Galata sicilleri'ne göre XVII. yüzyılın ikinci yarısında kölelik
Slavery in the second half of the 17th century according to the Galata court records
Yazar: ZÜHAL DUMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Kölelik sistemi geçmiş medeniyetlerden  itibaren varlığını sürdüren bir uygulama olmuştur. Osmanlı Devleti kölelik sistemini kendi dini ve hukuki kurallarına göre şekillendirip, bu kurallar çerçevesinde sosyal ve ekonomik çerçevede uygulamıştır. Çalışmanın temel bölgesi olan Galata, aynı zamanda farklı inanç ve kültürlerin iç içe yaşadığı, bu nedenle kölelik sisteminin sınırlarını ve işleyişini daha net gözlemlemeye olanak sağlayan bir yerleşim bölgesi olarak seçilmişidir. Galata sicillerine bağlı kalınarak hazırlanan bu çalışma, XVII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren 1641-1692 yıllarını kapsayan, Galata özelinde köleler ve kölelerin içinde bulundukları davalar çalışılmıştır. Ana kaynak olarak 65/90/114/126/150 numaralı Galata şer'iyye sicilleri kullanılmıştır Sicil kayıtlarındaki davalardan yola çıkılarak hazırlanan bu çalışma, kölelerin toplumsal yaşamda üstlendikleri rolleri, azat edilme süreçlerini ve sahiplerinin kimlikleri gibi konulara değinmektedir. Mevcut belgelerden yola çıkılarak hazırlanan çalışmada köle sayısı, köle sahipliğindeki kadın erkek oranını gibi istatistikî verilere de ulaşılmıştır. Çalışma bizlere Osmanlı Devleti'nin kölelik uygulamalarının hem toplumsal hem de kültürel yansımalarını anlamamıza olanak sağlamaktadır. Kölelik, Galata'da sadece bir dönem uygulaması değil, aynı zamanda insan ilişkilerinin ve toplum yapısının nasıl değiştiğini anlamamızı sağlayan bir yansımadır.

Abstract:
Slavery has been a practice that has existed since ancient civilizations. The Ottoman Empire shaped the institution of slavery according to its own religious and legal principles and implemented it within a social and economic framework defined by these rules. Galata, the primary region of this study, was chosen as a settlement where diverse faiths and cultures coexisted, offering a clearer perspective on the boundaries and functioning of the slavery system. This study, prepared based on the Galata court records, examines slaves and the cases involving them during the period from 1641 to 1692, specifically focusing on Galata in the second half of the 17th century. The primary sources include Galata court registers numbered 65, 90, 114, 126, and 150. By analyzing the cases recorded in these court registers, the study delves into topics such as the roles slaves assumed in social life, the processes of manumission, and the identities of slave owners. Additionally, statistical data such as the number of slaves and the gender ratio among slave owners have been derived from the available documents. This research enables us to understand both the social and cultural reflections of the Ottoman Empire's slavery practices. In Galata, slavery was not merely a historical practice but also a reflection that helps us comprehend how human relationships and the structure of society evolved over time.