60-72 aylık çocukların fonolojik farkındalıklarına ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelenmesi
Investigation of parental views about phonological awareness of 60-72 MONTH-old children
Yazar: OSMAN AYRANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL KESKİNKILIÇ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Farkındalık = Awareness ; Fonolojik farkındalık = Phonological awareness ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Ses = Voice ; Ses bilim = Phonology ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma, 60-72 aylık çocukların fonolojik farkındalıklarına ilişkin ebeveyn görüşlerini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Diyarbakır ili merkez ilçelerinde ikamet eden ve 60-72 ay çocukları olan 30 ebeveyn dahil edilmiştir. Yapılan bu nitel çalışmada, ebeveynlerin kişisel bilgilerine yönelik aile demografik form ve uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır.
Bulgular: Ebeveynlerin çocuklarının alıcı ve ifade edici dil becerileri ile ilgili çalışmalarda bulundukları, ifade edici dil gelişimi ile ilgili beceriler ve görevlerin ebeveynler tarafından daha kolay hatırlanabildiği, ifade edici dil becerilerine verilen önem sebebi ile çocuklarının gelişim süreçlerini bu beceri basamaklarından yola çıkarak anımsadıkları, çocukları ile günlük iletişimde sohbet ettikleri, oyun oynadıkları, bu oyunların  çocuğa öğretici olma durumundan çok, çocuklarının istediği oyun türlerinde oldukları bulguları ile birlikte; fonolojik farkındalık becerilerinin taşıdığı anlamı ve bu becerilerin çocuklarının gelişim basamakları arasındaki yerini yeterince bilmedikleri, bu becerilerin çalışılması gerektiğine ilişkin düşüncelerinin bulunmadıkları, çocukları ile etkileşimlerinde de fonolojik farkındalığın desteklenmesine yönelik ekstra çaba sarfetmedikleri, bu konuda herhangi bir çalışma  gerçekleştirmedikleri ve fonolojik farkındalık becerileri ile ilgili kaygı taşımadıkları bulguları elde edilmiştir.
Sonuç: Ebeveynlerin, fonolojik farkındalık becerilerinin çocuklarının gelişimsel süreçlerindeki rolünü tam olarak algılayamadıkları, bu beceriler ile ilgili bilgi eksikliklerinin bulunduğu sonuçlarına ulaşılmış ve bulgulara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Erken Okuryazarlık, Fonolojik Farkındalık, Okul Öncesi Dönem.

Abstract:
Aim: This research was conducted in order to examine the parental views on the phonological awareness of children aged 60-72 months.
Material and Method: The study included 30 parents residing in the central districts of Diyarbakır province with children aged 60-72 months. In this qualitative study, the family demographic form for the personal information of the parents and the semi-structured interview form created by the researcher by taking the expert opinion were used. In the analysis of the data obtained from the research, descriptive analysis method was used.
Results: It has been understood that parents are engaged in studies related to their children's receptive and expressive language skills, they can more easily remember skills and tasks related to expressive language development, they remember their children's development processes based on these skill steps because they care about these skills, they chat with their children, their children play the games they want, they are not instructive; findings have been obtained that they do not Decently know the phonological awareness skills and the place of these skills between the developmental stages of their children, they do not think that these skills should be studied, they do not make efforts to support phonological awareness, they do not conduct a study and they do not have anxiety.
Conclusion: It has been concluded that parents cannot fully perceive the role of phonological awareness skills in their children's developmental processes, that there are information deficiencies related to these skills, and suggestions have been made for the findings.
Key Words: Early Literacy, Phonological Awareness, Early Childhood Period.