Bir üniversite hastanesinde araştırma görevlisi olarak çalışan hekimlerin mesleki değer algısı ile sağlıkta şiddete maruziyet durumları  arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the perception of professional value of physicians working as research assistants in a university hospital and their exposure to violence in health
Yazar: IRAZ AY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN ; PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Sağlıkta şiddet giderek artmaktadır. Şiddet gören sağlık çalışanlarının sürekli bir  tetikte olma durumu, endişe, korku ve moral bozukluğu, iş motivasyonlarının azalması ve işine odaklanamadıkları bilinmektedir. Sunulan çalışmada araştırma görevlisi hekimlerin şiddete maruziyet durumları, sağlıkta şiddeti etkileyen faktörler hakkındaki görüşleri ve şiddet ile mesleki değer algılarıı arasındaki ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın evreni Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Tıp Fakültesi dahili ve cerrahi bölümlerinde görev yapan toplam 594 araştırma görevlisi hekimlerden oluşmaktaydı. Gönüllük temelinde evrenin %70,3'üne ulaşılarak 411 araştırma görevlisi hekim çalışmaya dahil edildi. Çalışmada uygulanan anket formunun ilk bölümünde; sosyodemografik bilgiler ve hekime yönelik şiddet ile ilgili sorular, ikinci bölümde ise; "Hekimlik Değer Algısı Ölçeği (HDAÖ)" yer almaktadır. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 programı kullanılarak analiz edildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmadaki 411 hekimin yaş ortalaması 28,3±3,18 yıl, %52,1'i (n=214) kadın,  meslekte geçirdikleri aktif çalışma sürelerinin ortancası 30 (min=1, maks=268) aydı. Hekimlerin %74'ü (n=304) dahili bölümlerde iken, %26'sı (n=107) cerrahi bölümlerde görev yapmaktaydı. Katılımcıların %96,1'i (n=395) son yıllarda şiddetin arttığını düşünmekte olup, %84,9'u (n=349) sözel şiddete, %16,3'ü (n=67) fiziksel şiddete, %28,7'si (n=118) ekonomik şiddete ve %4,9'u (n=20) cinsel şiddete uğradığını belirtti. Meslekte aktif çalışma süresi 2,5 yıldan fazla olan hekimlerin fiziksel şiddete (%20,6; n=41) ve ekonomik şiddete maruziyetleri (%35,2; n=70); 2,5 yıl ve altı çalışma süresi olan hekimlerin fiziksel şiddete (%12,3; n=26) ve ekonomik şiddete (%22,6; n=48) maruziyetinden daha yüksekti (p<0,05). Katılımcılara şiddetin nedenleri sorulduğunda; en fazla "beklemeye tahammülsüzlük" yanıtı verilirken, şiddetin oluşturduğu olumsuz duygu ve düşünceler için en çok "çalışma motivasyonu azalması" yanıtı alındı. Erkeklerin %72,1'i (n=142) hekimin hasta ile iletişim şeklinin, %43,7'si (n=86) empati yeteneğinin azalmasının ve %35,0'ı (n=69) tıbbi bilgi-beceri ve donanımın yetersizliğinin şiddette etkisinin olduğunu düşünüyordu. Kadınların ise %58,9'u (n=126) iletişim şeklinin, %34,6'sı (n=74) hekimin empati yeteneğinin azalmasının, %21,5'i (n=46)  tıbbi bilgi-beceri ve donanımın yetersizliğinin şiddette etkisinin olduğunu düşünüyordu.  Hekimin hasta ile iletişim şekli, empati yeteneğinin azalması ve tıbbi bilgi-beceri ve donanım yetersizliğinin şiddette etkili olduğunu düşünen erkeklerin oranı, kadınlara göre  daha yüksekti (p<0,05). Hekimin hastasıyla anlaşılır bir dille konuşması, mesleki haklarını bilmesi, hasta mahremiyete özen göstermesi, tanı ve tedavi konusunda yeterli bilgilendirmeyi yapması hekimlerin benimsediği en önemli özelliklerdi. Ankete katılan hekimlerin HDAÖ toplam puan ortalaması 72,35±7,46 idi. Sözel şiddete maruz kalan hekimlerin HDAÖ toplam puanı (71,75±7,36) ve fiziksel şiddete maruz kalan hekimlerin HDAÖ toplam puanı (70,67±6,64), sözel şiddete (75,69±7,17) ve fiziksel şiddete maruz kalmayan (72,67±7,57)  hekimlere göre daha düşüktü (p<0,05). Hekimin hasta ile iletişim şeklinin şiddette etkili olduğunu düşünenlerin HDAÖ toplam puanı (73,26±7,55), düşünmeyenlere (69,43±7,20) göre daha yüksekti (p<0,001). Hekimin empati yeteneğinin azalmasının şiddette etkisinin olduğunu düşünenlerin HDAÖ toplam puanı (74,10±7,5) da düşünmeyenlere (69,65±6,76) göre daha yüksekti (p<0,001). 
Sonuç: Bu çalışmada hekimlerin şiddete maruziyetinin yüksek olduğu, özellikle ekonomik şiddetin yüksek olduğu görüldü. Dahili ve cerrahi bölümler ve cinsiyetler arasında şiddete maruziyet açısından fark olmadığı görüldü. Her üç hekimden ikisinin şiddette iletişim şeklinin etkisinin olduğunu düşündüğünü fakat yarısından fazlasının tıbbı bilgi, beceri ve donanım yetersizliğinin şiddette etkisinin olmadığını düşündükleri görüldü. Erkek hekimlerin kadın meslektaşlarına kıyasla şiddette iletişim şekli, empati yeteneğinin azlığı ve tıbbi bilgi, beceri ve donanım yetersizliğinin etkisinin daha yüksek düzeyde olduğunu düşündükleri görüldü. Hekimlerin şiddete maruz kalmasının, hekimlik değer algılarını olumsuz etkilediği saptandı. Şiddette hekimin hasta ile olan iletişim şeklinin ve empati yeteneğinin etkisi olduğunu düşünenlerin hekimlik değer algıları daha yüksekti.

Abstract:
Aim: Violence in health is increasing. It is known that healthcare workers who are exposed to violence are in a state of constant alertness, anxiety, fear and demoralization, decreased work motivation and inability to focus on their work. In the present study, it was aimed to examine the exposure of research assistant physicians to violence, their views on the factors affecting violence in health, and the relationship between violence and their perceptions of professional values.
Materials and Methods: The population of this cross-sectional descriptive study consisted of research assistant physicians working at Necmettin Erbakan University (NEU) Faculty of Medicine. The data of 411 physicians who volunteered for the study were analyzed. The first part of the questionnaire form included questions about sociodemographic information and violence against physicians, and the second part included the Physician Value Perception Scale (PVPS). The data obtained were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 program. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: Of the 411 physicians included in the study, the mean age was 28.3±3.18 years, 52.1% (n=214) were female and the median active working time of the physicians was 30 (min=1, max=268) months. While 74% (n=304) of the physicians were working in internal departments, 26% (n=107) were working in surgical departments. Of the participants  96.1% (n=395) thought that violence had increased in recent years, 84.9% (n=349) reported having experienced verbal violence, 16.3% (n=67) physical violence, 28.7% (n=118) economic violence and 4.9% (n=20) sexual violence. The exposure to physical violence (20.6%; n=41) and economic violence (35.2%; n=70) among physicians with an active working period of 31 months or more was higher than the exposure to physical violence (12.3%; n=26) and economic violence (22.6%; n=48) among physicians with a working period of 30 months or less (p<0.05). When the participants were asked about the causes of violence, the most common response was "intolerance to waiting", and when asked about the negative feelings and thoughts caused by violence, the most common response was "decreased motivation to work". Among men 72.1% (n=142) thought that the physician's communication style with the patient, 43.7% (n=86) thought that the physician's decreased empathy, and 35.0% (n=69) thought that inadequate medical knowledge, skills and equipment had an effect on violence. Among women 58.9% (n=126) thought that communication style, 34.6% (n=74) thought that the physician's decreased empathy ability, and 21.5% (n=46) thought that insufficient medical knowledge, skills and equipment had an effect on violence. The proportion of men who thought that the physician's communication style with the patient, decreased empathy ability and insufficient medical knowledge, skills and equipment had an effect on violence was higher than that of women (p<0.05). The most important characteristics adopted by physicians were that the physician spoke to the patient in an understandable language, knew his/her professional rights, paid attention to patient privacy, and provided adequate information about diagnosis and treatment. The mean total score of the physicians who participated in the survey was 72.35±7.46. The HDAS total score of physicians exposed to verbal violence (71.75±7.36) and physical violence (70.67±6.64) were lower than those who were not exposed to verbal violence (75.69±7.17) and physical violence (72.67±7.57) (p<0.05). The HDAS total score of those who thought that the physician's communication style with the patient was effective in violence (73.26±7.55) was higher than those who did not (69.43±7.20) (p<0.001). The HDAS total score (74.10±7.5) of those who thought that the physician's communication style with the patient was effective in violence had a higher HDAS total score (73.26±7.55) than those who did not (69.43±7.20) (p<0.001). The HDAS total score (74.10±7.5) of those who thought that the physician's decreased empathy ability had an effect on violence was also higher than those who did not (69.65±6.76) (p<0.001).
Conclusion: In this study, it was observed that physicians' exposure to violence was high, especially economic violence. There was no difference between internal and surgical departments and genders in terms of exposure to violence. It was observed that two out of every three physicians thought that communication style had an effect on violence but more than half of them thought that lack of medical knowledge, skills and equipment had no effect on violence. Male physicians thought that communication style, lack of empathy and insufficient medical knowledge, skills and equipment had a higher impact on violence compared to their female colleagues. It was found that physicians' exposure to violence negatively affected their perception of the value of medicine. Those who thought that the physician's communication style with the patient and empathy ability had an effect on violence had higher perceptions of the value of medicine.