Uluslararası mali kuruluşların Türkiye'nin tarım politikasına etkileri
The effects of interneational financial instutitions on the agriculturel policies of Turkey
Yazar: FATİH ÇELİKKAYA
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dünya Bankası = World Bank ; Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; IMF = IMF ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarım reformu = Agricultural reform ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Uluslararası finansman kurumları = International financing corporations

Özet:
Tarım, gerek besin ihtiyacını karşılaması gerekse de ekonomiye önemli düzeyde katkı sağlaması bakımından Türkiye için oldukça stratejik bir konuma sahiptir. Türkiye'de tarım sektörü 2010 yılı itibariyle milli gelir içerisinde % 8, toplam istihdamda % 25 düzeylerinde temsil edilmektedir. Bundan dolayı tarım sektörü, kırsal kesimin gelir seviyesinin yükseltilmesi, tarımsal fiyatların istikrarının sağlanması ve diğer politik amaçlarında gerçekleştirilmesi için devlet tarafından desteklenmektedir.Bu çalışmanın amacı, 2000 yılından sonra IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü'nün de katkı ve yönlendirmelerinin eşliğinde Türkiye'de tarım sektöründe yaşanan yeniden yapılanma sürecinin ayrıntılarını ve sonucunu tespit etmektir. Tezin önemi ise Türkiye'nin tarım politikasında önemli ölçüde belirleyici etkisi olan uluslararası mali kuruluşların düzenlemelerinin, diğer akademik çalışmaların aksine bir bütün olarak değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır. 9 Aralık 1999 tarihinde Uluslararası Para Fonu ile imzalanan 17. stand-by düzenlemesiyle başlatılan ve tarım sektöründe reformu amaçlayan düzenlemeler sonunda, tarımsal destekleme politikalarının amaç ve araçlarında radikal değişiklikler yaşanmış ve sektör yasal ve idari anlamda yeniden dizayn edilmiştir.Dünya Bankası ile imzalanan kredi anlaşmaları ve Dünya Ticaret Örgütü ile yapılan tarım müzakereleri de IMF ile imzalanan stand-by düzenlemelerine paralel hükümler taşımakta tarım sektörünü serbest piyasa ekonomisinin kuralları doğrultusunda yeniden şekillendirmektedir. Sektörde yaşanan bu değişim sürecinin sonuçlarını 2000-2010 dönemine ait tarımsal üretim, istihdam ve destekleme rakamlarında görebilmekteyiz. Tarımsal reform süreci sonunda Türkiye'de tarımsal milli gelir ve istihdam düşmüş, girdi ve tarım ürünlerinin fiyatları yükselmiştir.

Abstract:
Agricultural sector has a strategic importance in Turkey either for compensating the nutrition need or for it importance of conribution to the state?s economy. The sector?s had a share of 8 % in internal revenue and 25 % in total employment by the year 2010. Thus the sector is supported by the state with supporting policies in order to protect the producers by increasing their incomes and the consumers by stabilizing the product prizes.This thesis aims to present the details and the consequences of the reorganization process in Turkey?s agricultural sector which was initiated by the contributions and directions of IMF, World Bank and World Trade Organization after the year 2000. The importance of the thesis, which is about the regulations of international financial institutions that are determinative in the agricultural politics of Turkey, relies on its evaluations about the subject as a whole unlike other academical studies. There were radical changes about the objectives and instruments of agricultural supporting policies and the sector was redesigned in legal and administrative sense after the 17th stand-by regulations signed with IMF on December 9, 1999.Loan agreements signed with World Bank and negotiations with World Trade Organization had similar provisions with the stand-by arrangement and they were supposed to shape the sector?s future within the rules of free market economy. The process of change in the sector can be traced by analyzing the numerical data of agricultural production, employment and supporting investments between the years 2000-2010. After this reform process the amount of Gross domestic product obtained from agriculturel sector and employment in this sector have decreased, and inputs and the costs for agricultural products have raised.