Alkol ve madde kullanım bozukluğunda stresle başa çıkma yöntemleri ve şema alanlarının tedavi motivasyonu üzerine etkisi.
The effects of coping methods and schema domains on treatmentmotivation in alcohol and substance use disorder
Yazar: BÜŞRA YEŞİLBAĞ
Danışman: PROF. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırma örneklemini, İstanbul Beyin Hastanesi AMATEM Kliniği'nde yatışı
yapılan ve 18 yaşının üstünde olan, bipolar, şizofreni ve organik mental bozukluğu
bulunmayan; yatarak tedavi gören ve DSM V'e göre; alkol kullanım bozukluğu tanı
kriterlerini karşılayan 50 hasta ile oluşturulmuştur. Katılımcılar 18-65 yaş aralığındaki
bireylerdir.
Araştırmanın amaçları doğrultusunda, katılımcılara sosyodemografik özelliklerine
ilişkin bilgilerin alınabileceği sosyodemografik form, Young Erken Dönem Uyum
Şemalar Ölçeği Kısa Form (YŞÖ-KF3), Tedavi Motivasyonu Ölçeği (TMO) ve Stresle
Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) uygulanmıştır.
Veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) programına girilerek
uygun istatistiksel analizler ile değerlendirilmiştir. Çalışma verileri değerlendirilirken
tanımlayıcı istatistiksel metodların (ortalama, standart sapma, frekans) yanı sıra
Parametrik veriler için T testi, tek yönlü varyans analizi, regresyon analizi
uygulanmıştır. Çalışmanın güven aralığı yüzde 95 olarak bulunmuştur.
 Bulgular alkol ve madde kullanım bozukluğu bu örneklemin ulaştığı kitlede
erkeklerde kadınlardan daha fazla olarak görülmüştür. Katılımcıların erken dönem şema
alanları incelendiğinde5 alan ve 18 alt boyuttan yalnızca birinde ''cezalandırıcılık'' alt
boyutunda yaş ile anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Katılımcıların tedavi
motivasyonu cinsiyet üzerinden incelendiğinde kadınların motivasyon puanlarının
erkeklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların cevapları tedavi
motivasyonu üzerinden incelendiğinde anlamlı bir farklılık görülmüştür. Tedavi
motivasyonu 41 yaş ve üstünde 30 yaş ve altından belirgin şekilde daha fazladır.
Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.
Anahtar sözcükler: erken dönem uyumsuz şemalar, alkol ve madde kullanım
bozukluğu, stres, tedavi motivasyonu

Abstract:
Research sample was consisted of 50 patients who hospitalized in İstanbul Brain
Hospital AMATEM Clinic and over the age of 18, without bipolar, schizophrenia and
organic mental disorder, inpatient and met the diagnostic criteria for alcohol disorder
according to DSM V. Participants are individuals between the ages of 18-65.
For the purposes of the research, sociodemographic form in which information about
sociodemographic characteristics can be obtained, Young Early Adaptation Schemas
Scale Short Form (YŞÖ-KF3), Treatment Motivation Scale (TMO) and Stress Coping
Styles Scale (SBÇTÖ) were applied to the participants.
The data were entered into Statistical Package for the Social Sciences Program (SPSS)
and evaluated with appropriate statistical analyzes. While evaluating the study data, as
well as descriptive statistical methods (mean, standard deviation, frequency), T test for
parametric data, one-way analysis of variance and regression analysis were applied. The
confidence interval of the study was found to be 95 percent.
It was detected that alcohol and substance use disorder was more common in males than
females in the population reached by this sample. When the early period schema areas
of the participants were examined, it was observed that there was a significant and
positive relationship with age in only one of the 5 domains and 18 sub-dimensions, the
punitive sub-dimension. When the treatment motivation of the participants analyzed by
gender, it was seen that the motivation scores of women were higher than men. When
the answers of the participants were examined on the basis of treatment motivation, a
significant difference was observed. Treatment motivation is markedly higher in people
41 years of age and older than in people 30 and younger. The results are discussed in
the light of the relevant literature.
KEY WORDS: early maladaptive schemas, alcohol and substance use disorder, stress,
treatment motivation