Yenilenebilir enerji kaynaklarının avantaj, risk ve tehlikeleri
Advantages, risks and dangers of renewable energy sources
Yazar: FATİH BAŞOL
Danışman: PROF. DR. YAHYA KEMAL BAYKAL
Çankaya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tehlike = Danger ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Nüfusun ve sanayileşme hızının artması ile birlikte enerji ihtiyacı ve tüketimi de giderek artmaktadır. Enerji sosyal gelişme,kalkınma ve büyüme için en önemli proses olarak karşımıza çıkmakta ve gelişmekte olan ülkeler için en önemli politika başlıklarındandır. Fosil yakıtlı kaynakların ilerleyen süreçte tükeneceği yada ihtiyacı tam karşılamayacağı göz önüne alındığında, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek zorunluluk haline gelmektedir. Ülkemiz fosil kaynakları açısından zengin olmasa da yenilenebilir enerji kaynakları olan  güneş, rüzgar, hidroelektrik, jeotermal ve biyokütle enerjisinden jeopolitik yapısından kaynaklı şanslı bir coğrafyada yer almaktadır. Türkiye enerji talebini başka ülkelerden ithal ederek karşılamakta ve sonucunda en önemli problem olan dış ticaret açığı karşımıza çıkmaktadır. Türkiye sürdürülebilir ekonomik gelişme, istihdam ve küresel ısınma sonucu meydana gelen iklim değişikliğini önlemek için yenilenebilir enerji kaynaklarını etkin bir biçimde kullanması gerekmektedir. Fosil yakıtlı kaynaklarının kullanımıyla sera gazı ve asit yağmurları Dünya'yı tehdit etmekle birlikte insan sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir. Geçmişte yaşanan enerji krizleri sonucu ülkeler stratejilerini belirlemekte ve enerji arz güvenliğini sağlamak için yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik teşvik mekanizmaları sunmaktadır. Son zamanlarda kullanım oranı artan yenilenebilir enerji kaynakları çok tehlikeli sınıf kategorisinde yer aldıkları için iş sağlığı ve güvenliği anlamında iş kazası ve meslek hastalıkları sorunun yaşanmaması için gereken tüm tedbirler alınmalıdır. Yenilenebilir enerji kaynakları L Matris Analizi ile  Fine Kinney Analizi risk değerlendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar neticesinde Fine Kinney metodunun daha güvenilir ve hassas sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak iki farklı yöntem değerlendirilerek düzenleyici ve önleyici faaliyetler önerilmiştir.

Abstract:
With the increase in population and industrialization rate, the need for and consumption of energy is also increasing. Energy emerges as the most important process for social development, development and growth and is one of the most important policy topics for developing countries.  Considering that fossil fuel resources will be depleted in the future or will not meet the need fully, it becomes a necessity to turn to renewable energy sources.  Although our country is not rich in fossil resources, it is located in a lucky geography due to its geopolitical structure of renewable energy sources such as solar, wind, hydroelectric, geothermal and biomass energy. Turkey meets its energy demand by importing it from other countries, and as a result, the most important problem, foreign trade deficit. Turkey needs to use renewable energy resources effectively in order to prevent climate change resulting from sustainable economic development, employment and global warming. With the use of fossil fuel sources, greenhouse gases and acid rains threaten the world and negatively affect human health. As a result of the energy crises experienced in the past, countries determine their strategies and offer incentive mechanisms for renewable energy sources to ensure energy supply security. Since renewable energy sources, the usage rate of which has increased recently, are in the category of very dangerous class, all necessary measures should be taken to prevent occupational accidents and occupational diseases in terms of occupational health and safety. Renewable energy sources L Matrix analysis and Fine Kinney analysis risk assessment was carried out. As a result of the results obtained, it was observed that the Fine Kinney method gave more reliable and sensitive results. As a result, two different methods were evaluated and regulatory and preventive actions were suggested.