Dış ticaret işlemlerinde karşılaşılan hile ve suistimal vakaları
Fraud and embezzlement cases encountered in the foreign trade transactions
Yazar: TUĞBA ARSLANCAN
Danışman: DOÇ. DR. GENCAY KARAKAYA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akreditif = Letter of credit ; Hile = Fraud ; Hileli işlemler = Fraud process ; Kötüye kullanma = Abuse ; Nitelikli dolandırıcılık = Aggravated fraud ; Sahte belge = False document ; Sahtecilik = Falsification ; Ticari işlemler = Trading operations ; Uluslararası ticaret = International trade ; Ödeme şekilleri = Terms of payment

Özet:
Dış ticaret işlemleri, yurt içinde yürütülen ticari faaliyetlerden daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu işlemler sırasında şirketlerin ya da hizmet sağlayan tarafların da hileli davranışlar sonucu mağdur olabilmeleri mümkün olup,  bu mağduriyetin oluşmaması adına hedef firmaların proaktif bir şekilde hareket etmesi ve hile olasılığını ortadan kaldıracak nitelikte önlemler alması gerekmektedir. Ancak hangi proaktif önlemlerin alınabileceğinin tespiti için bu işlem türünde kullanılan belgeler, ödeme şekilleri hakkında detaylı bilgi sahibi olunmalı, hileli işlemler sonucunda maddi kayba ya da itibar kaybına uğramış tarafların bulunduğu vakalar incelenmeli ve atılması gereken adımlar bu vakalardan çıkarılacak dersler doğrultusunda belirlenmelidir. Ayrıca günümüz teknolojik gelişmelerinin e-ticaret, kripto para, blok zincir, yapay zekâ gibi faydalı olarak addedilebilecek getirilerinin yanı sıra, siber saldırıları da hayatımıza dahil ettiği ve bu saldırıların bir kısmının odağında dış ticaret gerçekleştiren şirketlerin de bulunduğu gözden kaçırılmamalı, sürecin tamamen dijitalleşmesi öncesinde  firmaların bilgi güvenliğinin tesisi ve korunması konusunda farkındalık kazanması sağlanmalıdır.
Çalışmanın öncelikli hedefi dış ticaret yapabilmek için bürokratik engellerin yanı sıra gereksiz evrak yükü ile de mücadele etmek zorunda kalan firmaların hileli dış ticaret işlemleri hakkında dikkatini çekebilmek ve hile yöntemlerinin neler olabileceği hususunda ilgili firmalara bilgi verebilmek şeklinde belirlenmiştir. Bu hedef doğrultusunda hile kavramından yola çıkılarak,  gerek hile ve ilişkili kavramlara yönelik hukuki düzenlemeler incelenmiş gerekse dış ticaret alım-satımları sırasında yaşanmış ve hile içeren vakaların analizi yapılarak, alınabilecek önlemler hususunda öneriler getirilmiştir. Ayrıca geleneksel olarak adlandırılabilecek dış ticaret yöntemlerinin yerini almaya aday blok zincir teknolojisi temelli platformlar hakkında bilgi verilmeye çalışılmış, bu teknolojinin hile vakaları için başlı başına bir çözüm önerisi olup olamayacağı tartışılmıştır.

Abstract:
Foreign trade transactions have a more complex structure when compared with domestic commercial transactions. During the enforcement of those transactions, it is probable that exporting/importing firms or service providers can be victim of fraudulent behaviors, in order to eliminate the possibility  of  being a target firms have to act proactively and take preventive precautions. Before the determination of which proactive measures can be taken, detailed information should be obtained about the documents used in those transactions, the payment methods and the cases concluded with financial and/or reputation loss as a result of fraudulent acts should be examined and the steps to be taken should be determined in line with the lessons can be ascertained from these cases. In addition, it should not be overlooked that today's technological developments include the benefits of e-commerce, crypto money, block chain, artificial intelligence that can be deemed beneficial, as well as cyber attacks, and that some of these attacks are focused on foreign trade companies, before the digitalization of processes it should be ensured that firms have the awareness of  the establishment and protection of the information security.
The primary goal of our study is to draw the attention of companies that have to struggle with bureaucratic logjams as well as unnecessary paperwork in order to do foreign trade, and to inform the relevant companies about the fraudulent foreign trade transactions. In line with this goal, based on the concept of fraud, both the legal regulations regarding fraud and related concepts were examined, and by analyzing cases that occurred during foreign trade transactions and involving fraud, suggestions were made regarding measures to be taken. In addition, it has been tried to give information about the blockchain technology-based platforms that are candidates to replace traditional foreign trade methods, and it has been discussed whether this technology can be a solution by itself for cheating cases.