Beliren yetişkinlerin benlik kurguları ve evlilik beklentileri arasındaki ilişkide evlilik olgunluğunun aracı rolü
The mediating role of marriage maturity in the relationship between self-construals and marriage expectations in emerging adults
Yazar: SENANUR YAŞAROĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVAL ERDEN ÇINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı benlik kurguları ile evlilik beklentileri arasındaki ilişkide evlilik olgunluğunun aracı rolünün yapısal eşitlik modeli ile incelenmesidir. Ayrıca benlik kurgusu, evlilik beklentisi ve evlilik olgunluğunun çeşitli demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, romantik ilişkiye sahip olup olmama, evliliğe hazır hissetme ve istenilen evlilik türü) açısından ele alınması araştırmanın bir diğer amacıdır. Yapılan araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır ve aracılık rolü yapısal eşitlik modeli çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 18-25 yaş arasındaki beliren yetişkinler oluşturmaktadır. Uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılan 306 (%67.8) kadın, 145 (%35.2) erkek, toplam 451 beliren yetişkinlik dönemindeki katılımcı araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Beklentisi Ölçeği, Evlilik Olgunluk Ölçeği ve Özerk- İlişkili Benlik Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Analizler IBM SPSS Statistics 26.0 ve AMOS programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizinden; benlik kurguları ile evlilik beklentileri arasındaki ilişkide evlilik olgunluğunun aracı rolü için yapısal eşitlik modelinden (YEM) faydalanılmıştır. Katılımcıların benlik kurguları ve alt boyutları, evlilik beklentileri ve alt boyutları, evlilik olgunluğu ve alt boyutlarının cinsiyete, romantik ilişki durumuna ve istenilen evlilik türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığı Bağımsız Örneklem t-testi, Mann Whitney U, ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. Özerk ilişkili benlik ve evlilik beklentisi arasındaki ilişkide evlilik olgunluğunun aracı rolünün gösteren modelin uyumlu olduğu, değerlerin kabul edilebilir seviyede olduğu saptanmıştır. İlişkili benlik ve evlilik olgunluğu değişkeni, duygusal, ekonomik ve biyolojik alt boyutu arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Özerk benlik ve evlilik beklentisi, evlilik olgunluğu değişkenleri, duygusal ekonomik ve toplumsal alt boyutlar arasında da ilişki görülmemektedir. İlişkili benlik ve evlilik olgunluğu değişkeni, duygusal, ekonomik ve biyolojik olgunluk alt boyutları arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır.


Anahtar Sözcükler: Beliren Yetişkinlik, Benlik Kurguları, Evlilik Beklentileri, Evlilik Olgunluğu

Abstract:
The purpose of this study is to examine the mediating role of marital maturity in the relationship between self-construals and marital expectations using structural equation modeling. In addition, another aim of the study is to examine self-construal, marital expectancy, and marital maturity in terms of various demographic variables (gender, age, having a romantic relationship or not, feeling ready for marriage and desired type of marriage). In this study, correlational relational research model was used and the mediation role was examined within the framework of structural equation modeling. The population of the study consisted of emerging adults between the ages of 18-25. A total of 451 emerging adulthood participants, 306 (67.8%) females and 145 (35.2%) males, who were reached by convenience sampling method, constituted the study group. Personal Information Form, Marital Expectancy Scale, Marital Maturity Scale and Autonomous-Relational Self Scale were used as data collection tools. Analyses were carried out using IBM SPSS Statistics 26.0 and AMOS programs. In the analysis of the data, Pearson Product Moment Correlation Analysis was used to examine the relationship between the variables, and structural equation modeling (SEM) was used for the mediating role of marital maturity in the relationship between constructs of self and marital expectations. Independent Sample t-test, Mann Whitney U, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used to examine whether the participants' constructs of self and its sub-dimensions, marital expectations and its sub-dimensions, marital maturity and its sub-dimensions differed according to gender, romantic relationship status and desired marriage type. It was found that the model showing the mediating role of marital maturity in the relationship between autonomous related self and marital expectancy was compatible and the values were at an acceptable level. No significant relationship was found between the related self and marital maturity variable, emotional, economic, and biological sub-dimensions. There is also no relationship between autonomous self and marital expectancy, marital maturity variables, emotional, economic, and social sub-dimensions. There was no significant relationship between related self and marital maturity variables, emotional, economic, and biological maturity sub-dimensions.
	

Keywords: Emerging Adulthood, Self-Construals, Marriage Expectations, Marriage Maturity