Yeni 3-[1-asetil-3-alkil-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-il)-azometin]-fenil benzoat bileşiklerinin sentezi, deneysel ve teorik bazı özelliklerinin incelenmesi
Synthesis, investigation of some experimental and theoretical properties of novel 3-[1-acetyl-3-alkyl-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-yl)-azomethine]-phenyl benzoates
Yazar: SELDA CELEPCİ
Danışman: PROF. DR. HAYDAR YÜKSEK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 1,2,4-triazol = 1,2,4-triazole ; Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; FTIR = FTIR ; Schiff bazları = Schiff bases ; Teorik = Theoretical

Özet:
Bu tez çalışmaında, ilk olarak yeni bileşiklerin sentezinde kullanılacak olan beş adet 3-[3-alkil-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-il)-azometin]-fenil benzoatın sentezi nitrillerden başlanarak dört basamakta yapılmıştır. İlk basamakta nitrillerden başlanarak beş adet alkil imidat hidroklorür, ikinci basamakta bu bileşiklerin etil karbazat ile muamelesinden beş adet hidrazon türevi elde edilmiştir. Üçüncü basamakta, bu bileşiklerin hidrazin hidrat ile reaksiyonundan beş adet 3-alkil-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşiği elde edilmiştir. Son basamakta bu amino bileşiklerinin 3-hidroksibenzaldehidin benzoil klorür ile trietilamin varlığında muamelesiyle oluşturulan 3-benzoksibenzaldehidle reaksiyonundan 3-[3-alkil-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-il)-azometin]-fenil benzoat bileşikleri sentezlenmiştir. Sentez bölümünde son olarak, 3-[3-Alkil-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-il)-azometin]-fenil benzoat bileşiklerinin asetik anhidrid ile muamelesinden yeni N-asetil türevleri elde edilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde sentezlenen yeni maddelerin yapısı FT-IR, 1H-NMR ve 13C-NMR spektroskopisi yöntemleriyle aydınlatılmıştır. Çalışmada, sentezlenen yeni bileşiklerin 3 farklı yöntemle (indirgeme gücü, serbest radikal giderme aktivitesi ve metal şelat aktivitesi) antioksidan özellikleri çalışılmıştır. Son olarak, deneysel olarak 1H-NMR ve 13C-NMR spektroskopik yöntemleri ile yapıları aydınlatılan 5 yeni bileşik B3LYP/6311G(d) metoduna göre optimize edilmiştir. Bu optimize yapıdan yola çıkılarak 1H-NMR ve 13C-NMR değerleri GIAO metoduna göre Gaussian G09W paket programı kullanılarak gaz fazında hesaplanmıştır. Deneysel ve teorik olarak bulunan değerler δ exp=a+b. δ calc. eşitliğine göre grafiğe geçirilmiştir ve standart hata değerleri bulunmuştur. Yapılan değerlendirme sonucunda B3LYP/6311G(d) metoduna göre elde edilen isotropik kayma değerlerinin deneysel sonuçlarla uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the synthesis of five 3-[3-alkyl-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-yl)-azomethine]-phenyl benzoates, which will be used in the synthesis of new compounds, is made in four steps, starting with nitriles. In the first step, starting from nitriles, five alkyl imidate hydrochlorides were obtained, and in the second step, five hydrazone derivatives were obtained by treating these compounds with ethyl carbazate. In the third step, five 3-alkyl-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones were obtained from the reactions of these compounds with hydrazine hydrate. In the last step, from the reactions of these amino compounds with 3-benzoxybenzaldehyde, which was synthesized by the reactions of 3-hydroxybenzaldehyde with benzoyl chloride by using trimethylamine, 3-[3-alkyl-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-yl)-azomethine]-phenyl benzoates were synthesized. Finally in the synthesis section, new N-acetyl derivatives from the treatment of 3-[3-Alkyl-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-on-4-yl)-azomethine]-phenyl benzoates with acetic anhydride have been obtained.
In the second part of the study, the structures of now compounds synthesized were elucidated by FTIR, 1H-NMR and 13C-NMR spectroscopy methods. In the study, the antioxidant properties of the newly synthesized compounds were studied by 3 different methods (reducing power, free radical scavenging activity and metal chelate activity). Finally, 5 new compounds, whose structures were elucidated experimentally by 1H-NMR and 13C-NMR spectroscopic methods, were optimized according to the B3LYP/6311G(d) method. Starting from this optimized structure with 1H-NMR and 13C-NMR spectral values according to GIAO method was calculated using the method of Gaussian G09W program package in gas phase. Experimentally and theoretically found values plotted according to δ exp=a+b. δ calc the equation. Standard error values were found. As a result of the evaluation, it was seen that the isotropic shift values obtained according to the B3LYP/6311G(d) method are compatible with the experimental results.