Mesleki ve teknik liselerin metal atölyelerinin iş güvenliği açısından incelenmesi Kars örneği
Examining the metal workshops of vocational and technical high schools in terms of occupational safety Kars example
Yazar: MEHMET ALTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİLAY DEMİRCİ
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Atölye = Workshop ; Atölye dersi = Workshop lesson ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Teknik liseler = Technical high schools ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Son yıllarda özellikle geliĢmiĢ ülkeler, risk önleme kültürü oluĢturan ve riskleri 
öngörerek yöneten, ilgili tüm tarafları bir araya getiren koruyucu yaklaĢımlara dayalı iĢ 
sağlığı ve güvenliği politikalarını benimsemektedir. Bu politikalarda vurgulanan bir
diğer konu ise iĢyerinde kalite ve verimliliğin sağlanması ve korunmasında en temel 
bileĢen olan koruma ve eğitim kültürü oluĢturmanın önemidir. Bu nedenle çocuklar, 
genç yaĢta iĢ yeri güvenliği ve sağlığı konusunda eğitim almaya baĢlamalıdır. Gerçekten 
de araĢtırmalar, bu stratejinin doğru olduğunu ve genç insanlar için baĢlıca ölüm 
nedeninin kazalar olduğunu göstermektedir. 18-24 YaĢ arası çalıĢanlarda bir mesleki 
yaralanmanın meydana gelme olasılığı, genel nüfusa göre 1,4 kat daha fazladır. 
Çocuklarımızın ve gençlerimizin çalıĢma hayatına baĢladıklarında beceri eğitimleri 
almaları, iĢ güvenliği ve sağlığı ile ilgili tehlikeleri öğrenmeleri ve doğru davranıĢ 
modelleri oluĢturmaları gerekmektedir.ĠĢ sağlığı ve güvenliği bilinci eksikliği, deneyim, dikkatlerinin çabuk dağılması, 
davranıĢ bilincinin oluĢması gibi nedenlerle Mesleki ve Teknik Eğitimde farkındalık 
oluĢturmak için 2009 yılında ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Milli Eğitim 
Bakanlığı arasında iĢbirliği protokolü imzalanmıĢtır. Bu iĢbirliği protokolüyle Mesleki 
ve Teknik Eğitimde görev alan atölye ve meslek dersi öğretmenlerinin, teknisyenlerin, 
teknikerlerin, ziyaretçilerin ve öğrencilerin atölyelerde bulunan makineleri kullanırken 
meydana gelebilecek riskler hakkında fikir sahibi olması amaçlanmıĢtır.
Bu tez çalıĢmamızda Kars'taki üç Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin metal 
atölyelerin de bulunan makinelerin kullanımı sırasında oluĢabilecek tehlikeleri ve 
riskleri Fine- Kinney Risk Analizine göre belirlenmiĢtir. Belirlenen bu riskleri 
değerlendirilerek gerekli koruyucu ve önleyici tedbirlerin alınması için önerilerde 
bulunulmuĢtur.

Abstract:
In recent years, especially developed countries have adopted occupational health and 
safety policies based on protective approaches that create a risk prevention culture, predict 
and manage risks, and bring together all relevant parties. Another issue emphasized in 
these policies is the importance of creating a culture of protection and education, which is 
the most fundamental component in ensuring and maintaining quality and productivity in 
the workplace. For this reason, children should start receiving education on workplace 
safety and health at a young age. Indeed, studies show that this strategy is correct and that 
accidents are the leading cause of death for young people. Employees aged 18-24 are 1.4 
times more likely to experience an occupational injury than the general population. When 
our children and young people start working life, they need to receive skill training, learn 
about occupational safety and health hazards, and create correct behavior models. A 
cooperation protocol was signed between the Ministry of Labor and Social Security and 
the Ministry of National Education in 2009 in order to raise awareness in Vocational and Technical Education due to reasons such as lack of awareness of occupational health and 
safety, experience, distraction, and awareness of behavior. With this cooperation protocol, 
it is aimed that workshop and vocational course teachers, Technicians, Technicians, 
Visitors and students working in Vocational and Technical Education have an idea about 
the risks that may occur when using the machines in the workshops.
In this thesis study, the dangers and risks that may occur during the use of the machines 
in the metal workshops of three Vocational and Technical Anatolian High Schools in 
Kars were determined according to the Fine-Kinney Risk Analysis. Evaluating these 
identified risks, suggestions were made to take the necessary protective and preventive 
measures.