Amaranthus lividus L. tohumlarından hazırlanan etanol ekstresinin ve ham ekstreden saflaştırılan lektinin bazı biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Some biological activities of ethanol extract of amaranthus lividus L. seeds and the lectin purified from the crude extract
Yazar: AYHAN ÜĞÜDEN
Danışman: PROF. DR. NURTEN ÖZSOY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amaranthus lividus L. = Amaranthus lividus L. ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Etanol = Ethanol ; Kromatografi-affinite = Chromatography-affinity ; Lektinler = Lectins ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde Batı Karadeniz Bölgesinde "darı mancarı" olarak bilinen ve halk arasında yiyecek olarak kullanılan bir bitki olan Amaranthus lividus L. tohumlarından hazırlanan etanol ekstresinin lipozomların peroksidasyonunu inhibe edici, radikal giderici aktivitesi ile redükleme gücü, -tokoferol, askorbik asit ve doğal bir polifenolik bileşik olan gallik asidin etkisi ile karşılaştırılarak incelendi ve ekstrenin antioksidan etkiye sahip olduğu görüldü. Ayrıca ekstrenin in vitro AChE, BuChE, COX-1 ve COX-2 inhibe edici aktiviteleri incelenerek Alzheimer hastalığı, inflamasyon ve kanser tedavilerine yönelik potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.
A. lividus tohumlarından hazırlanan ham ekstresinden amonyum sülfat ile çöktürme ve affinite kromatografisi yöntemleri kullanılarak lektin 11,8 kez saflaştırıldı ve her monomerin molekül ağırlığı denatürasyon ve indirgeme koşullarında yapılan SDS poliakrilamid jel elektroforezinde 34 kDa olarak belirlendi. 
Sonuç olarak, bu araştırmanın sonuçları, Amaranthus lividus L. tohumlarının fenolik bileşikler ve lektin gibi sağlık için faydalı olan bileşenler içerdiğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the ethanol extract prepared from seeds of Amaranthus lividus L., locally known as "dari mancari" and one of the most popular leafy vegetable consumed in West Black Sea Region of Turkey, was tested in vitro for its ability to inhibits peroxidation of liposomes, scavenges radicals and reducing power in comparison with -tocopherol, ascorbic acid and gallic acid, a natural polyphenolic compound. It was found that the extract possess the antioxidant activity. The extracts was tested also for its in vitro inhibitory effects against AChE, BuChE, COX-1 and COX-2 activities. It was concluded that the extract may provide treatment options for Alzheimer's, inflammation-mediated and cancer diseases.
The lectin from A. lividus seeds crude extract was purified to homogeneity by ammonium sulphate fractional precipitation and affinity chromatography. The enzyme was purified approximatedly 11.8 fold over the crude extract. The molecular weight of the each monomer was calculated as 34 kDa by SDS-polyacrylamide gel electrophoresis under denaturing and reducing conditions. 
Consequently, the results of this investigation showed that the seeds of Amaranthus lividus L. contained a rich amount of valuable ingredients like phenolic compounds and lectin that are beneficial for health.