Determination of reaction of some potato clones to early blight disease (Alternaria Solani Ell ve G. Martin)
Bazi patates klonlarinin erken yaniklik hastalik etmeni Alternaria Solani (Ell. and G. Martin) Sor.`ye karşi reaksiyonlarinin belirlenmesi
Yazar: TALİP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YUSUF YANAR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Alternaria solani'nin neden olduğu erken yanıklık hastalığı hem yeşil aksamda ve hemde yumruda sorun oluşturan patatesin önemli hastalıklarından biridir. Dünyada patates üretimi yapılan her yerde görülmektedir. Bu çalışmada 13 melez ailesine ait toplam 224 patates klonunun koparılmış yaprak testi ile A. solani'ye karşı dayanıklılıkları belirlenmiştir. Başçiftlik beyazı ile ticari çeşitler, Agata ve Burren hassas kontrol olarak kullanılmıştır. Bu amaçla tarla koşullarında yetişen bitkilerin uç kısmından gelişmesini tamamlamış yaprakçıklar alınmış ve her bir klona ait üç yaprakçık içinde nemli filtre kağıdı bulunan 90 mm çaplı steril plastik petri kaplarına yerleştirilmiş ve 1 haftalık fungus kültüründen alınan 5 mm lik diskler üzerlerineyerleştirilerek fungus ile inokule edilmiştir. Kontrol için kullanılan yaprakçıkların üzerine ise sade besi ortamı diski konmuştur. Bu şekilde uygulamaya tabi tutulan yaprakçıklar iklim kabinine yerleştirilerek 20±2 ºC'de 12 saat aydınlık ve 12 saat karanlıkta 6 gün süreyle inkübasyona bırakılmıştır. İnkübasyon süresi sonunda lezyon çapları ölçülerek % hastalık oranları hesaplanmıştır. Hastalık reaksiyonları açısındanmelez aileleri arasında ve içerisinde istatistikî olarak önemli farklılıklar görülmüştür (P< 0.05). Çalışmada kullanılan 224 klondan 116 tanesi hiç simptom oluşturmayarak hastalığa karşı yüksek düzeyde dayanıklı bulunmuştur. Örneğin MF-1 X TS-4 melezailesine ait A2/11 ve A2/132 nolu klonlar A.solani'ye karşı aşırı duyarlı bulunurken A2/120, A2/179 ve A2/109 nolu klonlar %100 dayanıklı bulunmuştur. Benzer şekilde Serrana x TS-9 melez ailesine ait A3/20,A3/303, A3/117, T3/36 ve A3/55 nolu klonlarA.solani'ye karşı aşırı duyarlı bulunurken A3/4, A3/66, A3/74 ve A3/284 nolu klonlar %100 dayanıklı bulunmuştur. Hassas kontrol olarak kullanılan çeşitlerde patojene aşırı duyarlılık göstermiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre dayanıklı bulunan klonların erken yanıklığa dayanıklı çeşitlerin seleksiyonunda kullanılabilir.

Abstract:
Early blight disease, caused by Alternaria solani, is a serious disease of potato foliage and tubers that occurs in most potato-growing regions world-wide. In this study, A total of 224 clones, derived from 13 different hybrid families were evaluated for resistance to A. solani in detached leaf tests. Fully developed leaflets were detached from the middlepart of the 6-weekold field-grown potato plants. Three detached leaflets of each clone were inoculated with 5-mm agar plugs of 1-week-old colonies of A. solani isolate AST- 2 grown on tomato juice agar medium. Treated leaflets were placed on moist, sterile filter paper in a 90 mm covered Petri dish. Another leaflets were inoculated as a control with plain agar plugs. Leaflets were incubated in moist chambers at 20±2 ºC for 7 daysbefore measurements were taken. Significant differences were found among families,and within families (P < 0.05). Out of 224 clones,116 were highly resistant (not show any symptoms of infection). For instance, clones, A2/11 and A2/132 derived from MF-1 X TS-4 hybrid family were very suscebtible to A solani, while the clones A2/120, A2/179 and A2/109 were found highly resistant to the pathogen. Similarly, the clones A3/20,A3/303, A3/117, T3/36, and A3/55 derived from Serrana x TS-9 hybrid family were very suscebtible to A solani while the clones A3/4, A3/66, A3/74, and A3/284 were found highly resistant to the pathogen. Commercial cultivar used as susceptible control exhibited very suscebtible reaction to the pathogen. These results suggest that these potato clones are worthy of use in breeding for early blight resistance.