DSM-5 için ucla travma sonrası stres bozukluğu reaksiyon indeksi'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması /
Yazar: RANA SELİN KÜÇÜKARDALI
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN CAHİD ÖRENGÜL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Görüşme-psikolojik = Interview-psycholological ; Psikiyatrik değerlendirme = Psychiatric analysis ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Stres-psikolojik = Stress-psychological ; Çocuk psikolojisi = Child psychology ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocuklar arasında travmatik olaylara maruziyet ve sonrasında travma sonrası stress bozukluğu (TSSB) gelişimi yaygındır. TSSB'nin olumsuz etkileri göz önüne alındığında, travma öyküsünü ve TSSB belirtilerini taramak ve değerlendirmek, uygun tedavi için kritiktir. DSM-5 için UCLA TSSB Reaksiyon İndeksi (TSSB Rİ-5), bu amaçla geliştirilmiş bir değerlendirme aracıdır. TSSB Rİ-5'in güçlü psikometrik özellikleri farklı ülkelerde yapılmış çeşitli çalışmalarda kanıtlanmıştır. Çalışmamızın amacı, dünyada yaygın olarak kullanılan TSSB Rİ-5'in Türkçe'ye çevrilmesi ve Türk çocuklarından oluşan bir klinik örneklemde psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve Yöntemler: İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı polikliniğine başvuran, en az bir travmatik olay deneyimlemiş 7-18 yaş aralığındaki olgular çalışmaya dahil edilmiştir. Olgulara TSSB Rİ-5 ve Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y) uygulanmıştır. Ayrıca rastgele seçilen 64 hasta Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (ÇDŞG-ŞY) ile depresyon ve TSSB tanısı değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 208 olgunun %62,0'si kız ve yaş ortalaması 13,89±2,96 yıldır. TSSB Rİ-5'in iç tutarlılığı (Cronbach α = 0,91) ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı (0,95) yüksek bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin dört faktörlü yapısının iyi uyum sağladığını göstermiştir (χ²/df = 1,79, TLI=0,902, CFI=0,915, RMSEA=0,062). TSSB Rİ-5'in toplam puanı ile ÇADÖ-Y alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Kesme puanı ≥35 alındığında, ÇDŞG-ŞY'ye göre TSSB tanısı konulan hastaların %95,5'i bu puanın üzerinde, tanı konulmayanların %75,0'i ise altında kalmıştır. 
Sonuçlar: TSSB Rİ-5'in Türk çocuklarında geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceği saptanmıştır. TSSB Rİ-5, ruh sağlığı profesyonellerinin TSSB tanı, tedavi ve takiplerinde işlerini kolaylaştırabilir ve çocukların ihtiyacı olan kanıta dayalı müdahalelere ulaşma şansını artırabilir.
Anahtar Kelimeler: TSSB, travma, çocuk ve ergen, değerlendirme aracı, psikometrik özellikler

Abstract:
Introduction and Objective: Exposure to traumatic events and the subsequent development of posttraumatic stres disorder (PTSD) are common among children. Considering the adverse effects of PTSD, screening and assessing trauma history and PTSD symptoms are critical for appropriate treatment. The UCLA PTSD Reaction Index for DSM-5 (PTSD RI-5) is an assessment tool developed for this purpose. The strong psychometric properties of the PTSD RI-5 have been proven in various studies conducted in different countries. Our study aimed to translate the widely used PTSD RI-5 into Turkish and to evaluate its psychometric properties in a clinical sample of Turkish children.
Methods: Participants aged 7-18 years who had experienced at least one traumatic event and applied to the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of Istanbul Medical Faculty were included in the study. The PTSD RI-5 and the Revised Children's Anxiety and Depression Scale (RCADS) were administered to the patients. Additionally, 64 randomly selected patients were evaluated for depression and PTSD using the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children (K-SADS-PL).
Results: Of the 208 patients who participated in the study, 62.0% were girls, and the mean age was 13.89±2.96 years. The internal consistency (Cronbach's α = 0.91) and test-retest reliability coefficient (0.95) of the PTSD RI-5 were high. Confirmatory factor analysis (CFA) results showed that the four-factor structure of the scale provided a good fit (χ²/df = 1.79, TLI = 0.902, CFI = 0.915, RMSEA = 0.062). Significant correlations were found between the total score of the PTSD RI-5 and the subscales of the RCADS. When the cut-off score was ≥35, 95.5% of the patients diagnosed with PTSD, according to the K-SADS-PL, were above this score, and 75.0% of those not diagnosed were below this score.
Conclusions: PTSD RI-5 was found to be valid and reliable for Turkish children. PTSD RI-5 may facilitate the work of mental health professionals in the diagnosis, treatment, and follow-up of PTSD, increasing the chances for children to access the evidence-based interventions they need.
Keywords: PTSD, trauma, child and adolescent, assessment tool, psychometric properties