Hidroksi azakalkonların sentezi, reaksiyonları, teorik hesaplamaları ve biyolojik aktiviteleri
Synthesis of hydroxy azachalcones, reactions, theoretical chalculations, and biologycal activities
Yazar: AHMET YAŞAR
Danışman: PROF. DR. NURETTİN YAYLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Flavonlar = Flavones

Özet:
Bu çalışmanın birinci bölümünde, Claisen-Schimdt reaksiyonuna göre 2?-, 3?-, 4?-hidroksi-2??-, 3??- ve 4??-azakalkon bileşikleri (1-11) sentezlendi. Çalışmanın ikinci bölümünde sentezlenen 2?-hidroksi-4??-azakalkon bileşiklerinden katı-faz mikrodalga yöntemiyle 4?-azaflavon bileşikleri (12-13) ve 4?-azaflavonların asetonitril çözücüsü içinde geri soğutucu altında kaynatmayla alkillendirme ürünleri olan N-dekil substituye 4?-azaflavonium bromür bileşikleri (14-15) elde edildi.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise 2?-, 3?-, 4?-benzoil-2??-, 3??- ve 4??-azakalkon bileşiklerinin (16-24) fotokimyasal reaksiyonları sonucu dimerleşme ürünleri (25-37) sentezlenip yapıları aydınlatıldı. Hyperchem ve gaussian programları ile dimerleşme bileşiklerinin (25-37) muhtemel 11 izomerinin enerjileri hesaplandı. Kinetik olarak meydana gelmesi muhtemel 11 izomerin bu çalışma ile paralel olarak Hyperchem programı ile kararlılıkları yarı-empirik yöntemlerle hesaplanmıştır. Termodinamik bakımdan en kararlı ürünün yapı aydınlatılması ile elde edilen ürün ile aynı olduğu yargısına ulaşılmıştır. Aynı zamanda reaksiyonun kinetik olarak kararlılığı da yine Hyperchem programı ile incelenmiştir. Buradan elde edilen sonuçların deneysel verilerle paralellik gösterdiği görülmüştür.Sentezlenen 1-37 nolu bileşiklerin yapıları Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi [200 MHz NMR (1D; 1H, 13C, DEPT, APT, 2D; COSY] İnfrared Spektroskopi (FT-IR), Ultraviole Spektroskopi (UV), Elemental Analiz ve Kütle Spektrometrisi (LC-MS/MS) teknikleri kullanılarak aydınlatılmıştır.Bu çalışmada sentezlenen 37 adet bileşiğin antioksidan ve antimikrobiyal özellikleri incelenerek 7, 14, 15 ve 34 nolu maddelerin oldukça iyi antioksidan, N-dekil türevi olan 14-15 nolu bileşiklerin ise yüksek derecede antimikrobiyal özellik gösterdiği görüldü.

Abstract:
In the first part of this work, 2?-,3?-,4?-hydroxy 2??-,3??-,4??-azachalcones (1-11) were synthesized according to Claisen-Schmidt reactions. In the second part of the study, 4?-azaflavones (12-13) were prepared from 2?-hydroxy-4??-azachalcone by using solid-phase microwave method and their N-decyl derivatives (14-15) were synthesized in acetonitrile solution by reflux.In the third part of the study, 2?-,3?-,4?-benzoyl 2??-,3??-,4??-azachalcone compounds (16-24) were exposed to UV light to give photochemical dimerization reaction products (25-37) and characterized them. In addition, the energy of the possible 11 isomers of the synthesized dimeric compounds (25-37) was calculated with Hyperchem and gaussian software. The stabilities of these kinetically possible 11 isomers were calculated with both semi-empirical and molecular mechanical methods. The calculations showed the thermodynamically most stable product to be the experimental product the structure of which was identified by all the spectroscopic methods utilized. The kinetical stability of the reaction was investigated with Hyperchem program which was in accordance with experimental findings.The structures of the synthesized compounds (1-37) were identified by nuclear magnetic resonance spectroscopy (200 MHz NMR, 1D: 1H, 13C, DEPT, APT; and 2D: COSY), Fourier-transform-infra-red (FT-IR) spectroscopy, ultraviolet absorption spectroscopy (UV), elemental analysis and liquid chromatography-tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) techniques.Antioxidant and antimicrobial properties of synthesized compounds 1-37 of this work were investigated, and then it is seen that compounds 7, 14, 15 and 34 were showed antioxidant and compound 14-15 have highly antimicrobial activity.