Kalecik Köyü (Torul-Gümüşhane) çevresinin karst hidrojeolojisi
Karst hydrogeology of surrond of Kalecik Village (Torul-Gümüşhane)
Yazar: HAKAN ERSOY
Danışman: PROF. DR. REMZİ DİLEK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Gümüşhane-Torul = Gümüşhane-Torul ; Karst kaynağı = Karst spring ; Karst yapıları = Karst structures

Özet:
ÖZET Bu çalışmada Kalecik Köyü'nde ( Torul-Gümüşhane ) bulunan karstik yapılar incelenmiş ve kaynaklanıl oluşumu, kökeni ve fîziko-kimyasal özellikleri belirlenmiştir. İnceleme alam Doğu Karadeniz Bölümü, Gümüşhane İli, Torul İlçesi'ne bağlı Kalecik Köyü ve çevresini içine alan, yaklaşık 40 km2 lik bir bölge olup, H42-D2 paftası içinde yer almaktadır. Bölgedeki en yaşlı birim, kumtaşı, kireçtaşı ara seviyeli bazalt, andezit, dasit lav ve tüllerinden oluşan Zimonköy Formasyonu'dur. Zimonköy Formasyonu üzerinde uyumlu olarak kireçtaşlanndan oluşan Dogger-Malm yaşlı Berdiga Formasyonu bulunmaktadır. Bu brimin üzerine ise, bazalt, andezit, dasit lav ve tüf ara seviyeli kumtaşı, silttaşı ve kireçtaşından oluşan ve iliş fasiyesinde gelişen Üst Kretase yaşlı Kermutdere Formasyonu uyumsuzlukla gelir. Bölgenin en genç birimlerini Kuvaterner yaşh taraça, traverten, yamaç molozu ve alüvyonlar oluşturmaktadır. Çalışma alanında bir çok kıvrım ve fay belirlenmiştir. Karstik yapı ve kaynaklar, KD-GB doğrultulu düşey bir fay ile, KB-GD yönlü verev atımlı düşey fayın kesiştiği bölgede gelişmiştir. 10 metre çap ve 15 metre derinliğe sahip koni şekilli karstik yapının çevresinde birkaç santimetre derinliğinde, 1-2 metre uzunluğunda olan karenler bulunmaktadır. Çalışma alanında karstik kaynaklardan alman su örneklerinin analizleri yapılmış, kaynak sularının benzer fiziksel ve kimyasal özellikler gösterdiği belirlenmiştir. Kalsite doygun olan mineralli su kaynaklarının çevresinde traverten çökelimi beklenmektedir. Kaynakların ortalama sıcaklık değerleri 16 °C, 1 nolu kaynağın ortalama debisi 4,5 İt/sn ve 2 nolu kaynağın ortalama debisi 0,32 İt/sn olarak ölçülmüştür. 1 nolu kaynağın pH'ı 6,67, elektriksel iletkenliği 1000 EC (25°)xl06, 2 nolu kaynağın pH'ı 6,55, elektriksel iletkenliği 1000 EC (25°)xl°6 dir. Kimyasal analizler sonucunda 1 nolu kaynakta toplam çözünmüş madde miktarmm 1431,5 mg/lt, 2 nolu kaynakta 1425,79 mg/lt olduğu belirlenmiştir. Buna göre sular mineralli sular sınıfına girmektedir. Analiz sonuçlarından yararlanarak, sulardaki serbest CO2 miktarının 31,3 mek/lt'den küçük olduğu belirlenmiş, suların çözündürebileceği CaCÜ3 miktarı ise 80 mg/lt olarak hesaplanmıştır. Kaynak sulan, TS 9130'a ( Madensuyu İçilebilir ) göre kimyasal özellikleri açısından içmeye uygundur. Anahtar Kelimeler: Karst, Karstik Kaynak, Karen, Karstik Koni

Abstract:
SUMMARY Karst Hy drogeology of Surround of Kalecik Village (Torul-Gümüşhane) Fonnation and origin of karstification in Kalecik (Torul-Gümüşhane) were investigated, and physico-chemical properties of karstic spring determinated in this study. Study area with 40 km2 in H42-b2 section of a map locates Kalecik Village in Torul in Gümüşhane in East Blacksea Region. In the area studied Liasic Zimonköy Formation consisting of basalt, andesite, dacite and tuff is the oldest faormation. Berdiga Formation containing limestone has deposited between Dogger and Lower Cretaceus. Upper Cretaceus Kermutdere Formation consisting of limestones, sandstones, siltstones, claystones, basalt, andesite and tuff have deposited in flysch fades and overlies unconformably Berdiga Formation. The youngest litologies are alluvial, talus, terrace and travertine. In study area, a number of faults and folds are observed. Karstic structures and springs observed in the studied area formed as a result of two faults crossing each other. One of two faults controling karstic structures formed is vertical with NE-SW direction. The other fault is vertical with NW-SE direction. The karstic cone has about 10 meters in diameter and 15 meters in depth. Furthermore karrens developed on the slope of the karstic cone. And it has 1-2 meters in depth and 1-2 cm length. Cold water samples collected from karstik springs in studied area show similar chemical characteristics. The spring waters are saturated with calcite. Deposition of travertine is observed at around the outlet Average temperature of springs is 16°C and for number spring 1, average discharge rate is 4,5 1/s, for number spring 2, average discharge rate is 0,32 1/s. pH values of number spring 1 is 6.67, pH values of number spring 2 is 6,55. Electrical conductivity value of spring waters from karstic structure are 1000 umho/em. Based on chemical analyses, total dissolved material is between 1431,5 and 1425,82 mg/1. Free CO2 content is lower than 31,3 meq/lt in waters and CaCÛ3 content, which can be solved by spring water, is 80 mg/1. Considering the chemical properties, according to TS 9130 ( Mineral water-drinkable ), investigated spring waters are drinkable. Key Words: Karst, Karstic Spring, Karren, Karstic Cone VI