Kariyer ve yetenek yönetimi ile örgütsel güvenin işgören performansına etkileri (Akdeniz Bölgesi hizmet sektöründe bir araştırma)
The effects of career and talent management and organizational trust on employee performance (A study in the service sector of the Mediterranean Region)
Yazar: ERCAN GÖN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜVEN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmelerde örgütsel faaliyetlerin, hedeflerin, değerlerin, vizyon ve misyonun işletmede çalışan işgörenler tarafından kabul edilme ve benimsenme düzeyi işletme yönetiminin bir başarısıdır. Bu kabullenme, işgörenlerde işletme hakkında olumlu algı oluşmasına etkendir. İnsan kaynakları yönetimi açısından değerlendirildiğinde, örgütsel güvenin sağlandığı, yetenek yönetimine önem verildiği, işgörenlerin kariyer yönetiminin uygulandığı işletmelerde çalışan işgörenlerin performanslarının da yüksek olması beklenmektedir. İnsan kaynağının rekabette önemli bir bileşen haline gelmesi, insan kaynakları yönetimi alanındaki araştırmalara da yön vermiştir. İşletme yönetimi literatüründe güncel kavramlar olan kariyer yönetimi, yetenek yönetimi ve örgütsel güven değişkenlerinin birlikte işgören performansını nasıl etkilediği araştırmanın ilgi odağı olmuştur. Bu doğrultuda araştırma sonuçlarının, yetenek ve kariyer yönetimini başarıyla uygulayan ve örgütsel güveni sağlıklı bir zemine oturtmuş olan işletmelerde bu bileşenlerin işgören performans düzeyine nasıl etki ettiğini göstermesi ve dolaylı olarak işletme performansına yansıması açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Araştırmanın temel amacı; "orta büyüklükteki işletmelerin kariyer ve yetenek yönetimi ile örgütsel güven uygulamalarının İşgören performansını etkileyip etkilemediğini" incelemektir. Bu amaca ulaşmak için tabakalı örneklem metodunun uygulandığı araştırmada; Akdeniz bölgesinde faaliyet gösteren, orta büyüklükteki 17 işletmede çalışan 565 işgörene anket yapılmış, kabul edilen 480 anketin verileri üzerinde yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları sunulmuştur. Demografik değişkenlerden olan gelir düzeyinin işgören performansına etkisini ölçmek amacıyla tek yönlü ANOVA analizi yapılmıştır. 
Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni açıklama düzeylerini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizleri yapılmış ve araştırma hipotezleri test edilmiştir. Yapısal regresyon modeli ile araştırma modeli sınanmıştır. Yapısal regresyon modeli sonuçlarına göre; kariyer planlaması, kariyer yönetme, işletmeye çekme, eğitim ve geliştirme, çalışma arkadaşlarına güven ve işletmeye güvenin İşgören Performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte demografik faktörlerden gelir değişkeninin kategorilerine göre işgören performansına verilen puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark çıkması nedeniyle ücretin işgören performansına olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Seçme ve yerleştirme, elde tutma ve yöneticiye güvenin işgören performansını anlamlı bir şekilde etkilemediği görülmüştür.
İşgören performansı değişkenin puan ortalamasının diğer değişkenlerin puan ortalamalarından daha yüksek olduğu, bu değişkenin diğer değişkenlere oranla işgücü piyasasını daha güçlü etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki korelasyon incelendiğinde en yüksek korelasyonun yöneticiye güven ile işletmeye güven boyutları arasında olduğu, bu boyutlar arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Dolayısıyla işletmeye güvenin yöneticiye güvenle kazanılabileceği, işletmeye güvenin sağlanması için öncelikle yöneticilerin güven kazanma konusunda yeterli olması gerektiği düşünülmektedir. Çalışmada kurulan model, işgören performansının beşeri sermayenin kariyer ve yetenek yönetimi ile örgütsel güven yoluyla geliştirilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kariyer Yönetimi, Yetenek Yönetimi, Örgütsel Güven, İşgören Performansı

Abstract:
The level of acceptance and adoption of organizational activities, goals, values, vision and mission by employees working in the business is a success of business management. This acceptance contributes to the positive perception of
employees about the company. When evaluated in terms of human resources management, it is expected that the performance of employees working in businesses where organizational trust is ensured, talent management is given
importance, and career management of employees is implemented will be high. The fact that human resources have become an important component in competition has also guided research in the field of human resources management. The focus of research has been on how career management, talent management and organizational trust variables, which are current concepts in business management literature, affect employee performance together. In this regard, the research results are thought to be important in terms of showing how these components affect the employee performance level in businesses that have successfully implemented talent and career management and placed organizational trust on a healthy basis, and indirectly reflected on business performance.
The main purpose of the research is; The aim is to examine whether medium-sized enterprises' lack of career and talent management and organizational trust practices affect employee performance. In the research where the stratified sampling method was applied to achieve this aim; A survey was conducted with 565 employees working in 17 medium-sized enterprises
operating in the Mediterranean region, and the test results of exploratory and confirmatory factor analyzes performed on the data of 480 accepted surveys were presented. One-way ANOVA analysis was conducted to measure the effect of income level, one of the demographic variables, on employee performance.
In order to determine the level of explanation of the independent variables on the dependent variable, multiple regression analyzes were performed and research hypotheses were tested. The research model was tested with the structural regression model. According to the structural regression model results; It has been determined that career planning, career management, recruitment to the business,
training and development, trust in colleagues and trust in the business have a significant and positive effect on Employee Performance. However, it has been determined that the wage has a positive effect on employee performance, as there is a significant difference between the average scores given to employee performance according to the categories of the income variable, one of the demographic factors.
It has been observed that selection and placement, retention and trust in the manager do not significantly affect employee performance. It was concluded that the average score of the employee performance variable is higher than the average score of other variables and that this variable affects the labor market more strongly than other variables. When the correlation between the variables was examined, it was seen that the highest correlation was between the dimensions of trust in the manager and trust in the business, and there was a strong
positive relationship between these dimensions. Therefore, it is thought that trust in the business can be gained by trusting the manager, and in order to ensure trust in the business, managers must first be competent in gaining trust. The model established in the study shows that employee performance can be improved through career and talent management of human capital and organizational trust.

Key Words: Career Management, Talent Management, Organizational Trust, Employee Performance