Özel eğitim öğretmenlerinin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitimlerinde kullandıkları bilimsel dayanaklı uygulamalara yönelik görüşlerinin incelenmesi
An the opinions of special education teachers about the evidence-based practices used in the educationof children with autism spectrum disorders
Yazar: HİKMET ÇİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN KALKAN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kanıt temelli öğrenme = Evidence based learning ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada özel eğitim öğretmenlerinin OSB'li çocuklarıneğitimlerinde kullandıkları bilimsel dayanaklı uygulamalara yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma modellerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya Adıyaman ilinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan ve üniversitelerin özel eğitim bölümünü bitiren 29 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplam 44 özel eğitim öğretmeni katılmıştır. Araştırmanın verileri, katılımcı demografik bilgi formu ve 9 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. 
Çalışmada, öğretmenlerin meslek yaşamları boyunca bilimsel dayanaklı uygulamalar konusunda eğitim alma düzeylerinin düşük olduğu; buna karşılık lisans eğitimlerinde bilimsel dayanaklı uygulamalar konusunda eğitim alma düzeylerinin ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında çalışmaya katılan öğretmenler bilimsel dayanaklı uygulamaları genellikle deneysel çalışmalar sonucunda ortaya çıkan ve sonuçları birbiri ile tutarlı araştırmalar neticesinde ortaya çıkan uygulamalar olarak tanımlamıştır. Ayrıca çalışmaya katılan öğretmenlerin akıllarına ilk gelen bilimsel dayanaklı uygulamaların başında uygulamalı davranış analizi, doğrudan öğretim yöntemi, basamaklandırılmış öğretim yöntemi, rol model olma, akademik beceri uygulamaları, fiziksel yardımda bulunma, ipucu yöntemi, replikli öğretim, yanlışsız öğretim yöntemi, PECS (resim değiş-tokuşuna dayalı sistem), beceri ve davranış analizi yöntemlerinin geldiği görülmüştür. Öğretmenler aynı zamanda söz konusu uygulamaların, sınıflarında en fazla kullandıkları bilimsel dayanaklı uygulamalar olduğunu belirtmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin genel olarak bilimsel dayanaklı uygulamaları faydalı buldukları belirlenmiş olup öğretmenler bilimsel dayanaklı uygulamaların özellikle OSB'liçocuklarınöz bakım becerilerini, akademik başarı düzeylerini ve iletişim becerilerini geliştirdiğini ifade etmiştir. Benzer şekilde öğretmenler, bilimsel dayanaklı uygulamaların sınıf içerisinde kendilerine birçok yönden avantaj sağladığını ve bilimsel dayanaklı uygulamaların genel eğitim sınıflarından ziyade özel eğitim sınıflarında kullanımının daha uygun olacağını belirtmiştir. 
Sonuç olarak, çalışmaya katılan özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerine göre bilimsel dayanaklı uygulamaların özel eğitim sınıflarında kullanılmasının öğretmenlerin mesleki gelişmelerine katkı sağladığı,OSB'li çocukların gelişimlerini desteklediğiortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda özel gereksinimli çocuklarla çalışan öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi ve özel gereksinimli çocukların devam ettiği eğitim ortamlarında bilimsel dayanaklı uygulamaların kullanımının yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bilimsel dayanaklı uygulamalar, Otizm spektrum bozukluğu, Özel eğitim.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the opinions of special education teachers about the evidence-based practices that they use in the education of children with autism spectrum disorder. Interview method, one of the qualitative study models, was used in the research. Special education teachers working in the schools of the Directorate of National Education in Adıyaman and graduating from the special education departments of the universities participated in the study. The study was conducted with a total of 44 special education teachers, including 29 women and 15 men. The data of the research were collected through the participant demographic information form and the interview form consisting of 10 questions.
Accordingto research findings, it was determined that the teachers' education level on evidence-based practices throughout their professional life was low, on the contrary, their education level on evidence-based practices in their undergraduate education was high. It was determined that the teachers who participated in the study generally evaluated the evidence-based practices as the applications that were formed as a result of the experimental studies and a result of researches consistent with each other. It has been determined that the first evidence-based applications which come to the mind of teachers are applied behaviour analysis, direct teaching method, cascading teaching method, being role model, academic skill practices, physical assistance, clue method, scripts and script-fading, errorless teaching method, PECS (based on picture exchange system), skill and behaviour analysis method. At the same time, it was found that these applications were the most evidence-based practices which is used by teachers in classrooms.
It was determined that the teachers who participated in the study found that evidence-based practices was useful in general, and the most important benefits of evidence-based practices were the development of students' self-care skills, academic achievement levels and communication skills. Similarly, it has been specified that evidence-based practices provide teachers with many advantages in the classroom and evidence-based practices are more appropriate to use in special education classes rather than general education classes.
As a result, according to the opinions of special education teachers, it has been determined that the use of evidence-based practices in special education classes is beneficial for both teachers and students. Within this framework, it was thought that studies should be carried out to develop evidence-based practices in special education classes.

Keywords:Austism spectrum disorder, Evidence-based practices, Special education.