Mimarlık sözleşmesinin hukuki niteliği ve mimarın hukuki sorumluluğu
Legal characteristic of the architectural contract and legal liability of the architect
Yazar: POLEN ARKÖSE
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM AKİPEK ÖCAL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
ÖZET
ARKÖSE, Polen, Mimarlık Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Mimarın Hukuki Sorumluluğu, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024.
Son yıllarda karşı karşıya kalınan hızlı kentleşmeye bağlı olarak inşaat sektöründe büyük gelişmeler meydana gelmiştir. İnşaat sektöründeki yapıların meydana getirilme sürecinde mimarlar, mühendisler ve müteahhitler başrol oynamaktadır. Yapının inşa aşamasında iş sahibi ile inşaat sektöründe yer alan meslek sahipleri arasında hukuki ilişki kurulması söz konusu olacaktır. İnşaatın temelini oluşturan fikri çalışmalar yani plan ve projeler mimarlar tarafından düzenlenmektedir. Uygulama ve öğretide iş sahibi ve mimar arasında kurulan sözleşmeye "mimarlık sözleşmesi" denilmektedir. Mimarlık sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu ya da diğer mevzuatlarda açık bir şekilde hükme bağlanmamıştır. Bu yüzden mimarlık sözleşmesinin hukuki niteliği konusunda öğretide farklı görüşler bulunmaktadır. Mimarlık sözleşmesinin niteliğinin belirlenmesi özellikle hukuki güvenlik ilkesi açısından önem teşkil etmektedir. Zira taraflar bir mimarlık sözleşmesi imzaladıklarında sahip oldukları hakları, borçları ve buna bağlı olarak sorumluluklarının kapsamı bilmek isteyeceklerdir. Bu hususlar ise sözleşmenin niteliğine göre farklılık gösterecektir. Mimarın hukuki anlamda sorumluluğu ve diğer hususlar mimarlık sözleşmesinin içerdiği edimlerin ve buna bağlı olarak mimarlık sözleşmesinin hukuki niteliğinin tespiti ile belirlenecektir. Çalışmanın ilk bölümünde mimarlık sözleşmesi ile ilgili temel kavramlara ve mimarın edimlerine ilişkin genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde mimarlık sözleşmesinin hukuki niteliğine ilişkin görüşler, mimarlık sözleşmesinin Türk ve İsviçre Hukuku bakımından karşılaştırılması ve mimarlık sözleşmesinin diğer sözleşmelerden farkına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise mimarın hukuki sorumluluğu ve sorumluluk kapsamında ele alınması gereken diğer meseleler üzerinde durulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Mimar, Mimarlık Sözleşmesi, Mimarlık Sözleşmesinin Hukuki Niteliği, Mimarın Hukuki Sorumluluğu, Eser Sözleşmesi, Vekâlet Sözleşmesi, Karma Sözleşme, Sui Generis Sözleşme.

Abstract:
ABSTRACT
ARKÖSE, Polen, Legal Characteristic Of The Architectural Contract and Legal Liability Of The Architect, Master's Thesis, Ankara, 2024.
Due to the rapid urbanization faced in recent years, major developments have occurred in the construction sector. Architects, engineers and contractors play a leading role in the process of creating structures in the construction industry. While the building is being created, a legal relationship will be established between the business owner and professionals in the construction industry. Architects provide the intellectual studies or plans and projects that are used as the foundation for construction. An agreement made between the owner and the architect is frequently referred to as an "architectural contract" in both practice and doctrine. Architectural contracts are not regulated in the Turkish Code of Obligations or other legislation. Therefore, there are different opinions in the doctrine regarding the legal characteristic of the architectural contract. Determining the nature of the architectural contract is especially important in terms of the principle of legal security. Because, when the parties sign an architectural contract, they will want to know their rights and obligations and the scope of their responsibilities. These issues will vary depending on the nature of the contract. The legal liability of the architect will be determined by the acts contained in the architectural contract and, accordingly, by determining the legal nature of the architectural contract. In the first part of the study, general information about the basic concepts of the architectural contract and the actions of the architect is given. In the second part, opinions on the legal nature of the architectural contract, the comparison of the architectural contract in terms of Turkish and Swiss Law, and the difference of the architectural contract from other contracts are mentioned. In the third section, the legal liability of the architect and other issues that need to be addressed within the scope of liability are discussed.
Keywords: Architect, Architectural Contract, Legal Characteristic of The Architectural Contract, Legal Responsibility of the Architect, Contract of Work, Attorney Agreement, Mixed Contract, Sui Generis Contract.