7-14 yaş okul çağı çocuklarında obezitede risk faktörlerinin araştırılması
Research on obesity risk factors in school-age children between 7-14 years
Yazar: BURCU TEZCAN
Danışman: PROF. DR. ALİ PEKCAN DEMİRÖZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, 7-14 yaş okul çağı çocuklarında fazla kilolu ve obez olma durumuna neden olan risk faktörlerini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Araştırmaya 1-31 Mart 2007 tarihlerinde Ankara il merkezinde bulunan iki ilköğretim okulunda öğrenim gören 979 çocuk dahil edildi. Öğrencilerin ve ailelerin sosyodemografık özellikleri, çocukların beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktiviteleri ile ilgili bilgiler anket formu kullanılarak elde edildi. Yaş ve cinsiyetlerine göre Vücut Kitle indeksi (VKİ) dağılım cetveli göz önüne alınarak çocuklar; zayıf, normal, fazla kilolu ve obez olarak 4 gruba ayrıldı, p<0,05 olması anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çocukların %56'sı kız, %44'ü erkekti. Fazla kilolu ve obez olma oranları erkeklerde, zayıf ve normal olma oranları kızlarda daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,0001). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte ebeveynlerin ilköğretim mezunu olma durumu fazla kilolu ve obez grupta daha yüksekti. Annenin çalışma durumu ile çocukların VKİ dağılımları arasında da anlamlı farklılık saptanmadı. Ailelerin aylık gelir düzeyi arttıkça VKİ düşmekteydi (p=0,0001). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte obez grupta anne sütü alma süresi diğer gruplara göre daha azdı. Obez çocuklarda ayran, kola ve fastfood tüketimi diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla p=1,021, p=0,009, p=0,0001). Obez ve fazla kilolu grupta sebze, meyve ve peynir tüketmeme oranları daha yüksekti (sırasıyla, p<0,001, p=0,002, p=0,016). Obez çocuklarda çikolata, gofret ve cips tüketimi daha yüksekti (sırasıyla p=0,007, p=0,0001). Normal gruptaki çocuklarda bisiklete binme
ve takım sporları oynama diger gruplara göre daha fazlaydı (sırasıyla p=0.005, p=0.005). Obez grupta bilgisayar ve atari oynamama oranları daha yüksekti (p=0.006). VKİ'si normal grupta 3 saatten fazla ders çalışma oranı daha yüksekti (p=0,001). 
Sonuç: Ailelerin aylık gelir düzeyi azaldıkça, ayran, kola, fastfood, abur-cubur türü yiyecek tüketimi arttıkça ve fiziksel aktivite azaldıkça çocuklarda fazla kilolu ve obez olma olasılığı artmaktadır. Çocuktan obeziteden korumak için, besin üretim ve tüketim aşamasında yer alan tüm sektörlerin ve ailelerin sağlıklı beslenmeye yönelik müdahale programlarını benimsemeleri gereklidir.

Abstract:
Aim: In this study we aimed to determine the risk factors that causes between 7-14 years old school children who are over-weight and obese. 
Materials and Methods: Between 1-31 March 2007, 979 children who attend two primary schools in Ankara city center were included in this research. The knowledge about socio-demographic features of the students and their families, children's feeding habits and the physical activities were assessed by using questionnaires. The children were divided into four groups; thin, normal, over weight and obese, according to the Body Mass Index (BMI) chart designed for age and gender. p<0,05 was accepted statistically significant. 
Results: The fifty-six percent of children was female, the 44% was male, it was found that the ratio of being fat and obese in boys and the ratio of being thin and normal weight in girls was higher (p=0,0001). It was not statistically significant but the possibility of parents being educated in overweight and obese group was higher. No statistically significant difference was found between the groups according to the mothers' working status. The more families' monthly income increased, the less BMl become (p=0,0001). In obese group the duration of breastfeeding was less. children The fast food, ayran and coke consumption was higher in obese group (p=0,021, p=0,009, p=0,0001, respectively). In obese and overweight group the ratio of not consuming vegetables, fruit and cheese was higher (p<0,021, p=0,002, p=0,016, respectively). The consumption of chocolate and chips were higher in obese group (p=0,007, p=0,0001, respectively). Riding bicycle and playing team sports were higher in normal group (p=0.005, p=0.005, respectively). The ratio of not playing computer games was higher in obese group (p=0,006). Studying more than 3 hours was higher in normal group (p=0,001). 
Conclusion: As the family income and the physical activity decreases, fast food, coke and haphazard food consumption increases the possibility of being overweight and obesity increase. To prevent children form being obese it is necessary to accept the intervention programs for the parents and for the industry of food consumption and production.