Erişkinde staphylococcus aureus bakteriyemilerinin çok yönlü analizi
Versatile analysis of staphylococcus aureus bacteremias in adults
Yazar: SALİHA AYAN
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Bakteriyemi = Bacteremia ; Gram pozitif bakteriler = Gram positive bacteria ; Metisilin = Methicillin ; Staphylococcus aureus = Staphylococcus aureus ; Yetişkinler = Adults ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-bakteriyel = Drug resistance-bacterial

Özet:
Amaç: Staphylococcus aureus (S.aureus), günümüzde toplum ve hastane kaynaklı patojenler arasında önemi giderek artan bir mikroorganizmadır. Çalışmamızda S.aureus bakteriyemisi olan hastaların epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar özellikleri incelenerek prognozu etkileyen faktörlerin tanımlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, İç Hastalıkları Klinikleri veya Yoğun Bakım Ünitesi'nde, 1 Ocak 2015 ve 1 Ocak 2020 tarihleri arasında yatarak takip edilen, S.aureus bakteriyemisi olan 170 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar özellikleri ve uygulanan tedaviler ile ilgili bilgiler hastane bilgi sisteminden ve hasta dosyalarından elde edildi. Verilerin analizinde, IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
Bulgular: Hastaların 94 (%55.3)'ü erkek, 76 (%44.7)'sı kadındı. Yaş ortalaması 66.7 (18-95) yıldı. Kan kültürlerinde 126 hastada (% 74) metisilin duyarlı S. aureus (MSSA), 44 hastada (%26) metisilin dirençli S. aureus (MRSA) üremesi olmuştu. MRSA bakteriyemisi olanlarda İç Hastalıkları Kliniklerinde yatanların (%40.9), hastane kaynaklı enfeksiyonların (%40.9), üriner kateter bulunanların (%54.5), uygun tedavi almayanların (%29.5), 48 saatten daha geç tedavi başlananların (%20.5) oranları MSSA bakteriyemilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. MSSA ve MRSA olanlar arasında yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar, diğer predispozan faktörler, semptom ve bulgular, ortalama tedavi süresi ve mortalite oranı açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Hastaların 33'ünde (%19) en az bir komplikasyon saptandı. Komplikasyon gelişen hastalarda ateş (%60.6), deride kızarıklık (%33.3), bel ağrısı şikayetleri olanların (%15.2), fizik muayenede vücut ısısı yüksek ölçülenlerin (%39.4), tedavi süresi 14 günden daha uzun olanların oranları (%60.6) komplikasyon gelişmeyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksekti. Komplikasyon gelişmeyen hastalarda mortalite oranı (%36.5) komplikasyon gelişenlerden (%12.1) daha yüksekti. Komplikasyon gelişen ve gelişmeyenler  arasında yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar, predispozan faktörler, hastane kaynaklı enfeksiyon, diğer semptom ve bulgular, etkenin metisilin direnci, tedavi başlanma zamanı ve ortalama tedavi süresi açısından anlamlı farklılık bulunmadı. Uygun antibiyotik tedavisi 114 hastada (%67.1) 24 saat içinde, 18 hastada (%10.6) 24-48. saatler arasında, 19 hastada (%11.2) 48 saatten daha geç başlanmıştı. 61 hastada (%35.9) tanı sonrası antibiyotik tedavisinde değişiklik yapılmıştı. 21 (%21.4) hastada persistan (7 günden uzun süren) bakteriyemi saptandı. Ortalama tedavi süresi 12.4±7.8 gündü. Hastaların 126'sı (%68) sağ kalmış olup 54'ü (%32) hayatını kaybetti. Tanı anında ateş şikayeti olanlarda mortalite daha düşüktü. Hastane kaynaklı enfeksiyon, bilinç bozukluğu, invaziv mekanik ventilasyon ve antibiyotik tedavisi süresinin 14 günden kısa olması mortalite riskini arttıran faktörler olarak saptandı.
Sonuç: S.aureus bakteriyemileri komplikasyonları ve tedavideki zorluklar nedeniyle önemli bir sorundur. Mortalite riskinin yüksek olmasından dolayı öncelikle bu enfeksiyonların önlenmesine yönelik uygulamalara ağırlık verilmesi ve S.aureus bakteriyemisi olan hastaların titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Staphylococcus aureus (S.aureus) is an increasingly important microorganism among community and hospital-acquired pathogens. In our study, it was aimed to define the factors affecting the prognosis by examining the epidemiological, clinical and laboratory characteristics of patients with S.aureus bacteremia.
Materials and Methods: Our study included 170 patients with S.aureus bacteremia, who were hospitalized between 1 January 2015 and 1 January 2020 in the Health Sciences University Haydarpaşa Numune Health Training and Research Center Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic, Internal Diseases Clinics or Intensive Care Unit. Information about the demographic, clinical, laboratory characteristics of the patients and the treatments applied were obtained from the hospital information system and patient files. In the analysis of the data, IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Turkey) program was used.
Results: Of the patients, 94 (55.3%) were male and 76 (44.7%) were female. The mean age was 66.7 (18-95) years. Methicillin-susceptible S. aureus (MSSA) was grown in 126 patients (74%) and methicillin-resistant S. aureus (MRSA) was grown in 44 patients (26%) in blood cultures. Rates of patients with MRSA bacteremia hospitalized in Internal Medicine Clinics (40.9%), hospital-acquired infections (40.9%), those with urinary catheters (54.5%), those who did not receive appropriate treatment (29.5%) and those who started treatment more than 48 hours later (20.5%) compared to MSSA bacteremias were significantly higher. There was no significant difference between those with MSSA and MRSA in terms of age, gender, comorbid diseases, other predisposing factors, symptoms and signs, mean duration of treatment, and mortality rate. At least one complication was detected in 33 (19%) of the patients. The rates of those with fever (60.6%), skin rash (33.3%), lumbalgia complaints (15.2%), those with high body temperature on physical examination (39.4%) and those with a treatment duration longer than 14 days (60.6%) in patients with complications were significantly higher than those without complications. The mortality rate (36.5%) in patients who did not develop complications was higher than those with complications (12.1%). There was no significant difference between those with and without complications in terms of age, gender, comorbid diseases, predisposing factors, hospital-acquired infection, other symptoms and signs, methicillin resistance of the agent, time of initiation of treatment and mean duration of treatment. Appropriate antibiotic treatment was started within 24 hours in 114 patients (67.1%), between 24-48th hours in 18 patients (10.6%) and more than 48 hours later in 19 patients (11.2%). Antibiotic treatment was changed after diagnosis in 61 patients (35.9%). Persistent (longer than 7 days) bacteremia was detected in 21 (21.4%) patients. The mean duration of treatment was 12.4±7.8 days. Of the patients, 126 (68%) survived and 54 (32%) died. Mortality was lower in those who had fever at the time of diagnosis. Hospital-acquired infection, confusion, invasive mechanical ventilation and duration of antibiotic therapy shorter than 14 days were found to increase the risk of mortality.
Conclusion: S.aureus bacteremia is an important problem due to its complications and difficulties in treatment. Because of the high mortality risk, we think that first of all, it is necessary to focus on practices for the prevention of these infections and the patients with S.aureus bacteremia should be evaluated in detail.