Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi personelinin hastane bilgi sistemleri konusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Ankara Training and research hospital staff's views on Hospital information systems
Yazar: MELİHA MELİŞ GÜNALTAY
Danışman: PROF. DR. ÖMER RIFKI ÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doğrulayıcı faktör analizi = Confirmatory factor analysis ; Hastane bilgi sistemleri = Hospital information systems ; Hastaneler = Hospitals ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Sağlık personeli = Health personnel ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Ölçekler = Scales ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
Araştırmanın evreni Ankara ilinin Çankaya İlçesindeki Ankara Eğitim ve Araştırma hastanesinde hekim, idari personel, hemşire ve sağlık teknisyeni olarak görev yapan sağlık çalışanlarıdır. Evrenin tümüne ulaşılması amaçlanmış ancak sağlık çalışanlarının gönüllülük, nöbet, izin vb. durumlarından dolayı katılımcılar kolay ulaşılabilen örnekleme yöntemine dayalı olarak belirlenmiştir. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevli olarak çalışan ve araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlayan 788 kişi anket formunu doldurmayı kabul etmiş ve araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Sağlık çalışanlarından 25'inin anket formundaki kayıp veri sayısının fazlalığı nedeni ile bu kişilerin anketi dikkatle doldurmadıklarına karar verilmiş ve bu kişilerin anket formları dikkate alınmayarak, istatistiksel analizler 763 kişiden elde edilen veri üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılar 18 ile 59 yaş aralığında olmak üzere ortalama yaşları 35.2'dir. Katılımcıların çalışma süreleri ise bir yıldan az ve 39 yıl aralığındadır. Çalışma sürelerinin ortalaması 11 yıl, HBS kullanım süreleri ise bir yıldan az ve 16 yıl aralığında olmak üzere ortalama 8 yıl olarak hesaplanmıştır. Ayrıca daha önce birçok farklı alanda kullanılan Teknoloji Kabul Modeli Ölçeği'nin HBS alanında kullanılması için uyarlama çalışması yapılmıştır. 
Araştırmanın sonucunda; sağlık ve idari personelin HBS kullanım süreleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken [χ^2(1, n=763)=0.514, p>0.05],  HBS eğitim alma[χ^2(1, n=763)=26.09, p<0.05] ve eğitim alma süreleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur [χ^2(1, n=427)=4.52,  p<0.05]. Sağlık ve idari personelin BTH puanlarının ortalaması arasında anlamlı bir fark bulunmazken(F(1-761)=0.370, p>.05), TKM puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir(F(1-761)=29,370, p<.05). Sağlık ve idari personelin BTH puanları ve TKM puanları en az iki farklı öğrenim grubundaki çalışanlar aldıkları puanların ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir [(F(BTH)(4-758)=19,566, p<.05),(F(TKM)(4-758)=4.015, p<.05)]. Sağlık ve idari personelin BTH puanları ve TKM puanları personel türü ve cinsiyet etkileşiminden etkilenmemiştir[(F(BTH)(1-759)=2.264, p>.05), (F(TKM)(1-759)=1,549, p>.05)]. Sağlık ve idari personelin meslek ve yaş gruplarının BTH puanlarının üzerinde ortak etkisinin anlamlı olmazken ve TKM puanlarının üzerinde anlamlı olduğu bulunmuştur [(F(BTH)(2-757)=0,671, p>.05),(F(TKM)(1-757)=27,922, p<.05)].. Son olarak BTH ve TKM düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur [χ^2(1, n=763)=6.349, p<0.05]. Çalışma ile elde edilen sonuçlar doğrultusunda, sağlık kurumları çalışanları HBS'yi kabul  etmeleri için, hizmet içi eğitim faaliyetlerine önem verip, her çalışanın eğitim almasını sağlaması önerilmektedir.

Abstract:
The population of the study included health workers who work as physicians, administrative staff, nurses and health technicians in Ankara Training and Research Hospital in Çankaya district of Ankara Province. The study aimed to reach the whole universe, but volunteerism, seizure, leave etc. of health workers. due to their status, the participants were determined based on the easily accessible sampling method. A total of 788 volunteers from the Ankara Training and Research Hospital, who participated in the study voluntarily, agreed to complete the questionnaire and formed the sample of the study. The sample of the study was formed by a total of 788 volunteers from the Ankara Training and Research Hospital; who voluntarily participated in the study and agreed to complete the questionnaire. 
It was found that huge quantity of missing was missing in some questionnaires, hence it was determined that 25 of the health care workers did not fill the questionnaire carefully. Thus, the statistical analyzes were carried out on the data obtained from 763 people. The mean age of the participants was 35.2 years (range 18 to 59). The working period of the participants varied between less than one year and 39 years. The mean working period of the participants was 11 years, and the RLS usage period ranged between less than one year and 16 years; it had 8 years on average. In addition, an adaptation study was performed to use the Technology Acceptance Model Scale, which was previously used in many different areas, in the field of HIS.
As a result of the research; While there was no significant relationship between the duration of HIT of health and administrative personnel [2 (1, n = 763) = 0.514, p> 0.05], HIT training [2 (1, n = 763) = 26.09, p < 0.05] and a significant relationship was found between training time [2 (1, n = 427) = 4.52, p <0.05]. While there was no significant difference between the mean of TRI scores of health and administrative personnel, there was a significant difference between the mean scores of the TAM. A statistically significant difference was determined between the mean scores of the scores of at least two different graduation groups. TRI scores of health and administrative personnel and TAM scores were not affected by occupational group and gender interaction. It was found that health and administrative personnel had no significant effect on occupational and age groups' TRI scores, but they were found to be significant over TAM scores. Finally, a significant relationship was found between the TRI and TAM levels [ 2 (1, n = 763) = 6.349, p <0.05]. In line with the results obtained from the study, it is recommended that health workers give importance to in-service training activities and ensure that each employee receives training in order to accept hospital information systems.