İran siyaseti: Süreklilik ve değişim
Politics of Iran: continuity and change
Yazar: AYLİN KARNAP
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÇAĞLA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ulusal ve Uluslararası Güvenlik Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Değişim = Change ; Süreklilik = Continuity ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Yirminci yüzyılda İran önemli bir toplumsal harekete tanıklık etmiştir: 1979 İran İslam Devrimi. Muhammed Şah'ın uyguladığı politikaların sonucunda oluşan olumsuz siyasi, sosyal ve ekonomik şartlara karşı toplumun farklı kesimleri Ayetullah Humeyni'nin liderliğinde bir araya gelmiştir. Devrim sonrasında İran'da monarşi sistemi yerini İslam Cumhuriyeti'ne bırakmıştır. İran İslam Devrimi'nin başarısında ve Velayet-i Fakih üzerine temellendirilen yeni rejimin kabul edilmesinde Ayetullah Humeyni'nin rolü önemli bir faktördür. Batılılaşma ve modernleşme politikalarına karşı duran, yabancı devletlerin ülkenin iç ve dış politikasına müdahale ettiği ve Muhammed Şah'ın uyguladığı politikalarda yabancı devletlerin çıkarlarını koruduğunu ileri süren Humeyni, İran'da bir "Güvenlik Devleti" inşa etmiştir. Bu çalışmanın amacı, Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme teorisinden faydalanılarak İran İslam Cumhuriyeti'nin iç ve dış politikasını analiz etmektir. Bu tez, 1979 İslam Devrimi sonrası İran'ın ulusal güvenlik stratejisini farklı bir perspektifle analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu tezin temel amacı, İran'ın güvenlikleştirme stratejilerini, tehdit algısını, güvenlikleştirici aktörleri ve alımlayıcı kitleyi tarihi, politik ve sosyal-ekonomik faktörler göz önünde bulundurularak güvenlikleştirme teorisi ve sektörel güvenlik üzerinden değerlendirmektir.

Abstract:
The twentieth century has witnessed major social movement in Iran: the Islamic Revolution of 1979. The negative social and economic conditions resulting from Mohammad Shah's policies, led different parts of the society gather around the leadership of Ayatollah Khomeini. Iran's monarchical regime has turned into an Islamic State on the aftermath of the Revolution. Ayetollah Khomeini's has played a key role in the success of the the Islamic Revolution and the acceptance of a new governance style, called Velayet-i Fakih (Velayat-e Faqih, or Guardianship of the Islamic Jurists). Khomeini's stance was against Westernization, and modernization. Arguing that foreign forces interfered with Iranian domestic and foreign policies, and claiming that Mohammad Shah has put foreign interests above national interests, Khomeini has managed to establish a "Securitized State". The aim of this paper is to analyze the foreign and domestic policies of the Islamic Republic of Iran with reference to Copenhagen School's theories of securitization. In this thesis, which initially aims to analyze Iran's national security strategy after the 1979 Islamic revolution with using an alternative perspective. The main purpose of this thesis is to evoluate the national security strategies of Iran, threat perceptions, securitizing actor and targeted audience using securitizaon theory and sectoral securitization, with reference to the broader historical, political and socio-economic framework.