Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalarda anemi ve inflamasyon ilişkisi
Anemia and inflammation in chronic obstructif pulmonary disease
Yazar: AYŞE GÜL ÖNEY KURNAZ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Anemi = Anemia ; Antropometri = Anthropometry ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan hastalarda aneminin sık görüldüğü ve bunun nedeninin de KOAH'a bağlı inflamasyon olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı; KOAH tanılı hastalarda, KOAH ilişkili kronik hastalık anemi (KHA) sıklığının ve aneminin inflamatuvar cevap ile ilişkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır.Hastalar ve yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine, 1 Haziran 2009-30 Haziran 2010 tarihleri arasında başvuran ve solunum fonksiyon testi (SFT) bulguları ile Global Initative for Obstructive Lung Disease (GOLD) kriterlerine göre KOAH tanısı doğrulanan hastalar prospektif olarak kaydedildi. Ayrıca bu hastaların yaş, cinsiyet, hemoglobin ve hematokrit değerleri, SFT' de post-bronkodilatör FEV1 (Zorlu ekspirasyonun birinci saniyesine atılan hava volümü),%FEV1, FEV1/FVC (Zorlu vital kapasite) değerleri, anemi nedeni olabilecek komorbid durum (konjestif kalp yetmezliği, kronik böbrek yetmezliği, kanser, son bir ayda cerrahi girişim ya da enfeksiyon varlığı, herhangi bir nedenle kan kaybının varlığı, bilinen B12 vitamini, folik asit ya da demir eksikliği olması) varlığı da kaydedildi. Hastalar, hemoglobin değerlerine göre anemik, polisitemik ve normal hemoglobine sahip olanlar olmak üzere üç gruba ayrıldı. Anemi tanısı Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine göre konuldu. Bu hastalar arasından KOAH ilişkili KHA'si olan ve eşit sayıda anemisi olmayan KOAH hastası çalışmaya alındı. Tüm hastalar klinik olarak stabildiler. Bu iki grupta, serum ferritin, demir/demir bağlama kapasitesi, C-reaktif protein (CRP), interlökin-1ß (IL-1ß), tümör nekroze edici faktör-? (TNF-?) , serum amiloid-A (SA-A) seviyeleri analiz edildi. Hastaların kan periferik yaymaları incelendi ve vücut kitle indeksi (VKI), pulse oksimetri (SpO2) değerleri kaydedildi.Bulgular:Bir yıl içinde, SFT ile KOAH tanısı doğrulanan 517 hasta başvurmuştu. Bu hastalar içinde tüm nedenlere bağlı anemi, 135 (%26,1); polisitemi, 42 (%8,1) hastada saptandı. Hastaların 340'ının (%65.7) hemoglobin değeri normaldi. Polisitemik hastalarda FEV1, %FEV1, FEV1/FVC değerleri anemik hastalara ve normal hemoglobine sahip olanlara göre daha düşük bulundu. Bu hastalar içinde, çalışmaya alınma kriterlerine uygun 19 (%3.67) KOAH ilişkili anemisi olan ve eşit sayıda anemisi olmayan hasta çalışmaya alındı. Bu iki grup karşılaştırıldığında; yaş, cinsiyet, FEV1, %FEV1, FEV1/FVC değerleri, KOAH evresi, SpO2 ve VKI ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Her iki grupta da, CRP, IL-1ß, TNF-? ve SA-A düzeyi ortalama ve normal değer aralıklarına göre yüksek iken; iki grup arasında inflamasyon belirteçleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılık bulunmadı. KOAH ciddiyeti ve inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; SA-A düzeyi ve CRP düzeyi çalışmaya alınan ağır KOAH'lı hastalarda daha yüksek tespit edildi (p=0.019,p=0.044). Ayrıca, anemik grupta TNF-? düzeyi ağır KOAH'lı hastalarda daha yüksek bulunurken (p=0.025); kontrol grupta SA-A düzeyinin ağır KOAH'lı olgularda daha yüksek olduğu görüldü (p=0.046). VKI, kadın hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.002). VKI ile inflamasyon arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). SpO2 değeri ile inflamasyon karşılaştırıldığında ise; sadece CRP>3mg/L olan hastalarda SpO2 anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0.02). Diğer belirteçler ile SpO2 arasında anlamlı ilişki tespit edilmedi.Sonuç: Bu prospektif çalışmanın sonuçlarına göre; KOAH hastalarında tüm nedenlere bağlı anemi polisitemiye göre daha yüksek oranda saptanırken; KOAH ilişkili KHA oranı daha düşük bulunmuştur. Ayrıca KHA olan ve olmayan hastalarda inflamasyon belirteçleri düzeyleri yüksek saptanırken; iki grup arasında farklılık tespit edilememiştir.

Abstract:
Aim: Its reported that anemia is frequently seen in Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) patients and anemia occurs due to inflammation in COPD. The aim of this study was to determine the frequency of the anemia of chronic disease (ACD) and to evaluate the relationship between ACD and inflammatory responses in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD).Patients and method: The data of patients who administered to the Chest Department of Erciyes University Medical Faculty Hospital between 1 June 2009-30 June 2010 and whose COPD diagnosis was confirmed according to GOLD criteria by pulmonary function test (PFT) were prospectively recorded. Age, gender, hemoglobin and hematocrit levels, post-bronchodilator FEV1,FEV1% and FEV1/FVC of PFT and existence of any comorbid conditions that cause anemia (congestive heart failure, chronic renal insufficiency, cancer, history of surgery or an infection during the last month, history of blood loss of any causes, with a known vitamin B12, folic acid or iron deficiency) were also recorded. Patients were divided into three groups according to the hemoglobin levels; anemia group, polycythemia group and the group with normal hemoglobin levels. Anemia was defined according to World Health Organization criteria. Patients with COPD related ACD and equal number of COPD patients without anemia were included in the study. All patients were clinicaly stable. Peripheral bood stain and the levels of serum ferritin, iron/iron binding capacity, CRP, IL-1ß, TNF-?, SA-A. VKI and SpO2 levels of each patient were evaluated.Results: There were 517 patients who were diagnosed COPD in a year. Anemia was detected in 135 (26,1%) of the patients and policytemia was detected in 42 (8,1%) patients. 340 (65,7%) patients had normal hemoglobin levels. It was seen that value of FEV1, FEV1%, FEV1/FVC were lower in the policytemia group when compared with anemia group. 19 patients with COPD who had anemia and 19 patients with COPD who had normal hemoglobin levels were included in the study. When the two groups compared it was seen that there was no significant difference between age, gender, FEV1, FEV1%, FEV1/FVC values, COPD stage, SpO2 and VKI values. CRP, IL-1ß, TNF-? and SA-A levels were uper than the normal limits in both anemia and control groups, and there was no statistical difference between two groups. When the association between inflammatory markers and COPD stage was evaluted it was seen that SA-A and CRP values were higher in the patients with severe COPD (p=0,019, p=0,044 respectively). And also it was seen that TNF- ? levels were higher in severe COPD patients in anemia group (p=0,025) while SA-A levels were higher in severe COPD pateints in control group (p=0,046). VKI was significantly higher in women (p=0,002) but there was not any correlation between VKI values were and inflammatory markers. SpO2 values and inflammatory markers were significantly lower in the patients who had CRP levels higher than 3mg/L (p=0,02).Conclusion: In this study we detected that number of patients with anemia due to all reasons were higher than the number of patients with policytemia but the ratio of anemia of chronic disease was lower than the ratio of policytemia. Although the levels of inflammatory markers were higher in COPD patients both with anemia or not but there was no significant difference between both groups.