Marguerıte Yourcenar'ın Doğu Öyküleri adlı yapıtının arketipçi eleştiri kuramı bağlamında çözümlenmesi
Analysis of Marguerite Yourcenar's Oriental Tales in the context of archetypal criticism theory
Yazar: SEVİL KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN TÜRKYILMAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Fransız Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fransız Dili ve Edebiyatı = French Linguistics and Literature

Özet:
Yirminci yüzyılın önemli yazarlarından Marguerite Yourcenar'ın ilk kez 1938 yılında yayımlanan Doğu Öyküleri adlı yapıtı, Doğu ve Balkan bölgelerinden alınan balad, masal ve efsanelerin yanı sıra yazarın kendisinin de kurguladığı on öyküden oluşur. Öykülerin büyük bir bölümü, 1928 ile 1978 yılları arasında La Revue Européenne, La Revue de Paris, Nouvelles Littéraire, La Revue de France ve La Nouvelle Française adlı dergilerde yayımlanmıştır. Yapıtın 1963 ve 1978 yıllarında yayımlanan basımlarında yazarın bazı öykülerinde değişiklikler ve düzenlemeler gerçekleştirdiği görülür. Tez çalışmamızda 1978 yılı basımında yer alan öyküleri, arketipçi eleştiri kuramı bağlamında ele alacağız. Doğu Öyküleri'nde tarihsel olayları ve mitleri, kaynak olarak sıklıkla kullanan Yourcenar, yaşadığı çağın toplumsal sorunlarına göndermeler yapar. Yazar, mitler ve tarihsel gerçekler ile harmanlayarak kurguladığı konuları, zengin bir hayal gücü ile açımlar. Yirminci yüzyılda özellikle antropoloji ve psikoloji alanındaki bilimsel çalışmaların, arketipçi eleştiri kuramının oluşmasında ve gelişmesinde önemli etkileri olduğu görülür. Freud'un, analitik psikoloji kuramı çalışmalarında rüyaları, sembolleri ve mitleri bilimsel bir alana taşıması ile başlayan süreç, Jung'un analitik psikoloji kuramında kolektif bilinçdışı ve arketip kuramlarıyla daha da geniş bir alanda incelenme olanağı bulur. Doğu ile Batıyı sentezleyen ve karşıtlıklar oluşturan Yourcenar, yaşamı tüm gerçekliği ile okura etkin bir biçimde sunar. İnsanın aydınlık ve karanlık yüzünü herhangi bir yargıda bulunmaksızın bilinçdışındaki arketipleri ele alarak ortaya koymaya çalışan yazar, günümüz insanının geçmiş ile arasında bir köprü oluşturmasına katkı sağlar. Çalışmamızda Yourcenar'ın Doğu Öyküleri adlı yapıtı aracılığı ile bilinçdışından yansıyan arketipleri serimleyerek insan yaşamına bir ışık sunabilmeyi amaçlıyoruz. Tezimizde, "esere dönük" bir inceleme yöntemi olan arketipçi eleştiri kuramı aracılığı ile Yourcenar'ın öykü koleksiyonunda yer alan arketipsel ve simgesel unsurları irdeleyeceğiz.

Abstract:
One of the most important writers of the twentieth century, Marguerite Yourcenar's Oriental Tales, first published in 1938, consists of ten tales inspired by the ballads, tales and legends of the Eastern and Balkan regions, also stories that the author herself fictionalised. Most of the tales had published in the magazines La Revue Européenne, La Revue de Paris, Nouvelles Littéraire, La Revue de France and La Nouvelle Française between 1928 and 1978. In the editions of the work published in 1963 and 1978, it is seen that the author made changes and arrangements in some of his tales. In our thesis study, we are going to discuss the tales in the 1978 edition in the context of archetypal criticism theory. Yourcenar, who frequently uses historical events and myths as sources in her Oriental Tales, refers to the social problems of the epoch she lives in. The author annotates the subjects she constructs by blending them with myths and historical facts with a rich imagination. It is seen that scientific studies, especially in the fields of anthropology and psychology, in the twentieth century had significant effects on the formation and development of archetypal critical theory. The process, which started with Freud's analytical psychology theory studies which transfers of dreams, symbols and myths to a scientific field, finds the opportunity to be examined in a wider area with the collective unconscious and archetype theories in Jung's analytical psychology theory. Synthesizing the East and the West, Yourcenar effectively presents life to the reader in all its reality by creating contrasts. The author, who tries to reveal the bright and dark sides of human by taking the archetypes in the unconscious without making any judgments, contributes to creating a bridge between today's people and the past. In our study, we aim to represent some light on human life by revealing the archetypes reflected from the unconscious through Yourcenar's work Oriental Tales. In our thesis, we will analyse the archetypal and symbolic elements in Yourcenar's tales collection through the archetypal criticism theory, which is a "work-oriented" analysis method.