Türkiye'de enerji tüketimi ve seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler: ARDL sınır testi analizi
The relationship between energy consumption and selected macroeconomic variables in Turkey: ARDL bounds test analysis
Yazar: ÖZGÜR ÖZAYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji ekonomisi = Energy economy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Çok değişkenli zaman serileri = Multivariate time series

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye örneği için 1960-2015 dönemine ilişkin yıllık verileri kullanarak, enerji tüketimi ile seçilmiş makroekonomik değişkenler olan ekonomik büyüme, istihdam, enflasyon, ihracat ve ithalat değişkenleri arasındaki olası kısa ve uzun dönem ilişkilerinin araştırılmasıdır. Söz konusu değişkenlerin durağanlık özelliklerinin belirlenmesi için uygulanan Zivot-Andrews birim kök test sonuçları ilgili değişkenlerin farklı derecelerde bütünleşik olduklarını ortaya koymuştur. Bu nedenle çalışmaya konu olan değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkilerin araştırılması amacı ile eşbütünleşmeye ARDL sınır testi yaklaşımı kullanılmıştır. Sınır testi sonuçları, ekonomik büyüme, istihdam, enflasyon, ihracat ve ithalat değişkenlerinin, enerji kullanımının uzun dönemde belirleyicileri olduğunu göstermiştir. Dahası, enerji kullanımı, istihdam, enflasyon, ihracat ve ithalat değişkenlerinin uzun dönemde ekonomik büyümenin belirleyici değişkenleri oldukları tespit edilmiştir. Granger nedensellik testi sonuçları, kısa dönemde, enflasyondan ekonomik büyümeye, ihracattan ekonomik büyümeye, ithalattan enflasyona ve istihdamdan enerji kullanımına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, enerji ve ekonomik büyüme, enerji ve enflasyon, enerji ve ihracat ile enerji ve ithalat değişkenleri arasında, kısa dönemde, Granger anlamında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi saptanmıştır.  Granger nedensellik testi sonuçları, uzun dönemde enerji kullanımı ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemde bir geribildirim ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Uygulama sonuçları, politika yapıcıların, Türkiye için enerji tüketimini azaltmak amacı ile tasarlanan yeni enerji politikaları geliştirirken, enerji tasarrufu politikalarının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini göz önünde bulundurmaları gerektiğini göstermektedir.  

Anahtar Sözcükler: Enerji, Ekonomik Büyüme, Eşbütünleşme, ARDL Sınır Testi, Granger Nedensellik Testi.

Abstract:
The main objective of this study is to investigate potential short and long run relationships among energy consumption and selected macroeconomic variables, namely economic growth, employment, inflation, exports and imports for the case of Turkey by using yearly data over the period 1960-2015. The results of the Zivot-Andrews unit root test, which was applied to determine the stationarity properties of the variables in question, reveal that the variables studied were integrated of different order. Therefore, the ARDL bounds test approach to cointegration was employed to investigate the long run relationship among the variables. The bounds test results showed that economic growth, employment, inflation, exports and imports are the long run forcing variables of the energy use. Moreover, energy use, employment, inflation, exports and imports were also found to be the long run forcing variables of economic growth. The Granger non-causality test results, for the short run, revealed that there exist unidirectional causalities running from  inflation to economic growth, from exports to economic growth, from imports to inflation and from employment to energy use. Moreover, bidirectional Granger causality was found between the variables, energy and economic growth, energy and inflation, energy and exports and energy and imports in the short run.  The results of the Granger non-causality test suggest evidence of feedback relation between the variables energy use and economic growth in the long run. The empirical findings suggest that, policy makers should take into account that energy conservation policies may harm the economic growth while developing new energy policies designed to reduce energy consumption for Turkey.  

Keywords: Energy, Economic Growth, Cointegration, ARDL Bounds Test, Granger non-causality test.