II. Selim döneminde Osmanlı Devleti'nin Akdeniz siyaseti
Mediterranean policy of the Ottoman State in the Selim II period
Yazar: SEVCAN MUTLU BERKER
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNEŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Selim dönemindeki (1566-1574) Osmanlı Devleti'nin Akdeniz siyaseti üzerine yapılan bu araştırmada o dönemde dünyada ve Osmanlıların kendi bünyesinde yaşanan değişiklikler de ele alınarak, bu dönem hakkında genel bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu konu ele alınırken, çalışmanın ana kaynakları olarak Osmanlı dönemine ait mühimme defterlerinden bu döneme ait olanlar başta olmak üzere (7 ve 26 numaralar dâhil mühimme defterleri) Osmanlı döneminde yazılmış olan çağdaş kronikler (Kâtip Çelebi, vb.) ve günümüzde kaleme alınan araştırma eserleri temel alınmıştır. Bu konu hakkında araştırma yapılırken ele alınan ana sorular ise şunlardır: II. Selim döneminde devletin Akdeniz siyaseti nasıl ele alınmıştır ve bu siyasetin sonuçları neler olmuştur? Bu Akdeniz siyaseti II. Selim'in seleflerinden ve o dönemin koşullarından, dönemin siyasetine yön veren kişiler ile bunun uygulayıcısı konumundaki aktörlerden (denizciler/deniz korsanları) nasıl etkilenmiştir? II. Selim döneminin Akdeniz siyaseti haleflerine nasıl bir miras bırakmasına neden olmuştur? Bu temel sorular ele alınırken, bugüne kadar yapılan çalışmalarda genel olarak Osmanlı askerî tarihi ve dönemin siyasi olaylarının tarihî akışının ele alındığı varsayılarak, II. Selim dönemi deniz siyasetine toplu bir bakış açısı getirilmeye çalışılmış; hükümdarın ve dönemin siyasetini etkileyen devlet adamları ile diğer önemli isimlerin düşünce yapısı da anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan araştırmalarda da bilimsel yöntem takip edilerek yol alınmıştır. Sonuç olarak da, bazı tarihçilerin deyimiyle, bir deniz imparatorluğu olduğu varsayılan Osmanlı Devleti'nin bu dönemde nasıl bir deniz siyaseti takip ettiği ve denizlere ne kadar hâkim olabildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this research on the Ottoman Mediterranean policy in the Selim II period (1566-1574), the changes in the world and the Ottoman Empire in that period were also discussed; an attempt has been made to form a general point of view about this period. While this subject is being handled, the main sources of the study are the mühimme consent books (including 7 and 26 numbers) kept to the Ottoman period, the contemporary chronicles written at that time (Kâtip Çelebi, etc.) and the research works written today. The main questions addressed doing research on this subject were the following: How was the Mediterranean policy of the empire handled during the Selim II period and what were the results of this policy? How was this Mediterranean policy affected by predecessors of Selim II and the conditions of that period, by the people who directed the politics of the period and the actors who are the implementers of it (sailors/sea pirates)? What kind of legacy did the Mediterranean policy of the Selim II period leave to his successors? While these basic questions are being discussed, it is assumed that the historical flow of the Ottoman military history and the political events of the period in general are discussed in the studies carried out the date, an attempt was made to bring a collective perspective to the maritime politics of the Selim period; the mentality of the ruler and statesmen and other important figures who influenced the politics of the period was also tried to be understood. For this purpose, progress has been made by following the scientific method in the researches. As a result, it has been tried to reveal what kind of maritime policy the Ottoman Empire, which is assumed to be a maritime empire, as some historians put it, followed in this period and how much it dominated the seas.