Kadın öğretmenlerin cinsiyete dayalı ayrımcılık algıları ile psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between female teachers' perceptions of gender discrimination and their psychological capitals
Yazar: AYŞENUR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. VİCDAN ALTINOK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, kadın öğretmenlerin cinsiyete dayalı ayrımcılık algıları ile psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini; Yozgat ili Merkez ilçesi, İzmir ili Karşıyaka ilçesi ve Şanlıurfa ili Akçakale ilçesinde, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ilköğretim kademesinde görev yapan, çeşitli branşlardan 247 kadın öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Cinsiyet Ayrımcılık Ölçeği (ACAÖ) ve Psikolojik Sermaye Ölçeği (PSÖ) kullanılmıştır. Kadın öğretmenlerin algılanan cinsiyet ayrımcılığı puanlarının düşük, psikolojik sermaye ölçeği alt faktörlerinden iyimserlik puanlarının orta, psikolojik dayanıklılık, umut ve öz yeterlilik puanlarının ise yüksek olduğu görülmüştür. 247 kadının %72,9'u (180 kadın) düşük düzeyde %21,1'i (52 kadın) orta düzeyde, %6,1'i (15 kadın) ise yüksek düzeyde algılanan cinsiyet ayrımcılığı yaşadığı görülmüştür. Kadın öğretmenlerin %3,6'sı (9 kadın) düşük düzeyde iyimserlik, %2,4'ü (6 kadın) düşük düzeyde psikolojik sağlamlık, %2'si (5 kadın) düşük düzeyde umut ve %2,8'i (7 kadın) ise düşük düzeyde öz-yeterliliğe sahiptir. Kadın öğretmenlerin görev yaptığı yere, eğitim durumuna ve branşına göre algılanan cinsiyet ayrımcılık puanları değişmezken (p>0,05), kadın öğretmenlerin çalışma yılına göre algılanan cinsiyet ayrımcılık puanları farklılık göstermiştir (p<0,05). Genellikle çalışma yılı arttıkça, algılanan cinsiyet ayrımcılığı puanları düşmüştür. Kadınların eğitim durumu ve branşına göre psikolojik sermaye puanları değişmezken (p>0,05), kadın öğretmenlerin görev yaptığı ile ve çalışma yılına göre psikolojik sermaye puanları farklılık göstermiştir (p<0,05). Yozgat'ta görev yapan kadın öğretmenlerin psikolojik sermaye puanlarının, diğer illere göre yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışma yılı arttıkça, kadın öğretmenlerin psikolojik sermaye puanları artış göstermiştir. Kadın öğretmenlerin algılanan cinsiyet ayrımcılığı puanları ile Psikolojik Sermaye Ölçeği (PSÖ) ve alt faktörleri arasında (İyimserlik, Psikolojik dayanıklılık, Umut ve Öz-yeterlilik) düşük düzeyde negatif ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Bu sonuçlar, kadın öğretmenlerin iyimserlik, psikolojik dayanıklılık, umut ve öz yeterlilik puanları arttıkça, algılanan cinsiyet ayrımcılığı puanlarının azalacağını göstermektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between female teachers' perceptions of discrimination based on gender and their psychological capital was investigated. The sample of the research; It consists of 247 female teachers working in various branches of primary education in Yozgat, İzmir and Şanlıurfa provinces in the 2022-2023 academic year. As a data collection tool in the study; Personal Information Form, Perceived Gender Discrimination Scale (PGDS) and Psychological Capital Scale (PCS) were used. It was observed that women's perceived gender discrimination scores were low, optimism, the scores of the psychological capital scale sub-factors, were moderate, and psychological resilience, hope and adequacy scores were high. It was also observed that 72.9% (180 women) of 247 women experienced low-level perceived gender discrimination, 21.1% (52 women) moderately, 6.1% (15 women) experienced high-level gender discrimination. 3.6% (9 women) had low optimism, 2.4% (6 women) had low resilience, 2% (5 women) had low hope, and 2.8% (7 women) women) had low self-efficacy. While the perceived gender discrimination scores of women did not change according to their place of employment, educational status and branch (p>0.05), the perceived gender discrimination scores of women differed according to the working year (p<0.05). Generally, as years of work increased, perceived gender discrimination scores decreased. While the psychological capital scores of the women did not change according to their educational status and branch (p>0.05), the perceived psychological capital scores of the women differed according to their employment and working year (p<0.05). It has been observed that the psychological capital scores of teachers working in Yozgat are higher than in other provinces. In addition, as the working year increased, women's psychological capital scores increased. A low level of negative correlation was found between women's perceived gender discrimination scores and the Psychological Capital Scale (PCS) and its sub-factors (Optimism, Resilience, Hope, and Self-efficacy) (p<0.05). These results show that as the optimism, resilience, hope and self-efficacy scores of women increase, their perceived gender discrimination scores will decrease.