Yönetici hemşirelerde eleştirel düşünme eğilimleri ve bir araştırma
The critical thinking tendency of executive nurses and a research
Yazar: FATMA BALCI
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEŞEM BARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık yönetimi = Health management ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management

Özet:
Sağlık hizmetlerinin sunumunda, kararların hızlı ve doğru bir şekilde alınmasının esas olduğu hemşirelik mesleğinde eleştirel düşünme temel bir beceri olarak tanımlanmaktadır. Doğruyu arama, açık fikirlilik, analitiklik, sistematiklik, kendine güven, meraklılık boyutlarıyla eleştirel düşünme, ulusal/uluslararası tüm hemşirelik kuruluşları tarafından hemşirelikte aranan bir evrensel davranış ve hemşirelik uygulamalarının temel öğesi olarak kabul edilmektedir.

Araştırmanın birinci bölümünde, yönetim ve yönetici kavramları ele alınmıştır. Hastanelerde ve hemşirelik hizmetlerinde yönetim ve organizasyon biçimleri ile hastanelerdeki hizmet içi eğitim uygulamaları açıklanmıştır.

İkinci bölümde, eleştirel düşünme yaklaşımının kavramsal çerçevesi tanıtılmıştır. Eleştirel düşünceyi etkileyen faktörler ve eleştirel düşünme modelleri, hemşirelikte eleştirel düşünmeyi geliştiren yöntem ve teknikler ile eleştirel düşünme üzerine yapılan araştırmalar ışığında ifade edilmiştir.

Üçüncü bölümde, yönetici hemşirelerin eleştirel düşünme eğilimlerini ve eleştirel düşünme eğilimleri ile bazı demografik değişkenler (yaş, eğitim durumu, çalışma kıdemi vb.) arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler getirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın evrenini, İstanbul İli Avrupa Yakası'nda yer alan Sağlık Bakanlığı'na bağlı on iki farklı Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan üst (başhemşire), orta (başhemşire yardımcısı) ve alt (servis sorumlu hemşiresi) kademe yönetici hemşireler oluşturmaktadır. Yönetici hemşirelerin eğitim düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimi puanları arasında anlamlı düzeyde fark bulunmamıştır. Yönetici hemşirelerin çalışma yılı ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Hemşirelerin eleştirel düşünmeye ilişkin eğitim alıp almamaları ve eleştirel düşünme konulu bilimsel bir toplantıya katılıp katılmamaları durumları ile eleştirel düşünme eğiliminin alt boyut puanları arasında fark oluşturacak düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Yönetici hemşirelerin yöneticilik düzeyi ile eleştirel düşünme eğilimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.



Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme, Yönetim, Hemşirelik, Eleştirel Düşünme Eğilimi

Abstract:
At presenting health services, critical thinking is defined as a basic skill in nursing profession where the decisions are made fast and correctly is a basis. Ciritical thinking with the dimensions of pursuiting the right, open-mindedness, analyticalness, systematicity, self-confidence, curiosity is considered as an expected global attitute and the basic factor of nursing practices by all national/international nursing establishments.

At the first part of the research, the concepts of management and manager are discussed. The management and types of organizations at hospital and nursing services are explained with on the job training applications at hospitals.

At the second part, the conceptual framework of critical thinking approach is introduced. The factors effects critical thinking and the models of critical thinking are stated in the light of the techniques and methods of developing critical thinking in nursing researches. 

At the third part, identification of the relation between critical thinking tendency of executive nurses and some demographic variables (age, education, occupational tenure  etc.) with the tendency of critical thinking and bringing forward a proposal aacording to the findings are aimed. Accordingly, superior (Dead/Director of Nursing Services), intermediate  (Asistan Director of Nursing Services) and subordinate (Clinical Manager of Nursing Services) executive nurses working at 12 different  training and research hospitals engaged ministry of health located  in european side of İstanbul is formed as target population of the study. A mean difference between educational level of executive nurses and the scores of critical thinking tendency was not found. A mean relation between working year and critical thinking tendency of executive nurses was found.  A mean relation which makes a difference between whether or not taking a course about critical thinking and attending a scientific meeting on critical thinking situations of nurses and the subdimesion scores of critical thinking tendency was found. A mean relation   between the management level of executive nurses and critical thinking tendency was not found.



Key words: Critical thinking, management, nursing, critical thinking tendency