Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu ile başvuran çocuklarda antijen tarama yöntemi ile viral etkenlerin belirlenmesi
Determining of viral causes with antigen screening method in childs who admitted with upper and lover respiratory way infections
Yazar: MELİKE GÜZÜNLER
Danışman: PROF. DR. AYŞE YENİGÜN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adenovirüsler = Adenoviridae ; Antijenler = Antigens ; Enfeksiyonlar = Infections ; Respiratuvar sinsityal virüsleri = Respiratory syncytial viruses ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Testler = Tests ; Virüsler = Viruses ; Çocuklar = Children ; İnfluenza = Influenza

Özet:
GİRİŞ: Akut solunum yolu enfeksiyonları çocukluk çağında önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Çocukluk çağında hastaneye en sık başvuru nedenleridir. Üst solunum yolu enfeksiyonları poliklinik hastalarının %24.1'ini oluşturmaktadır. Ülkemizde 0-1 yaş bebek ölümlerin %48.4'ünden, 1-4 yaş arası %42.1'inden alt solunum yolu enfeksiyonları sorumludur. Akut solunum yolu enfeksiyonların %80-90'ında viruslar etkendir. Başlıca viral etkenler influenza virüs, adenovirüs, Respiratuar sinsisyal virus (RSV)dir.AMAÇ: Çalışmada üst ve alt solunum yolu semptomu ile başvuran olguların nazofaringeal sürüntü örneklerinde duyarlı bir yöntem olan antijen tarama yöntemi ile influenza virüs, adenovirüs, RSV sıklığı ve klinik özellikleri belirlendi. Aydın ilinde, aylara göre influenza virüs, adenovirüs, RSV epidemiyolojisi değerlendirilmesi amaçlandı.GEREÇ VE YÖNTEM: ADÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Solunum ve alerji bölümüne, Eylül 2009-Temmuz 2010 tarihleri arasında üst ve alt solunum yolu şikayetleri ile başvuran 0-13 yaş arasındaki 200 çocuk çalışmaya alındı. Coris Bioconsept (Gembloux, Belgium) marka enzim immünassay yöntemi ile nazofaringeal sürüntü örneklerinde RSV, influenza ve adenovirüse ait antijenler tarandı. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 14.0 programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklerde yüzde, sayı ve ortalama±standart sapma değerleri hesaplanırken, gruplararası karşılaştırmalarda ki-kare testi ve Fisher'in kesin testi kullanıldı. Tip 1 hata düzeyi ? 0.05 olarak kabul edildi.BULGULAR: 200 olgunun %54'de (108 olgu) viral etken saptandı. En sık influenza virus %32 (64 olgu), ardından RSV %11 (22 olgu) ve adenovirus %11 (22 olgu) etken idi. %3 olguda (6 olgu) birden fazla etken saptandı. Olguların %43'ü (86 olgu) kız, %57'si (114 olgu) erkekti. %39.5 (79 kişi) ilk iki yaş içinde, %60.5 (121 olgu) 2 yaş ve üzerinde idi. iki yaş altı grupta RSV pozitifliği anlamlı olarak yüksek saptandı. Ev ortamında benzer hastalık öyküsü influenza pozitif olgularda anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0.001). Olguların %11.5'i bir yıl boyunca antibiyotik tedavisi kullanmamışken, %56.5'i dört ve daha az, %32'si beşden fazla sayıda antibiyotik almıştı. Virüs pozitif olguların aylara göre dağılımı incelendiğinde, RSV mart ayında, influenza eylül ve şubat aylarında, adenovirus haziran ayında en yüksek oranda pozitif saptandı.RSV pozitifliği ile ateş yükseliği, hırıltı, ince ral, çekilme, infiltrasyon olması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. İnfluenza pozitif olgularda boğaz ağrısı, burun akıntısı, ateş yüksekliği, öksürük, kas ağrısı semptomları anlamlı iken adenovirus pozitifliği ile akut otitis media arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.05).SONUÇ: Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu ile başvuran çocuklarda influenza virus %32, ardından RSV %11 ve adenovirus %11 etken idi. Çalışmada nazofarengeal sürüntü örneğinde hızlı test yöntemi ile etyolojiye yönelik viral etken belirlenmesi ile gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçileceği vurgulandı.Anahtar kelimeler: influenza virüs, Adenovirus, RSV, hızlı test

Abstract:
Introduction: The most important cause of morbidity and mortality at childhood period is acute respiratory tract infections. It is the most common reason of referring to a hospital. Upper respiratory way infections constitute 24.1% of pediatric clinic patients. Lower respiratory infections are responsible to 48.4% mortality in 0-1 aged children and 42.1% mortality in 1-4 aged children. Viruses constitute 80-90% of acute respiratory infections. The most of common viral causes are influenza virus, adenovirus and respiratory syncytial virus (RSV).Objective: We determined the clinical characteristics and frequency of influenza virus, adenovirus and RSV, in patients who admitted with upper and lower respiratory system infections, with the antige screening method which is a sensitive method for nasopharyngeal smear samples. Epidemiology of influenza virus, adenovirus and RSV were reviewed according to months in city of Aydın.Materials and Methods: This study includes 200 children (aged between 0-13) who admitted to our hospital with upper and lower respiratory system infections between September 2009 and July 2010. The RSV, influenza and adenovirus antigens were screened by enzyme immunassay method (coris bioconsept, gembloux, belgium) in the nasopharyngeal swab. SPSS (statistical package for social sciences) for Windows 14.0 program was used for statistical analysis. In the descriptive statistics; percantage, number and mean ± standart deviation values were calculated, in the comparison between groups; chi-square test and fisher?s exact test were used. Type 1 error level was accepted as ? 0.05.Results: We determined viral causes in 54% of 200 patients (108). The most of common cause was influenza virus 32% (64 cases), and followed by RSV 11% (22 cases) and adenovirus 11% (22 cases). More than one causes were determined in 3% of cases (6 cases). 43% of the patients were girl (86 cases) and 57% of patients were boy (114 cases). 39.5% of patients (79 cases) were aged between 0-2 and 60.5 of patients (121 cases) were aged elder than 2 years old.The result of RSV test was statically significant in 0-2 years group. History of similar disease at home was statically significant in influenza positive patients (p<0.001). 11.5% of cases have never been used antibiotic agents for a year. 56.5% of patients used 4 and less, and 32% of patients used 5 and more antibiotics during a year. Analyzing the positivity of viruses according to months was resulted as follow; in March RSV, in September and February influenza and in June adenovirus had it?s peak level.RSV positivity was found in the relation of rales, wheezing, retractions and infiltrations and was statically significant. Influenza positive cases were in relation with sore throat, coughing, muscle pains and stomach pain symptoms. Adenovirus was in relation with acute otitis media(p<0.05).In conclusion: Influenza virus constituted 32% of patients and followed by RSV(11%) and adenovirus(11%) in the patients who admitted with upper and lower respiratory system infections. This study emphasizes that, testing of nasopharyngeal smear samples with fast antigen testing method will prevent unnecessary antibiotic using.Key words: Influenza virus, Adenovirus, RSV, rapid test