Yaratıcı muhasebe ve bankalar üzerinde bir uygulama
Creative accounting and an application on banks
Yazar: BURCU NAZLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KADİR GÜRDAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Yaratıcı muhasebe = Creative accounting

Özet:
Yorumlamaya açık olan muhasebe politikalarının, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, muhasebe standartları ve yasal düzenlemeler kapsamında kalınarak finansal durumu ve finansal performansı olduğundan iyi göstermek amacıyla muhasebe sınırlarının zorlanması ancak sınır ihlâli yapılmaması şeklinde tanımlanan yaratıcı muhasebe; finansal bilgi manipülasyonu ana başlığı altındaki hileli finansal raporlama, kazanç yönetimi, gelir düzleştirme, saldırgan muhasebe ve büyük temizlik muhasebesi gibi kavramların her biriyle ortak noktaları bulunan, ancak hiçbirisi ile de tamamen örtüşmeyen; genellikle tüm bu başlıkların bir karması olarak görülen bir kavramdır. Yaratıcı muhasebe, uyandırdığı olumlu intibanın aksine, ekonomilere oldukça büyük zararlar vermekte olan ve özellikle dünyayı sarsan muhasebe ve denetim şirketleri zafiyetleri sonrasında daha da önem kazanan ve önemini de yıllar itibariyle koruyan bir kavram olmakla birlikte, ülkemizde de uygulamalarına rastalamanın münkün olduğu görülmektedir.
Finansal sistem, karmaşık bir yapıya ve işleve sahip farklı kuruluşların bir araya gelmesiyle oluşmakla birlikte bu sistemin temel taşlarından birisi bankalardır. Literatüre bakıldığında, bankacılık sektöründe yaratıcı uygulamalarının daha çok gelir düzleştirme görünümünde seyrettiği görülmüştür. Yaratıcı muhasebe uygulamalarının ortaya çıkarılmasında kullanılan en temek gösterge olan toplam tahakkuklar, özellikli bir sektör olan bankacılık sektöründe anlamlı sonuçlar vermeyeceğinden, bir özel tahakkuk kalemi olan kayıp kredi karşılıkları yaratıcı muhasebe uygulamalarının göstergesi olarak kullanılmış, çalışmada 2009 – 2016 yılları arasında BIST mali (finansal) sektörde faaliyet gösteren bankaların verileri ele alınmıştır.
Bu çalışmanın amacı, Türk bankacılık sektöründe kayıp kredi karşılıkları hesabı kullanılarak kârın olduğundan farklı gösterilip gösterilmediğinin ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda heterojen panel regresyon modeli / Pesaran Smith (1995)  Ortalama Grup Tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular ışığında, temel olarak test edilen üç etkiden (kayıp kredi karşılıkları ve kâr / kayıp kredi karşılıkları ve sermaye yönetimi / kayıp kredi karşılıklarının ileriki dönemlerde yapılacak yaratıcı muhasebe uygulamalarının sinyali olup olmadığı) yalnızca sermaye yönetiminin kayıp kredi karşılıkları ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Creative accounting, defined as enforcing accounting limits but not infringing the boundaries of accounting policies that are open to interpretation to better demonstrate financial status and financial performance in the context of generally accepted accounting principles, accounting standards and legal regulations; is a concept that is often seen as a mix of all the concepts such as fraudulent financial reporting, earnings management, income smoothing, aggressive accounting and big bath accounting under the heading og financial information manipulation, both common to all of these headings and not completely overlapping with any of them. Creative accounting, unlike the positive accomodation that it has awakened, seems to be a concept that gives considerable damage to the economies and especially the accounting and auditing companies that shake the world, become more important after their weaknesses and protect their importance for years, morover it is seen that our country is also able to interact with its practices.

The financial system is formed by the combination of different institutions with complex structures and functions, and one of the cornerstones of this system is the banks. According to the literature, it is seen that creative accounting practices in the banking sector are more likely to be in the form of income smoothing. Since the total accruals, which are the most representative indicator used in the uncovering of creative accounting applications, will not give meaningful results in the banking sector which is a special sector, the loan loss provisions, which is a special accrual item, are used as indicators of creative accounting applications and the data of the banks operating at BIST financial sector between 2009 and 2016 are taken into consideration. 

The purpose of this study is to reveal whether it is shown differently from profit in the Turkish banking sector by using the account of lost credit provisions. 
For this purpose heterogeneous panel regression model / Pesaran Smith (1995) Mean Group Estimator was used. In the bull's-eye, the three fundamentally tested effects (loan loss provisions and earnings before tax and provisions / loan loss provisions and capital management / loan loss provisions are signaled in future periods of creative accounting practices) have only been found to have a significant relationship with the capital management.