Ceza muhakemesinde iddianamenin iadesi
Rejection of indicment in criminal process law
Yazar: MEHMET HAKAN ÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ÇELEN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza soruşturma = Criminal investigation ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Kamu davası = Public prosecution ; Soruşturma = Investigation ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; İddianame = Indictment ; İddianamenin iadesi = Return of indictment

Özet:
1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu döneminde Cumhuriyet savcıları tarafından iddianame düzenlenmesi ile doğrudan kamu davası açılmaktaydı. Özellikle iş yükünün yoğun olduğu bölgelerde eksik araştırma neticesinde yeterli şüpheye erişildiğinden bahisle iddianame düzenlenmesi devlet eliyle bazı mağduriyetlerin yaşanmasına neden oluyordu. Bu tür olumsuz neticelerin önüne geçmek adına 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda iddianamenin iadesi kurumu ihdas edilmiştir.
İddianamenin iadesi bünyesinde birçok sorunla hukuk literatürümüze girmiştir. Özellikle Cumhuriyet savcıları ve hakimler arasında büyük bir çekişmeye yol açan iddianamenin iadesi; ceza muhakemesindeki konumu, tabi olduğu ilkeler, kanun koyucu tarafından belirtilen iade sebeplerinin sınırları bakımından öğretide ve yargı kararlarında farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunun yanında Cumhuriyet başsavcılarının görüldü yetkisinin kanunlaşması ile kurum bakımından yeni bir tartışma konusu ortaya çıkmıştır.
Bu araştırmanın temel amacı özellikle Yargıtay kararları ile işlevsiz hale gelen iddianamenin iadesi kurumunun varlık gayesine uygun bir biçimde nasıl tatbik edilebileceği ve iade sebeplerinin hangi çerçevede yorumlanması gerektiği sorularına cevap bulabilmektir.
Bu çalışma ile iddianameye dair temel kavramlar açıklanmış akabinde iddianamenin iadesi kurumu, olan hukuk ve olması gereken hukuk çerçevesinde incelemeye tabi tutulmuştur. Böylelikle ilgili müessesenin konuluş amacına uygun bir biçimde nasıl daha verimli tatbik edilebileceği sorusuna cevap aranmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kamu davası, iddianame, iddianamenin iadesi.

Abstract:
During the period of the Criminal Procedure Code No. 1412, an public claim was filed directly by the public prosecutors. There have been some victimizations as a result of incomplete research, especially in areas where the workload is intense. In order to prevent such negative consequences, the institution for the rejection of an indictment was established in the Criminal Procedure Code No. 5271.
The rejection of the indictment has entered our legal literature along with many problems within its structure. The rejection of indictment caused great controversy between judges and prosecutors. The position of rejection of indictment in the criminal procedure, the principles to which it is subject, the limits of the reasons for rejection specified by the legislator have led to the emergence of different opinions in doctrine and judicial decisions. In addition, with the legalization of the "approving" authority of the chief public prosecutors, a new topic of discussion has emerged from the point of view of the institution.
The main purpose of this research is to ensure that the rejection of indictment, which has become dysfunctional, especially with the decisions of the Supreme Court, is implemented in accordance with the purpose of the rejection institution's existence and to find answers to the questions needed to interpret the reasons for the return.
In this study, the basic concepts of the indictment were explained and then the institution related to the extradition of the indictment was examined within the framework of the current law and the law that it should be. Thus, the answer was sought to the question of how the relevant institution can be applied more efficiently in accordance with its asset purpose.
Keywords: Public case, indictment, rejection of indictment.