Farklı katkılanmış betonların radyasyon zırhlama üzerine etkileri
Radiation shielding effects on different doped concretes
Yazar: SİBEL ÖZAVCI
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÇETİN
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Radyoaktif çekirdekler sahip oldukları fazla enerjiden dolayı kararsızdırlar. Fazla enerjilerinden radyasyon yayınlayarak kurtulurlar. Radyasyon, boşlukta ve madde içerisinde hareket edebilen, parçacıklar veya elektromanyetik dalgalar ile taşınabilen bir enerjidir. Radyasyonlar, doğrudan iyonlaştırıcı radyasyonlar ve dolaylı iyonlaştırıcı radyasyonlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır. Alfa, beta ve ağır iyonlar gibi yüklü tanecikler doğrudan iyonlaştırıcı radyasyon sınıfında yer alır. Elektromanyetik radyasyonlar yani X ve gama ışınları ile nötronlar ise dolaylı iyonlaştırıcı radyasyon sınıfına girer.  

Radyasyonun insan hayatının birçok alanında kullanılmaya başlanmasıyla canlı vücudu radyasyon tehlikesi ile karşı karşıya gelmiştir. Bu nedenle, farklı koruyucu malzemelerin geliştirilmesi radyasyon korunması açısından önemlidir. Özellikle nükleer santraller ve hastaneler gibi bu amaca yönelik olan birimlerin inşasında kullanılacak malzemeler çok önemlidir.

Bu çalışmada, radyasyon geçirimsizliğini sağlayabilecek betonlar geliştirmek amaçlanmıştır. Farklı malzemeler ile katkılanan beton örnekleri ve eski yapılarda kullanılan horasan örnekleri hazırlanarak radyasyon tutuculuk özellikleri araştırılmıştır.

Zayıflatma katsayısı 137Cs ve 60Co radyoaktif kaynaklarından elde edilen 622 1173 ve 1332 keV gama enerjileri için ölçülmüştür. Ölçümler NaI(Tl) detektörlü gama spektrometresi ile gerçekleştirilmiştir. Ölçümler sonucunda Beer-Lambert denklemi kullanılarak soğurma katsayısı μ (cm-1) hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar radyasyon zırhlama üzerine etkileri tartışılmıştır.

Abstract:
Radioactive nuclei are unstable due the much energy they have. They gets rid of the in most of energy by posting radiation. Radiation, the an energy, portable with particlate or electromagnetic waves at emptiness and in substance. Radiations divided into two classes: direct ionizing radiations, in direct ionizing radiations. Alpha, beta, heavy ions as charged particles is located in the ionizing radiation class. Electromagnetic radiation, X-and gamma rays is located in the indirect ionizing radiation class.

With the introduction of radiation in many areas of human life the living body was faced with radiation hazards. Therefore, the development of different shielding materials is important for radiation protection. In particular, nuclear power plants and hospitals, such as materials used in the construction of units, which is very important for this purpose.

In this study, we aimed to develop concretes can provide the radiation impermeability. 
Radiation conservatism was investigated in horasan samples used in old buildings and in concretes doped with different materials characteristics.

The utilized radiation sources comprised 137Cs and 60Co radioactive elements with photon energies of 662keV for 137Cs and two energy levels of 1173 keV and 1332 keV for 60Co. The measurements have been performed using a gamma spectrometer which contains NaI(Tl) detector. Beer-Lambert equation using the absorption coefficient μ(cm-1)  are calculated. For the obtained results discussed radiation shielding effects.