Öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile örgütsel muhalefet davranışları arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between teachers self efficacy beliefs and organizational dissent behaviors and investigation according to some variables
Yazar: MAHMUT BERHAN DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçekler = Scales ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile örgütsel muhalefet davranışları arasındaki ilişkiyi saptamak ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel yöntem kullanılmış, araştırmanın deseni olarak  ilişkisel tarama belirlenmiştir. 393 öğretmenden oluşan örneklem grubu seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmen Öz Yeterlik İnancı Ölçeği" ve "Örgütsel Muhalefet Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analiz tekniği olarak veri dağılımın normal dağılım gösterdiği tespit edildikten sonra parametrik testler kullanılmıştır. Fark testleri için t-testi ve ANOVA; korelasyon analizi için ise Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda; öğretmenlerin öz yeterlik inancı yüksek; örgütsel muhalefet davranışları düşük düzeydedir. Öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile örgütsel muhalefet davranışları arasında ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. Mesleki öz yeterliğin haber uçurmayı ve örtük muhalefeti; akademik öz yeterliliğin açık muhalefeti; entelektüel öz yeterliğin haber uçurmayı anlamlı bir şekilde yordadığı bulgusuna ulaşılmıştır.  Demografik özelliklere göre yapılan inceleme sonucunda; öğretmenlerin öz yeterlik inancı ve örgütsel muhalefet davranışları cinsiyet, yaş, kademe ve branş değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Kıdem değişkenine göre öğretmenlerin öz yeterlik inancında farklılaşma belirlenirken; örgütsel muhalefet davranışlarında farklılaşmaya rastlanmamaktadır. Medeni durum değişkenine göre öğretmenlerin öz yeterlik inancına ilişkin görüşlerinde bekarlara kıyasla evliler lehine farklılaşma tespit edilirken; örgütsel muhalefet davranışlarında evli öğretmenlere kıyasla dul/boşanmış öğretmenler lehine farklılaşma tespit edilmiştir. Öğretmenlik mesleğini sevme özelliğine göre öğretmenlerin öz yeterlik inancında anlamlı farklılaşma mesleği sevenler lehine belirlenirken; örgütsel muhalefette öğretmenlik mesleğini sevmeyenler lehine anlamlı farklılaşma sonucu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the relationship between teachers' self-efficacy beliefs and organizational dissent behaviors and to examine them according to some variables. For this purpose, the quantitative method was followed in the research and the correladional survez model was determined as the research design. The sample group consisting of 330 teachers was determined by the simple random sampling method, one of the random sampling methods. "Personal Information Form", "Teacher Self-Efficacy Belief Scale" and "Organizational Dissent Scale" were used as data collection tools in the research. As a data analysis technique, after it was determined that the data distribution showed normal distribution, parametric tests were used. t-test and ANOVA for difference tests; Pearson correlation was used for correlation analysis. As a result of the analysis; teachers have high self-efficacy beliefs; organizational dissent behaviors were detected at a low level. A low level negative statistically insignificant relationship was found between teachers' self-efficacy beliefs and organizational dissent behaviors. Reporting and implicit dissent of professional self-efficacy; open dissent to academic self-efficacy; It was concluded that intellectual self-efficacy significantly predicted news reporting. As a result of the examination made according to demographic characteristics; It was determined that teachers' self-efficacy beliefs and organizational dissent behaviors did not differ significantly according to gender, age, grade and branch variable. While determining the differentiation in teachers' self-efficacy beliefs according to the seniority variable; There is no difference in organizational dissent behaviors. According to the marital status variable, there was a differentiation in favor of married people compared to singles in teachers' views on self-efficacy beliefs; A differentiation in favor of widowed/divorced teachers was determined compared to married teachers in organizational dissent behaviors. While a significant difference in teachers' self-efficacy beliefs according to their liking for the teaching profession was determined in favor of those who love the profession; A significant difference was determined in favor of those who do not like the teaching profession in organizational dissent.