Ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde verilen değerler eğitimine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
The opinions of teachers and students on values education taught inthe Middle School Religious Culture and Moral Knowledge course
Yazar: SEVİYE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İNCE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, Ortaokul Din kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde verilen değerler eğitimine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma modelleri birlikte kullanılarak karma yöntem desenlerinden sıralı açıklayıcı desen tercih edilmiştir. Araştırmaya Bolu ili Gerede ve Dörtdivan ilçelerinde yer alan yedi farklı okulda 2021-2022 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 315 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar 162 kız ve 153 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Öğretmen görüşlerini almak için ise MEB'de görev yapan 10 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeninin katılımı sağlanmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla, Dilmaç (2007) tarafından öğrencilere yönelik geliştirilen "İnsani değerler ölçeği" ve Altıntaş (2014) tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış "Öğretmen görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS 20 programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Görüşme formları, görüşme dökümlerinin ya da kayıtlarının karakterize edilmesi ve karşılaştırılması için içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; Öğrenci değer düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu görülmüştür. Öğrenci değer düzeylerinin cinsiyete ve sınıflarına göre anlamlı farklılık gösterdiği ve okul türü, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumuna göre anlamlı farklılık bulunmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin değer eğitimi görüşlerinde ise değer kavramını ahlaki kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımladıkları, genellikle değerlerin DKAB dersinde verilmesinin önemli olduğu, ders içinde akıllı tahta kullanımının, etkinliklerin, örnek olayların değer eğitimi kazandırılmasında etkili yöntemler olduğu, öğretmenlerin değer eğitiminde rol model olması gerektiği ve değer eğitiminde bilinçsiz teknoloji kullanımının ve kitle iletişim araçlarının sorun olarak karşılarına çıktığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Değer, Değerler eğitimi , Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi

Abstract:
This research was carried out to evaluate the opinions of teachers and students on the values education taught in the Middle School Religious Culture and Moral Knowledge course. In the study, the mixed method, in which qualitative and quantitative research models were used together, was preferred.315 middle school students studying at seven different schools in the 2021-2022 academic year in Gerede and Dörtdivan districts of Bolu province participated in the study.Participants consisted of 162 female and 153 male students. 10 Religious Culture And Moral Knowledge teachers working in the Ministry of National Education (MoNE) participatedin the research for the purpose of asking the teachers'opinions.In order to collect data in the study, the "Human Values Scale" developed by Dilmaç (2007) for students and by Altıntaş (2014) the semi-structured "Teacher Interview Form" were used.The quantitative data obtained in the study were analyzed using SPSS 20 statitical software program. The qualitative data obtained were analyzed using descriptive analysis technique. The interview forms were analyzed using content analysis to characterize and compare the interview transcripts or recordings.According to the results of the research; it was found that student value levels were above average.It was also found that the students' value levels indicatedsignificant differences according to gender and grade, and there was no significant difference according to school type, maternal education level and paternal education level.In the teachers' opinions on value education, it was found that they defined the concept of value as a set of moral rules and principles, that teaching values in the Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) course was generally important, that the use of smart boards, activities and case studies in the lesson were effective methods in gaining value education, that they had to be the role model in value education and, that they confronted the problem of unconscious use of technology and mass media in value education.

Keywords: Value, Values education, Religious culture and moral knowledge course