Arnavutluk'ta komünizm'den kapitalizme geçiş sürecinde reklamın gelişimi
The development of advertising in the transition process from communism to capitalism in Albania
Yazar: ALFRİDA LİLA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ MURAT KIRIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Reklamcılık ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising
Dizin: Arnavutluk = Albania ; Kapitalizm = Capitalism ; Komünizm = Communism ; Reklamlar = Advertisements ; Siyasal değişme = Political change ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Kral Ahmet Zogu döneminden itibaren radyo ile tanışan Arnavutluk, reklam ile çok
daha geç tanşımıştır. Ama Kral Zogu'nun Arnavutluk'tan ayrılmasıyla, savaşta olan bu ülke
mevcut iktisadi bunalımlar ve az gelişmişlik ile mücadele etmek zorunda bırakılmıştı. Tüm bu
karışıklığı kendi lehine kullanan ve Fransa'daki eğitimini yarım bırakıp Arnavutluk'a dönen
Enver Hoca, ülkeye yeni ve bambaşka bir nefes getirmiştir. Arnavutluk'ta 50 seneyi aşkın
devam eden komünizm döneminin ilk adımları bu zamanda atılmış, bu dönemde her şeyde
olduğu gibi tüm medyada da bu sisteme yani komünizme geçilmişti. Ekonomik faaliyetlerin
devletin elinde olması ve serbest piyasanın olmaması, reklamı, bu sistemin ideolojisini
yaymakla yükümlü olan bir araçtan başka bir şey olmamaya zorlamıştır.
Komünizm döneminden sonra Arnavutluk yeni bir yönetim sistemi ile karşı karşıya
gelir. 1990'lı yıllarda komünizm sisteminden demokrasiye geçiş yapılır. Demokratik sistemin
gelmesiyle birlikte her alanda olduğu gibi medya ve reklam alanında da özgürlükler ve
değişiklikler söz konusu olur. Artık ekonomik faaliyetler devletin elinde değildir. Serbest
piyasa ve özel mülkiyet anlayışı ortaya çıkar. Artık reklam bir sistemin ideolojisini
benimsetmek için değil bir malın ya da bir hizmetin tanıtımı için yapılmaktadır. Bu çalışmada
Arnavutluk'taki reklam anlayışı, tarihsel süreç içerisinde analiz edilmeye çalışılmış ve bu
analiz esnasında göstergebilim ve literatür yöntemlerinden faydalanmıştır.

Abstract:
Meeting with radio in the reign of King Ahmet Zogu, Albania learnt about
advertisement in a very late time. That King Ahmet Zogu left Albania and the start of the
Second World War drove the country into economic crisis and underdevelopment. Benefiting
from all this turmoil, Enver Hoca, who left his education in France, blew a fresh breath to the
country. The first steps of the 50-year-long communist era were taken during Enver Hoca's
rule. Media, as it happened to every field in the country, became a tool of the new regime.
The function of advertisement in this regime was to propagate the ideology of the regime as
there was no place for free market in the system. Advertisement saw many crucial changes
during the transition from communism to democracy in 1992 as it was the case in every field
in the country. The economy was not manipulated the regime, on the contrary it was in the
hands of the market and private capital. Therefore, advertisement started to function in the
original way that it should do. Advertisement introduced goods or properties instead of
propagating the ideology of the regime.