Tip 2 diyabet geliştirilmiş sıçanlarda 25(OH)D vitamini takviyesinin adipokinler ve ileri glikasyon son ürünleri üzerine etkisi
Effect of 25(OH)D supplementation on adipokines and advanced glycation end products in TYPE 2 diabetic rat model
Yazar: ÇİĞDEM TOPRAK
Danışman: PROF. DR. BAŞAR SIRMAGÜL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Adiponektin = Adiponectin ; Apelin = Apelin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sıçanlar = Rats ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İleri glikasyon ürünleri = Advanced glycation end products

Özet:
Amaç: Çalışmamızda,  yüksek yağlı diyet (HFD)  uygulanmış sıçanlarda, düşük doz Streptozotosin (STZ) ile Tip 2 Diyabet (T2DM) modeli oluşturulmuş, 25(OH)D takviyesinin kan glukoz, insülin, insülin direnci (İD), lipid profili, adipokinler ve adipositokinler üzerindeki etkileri incelenmiş ayrıca koroner ve renal arterlerde ileri glikasyon son ürünleri (AGE) oluşumu açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Kapsam: Vitamin D eksikliğinin, artmış insülin rezistansı, hemoglobinA1c (HbA1c) ve AGE oluşumu ile ilişkilendirildiğine dair çalışmaların mevcut olması ve adipokin aracılı vasküler komplikasyonların bildirilmiş olması nedeniyle Vitamin D takviyesinin diyabet tedavisinde olası rolü ve sitokinlerle ilişkisini çalışmayı planladık.
Yöntem: Sıçanlar T2DM indüklenmeden önce 4 hafta süresince HFD ile beslenmiş ardından düşük doz STZ  ile diyabet indüklenmiştir. Süre sonunda; kan glukoz, insülin seviyesi, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), total kolesterol (TK), trigliserit (TG) seviyeleri, karaciğer dokusunda total antioksidan kapasite (TAS), total oksidan kapasite (TOS), oksidatif stres indeks (OSI), serum adiponektin ve apelin seviyeleri, böbrek dokusunda, tümör nekröz faktör-α (TNF-α), interlökin-6 (IL-6) seviyeleri ile koroner ve renal arterlerde AGE formasyonları belirlenmiştir.
Bulgular: T2DM grubunda, Vitamin D takviyesi ile kan glukoz seviyesinde anlamlı bir azalma ve insulin seviyesinde anlamlı bir artış gözlenmiştir. TK seviyeleri, HFD grubunda Vitamin D takviyesiyle anlamlı derecede azalmıştır. HDL seviyeleri, yalnızca T2DM grubunda Vitamin D takviyesiyle anlamlı derecede artmıştır. TG seviyelerinde, Vitamin D'nin olumlu bir etkisi bulunamamıştır. Ayrıca artan insulin direnci (HOMA-IR) düzeyleri, Vitamin D takviyesi ile düzelmemiştir. Adiponektin seviyeleri, kontrol grubuna göre tüm gruplarda azalmış ve T2DM grubunda Vitamin D'nin adiponektin seviyesi üzerine arttırıcı etkisi gözlenmiştir. Apelin seviyelerinde Vitamin D'nin etkisi olmamıştır. Böbrek sitokin düzeylerinde, T2DM grubunda Vitamin D'nin bu sitokinlerin düzeyini azaltıcı etkisi gözlenmiştir. OSI açısından ise, Vitamin D, T2DM grubunda etkisiz iken, HFD grubunda azaltıcı bir etkisi gözlenmiştir. 
Tedavi grubu ile diyabetik grup karşılaştırmasında, T2DM modeli açısından, HFD grubunun, pre-T2DM dönemini yansıtması açısından değerlendirmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz
Sonuç: Bulgularımızın ışığında, Vitamin D takviyesinin T2DM ve buna zemin hazırlayan metabolik sendrom tablosunda, kan glukozu, insulinü ve sitokinler aracılı olumlu katkılarının olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Tip 2 diyabet, Obezite, Adipokin, İleri glikasyon son ürünleri, 25(OH)D vitamini

Abstract:
Effect of 25(OH)D supplementation on adipokines and advanced glycation end products in type 2 diabetic rat model
Aim: In our study, high-fat diet (HFD) applied rats  and Type 2 Diabetes (T2DM) model rats were created  with low dose Streptozotocin (STZ), the effects of 25 (OH) D supplements on blood glucose, insulin, insulin resistance (ID), lipid profile, adipokines and adipocytokines were investigated and we aimed to evaluate advanced glycation end products (AGE) in coronary and renal arteries.
Content: Vitamin D deficiency is associated with increased insulin resistance, HbA1c and AGE formation and adipokine-mediated vascular complications have been reported. In our study we aimed to  investigate the possible role of Vitamin D supplementation in the treatment of diabetes and its relationship with cytokines.
Method: Rats were fed with HFD for 4 weeks and then diabetes was induced with low dose STZ. At the end of the period; blood glucose, insulin level, high density lipoprotein (HDL), total cholesterol (TK), triglyceride (TG) levels, tumor necrosis factor-α (TNF-α), interleukin-6 (IL-6) levels in kidney tissue, serum adiponectin and apelin levels, total antioxidant capacity (TAS), total oxidant capacity  (TOS), oxidative stress index (OSI) in liver tissue and AGE formations in coronary and renal arteries were determined.
Results: In the T2DM group, a significant decrease in blood glucose level and a significant increase in insulin level were observed with Vitamin D supplementation. Increased insulin resistance (HOMA-IR) levels, Vitamin D supplementation didn't improved. TK levels decreased significantly with Vitamin D supplementation in the HFD group. HDL levels increased significantly with Vitamin D supplementation only in the T2DM group. Vitamin D no positive effect was found on TG levels. Adiponectin levels decreased in all groups compared to the control group and an enhancing effect of Vitamin D on adiponectin level was observed in the T2DM group.  Vitamin D had no effect on apelin levels. In kidney cytokine levels, Vitamin D decreased the level of these cytokines in the T2DM group. When OSI was evaluated, Vitamin D had a reducing effect in the HFD group. In terms of the T2DM model, we think that the HFD group is important in terms of reflecting the pre-T2DM period and we believe that it is important in the comparison of treatment groups in this respect.
Conclusions: In the light of our findings, we think that Vitamin D supplementation will have positive effects on blood glucose, insulin and cytokines in T2DM and the metabolic syndrome table that prepares the ground for this.

Keywords: Type 2 diabetes, Obesity, Adipokine, Advanced glycation end products, 25 (OH) Vitamin D