Ortak nesnenin yitirilen biricikliği
Lost uniqueness of the common object
Yazar: GİZEM ZEYDAN
Danışman: PROF. CEBRAİL ÖTGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
"Ortak Nesnenin Yitirilen Biricikliği" başlıklı bu tezde, geçmişten günümüze toplumların yaşamış olduğu kırılma noktaları (savaşlar, keşifler, modern ve teknolojik gelişmeler) ve bu kırılma noktalarının yarattığı toplumsal süreçlerin sanata olan etkileri ele alınmıştır. Toplumun ve mikro düzeyde bireyin yaşadığı kaos durumunun, bireye doğrudan etkileri üzerinde durulmuştur. Bu etkilenme içerisinde nesne, bu süreçlerin en fazla değişime uğrayan kavramlarındandır.

Küreselleşen dünyada kentleşmeyi zorunlu hale getiren birtakım gelişmeler vardır. Sanayileşme, sanayileşmenin yön verdiği ve belli bir zaman süresince hakim olan fordist üretim kenti, rant merkezi haline getirir. Bu nedenler, toplumu, dolayısıyla sanatı ve sanatçıları da çeşitli anlatım durumlarının içerisine sürükler. Kentler, toplumlar ve iktidarlar arasında bir tür ortak alan haline gelir ve kent imgesi genel anlamda bireyin zihninde en güçlü manipülasyon aracı olur. Bu çalışmanın ortak nesnesi olan kent imgesi, tezin ana konusu olarak ele alınmıştır. Yaşanan dönemler ışığında, örneğin ikinci bölümde ele alınan ortak nesnenin değişen görünümü ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarının toplum-birey-nesne değerlendirmesi yapılmış, bu bağlamda yapılan projelerle de desteklenmiştir.

Bu araştırmada, toplum-nesne ilişkisi; toplumsal sorunların ortak nesneyi gündeme getirmesi ve toplumsal sorunların yarattığı ortak nesne algısı göz önünde bulundurarak incelenmiştir. Nesne-birey ilişkisi ise sanatta hazır nesne oluşumu ve nesnenin değişim süreci ile ele alınmıştır. Aynı zamanda nesne kavramının zamanla gelişen ve değişen anlamını ve biçimsel yönlerini, incelenen nesne-birey ilişkisinin, bireyin kırılmaları en fazla içinde yaşadığı -yaşamak zorunda bırakıldığı- kentler üzerinden işlenmiştir. Bu kırılmalar ise üçüncü bölümde işlenen uygulamaların projeleri ve yapılan resimlerin örnekleri ile incelenmiştir. Bu projelerde kent imgesinin, nesne olarak toplumsal biriciklik algısı ve bu algılanışta kültürlerin, alışkanlıkların ve geleneklerin yıkımı ile söz konusu olan yitirilişi işlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Sanat, kent, nesne, öz, kaos, biriciklik, birey

Abstract:
In this thesis titled 'The Lost Uniqueness of the Common Object', breaking points (wars, discoveries, modern and technological developments) that societies have experienced from the past to the present and the effects of social processes created by these breaking points on art are discussed. The direct effects of the chaos situation experienced by society and the micro-level individual on the individual were focused on. The object within this influence is one of the concepts of these processes that has experienced the most change.

There are a number of developments that make urbanization mandatory in a globalized world. Fordist production, sparked by industrialization and dominated for a certain period of time, makes the city a center of income. These reasons drag society and therefore art and artists into various situations of expressions. It becomes a kind of common space between cities, societies and powers and the image of thecity, in general meaning, becomes the most powerful tool of manipulation in the mind of the individual. The image of the city, the common object of this work, is taken as the main subject of the thesis. In the light of the periods, for example, the changing view of the common object handled in the second chapter and the community-individual – object assessment of the first and second world wars were made and supported by projects made in this context. In this study, the relationship between society and object was examined by taking into account the common object perception created by social problems and the common object perception created by social problems and on the other hand, the object-individual relationship is dealt with through the formation of the ready object in art and the process of change of the object. At the same time, the object-individual relationship, which examines the evolving and changing meaning and formal aspects of the concept of object over time, addresses the individual's turning points through the cities in which individuals lived or are forced tol ive. These turning points, on the other hand, are examined with the projects of the applications discussed in the third section and examples of the pictures made. In this projects, social perception of uniqueness on object, destruction and lost of cultures, habits and traditions in this perception are discussed.

Keywords: Art, city, object, self, chaos, uniqueness, individual