Farklı protein kaynakları ve farklı enerji oranları içeren isonitrojenik rasyonların kalkan balığının (Scophthalmus maoeticus) büyümesi, kimyasal yapısı ve toplam nitrojen boşaltımı üzerine etkileri
The effect of isonitrogenic diets of different protein sources and different energy levels on growth, chemical composition and total nitrogen excretion on turbot (Scophthalmus maeoticus)
Yazar: FATMA  BURCU KARAALİ
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET BÜYÜKHATİPOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Büyüme özellikleri = Growth characteristics ; Kalkan balığı = Turbot ; Scophthalmus maeoticus = Scophthalmus maeoticus

Özet:
FARKLI PROTEIN KAYNAKLARI VE FARKLI ENERJİ ORANLARI İÇEREN İSONİTROJENİK RASYONLARIN KALKAN BALIĞI'NIN iScophthalmus maaeticm) BÜYÜMESİ, KİMYASAL YAPISI VE TOPLAM NİTROJEN BOŞALTIMI ÜZERİNE ETKİLERİ ÖZET Bu araştırmada, farklı protein kaynaklan ve farklı enerji oranlan içeren isonitrojenik rasyonlann kalkan balığı (Scophthalmus maoeticus) yavrularında, büyüme, kimyasal yapı ve toplam nitrojen boşaltımı üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada, enerji değerleri 5.27, 5.06, 5.22, 4.99 kcal/g ve protein oranı %53.48, 53.85, 53.45, 53.41 olan 4 deneme rasyonu hazırlanmıştır. Ana protein kaynağı olarak, rasyon 1 ve 2'nin yapımında hamsi unu, rasyon 3 ve 4'ün yapımında beyaz balık unu kullanılmıştır. Rasyon 1 ve 3 yüksek enerji, rasyon 2 ve 4 düşük enerji içerecek şekilde hazırlanmıştır. Beyaz balık unu içeren rasyonlarla beslenen gruplarda, hamsi unu içeren rasyonlarla beslenen gruplara göre daha yüksek canlı ağırlık artışı (CAA) ve spesifik büyüme oranı (SBO) elde edilmiştir (p<0.05). En yüksek CAA (% 122.68+3.37) ve SBO (1.60+0.03) ise, beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen grupta elde edilmiştir. Her iki protein kaynağında da enerji oranının artmasıyla CAA değerlerinde artış görülmüştür. Yem değerlendirme sayısı (YDS) ve protein dönüşüm randımanı (PDR), net protein verimliliği (NPV), balık vücudunda tutulan yağ (BTY), net yağ verimliliği (NYV), balık vücudunda tutulan enerji (BTE) ve net enerji verimliliği (NEV) hem rasyondaki enerji kaynağından hem de enerji düzeyinden etkilenmiştir (p<0.05). En iyi YDS (0.94+0.00), PDR (2.35+0.01), NPV (35.92+0.12), BTY (5.57+0.03), NYV (94.89+1.24), BTE (95.47+0.61) ve NEV (46.24+0.33) beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen gruptan elde edilmiş ve bu değerler rasyonda enerji düzeyinin artmasına paralel olarak artış göstermiştir. Rasyondaki enerji düzeyinin artmasıyle toplam balık vücudundaki ham yağ (HY) ve toplam enerji (TE) oranının arttığı, ham protein (HP) ve ham kül (HK) oranının azaldığı tespit edilmiştir. Rasyondaki enerji düzeyinin balık erindeki HP, HY ve TE oranlan üzerine etkisinin önemli (p<0.05) olduğu saptanmış ve en yüksek HP oram düşük enerji içeren rasyonlar ile beslenengruplardan, en yüksek HY ve TE oranı ise yüksek enerji içeren gruplardan elde edilmiştir. En yüksek karaciğer HY (17.58±0. 17)oranı, beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen gruptan elde edilmiş, her iki protein kaynağında da rasyondaki enerji düzeyinin artmasına paralel olarak karaciğer HY oranı artış göstermiştir. Toplam nitrojen tüketimi (TNT), balık vücudunda tutulan nitrojen (BTN), toplam nitrojen boşaltımı (TNB), rasyondaki hem protein çeşidinden hem de enerji düzeyinden etkilenmiştir (p<0.05). En düşük TNT (67.06+0.27), TNB (% 63.60+0.12) ve en yüksek BTN (% 36.40±0.12), beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen gruptan elde edilmiştir. BTN rasyonda enerji düzeyinin artmasına paralel olarak artmıştır. Araştırmada kalkan balığı yavrularının optimum büyümesi için protein enerji : toplam enerji (PE.TE) oranının 0.5, protein/enerji (P/E) oranının 102.39 mg HP/kcal ve en uygun protein kaynağının beyaz balık unu olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kalkan balığı, protein kaynağı, enerji, toplam nitrojen boşaltımı

Abstract:
ııı THE EFFECT OF ISONITROGENIC DIETS OF DIFFERENT PROTEIN SOURCES AND DIFFERENT ENERGY LEVELS ON GROWTH, CHEMICAL COMPOSITION AND TOTAL NITROGEN EXCRETION ON TURBOT (Scophthalmus maeoticus) ABSTRACT In the present study, the effects of isonitrogenic diets of different protein sources and different energy levels on growth, chemical composition and total nitrogen excretion of juvenile turbot {Scophthalmus maeoticus) were investigated. In the study, four diets were formulated containing the energy levels of 5.27, 5.06, 5.22, 4.99 kcal/g and proteins of 53.48, 53.85, 53.45, 53.41 %. The main protein sources were anchovy meal in diet 1 and 2 and white fish meal in diet 3 and 4. The diet 2 and 4 had low energy level while the diet 1 and 3 had high energy level. The fish fed with white fish meal had significantly higher weight gain and spesific growth rate (SGR) than those fed with anchovy meal (p<0.05). The highest weight gain (122.68+3.37, %) and SGR (1.60+0.03) were obtained from the fish fed with white fish meal having high energy diet. Weight gain value was increased with increasing energy level in both protein sources. Feed conversion ratio (FCR), protein efficiency ratio (PER), net protein utilization (NPU), lipid retention (LR), net lipid utilization (NLU), energy retention (ER) and net energy utilization (NEU) were all affected by both protein sources and energy levels (p<0.05). The best FCR (0.94±0.00), PER (2.35+0.01), NPU (35.92+0.12), LR (5.57+0.03), NLU (94. 89+].24), ER (95.47+0.61) and NEU (46.24±0.33) were obtained from the group fed with white fish meal and high energy diet and these values increased with rising of energy level in both protein sources. With increasing dietary energy levels, whole body lipid and gross energy were also increased,gruplardan, en yüksek HY ve TE oranı ise yüksek enerji içeren gruplardan elde edilmiştir. En yüksek karaciğer HY (17.58±0. 17)oranı, beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen gruptan elde edilmiş, her iki protein kaynağında da rasyondaki enerji düzeyinin artmasına paralel olarak karaciğer HY oranı artış göstermiştir. Toplam nitrojen tüketimi (TNT), balık vücudunda tutulan nitrojen (BTN), toplam nitrojen boşaltımı (TNB), rasyondaki hem protein çeşidinden hem de enerji düzeyinden etkilenmiştir (p<0.05). En düşük TNT (67.06+0.27), TNB (% 63.60+0.12) ve en yüksek BTN (% 36.40±0.12), beyaz balık unu ve yüksek enerji içeren rasyon ile beslenen gruptan elde edilmiştir. BTN rasyonda enerji düzeyinin artmasına paralel olarak artmıştır. Araştırmada kalkan balığı yavrularının optimum büyümesi için protein enerji : toplam enerji (PE.TE) oranının 0.5, protein/enerji (P/E) oranının 102.39 mg HP/kcal ve en uygun protein kaynağının beyaz balık unu olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kalkan balığı, protein kaynağı, enerji, toplam nitrojen boşaltımı