İletişim teknolojileri çağında ebeveynlik pratikleri: Erken çocukluk döneminde medya kullanımı
Parenting practices in the age of communication technologies: Media use in early childhood
Yazar: BERRİN AŞKIN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. EMEK ÇAYLI RAHTE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ana-baba aracılığı = Parental mediation ; Dijital ebeveynlik = Digital parenting ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Medya = Media ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu tez çalışmasında 21. yüzyılın dijital göçmenlerinin, doğumlarıyla birlikte teknolojiyle tanışan dijital yerli evlatlarının, medya kullanımı yönetmekteki stratejileri ve pratikleri incelenmiştir. Çalışmada çocukluk, medya ve ebeveyn ilişkisi, ebeveyn aracılığı teorisi ışığında çok boyutlu olarak değerlendirilmiştir. Dijital okuryazarlığın, çocukların medyaya erişim, katılım ve medyadan korunma haklarının uygulanmasında ve dijital eşitsizliklerin yumuşatılmasındaki rolü de irdelenmiştir. İletişim teknolojileri çağında ebeveynlerin çocuklarının medya kullanımını yönetim pratiklerine odaklanan bu çalışmada sahada 40 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak, 0-6 yaş çocukların medya kullanımı ve ebeveynlerin aracılık stratejileri eleştirel nitel analize tabi tutulmuştur. Erken çocukluk döneminde medya ile eğitim, eğlence ve iletişim bağlamında "sınırlı" ve "sınırları aşmaya eğilimli" bir ilişki kurulduğu anlaşılmıştır. Ebeveynlerin medya aracılık pratikleri kendilerine, çocuklara ve ortama bağlı faktörlerin etkileriyle değişip dönüşürken, kısıtlayıcı aracılık ve birlikte kullanım yöntemlerini çoğunlukla, aktif aracılık ve izleme yöntemlerini ise daha az kullandığı anlaşılmıştır. Çalışmayla sahada ebeveynlerin medya aracılık kuralları, yöntemleri, bunları şekillendiren faktörler ve pratikler incelenerek, değişen ve dönüşen ebeveynlik pratikleri döngüsü ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In this thesis, the parental mediation strategies and practices of the 21st century digital immigrants, are studied in managing the media use of their digital native children who are introduced to technology at birth. In the study, childhood, media and parent relationship were evaluated using a multidimensional perspective within the light of the parental mediation theory. The role of digital literacy in enforcing children's rights to access, participation and protection from media and in smoothing digital inequalities was also examined. In this study, which focuses on the management practices of parents for their children's media use in the age of communication technologies, semi-structured interviews were conducted with 40 parents in the field, and media use of 0-6 years old children and the mediation strategies of parents were subjected to critical qualitative analysis. It is understood that a "limited" and "prone to exceed limits" relationship is established with the media in the context of education, entertainment and communication in early childhood. Parental mediation practices of 0-6-year-old children change and transform with the effects of factors related to the parents, the children and to the environment. Parents mostly use restrictive mediation and co-viewing and less active mediation and monitoring strategies. With the study, parental mediation rules, methods, the factors that shape them and the practices applied in the field are examined, and the cycle of changing and transforming parenting practices is revealed.