Acil serviste yatakbaşı ultrasonografi ile karotis doppler tepe akış hızı ve vena kava inferior çapı ölçümlerinin volüm değerlendirilmesindeki rolü
The role of bedside ultrasonography and carotid doppler PEAK FLOW rate and vena cava inferior diameter measurements in the evaluation of volume deficiency in the department of emergency
Yazar: HASAN CAN BAHÇE
Danışman: PROF. DR. CUMA YILDIRIM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hipovolemi = Hypovolemia ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Vena cava inferior = Vena cava inferior

Özet:
Acil servise başvuran hastalar arasında intravasküler volüm durumu düşük olan
hastalarda dolaşım yetersizliğinden dolayı çoklu organ hasarı gelişir. Hipovolemik şok
tedavisindeki gecikme ölüm oranını arttırabilir. Çalışmamızda hastalar acil servise
başvurdukları anda yatak başı ultrasonografi ile daha önceden volüm durumunu
gösterdiği ispatlanmış Vena Kava İnferior (VKİ) çap ölçümünü yaptık. Daha sonra
yapılması daha kolay ve hızlı olan karotis doppler tepe akış hızı solunumsal varyasyonunu
ölçtük. Bunları kıyaslayarak karotis dopplerin intravasküler durum hakkında ne kadar
bilgi verebildiğini araştırdık.
Çalışmaya 30 hipovolemik hasta ve kontrol grubu için 30 sağlıklı gönüllü alındı. VKİ
çapları yatakbaşı ultrasonografi ile subksifoidal bölgeden inspiryumda ve ekspiryumda
ölçüldü. Karotis arter tepe akış hızı solunumsal varyasyonu (ΔVpeak) ölçüldü. Hasta
grubunun ultrasonografik ölçümleri 1000 cc izotonik NaCl infüzyonundan sonra
tekrarlandı. Hasta ve kontrol grubu arasında değişkenlerin karşılaştırılmasında
Independent Samples t test, hasta grubunun tedavi öncesi ve sonrası değişkenlerinin
karşılaştırılmasında Paired t test kullanıldı. İstatistiksel olarak p değerinin <0,05 olması
anlamlı kabul edildi.
Hasta grubunda VKİ'un inspiryum çapı (0,24±0,23 cm) kontrol grubundan (1,44±0,33
cm) anlamlı derecede düşüktü (p<0,001). VKİ'un ekspiryum çapı hasta grubunda
(0,78±0,38 cm) kontrol grubundan (1,79±0,37 cm) anlamlı derecede düşüktü (p<0,001).
Karotis ΔVpeak hasta grubunda (87,87±35,71 cm/sn) kontrol grubunda (106,2±21,21
cm/sn) anlamlı derece düşük (p=0,047). Hasta grubunda 1000 cc izotonik NaCl
infüzyonundan sonra VKİ'un inspiryumdaki çapı (0,61±0,4 cm) tedavi öncesi değerden
anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Hasta grubunda 1000 cc izotonik NaCl
infüzyonundan sonra VKİ'un ekspiryumdaki çapı (1,16±0,51 cm) tedavi öncesi değerden
anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Karotis ΔVpeak hasta grubunda 1000 cc izotonik
NaCl infüzyonundan sonra (84,82±38,35 cm/sn) tedavi öncesi değerle anlamlı fark
saptanmadı (p=0,729).
VKİ çapları ve karotis doppler ΔVpeak'inin yatak başı ultrasonografik ölçümleri; acil
servise başvuran hastalarda hipovoleminin erken tanısının noninvaziv, hızlı ve güvenilir
şekilde konulmasını sağlar. Ayrıca çalışmamız sonucunda karotis doppler ΔVpeak'i
yatak başı ultrasonografi ile yapılan seri ölçümleri hipovolemik hastalarda yapılan sıvı
tedavisinin takibinde yeterince faydalı olmamakla birlikte VKİ çaplarının ölçümü faydalı
bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Hipovolemi, Yatakbaşı ultrasonografi, Vena kava inferior, Karotis
arter tepe akış hızı solunumsal varyasyonu

Abstract:
Among the patients admitted to the emergency department, multi-organ damage develops
due to circulatory failure in patients with low intravascular volume status. Delay in
hypovolemic shock treatment can increase mortality rate. In our study, we measured the
diameter of the Vena Cava Inferior (VCI), which was previously proven to show the
volume status, by bedside ultrasonography as soon as the patients presented to the
emergency department .After that we measured the respiratory variation of the carotid
doppler peak flow rate, which is easier and quicker to perform. By comparing these, we
investigated how much information carotid doppler can provide about intravascular
status.
Thirty hypovolemic patients and thirty healthy volunteers for the control group were
included in the study. VCI diameters were measured by bedside ultrasonography from
the subxiphoidal region in inspiration and expiration phase. Respiratory variation of
carotid artery peak flow rate (ΔVpeak) was measured. Ultrasonographic measurements
of the patient group were repeated after 1000 cc isotonic NaCl infusion. Independent
samples t test was used to compare the variables between the patient and control groups,
and Paired t test was used to compare the pre- and post-treatment variables of the patient
group. P value of <0,05 was considered statistically significant. Inspiratory diameter of
VCI (0,24±0,23 cm) in the patient group was significantly lower than that of the control
group (1,44±0,33 cm) (p<0.001). VCI expiratory diameter was significantly lower in the
patient group (0,78±0,38 cm) than the control group (1,79±0,37 cm) (p<0,001).
CarotidΔVpeak was significantly lower in the patient group (87,87±35,71 cm/sec) and in
the control group (106,2±21,21 cm/sec) (p=0,047). In the patient group, after 1000 cc
isotonic NaCl infusion, the inspiratory diameter of VCI (0.61±0,4 cm) was significantly
higher than the pre-treatment value (p<0,001). In the patient group, after 1000 cc isotonic
NaCl infusion, the expiratory diameter of VCI (1,16±0,51 cm) was significantly higher
than the pre-treatment value (p<0,001). After 1000 cc isotonic NaCl infusion
(84,82±38,35 cm/sec) in the carotid ΔVpeak patient group, there was no significant
difference with the pre-treatment value (p=0,729). Bedside ultrasonographic
measurements of VCI diameters and carotid doppler ΔVpeak; Provides noninvasive,
rapid and reliable early diagnosis of hypovolemia in patients admitted to the emergency
department. In addition, as a result of our study, serial measurements of carotid doppler
ΔVpeak with bedside ultrasonography are not useful enough in the follow-up of fluid
therapy in hypovolemic patients, but measurement of VCI diameters was found useful.

Keywords: Hypovolemia, Bedside ultrasonography, Vena cava inferior, Respiratory
variation of carotid artery peak flow rate