İnsancıl hukukun temel ilkeleri bağlamında yasaklanan silahlar
Weapons prohibited in the context of fundamental principles of humanitarian law
Yazar: ENES TETİK
Danışman: PROF. DR. YÜCEL ACER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
İnsancıl Hukuk, savaşın ve silahlı çatışmaların taraflar üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması, insani yönlerinin öne çıkarılmasını, bu yönde bağlayıcı düzenlemeler yapılmasını amaçlayan bir hukuk alanı olarak buna yönelik bir çaba içerisinde olmuştur. Eski dönemlerden itibaren toplumlar, kendi toplumlarına veya başkalarına karşı savaş yürütmek için bazı kurallar ortaya koymaya ve bu kurallara uymaya gayret etmişlerdir. İnsancıl hukuk kuralları da bu gelişim neticesinde günümüz seviyesine gelmiştir. Gelişim süreci boyunca insancıl hukukun kaynağını teşkil eden temel ilkeler söz konusu olmuştur. Askeri gereklilik, orantılılık, ayırt etme ve gereksiz acıya sebebiyet vermeme ilkeleri olarak karşımıza çıkan bu ilkeler temelinde insancıl hukuk düzenlemeleri ortaya konmuştur. 19. yy. sonlarından itibaren insancıl hukuk kapsamında sivillerin korunması, savaşan-sivil ayrımının sağlanması ve savaşanların silahlı çatışmalarda gereksiz acılara maruz kalmamalarını sağlamak adına temel ilkeler bağlamında düzenlemeler yapılmıştır. Söz konusu düzenlemelerin en önemli noktasını insancıl hukukun temel ilkelerini ihlal edebilecek silahlarının kullanımının yasaklanması oluşturmaktadır. Bazı konvansiyonel silahlar ile kimyasal ile biyolojik silahlar tamamen yasaklanmış, nükleer silahlar açısından da bu yönde girişimler olmuş ve olmaya devam etmektedir. Bu nedenle insancıl hukuka temel teşkil eden ilkeler bağlamında söz konusu düzenlemelerin incelenmesi insancıl hukukun gelişimi ve silahlı çatışma kurallarının kaynağının anlaşılması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Humanitarian Law, as a field of law that aims to reduce the negative effects of war and armed conflicts on the parties, to highlight their humanitarian aspects, and to make binding regulations in this direction, has made an effort towards this. Since ancient times, societies have tried to put forward some rules in order to wage war against their own society or others and to comply with these rules. As a result of this development, humanitarian law rules have reached today's level. Throughout the development process, the basic principles that constitute the source of humanitarian law have been in question. On the basis of these principles, which appear as the principles of military necessity, proportionality, discrimination and not causing unnecessary suffering, humanitarian law regulations have been put forward. Since the end of the 19th century, regulations have been made in the context of basic principles in order to protect civilians within the scope of humanitarian law, to ensure the distinction between combatants and civilians, and to ensure that combatants are not exposed to unnecessary suffering in armed conflicts. The most important point of these regulations is the prohibition of the use of weapons that may violate the basic principles of humanitarian law. Some conventional weapons, chemical and biological weapons have been banned completely, and there have been and continue to be attempts in this direction in terms of nuclear weapons. For this reason, examining the said regulations in the context of the principles that form the basis of humanitarian law is important in terms of the development of humanitarian law and understanding the source of the rules of armed conflict.