Eser element ayrılmasında bulutlanma noktası özütleme metodunun uygulanması
The practice of the cloud point extraction method the seperation of trace element
Yazar: ESAT MAHMUT BELER
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN HASDEMİR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kurşun ve çinko iyonlarının bilinen miktarda bulundukları çözelti ortamındanTriton X 100 ticari isimli yüzey aktif maddesi ile ayırımı incelenmiştir. AyrıcaTriton X 100 ve C 10 yüzey aktif maddelerinin bulutlanma noktasının bağlıolduğu çeşitli parametreler üzerinde çalışılmıştır. pH 3 ile 13 değerleri arasındaTriton X 100 ün, pH 4 ile 13 değerleri arasında C 10' un bulutlanma noktasıdeğerleri incelenmiştir. pH değeri azaldıkça Triton X 100 yüzey aktifmaddesinin bulutlanma noktası değerinde büyük bir değişim olmamaklabirlikte bir miktar azaldığı görülmüştür. C 10 yüzey aktif maddesinde ise pH 4ile 7 değerleri arasında ortam pH'sındaki artış ile bulutlanma noktasıdeğerindeki artış paralellik göstermiş, bu noktadan sonra pH değerindeki artışile birlikte bulutlanma noktası değerinde düşüş olduğu tespit edilmiştir. Busonuçlardan yola çıkılarak her iki yüzey aktif maddenin bulutlanma noktasıiçin optimum pH tespiti yapılmıştır. Triton X 100 ortamına çeşitlikonsantrasyonlarda; etanol, metil asetat, oktanol, asetik asit, 8 hidroksikinolin,EDTA, pridin ilaveleri yapılmış ve bu ilavelerin bulutlanma noktasını ne dereceetkiledikleri tespit edilmiştir.C 10 yüzey aktif maddesinin bulunduğu ortamaçeşitli konsantrasyonlarda ; EDTA, 8 hidroksi kinolin, etanol, asetik asit, metilasetat ilaveleri yapılmış ve bu ilavelerin bulutlanma noktasını ne dereceetkilediği tespit edilmiştir.Yalnızca kurşun ve yalnızca çinko iyonları içerenfarklı ortamlarda ayırma işlemi için elde edilen optimize ortam şartlarıvdeğerlendirilmiş ve iki farklı pH değeri, iki farklı iyon, iki farklıkompleksleştirici ve dört farklı iyon konsantrasyonunda özütleme verimleriincelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda ortam şartlarına bağlı olaraközütleme veriminin Pb2+ için %75 - % 99,9 arasında, Zn2+ için % 28,27 - % 99,4arasında değiştiği gözlemlenmiştir. Yapılan bu çalışmaların ardından Pb2+içeren Lake Sediment (LKSD 4) katı referans standart maddesi ile optimumşartlarda çalışma yapılarak Bulutlanma Noktası Özütleme (Cloud PointExtraction (CPE)) tekniği uygulanmış ve mevcut kurşunun ayrılmasısağlanmıştır.Bilim Kodu :201.1.004Anahtar Kelimeler :Bulutlanma noktası, Yüzey aktif maddeler, Ayırma,Eser element.Sayfa Adedi :56Tez Yöneticisi :Prof. Dr. Erdoğan HASDEM R

Abstract:
Seperation of the lead and zinc ions from the solution by means of the surfaceactive material of with the commercial name Triton X 100 has been examined.Moreover, miscellaneous parameters have been taken into consideration onwhich the cloud points of Triton X 100 and C 10 surface active materialsdependent. The cloud point values of Triton X 100 between pH 3 and 13 valuesand C 10 between pH 4 and 13 have been examined. It has been observed thatno significant alteration turns out to be in question in the cloud point value ofTriton X 100 surface active material in parallelism with the decrease in the pHvalue except for a little amount of decrease after all. As a consequence of thefulfilled study; it has been determined that the increase of the cloud point andthe increase in the milieu pH between the values pH 4 and 7 demonstrated somesort of parallelism, and after this point, a decrease turns out to be in question interms of the cloud point as well as the pH value. Acting in accordance with suchconsequences; optimum pH determination has been fulfilled for the cloud pointvalues of both of the surface active materials. Ethanol, methyl acetate, octanole,acetic acid, 8-quinolinol (8-HQ), EDTA and pyridin have been added to theTriton X 100 milieu through various concentrations and degree of effectivenessof these additions in terms of the cloud point has been determined. Later EDTA,8-quinolinol (8-HQ) , ethanol, acetic acid and methyl acetate have been added toviithe C 10 milieu through various concentrations and degree of effectiveness ofthese additions in terms of the cloud point has been determined.Optimized milieu conditions have been interpreted which are obtained in termsof the seperation and preconcentration procedure in different milieus consistingeither of only lead ions or solely zinc ions; extraction yield has been examined interms of two different pH values, two different ions, two different complexersand four different ion concentrations. As a result of the fulfilled studies, it hasbeen observed that the extraction yield ranged between 75 % - 99,9 % for Pb2+and between 28,27 % - 99,4 % for Zn2+ as depending upon the conditions of themilieu. Following these studies, a research has been fulfilled in the optimumconditions by means of Lake Sediment (LKSD 4) solid reference standardmaterial consisting of Pb2+;Cloud Point Extraction (CPE) technique has beenimplemented and segregation of the available lead has been achieved success.Science Code : 201.1.004Key Words : Cloud point, Surface active materials, Seperation, Traceelements.Page Number : 56Adviser : Prof. Dr. Erdoğan HASDEM R