Harriet Finlay-Johnson'ın genel eğitim anlayışı içinde dramaya yaklaşımının değerlendirilmesi
An evaluation of Harriet Finlay-Johnson's approach to drama within her general view on education
Yazar: CEMİL SAPMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER ADIGÜZEL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Drama = Drama ; Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim tarihi = Educational history ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Johnson, Harriet Finlay = Johnson, Harriet Finlay		 ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Türkiye'de eğitimde yaratıcı drama alanı hemen hemen pek çok alanda hızlıca gelişirken, dünya alanyazınına ilişkin çalışmalar ve dramadaki öncü kişilerin drama anlayışlarına yönelik araştırma ve incelemeler yeterli görünmemektedir. Bu araştırmada, eğitimde yaratıcı dramanın öncüsü kabul edilen Harriet Finlay-Johnson'ın dramaya yaklaşımı betimlenmeye çalışılmıştır.Drama alanında ilk çalışmaları yapan Harriet Finlay-Johnson'ın kendi kitabının incelenmesine ve elde edilecek verilerin Türk drama eğitimine katkısı bağlamında çözümlenmesine dayanan bu araştırma, tarama modelinde betimsel bir araştırma olup, nitel bir çalışma özelliği taşımaktadır. Araştırmada verilerin toplanması işi, ?doküman incelemesi? yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Bu amaçla, araştırılması hedeflenen olgu ve olaylar hakkında bilgi içeren yazılı kaynaklar, araştırmanın amacı doğrultusunda taranmış, bu kaynak taraması sonucu elde edilen veriler, önceden belirlenen amaçlar yönünde ilgili bölümde ve plan çerçevesinde işlenmiştir.Harriet Finlay-Johnson'ın drama yaklaşımının kuramsal ve uygulama boyutlarının ele alındığı bu inceleme dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın problemi, amacı, önemi, sınırlılıkları, araştırmanın odak noktası olan temel kavramların tanımları ve yönteme ilişkin bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, Harriet Finlay-Johnson'ın yaşam öyküsü ve yayınları üzerinde durulmuştur. Harriet Finlay-Johnson'ın drama yaklaşımının irdelendiği üçüncü bölüm, onüç alt başlıktan oluşmaktadır. Bu alt başlıklarda Harriet Finlay-Johnson'ın genel eğitim anlayışının temel nitelikleri; eğitim hedefleri; öngördüğü öğretmen tipi; donanım (okul, sınıf, araç-gereç, vb.) hakkındaki görüşleri; dramayı nasıl ele aldığı (ders veya yöntem); tiyatro ve drama arasında ayrım yapıp yapmadığı; ?game? ve ?play? ayırımı yapıp yapmadığı; dramatizasyon uygulamaları; dramanın ?dramatizasyon? dışında sahip olduğu teknikler; sahne eşyaları, kostüm, dekor ve efektler; dramatizasyonu hangi derslerde ve hangi konularda örnek olarak işlediği; üzerinde durduğu resim ve fotoğraflar ile kendi fotoğraflarından bazıları ve son olarak dramanın olası yararları ve çocuğa kazandırdıklarına yer verilmiştir. Dördüncü bölüm olan Sonuç bölümünde, incelemede ulaşılan yargı belirtilmiş ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.Bu araştırmadan elde edilen bulgular, araştırmaya konu olan Harriet Finlay-Johnson'ın, ?yeni bir okul geleneği? oluşturmayı hedefleyerek gerek kendi dönemi gerekse günümüzde ?devrimci? sayılabilecek kadar sıradışı bazı görüş ve uygulamalar ortaya koyduğunu, öte yandan günümüzdekilerle bazen benzerlik gösteren kimi görüş ve uygulamalarının, bazen de tam olarak örtüştüğünü, dolayısıyla onun bu alanda ?öncü? sıfatını layıkıyla hakettiğini göstermiştir. Sonuç olarak, onun eğitim sahnesinden (sıradışı evliliğinden dolayı) kendisine yönelik baskılar nedeniyle çekilmesinin üzerinden bir asır geçmiş olmasına karşın, Harriet Finlay-Johnson'ın görüş ve uygulamalarından bazılarının hala günümüze ışık tutmakta olduğu ve diğer bazılarının ? denendiği takdirde ? belki de geleceğe giden yolda da önümüzü aydınlatabilecek olduğu yargısına varılmıştır.

Abstract:
While the field of drama in education has been rapidly developing in almost every domain in Turkey, both the studies within the literature and the research on the views of the pioneers of drama do not seem satisfactory. In this study, Harriet Finlay-Johnson?s approach to the field of drama, who is acknowledged as a pioneer of drama, has been aimed to be depicted.This study, which is based on the analysis of Harriet Finlay-Johnson?s own work and analysis of the data obtained, in terms of its contribution to Turkish drama education, is a descriptive kind of study which is dependent on scanning documents and has the characteristic of a qualitative study. During this study, the work of gathering data has been carried on by using the method of ?document analysis?. With this aim, the written resources containing information about the facts and phenomena which are subject to this study have been scanned within the purpose of this study, and the data gathered through this scanning have been processed in the relevant sections and within a plan according to the aims which are determined beforehand.This study in which the theoretical and practical facets of Harriet Finlay-Johnson?s approach to drama have been dealt with consists of four sections. In the Introduction, the problem, aim, importance and limitations of the study, the definitions of the relevant terms and information about the method are presented. In the second section, Harriet Finlay-Johnson?s biography and works are elaborated. The third section, in which Harriet Finlay-Johnson?s view on drama is investigated, consists of thirteen sub-sections. Under these sub-sections, the basic qualities of Harriet Finlay-Johnson?s general view on education; her goals of education; the type of teacher she depicts; her views on the equipment (school, classroom, course materials, etc.); how she handles drama (as a course or a method); whether she differentiates between ?game? and ?play?; her dramatization practices; the techniques that drama contains other than ?dramatization?; stage properties, costume, decor and effects; in which lessons and for which subjects she uses drama as a sample; the kind of photographs and pictures she elaborates and some photographs of her own; and lastly, the possible benefits of drama and what a child gains from it have been covered. In the Conclusion, which is the fourth section, the judgment that was made and the suggestions which were developed have been given.The evidence which is found out by means of this study indicates that Harriet Finlay-Johnson, who is the subject matter of this study, aiming at a ?a new school tradition?, put some opinions and applications into practice, which can be considered ?revolutionary? both in her day and today; on the other hand, some of her views and practices are sometimes similar to the ones existing today and sometimes completely overlap them; and therefore, she duly deserve the epithet ?pioneer?. Consequently, although it has been a century since she stepped down the stage of education due to the pressure on her (because of her uncommon marriage for her time), it has been concluded that some of Harriet Finlay-Johnson?s views and practices still illuminate the present day, and some others ? if attempted ? would be able to shed light on the way to our future.