Gaziantep florasına ait bazı Lamiaceae türlerinin antioksidan ve radikal temizleme aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant and radical scavenging activities of some Lamiaceae species belonging to flora of Gaziantep
Yazar: ÖNDER YUMRUTAŞ
Danışman: PROF. DR. SAADET DEMİRÖRS SAYGIDEĞER
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Fenolik asit = Phenolic acid ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışmada, Gaziantep ilinde doğal olarak yetişen Lamiaceae familyasına ait Ajuga chamaepitys, Lallemantia iberica, Lamium amplexicaule, Marrubium parviflorum, Mentha pulegium, Moluccella laevis, Phlomis armeniaca, Salvia multicaulis, Salvia palaestina, Salvia syriaca, Satureja aintabensis, Scutellaria tomentosa, Teucrium polium ve Ziziphora capitata türlerinin metanol, n-hekzan ve uçucu yağ özütlerinin in vitro antioksidan aktiviteleri DPPH, ABTS, demir indirgeme gücü, metal şelatlama, ß-karoten/linoleik asit ve DNA koruma deneyleri ile değerlendirilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda bitkiler arasında en yüksek antioksidan aktiviteye T. polium'a ait metanol özütünün sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bitkilerin fenolik, flavonoid ve flavonollerinin toplam içerikleri güncel metotlarla belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda en yüksek total fenolik içeriğinin yine T. polium'da olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizlerinde fenolik bileşiklerle antioksidan aktiviteler arasındaki ilişki pozitif olarak önemli bulunmuştur. Uçucu yağların kompozisyonları GC-MS analizleri ile ve metanol özütlerinin fenolik asit içerikleri HPLC-DAD ile belirlenmiştir. Yapılan analizlerde tüm bitkilerde rozmarinik asit ve o-kumarik asit tespit edilmiştir. Ayrıca bitkilerde gallik asit, proto-kateşik asit, p-hidroksibenzoik asit, vanilik asit, kafeik asit, klorojenik asit, sirinjik asit, p-kumarik asit, ferulik asit ve trans-sinnamik asit çeşitli miktarlarda tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the in vitro antioxidant activities of methanol, n-hexane and essential oil extracts of Ajuga chamaepitys, Lallemantia iberica, Lamium amplexicaule, Marrubium parviflorum, Mentha pulegium, Moluccella laevis, Phlomis armeniaca, Salvia multicaulis, Salvia palaestina, Salvia syriaca, Satureja aintabensis, Scutellaria tomentosa, Teucrium polium and Ziziphora capitata species that grown naturally in Gaziantep province were determined by DPPH, ABTS, reducing power, metal chelating, ß-carotene linoleic acid inhibition and DNA nicking assays. The methanol extract of T. polium had the highest antioxidant activity among tested plants (p<0.05). Also, total contents of phenolic, flavonoid and flavonols of these plants were measured. The highest total phenolic content was determined in T. polium. A positive correlation was observed between phenolic contents and antioxidant activities were found to be statistically important. Moreover, compositions of essential oils were determined by GC-MS analyses. In addition, phenolic acids in methanol extracts were detected by HPLC-DAD. Rosmarinic acid and o-coumaric acid were found in all tested plants. Also, gallic, syringic, tr-cinnamic, p-chateshuic, p-hydroxybenzoic, chlorogenic, ferulic, caffeic, vanilic and p-coumaric acids were determined in different amounts.