Pakistan'daki Diyobendî ve Barelvî ekolleri arasındaki hadise dayalı tartışmalar
Controversies between Deobandi and Barelwi schools in Pakistan depending on hadith
Yazar: MUHAMMAD MASHARIB SHAH SYED
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TAHİR DAYHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Barelvi = Barelwi ; Diyobendi = Deobandi ; Hadis = Hadith ; Pakistan = Pakistan ; İslamiyet = Islam

Özet:
Asya'da bulunan Pakistan, 1947'de Hindistan'dan ayrılıp özel bir devlet olarak kurulmuştur. Pakistan renkli bir kültür içermektedir. Ayrıca farklı dinler ve mezhepler de ihtiva etmektedir. Diyobendîlik ve Barelvîlik de Pakistan'ın müslüman nüfus oranının %80'ini içeren iki İslam ekolüdür.
Bu çalışma söz konusu iki ekol arasındaki tartışmalı konular ve söz konusu iki ekolün görüşlerini ispatlamak üzere hadislerden nasıl delil getirdiklerini ortaya koymaktadır. İki ekol kendi görüşlerini Kur'an, Hadis ve aklî delillerle ispatlamaktadırlar, fakat bu çalışma Kur'an ile aklî delilleri zikretmeksizin sadece hadisteki delilleri içermektedir. Bu çalışmada Diyobendîler ve Barelvîler aralasındaki tartışmalarda hadislere yaklaşım farkları, değişik bakış açıları, ihtilafın keyfiyeti, anlayış farkları, tartışmanın metodları, izah şekli, diyalog tarzları ve delillendirme biçimleri zikredilmiştir. Ayrıca bu çalışmada aralarındaki ihtilafın odak noktası ve bazı ciddi konularda birbirlerine karşı verdikleri küfür fetvaları da zikredilmektedir.
Çalışmamız giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusunu, amacını, önemini, metodunu vb. konuları irdeledik. İlk bölümde Pakistan'da bulunan azınlıklar, ekoller ve hareketler işlenirken ikinci bölümde ise söz konusu iki ekolün âlimleri tanıtılmış ve son bölümde de aralarındaki hadise dayalı tartışmalar ele alınmıştır. Sonuçta bu çalışmadan çıkarılan önemli neticeler ve konu hakkında önemli öneriler zikredilmiştir. Kaynaklar vb. hakkında bilgiler dipnot olarak verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Diyobendî, Barelvî, Hadis, Farklı Anlayış, Tartışmalı Konular, İhtilafın Keyfiyeti.

Abstract:
As we know that Pakistan is a multi-cultural country situated in Asia, founded in 1947 afterwhen it split up from India. Likewise Pakistan comprises a bundle of vary religions and their sects. Deobandies and Barelwies are also two of the main stream Islamic schools of thought existing in Pakistan covering about 80% of its Muslim population.
The research introduces the controversial riddles between Deobandies and Barelwies and how they infer from Hadith to tackle with it. Though both schools of thought back their creeds with Quranic, Hadith and rational argues, this study however does not touch Quranic and sole rational facet of their debate. Instead it enlightens the divergence of understanding, variation of comprehension and distinction of approach to Hadith between both sects. Moreover it shows the nature of induction, mode of deduction, way of argumentation, style of debate, manner of holding dialogue between Deobandies and Barelwies. The research also figures out the magnitude of their contradictions and extreme verdicts of Kufr (infidelity) passed by both sides against one another in some of the momentous cases.
The study encloses introduction, three chapters and conclusion. Introduction talks about the importance of topic and methodology etc, first chapter introduces minorities, Islamic schools of thought and movements in Pakistan, second chapter acquaints with prominent cleric authorities of both sects, third chapter deals with the controversies between both sects implied from Hadith whereas conclusion gathers important findings and suggestions derived from this research. All of the sources of information and references are given in footnotes.

Keywords: Deobandi, Barelwi, Hadith, Difference of Understanding, Controversial Topics, Way of Induction.