İslam hukukunda tahkim
Arbitration in Islamic law
Yazar: HAYRUNNİSA SOYSAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF AYDIN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsanların toplum içinde yaşayan bir varlık olması sebebiyle sosyal ilişkilerini devam ettirirken birtakım anlaşmazlıklar yaşamaları kaçınılmazdır. Ortaya çıkan bu uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulması için çeşitli hukuki yollar mevcuttur. Uyuşmazlığı yaşayan tarafların, uygun şartları taşıyan bir kişiyi ya da kişileri hakem olarak seçmesi neticesinde onun verdiği hükme uyarak bu anlaşmazlığı sonuçlandırmalarına tahkim denir. İhtilafların çözülmesinde oldukça pratik bir yöntem olarak hukuka hizmet eden tahkimin uygulanabilirliğinin artması ve özelliklerinin kavranabilmesi isteği bu çalışmanın ortaya konulma amacıdır. Tahkimin tarihçesi hukuk tarihi kadar eskiye dayanmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, kaynakların ışık tuttuğu ölçüde tahkim müessesinin tarihteki yeri aydınlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise tahkim müessesesinin İslam hukukundaki yeri ele alınmıştır. İslam hukukunda tahkime ilişkin kaynaklar ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Ayrıca konunun bütünü, Mecelle-i Ahkam-ı Adliye'nin tahkime ilişkin maddelerinin süzgecinden geçirilerek hazırlanmıştır. Tahkimin şekli, şartları, hukuki değeri ve konusuna ilişkin bilgiler verilmiş olup görüş farklılıkları ortaya konmuştur. Tahkime konu olan uyuşmazlığı çözümleyecek kişi olan hakemlik kurumu son bölümde ayrıca incelenmiştir. Hakemin vasıfları, seçimi, yetkileri ve kararları incelenmiş İslam hukukçularının bu konudaki görüşleri ortaya konmuştur. 
Anahtar Sözcükler: hakem, hüküm, İslam Hukuku, Mecelle-i Ahkam-ı Adliye, tahkim.

Abstract:
Since people live in society, it is inevitable that they will experience some disputes while maintaining their social relations. There are various legal ways to resolve these disputes that arise. Arbitration is called arbitration when the parties experiencing the dispute finalise this dispute by complying with his/her judgement as a result of choosing a person or persons who meet the appropriate conditions as an arbitrator. The aim of this study is to increase the applicability of arbitration, which serves the law as a very practical method in resolving disputes, and to comprehend its features. The history of arbitration is as old as the history of law. In the first part of this study, the place of the arbitration institution in history has been enlightened to the extent that the sources shed light. In the second part, the place of arbitration in Islamic law is discussed. The sources on arbitration in Islamic law have been analysed in detail. In addition, the whole subject has been prepared by filtering the articles of Mecelle-i Ahkam-ı Adliye (The law prepared between 1868-1876 in the Ottoman Empire, which mostly includes the principles of debts, property and judicial law.) related to arbitration. Information on the form, conditions, legal value and subject matter of arbitration has been given and differences of opinion have been revealed. The institution of arbitration, which is the person who will resolve the dispute subject to arbitration, is also analysed in the last chapter. The qualifications, selection, powers and decisions of the arbitrator are analysed and the views of Islamic jurists on this subject are revealed. 
Key Words: arbitrator, judgement, Islamic Law, Mecelle-i Ahkam-ı Adliye, arbitration.