Kantitatif bilgisayarlı tomografinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı fenotipi belirlemedeki rolü
To assess the role of quantitative thorax computerized tomography (CT)  in determining phenotypes of chronic obstructuve pulmonary disease
Yazar: SÜMEYYE ALPARSLAN BEKİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EVRİM EYLEM AKPINAR
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Fenotip = Phenotype ; Spirometri = Spirometry ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
6. ÖZET

AMAÇ: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı konmuş hastalarda, kantitatif toraks BT'nin KOAH fenotiplerinin belirlenmesindeki rolünü araştırmak.

MATERYAL ve METOD: Ocak 2007- eylül 2013 tarihleri arasında Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniği veya servisinde değerlendirilen ya da konsülte edilen 104  hasta ve 20 kontrol olgusu çalışmaya alındı. Hastaların spirometrik parametrelerine SFT kayıtlarından, toraks BT verilerine ise Radyoloji arşivinden ulaşıldı. Tüm toraks BT'lerin kantitatif incelemesi Radyoloji Anabilim Dalı'ndan belirlenen aynı ve tek bir Radyoloji Uzmanı tarafından yapıldı. Görüntü Arşivleme ve İletişim sisteminden elde edilen toraks BT incelemeleri Radyoloji servisinde kullanılan iş istasyonuna yüklendi. Bu amaçla Adwanced Workstation 4.2  Sun Workstation kullanıldı.

BULGULAR: Çalışmamızda literatürde ilk defa bakılan sağ ve sol akciğer amfizem hacimleri ortalama değerleri sırasıyla 205,8 ± 303,3 ml ve 210,3 ± 363,8 ml olup kontrol grupları ile aralarında anlamlı bir fark bulundu (p<0,001). Olguların ROC analizinden elde edilen amfizem hacmi eşik değeri  % 2,1 olarak alındığında, FEV1/FVC <%70'in altında olma durumunu tahmin etmedeki duyarlılığı  %62,3, seçiciliği %94,4, pozitif prediktif değeri ise %98,5 olarak bulundu. Kronik bronşit tanımlanmasında ise direk bronş duvar kalınlığı ölçümleriyle bir cut-off belirlenemedi. Katılımcıların spirometri değerleri incelendiğinde kronik bronşitlilerin (n=39) FEV1, FEV1/FVC ve FEF 25-75 değerleri amfizemli olgularınkinden (n=65) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Spirometri değerlerinden, YÇBT'deki amfizem yüzdesi ile en yüksek negatif korelasyon gösteren parametre FEV1/FVC idi (r=-0,539) (p<0,001). Diğer spirometri değerlerinin aksine FEV1/FVC ( % ) değeri ile bronş duvar kalınlığı arasında negatif korelasyon izlendi            (r=-0,214) (p<0,05). 

SONUÇ: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olanlarda toraks BT'de kronik bronşit varlığını objektif olarak tanımlamak için daha fazla sayıda hasta içeren ileri araştırmalar gerekmektedir. Bu çalışmada kantitatif BT'de amfizem hacmi eşik değeri %2,1 olarak bulundu (Eğri Altında Kalan Alan: 0,829, %95 GA: 0,739-0,919, p<0,001). Kantitatif  BT'de amfizem ve kronik bronşit varlığının fonksiyonel değerlendirme sonuçlarını öngördüğü (amfizem varlığı FEF 25-75, FEV1/ FVC, FEV1) ancak, yıllık atak sayısı ve semptom skorları açısından belirleyici olmadığı izlenmiştir. Radyolojik bulguların klinikle korelasyonu değerlendirilip fenotip belirlenmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır. 

           Anahtar kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, KOAH, fenotip, spirometri

Abstract:
7. SUMMARY
 BACKROUND: To assess the role of quantitative thorax computerized tomography (CT)  in determining phenotypes of chronic obstructuve pulmonary disease (COPD).

MATERIAL and METHODS: One hundred and four patients applying or being consulted to Pulmonary Diseases Policlinic or Service in Ufuk University Dr. Rıdvan Ege Hospital and 20 healthy controls were enrolled in this study between January 2007 and September 2013. The spirometric parameters were obtained from Spirometry Lung Function Test registry and data of thorax CT were obtained from archive of  Radiology department. The quantitative evaluation of CTs were performed by the same radiology specialist from Radiology Department. The torax CT imagings obtained from the Picture archiving and Communication System were loaded to the work station of Radiology. Advanced Workstation 4.2  Sun Workstation was applied for this aim.

RESULTS: The emphysema mean volumes of the right and the left lung - evaluated fort he first time in the literature-  were 205,8 ± 303,3 ml and 210,3 ± 363,8 ml, and there was a significant difference between patient and control groups (p<0,001). When the threshold for emphysema volume was destinated as % 2,1; its sensitivity to predict FEV1/FVC ≤ 70 was %62,3, its specifity was %94,4 and its positive predictive value was % 98,5. As for the definition of chronic bronchitis, no cut-off value was determined with direct bronchial diameter measurements. When the spirometry results were evaluated, FEV1, FEV1/FVC and FEF 25-75 values of the patients with chronic bronchitis (n=65) were significantly higher than the patients with emphysema (n=39) (p<0,05). The FEV1/ FVC value was the parameter which demonstrated the strongest negative correlation with emphysema percentage value of the High Resolution computerized tomography (r= -0, 539) (p<0,001). With contrary to other spirometry parameters, FEV1/FVC ( % ) had also negative correlation with bronchial wall diameter  (r=-0,214) (p<0,05).

CONCLUSIONS: Further studies with larger number of patients are required in order to define the existence of chronic bronchitis objectively in thorax CT. In our study it may be deduced that the existence of emphysema and chronic bronchitis in quantitative CT is a predictor of the functional evaluation results (existence of emphysema FEF 25-75, FEV1/ FVC, FEV1);  however it is not a determiner in yearly attack number and symptom scores. The cut-off value was found as 2,1% on quantitative CT for volume of empysema (Area under curve: 0,829, %95 CI: 0,739-0,919, p<0,001). Further studies are required in order to correlate the clinical state with radiological findings and determine the phenotype.
Keywords: Computed tomography, COPD, phenotype, spirometry