Radye temel tasarımında yatak katsayısının temel donatı metrajına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of subgrade modulus on the quantities of the foundation reinforcement in mat foundation design
Yazar: ABDULLAH ADNAN KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Düşey yatak katsayısı = Vertical subgrade coefficient ; Radye temelleri = Raft foundations ; Yayılı temeller = Mat foundations

Özet:
Binalar yüklerini temeller vasıtası ile zemine aktarmaktadırlar. Bina temeli olarak günümüzde yaygın olarak kullanılan temel sistemi radye temeldir. Tasarım hesapları yapılırken radye temeller nispeten esnek temel olarak değerlendirilmekte ve yük altında bir miktar deformasyon yapacakları kabul edilmektedir. Bu deformasyon neticesinde temellerin ne kadarlık bir eğilme momentine maruz kalacakları ise oturdukları zemine bağlıdır. Zeminin temel yükleri altındaki davranışı "yatak katsayısı" adı verilen bir parametre kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmada, literatürde bulunan yatak katsayısı bağıntıları derlenmiş ve seçilen bir zemin için bu bağıntılarla yatak katsayısı değerleri hesaplanmıştır. Yatak katsayısının hesaplanması için gerekli olan zemin parametreleri Ankara'nın Yenimahalle ilçesi Söğütözü mevkiinde gerçekleştirilen bir zemin etüdü kapsamında elde edilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda seçilen zemin için farklı bağıntılarla hesaplanan yatak katsayısı değerlerinin 300 ile 20000 kN/m³ gibi oldukça geniş bir aralıkta değişebileceği gösterilmiştir. Bu değişimin radye temele etki eden eğilme momentlerine ve temele yerleştirilecek olan donatı metrajına etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla ideCAD paket programı (eğitim versiyonu) kullanılarak çok sayıda yapısal analiz gerçekleştirilmiştir. Yapısal analizlerde 9,7x17 m ebatlarında radye temel sistemine sahip 11 katlı bir konut projesi kullanılmıştır. Sonuç olarak yatak katsayısı değeri arttıkça temel donatı metrajının azaldığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Buildings transfer their loads to the ground through foundations. Nowadays, the most used foundation system for buildings is the mat foundation. During the design calculations, mat foundations are considered relatively flexible and are assumed to undergo deformation under load. The amount of bending moment that the foundations will be exposed to because of this deformation depends on the ground they sit on. The behavior of the soil under foundation loads is attempted to be estimated using a parameter called the "subgrade reaction modulus". In this study, equations related to the subgrade reaction modulus found in the literature have been compiled, and using these equations, subgrade reaction modulus have been calculated for a selected soil. The soil parameters required for calculating the subgrade reaction modulus were obtained within the scope of a soil survey conducted in the Söğütözü region of Yenimahalle district in Ankara. It has been shown that the subgrade reaction modulus calculated with different equations for the selected soil can vary widely, ranging from 300 to 20000 kN/m³. The influence of this variation on the bending moments affecting the mat foundation and the quantity of reinforcement to be placed in the foundation has been investigated. For that purpose, numerous structural analyses were performed using ideCAD Statik software (educational version). A 11-storey residential project with a mat foundation system measuring 9.7x17 m was used in the structural analyses. As a result, it has been revealed that as the subgrade reaction modulus increases, the quantity of foundation reinforcement decreases.