Doğrudan yabancı yatırımlar ve portföy yatırımlarının pay piyasa getirisine etkisi: BRICS-T ülkeleri üzerine ekonometrik bir analiz
The effect of foreign direct investment and portfolio investment on stock market returns: An econometric analysis on BRICS-T countries
Yazar: EROL KÖYCÜ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MESUT KAYALI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: BRICS-T = BRICS-T ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Portföy yatırımları = Portfolio investments ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Küreselleşme ile birlikte serbest ekonominin benimsenmesi ve yabancı
yatırımcılara sınır ötesi ülke kapılarının açılması, özellikle gelişmekte olan ekonomiler
için büyük öneme sahiptir. Yüksek getiri potansiyeline sahip ve cazip fırsatları
bünyesinde barındıran gelişmekte olan ülkeler, tasarruf açıklarını giderebilmek ve
ekonomik olarak büyüyebilmek için yabancı kaynaklara ihtiyaç duymaktadırlar.
Gelişmekte olan ülkeler ihtiyaç duydukları bu kaynağa, doğrudan yabancı yatırımlar
olarak ulaşabilecekleri gibi portföy yatırımları olarak da ulaşabilmektedirler. Gelişmekte
olan ülkelere yapılan yabancı yatırımların, literatürde bir çok araştırmacının dikkatini
çektiği görülmektedir. Özellikle, yabancı yatırımların ekonomik büyümeye etkisinin
incelendiği çalışmalarda genel olarak, yabancı yatırımların ekonomiyi olumlu yönde
etkilediği sonucuna ulaşıldığı görülmektedir. Öte yandan bir ülkede ekonomik sistemin
doğru ve sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için gelişmiş bir finansal piyasaya da ihtiyaç
duyulabilmektedir. Finansal piyasalar içerisinde, riski seven yabancı yatırımcı en çok pay
piyasasını tercih etmektedir. Özellikle Dünya Bankası ve Merkez Bankaları tarafından
düzenli olarak yayınlanan verilerle pay piyasasında yapılan alım-satımlar kamuya şeffaf
bir şekilde paylaşılmakta ve her geçen gün finansal piyasalar içinde pay piyasası öncü
gösterge konumunda olmaktadır.
Bu çalışmada 2000-2018 döneminde BRICS-T ülkeleri olarak da ifade edilen,
Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye ülkelerine yapılan doğrudan
yabancı yatırımlar ve portföy yatırımlarının pay piyasa getirisine etkisi panel regresyon
analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; portföy yatırımları ile pay piyasa
getirisi arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki tespit edilirken, doğrudan yabancı
yatırımlar ile pay piyasa getirisi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Portföy Yatırımları, Pay Piyasası
Getirileri, BRICS-T Ülkeleri, Panel Veri Analizi

Abstract:
With globalization, the adoption of a free economy and the opening of crossborder country gates to foreign investors are of great importance especially for developing
economies. Developing countries with high return potential and attractive opportunities
need foreign resources to overcome their savings gap and to grow economically.
Developing countries can access this resource they need either as foreign direct
investments or as portfolio investments. It is seen that foreign investments made in
developing countries attract the attention of many researchers in the literature. In
particular, studies examining the effects of foreign investments on economic growth
generally conclude that foreign investments affect the economy positively. On the other
hand, a developed financial market may be needed for the proper and healthy functioning
of the economic system in a country. Among the financial markets, risk-loving foreign
investors prefer mostly the stock market. With the data regularly published by the World
Bank and Central Banks, trades in the stock market are shared with the public
transparently and the stock market is the leading indicator in the financial markets day by
day.
In this study, the effect of foreign direct investments and portfolio investments
on stock market return in Brazil, Russia, India, China, South Africa and Turkey, also
referred to as BRICS-T countries in the period 2000-2018 has been examined by panel
regression analysis. As a result of the analysis, a significant and positive relationship
between portfolio investments and stock market return has been determined, while a
significant relationship between foreign direct investment and stock market return has not
been determined.

Keywords: Foreign Direct Investments, Portfolio Investments, Stock Market Returns,
BRICS-T Countries, Panel Data Analysis