Koyunlarda sezon içi ve sezon dışı dönemde, farklı senkronizasyon uygulamalarının gebelik oranları üzerine etkisi
Different synchronization applications on pregnancy rates in sheeps during the breeding and out of breeding season
Yazar: GÖRKEM KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ GÜNGÖR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı koyunlarda üreme sezonu içerisinde ve üreme sezonu dışında progesteron emdirilmiş intravaginal süngerin kısa (7 gün) ve uzun (14 gün) süre kullanımının koyunların bazı reprodüktif parametreleri üzerine etkinliğinin araştırılmasıdır. Bu amaçla Burdur ilinde bulunan özel bir işletmedeki daha önceden en az bir doğum yapmış 2-4 yaşlı 80 baş Merinos ırkı koyun seçilerek rastgele 4 eşit gruba ayrıldı. Gruplar Sİ7: sezon içerisinde kısa (7 gün), Sİ14: sezon içerisinde uzun (14 gün), SD7: sezon dışında kısa (7 gün) ve SD14: sezon dışında uzun (14 gün) olacak şekilde belirlendi. Uygulama sonunda süngerler çıkartılıp tüm gruplara 600 IU dozunda PMSG i.m. olarak enjekte edildi. Enjeksiyondan 24 saat sonra östrus takibi için 2 arama koçu kullanıldı. Östrus tespiti yapılan koyunlar fertil özelliği bilinen 2-4 yaşlı koçlar ile elde sıfat yöntemiyle çiftleştirildi. Çiftleşmeleri takiben 35. Günde gebelik oranları ve doğum sonrası fertilite parametreleri (Östrus görülme oranı, çiftleşme oranı, 35. Gün gebelik oranı, doğum oranı, yavru sayıları) kaydedildi. Buna göre tüm gruplarda östrus görülme ve çiftleşme oranları %100 olarak belirlendi. Sırasıyla gebelik oranları Sİ7: %75 (15/20); Sİ14: %90 18/20); SD7: %80 (16/20); SD14:%85 (17/20) olarak, doğum oranları Sİ7: %75 (15/20); Sİ14: %80 (16/20); SD7: %70 (14/20); SD14: %85 (17/20) olarak kuzu verimi Sİ7: 1,20 (18/15); Sİ14: 1,38 (22/16); SD7: 1,35 (19/14); SD14: 1,23 (21/17) olarak kaydedildi. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek gebelik oranı ve yavru verimi Sİ14 grubunda elde edildi ancak gruplar arası istatistiksel bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Doğum oranları incelendiğinde ise SD14 uygulama grubunda sayısal olarak yüksek oran elde edilmesine karşın gruplar arasında istatistiksel bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak, uzun süreli sünger uygulamalarının her ne kadar döl verimi üzerine sayısal olarak üstünlüğü bulunsa da kısa süreli sünger uygulamalarında koyunlarda sezon içi ya da sezon dışı dönemde koyunların östrus senkronizasyonu için kullanılabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the efficacy of short term (7 days) and long term (14 days) use of progesterone-impregnated intravaginal sponge on some reproductive parameters of ewes during and outside of the breeding season. For this purpose, 80 Merino ewes aged 2-4 years with at least one previous birth in a private enterprise in Burdur province were selected and randomly divided into 4 equal groups. The groups were determined as BS7: short term in breeding season (7 days), BS14: long term in breeding season (14 days), OBS7: short term out of breeding season (7 days) and OBS14: long term out of breeding season (14 days). At the end of the application, the sponges were removed and PMSG at a dose of 600 IU was injected i.m. in all groups. Two teaser rams were used for oestrus monitoring 24 hours after injection. Ewes in which oestrus was detected were mated with 2-4 year old rams known to be fertile by hand mating method. Following the matings, pregnancy rates on the 35th day and postpartum fertility parameters (oestrus occurrence rate, mating rate, pregnancy rate on the 35th day, birth rate, number of offspring) were recorded. According that records, oestrus occurrence and mating rates were determined as 100% in all groups. Pregnancy rates were determined as BS7: 75% (15/20); BS14: 90% (18/20); OBS7: 80% (16/20); OBS14: 85% (17/20) and birth rates as BS7: 75% (15/20); BS14: 80% (16/20); OBS7: 70% (14/20); OBS14: 85% (17/20) and lamb yield was recorded as BS7: 1.20 (18/15); BS14: 1.38 (22/16); OBS7: 1.35 (19/14); OBS14: 1.23 (21/17). According to the results obtained, the highest pregnancy rate and litter yield were obtained in the Sİ14 group, but there was no statistical difference between the groups (p>0.05). When the birth rates were analysed, no statistical difference was found between the groups (p>0.05), although a numerically high rate was obtained in the BS14 application group. As a result, it was concluded that although long term sponge applications had numerical superiority on fertility, short term sponge applications could be used for oestrus synchronisation of ewes in the in-season or off-season period.