Geniş açıklığa sahip çelik makasların dıştan ard germe halatlar ile kapasitelerinin arttırılması
Increasing the capacity of wide span steel truss with external post-tensing steel ropes
Yazar: HÜSEYİN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KOÇER
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Yapısal güçlendirme = Structural empowerment ; Çelik halat = Steel rope ; Çelik yapılar = Steel structures ; Çelik çerçeveler = Steel frames

Özet:
Ülkemizde çelik konstrüksiyon yapı uygulamaları yaygındır. Çelik malzemenin yüksek dayanıma sahip olması, elastik tasarım imkânına sahip olması, hafif olması, depreme dayanıklı olması, uzun ömürlü ve sürdürülebilir olması, ön üretimli olması, hassas üretim olanakları sağlaması ve daha hızlı inşa edilmesi gibi sebeplerle özellikle sanayi yapılarında tercih sebebi olmaktadır. Günümüzde depremin yapıya olan etkileri göz önünde bulundurulduğunda, özellikle deprem bölgelerinde farklı yapı tipleri için de çelik konstrüksiyon kullanım alanı gün geçtikçe artmaktadır. Çevre bilincinin artmasıyla birlikte sürdürülebilir malzemelere verilen önem de artmaktadır. Ekonomik olanakların da gün geçtikçe arttığı göz önünde bulundurulduğunda, çelik konstrüksiyon yapıların inşasının ilerleyen dönemlerde artarak devam edeceği öngörülmektedir. Bu sebeple çelik konstrüksiyon için yapılan çalışmalar da artmaktadır. Bu çalışmalarda, klasik tasarımdan farklı olarak alternatif tasarım yöntemleri belirlenmeye çalışıldığı gibi mevcut yapıların, zaman şartlarına göre inşa edildiği göz önünde bulundurularak günümüz yönetmelik normlarına göre performansları da incelenmektedir. Yönetmeliklerin gün geçtikçe değiştiği göz önünde bulundurulduğunda mevcut yapıların bir kısmının günümüz yönetmelik şartlarına cevap veremeyecek durumda oldukları görülmektedir. Can ve mal güvenliğini sağlamak için bu yapıların yeniden inşa edilmesi veya uygun şekilde güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ard germe halatları ile güçlendirilen çelik makasların yatay ve düşey yüklemeler altında çelik yapı üzerine etkisini belirlemek için parametrik bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada ilk olarak ard germe halat tasarım tipi belirlenmeye çalışılmış ve daha sonra optimum ard germe halat yükü göz önünde bulundurularak önerilen güçlendirme halat tipinin yüklemeler altındaki davranışı incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda ard germe halat etkisinin kesit tesirleri ve çelik konstrüksiyon tasarımı üzerinde ne gibi etkisi bulunduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca mevcut yapıların güçlendirilmesi için de bir yöntem olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışılmıştır.

Abstract:
There are steel construction applications in our country. Steel material is preferred especially in industrial structures due to its high strength, elastic design possibility, lightness, earthquake resistance, long life and sustainability, prefabrication, providing precision production opportunities and faster construction. Considering the effects of earthquake on the structure today, the area of use of steel construction is increasing day by day especially for different types of structures in earthquake zones. The importance given to sustainable materials is also increasing with the increase in environmental awareness. Considering that economic opportunities are also increasing day by day, it is foreseen that steel construction structures will continue to increase in the future. For this reason, studies carried out for steel construction are also increasing. In these studies, alternative design methods are tried to be determined as opposed to classical design, and considering that existing structures are built according to the conditions of the time, their performances are also examined according to today's regulation norms. Considering that the regulations change day by day, it is seen that some of the existing structures cannot meet today's regulation conditions. In order to ensure the safety of life and property, these structures must be rebuilt or properly strengthened. In this context, a parametric study was conducted to determine the effect of steel trusses strengthened with post-tensioning ropes on the steel structure under horizontal and vertical loading. In this study, firstly, the post-tensioning rope design type was tried to be determined and then, considering the optimum post-tensioning rope load, the behavior of the proposed reinforcement rope type under loading was examined. As a result of this study, it was tried to determine what kind of effect the post-tensioning rope effect has on the section effects and steel construction design. It was also discussed whether it can be used as a method for strengthening existing structures.