Diş hekimliği öğrencilerinde temporomandibular bozuklukların, anksiyete ve depresyon düzeylerinin ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular disorders, anxiety and depression levels and quality of life in dentistry students
Yazar: ÖZNUR ÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE DURAN
Kocaeli Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Temporomandibular bozukluklar (TMB), çoğunlukla temporomandibular eklemde (TME) ağrı, kısıtlı eklem hareketi, eklem sesleri veya kas ağrısı ile karakterize, çevredeki kas sistemini ve TME'yi kapsayan yaygın görülen rahatsızlıklardır. Bu çalışmanın amacı; Kocaeli Üniversitesi Diş Hekimliği lisans öğrencilerinde, TMB yaygınlığını, anksiyete düzeylerini, depresyon düzeylerini ve yaşam kalitesini değerlendirmek ve farklı eğitim yılında olan öğrencilerin TMB varlığını, anksiyete ve depresyon düzeylerini ve yaşam kalitesi açısından farklılıklarını değerlendirmektir.
Yöntem: Bu prospektif çalışma, Kocaeli Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde 2023-2024 eğitim-öğretim yılı içerisinde eğitim gören 471 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında; TMB tanısı için Fonseca Anamnestik İndeks, anksiyete düzeyi tespiti için Yaygın Anksiyete Bozukluğu – 7 (GAD-7) anketi, depresyon düzeyi tespiti için Hasta Sağlık Anketi – 9 (PHQ-9) ve yaşam kalitesi değerlendirilmesi için Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14) anketi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim yılı ve klinik eğitim durumu bilgileri kaydedilmiştir. Anketler çevrimiçi olarak, Google Forms (Mountain View, CA, USA) kullanılarak oluşturulmuş ve Google forms üzerinden oluştrurulan link diş hekimliği fakültesi öğrenci işleri veri tabanında kayıtlı öğrenci iletişim telefonlarına gönderilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Analizler %95 güven düzeyinde SPSS 20.0 yazılımı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışma kriterlerine uyan toplam 411 katılımcı (Kadın: 242, Erkek: 169) verisi incelenmiştir. Fonseca Anamnestik İndeks sonuçlarına göre; %45 oranında hafif TMB, %20,9 oranında orta TMB, %9 oranında şiddetli TMB tespit edilmiştir. GAD-7 anket değerlendirmesine göre; hafif düzeyde kaygı oranı %7,5, orta düzeyde kaygı oranı %46,7, şiddetli kaygı oranı %45,7'dir. PHQ-9 anket değerlendirmesine göre; minimal depresyon oranı %33,1, hafif depresyon oranı %30,9, orta depresyon oranı %23,4, orta şiddetli depresyon oranı %11,7, şiddetli depresyonda oranı %1'dir. Kadınların Fonseca, OHIP-14 ve GAD-7 anket ortalama puanı erkeklerden anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05) Fonseca Anamnestik İndeks puan ortalaması 4. sınıf öğrencilerde diğer sınıflardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). TMB şiddeti arttıkça OHIP-14 anket ortalama puanı istatistiksel anlamlı bir şekilde yükselmiştir (p=0,000). PHQ-9 anketinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılık göstermediği görülmüştür (p=0,191). Klinik eğitim alanların Fonseca Anamnestik İndeks, PHQ-9 ve GAD-7 ölçüm düzeyi klinik eğitim almayanlardan anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). Fonseca Anamnestik İndeksin PHQ-9 ile %40,3 düzeyinde, GAD-7 ile %42,7 düzeyinde, OHIP-14 ile %37,3 düzeyinde pozitif yönlü anlamlı ilişkisi tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma sonuçlarına göre, diş hekimliği öğrencilerinde yüksek TMB oranı tespit edilmiştir. Klinik eğitim sürecine geçmiş diş hekimliği öğrencilerinde artmış TMB, anksiyete ve depresyon düzeyleri tespit edilmiştir. TMB belirtilerinin erken dönemde farkındalığı ve doğru yönetimi, daha fazla komplikasyonun önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması açısından önemlidir.

Abstract:
Aim: Temporomandibular disorders (TMD) are common disorders that are mostly characterized by pain in the temporomandibular joint (TMJ), restricted joint movement, joint noises, or muscle pain, and involve the surrounding musculature and TMJ. This study aims to evaluate the prevalence of TMD, anxiety levels, depression levels, and quality of life in undergraduate students of Kocaeli University Dentistry Faculty and to evaluate the presence of TMD, anxiety, and depression levels and differences in quality of life among students in different academic years.
Method: This prospective study was conducted with 471 students studying at Kocaeli University Faculty of Dentistry in the 2023-2024 academic year. In this thesis study; the Fonseca Anamnestic Index was used for TMD diagnosis, the Generalized Anxiety Disorder – 7 (GAD-7) questionnaire for anxiety level determination, the Patient Health Questionnaire – 9 (PHQ-9) for depression level determination and Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) questionnaire for quality of life assessment. Participants' age, gender, education year, and clinical education status information were recorded. Surveys were created online using Google Forms (Mountain View, CA, USA) and the link created via Google Forms was sent to student contact numbers registered in the dentistry faculty-student affairs database. The obtained data were analyzed statistically. Analyses were performed using SPSS 20.0 software at a 95% confidence level. 
Results: A total of 411 participants (Female: 242, Male: 169) who met the study criteria were examined. According to Fonseca Anamnestic Index results; 45% mild TMD, 20.9% moderate TMD, and 9% severe TMD were detected. According to the GAD-7 survey evaluation; the mild anxiety rate is 7.5%, the moderate anxiety rate is 46.7%, severe anxiety rate is 45.7%. According to the PHQ-9 survey evaluation; the minimal depression rate is 33.1%, the mild depression rate is 30.9%, the moderate depression rate is 23.4%, the moderate severe depression rate is 11.7%, and the severe depression rate is 1%. The average Fonseca Anamnestic Index, OHİP-14, and GAD-7 survey scores of women are significantly higher than men (p<0.05). The average Fonseca Anamnestic Index score was significantly higher in 4th-grade students than in other grades (p<0.001). As the severity of TMD increased, the average OHİP-14 survey score increased statistically significantly (p=0.000). It was observed that the PHQ-9 survey did not show any significant difference according to gender (p=0.191). The Fonseca Anamnestic Index, PHQ-9, and GAD-7 measurement levels of those who received clinical training were significantly higher than those who did not receive clinical training (p<0.05). A positive significant relationship between the Fonseca Anamnestic Index with PHQ-9 was found at a level of 40.3%, with GAD-7 at a level of 42.7%, and with OHIP-14 at a level of 37.3% (p<0.05).
Conclusion: According to the results of this study, a high TMD rate was detected in dentistry students. Increased TMD, anxiety, and depression levels were detected in dentistry students who had undergone clinical training. Early awareness and correct management of TMD symptoms are important in preventing further complications and improving quality of life.