Huzurevinde kalan yaşlı bireylerde konstipasyon ciddiyeti ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between constipation severity and sleep quality in elderly people staying in a nursing home
Yazar: MELEK MERVE ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SEBAHAT ATEŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, huzurevinde kalan yaşlıların uyku kalitesi ve konstipasyon ciddiyeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışma olarak yapıldı.
Araştırmanın evrenini İstanbul ili Darülaceze Müdürlüğü'nde kalan 480 yaşlı, örneklemini ise  çalışmaya katılmayı kabul eden 160 yaşlı birey oluşturdu. Araştırma verileri Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği, PUKİ Ölçeği, Roma III Kriterleri, Bristol Dışkılama Skalası ve Bilgi Formu ile toplandı. 
 Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edildi. Veriler normal dağılım özelliği gösterdiği için istatistik değerlendirmelerde parametrik testler kullanıldı. Verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki fark için bağımsız t testi, ikiden fazla grup ortalamaları arasındaki fark içinse tek yönlü varyans analizi uygulandı. Ortalamaları arasında fark yaratan grubu bulmak için ise Post Hoc testlerden Bonferroni ikili karşılaştırma yöntemi kullanıldı. Sürekli değişkenler arasında ilişki Pearson korelasyon testi ile değerlendirildi. Bağımsız değişkenin, bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştırmak için doğrusal regresyon analizi uygulandı.
Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği puanları ve PUKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,329; p=0,000). Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelerin geçerli ölçüm araçları ile konstipasyonu tanılayabilmesi, yaşlıların konstipasyon ciddiyetinin uyku kalitesini olumsuz etkilediğine yönelik farkındalığın sağlanması ve etkin şekilde konstipasyon yönetimi sağlanabilmesi konusunda gerekli girişimlerin planlanması önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted as a descriptive and cross-sectional study to evaluate the relationship between sleep quality and constipation severity in elderly residents of a nursing home.
The population of the study consisted of 480 elderly individuals staying in the Hospice Directorate of Istanbul and the sample consisted of 160 elderly individuals who agreed to participate in the study. The data were collected by Constipation Severity Scale, PSQI Scale, Rome III Criteria, Bristol Defecation Scale, and Information Form.
The data obtained in the study were analysed using SPSS for Windows 25.0 software. Since the data showed normal distribution characteristics, parametric tests were used in statistical evaluations. In the comparison of the data, an independent t-test was used for the difference between the two groups and a one-way analysis of variance was used for the difference between the means of more than two groups. Bonferroni pairwise comparison method, one of the Post Hoc tests, was used to find the group that made a difference between the means. The relationship between continuous variables was evaluated by the Pearson correlation test. Linear regression analysis was applied to investigate the effect of the independent variable on the dependent variable.
A statistically significant positive correlation was found between the scores of the Constipation Severity Scale and the PSQI (r=0.329; p=0.000). In line with these results, it is recommended that nurses should be able to diagnose constipation with valid measurement tools and it is also recommended to raise awareness that the severity of constipation in the elderly negatively affects sleep quality and to plan the necessary interventions to provide effective constipation management.