İndirekt hiperbilirubinemi nedeni ile fototerapi alan yenidoğan bebeklerde oksidatif stres dengesinin değerlendirilmesi
Evaluation of oxidative stress balance in newborn who recieve phototherapy treatment for indirect hyperbilirubinemia
Yazar: EMİNE ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ZENCİROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Disülfitler = Disulfides ; Fototerapi = Phototherapy ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Giriş ve Amaç: Yenidoğan sarılıkları sık görülmektedir. Tedavi gerekenlerde kullanılan en iyi yöntem fototerapidir. Fototerapi ile bildirilmiş önemli bir yan etki olmamakla birlikte son yıllarda fototerapinin fotodinamik stres olduğu, lipid peroksidasyonuna yol açtığı, oksidatif stresi arttırdığı bildirilmektedir. Tiyoller, antioksidan özelliklere sahip fonksiyonel sülfhidril gruplarıdır, reversible olarak oksitlenir ve oksidatif koşullar altında disülfür bağlarına dönüşür. Dengenin disülfid lehine kayması oksidatif streste artışı gösterir. İskemi modifiye albümin (İMA), iskemi sonucu oluşan reaktif oksijen türevlerinin albüminde yol açtığı modifikasyon ile oluşur, hem oksidatif stres hem de iskemik marker olarak kabul edilir. Katalaz ve ferroksidaz ise antioksidan enzimlerdir. Bu çalışma ile hastanemiz Yenidoğan Kliniğinde fototerapi alan, gebelik yaşı ≥35 hafta olan bebeklerde fototerapi öncesi ve sonrası oksidatif stres dengesinin tiyol disülfid homeostazı, İMA, katalaz ve ferroksidaz düzeyleri açısından değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, kesitsel ve tanımlayıcı olarak planlanan bu çalışmaya, Kasım 2018 - Kasım 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine indirekt hiperbilirubinemi (İHB) nedeni ile yatırılarak fototerapi alan ve gebelik süresi ≥35 hafta olan yenidoğan bebekler alındı. Sağlıklı kontrol grubunda bir, hasta grupta ise fototerapi öncesi ve sonrası alınan iki serum örneklerinde oksidatif stres dengesi; tiyol disülfid, İMA, ferroksidaz ve katalaz seviyeleri, indeks 1 (disüfid/nativ tiyol), indeks 2 (disülfid/total tiyol), indeks 3 (nativ tiyol/total tiyol) ile değerlendirildi. 
Bulgular: Hasta grupta 107, kontrol grubunda yenidoğan 55 vardı ve demografik özellikleri benzerdi. Hasta ve kontrol grupları arasında indeks 1, indeks 2, indeks 3, İMA, ferroksidaz ve katalaz açısından farklılık yoktu (p>0,05). Hasta grubunda Nativ tiyol (p=0,001) ve tiyol değerleri (p=0,002) kontrol grubundan yüksek bulundu. Hasta grubun nativ tiyol (p<0,001), total tiyol (p=0,003) ve indeks 3 değeri (p<0,001) fototerapi sonrasında öncesine oranla anlamlı düşük bulundu. Hasta grubun fototerapi sonrası disülfid (p<0,001), indeks 1 (p<0,001) ve indeks 2 (p<0,001) değerleri fototerapi öncesine göre daha yüksek bulundu. Hasta grubunda fototerapi sonrası İMA (p=0,013) ve katalaz (p=0,022) değerleri fototerapi öncesine göre daha yüksek bulundu. Hasta grubun fototerapi öncesi ve sonrası arasında ferroksidaz değerleri açısından fark gözlenmedi (p>0,05). Fototerapi alma süresi ile fototerapi sonrası ferroksidaz aktivitesinde artış bulundu (p=0,009).

Sonuç: Fototerapi verilen yenidoğanlarda oksidatif stres tiyol disülfid homestazı üzerinden artıyor olabilir. Fototerapi sonrası yükselen İMA, doku hasarının bir göstergesi olabilir. Bir antioksidan enzim olan ferroksidazın fototerapi süresi ile artması, fototerapi süresi arttıkça olumsuz etkilerinin artabileceği düşündürmektedir. Fototerapi düşünüldüğü kadar masum olmayabilir. Yenidoğanlar fototerapi başlama kararı verilirken bilirubinin olumsuz santral etkileriyle fototerapinin olası oksidatif hasarı arasında kar zarar hesabı göz önüne alınmalı, profilaktik fototerapiden olabildiğince kaçınılmalı ve fototerapi süresi de optimumda tutulmalıdır. 
Fototerapinin yarattığı düşünülen oksidatif stresin daha geniş serilerde değerlendirilmesi, bu etkinin süresi, olası uzun ve kısa dönem etkilerini irdeleyen daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Fototerapi, indirekt hiperbilirubinemi, oksidatif stres, tiyol disülfid, yenidoğan

Abstract:
Introduction And Objective: Jaundice in newborns are quite often and the best treatment method is phototherapy in case of treatment need. Although there are no reported significant side effects with phototherapy, in last years it is reported that phototherapy can cause to photodynamic stress, lipid peroxidation and increasing oxidative stress. Thiols are functional sulfhydryl groups which has antioxidant properties. They are oxidized reversibly and under oxidative conditions they turn again into disulphide bonds. Balance shifting in favour of disulphide increases oxidative stress. Ischemia Modified Albumin (IMA), occurs in modification of albumin with oxidative radical derivatives after ischemia. IMA accepted as both oxidative stress marker and ischemic marker. Catalase and ferroxidase are antioxidant enzymes. In this study, it is aimed that evaluation of oxidative stress balance in neonates with a gestational age ≥35 weeks before and after phototherapy in terms of thiol disulphide homeostasis, IMA, catalase and ferroxidase levels in our neonatal intensive care unit.
Materials And Method: It was included neonates with a gestational age ≥35 weeks with indirect hyperbilirubinemia (IHB) and having phototherapy treatment in University of Health Sciences (SBU) Dr. Sami Ulus Gynaecology, Child Health and Diseases Application and Research Center (SUAM) neonatal intensive care unit between November 2018 and November 2019 in this prospective, cross-sectional and descriptive study. In control group once, in the patient group twice, oxidative stress balance was evaluated with thiol disulphide, IMA, catalase and ferroxidase levels, index 1 (disulphide/native thiol), index 2 (disulphide/total thiol), index 3 (native thiol/total thiol) in serum samples taken before and after phototherapy.
Results: There were 107 neonates in the patient group and 55 in control group, the groups had similar demographic features. NT (p=0,001) and Thiol (p=0,002) values in the patient group were higher than the control group. There was no difference between groups in terms of index 1, index 2, index 3, IMA, catalase and ferroxidase (p>0,05).  Patient group's after phototherapy NT (p<0,001), total thiol (p=0,003) and index 3 (NT/TT) values were significantly lower than before phototherapy values. In patient group, after phototherapy disulphide (p<0.001), index 1 (p<0,001) and index 2 (p<0,001) values were higher than before phototherapy values. IN Patients, after phototherapy IMA (p=0,013) and catalase (p=0,022) values were higher than before phototherapy values. In spite of there was no difference for ferroxidase (p>0,05) activity before and after phototherapy in patient group, but it was noted that ferroxidase activity was increasing with phototherapy duration (p=0,009).
Conclusion: Oxidative stress seems increasing via thiol disulphide homeostasis in neonates under phototherapy treatment. Increased IMA value after phototherapy may be an indicator of tissue damage. Increasing ferroxidase activity with phototherapy may show that negative effects of phototherapy may increase by duration. Phototherapy may not be as innocent as it was thought. When making a decision to start phototherapy treatment in neonates, profit and loss account between negative central effects of bilirubin and possible oxidative damage of phototherapy should be considered. Prophylactic phototherapy should be avoided as much as possible and the duration of phototherapy should also be kept optimal.
More comprehensive studies are needed in larger series in terms of evaluating oxidative stress, duration of this effects and short and long term prognosis of phototherapy treatment.

Key words: Phototherapy, Indirect Hyperbilirubinemia, Oxidative Stress, Thiol Disulphide, Newborn