Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necat (Mevlid-i Şerif) adlı 
eserindeki hadis dayanakları ve değerlendirilmesi
The hadith abutments and evaluation of Süleyman Çelebi's 
Mevlid which known as "Vesiletü'n-Necat"
Yazar: HALİL ŞİRİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF AÇIKEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Mevlid = Mawlid ; Süleyman Çelebi = Süleyman Çelebi ; Vesiletü`n Necat = Vesiletü`n Necat

Özet:
Günümüze kadar Hz. Peygamber (s) hakkında onu öven birçok nesir ve şiir türü
eserler kaleme alınmıştır. Sahabe devrinde Hassan b. Sabit, Abdullah b. Ravâha ve Ka'b
b. Mâlik gibi Hz. Peygamber'i (s) öven şair sahabilerin olması ve günümüze kadar
muhtelif dillerde sayıları yüzleri aşan şiir tarzı eserlerin kaleme alınması Hz.
Peygamber'e (s) olan aşkın bir göstergesidir. Bu eserlerden biri de tezimize konu olan
Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necat adlı eseridir. Halk arasında "mevlid" diye
bilinen bu eser Süleyman Çelebi tarafından Hz. Peygamber'e (s) övgüler içeren bir şiir
tarzında yazılmıştır. Yüzyıllarca Türk milleti tarafından itibar gören ve okutulan mevlid,
hâlâ cami hocaları tarafından cenaze, evlenme ve sünnet merasimleri gibi programlarda
okunmaktadır.
Bu çalışmanın Birinci Bölümü'nde Süleyman Çelebi'nin hayatı ve bilinen tek
eseri olan Vesiletü'n-Necat (mevlid) adlı eseri ve içeriği ele alınmıştır.
İkinci Bölümü'nde Süleyman Çelebi'nin mevlidini yazarken yararlanmış
olabileceği düşünülen hadisler incelenmiştir.
Son olarak genel bir değerlendirme yapılarak sonuca varılmaya çalışılmış, Sonuç
kısmında ise Süleyman Çelebi'nin mevlidindeki beyitlerde geçen rivâyetlerin
incelenmesinde hadislerin sahîh olduğu kadar, zayıf ve hatta uydurma rivayetlerin de
bulunduğu görülmüştür. Bunun sebebinin de o dönemin kültürel yapısından ve bu
rivâyetlerin halk arasında çok yaygın kullanılmasından kaynaklandığı ve Süleyman
Çelebi'nin eserinde râvi ve sened bilgileri görülmediğinden dolayı, zayıf ve hatta
uydurma rivayetlerin de mevlid'de yer bulduğu düşünülmektedir.
Ayrıca Süleyman Çelebi'nin, eserini yazarken hadis rivayetinde bulunmak gibi
bir niyetinin olmadığı ve eserinin asıl konusunun insanlara Hz. Peygamber'i (s)
sevdirmek olduğu da bir gerçektir.


Anahtar Kelimeler: Peygamber, Hadis, Süleyman Çelebi, Hz. Muhammed,Mevlid, Vesiletü'n-Necat.

Abstract:
Until recently, many prose and poetry works were written about praising The
Prophet Muhammed (s). during the reign of his Companions the poet Companions has
been praising The Prophet Muhammed (s) like Hassan b. Sabit, Abdullah b. Ravâha and
Ka'b b. Mâlik. Until today, poetry style works in excess of hundreds were written in
several languages. All of that shows the big love of The Prophet Muhammed (s).
One of these works is the subject of our thesis. İt is Süleyman Çelebi's work
which called as "Vesiletü'n-Necat". This work which is popularly known as "mevlid"
was written by Süleyman Çelebi as a poetry style to praise The Prophet Muhammed (s).
For centuries, mevlid which is respected and read by the Turkish nation is still be
reading by the mosque workers for many programs such as funeral, marriage and
circumcision ceremonies.
İn the First Division of this study, the life of Süleyman Çelebi, his work which
is only known Vesiletü'n-Necat (mevlid) and its content were discussed.
İn the Second Division, hadiths which is expected to be utilized when
Süleyman Çelebi was writing his mevlid were examined.
Finally, we have tried to reach a conclusion by making an overall assessment.
As a result of our study, we saw true, weak and false hadiths that were used by
Süleyman Çelebi in his mevlid. The reason for this is also the cultural structure of that
period and It caused by widespread use among the people of these narrations. One of the
cause of the fake hadiths in mevlid is not to be any information in mevlid about these
hadiths as an information of narrators.
Also Süleyman Çelebi has no intention about narrative of these hadiths in his
mevlid. It is also true that the real subject of his work is to instill the people prophet
love.


Keywords: Prophet, Hadith, Süleyman Çelebi, the Prophet, Muhammed, Mevlid, Vesiletü'n-Necat.