Dadaloğlu şiirlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi ve ortaokul sosyal bilgiler ders kitapları için şiir önerileri
An examination of Dadaloğlu poems in terms of value education in social studies
Yazar: AHMET BEBEK
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN YALÇINKAYA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dadaloğlu = Dadaloğlu ; Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Halk şiiri = Folk poetry ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Şiir = Poem

Özet:
Değerler toplumun temel yapı taşını oluşturan en önemli unsurların başında
gelmektedir. Bu sebepten dolayı milletlerin varlıklarını devam ettirebilmeleri için,
sahip oldukları milli, manevi, ahlaki, kültürel değerleri korumaları gerekmektedir.
Değerlerin hafızada tutulması, yeni kazanımlarla ve içeriklerle zenginleştirilerek
yeniden hayata aktarılması toplumlar için büyük bir güç kaynağıdır. Bu sebepten
dolayı toplum hafızasında yer eden maddi ve manevi değerlerin devamlılık göstermesi
önem taşımaktadır. Bu yüzdendir ki toplumları bilinçlendiren ve bir arada tutan temel
değerlerin hafızlarda sürekli tekrarlanarak gelecek nesillere aktarılması
gerekmektedir. Bu aktarımı en verimli olarak ta eğitimle verebiliriz. Değerler eğitimi
çağımızda da farklı kategoriler altında yapılmaktadır.
Bu çalışmanın amacı ise; Dadaloğlu şiirlerindeki değerleri analiz etmek ve bu
değerler doğrultusunda, ortaokul sosyal bilgiler ders kitaplarında yer verilmesi için
Dadaloğlu şiirlerinden seçilmiş; kültürümüze ait ve kültürel öğelerimizi aktaran milli,
manevi ve ahlaki değerlerimize uygun, değerlerimizi kapsayan şiir örneklerinde
bulmaktır.
Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı ve iki boyutlu olarak tasarlanan çalışmanın
birinci boyutunda; Dadaloğlu şiirlerindeki değerler tespit edilmiş ve analiz edilmiştir.
Bu bölümde belge tarama ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle
araştırma da 2017 yılında yayınlanan Sosyal Bilgiler Öğretim programı, 2017 yılında
yayınlanan ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler Taslak Öğretim Programı incelenip, bu
programlardan çıkarak bir değerler listesi oluşturulmuştur.
Yapılan çalışmanın ikinci bölümünde ise, doküman incelemesi ve belge tarama
yöntemiyle elde edilen şiirlerin uzman görüşü istenen akademisyenler tarafından
değerlendirilmesi istenmiştir. Şiirleri inceleyerek puanlama yapan uzmanlardan gelen
veriler, Lawshe tekniği ile incelenmiş ve kapsam geçerlilik oranlarının bulunması için değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan değerlendirmeler için sosyal bilgiler eğitimi
alanında toplam 10 akademisyenin görüş ve düşüncelerinden yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonunda Dadaloğlu şiirlerinin toplumumuzun hafızasında yer edinmiş
ve hâlâ varlığını koruyan birçok değere sahip olduğu görülmüştür. Bu yönüyle
Dadaloğlu şiirleri Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı'nın ders kitaplarında
kazandırılmasını istediği değerler bakımından oldukça zengin bir yapıya sahiptir. Bu
eserlerin sosyal bilgiler ders kitaplarında kullanılması bakımından başucu eseri
olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Values are one of the most important elements constituting the basic building block of
a society. For this reason, nations need to protect their national, spiritual, moral and
cultural values in order to continue their existence. Keeping values in mind, enriching
them with new objectives and content, and transferring them to life is a great source
of power for societies. Therefore, it is important that the tangible and moral values
that take place in the memory of the society should continue. That is why the basic
values that raise awareness and keep societies together must be constantly repeated in
memories and passed on to future generations. We can ensure this transfer in the most
efficient way through education. Values education is carried out under different
categories in our age.
The purpose of this study is to analyze the values in Dadaloğlu poems and to provide
examples of Dadaloğlu poems that are appropriate for our national, spiritual and
moral values that pass on our culture and cultural elements in order to be included in
middle school social studies textbooks.
Employing the qualitative research method, the study was designed in two phases. In
the phase, the values in Dadaloğlu poems were determined and analyzed. Document
review and document analysis methods were utilized in this phase. First, the Social
Studies Curriculum, published in 2017, and the Elementary and Middle School Social
Studies Draft Curriculum, published in 2017 were examined, and a list of values was
developed based on these programs.
In the second phase of the study, expert opinions of the poems obtained by document
analysis and document review methods were asked from academicians so that the
poems would be evaluated. The data received from experts who scored the poems
after examining them were analyzed with the Lawshe technique, and evaluated to find
the content validity rates. The opinions and thoughts of 10 academicians in the field
of social studies education were used for the evaluations.
The study results revealed that Dadaloğlu poems have a place in the memory of our
society and include many values that still preserve their existence. With this aspect, Dadaloğlu poems is very rich in terms of values that the Republic of Turkey Ministry
of Education wants the students to attain from their textbooks. It was concluded that
these works are bedside works in terms of their use in social studies textbooks.