Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın şiirlerindeki temalar
Themes in Fazıl Hüsnü Dağlarca's poems
Yazar: TÜRKAN YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL PARLATIR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dağlarca, Fazıl Hüsnü = Dağlarca, Fazıl Hüsnü ; Tema = Theme ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914-2008)'nın kendini kolay ele vermeyen,zenginlikleri yüzey yapıdan derin yapıya inildikçe ortaya çıkan şiirinin kaynaklarıedebiyat, tasavvuf, tarih, felsefe, mitoloji ve folklordur.Dağlarca, hiçbir şiir hareketi, akımı ya da topluluğu içinde yer almamıştır.Şair, yaşadığı dönemin Toplumcu-Gerçekçi, Garip, İkinci Yeni gibi şiiranlayışlarından uzak durmuştur.Dağlarca, Türkçenin bütün olanaklarından yararlanarak, bazen bunun dışındada olanaklar arayarak şiirler kaleme almıştır. Özellikle ?Türkçem Benim SesBayrağım? adlı şiirini yayımladıktan sonra şiirlerinde arı bir dil kullanmayabaşlamıştır.Dağlarca, vezin ve uyağı şiirin olmazsa olmaz koşulları arasında görmüştür;şiire öncelikle bir dil meselesi olarak yaklaşmış ve ?toplumcu şiir? yazmayı şairin?mecburi görev?leri arasında saymıştır.Dağlarca'nın başlıca şairleri arasında üçü de tasavvuf ehli olan MevlânaCelâlettin Rumi , Yunus Emre ve Şeyh Galip; halkın diliyle halkın sorunlarınısöyleyen Pir Sultan Abdal ve anadiline büyük bir sevgi besleyen AleksandrSergeyeviç Puşkin vardır.366Dağlarca, yalnızca hayal, imge, sözcük dünyası zengin bir şair değil aynızamanda tema dünyası da zengin bir şairdir. Bu bakımdan şiirlerinde metafizik,bireysel, toplumsal, ekonomik, tarihsel ve millî birçok konuyu işlemiştir.?Allah?, ?Birlik?, ?İlahî aşk?, ?Varlık?, ?Ütopya?, ?Ölüm?, ?Evreninkaynağı?, ?Evrenin yaratılış sebebi?, ?Zaman? metafizik temalar; ?Aşk ve cinsellik?,?Kadın?, ?Çocuk?, ?Arkadaşlık?, ?Yalnızlık?, ?Uyku ve uykusuzluk?, ?Mutluluk?,?Anı?, ?İçkiye düşkünlük? bireysel temalar; ?Batılılaşma?, ?Batı dünyası içindeAmerika?, ?Eski medeniyetler?, ?Anadolu coğrafyası?, ?Sömürü? toplumsal veekonomik temalar; ?Malazgirt zaferi?, ?İstanbul'un fethi?, ?İstanbul'un Türkleşmesi?,Çanakkale savaşı? tarihsel temalar; ?Türkiye ve Türkler?, ?Vatan?, ?Mehmetçik?,?Millî mücadele?, ?Menemen olayı?, ?28-29 Nisan olayları? ve ?Gazi MustafaKemal Atatürk? millî temalar olarak şairin şiirine girmiştir.Dağlarca'nın şiirinin arkasında büyük bir emek, sabır ve çile yani yaşamdeneyimi, bilgi birikimi ve disiplinli çalışma vardır.

Abstract:
The seeds of the poems by Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914-2008), which do notreveal themselves easily and the richness of which comes up as going down fromsurface structure to deep structure, are literature, mysticism, history, philosophy,mythology and folklore.Dağlarca did not take part in any poetry movement or community. The poetkept away from such poetry movements of his time as the Socialist-Realist, Garip,Second New.Making use of every potentiality of Turkish language, Dağlarca, sometimes,wrote poems seeking opportunities out of it. Especially, after publishing the poemcalled ?My Turkish is My Noise Flag?, he started to use a clean language in hispoems.Dağlarca saw rhythm and rhyme as musts of poetry; first of all, heapproached poetry as a matter of language and he counted writing ?social poem? inone of his ?mandatory duties?.Among the main poets of Dağlarca are Mevlana Celalettin Rumi, YunusEmre and Şeyh Galip, three of whom are masters of mysticism; Pir Sultan Abdal368who tells the problems of society with the language of society and AlexandrSergeyevic Pushkin who holds his mother tounge in high esteem.Dağlarca is not a poet whose only dream, image and word worlds are rich; but,he is a poet whose theme world is also rich. In this respect, he told manymetaphysical, personal, social, economic, historic and national issues in his poems."God," "Union", "Divine Love", "Asset", "Utopia", "Death", "The source ofthe universe", ?The reason for the creation of the universe?, ?Time" as metaphysicalthemes;"Love and sexuality ", " Women ", " Child", " Friendship?, "Loneliness","Sleep and insomnia", "Happiness," "Memories", "Drink craving" as individualthemes; "Westernization", ?America in the Western world", " Ancient Civilizations ","Anatolia" and "Exploitation", as social and economic themes; "Manzikert victory,"?the conquest of Istanbul?, "Turkicization of İstanbul?, ?Dardanelles war", ashistorical themes; ?Turkey and the Turks?, "Homeland", "Soldier", "Nationalstruggle", ?Menemen event?, "Events of April 28, 29" and "Gazi Mustafa KemalAtatürk" have been included in the poet?s poetry as national themes.There are big effort, patience and suffering, in other words, life experience,knowledge and hard work are on the behind of his poetry.