Basketbol hakemlerinin yaşam doyumları ve öz yeterliklerinin iş tatmini üzerindeki etkisi:TBF klasman hakemleri üzerine bir çalışma
The effect of basketball referees' life satisfaction and self-efficacy on job satisfaction: A study on TBF referees
Yazar: AHMET GÜRSEL OĞUZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KILIÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Hakemler = Arbitrators ; Hakemler-spor = Referees ; Spor = Sports ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı basketbol hakemlerinin yaşam doyumları ve öz yeterliklerinin düzeylerinin iş tatmini düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın diğer amacı, basketbol hakemlerinin yaşam doyumları, öz yeterlik ve iş tatmini düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. 
Araştırmaya 29 kadın, 200 erkek toplam 229 basketbol hakemi katılım sağlamıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Genel Öz Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ)", "Minnesota İş Tatmini Ölçeği (MİT)" ve "Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre basketbol hakemlerinin yaşam doyumu düzeylerinin eğitim durumu ve görev yapılan klasman değişkenleri açısından anlamlı şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Basketbol hakemlerinin genel öz yeterlik düzeyleri ve öz yeterlik alt boyutlarından başlama ve yılmama açısından görev yapılan klasman değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. 
Basketbol hakemlerinin genel iş tatmini düzeyleri ve iş tatmini alt boyutlarından içsel tatmin ve dışsal tatmin açısından görev yapılan klasman değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Yapılan ilişkisel analizlerde basketbol hakemlerinin yaş, hakemlik tecrübesi ve klasman tecrübesi değişkenleri ile yaşam doyumu düzeyleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyli ilişki belirlenmiştir. Basketbol hakemlerinin yaş, hakemlik tecrübesi ve klasman tecrübesi değişkenleri ile genel öz yeterlilik düzeyleri arasında anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli ilişki bulunmuştur. Genel Öz Yeterlilik ölçeği alt boyutlarından başlama alt boyutu ile yaş, hakemlik tecrübesi ve klasman tecrübesi değişkenleri arasında anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli ilişki saptanmıştır. Genel Öz Yeterlilik Ölçeği alt boyutlarından sürdürme alt boyutu ile yaş ve klasman tecrübesi değişkenleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli ilişki belirlenmiştir. Hakemlik tecrübesi değişkeni ile basketbol hakemlerinin genel iş tatmini düzeyleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli ilişki bulunmuştur. İş tatmini alt boyutlarından içsel tatmin ile yaş, klasman tecrübesi ve hakemlik tecrübesi değişkenleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli ilişki saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effects of basketball referees' life satisfaction and self-efficacy levels on their job satisfaction levels. The other purpose of the study is to determine whether the life satisfaction, self-efficacy and job satisfaction levels of basketball referees differ according to demographic variables. 
A total of 229 basketball referees, 29 women and 200 men, participated in the research. "General Self-Efficacy Scale (GÖYÖ)", "Minnesota Job Satisfaction Scale (MİT)" and "Life Satisfaction Scale (YDÖ)" were used as data collection tools in the study. Descriptive statistics, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H and Spearman correlation analysis were used in the analysis of the data. 
According to the research findings, it was determined that the life satisfaction levels of basketball referees differed significantly in terms of educational status and classification variables. It was found that basketball referees' general self-efficacy levels and self-efficacy sub-dimensions differed significantly according to the classification variable in terms of starting and not giving up. It has been determined that basketball referees' general job satisfaction levels and job satisfaction sub-dimensions differ significantly in terms of internal satisfaction and external satisfaction, according to the classification variable. In the relational analyzes made, a significant, positive and moderate relationship was determined between the age, refereeing experience and classification experience variables of basketball referees and their life satisfaction levels. A significant, negative and low-level relationship was found between the age, refereeing experience and classification experience variables of basketball referees and their general self-efficacy levels. A significant, negative and low-level relationship was found between the sub-dimensions of the General Self-Efficacy scale, the starting sub-dimension and the variables of age, refereeing experience and classification experience. A significant, positive and low-level relationship was determined between the maintenance sub-dimension of the General Self-Efficacy Scale and the variables of age and classification experience. A significant, positive and low-level relationship was found between the variable of refereeing experience and the general job satisfaction levels of basketball referees. A significant, positive and low-level relationship was found between the sub-dimensions of job satisfaction and the variables of age, classification experience and refereeing experience.