Van'ı ziyaret eden İranlı turistlerin alışveriş davranışları ve alışveriş memnuniyet düzeylerinin belirlemesine yönelik bir araştırma
An investigation on shopping behaviors and shopping satisfaction levels of Iran tourists visiting Van
Yazar: RAMAZAN SAMSA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ARSLAN KALAY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism ; Van = Van ; İranlılar = Iranians

Özet:
Türkiye son yıllarda, özellikle İranlı turistler tarafından alışveriş turizmi kapsamında yüksek oranda tercih edilmektedir. Alışveriş konusunda oldukça çeşitlilik arzeden Türkiye, birçok dünya ülkesine kıyasla oldukça ekonomik fiyatlara sahiptir. Bu nedenle alışveriş turizmi yoğun ilgi görmektedir. Bu ilgi özellikle sınır şehirlerinde daha fazla gözlemlenmektedir.
İran, Suriye, Irak gibi sınır komşularına sahip Türkiye'ye hem alışveriş hem de turistik amaçlı birçok turist gelmektedir. Bu çalışma Van ilini alışveriş turizmi kapsamında tercih eden İranlı turistlerin alışveriş davranışları ve memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. "Van'ı Ziyaret Eden İranlı Turistlerin Alışveriş Davranışları Ve Alışveriş Memnuniyet Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma" için yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Alışveriş Davranışı ve Memnuniyetini ölçen bu çalışmada Çoban tarafından Ayvalık için 2013 yılında geliştirilen ölçek, Van iline uyarlanarak kullanılmıştır.
Çalışma kapsamında yapılan analizler ile katılımcıların Memnuniyet Düzeylerinin değerlendirildiği bu çalışmada, Genel literatür ile benzer sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Çalışma kapsamıda oluşturulan; İranlı turistlerin alışveriş davranışları; Ürün Gruplarına, İşletme Türlerine, Alışveriş Bütçesine ve Alışverişin kimler için yapıldığına göre, nasıl şekillenmektedir? Problem cümlesine yönelik elde edilen bulgular;
Katılımcıların yapmış olduğu alışveriş ürün gruplarında, konfeksiyon ürün grubu %89,3 ile öncelikli sırada yer aldığı tespit edilmişitir. İşletme türleri seçimi incelendiğinde Alışveriş Merkezleri %79,4 ile ilk sırada, alışveriş bütçesi olarak 2 Milyon Tümen'den az harcamayı düşünenlerin oranı %55,7 ile birinci sırada ve yapılan alışverişlerin kimler için yapıldığı incelendiğinde %82 ile öncelikli olarak kendileri için yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmanın bir diğer problem cümlesi; İran'lı turistlerin memnuniyet düzeyleri (Genel Memnuniyet, Dükkân Özellikleri, Personel ve Ürün Özellikleri) demografik özelliklere göre farklılıklar göstermekte midir? Belirtilen problem cümlesi için kurgulanan hipotezler ve alt hipotezleri için elde edilen sonuçlar: Personelden Memnuniyet Düzeyi, cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterirken; Genel Memnuniyet, Dükkân Özellikleri ve Ürün Özelliklerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Memnuniyet Düzeyi, Medeni Duruma göre değerlendirildiğinde; Sadece Dükkân Özellikleri başlığında evli katılımcılarda anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Memnuniyet Düzeyleri, Yaş faktörüne göre değerlendirildiğinde; anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Memnuniyet Düzeyi, Eğitim durumuna göre; Genel Memnuniyet, Dükkân Özellikleri, Personel ve Ürün Özellikleri konusunda anlamlı farklılık gösterirken, Memnuniyet Düzeyi, Mesleğe göre değerlendirildiğinde sadece Personelden anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. Ziyaretçilerin Memnuniyet Düzeyi, Gelir Durumuna göre değerlendirildiğinde; Genel Memnuniyet düzeyi, Dükkân Özellikleri, Personel ve Ürün Özellikleri anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Alış-Veriş Davranışı, Alış-Veriş Memnuniyeti, İran, Turist, Van

Abstract:
Turkey in recent years, especially in the context of high rates of shopping tourism by Iranian tourists are preferred. Shopping exhibiting quite diversity in Turkey, has very affordable compared to many other countries. For this reason, shopping tourism attracts great attention. This interest is especially observed in border cities.
Iran, Syria, Turkey has borders with Iraq and shopping as well as many tourists come for touristic purposes. This study was carried out to measure the shopping behavior and satisfaction levels of Iranian tourists who prefer Van in the scope of shopping tourism. A face-to-face survey method was applied for "A Study on Determining the Shopping Behavior and Shopping Satisfaction Levels of Iranian Tourists Visiting Van". In this study, which measures Shopping Behavior and Satisfaction, the scale developed by Çoban for Ayvalık in 2013 was adapted to the city of Van.
In this study, in which the satisfaction levels of the participants were evaluated with the analyzes made within the scope of the study, it was seen that similar results were obtained with the general literature. Within the scope of the study; Shopping behavior of Iranian tourists; How is it shaped according to the product groups, business types, shopping budget and who is shopping for? Findings for the problem statement; In the shopping product groups made by the participants, it was determined that the garment product group was in the top priority with 89.3%. When the choice of business types is analyzed, it is concluded that the number of shopping malls is in the first place with 79.4%, the rate of those who think to spend less than 2 million divisions as shopping budget is in the first place with 55.7% and when the purchases are made for them, it is concluded that they are doing it primarily for them with 82%.
Another problem statement of the research; Do the satisfaction levels of Iranian tourists (General Satisfaction, Shop Properties, Personnel and Product Features) differ according to demographic characteristics? The results obtained for the hypotheses and sub-dimensions created for the stated problem statement: While the Satisfaction Level from the Personnel shows significant difference by gender; There is no significant difference according to General Satisfaction, Shop Properties and Product Features. When the Satisfaction Level is evaluated according to the Civil Status; It only differs significantly in married participants under the heading Shop Features. When Satisfaction Levels are evaluated according to Age factor; no significant difference was found. Satisfaction Level According to the education level; While there was a significant difference in terms of General Satisfaction, Shop Properties, Personnel and Product Features, when the Satisfaction Level was evaluated according to the Profession, it was seen that there was a significant difference only from the Personnel. When the Satisfaction Level of the Visitors is evaluated according to the Income Status; General Satisfaction level, Shop Properties, Personnel and Product Properties were found to differ significantly.

Keywords: Shopping Behavior, Shopping Satisfaction, Iran, Tourist, Van