Olba manastırı
Olba monastery
Yazar: YAVUZ YEĞİN
Danışman: PROF. DR. AYŞE EMEL ERTEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Bizans mimarisi = Byzantine architecture ; Erken Bizans = Early Byzantine ; Manastır = Monastery ; Manastır = Monastery ; Mersin-Silifke = Mersin-Silifke ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Olba Tapınak Devleti = Olba Temple State

Özet:
"Olba Manastırı" başlıklı çalışma, Mersin İli Silifke İlçesi'ne 40 km uzaklıkta bulunan antik bir yerleşim merkezi olan Olba kentindeki Erken Hıristiyanlık Dönemi manastır kompleksini konu etmektedir. Cilicia ve Isauria bölgesinin Erken Hıristiyanlık Dönemi'ne ait kilise sayısı bakımından zenginliği bilinmektedir. Bu yapıların pekçoğu yabancı ve yerli çok sayıdaki araştırmacı tarafından belgelenmiştir. Olba da bu yapıların çokluğu bakımından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Kentte çok sayıda kilisenin yanı sıra bir de manastır  kompleksi bulunmaktadır. Aziz Basileus'un öğretilerine uygun bir şekilde inşa edilen manastır bölgede Alahan'dan sonra kazısı yapılan tek yapıdır. Bu nedenle kazı çalışmalarında ele geçen arkeolojik materyal tamamen özgün sonuçları içermektedir. Çalışmamızın amacı söz konusu yapıyı hem epigrafik, numismatik hem de arkeolojik veriler bağlamında değerlendirmektir. Ele geçen küçük buluntuların yanında yapının mimari dekorasyonu konusunda önemli bilgiler sunan mimari plastik taş elemanlar manastırın bölge örnekleri içindeki yeri ve önemini anlamamızı sağlamaktadır. Birkaç mermer örnek dışında tamamı yörenin yerel malzemesi kireç taşından üretilen bu eserlerin bazıları tamamen bölgeye özgü özellikler göstermektedir. Söz konusu eserlerin yapı tekniği ve inşası konusunda uzman oldukları bilinen Cilicia ve Isaurialı ustalar tarafından yapıldıkları düşünülmektedir.  Arkeolojik kazılar sonucu ele geçen buluntular ışığında Olba Manastırı Cilicia ve Isauria bölgesindeki çağdaşı yapılar için önemli bir karşılaştırma örneği sunmaktadır.

Abstract:
The objective of this study is to elicit the early Christian monastery complex in Olba in Rough Cilicia which is located 40 km. away from modern Silifke, Mersin, Turkey. The Cilician and Isaurian regions, including Olba are known for a number of early Christian churches and many of these buildings were recorded by Turkish and foreign specialists in many publications. The monastery in Olba which was constructed based on the principles established by St. Basileus of Caesaereia, is the only monastic complex excavated in the region, except for the Alahan Monastery in Mut. The material from the excavations at Olba Monastery has utmost importance for this reason. The aim of our study is to evaluate the building history of the complex in the light of epigraphic, numismatic and archaeological evidence. The small finds from the excavations as well as the stone finds bearing architectural decoration provide data to establish the importance of the monastic complex of Olba within the region.  Apart from a few marble examples, all architectural fargments were made of local limestone and reflect the regional characteristics. It could be possible to suggest that they were produced by local masons who were famous for their expertise as stone masters. The evidence provided by the excavations of the Olba Monastery reveal that the building complex was an important structure of its time comparable with its contemporary examples in the region.