Üç farklı kuafaj materyalinin pulpa ve dentin üzerine etkilerinin histolojik olarak incelenmesi
A histologic investigation of di̇rect pulp capping in rat molars with three different pulp capping materials
Yazar: AYSUN DÜNDAR ÜNNÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEVFİK AKINCI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Dental pulpaya başlık geçirmek = Dental pulp capping ; Dentin = Dentin ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Propolis = Propolis ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Diş Hekimliğinde çeşitli patolojik uyaranlara bağlı olarak oluşan pulpa açılmalarında pulpanın canlı olarak korunmasını sağlamak önemli bir amaçtır. Pulpa dokusunun açılması sonucu canlılığını sürdürebilmesi; subodontoblast hücrelerinin odontoblastlara benzer hücrelere farklılaşmasına ve tamir dentin dokusunun oluşumuna bağlı olduğu belirtilmektedir. Pulpa dokusunun iyileşmesini etkileyen etmenler; pulpanın durumu, kullanılacak kuafaj materyallerinin sitotoksisiteleri, teknik hassasiyet ve restorasyon-diş arasında oluşabilecek mikrosızıntıdır.
Günümüze değin yapılan birçok çalışma pulpa kuafajı için uygun materyal olarak kalsiyum hidroksit kullanımını önermektedir. Fakat bu materyalin, uygulanan doku altında sert doku oluşumunun tüneller içeren düzensiz bir yapıda meydana gelmesi, pulpa odasının tamir dentini ile tıkanması, diş yüzeyine olan adezyon eksikliği ve asitleme sonrası çözülme görülmesi gibi sorunlar bildirilmektedir. Bu sorun araştırmacıları direkt pulpa kuafajı için değişik materyallerin arayışına yöneltmektedir.
Bu çalışmada, sıçan pulpa dokularına direkt pulpa kuafajı ile kalsiyum hidroksit, mineral trioksit agregat ve Propolis uygulanmış ve 1, 7, 45 ve 70. gün sonunda dentin ve pulpa dokusunda oluşan histolojik değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma için 36 Wistar sıçan (72 azı dişi) kullanılmıştır ve 72 adet azı dişine okluzal kavite hazırlanıp pulpa minimum düzeyde açığa çıkarılarak pulpa kuafaj materyalleri açılan pulpa dokusuna yerleştirilmiştir. Pulpa ve dentinde meydana gelen iltihap hücreleri, nekroz, fibrozis ve tamir dentininin histolojik analizi İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Patoloji Bilim Dalında gerçekleştirilmiştir.
Çalışamada elde edilen bulgular SPSS for Windows 15,0 programı ile analiz edilip niceliksel verilerin karşılaştırılmasında ki-kare ve Mc Nemar testi kullanılmıştır. Mineral trioksit agregat ve propolis gruplarında kalsiyum hidroksit grubuna göre 1 ve 7. günlerde daha fazla iltihapsal hücre infiltrasyonu görülmüştür. Propolis grubunda mineral trioksit agregat ve kalsiyum hidroksit grubunda olduğu gibi 70. gün sonunda dentin köprüsü oluşumu saptanmış ve üç materyal arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Propolisin güvenilir şekilde klinik kullanımı için daha çok çalışma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The foundation of dentistry rests on the principle that the maintenance of a healthy and functional pulp-dentine complex would result in the successful healing of the exposed pulp. Characteristics of the healing exposed pulp tissue include reorganization of damaged soft tissue, differentiation of odontoblast-like cells from subodontoblast cells and repair of exposed dentine tissue with reparative dentine bridge formation. Factors that may compromise pulp healing include bacterial penetration through the restoration-tooth interface, cytotoxicity and dental materials, sensitivity of operative procedures and status of pulp. 
Many studies have indicated that calcium hydroxide compounds are the gold standard for pulp capping. However, some of the limitations reported with calcium hydroxide compounds include the presence of tunnels in the dentine barrier, extensive dentine formation obliterating the pulp chamber, lack of adhesion and degradation after acid etching. As a result of these limitations, a variety of materials have recently been proposed as candidates for direct pulp capping.
The aim of this study was to investigate the response of rat pulp tissue 1, 7, 45 and 70 days after direct pulp capping with the propolis, mineral trioxide aggregate and to compare it with calcium hydroxide. For this study, 36 Wistar rats (72 molars) were used.  Occlusal cavities were prepared in 72 molar teeth and then pulp capping materials were placed on the exposed pulp of molars. The pulps and dentines were histologically analyzed for inflammatory cells, necrosis, fibrosis and reparative dentin Istanbul University, Institute of Oncology, Department of Pathology. 
The data were statistically evaluated with SPSS for Windows 15.0, ki-kare ve Mc Nemar test. There was more pulp inflammation in teeth treated with Dycal than propolis and mineral trioxide aggregate on the 1st and 7th day. Propolis showed bridge formation in all teeth as well as Dycal, mineral trioxide aggregate on the 70th day. After 70 days, all pulps displayed healthy tissue and no statistically significant differences were found. But it is a clear fact that more experiment should be done for use dentistry.