Bruksizmin eşlik ettiği miyofasyal temporomandibular disfonksiyonlarda telerehabilitasyon tabanlı egzersizlerin etkinliği
Effectiveness of telerehabilitation - based exercises  in myofascial  temporomandibular dysfunction accompanied by bruxism
Yazar: TAHA TURGUT
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERGUN
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, bruksizmin eşlik ettiği miyofasyal temporomandibular disfonksiyonlarda telerehabilitasyon tabanlı egzersizlerin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18-60 yaş arası, bruksizm ve temporomandibular disfonksiyon (TMD) tanısı almış 30 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele olarak iki gruba ayrılmıştır: Telerehabilitasyon grubu (n=15) ve ev egzersiz grubu (n=15). Telerehabilitasyon grubuna, haftada üç kez WhatsApp üzerinden görüntülü görüşme yoluyla egzersiz rehberliği sağlanmış, ev egzersiz grubuna ise egzersizlerin nasıl yapılacağını açıklayan broşürler verilmiştir. Her iki grup da Rocabado'nun 6x6 egzersiz programını dört hafta boyunca uygulamıştır. Rocabado's 6x6 egzersiz programı, temporomandibular eklem disfonksiyonunu tedavi etmeye yardımcı olan bir dizi hareketi içermektedir. Bu egzersizler, başın boyuna, boyunun omuzlara ve alt çenenin üst çeneye olan postür ilişkisini ele almakta ve hastaların her aktiviteyi günde 6 kez tamamlamalarını öngörmektedir. Değerlendirme yöntemleri arasında demografik bilgi formu, Temporomandibular Eklem (TME) hareket açıklığı ölçümleri, Vizüel Analog Skala (VAS) ile ağrı değerlendirmesi, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Jenkins Uyku Skalası (JSS), Oral Alışkanlıklar Anketi ve Fonseca Anketi (TMD şiddeti) bulunmaktadır. Değerlendirmeler tedavi öncesi ve tedavi sonrasında yapılmıştır. Veriler R programı ile analiz edildi. Sonuçlar, telerehabilitasyon grubunun ağrı, uyku kalitesi, stres ve oral alışkanlıklar üzerinde ev egzersiz grubuna göre daha fazla iyileşme göstermiştir fakat istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.001). Ağrı değerlendirmesinde VAS skorları telerehabilitasyon grubunda tedavi sonrası önemli ölçüde azaldığını göstermiştir ve p<0.001 olarak bulunmuştur. Ev egzersiz grubunda ise bu değerler tedavi sonrası iyileşme göstermiş ve p<0.001 olarak belirlenmiştir. Maksimum ağız açıklığı (MAA) ölçümlerinde de telerehabilitasyon grubunda tedavi sonrası elde edilen sonuçlarda iyileşme görülmüş ve p<0.001 olarak bulunmuştur. Ev egzersiz grubunda bu değerler tedavi sonrası paralellik göstermiş olup p<0.001 olarak kaydedilmiştir. Algılanan Stres Ölçeği sonuçlarında da iyileşmeler gözlenmiş olup, telerehabilitasyon grubunda tedavi sonrası p<0.001 olarak, ev egzersiz grubunda ise tedavi sonrası p=0.037 olarak belirlenmiştir. Jenkins Uyku Skalası sonuçlarına göre, telerehabilitasyon grubunda tedavi sonrası p<0.001, ev egzersiz grubunda ise tedavi sonrası p=0.001 olarak kaydedilmiştir. Telerehabilitasyon grubunda oral alışkanlıklar (p=0.005) ve Fonseca Anketi (TMD şiddeti) (p=0.084) puanlarında da anlamlı iyileşmeler gözlemlenmiştir. Bu bulgular, telerehabilitasyonun, TMD ve bruksizm tedavisinde etkili bir yöntem olabileceğini göstermektedir. Telerehabilitasyon, hastaların tedaviye erişimini kolaylaştırmakta ve tedavi sürecinde daha iyi sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır. Ayrıca, telerehabilitasyonun hasta uyumunu artırdığı ve hastaların egzersizleri düzenli olarak yapmalarına yardımcı olduğu gözlemlenmiştir. Bu nedenle, klinik uygulamalarda telerehabilitasyonun daha yaygın kullanımı ve bu alanda daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to evaluate the effectiveness of telerehabilitation-based exercises in myofascial temporomandibular dysfunction (TMD) accompanied by bruxism. The research was conducted at the Faculty of Dentistry at Nevşehir Hacı Bektaş Veli University. The study included 30 individuals aged 18-60 who were diagnosed with bruxism and temporomandibular dysfunction. Participants were randomly divided into two groups: the telerehabilitation group (n=15) and the home exercise group (n=15). The telerehabilitation group received exercise guidance through WhatsApp video calls three times a week, while the home exercise group was provided with brochures explaining how to perform the exercises. Both groups followed Rocabado's 6x6 exercise program for four weeks. Rocabado's 6x6 exercise program includes a series of movements designed to treat temporomandibular joint dysfunction. These exercises address the postural relationships between the head and neck, the neck and shoulders, and the lower and upper jaws, with patients instructed to complete each activity six times a day. The evaluation methods included a demographic information form, Temporomandibular Joint (TMJ) range of motion measurements, pain assessment using the Visual Analog Scale (VAS), Perceived Stress Scale (PSS), Jenkins Sleep Scale (JSS), Oral Habits Questionnaire, and Fonseca Anamnestic Index (TMD severity). Assessments were conducted before and after the treatment. Results showed that the telerehabilitation group demonstrated greater improvements in pain, sleep quality, stress, and oral habits compared to the home exercise group, although these improvements were not statistically significant. Pain assessment using VAS showed that the telerehabilitation group's scores decreased significantly post-treatment (p<0.001). In the home exercise group, these scores also showed significant improvement (p<0.001). Maximum mouth opening (MMO) measurements in the telerehabilitation group showed significant improvement post-treatment (p<0.001), as did the home exercise group (p<0.001). The Perceived Stress Scale results showed significant improvement post-treatment in the telerehabilitation group (p<0.001) and the home exercise group (p=0.037). According to the Jenkins Sleep Scale, the telerehabilitation group showed significant improvement post-treatment (p<0.001), and the home exercise group also showed significant improvement (p=0.001). Telerehabilitation group showed significant improvements in oral habits (p=0.005) and Fonseca Anamnestic Index (TMD severity) (p=0.084) scores. These findings suggest that telerehabilitation could be an effective method for treating TMD and bruxism. Telerehabilitation facilitates easier access to treatment and results in better outcomes during the treatment process. It was also observed that telerehabilitation increases patient compliance and helps patients perform exercises regularly. Therefore, it is recommended that telerehabilitation be more widely used in clinical practice and that further research be conducted in this field.