Fransa'nın Osmanlı ülkesinde açtığı okullar (MF.MGM-6 numaralı Maarif Nezareti-Mekatib-i Gayrimüslime ve Ecnebiye Müfettişliği Defterine göre)
The French schools which has been opened in Ottoman Empire (According to the Foreign Schools General Management's Record of 6th Ministry of National Education)
Yazar: ESRA ÜÇLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ATİK
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Eğitim tarihi = Educational history ; Fransa = France ; Gayrimüslim okulları = Non muslem schools ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Misyoner okulları = Missionary schools ; Misyonerlik = Missionary ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Yabancı okullar = Foreign schools

Özet:
Osmanlı Devleti'nde 16.yüzyıldan özellikle 19. yüzyıla gelindiğinde sayısı hızla artan yabancı okullar, genel olarak kurumları açan devletlerin Hristiyanlık için önemli merkez gördüğü coğrafyalarda açılmış, başta Müslümanları kapsam altına almaya çalışan bu kurumlar beklediği etkiyi göremediğinde gayrimüslim halk üzerinde çalışmalarını yürütmüşlerdir. Milliyetçilik kavramının da hızla yayıldığı bir dönemde özellikle Araplara yoğunlaşmışlar ve hem kendi propagandalarını yapacak hem de kendi pazarlarına kıdemli müşteri oluşturacak bireyler yetiştirmeye özen göstermişlerdir. Açılan bu kurumlardan mezun olanlar Osmanlı Devleti'nde çıkan isyan ve bağımsızlık hareketinde derin etkiler oluşturmuşlardır. Osmanlı Devleti gerilemiş, azınlık faaliyeti de tam aksi yönde hızla yükselişe geçmiştir.

Osmanlı Devleti zor durumda olmasına rağmen eğitim denetimi üzerinde büyük bir titizlikle durmaya çalışmıştır. Ancak yaptığı kanun, denetim memurları ve uygulamalarına rağmen bu devletler karşısında, siyasi çöküşünde verdiği etki ile istediği sonucu bir türlü alamamıştır.

Hazırlanan bu tezde MF.MGM-6 defteri ve ek olarak ulaşılan belgeler ışığında Osmanlı topraklarında açılan Fransız okul ve çeşitli kurumlara, açılan bu kurumların isimlerine, sayılarına, açıldıkları bölgelerin isimlerine, öğretmen-öğrenci sayısına, ders programlarına, ruhsat durumlarına ve çalışma faaliyetlerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler; Misyon, Misyonerlik, Fransız Okulları, Osmanlı Devleti, Maarif Nezareti, Mekatib-i Gayri Müslime ve Ecnebiye Müfettişliği

Abstract:
In the ottoman state the number of foreign schools rapidly increased from 16th century to the 19th century. These schools were opened in the geographies, which was generally considered an important center for Chiristianity. Although they tried to cover muslims in the first place, they did their work on non-muslim people when they couldn't see the expected effects. At a time when the concept of nationalism was rapidly spreading, they were especially focused on the Arabs, and thus they would both create their own markets and raise individuals who would create serior customers in their own markets. Graduates of these schools have created deep effects in the rebellion and independence movements opposed the Ottoman State. The Ottoman State declined and minorty activities rose rapidly in the opposite direction.

Although the Ottoman State was in a difficult situation, it tried to emphasize education control with great care. However , despite the law,control officers and prctices made by Ottoman State ,; it couldn't get desired  result with the effect given in the political collapse against these states.

In the light of the documents MF.MGM-6 notebook reached in thesis, french schools and various instutions opened in the Ottoman Lands the names, numbers number of teacher- students, the cirriculum, the licensing status and study activities are included.

Key Words: Mission, missionary, french schools, ottoman state, supervision of education, Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye müfettişliği