Dijitalleşmenin tedarik zinciri ve tedarikçi seçimi yaklaşımlarına etkileri: Analitik hiyerarşi prosesi üzerine bir uygulama
Effects of digitalization on supply chain and supplier selection approaches: An application on the analytic hierarchy process
Yazar: YAZAN YAHIA AQEEL ALJOULANI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FELOR EBGHAEI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmanda tedarikçi seçim problemi, Analitik Hiyerarşi Prosesi kullanılarak makine üreticisi bir işletmenin tedarik seçim sistemi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın yöntemi Analitik Hiyerarşi Prosesi ile tedarikçi seçimi olarak ifade edilebilmektedir. Bu yönteme bağlı olarak tedarikçi seçiminde dikkate alınacak ana kriterler fiyat, kalite, garanti, teknik servis ve teslimat olarak belirlenmiş, bu kriterlerin alt kriterleri de yine işletmenin tedarik sorumlularından alınan bilgiler doğrultusunda şekillendirilmiştir. Bu bağlamda fiyat alt kriterleri (ıskonto, vade, sabit kur, ödeme şekli), garanti alt kriterleri (garanti süresi, iade/değişim), teknik servis alt kriterleri (yerinde servis, tedarikçide servis, servis süresi), kalite alt kriterleri (birinci kalite, ikinci kalite, üçüncü kalite) ve teslimat alt kriterleri (kapıya teslim, işletmede teslim) üzerinden en iyi tedarikçi seçiminin belirlenmesi yoluna gidilmiştir. 
Araştırmada, ana kriterler içerisinde kalitenin birinci sırada yer aldığı ve bunun ardından ikinci sırada fiyat kriterinin yer aldığı saptanmıştır. Kalite kriterine bağlı olarak Tedarikçi-1 ilk sırada yer alırken fiyat kriterinde Tedarikçi-2 ön plana çıkmaktadır. Bunlarla birlikte ana kriterler altında oluşturulan alt kriterlere bağlı olarak bütüncül bir değerlendirme yapılmış ve analizler neticesinde işletmenin Tedarikçi-1>Tedarikçi-2>Tedarikçi-3>Tedarikçi-4 olarak önem sırasına aldığı tedarikçilerin tüm kriterler doğrultusunda Tedarikçi-1> Tedarikçi-3> Tedarikçi-2> Tedarikçi-4 önem sıralamasına alınabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Tedarik Zinciri, Tedarik Zinciri Yönetimi, Tedarikçi Seçimi.

Abstract:
In this study, the supplier selection problem was implemented through the supply selection system of a machine manufacturer company using the Analytical Hierarchy Process. In this direction, the method of the research can be expressed as supplier selection with the Analytical Hierarchy Process. Based on this method, the main criteria to be considered in the selection of suppliers were determined as price, quality, guarantee, technical service and delivery, and the sub-criteria of these criteria were also shaped in line with the information received from the supplier's suppliers. In this context, price sub-criteria (discount, maturity, fixed exchange rate, payment method), guarantee sub-criteria (warranty period, return/exchange), technical service sub-criteria (on-site service, service at the supplier, service period), quality sub-criteria (first quality) , second quality, third quality) and delivery sub-criteria (delivery to the door, delivery in the enterprise) was chosen to determine the best supplier.
In the research, it was determined that quality took the first place among the main criteria, followed by the price criterion. Depending on the quality criterion, Supplier-1 takes the first place, while Supplier-2 stands out for the price criterion. In addition to these, a holistic evaluation was made depending on the sub-criteria created under the main criteria, and as a result of the analyzes, it was concluded that the suppliers, which the enterprise prioritizes as Supplier-1> Supplier-2> Supplier-3> Supplier-4, can be placed in the order of importance of Supplier-1> Supplier-3> Supplier-2> Supplier-4 in line with all the criteria.

Keywords: Digitalization, Supply chain, Supply chain management, Supplier Selection.