Yaş gruplarına göre makuler otofloresans değişimlerinin, lipit profilinin, serum lutein ve zeaksantin seviyelerinin kıyaslanması
Comparison of maculer autoflorecance changes, lipid profile, serum lutein and zeaxhantin levels due to age groups
Yazar: AYHAN ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER KOÇAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Lipidler = Lipids ; Lutein = Lutein ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Pigmentler = Pigments ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız, Visucam 500 cihazı ile ölçtüğümüz makula pigment dansitesi ve fundus otofloresans (FAF) ölçümünde elde edilen lipofuksin dansitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu ölçümlerin yaş, lipit profili, serum lutein ve zeaksantin değerleri ile bağlantısının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) tanısı alan 80 kişilik hasta grubu ile sağlıklı 80 kişilik kontrol grubu çalışmamıza dahil edildi. Yaşları 50-90 arasında değişen olgular klinik özelliklerine göre bir ile üç ay arasında prospektif olarak ortalama 15,8 ay süreyle izlendi. Kuru tip YBMD olan gözler Grup 1, yaş tip YBMD olan gözler Grup 2 ve kontrol grubu Grup 3 olarak sınıflandırıldı. Hasta gruplarına günlük 10 mg lutein ve 2 mg zeaksantin başlandı ve kontrol grubu ilaçsız olarak izlendi. Çalışmaya alınan olgulara her muayenede renkli fundus fotoğrafı (RFF), optik koherans tomografi (OKT) ile santral makula kalınlığı (SMK), FAF ve makula pigment optik dansitesi (MPOD) ölçümleri yapıldı. Tüm olgulardan her muayenede serum lutein ve zeaksantin seviyelerini saptamak için kan örnekleri alındı ve yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemiyle çalışıldı. Başvuru anında tüm olguların lipit profillerine bakıldı. Gruplar kendi içinde dekatlara ayrılarak yaş gruplarına göre ve birbirleri arasında kıyaslandı. İstatistiksel analiz SPSS 17.0 ile yapıldı.
Sonuçlar: Çalışmamıza yeni tanı alan 80 YBMD olgusunun 147 gözü ve 80 kontrol olgusunun 153 gözü alındı. Hasta grubunda yaş tip YBMD'si olan 48 göz, kuru tip YBMD'si olan 99 göz vardı. Çalışma grubunda 43 hasta (%53,75) kadın, 37 hasta (%46.25) erkek idi. Kontrol grubunda 39 (%48,14) kadın 41 (%51,86) erkek olgu vardı. Grupların yaş ortalaması sırasıyla 71,17±8,32 yıl ve 69,26±9,08 yıl idi. Gruplar birbiriyle kıyaslandığında en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) Grup 2'de diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı. EİDGK ile çalışmadaki diğer parametrelerin ilişkisine bakıldığında yaş, SMK, maxMPOD ve FAF bulguları ile anlamlı ilişki olduğu saptandı. Santral makula kalınlığının çalışmadaki diğer parametrelerle ilişkisine bakıldığında EİDGK ve FAF ile arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Santral makula kalınlığının yüksek olduğu gözlerde FAF'ın azalmış olduğu ve EİDGK'nin düşük olduğu saptandı. Başvuru ve son kontrol MPOD değerleri için gruplar birbiri arasında ve kendi içinde yaş gruplarına göre kıyaslandığında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Hasta gruplarına lutein (L) 10 mg ve zeaksantin (Z) 2 mg başlandıktan sonra yapılan takiplerde 6. aya kadar MPOD'nin istatistiksel anlamlı olarak arttığı ve bu artışın serum L ve Z seviyelerindeki artışla korele olduğu görüldü. Başvurudaki ortalamaMPOD seviyeleri ile yaş, cinsiyet, FAF bulgusu, lipit tipleri arasında anlamlı ilişki saptanmazken EİDGK ve SMK ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptandı. Lipit tipleri açısından gruplar birbiri arasında kıyaslandığında yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) değerleri Grup 1'de diğer gruplara göre istatistiksel anlamlı yüksek saptanırken (p=0,020) diğer lipit tipleri açısından anlamlı farklılık yoktu. Başvuru serum lutein ve zeaksantin seviyeleri açısından gruplar birbirleri arasında ve kendi içinde yaş gruplarına göre kıyaslandığında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. 
Sonuç: Çalışmamızda Visucam 500 cihazı ile MPOD ve FAF ölçülmüş olup bu değerler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Makula pigment dansitesinin yaş, cinsiyet, YBMD varlığı ve YBMD tipinden etkilenmediği görülmüştür. YBMD hastalarında destek tedavisi ile MPOD'nin en azından ilk 6 ay için arttığını gözlemledik. Çalışmadaki sonuçlarımızın ışığında, makula pigment dansitesinin RPE ve koroid seviyesinde meydana gelen patolojiler sonucunda değişmediğini düşünüyoruz.

Abstract:
Purpose: To investigate the relation between macula pigment optical density (MPOD), central macular thickness (CMT) and lipofuscin density and to evaluate the relation of MPOD, CMT and lipofuscin density with age, lipid profile, serum lutein and zeaksantin levels of the patients.
Material and Method: Eighty patients with age related macula degeneration (AMD) and 80 healthy control cases were included into the study. Patients were followed for a mean time of 15,8 months with an interval between 1 and 3 months which arranged in individual cases. Patients with dry AMD were accepted as Group 1, patients with wet AMD were accepted as Group 2, and control cases were accepted as Group 3. Lutein 10 mg and 2 mg zeaksantin were given to Group 1 and 2. Patients in Group 3 were observed without any medication. Color fundus photography, optical coherence tomography, fundus autofluorescence and macula pigment optical density measurement were performed in all visits. Serum lutein and zeaksantin levels were measured at all visits. Lipid profile was determined at the first visit in all cases. Three groups were compared regarding the measured parameters.
Results: One hundred forty seven eyes with initial AMD diagnosis and 153 eyes of control cases were evaluated in the study. Ninety-nine eyes were with dry and 48 eyes were with wet AMD. Three groups were similar in regard to age and gender. In Group 2, BCVA was significantly worse when compared with the other groups. There was no difference between groups and age groups in regard to macula pigment optical density at initial or last visit. Serum lutein and zeaxhantin levels were also similar in all groups. There was significant relation between BCVA and age, CMT, maxMPOD and FAF. Central macular thickness was correlated with FAF and BCVA. The macula pigment density in patients with AMD was improved until 6 moths, and this improvement was correlated with the improvement in the serum levels of lutein and zeaxhantin. There was no relation between initial macula pigment optical density and age, gender, FAF, and lipit levels, whereas BCVA and CMT were related with initial macula pigment density. 
Conclusion: We did not find any relation between macula pigment optical density and lipofuscin. Macula pigment density was not affected by age, gender, presence of AMD or the type of AMD. We observed that macula pigment optical density of patients with AMD increased with supportive treatment at least for first 6 months. In light of our findings, we feel that diseases mainly affect the retinal pigment epithelium or choroid do not change the macula pigment optical density.