İnternetten indirilen dijital eserlerde yayma hakkının tükenmesi ilkesi
The principle of exhaustion of the distribution right in the digital works downloaded from the internet
Yazar: AHUNUR AÇIKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÜREL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dijital tükenme = Digital exhaustion ; Elektronik yayıncılık = Electronic publishing ; Eser sahibi = Ownership work ; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu = Intellectual and Artistic Work Law ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sayısal ortam = Digital media ; Sayısal yayıncılık = Digital publishing ; Sayısallaştırma = Digitization ; İnternet = Internet

Özet:
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 23/2'de düzenlenen yayma
hakkının tükenme ilkesi, eser kopyalarının hak sahibi veya onun rızasıyla mülkiyetin
devrini doğuracak bir şekilde ilk defa dolaşıma sokulması ile birlikte hak sahibinin
belirli kopyaların yeniden dolaşımına engel olamayacağını öngören bir ilkedir. Bu
açıdan tükenme ilkesi hak sahibinin menfaatleri ile genel olarak toplumun özel olarak
ise belirli kopyanın maliklerinin menfaatleri arasında denge kurmayı amaçlayan, fikrî
mülkiyet korumasının sınırlarından birini oluşturmaktadır.
Henüz eserlerin çevrim-içi yayılmasının yaygınlaşmadığı bir dönemde esas
olarak fiziksel eserlerin analog devri için öngörülen tükenme ilkesinin, dijital eserlerin
internetten indirme şeklinde sunulduğu durumlarda uygulama alanı bulup
bulmayacağı ise tartışmalıdır. Gerçekten de fiziksel eserlerin aksine, dijital içerik
şeklinde sunulan dijital eserlerin fiziksel bir taşıyıcıya sahip olmaması ve bunların
internet aracılığıyla iletimleri geleneksel tükenme ilkesinin dijital eserlere
uygulanmasını oldukça güçleştirmektedir.
Bu çalışmada, doktrinde yer alan görüşler ve güncel mahkeme kararları
ışığında dijital bir tükenme ilkesinin mevcut düzenlemeler çerçevesinde uygulanabilir
olup olmadığı sorusunun cevabı aranmaktadır.

Abstract:
The principle of exhaustion of the distribution right regulated in the Intellectual
and Artistic Works Act No. 5846 Article 25/2 is a principle predicting that the right
holder can not prevent the re-circulation of particular copies of a work when copies of
the work are put into circulation by the right owner or with his consent for the first
time in such a way causing the transfer of ownership. In that regard, the principle of
exhaustion constitutes one of the limitations of the intellectual property protection
which aims to strike a balance between interests of the right holder and those of the
public in general and those of the owners of the particular copy, in particular.
It is controversial whether the principle of exhaustion which has been predicted
mainly for the analogue transfer of the physical works in the period when the online
distribution of works has not prevailed yet will find application in cases where digital
works are offered as downloads from the internet. Indeed, unlike physical works, the
fact that digital works supplied in the form of digital content do not have a physical
carrier and their transmissions through the internet make it very difficult to apply the
traditional principle of exhaustion to the digital works.
In this study, the answer to the question of whether a digital exhaustion
principle is applicable within the frame of the current legislation is discussed in the
light of the opinions in the doctrine and current court decisions.