Ortodontik tedavide görülen kök rezorpsiyonlarına genetik faktörlerin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of genetic factors on root resorption i̇n orthodontic treatment
Yazar: DUYGU ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SEHER GÜNDÜZ ARSLAN
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş apeksi = Tooth apex ; Etyoloji = Etiology ; Kök rezorpsiyonu = Root resorption ; Mutasyon = Mutation ; Ortodonti = Orthodontics ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Amaç: Eksternal apikal kök rezorpsiyonu ortodontik tedavinin sık görülen, mekanik, inflamatuar, otoimmun veya enfeksiyöz bir uyarıya yanıt olarak dental kök yapısının kalıcı olarak kaybedilmesi ile ilgili çok faktörlü patolojik bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı ortodontik tedavi gören bireylerde görülen eksternal kök rezorpsiyonlarına genetik faktörlerin etkisinin incelenmesi, bireysel yatkınlığın araştırılması ve genetik veri tabanı oluşturulmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'na ortodontik tedavi amacıyla başvuran ve ortodontik tedavisi tamamlanmış olan, ortodontik tedavi başı ve sonunda yüksek kalitede panoramik radyografileri bulunan, premolar diş çekimi uygulanan ve eksternal apikal kök rezorpsiyon miktarı göreceli kuron-kök oranı (rRCR) rRCR ˂0,90 olan (Levander&Malmgren skorlamasına göre skor 3 veya 4 olan) 11 birey, intermaksiller elastik uygulanan 11 birey ve hızlı üst çene genişletme apareyi uygulanan 10 birey çalışma grubu olarak; premolar diş çekimi uygulanan ve kök rezorpsiyon miktarı göreceli kuron-kök oranı 0.90 ≤ rRCR < 1.00 olan (Levander&Malmgren skorlamasına göre skor 0, 1 veya 2 olan) 10 birey, intermaksiller elastik uygulanan 10 birey, hızlı üst çene genişletme apareyi uygulanan 10 birey ise kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Ayrıca kliniğimize ortodontik tedavi amacıyla başvuran ancak ortodontik tedavisi henüz başlamayan 23 birey de araştırılan gen polimofizmlerinin toplumdaki sıklığını araştırmak ve bireysel yatkınlığa katkısını öngörebilmek amacıyla çalışmamıza dahil edilmiştir. Çalışmamıza katılan 85 bireyden alınan kan örneklerinde IL-1A geni için rs1800587, IL-1β için rs1143634, IL-1RN için rs419598, rs315952, IL-6 için rs1800796, IRAK 1 için rs1059703, P2RX7 için rs1718119, rs208294, rs2230912 ve RANK(TNFRSF11A) için rs1805034 tekli nükleotid polimorfizmleri ile Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı'nın veri tabanında bulunan ilgili genlere ait tüm polimorfizm ve mutasyonlar da dâhil edilerek olası yeni mutasyonların varlığı tespit edilmeye çalışılmış ve EAKR ile ilişkisi değerlendirilmiştir.
Bulgular: Yapılan ölçümler sonucunda en fazla eksternal apikal kök rezorpsiyonu görülen dişler sol üst lateral diş ve sağ alt santral diş olmuştur. Çalışma grubumuza dahil olan bireylerde kontrol grubumuza göre P2RX7 ve RANK genlerinde anlamlı olarak daha fazla tekli nükleotid polimorfizmi görülmüştür(p<0,05).
Sonuç: P2RX7 genindeki rs208294 (c.463T>C) tekli nükleotid polimorfizmi çalışma grubumuzdaki bireylerde anlamlı olarak en fazla görülen polimorfizm olmuştur(p<0,05). Çalışma grubundaki bireyler arasında (çekim, intermaksiller elastik, hızlı maksiller genişletme) görülen polimorfizmler için anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05).
Anahtar Kelimeler: Eksternal Apikal Kök Rezorpsiyonu, Etiyoloji, Gen Polimorfizmi, Mutasyon, Ortodontik Tedavi

Abstract:
Aim: External apical root resorption is a multifactorial pathological process associated with permanent loss of dental root structure in response to a common mechanical, inflammatory, autoimmune or infectious stimulus of orthodontic treatment. The aim of this study is to examine the effects of genetic factors on external root resorption seen in individuals undergoing orthodontic treatment, to investigate individual predisposition and to establish a genetic database.
Material and Method: In our study, individuals who applied to Dicle University Faculty of Dentistry Department of Orthodontics for orthodontic treatment and completed orthodontic treatment with high quality panoramic radiographs at the beginning and end of orthodontic treatment were included as the study group, which consists of 11 individuals who underwent premolar tooth extraction and whose external apical root resorption amount relative crown-root ratio (rRCR) was rRCR˂0,90 (score 3 or 4 according to Levander&Malmgren scoring), 11 individuals who were applied intermaxillary elastics and 10 individuals who were applied rapid maxillary expansion, and were included as the control group, which consists of 10 individuals who underwent premolar tooth extraction and whose root resorption amount relative crown-root ratio (rRCR) was 0.90 ≤ rRCR < 1.00 (score 0, 1 or 2 according to Levander&Malmgren scoring), 10 individuals who were applied intermaxillary elastics and 10 individuals who were applied rapid maxillary expansion. In addition, 23 individuals who applied to our clinic for orthodontic treatment but have not started orthodontic treatment yet were included in our study in order to investigate the frequency of gene polymorphisms in the population and to predict their contribution to individual predisposition. In the blood samples taken from 85 individuals participating in our study, the presence of possible new mutations was tried to be determined by including single nucleotide polymorphisms as rs1800587 for IL-1A gene, rs1143634 for IL-1β, rs419598 for IL-1RN, rs315952, rs1800796 for IL-6, rs1059703 for IRAK 1, rs1718119, rs208294, rs2230912 for P2RX7, rs1805034 for RANK (TNFRSF11A), and all polymorphisms and mutations belonging to the relevant genes in the database of Dicle University Faculty of Medicine, Department of Medical Biology and Genetics and relationship with EARR was evaluated.
Results: As a result of the measurements, the teeth with the most external apical root resorption were the left upper lateral tooth and the right lower central tooth. Significantly more single nucleotide polymorphisms were observed in the P2RX7 and RANK genes in the individuals included in the study group compared to the control group (p<0.05).
Conclusion: The single nucleotide polymorphism of rs208294 (c.463T>C) in the P2RX7 gene was the most significantly observed polymorphism in our study group (p<0.05). There was no significant difference between the individuals in the study group (extraction, intermaxillary elastic, rapid maxillary expansion) for polymorphisms (p>0.05).
Keywords: External Apical Root Resorption, Etiology, Gene Polymorphism, Mutation, Orthodontic Treatment