Vertebral arter doppler us bulguları ile 64 kesitli bta bulgularının korelasyonu
Correlation of vertebral artery doppler us findings and 64-slice bta findings
Yazar: BEHİCE KANİYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ELİF ERGUN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
AMAÇ: Karotis arterleri ile karşılaştırıldığında, anatomik lokalizasyonu, ilgili cerrahi prosedürlerin göreceli az olması nedeniyle vertebral arterlere (VA) daha az ilgi gösterilmiştir. Son 10 yılda bu durum balon anjioplasti, stenteme işlemleri ve yeni jenerasyon ultrason cihazlarındaki görüntü kalitesindeki artış ile ilişkili olarak değişmektedir. Bu çalışmada; her iki VA'i BTA'da normal olan olgularda Doppler paramatrelerini belirlemeyi ve BTA'da patolojik bulguları olan olgularda BTA bulguları ile Doppler bulgularını korele etmeyi amaçladık.
  GEREÇ VE YÖNTEM: Ağustos 2009-Ağustos 2010 tarihleri arasında TİA, SVO ve VBY ön tanıları ile kliniğimize yönlendirilen önce Doppler US ardından boyun BTA incelemesi yapılan toplamda 96 hasta çalışmaya dahil edildi. VA çap ölçümleri, hipoplazi ve dominansi tayini, VA orifisi ve V1 görülebilirliği açısından BTA ve Doppler US uyumluluğu değerlendirildi. Tüm Doppler parametreleri açısından cinsiyetler arasında karşılaştırma yapıldı.  Çalışmanın ikinci kısmında BTA'da vertebral arteri normal olan olgularda, Doppler US parametreleri belirlendi. Ayrıca BTA'da VA'leri normal olan olgular ile BTA'da patolojisi olan olgular, çap, akım hacmi, V2 PSV-EDV, V1 PSV-EDV, RI, V2/V1 PSV, V2/V1 EDV açısından karşılaştırıldı. Son olarak olgular VBY semptomları olup olmamasına göre 2 gruba ayrıldı. Bu iki gruptaki olgular akım hacmi ve Doppler US hız parametreleri açısından ve BTA bulguları açısından karşılaştırıldı. 
BULGULAR: Çalışmaya alınan toplam 96 olgunun 45 'i kadın (% 46,9), 51'i erkekti (% 53,1). Çap ölçümü açısından BTA ve RDUS tetkikleri, arasında yüksek düzeyde uyum tespit edildi (ICC= 0,842, p< 0,001). BTA ve RDUS tetkikleri dominansi tayini açısından uyumlu bulundu (kappa=0,7693, p< 0,001). BTA ve RDUS tetkikleri hipoplazi açısından uyumlu bulundu (kappa =0,788, p< 0,001).Cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada; erkelerde RDUS ile yapılan ölçümlerde sağ VA ortalama çapı kadınlara göre anlamlı düzeyde geniş ve yine sol VA akım hacmi erkek olgularda, kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştı (p <0,01, p <0,05). Sağ ve sol VA için, orifis ve V1 görünebilirliğinde BTA ve Doppler uyumlu bulunmamış olup BTA'de tüm olgularda VA orifisi ve V1 değerlendirilebilirken Doppler US nin bu anlamda BT'ye oranla başarısı düşük bulundu (p> 0,05).  BTA'de VA patolojisi mevcut olgular ile tamamen normal olan olgularda Doppler US parametreleri açısından karşılaştırma yapıldığında, akım hacmi de dahil olmak üzere her iki grupta Doppler parametrelerinde anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). 
SONUÇ: VA patolojilerin değerlendirilmesinde RDUS noninvaziv, ucuz, hasta sağlığını etkileyebilecek risk içermediği ve tekrarlanabilir olduğu için ilk inceleme yöntemi olmalıdır. RDUS ve BTA vertebral arter çap ölçümü, hipoplazi ve dominansinin belirlenmesinde yüksek uyuma sahiptir. Ancak RDUS'un vertebral arter V1 segmenti ve aterosklerozun en sık yerleşim yeri olan orifisi virsulize etmede BTA'ya göre belirgin limitasyonları vardır. Ayrıca RDUS'da sadece akım hacmi ölçümünü eşik değer alınarak VA patolojilerini değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir. BTA vertebral arteri tüm trase boyunca görüntüleyebilen, anatomik detayları ve varyasyonlarını ortaya koyabilen ve bu anlamda RDUS'den daha avantajlı bir inceleme yöntemidir.

Abstract:
OBJECTIVE: Compared to the carotid arteries, less attention has been paid to the vertebral arteries (VA) due to their anatomical localization and relatively few surgical procedures involved. In the last 10 years, this situation has changed in relation to balloon angioplasty, stenting procedures and the increase in image quality in new generation ultrasound devices. In this study; We aimed to determine Doppler parameters in patients with normal VAs in CTA and to correlate CTA findings with Doppler findings in patients with pathological findings in CTA.
MATERIALS AND METHODS: A total of 96 patients who were referred to our clinic with the preliminary diagnoses of TIA, serebrovasculer disease and VBI between August 2009 and August 2010, who underwent Doppler US and neck CTA examination, were included in the study. CTA and Doppler US compatibility were evaluated in terms of VA diameter measurements, determination of hypoplasia and dominance, VA orifice and V1 visibility. Comparisons were made between genders in terms of all Doppler parameters. In the second part of the study, Doppler US parameters were determined in cases with normal vertebral artery in CTA. In addition, patients with normal VA in CTA and patients with pathology in CTA were compared in terms of diameter, flow volume, V2 PSV-EDV, V1 PSV-EDV, RI, V2/V1 PSV, V2/V1 EDV. Finally, the cases were divided into 2 groups according to whether they had VBI symptoms or not. The cases in these two groups were compared in terms of flow volume and Doppler US velocity parameters and CTA findings.  
RESULTS: Of the 96 patients included in the study, 45 (46.9%) were female and 51 (53.1%) were male. A high level of agreement was found between CTA and RDUS examinations in terms of diameter measurement (ICC= 0.842, p< 0.001). CTA and RDUS tests were found to be compatible in terms of determination of dominance (kappa=0.7693, p< 0.001). CTA and RDUS tests were found to be compatible in terms of hypoplasia (kappa =0.788, p< 0.001). In the comparison made by gender; In the measurements made with CDUS in men, the mean diameter of the right VA was significantly wider than in women, and the left VA flow volume was found to be significantly higher in men, than in women. For right and left VA, the orifice and V1 visibility were not found to be compatible with CTA and Doppler. In CTA, VA orifice and V1 could be evaluated in all cases, whereas Doppler US was found to be less successful in this sense compared to CT (p> 0.05). 
When the patients with VA pathology in CTA and completely normal patients were compared in terms of Doppler US parameters, no significant difference was found in Doppler parameters in both groups, including flow volume (p>0.05). 
CONCLUSION: CDUS should be the first examination method in the evaluation of VA pathologies as it is noninvasive, inexpensive, does not contain risks that may affect patient health, and is reproducible. RDUS and CTA have high concordance in determining vertebral artery diameter measurement, hypoplasia and dominance. However, RDUS has significant limitations compared to CTA in virsulizing the V1 segment of the vertebral artery and the orifice, which is the most common site of atherosclerosis. In addition, it is not a correct approach to evaluate VA pathologies by taking only the flow volume measurement as a threshold value in CDUS. CTA is a more advantageous examination method than CDUS, which can display the vertebral artery along the entire tracing, reveal anatomical details and variations.