Öğretmenlerde tükenmişlik sendromu ve sigara içme arzusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of the relationship between burnout syndrome and smoki̇ng urge in teachers
Yazar: ASLI BECET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Sigara içme = Smoking ; Sigara içme = Smoking ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Fiziksel ve zihinsel sağlık problemlerine sebebiyet veren sigara tüketimi ile öğretmenlik gibi insanlarla etkileşim içinde olan mesleklerde yaygın görülen tükenmişlik sendromu, bireyin yaşamını olumsuz yönde etkilediği gibi örgütsel yaşamı da etkileyen unsurlardır. Bu çalışmanın amacı; Öğretmenlerde tükenmişlik sendromu ve sigara tüketimine neden olan sigara içme arzusu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma nicel yöntemle tasarlanmıştır. Öğretmen olan ve öğretmen olarak özel veya devlet kurumunda çalışan 127 katılımcıdan oluşmaktadır. Verilerin toplanması için demografik form, Maslach tükenmişlik envanteri-eğitimci formu, sigara içme arzusu ölçeği belirtilen sırayla katılımcılara sunulmuştur. Bu form ve ölçeklerden elde edilen bulgular istatiksel analiz ile incelenmiştir. Katılımcıların 127'sinin tükenmişlik düzeyleri ile 127 katılımcı içinden sigara içtiğini ifade eden ve ara sıra sigara içtiğini ifade eden toplam 74 kişinin sigara içme arzusu; cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk sahibi olup olmama durumu, katılımcıların özel ya da devlet kurumunda çalışması (yani kurum yapısı), gelir düzeyi, sigara içme durumu ve yaş dağılımı gibi değişkenlere göre incelenmiştir. İki gruplu değişkenler bağımsuz t test analizi ile incelenirken, üç gruplu değişkenler tek yönlü varyans testi ile analiz edilmiştir. Maslach Tükenmişlik Envanterinin alt boyutları olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı ile sigara içme arzusu arasındaki ilişki pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerde duygusal tükenme ile duyarsızlaşma düzeyi artarken sigara içme arzusununda arttığı görülmüştür. Sigara içme arzusu ile kişisel başarı arasında ise negatif yönlü bir korelasyon bulunmuştur. Bunlara ek olarak, erkek öğretmenlerde duyarsızlaşma düzeyinin daha yüksek olduğu ve sigara içen ile ara sıra içenler arasında sigara içme arzusunun anlamlı farklılık gösterdiği tespit edişmiştir. Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi; eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk durumu, kurum yapısı, gelir düzeyi, sigara içme durumu ve yaş dağılımına göre farklılık göstermemiştir. Sigara tüketen ve ara sıra sigara tüketen öğretmenlerin sigara içme arzusu; cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk durumu, kurum yapısı, gelir düzeyi, ve yaş dağılımına göre farklılık göstermemiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili alan yazınına göre tartışılmış ve gelecekte yapılabilecek çalışmalara öneriler sunularak literatüre katkı sağlanmıştır.

Abstract:
Burnout syndrome which is common in occupations interacting with people such as teachers and cigarette consumption causes physical and mental health problems. In addition, they affects the individual's life negatively and also affects the organizational life. The aim of this study: to examine the relationship between burnout syndrome and smoking urge causing smoking. It consists of 127 participants who are teachers and who work as teachers in private or public institutions. Demographic form, Maslach burnout inventory-educator form and smoking urge scale were presented to the participants in the order indicated. Findings obtained from these forms and scales were examined by statistical analysis. The burnout levels of 127 participants and 74 individuals who stated that among the 127 participants smoked and occasionally stated that they smoked; gender, education level, marital status, stati of having children, working in private or state institutions (ie organizational structure), income level, smoking stuation and age distribution. While the two-group variables were analyzed by independent t-test analysis, the three-group variables were analyzed by one-way ANOVA test. The relationship between emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment and desire to smoke, which are the sub-dimensions of Maslach Burnout Inventory, were examined with pearson correlation analysis. According to the findings obtained from the analyzes, it was seen that the level of emotional exhaustion and depersonalization of teachers increased while the smoking urge increased. There was a negative correlation between smoking urge and personal achievement. In addition, it was found that the level of depersonalization was higher among male teachers and there was a significant difference in the desire to smoke between smokers and occasional smokers. Teachers' burnout level; education level, marital status, child status, institutional structure, income level, smoking stuation and age distribution did not differ. The smoking urge of teachers who smoke and occasionally smoke; gender, educational level, marital status, child status, institutional structure, income level and age distribution did not differ. The results obtained were discussed according to the related literature, and suggestions were made for future studies to contribute to the literature.