Ege bölgesi karma yem sanayinin mevcut durumunun incelenmesi ve geliştirilmesi üzerine bir araştırma
A research on the improvement and investigation of current status of mixed feed industry in Aegean region
Yazar: NEVZAT TEKERLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEVENT COŞKUNTUNA
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ege bölgesi = Aegean region ; Karma yemler = Compound feeds ; Yem fabrikaları = Feed factories

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ege bölgesi karma yem sanayinin teknik yönden analizi ve geliştirilmesi üzerine önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla, Ege Bölgesinde bulunan yem fabrikalarından 41 tanesi ile anket çalışması yapılmış ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, bölgedeki fabrikaların tamamının özel sektöre ait olduğu ve kendi öz kaynaklarının yanı sıra kredi kullanarak faaliyet gösterdiği saptanmıştır. Kapasite kullanım oranlarına bakıldığında, kanatlı yemi üreten entegrelerin yüksek kapasite ile çalıştığı ancak büyükbaş ve küçükbaş yemi üreten fabrikaların kapasite kullanım oranlarına paralel olarak bir yada iki vardiya çalıştığı tespit edilmiştir. Bölgede faaliyet gösteren fabrikaların ürettikleri yemin % 74.3'ünü pelet, % 22.3'ünü toz ve % 3.4'ını granül olarak ürettiği gözlemlenmiştir. Yem üretiminde öğütmede kullanılan değirmenlerin tüm fabrikalarda çekiçli değirmen olduğu saptanmıştır. Fabrikaların tümünün ürün işlemede su buharı kullandığı, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemi üreten ve peletleme tesisi olan tüm fabrikaların melas ünitesine sahip oldukları ve birçoğunun yarı otomatik sistemle çalıştığı saptanmıştır. İncelenen yem fabrikalarında, hammadde alımlarının satış vadelerinden daha kısa olduğu da önemli bir ayrıntı olarak karşımıza çıkmaktadır. Ege bölgesinde faaliyet gösteren fabrikaların tamamının ithal yem katkı maddesi kullandığı gözlenmiştir. Hammadde depolamanın genellikle silo ve ambarlarda olduğu görülmüştür. Herhangi bir mecburiyet olmamasına rağmen incelenen 41 adet fabrikadan 27 tanesinin kalite kontrol laboratuarına sahip olduğu saptanmıştır. Ankete katılan fabrikalarda, teknik hizmetlerde % 60 oranında ziraat mühendisi, % 40 düzeyinde veteriner hekim, pazarlama ve satışta ise % 80 oranında ziraat mühendisi, % 20 oranında veteriner hekim istihdam edildiği gözlenmiştir. Fabrika yöneticisi bazında ise % 70 ziraat mühendisi, % 19.5 veteriner hekim ve % 9.5 diğer branşlardan personel çalıştırıldığı gözlenmiştir. Bölgede faaliyet gösteren tüm fabrikalar personelini yakın çevredeki yerleşim yerlerinden temin ederken kalifiye işgücü bulmakta zorlandıkları ortaya konmuştur.Sonuç olarak, Ege Bölgesi karma yem sanayisinin hammadde temini, pazarlama, kalite kontrol, teknoloji yenileme ve nitelikli işgücü temini gibi önemli sorunları olduğu ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Ege Bölgesi, karma yem, yem fabrikası

Abstract:
The objective of this study is to put forward some suggestions on the technical analysis and development of mixed feed industry in Aegean Region. For this reason, surveys have been conducted with 41 feed factories located in Aegean Region and the data obtained has been evaluated. According to the results of the study, it has been determined that all of the factories in the area operate in private sector using credits together with their owners? equity. Looking at the rates of capacity utilisation, it can be seen that factories producing poultry feed operate at full capacity while the factories producing cattle and ovine feed operate in one or two shifts in accordance with their capacity utilisation rates. It has been observed that the factories located in the area produce 74.3 % of their feed in pellet form, 22.3 % in powder form and 3.4% in granules form. It has been determined that the milling machines used in grinding the feed are hammer mills in all of the factories. It has also been observed that all the factories use steam while processing the feed and all the factories with palletizing plants producing cattle and ovine feed have molasses units and most of them operate semi automatically. It is a significant detail to be highlighted that the raw material purchases are shorter than the selling periods in all the observed feed factories. All the factories operating in Aegean Region use imported feed additives. In general, silos and warehouses are used in storing the raw materials. 27 of the 41 factories surveyed have quality control laboratories despite the absence of such a compulsory obligation. It has been observed that the surveyed factories employ agricultural engineers in a rate of 60 % and veterinary surgeons in a rate of 40 % in technical services, and agricultural engineers in a rate of 80% and veterinary surgeons in a rate of 20 % in marketing and sales. Agricultural engineers in a rate of 70% and veterinary surgeons in a rate of 19.5 % are employed as factory executives while staff from other branches work in a rate of 9.5 %. All the factories operating in the area employ their staff from near surroundings and have difficulty in finding qualified labour force.In conclusion, it has been observed that the mixed feed industry in Aegean Region have some significant difficulties in raw materials supply, marketing, quality control, technological renovations and supply of qualified labour force.Key Words: Aegean region, commercial feeds, feed plants.