İş hukukunda eşitlik ilkesi ve pozitif ayrımcılık
Principle of equality in labor law and positive discrimination
Yazar: DOĞUKAN TABAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALİ KAPLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışma literatürde tek taraflı bakılan bir konuya farklı bir bakış açısı kazandırmak amacıyla yapılmıştır. Literatür taraması yöntemi kullanılarak yerli-yabancı kaynaklar taranmış ve ikincil kaynaklardan elde edilen verilerde kullanılmıştır. Pozitif ayrımcılığın işe alım ve terfide uygulanması için gösterilen genel nedenlerin geçerliliği tartışılmış ve yanlış nedenlere dayandırılarak, ihtiyacı olmayan kişilere uygulanması halinde ortaya çıkabilecek sorunlar ve yaratabileceği ayrımcılık açıklanmaya çalışılmıştır.
Pozitif ayrımcılık fırsat eşitliğinin sağlanmasında iyi bir araç olsa da yanlış bir şekilde kullanılabilmektedir. Fırsat eşitliğinden yoksun kişiler gösterilerek, fırsat eşitliği bakımından herhangi bir sorunu olmayan aynı grubun mensubu kişilere pozitif ayrımcılık yapılarak hem gerçekten fırsat eşitliğinden yoksun kişilerin sorunları giderilmemekte hem de bu durum bir tarafa ayrıcalık sağladığından ötürü pozitif ayrımcılık uygulanmayan kişilerin ayrımcılığa uğramasına neden olmaktadır. Bu koşullarda pozitif ayrımcılık, adam kayırmacılığa benzemektedir. Sınırları doğru çizilemeyen bazı yasal düzenlemeler nedeniyle pozitif ayrımcılık yanlış uygulandığında ayrımcılığa maruz kalan kişiler bu durumla ilgili yasal mercilere başvuramamaktadır. Bir gruptaki tüm kişilerin dezavantajlı veya ayrıcalıklı sayılması yanlıştır. Pozitif ayrımcılığın zaman zaman sonuç eşitliğini hedefleyen radikal bir uygulamaya dönüştüğü görülmektedir. Birçok farklılıktan dolayı bir işte cinsiyet oranının farklı olması normal olmakla birlikte sonuçlarda eşitliğin sağlanması, sağlansa bile sürdürülmesi oldukça zordur. Bir işteki cinsiyet oranı, pozitif ayrımcılık uygulanan grup lehine bozulsa da aynı gruba pozitif ayrımcılık uygulanmaya devam edilebilmektedir. Fırsat eşitliğinin önünde engel oluşturan faktörler genellikle belirli bir grubu etkilemekten ziyade herkesi etkileyebilecek faktörlerdir. Eşitlikle ilgili yapılan araştırmalarda kullanılan ölçekler herkesi kapsamamakta, yalnızca belirli bir grubu kapsamakta ve diğerlerinin sorunlarını görmezden gelmektedir. Belirli bir grubun dezavantajlı kısmını göstererek o grubun tamamına pozitif ayrımcılık uygulamak hem yanlış hem de adaletsizliğe neden olmaktadır. Her grup içinde dezavantajlı olan bir kısım elbet olacaktır. Pozitif ayrımcılık fırsat eşitliğinin sağlanması için bir araç olarak kullanılmalıdır. Fırsat eşitliği sağlandıktan sonra bireylerin yaptıkları tercihler yalnızca bireyleri ilgilendirir, yapılan tercihler farklı yönlere çekilerek ayrımcılık veya eşitsizlik iddialarında bulunulmamalıdır.

Abstract:
The study aimed to provide a different perspective on a one-sided issue in the literature. Domestic and foreign sources were reviewed using the literature review method, and data from secondary sources were used. The validity of general reasons for affirmative action in recruitment and promotion was discussed, highlighting the problems and discrimination that may occur when it is applied to individuals who don't need based on false reasons.
Although positive discrimination is a good tool to ensure equal opportunity, it can be used incorrectly. Applying it to individuals who don't need it, by showing truly disadvantaged individuals, leads to discrimination against those not benefiting from it. This resembles nepotism. Poorly defined legal regulations prevent those facing discrimination from seeking recourse. Treating all group members as disadvantaged or privileged is incorrect.  Positive discrimination can transform from time to time into a radical practice focused on outcome equality. It is normal to have a different gender ratio in a job due to many differences. It is very difficult to achieve equality in outcomes, and even more difficult to maintain it. Even if the ratio shifts in favor of the group benefiting from positive discrimination, it may continue to be applied. Factors hindering equal opportunities affect everyone, not just specific groups. Some equality research scales often focus on a particular group while ignoring the problems faced by others. Applying positive discrimination to the entire group based on highlighting a disadvantaged part is wrong and unfair. Every group has a disadvantaged segment. Positive discrimination should be used as a tool to ensure equal opportunities. Once equality of opportunity is ensured, the choices made by individuals should not be taken in different directions and claims of discrimination or inequality should not be made, since choices are made freely by individuals.