Yenilenebilir enerji yatırımcılarının öne çıkan olaylara tepkisi
Renewable energy investors' reaction to prominent events
Yazar: EMRE AKTÜMSEK
Danışman: DOÇ. DR. İLKUT ELİF KANDİL GÖKER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BİNALİ SELMAN EREN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Piyasa etkinliği = Efficent markets ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Enerji, üretimin değiştirilemez bir parçasıdır ve dolayısıyla ekonomilerin gelişmesinde kilit bir rol oynamaktadır. Endüstriyel üretimde en yaygın kullanılan enerji kaynaklarının fosil yakıtlar olması ise iklim değişikliğine ve ekolojik dengesizliğe neden olmaktadır. Yenilenebilir enerji tüketiminin yaygınlaştırılması yani yenilenebilir kaynaklara doğru enerji geçişi, tüm dünya gündemindeki önemli maddelerden biridir. Bu anlamda yenilenebilir enerjiye yatırımın önemi de her geçen gün artmaktadır. Yenilenebilir enerjiye yatırım yapmada yatırımcıların konuya ilişkin tutumu, inançları ve demografik özelliklerinin etkili olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte yatırım kararları alınırken diğer faktörlere ek olarak duyguların da dikkate alınması gerekmektedir. Çünkü diğer tüm yatırımcılar gibi yenilenebilir enerji yatırımcıları da her zaman tutarlı ve tamamen rasyonel değildir. Yatırımcı beklentileri dışsal bilgi şoklarına uyum sağlamakta ve duygusal tepkileri de yatırım stratejilerini etkilemektedir. Yatırımcıların borsada işlem gören şirketlerle ilgili ulaşabildikleri bilgilere, duyurulara ve beklenmedik olaylara verdikleri tepki pay senedi fiyatlarına yansımaktadır. Yenilenebilir enerji sektöründe yer alan şirketlerin pay senetlerine yatırım yapan gelişmiş ülke ve gelişmekte olan ülke yatırımcılarının bu beklenmedik olaylara karşı tepkisi ve bu tepkinin yenilenebilir enerji alt sektörleri bazında bir farklılık gösterip göstermediği bu çalışmanın araştırma sorusunu oluşturmuştur. Bu kapsamda ani olayların borsa üzerindeki etkisini analiz etmede tercih edilen olay çalışması yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle MSCI gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkelerin yenilenebilir enerji şirketleri bioenerji, rüzgar ve güneş şirketleri olarak sınıflandırılmıştır. Bu şirketlerin normal getirileri Sıradan En Küçük Kareler piyasa modeli kullanılarak hesaplanmıştır. Yenilenebilir enerji yatırımcılarının Paris İklim Anlaşması, 2016 ABD Başkanlık seçimi sonuçları ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na karşı tepkisini ölçmek için, olay penceresindeki her gün için günlük anormal getiri (AR) ve daha sonra bu getirileri toplayarak olay penceresindeki her gün için birikimli ortalama anormal getiri (CAR) hesaplanmıştır. Olay öncesi ve olay sonrası yatırımcı tepkisini gözlemlemek için olay gününden 7 gün önce ve olay gününden 7 gün sonraki (-7..+7) dönemde ortalama anormal getiriler (AAR) hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise (-1,+1), (-2,+2), (-3,+3), (-4,+4), (-5,+5), (-6,+6), (-7,+7), (-7, 0) ve (0, +7) olarak belirlenen dokuz farklı olay penceresinde birikimli ortalama anormal getiriler (CAAR) hesaplanmıştır. Tüm CAAR ve AAR değerlerinin istatistiksel anlamlılığı hem parametrik ve hem de parametrik olmayan testlerle sınanmıştır. Çalışma sonucunda hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerdeki yenilenebilir enerji şirketlerinin Donald Trump'ın ABD başkanı seçilmesinden sonra negatif anormal getiri ile karşılaşırken, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında pozitif anormal getirilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Paris İklim Anlaşması için ise anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu durumun Anlaşma'nın piyasa tarafından hali hazırda fiyatlanmış olmasından kaynaklandığı düşünülmüştür.

Abstract:
Energy is an irreplaceable part of production and therefore plays a key role in the development of economies. Fossil fuels are the most commonly used energy sources in industrial production and this results climate change and ecological imbalance. The expansion of renewable energy consumption, that is, the energy transition towards renewable sources, is one of the important items on the global agenda. In this sense, the importance of investing in renewable energy is increasing day by day. It has been found that investors' attitudes, beliefs and demographic characteristics are effective in investing in renewable energy. However, emotions should also be taken into account when making investment decisions. Because renewable energy investors, like all other investors, are not always consistent and completely rational. Investor expectations adapt to external information shocks, and their emotional reactions are reflected in their investment strategies. The reaction of investors to the information, announcements and unexpected events about companies traded on the stock exchange will be reflected in stock prices. The reaction of investors from developed and developing countries who invest in the stocks of companies in the renewable energy sector to these events and whether this reaction differs on the basis of renewable energy subsectors formed the research question of this study. In this context, event study method, the preferred method to analyze the impact of unexpected events on the stock market, was used. First, renewable energy companies of developed and developing countries in MSCI index has been classified as bioenergy, wind and solar companies and the normal returns of these firms are calculated using the Ordinary Least Squares market model. Second, to measure the reaction of renewable energy investors to the Paris Climate Agreement, the 2016 US Presidential election results and the Russia-Ukraine War, daily abnormal returns (AR) are calculated for each day in the event window. Then, cumulative abnormal returns (CAR)  are calculated for each day in the event window by adding up abnormal returns (AR). To observe the investor reaction before and after the event, 7 days before the event day and 7 days after the event day (-7..+7) average abnormal returns (AAR) are calculated in the period. Lastly, cumulative average abnormal returns (CAAR) are calculated in nine different event windows (-1,+1), (-2,+2), (-3,+3), (-4,+4), (-5,+5), (-6,+6), (-7,+7), (-7, 0). The statistical significance of all CAAR and AAR values was tested by both parametric and non-parametric tests. As a result of the study, it was found that renewable energy companies in both developed and developing countries experienced negative abnormal returns after Donald Trump was elected as US president, while they offered positive abnormal returns after the Russia-Ukraine War. As for the Paris Climate Agreement, no meaningful result has been reached. It is thought that this is due to the fact that the Agreement has already been priced by the market.