Diyabet hastalığında APE1 ve XPG gen polimorfizmlerinin incelenmesi
Investigation of gene polymorphisms of APE1 and XPG in patient with diabetes mellitus
Yazar: NESLİHAN TOKMAK
Danışman: DOÇ. DR. Ş. ÜMİT ZEYBEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: DNA hasarı = DNA damage ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Genler = Genes ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Tip 2 Diabetes mellitus (T2DM), dünyada görülme sıklığı her geçen gün artan metabolik bir rahatsızlıktır. Diyabette görülen hiperglisemi, organizmanın oksidan-antioksidan dengesini bozarak, oksidatif strese yol açmaktadır. Reaktif oksijen türlerinin (ROS) artışı, DNA'da oksidatif hasarlara sebep olmaktadır. Oksidatif DNA hasarları çoğunlukla baz eksizyon tamiri (BER) mekanizmaları ile onarılmaktadır. Apürinik/aprimidinik endonükleaz1 (APE1), BER'de mutajenik apürinik/aprimidinik (AP) bölgelerden arta kalan hasarlı ipliğin uzaklaştırılmasında görev almaktadır. Kseroderma pigmentosum G (XPG), nükleotid eksizyon tamirinde (NER), DNA'nın heliks yapısının bozulduğu hasarların onarımında endonükleaz aktivitesiyle anahtar rol oynamaktadır. Çalışmamıza, PCR-RFLP ve jel elektroforezi tekniklerini kullanarak 65 T2DM hastası ve kontrol grubu olarak 54 sağlıklı kişiyi dahil ettik. Çalışmamızda APE1 Asp148Glu genotip dağılımları; hasta grubunda %36,9 Asp/Asp, %63,1 Asp/Glu, %0 Glu/Glu olarak bulunurken, kontrol grubunda ise %51,9 Asp/Asp, %37,0 Asp/Glu, %11,1 Glu/Glu olarak saptanmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında APE1 genotiplerinin dağılımları incelendiğinde kontrol grubunda Glu/Glu genotipi taşıma oranının, hasta grubuna göre anlamlı olarak yükseldiği tespit edilmiştir. Hasta grubunda ise Asp/Glu genotipi ve Asp alleli taşıma oranının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak arttığı gözlemlenmiştir. Çalışma gruplarımızda APE1 genotip dağılımlarına göre lipid profillerini incelediğimizde, hasta grubunda Asp/Asp genotipi taşıyan bireylerde, taşımayanlara göre HDL-kolesterol düzeyi anlamlılık sınırında yüksek olarak bulunmuştur. Çalışmamızda XPG genotip dağılımları; hasta grubunda %55,4 Asp/Asp, %43,1 Asp/His, %1,5 His/His olarak bulunurken, kontrol grubunda ise %57,4 Asp/Asp, %33,3 Asp/His, %9,3 His/His olarak bulunmuştur. XPG genotip dağılımına göre lipid profillerine bakıldığında, kontrol grubunda Asp/Asp genotipi taşıyan bireylerde, His/His genotipi taşıyanlara göre HDL-kolesterol düzeyi anlamlılık derecesinde yüksek olarak gözlenmiştir.

Abstract:
Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a metabolic disorder that its worldwide prevalance is increasing. Hyperglycemia in T2DM leads oxidative stres by disrupts the balance of oxidant-antioxidant in organism. The accumulation of reactive oxygen species (ROS) may cause oxidative DNA damages that are generally repaired by the base excision repair (BER) mechanisms. Apurinic/apyrimidinic endonuclease1 (APE1) is responsible for carrying away the damaged strain that remaining from mutagenic apurinic/apyrimidinic (AP) sites. Xeroderma pigmentosum G (XPG) plays a central role in nucleotide excision repair (NER) of helix-distorting DNA damage with endonuclease activity. We used PCR, RFLP and gel electrophoresis on 65 T2DM patients and 54 controls. In our study, we found APE1 Asp148Glu genotypes %36.9 Asp/Asp, %63.1 Asp/Glu, %0 Glu/Glu in diabetes patients and %51.9 Asp/Asp, %37.0 Asp/Glu, %11.1 Glu/Glu in control groups. We found Glu/Glu genotype frequencies in controls increased significantly by examining the distribution of APE genotypes of patients and control groups. The rate of Asp/Glu genotype and Asp allele increased statistically in cases contrast to controls. Lipid profile examined according to APE1 and we found that HDL-cholesterol level is increased significantly in cases with the Asp/Asp genotype contrast to cases without Asp/Asp genotype. In our study we found XPG Asp1104His genotypes %55.4 Asp/Asp, %43.1 Asp/His, %1.5 His/His in patients and %57.4 Asp/Asp, %33.3 Asp/His, %9.3 His/His in controls. When we examined lipid profile according to XPG genotype frequencies, we found that HDL-cholesterol level is increased significantly in controls with Asp/Asp genotype contrast to controls with His/His genotype.