İşlem bazlı manipülasyonun tespitine yönelik bir öngörü: Borsa İstanbul uygulaması
An forecast for detection of the trading based manipulation: Istanbul Stock Exchange application
Yazar: SAVAŞ TARKUN
Danışman: DOÇ. DR. ATİLA GÖKTAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Borsa İstanbul'a kota olmuş şirketlerin bazılarında hem yatırımcıyı hem de şirketlerin borsadan çıkmasına neden olabilecek ve bu sebeple de sermaye piyasalarına olan güveni zedeleyici manipülasyon ele alınmıştır. Literatürde özü itibari ile iki türlü manipülasyondan söz etmek mümkündür. Bunlar bilgi bazlı manipülasyon ve işlem bazlı manipülasyondur. Bu konudaki akademik çalışmaların büyük çoğunluğu ise ya bilgi bazlı manipülasyonun ya da içeriden öğrenilenin ticaretinin araştırılması, belirli tekniklerin incelenmesi ve konunun ülke ve hukuksal boyutta karşılaştırılması gibi teorik temelde çalışmalar olmuştur. Özellikle işlem bazlı manipülasyonun tahmin edilmesine yönelik deneysel çalışmalar daha azınlıkta kalmıştır. Dolaysıyla özellikle işlem bazlı manipülasyonun belirlenmesine yönelik yapılacak bir çalışma konunun taraflarına önemli bilgiler ve/veya katkılar sunabilecektir. Borsa İstanbul'da 2011-2014 yıllarında manipülasyon suçundan etkilenen şirketler incelendikten sonra, değişkenler yani şirketler belirlenmiştir. Manipülasyona maruz kalan şirketlerin fiyat hareketleri incelenerek arka pencerede bu suçu işleyen kişilerin Sermaye Piyasası Kurulu'nun haftalık bültenlerinde yayınlanan isimler ile paralellik gösterip göstermediğini öngörebilmektir.  Literatürde, finansal raporlamada hile ve manipülasyonların önlenmesine yönelik sıklıkla kullanılan yöntemlerden farklı bir yöntem olarak Vektör Otoregresif Model kullanılmıştır.

Abstract:
Some of the Istanbul Stock Exchange company and the quota has been to cause investors to exit the both market and companies and therefore also damaging confidence in the capital market were discussed manipulation. It is possible to talk about two kinds of manipulation with the literature esence. These information based and trading based manipulation is manipulation. The vast majority of academic studies on this topic either to investigate the information-based manipulation or insider trading when was the theoretical basis for the study, such as the examination and comparison of specific technical and legal aspects of the issue in the country. In particular, experimental studies estimating trading based manipulation remained more minorities. Trading based manipulation, therefore, particularly subject to a working party will be held to determine important information and / or be able to present contributions. After the listed companies affected by the manipulation of the crime in Istanbul Stock Exchange in 2011-2014 years studied, the variables that companies are determined. Manipulation of the rear window of the remaining companies subject to be able to predict price movements by examining the people who committed this crime in line with the Capital Markets Board showing names published in the weekly bulletin. In the literature, a different method from the commonly used method for the prevention of financial fraud and manipulation of vector autoregressive model is used.