Türk çimento sektöründe çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarının incelenmesi
Investigation of environmental sustainability practices in the turkish cement industry
Yazar: EMRE SÜRSAVUR
Danışman: PROF. DR. ÖZGE SEZGİN ALP
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finansal Raporlama ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alternatif yakıtlar = Alternative fuels ; Doğal çevre = Natural environment ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Fosil yakıtlı santraller = Fossil fuelled plants ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; Çimento fabrikaları = Cement factories ; Çimento sektörü = Cement sector

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'deki çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik uygulamaları incelenmektedir. Çimento üretim süreçlerinin yüksek enerji tüketimi ve karbon emisyonları ile karakterize edilmesi, sektörde sürdürülebilirlik stratejilerinin önemini artırmıştır. Çalışmada, atıktan türetilmiş yakıt yönetimi, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi çeşitli sürdürülebilirlik stratejilerinin Türkiye'deki çimento üreticileri tarafından benimsenme ve uygulanma düzeyleri incelenmiştir. Araştırma metodolojisi, Borsa İstanbul'da işlem gören çimento şirketlerinin sürdürülebilirlik performanslarının kapsamlı bir değerlendirmesini içermektedir. Bu bağlamda, şirketlerin 2 Ekim 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan SPK Kurumsal Yönetim Tebliği ile uygulamaya konulan Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi'nin çevresel ilkelerine uyum sağlama çabaları ve uygulamaları detaylandırılmıştır. Nitel ve nicel veri analiz teknikleri kullanılarak yapılan bu çalışmada, Türk çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik kapsamındaki durumu ve geleceğe yönelik çevresel sürdürülebilirlik hedefleri ele alınmıştır. Araştırma bulguları, Türk çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine kısmen uyum sağladığını, tam uyum ve daha yüksek performans için ise ek önlemler ve stratejiler gerektiğini ortaya koymuştur. Özellikle enerji verimliliğinin artırılması, yenilikçi teknolojilerin benimsenmesi ve karbon emisyonlarının azaltılması konularında devlet ve özel sektör iş birliğinin kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, sürdürülebilirlik performansının iyileştirilmesinin tüm paydaşlar için ekonomik faydalar sağlayacağı da belirtilmiştir. Çalışma, Türk çimento sektöründe sürdürülebilirlik uygulamalarının mevcut durumu hakkında kapsamlı bilgi sunmakta ve gelecekteki araştırmalar ile sektörel politikalar için önemli bir referans noktası oluşturmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Çimento sektörü, çevresel sürdürülebilirlik, enerji verimliliği, karbon emisyonları, yenilenebilir enerji.

Abstract:
This study analyses the environmental sustainability practices of the cement industry in Turkey in depth. The high energy consumption and carbon emissions associated with cement production processes have increased the importance of sustainability strategies in the sector. The study examines the level of adoption and implementation of various sustainability strategies by cement producers in Turkey, including waste-derived fuel management, energy efficiency, renewable energy use and carbon emission reduction. The research methodology includes a comprehensive assessment of the sustainability performance of cement companies listed on Borsa Istanbul. In this context, the efforts and practices of the companies to comply with the environmental principles of the Sustainability Principles Compliance Framework, as set out in the CMB Corporate Governance Communiqué published in the Official Gazette on 2 October 2020, are detailed. This study employed qualitative and quantitative data analysis techniques to assess the status of the Turkish cement industry with regard to environmental sustainability and future environmental sustainability targets. The research findings indicated that the Turkish cement industry partially complies with the principles of environmental sustainability, and that additional measures and strategies are required for full compliance and higher performance. It was emphasised that government and private sector cooperation is critical, especially in increasing energy efficiency, adopting innovative technologies and reducing carbon emissions. Furthermore, it is asserted that enhanced sustainability performance will confer economic benefits upon all stakeholders. The study furnishes comprehensive data on the present state of sustainability practices in the Turkish cement sector, thereby serving as a valuable reference point for future research and sectoral policies.


Keywords: Cement industry, environmental sustainability, energy efficiency, carbon emissions, renewable energy.