Tahirova kuzularında prenatal çevre belirteçleri ve postnatal özellikler
Indicators of prenatal environment and postnatal traits in Tahirova lamb
Yazar: VOLKAN BAĞCI
Danışman: PROF. DR. AYNUR KONYALI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Tahirova koyunlarında doğum sırasında ve sonrasında ananın ve yavrunun davranışları, plasenta özelliklerinin ortaya konması ve postnatal süreçte yavrunun canlılığının tanımlanmasına ilişkin parametrelerin geliştirilmesinin hedeflenmiştir. Çalışmanın hayvan materyali Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Çiftliği Hayvansal Üretim Araştırma ve Uygulama Birimi'nde yetiştirilmekte olan Tahirova koyunu sürüsünden temin edilmiştir. 2017–2018 doğum sezonunda 116 baş koyundan 178 baş Tahirova kuzusu elde edilmiştir. Koyunların doğumları gözlenmiş, postnatal davranışların gerçekleşmesine kadar geçen süreler kayıt altına alınmış ve plasentaları toplanarak değerlendirilmiştir. 
Doğumların %46,62'si 06:00-15:00 arasında meydana gelmiştir. Doğum kolaylığı üzerinde anayaşı(yıl)ın etkisi önemlidir (P=0,0091). Doğum süresi üzerinde doğum ağırlığının etkisi önemlidir (P=0,0082). Doğum Tipi&Cinsiyet kombinasyonu incelendiğinde, ♀♂en yüksek toplam doğum ağırlığına sahiptir (8,38 kg). Canlılık puanı ile doğum süresi arasında pozitif (r=0,16; P=0,0412) ve canlılık puanı ile D-BKS (r=-0,60, P<0,0001), D-AK (r=-0,28; P=0,0002), D-MY (r=-0,26; P=0,0005), D-MT (r=-0,35, P<0,0001), D-E (r=-0,52; P<0,0001) arasında negatif yönlü ilişki bulunmaktadır. Bu süreler kısaldıkça canlılık puanı yükselmektedir (P<0,05). Ayrıca canlılık puanı ile kotiledon sayısı (r=0,20; P=0,0103), kotiledon yoğunluğu (r=0,21; P=0,0055) ve toplam kotiledon hacmi (r=0,17; P=0,0224) arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Bundan sonraki çalışmalarda plasentomların oluşum evresini ve doğum ağırlığının şekillendiği evreyi etkileyen varyasyon kaynaklarının incelenmesi ve bunların postnatal davranışlarlarla etkisinin araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study aimed at investigating the influence of placental traits on the postnatal vitality of the neonate of Tahirova sheep.
Animal materials were obtained from Tahirova sheep flock raised at Animal Production Research and Application Unit of the farm of Agricultural Faculty, Canakkale Onsekiz Mart University. The birth records of 2017 and 2018 were be used and totaly 116 Tahşrova sheep and 178 lamb's behaviour recorded. Placenta collection of the sheep, observations of the births and the recording of birth weight, weight gain and weaning weight of the lambs were carried out during the these birth seasons. According to the results of this research most births happen between 06:00-15:00 h (46,62 %). The effect of dam age wşthşn year on birth difficulty was significant (P=0.0091). Birth weight has also significant effect on duration of birth (P=0.0082). When birth type&sex combination examined, heavist birth weight  has ♀♂ combination (8.38 kg). There was positive relation between vitality score and duration of birth (r=0,16;P=0,0412) and there was negative correlation between vitality score and D-BKS (r=-0,60, P<0,0001), D-AK (r=-0,28; P=0,0002), D-MY (r=-0,26; P=0,0005), D-MT (r=-0,35, P<0,0001), D-E (r=-0,52; P<0,0001). Further studies are required to investigate to examine the sources of variation that affect the formation stage of placentoms and the stage in which birth weight is formed, and to investigate their effect on postnatal behavior.