Pestisit uygulanan tavşanlarda postmortem kan ve kemik iliğinde pestisit düzeylerinin araştırılması
Determination of pesticides in postmortem blood and bone marrow of pesticide treated rabbits
Yazar: RAMAZAN AKÇAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HİLAL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Patoloji = Pathology

Özet:
Zehirlenmeye bağlı ölüm olgularında, toksikolojik analizlerde geleneksel olarakkan, vücut sıvıları ve bazı organlar incelenmektedir. Ancak gömülen cesetlerin tekrarincelenmesinin gerektiği olgularda, kontaminasyon ve çürüme nedeniyle analiz içinyeterli doku örnekleri elde edilememektedir. Bu durumlarda ilaçlar için potansiyel birdepo olan kemik iliği alternatif bir örnek olarak incelenmelidir. Bu çalışmada, akutpestisit zehirlenmesi oluşturulmuş tavşanlarda; ölümden hemen sonra ve çürüme sonrasıkemik iliğinde pestisit saptanabilirliğinin ortaya konması ve kemik iliğinin toksikolojikanalizinin çürümüş cesetlerdeki tanısal değerinin gösterilmesi amaçlandı.Onüç tavşandan altısına 110 mg/kg endosulfan, diğer altısına 2500 mg/kgdiazinon gavajla mideye verildi. Bir tavşan ise kontrol grubu olarak kullanıldı.Tavşanlar öldükten veya dekapite edildikten hemen sonra venöz kan, karaciğer, akciğer,böbrek, beyin ve kemik iliği örnekleri alındı ve tavşanlar toprağa gömüldü. Tavşancesetleri gömülmeden bir ay sonra çıkarılarak çürümüş visseral yapı ve kemik iliğiörnekleri alındı. Serum ve doku örnekleri katı faz ekstraksiyon yöntemi ile ekstrakteedildikten sonra GC-MS cihazı ile analiz edildi. Dokuların ayrıca ışık mikroskobikincelemeleri yapıldı.Diazinon düzey ortalamalarının; ölümden hemen sonra alınan karaciğerörneklerinde 85,14 mg/L, kemik iliğinde 71,08 mg/L, böbrekte 23,05 mg/L, akciğerde20,95 mg/L, beyinde 19 mg/L ve serumda 0,40 mg/L olup, mezardan çıkarılma sonrasıalınan çürümüş dokularda 3327,26 mg/L, kemik iliğinde 1783,26 mg/L şeklindesıralandığı görüldü. Endosulfan izomer ve metabolitlerinin ortalamalarına bakıldığında;ölümden hemen sonraki ortalamaların, endosulfan sulfat 0,461 mg/L, endosulfanizomerleri (alfa ve beta) 0,315 mg/L, endosulfan ether 0,14 mg/L iken, çürümüşörneklerdeki ortalamaların, endosulfan sulfat 0,26 mg/L, endosulfan izomerleri (alfa vebeta) 0,242 mg/L, endosulfan ether 0,10 mg/L şeklinde idi. Endosulfan ve diazinonundokularda karakteristik histopatolojik lezyon oluşturmadığı görüldü.Sonuç olarak, otopsi yapılmadan gömülen veya mezardan çıkarılarak tekrarincelenmesi gerekliliğinin ortaya çıktığı akut pestisit zehirlenme olgularında hemçürümüş yapılardan hem de kemik iliğinden elde edilen örneklerin toksikolojik analiziile ölüm nedeninin saptanabileceği görülmektedir.

Abstract:
Traditionally, forensic toxicologic analysis have been focused on the use of blood,body fluids and certain organs, in examination of deaths due to intoxication. However,as in exhumation cases, situations in which purefaction and contamination make propersampling imposible from tissues. In such cases, since bone marrow is a potential depotfor drugs, it might be useful as an altervative specimen. This study was aimed todemonstrate determination of pesticides in postmortem and putrefied bone marrow ofpesticide treated rabbits, so as to reveal diagnostic value of toxicological analysis ofbone marrow in exhumation cases.Out of thirteen rabbits, a dose of 110 mg/kg endosulfan was orally given through agavage tool to six, and a dose of 2500 mg/kg diazinon was given to six by the sameway. As a control, one rabbit was not treated with anything. Venous blood, liver, lung,kidney, brain and bone marrow samples were taken just after spontaneous death ordecapitation of rabits. Later, rabits were buried in soil. All of them were exhumated onemonth later and putrefied viscera and bone marrow were sampled. Blood and tissuesamples were underwent solvent exctraction, solid phase exctraction and analysed byGCMS. Tissue samples were also microscobically examined.Mean residue levels of diazinon in early postmortem samples were 85,14 mg/L,71,08 mg/L, 23,05 mg/L, 20,95 mg/L, 19 mg/L, and 0,40 mg/L in liver, bone marrow,kidney, lung, brain and blood respectively. Mean residue levels of diazinon in purefiedbody were 3327,26 mg/L in putrefied viscera, and 1783,26 mg/L in bone marrow. Meanresidue levels of endosulfan isomers and its metabolites in early postmortem sampleswere quantified as 0,461 mg/L (endosulfan sulfat), 0,315 mg/L (alfa and beta isomers ofendosulfan), and 0,14 mg/L (endosulfan ether). While they were 0,26 mg/L (endosulfansulfat), 0,242 mg/L (alfa and beta isomers of endosulfan), and 0,10 mg/L (endosulfanether) in putrefied samples. On the other hand, neither endosulfan nor diazinon caused acharacteristic hitopathological change in tissue samples.In conclussion, cause of deaths due to acute pesticide poisoning can be determinedby toxicological analysis of samples from bone marrow and purefied viscera inexhumation cases.Key Words: Intoxication, Pesticide, Exhumation, Bone marrow, GC-MS