Erken STEAM geleceğe hazırlık programının çocukların görsel uzamsal akıl yürütme becerilerine etkisi
The effect of early STEAM education program to the childrens visual spatial reasoning skills
Yazar: ZERRİN MERCAN
Danışman: PROF. DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; STEAM eğitimi = STEAM education ; Uzamsal görselleştirme = Spatial visualization ; Uzamsal yetenek = Spatial ability

Özet:
Araştırmanın amacı, "Erken STEAM Geleceğe Hazırlık Programı"nın çocukların görsel uzamsal akıl yürütme becerilerine etkisini incelemektedir. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Gaziantep il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu ve anasınıflarına devam eden çocuklar oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubu, iki deney grubundan 38 (20si deney1 grubu, 18i deney2 grubu olmak üzere) kontrol grubundan 16 çocuk olmak üzere toplam 54 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma desenleri bir arada kullanılmıştır. Ön test son test kontrol gruplu deneysel desenin yanı sıra gözlem ve görüşmeler, çalışmada yer almıştır. Veri toplama sürecinde, çocuklar ve ebeveynlerine ilişkin kişisel bilgilerin yer aldığı "Kişisel Bilgi Formu", 5-8 yaş çocukların görsel uzamsal akıl yürütme becerilerini değerlendirmek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen, geçerlilik ve güvenirlilik çalışması yapılan "5-8 Yaş Çocuklar İçin Görsel Uzamsal Akıl Yürütme Becerileri Testi", deney gruplarında uygulamak üzere araştırmacı tarafından hazırlanan "Erken STEAM Geleceğe Hazırlık Programı", programın etkiliğinin değerlendirilmesi amacıyla "Öğretmen Gözlem Formu", "Öğretmen Görüşme Formu" ve "Aile Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel deseninde grup içi karşılaştırmalar tekrarlayan ölçümler ANOVA ile; gruplar arası karşılaştırmalar bağımsız t testi ile analiz edilmiştir. "Öğretmen Gözlem Formu" kullanılarak sınıf içi uygulamaların etkiliğine ilişkin yüzdelik hesaplamaları, gözlemciler arası tutarlılık, "Öğretmen Görüşme Formu" ile alınan cevapların yazıya aktarılması ve nitel alıntılar ile çalışmada yer alması, "Aile Görüşme Formu" ile alınan cevapların Nvivo programı ile temalara ayrılması ve yorumlanması sağlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, deney grupları lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna göre, deney gruplarının son test ve tekrar test puanları kontrol grubunda anlamlı düzeyde farklılaşmıştır; deney gruplarının karşılaştırılmasında post hoc testi kullanılmış, deney1 grubunun son test ve tekrar test puanlarının deney2 grubunun son test ve tekrar test puanlarından yüksek olduğu ancak deney grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Nitel sonuçlarda; öğretmen "Erken STEAM Geleceğe Hazırlık Programı"nın etkili olduğunu, çocukların yaparak yaşayarak öğrendiklerini, STEAM tasarım sürecinin etkili olduğunu ifade ederken; ebeveynler "Erken STEAM Geleceğe Hazırlık Programı"nın çocukların tasarım, problem çözme, hayal gücü, üretkenlik, düşünme becerileri, el becerileri, okula olan tutum ve özgüvenleri üzerinde etkili olduğunu dile getirmekte ve programın yaygınlaşmasına yönelik taleplerini ifade etmektedirler. Sonuçta, "Erken STEAM Geleceğe Hazırlık Programı"nın çocukların görsel uzamsal akıl yürütme becerileri kazanımında etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The research aims to examine the effect of "Early STEAM Education Program" to the children's visual spatial reasoning skills. The universe of the study is the children who attend on preschools of Ministry of Education in Gaziantep at 2018-2019. The sample is 54 children, 38 children from 2 experimental groups and 16 children from control group. Both qualilative and quantitative methods are used in the study. Besides experimental method, observations and interviews are also used. For data collection, "Demographic information sheet", "Visual Spatial Reasoning Skills Test for 5-8 years children (developed by researchers)", Early STEAM Education Program" and evaluation forms (Teacher Observation Form, Teacher Interview Form and Parent Interview Form) are used. Indepedent t test used for intergroup comparisons, repeated measures ANOVA analysis were used for in-group comparisons as data analysis. The percentages of classroom practices regarding "Teacher Observation Form" were done. The "Teacher Interview Form" was analyzed by translating the answers to the manuscript and take part in the study with qualitative quotations. The answers received through the "Family Interview Form" were separated into themes and interpreted with Nvivo program. As a result of the study, it was concluded that the test scores of the "Early STEAM Education Program" for children's visual spatial reasoning skills were in favor of the experimental groups. In qualitative results; the teacher states that "Early STEAM Future Preparation Program" is effective, that children learn by doing, and that the STEAM design process is effective; parents state that the " Early STEAM Future Preparation Program "has an impact on children's design, problem solving, imagination, productivity, thinking skills, hand skills, attitudes and self-confidence in the school, and expresses their demands for the spread of the program.