Akut pulmoner embolide pulmoner BT anjiografi ve transtorasik ekokardiyografi ölçümlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of bt angiographic and transthoracic echocardiographic findings on acute pulmonary embolism
Yazar: ZEYNEP SELCEN AKPEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AFRA EKSİCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Amaç: Pulmoner emboli (PE), derin ven trombozunun (DVT) önemli bir komplikasyonudur. Dünya genelinde akut PE 3. en sık ölümcül kardiyovasküler hastalıktır. Tanı konulamayan ve uygun tedavi edilemeyen olgularda PE'nin mortalitesi yaklaşık %25-30 olduğu bildirilmiştir. Buna karşın hızlı tanı konularak risk sınıflamasına göre uygun tedavi edilen olgularda mortalite %2-8'e kadar düşmektedir. Dolayısıyla akut PE'de erken tanı ve yüksek riskli hastaların tespiti önemlidir. Bu çalışmamızın amacı akut PE tanısı ile hastaneye başvurmuş hastalarda yüksek riskli hastaların öngörülmesinde pulmoner bilgisayarlı tomografi anjiyografi (PBTA) ve transtorasik ekokardiyografi (TTE) ile yapılan ölçümlerin prognostik değerini araştırmaktı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Eylül 2011 ve Ağustos 2014 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı bünyesinde yapıldı. Belirtilen tarihler arasında Radyoloji Anabilim Dalında akut PE tanısı konulan 2153 hasta değerlendirildi. Sonuç olarak çalışmaya verileri uygun toplam 114 hasta dahil edildi. Hastalar basitleştirilmiş PESI skoruna bakılarak yüksek ve düşük riskli olmak üzere iki gruba ayrılarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri ve özgeçmişleri hastane dosyalarından retrospektif olarak incelendi. 
Bulgular: Çalışmaya 58'i kadın ve 56'sı erkek olmak üzere akut PE tanısı almış toplam 114 hasta dâhil edildi. Hastalar yüksek riskli (sPESI>1) ve düşük riskli (sPESI≤1) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Düşük riskli hasta grubunda 72 hasta,(yaş ortalaması 57.1 ± 16.0 yıl), yüksek riskli hasta grubunda ise 42 hasta,(yaş ortalaması 70.6 ± 13.8 yıl) vardı. PBTA ve TTE ile elde edilen ölçümlerde sağ/sol ventrikül çap oranı yüksek riskli grupta anlamlı olarak daha yüksekti (1.49 ± 0.59 - 1.17 ± 0.34, p<0.001) (0.89 ± 0.12 - 0.84 ± 0.12, p=0.028) (sırasıyla). İstenmeyen olaylardan entübasyon, şok/ pozitif inotropik ihtiyacı ve 30 günlük mortalite oranları yüksek riskli grupta anlamlı olarak daha yüksek izlendi (herbiri için p<0.001). Hem istenmeyen olaylar hem de 30 günlük mortalite için yapılan çoklu analizlerde, TTE ile ölçülen, sağ ventrikül/sol ventrikül oranı en güçlü bağımsız prediktör olarak tespit edildi. TTE ile ölçülen sağ ventrikül/sol ventrikül oranı >0.88 olması istenmeyen olayları %70'er sensitivite ve spesifisite ile, PBTA ile elde edilen sağ/sol ventrikül oranı >1.19 olması istenmeyen olayları %70 sensitivite ve %60 spesifisite değerleriyle öngörmekteydi. TTE ile elde edilen sağ ventrikül/sol ventrikül çap oranının >0.94 olması 30 günlük mortaliteyi %79 sensitivite ve %81 spesifisite ile, PBTA ile elde edilen sağ ventrikül/sol ventrikül çap oranının >1.33 olması %64 sensitivite ve %69 spesifisite ile öngörmekteydi.
Sonuç: Akut PE'de PBTA ve TTE ile elde edilen ölçümler yüksek riskli hastaların belirlenmesinde kullanılabilir. İstenmeyen olaylar ve 30 günlük mortalitenin belirlenmesinde en önemli parametre TTE ile ölçülen sağ/sol ventrikül çap oranıdır. Akut PE tanı ve tedavisinin yönetiminde ve risk belirlenmesinde PBTA'nin yanında TTE ölçümleri yapılması yararlı bilgi sağlamaktadır.

Abstract:
Aim: Pulmonary embolism (PE) is an important complication of deep vein thrombosis (DVT). PE is the third most common fatal cardiovascular disorder around the world.  In patients who can not be diagnosed and treated properly, mortality rate raises to 25-30% approximately. Whereas in patients who are diagnosed quickly and treated properly, mortality rate decreases to 2-8%.  Therefore, it is important to diagnose and performe a risk stratification of patients with acute PE. The purpose of this study is to evaluate the prognostic impact of measurements in pulmonary computerized tomographic angiography (PCTA) and transthoracic echocardiography (TTE) in patients with acute PE. 
Materials and methods: The present study was performed in Department of Radiology of Erciyes University Faculty of Medicine between September 2011 and August 2014. A total of 2153 patients who were diagnosed with acute PE were evaluated. Finally, 114 appropriate patients were enrolled in to the study. Demographic properties and medical history of patients were collected retrospectively from the individual hospital files. 
Results: There were 114 patients (58 female and 56 male patients) with acute PE in the study. The study population was divided in to low risk (sPESI ≤1) or high risk (sPESI >1) groups according to their short pulmonary embolism severity index (sPESI)material-metod . There were 72 patients (mean age 57.1 ± 16.0 years) in low risk group and 42 patients (mean age 70.6 ± 13.8 years) in high risk group. Right /left ventricle diameter ratio in PCTA was significantly higher in high risk group than in low risk group (1.49 ± 0.59 - 1.17 ± 0.34, p<0.001). Right /left ventricle diameter ratio in TTE was significantly higher in high risk group than in low risk group (0.89 ± 0.12 - 0.84 ± 0.12, p=0.028). Adverse outcomes including intubation, shock/positive inotropic agents' requirement and 30 days mortality rates were significantly higher in high risk group (p<0.001 for each). In multivariate analyses , right /left ventricle diameter ratio according to TTE measurements was the strongest predictor for both adverse outcomes and 30 days mortality. A right /left ventricle diameter ratio >0.88 measured in TTE had a 70% sensitivity and specificity for predicting adverse outcomes, while right /left ventricle diameter ratio >1.19 on PCTA had a 70% sensitivity and 60% specificity for predicting adverse outcomes. Right /left ventricle diameter ratio >0.94 measured on TTE had a 79% sensitivity and 81% specificity in predicting 30 days mortality, while right ventricle/left ventricle diameter ratio >1.33 measured in PCTA had a 64% sensitivity and 69% specificity in predicting 30 days mortality.
Conclusion: Measurements on PCTA and TTE can be used in risk stratification for patients with acute PE. Right /left ventricle diameter ratio measured on TTE was the strongest predictor of both adverse outcomes and 30 days mortality. TTE provides additional information in the management of diagnosis, treatment and risk stratification in addition to PCTA in patients with acute PE.