Solunum fonksiyon testi işlemine çocukları hazırlamada üç farklı yöntemin etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the effectiveness of three different methods in preparing children for pulmonary function test
Yazar: SÜMEYYE NUR GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Korku = Fear ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Çizgi film = Animated film ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışma, Solunum Fonksiyon Testi (SFT) işlemine çocukları hazırlamada üç farklı yöntem olan Anlatma, Anlatma+Gösterme ve Uygulamalı Animasyon yöntemlerinin SFT parametreleri ve çocuğun işleme bağlı korkusu üzerine etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirildi. 
Çalışma Konya Şehir Hastanesi Çocuk İmmünoloji ve Alerji Polikliniğinde bulunan Çocuk SFT biriminde yürütüldü. Çalışma verileri Mart-Aralık 2022 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi çocuk polikliniklerine başvuran, tanı ve tedavi için SFT istemi yapılan 6-12 yaş grubu çocuklardan toplandı. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, SFT Parametreleri Ölçüm Formu ve Çocuk Korku Ölçeği kullanıldı. Çalışmaya alınan çocuklar randomize olarak üç gruba atandı. Anlatma+Gösterme Grubu'nda (n=32) yer alan çocuklar işleme hazırlanırken, anlatma yöntemine ek olarak araştırmacı tarafından kendi üzerinde uygulamalı olarak SFT işlemi gösterildi. Uygulamalı Animasyon Grubu'nda (n=32) yer alan çocuklara, anlatma yöntemine ek olarak "Balık Animasyon" çizgi filmi kullanıldı. Kontrol grubunda (Anlatma Yöntemi=32) rutin uygulamaya devam edildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk normallik testi, Pearson ki-kare testi, Fisher's Exact testi, Karışık Düzen Varyans Analizi (ANOVA), Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. Çalışmada güç ve etki büyüklüğü hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık 0,05 olarak kabul edildi.
Çalışmada ilk ölçüm zamanında alınan tüm SFT parametrelerinin benzer özellik gösterdiği belirlendi (p>0.05). İkinci ölçüm zamanında alınan FIVC yüzde ortalaması "Anlatma+Gösterme" grubunda "Uygulamalı Animasyon" grubundan istatistiksel olarak daha düşüktü (p<0,05). Son ölçüm zamanında alınan FIVC yüzde ortalaması "Anlatma" grubunda "Anlatma+Gösterme" grubundan istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0,05). Ayrıca üçüncü ölçüm zamanında alınan PEF ortalaması "Anlatma+Gösterme" grubunda "Uygulamalı Animasyon" grubundan istatistiksel olarak daha düşüktü (p<0,05). İşlemden önce ve işlemden sonra alınan çocuk korku puan ortalamaları gruplar arasında anlamlı fark göstermediği (p>0,05), "Anlatma", "Anlatma+Gösterme" ve "Uygulamalı Animasyon" gruplarında işlemden önce alınan çocuk korku puan ortalaması işlemden sonra alınan çocuk korku puan ortalamasından daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05).
Sonuç olarak; SFT parametrelerinden FIVC'nin 2. ve 3. ölçümleri arasında anlamlı fark olduğu, en düşük FIVC ortalamasının "Anlatma+Gösterme" grubunda olduğu bulundu. SFT parametrelerinden sadece PEF'in 3. ölçümünde en yüksek puan ortalamasının "Uygulamalı Animasyon" grubunda olduğu tespit edildi. Çocukları SFT işlemine hazırlamada kullanılan "Anlatma", "Anlatma+Gösterme" ve "Uygulamalı Animasyon" grubundaki çocukların işlem öncesine göre işlem sonrası korku düzeylerinde düşüş olduğu bulundu.

Abstract:
The study was conducted using a randomized controlled experimental research design. The study aims to investigate the effects of three distinct approaches, namely Explanation, Explanation+Demonstration, and Cartoon Animation methods on the Pulmonary Function Test (PFT) parameters and children's fear of the PFT procedure.
The study was conducted at the Pediatric PFT Unit of the Pediatric Immunology and Allergy Outpatient Clinic at Konya City Hospital. The study data were collected from children in the 6-12 age group who were admitted to the pediatric outpatient clinics of Konya City Hospital and underwent PFT for diagnosis and treatment between March- December 2022. The Descriptive Characteristics Form, PFT Parameters Measurement Form, and Children's Anxiety Scale were used as the data collection instruments. The children included in the study were assigned randomly to one of three groups. In the Explanation+Demonstration Group (n=32), the PFT procedure was demonstrated to the children using a hands-on approach by the researcher, in addition to the Explanation method, whereas the children in the Cartoon Animation Group (n=32) watched the "Fish Animation" cartoon animation in addition to the Explanation method. The Control Group (n=32) continued with routine practice. Descriptive statistics, the Shapiro-Wilk normality test, the Pearson chi-square test, Fisher's Exact test, a Mixed-Design Analysis of Variance (ANOVA), and Bonferroni correction were used to analyze the data. In the study, power and effect size calculations were performed. Statistical significance was accepted as 0.05.
The study found that all PFT parameters at the first measurement time shared similar characteristics (p>0.05). The "Explanation+Demonstration" group showed a statistically lower mean Forced Inspiratory Vital Capacity (FIVC) percentage at the time of the second measurement than the "Cartoon Animation" group (p<0.05). Conversely, the "Explanation" group displayed a statistically higher mean FIVC percentage at the time of the final measurement than the "Explanation+Demonstration" group (p<0.05). In addition, the average Peak Expiratory Flow (PEF) assessed during the third measurement exhibited a statistically significant decrease in the "Explanation+Demonstration" group as compared to the "Cartoon Animation" group (p<0.05). There was no significant difference between the mean children's fear scores obtained before and after the procedure in the groups (p>0.05); however, in the "Explanation", "Explanation+Demonstration", and "Cartoon Animation" groups, the mean children's fear scale scores obtained before the procedure were higher than those obtained after the procedure (p<0.05).
As a result, a significant difference was observed between the 2nd and 3rd FIVC measurements, among PFT parameters, with the "Explanation+Demonstration" group having the lowest mean FIVC percentage. Parameters of PFT only the PEF had the highest mean score in the 3rd measurement in the "Cartoon Animation" group. The study revealed that the children in the "Explanation", "Explanation+Demonstration," and "Cartoon Animation" groups, which were used to prepare children for the PFT procedure, experienced a significant decrease in fear levels after the procedure relative to the levels before the procedure.