Trabzon ilinde toplumun ve hekimlerin sevk sistemi hakkında görüşlerinin değerlendirilmesi çalışması
Evaluation of the views of physicians and the public regarding referral system in Trabzon province
Yazar: SERTAÇ ÇANKAYA
Danışman: PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hastalar = Patients ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sevk ve konsültasyon = Referral and consultation ; Trabzon = Trabzon ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Trabzon İlinde Toplumun ve Hekimlerin Sevk Sistemi Hakkında Görüşlerinin Değerlendirilmesi Çalışması

Amaç: Çalışmanın amacı Trabzon'da toplum ve hekimlerin sağlıkta sevk sistemi hakkında görüşlerini ortaya çıkartmak ve değerlendirmek, ülkemizde uygulanması planlanan sevk sistemi ile ilgili olası eksikliklerin belirlenerek önerilerde bulunmak ve sevk sistemi ile ilgili yapılacak düzenlemelere dair bilgi kaynağı oluşturmaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma nicel ve nitel kısımları olan tanımlayıcı bir araştırmadır, Haziran 2017 – Şubat 2018 tarihleri arasında Trabzon ilinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ilde görev yapan; 243 aile hekimi, poliklinik hizmeti veren 248 uzman hekimler ve Trabzon'da ikamet eden 18 yaş ve üzeri 586910 kişi oluşturmaktadır. 586910 kişiden %95 güven aralığında ve %50 prevelans ile örneklem büyüklüğü 384 olarak belirlenmiş, Trabzon ili, ilçelerine göre tabakalandırılmış ve ilçelerindeki 18 yaş ve üzeri nüfusa göre ağırlıklandırılmıştır. Katılımcılara veri formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında görüşmeye katılmayı kabul eden aile hekimleri ve uzman hekimler ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nitel kısımda amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamında 199 aile hekimi, 179 uzman hekim ve 384 toplum üyesine veri formu uygulanmıştır. Toplumun %40,2'si sağlık sisteminde ilk başvuru yeri olarak hastaneyi belirtmiştir. Toplumun aile hekimliğine en sık başvuru nedenleri nezle, grip gibi rahatsızlıklar ve ilaç yazdırmak olarak belirtilmiştir. Toplumun %17,7'si aile hekimliğine hiç başvurmamıştır. Uzman hekim polikliniklerine günlük başvuru sayısı ortanca değeri 60'tır. 
Sonuç: Sevk zinciri uygulamasını destekleme oranı uzman hekimlerde %89,9, aile hekimlerinde %68,8, toplumda ise %43,3'tür. Aile hekimleri ile uzman hekimler arasındaki iletişim çok sınırlıdır. Aile hekimleri sevk zinciri gelir ise, hastalarla sevk etme konusunda tartışmalar olabileceğini belirtmişler bu konuda kaygılı gözlenmişlerdir. Uzman hekimler, hastalarına ayırabildikleri zamanın çok kısıtlı olduğunu, başvuru yapan hastaların birçoğunun kendi uzmanlık alanı ile ilgili olmadığını bildirmişlerdir.

Abstract:
Evaluation of the Views of Physicians and the Public Regarding Referral System in Trabzon Province

Objectives: The aim of this study is to reveal and evaluate the views of physicians and the public regarding referral system in health care in Trabzon province; to determine and make suggestions about the possible shortcomings about the referral system which is intended to be implemented in our country and to provide a source of information related to the regulations to be carried out with regard to the referral system.
Material and Method: This study is a descriptive research which has quantitative and qualitative parts. It was carried out in Trabzon province between June 2017 and February 2018. The universe of this study was made up of 243 family physicians working in Trabzon province, 248 specialist physicians working in Trabzon province and providing polyclinic care and 586910 people residing in Trabzon province. Out of 586910 people the sample size was determined to be 384 with 95% confidence interval and 50% prevalence; Trabzon province was divided into its districts and weighted according to 18 years old and over population in its districts. The data form was carried out with the participants by face to face interviews. In the qualitative part of the study, in-depth interviews were carried out with the family physicians and specialist physicians who agreed to participate in the interviews. In the quantitative part of the study, maximum variation and criterion sampling methods, two methods of purposive sampling, were used. 
Results: The data form was carried out with 199 physicians, 179 specialist physicians and 384 members of the public in the scope of the research. 40, 2% of the public stated the hospital as the primary place to seek treatment in health care. The most common reasons for visiting family physicians were ailments like cold and flu and prescription refills. 17,7% of the public have never visited family physicians. The median value of the daily number of visits to specialist physicians' polyclinics was 60. 89,9% of specialist physicians, 68,8%, of family physicians and 43,3 % of the public support the implementation of referral system. 
Conclusion: The number of people who directly seek care in hospitals without visiting family physicians is high. The communication between family physicians and specialist physicians is very limited. Family physicians stated that if the referral chain is implemented there could be arguments with the patients about referral and they were observed to be worried about it. Specialist physicians stated that the time they could allocate to their patients is very limited and most of the patients visiting them are not related to their specialty.