Karadeniz sahil yolu örneğinde karayolu hidrolojisinin jeo teknolojiler desteği ile analizi
Analyzing highway hydrology on black sea coastal highway supported with geo technologies
Yazar: ZEYNEP AKBULUT
Danışman: PROF. DR. ÇETİN CÖMERT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Taşkınlar, çevreye ve insan hayatına verdikleri zararlar göz önüne alındığında yönetilmesi, kontrol edilmesi ve erken önlem alınması gereken afetlerdir. Kentsel hayatın akışını sağlayan karayolları ise, kent içi taşkınlar ve aşırı yağmur sularından etkilenen ayrı bir varlık olarak ele alınıp incelenmesi gereken kentsel yapılardır. Mevcut drenaj sistemlerinin yetersiz kalması ile karayolu üzerinden uzaklaştırılamayan yağmur suları, araçları sarsmakta ve kontrollerini kaybettirerek trafik kazalarına neden olmaktadır. Bu kazaların en aza indirilebilmesi için öncelikli olarak karayolu üzerindeki su birikim alanlarının ve su derinliklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, FLO-2D Basic Modeli (2009) kullanılarak Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) üzerinden hidrolojik ve meteorolojik veriler ile Karadeniz sahil yolunun bir bölümünde hidrolojik modelleme yapılmıştır. Bu çalışma ile Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), yolların projelendirilmesi aşamasında yol yüzeyini gerçeğe yakın bir şekilde temsil eden SYM ile yağışı simüle ederek su birikmemesi için gerekli olan enine ve boyuna eğim oranlarını belirleyebilecek veya daha fazla su birikiminin olduğu bölgelere daha büyük boyutlarda drenaj yapıları inşa ederek bu sorunu çözebilecektir. Böylece KGM, hidrolojik model üzerinden gerçekleştirilecek kontrol çalışmaları ile yolun mevzuatına uygun olup olmadığını kısa süre içinde denetleme imkânına sahip olacaktır. Ayrıca suyun birikim gösterdiği alanlar, karayolları için taşkın risk yönetiminde nerelere öncelik verilmesi gerektiğini de açığa çıkartacaktır.

Abstract:
Floods are natural disasters that must be managed, controlled and taken precautions before it happens considering the damage they inflicted to environment and human lives. As to highways, the main vein of urban life flow, must be taken into consideration as a different entity that affected by excessive rainfalls and floods. Due to inadequate drainage that allow rainfall to form water ponds on highways cause vehicles to lose control and that lead vehicles to have traffic accidents. To reduce the traffic accidents caused by ponding waters on highways we need to know area of inundation and water depths. In this context we used FLO-2D Basic Model (2009) to hydrological modeling of Black Sea Coastal Highway with meteorological and hydrological data using a Digital Elevation Model (DEM). In this study, ponding areas on highways determined by simulating the rainfall with a high resolution DEM that can represent the actual road surface correctly. With this information, General Directorate of Highways (GDH) can adjust the cross-sectional and longitudinal slope or build better and bigger drainage structures where water accumulated to prevent ponding. With the results obtained from Hydrological Model, GDH can rapidly control highways conformity to regulations before highways come into service. Also these ponding areas acquired by reveals where to prioritize in flood risk managements.