Astımlı çocuklarda astım kontrolü ile bronkodilatatör yanıtı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Relationship Between Asthma Control andBronchodilator Response in Children with Asthma
Yazar: KADRİYE GÜLKOKAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE DİBEK MISIRLIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Astım = Asthma ; Bronkodilatör ajanlar = Bronchodilator agents ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Giriş ve Amaç: Son zamanlarda uluslararası rehberlerde düzenli kontrol edici tedaviye rağmen devam eden bronkodilatatör yanıtının olmasının astımda kötü kontrol göstergesi olabileceği belirtilmekte birlikte bu konuda az sayıda çalışma vardır. Çalışmamızda astımlı çocuklarda bronkodilatatör yanıtı ile astım kontrolü arasında olan ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamıza 1 Ocak 2018-30 Haziran 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Alerji Polikliniğini' nde astım tanısı ile izlenen ve en az 3 aydır kontrol edici inhaler tedavi alan 8-18 yaş arası hastalar alındı. Hastaların; sosyodemografik özellikleri, kullandıkları ilaçlar, inhaler kullanım teknikleri, tedaviye uyumları, astım kontrolü, solunum fonksiyon testi (SFT) parametreleri ve bronkodilatatör yanıtları değerlendirildi. Astım tanısı, şiddeti ve kontrol durumu GINA kriterlerine göre belirlendi ve astım kontrol testi (AKT) yapıldı.Hastaların tedaviye uyumu MARS-5 skoru ile değerlendirildi.
Bulgular:Çalışmaya 100 hasta (%61 erkek ) dahil edildi, yaş ortalaması 131,9 ± 31,6 (ortanca 120,5 ay)  aydı.Hastaların 46' sı (%46) hafif astım, 48'i (%48) orta astım ve 6'sı (%6) ağır astımlıydı. Semptom kontrolüne göre; hastaların 47'si (%47)  iyi kontrollü, 31' i (%31) kısmi kontrollü ve 22' si (%22) kontrolsüz olarak saptandı.AKT' ye göre36 (%36) hasta iyi kontrollü, 39 (%39) hasta kısmi kontrollü, 25 (%25) hasta kontrolsüz olarak saptandı. Hastaların 42 (%42)'sinin bronkodilatör sonrası FEV1' deki değişimi %12 ve üzerinde idi. FEV1' deki değişimi %12 ve üzerinde olan hastalar ile %12'nin altında olan hastalar karşılaştırıldığında; yaş, cinsiyet, atopi, rinit varlığı, ailede alerjik hastalık öyküsü, serum total IgE düzeyi ve eozinofil yüzdesi arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Semptom kontrolüne göre bronkodilatatör sonrası FEV1' deki değişim yüzdeleri iyi kontrollü hastaların 10,08 ± 9,23(ortanca 8), kısmi kontrollü hastaların 13,09 ± 15,90 (ortanca 10), kontrolsüz hastaların 14,77 ± 15,66 (ortanca 11,5) saptandı (p=0,685). Bronkodilatatör yanıtı %12 ve üzeri olan hastalarla, %12'nin altında olan hastaların astım kontrol durumları arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,683). Aynı zamanda astım şiddeti ve tedaviye uyum ile bronkodilatatör yanıt düzeyi arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05).
Sonuç: Çalışmamızda, reversibilitesi olan ve olmayan çocukların astım kontrolü ve astım şiddeti arasında fark bulunmadı. Bronkodilatatör yanıt düzeyi kontrolsüz astımlılarda daha yüksek bulundu ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.  Tedavi alan astımlı hastalarda devam eden bronkodilatatör yanıtın astım kontrolü ile ilişkisini değerlendirecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.  
Anahtar Kelimeler:astım, astım kontrolü, astım kontrol testleri, bronkodilatatör yanıtı, çocuk

Abstract:
Evaluation of the Relationship Between Asthma Control and Bronchodilator Response in Children with Asthma
Introduction and Aim:Recently, it has been reported that the presence of bronchodilator response despite the regular controller treatment is a sign of poor control in asthma in the international guidelines. However, there are few studies on this subject. The aim of this study is to evaluate the relationship between bronchodilator response and asthma control in asthmatic children.
Method: Patients aged 8 - 18 years who were followed with asthma in outpatient clinic of Allergy and Clinical Immunology clinic of University of Health Sciences, Ankara Child Health and Diseases Hematology and Oncology Training and Research Hospital between January 1 and June 30, 2018 and who received controller inhaler treatment at least 3 months were included in our study. Sociodemographic characteristics, medications, inhaler use techniques, treatment adherence, asthma control, lung function test parameters and bronchodilator responses of patients were evaluated. Asthma diagnosis, severity and control status were established according to GINA criteria and asthma control test (ACT) was performed. Compliance with treatment was evaluated with MARS-5 score.
Results: The study included 100 patients (61% male) with a mean age of 131.9 ± 31.6 (median 120.5 months). 46 (46%) had mild asthma, 48 (48%) had moderate asthma and 6 (6%) had severe asthma of the patients. According to the symptom control; 47 (47%) patients were well controlled, 31 (31%) were partially controlled and 22 (22%) were uncontrolled. According to the ACT, 36 (36%) patients were well controlled, 39 (39%) had partial control and 25 (25%) patients were uncontrolled. 42 (42%) of the patients had a change of 12% and more in FEV1 after bronchodilator.Patients with FEV1 change of 12% andabove and patients with less than 12% were compared; no statistically significant difference was found between age, gender, atopy, presence of rhinitis, family history of allergic disease, serum total IgE level and blood eosinophil percentage (p> 0.05). According to symptom control,percentage of change in FEV1 after bronchodilator  was 10.08 ± 9.23 (median 8) of patients with good control, 13.09 ± 15.90 (median 10) of patients with partial control, 14.77 ±15,66  of uncontrolled patients (median 11,5) detected. There was no statistically significant difference between asthma control status and bronchodilator responses (p = 0.685).Of the patients with a Reversibility of 12% and above, 19 (45.2%) were well controlled, 28 (48.3%) of the patients with reversibility less than 12% were well controlled (p = 0.683).There was also no statistically significant difference between asthma severity and treatment compliance and bronchodilator response.
Conclusion: In our study, there was no difference between asthma control and asthma severity of children with and without reversibility.The level of bronchodilator response was higher in uncontrolled asthmatics but the difference was not statistically significant.More studies are needed to evaluate the relationship between persistent bronchodilator response and asthma control in treated asthmatic patients.
Key Words:asthma, asthma control, asthma control test, bronchodilator response, children