XIX. ve XX. Yüzyıl Rus felsefesinde maneviyat anlayışı
Spirituality in XIX. - XX. Century Russian philosophy
Yazar: TATİANA TİRYAKİOĞLU
Danışman: PROF. DR. CELAL TÜRER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 20. yüzyıl = 20. century ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Manevi faktörler = Moral factors ; Rusya = Russia

Özet:
XIX. – XX. yy. Rus felsefesi, insan kültüründe iz bırakmış, katkıda bulunmuş son derece önemli düşünceleri barındıran bir felsefedir. Rus felsefesini zengin yapan ve özgün kılan konulardan biri maneviyattır.  
Maneviyat çok unsurlu, mantık ile zor anlaşılan bir kavramdır. Maneviyat alanına, sosyal, din, insan, tarih ve siyaset felsefeleri girmektedir. Maneviyat, stabil olmayan, yaşayan bir kavramdır ve insan tarihi sürecinde şeklini belirli derecede değiştirmiştir. Bazı anlayışlara göre maneviyat, insanın dini, ruhani değerleriyle ilgili bir kavramken, diğerlerine göre maneviyat bütün insan değerlerini içinde kapsayan bir kavramdır. 
Felsefe tarihinde maneviyat konusu önemli problemlerden biridir. Maneviyat; din, ahlak ve milliyetçi doktrinlerin ötesinde, idea ve ruhla bağlantılı bir kavramdır. Maneviyat, bireyin dünya ve toplumla ilişkisi sonucunda ortaya çıkan bir olgudur.
Ortodoks zeminine sahip olan Rus kültürü, maneviyat konusunda da Ortodoksluğun etkisi altında kalmıştır. Bu yüzden Rus filozoflar, düşüncelerini pratik amaçlardan ziyade duygusal alanlara yöneltmişlerdir. Duygusallık ve insanın gizemli iç dünyasını çözümleme arzusu Rus felsefesinin özgün özelliklerinden biridir. Duygusallık ve empati duygularının geliştirilmesi aracılığıyla maneviyatı zenginleştirmeye çabalayan filozoflar, Rus felsefesi için özgün bir yöntem geliştirdiler. Rus felsefesi maneviyat konusunu edebiyat aracılığıyla işledi ve teorik alandan pratik alana geçmesini sağladı.  Karamzin, Gogol, Belinski, Çernışevski, Dostoyevski, Tolstoy, Solovyev ve Soljenitsin gibi kalem ustaları, maneviyat konusu ve problemleri üzerinde duran, Rus maneviyat algısının gelişmesini sağlayan, yeni nesillere aktarılmasını garantileyen düşünürlerdir. Zorlu tarihi süreçlerden geçen ve köklü toplumsal değişimleri yaşayan Rus halkı manevi değerlerini Rus felsefesinin edebiyat yöntemi sayesinde muhafaza edebildi ve geliştirmeye devam etti.

Abstract:
XIX. - XX. century Russian philosophy has contributed extremely important considerations and has left a mark on human culture. One of the things that make Russian philosophy rich and unique is the spirituality. 
Spirituality is a very elemental concept that can't be understood by the logic. Spirituality includes social, religious, human, historical and political philosophies. Spirituality is a non-stabilizing, living concept and has changed its shape at a certain point in human history. According to some understandings, spirituality is a concept related to human religious and spiritual values, and according to others, spirituality is a concept covering all human values.  
Spirituality that is one of the important problems in the history of philosophy, beyond religion, morality and nationalist doctrines, is a concept associated with ideas and souls. Spirituality is a phenomenon that arises as a result of an individual's relationship with the world and society. 
The Russian culture, which has an orthodox basis, is also under the influence of Orthodoxy on spirituality. That is why Russian philosopher have consider emotional areas more than practical purposes. The desire of resolving sentimental and the mysterious inner world of man is one of the unique characteristics of Russian philosophy. Philosophers who strive to enrich the spirituality through the development of emotional and empathy sentiments developed the original method for Russian philosophy. Russian philosophy has driven the subject of spirituality through literature and has enabled it to move from the theoretical to the practical. Great Russian writers such as Karamzin, Gogol, Belinski, Chernyshevsky, Dostoevsky, Tolstoy, Solovyev and Solzhenitsyn are thought-makers who focus on spiritual issues and problems, guaranteeing the development of Russian spiritual perception and transferring them to new generations. Russian people who have undergone deep historical processes and experienced radical social changes preserved their spiritual values through the literary method of Russian philosophy.