Sübstitüe spiro-ansa-spiro- ve spiro-bino-spiro-fosfazen türevlerinin sentezi, kristal yapılarının, spektroskopik özelliklerinin, biyolojik aktifliklerinin ve DNA'ya etkilerinin incelenmesi
The syntheses of substituted spiro-ansa-spiro- and spiro-bino-spiro-phosphazene derivatives and the investigations of their crystal structures, spectroscopic properties, biological activities and effects against DNA
Yazar: SERHAT KOÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SELEN BİLGE KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Biyolojik aktivite = Biological activity ; DNA = DNA ; Kristal yapı = Crystal structure ; Spektroskopi = Spectroscopy

Özet:
Bu çalışmada, salisilaldehitin kuru MeOH'de 1,2-diaminoetan ile tepkimesinden elde edilen dibenzo-bis-imino podand (1)'in kuru MeOH ortamında NaBH4/boraks ile indirgenmesinden dibenzo-diamino podand (2) elde edildi. Bileşik (2)'nin kuru THF'de hekzaklorsiklotrifosfazatrien [halkalı trimer, N3P3Cl6] ile tepkimesi kısmen sübstitüe spiro-ansa-spiro- (3) ve spiro-bino-spiro- (4) fosfazen türevlerini verdi. Tamamen sübstitüe spiro-ansa-spiro- (5a-5d) ve spiro-bino-spiro- (5a-5d) fosfazen türevleri, kuru THF'de kısmen sübstitüe spiro-ansa-spiro- (3) ve spiro-bino-spiro- (4) fosfazenlerin heterohalkalı aminler (pirolidin, piperidin, morfolin ve DASD) ile nükleofilik sübstitüsyon tepkimesinden sentezlendi. Elde edilen spiro-ansa-spiro- (3 ve 5a-5d) ve spiro-bino-spiro- (4 ve 6a-6d) fosfazen türevlerinin yapısı; element analizi, FTIR, MS, IR, 1D 1H, 13C ve 31P NMR, DEPT ve 2D HETCOR tekniklerinden elde edilen veriler kullanılarak belirlendi. Morfolin sübstitüe fosfazen türevleri (5c ve 6c)' nın katı hal yapısı, X-ışınları kırınımmetre verilerinden yararlanılarak aydınlatıldı. Fosfazen türevlerinde, fosfazen halkalarının bağ açıları ve bağ uzunlukları ile ?P kimyasal kayma değerleri arasındaki ilişkiler araştırıldı. spiro-ansa-spiro- (3 ve 5a-5d) ve spiro-bino-spiro- (4 ve 6a-6d) Fosfazen türevlerinin 6 farklı bakteri ve 2 adet mayaya karşı antimikrobiyal aktivitesi ve DNA ile etkileşimleri incelendi.

Abstract:
In this study, dibenzo-diamino podand (2) has been prepared by the reduction of dibenzo-bis-imino podand (1), which has been obtained from the reaction of salicylaldehyde with 1,2-diaminoethane in dry MeOH, with NaBH4/borax in dry MeOH. The reaction of compound (2) with hexachlorocyclotriphosphazatriene [cyclic trimer, N3P3Cl6] in dry THF led to the formation of partially substituted spiro-ansa-spiro- (3) and spiro-bino-spiro- (4) phosphazene derivatives. Fully substituted spiro-ansa-spiro- (5a-5d) and spiro-bino-spiro- (5a-5d) phosphazene derivatives have been synthesized from the nucleophilic substitution reactions of partially substituted spiro-ansa-spiro- (3) and spiro-bino-spiro- (4) phosphazenes with heterocyclic amines (pyrrolidine, piperidine, morpholine and DASD) in dry THF. The structures of spiro-ansa-spiro- (3 and 5a-5d) and spiro-bino-spiro- (4, 6a-6d) phosphazene derivatives have been determined by using data obtained from elemental analyses, MS, IR, 1D 1H, 13C and 31P NMR, DEPT and 2D HETCOR techniques. The solid-state structures of morpholine substituted phosphazene derivatives (5c and 6c) have been clarified by using X-ray diffraction data. Antimicrobial activity of spiro-ansa-spiro- (3 and 5a-5d) and spiro-bino-spiro- (4 and 6a-6d) against 6 different bacteria and 2 yeast strain and interactions of plasmid DNA with the compounds have been determined.