Hekimlerde bilinçli farkındalık ve stresle başa çıkma tarzları ilişkisi
The relationship between mindfulness and coping with stress in physicians
Yazar: SÜMEYYE NUR YÖNTEN
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ACAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Hekimler,birçok stres faktörüne maruz kalmaktadır ve yaşadıkları stres durumlarınıyönetebilmeleri hem ruh sağlıkları açısından hem de hekim-hasta ilişkileri açısından önemlidir. Bu çalışmada asistan hekimlerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkiyi, bu iki ölçeğin sosyodemografik özelliklerle ilişkisini belirlemek ve hekimlerde stresle etkin başa çıkma stratejilerinin uygulanmasında bilinçli farkındalık becerilerinin geliştirilmesinin önemine ışık tutmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:ÇalışmamızaAnkara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 65 erkek ve 104 kadın olmak üzere toplam 169 asistan hekim dahil edildi. Katılımcılara Bilinçli Farkındalık Ölçeği,Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeğive sosyodemografik bilgi formu uygulandı. Veriler SPSS versiyon 25.0 programı yardımıyla analiz edildi.
Bulgular: Katılımcıların bilinçli farkındalık puanları ile stresle başa çıkmadakendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım arasında aynı yönlü, çaresiz yaklaşım arasında ters yönlü korelasyon belirlendi. Hobisi olan, hobilerine zaman ayırabilen ve spor yapan hekimlerin aktif tarzları daha çok kullandığı tespit edildi. Sigara içenlerin bilinçli farkındalık puanları daha düşük bulundu.Evlilerde, branşını isteyerek seçenlerde kendine güvenli yaklaşım ve sosyal destek arama puanları daha yüksek iken çaresiz yaklaşım puanı daha düşük bulundu.
Sonuç:Hekimlerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile stresle başa çıkma durumları ilişkili bulundu.Hekimlerin hem bireysel olarak hem de kurum içinde yapılan çalışmalarla bilinçli farkındalık temelli eğitim programlarına katılması sağlanarak farkındalıklarının artırılması stresle başa çıkmalarında destekleyici olacaktır. Ayrıca hekimlerin spor ve hobilerine vakit ayırabilmeleri ile stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı ilişkibulunmuş olup, hekimlerin bu konuda desteklenmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Hekim, bilinçli farkındalık, stres, stresle başa çıkma

Abstract:
IntroductionandAim: Mindfulness is a conceptthat is becomingincreasinglyimportanttodaywhichincludespayingattentiontowhat is happening in thepresent moment, recognizingtheintention in thisattention, andacceptingwhat is noticed. Physiciansareexposedtomanystressfactorsand it is importantforthemto be abletomanagethestresssituationstheyexperience, both in terms of theirmentalhealthand in terms of doctor-patientrelationships. Inthisstudy, it wasaimedtodeterminetherelationshipbetweenmindfulnesslevels of residentphysiciansandtheirstyles of copingwithstress, todeterminetherelationship of thesetwoscaleswithsociodemographiccharacteristics, andtoshedlight on theimportance of developingmindfulnessskills in theimplementation of effectivecopingstrategieswithstress in physicians.
MaterialsandMethods: A total of 169 assistantphysicians, 65 maleand 104 female, working at Ankara Atatürk Sanatorium Training andResearchHospitalwereincluded in ourstudy. MindfulAttentionAwarenessScale (MAAS), Ways of CopingwithStress Inventory (WCSI) andsociodemographicinformation form wereappliedtotheparticipants. The data wereanalyzedwiththehelp of SPSS version 25.0 program.
Results:A positive correlation was found between the participants' mindfulness scores and the Self-Confident Approach and Optimistic Approach in coping with stress, and a negative correlation was found between the Helpless Approach.Itwasdeterminedthatphysicianswhohavehobbies, can spare time fortheirhobbiesandengage in sportsactivitiesuseactivestylesmore. Mindfulnessscoreswerefoundto be lower in smokers. Whilethe Self-ConfidentApproachandSeekingSocialSupportscoreswerehigher in marriedpeopleandthosewhovoluntarilychosetheirbranch, theHelplessApproachscoreswerefoundto be lower.
Conclusion: Themindfulnesslevels of physiciansandtheircopingwithstresswerefoundto be related. Increasingtheawareness of physiciansbyenablingthemtoparticipate in mindfulness-basedtrainingprograms, bothindividuallyand in-house, will be supportive in copingwithstress. Inaddition, a significantrelationshipwasfoundbetweenthephysiciansabilitytospare time forsportsandhobbiesandtheirstyles of copingwithstressand it is importanttosupportphysicians in thisregard.

Keywords:Physician, mindfulness, stress, copingwithstress