Ortadoğu çözümsüzlüğüne küresel güçlerin etkisi
The impact of global powers on Middle East solution
Yazar: TUNCAY KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜDAYİ SAYIN
Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Arap Baharı = The Arab Spring ; Orta Doğu sorunu = Middle East problem ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Ortadoğu = Middle East ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China ; İngiltere = England

Özet:
Bu tezin amacı; askeri, ekonomik, siyasi ve teknolojik olarak en büyük beş devletin Ortadoğu politikalarının bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyerek, bölge kaynaklarını kendilerine doğru yönlendirme çabalarının açıklanmasıdır. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş dönemi ile bölgeye yerleşmeye çalışan "güçlerin" Ortadoğu coğrafyasında olumsuz anlamda etkileri incelenmiştir. Tezin temel önermesi; ABD, İngiltere, Almanya, Rusya ve Çin gibi küresel olarak güçlü devletlerin sadece çıkar amaçlı Ortadoğu'da var olmaları, bölgeye istikrarsızlık getirmektedir. Kapsam olarak son yüzyıllık zaman ele alınmış; nitel araştırma tekniği ile tarihsel araştırma yöntemi ile derinlemesine doküman incelemesi tekniği metot olarak kullanılmıştır. 
İnsanlık tarihi ile yaşıt olan Ortadoğu; dünyada tarihi, coğrafi, kültürel, stratejik, dini yapısı ve birçok farklı özelliği ile önemli bir yer tutmaktadır. 'Küresel Güçler' tarafından kontrol edilmek istenen, bu kontrol isteğinin getirdiği sonuçlarla da huzura hasret kalan ruh hali ile çözümsüzlüğün adresi olmaya itilmiştir.  Dünyada söz sahibi olmaya çalışan güçler gözünü bu topraklara dikmiş, çıkar çatışmasının en yoğun yaşandığı yer olmuştur. Bu coğrafyada yaşayan insanlar yaklaşık yüz yıldır acıdan acıya koşturulmuş, en büyük parçadan başlayarak tüm güçler ve yapılar parçalanıp bütünlüklerini ve birliklerini kaybetmiş, tehlike olmaktan çıkarılmaya çalışılmıştır.  Dini yapısı itibariyle İslam dinini temsil eden topraklar olarak görülen bu coğrafya adeta devletlerin misyoner faaliyetlerinin odağı haline gelmiştir. Tüm dünyaya İslam dini ile terörü bir arada gösterip istediklerini almak için her türlü strateji ve politikayı uyguladıkları alan haline getirilmiştir. 
1800'lü yılların sonlarından başlayarak Ortadoğu coğrafyasında etkin olmaya çalışan ülkeler hem bölgenin kaynaklarını sömürmüş hem de tarihi düşmanlıkları unutmadan kendilerine tehlike gördükleri yapıları çeşitli bahaneler üreterek bertaraf etmişlerdir.
Bu kapsamda; son yüzyılda dünya siyasetine yön veren güçlerin Ortadoğu politikalarını incelediğimiz bu tezde; olaylara tarihi, askeri, kültürel, ekonomik ve dini bakış açılarıyla bakılmış sorunların çözümsüzlüğe nasıl itildiği noktasına vurgu yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Ortadoğu Politikaları, Küresel Güçler, Enerji Kaynakları,Arap Baharı

Abstract:
The purpose of this thesis is; Military, economic, political and technologically, the efforts of the five largest states to orient the region's resources towards them by dragging the policies of the Middle East to the instability of the region. In particular, the effects of the "forces" trying to settle in the region with the collapse period of the Ottoman Empire were investigated negatively in the geography of the Middle East. The basic proposal of the thesis; the existence of globally strong states such as USA, UK, Germany, Russia and China in the Middle East brings instability to the region. The last hundred years of time have been covered; qualitative research technique, historical research method, and in-depth document review technique.
The Middle East, which is at the age of human history; it has an important place in the world with its historical, geographical, cultural, strategic, religious structure and many different characteristics. With the conclusions of this control request, which is to be controlled by the 'Global Forces', it has been pushed to become the address of the lack of solution with the longing mental state. In the world, the forces that try to be the owners of the word are stuck in these lands and it is the most intense place of conflict of interest. People living in this geography have been suffering pain for about a hundred years, starting with the greatest part, all forces and structures have been dismantled and lost their unity and unity and tried to be removed from danger. This geography, which is regarded as the land representing the Islamic religion in terms of its religious structure, has become the center of the missionary activities of the states. It has been transformed into an area where all sorts of strategies and politics are applied to show the Islamic religion and terror together and to get what they want.
Starting from the end of the 1800s, the countries trying to be active in the geography of the Middle East exploited both the resources of the region and eliminated them by making bannings that they perceived to be dangerous without forgetting their historical antagonisms.
In this scope; in this thesis that we have examined Middle East politics of the powers that have shaped world politics in the last century; Emphasized the way in which the problems of history, military, cultural, economic and religious perspectives are pushed to the unresolved issues.


Key words: Middle East Politics, Global Powers, Energy Resources, Arab Spring