Genç (17-21 yaş) erkek amatör futbolcuların bilişsel performansının sembolik testlerle incelenmesi
Examination of cognitive performance of young (17-21 years) male amateur soccer players with symbolic tests
Yazar: İBRAHİM YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAZHAR TAMER SÖKMEN ; DR. MUHAMMED SIDDIK ÇEMÇ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor ve Sağlık Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma, genç (17-21 yaş) erkek amatör futbolcularda bilişsel performansın
nöropsikolojik testler dahilinde incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda genç
amatör futbolcuların bilişsel performans seviyelerini belirleme ve analiz etme
hedeflenmiştir. Araştırmaya, İstanbul ilinde ikamet eden 61 erkek amatör futbolcu ve aynı
yaş aralığında bulunan 61 sağlıklı erkek katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların test
öncesinde nörolojik bir rahatsızlık geçirip geçirmediği ayrıca herhangi bir kronik veya akut
hastalığının bulunup bulunmadığına özellikle dikkat edilmiştir. Çalışma kapsamında
katılımcılara 60 sn. dinlenme aralıkları ile 3 farklı Sembol Sayı Modaliteleri Testi ve 2 farklı
İz Sürme Testi uygulatılmıştır. Bu testler aracılığıyla amatör futbolcular bilişsel performans
açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan testlerin veri analizi JASP (University of
Amsterdam, Nieuwe Achtergracth 129B, AMS, NL) programı üzerinden istatistiksel
yöntemler kullanılarak tamamlanmıştır. Analizler için anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak
alınmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde, futbolcuların 3 farklı Sembol Sayı
Modaliteleri Testi performansının kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı
seviyede düşük olduğu ve her iki grubunda testler arası grup içi öğrenmeye bağlı bilişsel
performanslarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu gözlemlenmiştir. İz Sürme
Testi sonuçlarına göre TMT-1-A ve TMT-2-A formlarında futbolcuların kontrol grubuna
göre daha yüksek performans gösterdiği ayrıca oluşan bu farklardan TMT-1-A için geçerli
olan sonucun istatistiksel olarak anlamlılık taşıdığı tespit edilmiştir. Zorluk derecesi daha
yüksek olan TMT-1-B ve TMT-2-B formlarında kontrol grubunun futbolculara göre daha
üstün başarı gösterdiği ayrıca oluşan bu farklardan TMT-2-B için geçerli olan sonucun
istatistiksel olarak anlamlılık taşıdığı gözlenmiştir. Her iki grubunda testler arası grup içi
öğrenmeye bağlı bilişsel performanslarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu
gözlemlenmiştir. Oyun mevkilerine göre yapılan incelemede ise farklı mevkilerde oynayan
futbolcular arasında bilişsel performans açısından belirgin bir farklılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak genç erkek amatör futbolcuların sağlıklı kontrol grubuna göre bilişsel test
performansının seviye açısından değişkenlik gösterdiği ve oluşan bu durumun futbol
yaşantıları ile bağlantılı olabileceği düşünülerek, futbolcularda bilişsel fonksiyonların
düzenli olarak takip edilmesi ayrıca sportif faaliyetler kapsamında sporcu sağlığının ön
planda tutulması konusunda tedbirlerin alınması önerilmektedir.

Abstract:
This research aims to examine the cognitive performance of young (17-21 years) male
amateur football players through neuropsychological tests. The study seeks to determine and
analyze the cognitive performance levels of young amateur football players. A total of 61
male amateur football players residing in Istanbul and 61 healthy male participants within
the same age range were included in the study. Special attention was given to whether the
participants had any neurological disorders or any chronic or acute illnesses prior to the tests.
The participants were subjected to three different Symbol Digit Modalities Tests and two
different Trail Making Tests, with 60-second rest intervals between each test. Through these
tests, the cognitive performance of amateur football players was evaluated. The data analysis
of the tests was completed using statistical methods through the JASP program (University
of Amsterdam, Nieuwe Achtergracth 129B, AMS, NL). A significance level of p<0.05 was
considered for the analyses. The results of the research indicated that the performance of the
football players in the three different Symbol Digit Modalities Tests was statistically
significantly lower compared to the control group. Additionally, both groups showed a
statistically significant increase in cognitive performance due to intra-group learning
between tests. According to the Trail Making Test results, football players performed higher
in the TMT-1-A and TMT-2-A forms compared to the control group, with the difference in
TMT-1-A being statistically significant. In the more challenging TMT-1-B and TMT-2-B
forms, the control group outperformed the football players, with the difference in TMT-2-B
being statistically significant. Both groups demonstrated a statistically significant increase
in cognitive performance due to intra-group learning between tests. An examination based
on playing positions revealed no significant difference in cognitive performance among
football players playing in different positions. In conclusion, the cognitive test performance
of young male amateur football players varied in level compared to the healthy control
group. It is suggested that this variability may be related to their football experience.
Therefore, it is recommended to regularly monitor cognitive functions in football players
and take measures to prioritize athlete health within the scope of sports activities.