Kayseri şehir hastanesi sağlık personelinin aşı bilgisi ve aşı reddi hakkında tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the attitudes and behaviours of the health staff at Kayseri̇ city hospital as to the information of vaccine and refusal of vaccine
Yazar: BEHİYE KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. ELÇİN BALCI
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Kayseri = Kayseri ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanlarının aşı bilgisi, kabulü veya reddinin toplumun aşılanmasında etkili olabileceği düşünüldüğünden, aşı ve aşı reddinde sağlık çalışanlarının bu konuya yaklaşımı tutum, davranış ve bunları etkileyen faktörlerin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışmanın verileri 2018 Kasım ayından itibaren 3 aylık dönemde toplanmıştır. Kayseri Şehir Hastanesi'nde çalışan 18 yaş üzerindeki 609 sağlık çalışanıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler gönüllülere araştırmacı tarafından literatüre uygun olarak hazırlanan, toplam 45 sorudan oluşan bir anket formu aracılığıyla araştırmacının gözetimi altında uygulanarak yapılmıştır. İstatiksel analizlerde p<0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiş ve ilişkiler %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı bulgular; yüzde dağılımları, standart sapma, ortalama, en küçük ve en yüksek değerleri ile verilmiştir. Bunun yanında; kategorik bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare testi ile analiz edilmiştir.
Bulgular:  Katılımcıların 176' sı (%28.9)' u erkek, 433'ü (%71.1)' i kadındır. Grubun yaş ortalaması 36.0 ± 7.6 yıl olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının % 9.0' u doktor, %27.3' ü ebe ve %63.7' si hemşiredir. Katılımcıların  %97.5' i aşı uygulamasının toplum sağlığı açısından gerekli olduğunu, %95.7' si de aşının etkin bir bağışıklama yöntemi olduğunu belirtmiştir. Aşı yaptırmamayı halk sağlığını tehdit eden bir sorun olarak görenlerin oranı %89.5'tir. Sağlık çalışanlarının aşıyı reddetme nedenlerinde ilk sırayı %34.6 ile art niyetli bir pazar olarak görmeleri almaktadır.
Sonuç: Sağlık çalışanlarının genel itibariyle aşıya karşı tutumları olumlu iken bazı konularda çekinceleri olduğu görülmüştür. Aşı konusunda yapılan çalışmaların sayısı arttırılarak güvenli kaynak oluşturulmalı ve sağlık çalışanlarının aklındaki soru işaretlerini gidermeye yönelik hizmet içi eğitimler verilmelidir.
Anahtar Kelimeler:  Aşı, aşı reddi, sağlık çalışanı

Abstract:
Aim: As it is thought that the information, confirmation and refusal of vaccine of the healthstaff could be effective in vaccination of the society, it has been aimed to search the approach, attitudes, behaviours of the health staff towards the issue and the factors affecting these.
Tools and Method: The data of this descriptive and cross-sectional study were collected in a 3-month period starting from November 2018. It was carried out with 609 healthcare workers over the age of 18 working in Kayseri City Hospital.
The data were prepared by the researcher to the volunteers in linewith the literature and performed under the supervision of the reasearcher by means of ansurvey form made up of 45 questions. p<0.05 was accepted as the meaningfulness level in thestatistical analysis and the relations were evaluated between the confidence bounds of 95 %.The defining findings were presented with percentage range, standard deviation, mean, thelowest and the highest values. Besides this, the relations between the categorical dependentand independent variables were analyzed by means of the chi-square test.
Findings: 176 (%28.9) of the participants were male and 433 (%71.1) of the participant were female. The average age of the group was detected as 36.0 ± 7.6. 9.0 % of the participantswere doctors and 27.3 % of them were midwives and 63.7 % of them were nurses. 97.5 % ofthe participants stated that the vaccination was necessary in terms of the health of the societyand 95.7 % of them stated that vaccination was an effective immunization method. The rate ofthe partipants who viewed not vaccinating as a threattowards the health of the society was89.5 %. The number one reason with the percentage of 34.6 % why the health staff refusedthe vaccination was that they viewed the vaccination issue was a malevolent market.

Result: While the attitudes of health staff towards vaccination were generally positive, it wasnoticed that they had some drawbacks in some issues. A safe source must be formed byincreasing the number of researches performed concerning the vaccine and inservice trainingstowards the eliminating the suspicions in the mind of the health staff must be provided.

Key Words: Vaccine, the refusal of the vaccine, health staff