Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi
International authority of Turkish courts
Yazar: SIDIKA AYŞEGÜL DEMİR İSKENDEROĞLU
Danışman: PROF. DR. VAHİT DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Yetki = Authority

Özet:
Tez çalışmasında, milletlerarası yetki kavramı, milletlerarası yetki sistemleri, Türk mahkemelerinin yabancılık unsuru taşıyan hukukî uyuşmazlıklarda yetkisini oluşturan esaslar ve yetki sözleşmeleri ile mahkemelerin milletlerarası yetkili kılınmasına ilişkin düzenlemeleri incelemek ve bu konularla ilgili bilgi vermek amaçlanmıştır.Çalışmada öncelikle, milletlerarası yetki kavramı incelenmiştir. Daha sonra Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini belirleyen esaslar hakkında ayrıntılı açıklamaya yer verilmiştir. Milletlerarası yetki ve Türk mahkemelerinin milletlerarası yetki sistemi, ilgili kanunlar, milletlerarası sözleşmeler ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda incelenmiştir.Yabancı unsurlu hukuki uyuşmazlıkların hangi ülke mahkemesinde görüleceğini bildiren milletlerarası yetkinin belirlenmesinde çeşitli sistemler esas alınmaktadır. Türk hukukunda, 27.11.2007 tarihinde kabul edilen 5718 sayılı MÖHUK' da ? Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder ? hükmü yer almaktadır. Ayrıca, iç hukukun yetki kurallarının yanında tamamlayıcı nitelikte kuralların konulması esası benimsenmiştir.Yetki sözleşmesi ile mahkemelerin belirli şartlarda yetkili kılınması mümkündür. Türk hukukunda, 5718 sayılı MÖHUK' un 47. maddesi ile yetki sözleşmesi ve sınırları düzenlenmiştir. İş sözleşmeleri ve iş ilişkisi davalarında, tüketici sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemelerin yetkisinin, tarafların yapacakları sözleşmeler ile bertaraf edilemeyeceği kabul edilmiştir.Anahtar Sözcükler1- Yetki2- Milletlerarası Yetki3- Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi4- Türk Mahkemelerinin Yetkisi5-Yetki Sözleşmesi

Abstract:
The objectives of this study are to examine the concept of international authority, international jurisdiction systems and the regulations considering the bases that construct the authority of the Turkish courts in the legal disputes having an element of foreignness and the authorization of the courts in the international arena, and to provide information about these subjects.The study primarily examines the concepts of international authority. Secondly, international authority system of the Turkish courts is examined with respect to the related laws, international agreements and the case law of the Supreme Court of Appeal.Several systems are taken as a basis in relation to the determination of the international authority that defines in the courts of which country the legal conflicts that includes a foreign element will be prosecuted. In Turkish Law under No 5718 Law of the International Private Law and Procedural Law (MÖHUK) adopted on 27.11.2007, the following provision is included: ?rules of authority on the basis of location of the domestic law define the international jurisdiction of Turkish courts?. Moreover, in addition to the authority-related rules of the domestic law, the principle of introducing complementary rules is adopted.It is possible to authorize courts with authorization contracts under certain terms and conditions. In the Turkish law, authorization contracts and their limits are regulated by the Article 47 of No 5718 MÖHUK. It is agreed that the authority of the authorized court shall not be revoked by the contracts to be signed by the parties in case of the employment contract and business relations contracts and the conflicts resulting from consumer contracts and insurance contracts.Keywords1.Authority2.International Authority3.International Authority of Turkish Courts4.The Authority of Turkish Courts5.Authorization Agreements