Yedinci sınıf öğrencilerinin kelime bilgi düzeyleri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the word knowledge level of the seventh grade students and their reading comprehension skills
Yazar: ŞENOL AKAYDIN
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu çalışmada yedinci sınıf öğrencilerinin kelime bilgi düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel (korelasyonel) araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Malatya'daki ortaokullarda 7. sınıf düzeyinde öğrenim gören 355 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılacak veriler, katılımcılara ilişkin bilgileri içeren "Kişisel Bilgi Formu", okuma metinleri, "Kelime Bilgisi Testi", öğrencilerin kelime bilgi düzeylerini belirlemek için geliştirilen "Kelime Bilgi Düzeyi Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı" ve "Okuduğunu Anlama Başarı Testi" aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, alanla ilgili paket programlar kullanılarak kodlanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmada; korelasyon analizi, regresyon analizi, MANOVA, ANOVA, bağımsız örneklemler t-testi ve bağımlı örneklemler t-testi gibi veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğu durumlarda etki büyüklüğünü belirlemek için eta-kare (η²) korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda kelime bilgi düzeyi ve okuduğunu anlama başarısı arasında (r=,778) yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kelime bilgi düzeyi ile öyküleyici metinlerde okuduğunu anlama başarısı arasında (r=,679) orta düzeyde ve anlamlı; bilgilendirici metinlerde okuduğunu anlama başarısı arasında (r=,731) yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır.
Kelime bilgisinin; okuduğunu anlama başarısı, öyküleyici metinlerde okuduğunu anlama başarısı ve bilgilendirici metinlerde okuduğunu anlama başarısını anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Buna göre kelime bilgisi; okuduğunu anlamada toplam varyansın yaklaşık %60'ını, öyküleyici metinde okuduğunu anlamada toplam varyansın yaklaşık %46'sını, bilgilendirici metinde okuduğunu anlamada toplam varyansın yaklaşık %53'ünü açıklamaktadır.
Öğrencilerin kelime bilgi düzeyi ve okuduğunu anlama başarısının; cinsiyet, sosyoekonomik düzey, okul öncesi (anaokulu) eğitim alma durumu, annenin öğrenim düzeyi, babanın öğrenim düzeyi, kitap okuma sıklığı ve genel not ortalamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Kız öğrencilerin kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanları, erkek öğrencilerin puanlarından yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin sosyoekonomik düzeyleri arttıkça kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanları artmaktadır. Okul öncesi eğitimi alan öğrencilerin kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanlarının okul öncesi eğitim almayanlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anne veya babanın öğrenim düzeyi arttıkça öğrencilerin kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanları artmaktadır. Her gün kitap okuyan öğrencilerin kelime bilgisi puanlarının ayda bir/birkaç kez kitap okuyan öğrencilerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Her gün kitap okuyan öğrencilerin okuduğunu anlama başarı puanlarının haftada bir/birkaç kez kitap okuyan öğrencilerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin genel not ortalamaları arttıkça kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanlarının arttığı; genel not ortalamaları düştükçe kelime bilgisi ve okuduğunu anlama başarı puanlarının düştüğü görülmüştür.
Öğrencilerin öyküleyici metinleri okuduğunu anlama başarı puanlarının bilgilendirici metinlerde okuduğunu anlama başarı puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin; öyküleyici metinlerde yer alan kelimeleri bilgilendirici metinlerde yer alan kelimelere göre daha iyi bildikleri, isim türünde kelimeleri fiil türündeki kelimelere göre daha iyi bildikleri, gerçek anlamda olan kelimeleri mecaz anlamda olan kelimelere göre daha iyi bildikleri ve yabancı kökenli kelimeleri Türkçe kökenli kelimelere göre daha iyi bildikleri tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: okuduğunu anlama, kelime bilgisi, öyküleyici, bilgilendirici, 7. sınıf

Abstract:
In this study, the relationship between the word knowledge level of the seventh grade students and their reading comprehension skills was investigated. Relational (correlational) research method was used in the study. The study group of the study consisted of 355 7th grade students who were studying at secondary schools in Malatya in 2015-2016 academic year. The data to be used in the research were obtained through "Personal Information Form" which contained the information about the participants, reading texts, "Word Knowledge Test", "Word Knowledge Level Rubric" and "Reading Comprehension Achievement Test". The obtained data were coded and analysed using field related package programs. In the study; data analysis methods such as correlation analysis, regression analysis, MANOVA, ANOVA, independent sample t-test and dependent sample t-test were used. In addition, eta-square (η²) coefficient of correlation was used to determine the effect size when there was a significant difference between groups.
As a result of the study, there was a high level and meaningful relationship between the word knowledge and reading comprehension (r =,77). In addition, there was a moderate and significant relationship between the level of word knowledge and reading comprehension of narrative texts (r =,67) and there was a high level and meaningful relationship between informative texts and reading comprehension (r =,73).
It was found out that the word knowledge predicted the achievement of reading comprehension, the achievement of narrative texts reading comprehension and the achievement of informative texts reading comprehension significantly. According to these results, word knowledge expressed almost 60% of the total variance in reading comprehension; about 46% of the total variance in narrative text reading comprehension, and about 53% of the total variance in informative text reading comprehension.
It was determined  that  students' word knowledge level and reading comprehension significantly differs from gender, socioeconomic status, pre-school (kindergarten) education status , mother's education level, father's education level, book reading frequency and general grade average.
Female students' word knowledge and reading comprehension scores were higher than male students' word knowledge scores. As socioeconomic levels of students increased, word and reading comprehension achievement scores increased. Word knowledge and reading comprehension achievement scores of the students had a pre-school education were found to be higher than those who did not receive pre-school education. As the level of education of the mother or father increased the students' word knowledge and reading comprehension achievement scores increased. Students who read books every day were found to have higher word scores than students who read books once/several times a month. It was found that students who read books every day had higher success scores than students who read books once/a few times a week. As the general grade average of the students increased, the word knowledge and the reading comprehension achievement scores increased; when the general grade average decreased, the word knowledge and reading comprehension achievement scores decreased.
It was determined that students' narrative texts reading comprehension achievement scores were higher than informative text reading comprehension achievement scores. It was also found out that the students recognised the words in the narrative texts better than the words in the informative texts, recognised the words used as nouns better than the words used as verbs,  recognised the words in the real meaning better  than the words in the metaphorical meaning and recognised the words of foreign origin better than the words of Turkish origin.
Keywords: reading comprehension, word knowledge, informative, narrative, 7th grade