Demans hastalarının beslenme durumları ile bilişsel durum düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutritional status and cognitive levels of dementia patients
Yazar: MELİHA GÜMÜŞTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Demans = Dementia ; Depresyon = Depression ; Malnütrisyon = Malnutrition

Özet:
Amaç: Demans tanısı alan ve almayan 65 yaş üstü hastaların, malnütrisyon, Beden Kütle İndeksi (BKİ), bilişsel düzey ve depresyon durumlarının saptanarak beslenme durumları ile ilişkisinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Çalışma Bafra Devlet Hastanesi Nöroloji Polikliniğine muayene olan, iletişim kurulabilen, gönüllü 65 yaş üstü 77 Alzheimer tip demans hastası ve 77 demans tanısı olmayan kontrol hastası ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin hepsine Sosyodemografik Bilgi Formu, 3 Günlük Besin Tüketim Kaydı, Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA), Mini Mental Değerlendirme Testi (MMSE) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form (GDÖ-15) uygulanmıştır. Tüm formlar; katılımcılarla yüz yüze görüşülerek ve hasta dosya bilgilerinden toplanmıştır. Windows ortamında SPSS 20.0 istatistiksel paket programı kullanılmıştır. Tüm istatistiklerde p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Demans grubunun %35,1'i; kontrol grubunun %3,9'u malnütrisyon riski altındadır. Kontrol grubunda malnütrisyonlu birey görülmemişken demans grubunun %14,3'ü malnütrisyonludur. Demans grubunun %71,4'ünde; kontrol grubunun %24,7'sinde depresyon vardır. Gruplar arası MMSE, MNA ve GDÖ-15 puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Tüm yaşlı bireylerde BKİ değeri arttıkça MMSE ve MNA puanlarının arttığı, GDÖ-15 puanlarının azaldığı görülmüştür (p<0,05). Demans grubunda hafif bilişsel bozukluğu olanların %70,3'ü; ağır bilişsel bozukluğu olanların %16,7'si normal nütrisyonel duruma sahiptir. Demans hastalarının bilişsel bozukluk durumları ile beslenme durumları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Demans hastalarının malnütrisyon ve depresyon durumlarının genel yaşlı popülasyonuna göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Malnütrisyon bilişsel durumu etkilediğinden demans hastası yaşlı bireylerin beslenme durumunun daha dikkatli izlenmesi, beslenme planında hastaya uygun değişikliklerin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme; Bilişsel durum; Demans; Depresyon; Malnütrisyon

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to determine the malnutrition, Body Mass İndex (BMI), cognitive level, and depression status of the patients over 65 years of age and who were diagnosed with and without dementia and to evaluate their relationship with nutritional status.
Method: The study was carried out with 77 patients with Alzheimer's type dementia and 77 patients without dementia diagnosis who were examined by Bafra State Hospital Neurology outpatient clinic. Sociodemographic Information Form, 3 day food consumption record, Mini Nutritional Assessment (MNA), Mini Mental State Examination Test (MMSE) and Geriatric Depression Scale Short Form (GDS-15) were applied to all individuals. All forms; the participants were interviewed face to face and patient files were collected. SPSS 20.0 statistical package program was used in Windows environment. Significance level was accepted as p<0.05.
Results: When the dementia group is looked at, 35.1% and 3.9% of the control group are at risk of malnutrition. No malnourished individuals were seen in the control group, while 14.3% of the dementia group had malnutrition. In addition, 71.4% of dementia group; 24.7% of the control group had depression. Significant differences were found between the groups in terms of MMSE, MNA and GDS-15 scores. Looking at cognition conditions, 70.3% of those with mild cognitive impairment in the dementia group and 16.7% of those with severe cognitive impairment have normal nutritional status. Significant differences were found between cognitive impairment and nutritional status of dementia patients. As the BMI value increased in all elderly subjects, MMSE and MNA scores increased; It was observed that GDS-15 scores decreased (p <0.05).
Conclusion: Malnutrition and depression were higher in dementia patients than in general population. Since malnutrition affects cognitive status, it is concluded that the nutritional status of elderly people with dementia should be monitored more carefully and appropriate changes should be made to the nutritional plan.


Keywords: Nutrition; Cognitive state; Dementia; Depression; Malnutrition