Katılım bankalarının ekonomiye katıkıları: Türkiye ve seçili ülkeler karşılaştırılması
Contributions of participation banks to the economy: A comparison of Turkey and selected countries
Yazar: MOHAMED MOALİM MOHAMED
Danışman: DOÇ. DR. AYBERK NURİ BERKMAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Dünya hızla yaygınlaşan katılım bankacılığı, son yıllarda kamu bankalarının
da faizsiz finans sektörüne girişi ile birlikte Türkiye‟de de gelişimini büyük bir hızla
sürdürmektedir. Faizden uzak faaliyet gösteren katılım bankaları, İslami çerçevede
finans sektöründe yer almakta ve diğer tüm bankalara bir alternatif niteliğinde
bulunmaktadırlar. Ülke ekonomilerine ciddi katkıları olan bu kurumlar, insan
yaşamından faizin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak ve faiz nedeniyle finans
dünyasına katılmayan âtıl fonları sistem içerisine çekmeyi amaç edinmişlerdir.
Bu tez çalışması, Türkiye ile seçilmiş ülkeler arasında karşılaştırmalı bir
analize odaklanarak, katılım bankalarının ekonomik büyüme ve istikrarın
sağlanmasında oynadığı önemli rolü incelemektedir. Ön bulgular, katılım bankalarının
faize dayalı olmayan finansal modelinin, özellikle küresel finansal kriz dönemlerinde
ekonomik istikrara önemli ölçüde katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Bu bankalar,
finansal kapsayıcılığı artırmada, sürdürülebilir kalkınmayı desteklemede ve ekonomik
oynaklık karşısında dayanıklılığı artırmada çok önemli bir rol oynamaktadır. Ancak
performans ve etki, farklı düzenleyici ortamlar, ekonomik gelişme düzeyleri ve
kültürel faktörler nedeniyle ülkeler arasında farklılık gösterir.
Bu çalışma, katılım bankacılığının ekonomik katkılarının kapsamlı bir şekilde
incelenmesini sağlayarak mevcut bilgi birikimine katkıda bulunmakta ve böylece
Türkiye ile diğer ülkeler arasındaki karşılaştırmalı çalışmalardaki boşluğu
doldurmaktadır. Ayrıca, katılım bankalarının ekonomik büyümeyi ve istikrarı
canlandırma potansiyelinin optimize edilmesine yönelik politika önerileri
sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Katılım bankacılığı, finans sistemi, faiz, İslam

Abstract:
Participation banking, which has become widespread in the world, continues
to develop rapidly in Turkey with the entry of public banks into the interest-free
finance sector in recent years. Participation banks, which operate far from interest,
take place in the finance sector within the Islamic framework and are an alternative to
all other banks. These institutions, which have made serious contributions to the
country‟s economies, aim to eliminate the negative effects of interest from human life
and to attract idle funds that do not participate in the financial world due to interest
into the system. Participation banking, which has become widespread in the world,
continues to develop rapidly in Turkey with the entry of public banks into the interest-
free finance sector in recent years. Participation banks, which operate far from
interest, take place in the finance sector within the Islamic framework and are an
alternative to all other banks. These institutions, which have made serious
contributions to the country's economies, aim to eliminate the negative effects of
interest from human life and to attract idle funds that do not participate in the financial
world due to interest into the system. This thesis examines the important role played
by participation banks in ensuring economic growth and stability, focusing on a
comparative analysis between Turkey and selected countries. Preliminary findings
reveal that the non-interest-based financial model of participation banks contributes
significantly to economic stability, especially during the global financial crisis. These
banks play a crucial role in increasing financial inclusion, supporting sustainable
development and building resilience in the face of economic volatility. However,
performance and impact differ between countries due to different regulatory
environments, levels of economic development and cultural factors. This study
contributes to the existing knowledge by providing a comprehensive analysis of the
economic contributions of participation banking and thus fills the gap in comparative
studies between Turkey and other countries. It also provides policy recommendations
for optimizing the potential of participation banks to stimulate economic growth and
stability.
Keywords: Participation banking, financial system, interest rate, Islam