Ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
The determination of middle school students environmental literacy levels
Yazar: DENİZ GÜLSEVİNÇLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN DENİZ ALTUNOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy

Özet:
Bu araştırma ortaokulda eğitim gören 5. ,6. ,7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma betimsel araştırma olup,  tarama modeli kullanılmıştır. Ortaokul öğrencilerine çevre bilgisi, çevresel tutum, çevresel ilgi ve çevresel davranış sorularını içeren çevre okuryazarlığı anketi uygulanmıştır. Anketin ikinci bölümünde öğrencilerin demografik bilgilerine ait sorular yer almaktadır.  Veriler 2014- 2015 yıllarında 3 farklı ilde, 5 farklı okulda eğitim öğretim gören 720 öğrenciden toplanmıştır. 

Verilerin analizinde SPSS 17. programı kullanılmıştır. Öğrencilerin testlere verdikleri cevapların frekans ve yüzdelerine yer verilmiştir. Çevre okuryazarlığı unsurları olan bilgi, tutum, ilgi ve davranışın cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini anlamak için t testi yapılmıştır. Öğrencilerin çevre okuryazarlığı düzeyi ile sınıfları, anne baba eğitimi yaşadıkları bölge arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Çevre okuryazarlığının alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. 

Bununla beraber 2013- 2014 eğitim öğretim yılı öncesi ve sonrasında ortaokul müfredatında bulunan çevre ile ilgili kazanımlar belirlenmiş, karşılaştırılmış ve kazanımlar çevre okuryazarlığının alt boyutlarına göre çevre bilgisi, çevresel tutum, çevresel beceri, çevresel davranış olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca çevre okuryazarlığının düzeyleri olan nominal, işlevsel, eylemsel çevre okuryazarlığı olarak sınıflandırılmıştır. Çevre okuryazarlığının alt boyutları ile sınıf düzeyleri arasındaki ilişkilere bakıldığında, yenilenen programda çevre ile ilgili kazanım sayılarının azaltılmasına rağmen yenilenen programa göre eğitim gören sınıfların çevre bilgisi, çevresel ilgi ve çevresel davranışlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This research was conducted to determine the environmental literacy levels of students in the 5th, 6th, 7th and 8th middle school. The research is descriptive research and the screening model was used. The environmental literacy questionnaire including questions of environmental knowledge, environmental attitude, environmental interest and environmental behavior was applied to the middle school students. In the second part of the questionnaire, there are questions about the demographic information of the students. Data were gathered, 720 students from 3 different province and 5 different schools in 2014-2015.

SPSS 17 program was used in the analysis of the data. The frequencies and percentages of answers given by students to tests were included. T-test was conducted to see if it differs according to sex knowledge, attitude, interest and behavior, which are environmental literacy elements. One way analysis of variance was conducted to determine whether there was a relationship between the level of environmental literacy of the pupils and the regions where their classes and parental education were experienced. Pearson's correlation analysis was used to identify the sub-dimensions of environmental literacy.

Nevertheless, before and after the academic year 2013-2014, the environmental achievements in the middle school curriculum were identified, compared and classified as environmental information, environmental attitudes, environmental skills, and environmental behavior, which are the sub-dimensions of environmental literacy. It is also categorized according to levels of environmental literacy, nominal, functional, and operational environmental literacy levels. In terms of the relationship between sub-dimensions of environmental literacy and class levels, it was found that environmental education, environmentally related and environmentally related behaviors of the classes that were educated according to the renewed program were found to be higher, even though the number of environmental related gains was reduced in the renewed program.