Ağrı-aktivite paternleri ölçeği'nin Türkçe uyarlaması, geçerliği ve güvenilirliği
Validity and reliability the Turkish version of the patterns of activity measure pain
Yazar: EMİNE TUNÇ SÜYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYDA TOPRAK ÇELENAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bel ağrısı = Back pain ; Boyun = Neck ; Boyun ağrısı = Neck pain ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmanın amacı, Ağrı-Aktivite Paternleri Ölçeği (AAPÖ)'nin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenilirliğini belirlemektir. Çalışmaya kronik bel (n=153) ve boyun ağrısı olan (n=99) toplam 252 hasta dâhil edildi. Hastaların fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-7 (UFAA-7) ile anksiyete ve depresyon durumları da Hastane Anksiyete (HADS-A) Depresyon Skalası (HADS-D) ile değerlendirildi. Hastalar Kaçınma, Aşırıya Kaçma ve Düzene Sokma alt boyutları olan AAPÖ'yü bir hafta arayla iki kez doldurdu. Ayrıca form içerisinde katılımcıların kronik ağrı ile birlikte günlük yaşam aktivitelerinde nasıl bir davranış paterni geliştirdiğini öngörmek amacıyla 7 soruluk bir anket oluşturuldu ve bu anket hastalara uygulandı. Geçerlik analizi için iç-dış yapı geçerliği ve bilinen grup geçerliği analizleri, güvenirlik analizi için ise iç tutarlılık ve test-tekrar test analizleri yapıldı. AAPÖ'nün içyapı geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile DWLS (Diagonally Weighted Least Square) yöntemi ile,  dış yapı geçerliği UFAA-7, HAD-D, HAD-A ölçek puanları ile ölçeğin kaçınma, aşırıya kaçma ve düzene sokma puanları Spearman korelasyon testi ile, bilinen grup geçerliği (know-group validity)  değerlendirme formuna eklenen  7 maddelik anket cevabı ile AAPÖ puanlarının karşılaştırması Mann-Whitney U testi ile, iç tutarlılık Cronbach alfa değerleri ile ve test-tekrar test puanları Wilcoxon testi ile analiz edildi ve ayrıca test-tekrar test puanları için Sınıf İçi Korelasyon Katsayıları (SKK) hesaplandı. DFA'da birbiri ile ilişkili üç faktörlü yapı tanımlandı. Analiz sonucu uyum indekslerinin ve faktör yüklerinin yeterli olduğu saptandı. Kaçınma puanı ile UFAA-7 (rho=-0.328, p<0.001), HAD-D (rho=-0.163, p=0,009) ve HAD-A (rho=-0.164, p=0,009) arasında negatif yönlü zayıf ilişki olduğu görüldü. Aşırıya kaçma puanı ile UFAA-7 (rho=0.362, p<0.001), HAD-D (rho=0.309, p<0.001) ve HAD-A (rho=0.325, p<0.001) arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki gözlendi. Düzene Sokma puanı ile HAD-D (rho=-0.507, p<0.001) ve HAD-A (rho=-0.509, p<0.001) arasında negatif yönlü orta dereceli bir ilişki saptandı. Düzene sokma puanı ile UFAA-7 arasında ise negatif yönlü zayıf bir ilişki gözlendi (rho=-0.200, p=0.001). Hastaların 7 soruya verdikleri evet/hayır cevaplarına göre hangi AAPÖ alt grup puanının yüksek olacağı hakkında öngörüde bulunuldu ve sorulara verilen cevaplara göre alt grup puanları beklendiği gibi dağıldı. Kaçınma, aşırıya kaçma ve düzene sokma alt boyutları için Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0.941, 0.917 ve 0.940 olarak elde edildi. Test-tekrar test güvenirliğinde, SKK kaçınma, aşırıya kaçma ve düzene sokma puanları için sırasıyla 0.972; 0.973 ve 0.972 olarak bulundu. Test-tekrar test puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi (p kaçınma: 0.996; p aşırıya kaçma: 0.072; p düzene sokma: 0.054). Sonuç olarak AAPÖ'nün Türkçe uyarlamasının kronik bel ve boyun ağrılı hastalarda ağrı ile gelişen aktivite paternlerinin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşıldı.

Anahtar Kelimeler: Ağrı-aktivite paternleri ölçeği, geçerlik, güvenirlik, kronik bel ağrısı,
kronik boyun ağrısı

Abstract:
The aim of this study is to determine reliability and validity of the Turkish version of the Patterns of Activity Measure-Pain (POAM-P/T). A total of 252 patients with chronic low back (n=153) and neck pain (n=99) were included in the study. Physical and demographic characteristics of the patients were recorded. Participants physical activity level was assessed by the International Physical Activity Questionnaire-7 (IPAQ-7), and anxiety and depression status by the Hospital Anxiety (HADS-A) Depression Scale (HADS-D). Patients filled out the POAM-P/T, which has subgroups of Avoidance, Overdoing and Pacing, two times a week apart. In addition, a 7-item questionnaire was prepared to predict how participants developed a pattern of behavior in daily living activities with chronic pain in the form and this questionnaire was applied to patients. Internal-external validity and known group validity analyzes for the validity, internal consistency and test-retest analyzes for the reliability were used. The validity of the internal structure of the POAM-P/T by using DWLS (Diagonal Weighted Least Squares) method with Confirmatory Factor Analysis (CFA), the validity of the external structure with Spearman's rho coefficient between the scores of IPAQ-short form, HADS-A and HADS-D scales and avoidance, overdoing and pacing scores of the scale, for the known group validity of the scale's comparison of  POAM-P/T scores and answers to 7 items questionnaire that we prepared in the patient evaluation form with the Mann-Whitney U test , internal consistency with Cronbach alpha values and test-retest scores with Wilcoxon test were analyzed and in addition to Intraclass Correlation Coefficient (ICC) for test-retest scores were calculated. Three related factorial structures were defined in CFA. Indexes and factor loads were found to be sufficient. A weak negative relationship was observed between the avoidance score and UFAA-7 (rho: -0.328, p< 0.001), HAD-D (rho: -0.163, p: 0.009), HAD-A (rho: -0.164, p: 0.009). A weak positive relationship was observed between the overdoing score and UFAA-7 (rho: 0.362, p< 0.001), HAD-D (rho: 0.309, p< 0.001), HAD-A (rho: 0.325, p< 0.001). A moderate negative correlation was found between pacing score and HAD-D (rho: -0.507, p< 0.001), HAD-A (rho: -0.509, p< 0.001). A weak negative relationship was observed between the pacing score and UFAA-7 (rho: -0.200, p= 0.001). According to the yes / no answers given to the 7 questions, it was predicted which POAM-P/T sub-group score would be high and sub-group scores were distributed as expected. The cronbach alpha values for avoidance, overdoing, and pacing were obtained as 0.941, 0.917 and 0.940, respectively. ICC for avoidance, overdoing, and pacing was found to be 0.972, 0.973, and 0.972, respectively. There was no significant difference between test-retest scores (p avoidance: 0.996, p overdoing: 0.072, p pacing: 0.054). In conclusion it was concluded that the Turkish version of POAM-P is valid and reliable assessment of pain-related activity patterns in patients with chronic low back and neck pain.

Keywords: Patterns of activity measures-pain, validity, reliability, chronic low back
pain, chronic neck pain