İlk fetihlerden Gaznelilerin son dönemine kadar Afganistan`ın İslâmlaşma süreci
The Process of Islamisation in Afganistan from the early muslim conquests to the Ghaznavids era
Yazar: AHAMAD JAWİD NOORULHAK
Danışman: DOÇ.DR. MURAT SARICIK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
vÖZETİLK FETİHLERDEN GAZNELİLERİN SON DÖNEMİNE KADARAFGANİSTAN'IN İSLÂMLAŞM SÜRECİAhamad Jawid NOORULHAKSüleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüİslâm Tarihi ve Sanatları Ana Bilim DalıYüksek Lisans Tezi, 145 Sayfa, Eylül 2005Danışman: Doç.Dr. Murat SARICIKBu çalışma, Orta Asya'nın önemli ülkelerinden olan Afganistan'ın ilkfetihlerden Gaznelilerin son dönemine kadarki İslamlaşma sürecini ele almaktadır.Bu sürecin nasıl, ne zaman ve bölge halkının ne şekilde bu dine girdiğine, ayrıcaİslâmiyet'e giriş sürecinde başka hangi faktörlerin etkili olduğuna ışık tutmaktadır.Bir Asya ülkesi olup, bir çok kültür ve medeniyeti, ayrıca Zerdüştlük veBudizm dinlerini içinde barındıran Afganistan'ın tarihi M. Ö. 500'lü yıllara kadaruzanmaktadır. VII. Yüzyılın ortalarında İslâm'la tanışan bu ülkenin Gaznelilerdöneminde, özellikle Gazneli Mahmud zamanında bu bölgenin İslamlaşma sürecitamamlanmıştır.Çalışmamızda ilk olarak, Afganistan'ın tarihi hakkında kısa bir bilgi verdik.Sonra bu ülkede Hz. Ömer ve Hz. Osman döneminde buradaki ilk fetih hareketlerinibelirlemeye çalıştık. Ardından Emeviler ve Abbassiler dönemindeki fetihleri veİslamlaşma sürecini ele aldık. Sonra da bu ülkede kurulan Türk ve İran menşelidevletlerin İslamlaşma sürecindeki rollerini tesbit etmeye çalıştık. AyrıcaAfganistan'ın İslamlaşma sürecinde önemli yere sahip olan Gazneliler dönemindekifetih hareketlerini ele aldık. Özellikle Sultan Mahmud zamanındaki fetihler buülkenin İslamlaşması açısından çok önemlidir.Anahtar Kelimeler: İslâm Tarihi, Afganistan (Horasan ve Sistan),İslamlaşma süreci, İslamiyet'in yayılışı.

Abstract:
viABSTRACTTHE PROCESS OF İSLAMİSATİON İN AFGHANİSTAN FROM THEEARLY MUSLİM CONQUESTS TO THE GHAZNAVİDS ERAAhamad Jawid NOORULHAKUniversity of Suleyman Demirel, İnstitute of Social Sciences,Chair of İslamic History and Arts.Masters Thesis, 145 Pages, July, 2005Supervision: Assoc. Prof. Dr. Murat SARICIKThis thesis aims to study the historical process of İslamisation in Afghanistanwhich is one of the most important countries of central Asia. İn our study we aim toexplore historical factors of İslamisation process in Afghanistan.As an Asian country, Afghanistan had many cultures and civilisations, andduring its long history, she had encountered with variors religions, such as Buddizmand Zoroastrianism. İslam entered to Afghanistan in the middle of VII. century andthen the process of İslamisation had heen started in this country. The process ofİslamisation reached its peak level during the Ghaznavids era.First of all, in our study we provide a short description of Afghanistanhistory. Then we try to determine the early Muslim conquests - in the second andthird Khalifs Umar and Uthman periods - we also examine the Muslim conquest,which took place during the Umayyads and Abbasid rule. After then we attept to findout special roles of some minor Muslim states, whose rulers' origin is Persian orTurkish, in the process of İslamisation in Afghanistan. İn our study we pay a specialattention to the conquest movements of Ghaznavids, because Ghaznavids eraoccupies one of the central stages of the process of İslamisation of Afghanistan. İnour thesis we reached the conclusion that the İslamisation process in Aghanistan wascompleted as a result of the conquest movements of Sultan Mahmoud.Key words: İslamic history, Afghanistan (Khorasan and Sistan), the processof İslamisation, Spread of İslam.