Romatizmal kalp hastalığı tanılı çocuklarda tam kan sayımı ve akut faz reaktanlarının değerlendirilmesi
Evaluation of complete blood count and acute phase reactants in children with rheumatic heart disease
Yazar: İREM KURUGÖLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN FAZLI ÇELİK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kan sayımı = Blood cell count ; Monosit/lenfosit oranı = Monocyte/lymphocyte ratio ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Romatizmal ateş = Rheumatic fever ; Romatizmal kalp hastalıkları = Rheumatic heart disease ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; Çocuklar = Children ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
AMAÇ : Akut romatizmal ateş (ARA), grup A beta hemolitik streptokokus (GAS) farenjiti
sonrası ortaya çıkan sistemik bir hastalıktır. Romatizmal kalp hastalığı (RKH) ise A grubu
streptokok enfeksiyonunun non-süpüratif bir komplikasyonuna sekonder kapak hasarına
neden olan otoimmün bir fenomen olarak kabul edilmektedir. RKH, akut romatizmal ateş
(ARA) sonucu gelişen kronik bir kalp hastalığıdır. Çalışmamızda RKH tanılı çocuklarda tam
kan sayımı parametrelerinin ve akut faz reaktanlarının vücutta devam eden inflamasyonu
gösteremedeki rolünü ortaya koymayı amaçladık.

GEREÇ VE YÖNTEM : Çalışmaya; 01.01.2014 ve 31.12.2019 tarihleri arasında Aydın
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji ve Genel pediatri
polikliniklerine başvuran 4-18 yaş arası ARA tanısı ile izlenen 41 vaka, RKH tanısı ile izlenen
47 vaka olmak üzere toplam 88 vaka alındı. Kontrol grubu olarak ise Aydın Adnan Menderes
Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji ve Genel Pediatri polikliniklerinde
değerlendirilen 4-18 yaş arası herhangi bir sistemik veya kronik hastalığı bulunmayan benzer
yaş grubu ve cinsiyette 82 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çalışmanın tanımlayıcı bilgilerinden
ad-soyad, cinsiyet, yaş, tanı yılı, profilaksi kullanımı ve süresi, ekokardiyografi bilgileri, tam
kan sayımı parametreleri, biyokimyasal belirteçler (total protein, albumin) ve akut faz
reaktanlarını (ESH, CRP) içeren bir çalışma formu hazırlandı. Bu form, hastanemiz kayıt
sistemi MIA-MED programına kayıtlı hasta dosya bilgilerinden hem vaka hem de kontrol
grubu için ayrı ayrı dolduruldu.

BULGULAR : Çalışmamıza alınan ARA, RKH ve kontrol grubu hastaların her birinin tam
kan sayımı parametreleri ayrı ayrı incelendi ve birbiri ile karşılaştırılmak üzere ARA-RKH,
ARA-kontrol ve RKH-kontrol olacak şekilde üç grup belirlendi. Çalışmamızda ARA, RKH
ve kontrol gruplarının; Hb (ARA: 11.6 ± 1.3 gr/dL, RKH: 13.2 ± 1.1gr/dL; p<0.001), (ARA:
11.6 ± 1.3gr/dL, kontrol: 13.5 ± 1.1gr/dL; p<0.001) , lökosit (ARA: 11047.1 ± 4533.5/μL,
RKH: 8750.2 ± 2522.9/μL; p<0.001), (ARA: 11047.1 ± 4533.5/μL, kontrol: 7869.9 ±
2290.1/μL; p<0.001), (RKH: 8750.2 ± 2522.9/μL, kontrol: 7869.9 ± 2290.1/μL; p<0.001), nötrofil (ARA: 7498 ± 4369/μL, RKH: 5039.6 ± 2006.9/μL; p<0.001), (ARA: 7498 ±
4369/μL, kontrol: 3933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), (RKH: 5039.6 ± 2006.9/μL, kontrol:3
933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), monosit (ARA: 750.7 ± 299.8/μL, RKH: 617 ± 237.6/μL;
p<0.001), (ARA: 750.7 ± 299.8/μL, kontrol: 517.4 ± 172.6/μL; p<0.001), (RKH: 617 ±
237.6/μL, kontrol: 517.4 ± 172.6/μL; p<0.001), lenfosit (ARA: 2569 ± 850.8/μL, kontrol:
3122.3 ± 1193.6/μL; p<0.05); PLT (ARA: 402487.8 ± 144520.1/μL, RKH: 299766 ±
69153.6/μL; p<0.001), (ARA: 402487.8 ± 144520.1/μL, kontrol: 315341.5 ± 76570.7/μL;
p<0.001), PCT (ARA: 0.8 ± 1.2%, RKH: 0.3 ± 0.4%; p<0.001), (ARA: 0.8 ± 1.2%, kontrol:
0.3 ± 0.1%; p<0.001), MPV (ARA: 9 ± 0.9fL, RKH: 9.6 ±1.2 fL; p<0.05), (RKH: 9.6 ± 1.2
fL, kontrol: 9 ± 1fL; p<0.05), RDW (ARA: 13.6 ± 1.1%, kontrol: 13 ± 0.7%; p<0.05), (RKH:
13.3 ± 1%, kontrol: 13 ± 0.7%; p<0.05), PDW (ARA: 14.7 ± 2, kontrol: 15.8 ± 0.4; p<0.05),
(RKH: 14.4 ± 2.6, kontrol: 15.8 ± 0.4; p<0.05) değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark
saptandı. NLR (ARA: 3.3 ± 2.4, RKH: 2 ± 1.1; p<0.001), (ARA: 3.3 ± 2.4, kontrol: 1.7 ± 2.4;
p<0.001), (RKH: 2 ± 1.1, kontrol: 1.7 ± 2.4; p<0.001), MLR (ARA: 0.3 ± 0.2, RKH: 0.2 ±
0.1; p<0.001), (ARA: 0.3 ± 0.2, kontrol: 0.2 ± 0.2; p<0.001), (RKH: 0.2 ± 0.1, kontrol: 0.2 ±
0.2; p<0.001), PLR (ARA: 171.4 ± 78.5, RKH: 116 ± 45.1; p<0.001), (ARA: 171.4 ± 78.5,
kontrol: 115.1 ± 65.5; p<0.001) parametreleri arasındaki fark da istatiksel anlamlı bulundu.
Çalışmamızda ARA grubunda CRP ile NLR (r=0.584, p=0.001), MLR (r=0.662, p=0.001),
PLR (r=0.560, p=0.001), CRP/ALB (r=0.997, p=0.001) ve ESH ile NLR (r=0.439, p=0.004),
MLR (r=0.464, p=0.002), PLR (r=0.568, p=0.001), CRP/ALB (r=0.730, p=0.001) değerleri
arasında anlamlı pozitif bir korelasyon olduğunu bulduk. ROC analizi ile RKH ve ARA grubu
hastalar için NLR, MLR, PLR ve CRP/ALB oranlarının optimal kesme değerleri belirlendi.

SONUÇ : Çalışmamızın sonunda; çeşitli inflamatuvar hastalıklarda artış gösteren ve rutin
tam kan sayımı içerisinde bakılabilen lökosit-nötrofil-monosit-trombosit sayısı, RDW, PCT,
NLR, MLR, PLR ve CRP/ALB oranı gibi parametrelerin akut faz reaktanları ile korelasyon
göstererek inflamasyon ile seyreden ARA ve RKH tanılı olgularda kontrol grubuna kıyasla
arttığını gördük. Bu parametrelerin günlük pratik uygulama sırasında bakılabilecek ucuz ve
hızlı ARA karditi ve RKH prognozu açısından yol gösterici yeni belirteçler olarak
kullanılabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler : Romatizmal kalp hastalığı, akut romatizmal ateş, kronik
inflamasyon, tam kan sayımı, nötrofil - lenfosit oranı, monosit – lenfosit oranı, platelet
– lenfosit oranı

Abstract:
AIM : Acute rheumatic fever (ARF) is a systemic disease that occurs after group A beta
hemolytic streptococcus (GAS) pharyngitis. Rheumatic heart disease (RHD) is accepted as
an autoimmune phenomenon that causes valve damage secondary to a non-suppurative
complication of group A streptococcal infection. RHD is a chronic heart disease that develops
as a result of acute rheumatic fever. In our study, we aimed to reveal the role of complete
blood count parameters and acute phase reactants in demonstrating ongoing inflammation in
the body in children with a diagnosis of RHD.

MATERIALS AND METHODS : In this study; between 01.01.2014 and 31.12.2019, a total
of 88 cases, 41 of whom were followed up with the diagnosis of ARF and 47 of which were
followed up with the diagnosis of RHD between the ages of 4-18, who applied to the Pediatric
Cardiology and General Pediatrics outpatient clinics of Aydın Adnan Menderes University
Faculty of Medicine, were included. As the control group, 82 healthy children of similar age
and gender, aged 4-18 years, who were evaluated in the Pediatric Cardiology and General
Pediatrics outpatient clinics of Aydın Adnan Menderes University Faculty of Medicine,
without any systemic or chronic disease, were included. A study form was prepared from the
descriptive information of the study, including name-surname, gender, age, year of diagnosis,
use and duration of prophylaxis, echocardiography information, complete blood count
parameters, biochemical markers (total protein, albumin) and acute phase reactants (ESR,
CRP). This form was filled out separately for both the case and control groups from the patient
file information registered in the MIA-MED program of our hospital's registry system.

RESULTS : The complete blood count parameters of each of the ARF, RHD and control
group patients included in our study were examined separately and three groups were
determined to be compared with each other, as ARF-RHD, ARF-control and RHD-control.
In between ARF, RHD and control groups'; Hb (ARF: 11.6 ± 1.3 gr/dL, RHD: 13.2 ±
1.1gr/dL; p<0.001), (ARF: 11.6 ± 1.3 gr/dL, control: 13.5 ± 1.1 gr/dL; p<0.001), leukocyte (ARF: 11047.1 ± 4533.5/μL, RHD: 8750.2 ± 2522.9/μL; p<0.001), (ARF: 11047.1 ±
4533.5/μL, control: 7869.9 ± 2290.1/μL; p<0.001), (RHD: 8750.2 ± 2522.9 /μL, control:
7869.9 ± 2290.1/μL; p<0.001), neutrophil (ARF: 7498 ± 4369/μL, RHD: 5039.6 ± 2006.9/μL;
p<0.001), (ARF: 7498 ± 4369/μL, control: 3933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), (RHD: 5039.6 ±
2006.9/μL, control: 3933.5 ± 1860.2/μL; p<0.001), monocytes (ARF: 750.7 ± 299.8/μL,
RHD: 617 ± 237.6/μL); p<0.001), (ARF: 750.7 ± 299.8/μL, control: 517.4 ± 172.6/μL;
p<0.001), (RHD: 617 ± 237.6/μL, control: 517.4 ± 172.6/μL; p< 0.001), lymphocyte (ARF:
2569 ± 850.8/μL, control: 3122.3 ± 1193.6/μL; p<0.05); PLT (ARF: 402487.8 ± 144520.1/μL,
RHD: 299766 ± 69153.6/μL; p<0.001), (ARF: 402487.8 ± 144520.1/μL, control: 315341.5
± 76570.7/μL; p<0.001), PCT (ARF: 0.8 ± 1.2%, RHD: 0.3 ± 0.4%; p<0.001), (ARF: 0.8 ±
1.2%, control: 0.3 ± 0.1% ; p<0.001), MPV (ARF: 9 ± 0.9 fL, RHD: 9.6 ± 1.2) fL; p<0.05),
(RHD: 9.6 ± 1.2fL, control: 9 ± 1fL; p<0.05), RDW (ARF: 13.6 ± 1.1%, control: 13 ± 0.7%;
p<0.05), (RHD : 13.3 ± 1%, control: 13 ± 0.7%; p<0.05), PDW (ARF: 14.7 ± 2, control: 15.8
± 0.4; p<0.05), (RHD: 14.4 ± 2.6, control: 15.8 ± 0.4 ; a statistically significant difference
was found between these values.
NLR (ARF: 3.3 ± 2.4, RHD: 2 ± 1.1; p<0.001), (ARF: 3.3 ± 2.4, control: 1.7 ± 2.4; p<0.001),
(RHD: 2 ± 1.1, control: 1.7 ± 2.4; p<0.001), MLR (ARF: 0.3 ± 0.2, RHD: 0.2 ± 0.1; p<0.001),
(ARF: 0.3 ± 0.2, control: 0.2 ± 0.2; p<0.001), (RHD: 0.2 ± 0.1, control: 0.2 ± 0.2; p<0.001),
PLR (ARF: 171.4 ± 78.5, RHD: 116 ± 45.1; p<0.001), (ARF: 171.4 ± 78.5, control: 115.1 ±
65.5; p<0.001) parameters were also found statistically significant.
In the ARF group, we found a significant positive correlation between CRP and NLR
(r=0.584, p=0.001), MLR (r=0.662, p=0.001), PLR (r=0.560, p=0.001), CRP/ALB (r=0.997,
p=0.001). Also, in the ARF group there was a significant positive correlation between ESR
and NLR (r=0.439, p=0.004), MLR (r=0.464, p=0.002), PLR (r=0.568, p=0.001), CRP/ALB
(r=0.730, p=0.001). Optimal cut-off values of NLR, MLR, PLR, and CRP/ALB ratios were
determined for patients in the RHD and ARF groups by ROC analysis.

CONCLUSION : At the end of our study; parameters such as leukocyte-neutrophil-
monocyte-platelet count, RDW, PCT, NLR, MLR, PLR and CRP/ALB ratio, which increase
in various inflammatory diseases and can be measured in routine complete blood count, are
correlated with acute phase reactants and progress with inflammation. We observed that these
parameters were increased in patients with ARA and RHD compared to the control group.
We think that these parameters can be used as new guiding markers in terms of cheap and fast
for ARF carditis and RHD prognosis that can be checked during daily practice.

Keywords : Rheumatic heart disease, acute rheumatic fever, chronic inflamation,
complete blood count, neutrophil-lymphocyte ratio, monocyte-lymphocyte ratio,
platelet-lymphocyte ratio