Organik ve mineral gübre uygulamalarının patates (Solanum tuberosum L.) bitkisinde verim, besin elementi alımı ve bazı toprak mikrobiyel aktivitelerine etkisi
Effect of organic and mineral fertilizer applications on yield, nutrients, and some soil microbial activities in potato (Solanum tuberosum L.)
Yazar: MEHMET BAHADIRLI
Danışman: PROF. DR. KEMAL DOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, organik, mineral ve organo mineral gübre uygulamalarının, Hatay ili Reyhanlı ilçesinde patates (Solanum tuberosum L.) bitkisinde verim, beslenme durumu ve bazı toprak mikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarla denemesi olarak kurulan bu araştırma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç yinelemeli olarak hazırlanmış ve 2019-2020 yıllarında yürütülmüştür. Ana parsellerde çeşitler (Madeleine-Ç1, Melody-Ç2), alt parsellerde ise gübre uygulamaları (mineral gübre (MG1; MG2), ahır gübresi (AG1; AG2), solucan gübresi (SG1; SG2), kompoze organik (AG1+SG1) ve organo-mineral (MG/2+AG1; MG/2+SG1) varyantlar olarak oluşturulmuştur. Araştırma sonunda alınan bitki ve toprak örneklerinde, yumru verimi, toprak solunumu (CO2 üretimi), dehidrogenaz enzim aktivitesi (DHA) ve mikrobiyal biyomas karbon (MBC) içerikleri toprak pH ve EC değerleri ile yumru dönemi bitki besin elementi alımları belirlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre en yüksek verim değerleri Madeleine çeşidinde, 2019 yılında organomineral gübre uygulamasında (MG/2+AG1) 5988.10 kg da-1 olarak elde edilmiştir. CO2 aktiviteleri incelendiğinde en yüksek değer 21.42 μg gkt-1 ile Madeleine çeşidinde 2019 yılı AG2 uygulamasında tespit edilmiştir. DHA değerleri incelendiğinde en yüksek DHA değeri Melody çeşidinde 2019 yılında AG2 uygulamasında 586.53 μg TPF gkt-1 olarak belirlenmiştir. MBC değerlerinde ise en yüksek değer 413.59 μg gkt-1 ile 2019 yılında AG2 uygulamasından elde edilmiştir.
Çalışmanın sonucunda organomineral gübrelerden MG/2+AG1 uygulamasının mikrobiyal faaliyetlerin artırılması, verim ve ekonomik açıdan en uygun organomineral gübre karışımı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Solucan gübresi, Çiftlik Gübresi, Toprak Mikrobiyal Aktivitesi, Patates

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effects of organic and mineral fertilizer applications on yield and some soil microbial activities in potato (Solanum tuberosum L.) grown as the main crop in Reyhanlı district of Hatay province. The study was carried out in three replicates in 2019-2020 according to the split plot trial design in randomized blocks. Varieties (Madeleine-Ç1, Melody-Ç2) in the main plots, fertilizer applications (mineral fertilizer (MG1; MG2), farm manure (AG1; AG2), worm manure (SG1; SG2), Compound organic (AG1; SG1) in the sub plots. and organo-mineral (MG/2AG1; MG/2SG1)). Tuber yield, soil respiration (CO2 production), dehydrogenase enzyme activity (DHA) and microbial biomass carbon (MBC) contents, soil reactions (pH, EC) and tuber period plant nutrient uptake were determined in the study.
According to the results of the research, the highest yield values were obtained as 5728.57 kg da-1 from organomineral fertilizer application (MG/2)AG1) in Madeleine variety. The highest CO2 activity was determined as 21.42 μg gkt-1 from AG2 application in Madeleine variety in 2019. The highest DHA value was obtained from Melody variety as 586.53 μg TPF gkt-1 from AG2 application in 2019. While the highest MBC value 413.59 μg gkt-1 were determined in AG2 application in the highest Melody variety. 
The results showed that, MG/2+AG1 application, one of the organomineral fertilizers, is the most suitable organomineral fertilizer mixture in terms of increasing microbial activities, yield and economy. 


Key Words: Vermicompost, Farm Manure, Soil Microbial Activity, Potato