İmar planlarına yapılan müdahalelerin ulaşım şebekesine etkisinin sorgulanması: izmir yeni kent merkezi revizyon imar planı
Query of effects on transportation network of interventions on development plans: Revision development plan of İzmir new city centre
Yazar: PELİN TATLI
Danışman: ÖĞR. GÖR. GÖKHAN HÜSEYİN ERKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Ulaşım = Transportation ; Şehir planlama =   ; Şehiriçi trafiği = Urban traffic ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Kentler dışsal etkenlerin değişmesinden büyük oranda etkilenen açık sistemlerdir. İmar planlarına yapılan müdahale türleri ile ekonomik, toplumsal ve mekansal değişkenlere bağlı olarak kentlerde öngörülmeyen etkilerle karşılaşılabilmektedir. Fakat imar planlarına yapılan müdahalelerin, özellikle ulaşım şebekesi üzerine olan etkisini ölçme ve olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik teknik araçlar yönünden Türkiye literatüründe ve mevzuatında eksik kalınmaktadır. Kent planlaması ve ulaşım planlaması arasındaki bu karşılıklı etkileşim iki aşamada çalışılmıştır. Araştırmanın çözümleyici olan ilk aşamasında; çalışma alanı olarak seçilen İzmir Yeni Kent Merkezine ait Nazım İmar Planı Revizyonlarının trafik hacmine etkisi, Trafik Etki Analizi yöntemi ile ölçülmüştür. İmar planlarına yapılan müdahaleler ile yoğunluk artışının yaşandığı durumlarda ulaşım şebekesinin olumsuz yönde etkilenmesinin olası bir sonuç olduğu ve bu sonucu ölçebilecek teknik yöntemlerin geliştirilmesi gerekliliği anlaşılmıştır. İkinci aşamada, sorun tanımına ilişkin geliştirilen beş temel ulaşım yaklaşımı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu yaklaşımlar içerisinden, çalışma alanının büyüklüğüne ve dinamiklerine göre, bir çağdaş ulaşım yaklaşımı seçilmiştir. Seçilen yaklaşım doğrultusunda, çalışma alanı için uygulama ölçeğine uygun uygulama araçları belirlenmiştir. Sonuç olarak, bazen imar planlarına yapılan müdahaleler bazen de imar planının kendisi ulaşım şebekesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Oluşabilecek negatif etkileri en aza indirgemek için, kent dinamiklerine uygun ulaşım yaklaşımlarının planlama sürecinde ele alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İmar planlarına müdahale, Trafik etki analizi, Çağdaş ulaşım yaklaşımları, İzmir yeni kent merkezi nazım imar planı revizyonu

Abstract:
Cities are open systems that are largely influenced by the change of external factors. Unexpected effects in the cities can be encountered depending on economic, social and spatial variables by the interventions to urban development plans. However, Turkish literature and legislation do not have sufficient information about effects of interventions on development plans, especially in terms of the measurement impacts on transportation network,  technical tools to remove negative effects. This interaction between urban planning and transportation planning has been studied in two stages. In the first stage of research, effects of Revision Development Plans of İzmir New City Centre selected as a study area on traffic volume was measured by Traffic Impact Analysis. It has been understood that impact of transportation network in negatively is a possible outcome in case of increase in intensity with interventions on development plans. And developing the technical methods to measure the possible effects is needed. In second stage, five basic transportation approaches developed for defined problem examined comparatively. A contemporary transportation approach within these approaches was chosen according to the size and dynamics of the study area. In accordance with selected transportation approach, suitable application tools for application scale were determined for the study area. As a result, either interventions on development plan or just development plan can affect the transportation network negatively. To reduce the possible negative effects, it has been realized that transportation approaches compatible with urban dynamics should be considered in the planning process.

Key Words: Intervention on development plans, Traffic impact analysis, Contemporary transportation approaches, İzmir new city centre revision development plan