Kütdiken limon çeşidinde değişik uygulamaların sağlıklı çiçek oluşumu ile meyve tutumu ve meyve kalite özellikleri üzerine etkileri
Effects of different treatments on healthy flower formation with fruit set and quality properties on kutdiken lemon cultivar
Yazar: NESRİN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. SİNAN ETİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Citrus limon = Citrus limon ; Hasat zamanı = Harvesting date ; Polenler = Pollen ; Turunçgiller = Citrus fruits ; Yaprak gübresi = Leaf fertilizer ; Çiçeklenme = Flowering

Özet:
Çalışmada, Kütdiken limon çeşidinde değişik uygulamaların sağlıklı çiçek oluşumu ile meyve verimi ve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, hafif  budama ve topraktan rutin gübrelemeye ek olarak yapraktan P, Zn ve B gübrelemesi ile Geç Hasat uygulamaları yapılmıştır. Yapılan uygulamalarda normal gelişmiş çiçekler ile dişi organı gelişmemiş (staminate) ve kusurlu çiçek oranları belirlenmiştir. Ayrıca, çiçek tozlarının canlılık ve çimlenme oranları ile üretim miktarları saptanmış, in vivo'da çim borusu uzaması incelenmiştir. Bunların yanında, uygulamaların meyve tutumu ve kalitesi üzerine etkileri de araştırılmıştır.
Araştırma sonucunda, özellikle Zn ve B içeren yaprak gübrelerinin; staminate çiçek oluşumunu azalttıkları, çiçek tozu üretim miktarları yanında, çiçek tozu çimlenmesi ve çim borusu uzamasını olumlu etkiledikleri ve meyve tutumunu arttırdıkları saptanmıştır. Ayrıca, meyve iriliği ve usare miktarı gibi kalite özellikleri olumlu etkilenmiştir.
Geç Hasat uygulamalarında ise kusurlu çiçek oranının arttığı, buna karşın çiçek tozu üretim miktarlarının, çim borusu uzama hızının ve meyve tutma oranının azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca, meyvelerde kabuk kalınlığı artmış, meyve suyunda asit miktarı ve usare miktarı azalarak meyve kalitesi olumsuz etkilenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Turunçgiller, çiçek yapısı, polen, yaprak gübresi, geç hasat

Abstract:
In this research, the effects of different treatments on healthy flower formation with fruit set and quality were aimed to study. With this aim, foliar P, Zn and B fertigation and late harvest treatments were made in addition with light pruning and routine fertigation programme. With the made treatments, normally developed flowers, flowers with undeveloped pistils (staminate) and malformed flower ratios were determined. Also, the viability and germination ratios with production quantity of pollens were determined, in vivo pollen tube elongation were specified. Besides these, effects of the treatments on fruit set and quality were determined. 
As a result of the study, especially Zn and B included foliar fertilizers reduced staminate flower formation, they had positive effects on pollen production, pollen germination and pollen tube elongation and also they increased fruit set. At the same time, the fruit quality properties like fruit bigness and juice quantity were affected positively. 
It was determined that, in late harvest treatments the malformed flower ratio was increased and in spite of this, pollen production quantity, pollen tube elongation velocity and fruit set ratio were decreased. Also, peel thickness was increased, fruit juice acidity and fruit juice quantity were decreased causing negative effects on fruit quality. 

Key Words:  Citrus, flower structure, pollen, foliar fertilizer, late harvest