Sığır karkaslarında avrupa birliği S/europ derecelendirme sisteminin uygulanması üzerine bir araştırma
A research on the application of the european union S/europ rating system in cattle carcasses
Yazar: SEVİNÇ ARAP
Danışman: PROF. DR. HALİL GÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, karkasın S/EUROP sisteminde derecelendirilmesi ile, ne yönde bir değişiklik sağlanacağının, yakın zamanda uygulanacak olan derecelendirmeye bağlı fiyatlandırmanın ne kadar bir farklılık oluşturacağının belirlenmesi, elde edilecek sonuçların, ilgili sektörün ve çalışanlarının, gelecekteki ticari ve akademik çalışmalarına kaynak oluşturması amaçlanmıştır.
Araştırmada, Edirne Et ve Et Ürünleri Entegre Tesisleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tesislerinde kesilen büyükbaş hayvanların karkaslarının değerlendirilmesiyle elde edilen veriler ve Edirne Ticaret Borsası tarafından belirlenen kesim fiyatları ile ilgili bilgiler kullanılmıştır.
Çalışmada sığır karkaslarına ait 8115 kayıt kullanılmıştır. Araştırmada sınıflı varyasyon gösteren faktörlerin etki payları ve incelenen çevre etkilerinin genel varyasyondaki oranlarının bulunmasında, eldeki materyalin çok yönlü sınıflandırılmış tablolarından yararlanılmış ve verimler üzerindeki faktörlerin etki payları minimum kareler (least squares means, LSM) metodu ile belirlenmiştir. Verim özelliklerine ait ortalama değerlerin etki faktörü olarak belirlenen gruplar arasındaki karşılaştırılmalarında ve bu gruplar arasındaki farklılıkların önem kontrolleri Duncan-testi ile, etki faktörlerine göre hesaplanan minimum kareler ortalamaları arasındaki karşılaştırmaların önem kontrolleri ise contrast-testi ile yapılmıştır.
Verilerin istatistik analizlerinde, incelenen faktörler arasında önemli düzeyde interaksiyon bulunmadığı varsayılmış ve hazırlanan modellere göre kurulan çok bilinmeyenli denklem sistemleri General Linear Models (GLM) prosedürü kullanılarak çözülmüştür.
Çalışmada kullanılan karkasların çoğunluğu Holstein ve melezleri (%52,40), Simmental ve melezleri (%30,87), Brown Swiss ve melezlerinden (%11,12) oluşmuştur. Araştırmada karkas ağırlığı ortalaması 312,69 kg belirlenmiştir. Karkas ağırlığı üzerinde etkileri incelenen ırk, kesim ayı, karkas grubu ve S/EUROP konformasyon grubunun etkileri önemli bulunmuştur (P<0,001). S/EUROP konformasyon sistemine göre karkasların büyük oranda "O" (%35,72) ve "R" (%45,48) kategorisinde, yağlılık oranlarına göre ise "2" ve "3" gruplarında olduğu görülmüştür. Ortalama S/EUROP (1-15) değeri 6,608 ve yağlılık (1-5) değeri 2,685 olarak hesaplanmıştır. Sınıflandırılmış karkaslara ödenecek ücretin %14,49 daha fazlasının olabileceği bulunmuştur.
Sonuç olarak, S/EUROP sınıflandırma sisteminin uygulanması, AB uyum çerçevesinde önemli olduğu kadar, kaliteli karkas pazarlanmasınde ve tabandaki yetiştiriciler için de ticari olarak katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine what kind of change will be achieved with the grading of the carcass in the S/EUROP system, how much difference will be made by the pricing depending on the rating to be applied in the near future, and to form a resource for the future commercial and academic studies of the related sector and its employees.
In the research, the data obtained by evaluating the carcasses of cattle slaughtered in Edirne Meat and Meat Products Integrated Facilities Industry and Trade Incorporation and the information about the slaughter prices determined by the Edirne Commodity Exchange were used.
In the study, 8115 cattle carcass records were used. In this study, in determining the effect of the factors showing class variation and the ratios of the examined environmental effects within the general variation, the multidimensional classified tables of the existing data were utilized and the effect shares of the factors on the yields were determined with the least squares means (LSM) method. In comparing the average values of yield characteristics between groups determined as impact factors and the significance checks of the differences between these groups were made with the Duncan test, and the significance checks of the comparisons between the minimum squares averages calculated according to the impact factors were made with the contrast test. In the statistical analysis of the data, it was assumed that there was no significant interaction between the factors examined and the equation systems with multiple unknowns established according to the prepared models were solved using the General Linear Models (GLM) procedure.
The majority of the carcasses used in the study consisted of Holstein and its crossbreeds (52.40%), Simmental and its crossbreeds (30.87%), Brown Swiss and its crossbreeds (11.12%). In the research, the average carcass weight was determined as 312.69 kg. The effects of race, slaughter month, carcass group and S/EUROP conformation group, whose effects were examined on carcass weight, were found to be statistically significant (P<0.001). According to the S/EUROP conformation system, the carcasses were mostly in the "O" (35.72%) and "R" (45.48%) categories, and in the "2" and "3" groups according to their fatness rates. The average S/EUROP (1-15) value was calculated as 6.608 and the fatness (1-5) value was 2.685. It was found that the price to be paid for classified carcasses could be 14.49% more.
In conclusion, the implementation of the S/EUROP classification system is important within the framework of EU harmonization, as well as will contribute to the marketing of quality carcasses and commercially for grassroots breeders.