Bor katkılı yakıtların yanma karakteristiklerinin farklı yakma sistemlerinde incelenmesi
Investigation of the combustion characteristics of boron derivative additive fuels in different combustion systems
Yazar: HÜSEYİN DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ALPER YONTAR
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Otomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Otomotiv Mühendisliği = Automotive Engineering
Dizin: Alternatif yakıtlar = Alternative fuels ; Benzin = Gasoline ; Bor = Boron ; Trimetil borat = Trimethyl borate ; Yanma = Combustion

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında ülkemizin enerji bağımsızlığı konusunda statejik öneme sahip bir bor türevi araştırılmıştır. Deneysel çalışmalarda bor katkılı yakıtların yanma davranışları ve yanma sonunda oluşan emisyonlar farklı yakma yöntemleriyle incelenmiştir. Tez kapsamında incelenen yakıtlar bir bor türevi olan TMB (trimetil borat) ile benzin yakıtı ve bunların karışımlarıdır. Saf ve karışımlı yakıtlar sırasıyla; damlacık testi, Bunsen yakıcı testi, enjektör yardımıyla difüzyon alev testi ve kanal akışı ile yanma hızı testlerinde incelenmiştir. Yakıt karışımları benzin ve TMB'nin kütlece karışımları ile ultrasonik karıştırma sonrasında elde edilmiştir. Damlacık testleri sonucunda; %0TMB'nin alev boyu uzun olacak şekilde sarı kırmızı beyaz ışıma gösterdiği, %100TMB'nin daha kısa alev boyunda yeşil ışıma davranışı sergilediği tespit edilmiştir. Bütün karışımlı yakıtlarda önce TMB'nin kendi yanma davranışını sergileyerek yandığı daha sonra ise benzinin benzer şekilde yandığı gözlenmiştir. %100TMB'nin çok kısa sürede yandığı görülürken, karışımlı yakıtlarında ise TMB konsantrasyonunun %80'nin altına düştükten sonra yanma sürelerinin arttığı tespit edilmiştir. Saf benzin içerisine az miktarda TMB ilavesinin bile tutuşma gecikmesinin ciddi oranda azalttığı görülmüştür. Damlacık boyutunda ki maksimum sıcaklıklar TMB miktarı ile doğru orantılı biçimde artış gösterdiği ölçülmüştür. Bunsen yakıcılarda alınan sonuçlarda TMB oranı artıkça yeşil ışıma yoğunluğunun, alev salınımlarının ve alev kopmalarının artığı gözlenmiştir. TMB yoğunluğunun artmasıyla alev boyunun uzadığı ve karışımın zengin karışım olmasından dolayı laminer alev hızının düştüğü tespit edilmiştir. Bunsen yakıcıda gerçekleştirilen ön karışımlı testlerde TMB ilavesinin CO (karbonmonoksit) emisyonunu azaltığı ölçülmüştür. Kanal akışı ile yanma hızı ölçümlerinde de TMB'nin benzinden daha yavaş bir hızla ile yandığı belirlenmiştir. Enjeksiyon ile yapılan difüzyon alevi deneylerinde yakıta TMB katkısının enjektör açısına bağlı kalarak yanma davranışı sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca Bunsen yakıcılarda ve enjeksiyon yöntemiyle yapılan deneyler sonucunda maksimum sıcaklıkların %5TMB ve %10TMB karışımlı yakıtlarda olduğu gözlenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda alternatif yakıt arayışında TMB'nin ana yakıt ve/veya katkılı yakıt için iyi bir hidrokarbon olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, a boron derivative, which has strategic importance in terms of energy independence of our country, was investigated. In experimental studies, the combustion behavior of boron-added fuels and the emissions formed at the end of combustion were examined with different combustion methods. The fuels investigated within the scope of the thesis are TMB (trimethyl borate), a boron derivative, and gasoline fuel and their mixtures. Pure and blended fuels, respectively; droplet test, Bunsen burner test, injector-assisted diffusion flame test, and channel flow, and burning velocity tests. Fuel mixtures were obtained by mass mixtures of gasoline and TMB via ultrasonic mixing. Droplet test results have been showed that 0%TMB exhibited yellow, red and white radiation with high flame length and 100%TMB exhibited green irradiation behavior with low flame length. It has been observed that in all blended fuels, TMB first burns by exhibiting its own combustion behavior, and then gasoline burns in a similar way. While it was observed that 100%TMB burned in a very short time, it was determined that the combustion times raised after the TMB concentration in blended fuels fell below 80%. It has been observed that the addition of a small amount of TMB into gasoline significantly reduces the ignition delay time. It has been measured that the maximum temperatures in the droplet size increase in direct proportion to the amount of TMB. In the results obtained in Bunsen burners, it was observed that the green radiation intensity, flame oscillations, and flame breakdowns soared as the TMB ratio raised. It was determined that the flame length swelled with the increase in TMB amount and the laminar flame velocity decreased due to the rich mixture. In the premixed tests performed in the Bunsen burner, it was measured that the addition of TMB reduces CO (carbon monoxide) emissions. In the channel flow and burning velocity measurements, it was detected that TMB burned at a slower rate than gasoline. In the diffusion flame experiments performed with injection, it has been determined that the TMB contribution to the fuel provides a positive effect on combustion behavior depending on the injector angle. Besides, in the experiments carried out with Bunsen burners and injection method, it has been detected that the maximum temperatures are in 5%TMB and 10%TMB mixed fuels. As a result of the experiments, it has been seen that TMB is a useful hydrocarbon for the primary fuel and/or additive fuel in the research for alternative fuels.