Bedenin ezoterik yolculuğu: Performans sanatı
Esoteric journal of body: Performance art
Yazar: BETÜL KANTAR
Danışman: DOÇ. DR. AYGÜL AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Ezoterizm = Esoterism ; Gösteri sanatları = Performance arts ; Performans sanatı = Performance art

Özet:
Performans sanatı, 1960'lı yıllarda ortaya çıkan, izleyicinin önünde canlı olarak icra edilen bir sanat biçimidir. Performans Sanatı, belli bir izleyici kitlesi önünde eyleme dökülen, bedenin kullanılarak sergilendiği olmayan bir sanat biçimidir. Performans sözcüğü, 'gösterme/sergileme' anlamına gelmektedir. Happening (oluşum) olarak adlandırılan bu etkinlikler; genel bir açıklamayla, izleyicinin karşısında canlı olarak icra edilen bir sanat biçimidir. Performans sanatı metinden bağımsızdır. Sadece kayıt altına alınarak arşivlenen bir sanat biçimidir.
Öncelikle Performans sanatının Performatif kavramıyla olan ilişkisi incelemeye alınmıştır. Performatif kavramı, dilsel sözcelemlerin olayı anlatmakla kalmayıp eylemlerin gerçekleştirildiğini, gözlemleyici sözcelemlerin dışında, edimsel sözcelemlerin de olduğunu keşfetmesiyle, bu sözcelemlerin özgönderimsel ve dile getirilen sosyal gerçekliği oluşturmasıyla yeni bir gerçeklik yaratması ile anlatılmak istenen düşüncedir. Performans sanatında bir gösterge olarak bedenin, kavramsal düzeyde ortaya çıkan durumlarını hem kavramsal temelleriyle hem de bu temellerin göstergelerini taşıyan sanat pratikleri bütününde inceleyerek performans sanatının etki alanlarını, stratejileri ve varsa yöntemleri incelenmiştir. Bu doğrultuda "performans sanatı" ve "performatif" kavramının bir temsil olarak göstergesel düzlemde taşınması özellikle "bellek ve kimlik" iletiminde, içsel bir farkındalık oluşturma temelinde bir ifade biçimi ya da bir anlatım biçimine dönüşme yolundaki rolleri hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Bedenin bellek ve kimlik iletimi bir ifade biçimi olarak incelendiğinde performans sanatı kapsamında karşımıza çıkmaktadır. Performans ve performatif eylemleri iç ve dış gerçekliğimizi sorgulayarak kavramsal bağlamda anlamlandırmaya yönelik felsefi bir
v
araştırmaya olanak sağlamaktadır. Tam bu noktadan yola çıkarak inisiyasyon kavramını beden bağlamında bir araya getiren zihin, ruh, travma, yaratıcılık, varoluş, inisiyatik ve iç çalışma kavramları, kavramsal sanat kapsamında incelenmiştir. Bu inceleme doğrultusunda yukarda bahsedilen kavramları bir yöntem olarak performans sanatına dahil ettiğimiz zaman kavramların kesişim noktaları çağdaş sanat kavramlarında birleşir. Performans eyleminin ilk örnekleri 1920-30 yıllarında Sürrealizm ve Fütürizm akımlarında, body sonrasında da Jackson Pollock'un aksiyon resimleriyle karşımıza çıkmaktadır. Bu süreç, Fluxus, Body Art, Happening oluşumlarına kadar uzanmaktadır. 1960 sonrasında Kavramsal Sanat bünyesinde varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Kavramsal sanatta temsil durumlarının sanat pratiklerinde bir inisiyasyon nasıl ortaya çıktığı, beden olgusu ve ifade biçimleri dahilinde, gösterge, sembol ve kavram başlıkları altında sanatçı örnekleriyle incelenmiştir. Aydınlanma çağından bu yana felsefe alanında yapılan kuramsal çalışmalar, ruh ve beden arasındaki ilişkinin sanatla kesişen yollarını anlamada oldukça etkilidir. Bedenin tarihsel süreçteki farklı tanımlamaları incelenmiştir. Bedenin, çağdaş sanatta bir temsil-gösterge, temsil-sembol, temsil-kavram ilgileriyle sanat nesnesi durumuna gelme süreci yine sanatçı örnekleriyle ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir.
Sonuç olarak Performans sanatı, beden olgusu ve bedenin ifade biçimini ritüalistik bir araç olarak kullanarak, insan bedeni ve ruh arasında kurduğu bağlamlarla düşünce ruh, travma, yaratıcılık, varoluş, aktarım ve iç çalışma gibi kavramları ortaya koyan sanatsal açılımların tamamıdır. Bu çalışma ile yukarda bahsedilen performans sanatının ruhsal etki yaratma alanları incelenmiştir. Araştırmanın temel bulguları literatür taraması yönteminden elde edilmiş olup, eser analizlerinde göstergebilimsel incelemenin olanaklarına başvurulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, Beden nesnesi, performans sanatında ruhsal etki yaratma alanlarının dışında tarihte Ritüalistik bir araç olarak da varlığını sürdürmeye devam etmiştir.

Abstract:
Performance art is a form of art that was performed live in front of the audience, advancing 1960s. Performance Art is an art form that is not exhibited in front of the body, being put into action in front of a certain audience. The word 'performance' is the word 'showing / displaying'. These activities are called Happening; In a general description, the viewer is an art form that is performed live on the fly. Performance art is independent of text. Only recording security is an archived art form.
First of all, the relationship between performance art and performance concept is examined. The concept of performative is the idea of linguistic discourse not only by describing the event, but also by the discovery of actions, by the discovery of the realistic speeches, by the discovery of realistic speeches, and by the discovery of realistic speeches outside the observational words. As an indicator of performance art, by examining both the conceptual foundations of the body and their conceptual foundations and the art practices that carry the indicators of these foundations, the impact areas, strategies and methods of performance art were examined. In this respect, it has been determined about the role of the concept of de performance art daki and yol performative biçim as a representation, particularly on the role of, memory and identity "transmission in the form of an expression or a form of expression on the basis of creating an internal awareness. When the memory and identity transmission of the body are examined as a form of expression, it emerges in the context of performance art. Performance and performative actions allow for a philosophical investigation of our inner and outer reality in order to make sense in a conceptual context. From this point of view, the concepts of mind, soul, trauma, creativity, existence, initiative and inner work, which bring together the concept of initiation in the context of the body, are examined within the context of conceptual art.
vii
When we incorporate the above-mentioned concepts into the art of performance as a method, the intersection points of concepts combine in the concepts of contemporary art. The first examples of the performance act are the Surrealism and Futurism movements in the 1920 karş30 and the action paintings by Jackson Pollock after the body. This process extends to the formation of Fluxus, Body Art, Happening. After 1960, he continued to exist in Conceptual Art.
The concept of representation in conceptual art is examined with examples of artists under the headings, symbols and concepts within the context of body phenomenon and expression. The theoretical studies in the field of philosophy since the Enlightenment period are very effective in understanding the ways in which the relationship between the soul and the body intersect with art. Different definitions of the body in the historical process are examined.
The process of coming to the state of art as an expression-sign, symbol of representation, representation and concept of art in contemporary art has been examined in detail with the examples of artists.
As a result, performance art is the whole of the artistic expansions that reveal the concepts such as the concept of body and body as a ritualistic tool, and in the contexts it establishes between human body and soul, through thinking, soul, trauma, creativity, existence, transference and internal work. In this study, the psychic effects of the performance art mentioned above have been examined. The main findings of the study were obtained from the literature review method, and the possibilities of semiotic investigation were used in trace analysis. According to the results of the study, the object of the body continued to exist as a Ritualistic tool in history, apart from areas of spiritual effect in performance art.