Bolu il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 40 yaş üstü kadınlarda ve bu merkezlerde çalışan hemşirelerde kendi kendine meme muayenesi bilgi ve uygulamalarının karşılaştırılması
Comparison of knowledge and practice of breast self examination (bse) through over 40 years old women referred by and nurses working in bolu family health centers
Yazar: AYŞEN TAŞÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN YILDIRIM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Meme = Breast ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination

Özet:
Bu araştırma, 40 yaş ve üzeri kadınların ve hemşirelerin kendi kendine meme muayenesi (KKMM) bilgi ve uygulamalarını belirlemek amacıyla yapılmış, tanımlayıcı tipte bir araştırmadır.Araştırmanın örneklemini, Bolu il merkezinde 7 Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40 yaş ve üzeri kadınlar (n=252) ve bu Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan hemşireler (n=29) oluşturmuştur. Veriler Ekim 2007-Ocak 2008 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiş, yüzdelik ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistik testler kullanılarak analiz edilmiştir.Kadınların yaş ortalaması 54.7±11.2 yıl (40-85 yaş) olarak hesaplanmış, çoğunluğunun (%39.6) 40-49 yaş grubunda ve okur-yazar/ilkokul mezunu (%64.3) düzeyinde eğitim gördükleri, çoğunlukla evli (%75.4) ve herhangi bir işte çalışmadıkları ve ev hanımı olarak yaşamını sürdürdükleri (% 88.9), orta ve üst gelir düzeyine (%82.5) ve SSK sosyal güvencesine (%44.5) sahip oldukları saptanmıştır.Kadınların çoğunlukla KKMM ifadesini daha önce duydukları (%65.1), çoğunlukla sağlık ocağından (%56.7) bu ifadeyi duydukları ve doktora meme muayenesi yaptırma gerekliliğini ifade ettiği (%78.6) ancak çoğunlukla doktora meme muayenesi yaptırma sıklığı hakkında (%40.1) ve kontrol amaçlı mamografi konusunda da fikrinin olmadığı (%45.2), KKMM'ni yapmayı bilmediklerini ifade ettikleri (%56.7) belirlenmiştir.Kadınların çoğunluğunun KKMM yapmadığı (%57.9), KKMM yapanların (%54) 36?45 yaş arası grupta yer aldığı, çoğunun KKMM uygulama basamaklarını doğru şekilde yapmadığı belirlenmiştirHemşirelerin yaş ortalaması 30.3±3.2 yıl (26?38 yaş) olarak hesaplanmış, çoğunluğunun (%48.3) 26-30 yaş grubunda ve sağlık meslek lisesi mezunu olduğu, 3-9 yıl arası görev yaptığı (%58.6) ve evli olduğu (%82.8) saptanmıştır. Hemşirelerin tamamına yakınının (%93.1) KKMM yaptığı, 1-4 yıl arası KKMM yaptığı (%66.5), hemşirelerin çoğunluğunun KKMM uygulama basamaklarını doğru şekilde ve (%70.3) menarştan bir hafta sonra yaptığı saptanmıştır.Hemşirelerin kendi kendine meme muayenesi konusunda hem toplumsal bilincin oluşturulması hem de kendi koruyucu sağlık davranışlarını kazanması amacı ile hizmet içi eğitimlere katılması, bu doğrultuda da kadınlara yönelik bilgilendirici toplantı ve eğitimler vermesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this descriptive study is to determine over 40 years old women and nurse?s knowledge and practice of BSE.Sample of the study is composed of over 40 years old women (n=252) and nurses (n=29) working in 7 family health centers in Bolu. The data is obtained from face to face interviews among september 2007 and january 2008 and is analysed with descriptive statistical tests like percentage and standart deviation.The average age of women is calculated as 54.7 ± 11.2 years (40- 85) ages, It is determined that most (%39.6) of women ara between 40-49 years old, (%64.3) are literate or graduated from elementary school, (%88.9) most of them are housewives, (%82.5) are middle or high class, (%44.5) have social insurance and (%75.4) are married.Most of women (%65,1) are to be aware of BSE, (%56.7) most of them are to be aware of BSE from family health centers, most of them (%78,6) declared the necessity of breast examination by physcians, (%40,1) have no knowledge about BSE frequency, (%45.2) have no knowledge about diagnostic mammography and (%56.7) dont know BSE.Most of women (%57.9) had no BSE and most of women who are self examining their breast (%54.0) are between 36 and 45 years old and hadn?t examined their breasts correctly.The average age of nurses are calculated as 30.3 ± 3.2 years (26 ? 38) ages, most of nurses (%48.3) are between 26 and 30 years old, (%48.3) are graduated from health high schools, (%58.6) are working 3-9 years and (%82.8) are married. Almost all of nurses (%93.1) are self examining their breast, (%66.5) examining their breast since 4 years. Most of nurses (%70.3) are examining their breast after a week from menarche with the true technic.For public comprehension and their self preventive health behaviour; vocational education for nurses and public meetings and educations are suggested.Key Words: Breast cancer, prevention, women, breast self examination (BSE).