Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda duyu bütünleme bozukluğu üzerine bir inceleme
A research of sensory integration disorder in children with attention deficit and hiperactivity disorder
Yazar: EDA ÖZARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR KURT
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duyu bozuklukları = Sensation disorders ; Duyusal bütünleşme = Sensory integration ; Hiperaktivite bozukluğu = Hyperactivity disorder ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocukların aynı zamanda Duyu Bütünleme Bozukluğu'na sahip olup olmadığını araştırmaktır. DEHB'li çocukların duyu bütünleme profiline bakılarak, eğer Duyu Bütünleme Bozukluğu (DBB) var ise hangi duyusal sistem ya da sistemlerinde problem ile karşılaşıldığını incelemektir. Ayrıca bu çalışma hangi duyusal problemlerin, hangi ortamlarda (ev veya sınıf) daha fazla  fark edildiğini gösterecektir. DEHB ve DBB  Türkiye'de, farklı bağlamlarda ilgili akademik yazında ayrı ayrı ele alınmış olmasına rağmen birbirleri ile olan ilişkisi incelenmemiştir. Bu amaçla geliştirilen araştırma modeli ilgili akademik yazında ilk defa önerilip test edileceğinden özgün bir değer ortaya koymaktadır. Araştırma yöntemi kapsamında DEHB tanısı ile duyu profilleri arasında ilişki olup olmadığının tespitinde çapraz tablolardaki beklenen değer yeterliğine göre Ki-kare ya da Fisher's Exact Test kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, DEHB tanısı ile bazı duyusal problemler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Duyu Bütünleme Bozukluğu, Duyular, SPM Form, Türkiye

Abstract:
The main objective of this study is to research whether the children diagnosed with Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) have Sensory Integration Disorder or not. The aim is to analyse which problems are encountered in which sensory system or systems if the Sensory Integration Disorder (SID) is in question by considering the sensory integration profile of the children with ADHD. Further, this study will show which sensory problems are observed in which environments (home or class) more. Even though ADHD and SID were separately discussed in the relevant academic literature in different contexts in Turkey, the relation between them has not been analysed before. Since the research model which was developed for this objective will be offered and tested for the first time in the relevant academic literature, it presents a distinctive value. Chi Square Test and Fisher's Exact Test were used to determine whether there is a relation between ADHD diagnosis and the sensory profiles within scope of research method according to the expected value qualification in the cross tables. The results of the research reveal a statistically meaningful relation between ADHD and some sensory problems. 

Key Words: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Sensory Integration Disorder, Senses, SPM Form, Turkey