last part of the analysis, the causality relationship of the variables was determined by applying Toda-Yamamoto causality analysis.
According to the results of the empirical analysis, it was determined that there is a cointegration relationship between financial development and economic growth. According to ARDL model results, the relationship between financial development variables and economic growth is statistically significant and positive in the short and long term. According to the causality analysis results, it was determined, M3 money supply and the ratio of private sector credit to domestic credit have a one-way causality relationship to economic growth and the data that private sector credit to GDP ratio and domestic credit to economic growth has a bidirectional causal relationship to economic growth.