Kronik böbrek hastalarında fibromyalji sendromu sıklığı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Frequency of fibromyalgia syndrome and its effect on quality of life in patients with chronic kidney diseases
Yazar: ONUR KAYIKÇI
Danışman: PROF. DR. SULTAN ÖZKURT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı renal replasman tedavisi (RRT) almayan evre 1-5 kronik böbrek hastalığı (KBH) olan hastalarda fibromyalji sendromu (FMS) sıklığını ve FMS'nin bu hastalarda yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya, RRT almayan KBH'li 250 (110 kadın, 140 erkek) hasta ve 85 sağlıklı birey (kontrol) dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların ACR 2016 tanı kriterlerine göre Fibromiyalji Şiddet Skalası/Skoru (FŞS) hesaplandı. Hastalarda yaşam kalitesini değerlendirmek için Short Form-36 (SF-36), depresyonu değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve anksiyeteyi değerlendirmek için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanıldı. FMS olan katılımcılarda fonksiyonel durumu ölçmek için Fibromiyalgia İmpact Questionnaire (FIQ) kullanıldı. Çalışmaya katılan KBH'li hastaların sosyodemografik, klinik ve son 6 aydaki laboratuvar verileri çalışma formuna kaydedildi. Çalışmaya katılan KBH'li hastaların 8'inde (%3,2), sağlıklı bireylerin 3'ünde (%3,5) FMS tespit edildi. Kadın hastalarda FMS görülme sıklığı daha yüksek bulundu (p=0,023). Hasta grubunda BDÖ ve BAÖ puanları daha yüksek bulundu (p<0,05). Hasta grubunda kontrol grubuna göre yaşam kalitesi anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). FMS'li KBH'li hastalarda BDÖ ve BAÖ puanları daha yüksek bulundu (p<0,05). SF-36'nın tüm alt parametreleri yönünden karşılaştırıldığında hasta grubunda FMS'li hastaların, FMS olmayan hastalara göre yaşam kalitesi anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). RRT almayan KBH'li hastalarda FMS varlığı depresyon ve anksiyete ile ilişkili olup hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle yaygın vücut ağrısıyla başvuran RRT almayan KHB'li hastalarda FMS'nin akılda tutulması, FMS'nin erken tanı ve etkili tedavisiyle yaşam kalitesini iyileştirmek hastalara ek yarar sağlayacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Fibromiyalji Sendromu, Yaşam Kalitesi, Depresyon, Anksiyete

Abstract:
The aim of this study is to examine the frequency of fibromyalgia syndrome (FMS) in patients with stage 1-5 chronic kidney disease (CKD) who are not receiving renal replacement treatment (RRT) and the relationship between FMS and quality of life, depression and anxiety in these patients. 250 patients (110 women, 40 men) with CKD who did not receive RRT and 85 healthy individuals (control) were included in the study. Fibromyalgia Severity Scale/Score (FSS) of the participants included in the study was calculated according to the ACR 2016 diagnostic criteria. Short Form-36 (SF-36) was used to evaluate the quality of life in the patients, Beck Depression Scale (BDS) was used to evaluate depression, and Beck Anxiety Scale (BAS) was used to evaluate anxiety. The Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) was used to measure functional status in participants with FMS. Sociodemographic, clinical  and laboratory data of the last 6 months of the CKD patients participating in the study were recorded in the study form. FMS was detected in 8 (3.2%) of the CKD patients and 3 (3.5%) of the healthy individuals participating in the study. The incidence of FMS was found to be higher in female patients (p = 0.023). BDS and BAS scores were found to be higher in the patient group (p<0.05). Quality of life was significantly lower in the patient group than in the control group (p<0.05). BDS and BAS scores were found to be higher in CKD patients with FMS (p<0.05). When compared in terms of all subparameters of SF-36, the quality of life of patients with FMS was significantly lower than patients without FMS (p<0.05). The presence of FMS in CKD patients who do not receive RRT is associated with depression and anxiety and negatively affects the patients' quality of life. Therefore, keeping FMS in mind in CKD patients who do not receive RRT and present with widespread body pain will provide additional benefit to patients to improve their quality of life with early diagnosis and effective treatment of FMS. 
Key Words: Chronic Kidney Disease, Fibromyalgia Syndrome, Quality of Life, Depression, Anxiety