Menar tefsirinde mucizelerle ilgili farklı yorumlar
The different interpretations about Quranic miraculous strories in Tafsiru`l-Manar
Yazar: NİYAZİ ARICI
Danışman: PROF. DR. MEHMET PAÇACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
19. asrın son çeyreğinden itibaren dinû düşünce dünyasında yaşanangelişmeler slâmû bilimlerin yöntem anlayışına da yeni bir yön verdi. Bu dönemin enönemli karakteristiği olarak görülen ?pozitivist akılcılık? dinû bilimlere de sirayetetmiş, Müslüman toplumların Kur'ân'ı anlama çabalarının bir ifadesi olan Tefsirbilimi de yeni yöntem ve anlayışlara gebe olmuştur. Muhammed Abduh veMuhammed Reşid Rıza da sözü edilen çağdaş yorum anlayışının ilk temsilcilerindenbiri olarak modern din anlayışının oluşumunda önemli bir rol üstlenmiştir.18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa devletleri dünyanın çeşitli bölgelerini işgal edipsömürgeleştirme yoluna gittiler. slâm dünyası da büyük çoğunluğu itibariyle budevletlerin güdümüne girdi. Bu toprakların aydınları, fikir ve ilim adamları arasındaslam âleminin yaşadığı gerileme o süreçte bütün boyutlarıyla tartışılmış, kötü gidişetürlü türlü çareler aranmıştır. Abduh, Afganû, Reşid Rıza ve Seyyid Ahmed Han'ınbaşını çektiği slâm modernistleri de Batıya karşı bir ezikliğin bir ifadesi olarakaydınlanmanın ürettiği değerler ile slâm inançları arasında doğrudan bir paralellikkurmaya giriştiler.Mucizevû kıssalar da bu değişim çabalarından payını almıştır. Aydınlanma ilepalazlanan ?doğal din? tasavvuruna çok benzer bir biçimde mÃ»cizelerin imkânıtartışmaya açılmıştır. Ahmed Han'ın lideri olduğu Hint Alt kıtası ekolü mÃ»cizeleritümüyle inkâr etme yoluna gitmiş, Abduh ve R. Rıza ise Menâr Tefsiri'ndemÃ»cizeleri çağın felsefi düşüncelerine göre tevil etmişlerdir. Onların izinden gidenMuhammed Esed de bâtıni/alegorik yorumun en önemli temsilcisi olmuştur.

Abstract:
Since the last quarter of the 19th century the developments in the religiousthoughts? world had orientated the methodology of Islamic knowledge towards anew direction. As the most important character of this period ?the positivistrationalism? has been adopted even for the religious knowledge and the methods ofthe Quranic Commentary which is the manifestation of muslim people?s exertion ofunderstanding the Holy Quran had conceived new methods and new ideas.During the period of 18th and 19th century, European countries have beganto colonize the different regious of the world. Moreover, many parts of the IslamicWorld have fallen into the control of these colonists. Some scholars and philosophes,who have been living in the colonial countries tried to find answer why IslamicWorld has became backwardness and in order to extricate themselves from thedifficult position different solutions have been explored. As the first representativesof contemporary commentators Muhammad Abduh and Muhammad Rashid Ridaplayed important rule on the formation of modernistic comprehension of religion.As the expressions of worry and depression against the Western countriesAbduh, Afghani, Rashid Rida and Sayyid Ahmad Khan who are called IslamicModernists, tried to found a parallelism between the concepts of the Enlightenmentand Islamic beliefs.Quranic miraculous stories also have taken its share from the endeavours ofthe alteration. The possibility of the miracle to be a controversial subject in a similarobservation with ?Natural Religion? thought, which had appeared along with theEnlightenment.The Indian Islamic Modernism School, whose leader was Ahmad Khan,denied the miracle totally, but Abduh and Rashid Rida in Tafsiru?l-Manarinterpretated the miracle in respect of the philosophical thoughts of that time. Theone who followed their footsteps is Muhammad Asad, he was the most importantrepresentative of allegoric meaning. Surely positivism was the most dominant factorin this Quranic commentary method.