İklim değişikliğinin merkez bankacılığı ve para politikası alanındaki yansımaları
Reflections of climate change on central banking and monetary policy
Yazar: ARİFE METİN
Danışman: PROF. DR. HAYDAR AKYAZI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İklim değişikliği, insan faaliyetleri nedeniyle sera gazı salınımlarının artması ve buna bağlı olarak atmosferdeki sera gazlarının yoğunluğunun da giderek artmasıyla ivme kazanmıştır. Uzun vadede ortalama hava sıcaklıklarında ve hava olaylarında meydana gelen değişiklikleri içeren iklim değişikliği, ekstrem hava olaylarının artmasına ve ekosistemin bozulmasına yol açmaktadır. Yapılan araştırmalarda iklim değişikliğinin, iktisadi sistemi birçok farklı açıdan etkileme potansiyeline sahip olduğu, fiyat istikrarı ve finansal istikrar için bir tehdit oluşturduğu tespit edilmiştir. İklim değişikliği, finansal sistem üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle merkez bankalarını meşgul etmeye başlamıştır. Son yıllarda artan farkındalıkla birlikte iklim değişikliğinin ekonomi ve finans sistemi üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması, merkez bankaları ve düzenleyici kurumların iklim risklerini göz önünde bulundurması gerektiği ortaya konmuştur. İklim değişikliği, fiyat ve finansal istikrar dinamiklerini etkilediği müddetçe merkez bankalarının iklim değişikliğiyle ilgili sorumluluk alması muhtemeldir.
Bu çalışmanın temel amacı, iklim değişikliğinin merkez bankacılığı ve para politikası alanındaki yansımalarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda ilgili ulusal ve uluslararası literatür incelenmiş ve elde edilen bilgiler kapsamında çalışmanın içeriği oluşturulmuştur.
Çalışmada iklim değişikliğinin genel olarak ekonomi, özel olarak da merkez bankacılığı ve para politikalarına muhtemel yansımaları ele alınmıştır. Çalışma kapsamında iklim değişikliğiyle mücadelede merkez bankalarının rolleriyle ilgili merkez bankası uygulayıcılarının bakış açıları incelenmiş, iklim riskleriyle mücadelede merkez bankalarının sahip olduğu politika araçları hakkında bilgiler verilmiş, yeşil para politikası uygulamalarına dair örnekler ele alınmış ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın iklim değişikliği konusunda yapmış olduğu düzenlemelere genel hatları ile değinilmiştir.

Abstract:
Climate change has accelerated due to the increase in greenhouse gas emissions from human activities, leading to a growing concentration of these gases in the atmosphere. Climate change, which involves long-term alterations in average temperatures and weather patterns, has resulted in more frequent extreme weather events and the degradation of ecosystems. Research indicates that climate change has the potential to impact the economic system in various ways, posing a threat to both price stability and financial stability. Due to its potential effects on the financial system, climate change has increasingly become a focus for central banks. With growing awareness in recent years, it has become clear that the effects of climate change on the economy and the financial system need to be better understood, prompting central banks and regulatory bodies to consider climate-related risks. As long as climate change affects price and financial stability dynamics, it is likely that central banks will be expected to take responsibility in addressing it.
The primary objective of this study is to explore the implications of climate change on central banking and monetary policy. In line with this objective, relevant national and international literature has been reviewed, and the content of the study has been developed based on the information gathered.
The study examines the potential impacts of climate change on the economy in general, and specifically on central banking and monetary policies. It also explores the perspectives of central bank practitioners on the role of central banks in addressing climate change and provides information on the policy tools available to central banks for mitigating climate risks. Additionally, examples of green monetary policy practices are discussed, and an overview of the regulations implemented by the Central Bank of the Republic of Turkey (TCMB) in response to climate change is provided.ktır.