Londra-Brithish Müzesinde bulunan Mundy Albümü içindeki  
katı' ve minyatür'lerinin incelenmesi
Review of Turkish cut paper and miniatures in Mundy Albume at London-British Museum
Yazar: BURCU ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. VİLDAN ÇETİNTAŞ ; PROF. DR. AYSEN SOYSALDI ; PROF. CANAN DELİDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Albümler = Albums ; Askeri kıyafetler = Military uniforms ; Erkek giysileri = Man clothes ; Geleneksel giysiler = Traditional cloths ; Giysiler = Clothes ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Minyatür = Minyature ; Motifler = Motifs ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Türk halk giysileri = Turkish folk clothes

Özet:
Bu araştırmada Londra British Müzesinde bulunan, 17. yüzyıla ait kıyafet albümlerinden biri olan Mundy albümü incelenmiştir.
Araştırmanın amacı; Londra-British Müzesindeki Mundy Albümü'nü incelemek, katı' ve minyatürlerinin tamamını belgelemek ve tanıtımını sağlamaktır.
Albüm orijinalinden fotoğraflanmış, teknik çizimleri yapılmış ve albümdeki her sayfa için bilgi formları oluşturulmuştur.
Kıyafet albümleri 17. yüzyılda Avrupalıların Türk kültürüne duydukları ilgiden dolayı ortaya çıkmış ve sipariş yoluyla ülkelerine götürülmek üzere yabancı gezginler tarafından yaptırılmıştır. Albümler saray dışındaki ressamlar tarafından yapılmıştır. Saray için üretilen minyatürlerin yanında daha basit ve yalın bir anlatımı vardır. Muhtemel bir şablondan yola çıkarak, seri şekilde üretimi yapılan bu albümler, tek figürlü ve varaklar halinde hazırlanmışlardır.
Mundy albümü; padişah portrelerinden, kadın ve erkeğin gündelik kıyafetlerine, askeri figürlerden, gayri müslimlerin kıyafetlerle kadar o döneme ait Osmanlı tebaasının giyim kuşamını belgeler. Albüm 1618 tarihlidir.
Londra British müzesinde bulunan 21x14,5 cm ebadındaki 63 varaklı albüm, yer yer çok küçük tahribatların dışında iyi korunması sayesinde günümüze kadar sağlam kalabilmiştir.
Albümde 131 adet bitkisel ve üsluplaştırılmış zoomorfik motiflerden oluşan katı' oymalar mevcuttur.
Kullanılan renkler mat ve pastel tonlardadır. Çoğunluğu bitkisel motiflerden oluşan katı'larda; sümbül, goncagül, lale, nergis, karanfil, menekşe, mazı, orman gülü, çam motifleri ve muhtelif kır çiçekleri birçok sayfada tekrar edilerek kullanılmıştır. En çok kullanılan katı' motif; servi, goncagül ve lale motifleridir. En az kullanılan motif ise; karanfil, menekşe, mazı ve orman gülüdür. 33. varak b yüzünde ise diğer motiflerden farklı olarak muhtemel yaprak ve tohum olarak yorumlanmış figürler görülmektedir. Rumi motifi ise iki adet vazoda ve bir adet aşure kabı motifi olarak kullanılmıştır. Albüm 6 adet tam sayfa katı'larla süslenmiştir.
Albümde katı'larda kullanılan renklerde en fazla; kırmızı, yağ yeşili ve koyu yeşil rengin kullanıldığı görülür. En az kullanılan renkler ise; mor, gül kurusu, somon, altın renk ve açık yeşil renktir. 
Albümde 59 adet minyatürden 49 adedi erkek, 10 adedi kadın figürlerden oluşmaktadır. İlk üç sayfada padişah portreleri bulunur. Albümde 4 adet figür bağdaş kurmuş oturur vaziyettedir. Diğer bütün figürler ayakta tasvir edilmiştir.
Minyatürde kullanılan renkler arasında; altın renk, beyaz, kırmızı ve siyah rengin diğer renklere göre daha fazla kullanıldığı görülür. En az kullanılan renkler ise; nar kırmızısı, koyu yeşil, turkuaz, füme, mor ve leylak rengidir.
Mundy albümü o dönemin giyim kuşamını geniş bir perspektifte sunan bir kıyafet albümü olması, Türk oyma sanatının ve tek yaprak minyatür yapımcılığının bir arada işlendiği ilk örneklerinden biri olması açısından önemli bir çalışmadır. Bu açıdan incelenmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
In this paper, Mundy Album which is one of the albums belonging to 17th Century in British Museum - London is reviewed. 
The objective of the investigation is to review the Mundy Album in British Museum in London, to certify the Turkish cut paper and their miniatures and to briefly mention about their general characteristics. 
The album is photographed from its original, its technical drawings are made and information forms are created for each page in the album. 
Peter Mundy album is one of the first examples of cloth albums where the Turkish Carving art and single page miniature production are investigated together. The album is produced in 1618. 
Clothing albums has appeared from the interest of the Europeans towards the Turkish culture in 17th century and it is drawn by the foreign voyagers in order to take them to their country by ordering them. The albums are drawn by artists outside the palace. It has a simpler and plainer expression when compared with the miniatures that are prepared for the palace. These articles which seem to have started from a probable potential template that are reproduced in mass production are prepared in laminated gold leafs of single figures at each page. 
Mundy album certifies the dressing of Ottoman people from sultans' portraits to daily clothes and dressing of women and men, from military figures to the clothing of non-Muslim people. 
Totally 63 laminated albums with size 21 x 14,5 cm which are present in London British Museum have protected quite meticulously and could be able to survive up to the present time apart from minor wears and damages. 
There are 131 units of Turkish cut paper carvings in the album which are made from plant and animal patterns and decorations. In the Turkish cut paper which are composed of plant motives in the majority, the motives of lilac, rosebud, hashish, tulip, narcissi, clove and pine motives are used several times repeatedly. The figures that are used most frequently are the cypress, rosebud and tulip. The figure that is used most infrequently is the clove. Whereas the figures that are interpreted as possible leafs and seeds are used in 33rd leaf, b page which seem to appear as different from the other motives. Rumi motive appeared on two different vase units and one on the ashoura (Noah's Pudding) cup unit. The album is decorated with 5 units of full page Turkish cut paper. 
It appears in the album that the most frequently used colors in the Turkish cut paper are observed as red color, oil green color and dark green color. The colors which are infrequently used are found as purple color, dried rosebud color, salmon color, gold color and light green color. The colors that are used are in mat and pale tones.  
Among the 59 miniatures which are shown in the album, 49 are male and 10 are female figures. There are the sultan portraits in the first three pages. 4 units appear to sit as cross- legged in the album. All of the other figures are depicted in standing position. 
Among the colors that are used in the miniatures, golden color, white color, red color and black color seem to have used more frequently when compared with other colors. The colors that are most rarely used are garnet color, dark green color, turquois color, fume color, purple color and lilac color. 
Mundy album is an important work by considering its features of presenting the clothes and dresses of said period in a large perspective, that illustrates the Turkish cut paper and miniature arts together and that it is one of the earliest examples of album production. Therefore, I think that it deserves interest and further study by considering said aspects.