Diyet magnezyum alımı ile uyku kalitesi ve yorgunluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between dietary magnesium intake and SLEEP quality and fatigue
Yazar: AYSEL AYÇA ADIGÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL ZEKİYE ERDEM
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diyet = Diet ; Magnezyum = Magnesium ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Magnezyum insan vücudu için birçok önemli fonksiyona sahip bir mineraldir. Uyku ve yorgunluk ile ilgili alanlarda da etkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerde diyet magnezyum alımları ile uyku kalitesi ve yorgunluk arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma 18-65 yaş arasındaki 211 gönüllü bireyin katılımı ile Google Forms kullanılarak online bir platform üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya uyku kalitesi ve yorgunluğu etkileyebilecek sağlık sorunlarına sahip olan bireyler dahil edilmemiştir. Katılımcılara genel bilgiler, besin tüketim sıklığı ve miktarı formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği olmak üzere toplamda dört bölümden oluşan bir anket uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 25,99±7,252 yıldır ve katılımcıların %77,7'sini üniversite mezunları oluşturmaktadır. Katılımcıların %2,8'i yetersiz magnezyum alımına sahipken %71,6'sı yeterli ve %25,6'sı ise fazla magnezyum alımına sahiptir. Magnezyum alım durumları ile cinsiyet, sağlık sorunu, fiziksel aktivite sıklığı ve vücut kütle indeksi (VKİ) sınıflandırması arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Eğitim durumu için yeterli ve fazla magnezyum alanlar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0,05).  Magnezyum alım durumu ile uyku kalitesi ve yorgunluk arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Ancak magnezyumdan zengin besinlerin tüketim miktarları ile uyku kalitesi ve yorgunluk arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Badem tüketim miktarının artmasıyla uyku kalitesinin iyileştiği saptanmıştır (p<0,05). Kepekli ekmek ve tam buğday ekmeğinin tüketim miktarının artmasıyla ise uyku kalitesinin kötüleştiği bulunmuştur (p<0,05). Kırmızı ve yeşil mercimek, antep fıstığı, muz ve tahin tüketim miktarlarının artmasıyla yorgunluk seviyesinin azaldığı bulunmuştur (p<0,05). Magnezyumun uyku ve yorgunluk ile ilişkisinin incelendiği daha fazla prospektif randomize kontrollü çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Beslenme, magnezyum, uyku kalitesi, yorgunluk

Abstract:
Magnesium is a mineral that has many important functions for the human body. It is also thought to be effective in subjects related to sleep and fatigue. The aim of this study is to examine the relationship between dietary magnesium intake and sleep quality as well as fatigue in adults. The study was carried out on an online platform using Google Forms with the participation of 211 volunteers between the ages of 18-65. Individuals with health problems that may affect sleep quality and fatigue were not included in the study. A questionnaire consisting of four parts, including general information, food consumption frequency and amount form, Pittsburgh Sleep Quality Index and Fatigue Assessment Scale, was applied to the participants. The mean age of the individuals participating in the study is 25.99±7.252 years and 77.7% of the participants are university graduates. While 2.8% of the participants had inadequate magnesium intake, 71.6% had adequate and 25.6% had excessive magnesium intake. There was no significant difference between magnesium intake status and gender, health problem, frequency of physical activity and body mass index (BMI) classification (p>0.05). In terms of educational status, the difference between the groups receiving adequate and excessive magnesium was found to be significant (p<0.05). No significant difference was found between magnesium intake status and sleep quality and fatigue (p>0.05). However, statistically significant correlations were found between the consumption of magnesium-rich foods and sleep quality as well as fatigue (p<0.05). It was determined that the sleep quality improved with the increase in the amount of almond consumption (p<0.05). It was found that the sleep quality worsened with the increase in consumption of whole wheat bread (p<0.05). It was found that the level of fatigue decreased with the increase in consumption of red and green lentils, pistachios, banana and tahini (p<0.05). More prospective randomized controlled studies are needed to examine the relationship of magnesium with sleep and fatigue. 
Key Words: Fatigue, magnesium, nutrition, sleep quality