Dünya klasmanında üretim kapsamında iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına yönelik bir model önerisi ve uygulama
A model proposal and implementation concerning occupational health and safety within the framework of world class manufacturing
Yazar: ESİN TUBA TEPEKULE
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİNAZ GÜMÜŞOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dünya klasmanında üretim = World class manufacturing ; Küreselleşme = Globalization ; Üretim = Production ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Günümüz rekabet koşulları içerisinde işletmeler sektörlerinde ve/veya alanlarında en iyi olmayı kendilerine hedef olarak seçmek ve bu hedefi gerçekleştirmek zorundadırlar. Küreselleşme nedeniyle kurumların hayatta kalabilmeleri ve her alanda en iyi olma hedefine ulaşabilmeleri için, en iyi uygulamaları bünyelerinde bir araya getirebilmeleri ve eş zamanlı olarak her bir uygulamada en iyi performansı gösterebilmeleri gerekmektedir. Her uygulamada en iyi olmayı ve içinde barındırdığı her stratejiyi mükemmel düzeyde gerçekleştirmeyi hedefleyen yaklaşım son yıllarda Dünya Klasmanında Üretim (WCM) olarak anılmaktadır. WCM'nin içinde barındırdığı uygulama ve stratejilerin sinerjik etkisi, işletmelerin gücünü istenen seviyeye çıkarmada yardımcı olacaktır.
Alanında en iyi olmak isteyen işletmelere yol gösteren WCM'nin başarısı için uygulanan tüm stratejilerde insana verilen değer, ön planda tutulmalıdır. Dünya klasmanında üretim kapsamında işletmelerin öncelikli olarak ele aldığı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) uygulamalarında üst seviyede performans göstermeleri, günümüz işletmelerini rakiplerinden bir adım öteye götürerek en iyi olmalarını sağlayacaktır. Bu anlamda Dünya Klasmanında İş Sağlığı ve Güvenliğinin (World Class Safety-WCS) başarısını güvenlik kültürü, İSG liderliği, İSG programı ve İSG performansı elemanlarının bir fonksiyonu olarak tanımlayan Larry Hansen'in modeli çalışmamızın referans noktası olmuştur. Uygulanan modelden hareketle çalışmada Ege Bölgesi Sanayi Odası'nın belirlediği Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu listesinden belirli bir bölge içinde kalan işletmelerde, WCS bileşenlerinin ve varsa alt bileşenlerinin WCS başarısına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla yapılan çalışma sayesinde, dünya klasmanında üretim kapsamında İSG uygulamaları ve WCS bileşenlerine yönelik ülkemiz için ilk kez İzmir ve civarında bir pilot çalışma gerçekleştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Dünya Klasmanında Üretim, Dünya Klasmanında İSG, Dünya Klasmanında İSG Bileşenleri

Abstract:
In today's competitive environment, business firms should strive for leading the industry and they must literally achieve this goal. Due to the rapid globalization, institutional survival and goal attainment in the sense of being the best depend on incorporating the best practices while simultaneously displaying the best performance at each level. This recent approach oriented towards being the best at each practice and realizing each contained strategy with excellence is called World Class Manufacturing. The synergistic action of the practices and strategies contained in WCM helps raise the power of the firms to the desired level. 
For an effective WCM that guides would-be industry leaders, an emphasis on human capital should be articulated. A high-level performance in Occupational Health and Safety practices that the firms primarily address within the world-class manufacturing context will help move ahead of the competitors. In that sense, Larry Hansen's model that defines the success of World Class Safety (WCS) as a function of safety culture, WCS leadership, WCS program and WCS performance has been taken as a starting point for this study. With reference to the above-referred model, the purpose of the study is to analyze the effect of WCS components and subcomponents, if any, on WCS performance of a selected number of EBSO 500 companies (Aegean Region Chamber of Industry Top 500 Companies) located in a specific area. As a significant contribution to the WCM literature in the national context, a pilot study was conducted on Occupational Health and Safety practices and WCS components in the context of Izmir Province and periphery for the first time.



Keywords: World Class Manufacturing, World Class Safety, Components of World
Class Safety