Eğitim örgütlerinde örgütsel bağlılığın işten ayrılma niyetine etkisi
The effects of organizational commitment on the intent to leav in educational organizations
Yazar: UFUK SARIDERE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÖHEYDA DOYURAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Okullar = Schools ; Yönetime katılma = Participation management ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
IV ÖZET Uzun yıllar örgütlerin temel işlevleri arasında yer alan personel yönetimi işlevi 1980' li yıllardan sonra yerini insan kaynakları yönetimine bırakmıştır. Artık günümüzde geleneksel anlamda personel yönetimi anlayışının terk edilip, örgüt çalışanlarının daha aktif, katılımcı, ve kendisini kontrol edebilen bir düzeye gelmesi için çaba harcanmakta ve bunun sonucu insan kaynaklan yönetim anlayışı (modeli) örgütlerde giderek önem kazanmaya başlamıştır. Bu yönetim anlayışına (modeline) göre yönetici astlarının önemli kararlara sürekli katılımını sağlar ve bu da onların işte oto- kontrol duygusunun/yetisinin gelişmesini cesaretlendirir. Diğer bir değişle, bu anlayışa göre, örgütlerde sıkı çalışan denetimin yerini, örgüt kararlarının alınmasında aktif rol imkanı tanınan, dolayısı ile de işgören tarafından kuruma karşı geliştirilen bağlılık/adanmışlık alacaktır. Yüksek örgütsel bağlılığı/adanmışlığı olan çalışan, çalıştığı kurumu bırakma isteği duymayacak ve günümüzde kurumuna maddi imkanlarla yeri doldurulamayacak bir rekabet üstünlüğü sağlayacaktır. Bu araştırmada insan kaynakları yönetimi modelinin ortaya koyduğu ve genel yönetim bilimi alanyazınındaki araştırmalarla da desteklenen örgütsel kararlara katılım, örgütsel adanmıştık ve işten ayrılma niyeti arasındaki bu ilişkinin varlığı eğitim kurumlarında test edilmiştir. Diğer bir ifade ile, eğitim kurumunun en önemli çalışanlarından birisi olan öğretmenlerin okul düzeyinde ve sınıf düzeyinde (teknik) kararlara katılma derecesinin onların Meyer ve Ailen (1991) tarafından geliştirilen üç boyutlu örgütsel adanmışlık düzeyleri ile ve bu iki örgütsel faktörün öğretmenlerin işten ayrılma niyetiyle (isteği) ilişkisine hiyerarşik çoklu regrasyon ve path analiz yöntemleri kullanılarak bakılmıştır. Araştırmanın sonuçlan bu üç değişken arasında beklenen yönde bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Öğretmenlerin sınıf düzeyinde karara katılma düzeyleri ve örgütsel bağlılığın üç boyutu ile işten ayrılma niyeti negatif, okul kararlarına katılmaları ile işten ayrılma niyeti (isteği) ise indirek negatif ilişkiliV bulunmuştur. Örgütsel bağlılığın duygusal ve devam bağlılığı boyutları ile işten ayrılma niyeti arasındaki negatif ilişki anlamı bulunurken normatif bağlılık ile ilişkisi anlamlı değildir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Işgören Devri, işten Ayrılma Niyeti.

Abstract:
VI ABSTRACT Personnel management, which had been one of the main functions of the organizations for a long time, has transformed to human resources management after 1980's. Nowadays, traditional personnel management has been given up and some efforts have been made to make the workers more active and autonomous and gradually human resources management approach (model) has gained importance in organizations. According to the management approach, managers continuously provides the participation of the workers in decision-making process of the faculty and this reinforces the improvement of the sense of auto-control in their jobs. In other words, strict inspection method of the workers will be replaced with the commitment of workers to the faculty. The workers who have high commitment to the organizations, do not want to quit the job so this will cause the advantage of rivalry. In this research, the relations among the participation of the decision making process, organizational commitment, and the intent to leave were tested in educational organizations. The participation levels of the teachers who were one of the very important participants of the educational organizations, were tested in decision making process in school and class level by using Meyer ve Allen (1991) three dimension commitment scale and finally, the relation of intent to leave tested with two organizational factors by using the methods of multivariate and path analysis. In the results of the research, the expected relation was found between these three variables. It was found an indirect negative relation between the participation level in decision making in class level and the intent to leave quitting and negative relation was found between intent to leave and the three dimensions of the organizational commitment. The negative relation between the dimensions of emotional andVII continuous commitment in organizations and the intent to leave was found meaningful but it was not found meaningful the relation with normative commitment. Key Words: Organizational commitment, Job turnover, intent to leave