Uygur Türklerinde inanç unsurları ve bu unsurların Uygur halk edebiyatı ve folkloruna yansımaları
Elements of belief in Uyghur Turks and their reflections on Uyghur folk literature and  folklore
Yazar: ÇAĞLA YARAR
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN AYDIN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Folklor = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Kültür = Culture ; Uygurlar = Uighurs ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Tarihimiz etraflıca incelendiği vakit görülecektir ki Türkler,maddi ve manevî her
bakımdan yüksek millî seciyeye , engin bir kültür deryasına, tarihte çok az milletin
erişebilmiş olduğu millî şuura ve içtimaî seviyeye sahip kudretli bir millettir.Kudreti,
kahramanlıklarla dolu tarihine ve binlerce yıllık sözlü geleneğine bakıldığında çok açık
biçimdegörülmektedir.Bu kapsamda çalışmada inanç, inanış, ritüel, kült, kutsallık
kavramları ile sözlü gelenek ve anlatım gibi kavramlar düzleminde mitolojik birtakım
ögelerle bazı inanç sistemlerinin;Uygur Türklerinin halk edebiyatları ve folkloru üzerindeki
etkileri, tesirleri, yansımaları tespit edilip irdelenmeye çalışılmıştır.
 Bu konu üzerine Türkiyede daha evvel yapılan araştırmalara bakıldığında yukarıda
belirtilen husus üzerine bütüncül ve kapsamlı bir çalışmanın henüz yapılmamış olduğu
görülmektedir.Ayrıca Türkiye'de Uygur Türkleri hakkında yapılan çalışmaların miktarca
fazlalığına karşın Uygur kültürü,folkloru ve edebiyatının Türk araştırmacılar tarafından
yeterince ele alınıp işlenmediği de açıktır.Özetle Uygur halk edebiyatı ve folkloru alanında,
ülkemizde,yapılacak olan çalışmalarla,bu alanda, kapatılması gereken bir boşluk vardır.Tüm
bu sebepler, bizi, böyle bir çalışma yapmaya sevk etmiştir.Bu çalışmada sunulacaklar gürül
gürül akan bir pınardan alınabilmiş yalnızca birkaç damladır.Bu damlaları, koca bir ummana
dönüştürebilmemiz ve zaten var olan kültür hazinemize yenilerini ekleyebilmemiz –
yapacağımız çalışmalarla- elbette ki mümkündür.

Abstract:
When our history is examined in detail, it will be seen that Turks are a powerful nation
with a high national level in every aspect, cultural depth, a national consciousness and social
level that few nations have reached in history when we look at their history full of
heroismand thousands of years of oral tradition,it is read clearly .In this context, the effects
and reflections of some mythological elements and some belief systems on Uyghur Turks'
folk literatures and folklore have been tried to be determined and examined in terms of
concepts such as belief, ritual cult, holiness and oral tradition and expression.
 Referring to earlier research on this subject in Turkey are yet to be seen in a holistic and
comprehensive study of the issues mentioned above. In addition, although the amount of
excess of Uyghur culture studies on the Uyghur Turks in Turkey, folklore and literature is
obviously no received and processed adequately addressed by Turkish researchers. In
summary,in the field of Uyghur literature and folklore, there is a gap in our country that
needs to be closed with the work to be done. All these reasons have led us to do such a study.
What will be presented in this work are just a few drops from a gushing spring. Of course, it
is possible for us to turn these drops into a huge oman and to add new ones to our already
existing cultural treasure-with the work we will do.