Plazma hücrelerinin yaygın olarak kullanıldığı bir işletmede elektromanyetik kirlilik analizinin yapılması
Performing electromagnetic pollution analysis in a workplace where plasma cells are widely used
Yazar: NİHAN MERVE SARIKAHYA
Danışman: PROF. DR. EROL KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Günümüzde teknolojinin hızla ilerlemesi ile elektrik ve elektronik cihazların kullanımı hızla artmakta olup günlük hayatta vazgeçilmez hale gelmiştir. İnsanların hayatını hemen hemen her aşamada kolaylaştıran bu cihazlar birçok avantajının yanı sıra oluşturdukları elektromanyetik alanlar ile de istenmeyen problemlere ve etkilere neden olmaktadır. Öncelikle bir ortamda meydana gelen elektromanyetik alandan korunmak için kaynaktan uzak durmak gerekir. Aynı zamanda bilim ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte elektromanyetik alan maruziyetini azaltmak amacıyla birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden birisi de elektromanyetik girişimi önlemek, istenmeyen etkileri minimize etmek amacıyla ekranlama yapılmasıdır. Bu çalışmada yeni tasarlanan ve üretilen plazma cihazının elektromanyetik alan ölçümleri ve ekranlama çalışmaları yapılmıştır. Cihaz, dolum gazı basıncına bağlı olarak 10 kV'a kadar yüksek gerilimle çalışmaktadır ve düşük basınçlı hücrede elektrik ve manyetik alan yardımıyla plazma yapıları oluşturmak için bir çift elektrot içermektedir. Basit bir torus geometrisi olan hazneye sahip plazma, Helyum gazı ile çalıştırılmaktadır. Söz konusu cihazdan farklı mesafelerde ve yönlerde elektrik alan ölçümü yapılmış ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyonu önlemek için petek, kare ve sineklik tipi farklı ekranlama malzemeleri kullanılarak yapılan ölçümler tekrarlanmıştır. Söz konusu malzemelerle yapılan elektrik alan ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında, optimum ekranlama değeri elde etmek için ekranlama malzemesinin tipinin çok önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Nowadays with the rapid progress of technology, the use of electrical and electronic devices is increasing rapidly and has become indispensable in daily life. These devices, which make people's lives easier at almost every stage, cause unwanted problems and effects with the electromagnetic fields they create, as well as many advantages. First of all, it is necessary to stay away from the source in order to be protected from the electromagnetic field that occurs in an environment. At the same time, with the development of science and technology, many methods have been developed to reduce electromagnetic field exposure. One of these methods is shielding in order to prevent electromagnetic interference and to minimize undesirable effects. In this study, electromagnetic field measurements and shielding studies of the newly designed and manufactured plasma device were performed. The device operates with a high voltage of up to 10 kV depending on the charge gas pressure and includes a pair of terminals to create plasma structures by the help of electric and magnetic fields in the low pressure chamber. Plasma, which has a simple torus geometry chamber, is powered by Helium gas. Electric field measurements were made at different distances and directions from the device and the measurements were repeated using different shielding materials such as honeycomb, square and swatter to prevent the non-ionizing radiation. When the electric field measurement results made with these materials are compared, it is concluded that the types of the shielding materials are very important in order to obtain the optimum shielding value.