Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı sosyal hizmet kuruluşlarının sosyal hizmet uygulamalarında bilişim teknolojilerinin kullanımı: Ankara ili örneği
Use of information technologies in social work practice in social welfare organizations of Family and Policy Ministry: A case study of Ankara
Yazar: ÇAĞIL ÖNGEN
Danışman: PROF. DR. SUNAY İL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Sosyal hizmetler = Social services ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Bu araştırmanının amacı, sosyal hizmet kuruluşlarında görev yapan sosyal hizmet meslek elemanlarının bilişim teknolojileri ve bilişim sistemlerini mesleki çalışmalarında ne ölçüde ve hangi amaçlara yönelik kullandıklarını, kullanılan bilişim teknolojileri ve bilişim sistemlerinin etkililiğini incelemek, kullanıcıların karşılaştıkları sorunları belirlemek, bilişim teknolojilerine yönelik beklentilerini ve önerilerini ortaya çıkarmaktır. Bu amaca yönelik olarak Ankara İli'ndeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, Sosyal Hizmet Merkezleri, Engelli Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri ile Huzurevi Yaşlı ve Rehabilitasyon Merkezleri'nde çalışan sosyal hizmet uzmanı, sosyolog, psikolog, sosyal yardım ve inceleme görevlisi, çocuk gelişimcisi, öğretmen ve çocuk eğiticisi olan meslek elemanlarıyla çalışılmıştır. Meslek elemanlarının bilişim teknolojileri ve bilişim sistemlerine ilişkin görüşleri, olduğu gibi aktarılmıştır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, 128 meslek elemanının görüşleri soru kâğıdı aracılığıyla toplanmış ve değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda, sosyal hizmet kuruluşlarında çalışan meslek elemanlarının mesleki çalışmaları kapsamında bilişim teknolojileri ve bilişim sistemlerini yoğun olarak kullandıkları görülmüştür. Özellikle internet, meslek elemanlarının günlük mesleki çalışmaları kapsamında sıklıkla kullandıkları bilişim teknolojisidir. Meslek elemanları, interneti en çok mevzuatı takip etmeye yönelik olarak kullanmaktadırlar. Bilişim teknolojileri büyük oranda meslek elemanlarının iş yüklerinin azalmasına yardımcı olmaktadır.
Araştırmada, bilişim teknolojilerinin yoğun olarak kuruluş yönetimi düzeyinde kullanıldığı ve bilişim teknolojilerinin, sosyal politika oluşturma, doğrudan hizmet sunumu ve hizmet alanlar düzeyinde kullanımı üzerine meslek elemanlarının bilgilendirilmesine ihtiyaç olduğu görülmüştür.Meslek elemanları, mesleki çalışmaları kapsamında bilişim sistemleri olarak Yönetim Bilgi Sistemi (YBS), Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (SOYBİS) ve Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BÜTÜNLEŞİK)'ni kullanırlarken, çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Bilişim sistemlerinin, meslek elemanlarının gereksinim duydukları bilgiye erişmede ve arzu ettikleri işlemleri yerine getirmede zaman zaman yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır. Meslek elemanlarının gereksinimleri doğrultusunda kullanılan bilişim sistemlerinde düzenlemeler yapılmasına ve geliştirilmekte olan Aile ve Sosyal Politikalar Bilgi Sistemi'nin meslek elemanlarının görüş ve önerileri dikkate alınarak hazırlanması için çalışmalar yapılmasına gereksinim vardır.



Anahtar Sözcükler: Sosyal hizmet ve bilişim teknolojileri, sosyal hizmet ve bilişim sistemleri, insani hizmetlerde bilişim teknolojileri

Abstract:
The aim of this research is to disclose the extent of and the purpose of the use of information technology and information systems in social work practice by social welfare professionals, to determine information technology and information systems related problems, to evaluate the efficiency of what they use and to receive their expectations and suggestions about information technologies and information systems in social work practice. The researcher conducted this research with social welfare professionals of social welfare organizations in Ankara. Quantitative research method is adopted in this research and the data gathered with a questionnaire was evaluated afterwards.
The results have shown that social welfare professionals use information technology an information systems extensively in social work practice. Particularly they use internet extensively daily to support their practice. The social welfare professionals prefer internet to follow up current legislations. Information technologies substantially help them to reduce the workload. This research shows that information technologies are mostly used in agency management level and confirms the requirement to instruct the social welfare professionals about the use of information technologies in policymaking and community level, direct service level and client level. 
Many social welfare professionals use YBS, SOYBİS and BÜTÜNLEŞİK systems and they encounter several problems while using them. The results show that the social welfare professionals occasionally have difficulties to reach the information they need, to carry out the procedure required for the practice. There is a great need for adjustments in these information systems. The social welfare professionals' suggestions must be taken into consideration to make adjustments required in current information systems. The social welfare professionals' suggestions must also be taken into consideration for the development of new information system, Aile ve Sosyal Politikalar Bilgi Sistemi.


Key Words: Information technology in social work information systems in social work, human services technology