Rize ilinde organik çay tarımının benimsenmesi ve yenilik karar süreci
Adoption of organic tea cultivation and innovation decision process in Rize province of Turkey
Yazar: ELİF KESKİN
Danışman: PROF. KÜRŞAT DEMİRYÜREK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada organik ve konvansiyonel çay üreticilerinin sosyo-ekonomik özellikleri ve çay tarımında kadın ile erkeklerin rolleri incelenerek, organik üreticilerin yenik karar verme süreci belirlenmiştir. Bu amaçla, çay tarımının yoğun olarak yapıldığı Rize ilinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen organik üreticilerden 115, konvansiyonel üreticilerden 50 kişi ile 2015-2016 yılllarında anket görüşmesi yapılarak, veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, organik üreticilerin yaş ve tarımsal deneyimleri daha fazla olup; organik üreticilerin (9.439 TL)  toplam brüt tarımsal gelirleri konvansiyonel üreticilerden (13.756 TL) daha düşüktür. Organik ve konvansiyonel üreticilerin tarımsal bilgi kaynakları büyük ölçüde aynı olup; en çok ÇAYKUR çay fabrikalarındaki mühendislerden yararlanmaktadırlar. Her iki grupta da kadınlar çay üretiminde aktif olarak görev almaktadır. Kadınlar daha çok gübreleme (%40) ve hasatta (%31) görev alırken; erkekler daha çok budama ve çay satma faaliyetlerinde görev almaktadır. Organik üreticilerin organik tarımı benimseme nedenleri incelendiğinde ÇAYKUR tarafından sağlanan alım garantisi ve yüksek fiyat yanında sağlık ve çevre koruma gibi faktörlerinin etkili olduğu belirlenmiştir. Üreticiler organik çay tarımının prensiplerini ilk olarak ÇAYKUR'un düzenlediği köy toplantısında öğrenmişlerdir. Konvansiyonel üreticilerin organik tarımı benimsememe nedenleri başında ise verim ve gelir kaybının olacağını düşünmeleridir. Konvansiyonel üreticilere organik çay tarımı hakkında köy toplantıları ve demonstrasyonlar gibi yayım ve eğitim faaliyetleri düzenlenerek organik çay tarımı hakkında daha doğru bilgiye ulaşmaları sağlanmalı ve organik ve konvansiyonel üreticilerin tecrübe ve bilgi paylaşımı yapmaları sağlanmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Yenilik karar süreci, Organik çay, Kadın, ÇAYKUR

Abstract:
In this study, the socio-economic characteristics of organic and conventional tea producers and the roles of men and women in tea production were examined and the innovation process of decision-making for organic producers was determined. The data were collected from 115 organic tea producers, which were determined by using simple random sampling method from the Rize province where the tea cultivation was made intensively. In addition, 50 randomly selected conventional tea producers were selected from the same region and interviewed. SPSS package was used to analyze the collected data. According to the results of the research, the age and agricultural experiences of organic tea producers were higher. On the other hand; gross total agricultural revenues were less than the conventional producers. The agricultural information sources of both groups of producers were similar; and the main source for most them was the agricultural engineers from ÇAYKUR. In both groups, women were actively involved in tea production. While women were mostly conducting fertilization and harvesting; the men were more involved in pruning and selling tea. In terms of adaption and conversion to organic production, the premium prices and marketing guarantee provided by were the main reasons together with health and environmental protection factors. The organic tea growers first learned the principles of organic tea cultivation at the village meetings organized by ÇAYKUR. The reason for the conventional producers to reject organic tea production was that their perception about the loss of yield and income during the process of conversion. Thus, conventional producers should be provided with extension and training activities such as village meetings and demonstration on organic tea cultivation, more informed about organic tea production and exchanged information between organic and conventional growers.

Key Words: Innovation decision process, Organic tea, Women, ÇAYKUR