Direklik çağındaki sapsız meşe (Quercus petraea Matt. Liebl.)  meşceresi dinamiğinin değerlendirilmesi (İstanbul-Belgrad Ormanı)
Assessing stand dynamics of sessile oak (Quercus petraea (Matt.) Liebl.) at the pole stage (in İstanbul – Belgrad Forest)
Yazar: MUHAMMED ALİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. DERYA EŞEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEKİN ERTAŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Sürdürülebilir ormancılık = Sustainable forestry

Özet:
Bu çalışma, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Bahçeköy Orman işletme Müdürlüğü Bentler Orman işletme Şefliği sınırları içinde 113 numaralı bölmede direklik çağında bulunan sapsız meşe (Quercus petraea (Matt.) Liebl.) meşceresinde gerçekleştirilmiştir. Meşcereye zaman içerisinde adi gürgen (Carpinus betulus L.) dâhil olarak karışıma oluşturmuştur. Çalışma deseni olarak rastlantısal blok deseninde kontrol ve uygulama grupları kullanılmıştır. İki farklı şiddetli aralama ile göğüs yüzeyinin %0 (kontrol) ve % 15-20'si (mutedil) meşcereden çıkartılmıştır. Mutedil yüksek aralama müdahalesinin ortalama çap ve göğüs yüzeyi artımı, meşcere tabakalanması ve vitalite değişimi üzerine etkisi beş yıl boyunca incelenmiştir. Beş yıl sonunda, mutedil aralamanın meşcere ortalama çap ve göğüs yüzeyini anlamlı düzeyde artırdığı (p<0.05) belirlenmiştir. Galip katta bulunan sapsız meşe bireylerinin karışıma giren adi gürgen bireylerine göre daha fazla çap ve göğüs yüzeyi artımı yaptığı belirlenmiştir. Uygulama sahasında kontrole göre sapsız meşe %43, adi gürgen ise %39 daha fazla çap artımı yapmıştır.  Yine göğüs yüzeyi artımının uygulama sahasında sapsız meşede %55, adi gürgende %74 daha fazla olduğu belirlenmiştir. Tabakalanma ve vitalite değişimleri incelendiğinde sapsız meşe bireyleri için mutedil müdahale gören sahanın hem kaliteli gövde yetiştirme olanağını hem de sağlık durumlarını olumlu yönde artırdığı görülmektedir. Beş yıllık sonuçlar neticesinde, gölge ağacıyla karışım oluşturan sapsız meşe meşcereleri için mutedil yüksek aralama önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out in a stand of sessile oak (Quercus petraea (Matt.) Liebl.) at early sawlog stage in the Compartment 113 of the Bentler Forest Chiefship of Bahçeköy Forest Mangement Directorate of Istanbul Regional Forest Directorate in Istanbul. Common hornbeam (Carpinus betulus L.) was added to the stand mixture over time. The study design was a randomized block design with control and treatment groups. Two different thinning treatments included no thinning (the control) and 15-20% removal (moderate thinning) of mean stand basal area (BA). The effects of the moderate thinning on mean diameter at breast height (DBH) and basal area (BA) increment, stand stratification and vitality were studied for five years after treatment. Five years after treatment, thinning significantly increased mean stand DBH and BA.  The sessile oak individuals in the overstory increased mean DBH and BA more than the common hornbeam individuals in the mixture. Compared to the control treatment, common hornbeam and sessile oak also averaged 39 and 43% more DBH, respectively, on the treated site.  Similarly, the increase in stand BA was 55% higher in sessile oak and 74% higher in common hornbeam. When stratification and vitality changes are studied, the site with moderate thinning for sessile oak individuals enhanced both stem quality and health positively. As a result, moderate high thinning can be recommended for sessile oak stands forming a mixture with shade-tolerant trees species.