Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar ve ailelerinde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluating quality of life in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and their families
Yazar: HASAN KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BİRİM GÜNAY KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
AMAÇ: Bu çalısmada, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olançocuklarda ve bu çocukların ailelerinde yasam kalitesinin değerlendirilmesive rahatsızlığın psikososyal boyutunun incelenmesi amaçlanmıstır.YÖNTEM: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı veHastalıkları Anabilim Dalına basvuran Dikkat Eksikliği HiperaktiviteBozukluğu tanısını ilk defa alan veya bu tanıyla takip edilen yasları 7-16aralığında olan 76 çocukla, önceden klinik basvurusu olmayan birörneklemden seçilmis, yas ve cinsiyet gibi özellikler bakımından hastagrubuyla eslestirilmis 59 kisiyi içeren kontrol grubu çalısmaya alınmıstır.Katılımcıların tümüne Çocuklar ?çin Yasam Kalitesi Ölçeği Çocuk Formu(Ç?YKÖ-Ç), Çocuklar ?çin Yasam Kalitesi Ölçeği Anababa Formu (Ç?YKÖ-AB), Kısa Form 36 (SF-36), Güçler ve Güçlükler Anketi (SDQ), Çocuk veErgenlerde Davranım Bozuklukları ?çin DSM-IV'e Dayalı Tarama veDeğerlendirme Ölçeği Atilla Turgay (YDB-TDÖ) ve Aile DeğerlendirmeÖlçekleri verildi. Gruplar arasındaki farklar belirlenmeye çalısıldı. Elde edilenverileri değerlendirmek için Ki Kare, T testleri ve bağıntı analizleri kullanıldı.SONUÇ: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan çocukların okulbasarıları daha kötü ve okula devamsızlık süreli daha fazla bulunmustur. SF-36 verilerine göre DEHB li grupta Ağrı, Genel Sağlık, Vitalite Enerji, MentalSağlık altölçek puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı fark saptanmıstır.Fiziksel Fonksiyon, Emosyonel Güçlük, Fiziksel Rol Güçlüğü ve SosyalFonksiyon altölçek puanlarında ise iki grup arasında fark bulunmamıstır.Ç?YKÖ çocuk ölçeğinde Psikososyal Sağlık Puanı ve Ölçek Toplam Puanı altölçeklerinde DEHB grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düsüklükbulunmustur. Ç?YKÖ çocuk Fiziksel Sağlık Puanı altölçeğinde ise iki gruparasında fark saptanmamıstır. Ç?YKÖ- anababa Fiziksel Sağlık alt ölçeğipuanlarında iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıstır. Ç?YKÖ ?anababaPsikososyal sağlık puanı ve Ölçek Toplam Puanı DEHB'si olan gruptaanlamlı derecede düsük bulunmustur. ADÖ verilerine bakıldığında, ProblemÇözme, ?letisim, Duygusal Tepki Verebilme, Genel ?slevler, Gereken ?lgiyiGösterme ve Roller Altölçeklerinde iki grup arasında anlamlı fark olduğu,Davranıs Kontrolü Altölçeğinde ise iki grup arasında fark olmadığısaptanmıstır.TARTISMA: Bu çalısmada DEHB'li çocuklar ve ailelerinde yasam kalitesinindeğerlendirildiği bazı alanlarda kontrol grubuna oranla daha olumsuz birdurum sergiledikleri belirlenmistir. Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıklarıkliniklerinde DEHB'nin klinik yönü kadar psikososyal boyutu da gözardıedilmemelidir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Ç?YKÖ, Çocuk, DEHB, SF-36, Yasam Kalitesi

Abstract:
OBJECTIVE: The purpose of this study is to evaluate quality of life inchildren with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and theirfamilies and to identify the effects of the psychosocial distress associatedwith the disorder.METHODS: Seventy-six children and adolescents that were referred toAnkara University School of Medicine Department of Child and AdolescentPsychiatry, aged 7 to 16, with ADHD and age and gender matched 59 controlchildren, who never referred to a child psychiatry clinic were included instudy. All of the participants were administered to The Pediatric Quality ofLife Inventory (PedsQL), Short Form 36 (SF36), Strengths and DifficultiesQuestionnaire, Turgay Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders,4th edition (DSM-IV)-Based Child and Adolescent Behavior DisordersScreening and Rating Scale (T-DSM-IV-S) and Mc Master FamilyAssessment Device (FAD). The differences between the groups were tried tobe documented. Chi square and t tests were used in order to analyze thedata.RESULTS: Children with ADHD show worse results in school achievementsand have more school absence. In SF-36, children with ADHD group showstatistically significant differences in Pain, General Health, Vital Energy,Mental Health, subscale scores compared to the control group. There wereno statistically significant differences in Physical Functioning, EmotionalDifficulty, Physical Role Difficulty, Social Role functioning subscale betweenthe groups. PedsQL-child scale, Psychosocial Health subscale and TotalScale Scores of ADHD patients were significantly lower than control group.There was no significant difference between the two groups in PedsQL-childPhysical Health Subscale score. PedsQL-parent Physical Health subscalescores showed no significant differences. PedsQL parent, PsychosocialHealth Scores and Total Scale Scores of ADHD group were significantlylower than control group. In Mc Master Family Assessment Device (FAD)results; there were significant differences in Problem Solving,Communication, Roles, Affective Responsiveness, Affective Involvementsubscale scores, and there wasno significant difference in Behavior Controlsubscale score between two groups.D?SCUSS?ON: The results of this study suggest that children with ADHD andtheir families have poorer quality of life in some of the domains. In child andadolescent psychiatric clinics, psychosocial aspects of ADHD must be takeninto account as well as its clinical aspects.KEYWORDS: ADHD, Child, Life Quality, PedsQL, SF-36,