Görsel iletişim bağlamında kitap kapaklarında glokalleşme: Küçük Prens örneği üzerinde göstergebilimsel çözümleme /
Yazar: TUBA HAS
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEM PEKMAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Glokalizasyon = Glocalization ; Görsel iletişim = Visual communication ; Kültürel göstergeler = Cultural indicator ; Küçük Prens = Little Prince

Özet:
Bilgi kaynağı olmanın yanında, bir kültür taşıyıcısı olarak adlandırabileceğimiz kitaplar çağlar boyunca kültürler arasında bir köprü görevi görmüştür. İçinde bulunduğu coğrafyanın bütün özelliklerini taşımanın yanı sıra kendi kültürünü farklı coğrafyalara da taşıma işlevini yerine getiren kitaplar kapak tasarımları ile birbirinden ayrılmaktadır. Kültür taşıyıcısı halinden bir nevi küresel ölçekte ürün haline gelen kitap gittiği coğrafyanın kültürel örüntüsü çerçevesinde farklı yöntemlerle okuyucuya sunulabilmektedir. İlkel insandan günümüze gelene kadar geçen süre içerisinde mağara çizimlerinden modern grafik tasarıma görsel iletişim de gelişim ve dönüşüme uğrayarak kitap kapaklarındaki farklı tasarımlarla karşımıza çıkmaktadır. Anlamanın ve anlamlandırmanın temellendiği kültürel yapı bağlamında görsel iletişim tasarımları farklı coğrafyalarda farklı bir ifade ve farklı kültürlerde kendi kültürlerine has simgesel değerlerle sunulmaktadır. Bu durum ise görsel kültür olarak adlandırılmaktadır. Görsel kültürün derinlemesine ele alındığı bu çalışmada kültürel göstergelerin kitap kapaklarında nasıl ve ne ölçüde ele alındığı üzerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda çocuk yetişkin kitapları arasında yerini alan ve en çok dile çevrilen kitap olma özelliğini taşıyan Küçük Prens kitabının farklı coğrafyalarda basılmış kitap kapakları göstergebilim yardımıyla analiz edilmiştir. Bu çerçevede kitap kapaklarının analizinde, iletinin/tasarımın okunurluğu, tasarımın algılanırlığı ve tasarımın anlam aktarımı kültürel göstergeler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Tasarımın okunurluğu, temel tasarım ilkelerine göre değerlendirilirken, algılanırlığı Gestalt yasalarına göre değerlendirilmiştir. Kapaklar anlam aktarımı bağlamında Roland Barthes'ın çözümleme yöntemi esas alınarak kültürel göstergeleri ise Yuri Lotman'ın göstergeküre bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Küçük Prens, Görsel İletişim, Kültürel Gösterge, Roland Barthes, Yuri Lotman

Abstract:
In addition to being a source of information, books, which we can call a carrier of culture, serve as a bridge between cultures throughout the ages. In addition to carrying all the features of the geography in which it is located, the books that perform the function of carrying their own culture to different geographies are distinguished from each other by their cover designs. The book, which has become a kind of product on a global scale from being a cultural carrier, can be presented to the reader with different methods within the framework of the cultural pattern of the geography it goes to. In the period from primitive man to the present day, visual communication from cave drawings to modern graphic design has also undergone development and transformation and comes up with different designs on book covers. In the context of the cultural structure on which understanding and interpretation are based, visual communication designs begin to be presented with symbolic values specific to their own cultures in different cultures with a different expression in different geographies. This situation, which can be called visual culture, is discussed in depth in this study, where visual communication is discussed in depth, and how and to what extent cultural indicators are processed in the designs of book covers in this context.  In this context, the book covers of The Little Prince, which is among the children's adult books and is also the book that has been translated into the most languages, published in different geographies have been analyzed with the help of semiotics. In this context, in the analysis of book covers, the legibility of the message/design, the perceptibility of the design and the meaning transfer of the design were realized through cultural indicators. The legibility of the design was evaluated according to the basic design principles, while its perceptibility was evaluated according to the laws of Gestalt. The covers were evaluated in the context of meaning transfer, based on Roland Barthes' method of analysis, and their cultural indicators were evaluated in the context of Yuri Lotman's semiosphere.

Keywords: The Little Prince, Visual Communication, Cultural Indicator, Roland Barthes, Yuri Lotman