Tip 1 diyabetes mellituslu çocuklarda diyabetik nefropatiyi öngörmede tümör nekroz faktör reseptör 1 ve 2 biyobelirteçlerinin yeri
The role of tumor necrosis factor receptor 1 and 2 biomarkers in prediction of diabetic nephropathy in children with Type 1 diabetes mellitus
Yazar: DERYA SAĞCAN DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARSLANSOYU ÇAMLAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM)'un mortaliteyi ve morbiditeyi etkileyen en önemli uzun dönem komplikasyonlarından biri, son dönem böbrek hastalığına neden olabilen nefropatidir. Hipertansiyon, diyabetik nefropati (DN) için risk faktörüdür ve Yaşam İçi Kan Basıncı İzlemi (YİKBİ) ile değerlendirilmelidir. Mikroalbuminüri DN'nin geç bir göstergesidir. Bu nedenle böbrek hasarını daha erken evrede saptayabilecek biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada T1DM tanısıyla izlenen çocuklarda serum Tümör Nekroz Faktör Reseptör (TNFR) 1 ve TNFR2 düzeylerinin DN'nin erken tanısındaki değerinin araştırılması ve YİKBİ verilerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Hastalar ve 
Method: Çalışmaya 10-18 yaş arasında, iki yıldan daha fazla süredir T1DM tanısıyla takip edilen 72 çocuk dahil edildi. 54 T1DM'li çocuğun YİKBİ verileri 26 sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldı. 46 T1DM'li çocuk ile 35 sağlıklı çocuğun serum TNFR1 ve TNFR2 düzeyleri çalışıldı. T1DM'li çocuklar mikroalbuminüri ve glisemik kontrol durumuna göre gruplandırılarak karşılaştırıldı.
Bulgular: T1DM'li çocuklar ile kontrol grubu cinsiyet, yaş, ağırlık standart deviasyon skoru (SDS), boy SDS, vücut kitle indeksi SDS açısından benzerdi. Olgu grubunun tahmini glomerüler filtrasyon hızı (GFH) ortalaması (142,07 ±27,55 (mL/dk/1,73 m²), kontrol grubuna (130,40 ± 18,61 (mL/dk/1,73 m²) göre anlamlı yüksekti (p:0,023). Olgu ve kontrol grubu serum TNFR1 ve TNFR2 düzeyleri açısından anlamlı fark yoktu (p:0,968, p:0,113). Diyabet yaşı beş yıldan az olan hastalarda serum TNFR1 ve TNFR2 düzeyleri anlamlı yüksekti (p:0,012, p:0,030). Olgu grubunun ofis sistolik kan basıncı (SKB) SDS, diyastolik kan basıncı (DKB) SDS ortalamaları kontrol grubuna göre daha yüksekti (p<0,001, p<0,001). T1DM'li çocukların 24 saatlik, gündüz, gece SKB SDS ortalamaları, sağlıklı çocuklara göre yüksekti. T1DM'li çocukların 24 saatlik DKB SDS ortalaması, gece ortalama arter kan basıncı (OAKB) SDS ortalaması sağlıklı çocuklara göre daha yüksekti (sırasıyla p:0,011, p:0,031, p:0,016). T1DM'li çocukların gece diyastolik yük ve diyastolik ters dip ortalamaları, sağlıklı çocuklara göre daha yüksekti (p:0,019, p:0,024). Mikroalbuminürisi olan hastaların gece diyastolik yük ortalaması mikroalbuminürisi olmayanlara göre yüksekti (p:0,046).
Sonuç: T1DM'li çocuklarda serum TNFR1 ve TNFR2 düzeyleri kontrol grubu ile benzer bulunmuştur. Ancak T1DM'li olguların tahmini GFH ortalamasının kontrol grubuna göre fazla olması ve diyabetin ilk beş yılındaki olgularda serum TNFR düzeylerinin anlamlı yüksek bulunması inflamatuar belirteçlerin DN'nin çok erken evrelerinde anlamlı bir belirteç olabileceğini, T1DM'li çocuklarda ofis KB ve YİKBİ parametrelerinde kontrol grubuna göre farklılık olması bu olguların değerlendirilmesinde ve izleminde YİKBİ'nin önemli olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tip 1 Diyabetes Mellitus, diyabetik nefropati, mikroalbuminüri, TNFR1, TNFR2, YİKBİ

Abstract:
Aim: One of the most important long-term complications of Type 1 Diabetes Mellitus (T1DM), affecting mortality and morbidity, is nephropathy, which can lead to end-stage renal disease. Hypertension is a risk factor for diabetic nephropathy (DN) and should be evaluated with Ambulatory Blood Pressure Monitoring (ABPM). Microalbuminuria is a late indicator of DN. Therefore, biomarkers that can detect kidney damage at an earlier stage are needed. This study aimed to investigate the value of serum Tumor Necrosis Factor Receptor (TNFR) 1 and TNFR2 levels in the early diagnosis of DN in children followed up with a diagnosis of T1DM and to evaluate ABPM data.
Patients and Methods: 72 children between the ages of 10 and 18, who were followed up with a diagnosis of T1DM for more than two years, were included in the study. ABPM data of 54 children with T1DM were compared with 26 healthy control groups. Serum TNFR1 and TNFR2 levels of 46 children with T1DM and 35 healthy children were studied. Children with T1DM were grouped and compared according to microalbuminuria and glycemic control status.
Results: Children with T1DM and the control group were similar in terms of gender, age, weight standard deviation score (SDS), height SDS, body mass index SDS. The estimated glomerular filtration rate (GFR) mean of the case group (142,07 ± 27,55 (mL/min/1,73 m²) was significantly higher than the control group (130,40 ± 18,61 (mL/min/1,73 m²) (p:0.023). There was no significant difference in serum TNFR1 and TNFR2 levels between the case and control groups (p:0.968, p:0.113). Serum TNFR1 and TNFR2 levels were significantly higher in patients diagnosed with T1DM for less than five years (p:0.012, p:0.030). Office systolic blood pressure (SBP) SDS and diastolic blood pressure (DBP) SDS averages of the case group were higher than the control group (p<0.001, p<0.001). 24-hour DBP SDS mean and nocturnal mean arterial blood pressure (OABP) SDS mean of children with T1DM were higher than healthy children (p:0.011, p:0.031, p:0.016, respectively). The mean night diastolic load and diastolic reverse dip of children with T1DM were higher than those of healthy children (p:0.019, p:0.024). The nocturnal diastolic load mean of patients with microalbuminuria was higher than those without microalbuminuria (p:0.046).
Conclusion: Serum TNFR1 and TNFR2 levels in children with T1DM were found to be similar to the control group. However, the fact that the estimated GFR average of cases with T1DM is higher than that of the control group and that serum TNFR levels are significantly higher in cases in the first five years of diabetes indicate that inflammatory markers may be a significant marker in the very early stages of DN. The difference in office BP and ABPM parameters in children with T1DM compared to the control group suggest that ABPM may be important in the evaluation and follow-up of these cases.
Keywords: Type 1 Diabetes Mellitus, diabetic nephropathy, microalbuminuria, TNFR1, TNFR2, ABPM