Mide kanseri tanısıyla ameliyat edilen hastalarda batın içi serbest tümör hücrelerinin prognostik önemi
The prognostic importance of intraabdominal free tumor cells in patients operated with the diagnosis of gastric carcinoma
Yazar: ALİ EZER
Danışman: DOÇ.DR. MAHMUT MÜSLÜMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Mide kanserli hastalarda tümörün yayılım derecesi ve cerrahi rezek- siyonun radikalitesi prognozu etkileyen en önemli faktörlerdir. Periton içine tümörün yayılması durumunda sağkalım olumsuz yönde etkilenmekte ve ya pılan cerrahi girişim de küratif olmaktan çıkmaktadır. Periton lavajının ince lenmesi ile mikroskopik karsinöz peritoneal saptanabilmektedir. Bu da uygu lanacak ameliyatın stratejisini değiştirmekte ve adjuvan kemoterapi yapılacak hasta seçiminde yararlı olmaktadır. MATERYAL ve METOD: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi B ve C servislerinde Mayıs 1998-Ekim 1999 tarihleri arasında mide kanseri tanısıyla ameliyat edilen 46 hastada, batın içi yıkantı sıvısından yapılan sitolojik incelemenin prognostik önemi araştırıldı. Hastaların 29'u (%63) erkek, 17'si (%37) kadındır. Erkeklerin yaş ortalaması 58.7 (35-78), kadınların yaş ortalaması 60.9 (43-74)'dur. Laparatomiyi takiben tümöre dokunmadan önce 200 mi serum fizyolojik ile batın boşluğu yıkandı. Douglastaki sıvıdan 50 ml aspire edildi. Aspirat 3000 r.p.m.'de 5 dakika santrifüj edildi. PAP (Papanicolaou) ile boyandı ve deneyimli sitolog tarafından incelendi. Sonuçlar; normal hücreler, atipik hüc reler, habaseti düşündüren atipik hücreler ve habis hücreler şeklinde bildirildi. Periton sitoloji bulguları ile; tümör markırları (CEA, CA19-9), T evresi, lenfatik invazyon, damar invazyonu, makroskopik peritoneal yayılım, nüks ve yaşam süresi ilişkisi incelendi. BULGULAR: 36 hastaya (%78) mide rezeksiyonu yapılmıştır. 17 (%47) hastaya Absolüt küratif (Ro), 19 (%53) hastaya da rölatif küratif (R1, R2) ve 56palyatif rezeksiyon uygulanmıştır. 10 (%22) hasta ise inoperabl bulunmuş, rezeksiyon uygulanmamıştır. Sitoloji pozitif ve sitoloji negatif hastalarda elde edilen CEA ve CA 19-9 değerleri birbirine yakın bulundu (CEA için p=0.932, CA 19-9 için p=0.512). Seroza tutulumu olmayan (T1, T2) 6 hastada periton yıkantı sitolojisi negatif bulundu. Seroza invazyonu gösteren (T3) 23 hastanın 10'nunda (%43.4), sitoloji pozitif saptandı. Komşu organ invazyonu (T4) gös teren 17 hastanın 9'unda (%52.9) sitoloji pozitif bulundu. Makroskopik karsinöz peritoneal saptanan (P1, P2, P3) 40 hastanın 1 9'unda (%47) sitoloji pozitif bulundu. 22 ay takip süresi içinde Evre I ve Evre II deki hastalarda nüks ve ölen olmamıştır. Evre lll'de ölen hastalardan sitoloji (+) olanlar orta lama 10 ay, sitoloji (-) hastalar 15 ay yaşamıştır. Evre IVde ölen hastalardan sitoloji (+) olanlar ortalama 5 ay, sitoloji (-) olanlar 8 ay yaşamıştır. SONUÇ: Periton sitolojisi pozitifliği ile seroza taşması, damar invazyonu, makroskopik karsinöz peritoneal, küratif rezeksiyon (Ro), yaşam süresi ara sında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı. Mide kanseri hastalarına rezeksiyondan önce batın yıkantı sıvısından sitolojik inceleme yapılmalıdır. Batın içinde serbest tümör hücresi saptanması halinde (mikroskopik karsinöz peritoneal) prognozun kötü olacağı bilinmelidir. Bu hastalara palyatif gastrektomi yapmak yeterli olacaktır. Sitolojik inceleme, adjuvan kemoterapiden fayda görecek hastaların seçiminde de rol oynayabilir.

Abstract: