Elektrik güç sistemleri ve kayıpları
Electric power systems and losses
Yazar: TARIK BİÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CELAL YAŞAR
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Enerji dağılımı = Energy distribution ; Güç faktörleri = Power factors ; Kayıp = Loss

Özet:
Elektrik enerjisi günlük hayatta kullanılan enerji biçimidir. Elektrik enerjisi hem sanayinin temel öğesi olması hem de temel kaynakların kısıtlığı nedeniyle, sanayileşme ve ülkenin gelişmişlik göstergesi açısından önemlidir. Bu önem göz önüne alındığında elektrik enerjisi kayıplarını azaltacak önlemlerin alınması ülkenin gelişmesi, sanayileşmesi ve toplumsal huzuru açısından olumlu sonuçlar verecektir.Üretilen enerjinin tüketim birimlerine ulaştırılması esnasında sistemde kayıplar oluşmaktadır. Meydana gelen kayıpların büyük oranı dağıtım sistemlerinde oluşur. Çünkü dağıtım sistemlerinde gerilim seviyesi düşük ve akım yüksektir. Bundan dolayı dağıtım sistemlerindeki enerjinin verimini iyileştirmek enerji kaybını azaltmada daha etkili olacaktır. Ülkemizde 2007 yılında 125 618 561 MWh enerji tüketilmiş olup, bu enerjinin %14,8'i kayıp-kaçak ve %28,6'sıda konutlarda harcanmıştır. Kayıp-kaçak oranının bu seviyelerde olması kabul edilemez.Yapılan çalışmada, ülkemizde kullanılan enerjinin içinde konut tüketicilerinin varlığının büyük olması ve kayıp-kaçakların en çok dağıtım sistemlerinde kaynaklanmasından dolayı bu sistemlerde alternatif tasarımlar üzerinde durulmuştur. Yapılan Tasarımlarda Tasarım-1, Tasarım-2 yer altı şebekesi olarak ve Tasarım-3 ise mevcut durum olan yerüstü şebekesi olarak alınmıştır. Tasarımların maliyetleri karşılaştırılmış ve güç faktörünün kayıplar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Güç faktörünün kayıplar üzerinde oldukça etkisinin olduğu gözlenmiştir. Tasarımlarda yer altı sistemlerinin yer üstü sistemlere göre maliyet yönünden dezavantajlı fakat kayıp yönünden daha avantajlı olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Alçak Gerilim, Enerji Dağıtımı, Güç Faktörü, İletim Hatları.

Abstract:
Electric power is a manner of energy that is used in daily life. Electric power is important in that it is an indicator of the development rate of a country and industrialization, due to the fact that it is a major factor in regard to industrialization and the limit of this essential resource. When you bear its importance in mind, precautions should be taken to decrease the loss of electric power which will in turn give more positive results in regard to; the development of a country, industrialization and a peaceful society.During the transmission of the energy to the entities of consumption, there are some losses in the systems involved. The majority of the losses occur in the power distribution systems. This is due to the fact that in power distribution systems, the voltage is low and the current is high compared to transmission systems. Therefore, to develop the effectiveness of the energy in the distribution system would result in a more effective reduction on the loss of energy. In the year 2007, 125 618 561 MWh of energy was used, and 14 % of this energy was lost-illegally used, and 28.6 % of the energy was used by homes in our country. It is unacceptable that there is a high level of lost and illegally used energy.In this thesis, due to the large amount of consumption at homes and big percentage of the losses occurs in the distribution systems, alternative designs are suggested for these systems. In suggested designs, design-1 and design-2 represents underground distribution system and design-3 represents overhead system which we use today. The cost of proposed designs was compared and the effects of power coefficient, on losses were analyzed. As a result of the analysis, large effect of power coefficient on losses is observed. Thesis is concluded as, above ground systems has an advantage in terms of cost but has a disadvantage in terms of losses.Keywords: Conduction Line, Energy Distribution, Low Voltage, Power Coefficient.