Bir değersizleşme biçimi olarak üniversite mezunu işsizliği üzerine sosyolojik bir çalışma
A sociological study on unemployment of university graduates as a form of devaluation
Yazar: MUHARREM ASLAN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ÖNER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Emek = Labour ; Emek-değer teorisi = Labor-value theory ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Üniversiteler = Universities ; İstihdam = Employment ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
İşsizlik konusu yıllardan beri üzerinde farklı bakış açılarıyla tartışmaların yapıldığı ve farklı ilişkilendirmelerle analizlerin yapıldığı alanlardan bir tanesidir. Ancak son dönemlerde tartışmalarda konu, üniversite mezunlarının emeğinin değersizleşmesi ve işsizlikle bağlantılı olarak ele alınmaktadır. 
''Nitelikli emeğin değersizleşmesi'' olgusu, ekonomik, kültürel politik, toplumsal süreçlerle yakından ilişkili olup, toplumların gelişmişlik düzeyine bakılmaksızın, hemen hemen tüm toplumlarda görülmeye başlanmıştır.  Günümüzde bireyler, toplumdaki konumlarını elde etmek için belli bir eğitime tabii olurlar.  Böylece ekonomik, toplumsal, simgesel sermayelerini ortaya koyarlar. Bireylerin toplum içerisinde sermayelerini arttırma yollarından biri de eğitimdir. Ancak, toplumsal konumunu elde etmek için eğitim hakkını kullanan bireyler, aldığı eğitim neticesinde son dönemlerde uygun bir şekilde istihdam edilememektedir.
Bu çalışma, kaynak taramasına dayalı bir mevcut durum değerlendirmesidir. Çalışma; giriş, kavramsal ve teorik çerçeve, üniversiteli işsizliği ve değersizleşme ilişkisi ve sonuç olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.
Günümüzde üniversite mezunlarının işsiz kalması, istihdam edilememesi, nitelikli emeğin değersizleşmesi veya değersizleştirilmesine bir örnektir. Bu olgunun yaşanmasında etkili olan en önemli süreçlerden biri, kendini yeniden üreten ve günümüzde etkisini derinden hissettiren 'yeni kapitalizm kültürü' olarak kabul edilmektedir. Günümüz bilgi toplumunda ortaya çıkan bu kültür ile birlikte eşitsizlikler artmıştır. Aynı zamanda bilgi de kapitalist sürecin işlemesinde bir meta haline gelmiştir. Bu bağlamda kapitalizm, kendi sürecine dâhil edemeyip, artı değere dönüştüremediği bilgiyi ve emeği değersizleştirmiştir. Bunun en iyi görünen alanlarından biri ise, 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' olgusudur. Ülkeler, 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' noktasında birtakım politikalar benimsemektedirler. "Bir Değersizleşme Biçimi Olarak Üniversite Mezunu İşsizliği Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma" adlı bu çalışmada ise, Türkiye genelinde, 'üniversite mezunu olan işsizlerin sayısındaki artış' ile 'üniversite mezunlarının eğitimli olmalarına rağmen işsiz kalması' ve 'nitelikli emeğin değersizleşmesi' arasındaki ilişki sorgulanmaktadır.
Çalışmanın bulguları, güncel üniversite mezunu işsizliği konusunun önemli olduğunu, Türkiye için de bu konuyla ilgili araştırma sayısının artırılması ve bazı önlemlerin alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Unemployment issue has been one of the areas which is discussed through different point of views and analyzed through differing connections since many years. However, discussions of the recent periods based on evaluations of devaluation of university graduate labor and its connection to unemployment. 
The phenomenon of 'devaluation of qualified labor' is closely related to economic, cultural, political processes and it has begun to be seen almost all societies regardless of the level of their level of development.  Nowadays individuals are subject to a certain education to gain their position in society. Thus, they put forward their economic, social, symbolic capital.  One of the ways in which individuals increase their capital within society is education. However, individuals, who use their educational right to gain their societal position, cannot be appropriately located to employment according to their educational achievement, in recent periods.  
This study is an evaluation of the present situation through literature review. It consists of four main sections; namely introduction, conceptual and theoretical frame, graduate unemployment and devaluation relation and conclusion.
Today, unemployment of university graduates, inability to locate them in employment is the example of the devaluation of qualified labor or disqualification of qualified labor. One of the most important processes that are effective in the realization of this phenomenon is the 'culture of new capitalism', which reproduces itself and makes its effects deeply felt today. With this culture emerging in today's information society, inequalities have increased. At the same time knowledge has become a commodity in the process of capitalist process. In this context, capitalism has devalued knowledge and labor that they cannot be included its own process, and which it cannot be transferred to surplus value. One of the best viewed areas of this is the phenomenon of 'devaluation of qualified labor'. Countries are adopting a number of policies at the point of 'devaluing their qualified labor'. In this study which is entitled with "University Graduate Unemployment from A Sociological Perspective", the relationship of 'increase of unemployed university graduates' and 'despite being educated university graduates their remaining unemployment' have been questioned in general of Turkey.
The findings of this study reveal that contemporary university graduate unemployment issue is important, requires increase in number of studies and preventative measures for Turkey as well.