Hafif-orta şiddetli ishalli neonatal buzağılarda sodyum bikarbonat tablet (Bİ-PİLL) uygulamasının kan asit-baz dengesine etkileri
Effects of sodium bicarbonate tablet (BI-PİLL) administration on blood acid-base balance in neonatal calves with mild-moderate diarrhea
Yazar: TOLGA YURTSEVEN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN VOYVODA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Asit-baz dengesi = Acid-base equilibrium ; Asit-baz dengesi = Acid-base equilibrium ; Buzağılar = Calves ; Diyare = Diarrhea ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Siyah alaca buzağılar = Holstein friesian calves ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada hafif-orta şiddette ishalli neonatal buzağılarda 95 mmol bikarbonat içeren ticari bir sodyum bikarbonat tabletin (Bi-Pill) kan asit-baz dengesine etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 15 sağlıklı, 20 ishalli neonatal ( 28 gün) buzağı değerlendirildi. İshalin şiddetine göre buzağılara bir veya iki tablet Bi-Pill özel sondası ile uygulandı. Kan örnekleri, Vena jugularis'den sağlıklı buzağılarda bir kez, ishalli buzağılardan ise uygulama öncesi (0. saat) ve sonrası 1., 3., ve 6. saatte alındı.  Kan gazları analizi, hasta başı kan gazı cihazı (Epoc, Epocal Inc. Kanada) ile gerçekleştirildi. Sağlıklı buzağılara göre, ishalli buzağıların 0. saat ortanca kan pH (7,244) ve HCO3 (22,30 mmol/L) düşük, ortanca baz durumunun (BD: -5,70 mmol/L) ise yüksek olduğu belirlendi.  İshalli buzağılarda uygulama öncesine göre, Bi-Pill tablet uygulama sonrası 3. ve 6. saat pH ve HCO3 değerlerinin anlamlı (p<0.001) düzeylerde arttığı, baz açığının ise azaldığı (p<0.001) belirlendi. Ancak uygulama sonrası 6. saat değerlerinin sağlıklı buzağılarda belirlenen değerlere ulaşmadığı görüldü. İshalli buzağılarda sodyum bikarbonat tablet (Bi-Pill) uygulaması kan Na+ konsantrasyonunda artış, K+ konsantrasyonunda ise azalmaya yol açtı. Ancak hastalarda hipernatremi veya hipokalemiye ilgili klinik bulgulara rastlanmadı.
Sonuç olarak, hafif-orta şiddette ishalli neonatal buzağılarda 95 mmol bikarbonat içeren ticari tabletin (Bi-Pill) metabolik asidoz sağaltımında güvenle kullanılabileceği kanısına varıldı.


Anahtar Kelimeler: asit-baz dengesi bozukluğu, buzağı, ishal, sodyum bikarbonat tablet

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of a commercial sodium bicarbonate pill (Bi-Pill) containing 95 mmol of bicarbonate on blood acid-base balance in neonatal calves suffering from mild to moderate diarrhea. For this purpose, 15 healthy and 20 diarrheic neonatal calves ( 28 days of age) were evaluated. Depending on severity of diarrhea, one or two Bi-Pill tablets were administrated with its special probe orally. Venous blood samples were taken once in healthy calves, whereas they were collected before (0 hour; baseline) and 1, 3, and 6 hours after Bi-Pill administration in diarrheic calves. Blood gas analysis was performed for pH, carbon dioxide partial pressure (pCO2), bicarbonate concentration (HCO3), and base deficit (BD) as well as electrolytes with a portable device (Epoc, Epocal Inc. Canada) at the patient's side. Diarrheic calves had significantly lower median values for pH (7.244) and HCO3 (22.30 mmol/L) and higher median value for BD (-5.70 mmol/L) of blood at baseline compared to the healthy calves. The sodium bicarbonate pill significantly increased pH and HCO3 and decreased BD 3 and 6 hours after administration compared to the baseline values (p <0.001).  However, the pH, HCO3 and BD values of the 6th hour after administration did not reach the values determined in healthy calves. Although the administration of Bi-Pill to diarrhea calves resulted in an increase in blood Na+ concentration and a decrease in K+ concentration, no clinical findings related to hypernatremia or hypokalemia were observed.
In conclusion, the commercial pill (Bi-Pill) containing 95 mmol of bicarbonate in neonatal calves with mild-moderate diarrhea can be safely used in the treatment of metabolic acidosis.


Keywords: Acid-base imbalance, calf, diarrhea, sodium bicarbonate pill