İş – aile çatışması ve çalışan iyi oluş hali ilişkisinde teknoloji kullanımının düzenleyici rolü
The moderating role of use of technology in work – family conflict and employee wellbeing relation
Yazar: CEREN TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR BAYHAN KARAPINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fiziksel iyi oluş = Physical well-being ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Çalışanlar = Workers ; Çatışma = Conflict ; İyilik hali = Well-being ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Bu çalışmanın amacı iş – aile çatışması ve çalışan iyi oluş hali ilişkisinde iş sonrası telefon kullanımının düzenleyici rolünü belirleyebilmektir. Bu amaçla iş – aile çatışması; zaman esaslı iş – aile çatışması, gerginlik esaslı iş – aile çatışması ve davranış esaslı iş – aile çatışması olmak üzere üç boyut olarak ele alınmıştır. Bu ilişkide iş saatleri dışında ve iş amaçlı olarak akıllı telefonların kullanımının düzenleyici rolü olacağı ve negatif yönlü olduğu düşünülen bu ilişkinin gücünü arttıracağı tahmin edilmiştir.
Çalışma için Ankara ilinde ikamet eden 205 beyaz yakalı bilişim sektörü çalışanına gönüllülük esasına dayanarak üç tür anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Ölçeklere uygulanan faktör analizi sonucu iş – aile çatışması ölçeğinden iki, çalışan iyi oluş hali ölçeğinden bir ölçek maddesi analiz dışı bırakılmıştır. Araştırma sonucunda iş – aile çatışmasının üç alt boyutu olan zaman esaslı iş – aile çatışması, gerginlik esaslı iş – aile çatışması ve davranış esaslı iş – aile çatışması teker teker çalışan iyi oluş hali değişkeniyle ilişkilendirilmiş ve aralarında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Hipotezler PROCESS Macro ile yapılmıştır. Buna göre iş aile çatışmasının her boyutu için bir artış gözlemlenmesi durumunda, çalışan iyi oluş halinde bir düşüş yaşandığı tespit edilmiş, yani aralarındaki anlamlı ve negatif yönlü ilişki doğrulanmıştır. 
Araştırmanın ikinci aşamasında iş saatleri dışında ve iş amaçlı akıllı telefon kullanımının, iş – aile çatışması ve çalışan iyi oluş hali arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olduğu savunulmuş ancak yapılan analizler sonucu akıllı telefon kullanımının bu ilişkide düzenleyici bir etkisine rastlanamamıştır. Yazında akıllı telefon kullanımının düzenleyici rolünün araştırıldığı pek fazla çalışmaya rastlanmamış olmasına rağmen özellikle de iş – aile çatışması ve / veya çalışan iyi oluş hali ile ayrı ayrı ilişkilendirildiği çalışmalar mevcuttur.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the moderating role of technology use after work hours on the relationship between work – family conflict and employee well - being. For this purpose, work – family conflict was measured with three dimensions as time based, strain based and behavior based work – family conflict. Also employee well - being was analyzed as one dimension.
In this study, the data were collected from 205 white collar employees working in information technology (IT) sector in Ankara through a self-report questionnaire. Two scale items from work – family conflict scale andone scale item from employee well - being scale was taken out and was not included in the further analyses after factor analysis. According to the obtained data, there are negative and significant relationships between each dimensions of work – family conflict and employee wellbeing. The hypothesized relationships was tested by using moderation analysis in PROCESS Macro.Results revealed that technology use after work hours doesn' t act as a moderator on the work – family conflict and employee well – being relation. In other words, there is no moderating effect of technology use on work – family conflict and employee well – being relation. This study has implications for the organizations and executives who aim to understand their employees' wellbeing, raise their performance and provide them a comfortable work environment.