Doğu Anadolu bölgesinde yaşayan toplumda cinsiyete göre karaciğer vasküler varyasyonlarının çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografi ile değerlendirilmesi
The evaluation of vascular variations of the liver with multislice ct angiography at the east Anatolian population based on gender
Yazar: FATİH ALPER
Danışman: PROF. DR. SAMİH DİYARBAKIR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Karaciğer = Liver ; Varyasyon = Variation ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı çok kesitli bilgisayarlı tomografi (BT) ile Doğu Anadolu' da yaşayan popülâsyonda cinsiyete göre karaciğerin arter, portal ve hepatik venöz varyasyonlarının sıklığının araştırılmasıdır.Bu çalışmada Radyoloji Anabilim Dalına rutin üst batın BT tetkiki için başvuran hastalarda karaciğer patolojisi tespit edilmeyen 56 kişi (30 erkek 26 kadın) çalışmaya dahil edildi. On altı dedektörlü BT ile multifazik olarak BT anjiyografi çekildi. 1 mm kalınlığındaki aksiyal imajlardan multiplanar rekonstruksiyonlar, maksimum intensity projection ve volume rendering görüntüler elde edildi. Başlangıçta elde edilen aksiyal görüntüler ile sonrasında oluşturulan iki ve üç boyutlu görüntülerde karaciğerin vasküler varyasyonları araştırıldı.Karaciğerin arteryel sisteminin değerlendirilmesinde 41 olgu tip I (22 erkek 19 kadın) yani normal anatomik formda olup diğerlerinde şu tip varyasyonlar saptanmıştır: 7 olguda tip III (3 erkek 4 kadın), 3 olguda tip II (2 erkek 1 kadın), 2 olguda tip V (2 kadın), 2 olguda tip IX (2 erkek) ve 1 olguda ise tip IV (1 erkek). Elli hastada (27 erkek 23 kadın) vena portae hepatis normal konfigürasyondaydı. Dört hastada (2 erkek 2 kadın) trifurkasyon mevcuttu. İki hastada (1 erkek 1 kadın) ise vena portae hepatis dextra ramus posterioru, vena portae hepatisten bifurkasyon öncesi ayrılmaktaydı. Yirmi altısında (14 erkek 12 kadın) 3 mm' den büyük aksesuar vena hepaticae mevcuttu.Karaciğerin vaskülaritesi, son zamanlarda artan koruyucu cerrahi teknikler ve karaciğer organ naklindeki gelişmeler nedeniyle önemli hale gelmiştir. Çok kesitli bilgisayarlı tomografi karaciğerin vasküler anatomisini ve aynı zamanda parankim yapısını detaylı ve başarılı bir şekilde göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the frequency of the arterial, portal and hepatic venous variations of the liver with Multislice computed tomography (CT) at the East Anatolian population, based on sex.Fifty-six patients (30 males, 26 females) with no liver pathology who underwent routine upper abdominal CT imaging at the Department of Radiology and was included to the study. Biphasic CT angiography was performed with a sixteen detector CT. Multiplanar reconstructions, maximum intensity projections and volume rendering images were gained from 1 mm slice thickness axial images. Vascular variations of the liver were investigated both from raw data and 2 and 3 dimensional images.While the hepatic arterial evaluation showed type I variation in 41 patients (22 males, 19 females) (normal anatomical form); it was type III in 7 ( 3 males, 4 females), type II in 3 (2 males, 1 females), type V in 2 (2 females), type IX in 2 ( 2 males) and type IV in 1 (1 male). Portal venous system was normal in fifty (27 males, 23 females) patients. There was trifurcation in four (2 males, 2 females) and right posterior portal vein arising from the main portal vein in two (1 male 1 female) patient. There was also an accessory hepatic vein larger than 3 mm in twenty-six (14 males, 12 females) patients.Recently, the vascular anatomy of the liver becomes important due to the advances in surgical and transplantation techniques. Multislice CT shows the vascular anatomy and parenchyma of the liver adequately detailed and successfully.