Farklı interproksimal redüksiyon (İPR) uygulamalarının mine yüzey pürüzlülüğü üzerine olan etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different interproximal reduction (IPR) applications on enamel surface roughness
Yazar: CAN SABAH
Danışman: PROF. DR. SERVET DOĞAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental mine = Dental enamel ; Dişler = Teeth ; Ortodonti = Orthodontics ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness

Özet:
Amaç: İnterproksimal redüksiyon (İPR), ortodontide hafif / orta düzeyde çapraşıklıkları çözmede ve boyut uyumsuzluğu bulunan dişlerin boyutlarının düzeltilmesinde sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. 
İPR işlemi, mine yüzeyinin mekanik olarak uzaklaştırılması ile yapıldığı için, uygun parlatma prosedürleri izlenmediği takdirde mine yüzeyini pürüzlendirmekte ve plak birikimine uygun bir yüzey sağlamaktadır. Hangi İPR sisteminin mine yüzeyini daha pürüzsüz bıraktığını bilmek, hekimin kullanacağı İPR sistemini seçerken düşünmesi gereken önemli bir kriterdir. 
Çalışmamızda, farklı İPR uygulamaları ve parlatma prosedürleri, ortodontik endikasyon nedeniyle çekilmiş premolar dişlerine uygulanmış ve bu uygulamaların dişin yüzeyinde yarattığı pürüzlülüğün, optik profilometre cihazında Sa, Sq, Sp, Sv ve Sz parametreleri kullanılarak yapılan ölçümlere göre karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamızda 73 adet çekilmiş premolar diş kullanılmıştır. İPR işlemi, bu dişlerin mesial ve distal aproksimal yüzeylerine uygulanmıştır. Akrilik bloklar içine sabitlenen örnekler beş eşit gruba ayrılmış ve her gruba çeşitli İPR uygulamaları, üretici firmanın talimatlarına uygun şekilde yapılmıştır.
Gruplar: 
Grup 1: Otomatik salınımlı elmas şeritler ile İPR ve bu sistemin kendi polisaj sistemi ile polisaj
Grup 2: Otomatik salınımlı elmas şeritler ile İPR ve polisaj diskleri ile polisaj  
Grup 3: Aeratör ucuna yerleştirilen sarı kuşak elmas frezler ile İPR ve polisaj diskleri ile polisaj
Grup 4: Anguldurva ucuna yerleştirilen elmas diskler ile İPR ve polisaj diskleri ile polisaj
Grup 5: Manuel el zımparası ile İPR ve polisaj diskleri ile polisaj şeklinde ayrılmıştır.
Hazırlanan örnekler, İPR işleminden önce (T0), İPR işleminden sonra (T1) ve parlatma prosedürlerinden sonra (T2) optik profilometre cihazı ile taranmış ve elde edilen veriler kullanılarak gruplar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Nicel değişkenlerde normallik varsayımı karşılaştırma yapılacak gruplarda ve zaman noktalarında ayrı ayrı Shapiro-Wilk testi ile kontrol edilmiştir.
Normal dağılım varsayımının sağlandığı Sa ve Sq değerlerin T0, T1 ve T2 ortalama değişimi lineer karma model (LKM) kullanılarak analiz edilmiştir. Etkileşim anlamlı bulunduğunda her grup kendi içine yine LKM ile analiz edilmiş, anlamlı bulunanların ikili zaman karşılaştırmaları Bonferroni düzeltmeli olarak verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar ise bazalde zamansal farkları hesaplanarak tek yönlü varyans analizi ile (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Post-hoc grup karşılaştırmaları Tukey ile yapılmıştır. 
Normal dağılım varsayımının sağlanmadığı Sv, Sp ve Sz değerlerin analizleri ise aynı analizin parametrik olmayan karşılığı Brunner-Langer model (F1-LD-F1) ile gerçekleşitirilmiştir. Etkileşim sonrası gruplar arası karşılaştırmaları için Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi sonrası post-hoc grup karşılaştırmaları Dunn testi ile yapılmıştır.
Bulgular: Grupların kendi içinde ikili zaman karşılaştırmalarında Sa ve Sq parametrelerinde her grupta T0-T1 ve T1-T2 zaman aralıklarında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Sv,Sp ve Sz parametrelerinde ise her grupta T0-T1, T1-T2 ve T0-T2 zaman aralığında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Zamansal farkların gruplar arasında ikili karşılaştırmalarında ise bütün parametrelerde en belirgin fark 4. ve 5. Grup arasında olmuştur. 
Sonuç: İPR işlemi sonrası mine yüzeyi belirgin olarak pürüzlenmiştir. Polisaj sonrası bu pürüzlülük azalsa da yüzeyde polisaj uygulamasının geçiremediği çukur ve tümsekler kalmıştır. İPR sonrası manuel el zımparası grubu en pürüzlü yüzeyleri oluştururken, elmas disk grubu en pürüzsüz yüzeyleri oluşturmuştur. 
Bu çalışma Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje Numarası: TDK-2020-22163
Anahtar Kelimeler: Mine; Ortodonti; Ortodontik aletler

Abstract:
Aim: Interproximal reduction (IPR) is a method that is frequently used in orthodontics to resolve mild/moderate crowding and to correct the tooth size discrepancies.
Since the IPR process is performed by mechanically removing the enamel surface, if proper polishing procedures are not followed, it roughens the enamel surface and provides a surface suitable for plaque accumulation. Knowing which IPR system leaves the enamel surface smoother is an important criterion that the physician should consider when choosing which IPR system to use.
In this study, our aim was to compare the surface roughness caused by different IPR and polishing procedures that were applied to extracted premolar teeth by using Sa, Sq, Sp, Sv and Sz parameters in an optical profilometer device.
Method: In our study, 73 extracted premolar teeth were used. The IPR procedure was applied to the mesial and distal approximal surfaces of these teeth. Specimens fixed in acrylic blocks were divided into five equal groups and various IPR applications were made to each group in accordance with the manufacturer's instructions.
These five groups are:
Group 1: IPR with oscillating diamond strips and polishing with its own polishing system
Group 2: IPR with oscillating diamond strips and polishing with polishing discs 
Group 3: IPR with fine diamond burs and polishing with polishing discs
Group 4: IPR with diamond coated discs and polishing with polishing discs
Group 5: IPR with manual hand strips and polishing with polishing discs.
The mesial and distal surfaces were cut 3x3 mm in order to ensure that the surface on which IPR was performed and on which the roughness was measured was the same. The prepared samples were scanned with an optical profilometer device before IPR (T0), after IPR (T1) and after the polishing procedures (T2) and the groups were compared with each other using the data obtained. The prepared samples were scanned with an optical profilometer device before (T0), after the IPR process (T1) and after the polishing procedures (T2) and the groups were compared with each other using the data obtained. The assumption of normality in quantitative variables was checked separately for the groups and time points to be compared with the Shapiro-Wilk test.
The mean variation of T0, T1 and T2 values of Sa and Sq, in which the assumption of normal distribution was met, was analyzed using a linear mixed model (LMM). When the interaction was found to be significant, each group was analyzed by LMM, and the binary time comparisons of those found significant were given with Bonferroni correction. Comparisons between groups were performed with one-way analysis of variance (ANOVA) by calculating the temporal differences at baseline. Post-hoc group comparisons were made with Tukey.
The analyzes of Sv, Sp and Sz values for which the normal distribution assumption was not met were performed with the non-parametric equivalent of the same analysis, the Brunner-Langer model (F1-LD-F1). The Kruskal Wallis test was used for post-interaction comparisons between groups. Post-hoc group comparisons after Kruskal Wallis test were made with Dunn test.
Results: Significant differences were found in the T0-T1 and T1-T2 time intervals in each group in terms of Sa and Sq parameters in pairwise time comparisons within the groups. In terms of Sv, Sp and Sz parameters (p<0.05), a significant difference was found in the T0-T1, T1-T2 and T0-T2 time intervals within each group. (p<0.05) In pairwise comparisons of time-based differences between groups, the most significant difference in all parameters was between Groups 4 and 5. 
Conclusion: After the IPR procedure, the enamel surface roughness noticeably increased. Although this roughness decreased after polishing, peaks and valleys remained on the surface that the polishing procedure could not diminish. After IPR, while the manual hand strip group created the roughest surfaces, the diamond coated disc group created the smoothest surfaces.
This study is supported by Ege University Scientific Research Projects Coordination Unit. Project Number: TDK-2020-22163
Keywords: Enamel, Orthodontics, Orthodontic Appliances