Türkiye'de 1980 sonrası dönemde liselerde felsefe eğitimi (Kütahya ve Isparta örneği)
The education and problems of philosophy in high school in Turkey after 1980 ( a case study in Kütahya and Isparta)
Yazar: DERYA KARAASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEJDET DURAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Eğitim = Education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe eğitimi = Philosophy education ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Liseler = High schools

Özet:
Bu çalışma 1980 sonrası Türkiye'deki felsefe eğitimine, lise öğrencilerinin ilgileri, tutumları ve bu tutumlara neden olan faktörlerini konu almaktadır. Çalışma Türkiye'de orta öğretimde felsefe eğitiminin günümüzdeki durumuyla Türkiye'de felsefe eğitiminin tarihi süreçte kazandığı boyutlar Kütahya ve Isparta örneğinden hareketle incelemektedir. Çalışmayı Türkiye'de liselerde felsefe ve nitel anlatımla Türk eğitim sisteminde felsefe diye belirleyebiliriz. Söz konusu belirleme ister istemez, eğitimde, felsefenin kurucu öğelerine ve onlar arasındaki bağlantılara ilişkin açıklamalarla, müfredatın amaç ve kapsam yönünden incelenmesini; eğitim sisteminde konumlanmasına ilişkin açıklamaları, öğretmen-öğrenci düzleminde incelenmesini içermektedir.Çalışmanın temel amaçlarından birini lise felsefe müfredat programlarının hedef, içerik, süre, öğrenme-öğretme süreçleri ve değerlendirme boyutlarıyla iyileştirilmesine dönük öneriler ortaya koymak oluşturmaktadır. Lise eğitimi içerisinde yer alan felsefe derslerine yönelik öğretmen ve öğrencilerin felsefe eğitim programının sorunlarını yönelik algılamalarını tespit etmek ve program süreçlerinin iyileştirilmesi ile ilgili öneriler çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır.Araştırmanın evrenini Kütahya ve Isparta illerine bağlı okullar oluşturmaktadır. Araştırma Kütahya ve Isparta illerinde yer alan toplam 18 öğretmen ve 360 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklemin seçiminde felsefe derslerine bizzat felsefe mezunu alan öğretmenlerinin girdiği okulların seçilmiştir.Algılamaları tespit etmek için anket ve görüşme yapılmıştır. Niceliksel olarak algılamalarla ilgili frekans ve yüzdelikler, aritmetik ortalamalar ve varyans analizleri SPSS paket program kullanılarak yapılmıştır.Anket uygulaması sonucunda elde edilen bilgiler tablolar halinde frekans ve yüzde olarak tablolar ve grafikler halinde sayı, aritmetik ortalama ve standart sapma olarak verilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen ve öğrencilerin felsefe derslerinin müfredat ve işleniş yönünden tutumları saptanmıştır.Bu çaba daha nitelikli öğrencilerin öğrenim görmeleri için lise eğitiminin aktif, üretken, program standartları gelişmiş bir hale getirmektir.Çalışmamız ana hatlarıyla şu sonuçlara ulaşmıştır:Felsefe dersleri, gündelik hayatta yaşanılan problemlere çözümler üretilmesi konusunda katkı sağlamaktadır. Sınıf düzeyindeki amaçlar Milli Eğitim genel amaçlarıyla uyumludur. Felsefe eğitiminin aktif bir biçimde düşünmeye ve aktif olarak sosyal yaşama katılmaya olumlu şekilde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Felsefe, Felsefe Eğitimi, Eğitim Felsefesi, FelsefeTarihi.Felsefe derslerinden elde edilmesi gereken bir çıktı olarak, sorgulayıcı bakış açısı elde etme alışkanlığı kazandırılması konusunda hazırlanan müfredat, beklentilere güçlü bir biçimde cevap vermiyor görünmektedir. Felsefe müfredatının öğrenci istek ve ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulup oluşturulmadığı konusunda öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun kararsız olduğu ve felsefe programının amaçlarının açık olmadığı tespitine ulaşılmıştır.Mevcut müfredat, ders dışı aktivitelere izin vermesine rağmen, öğretmenler tarafından felsefe dersi dışında aktivite olarak gerçekleştirilen, konferans, panel gibi bilimsel etkinliklerin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Felsefe dersi müfredat içerisindeki mevcut diğer derslerle kıyaslandığında, özel bir ilgi ve alaka ile öğrenciler tarafından takip edilmemektedir. Ders içeriklerinin ve dağılımının sadece öğrencilerin gireceği potansiyel sınavlar doğrultusunda şekillendirilmesi felsefe öğretmenleri tarafından olumlu değerlendirilmemektedir.Araştırma sonucunda öncelikle felsefe eğitimine kıdemli öğretmenlerden başlayarak hizmet içi eğitim kurslarına alınmasının faydalı olacağı mülahaza edilmiştir.

Abstract:
Thisstudyincludeseducation of philosophy in Turkeyafter 1980, interests, attitudes of highschoolstudentsandfactorsthatcauses of theseattitudes. Thisstudyanalysessituationthatgetting in thehistory of philosophyeducation in Turkeyandpresentsituation of philosophyeducation at highschool in Turkeybylooking at Kütahya and Isparta example. We can identifythisstudy as philosophy at education in Turkeyandwithqualitativeexpressionphilosophy at Turkeyeducationsystem. Itincludesto be examinedwithteacher-student, explanationsthatrelateswithto be situationed at educationsystem; aboutaimandextent of curriculumwiththeexplanations of relatingwithprincipelfounder of philosophyandconnectionamoungthem.One of theprincipalaims of thestudy is thesuggestionsaboutgettingbetter of target, content, time, process of learning- teachingandassessmentsituation of thecurriculumprogramme at philosophy at highschool.Determiningthe sense of teachersandstudentstowardseducationsystemproblemsandthelessons of philosophy at highschoolandsuggestionsabouttheprocess of gettingbettertheprogrammeconcurthebase of thestudy.Itoccursthepopulationandsample of thesurveythatcenterschoolsthatdependent of Kütahya and Isparta. Thesurveywascarriedoutamoung 18 teachersand 360 studentswhichwere in Kütahya and Isparta. At thechoice of sample, it waschosedtheschoolsthatteacherswhichgraduatedfromphilosophydepartmentwasteachingphilosophylessons.Todeterminetheperception, it wasdoneinterwievandquestionaire. As a quantifier, it wasdonethepercentagesandfrequency, thearithmeticaveragesandvarianceanalysesbyusing SPSS packetprogramme.At theend of thequestionaire, theinformationwasgivenwiththefrequenceandpercentagetable, graphics, number, arithmeticaverageand standart variance. Attitudes of teachersandstudentsaboutcurriculumandteachingandlearning of philosophylessonsweredetermined.Thisendeavour is makingthehighschoolactive, productiveandimproved of programmestandartsforgettingeducation of morewell-qualifiedstudents.Thisstudybasicallyreachedthatresults:Key Words: Philosophy, Philosophy Education, Education Of Philosophy,Philosophy History.Philosophylesoonscontributesaboutproduction of solutionstoproblemsbeinglived in daily life. Theaims at classesarecoherentwiththe general aims of nationaleducation. Itwasconcludedthatlearning of philosophycontributespositivelytothinkactivelyandbeing in social life actively.Itwasreachedtheresultthatteacherswereuncertainwhetherthecurriculumwaspreparedaccordingtothewishesandneed of sudentsandtheaims of philosophyprogrammeweren'tclear.Itwasdeterminedthatalthoughcurrentcurriculumlettheactivities of exception of lesson, scientificactivitiessuch as conference, panel at except of philosophylessonswere not enough. Whenphilosophylesson is comparewithotherlessons in curriculum, it isn'tfollowedwithspecialinterestbystudents. Conforming of thecontentanditsdistributionwiththeexamswhichstudentshaveisn'tconsideredpositivelybyphilosophyteachersItwasdeterminedthat at theapplication of philosophyexamstherewasusedshortansweredquestionswhichcan't be comprehendedwellinstead of longansweredquestionsthat can be comprehended.