Yarı katı lipit nanopartikül dispersiyonlarının kozmetik kullanımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of cosmetic usage of semi solid lipit nanoparticle dispersions
Yazar: KEREM ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE ULYA BADILLI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitkisel yağlar = Plant oils ; Deri yaşlanması = Skin aging ; Dispersiyon = Dispersion ; Kozmetik sektörü = Cosmetic sector ; Kozmetikler = Cosmetics ; Lipidler = Lipids ; Nanopartiküller = Nanoparticles

Özet:
Global kozmetik marketinde yaşlanma karşıtı ürünlere olan talep gün geçtikçe artarak devam etmektedir. Yaşlanma karşıtı etkinlikleri olan bitkisel kaynaklı hammaddeleri içeren kozmesötik / dermokozmetik ürünler piyasada önemli bir yer tutmaktadır. Klasik kozmetik formülasyonları içinde kozmetik aktif ajanların formüle edilmeleri stabilite, geçimsizlik ve dermal yararlanım problemlerinden dolayı sınırlıdır. Kozmetik taşıyıcı sistemler, kozmetik aktif ajanların stabilite problemlerinin ortadan kaldırılması ve etkinliğin artırılması için çok önemli bir yere sahiptir.  

Çalışmamızda antioksidan özellikleri nedeniyle yaşlanma karşıtı etkinlik gösteren nar çekirdeği yağı, argan yağı, üzüm çekirdeği yağı ve hindistan cevizi yağı seçilmiş ve bu sıvı lipitler ile yarı katı NLC dispersiyonları hazırlanmıştır.  Lipit nanopartiküllerin biyouyumlu taşıyıcı sistemler olmaları ve organik çözücü kullanılmadan endüstriyel ölçekte üretilebilmeleri, kozmetik / kozmesötik ürün tasarımında çok tercih edilen taşıyıcı sistemler olmaları sonucunu doğurmuştur. Yarı katı lipit nanopartikül dispersiyonları ise, tek adımlı bir proses ile tüketicinin kullanımına sunulabilecek ürünü elde etme avantajını sağlayan yeni nesil lipit nanopartikül sistemleridir. 

Çalışmanın ilk aşamasında %15 ve %20 total lipit oranına sahip 16 adet yarı katı NLC formülasyonu üretilip partikül büyüklüğü, PDI ve zeta potansiyel analizi, mekanik özellik ve viskozite tayini, pH analizi, in vitro oklüzyon testi gibi in vitro karakterizasyon testleri yapılmıştır. RSM metodolojisi ile çalışan MODDE® programıyla formülasyon optimizasyonu gerçekleştirilmiş ve üç adet optimum formülasyon elde edilmiştir. Programın önerdiği optimum formülasyonlar üzerinde yukarıda sayılan in vitro karakterizasyon çalışmalarına ek olarak DSC analizi, TEM analizi ve reolojik özelliklerin tayini yapılmış ve nanopartiküler sistemlerin karakterizasyonu detaylandırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre optimum yarı katı NLC dispersiyonlarının hedeflenen partikül büyüklüğü ve PDI aralığında olduğu, küresel partiküllerden oluştuğu, tüketiciye sunulabilecek kalitede mekanik özelliklere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The demand for anti-aging products in the global cosmetics market continues to increase day by day. Cosmeceutical / dermocosmetic products containing plant-derived raw materials with anti-aging activities occupy an important place in the market. The formulation of cosmetic active agents in conventional cosmetic formulations is limited due to stability, incompatibility and dermal availability problems. Cosmetic carrier systems have a very important place in eliminating the stability problems of cosmetic active agents and increasing the effectiveness.

In our study, pomegranate seed oil, argan oil, grape seed oil and coconut oil, which show anti-aging activity due to their antioxidant properties, were selected and semi-solid NLC dispersions were prepared with these liquid lipids. The fact that lipid nanoparticles are biocompatible carrier systems and can be produced on an industrial scale without the use of organic solvents has resulted in them being the most preferred carrier systems in cosmetic / cosmeceutical product design. Semi-solid lipid nanoparticle dispersions are new generation lipid nanoparticle systems that provide the advantage of obtaining the product that can be offered to the consumer with a one-step process.

In the first stage of the study, 16 semi-solid NLC formulations with 15% and 20% total lipid ratios were produced and in vitro characterization tests such as particle size, PDI and zeta potential analysis, mechanical property and viscosity determination, pH analysis, in vitro occlusion test were performed. Formulation optimization was carried out with MODDE® program working with RSM methodology and three optimum formulations were obtained. In addition to the above-mentioned in vitro characterization studies on the optimum formulations suggested by the program, DSC analysis, TEM analysis and rheological properties were determined and the characterization of nanoparticular systems was detailed. According to the results obtained, it was concluded that the optimum semi-solid NLC dispersions are in the targeted particle size and PDI range, consist of spherical particles, and have mechanical properties that can be offered to the consumer.