Anadolu-SAK zekâ ölçeği'nin (ASİS) 10-11 yaş düzeyinde ön uygulama çalışması
Item analysis of Anadolu-SAK intelligence scale (ASIS) for 10 and 11 year old children
Yazar: SELİN BOZBEY ESMEROĞLU
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Madde analizi = Item analysis ; Zeka ölçümü = Intelligence scale ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'nin ilk yerli zekâ ölçeği olarak geliştirilen,  Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği'nin (ASİS) ön uygulama verilerine dayanarak 10- 11 yaş düzeyi madde analizi çalışması yapılmıştır. ASİS,  4-12 yaş grubundaki çocuklarda, muhakeme, dikkat, algı, bellek gibi bilişsel faaliyetleri değerlendirmek ve zihinsel değerlendirmelere dayalı tanılamalar ve eğitimsel yerleştirmeler yapabilmek amacıyla bireysel olarak uygulanan bir zekâ ölçeğidir. ASİS çocukların bilişsel seviyeleri, güçlü ve zayıf yönleri hakkında bilgi sağlayan bir değerlendirme ölçeğidir.
Araştırmada kullanılan veriler ASİS için yapılan ön uygulama çalışmasında elde edilmiştir. Çalışmanın katılımcıları, Eskişehir il merkezinde yer alan iki okuldaki, on ve on bir yaşında, 338 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler 3, 4, 5, ve 6. sınıf düzeyindeki öğrencilere okul ders saatleri boyunca ASİS'in bireysel olarak uygulanması ile elde edilmiştir.
Bu çalışmada ASİS'in yapı geçerliğini belirlemek için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. ASİS'in güvenirliğini ortaya koymak için iç tutarlık analizi yapılmıştır. ASİS'in ön uygulama çalışmasında madde analizini yapmak için madde güçlük göstergeleri ve madde ayırt edicilik göstergeleri hesaplanmıştır. Ayrıca ASİS'in test ayırt ediciliğini cinsiyet değişkeni bağlamında incelemek için alt ölçeklerde cinsiyete göre farklılığın olup olmadığını ortaya koymak için tek yönlü MANOVA analizi gerçekleştirilmiştir. 
Testin madde güçlük göstergeleri 10 yaş düzeyinde 0.00 ve 1.00 arasında, 11 yaş düzeyinde ise 0.02 ve 1.00 arasında yer almaktadır. Testin madde ayırt edicilik göstergeleri 10 yaş düzeyinde  -0.08 ile 0.83 arasında 11 yaş düzeyinde ise 0.00 ile 0.82 arasında yer almaktadır. 
Araştırmanın sonucunda, ASİS'in açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde genel zekâ ile sözel muhakeme, işleyen bellek ve görsel uzamsal muhakeme arasında yüksek bir ilişki olduğu sonucu elde edilmektedir. Bu çalışma, ASİS'in geçerli ve güvenilir bir test olduğunu kanıtlayan bir çalışmadır.
  
Anahtar Sözcükler: Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği, ASİS, madde analizi

Abstract:
The purpose of this study was to conduct item analysis of Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS) for 10 and 11 year-old children. The ASIS is the first national intelligence scale.  ASIS is an individually administered intelligence scale for 4 to 12 year-old children. The purpose of the ASIS is to reliability assess cognitive functions as reasoning, attention, learning, comprehension and memory, as well as general intelligence in children. ASIS assessment provides information about children's intellectual level, strengths and weakness.  
Data for this thesis was collected in a pilot study that was carried out to test the ASIS items.  Participants included 338 ten and eleven year-old students from two schools in the City of Eskisehir. Students' grade ranged from third to sixth.  Data was collected during students' regular school hours.  
Exploratory and confirmatory factor analysis were used to determine the construct validity of the ASIS. Internal consistency reliability was calculated to evaluate the reliability of the ASIS. For the item analysis of ASIS in the pilot study, item difficulty indices and item discrimination indices were calculated. In addition, one-way MANOVA was condacted to explore whether there were gender differences in the ASIS subtests. 
Item difficulty indices for age 10 were found to be between 0.00 and 1.00, and item difficulty indices for age 11was found to be between 0.02 and 1.00. 
Item discrimination indices for age 10 were found to be between -0.08 and 0.83, and item discrimination indices for age11was found to be between 0.00 and 0.82. 
The findings of the exploratory and confirmatory factor analysis showed that there were a strong relationship between general intelligence and verbal reasoning besides between working memory and visual-spatial ability. The study provided strong evidence in terms of the ASIS's reliability and validity.  
Keywords: Anadolu-Sak Intelligence Scale, ASIS, item analysis