Patellofemoral ağrı sendromunda nöromüsküler elektrik stimülasyonu tedavisi
Neuromuscular electrical stimulation therapy for patients with patellofemoral pain syndrome
Yazar: SAADET SAĞLAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT İNANIR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Femur = Femur ; Nöromusküler hastalıklar = Neuromuscular diseases ; Patella = Patella

Özet:
Amaç: PFAS, özellikle genç populasyonda sık görülen ve ön diz ağrısı ile karakterize bir sendromdur. Hastaların fonksiyonel durumunu kısıtlayarak günlük yaşam aktivitelerini, sosyal ve meslek hayatlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada PFAS'lu hastalarda egzersiz tedavisine ile birlikte vastus medialis kasına NMES uygulanmasının klinik, radyolojik ve fonksiyonel durum üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı.Gereç ve yöntem: Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine ön diz ağrısı ile başvuran ve fizik muayene ile PFAS tanısı alan 107 hasta değerlendirildi. Çalışmaya alınma kriterlerine uyan 71 katılımcı, tedavi (NMES + egzersiz) ve kontrol (egzersiz) gruplarına randomize olarak dağıtıldı. Tedavi grubuna egzersiz programına ilave olarak 6 hafta süreyle haftada 5 kez toplam 30 seans NMES uygulandı. Kontrol grubuna ise 12 hafta boyunca ise sadece ev egzersiz programı verildi. Çalışmayı tamamlayan 60 hasta analiz edildi. Tüm hastaların tedavi öncesi, tedavinin 6. ve 12. haftasında ayrıntılı fizik muayeneleri yapılarak alt ekstremite statik dizilim bozuklukları, kas kısalıkları, patellar mobilite, diz ağrı diagramı ile ağrılı noktalar, retropatellar ağrı değerlendirildi. Ayrıca patellofemoral ağrı şiddet skalası, fonksiyonel indeks anketi, Kujala ön diz ağrı anketi ve görsel ağrı skalası ile hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları değerlendirildi. Radyolojik değerlendirmede PFE'nin tanjansiyel grafisinde sulkus açısı tedavi başında, uyum açısı, lateral patellar yer değiştirme, patellofemoral indeks ve lateral patellofemoral açı tedavi başında ve tedavinin 12. haftasında değerlendirildi. Global değerlendirme anketi ise tedavinin 12. haftasında uygulandı.Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 27.8±6.8 (18-40) yıldı. Tedavi ve kontrol grupları arasında tedavi öncesi değerlendirilen tüm parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (tümü için p>0.05). Tedavi grubunda medial retinakulum gerginliği, kontrol grubunda medial retinakulum laksisitesi, her iki grupta patellar laksisite ve kontrol grubunda medial retinakulum hassasiyeti dışındaki tüm parametrelerde 12. hafta değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı düzelme saptandı (tümü için p<0.05). Tedavinin 6. haftasında Clark testi ve patellar kompresyon testi pozitif olarak değerlendirilen hasta sayısı tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha az bulundu (sırasıyla p=0.040, p=0.030). Patellofemoral ağrı şiddet skalası skoru (p=0.048), fonksiyonel indeks anket skoru (p=0.006) ve Kujala ön diz ağrı anket skoru (p=0.027) tedavinin 6. haftasında tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha iyi bulundu.Sonuçlar: PFAS'da egzersiz tedavisi etkili bir tedavi metodudur. Çalışma sonuçlarımız NMES ve egzersiz tedavisinin birlikte uygulanmasının fonksiyonel kapasitedeki iyileşmenin daha erken dönemde sağlanabileceğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: PFAS, NMES, egzersiz

Abstract:
Purpose: PFAS is a syndrome frequently observed in young population and characterized by pain of front knee. It may negatively affect the patients restricting their daily, social and occupational activities. In the present study, it was aimed to investigate the effect of NMES application to vastus medialis muscle in addition to exercise therapy on clinical, radiological and functional status in patients with PFAS.Material and method:A total of 107 patients presented to Kocaeli University Faculty of Medicine Department of Physical Therapy and Rehabilitation with the complaint of front knee pain and diagnosed PFAS were evaluated. The 71 patient fulfilling the inclusion criteria were randomized to therapy arm (NMES + exercise) and control (exercise) groups. In therapy arm, NMES was applied totally 30 times (5 times per weeks throughout 6 weeks) in addition to exercise program. In control group, only home exercise program was given throughout 12 weeks. The 60 patients completing the study was analyzed. In all patients, disorder of low extremities static array, shortness of muscles, patellar mobility and trigger points were evaluated by detailed physical examination and knee pain diagram before, sixth and twelfth weeks of therapy. Also, pain and functional condition of the patients was evaluated by scale of patellofemoral pain severity, questionnaire of functional index, anterior knee pain questionnaire of Kujala and visual analog scale. Sulcus angle was evaluated at the beginning of therapy by radiological evaluation of tangential graph of PFE; while angle of accommodation, lateral patellar dislocation, patellofemoral index and patellofemoral angle were evaluated at the beginning and twelfth weeks of theraphy. Questionnaire of global evaluation was performed at twelfth week of therapy.FindingsMean age was 27.8±6.8 (range 18-40) years. There was no statistical difference between therapy and control groups in terms of parameters prior to therapy (p>0.05, for all parameters). At evaluation of twelfth week; it was detected that tension of retinaculum (in therapy group), sensitivity of medial retinaculum (in control group), patellar laxity (in both groups) and all parameters except sensitivity of medial retinaculum (in control group) significantly improved (p<0.05 for all parameters). At sixth week of therapy; the number of patients those with positive Clark and patellar compression test was found to be significantly lower in therapy group than controls (p=0.040, p=0.030, respectively). At sixth week of therapy; score of patellofemoral pain severity scale (p=0.048), score of functional index questionnaire (p=0.006), score of Kujala anterior knee pain questionnaire (p=0.027) were found to be significantly better in therapy group than controls.Results: Exercise therapy is an effective method in PFAS. Our results show that application of NMES together with exercise therapy could provide earlier improvement in functional capacity.Key words: PFAS, NMES, exercise