Çanakkale muharebelerinde 4'üncü ağır topçu alayı
The role of the 4th heavy artillery regiment in the Çanakkale battles
Yazar: SERPİL SAVAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BORLAT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Askeri Tarih Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askeri personel = Military personnel ; Askeri teşkilat = Military organization ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Savaş = War ; Tahkimat = Support ; Topçu taburu = Artillery battalion ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
"18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Zaferi" Türk tarihinde önemli bir yere sahiptir. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşına katılmasıyla birlikte savaşın seyri, süresi, sonuçları bütünüyle değişmiştir. Birleşik filonun Çanakkale Boğazı'ndan geçerek İstanbul'u işgal etme planı açısından stratejik bir öneme sahiptir. Bu kapsamda 18 Mart 1915 öncesi ve sonrasında boğaz tahkimatını güçlendirmek için dönemin silah teknolojisine uygun savunma yapılarının inşası veya yeniden ihyası, merkez tabyalarının zaferin kazanılmasında üstlendiği görev boğazın savunma hattında önemli bir yere sahiptir. 
I. Dünya Savaşı öncesinde İtilaf devletleri arasında yapılan gizli anlaşmalarda İstanbul ve Çanakkale Boğazı konusunda anlaşmaya varamamışlardır. Osmanlı Devleti 2 Ağustos 1914 tarihinde seferberliği ilan etmesiyle başlayan süreç 9 Ocak 1916 tahliye sürecine kadar devam etmiştir.  Rumeli merkez tabyalarının sevk ve idaresini yapan 4'üncü Ağır Topçu Alayı, 19 Şubat 1915'te Çanakkale Cephesi'nin açılmasından 18 Mart 1915'te Boğaz Muharebelerinin kazanılmasında etkin rol almıştır. Daha sonra 25 Nisan 1915'te başlayan   Kara muharebeleri ile cephenin tahliye edildiği 9 Ocak 1916 tarihine kadar konumlanmış olduğu mevkii itibariyle İtilaf Devletleri tarafından yapılan hava saldırılarına karşı topçu birlikleriyle aktif bir görev üstlenmiştir. Aynı zamanda Boğazın güvenliğinde kritik bir öneme sahip olan keşif hizmetlerini gerçekleştirerek Boğazda yapılan her türlü teşebbüsü ilk gören ve raporlayan birliklerden birisidir. 
Çanakkale Cephesinin açılmasıyla birlikte 4'üncü Ağır Topçu Alayı, I. Dünya Savaşı'nda Boğaz Muharebelerinden başlamak üzere kara muharebeleri dahil olmak üzere Çanakkale Boğaz savunmasının ana unsurlarından birini teşkil etmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tahkimat, Çanakkale, Alay, Topçu, Batarya.

Abstract:
"18 March 1915 Çanakkale Naval Victory" plays an important role in Turkish history. With the participation of the Ottoman Empire in the First World War, the course, duration and results of the war had completely changed. It was of strategic importance for the joint fleet's plan to invade Istanbul by passing the Dardanelles. Within this scope, the construction or restoration of defence structures in accordance with the weapon technology of the period in order to strengthen the fortification of the Dardanelles the before and after March 18, 1915, the mission of the central redoubts in gaining the victory played an important role in the defence line of the Dardanelles.
In the collusions between the Entente Powers before the First World War, they could not reach an agreement on the Bosporus and the Dardanelles. The process, which had started with the declaration of mobilization by the Ottoman Empire on August 2, 1914, continued until the evacuation process on January 9, 1916. The 4th Heavy Artillery Regiment, which was in charge of the dispatch and management of the central redoubts of Rumelia, had taken an active part in the victory of the Battle of Dardanelles on March 18, 1915, after the opening of the Çanakkale Front on February 19, 1915. Later, with the land battles that started on April 25, 1915, the regiment took on an active mission with the other artillery units against the air raids carried out by the Entente Powers, as of the location where it was positioned until the evacuation of the front on January 9, 1916. At the same time, this regiment is one of the first units to see and report all kind of attempts made in the Dardanelles by reconnoitring, which had a critical importance in the security of the Dardanelles. With the opening of the Dardanelles Front, the 4th Heavy Artillery Regiment had constituted one of the main elements of the Dardanelles defence, starting from the Naval Battle of Dardanelles in the First World War, including the land battles.

Key Words: Fortification, Çanakkale, Regiment, Artillery, Battery.