Diyabetli hastalarda diyet kalitesinin ve total antioksidan kapasitenin değerlendirilmesi
Evaluation of diet quality and total antioxidant capacity in patients with diabetes
Yazar: ÖZLEM ÇETİNER
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: 8-hidroksi deoksiguanozin = 8-hydroxy deoxyguanosine ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Kreatinin = Creatinine

Özet:
Reaktif oksijen türevleri, hücrenin DNA, protein ve lipid yapısına zarar vererek normal hücre fonksiyonlarını bozabilir ve diyabetin de içerisinde olduğu pek çok metabolik hastalığın patogenezinde rol oynayabilir. Antioksidan etki gösteren bazı vitamin, mineral ve polifenoller, reaktif oksijen türevlerinin zararlı etkilerini minimize ederek, vücut yapı taşlarını oksidatif hasara karşı korur. Bu çalışmanın amacı diyabetik hastalarda antioksidanların diyetle alımı ile oksidatif DNA hasarı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla bu çalışmaya 30 yeni tanılı ve 30 eski tanılı diyabet hastası ile 25 sağlıklı birey olmak üzere toplam 85 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılardan üç günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Bu kayıtlar kullanılarak ortalama günlük enerji ve besin ögesi alımı, diyet toplam antioksidan kapasitesi, diyet glisemiks indeksi ve glisemik yükü ile diyet oksidatif denge skoru hesaplanmıştır. Ayrıca bireylerden alınan spot idrar örneklerinde 8-hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) / kreatinin analizi yapılmıştır. Üç farklı yöntemle analiz edilen diyet toplam antioksidan kapasitesi (Demir iyonunu infirgeyici aktivite (FRAP), Total Radikal Yakalama Antioksidan Potansiyeli (TRAP) ve Trolox Eşdeğer Antioksidan Kapasite (TEAC)), sağlıklı bireylerde eski ve yeni tanılı diyabet hastalarına göre daha yüksektir (p <0,05). Oksidatif DNA hasarının iyi bir göstergesi olan idrar 8-OHdG / kreatinin oranı da, sağlıklı bireylerde, diyabetik hastalara göre daha yüksek bulunmuştur (p <0,05). İdrar 8-OHdG / kreatinin oranı, diyet antioksidan alımını tayin eden hiçbir analiz yönteminin sonucu ile korele bulunmamıştır. Diyabetik hasta gruplarında idrarla okside moleküllerin atımının daha az olması, diyabetin antioksidan sistemde yarattığı olası bir hasarın sonucunu yansıtıyor olabilir. Antioksidan sistemin etkinliğini arttırmak amacıyla diyabet hastalarının antioksidanlardan zengin besinleri tüketmeleri teşvik edilmelidir.

Abstract:
Reactive oxygen species can disrupt normal cell functions by damaging the cell's DNA, protein and lipid structure, and may play a role in the pathogenesis of many metabolic diseases, including diabetes. Some vitamins, minerals and polyphenols, which have antioxidant effects, protect the body against oxidative damage by minimizing the harmful effects of reactive oxygen species. The aim of this study was to investigate the relationship between dietary intake of antioxidants and oxidative DNA damage in diabetic patients. For this purpose a total of 85 individuals of which 30 of them were newly diagnosed type 2 DM, 30 of them were old diagnosed type 2 DM, 25 of them were healthy subjects were included in this study. Dietary record was taken from the participants for three consecutive days. The mean daily energy and nutrient intake, diet total antioxidant capacity, dietary glycemic index and glycemic load and dietary oxidative balance score were calculated from the food consumption records. Spot urine samples were collected from the individuals and 8-hydroxy-2'-deoxyguanosine (8-OHdG) / creatinine analysis were performed in urine. Dietary total antioxidant capacity analyzed by three different methods (Ferric Reducing Antioxidant Power (FRAP), Total Radical-Trapping Antioxidant Parameter (TRAP) and Trolox Equivalent Antioxidant Capacity (TEAC)) was higher in healthy subjects compared to newly and old diagnosed type 2 diabetic patients (p<0.05). Urine 8-OHdG/creatinine ratio, which is a good predictor of oxidative DNA damage, was also higher in healthy subjects compared to old diagnosed diabetic patients (p<0.05). The urine 8-OHdG/creatinine ratio was not related to dieteary antioxidant intake.  Less excretion of oxidized molecules in urine in diabetic patient groups may reflect the result of a possible damage in antioxidant system caused by diabetes. In order to increase the effectiveness of the antioxidant system, the consumption of foods rich in antioxidants should be recommended.