Faaliyet tabanlı maliyetleme ve patoloji laboratuvarı uygulaması
Implementation of activity-based costing and pathology laboratory
Yazar: FERDA AK ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL AĞIRBAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Hastaneler = Hospitals ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Patoloji = Pathology

Özet:
Patoloji testleri özellikle hastalara tanı konulması aşamasında maliyet açısından önemlidir. Tanının belirlenme süresinin kısa olması, hastanın hastanede kalma süresinin de kısa olmasını sağlayacaktır. Süre uzadığı takdirde hastanın hastanede kalış süresi uzayacak bu da hastane için yatış süresinin uzamasına bağlı olarak ek maliyete neden olacaktır. Bu nedenle patoloji laboratuvarlarının çalışmalarını verimli, etkili, planlı ve zamanında gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Çalışmanın amacı, faaliyet tabanlı maliyet sistemi kullanılarak doğru maliyet verilerini ortaya koymak, sağlık yöneticilerine finansal planlama, performans denetimi, kalite ve geliştirme çalışmalarında katkı sağlamak ve maliyetlerin kontrol edilebilmesi için bir araç sunmaktır.Çalışmanın evreni Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Patoloji laboratuvarında 2010 yılında yapılan tetkiklerden oluşmaktadır. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilidalı Patoloji Laboratuvarında çalışılan histopatolojik incelemeler içinden 45 histopatolojik inceleme seçilmiş ve retrospektif olarak incelenmiştir.Yapılan çalışmanın sonucunda, incelenen materyallerin SUT fiyat listesinde düzeylere göre aynı fiyatlara tabi olmasına rağmen, tümünün birim maliyetlerinin birbirinden farklı olduğu bulunmuştur. 1. düzeyde yer alan materyallerden safra kesesi 15,98 TL, prostat iğne biyopsisi (1-4 kadran) ise 80,15 TL, 2. düzeyde yer alan materyallerden apendiks (insidental dışında) 15,95 TL, ekstremite amputasyon, travmatik ise 258,59 TL olarak bulunmuştur. 3. düzeyde yer alan materyallerden mesane TUR 42,38 TL, meme mastektomi (parsiyel, basit) ise 236,87 TL, 4. düzeyde yer alan materyalleden dil/tonsil tümör içeren rezeksiyon 124,42 TL, larinks, parsiyel/total + boyun lenf nodları ise 406,76 TL olarak hesaplanmıştır. Bu materyallerin her biri farklı işçilik, malzeme ve genel üretim maliyetlerine sahiptir. Bu nedenle aynı düzey içinde yer alan materyallerin maliyetleri de farklılık gösterebilmektedir.Patoloji laboratuvarında çalışılan histopatolojik materyaller için düzeylere göre fiyat belirlemenin, düzeyler içindeki materyallerin fiyat farklılığı göstermesi nedeniyle uygun bir fiyatlandırma olmadığı düşünülmekte ve her laboratuvarın kendi maliyet analizi birimini kurarak, maliyet analizi çalışmaları yapmaları önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Faaliyet Tabanlı Maliyet Sistemi, Hastanelerde Maliyet Analizi, Maliyet, Maliyet Analizi, Patoloji

Abstract:
Pathology tests are important in terms of cost particularly during the period of diagnoses. Because with the short duration of diagnosis the patient's hospital stays will also be short. If this period become longer patient's hospital stay will be longer and this will result in additional costs for the hospital, depending on duration of hospitalization. For this reason, the work of pathology laboratories must perform efficiently and effective in a planned and timely manner. The aim of this study, using activity-based costing method is to demonstrate the real cost data, to contribute the health managers in financial planning, performance monitoring, quality and improvement activities and to provide a tool in controling of costs.In this study, laboratory tests made in 2010 at The Department of Pathology, Ankara University Faculty of Medicine, was determined as the universe. Of the histopathological examinations studied in The Department of Pathology, Laboratory of Pathology, Ankara University Faculty of Medicine, 45 of histopathological examinations were selected and retrospectively analyzed.As a result of this study, the list of all the unit costs was found to be different each other although all have the same prices by levels to the SUT based price lists.The cost of materials from the level 1: the gall bladder was found TL 15,98 and prostate needle biopsy (1-4 quadrants) was TL 80,15, material from the level 2: the appendix (except incidental) was found TL 15,95, traumatic limb amputation was TL 258,59. The materials from the level 3: TUR bladder was found TL 42,38, breast mastectomy (partial, simple) was TL 236,87, materials from the level 4: tonguege / tonsillar tumor resection was found TL 124,42, larynx, partial / total + neck lymph nodes were found TL 406,76. Each of these materials has different labor, material and overall production costs. Each of these histopathological materials has different labor, material and overall production costs. Therefore, the costs of the materials may vary within the same level.Price determination by levels for these materials studied in the laboratory of pathology is not considered an appropriate pricing system because it shows the difference in price in the same level and cost analysis studies are recommended to do for each laboratory by setting up an cost analysis unit for their own.Keywords: Activity-Based Costing System, Hospitals Cost Analysis, Cost, Cost Analysis, Pathology