İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle işveren ve üçüncü kişilerin SGK karşısındaki sorumluluğu
Responsibility of the employer and third parties to SSI due to work accidents and occupational illness
Yazar: TUĞÇE SOYDAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE TUNCAY SENYEN KAPLAN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Sosyal Güvenlik Kurumu = Social Security Institution ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş kazası ve meslek hastalığı işveren veya üçüncü kişilerin kanuni yükümlülüklerine uymaması sonucu meydana geliyorsa ilgili kişilerin sorumluluğu doğacaktır. Yasada işveren ve üçüncü kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler öngörülmüştür.
İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle, işverenin sosyal güvenlik kurumu karşısındaki sorumluluğu bazı koşulların varlığı halinde söz konusu olur. Bu koşullar ise, iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı ya da sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmesi durumlarıdır. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden aklın, bilimin, tekniğin gerekli gördüğü her türlü önlem ve tedbiri almakla yükümlüdür. Kanunda getirilen düzenlemeye göre işverenin sorumluluğunda kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınır.
İş kazası ve meslek hastalığı halinde kurumun işverene rücu hakkı bulunmaktadır. Bu durumun hukuki niteliği tartışmalı olmakla birlikte genel olarak işverenin rücu hakkının kanuni halefiyet ilkesine dayandığı kabul edilmektedir. İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle işveren, sigortalı ve hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarla sınırlı olmak üzere Kuruma karşı sorumlu olur.
5510 S. Kanun kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyen işveren Kurum karşısında sorumlu olur. Yasa da işverenin yükümlülükleri belirtilmiştir. Özellikle sigortalıları Kuruma bildirmeme, Sigortalıyı sağlık raporu ile çalıştırmamak, Sigortalıya ilk sağlık yardımlarını yapmama ve son olarak iş kazası ve meslek hastalığının kanuni süre içerisinde Kuruma bildirilmemesi durumlarında işverenin sorumluluğu söz konusu olur. İşveren, Kurum tarafından sigortalı ve hak sahipleri için yapılmış her türlü masraf ile bağlanan ve ileride bağlanması muhtemel gelirler için tanzim yükümlülüğündedir. İşverenin yükümlülükleri sadece bunlarla sınırlı değildir.  Kanun kapsamında Kuruma karşı diğer yükümlülüklerini yerine getirmeyen işverenler hakkında idari para cezası uygulanacağı düzenlenmiştir. 
Üçüncü kişilerin Kuruma karşı sorumlu tutulabilmesi için iş kazası ve meslek hastalığının bu üçüncü kişinin kusuru yüzünden gerçekleşmiş olması gerekir.

Abstract:
If work accidents and occupational diseases occur as a result of non-compliance with the legal obligations of the employer or third parties, the responsibility of the relevant persons will arise. The law envisages regulations regarding the liability of employers and third parties to the Social Security Institution.
Due to work accidents and occupational diseases, the liability of the employer towards the social security institution is in question in the presence of certain conditions. These conditions are the cases where occupational accidents and occupational diseases occur as a result of the employer's intention or an act contrary to the health protection and occupational safety legislation of the insured. The employer is obliged to take all kinds of precautions and measures deemed necessary by reason, science, and technique in terms of occupational health and safety. According to the regulation introduced in the law, the principle of inevitability is taken into account in the responsibility of the employer.
In case of work accidents and occupational disease, the institution has the right of recourse to the employer. Although the legal nature of this situation is controversial, it is generally accepted that the employer's right of recourse is based on the principle of legal succession. Due to work accidents and occupational diseases, the employer shall be liable to the Institution limited to the amount that the insured and beneficiaries may request from the employer.
The employer who does not fulfill his obligations under the 5510 S. Law shall be liable before the Institution. The employer's obligations are specified in the law. In particular, the employer is responsible for not notifying the insured to the Institution, not employing the insured with a medical report, not providing first health aid to the insured, and finally not reporting the work accident and occupational disease to the Institution within the legal period. The employer is obliged to arrange for all kinds of expenses incurred by the Institution for the insured and beneficiaries, and for incomes that are likely to be incurred in the future. The employer's obligations are not limited to these. Within the scope of the law, it is regulated that an administrative fine will be imposed on employers who do not fulfill their other obligations towards the Institution.
For third parties to be held accountable to the Institution, work accidents and occupational diseases must have occurred due to the fault of this third party.