Küresel enflasyonun Türkiye enflasyonuna asimetrik geçişkenliği: NARDL yaklaşımı
Asymmetric pass-through of global inflation to inflation in Türkiye: NARDL approach
Yazar: ÖZLEM KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ANIL ERALP
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Küresel enflasyon dünya genelinde gözlemlenen sürekli fiyat artışları olarak tanımlanmaktadır. Ulusal enflasyon ile küresel enflasyon arasındaki ilişkiyi anlamak, politika yapıcılar ve piyasa katılımcıları için günümüz küresel ekonomik yapısı içerisinde oldukça önemli hale gelmiştir. Küresel enflasyonun ölçülmesi ve yerel ekonomiler üzerindeki etkilerini araştıran oldukça kısıtlı çalışma bulunmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla küresel enflasyonun Türkiye'nin enflasyonu üzerindeki etkisini ele alan çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada küresel enflasyonun Türkiye enflasyonu üzerindeki etkileri 2007-2023 dönemi aylık verileri kullanılarak araştırılmaktadır. Pek çok iktisadi değişkenler arasındaki ilişkinin asimetrik olduğu bilinmektedir. Bu durumda iktisadi değişkenler arasındaki ilişkilerin asimetrik olduğu halde, dikkate alınmaması model spesifikasyonun yanlış olmasına neden olacaktır. Bu nedenle yapılacak olan ekonometrik analizler güvenilir olmayacaktır. Dolayısıyla asimetri, birçok iktisadi olayın daha doğru bir şekilde modellenmesini sağlamakta olup, ekonometrik analizlerdeki önemi gittikçe artmaktadır. Bu nedenle çalışmada doğrusal olmayan gecikmesi dağıtılmış otoregresif (NARDL) model yaklaşımı kullanılmaktadır. NARDL yöntemi, ARDL yönteminin asimetrik ilişkileri dikkate alacak şekilde genişletilmesine bağlı olarak ARDL yönteminin avantajlarına sahiptir. Modellemede döviz kuru, petrol fiyatları, politika faiz oranı ve para arzı değişkenleri kontrol değişkenleri olarak kullanılmaktadır. Elde edilen bulgular asimetrik etkiler altında Türkiye enflasyonu ile küresel enflasyon, faiz, para arzı, döviz kuru ve petrol fiyatları arasında uzun dönem bir ilişkinin olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Global inflation is defined as the continuous price increases observed worldwide. Understanding the relationship between national inflation and global inflation has become very important for policymakers and market participants in today's global economic structure. There are very limited studies investigating the measurement of global inflation and its effects on local economies. To the best of our knowledge, there is no study addressing the effect of global inflation on inflation of Türkiye. This study investigates the effects of global inflation on inflation of Türkiye using monthly data from 2007 to 2023. It is known that the relationship between many economic variables is asymmetric. In this case, ignoring the relationships between economic variables, even though they are asymmetric, will cause the model specification to be incorrect. Therefore, the econometric analyses to be conducted will not be reliable. Therefore, asymmetry provides a more accurate modeling of many economic events, and its importance in econometric analyses is increasing. Therefore, the nonlinear distributed lag autoregressive (NARDL) model approach is used in the study. The NARDL method has the advantages of the ARDL method due to the extension of the ARDL method to take into account asymmetric relationships. In the modeling, exchange rate, oil prices, policy interest rate, and money supply variables are used as control variables. The findings show that there is a long-term relationship between Turkish inflation and global inflation, interest, money supply, exchange rate, and oil prices under asymmetric effects.