Sistemik sklerozlu hastalarda nefessizlik inanışları anketinin Türkçe adaptasyonu ve klinik özellikler ile ilişkisinin incelenmesi
Turkish adaptation of 'breathlessness beliefs questionnaire' in patients with systemic sclerosis and investigation of its relationships with clinical features
Yazar: OĞUZ ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BAYRAKTAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Bağ doku hastalıkları = Connective tissue diseases ; Dispnea = Dyspnea ; Kaçınmalar = Hedges ; Korku = Fear ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Skleroz = Sclerosis

Özet:
Giriş-Amaç: Fibrozis, vaskülopati ve inflamasyonla karakterize bir bağ dokusu hastalığı olan Sistemik Sklerozda (SSc) sıklıkla solunum sistemi de etkilenmektedir. SSc hastalarında dispne, özellikle efor dispnesi, çeşitli nedenler ile ortaya çıkabilir. Dispneye ilişkin olumsuz tutumların değerlendirilmesi dispneye bağlı hareketten kaçınma gibi negatif sonuçların önlenmesi açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı Nefessizlik İnanışları Anketi'nin SSc hastalarında Türkçe validasyonunu gerçekleştirmek ve fiziksel ve klinik özellikler ile ilişkisini araştırmaktı. 
Materyal ve Metot: Elli SSc hastası (47 kadın) çalışmaya dahil edildi. Hastalara, solunum fonksiyonları, solunum kaslarının kuvveti, hasta bildirimine dayalı dispne varlığı, solunum problemlerine bağlı yaşam kalitesi, duygu durum ve yorgunlukla ilgili değerlendirmeler uygulandı. Hastalar bir hafta sonra Nefessizlik İnanışları Anketi'nin test-tekrar test güvenirliği açısından tekrar değerlendirildi.
Bulgular: Nefessizlik İnanışları Anketinin 12 soruluk Türkçe versiyonunun iç tutarlılığının (Cronbach's alpha: 0,862) ve test-tekrar test güvenirliğinin (ICC: 0,831 (95% CI: 0,702-0,907) iyi olduğu saptandı. Anket skorları ile hastalık süresi, hasta bildirimine dayalı dispne varlığı, solunum problemlerine bağlı yaşam kalitesi, duygu durum ve yorgunluk ilişkili bulundu (p<0,05).
Sonuç: Sonuçlarımıza göre, Nefessizlik İnanışları Anketinin 12 soruluk Türkçe versiyonu SSc hastalarında dispne ile ilgili düşünceleri değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araçtır.

Abstract:
Introduction-Aim: The respiratory system is often affected in Systemic Sclerosis (SSc), a connective tissue disease characterized by fibrosis, vasculopathy and inflammation. Dyspnea, especially exertional dyspnea, may occur in SSc patients due to various reasons. Evaluation of negative attitudes towards dyspnea is important in terms of preventing negative consequences such as fear of movement due to dyspnea. The aim of this study was to perform the Turkish validation of the Breathlessness Beliefs Questionnaire in SSc patients and to investigate its relationships with physical and clinical characteristics.
Material-Methods: Fifty patients with SSc (47 females) were included in the study. The patients were evaluated regarding respiratory functions, respiratory muscle strength, patient reported dyspnea, quality of life related to respiratory problems, mood, and fatigue. The patients were re-evaluated one week later for the test-retest reliability of the Breathless Beliefs Questionnaire.
Results: Internal consistency (Cronbach's alpha: 0.862) and test-retest validity (ICC: 0.831 (95% CI: 0.702-0.907) of the 12-question Turkish version of the Breathlessness Beliefs Questionnaire were found to be good. The scores of the questionnaire were found to be associated to duration of illness, patient-reported dyspnea, quality of life related to respiratory problems, mood, and fatigue (p<0.05).
Conclusion: According to our results, the 12-item Turkish version of the Breathlessness Beliefs Questionnaire is a reliable and valid tool to assess thoughts about dyspnea in SSc patients.