Otistik belirtiler gösteren atipik çocuklarda dil-konuşma vegünlük yaşam becerilerinin incelenmesi
Investigation of language-speech and daily life skills inatypical children with autistic symptoms
Yazar: KÜBRA ÇAPUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ÖLÇEK ; PROF. DR. AYŞE SANEM ŞAHLI
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Bu tez çalışması, atipik otizmli çocukların dil-konuşma becerilerini ve günlük yaşamdaki iletişim becerilerini tipik gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya 4-6:11 yaş arasındaki 6 kız ve 34 erkek olmak üzere toplam 40 atipik otizmli çocuk, 4-6:11 yaş arasındaki 19 kız, 21 erkek olmak üzere toplam 40 tipik gelişim gösteren çocuk dahil edildi.  Bu çalışmada atipik otizmli 40 çocuğun Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 (PLS-5) testi ile elde edilen alıcı dil, ifade edici dil ve toplam dil yaş eşdeğerleri, tipik gelişim gösteren akranlarından elde edilen normatif değerlerle karşılaştırıldı. Ayrıca atipik otizmli 40 çocuk ile normal gelişim gösteren 40 çocuğun Ev İletişim Anketi ile günlük yaşamdaki iletişim becerileri incelendi.  Çalışma sonunda grupların PLS-5 dil testi sonucunda alıcı dil, ifade edici dil ve toplam dil puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar elde edildi. Atipik otizmli ve tipik gelişim gösteren çocukların günlük yaşamdaki iletişim becerileri arasında da anlamlı farklar gözlendi. Sonuç olarak atipik otizmli çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerinin, tipik gelişim gösteren çocuklara göre anlamlı düzeyde geri olduğu formal ve informal yöntemlerle ortaya koyuldu. Atipik otizmli çocukların oyun becerilerinin temel düzeyde kalarak etkileşimci oyun kurmadıkları ve oyun becerilerinin dil gelişimini anlamlı düzeyde etkilediği görüldü. Ayrıca 0-3 yaş arası ekran maruziyetinin dil gelişimini negatif yönde etkilediği gözlendi. Atipik otizmli çocukların dil-konuşma ve günlük iletişim becerilerinin tipik gelişim gösteren çocuklara göre geri olduğu çalışmamızın genel sonucudur ve hipotezimizi desteklemektedir. Buradan hareketle özellikle erken yaşlarda atipik otizmli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine yönlendirilmesi ileride normal grupla aradaki farkın azalmasını sağlayabileceği düşünülmektedir. Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri verilirken bu sonuçların göz önünde bulundurulması önemlidir. Atipik otizmli çocuklarda en etkili tedavinin eğitim olması göz önünde bulundurularak eğitim içeriğinde uygulanacak programlara dil-konuşma becerilerini yakından etkileyen unsurlara (-sembolik oyun, ekran maruziyetine karşı tedbirler) yer verilmesinin eğitim kalitesini arttıracağı düşünülmektedir. Ek olarak dil-konuşma becerilerine uygun olarak tasarlanacak materyallerin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This thesis study was conducted to compare the language-speech skills and daily communication skills of children with atypical autism with those of typically developing children. The study included a total of 40 children with atypical autism (6 females and 34 males) aged between 4 and 6:11 years, and a total of 40 typically developing children (19 females and 21 males) aged between 4 and 6:11 years. In this study, the receptive language, expressive language, and total language scores obtained from the Preschool Language Scale-5 (PLS-5) test of 40 children with atypical autism were compared with the normative scores obtained from their typically developing peers. Additionally, the daily communication skills of 40 children with atypical autism and 40 typically developing children were examined using the Home Communication Questionnaire. At the end of the study, statistically significant differences were found between the groups' receptive language, expressive language, and total language scores on the PLS-5 language test. Significant differences were also observed in the daily communication skills between children with atypical autism and typically developing children. As a result, it was demonstrated through formal and informal methods that the receptive and expressive language skills of children with atypical autism were statistically significant different those of typically developing children. It was observed that children with atypical autism remained at a basic level in play skills, did not engage in interactive play, and that play skills significantly affected language development. Additionally, it was found that screen exposure between the ages of 0-3 negatively affected language development. The general conclusion of our study is that the language-speech and daily communication skills of children with atypical autism are statistically significant different those of typically developing children, supporting our hypothesis. Based on this, it is thought that directing individuals with atypical autism to special education and rehabilitation centers, especially at an early age, may reduce the difference between them and the normal group in the future. It is important to consider these results when providing special education and rehabilitation services. Considering that the most effective treatment for children with atypical autism is education, it is thought that including elements that closely affect language-speech skills in the programs (-symbolic play, precautions against screen exposure) to be implemented in the educational content will increase the quality of education. Additionally, it is thought that materials designed in accordance with language-speech skills will be useful.