Otistik çocukların dil özelliklerinin kullanım açısından incelenmesi
A study on the analysis of language characteristics of children with autism in terms of pragmatics
Yazar: BAHAR KEÇELİ KAYSILI
Danışman: PROF.DR. PINAR SAN BAYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kaysılı-Keçeli, B., Otistik Çocukların Dil Özelliklerinin Kullanım Açısındanncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Özel EğitimProgramı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006. Yapılmış olan bu araştırma, otistikçocukların dillerinin analiz edilerek, kullandıkları işlev kategorilerinin belirlenmesi,hikayedeki ana anlama değinip değinmediklerinin saptanması ve ana anlamıniçerdiği kategorilerin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya, otistikbozukluktan etkilenmiş, ilköğretim tam zamanlı kaynaştırma programına devameden, en az bir yıldır özel eğitim hizmetlerinden yararlanan, 7 yaşında ve 7 yaşüstünde olan, ortalama sözce uzunluğu en az 3 ve 3'ün üstünde olan ve evlerindeTürkçe dışında başka dil kullanılmayan 20 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmacıtarafından Tough (1984)'un Dil Sınıflandırma Sistemine göre oluşturulan ÖlçütBağımlı Dil Örneği Alımı (ÖBDÖA) yardımıyla dil örneği toplanmıştır.ÖBDÖA'nın hazırlanmasında Tough (1984)'un 6 resimden oluşan olay sıralamakartları temel alınmış ve dil örneği alımı sırasında bu resimlerden yararlanılmıştır.Elde edilen dil örnekleri işlev kategorilerinden bildirme, mantık yürütme, tahminetme ve yansıtma kategorilerinin kullanılıp kullanılmaması bakımındanincelenmiştir. Ayrıca çocukların resimli hikaye kartları hakkında konuşurken anaanlama değinip değinmedikleri ve ana anlamın içerdiği işlev kategorileri dedeğerlendirilmiştir. Değerlendirme sırasında kullanılan resimlerle ilgili hazırlanmışyapılandırılmamış ve yapılandırılmış soruların %75'ine doğru yanıt veren çocukların,ölçülen işlev kategorilerini kullandıkları kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilenveriler sayı ve yüzde değerleri ile gösterilmiş, betimsel istatistik yöntemlerikullanılarak tartışılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular, çocukların bildirme kategorisindenetiketleme ve olayları anlatma alt kategorilerini kullandıklarını, ancak mantıkyürütme ve yansıtma kategorilerini kullanmadıklarını göstermektedir. Ayrıcaörneklemi oluşturan otistik çocuklar hikayedeki ana anlama değinmemişlerdir.Anahtar Sözcükler: Otizm, Pragmatik Gelişim, şlev Kategorileri, DilinDeğerlendirilmesi

Abstract:
Kaysılı-Keçeli, B., A study on the analysis of language characteristics ofchildren with autism in terms of pragmatics. Hacettepe University, Institute ofHealth Sciences, Special Education Program, Master of Science Thesis, Ankara,2006. Aim of the research is to study the use of language in means of determiningfunctional categories, mentioning the main meaning in a story and examining thecategories of main meaning with language analysis of children with autism. Sampleconsist of 20, 7 years and older children with autism who are integrated into regularclassrooms and involved in special education programs at least one year or morebesides classroom education as well. All children has MLU of 3 or more and speakTurkish as their primary language. In order to determine functional categories,whether or not the children mention the main meaning in a story and to examine thecategories of main meaning with language analysis, Tough (1984)?s LanguageSample Chart consisting 6 event order cards is used. Language samples are analysedin terms of using reporting, reasoning and projecting. Besides, mentioning mainmeaning and functional categories in the main meaning during a conversation on thepicture story cards is determined as well. The criteria for considering ?use offunctional categories? is 75% and 75% correct responds given by the children isconsidered as ?use of functional categories? in the study. Data gathered from thestudy is shown by percentages and discussed through quantitative statistical analysis.Results show that, children with autism use labeling and referring to events;however do not use logical reasoning and projecting categories. Nonetheless, they donot mention main meaning in the story.Keywords: Autism, Pragmatic development, functional categories, languageassessment