Adolesanlarda okul bağlılığı ve siber zorbalık duyarlılığı arasındaki ilşki
The relationship between school engagement and cyberbullying sensitivity among adolescents
Yazar: ZEHRA YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM İLERİ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: İnternetin yaygın olarak kullanımı, kolaylıklar yanında adolesan yaş
grup için riskler getirmektedir. Siber zorbalık, dijital teknolojiler kullanılarak
gerçekleştirilen zorbalık türüdür. Siber zorbalık duyarlılığı; çevrimiçi ortamlarda
tehdit oluşturabilecek durumları anlama ve bunlara karşı önlem alabilme becerisi
olarak tanımlanmaktadır. Siber zorbalık duyarlılığı bireysel ve çevresel faktörlerden
etkilenmektedir. Okula devam etmeme riskli davranışlar içinde yer almaktadır. Okul
bağlılığı, öğrencilerin okula devam etme, kendilerini okula ait hissetme, okul
yaşamını benimseme, okul kurallarına uyma gibi duygu, düşünce ve davranışları
benimsemelerini içermektedir. Bu çalışmada, adolesanların okul bağlılığı ile siber
zorbalık duyarlılıklarının incelenmesi ve aynı zamanda sosyodemografik
özelliklerin, internet kullanım alışkanlıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya; SBÜ Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum,
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim-Araştırma Hastanesi genel pediatri
polikliniklerine ayaktan başvuran ve genel pediatri servislerinde yatarak tedavi gören
11-18 yaş arasındaki hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri ve
internet kullanım alışkanlıkları kaydedilmiştir. Siber zorbalık duyarlılığı, "Siber
Zorbalığa İlişkin Duyarlılık Ölçeği (SİZDO)" kullanılarak; okula bağlılıkları ise
"Okula Bağlılık Ölçeği (OBÖ)"ile incelenmiştir. Tanılarına göre hastalar "akut
hastalık, kronik hastalık ve intihar amacıyla intoksikasyon grubu" olarak
sınıflandırılmıştır. Demografik verilerin, siber zorbalık duyarlılığı ile okul bağlılığı
arasındaki ilişki değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 303 hastanın, yaş ortalaması 14,92±1,78
bulunmuştur. Hastaların %41,9'u akut hastalık, %47,9'u kronik hastalık, %10,2'si
intihar amaçlı intoksikasyon tanısı almıştır. Kızların hem SİZDO puanları, hem de
OBÖ puanları anlamlı olarak erkeklerden daha yüksek bulunmuştur. Tanı grupları
arasında SİZDO açısından fark saptanmazken, intihar amaçlı intoksikasyon grubunun
okul bağlığı puanlarının akut ve kronik hastalık grubundan anlamlı olarak düşük
bulunmuştur. Sigara içenlerin OBÖ puanları anlamlı olarak daha düşüktür. OBÖ
puanları, internet bağımlısı olan hastalarda anlamlı olarak daha düşük bulunmuş;OBÖ toplam puanları ile SİZDO puanları arasında anlamlı pozitif yönlü korelasyon
saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmada okula bağlılıkta azalmanın, internet bağımlılığı, siber
zorbalık maruziyeti ve sigara kullanımı gibi riskli davranışlar açısından önemli bir
risk faktörü olduğu gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler:Siber zorbalık duyarlılığı,Okul Bağlılığı, Siber Zorbalığa
İlişkin Duyarlılık Ölçeği, Okula Bağlılık Ölçeği

Abstract:
Objective: Widespread use of the Internet carries risks for the adolescent age
group as well as convenience. Cyberbullying is a type of bullying carried out using
digital technologies. Cyberbullying sensitivity is defined as the ability to understand
and take precautions against situations that may pose threats in online environments.
Cyberbullying sensitivity is affected by individual and environmental factors. School
absenteeism is defined as risky behaviors in adolescence. School engagement
includes students' adoption of emotions, thoughts and behaviors such as attending
school, feeling themselves as a part of school, adopting school life and obeying
school rules. The aim of the study was to examine the school engagement and
cyberbullying sensitivities of adolescents, as well as to evaluate their
sociodemographic characteristics and internet usage habits.
Materials and Methods: The study was conducted in Sami Ulus Children's
Hospital in general pediatric outpatient clinics. Demographic characteristics and
internet usage habits of the patients were recorded. Cyberbullying sensitivity was
determined by using the "Cyberbullying Sensitivity Scale (CSS) "; their commitment
to school was examined with the "School Engagement Scale (SES) ". According to
their diagnosis, patients were classified as "acute disease, chronic disease and
intoxication group for suicide". The relationship between demographic data,
cyberbullying sensitivity and school engagement was evaluated.
Results: The mean age of 303 patients who participated in the study was
14.92±1.78 years, 41.9% of the patients were diagnosed with acute disease, 47.9%
with chronic disease, and 10.2% with suicidal intoxication. Both CSS scores and SES
scores of girls were found to be significantly higher than boys. While there was no
difference between the diagnosis groups in terms of CSS, the school engagement
scores of the suicidal intoxication group were found to be significantly lower than the
acute and chronic disease groups. Smokers have significantly lower SES scores. SES
scores were found to be significantly lower in internet addicted patients. A significant positive correlation was found between the total SES scores and the CSS
scores.

Conclusion: In this study, it has been shown that a decrease in school
engagement is an important risk factor for risky behaviors such as internet addiction,
exposure to cyberbullying and smoking.

Keywords: Cyberbullying sensitivity, School Engagement, Cyberbullying
Sensitivity Scale, School Engagement Scale