Türk öğrencilerin PISA başarı düzeylerinin veri zarflama analizi ile yıllara göre karşılaştırılması
The comparison of Turkish students? PISA achievement levels in relation to years via data envelopment analysis
Yazar: SEHER YALÇIN
Danışman: PROF. DR. EZEL TAVŞANCIL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmada, PISA uygulamalarında öğrenci anketlerinden ve bilişsel beceri testlerinden elde edilen bilgilerle, üç uygulamada da ortak olan okul türlerinin her bir uygulama dönemi için kendi aralarında göreli etkinliklerini, etkin olmayan okul türleri için yapılması gerekenleri ve okul türlerinin etkinlik değerinin yıllara göre değişimini belirlemek amaçlanmıştır. Tarama modelinde olan araştırmanın evrenini, 2003, 2006 ve 2009 yıllarında PISA uygulamasına katılan Türk öğrenciler oluşturmuştur. Çalışmanın evreni, PISA Türkiye uygulamaları için bir örneklem niteliği taşımaktadır. Bu örneklem, 2003, 2006 ve 2009 yıllarında Türkiye'nin yedi bölgesinde projeye katılan okullardan tesadüfi olarak seçilen öğrencilerdir. Üç PISA döneminde de uygulamaya katılan ortak okul türlerinin her birinde matematik, okuma ve fen başarı puanı için z puanı hesaplanmış, +3 ve -3 z puanı dışında kalan veriler uç değer kabul edilerek analizden çıkarılmıştır. Uç değerler çıkarıldıktan sonra uygulamada yer alan öğrenci sayılarının, 2003 yılında 4637, 2006 yılında 4592 ve 2009 yılında 4412 olduğu tespit edilmiştir. Üç PISA uygulamasına da katılıp bu üç uygulamada da ortak olan okul türlerinin her bir uygulama dönemi için göreli etkinlikleri, etkin olmayan okul türleri için yapılması gerekenleri ve okul türlerinin etkinlik değerinin yıllara göre değişimi Veri Zarflama Analizi (VZA) ile belirlenmiştir. Araştırmada, PISA 2003, 2006 ve 2009 sınavında kullanılan bilişsel beceri (matematik, fen ve okuma) testleri ve öğrenci anketlerinden elde edilen veriler, SPSS 17 ve EMS v1. 3. 0 paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları, liseler arası nitelik farkının çok açık bir şekilde devam ettiğini ve ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrencilerin ekonomik sosyal ve kültürel statü indeks değerinin düşük olması, meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin ise okul dışında ders çalışmaya yeterince zaman ayırmaması durumlarının üç PISA döneminde de bu okul türlerinin etkin olmasına engel olduğunu göstermektedir. Ayrıca yenilenen ilköğretim programları ile öğrencide gözlemlenmesi beklenen; derse aktif katılım durumu, üç PISA döneminde de aşamalı olarak artmakta, diğer bir ifade ile uygulamaya yansımaktadır.

Abstract:
This study aimed to determine the relative efficiency of the types of school common to the three PISA applications by comparing them among themselves, the things that are to be performed for inefficient schools types and change of the efficiency value of the school types in terms of the years with the use of the information obtained from student questionnaires and cognitive skills tests (mathematics, science and reading tests). Turkish students participating in the PISA applications in the years, 2003, 2006 and 2009 composed the population of the study that has a survey design. This same population is also a sample for the Turkey applications of PISA. This sample was determined by random sampling procedures with the students sampled from the seven regions of Turkey in 2003, 2006 and 2009. For all of the three PISA applications periods, z scores have been calculated in relation to the common school types included in PISA for mathematics, reading and science achievement scores, and the data beyond the +3 and -3 range have been omitted from the analyses. After the removal of the extreme values, the number of students has been identified as 4637, 4592 and 4412 for the years, 2003, 2006 and 2009 respectively. The relative efficiency, the things that are to be performed for inefficient schools types and change of the efficiency value in relation to the years of the types of school attained and common to the all three PISA applications were determined by means of Data Envelopment Analysis (DEA). In the study, data obtained from the PISA 2003, 2006 and 2009 cognitive skills tests (mathematics, science and reading tests) and student surveys were analyzed with SPSS (Version 17) and EMS programs v1.3.0 package. The results of the study indicated that the difference in quality between high schools is still prominent, and the low economic, social and cultural index of the elementary level students and the vocational high school students being unable to allocate enough time to study out of school hinder these school types from being efficient in the three periods of PISA. Furthermore, active in-class participation, which is expected to occur to students with the renewed elementary school curriculum, has been gradually increased in the three PISA periods; that is, this has been reflected into practice.