AİHM'nin geliştırdiği ilkeler bağlamında aile hayatına saygı gösterilmesı hakkı
Right to respect for family life in the context of the principles developed by ECHR
Yazar: ABDULKADİR PEKEL
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR SALİHPAŞAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Aile = Family ; Aile hayatı = Family life ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Farklılıklara saygı = Respect for diversity ; Konut = Dwelling house ; Konut hakkı = Housing right ; Saygı = Respect ; İletişim özgürlüğü = Communication freedom

Özet:
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde dört farklı hukuksal değerden bahsedilmektedir. Bunlar; özel hayat, aile hayatı, konut ve haberleşmedir. AİHM de 8. madde ile ilgili incelemelerinde maddenin bu dört farklı boyutunu; ayrı ayrı değerlendirmektedir. Dolayısıyla bu çalışma 8. maddenin yalnızca "aile hayatı" boyutuna ilişkindir. Bu bağlamda öncelikle, Mahkemenin hangi ilişki biçimlerini "aile hayatı" olarak değerlendirdiği ortaya konmuştur. Mahkemeye göre 8. madde anlamında "aile hayatı" yalnızca resmi evliliklerle sınırlı değildir. Yakın ve gerçek ilişki koşulunun sağlanması durumunda, evlilik dışı de facto ilişkiler de "aile hayatı" kapsamında değerlendirilir. "Aile hayatı" kavramından sonra aile hayatına saygı gösterilmesi hakkı kapsamında, "birlikte yaşama hakkı" ve "kişisel ilişki kurma hakkı" incelenmiştir. Birlikte yaşama hakkı ile ilgili olarak, göçmenlerin sorunları ön plana çıkmaktadır. Yaşadığı ülkede yabancı statüsünde olan göçmenlerin, aile hayatı kurmuş oldukları ülkeden sınır dışı edilmeleri ya da aile hayatı kurmuş oldukları ülkeye kabul edilmemeleri durumunda 8. maddenin ihlali gündeme gelmektedir. Kişisel ilişki kurma hakkı, ise birlikte yaşamın mümkün olmadığı durumlarda ortaya çıkmaktadır. Devlet koruması altına alınan çocukla ilişkiler, boşanma sonrası çocukla ilişkiler, evlilik dışında doğan çocuk ile biyolojik baba arasındaki ilişkiler, tutuklu ve mahkumların aileleriyle görüşme hakları, aile bireylerinin ölümünden sonra cesedin teslimi konuları kişisel ilişki kurma hakkı kapsamında ele alınmıştır. Tüm bunlar yapılırken, AİHM tarafından geliştirilen ve birinci bölümde ifade edilen; takdir alanı, pozitif yükümlülükler, özerk kavramlar doktrinleri ve evrimci yorum anlayışı göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Bunlara ek olarak, "çocuğun yüksek menfaatleri ilkesi"ne de değindik çünkü aile hayatı ile ilgili davalarda Mahkeme bu ilkeye büyük önem vermiştir.

Abstract:
There are four different legal values within the Article 8 ECHR. These are "private life", "family life", "home" and "correspondence". Hence, ECtHR approaches Article 8 ECHR from these four different fields and evaluates these values as divergent concepts. This study is only about "family life" aspect of the Article 8 ECHR. In this context, we firstly suggested the relationships which Court recognizes as "family life". According to Court, "family life" is not confined to officially recognized marriages. Extra-marrital de facto relationships can be considered as "family life" in the condition that the relationship is close enough and genuine. After Court's approach to "family life" is suggested, we examined "the right to live together" and "the right to contact". We face immigrants' problems when we deal about the right to live together. Expulsion of immigrants who set a family life in a country that they are in alien status could cause a violation of Article 8 ECHR. Similarly, a Convention State's rejection to admit an alien who wants to join his/her family could be contrary to Article 8 ECHR. Right to contact arises when it is impossible for members of a family to live together. There are a few topics examined under "the right to contact". These are contacts between parents and children in public care, contacts between children and divorced parents, contacts between children and extra-marrital fathers, contacts between prisoners and their families, returning the corpse of a family member after death. We took the doctrines developped by ECtHR in consideration along the thesis. These doctrines are "margin of appreciation", "positive obligations", "autonomous concepts" and "evolutive interpretation". In addition to these doctrines, we took the principle of "best interests of the child" into account because Court emphasises its importance in cases about family life.