Huızınga'nın oyun kuramına göre toplumsallaşma ve medyanın rolü
Socialization and the role of media according to Huizinga's game theory
Yazar: EZGİ BÜŞRA ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ANIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Oyun kavramı insandan önce de var olan, yalnız insan için değil canlılar için de var olan ancak sonrasında insanla ayrı bir varlık bulan bir kavram olarak yerini almıştır. Bilhassa 1938 yılında Homo Ludens kitabı ile oyun kavramına bambaşka bir perspektif kazandıran düşünce insanı Huizinga'nın, oyunu kuram haline getirmesi ve şekillendirmesi içinde yaşadığımız kültürün oluşması ve devam ettirilmesinde önemli bir biçim yaratmıştır. İnsanın doğa karşısında yarattığı en önemli şey kültürüdür. Kendi başına oluşturduğu bu güç şimdi ise bağımlı olduğu ona göre yaşadığı bir güç olarak kendini göstermektedir. Bu anlamda kültürel normların içselleştirilerek gerekli davranış ve değerlerin öğretilmesi ve böylelikle toplumsallaşan insan, iletişim araçları ve kullandığı kodlar ile ortak yaşam pratiklerini ve düşünce biçimlerini hayatına dahil etmeye başlar. Modern dünya düzeni içinde kendini gösteren medyanın var oluşu ve sonrasında bir kitle kültürünün bu medya vasıtasıyla etkin bir hâkim alan olarak insanlık tarihini şekillendirmesi ve yönlendirmesi de bu anlamda önemli bir durumdur. Günümüz medya iletişim çalışmalarının evrimleşerek ciddi boyutta bir değişim ve değiştirme yaşattığına şahit olmaktayız. Bu bakımdan çalışmanın amacı kitlelere hitap eden ve geniş bir kesime ulaşabilen medya ve kültür normları içinde var olan toplumsallaşma çerçevesini Huizinga'nın oyun kuramının düşünce yapısı içinde gösterebilmek ve eleştirel bir katkısını sunabilmektir. Çalışmanın kapsamını Huizinga'nın oyun kuramına göre toplumsallaşma ve medyanın rolü oluştururken, araştırmanın evreni tüm filmlerdir.  Örneklemi ise amaçlı örnekleme tekniğiyle seçilen, Homo Ludens kavramını içeren filmler oluşturmaktadır.  Filmlerin seçilirken dijital ortamlarda erişilebilir olması ve Türkçe altyazısının/dublajlarının bulunması araştırmanın sınırlılığını teşkil etmektedir. Huizinga'nın ortaya attığı Homo Ludens kavramının içinde yer alan savaş-hukuk-şiir-bilgelik temalarının oyun ile ilişkisinin seçili sanat filmleri üzerinden anlatım oluşturması çalışmada belirleyici olmuştur. Çalışma kavramsal çerçeveyi; kültür, toplumsallaşma, medya ve iletişim ile gerçekleştirmektedir. Çalışmanın neticesi ise; Huizinga'nın oyun kavramı ile toplumun medyatik bir inşa sağlaması ve bu anlamda göstergesel sistem içinde bir senaryo yazmasının oyun-toplumsallaşma-medya ilişkisinde kopmaz bir bağ içinde olduğunu göstermesidir. Bu anlamda toplumun nasıl kurulduğu ve kişilerarası iletişim bazında nasıl şekillendirildiği, medyanın sergilenişini ve kitlelere yansımasının ne şekilde olduğunu görmek için Huizinga'nın oyun kuramı temsiline bakmak önemli bir yapı arz etmektedir. Diğer akademik çalışmalardan farklı olarak sadece araştırmayı metinlerle sınırlı tutmayıp Homo Ludens kitabının içeriğindeki başlıklardan yararlanarak seçilmiş filmlerin de dahil olması günümüzdeki yansımasını ifade edebilme adına kıymetlidir. Esasında bahsedilen olguların söylemleri bazında, filmlerde gösterilebilecek belli sahneler ışığında yönlendirilmesi ile anlatım sağlanmış ve yoruma açık hale getirilmiştir.

Abstract:
The concept of play has taken its place as a concept that existed before humans, not only for humans but also for living beings, but later found a separate existence with humans. Especially in 1938, the thinker Huizinga, who brought a completely different perspective to the concept of play with his book Homo Ludens, theorized and shaped the game, creating an important form in the formation and continuation of the culture we live in. The most important thing that humans create in the face of nature is their culture. This power that they created on their own is now showing itself as a power that they are dependent on and live according to. In this sense, the internalization of cultural norms and the teaching of necessary behaviors and values, and thus the socialized human being begins to include common life practices and thought forms into their lives with the communication tools and codes they use. The existence of media that manifests itself in the modern world order and the subsequent shaping and directing of human history as an effective dominant area by means of this media by a mass culture are also important situations in this sense. We are witnessing that today's media communication studies are evolving and experiencing a serious change and transformation. In this respect, the aim of the study is to be able to show the socialization framework that exists within the media and cultural norms that appeal to the masses and reach a wide audience within the thought structure of Huizinga's game theory and to present a critical contribution. While the scope of the study is constituted by socialization and the role of the media according to Huizinga's game theory, the universe of the research is all the movies. The sample consists of the movies that are selected with the purposeful sampling technique and include the concept of Homo Ludens. The fact that the movies were accessible in digital environments and that they had Turkish subtitles/dubs constituted the limitation of the research. The narrative of the relationship between the themes of war-law-poetry-wisdom in the concept of Homo Ludens that Huizinga put forward and the game through the selected art films has been decisive in the study. The study realizes the conceptual framework with culture, socialization, media and communication. The result of the study is that; Huizinga's game concept provides a mediatic construction for the society and in this sense, writing a scenario within the semiotic system shows that there is an inseparable bond in the game-socialization-media relationship. In this sense, it is important to look at Huizinga's representation of game theory in order to see how society is established and how it is shaped on the basis of interpersonal communication, how the media is displayed and how it is reflected to the masses. Unlike other academic studies, not limiting the research to texts only, but also including selected films by using the titles in the content of the book Homo Ludens is valuable in order to express its reflection today. In fact, the narration is provided and made open to interpretation by directing the mentioned facts on the basis of their discourses, in the light of certain scenes that can be shown in the films