Travelbee kuramına göre verilen kişilerarası iletişim eğitiminin ebelerin iletişim becerilerine ve annelerin doğum memnuniyetine etkisi
The effect of interpersonal communication training given according to the travelbee theory on midwives' communications skills and mothers' birth satisfaction
Yazar: SELDA İLDAN ÇALIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYNUR SARUHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Ebeler = Midwives ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırma, Travelbee kuramına göre verilen iletişim eğitiminin ebelerin kişilerarası iletişim becerilerine ve annelerin doğum memnuniyetine etkisini incelemek amacıyla yapılmış, eğitim müdahale çalışmasıdır.
Araştırma iki farklı evrenden iki örneklem grubu seçilerek yürütülmüştür.  Manisa Merkezefendi Devlet Hastanesi Doğum ve Çocuk Kliniği Doğum Salonunda çalışan tüm ebeler (n=17) ile iki bağımsız örneklem grubu oluşturan lohusalar -ebelerin kişilerarası iletişimi eğitimi öncesi 110 kişi, eğitim sonrası 110 kişi-  çalışmaya alınmıştır. Çalışma, üç aşamada gerçekleşmiştir. Birinci aşamada, araştırmacının hazırladığı iletişim gözlem formu kullanılarak, katılımsız gözlem yöntemi ile ebelerin iletişim beceri davranışları gözlenmiştir. Aynı zamanda normal doğum yapan lohusaların "Lohusa Tanıtım Formu" ve "Normal Doğumda Anne Memnuniyet Ölçeği" verileri toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ebelere 9 hafta boyunca haftada bir 1,5 saat süren kişilerarası iletişim becerileri eğitimi yapılmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası, ebelerin "Empati Eğilim Ölçeği", "Empati Beceri Ölçeği", "İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği" verileri toplanmıştır. Çalışmanın son aşamasında, birinci aşamadaki süreç uygulanmıştır. 
Çalışma sonucunda, ebelerin eğitim öncesi ve sonrası kişilerarası iletişim becerilerinin değerlendirildiği  "Empati Beceri Ölçeği" puan ortalaması ile "İletişim Beceri Davranışlarının Gözlemi" arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur (p<0,05). "Empati Eğilim Ölçeği" ve  "İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği" puan ortalamaları arasında fark bulunmamıştır ( p>0,05). Ebelerin iletişim eğitimi öncesi ve sonrasında, normal doğum yapan kadınların "Normal Doğumda Anne Memnuniyet Ölçeği" puan ortalamaları arasında istatistiksel anlamda farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05).
Ebelere Travelbee kuramına göre verilen iletişim eğitimi, ebelerin empati becerileri ile gebelerle iletişimde kullandıkları becerileri geliştirmiştir. Ebelerin iletişim eğitimi sonrasında bakım verdikleri kadınların normal doğum memnuniyeti artmıştır. Ebelerin kişilerarası iletişim becerilerini geliştirmek ve normal doğum yapan kadınların doğum memnuniyetini arttırmak için ebelere Travelbee kuramına göre hazırlanan kişilerarası iletişim eğitimi uygulanabilir. 

Anahtar kelimeler: Travelbee kuramı, anne memnuniyeti, iletişim becerileri, iletişim becerileri eğitimi.

Abstract:
This study was performed with the aim of investigating the effect on midwives' interpersonal communication skills and mothers' birth satisfaction of communications training given according to the Travelbee theory, and was an education intervention study.
The study was conducted by selecting two sample groups from two different populations.  All midwives (n=17) working in the delivery room of Manisa Merkezefendi State Hospital Childbirth and Children's Clinic and two independent sample groups of women who had just given birth – before the midwives' interpersonal communication training 110 people, and after it 110 people – were taken into the study.  The study was carried out in three stages.  In the first stage, a communication observation form prepared by the researchers was used to observe midwives' communication skills behavior by the non-participatory method.  At the same time, women who had just had a normal birth were given a self-description form and a maternal satisfaction with normal birth scale.  In the second stage, the midwives were given training in interpersonal communication skills for nine weeks in once-a-week sessions lasting an hour and a half each.  Before and after the training, the midwives were given an empathy tendency scale, an empathy skills scale, and a communication skills evaluation scale.  In the third stage, the process of the first stage was repeated.
Results of the study showed that there was a statistically significant difference in the mean scores of the empathy skills scale and the communication skills behavior observation before and after the midwives' training (p<0.05).  No difference was found in the mean scores of the empathy tendency scale and the communication skills evaluation scale (p> 0.05). A statistically significant difference was found between mean scores on the maternal satisfaction with normal birth scale before and after the midwives' communication training (p<0.05).
The communication training given to the midwives according to the Travelbee theory developed their empathy skills and the skills which they used in communicating with the women giving birth.  Normal birth satisfaction increased in women to whom midwives provided care after communication training.  Interpersonal communication training prepared according to the Travelbee theory may be given to midwives in order to develop their interpersonal communication skills and to increase the birth satisfaction of women having a normal birth.