Genetik değiştiricilerin beta talasemi major ve intermedia kliniğine etkileri
Effects of genetic modifiers on clinics of beta thalassemia major and intermedia
Yazar: YÖNTEM YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. CANAN VERGİN
Sağlık Bakanlığı / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Hematoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beta talasemi = Beta-thalassemia

Özet:
Amaç: Türk toplumunda β talasemili hastalarda kliniği iyileştirici genetik faktörleri
değerlendirmek.
Metod: Çalışmaya Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi ve Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi çocuk hematoloji kliniğinde β talasemi major ve β talasemi intermedia tanısı ile izlenen 84 hasta alındı. Hastaların tanı yaşı, ilk transfüzyon yaşı, β talasemi mutasyon tipi, splenektomi durumu, tranfüzyonel demir yükü kullanılan şelatör tipi, ve ferritin değerleri retrospektif olarak dosyalarından tarandı. Xmn1 polimorfizmi için bütün hastaların, α talasemi
için sonucu olmayan hastaların testleri Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'nda yapıldı.
Bulgular: Yirmi altı hastadan oluşan talasemi intermedialı hasta grubunda Xmn1 (+/+), Xmn1 (+/-) polimorfizmleri, α talasemi heterozigot tek gen delesyonu ve ılımlı β + alleller sayıları sırasıyla 10, 1, 5, 6 olarak saptandı. Talasemi intermedialı 26 hastadan 21'i (%80,8) 1 veya daha fazla iyileştirici genetik faktöre sahiplerdi. Elli sekiz hastadan oluşan talasemi major hasta grubunda Xmn1 polimorfizmi (+/+), (-/+)genotipleri, α talasemi delesyonu ve ılımlı β + allel sayıları sırasıyla 1, 3, 4, 5 olarak saptandı. Talasemi major olarak takip edilen 58 hastadan 11'i (%18,9) 1 veya daha fazla iyileştirici genetik faktöre sahiplerdi. Bu grupta hastaların %81,1'inde kliniği iyileştirici faktör saptanmadı. Çalışmadaki homozigot β0 mutasyonu olup talasemi intermedia kliniğiyle takip edilen bütün vakalarda hastaların Xmn1 (+/+) polimorfizmine sahip olduğu görüldü. Bu çalışma β + mutasyon olması durumunda en önemlik genetik iyileştirici faktörlerin β mutasyon tipi ve α talasemi mutasyonu varlığı olduğunu, buna karşın β0 mutasyon durumunda en önemli genetik iyileştirici faktörün Xmn1 polimorfizmi olduğunu göstermektedir.
Sonuç: Bu çalışmada β talasemi sendromlarında ılımlı hastalık tipine yol açacak en önemli iyileştirici faktörlerin ılımlı β talasemi alellerinin kalıtımı, Xmn1 polimorfizmi ve α talasemi mutasyonları varlığı olduğu gösterilmiştir. Ciddi talasemi sendromlarında genetik geçişin bilinmesi klinisyene genetik uyarılar, prenatal tanı ve hastalığın uygun tedavisi aşamalarında faydalar sağlar.
Anahtar Kelimeler: Beta talasemi major, Beta talasemi intermedia, Xmn1 polimorfizmi, α talasemi mutasyon, β0 talasemi mutasyon

Abstract:
Objective: To evaluate the effects of a number of genetic modifiers on clinical severity of Turkish β thalassemia patients.
Patients and Methods: Eighty-four patients diagnosed as β thalassemia major or β thalassemia intermedia were recruited from pediatric hematology clinics of Dr.Behçet Uz Children's Hospital and Tepecik State Hospital. Ages of patients at the time of diagnosis and at first blood transfusion, β thalassemia mutation type, splenectomy status, transfusional iron load, ferritin and hemoglobin F levels were evaluated using patients' records retrospectively. Genetic analysis of patients for
Xmn1 polymorphism and α-thalassemia mutations were done at Aegean University,Faculty of Medicine Depatment of Medical Genetics.
Results: Xmn1 (+/+) genotype, Xmn1 (+/-) genotype, α thalassemia heterozygote single gen deletion, mild β+ alleles are found in 10, 1, 5, 6 of 26 patients respectively.One or more positive genetic modifiers were found in 21 patients out of 26 thalassemia intermedia patients (80,8%). Xmn1 (+/+) or (+/-) genotypes, α thalassemia heterozygote or homozygote single gen deletion, mild β+ alleles were
found respectively in 1, 3, 4, 5 of 58 thalassemia major patients. One or more genetic modifiers were found in 11 patients out of 58 in this group (18,9%). Majority of patients (81,1%) showed no positive modifier factors. All thalassemia intermedia patients having β0 homozygote mutations had Xmn1 (+/+) genotype. This study showed that in cases of thalassemia intermedia with β+ mutations most common genetic modifier factors are type of mutation and presence of α thalassemia
mutations, while in cases of β0 mutations the most common genetic modifier is the presence of Xmn1 (+/+) genotype.
Conclusion: In this study it was shown that ameliorating factors in β thalassemia syndromes leading to a milder type of disease were the inheritance of mild β thalassemia alleles, the presence of Xmn1 polymorphisms and α thalassemia mutations. Knowledge of genetic pattern may help to clinicians for genetic counseling, prenatal diagnosis and proper management of thalassemia. 
Key Words: Beta thalassemia major, Beta thalassemia intermedia, Xmn1 polymorphisms, α thalassemia mutation, β0 thalassemia mutation.