Türkiye'nin kriz makro ekonomik etmenlerinin lojistik regresyon ile analizi
Analysis of macroecomomic indicators of crise of Türkiye using logistic regression
Yazar: İPEK BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU MESTAV
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Yıllardır ekonomistler, ülkelerin ekonomik durumu ve gelişimi hakkında bilgi veren
bir dizi göstergeyi kullanarak bir ülkenin ekonomik durumu hakkında sonuçlar çıkarmaya
çalışmışlardır. Bu amaçla farklı yaklaşımlar benimsemişlerdir. Makroekonomik etmenlerin
zaman içinde değişmesinin birçok nedeni olmakla birlikte en etkili faktör sosyo-politik
faktörlerdir. Türkiye 1970'lerin ortalarından bu yana birçok sosyo-politik ve sosyo-
ekonomik olay yaşamıştır. Bu çalışma, Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin
makroekonomik etmenlerini lojistik regresyon ile analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Böylece, varsa bir örüntü/trend tespit edilebilecek ve ekonomik göstergelerin gelecekte olası
değişikliklere nasıl tepki verebileceğine dair bir öngörüde bulunulabilecektir.
Makroekonomik etmenlerdeki değişimler, olası bir ekonomik krizin sinyallerini tespit etmek
açısından da önemlidir. Ekonomik krizlerin önemli bir alt başlığı da kriz sinyallerinin
başarılı bir şekilde tespit edilmesidir. Çalışmanın temel amacı, makroekonomik faktörlerden
yararlanarak kriz sinyallerini lojistik regresyon modeli ile tahmin etmektir. Çalışma
sonucunda kriz uyarı göstergeleri olarak sıklıkla kullanılan toplam Gayri Safi Milli Hasıla
(GSMH), işsizlik oranı, kişi başına düşen GSMH ve yıllık enflasyon oranı değişkenler olarak
tahmin edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik kriz, Makroekonomik Etmenler, Lojistik
Regresyon, Gayrisafi Milli Hasıla

Abstract:
For years, economists have tried to draw conclusions about the economic situation of
a country using a set of indicators that provide information about the economic situation and
development of countries. For this purpose, they have adopted different approaches.
Although there are many reasons why macroeconomic factors change over time, the most
effective factor is socio-political factors. Türkiye has experienced many socio-political and
socio-economic events since the mid-1970s. This study was carried out to analyze the
macroeconomic factors of the economic crises in Turkey using logistic regression. Thus, a
pattern/trend, if any, can be detected and a prediction can be made about how economic
indicators may react to possible changes in the future. Changes in macroeconomic factors
are also important in detecting signals of a possible economic crisis. An important
subheading of economic crises is the successful detection of crisis signals. The main purpose
of the study is to predict crisis signals with a logistic regression model by using
macroeconomic factors. As a result of the study, total Gross National Product (GNP),
unemployment rate, GNP per capita and annual inflation rate, which are frequently used as
crisis warning indicators, were estimated as variables.
Keywords: Economic Crisis, Macroeconomic Factors, Logistic Regression, Gross
National Product