Topikal Negatif Basınç Terapisinin III. ve IV. evre basınç yaralarının iyileşmesine etkisi
The effects of Topical Negative Pressure Treatment on the healing process of the grade iii and iv. pressure ulcers
Yazar: FATOS KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA UCAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu çalışma, basınç yaralarının bakımında kullanılan Topikal Negatif Basınç Terapisi'nin III. ve IV. evre basınç yaralarının iyileşmesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yer alan Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi, Sağlık Bakanlığı Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi gören 7 hastadaki 14 yara oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Bilgiler Formu, Basınç Yarası İyileşme İzlem Çizelgesi ve Wong-Baker Ağrı Skalası aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, ortalama, standart sapma, yüzdelik, Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi, McNemar ve Friedman testleri kullanılmıştır. 8 Topikal Negatif Basınç Terapisi sonunda III. ve IV. evre basınç yaralarının dokuzunda yara alanı başlangıç ölçümüne göre küçülme görülmüştür. Altısında doku tipinde bir değişme görülmemiş, onunda derinlikte azalma saptanmış ve onbirinde başlangıç yara nekrotik dokusunda azalma belirlenmiştir. Alan, eksuda ve derinlik değişkenleri ortalamalarının, başlangıçtan bitişe kadar olan ölçümleri arasındaki fark, istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Toplam puan ölçüm ortalamalarının başlangıçtan bitişe kadar olan ölçümleri arasındaki fark ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Birinci-ikinci toplam puan ölçüm sonuçları ile 5.,6.,7. ve 8. toplam puan ölçüm sonuçları arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Başlangıç, bitiş ve ara terapiler arasında, doku tipine ilişkin sonuçların değişimleri istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayanarak, VAC terapisinin III. ve IV. evre basınç yaralarının iyileşmesine etkisini değerlendirmek amacı ile hasta ve yara saysının daha fazla olduğu, terapi süresinin yara iyileşmesi tamamlanana kadar sürdürüldüğü yaş, cinsiyet, beslenme düzeyi gibi değişkenlerin eşleştirildiği randomize kontrollü deneysel çalışmaların planlanması önerilmiştir.

Abstract:
This study was designed as a quasi experimental research to investigate the effects of Topical Negative Pressure Treatment on the healing process of the grade III and IV. pressure ulcers. Sample was consisted of 7 patients, 14 pressure ulcers from Ankara Physical Therapy and Rehabilitation Education and Research Hospital, Hacettepe University Oncology Hospital, Ministry of Health Ataturk Education and Research Hospital. Data was collected by Data Sheet, Pressure Ulcer Healing Chart and Wong-Baker Pain Scale. Mean, standard deviation and percentages, Wilcoxon Signed Pair Ranks Tests, McNemar, and Friedman were used for analysis. At the end of 8 Topical Negative Pressure Treatment therapies, pressure wound surface area was reduced in nine of all ulcers, tissue appearance didn?t change in six of all ulcers and pressure wound depth was reduced in ten of all ulcers. Also eleven of beginning eschar tissue reduced. The difference between means of surface area, exudate amount and wound depth from the beginning to end of all sessions was insignificant (p>0.05). The difference between total point score means from the beginning to end of all sessions was significant (p<0.001). The difference between first-second therapy total point score means and 5th,6th,7th and 8th therapies? total point score means was significant (p<0.001). The difference between tissue appearance between the beginning, interval and end of all sessions was insignificant (p>0.05). According to the study results, randomized controlled experimental studies which include more patients with more pressure wounds and last until wound healing are recommended.