Makedonya'da akıncı beyleri ve ailelerinin imar faaliyetleri
Construction activities of akıncı beys and their families in Macedonia
Yazar: ERSİN DİKO
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBERK BİLECİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Çalışmanın amacı, bugünkü Kuzey Makedonya topraklarında Osmanlı fetihleri sonrasında inşa edilen akıncı yapılarını tanıtmak ve bu yapıların bölgenin tarihindeki önemine ışık tutmaktır. Osmanlı fetihlerinin ardından akıncıların faaliyetleri, yalnızca askeri hareketlerle sınırlı kalmamış; aynı zamanda bu bölgelerde çeşitli imar faaliyetleriyle iz bırakmıştır. Kuzey Makedonya, akıncıların önemli güzergâhlarından biri olarak, fetih sonrasında inşa edilen hanlar, camiler ve diğer mimari unsurlarla Osmanlı'nın kültürel mirasında özel yer edinmiştir.
Çalışmada, bugünkü Kuzey Makedonya topraklarında Osmanlı fetihleri sonrasında inşa edilen akıncı yapıları incelenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda, günümüze ulaşan 16 yapı tespit edilmiş ve bu yapıların mevcut durumları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrıca, günümüze ulaşamayan ve varlığı kaynak aracılığıyla tespit edilen 16 yapı daha belirlenmiştir. Tespit edilen yapıların tarihsel ve mimari özelliklerine ışık tutmak amacıyla kapsamlı bir kaynak taraması gerçekleştirilmiştir. 
Mevcudiyetini koruyabilen yapıların zaman içinde geçirdiği tamir ve değişimler detaylı bir şekilde ele alınmış, bu süreçlerin yapıların tarihsel kimliği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma, Kuzey Makedonya topraklarında yaşanan kültürel ve dini değişimlerin izlerini sürerken, bu yapıların bölgenin zengin kültürel mirasının somut örnekleri olarak değerini gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
The aim of the study is to introduce the akincis structures built after the Ottoman conquest in today's North Macedonia and to shed light on the importance of these structures in the history of the region. After the Ottoman conquest, the activities of the akincis were not limited to military movement, but they also left their mark on these regions throughout various construction activities. North Macedonia, one of the important routes of the akincis, has special place in the cultural heritage of the Ottomans with the inns, mosques and other architectural elements built after the conquest.
The study examines the akinci structures built in the region that remains within the borders of  today's North Macedonia after the Ottoman conquests. As a result of the surveys, 16 structures that have survived to the present day have been identified and the current conditions of these structures has been discussed in detail. In addition, 16 other structures that have not survived to the present day and whose existence has been identified through sources have been identified. A comprehensive literature review was conducted to reveal the historical and architectural features of the identified structures. 
The repairs and changes that the structures have survived to the present day have been examined in detail and  the effects of these processes on the historical identity of the sturctures have been analyzed. The aim of the research is to trace the cultural and religious changes taking place in the territory of North Macedonia and to reveal the value of these structures as concrete examples of the rich cultural heritage of the region.