Tip 2 diyabetik ratlarda eksenatid, empagliflozin ve quercetin'in antidiyabetik etkilerinin araştırılması
Comparative determination of the antidiabetic effects of exenatide, empagliflozin and quercetin in type 2 diabetic rats
Yazar: YASEMİN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK DİK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Eksenatid = Exenatide ; Empagliflozin = Empagliflozin ; Farmakoloji = Pharmacology ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Kuersetin = Quercetin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Tip 2 diyabet dünya da insan ve pet hayvanlarında morbiditesi hızla artan, uzun bir tedavi sürecine sahip olan metabolik bir hastalıktır. Bu araştırmada eksenatid, empagliflozin ve quercetinin monoterapi ve kombine terapi uygulamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada sağlıklı 67 adet Wistar Albino ırkı erkek rat; sağlıklı kontrol, diyabet kontrol, diyabet + sham, diyabet + eksenatid (10 µg/kg), diyabet + empagliflozin (50 mg/kg), diyabet + quercetin (50 mg/kg) ve diyabet + kombinasyon grupları şeklinde 7 gruba ayrıldı. Hayvanlarda diyabet oluşturulduktan sonra, gruplar için belirtilen uygulamalar 8 hafta boyunca sürdürüldü. Deney süresi sonunda diyabete bağlı olarak artan glikoz ve HbA1c seviyesi tüm monoterapi ve kombinasyon uygulamaları ile azalırken, insülin seviyesi ise eksenatid ve kombine tedavileri ile arttı. Empagliflozin, quercetin ve kombine tedavileri ile adinopektin seviyesi artarken, leptin seviyesi sadece kombine tedavi ile azaldı. Tüm monoterapi uygulamaları total antioksidan seviyesinde artışa neden oldu. Eksenatid ve quercetin tedavileri LDL seviyesini azaltırken, eksenatid ve kombine tedavilerinin HDL düzeyini arttırdığı gözlendi. Ayrıca trigliserit seviyesinin tüm tedavi gruplarında azaldığı belirlendi. Diyabetle birlikte artan HOMA-IR düzeyinin kombine tedavi ile azaldığı belirlendi. Empagliflozin, eksenatid ve kombine tedavileri ile HOMA-β düzeyinin arttığı gözlendi. Sonuç olarak eksenatidin antidiyabetik etkilerinin, empagliflozin ve guercetine göre daha belirgin olduğu ancak kombine tedavinin monoterapilere göre daha iyi bir antidiyabetik ve antihiperlipidemik etkiye sahip olduğu gözlenmiştir. Ayrıca quercetinin, antidiyabetik tedaviyi destekleyici bir ajan olabileceği söylenebilir. Bu sonuçlara dayalı olarak monoterapi kullanan hastalarda eksenatid kullanımının önerilmesi, kombine tedaviye ihtiyaç duyan diyabetik hastalarda ise empagliflozin, eksenatid ve quercetin kombinasyonun etkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Type 2 diabetes is a rapidly increasing metabolic disease in human and pet animals worldwide and it has a long treatment process. It was aimed to compare the monotherapy and combined therapy of exenatide, empagliflozin and quercetin. In the study, 67 healthy male Wistar Albino rats were divided into 7 groups as healthy control, diabetes control, diabetes + sham, diabetes + exenatide (10 µg/kg), diabetes + empagliflozin (50 mg/kg), diabetes + quercetin (50 mg/kg) and diabetes + combination groups. All treatments in the groups were continued for 8 weeks after experimental diabetes. At the end of the experiment, the glucose and HbA1c levels were decreased by all monotherapy and combination treatments, while insulin levels were increased by exenatide and combined treatments. Empagliflozin, quercetin, and combined treatments increased adiponectin levels, while leptin level decreased only with combined treatment. All monotherapy increased in the total antioxidant level. The exenatide and quercetin treatments decreased LDL levels, while exenatide and combined treatments increased HDL levels. In addition, triglyceride level decreased in all monotherapy and combination treatment groups. The HOMA-IR level decreased by the combined treatment and HOMA-β level increased by empagliflozin, exenatide and combined treatments. In conclusion, the antidiabetic effects of exenatide were more pronounced than empagliflozin and guercetin, however the combined treatment had a better antidiabetic and antihyperlipidemic effect than monotherapies. The quercetin could be a supportive antidiabetic agent. The exenatide treatment can recommend for monotherapy in type 2 patients, and the combination of empagliflozin, exenatide and quercetin may be effective in diabetic patients who need combined therapy.