Ev ortamı düzenlemeye yönelik hemşirelik girişiminin alerjik rinitli çocuklarda semptom kontrolü ve yaşam kalitesine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of nursing initiative for home environment regulation on symptom control and quality of life in children with allergic rhinitis: A randomized controlled study
Yazar: MURADİYE ALDEM BUDAK
Danışman: PROF. DR. EMİNE GEÇKİL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Evler = Houses ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Çalışma ev ortamı düzenlemeye yönelik hemşirelik girişiminin alerjik rinitli çocuklarda semptom kontrolü, yaşam kalitesi ve ev ortamı tetikleyici sayısına etkisini incelemek amacıyla ön test- son test, birebir, parelel kol, randomize kontrollü tipte yapılmıştır. Çalışma Meram Tıp Fakültesi Allerji ve İmmünoloji polikliniğinde alerjik rinit tanısı ile kayıtlı çocukların evlerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler girişim (n=26) ve kontrol (n=26) grubunda toplam 52 çocuk ve annesinden Temmuz-Kasım 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Katılımcılar gruplara randomize atanmıştır. Girişim grubuna 17 hafta boyunca ev ortamını düzenlemeye yönelik çoklu hemşirelik girişimleri uygulanmıştır. Çoklu hemşirelik girişimleri; ev ortamı düzenlemeye yönelik bireysel eğitim uygulaması, kitapçık verilmesi, eğitimin pekiştirilmesi ve çocuğun antialerjik nevresim takımı kullanmasını içermektedir. Kontrol grubu rutin uygulama almaya devam etmiştir. Veriler Anne, Çocuk ve Ev Ortamı Bilgi Formu, Burun ve Gözlerinde Alerjisi Olan Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Soru Formu, Nem ve Sıcaklık Takip Çizelgesi, Ev Ortamı Değerlendirme Formu ve Alerjik Riniti Olan Çocuk Semptom İzlem Formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki-kare testi, Yates düzeltmeli ki-kare testi ve Fisher exact testi, Mc nemar testi, bağımsız gruplar t testi ve Mann-Whitney U testi, bağımlı gruplarda t testi, Wilcoxon testi ve tekrarlı ölçümlerde Friedman testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Ev ortamı düzenlemeye yönelik uygulanan hemşirelik girişiminin ev ortamı tetikleyici sayısında gruplar arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Burun ve Gözlerinde Alerjisi Olan Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Soru Formu puan ortalamasına göre gruplar arasında anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Girişim grubunun Burun ve Gözlerinde Alerjisi Olan Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Soru Formu toplamı ile semptom ve duygusal fonksiyon alanlarında anlamlı düşüş saptanmıştır (p<0,05). Ev ortamı düzenlemeye yönelik uygulanan hemşirelik girişiminin burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık/aksırık, burun kaşıntısı ve gözlerde kaşıntı puan ortalamasında gruplar arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Araştırmadan elde edilen bulgular doğrusunda ev ortamı düzenlemeye yönelik hemşirelik girişimi ev ortamında tetikleyici sayısının azaltılmasında etkili bir yöntemdir. Ancak semptom kontrolünde ve yaşam kalitesinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Alerjik rinit, ev ortamı düzenleme, hemşirelik girişimi, semptom kontrolü, yaşam kalitesi.

Abstract:
The study was conducted in a pre-test-post-test, one-to-one, parallel arm, randomized controlled type in order to examine the effect of the nursing intervention to organize the home environment on symptom control, quality of life and the number of triggers in the home environment in children with allergic rhinitis. The study was carried out in the homes of children registered with the diagnosis of allergic rhinitis in the Allergy and Immunology outpatient clinic of Meram Medical Faculty. Data were collected from a total of 52 children and their mothers in the intervention (n=26) and control (n=26) groups between July and November 2020. Participants were randomly assigned to groups. Multiple nursing interventions to organize the home environment were applied to the intervention group for 17 weeks. Multiple nursing interventions; It includes individual education practice for organizing the home environment, giving booklets, reinforcing education and the child's use of anti-allergic bedding sets. The control group continued to receive routine practice. The data were collected with the Mother, Child and Home Environment Information Form, Quality of Life Questionnaire for Children with Nose and Eye Allergy, Humidity and Temperature Follow-up Chart, Home Environment Evaluation Form and Child with Allergic Rhinitis Symptom Follow-up Form. Descriptive statistics, Pearson chi-square test, Yates corrected chi-square test and Fisher exact test, Mc nemar test, independent groups t test and Mann-Whitney U test, t test for dependent groups, Wilcoxon test, and Friedman test for repeated measurements were used to evaluate the data. Statistical significance was accepted as p<0.05. A significant difference existed between the groups according to the number of home environment triggers in the nursing intervention aimed at home environment arrangement (p<0,05). No significant difference existed between the groups according to the mean Quality of Life Question Form for Children with Nose and Eye Allergy score (p>0,05). There was a significant decrease in the total Quality of Life Question Form for Children with Nose and Eye Allergy and the symptom and emotional function areas in the intervention group (p<0,05). No significant difference existed between the groups according to the mean nasal flow, nasal congestion, sneeze, itchy nose and itchy eyes scores of the nursing intervention aimed at home environment arrangement (p>0,05). According to the findings obtained from the study, the nursing intervention aimed at home environment arrangement is an effective method for reducing the number of triggers in home environment. However, it is not effective on symptom control and quality of life. Keywords: Allergic rhinitis, home environment arrangement, nursing intervention, symptom control, quality of life.