Tele-diş hekimliğinin pedodontide kullanımı ve geleneksel diş hekimliği uygulamaları ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
The use of teledentistry in paediatric dentistry and its comparison with traditional dentistry practices
Yazar: MÜGE ERBAY MOLA
Danışman: PROF. DR. DİLŞAH ÇOĞULU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diş hekimi-hasta ilişkileri = Dentist-patient relations ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Diş çürükleri = Dental caries ; Pedodonti = Pedodontics ; Telediş hekimliği = Teledentistry ; Teleterapi = Teletherapy

Özet:
Tele-diş hekimliği, uzak mesafelerde diş hekimliği konsültasyonuna ve tedavi planlamasına olanak veren, bilgi, görüntü alışverişini içeren telekomünikasyon ve diş hekimliği kombinasyonudur. Teknoloji çağındaki gelişmelerin de yardımıyla tele-diş hekimliği uygulamaları ile Covid-19 pandemisi döneminde enfeksiyon yayılım riski azaltılarak diş hekimliği hizmetlerine erişim kolaylaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı; çocuk hastalarda tele-diş hekimliği uygulamasının geleneksel diş hekimliği uygulamaları ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir. Etik kurul onayı alındıktan sonra çalışmaya dahil edilen 3-13 yaş arasında 200 çocuk hastaya (105 kız, 95 erkek) ait demografik, medikal ve dental veriler hazırlanan anket formlarına kaydedildi. Tele-diş hekimliği ve görsel muayeneler gerçekleştirilerek hastaların çürük indeks değerleri (DMFT/dmft, DMFS/dmfs) karşılaştırıldı. Tele-diş hekimliği muayeneleri "WhatsApp" uygulaması aracılığıyla ebeveynler tarafından cep telefonu kameraları ile çekilen fotoğraf ve video aktarımı ile gerçekleştirildi. Gözlemler arasındaki uyumu değerlendirmek için rastgele seçilen 20 hastada tele-diş hekimliği ve görsel muayeneler bir hafta ara ile tekrarlandı. Muayenelerden sonra ebeveynlere memnuniyet anketi yöneltildi. İstatistiksel analiz SPSS 22.0 programı kullanılarak ki-kare, Wilcoxon testleri ve Fisher Exact testi ile yapıldı. Tele-diş hekimliği ve görsel muayenelerin uyumunun incelenmesi ve tekrarlanan ölçümlerin değerlendirilmesi için sınıf içi korelasyon katsayıları hesaplandı. Sonuçlar %95 güven aralığında, p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Çalışmada tele-diş hekimliği ve görsel muayene ile belirlenen "DMFT/dmft" ve "DMFS/dmfs" değerlerinin uyumlu olduğu tespit edildi. Çürük indeks parametrelerinden "d/D, f/F, ds/DS, fs/FS" değerlerinin görsel muayenede tele-diş hekimliği muayenelerine göre daha yüksek olduğu ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı (p>0,05). Her iki yöntemle muayene sonucunda kaydedilen "m/M, ms/MS" değerlerinin aynı olduğu gözlendi. Ebeveyn memnuniyet anketlerine göre Covid-19 döneminde alınan tele-diş hekimliği hizmetinden memnuniyet düzeyinin %97,5 olduğu saptandı. Tele-diş hekimliği uygulamalarının özellikle Covid-19 döneminde görsel muayeneye başarılı bir alternatif olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Teledentistry is a combination of telecommunications and dentistry, which includes the exchange of information and images, enabling dental consultation and treatment planning over long distances. With the help of developments in the age of technology, access to dental services can be facilitated by reducing the risk of infection spread during the Covid-19 pandemic with teledentistry applications. This study aimed to compare the teledentistry with the traditional visual examination in pediatric patients. After the ethical approval, demographic, medical, and dental information of 200 children (105 girls, 95 boys) between the ages of 3-13 years who were included in the study were recorded in structured questionnaires. Caries index scores (DMFT/dmft, DMFS/dmfs) of the patients were compared by performing teledentistry and visual examinations. Teledentistry examinations were carried out by transferring photos and videos taken with mobile phone cameras by parents via the "WhatsApp" application. Teledentistry and visual examinations were repeated a week after the first examinations in 20 randomly selected patients to assess the reliability. Parents' satisfaction survey was performed after the examinations. Statistical analysis was performed using SPSS 22.0 program with chi-square, Wilcoxon tests, and Fisher Exact test. Intraclass correlation coefficients were calculated to examine the compatibility of teledentistry and visual examinations and to evaluate repeated measurements. The results were evaluated at the 95% confidence interval, at the p<0.05 statistical significance level. The  "DMFT/dmft" and "DMFS/dmfs" scores were found to be compatible by teledentistry and visual examinations. The "d/D, f/F, ds/DS, fs/FS" parameters were found to be higher in visual examination than in teledentistry examinations but the difference was not statistically significant (p>0.05). It was determined that the "m/M, ms/MS" values obtained in both examination methods were the same. According to the parents' satisfaction surveys, the level of satisfaction with the teledentistry during the Covid-19 period was 97.5%. It has been concluded that the use of teledentistry especially during the Covid-19 period is a successful alternative to visual examination.