Karşılıksız çekin hukuki sonuçları
Legal consequences of bad cheques
Yazar: KADİR AKIN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM SUBAŞI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Karşılıksız çek = Bad check ; Çek Kanunu = Law of Cheques ; Çekler = Cheques

Özet:
Çekin, oldukça derin kökleri bulunduğu bilinmekte, farklı şekillerdeki
örnekleriyle, geçmişten günümüze kadar toplumlar tarafından kullanılageldiği
düşünülmektedir. Günümüzde de ekonomik hayatta birçok fayda sağlayan ve işlevi
giderek artan çek, ticari ilişkilerde önemli bir yer tutmaktadır. Güvenli bir ödeme
aracı olarak uzunca yıllardır kullanılması diğer kambiyo senetlerine nazaran daha
sıkı ve işlevsel düzenlemelerle geliştirilmesine yol açmıştır.
Tez çalışmamızda, karşılıksız çek keşide etme fiiline bağlanan hukuki
sonuçlar incelenmiştir. Bu kapsamda ilk önce literatür taraması yapılmış,
mevzuattaki düzenlemeler ve Yargı kararları incelenerek belli bir program dahilinde
konu ele alınmıştır. Çekin, kavram olarak ne olduğu, karşılıksız çek ve karşılıksız
çek sonucunda oluşan hukuki sonuçlar değerlendirilmiştir.
Çalışmamız içerisinde, öncelikle çekin kısaca tarihçesi ile ülkemizdeki
gelişimi ve tarihsel seyri aktarılmıştır. Günümüzde Türk mevzuatı içerisinde, Türk
Ticaret Kanunu ve Çek Kanunu hükümleriyle düzenlenen çekin, özellikle 6278 sayılı
Kanunla yapılan önemli değişiklikler neticesinde son halini kazandığı anlatılmıştır.
Çekin, tanımı, faydaları, hukuki niteliği ve unsurları belirtildikten sonra, ödeme için
süresinde muhataba ibraz edilen çekin, "karşılıksız" çıkması ve bunun sonuçları
açıklanmıştır. Bu çerçevede, özellikle hamilin "başvurma borçlularına" "başvuru
hakkı" üzerinde ve muhatap bankanın sorumluluğu üstünde durulmuştur. Son olarak
da, yine çekin karşılıksız kalmasına bağlı olarak ortaya çıkan, "Çekte Karşılıksızdır
İşlemine Sebebiyet Verme Suçu" ile "Çek Düzenleme Yasağı" ve "Çek Hesabı
Açma Yasağı" incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çek, Çekin İbrazı, Karşılıksız Çek, Başvuru Hakkı,
Çekte Karşılıksızdır İşlemine Sebebiyet Verme Suçu, Çekte Düzenleme Yasağı,
Çekte Hesap Açma Yasağı.

Abstract:
It has been known that cheque has deep roots. It has been thought that cheque
has been used by various societies with different forms from the past up to present.
Today, the cheque that provide many benefits in economic life is increasing in
function and has a very important role for the commercial relationships. I
ts use as a reliable payment method has led the development of more strict
and functional regulations than other bill of exchanges. Within the thesis namely
legal results of dishonored cheque, firstly resources were scanned, legislation and
jurisdictions were analyzed and the issue was handled in a determined program.
What the definition of cheque is, legal consequences of dishonored cheque have been
analyzed.
Within our study, firstly brief history of cheque then development, and
historical progress of cheque in our country have been conveyed. Nowadays, the
cheque regulated within articles of the Turkish Commercial Code and Cheque Law
within the Turkish Legislation, the last version thereof shaped after the Law
numbered 6278 has been explained. After the mentioning of definition, legal
characteristics and components of cheque, the cheque which is submitted to acceptor
for the payment in time and the consequences thereof have been assessed. Within
this scope, the rights of "application to debtors" and "application rights" of holder
and the responsibility of drawee bank have been mentioned. Finally, "criminal
offences caused by dishonored cheque" arising from the dishonored cheque and
"Prohibition of Cheque Writing", "Prohibition of Cheque Account Opening" have
been explained.
Key words: Cheque, Submission of Cheque for the Payment, Dishonored
Cheque, Application Rights, Criminal Offences of Dishonored Cheque, Prohibition
of Cheque Drawing, Prohibition Cheque Writing, Prohibition of Cheque Account
Opening.