Erzurum ilinde kesimi yapılan koyunlarda karaciğer lezyonları üzerinde patolojik incelemeler
Erzurum province on the pathological lesions in sheep liver segment reviews
Yazar: AYTEN AŞKIN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ SELİM SAĞLAM
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Karaciğer = Liver ; Koyunlar = Sheep ; Mezbahalar = Abattoirs ; Patoloji = Pathology ; Patoloji-klinik = Pathology-clinical

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Erzurum yöresindeki mezbahalarda kesilen koyun karaciğerlerinde gözlenen patolojik bozuklukların araştırılması amaçlanmıştır.
 Materyal ve Metot: Çalışmanın materyalini,  mezbahada kesilen 243 koyun karaciğer muayenesi sonucunda lezyon görülen 60 adet koyun karaciğeri oluşturdu. Karaciğerlerden alınan örneklerin rutin histopatolojik takipleri yapıldı.  Sağlanan preparatlar ışık mikroskobunda incelendi ve tanı konulanların mikroskobik resimleri alındı. Atatürk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı laboratuvarında gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda incelenen koyun karaciğerlerinde gözlenen lezyonların tanımlanması ve sınıflandırılması yapıldı.
Bulgular: İncelenen 243 adet koyun karaciğerinin 60'nda (%24,69) patolojik  bulgular saptandı. Dolaşım bozukluklarına (hiperemi ve konjesyon)  %20, pigment oluşumuna %3,33, karaciğerlerde dejenerasyonlara (hidropik dejenerasyon ve bulanık şişkinlik) %53,33,   yangı ve nekroz oluşumuna %31,67, fibrozise   %26,67 oranında  rastlandı.  Lezyonlu karaciğerlerin  %53,33' ünde safra kanallarında hiperplazi, %21,67' sinde  kolongiohepatitise ve %10'unda apse oluşumlarına rastlandı. Parazit enfeksiyonuna 44 organda (%73.33) rastlandı ve bu enfeksiyonların 26'sında   (%43,33) kist hidatik saptandı. Bir örnekte fibrosarkom özelliğinde tümör saptandı.
Sonuç: Hayvanlara uygulanan bakım ve beslenme koşullarının çeşitlilik göstermesi,  hayvan barınaklarının hijyenik  olmaması, veteriner hizmetlerinin yetersiz kalması gibi faktörler hayvanları enfeksiyonlara karşı korunmasız hale getirerek, karaciğerlerde farklı yapıda ve dağılımda hastalık lezyonlarının görülmesine neden olduğu kanısına varılan bu çalışma ile mezbahada kesilen koyunların karaciğerlerinde gözlenen patolojik değişikliklerin makroskobik ve mikroskobik bulguları tanımlandı. 

Anahtar Kelimeler: Koyun, karaciğer, patoloji.

Abstract:
Aim: In this study, It was aimed to investigate the pathological findings  of liver in sheep  slaughtered at different slaughterhouses in Erzurum provinces. 
Material and Methods: For this purpose, 243 sheep livers were macroscopically examined and of the lesion seen in the sheep liver has created 60 pieces. The selected liver samples from the routine histopathological follow-up were performed. Provided preparations were examined under a light microscope and microscopic images were taken of those diagnosed.
Results: After the examination of the 243 sheep liver in 60 (24.69 % ) were  showed pathological findings. Circulatory disorders (hyperemia and congestion) 20% pigment to 3.33%, liver degeneration to (hydropic degeneration and cloudy swelling) 53.33%, inflammation coupled with signs of necrosis % to 31.67, fibrosis, 26.67% percent have been found. 53.33 % of the liver lesions thirds bile duct hyperplasia, 21.67% kolongiohepatitis and 10% in   abscesses were found. Parasitic infection in 44 organs (73.33 %) were observed in 26 of these infections (43.33 %) hydatid cysts were detected. Fibrosarcoma was  obserwed one sample.  
Conclusion: Animals the care and feeding conditions, the diversity of the show, animal shelter, hygienic lack of veterinary services, the inadequacy of factors such as the animals against infection unprotected, making the liver in the various forms and distribution of disease lesions to be seen to be caused was concluded and the pathological findings was determined of liver in sheep slaughtered at different slaughterhouses. 

Key Words: Liver, pathology, sheep,