Primer hiperparatiroidizmde otofaji düzenleyicisi olan beclin-1 ve rapamisin memeli hedefi (MTOR) serum düzeyleri ve hastalık komplikasyonları ile ilişkisi
Serum levels of the autophagy regulator beclin-1 and the mammalian target of rapamycin (MTOR) in primary hyperparathyroidism and their relationship with disease complications
Yazar: AHMET FARUK AY
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KORKMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beclin 1 = Beclin 1 ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Komplikasyonlar = Complications ; Mammalian target of rapamycin = Mammalian target of rapamycin ; Otofaji = Autophagy ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Rapamisin = Rapamycine

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer Hiperparatiroidizm (PHPT) yaygın bir endokrin bozukluktur. Poliklinik başvurularında hiperkalseminin en sık sebebidir. Otofaji, protein homeostazı, hayatta kalma ve gelişme için zorunlu olan korunmuş bir hücre içi yıkım yoludur. Otofaji mekanizmalarındaki bozukluklar kanser, nörodejeneratif hastalıklar ve enfeksiyon hastalıkları gibi çok sayıda hastalığın gelişimine katkıda bulunabilmektedir. Bu çalışmadaki öncelikli amacımız PHPT'li hastalarda beclin-1, mTOR düzeyleri ve bunların PHPT'ye bağlı komplikasyonlar üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
Materyal ve Metod: Çalışmaya kliniğimize başvuran 18-65 yaş arası PHPT olan 42 kişi ve herhangi bir sistemik hastalığı olmayan sağlıklı 40 kişi alındı. Tüm gönüllülerin demografik ve biyokimyasal verileri kaydedildi. Serum beclin-1 ve mTOR düzeyleri enzim-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile çalışıldı.
Bulgular: PHPT grubunda serum beclin-1 düzeyleri düşükken mTOR düzeyleri anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla; p<0.001 ve p=0.0036). OP olan PHPT'li olgularda beclin-1 ve mTOR düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmadı (sırasıyla; p=0.525 ve p=0.189). Ürolitiaizisi olan ve olmayan PHPT'li olgularda beclin-1 ve mTOR açısından anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla, p=0.708 ve p=0.832). mTOR düzeyleri PTH, serum dCa ve adenom volümü ile pozitif, 25OHD vitamin ile negatif korelasyon saptandı. (sırasıyla; r=0.296, p=0.007; r=0.280, p=0.011, r=0.335, p=0.002 ve r=-0.336, p=0.002). Serum beclin-1 düzeyi fosfor düzeyi ile pozitif; PTH, dCa ve adenom volümü ile negatif köreleydi. (sırasıyla; r=0.552, p<0.001; r=-0.588, p<0.001; r=-0.333, p=0.002 ve r=-0.482, p<0.001). mTOR'un PHPT tanısında duyarlılığı ve özgüllüğü sırasıyla %60 ve %61; beclin-1'in duyarlılığı ve özgüllüğü sırasıyla %73,2 ve %81 olarak saptandı.
Sonuç: PHPT'de mTOR ve beclin-1 seviyeleri düzeyindeki değişiklikler hastalıkta otofajinin inhibisyonunu düşündürmektedir. Otofaji inhibisyon artışı paratiroid adenom volümü, serum PTH ve dCa düzeyleri ile pozitif korelasyon göstermektedir. PHPT ile ilişkili komplikasyonları ve otofaji belirteçleri düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.

Anahtar kelimeler: Primer Hiperparatiroidi, Otofaji, mTOR, Beclin-1

Abstract:
Aim: Primary Hyperparathyroidism (PHPT) is a common endocrine disorder. It is the most common cause of hypercalcemia in outpatient clinic admissions. Autophagy is a conserved intracellular degradation pathway essential for protein homeostasis, survival and development. Disturbances in autophagy mechanisms may contribute to the development of many diseases such as cancer, neurodegenerative diseases and infectious diseases. Our primary aim in this study is to evaluate beclin-1, mTOR levels and their effects on PHPT-related complications in patients with PHPT.
Materials and Methods: Forty-two individuals with PHPT between the ages of 18-65 who applied to our clinic and 40 healthy individuals without any systemic disease were included in the study. Demographic and biochemical data of all volunteers were recorded. Serum beclin-1 and mTOR levels were studied by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method
Results: While serum beclin-1 levels were low in the PHPT group, mTOR levels were significantly higher (p<0.001 and p=0.0036, respectively). There was no significant difference in beclin-1 and mTOR levels in PHPT cases with OP (p=0.525 and p=0.189, respectively). There was no significant difference in beclin-1 and mTOR in PHPT cases with and without urolithiasis (p=0.708 and p=0.832, respectively). mTOR levels were positively correlated with PTH, serum dCa and adenoma volume, and negatively correlated with 25OHD vitamin (r=0.296, p=0.007; r=0.280, p=0.011, r=0.335, p=0.002 and r=-0.336, respectively, p=0.002). Serum beclin-1 level was positively correlated with phosphorus level and negatively correlated with PTH, dCa and adenoma volume (respectively; r=0.552, p<0.001; r=-0.588, p<0.001; r=-0.333, p=0.002 and r). =-0.482, p<0.001) The sensitivity and specificity of mTOR in the diagnosis of PHPT were 60% and 61%, respectively, and 73.2% and 81% of beclin-1.
Conclusion: Changes in mTOR and beclin-1 levels in PHPT suggest inhibition of autophagy in the disease. Increased autophagy inhibition is positively correlated with parathyroid adenoma volume, serum PTH and dCa levels. No significant correlation was found between PHPT-related complications and the levels of autophagy markers.

Keywords: Primary Hyperparathyroidism, Autophagy, mTOR, Beclin-1