Kibyra Odeionu
The Odeion of Kibyra
Yazar: DÜZGÜN TARKAN
Danışman: PROF. DR. BURHAN VARKIVANÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Burdur-Gölhisar = Burdur-Gölhisar ; Kibyra = Kibyra ; Mimari = Architectural ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Odeion = Odeion ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Kibyra kenti, Burdur'un (Güney-batı Anadolu) Gölhisar ilçesinin yaklaşık 2 km batısındaki alçak tepeler üzerinde konumlanmaktadır. Bu çalışmanın konusunu kentin önemli kamu yapılarından biri olan Odeion yapısı oluşturmaktadır.
Yapının antik dönemde odeion olarak isimlendirildiği, önündeki stoada bulunan mozaik yazıtlarından kesin olarak anlaşılmıştır. Bu yazıtlarda geçen ''stoanın önündeki Odeion yapısının'' ibaresi, yapının antik dönemde isimlendirilmesini oldukça açık bir şekilde sunmaktadır.
Bu çalışmanın odak noktası, Odeion yapısının mimarisidir. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgulara göre yapı, oldukça yıkıcı sonuçları olan bir yangına maruz kalmıştır. Bu yangının ardından tekrar onarılmamıştır. Ayrıca yapının skene fronsuna ait mimari ve plastik süsleme unsurları da bu yangında oldukça zarar görmüştür. Bu nedenle skene fronsun mimarisi önemli bir bölümü küçük ebatlı parçalar şeklinde ele geçen mimari buluntuların birleştirme ve tek tek ölçümleri sonucunda anlaşılabilmiştir. Uzun süren belgeleme çalışmaları sonucunda, skene fronsun iki katlı tabernakel düzenlemeleri ile dekore edildiğini anlaşılmıştır.
Odeion yapısı, yarım daireyi aşkın cavea ve önündeki dikdörtgen sahne binasından oluşan bir plana sahiptir. Cavea ve sahne binası, parodos kemerleri aracılığıyla birbirine organik olarak bağlıdır.
Antik dönem odeion ve bouleuterion yapılarının mimari gelişimine ilişkin incelemeler, Kibyra Odeionu'nun MS II. yüzyıl ortalarında yaygın şekilde yapılan bir odeion mimarisine sahip olduğunu göstermiştir. Mimari bezeme ve heykel tıraşlık buluntuları, yapının inşa tarihi için MS II. yüzyılın ikinci yarısını göstermiştir. Stoa yazıtlarının kesin sonuçlarına göre, MS 249-254 yılları arasında yapının stoası, yapım masrafları Kibyralı iki hayırsever kardeş tarafından üstlenilen bir mozaik ile döşenmiştir. Mozaik döşem, aynı zamanda yapının tespit edilebilen son inşa evresidir. Bunun dışında yapıyla bağlantılı bir inşa ya da onarım evresi yoktur. Yapı, MS II. yüzyılın ikinci yarısında temelden inşa edilerek Odeion işlevli olarak kullanılmıştır.

Abstract:
Kibyra is located on the lower slopes of Akdağ, situated 2 km. from the western side of Gölhisar, in the district of Burdur. The subject of this study is Kibyra's Odeion, a significant structure of the city, with the main focus of this study, the architecture of the Odeion.
It is known from the mosaic-inscriptions in front of the structure that this building was termed an odeion in antiquity as the phrase written in mosaic "in front of the Odeion" records the exact name of this structure.
According to the finds obtained from excavations the structure was exposed to a fire that had devastating consequences, and after this fire the structure was not restored. In addition both the architecture and plastic ornamental elements of the scene frons were damaged during this fire. This is why the architectural features of the scene frons can only be followed from the small scale finds. Following lengthy documentation studies, it was found that the scene frons was decorated with two folded tabernacle ornaments.
The structure has a plan with a larger than semi-circular cavea and a rectangular stage-building. Both cavea and the stage-building are connected to each together via the parodos arches.
Studies of the evolution of the ancient structures of odeion and bouleuterion show the Odeion at Kibyra shares a common architecture and can be dated to the middle of the second century A.D. The finds of architectural ornaments and statuary date the structure to the second half of the second century A.D. According to the dates recorded in the mosaic of the stoa of the odeion it was laid between 249 and 254 A.D. by two benefactors, brothers from Kibyra.
This mosaic is the last phase of the structure that is attested. Apart from this, there is no evidence of restoration or construction. The structure was built and was used as Odeion starting from the second half of the second century A.D.