Preterm bebeklerde bez değişimi pozisyonunun yenidoğan konforu ve kalp tepe atımı solunum sayısı oksijen saturasyonuna etkisi
The effect of diaper change position on neonatal comfort and heart rate respiratory rate oxygen saturation in preterm infants
Yazar: GÜLHAN BALIKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA KAN ÖNTÜRK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek bezleri = Diapers ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Kalp = Heart ; Kalp hızı = Heart rate ; Konfor = Comfort ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Solunum = Respiration

Özet:
Her yıl tahmini 15 milyon bebek preterm olarak dünyaya gelmekte ve Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)' nde tedavi ve bakımı sürdürülmektedir. Bu bebekler YYBÜ' nde doğum sonrası süreç içinde bez değişimi, aksiller sıcaklık ölçümü, ağız içi ve endotrakeal aspirasyon gibi dokunsal uyarımı içeren birçok ağrılı girişimle karşı karşıya kalmaktadırlar. Girişimler sırasında preterm yenidoğanların konforun sağlanması strese bağlı disorganizasyonun önlenmesi açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma preterm bebeklerde bez değişimi pozisyonunun yenidoğan konforu ve kalp tepe atımı, solunum sayısı, oksijen saturasyonuna etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemi İstanbul'da şubeleri bulunan özel bir hastanenin YYBÜ' nde, ≥28 ve ≤36+6 gestasyon haftaları arasında doğan ya da daha erken doğup uygulama sırasında ≥28 ve ≤36+6 gestasyon haftaları arasında olan 60 preterm bebek oluşturdu. Araştırmanın kontrol grubunda (n=30) bebeklerin bacakları ekstansiyona getirildikten sonra bez değişimi yapılırken deney grubunda (n=30) bebeklerin bacaklarının fleksiyonu korunarak abdomene doğru yaklaştırıldıktan sonra bez değişimi gerçekleştirildi. İşlem öncesi, işlem sırasında, işlemden hemen sonra ve işlemden 3 dk sonra bebeklerin kalp tepe atımı, solunum sayısı, oksijen saturasyonu ve Prematüre Bebek Konfor Ölçeği (PBKÖ) kullanılarak konfor düzeyi ile ilgili veriler toplandı. Gruplara göre bebeklerin işlem öncesi, işlem sırası, işlem sonrası ve işlemden 3 dk sonraki kalp atım hızı, solunum sayısı, oksijen saturasyon ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi. Çalışmaya katılan tüm bebeklerin bez değişim öncesi konfor düzeylerinin yüksek oldukları bez değişimi sırasında ve sonrasında konfor düzeylerinin düştüğü tespit edildi. Fleksiyon pozisyon verilerek bez değişim yapılan bebeklerin, ekstansiyon pozisyon verilerek yapılan bez değişimine göre istatiksel olarak anlamlı farklılık olmasa da konfor düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edildi.
Anahtar Sözcükler: Bez Değişimi, Konfor, Pozisyon, Preterm Bebek

Abstract:
Approximately 15 million infants are born preterm every year and their treatment and care are continued in Neonatal Intensive Care Unit (NICU). These infants face a number of painful interventions in NICU in the postnatal process including tactile stimulation such as diaper change, axillary temperature measurement, oral and endotracheal aspiration. Making the preterm infants comfortable during interventions is crucial for preventing stress-related disorganization. This study was conducted as a randomized controlled experimental trial to determine the effect of diaper change position on newborn comfort, heart apex beat, respiratory rate and oxygen saturation in preterm infants. The population of the study consisted of 60 preterm infants who were born between ≥28 and ≤36+6 gestational weeks or were born earlier and were aged between ≥28 and ≤36+6 gestational weeks during the application in the NICU in a private hospital with branches in Istanbul. In the control group (n=30) of the study, the infants' legs were given the extension position and then their diaper was changed, while in the experimental group (n=30) the infants' legs were pulled up the abdomen by keeping their flexibility and then their diaper was changed. The data about the infants' heart apex beat, respiratory rate and oxygen saturation were collected before the procedure, during the procedure, right after the procedure and three minutes after the procedure. Also, the data about their comfort level were collected using the Premature Infant Comfort Scale. There was no statistically significant difference between the infants' heart apex beat, respiratory rate and oxygen saturation measurements before the procedure, during the procedure, right after the procedure and three minutes after the procedure, according to the groups. It was determined that all the infants participating in the study had a higher comfort level before the diaper change and their comfort level decreased during and after the diaper change. It was found that the infants whose diaper was changed in the flexion position had a higher comfort level than the infants whose diaper was changed in the extension position, although there was no statistically significant difference between them.
Keywords: Diaper Change, Comfort, Position, Preterm Infant