Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme ve istihdama etkisi
The impact of foreign direct investment on economic growth and employment in Turkey
Yazar: PERİHAN EZGİ BALLI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Nedensellik testleri = Causality test ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İstihdam = Employment

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte güç kazanan doğrudan yabancı yatırımlar, ev sahibi
ülkelere pek çok açıdan katkı sağlamaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların, özellikle
tasarruf-yatırım açığı sorunu yaşayan gelişmekte olan ülkelere etkisi oldukça büyüktür.
Bu yatırımlar, ülkelere sermaye kaynağı olmalarının yanında makroekonomik
değişkenleri uzun vadede etkilemektedir.
Bu çalışmada, Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme ve
istihdama etkisi incelenmiştir. Bu amaçla 2006: Q1-2018: Q4 dönemi verileri
kullanılarak, ARDL analizi ve Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır.
Doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme için yapılan ampirik analizler
sonucunda, doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyümeyi uzun dönemde pozitif
etkilediği, nedensellik ilişkisinin ise çift yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Doğrudan
yabancı yatırımlar ve istihdam için yapılan analizlerde ise, doğrudan yabancı
yatırımların istihdamı uzun dönemde pozitif etkilediği ve değişkenler arasında
nedensellik ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Ekonometrik analiz bulguları genel olarak
değerlendirildiğinde, Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı yatırımların, ekonomik
büyüme ve istihdamı artırdığı fakat yetersiz kaldığı söylenebilmektedir. Bu katkının
sürdürülebilmesi için, doğrudan yabancı yatırımların, üretim yaratılabilen imalat
sektörüne çekilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca istihdamda artışın
sağlanması için; yatırımların, yeni yatırımlar şeklinde gerçekleşmesi gerektiği
düşünülmektedir.

Abstract:
Foreign direct investments, which have gained strength with globalization, have
contributed to host countries in many ways. Foreign direct investment has a significant
impact on developing countries, especially those experiencing a saving-investment
deficit problem. In addition to being a source of capital for countries, these investments
effect macroeconomic variables in the long term.
In this study, in Turkey the impact of foreign direct investment for economic
growth and employment were examined. For this purpose, ARDL analysis and TodaYamamoto causality test were applied by using data for the period of 2006: Q1-2018:
Q4. As a result of the empirical analyzes for foreign direct investments and economic
growth, it was concluded that foreign direct investment had a positive effect on
economic growth in the long run. In addition there is a bi-directional causality
relationship between variables. In the analyzes conducted for foreign direct investments
and employment, it was determined that foreign direct investment on employment had a
positive effect in the long run and had no causal relationship between variables. When
the findings of the econometric analysis are evaluated in general, it can be said that foreign
direct investment in Turkey's economy, increase economic growth and employment but
are insufficient. In order to maintain this contribution, it is considered that it would be
beneficial to attract foreign direct investments to the manufacturing sector which can be
created. In addition, in order to increase employment, it is considered that investments
should be made in the form of new investments.