Ortaöğretim okulu müdürlerinin öğretmenler tarafından algılanan durumsal liderlik stilleri ile öğretimsel liderlik rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi(Bahçelievler örneği)
The analysis of the relationship between situational leadership styles and the rolles of instructional leadership which teachers perceive for the secondary school principals(The sample of Bahcelievler)
Yazar: ALPAY SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Durumsal liderlik = Situational leadership ; Liderlik = Leadership ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, okul müdürlerinin durumsal liderlik stilleri ile öğretimsel liderlik rolleri arasındaki ilişkiyi algılama düzeyleri araştırılmıştır. İlişkisel tarama modellerinden ?karşılaştırma? türünde yapılan araştırmanın evrenini, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı olarak Bahçelievler İlçesinde faaliyet gösteren 37 ortaöğretim kurumunda [26 kamu & 11 özel] görev yapan 1426 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Bahçelievler İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren ve rastgele (random) yöntemle seçilen toplam 12 ortaöğretim kurumunda görev yapan 285 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler iki ayrı ölçek yardımıyla elde edilmiştir. Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği Bass ve Avolio (1990) tarafından Durumsal Liderlik Teorisi kapsamında kişilerin liderlik stillerinin tespiti için geliştirilmiştir. Ölçek, Akdoğan (2002) tarafından Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun 5'li Likert tipi toplam 36 madde ve 3 alt boyuttan oluştuğu saptanmıştır. Şişman (2004) tarafından geliştirilen Öğretimsel Liderlik Rolleri Ölçeğinin ise 5'li Likert tipi toplam 50 madde ve 5 alt boyuttan oluştuğu saptanmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde ortalama (X), standart sapma (SS), bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi(Anova), anlamlı farklar testi (Post-hoc Scheffe) ve kolerasyon tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; Öğretmenlerin, orta öğretim kurumlarında görev yapan müdürleri dönüşümcü ve sürdürümcü liderlik davranışları yönünden çok kuvvetli olmamakla birlikte başarılı gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretimsel liderlik davranışları bakımından ise ?Öğretmenlerin desteklenmesi ve geliştirilmesi? boyutu hariç yine çok kuvvetli olmamakla birlikte başarılı gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak ise Okul müdürlerinin durumsallık liderlik stilleri ile öğretimsel liderlik rolleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Liderlik, Durumsal liderlik, Dönüşümcü liderlik, Sürdürümcü liderlik, Serbestlik tanıyan liderlik, Öğretimsel liderlik.

Abstract:
In this study, perception levels of the teachers? who serve in public and private institutions for the relationship between the situational leadership styles of school principals and instructional leadership roles have been investigated. The centre of this study in comparison style of the relational screening consists of 1426 teachers who serve in 37 (26 public & 11 private) education institutions in the Bahcelievler district depending on Istanbul Provincial Directorate of National Education in 2009-2010 academic year. The sample of the study is also the teachers who work in 12 secondary education institutions of Istanbul Provincial Directorate of National Education Bahcelievler Distirct and which have been selected randomly. The research data has been obtained using two different scales. Multifactor Leadership Questionnaire was developed by Bass and Avolio (1990) to determine the people?s leadership sytles within the situational leadership theory. The scale was adapted into Turkish by Akdogan (2002). It was determined that Turkish form of the scale consisted of 36 items and 3 sub-dimensions with 5 pieces of the Likert form. Instructional Leadership Role Scale which was developed by Sisman (2004) composed of 50 items and 5 sub-dimensions with 5 pieces of the Likert form.The mean (X), standard deviation (SD), independent groups t-test, one-way analysis of variance (Anova), significant difference test (post-hoc Scheffe) and the correlation technique have been used for the analysis of the data obtained. According to the findings, it has been concluded that teachers consider the secondary school principals to be not very strong in terms of transformational leadership behavior, and also they are successful. In terms of the Instructional leadership behavior, it has been come out that they consider the principals to be successful except for ?supporting and developing the teachers". Finally, it has been concluded that there is a positive significant relationship between contingency leadership styles and instructional leadership roles of the principals.Key Words: Leadership, Situational leadership, Transformational leadership, Transactional leadership, The leadership of the freedom, Instructional leadership.