Sosyal medyaya yeni bir kültürel kodlama biçimi olarak bakmak: TikTok örneği
Looking at social media as a new form of cultural coding: The case of TikTok
Yazar: YEŞİM ONBAŞIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. METİN GÜLTEKİN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günümüzde yeni iletişim teknolojilerinde görülen gelişmeler, ilginin sosyal medyaya kaymasına neden olmuştur. Bu çalışmada, sosyal medya platformlarından biri olan TikTok, Frankfurt Okulu ve onun önemli kavramlarından biri olan Kültür Endüstrisi kavramı temel alınarak incelenmiştir. Çalışmanın teorik arka planında başlangıçta çalışmaya zemin sağlaması açısından moderne dair kültürel odaklı klasik dönem düşünürlerin teorilerine daha sonra ise Frankfurt Okulu'na ve son olarak postmodern teorilere yer verilmiştir. Ardından yeni medya kültürü başlığında görsel kültür, dijital kültür üzerinde durulmuş, sosyal medya ve özel olarak TikTok kültürel bakış açısıyla ele alınmıştır.
Çalışmada belli kriterlere göre belirlenmiş 7 kadın 7 erkek olmak üzere 14 TikTok kullanıcı hesabı incelemeye alınmıştır. Kullanıcılara ait video içerikleri, profil bilgileri, kullanıcı viral videolarına yapılmış en çok beğeni alan izleyici yorumları çözümlenmiştir. Çalışmada viral olmuş TikTok videoları çalışmanın kuramsal çerçevesi dâhilinde elde edilen verilere göre betimsel temalar oluşturularak yorumlanmıştır.
Adorno ve Horkheimer'dan itibaren teknolojideki, üretim ve toplum biçimindeki değişmeler ve özellikle iletişim araçlarının dijitalleşmesiyle ortaya çıkan değişimin kültür endüstrisinin doğasını değiştirdiği varsayılmıştır. Değişimin son halkası sayılabilecek TikTok üzerinden yapılan bu çalışmada, kültür endüstrisi ve daha sonra postmoderne kaynaklık eden kavramların mantığının devam ettiği ve TikTok özelinde daha da uç bir noktaya ulaştığı sonucuna varılmıştır. Beğeni, paylaşım, görsellik, ilgi çekicilik, farklılık arayışı, teşhircilik gibi kültürel çeşitlilik olarak yansıyan yeni değerler, sayılarla ifade edilecek bir artışla artık kültür endüstrisinin yeni bir formuna dönüşmüştür. Yeni medya, sosyal medya ve TikTok olarak dönüşen medya, geçmişteki üretim ve tüketim ayrımını bütünleşik bir hale getirmiş, hem üretim hem de tüketim aracı olarak yeni bir kültürel kodlama aracına dönüşmüştür.

Abstract:
Today, developments in new communication technologies have caused the interest to shift to social media. In this study, TikTok, one of the social media platforms, was examined based on the Frankfurt School and the Culture Industry concept, one of its important concepts. In the theoretical background of the study, firstly, the theories of culturally oriented classical thinkers about modernity, then the Frankfurt School and the following postmodern theories are included in order to provide a basis for the study. Then, under the title of new media culture, visual culture, digital culture were emphasized, social media and especially TikTok were discussed from a cultural perspective.
In the study, 14 TikTok user accounts, 7 women and 7 men, determined according to certain criteria, were examined. User's video content, profile information, most liked viewer comments on user's viral videos were analyzed. In the study, the viral TikTok videos were interpreted by creating descriptive themes according to the data obtained within the theoretical framework of the study.
It has been assumed that since Adorno and Horkheimer, the changes in technology, the way of production and society, and especially the changes that occur with the digitalization of communication tools, have changed the nature of the culture industry. In this study conducted on TikTok, which can be considered the last link of change, it was concluded that the logic of the concepts that originated the culture industry and later postmodernity continues and reached an even more extreme point in TikTok. New values reflected as cultural diversity such as appreciation, sharing, visuality, attractiveness, seeking difference, and exhibitionism have now turned into a new form of the culture industry with an increase that can be expressed in numbers. The new media, social media and the media transformed as TikTok have integrated the distinction between production and consumption in the past, and has turned into a new cultural coding tool as both a production and consumption tool.