Derin kazı ve zemin iyileştirme yapılan inşaat sahalarında risk değerlendirmesi
Risk assessment of construction sites with deep excavation and soil i̇mprovement
Yazar: AHMET SELİM İLBEYİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZGÜR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği Türkiye'de yaşanan iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle son on yılda üstünde daha çok durulan bir konu haline gelmiştir. Yapılan mevzuat çalışmalarına rağmen iş sağlığı ve güvenliği kültürü Türkiye'de hala istenilen düzeyde oluşturulamamıştır. Bu durum Türkiye'de lokomotif sektör olarak anılan inşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliği istatistiklerine yansımaktadır.
İnşaat sektörü 200'den fazla kendisine bağlı alt sektörü harekete geçirmekte ve büyük bir istihdam alanı sağlamaktadır. Türkiye'de inşaat sektörü 2007 – 2009 küresel krizinden önemli ölçüde etkilenmiştir. Özellikle 2010 yılından sonra inşaat sektörünün Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içerisindeki payının değişimi incelendiğinde ülke ekonomisinde yaşananların inşaat sektörünü doğrudan etkilediği görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) verilerine göre inşaat sektöründe istihdam edilen kişi sayısı her geçen yıl artmaktadır. Sektörün yurt dışında da önemli bir hareketliliği söz konusudur. Sektör yurt dışında 1972 yılından 2017 yılı Mart ayı sonuna kadar 115 farklı ülkede büyük bir bölümü son yıllarda olmak üzere 8.949 proje üstlenmiştir. İnşaat sektörünün bu gelişimi sektörde çalışanlar ve çalışma ortamları ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yapılmasını zaruri kılmaktadır.
İş kazası istatistiklerine bakıldığında ölümlü iş kazalarında inşaat sektörünün payı 2009 yılından bu yana %30 ve üstü oranlara çıkmıştır. Aynı zaman zarfında tüm iş kazaları içerisinde sektörün payı %10'un üzerinde olmuştur. İlaveten 2015 yılı SGK verilerine göre inşaat sektöründe kaydedilen geçici iş göremezlik süresinin (959.658 gün), toplam içindeki payı ise %32 olmuştur.	
Bu çalışmada inşaat faaliyetlerinin bir parçası olan jet grout ile zemin iyileştirme ve diyafram duvarlı derin kazı çalışmalarının uygulama amaçlarına ve yöntemlerine yer verildikten sonra içerdikleri tehlikeler incelenmiştir. Bu tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilmesinin ardından riski minimize etmek amacıyla öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Occupational health and safety has become a major subject investigated and discussed in the last decade because of the occupational accident and diseases faced in Turkey. Occupational health and safety culture has not formulated in the desire level although legislation studies conducted in the recent years. This situation has reflected in the statistics of occupational health and safety on construction sector in Turkey.
Construction sector mobilizes sub-sector more than two hundred and provide greet employment area. The sector in Turkey has significantly affected by global crisis of 2007-2009. Especially, it is seen that fluctuations in the country economy have directly affected construction sectors when the portion of the sector in the gross domestic product is reviewed. According to Turkish Statistics Institute (TUIK) the number of employees in the construction sector has increasing year by year. Also, the sector has significantly been growing in the foreign countries. The sector has constructed almost 8949 projects in 115 different countries from 1972 to end of March 2017. This development of construction sector necessitates the studies on occupational health and safety related to employees and their working environment.
It is clearly seen that the contribution of construction sector in deadly work accidents has increased by %30 and more when work accidental statistics since 2009 are reviewed. At the same time the contribution of the sector in total working accident is more than %10. Additionally, the portion of the sector in the temporarily total disability has become %32 according to 2015 SGK data.
In the study, application purposes and methods of diaphragm wall with deep excavation and soil improvement with jet grout which are the part of construction were reviewed and their hazards were investigated. After, analyzing the risks of these hazards, suggestions were presented to minimize the risks.