Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan yetişkinlerin akademik mükemmeliyetçilikleri, öz düzenleme becerileri ve öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Between academic excellences, self-regulation skills, and self-efficients of adults with attention deficit and hyperactivity disorder examination of the relationship
Yazar: BÜŞRA YİĞİT
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM AŞKIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik mükemmeliyetçilik = Academic perfectionism ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity

Özet:
Çocukluk döneminde başlayan ve genellikle etkileri yetişkinlik döneminde kadar uzanan dikkati sürdürmede güçlük, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterize Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) kişinin sosyal hayatını etkilediği kadar akademik hayatını da etkilemektedir. Akademik hayatı doğrudan etkileyen öz düzenleme ve öz yeterlilik, kişinin başarıya ulaşmasında aynı zamanda ilerleyen dönemlerde sürdürmesinde önemli iki kavramdır. Akademik mükemmeliyetçilik ise kişinin var olan potansiyeline ket vuran ve hedeflerine ulaşmasını engelleyen bir kavramdır. Bu çalışmanın amacını Dikkat Eksiliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yaşayan yetişkinlerin akademik mükemmeliyetçiliklerini, öz düzenleme düzeylerini ve öz yeterlilik düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemek ve korelasyon ilişkilerini saptamak oluşturmaktadır. Bu doğrultuda amacına uygun olarak 2017 yılında Odacı, Kalkan ve Çıkrıkcı tarafından geliştirilen 'Akademik Mükemmeliyetçilik Ölçeği', 2010 yılında Yıldırım ve İlhan tarafından Türkçe'ye uyarlaması gerçekleştirilen 'Genel Öz Yeterlilik Ölçeği', 2015 yılında Arslan ve Gelişli tarafından geliştirilen 'Algılanan Öz-Düzenleme Ölçeği' ile birlikte araştırmacı tarafından geliştirilen 'Sosyodemografik Bilgi Formu' kullanılmıştır. Araştırmaya çeşitlilik arz eden demografik özelliklere sahip 480 Dikkat Eksiliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısına sahip yetişkin ve kontrol grubunu oluşturması amacıyla 170 Dikkat Eksiliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısına sahip olmayan yetişkin katılım sağlamıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi SPSS 26.0 paket programı ile analiz edilmiş, analizde güvenirlik testi, normallik testi, Bağımsız Gruplar T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve korelasyon testleri uygulanmıştır. Gerçekleştirilen analizlerde sosyodemografik bilgi formunda yer alan değişkenler bakımından katılımcıların akademik mükemmeliyetçilik, genel öz yeterlilik ve algılanan öz düzenleme düzeylerinde farklılaşma incelenmiştir. Ölçekler ve alt boyutları arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Korelasyon İlişki Testi uygulanmıştır. Ulaşan sonuçlara göre akademik mükemmeliyetçilik ile genel öz yeterlilik ve algılanan öz düzenleme arasında negatif yönde ilişki; genel öz yeterlilik ile algılanan öz düzenleme arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır.

Abstract:
Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD), characterized by difficulty in sustaining attention, hyperactivity and impulsivity, which begins in childhood and usually extends into adulthood, affects the academic life as well as the social life of the individual. Self-regulation and self-efficacy, which directly affect academic life, are two important concepts in achieving success and sustaining it in the future. Academic perfectionism, on the other hand, is a concept that hinders a person's potential and prevents them from reaching their goals. The aim of this study is to examine the academic perfectionism, self-regulation levels and self-efficacy levels of adults with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) according to various variables and to determine the correlation relationships between them. In this direction, the 'Academic Perfectionism Scale' developed by Odacı, Kalkan and Çıkrıkcı in 2017, the 'General Self-Efficacy Scale' adapted into Turkish by Yıldırım and İlhan in 2010, the 'Perceived Self-Regulation Scale' developed by Arslan and Gelişli in 2015, and the 'Sociodemographic Information Form' developed by the researcher were used. A total of 480 adults with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) who are still continuing their education and have diverse demographic characteristics and 170 adults without ADHD participated in the study to form the control group. The data collected in the study were analyzed with the SPSS 26.0 package program, and reliability test, normality test, Independent Groups T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and correlation tests were applied in the analysis. In the analyses, differentiation in the academic perfectionism, general self-efficacy and perceived self-regulation levels of the participants in terms of the variables included in the sociodemographic information form was examined. Pearson Correlation Relationship Test was applied to examine the relationships between the scales and their sub-dimensions. According to the results, a negative relationship was found between academic perfectionism and general self-efficacy and perceived self-regulation, and a positive relationship was found between general self-efficacy and perceived self-regulation.