Acil servise nefes darlığı ile başvuran hastalarda toraks ultrasonunun etkinliği
Efficacy of thoracic ultrasound in patients presenting to the emergency department with shortness of breath
Yazar: SAMET ÖCEL
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Dispnea = Dyspnea ; Göğüs = Thorax ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Acil Servise Nefes Darlığı ile Başvuran Hastalarda Toraks Ultrasonunun Etkinliği
	Amaç: Nefes darlığı acil servis başvuruları arasında sık karşılaşılan bir yakınmadır. Son zamanlarda acilde tanı ve ayırıcı tanıyı doğru ve hızlı yapabilmek için yatakbaşı ultrasonografik görüntüleme kullanılmaya başlanmıştır. Ultrason; ucuz, kolay ulaşılabilir, hızlı fikir veren bir tetkik olması sebebiyle kullanım alanları sürekli genişlemektedir. Bu çalışmada acilde uygulanan yatakbaşı akciğer ultrasonun solunum sıkıntılı hastada erken tanı ve tedavideki etkinliğini değerlendirme ve ayırıcı tanıda diğer görüntüleme yöntemlerine üstünlüğünün araştırılarak, öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır.

	Gereç ve Yöntem: İleriye dönük olarak yapılan çalışmamıza fakülte etik kurul onayı alınarak Kasım 2017-Ocak 2019 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı Erişkin Acil servisine nefes darlığı şikayeti ile başvuran 120 hasta dahil edildi. Ultrasonografik değerlendirmenin standardizasyonu açısından BLUE protokolden faydalanıldı ve çalışmada kullanılacak standart bir araştırma formu düzenlendi. Her hasta için sağ ve sol hemitoraksta BLUE protokolde belirtilen noktalarda akciğer ultrasonografik görüntülemesi yapıldı. Plevral kayma hareketi, A çizgileri, B çizgileri, konsolidasyon, efüzyon, barkod bulgusu varlığı tek tek değerlendirildi. Ayrıca hastaların yaş, cinsiyet, altta yatan hastalıkları, diğer radyolojik tetkik bulguları, laboratuvar bulguları, nihai klinik tanıları ve yatış-taburculuk durumları değerlendirme formuna kaydedildi. SPSS programına elde edilen veriler girilerek çalışmanın istatistiksel analizi yapıldı.

	Bulgular: Çalışmaya 77 (% 64,2) erkek, 43 (% 35,8) kadın olmak üzere toplam 120 hasta dahil edildi. Hastaların BLUE protokol algoritmasına uygun akciğer ultrasonografik değerlendirme bulguları göz önüne alındığında plevral kayma hareketi olanların oranı % 92,5 (n=111), A çizgileri varlığı olanların oranı % 75,8 (n=91), B çizgileri varlığı olanların oranı % 42,5 (n=51) konsolidasyon varlığı olanların oranı % 40,0(n=48), efüzyon varlığı olanların oranı % 10,0(n=12), barkod bulgusu varlığı olanların oranı % 4,2 (n=5) saptandı. Akciğer ultrason değerlendirmesinin istatistiksel analizlerinde kappa uyum analizi testi kullanılarak ultrason bulguları nihai tanılarla karşılaştırıldı. Tanısı pnömoni ile ultrasonda konsolidasyon arasında (p<0,001), tanısı akciğer ödemi ile ultrasonda B çizgileri arasında (p<0,001), tanısı pnömotoraks ile akciğerde barkod bulgusu arasında (p<0,001), tanısı plevral efüzyon ile ultrasonda plevral efüzyon bulgusu arasında (p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı uyum bulundu. Ultrasonda konsolidasyon varlığına göre pnömoni tanısında duyarlılık % 66,6, özgüllük % 100; akciğer ödemi tanısında duyarlılık % 100, özgüllük % 83,1; pnömotoraks tanısında duyarlılık ve özgüllük % 100 olarak belirlendi. 

	Sonuç: Ultrason özellikle pnömotoraks tanısında akciğer grafisinden üstün olup; pnömoni, akciğer ödemi, plevral efüzyon tanılarında özellikle ilk tanıda faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca ultrasonun radyasyon içermemesi, gebelerde kullanılabilmesi, hızlı sonuç vermesi, taşınabilir olması sebebiyle tanısal yaklaşımın bir parçası olarak kullanılması faydalıdır.

Anahtar Kelimeler: Acil Tıp, BLUE Protokol, Nefes Darlığı, Akciğer Ultrasonografik Değerlendirme

Abstract:
Efficacy of Thoracic Ultrasound in Patients Presenting to the Emergency Department with Shortness of Breath
	Objective: Shortness of breath is a common complaint among emergency department admissions. Recently bedside ultrasound imaging has been used to make the differential diagnosis accurate and fast. The use areas of ultrasound are constantly expanding, due to the fact that it is a cheap, easily accessible, and fast test. The aim of this study was to evaluate the efficacy of bedside lung ultrasound in early diagnosis and treatment of respiratory distress in emergency patients .

	Material and Method: This prospective study was started after receiving ethics board approval, and 120 patients who were admitted to Cukurova University Emergency Department Adult Emergency Clinic with the complaints of shortness of breath between November 2017 and January 2019 were included in the study. BLUE protocol was used for the standardization of ultrasonographic evaluation and a standard research form was used for the study. For each patient, lung ultrasonographic imaging was performed on the right and left hemithorax at the points indicated in the BLUE protocol. Pleural slip motion, A lines, B lines, consolidation, effusion, barcode findings were evaluated individually. In addition, age, gender, underlying diseases, other radiological findings, laboratory findings, final clinical diagnosis and admission and discharge status were recorded in the evaluation form. Statistical analysis of the study was performed by entering the data obtained to the SPSS program.

	Findings: A total of 120 patients, 77 (64.2%) male and 43 (35.8%) female, were included in the study. When the ultrasonographic evaluation findings of the patients according to BLUE protocol algorithm were taken into consideration, the rate of patients with pleural gliding motion was 92.5%  (n = 111), with the presence of A lines was 75.8% (n = 91), with the presence of B lines was 42%, those with consolidation was 40.0% (n = 48), the rate of effusion was 10.0%  (n = 12) and the rate of those with barcode finding was 4.2% (n = 5). Ultrasound findings were compared with the final diagnoses using the kappa compliance analysis test for statistical analysis of lung ultrasound. There was an agreement in the diagnosis of pneumonia and the consolidation in the ultrasound (p <0.001), the diagnosis of pulmonary edema and B lines present in the ultrasound (p <0.001), the diagnosis of pneumothorax and the barcode sign of the lung (p <0.001), the diagnosis of pleural effusion in those with pleural effusion (p <0.001), and it was found to be statistically significant. According to the presence of ultrasound consolidation, the sensitivity in diagnosis of pneumonia was 66.6%, specificity was 100%; sensitivity in the diagnosis of pulmonary edema was 100%, specificity was 83.1%; both sensitivity and specificity in the diagnosis of pneumothorax was 100%.

	Conclusion: Ultrasound is superior to chest radiography  in the diagnosis of pneumonia, pulmonary edema, pleavral effusion, and especially in pneumothorax; it can be especially useful in the initial diagnosis. Also, it is useful to use ultrasound as a part of the diagnostic approach because it does not contain radiation, it can be used in pregnant women, it is portable and can give fast results.

Keywords: Emergency medicine, BLUE Protocol, Shortness of Breath, Lung Ultrasonographic Evaluation