Ortaokul sosyal bilgiler dersinde uygulanan çocuktan çocuğa öğretim yaklaşımının öğrencilerin sosyal sorumluluk düzeyine etkisi
The effect of child-to-child teaching approach on students' social responsibility level in secondary social studies course
Yazar: ÖNDER ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. HANDAN DEVECİ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Çocuktan çocuğa eğitim yöntemi = Child to child education method ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ortaokul sosyal bilgiler dersinde uygulanan çocuktan çocuğa öğretim yaklaşımının öğrencilerin sosyal sorumluluk düzeyine etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmada deneysel (müdahâle) karma yöntem araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018 2019 eğitim öğretim yılı güz döneminde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri, öğrencilerin velileri ve sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ortaokul öğrencilerine yönelik sosyal sorumluluk ölçeği, kişisel bilgi formu, yarı yapılandırılmış görüşme formları, yapılandırılmamış gözlem, kontrol listesi, video kayıtları, öğrenci ürünleri, anekdotlar ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin sosyal sorumluluk ölçeğinden aldığı ön test ve son test puanları için t testleri ve tek yönlü kovaryans analizi (ANCOVA) uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler tümevarımsal analiz yaklaşımı benimsenerek çözümlenmiştir. Araştırmada ortaokul sosyal bilgiler dersinde uygulanan çocuktan çocuğa öğretim yaklaşımının öğrencilerin sosyal sorumluluk düzeyine istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında katılımcıların çocuktan çocuğa öğretim yaklaşımının öğrencilerin sosyal sorumluluk gelişimine katkı sağladığı görüşünde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların çocuktan çocuğa öğretim yaklaşıma ilişkin olumlu görüş geliştirdikleri görülmüştür. Araştırma sonunda sonuçlara dayalı olarak uygulamaya ve gelecek araştırmalara yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the effect of child-to-child teaching approach on students' social responsibility level in secondary social studies course. The experimental (intervention) mixed method research was adopted in this research. The participants of the study are 5th grade students who study at a govermental secondary school in the fall semester of 2018-2019 academic year, students' parents and social studies teacher. The social responsibility scale for secondary school students which was developed by researcher, personal information form, semi structered interview forms, unstructured observation, control list, video records, students artifacts, anecdotes and researcher diary were used as data collection tools. T tests and one-way covariance analysis (ANCOVA) were employed for experimental and control group students' pre and post test scores which were obtained through social responsibility scale for secondary school students. Inductive analysis approach was adopted to analyze quantitative data which were obtained from students, students' parents and social studies teacher. In the study, it was revelaed that the child-to-child teaching approach which was applied in social studies course has statistically significant effect on secondary school students' social responsibility level. In addition, it was determined that the child-to-child teaching approach contributed the students' social responsbility development according to students', students' parents' and social studies teacher's view. It was determined that participants had positive insights about the child-to-child teaching approach and thought that the approach is useful and enjoyable. Various suggestions were developed based on the results for the future research and practice.