Kavramsal değişim yaklaşımına dayalı işbirlikli ve bireysel öğrenme etkinliklerinin 9. sınıf öğrencilerinin difüzyon ve osmoz kavramlarını anlamalarına ve biyolojiye karşı tutumlarına etkisi
The effect of cooperative and individual learning activities based on conceptual change approach on 9th grade students? understanding of diffusion and osmosis and attitutes on biology
Yazar: AYHAN ÇİNİCİ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavram öğretimi = Concept teaching

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı vardır. Birincisi, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin difüzyon ve osmoz kavramlarını anlamaları ve alternatif kavramlarını gidermeleri üzerine kavramsal değişim yaklaşımına dayalı işbirlikli ve bireysel öğrenme aktivitelerinin etkilerini incelemek ve geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırmaktır. İkinci amaç ise, bu üç öğretim yönteminin, öğrencilerin biyolojiye karşı tutumları üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmada yarı deneysel yöntemin eşit olmayan gruplar ön - test son - test kontrol ve karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2007- 2008 eğitim öğretim yılında Erzurum Anadolu Lisesinden üç ayrı dokuzuncu sınıfta öğrenim gören toplam doksan öğrenci oluşturmuştur. Sınıfların ikisi deney grubu (D1 ve D2), biri ise kontrol grubu (K) olarak seçilmiştir. Sınıflar kontrol ve deney gruplarına rasgele olarak atanmıştır. Birinci deney grubunda (D1) kavramsal değişim yaklaşımına dayalı işbirlikli öğrenme etkinlikleri, ikinci deney grubunda (D2) kavramsal değişim yaklaşımına dayalı bireysel öğrenme etkinlikleri, kontrol grubunda (K) ise düz anlatıma dayalı geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır. Yöntem uygulaması dört hafta sürmüştür.Araştırmanın verileri Difüzyon ve Osmoz Kavram Testi (DOKT), Biyoloji Tutum Ölçeği (BTÖ), Bilimsel işlem beceri Testi (BİBT) ve İşbirlikli Öğrenme Öz Değerlendirme Anketi (İÖÖDA) ile toplanmıştır. Sonuçlar t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon değerleri ve tanımlayıcı istatistiksel veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre hem deney hem de kontrol gruplarında akademik başarı açısından istatistiksel olarak önemli gelişme sağlanmıştır. Fakat birinci deney grubu akademik başarı bakımından ikinci deney grubuna ve kontrol grubuna göre daha yüksek başarıya erişmiştir. Diğer taraftan deney grubundaki öğrencilerin biyolojiye karşı tutumları anlamlı düzeyde gelişme göstermiş, oysa kontrol grubunda anlamlı bir değişim olmamıştır. Öğrencilerin BTÖ son test ortalamaları karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son olarak, öğrencilerin takım arkadaşları hakkındaki, sosyal destek, akademik destek ve bağlılık algıları ile biyoloji başarıları arasında bir ilişkinin olduğu, ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
This research has two aims. The first aim is to examine and compare the effects of cooperative and individual learning activities based on conceptual change approach with traditional teaching on 9th grade students? understanding of diffusion and osmosis and eliciting the alternative conceptions. The second aim is to investigate the effect of these three approaches on students? attitudes towards biology. In this study, non-equivalent groups pre-test post-test control and comparison group design as a type of quasi-experimental method was used. The subjects of the study were ninety 9th graders in three different classes from Erzurum Anatolian High School in the 2007-2008 educational year. Two of the classes were selected as the experimental groups (E1 and E2) and one of the classes was the control group (C). Classes were randomly assigned to either the control or experimental groups. The first experimental group (E1) was taught using cooperative learning activities based on conceptual change approach, the second experimental group (E2) was taught through individual learning activities based on conceptual change approach, while the control group (C) was taught through traditional teaching based on whole class lecturing. The intervention was carried out over four weeks.Data have been gathered by Diffusion and Osmosis Concept Test (DOCT), Biology Attitude Scale (BAS), Science Process Skill Test (SPST) and Cooperative Learning Self Report Survey (CLSRS). The results were analyzed by using t-test, ANOVA, Pearson correlation coefficients and descriptive statistics. According to the results of the study, there were significant improvements in academic achievement and eliciting the alternative conceptions both in the experimental and the control groups. However E1 group resulted in higher improvement in academic achievement compared to E2 group and C group. On the other hand students? attitudes towards biology were significantly developed in a positive direction in experimental groups, whereas in the control group, no significant change was noticed. But there were no significant difference among groups with respect to the BAS post test means of the students. Finally, it has been determined relationship between students? social support, academic support, cohesiveness perceptions about their teammates and biology achievement, but this relationship wasn?t found statistically significant.