Behçet hastalığında vasküler seyrin prospektif izlemi
Prospective follow-up of vascular involvement course in behçet disease
Yazar: FATMA ALİBAZ ÖNER
Danışman: PROF. DR. RAFİ HANER DİRESKENELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
AMAÇ: Vasküler tutulum, Behçet Hastalığı(BH)'nda mortalite ve morbiditenin temel nedenlerinden biridir. Vasküler tutulum açısından yüksek riskli grubu genç, erkek hastalar oluşturmaktadır. Literatürde, bu grup hastada, prospektif olarak vasküler tutulumun seyrini, öngördürücülerini (prognostik göstergeler) ve endotel disfonksiyonu araştıran çalışma yoktur. Çalışmamızda; major organ tutulumu olmayan erkek Behçet hastalarında vasküler seyrin prospektif olarak izlenmesini amaçladık. Bu hastalarda subklinik vasküler tutulumun, endotel fonksiyonlarının, endotel disfonksiyonu belirteçleri olan; ADMA (Asimetrik dimetilarginin), VWF(Von Willebrand faktör) ve E-selektin düzeylerinin değerlendirilmesi ve vasküler tutulumla ilişkisinin araştırılması da amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM: Çalışmaya, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi "Behçet" polikliniğinde takip edilen ve major organ tutulumu olmayan 36 erkek BH, 35 erkek Ankilozan spondilit hastası ve 36 erkek sağlıklı kontrol alındı. Tüm guruba bazal değerlendirmede ve BH gurubuna ayrıca 1. yıl takip vizitinde; rutin kontollere ek olarak, bilateral alt-üst ekstremite venöz dopler ultrasonografi, endotel fonksiyonları için brakiyal ve carotid arter ultrasonografi yapılarak ADMA, E-selektin, VWF düzeyi için serum örnekleri ayrıldı. Rutin dışı acil başvuran hastalarda da aynı protokol uygulandı.
BULGULAR: BH'da sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek oranda asemptomatik venöz yetmezlik görüldü. Takipte (15.6 ay), hastaların %22 (n=8)'sinde IS tedavi ihtiyacı gelişti. IS başlanmasının nedeni 4 (%11) hastada major organ tutulumu (3 vasküler, 1 göz), 4 (%11) hastada dirençli mukokutanöz semptomlardı. Endotelyal disfonksiyonu gösteren ABD (Akıma bağlı dilatasyon) ve NID (Nitrat indüklenmiş dilatasyon), BH'da sağlıklı kontrollere benzer; KIMK (Karotid intima mediya kalınlığı) anlamlı derecede yüksek bulundu. Birinci yıl takip vizitinde BH'larında endotelyal fonksiyonlarda ve KIMK'da anlamlı düzelme saptandı.
v
Serum ADMA ve E-selektin düzeyi BH'ında sağlıklılara benzer saptanırken, VWF düzeyi anlamlı derecede yüksekti.
SONUÇ: Çalışmamızın erken dönem sonuçlarında, erkek Behçet hastalarında takip süresince gelişen vasküler tutulum oranı literatürdeki bildirilen oranlardan daha düşük saptanmıştır. Ayrıca takip süresince gelişen IS ihtiyacının yarısının nedenini dirençli mukokutanöz semptomlar, diğer yarısının ise major organ tutulumu oluşturmuştur. Bu veriler mukokutanöz semptomların da major organ tutulumu kadar ciddi semptomatik olabileceğini göstermektedir. BH'da endotel disfonksiyonu saptamasak da, takip süresince IS ihtiyacı gelişen hastaların bazal ABD değerinin, gelişmeyenlerden anlamlı olarak düşük olması; uzun dönem takipte, ABD'nin ciddi ve refrakter hastalık için bir öngörü sağlayabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
OBJECTIVES: Vascular involvement is one of the main causes of mortality and morbidity in Behçet's Disease (BD). Young, male patients consist the group with the highest risk regarding vascular involvement. There is no study in the literature investigating the course, predictors of vascular involvement and endothelial dysfunction in this group of patients. In this study, we aimed to follow-up the male patients with BD without major organ involvement prospectively. We also aimed to investigate the subclinic vascular involvement, endothelial dysfunction, ADMA, E-selectin and VWF levels and their correlation with vascular involvement in these patients.
METHODS: Thirty-six male patients with BD, 35 males with ankylosing spondylitis and 36 healthy males were included into the study. Bilateral upper and lower extremity venous doppler ultrasonography, brachial and carotid arterial ultrasonography were done in baseline visit for all study Groups and first year follow-up visit for BD. Serum samples were also taken to analyse ADMA, E-selectin and VWF levels. Same protocol was applied to patients coming with urgent symptoms, outside routine controls.
RESULTS: The rate of venous insufficiency was significantly higher in BD compared to healthy controls. The need for immunsuppresive (IS) therapy developed in 22% (n=8) of the patients with BD in the follow-up period (15.6 months). The cause of IS need was major organ involvement in 4 (11%, 3 vascular and 1 ocular involvement) patients and refractory mucocutaneous symptoms in 4 (11%) patients. Endothelial dysfunction markers (FMD and NID) were similar between patients with BD and healthy controls. CIMT (Carotid intima media thickness) was significantly higher in BD. In 1. year follow-up visit, endothelial functions and CIMT were found significantly improved compared to baseline. Serum ADMA
vii
and E-selectin levels were similar between patients with BD and healthy controls, but VWF was significantly higher in BD.
CONCLUSION: In preliminary results of our study (which will be a long-term follow-up), vascular involvement in male Behçet's patients was found lower during the follow-up period compared to the literature. Our data suggest that mucocutaneous symptoms must be cared as much as major organ involvement. Although we could not find endothelial dysfunction in BD, the decreased rate of baseline FMD in patients developing IS need in follow-up period compared to patients not developing IS need, suggest that FMD can be a predictor for severe and refractory disease.