Ortaokul fen bilimleri derslerinde işbirlikli öğrenme yönteminin kullanılmasına ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' views on the use of the cooperative learning method in secondary school science course
Yazar: MİNE İLAYDA OFLAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER YILAYAZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırma ortaokul fen bilimleri derslerinde işbirlikli öğrenme yönteminin kullanılmasına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Elazığ ili Arıcak, Alacakaya ve Kovancılar ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullar, örneklemini ise bu ilçelerdeki okullarda 2020-2021 eğitim-öğretim yılları arasında görev yapmakta olan amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemiyle seçilmiş 30 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmen görüşlerinin detaylı bir şekilde ortaya çıkarılabilmesi için, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması kullanılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak açık uçlu sorulardan oluşan bir anket hazırlanmış ve elde edilen verilerin analizinde araştırma desenine uygun olarak içerik analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin çoğunlukla işbirlikli öğrenmeye ilişkin uygun tanım yapabildikleri, öğretmen ve öğrenciye düşen görevler ve işbirlikli öğrenme için gerekli koşullara ilişkin yeterli bilgiye sahip oldukları, fen bilimleri ders içeriğinin işbirlikli öğrenmeye uygun olduğunu düşündükleri ve bundan dolayı derslerinde bu yöntemi kullandıklarını fakat işbirlikli öğrenme yönteminin fen bilimlerinde yer alan bütün öğrenme alanları ve ünitelerinde aynı ölçüde uygun olmadığı görüşünde oldukları görülmektedir. Bazı katılımcılar ise işbirlikli öğrenme yöntemini derslerinde kullanmadıklarını belirtmişlerdir. Yöntemi derslerinde kullanmayan katılımcıların çoğu işbirlikli öğrenmeyle ilgili herhangi bir ders ya da seminer almadıklarını belirtmiştir. Bu durum katılımcıların işbirlikli öğrenmenin yapısı konusunda yeterli düzeyde bilgiye sahip olmadıklarını göstermiştir. Katılımcıların öğretim ortamını okulun imkanları ile öğrenci ve öğretmen özellikleri bakımından değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilere davranış kazandırmada etkili olduğu görüşüne sahip oldukları, işbirlikli yöntemin kullanılmasının avantaj ve dezavantajlarını; akademik, sosyal ve psikolojik olarak farklı açılardan ele aldıkları görülmektedir. Ayrıca katılımcılar işbirlikli öğrenme yöntemi uygulaması sırasında karşılaşılabilecek olumsuzlukları belirtmişler ve bu olumsuzlukların giderilmesine yönelik önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: Ortaokul Fen Bilimleri Dersi, İşbirlikli Öğrenme, Öğretmen Görüşleri

Abstract:
This study investigated teachers' views on the use of cooperative learning in secondary school science classes. The study population consisted of all teachers at secondary schools affiliated to the Turkish Ministry of Education in Arıcak, Alacakaya, and Kovancılar districts of Elazig, Turkey. The sample consisted of 30 science teachers in the 2020-2021 academic year. Participants were recruited using maximum variation sampling, which is a purposive sampling method. The paper adopted a qualitative case study research design to explore what teachers thought about using cooperative learning in science class. Data were collected using a questionnaire consisting of open-ended questions. The data were analyzed using content analysis, which was consistent with the research design.
Most participants defined cooperative learning correctly. They had adequate knowledge of teachers' and students' duties and necessary conditions for cooperative learning. They stated that they used cooperative learning in their lectures because they thought that the science course content was suitable for it. However, they were of the opinion that cooperative learning was not equally applicable to all learning areas and units of the science course. Some participants stated that they did not use cooperative learning in their lectures. Most participants who did not use cooperative learning in their lectures stated that they had never received training in or attended seminars on cooperative learning. This result indicated that participants did not know enough about the structure of cooperative learning. The results also showed that participants evaluated the teaching environment in terms of the capacity of the school and the characteristics of students and teachers. Participants believed that cooperative learning helped students develop positive behavior. They addressed the advantages and disadvantages of cooperative learning from different perspectives, such as academic, social, and psychological. They also talked about the challenges of cooperative learning and made suggestions for overcoming those challenges.

Key Words: Secondary School Science Course, Cooperative Learning, Teachers' Views