Diyarbakır'lı Mustafa Canan, hayatı ve eserleri
Works and artictic life of Diyarbakır Mustafa Canan
Yazar: MUHAMMET ŞABAN HASANOĞULLARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAN AKINCI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Canan, Mustafa = Canan, Mustafa ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Halk bilimi = Folklore ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Anadolu'nun kültürel belleğinin yanı sıra kültürel çeşitlilik ve zenginliğinin de önemli bir ifadesi olan aşıklık geleneği; yüzyılların deneyimlerinden süzülerek biçimlenmiş; şiiri, müziği ve hikâye anlatımını içeren çok yönlü bir kültür hazinesidir .
Kendine özgü geleneği ve icrası olan âşıklık geleneğinin en önemli niteliği, döneminin yaşayış ve hayata bakış tarzını, estetik değerlerini yansıtarak geniş halk kitlelerine hitap edebilmesidir.
Aşık repertuarı; günümüze anonim bir şekilde aktarılan ve aynı biçimsel özellikleri taşıyan âşıklık edebiyatının şiir, söyleyiş ve icra tarzını içinde barındırmaktadır. Bu tarzlar yörelere göre farklı özellikler taşıyabilmekte olup farklı isimlerle de anılabilmektedir.
Bu çalışmada kültürel zenginliği, tarihi ve türkülerinde kendine has özellikler taşıyan (tavır, şive, hançere vb.) Diyarbakır müzik geleneğinin önemli temsilcilerinden biri olan Mustafa Canan'ın hayatı, sanat hayatı, eserleri, şiirleri ve eserlerinin müzikal analizlerine yer verilmiştir. Eserler derlenip, notaya alınarak müzikal analizleri yapılmış ve eserler hakkında Mustafa Canan'dan alınan bilgilere yer verilmiştir.
Çalışma yöntemi olarak yazılı kaynaklardan yararlanılarak, alan araştırması esnasında alınan sesli kayıtlar ve röportaj yapılarak, Mustafa Canan'ın eserleri çalışma konusu olmuştur.
Çalışmanın giriş bölümünde konu ile ilgili problemler, çalışmanın amacı yöntem ve gereklilikler anlatılmıştır.
Çalışmanın ikinci kısmı olan literatür taraması/genel bilgiler bölümünde, literatürde yapılan çalışmalardan bahsedilip sanatçı hakkında genel bilgiler ve litaratüredeki yerinden bahsedilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde Mustafa Canan'ın doğduğu il hakkında genel bilgi verilip, kültürel yapısı, gelenek-görenekleri ve müzik kültürü hakkında bilgi verilmiştir.
Çalışmanın dördüncü bölümünde ise Mustafa Canan'ın hayatı hakkında bilgilere yer verilmiştir.
Çalışmanın beşinci bölümünde ise, Mustafa Canan'ın 13 eseri notaya alınıp, müzikal açıdan incelemesi yapılmıştır.
Çalışmanın altıncı bölümünde Mustafa Canan'ın 7 adet şiiri gösterilmiştir.
Sonuç bölümünde, çalışmanın içerisinde yer alan bütün veriler değerlendirilerek elde edilen bulgular verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kültür, Aşıklık geleneği, Şairlik

Abstract:
Minstrelsy tradition, which is an important expression of cultural diversity and richness as well as the cultural memory of Anatolia, has been shaped by the experiences of centuries and it is a versatile art that includes poetry, music and storytelling.
The most critical characteristic of the minstrel tradition, which has its own tradition and performance, is that it could address a number of people by reflecting the lifestyle, outlook on life and aesthetic values of its period.
Minstrel repertoire includes poetry, utterance and performance style of Minstrelsy tradition which has been transferred to the present anonymously and has the same formal characteristics.These kinds of styles can have different characteristics according to cultures and regions and can be named in different ways.
In this study, the life, artistic life, works, musical analyses of his works and poems of Mustafa Canan who is one of the important representatives of Diyarbakır music tradition that carries its own characteristics in its cultural richness, history and folk songs, are included. after compiling and notating his works, their musical analyses have been handled.
As a working method, the works of Mustafa Canan were consulted by making use of written sources and thanks to audio records taken during the field research and interviews.
In the entry of the study, the problems related to the subject, the subject and requirements for explaining are explained.
In the second part of the study, the literature/general information section, general information about the works done in the literature and artist and his place in the litarature are mentioned.
As for the third part of the study, it is all about the geographical situation and climate, history, socio-economic structure, cultural structure, traditions and customs and music culture of the place where Mustafa Canan was born.
In the fourth part of this study, detailed information about Mustafa Canan's life.
In the fiveth part of the study, Mustafa Canan's thirteen works have been notated and these works have been examined in a detailed way in terms of their musical analyses.
When it comes to last part of the study, Mustafa Canan's seven poems have been given.
In the conclusion part of the study, all the information in the study has been evaluated and the findings obtained by evaluating have been given clearly.
In the appendices of the study, Mustafa Canan's photos haven been included.

Keywords: Culture, Minstrel Tradition, Poetry