Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin sözlü anlatımları: Bir yanlış çözümleme çalışması
Verbal lecture of learners of Turkish as a foreign language: A study of error analysis
Yazar: NURCAN KÖSEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ARİF ÇERÇİ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözlü anlatımlarında yaptığı yanlışların, yanlış çözümleme yöntemine uygun olarak belirlenmesi amaçlanmaktadır. Yanlış çözümleme yöntemi; bireylerin ana dili kaynaklı olan veya bireysel değişkenlerden kaynaklanan yanlışlarının çözümlenmesini sağlayarak eğitimin tüm yanlışları kapsayacak biçimde planlanmasına yardımcı olacak çözümleme biçimidir. Yanlış çözümleme yönteminde yanlışlar toplanır, ayırt edilir, tanımlanır, açıklanır ve değerlendirilir. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmış ve veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Çalışmanın örneklemini yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B seviyesi 158 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında hazırlıksız konuşma konu havuzundan yararlanılmış ayrıca veriler katılımcı onayı ile ses kaydına alınmıştır. Konu havuzunun oluşturulmasında ve verilerin çözümlenmesinde geçerlilik ve güvenirliğin sağlanması amacıyla uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmada öğrenci yanlışlarını yanlış analizi yöntemine uygun biçimde betimlemek amaçlandığından dokümanların incelenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sözlü anlatım yanlışlarının harfin yanlış sesletimi, asalak ses kullanımı, sesin gereksiz uzatılması, harf/hece eksikliği, ek yanlışlığı, yanlış sözcük kullanımı ve kod karıştırma başlıklarında toplandığı; B1 seviyesi öğrencilerinin en sık asalak ses kullanımı, B2 seviyesi öğrencilerinin en sık harfin yanlış sesletimi yanlışını yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca harf/hece eksikliği ve ek yanlışlıklarının; isim çekim ekleri (hâl eki, iyelik eki, ilgi eki, çokluk/çoğul eki), kip eki, kişi eki ve yapım ekleri başlıklarında toplandığı görülmüştür. Yanlışların ana dili, bilgi eksikliği ve kelime hazinesi yetersizliği nedenleriyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Araştırma sonuçlarından yola çıkılarak yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B seviyesi öğrencilerinin dil öğretim süreçlerine ve yapılabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to identify the errors made by learners of Turkish as a foreign language in their oral narratives according to the error analysis method. The error analysis method assists in analyzing errors stemming from individuals' native language or personal variables, contributing to the planning of education to encompass all errors. Errors are collected, distinguished, identified, explained, and evaluated using this method. The research utilized a qualitative research design, gathering data through document analysis. The sample consisted of 158 B-level students learning Turkish as a foreign language. Data collection involved impromptu speaking topics from a pool and recorded with participant consent. Content analysis was employed to describe student errors in accordance with the error analysis method. Results showed that oral narrative errors included incorrect pronunciation of letters, use of parasitic sounds, unnecessary prolongation of sounds, letter/syllable deficiencies, incorrect affix usage, incorrect word choice, and code-mixing. B1 level students most commonly made parasitic sound errors, while B2 level students frequently mispronounced letters. Additionally, deficiencies in letters/syllables and affix errors were found to be related to noun inflectional suffixes, verb tense suffixes, person suffixes, and derivation suffixes. Errors were attributed to native language interference, lack of knowledge, and insufficient vocabulary. Based on the research results, recommendations have been made for Turkish language learners at the B level learning Turkish as a foreign language regarding their language teaching processes and potential new research avenues.