Taraftarların profesyonel futbol kulüplerinde yürütülen halkla ilişkiler faaliyetlerinden memnuniyet düzeyleri ile psikolojik bağlılıkları arasındaki ilişki: İttifak Holding Konyaspor örneği
The relationship between the level of satisfaction and psychological commitment of the fans towards the public relations activities in professional football clubs: The example of Ittifak Holding Konyaspor
Yazar: YUNUS ALTINBEYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN TOPUZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Futbol kulüpleri = Football clubs ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Halkla ilişkiler yöntemleri = Public relations methods ; Konyaspor = Konyaspor ; Psikolojik bağ kurma = Psychological costumer engagement ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Taraftar = Supporter ; Taraftar memnuniyeti = Fans satisfaction ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırma İttifak Holding Konyaspor örnekleminde, taraftarların profesyonel futbol kulüplerinde yürütülen halkla ilişkiler faaliyetlerinden memnuniyet düzeyleri ile psikolojik bağlılıkları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek; demografik değişkenlere göre taraftarların kulüplerinin halkla ilişkiler faaliyetlerinden memnuniyet düzeyleri ile psikolojik bağlılıklarının farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır.  
Araştırmada, betimsel taramaya (survey) ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye Futbol Federasyonu 2020-2021 Spor Toto Süper Lig Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Futbol Sezonu'nda mücadele eden İttifak Holding Konyaspor futbol takımının 726 taraftarı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bayar (2015) tarafından geliştirilen "Halkla İlişkiler Faaliyeti Taraftar Memnuniyeti Ölçeği", Matsuoka (2001) tarafından geliştirilen ve Bozgeyikli ve ark (2018) tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılan "Taraftar Psikolojik Bağlılık Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen veriler normal dağılım gösterdiğinden dolayı ikili karşılaştırmalar için t-testi ve çoklu karşılaştırmalar için ANOVA testi kullanılmıştır. Taraftarların halkla ilişkiler faaliyetlerinden memnun olma düzeyleri ile psikolojik bağlılıkları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için pearson momentler çarpım korelasyon (r) katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada yapılan tüm istatistiksel hesaplamalarda temel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Araştırma sonucunda, İttifak Holding Konyaspor futbol kulübü taraftarlarının, kulüp tarafından yürütülen halkla ilişkiler faaliyetlerinden "genel memnuniyet düzeylerinden" ve "sosyal sorumluluk", "hizmet faaliyeti" boyutlarından "ne memnun ne de memnun olmadıkları" bir başka ifadeyle kararsız kaldıkları; "tanıma-tanıtma", "kurumsal yönetim" ve "sportif faaliyet" boyutlarından ise "memnun olmadıkları" tespit edilmiştir.
Taraftarların kulüplerinin halkla ilişkiler faaliyetlerinden genel memnuniyet düzeylerinin ve tanıma-tanıtma, sosyal sorumluluk, hizmet faaliyeti, kurumsal yönetim, sportif faaliyet alt boyutlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; Halkla İlişkiler Faaliyeti Taraftar Memnuniyet Ölçeği hizmet faaliyeti, kurumsal yönetim ve sportif faaliyet alt boyutlarının medeni durum değişkenine göre; kurumsal yönetim alt boyutunun yaş değişkenine göre; kurumsal yönetim ve sportif faaliyet alt boyutlarının eğitim durumu ve aylık gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. 
İttifak Holding Konyaspor futbol kulübü taraftarlarının, kulüplerine yönelik genel psikolojik bağlılık, kişisel kimlik, kaynak maliyeti, psikolojik maliyet boyutlarına ait puan ortalamalarının "katılıyorum" seçeneğini kapsadığı, duygusal bağlılık ve bölgesel bağlılık boyutlarına ait puan ortalamalarının "kesinlikle katılıyorum" seçeneğini kapsadığı, sosyal zorunluluk boyutuna ait puan ortalamalarının ise "kararsızım" seçeneğini kapsadığı tespit edilmiştir.
Taraftarların genel psikolojik bağlılık düzeylerinin ve kişisel kimlik, duygusal bağlılık, kaynak maliyeti, psikolojik maliyet, sosyal zorunluluk, bölgesel bağlılık alt boyutlarının cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu ve aylık gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. 
İttifak Holding Konyaspor futbol kulübü taraftarlarının, kulübün yürüttüğü halkla ilişkiler faaliyetlerinden memnuniyet düzeyleri ile psikolojik bağlılıkları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out in the sample of Ittifak Holding Konyaspor, to determine whether there is a significant relationship between the satisfaction levels of the fans towards the public relations activities carried out in professional football clubs and their psychological commitment, and to investigate whether the satisfaction levels of the fans towards the public relations activities of the clubs and their psychological commitment differ according to demographic variables.  
In the research, a method for descriptive survey and relational survey was used. The sample of the research consisted of 726 fans of the Ittifak Holding Konyaspor football team competing in the Turkish Football Federation 2020-2021 Spor Toto Super League Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Football Season.  The "Public Relations Activity Fan Satisfaction Scale" developed by Bayar (2015), the "Supporter Psychological Commitment Scale" developed by Matsuoka (2001), the Turkish validity and reliability of which was done by Bozgeyikli et al. (2018), and the "Personal Information Form" developed by the researcher were used as data collection tools in the research. 
Since the data obtained in the study showed normal distribution, t-test for pairwise comparisons and ANOVA test for multiple comparisons were used. Pearson product moment correlation (r) coefficient technique was used to reveal the relationship between the level of satisfaction of the fans towards their public relations activities and their psychological commitment. The basic significance level was accepted as 0.05 in all statistical calculations made in the study. 
As a result of the research, it was determined that the fans of Ittifak Holding Konyaspor football club were "neither satisfied nor dissatisfied" with the "general satisfaction level" towards the public relations activities carried out by the club, and the dimensions of "social responsibility" and "service activity", in other words, they were undecided, and that they were "dissatisfied" with the dimensions of "promotion", "corporate management" and "sportive activity".
It was determined that the general satisfaction levels of the fans towards the public relations activities of the clubs and the sub-dimensions of promotion, social responsibility, service activity, corporate management, sportive activity did not differ significantly according to the gender variable, whereas it was figured out that service activity, corporate management and sportive activity sub-dimensions of the Public Relations Activity Fan Satisfaction Scale differed significantly according to the marital status variable, the corporate management sub-dimension differed significantly according to the age variable, and the corporate management and sportive activity sub-dimensions differed significantly according to the education status and monthly income variables. 
It was determined that the mean score of the fans of Ittifak Holding Konyaspor football club regarding the general psychological commitment to their club, personal identity, resource cost, psychological cost dimensions included the option "Agree", that their mean scores of emotional commitment and regional commitment dimensions included the option of "Strongly agree", and that the mean score of the social obligation dimension included the option "Undecided".
It was determined that the general psychological commitment levels of the fans and the sub-dimensions of personal identity, emotional commitment, resource cost, psychological cost, social obligation, regional commitment did not differ significantly according to the variables of gender, marital status, age, educational status and monthly income. 
It was determined that there is a positive and low-level significant relationship between the satisfaction levels of the fans of Ittifak Holding Konyaspor football club towards the public relations activities carried out by the club and their psychological commitment.