Korunan alanlarda taşıma kapasitesi ve ziyaretçi memnuniyetinin belirlenmesi: Karagöl-Sahara Milli Parkı örneği
Determination of carrying capacity and visitor satisfaction in protected areas: case of Karagol-Sahara National Park
Yazar: UFUK GÖKSU
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM İNANÇ ÖZKAN
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Karagöl = Karagöl ; Milli parklar = National parks ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Taşıma kapasitesi = Carrying capacity ; Ziyaretçi memnuniyeti = Visitor satisfaction

Özet:
Kendine özgü doğal, kültürel ve ekolojik değerleri sebebiyle koruma altına alınan yerlere "Korunan Alanlar" denilmektedir. Ülkemizde korunan alan statüsü kazanan yerler; Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiatı Koruma Alanları, Tabiat Anıtı, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları, Ramsar Alanlar, Ulusal/Mahalli Önemi Haiz Sulak Alanlar, Muhafaza Ormanları, Kent Ormanları, Gen Koruma Ormanları, Tohum Meşçeresi, Tohum Bahçesi, Doğal Sit alanlarıdır. 

Korunan alanlardan olan Milli Parklar ise, ulusal ve uluslararası, tarihi ve estetik özellikleri bir arada bulunan doğa parçalarıdır. Taşıma kapasitesi ise bir alanın yıllarca özünü kaybetmeden doğal kalabilmesi için bu alanların kabul edilebilir kullanım yoğunluğu derecesidir.

Bu araştırma, 2017-2021 yılları arasında Şavşat ilçesindeki Karagöl-Sahara Milli Parkı' nda yürütülmüştür. Bu çalışmada Milli Park'ın taşıma kapasitesi hesabında Dünya Koruma Birliği (IUCN)  tarafından tavsiye edilen  'Korunan Alan Taşıma Kapasitesi Tahmin Yöntemi' ile rekreasyon alanlarının fiziksel, gerçek, etkin ve sosyal taşıma kapasiteleri Karagöl ve Sahara bölümü için ayrı ayrı hesaplanmış ve bu veriler sonucunda Karagöl-Sahara Milli Parkı toplam Fiziksel Taşıma Kapasitesi 4395 kişi/gün, Gerçek Taşıma Kapasitesi 1310 kişi/gün, Etkin Taşıma Kapasitesi 537 kişi/gün ve Sosyal Taşıma Kapasitesi 216 kişi/gün olarak bulunmuştur. Ziyaretçilerin memnuniyetlik profili ve taşıma kapasitesi hakkındaki düşünceleri detaylıca incelenerek alan genelinde 400 adet ziyaretçi ile anket değerlendirme çalışması yapılmıştır. Ziyaretçi memnuniyet durumunun Milli Park'ın geliştirilmesiyle doğrudan ilgili olduğu ve alanın kapasitesinin Karagöl ve Sahara bölümünün yeterli olduğu belirlenmiştir. Ancak hafta sonları ve bayram günleri gibi tatil zamanlarında yoğun rekreasyonel kullanımların olduğu, dolayısıyla olumsuz etkenlere yol açtığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Places under protection due to their unique natural, cultural and ecological values are called "Protected Areas". Places that have gained protected area status in our country; National Parks, Nature Parks, Nature Conservation Areas, Natural Monuments, Wildlife Development Areas, Ramsar Areas, Wetlands of National/Local Importance, Conservation Forests, Urban Forests, Gene Conservation Forests, Seed Stand, Seed Garden, Natural Protected Areas.

National Parks, which are among the protected areas, are pieces of nature with national and international, historical and aesthetic features. Carrying capacity, on the other hand, is the acceptable intensity of use of these areas so that an area can remain natural for years without losing its essence.

This research was carried out in Karagöl-Sahara National Park in Şavşat district between 2017-2021. In this study, the physical, real, effective and social carrying capacities of the recreation areas were calculated separately for Karagöl and Sahara sections with the 'Protected Area Carrying Capacity Estimation Method' recommended by the World Conservation Union (IUCN) in the carrying capacity calculation of the National Park, and as a result of these data. The total Physical Carrying Capacity of Karagöl-Sahara National Park is 4395 person/day, Actual Carrying Capacity is 1310 person/day, Effective Carrying Capacity is 537 person/day and Social Carrying Capacity is 216 person/day. A survey evaluation study was conducted with 400 visitors throughout the area by examining the opinions of the visitors about the satisfaction profile and carrying capacity in detail. It has been determined that visitor satisfaction is directly related to the development of the National Park and the capacity of the area is sufficient in Karagöl and Sahara sections. However, it has been observed that there is intense recreational use during holidays such as weekends and holidays, thus causing negative factors.