Farklı tip stres faktörlerinin aynalı sazan (Cyprinus carpio Linnaeus, 1958) bireylerinde serum glikoz, kortizol ve kan hemoglobin miktarları üzerine etkileri
The effects of different types stress factors on cortisol, glucose and blood hemoglobin values of mirror carp (Cyprinus carpio Linnaeus, 1958)
Yazar: AZİME KÜÇÜKGÜL
Danışman: Y.DOÇ.DR. AYSEL ŞAHAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balıklar = Fishes ; Glükoz = Glucose ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Sazan balıkları = Carps ; Stres faktörleri = Stress factors

Özet:
öz YÜKSEK LİSANS TEZİ Farklı Tip Stres Faktörlerinin Aynalı Sazan (Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) Bireylerinde Serum Glikoz, Kortizol ve Kan Hemoglobin Miktarları Üzerine Etkileri AzimeKÜÇÜKGÜL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Sü ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI Jüri Başkanı: Yrd. Doç. Dr. Aysel SAHAN Yıl 2003, Sayfa 59 Jüri Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Aysel SAHAN Prof. Dr. İbrahim CENGÎZLER ProfDr. Necdet AYTAÇ Bu çalışmada, sıcaklık, parazit enfestasyonu ve kepçe ile yakalama şeklinde uygulanan 3 tip stres faktörünün aynalı sazan {Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) bkeylerinin plazma kortizol, glikoz ve kan hemoglobin değerleri üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Kepçe ile belirli sürelerde uygulanan stres denemesinden 1 saat sonra dolaşımdaki plazma kortizol, glikoz ve kan hemoglobin değerlerinin en yüksek seviyelere ulaştığı, 2-3 saat içerisinde ise düşüşe geçtiği görülmüştür. Sıcaklık uygulamasında ise, balıklar 24-33 °C'lere maruz bırakılmış, ilkjsıcaklık artışından (27°C) sonra hemoglobin ve kortizol miktarlarında artış, glikoz miktarında İse düşüşler izlenmiştir. Sıcaklığın artmasıyla balıklarda davranışsal değişimlerin yam sıra sözü edilen parametrelerin tamamında azalmalar kaydedilmiştir. Parazit ile enfestasyon uygulaması sırasında, makroskobik olarak incelenen balıkların mukus miktarlarında artış, birtakım davranış bozuklukları ile vücudun farklı bölgelerinde hemorajik odaklar görülmüştür. Plazma kortizol, glikoz ve kan hemoglobin seviyelerinde ise önemli artışlar belirlenmiştir. Deneysel amaçlı uygulanan bu stresörler, sazanlarda önemli fizyolojik yanıtlar oluştururken, belirtilen stres faktörlerine karşıda istenilen ölçüde cevap alınabilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cyprinus carpio, Stres, Kortizol, Glikoz, Hemoglobin I

Abstract:
ABSTRACT MSc THESIS THE EFFECTS OF DIFFERENT TYPES STRESS FACTORS ON CORTISOL, GLUCOSE AND BLOOD HAEMOGLOBIN VALUES OF MIRROR CARP (Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) Supervisor: Asst. Prof. Dr. Aysel SAHAN Year 2002, Pages 59 Jury: Asst. Prof. Dr. Aysel SAHAN Prof. Dr. İbrahim CENGİZLER Prof. Dr. Necdet AYTAÇ In this study, the effects of 3 types of stress factors applied through heat, parasite infestation and fishing with net on the Cortisol, glucose and blood haemoglobin values of mirror carp (Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) were investigated. One hour after the application of stress through net in certain periods, it was observed that the plasma Cortisol, glucose and blood haemoglobin levels attained the highest rates whereas a decline was observed within 2-3 hours. In the application of heat, the fish were exposed to 24-33 °C and subsequent to the increase (27 °C) haemoglobin and Cortisol amounts increased while there was a decrease in the amount of glucose. With the increase in heat, a decrease was observed in all of the above-mentioned parameters as well as the behavioral changes in the fish. In the application of infestation through parasites, an increase in the mucus amounts of the fish which was investigated through microscope, behavioral abnormalities, and hemoragic focuses on different parts of the body were observed. A significant increased was observed in the plasma Cortisol, glucose and blood haemoglobin levels. The stressors applied on an experimental basis have lead to important physiological results in C. carpio and satisfactory outcomes were obtained concerning the above-mentioned stress factors. Key Words: Cyprinus carpio, Stress, Cortisol, Glucose, Haemoglobin n