Nadir toprak elementi seryum'un toksisitesinin değerlendirilmesinde model canlı olarak Phanerochaete chrysosporium'un kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usability of Phanechate chrysproium as a model live for evaluation of toxicity of rare earth element cerium
Yazar: ABDULHAMİT HAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NURAN CIKCIKOĞLU YILDIRIM
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Nadir toprak elementleri günümüzde birçok teknolojik alanda geniş çaplı olarak kullanılmaktadır. Yaptığımız çalışmada kullandığımız nadir elementlerden olan seyum ise nadir toprak elementleri arasında ilk olarak keşfedilen metaldir. Bu elementlerin kullanımının yaygınlaşmasından ötürü çevre ve canlılar üzerinde oluşabilecek olumsuzlukların da araştırılmasına bir kapı açmıştır. 
Bu çalışmada nadir toprak elementi olan seryumun farklı dozlarına maruz kalan Phanerochaete chrysosporium'un Süperoksit Dismutaz (SOD), Katalaz (KAT), Glutatyon S-Transferaz (GST) aktiviteleri ile Glutatyon (GSH) ve Tiyobarbitürat reaktif maddeler
(TBARS) seviyeleri belirlenmiştir. 
SOD aktivitesinin kontrol ile kıyaslandığında 24. ve 48. Saatlerde tüm uygulama gruplarında istatsistiksel olarak önemli düzeyde azalmıştır. (p 0.05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında farklı dozlarına Seryum 'a maruz kalan tüm gruplarda KAT aktiviteleri 24. saat sonrasında tüm uygulama gruplarında anlamlı oranda azalmış (p <0.05), ancak 48. Saat sonrasında gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p > 0.05). Farklı Seryum dozlarına maruz bırakılan tüm gruplarda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında GST aktiviteleri 24. Saatte istatistiksel olarak analamlı düzeyde artmış ancak 48 saat uygulama sonrasında ise genel olarak önemli düzeyde azalmıştır. GSH düzeyleri kontrol ile kıyaslandığında 24. ve 48. saat sonrasında tüm uygulama gruplarında gruplarında azalmıştır. TBARS düzeyleri 48. Saat sonrasında tüm uygulama gruplarında kontrol grubuna kıyasla artmış saptanmıştır (p <0.05).
Çalışmadan elde edilen sonuçlar seryumun toksik etkisinin çalışılmasında Phanerochaete chrysosporium'un model canlı olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Rare earth elements are widely used in many technological fields today. Ceium, one of the rare elements we used in our study, is the first metal discovered among the rare earth elements. Due to the widespread use of these elements, it has opened a door to investigate the negative effects that may occur on the environment and living things.
In this study, Superoxide Dismutase (SOD), Catalase (CAT), Glutathione S-Transferase (GST) activities and Glutathione (GSH) and Thiobarbiturate reactive substances (TBARS) levels of Phanerochaete chrysosporium exposed to different doses of rare earth element cerium were determined.
SOD activity was statistically significantly decreased in all treatment groups at 24 and 48 hours compared to the control. (p0.05). Compared with the control group, CAT activities in all groups exposed to different doses of Cerium decreased significantly (p <0.05) after 24 hours, but the difference between the groups after 48 hours was found to be statistically insignificant (p>0.05). Compared with the control group, GST activities increased statistically at 24 hours in all groups exposed to different Cerium doses, but decreased significantly after 48 hours of administration. Compared with the control, GSH levels decreased in all treatment groups after 24 and 48 hours. TBARS levels were found to be increased in all treatment groups compared to the control group after 48 hours (p <0.05).
The results obtained from the study showed that Phanerochaete chrysosporium can be used as a model in the study of the toxic effect of cerium.