Geç Çanak Çömleksiz Neolitik'ten çanak çömlekli Neolitik'e geçişte görülen yontmataş endüstrisi
The chipped stone industry in the transition from the Late Pre-Pottery Neolithic to the Pottery Neolithic
Yazar: ZEYNEP BEYZA AĞIRSOY
Danışman: PROF. DR. METİN KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Prehistorya = Prehistory ; Tipoloji = Typology ; Yontmataş = Chipped stone ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
Neolitik Çağ, Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem ve Çanak Çömlekli Neolitik Dönem olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Söz konusu dönemler arasında; ekonomide, sosyal hayatta, yerleşim dokusunda, mimaride, inanç sistemlerinde, ritüellerde, sembolizmde ve her şeyden öte insanların gündelik kullanım eşyalarında oldukça belirleyici bir geçiş süreci yaşanmıştır.   Bu tez çalışması İç Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde arkeolojik araştırmaları yapılmış yerleşimlerin Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem'den Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'e geçiş sürecine ait yontmataş buluntu topluluklarının nelerden ibaret olduğu ve neyi ifade ettiklerinin nitelik açısından incelenmesini içermektedir.  Çalışmamızı gerçekleştirirken geçiş sürecini direkt olarak içermeyen, ancak Geç Çanak Çömleksiz Neolitik evre ile Erken Çanak Çömlekli Neolitik evreye ait yerleşimlerin yontmataş buluntu toplulukları da dikkate alınmış ve tez verilerimiz güçlendirilmiştir.  Söz konusu yerleşimlerdeki yontmataş endüstrilerin, çalışmaları yapıldığı ve yayınlandığı ölçüde tüm teknolojik ve tipolojik özellikleri ayrı ayrı incelenmiştir.  Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular, teknik ve tipolojik açıdan dönemler ve bölgeler arasında niceliklerine ve niteliklerine göre değerlendirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Orta Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Geç Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem, Erken Çanak Çömlekli Neolitik Dönem, Geçiş Süreci, Yontmataş, Teknoloji, Tipoloji, PPNB, PN.

Abstract:
The Neolithic Age is divided into two periods as Pre-Pottery Neolithic and Pottery Neolithic. Among the mentioned periods; in the economy, social life, settlement texture and architecture, belief systems, rituals and symbolism, and above all, the daily use of people has undergone a highly decisive transition.  This thesis includes the examination of the qualifications, scope and what meaning of the chipped stone assemblages about the settlements of the archaeological researches in the Central Anatolia and Southeastern Anatolia the transition from Pre-Pottery Neolithic to the Pottery Neolithic.  While performing our study, even though they are not directly included in the transition period, the chipped stone assemblages of settlements founding on the Late Pre-Pottery Neolithic and Early Pottery Neolithic phases were also considered and the thesis data were strengthened. All technological and typological features of the chipped stone industries as far as they were done and published in these settlements were examined separately. The assemblages, which are obtained as a result of this study, are evaluated technically and typologically according to their quantity and quality between the periods and locations.

Keywords: Central Anatolia, Southeast Anatolia, Late Pre-Pottery Neolithic, Early Pottery Neolithic, Transition Period, Chipped Stone, Technology, Typology, PPNB, PN