Farklı göreceli kaba yem kalite indeksine sahip suni meralarda otlayan kuzuların istekli yem tüketimi, otlama davranışı ve büyüme performansı
Growth performance, voluntary feed intake and grazing behavior of lambs grazing forages with different relative forage quality
Yazar: AHMET AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. NUH OCAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yem bitkilerinin yem değeri, kimyasal analizler ve hayvan besleme denemeleri ile ölçülen, tüketim düzeylerinin ve besinsel kalitelerinin (KM, HP, HY, ADF, NDF, SKM, TSBM, KMT, IVGKMS, ME, NYD ve GKK) bir fonksiyonudur. Otlayan kuzularda büyüme, istekli yem tüketimi, otlatma davranışı, karkas verimi ve bazı et kalite (L*, a*, b* ve damlama kaybı) ve kan (glikoz, trigliserid, üre nitrojeni, AST, ALT, ALP, Ca ve P) parametreleri yem bitkilerinin göreceli kaba yem kalitesindeki (GKK) farklılıktan etkilenebilmektedir. Bu durumu test etmek için, buğdaygil ve baklagil yem bitkilerinden yalın veya karışım halinde 89GKK (%33.3 oranında Festuca pratensis, Festuca arundinacea ve Dactylis glomerata), 105GKK (%40 Medicago sativa, %20 oranında Festuca pratensis, Festuca arundinacea ve Dactylis glomerata), 121GKK (%80 Trifolium repens ve %20 Lolium perenne) ve 147GKK (%100 Lotus corniculatus) olarak adlandırılan dört farklı GKK'lı (89, 105, 121 ve 147) parsel oluşturulmuştur. Üç tekrarlamalı olarak kurulan parsellerde (toplam 12 parsel) öncelikle kuru madde (KMV) ve ham protein (HPV) verimleri ve bazı kaba yem kalite özellikleri incelenmiştir. Daha sonra parsel başına 3 aylık ve 22.8 ± 0.14 kg canlı ağırlıkta üç erkek Karayaka kuzu (her grup için 9, toplamda 36 kuzu) dört gruba tesadüfi olarak dağıtılmıştır. Otlatma denemesi 60 gün sürdürülmüştür. 121GKK (1203.7 kg da-1) parselleri, diğer muamelelere göre daha yüksek KMV'ye sahip olmuştur (P<0.05). 121GKK (212.1 kg da-1), 89GKK (85.2 kg da-1) ve 105GKK'dan (143.8 kg da-1), 147GKK (190.0 kg da-1) ise 89GKK'dan daha yüksek HPV'ye sahip olmuştur (P<0.05). 121GKK (95.8 g/gün) kuzularının ortalama günlük canlı ağırlık artışı (CAA), 105GKK kuzularınkinde (54.6 g/gün) daha yüksek bulunmuştur. 89GKK (78.1 g/gün) ve 147GKK (63.3 g/gün) kuzuları ise benzer CAA'ya sahip olmuşlardır. 121GKK (926.1 g/gün) kuzuların KMT'si diğer muamele kuzularınkinden (89GKK, 105GKK ve 147GKK için sırasıyla 834.2, 815.8 ve 719.7 g/gün) daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). 121GKK (9.88) kuzularının yemden yararlanma oranı (YYO), 105GKK (14.89) kuzularınkinden daha iyi, 89GKK (11.16) ve 147GKK (11.74) kuzularınkine ise benzer bulunmuştur (P<0.05). Kuzuların Longissimus dorsi kasının sadece b* değeri GKK düzeyinden etkilenmiştir. Ayrıca beslenme geçmişinin yemleme davranışı üzerine olan etkisinin GKK düzeyinden çok bitki ile ilgili faktörler ve hayvanların tecrübelerinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, GKK ile YYO arasında bir ilişki olmamasına rağmen, 89GKK muamelesi hariç tutulduğunda, yüksek GKK'nin daha iyi YYO'ya neden olduğu söylenebilir. Mera tesislerinde 121GKK muamelesine benzer özelliklerde bitkiler seçilmesinin uygun olacağı görülmüştür.

Abstract:
The feed value of forages is a function of intake rate and nutritional quality (DM, CP, EE, ADF, NDF, DDM, TDN, DMI, IVTDMD, ME, RFV and RFQ) determined by chemical analyses and animal nutrition experiments. Growth, voluntary feed intake, grazing behavior, carcass yield and some meat quality (L*, a*, b* and drip loss) and blood (glucose, triglyceride, urea nitrogen, AST, ALT, ALP, Ca and P) parameters can be affected by the difference in relative forage quality (RFQ) of forages in grazing lambs. To test this situation, four plots with different RFQ (89, 105, 121 and 147) were constituted from grass and legume forages either as single or a mixture; 89RFQ (33.3% Festuca pratensis, Festuca arundinacea and Dactylis glomerata), 105RFQ (40% Medicago sativa, 20% Festuca pratensis, Festuca arundinacea and Dactylis glomerata), 121RFQ (80% Trifolium repens and 20% Lolium perenne) and 147RFQ (%100 Lotus corniculatus). First of all, dry matter (DMY) and crude protein (CPY) yields and some forage quality characteristics were examined in the plots (total of 12) established in three replications. Then, three male Karayaka lambs (9 per treatment, 36 in total) three months old and 22.8 ±0.14 kg body weight were randomly allocated to four treatments. The grazing experiment lasted for 60 days. 121RFQ (1203.7 kg da-1) plots, have higher DMY than other treatments (P<0.05). 121RFQ (212.1 kg da-1), had higher CPY than 89RFQ (85.2 kg da-1) and 105RFQ (143.8 kg da-1) also, CPY of 147RFQ (190.0 kg da-1) was higher than 89RFQ. The mean daily live weight gain (LWG) of 121GKK (95.8 g/day) lambs was higher than that of 105RFQ (54.6 g/day) lambs. 89RFQ (78.1 g/day) and 147RFQ (63.3 g/day) lambs had similar LWG. Dry matter intake (DMI) of 121FRQ lambs (926.1 g/day) was higher than that of other treatments (834.2, 815.8 and 719.7 g/day for 89RFQ, 105RFQ and 147RFQ, respectively) (P<0.05). The feed conversion ratio (FCR) of 121RFQ (9.88) lambs was found to be better than that of 105RFQ (14.89) lambs, and similar to 89RFQ (11.16) and 147 RFQ (11.74) lambs. Only the b* value of the Longissimus dorsi muscle was affected by RFQ level. In addition, it was concluded that the effect of feeding history on feeding behaviour was caused by factors related plants and the experiences of animals rather than the level of RFQ. As a result, although there is no relationship between RFQ and FCR, it was determined that high RFQ causes better FCR, except for 89GKK. It would be appropriate to choose plants with similar characteristics to 121RFQ treatment in pasture facilities.