Koroner arter bypass greftleme cerrahisi geçiren hastalarda görülen gastrointestinal sistem değişiklikleri ve intestinal fatty asit binding proteinin intestinal iskemide erken prediktör olarak kullanılabilir mi?
Koroner arter bypass greftleme cerrahisi geçiren hastalarda görülen gastrointestinal sistem değişiklikleri ve intestinal fatty asit binding proteinin intestinal iskemide erken prediktör olarak kullanılabilir mi?
Yazar: AYNUR FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. ASLI DÖNMEZ
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Kardiyopulmoner bypass (KPB) uygulanan hastalarda gastrointestinal sistem (GİS) komplikasyon insidansı %0.3-2 arasında değişmektedir. Ancak GİS komplikasyonunun görüldüğü hastalarda mortalite oranı oldukça yüksektir (%11-59). Çalışmamızın amacı, KPB uygulanan ve uygulanmayan hastalarda GİS'de meydana gelen olumsuz değişiklikleri tespit etmek ve intestinal yağ asidi bağlayıcı protein (I-FABP) ile GİS değişiklikleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemektir.

Başkent Üniversitesi Klinik Araştırma ve Etik Kurulu ve hasta onamları alındıktan sonra elektif koroner arter cerrahisi uygulanacak 50-70 yaşları arasında ASA III hastalar çalışmaya alındı. KPB uygulanan 35 hasta birinci grup, uygulanmayan 16 hasta ikinci grup olarak kabul edildi. Çalışma prospektif, kontrollü düzende yapıldı ve çalışma koşullarını sağlayan hastalar çalışmanın devam ettiği süre içinde ardışık olarak alındı. Hastaların preoperatif dönemde ve postoperatif 24. saatte aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, total ve direkt bilirubin, amilaz, kan üre azot, kreatinin, laktat, lökosit ve hemoglobin düzeylerine bakıldı. Hastaların operasyon öncesi, operasyon sonu, postoperatif 12. ve 24. saatlerde I-FABP ve intraabdominal basınç değerlerine de bakılarak arteriyel kan gazları alındı. Gruplar arası değişkenler Student's t ve Mann Whitney U testleriyle gruplar içi değişkenler ise Wilcoxon testi ile değerlendirildi. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 

Her iki gruptaki hastaların demografik özellikleri benzerdi. Operasyon süreleri KPB uygulanan grupta daha uzun bulundu (p<0.001). Greft sayısı KPB uygulanan grupta 3.8 ± 1.16, KPB uygulanmayan grupta ise 2.1 ± 0.88 idi (p<0.01). Hastaların ekstübasyon zamanları ve hastanede kalış süreleri arasında fark bulunmazken, KPB uygulanan grupta yoğun bakım ünitesinde kalış süresi daha uzundu (p<0.001). Postoperatif KPB uygulanan grupta bir hastada nörolojik komplikasyon izlendi (p>0.05). Sekiz hastada postoperatif atriyal fibrilasyon görüldü (p<0.043). KPB uygulanan hasta grubunda idrar çıkışı daha fazla olurken (p<0.001), daha fazla eritrosit süspansiyonu (p<0.001) ve kristaloid (p=0.007) kullanıldı. KPB uygulanmayan grupta ise kolloid kullanımı anlamlı olarak daha fazla idi (p=0.0035). KPB uygulanmayan grupta ilk oral alım daha erken olurken (p>0.05), her iki grubun defekasyon zamanları benzerdi (p>0.05). KPB uygulanan ve uygulanmayan hastaların tamamında operasyon öncesi değerlerine göre postoperatif 24. saatte aspartat aminotransferaz, total ve direkt bilirubin ve lökosit düzeylerinde anlamlı yükselme olurken hemoglobin düzeylerinde anlamlı düşme görüldü. Her iki grupta da hastaların dört farklı zamanda bakılan intraabdominal basınç değerleri arasında fark yoktu. KPB uygulanan grubun I-FABP düzeylerinde operasyon sonunda operasyon başlangıcına göre anlamlı yükselme olurken (p<0.005), postoperatif 12. ve 24. saatlerde operasyon bitişine göre anlamlı düşme görüldü (sırasıyla p<0.001, p<0.001). KPB uygulanmayan grupta ise operasyon sonunda operasyon başlangıcına göre yükselme görülürken (p<0.001), postoperatif 24. saatte operasyon başlangıcına göre anlamlı düşme görüldü (p<0.001). 

Sonuç olarak, KPB uygulanan veya uygulanmayan hastalarda GİS komplikasyonu görülmemekle beraber her iki grupta da postoperatif AST, total ve direkt bilirubin, laktat değerlerinde yükselme oldu. Her iki grubun I-FABP düzeyleri cerrahi bitiminde preoperatif değerlere göre anlamlı şekilde yükseldi. Postoperatif dönemde preoperatif dönemdeki değerlerine geri döndü. KPB uygulanan veya uygulanmayan hastalarda GİS değişikliklerinin takibinde I-FABP kullanılabileceğini düşünüyoruz.

Abstract:
The incidence of gastrointestinal system complications in patients undergoing cardiopulmonary bypass, changes between 0.3-2%, which is rare. However, mortality rate is considerably high at patients that GIS complication is observed (%11-59). The aim of our study was to determine the incidence of GI complications in patients undergoing open heart surgery with or without CPB and to investigate the corelation between GI complications and plasma intestinal fatty acid binding protein (I-FABP) levels.

After Başkent University Clinical Research and Ethics Committee and approval informed consent obtained, ASA III patients undergoing elective coronary artery bypass surgery greft aging between 50-70 were studied prospectively. CABG surgery was performed with or without CPB in 35 (group I) and 16 (group II) patients respectively preoperative and 24 hours postoperative. Patients with chest pain, hepatic or renal failure, ejection fraction less than 40%, needing valve surgery or reoperation were excluded from the study. Preoperative and 24th hour of postoperative period aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, total and direct bilirubin, amilase, blood urea nitrogen, creatinin, leukocyte and hemoglobin levels of the patients were recorded. Arterial blood gases, plasma I-FABP levels and intraabdominal pressures were measured before and immediately after the operation and 12 and 24 hours postoperatively. The variables between and within the groups were analized with Student's t and Mann Whitney U and Wilcoxon test respectively.

The demographic properties were similiar. The duration of operation was longer CPB group (p<0.001). The number of greft was 3.8±1.16 and 2.1±0.88 in group I and II respectively (p<0.01). Although duration of mechanical ventilation and hospital stay was similar in both groups, intensive care unit was longer in the CPB group (p<0.001). In the CPB group had neurological complication postoperatively (p>0.05). Atrial fibrilation was observed in 8 patients postoperatively (p<0.043). Urine output the amount of red blood cell transfusion and cristalloid infusion were significantly higher in the CPB group. The amount of colloid infusion was higher in group II (p=0.035). First oral intake time was earlier in the group II (p<0.05). Defacation time of both groups were similar (p>0.05). Plasma AST, total and direct bilirubin and white blood cell levels were significantly high and hemoglobine levels were significantly low at 24th hour postoperatively in both groups when compared to preoperative values. Intraabdominal pressure values of both groups were similar during the study. Plasma I-FABP levels of both groups increased significantly at the end of the operation (p<0.05). This levels decreased in the CPB group at postoperative 12 and 24 hrs.  

In conclusion, we did not observe any GIS complication in our patients. However, postoperative AST, total and direct bilirubine, lactate levels increased significantly in both groups. Plasma IABP levels of both groups increased significantly at the end of the operation and return to preoperative levels. Therefore we consider plasma IABP levels may be used to verify GI changes in patients undergoing open heat surgery.