Voleybol öğretiminde geribildirimin smaç ve blok becerileri gelişimine etkisi
The effect of feedback to the development of spi̇ke and block ski̇lls i̇n Volleyball
Yazar: ŞEFİK BARBAROS ÇELENK
Danışman: PROF. DR. ALİ EMRE EROL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beceri = Skill ; Geri bildirim = Feedback ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players

Özet:
Araştırmanın, Voleybol öğretiminde sözel, görsel, görsel+sözel geribildirimin smaç ve blok becerilerinin gelişimine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.  Araştırmayı Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde seçmeli voleybol temel eğitim dersini seçen 36 erkek ve 52 kadın olmak üzere toplam 88 öğrencinin oluşturmuştur. Araştırma 2012-2013 öğretim yılında güz dönemini kapsamıştır. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilmiş 23 sorudan oluşan, Cronbach Alpha güvenirlilik katsayısı 0.86 olan bilişsel alan testi, araştırmacı tarafından geliştirilmiş beşli likert tipinde, geçerlik kat sayısı 0.94 olan devinişsel alan beceri testi kullanılmıştır. Rastgele olarak dört denk gruba atanan deneklere 10  hafta süresince haftada 45+45 toplam 90 dakika olmak üzere voleybolda smaç ve blok konulu çalışmalar araştırmacı tarafından işlenmiştir. Tüm çalışmalar ve testler video kamera ile kaydedilmiş verilen eğitim sonrasında son test yapılarak araştırma için veri toplanmıştır. Verilerin analizinde oluşturulan ölçme aracının geçerlik çalışması için, CVI (Content Validity Index) analizi testi, grupların bilişsel ve devinişsel alan denkliklerinin saptanmasında levene (Test of Homogeneity of Variances) testi, grupların bilişsel ve devinişsel alan verilerin normal dağılım gösterip göstermediğinin belirlenmesinde Shapiro-Wilk Analizi testi, uzmanların kendi iç puanlama güvenirliğine ilişkin veriler normal dağılımda oldukları için ICC (Intraclass correlation cofficient) testi kullanılmıştır. Verilerin betimsel istatistikleri hesaplanmış ve verilerin analizinde, grupların kendi içinde ön test ve son test arasında farka bağımlı gruplar için "Paired Samples T-Test, Analizi" ve gruplar arasında farkı test etmek amacıyla "Analysis of Variance (ANOVA) Testi" ve fark varsa farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla "Bonferroni" uygulanmıştır. Bulgulara göre smaç ve blok becerilerinin öğreniminde, sözel geribildirim alan grubun [t(21)= -6.090;p=0.00; t(21)= -5.752;p=0.00], görsel geribildirim alan grubun [t(21)= -3.532;p=0.002; t(21)= -10.648;p=0.00], görsel + sözel geribildirim alan grubun [t(21)= -4.229;p=0.001; t(21)= -4.057;p=0.001] ön test ve son testleri arasında anlamlı fark bulunurken, kontrol grubunun [t(21)= -1.165;p=26; t(21)= -0.878;p=.392] bilişsel alan ön test ve son test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca voleybolda smaç ve blok becerilerinin öğrenimine ait, sözel geribildirim alan grubun [t(21)= -22.157;p=.000; t(21)= -26.372;p=.000], görsel geribildirim alan grubun [t(21)= -7.544;p=.000; t(21)= -11.036;p=0.00], görsel+ sözel alan grubun, [t(21)-20.766;p=.000; t(21)= -21.464;p=.000] ön test ve son testleri arasında anlamlı fark bulunurken, kontrol grubunun [t(21)=-21.199;p=26; t(21)=-21.464;p=.000] devinişsel alan ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Smaç öğretiminde,  sözel, görsel, sözel+görsel ve kontrol gruplarının son test değerlerinin karşılaştırılmasında gruplar arasında fark olduğu bulunmuştur {F(3,381)=11.980; P=.000} ve bu farkın görsel geribildirim lehine olduğu gözlenmiştir. Blok öğreniminde sözel, görsel, görsel+sözel ve kontrol gruplarının son test değerlerinin karşılaştırılmasında gruplar arasındaki anlamlı farkın görsel geribildirim lehine olduğu bulunmuştur {F(3.381)=15.905;P=000}. Sonuç olarak, ortalamalarına bakıldığında görsel geribildirim alan gruptaki deneklerin sözel, görsel+sözel, kontrol grubuna göre daha başarılı olduğu görülmektedir. Voleybol öğretiminde  öncelikle görsel geribildirimin daha sonrada video ve öğretici tarafından verilen görsel+sözel geribildirimin blok ve smaç  becerilerinin gelişimine etkisi olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler :Beceri Öğrenimi, Görsel Geribildirim, Smaç, Blok, Sözel Geribildirim, 
Voleybol

Abstract:
This study was aim to investigate the effect of verbal, visual and verbal+visual feedback effectiveness for development of spike and block skills in volleyball.  82 university students (52 women, 36 men) who enrolled to the elective volleyball lesson from the Sport Science Faculty of Hacettepe were voluntarily participated in  this study.  A cognative domain questionnaire (Cronbach α = 0.86) and a psychomotor domain  skill assessment questionnaire (r = 0.94) were used to test the participants' pre and post-test knowledge and proficiency level.  Participants were randomly assigned to the one of four treatment  group. A lesson (90 minutes) includes two 45 minutes and researcher was handdled lessons throughout the 10 weeks . During the lesson researcher has committed to give lectures and drills about spike and block.  All lessons and tests recorded by  video camera. Paired samples t-test, ANOVA and Bonferroni post hoc tests was used for statistical analysis (p< 0.05). Altough, there were a significant differences between treatment groups' pre and post scores, (tverbal,cognitive,s-b= -6.090, -5.752, respectively, p<0.01; tvisual,cognitive,s-b= -3.532, -10.648, rescpectively, p<0.01; tverbal+visual,cognitive,s-b = -4.229,  -4.057, respectively, p<0.01), no significant differences was found between pre and post scores of control group (tcontrol,cognitive, s-b=-1.165, -0.878, respectively, p>0.05) on cognitive domain on the effectiveness of teaching spike and block. Again, there were a significant differences between treatment groups' pre and post scores, (tverbal,psychomotor,s-b= -22.157, -26.372, respectively, p<0.01; tvisual,psychomotor,s-b= -7.544,-11.036, respectively, p<0.01; tverbal+visual,psychomotor,s-b) = -20.766, -21.464, p<0.01, respectively), and pre and post scores of control group (tcontrol,psychomotor= -21.199, -21.464, respectively p>0.05) on psychomotor domain area. There were a significant post test score group differences on teaching spike (F(3,87) = 11.980; p<0.01) and block (F(3,87) = 15.905; p<0.01) on the cognitive domain. There were a significant post test scores group differences on teaching spike  (F(3, 87)=11.980; p<0.01) and block .   The visual treatment group again, was the best and different group. As a conclusion; visual feedback on teaching and developing of a spike and block (F(3,87) = 15.905; p<0.01). skills was found to be more effective according to other feedback types in volleyball.

Key Word : Motor Learning, Visual Feedback, Verbal Feedback, Spike, Block, Volleyball.