Gümrük idaresinden hizmet alan firmaların etik dışı davranışlara bakış açılarının belirlenmesi: Mersin örneği
Determination of ethical behaviors of companies served by the customs administration: Mersin case
Yazar: HÜSEYİN SAİN
Danışman: DOÇ. DR. SEZEN BOZYİĞİT
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Etik dışı davranış = Unethical behaviour ; Gümrükler = Customs ; Mersin = Mersin

Özet:
Etik; insanlara doğruyu-yanlışı, iyiyi-kötüyü göstererek toplumdaki ilişkileri düzenleyen felsefi bir disiplindir. Etik değerlere bağlı olmak, toplumun yapı taşı olan insan kaynağının gelişimi ve toplumda adalet ve güven duygularının oluşması bakımından önem taşımaktadır. Bu bakımdan hem kar amacı güden özel işletmelerde hem de kamu kurumlarında etik kurallara uygun davranılması gerekmektedir. Bu kurumlardan birisi de gümrük idareleridir. Gümrük idarelerinde etik değerlerin uygulanması konusunda toplumda farklı algılar mevcuttur. Oysaki gümrük idarelerinde etik değerlere bağlı olunması devletin kayıt dışı ekonomisinin azalması ve toplumun ahlaki değerlerinin erozyona uğramaması açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, Mersin taşra gümrük idaresi ile iş yapan firmaların etik dışı davranışlar ile karşılaşıp karşılaşmadığını, karşılaştılar ise ne tür davranışlar ile karşılaştıklarını tespit etmektir. Keşifsel olarak tasarlanan araştırmanın örneklemini kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan, gümrük idaresi ile iş yapan 30 firma oluşturmaktadır. Katılımcılardan veriler yüz yüze derinlemesine görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların çoğunluğunun gümrük idaresinin tüm birimlerinde etik dışı davranışlarla karşılaştığı, etik dışı davranış olarak en çok adam kayırmanın görüldüğü, etik dışı davranışların yeterli eğitimin verilmemesinden kaynaklandığı düşüncesinin ağırlıkta olduğu, kurumların etik dışılığı önlemek için aldığı önlemlerin yetersiz bulunduğu ve denetimlerin daha da arttırılması gerektiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Ethic is a philosophical discipline that organizes relationships in society by showing people the right and the wrong, the good and the bad. Being dependent on ethical values is important for the development of human resource, the basis of society, and the feeling of justice and trust in society. For this reason, it is necessary to act in accordance with the ethical rules both in private institutions and in public institutions. One of these institutions is the customs administrations. There are different perceptions in the society regarding the application of ethical values in customs administrations. On the other hand, in compliance with the ethical values in the customs administrations is important forthe declining of state's informal economy and the corruption of the moral values of society. For this reason, the purpose of this research is to find out whether companies that work with Mersin customs administration meet unethical behaviors or not, if so the research aims to find out what kind of behaviors they meet. Using the snowball sampling method, the sample of the exploratory research is composed of 30 companies that are working with the customs administration. Participants were interviewed face-to-face through in-depth interviews. According to the results of the research, it is found that the majority of the participants were exposed to unethical behaviors in all the units of the customs administration. Also privilege is the most observed unethical behavior. It is believed that the unethical behaviors are caused by the lack of adequate education. It is understood that, the measures taken by the institutions to prevent unethical behaviors are insufficient.