Son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda COVİD 19 korkusu ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between fear of COVID 19 and quality of life in patients with hemodialysis treatment for end-stage renal failure
Yazar: TUĞBA SERTDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; COVID 19 = COVID 19 ; Diyaliz = Dialysis ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda Covid 19 korkusuyla yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Covid 19 pandemi sürecinde HD tedavisi alan 110 hasta oluşturmuştur. Veriler; "Hasta Tanılama Formu", "Kısa Form-36 (Short Form-36/SF-36)" ve "Covid 19 Korkusu Ölçeği" ile toplanmıştır. Veriler,hastaların hemodiyaliz merkezine geldikleri zaman diliminde yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı (16.0) kullanılmıştır. Araştırmada hastaların Covid 19 korkusu ile sosyo-demografik özellikleri, kronik böbrek hastalığı ve tedavisi ile ilgili özellikleri, hemodiyaliz tedavisi ile ilgili özellikleri, Covid 19 enfeksiyonu/hastalığı ile ilgili özellikleri arasında ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Covid 19 korkusu ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları olan fiziksel rol güçlüğü(r=-0.322/p=0.001), enerji-canlılık-vitalite (r=-0.263/p=0.006), ruhsal sağlık(r=-0.316/p=0.001), sosyal işlevsellik(r=-0.235/p=0.013), ağrı(r=-0.226/p=0.017) ve genel sağlık algıları(r=-0.406/p=0.000) arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur, Sonuç olarak Covid 19 korkusu hemodiyaliz tedavisi alan hastaların yaşam kalitesini negatif yönde etkilemektedir. Pandemi devam ettiği sürede ve daha sonra gelişebilecek başka pandemi dönemlerinde hemodiyaliz tedavisi alan hastaların Covid 19 korkusuna bağlı yaşam kalitesindeki etkilenmenin değerlendirilmesi ve yaşam kalitesini artıracak hemşirelik bakımının planlanması önemlidir. 

Anahtar Kelimeler:Son dönem böbrek yetmezliği, Hemodiyaliz tedavisi, Covid 19 korkusu, Yaşam kalitesi.

Abstract:
ABSTRACT
	This research was done in a cross-sectional and correlational type to determine the relationship between fear of Covid 19 and quality of life in patients receiving hemodialysis treatment for end-stage renal disease. The sample of the research consisted of 110 patients who received HD treatment during the Covid 19 pandemic. Data were collected with "Patient Identification Form", "Short Form-36 (SF-36)" and "Covid 19 Fear Scale". Data were collected using face-to-face interview method during the time the patients came to the hemodialysis center. SPSS package program (16.0) was used to evaluate the data. In the research it was determined that there was no relationship between the fear of Covid 19 and socio-demographic characteristics, characteristics of chronic kidney disease and its treatment, characteristics of hemodialysis treatment, and characteristics of Covid 19 infection/disease (p>0.05). Fear of Covid 19 and physical role difficulty (r=-0.322/p=0.001), energy-vitality-vitality (r=-0.263/p=0.006), mental health (r=-0.316), which are sub-dimensions of the SF-36 quality of life scale /p=0.001), social functionality (r=-0.235/p=0.013), pain (r=-0.226/p=0.017) and general health perceptions (r=-0.406/p=0.000) were statistically significant and negative. It was found that there is a weak relationship between two directions. As a result, the fear of Covid 19 negatively affects the quality of life of patients receiving hemodialysis treatment. It is important to evaluate the impact on the quality of life due to the fear of Covid 19 of patients receiving hemodialysis treatment during the pandemic and in other pandemic periods that may develop later, and to plan nursing care that will increase the quality of life.

Key words: End Stage renal failure, Hemodialysis treatment, Fear of Covid 19, Quality of life