COVID-19 Pandemisinin Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Poliklinik başvuruları üzerine etkileri
The effects of the COVID-19 pandemic on outpatients of Dermatology Clinic of Aydin Adnan Menderes University Hospital
Yazar: HİLAL TOPYILDIZ
Danışman: PROF. DR. EKİN BOZKURT ŞAVK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatoloji = Dermatology ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Giriş: COVID-19, ülkemizde ilk vakanın görüldüğü 11 Mart 2020 tarihinde DSÖ tarafından pandemi ilan edildi. COVID-19 pandemisi dermatoloji poliklinikleri dahil tüm sağlık sistemini birçok yönden etkiledi. Pandemi başlarında çoğu sağlık merkezinde dermatoloji poliklinikleri kapandı veya randevu sayıları azaldı, hastaların sayı ve tanı dağılımlarında değişiklikler oldu. Çalışmamızda, dermatoloji poliklinik başvurularının pandemi sürecinden nasıl etkilendiğinin tespit edilmesi, pandemi sürecinde polikliniğimize başvuran hastaların hangi deri hastalıklarını daha acil olarak algıladığının ve hastaların pandemi hakkındaki farkındalık düzeylerinin belirlenmesi hedeflendi.
Yöntem: Pandemi sürecindeki 60 iş günü ve pandemiden önceki 60 iş günü boyunca polikliniğimize başvuran hastaların verileri hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden elde edildi. Ayrıca pandemi sürecindeki 60 iş gününde polikliniğimize başvuran erişkin hastalara 10'u pandemiyle ilişkili olmak üzere 24 soruluk anket uygulandı. Çalışmamız için hedeflenen örnek büyüklüğü (pandemi ile ilgili soru sayısı x 10) formülüne göre hesaplandı. Pandemi sürecinde polikliniğimize başvuran 1314 hastadan toplam 123 hastaya (%9,3'üne) anket uygulandı. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edildi. 
Bulgular: 1888'i (%59) pandemi öncesi, 1314'ü (%41) pandemi döneminde olmak üzere toplam 3202 hasta değerlendirildi. Pandemi döneminde hasta sayısında %30,4'lük bir azalma gözlendi. Erkek hastaların oranında anlamlı bir artış olurken, kadın hastaların oranında anlamlı bir azalma olduğu görüldü. Pandemi sırasında görülme sıklığı istatistiksel anlamlı olarak artan hastalıklar psoriasis, büllöz hastalıklar, melanom; sıklığı anlamlı olarak azalan hastalıklar ise akne, kserozis kutis, tırnak hastalıkları idi. Anket çalışmasına katılan kadın hastaların pandemiden ruhsal olarak etkilenme oranı (%76,1),  erkek hastalara (%53,8) göre daha yüksek bulundu (p=0,017). Pandemiden ruhsal olarak etkilenmesinin dermatolojik şikayeti ile ilişkisi olduğunu düşünen hastaların yaş ortalaması (51±16,7), düşünmeyenlerin yaş ortalamasına (41,8±13,7) göre daha yüksekti (p=0,012). Hastaların 60'ı (%48,8) en az bir kronik hastalığa sahipken, 63'ünün (%51,2) kronik hastalığı bulunmamaktaydı. Bağışıklık sistemini baskılayıcı bir ilaç kullanan (sistemik kortikosteroidler, biyolojik ilaç tedavileri, kemoterapi gibi) dokuz (%7,3) hasta vardı. Hastaların 121'i (%98,4) pandemide zorunlu olmadıkça evden çıkılmaması gerektiğinden haberdardı. Hastaların dermatolojik şikayet sürelerine bakıldığında 44'ünün (%35,8) şikayet süresi üç aydan kısa, 12'sinin (%9,8) üç ila altı ay arası, 67'sinin (%54,5) altı aydan uzundu. Hastaların 91'i (%74) dermatoloji polikliniğine başvurma sebebinin acil olduğunu düşünüyorken, 32'si (%26) başvurma sebeplerinin acil olduğunu düşünmemekteydi. Hastaların dermatoloji polikliniğine başvurma sebebinin acil olduğunu düşünme durumu ile hastalık yakınma süreleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p =0,830).
Sonuç: Ülkemizde uzman hekime ulaşmadaki kolaylık, dermatolojik hastalıkların hastaların vücut algısını ve yaşam kalitesini etkilemesi, kişiye göre değişen risk algısı, artan stres yükü gibi faktörler, pandemi döneminde dermatoloji uygulamalarında tanısal dağılımın değişmesine neden olmuştur. Hastaların acil kavramının genel tıp anlayışı ile örtüşmediği bulgusu çarpıcıdır. Pandemi gibi sağlık sisteminde dramatik değişiklikler olan bir dönemde hastaların sağlık hizmetine ulaşımında teletıp uygulaması, whatsapp ve benzeri görüntülü uygulamaların kullanılması yarar sağlayabilir. Hastaların yönelimlerinin, tedavi arama davranışlarının belirlenmesi ve olağanüstü zamanlardaki hastalıkların dağılımının bilinmesi, hastalara daha iyi sağlık hizmeti verilebilmesi için gereklidir. Bu konuda yapılacak ileri araştırmalar hasta memnuniyetinin ve tıbbi uygulamaların iyileştirilmesine katkıda bulunabilir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, pandemi, dermatoloji

Abstract:
Introduction: COVID-19 was declared as a pandemic by WHO on March 11, 2020, the date when the first case was diagnosed in our country. The COVID-19 pandemic has affected the entire health system including dermatology outpatient clinics in many ways. At the beginning of the pandemic, dermatology outpatient clinics were closed in most clinics or the number of appointments were reduced, along with the change in number of patients. The distribution of diagnoses also changed. In our study, we aimed to determine how dermatology outpatient profile was affected by the pandemic, to determine which skin diseases were perceived as an emergency by the patients who were seen at our outpatient clinic during the pandemic, and to determine the level of pandemic awareness.
Method: Data of the patients seen at our outpatient clinic within first 60 days prior to start of the pandemic in Turkey and 60 days afterwards were extracted through the digital hospital database. In addition, a questionnaire was applied to  adult patients who were asked to fill in a questionarre with 24 questions, 10 of which were about the pandemic. The target sample size for our study was calculated according to the formula (number of questions about the pandemic x 10). A questionnaire was applied to 123 patients (9.3%) out of 1314 patients who applied to our outpatient clinic during the pandemic. SPSS 20 package program was used for statistical analysis.
Results: A total of 3202 patients were evaluated. Of these, 1888 (59%) were examined before the pandemic started and 1314 (41%) during the pandemic. A decrease of 30.4% was observed in the number of patients during the pandemic. There was a significant increase in the male to female ratio of patients. Diseases diagnosed with a statistically significant increase in frequency are psoriasis, bullous diseases, melanoma; the diseases whose frequency decreased significantly were acne, xerosis cutis, and nail diseases. Among patients who participated in the survey, the rate of being psychologically affected by the pandemic in female patients (76.1%)  was found to be higher than male patients (53.8%) (p=0.017). The mean age of the patients who thought that their psychological impact from the pandemic was related to their dermatological complaints was 51±16.7 years, and the mean age of those who did not was 41±13.7 (p=0.012). Sixty (48.8%) patients had at least one chronic disease, 63 (51.2%) reported none. There were nine (7.3%) patients on immunosuppressive treatment (systemic corticosteroids, biologic agents, chemotherapeutics etc.). 121 (98.4%) of the patients were aware that they needed to quarantine at home unless absolutely necessary during the initial months of the pandemic. Duration of dermatological complaints was shorter than three months in 44 (35.8%) patients, between three to six months in 12 (9.8%) and longer than six months in 67 (54.5%) patients. While 91 (74%) of the patients thought that their reason for seeking an appoinment at the dermatology outpatient clinic was urgent, 32 (26%) did not think so. There was no statistically significant relationship between the patients' opinion of whether their complaints consisted an emergency and the duration of skin disease (p = 0.830).
Conclusion: The diagnostic distribution in dermatology practice during the pandemic is the result of several factors such as easy access to specialists in our country, the effect of dermatological diseases on body perception and quality of life, the risk perception that changes according to the individual, and the increased stress load in our country. The finding that the emergency concept of patients does not coincide with the general understanding of medicine is striking. In a period with dramatic changes in the health system such as the pandemic, the use of  online applications such as telemedicine, whatsapp may be beneficial for patients to reach healthcare services. A better understanding of patient behaviour and knowledge of the shift in the distribution of diseases in extraordinary times will aid in providing better healthcare. Further research on this subject may contribute to improving patient care and provide better medical practice.
Keywords: Covid-19, pandemic, dermatology