Crataegus monogyna (Pallas ex. bieb) (Kırmızı alıç) ve Crataegus pontica (K. Koch) (Doğu Karadenız alıcı) tohumlarının çimlenme özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the seed characteristics of Crataegus monogyna (Pallas ex. bieb) (Oriental Hawthorn) and Crataegus pontica (K. Koch) (East Black Sea hawthorn)
Yazar: FERHAT YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞKIN GÖKTÜRK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma Crataegus monogyna (Pallas Ex. Bieb) ve Crataegus pontica (K. Koch.) tohumlarının özelliklerinin tespiti ve çimlenme engellerinin giderilmesi için uygulanabilecek ön işlemlerin ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan C. monogyna meyveleri Artvin ili Hatilla Vadisinden, C. pontica; Artvin ili Yusufeli ilçesi Pamukçular köyünden doğala olarak yayılış gösterdikleri alanlardan 2016 yılında toplanmıştır. Tohum özelliği olarak, tohum çapı, tohum boyu, 1000 tane ağırlığı, nem içeriği, doluluk oranı ve tohum kabuğunun kalınlığı dikkate alınmıştır. Çimlenme engellerinin giderilmesi amacıyla kullanılan önişlemler ise sülfürik asitte (H2SO4) bekletme, küllü (meşe külü) suda bekletme, hidrojen peroksitte (H2O2) bekletme, mekanik zedeleme, suda bekletme ve sülfürik asitte bekletme ile küllü suda bekletme önişlemlerinin kombinasyonlarıdır. Ekimler 45'lik viyollere 4 tekrarlı rastlantı blokları deneme desenine göre gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmalar sonucunda C. pontica tohumlarının kabuk kalınlıklarının ve tohum çap ve boyunun C. monogyna tohumlarına oranla daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Uygulanan ön işlemelerden C. pontica türünde 2 saatlik etil alkolde bekletme, 6 saatlik etil alkolde bekletme ve 6 saatlik hidrojen peroksitte bekletme işlemlerinde ve C. monogyna türünde ise 2 saatlik etil alkolde bekletme ve 6 saatlik etil alkolde bekletme ön işlemlerinde çimlenme sağlanamamıştır. En yüksek çimlenme yüzdesi C. pontica türünde %74 oranında 6 saat sülfürik asitte bekletme ile 6 günlük küllü suda bekletme ön işleminde kombinasyonunda, C. monogyna türünde ise %26 oranında 6 saat sülfürik asitte bekletme ile 2 saat küllü suda bekletme kombinasyonundan elde edilmiştir. Çalışmanın sonuçları C. pontica tohumlarının çimlenme engel derecesinin C. monogyna tohumlarına oranla daha düşük olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the seed characteristics of Crataegus monogyna (Pallas Ex. Bieb) and Crataegus pontica (K. Koch.) and to determine pre-treatments for overcome of germination barriers. The C. monogyna fruit used in the study werwe collected from Hatilla valley – Artvin and C. pontica collected from Pamukçular village –Yusufeli (province of Artvin) in 2016. Seed diameter, seed size, seed weight, moisture content, occupancy rate and thickness of seed coat were taken into consideration as seed characteristics. Pre-treatments used to remove germination barriers are sulfuric acid (H2SO4), floats on water, floats on ash solution, hydrogen peroxide (H2O2), mechanical scarification and some combinations of ash solution and sulfuric acid pretreatments. Sowings were performed according to the 4 replicated random block design. 45 seeds were sown each replication for each pretreatment 
Studies showed that C. pontica seeds have higher seed coat thicknesses and seed diameter and length than C. monogyna seeds. No germination was observed in C. monogyna seed pretreated with pretreatments of 2 hours of ethyl alcohol, 6 hours of ethyl alcohol and 6 hours of hydrogen peroxide. In addition, germinations were not accrued in C. pontica seeds pretreated with 2 hours of ethyl alcohol and 6 hours of ethyl alcohol. The highest germination percentage was obtained in combination with 74% in the case of C. pontica seeds in combination of 6 hours of sulfuric acid and 6 days in the ash solution pre-treatment, and in the case of C. monogyna species, 26% with combinations of sulfuric acid and 2 hours with ash water solutions pretreatments. The results of the study show that the germination barrier of C. pontica seeds is lower than C. monogyna seeds.