Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin Neşet Ertaş'a yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of secondary school 8th grade students percepitons of Neşet Ertaş
Yazar: UĞUR ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ertaş, Neşet = Ertaş, Neşet ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Sosyal bilgiler = Social studies

Özet:
Bu araştırmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin "Neşet Ertaş" a yönelik algılarını metaforlar yoluyla incelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 8. sınıf öğrencilerinin Neşet Ertaş'a yönelik oluşturdukları metaforların neler olduğu, Kırşehir ve Trabzon illerinde bulunan öğrencilerin Neşet Ertaş hakkında hangi kategorilerde metaforlar geliştirdiği, Neşet Ertaş'a yönelik oluşturulan metaforların bu iki ile göre değişkenlik gösterip göstermediği ve sosyoekonomik düzeyleri farklı olan okullarda Neşet Ertaş'a yönelik algıların da farklılaşıp farklılaşmadığı sorularına yanıtlar aranmıştır. Bu amaçlara yönelik olarak araştırma, nitel araştırma paradigmasına uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu ise Kırşehir ilinden 138 ve Trabzon ilinden 197 olmak üzere toplam 335 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak ise nitel araştırma uzmanı ile araştırmacı tarafından geliştirilen, çeşitli araştırmacılar tarafından da kullanılan, mecazlar yolu ile veri toplama formu ve doküman analizi kullanılmıştır. Veriler toplandıktan sonra düzenleme ve kodlama işlemi yapılıp analiz edilmiştir. Metaforlar, metaforlara ait gerekçeler ve resim/karikatürler de incelendikten sonra ortak noktada birleşenler kategorilere ayrılmış ve bulgular ortaya çıkarılmıştır. Bulguları destekleyen öğrenci açıklamaları ve resim/karikatürleri herhangi bir değişiklik yapılmadan verilmiştir. Verilerin analizi sonucunda araştırmanın genel ve alt amaçlarına yönelik ulaşılan bilgilerde 8. sınıf öğrencilerinin Neşet Ertaş'ı algılamalarında sosyoekonomik farklılaşma olmadığı
vii
görülmüştür. Kırşehir ilinde Neşet Ertaş daha çok "mutluluğu çağrıştıran", "yol gösterici olan", "saygılı olan", "sesiyle büyüleyen" ve "halka mal olan" şeklinde algılanmıştır. Trabzon ilinde ise daha çok "halka mal olan", "farklı duygulara yönlendiren", "sesiyle büyüleyen" ve "yol gösterici olan" şeklinde algılanmıştır. Trabzon ilinde Kırşehir'den farklı olarak sayıca fazla olmasa da "bilinmez olan" temasının varlığı dikkat çekmiştir. Kırşehir ilindeki tüm formalarda "bilinmez olan" temasına yönelik herhangi bir yanıt görülmemiştir. Neşet Ertaş'a yönelik algılarda farklı iller göz önünde bulundurulduğunda; algılarda küçük farklılıklar olsa da genelde benzer şekilde kategoriler oluşmuştur. Bu doğrultuda Neşet Ertaş hem Kırşehir ilinde hem de Trabzon ilinde tanınan büyük bir halk ozanıdır. Ayrıca halk ozanı Neşet Ertaş'ın, değerlerin aktarılması noktasında önem arz ettiği de görülmektedir.

Abstract:
This study endeavors to examine the perceptions of eight-grade middle school students towards "Neşet Ertaş" through metaphors. Accordingly, the study seeks to elucidate the metaphors that 8th-grade students create about Neşet Ertaş, discern in which categories students from Kırşehir and Trabzon conceptualize metaphors about Neşet Ertaş. This study also investigates whether the metaphors devised for Neşet Ertaş vary across these two provinces and whether perceptions of Neşet Ertaş differ in schools with different socioeconomic levels. To achieve these objectives, the study adopts the qualitative research paradigm. The participants of the study consist of 335 students, comprising 138 from Kırşehir Province and 197 from Trabzon Province. Metaphoric data collection form and document analysis, developed collaboratively by a qualitative research expert and the researcher and previously employed by researchers are utilized as data collection tools. Following data collection, data were organized, coded and analyzed. After examining the metaphors, their accompanying justifications, and images/cartoons, common themes emerging from the analysis of metaphors were categorized, and findings were revealed. Student explanations and visual stimuli corroborating the findings were provided without any alterations. Findings from data analysis indicated that there is no socioeconomic differentiation effect on how 8th-grade students perceive Neşet Ertaş. In Kırşehir Province, Neşet Ertaş is predominantly perceived as "evoking happiness", "guiding", "respectful", "captivating with his voice" and "belonging to the community". In Trabzon Province, however, he is predominantly perceived as "belonging to the community", "evoking a spectrum of emotions", "captivating with his voice" and "guiding". Although there were not significantly more instances, the presence of the theme of "the unknown" in Trabzon Province, diverges notably from Kırşehir. In all forms from Kırşehir Province, there was no response regarding the theme of "the unknown". Although there were slight differences in perceptions, generally similar categories emerged considering different regions and provinces in perceptions of Neşet Ertaş. In this regard, Neşet Ertaş emerges as a widely recognized folk poet both locally and nationally. Additionally, it is obvious that the folk poet Neşet Ertaş has a significant role in the transmission of values.