Çoklu yetersizliğe sahip çocuğu olan ebeveynlerin yılmazlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından belirlenmesi
Investigation of resilience levels of parents with children with multiple disorders based on different variables
Yazar: SİNEM KADI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ağır ve çoklu yetersizlik = Severe and multiple disabilities ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Fiziksel engelli çocuklar =   ; Yılmazlık = Resiliency ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Bu çalışmada çoklu yetersizliğe sahip çocuğu olan ebeveynlerin yılmazlık düzeyleri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Bolu, Düzce ve Zonguldak'da yaşayan, gönüllü olarak araştırmaya katılan 183'ü kadın, 39'u erkek olmak üzere toplam 222 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada ebeveynlere Aile Bilgi Formu ve 4 alt boyut (Mücadelecilik, Öz yetkinlik, Yaşama Bağlılık ve Kendini Kontrol) ve toplam 37 maddeden oluşan "Aile Yılmazlık Ölçeği" uygulanmış ve bu ölçekle ilgili geçerlilik güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre; çoklu yetersizliğe sahip çocuğun engel türü değişkeni açısından Aile Yılmazlık Ölçeği alt boyutlarından Mücadelecilik alt boyutunda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bu farklılıklar; işitme ve zihinsel yetersizliğine sahip çocuğu olan ebeveynlerin fiziksel ve zihinsel yetersizliğine sahip çocuğu olan ebeveynlere göre Mücadelecilik alt boyutunda daha yılmaz özelliklere sahip olduğudur. Ayrıca, fiziksel ve zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan ebeveynlerin görme ve zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan ebeveynlere göre Mücadelecilik alt boyutunda daha yılmaz özelliklere sahip olduğu ve fiziksel ve işitme yetersizliğine sahip çocuğu olan ebeveynlerin görme ve zihinsel yetersizliğine sahip çocuğu olan ebeveynlere göre mücadelecilik alt boyutunda daha yılmaz özelliklere sahip olduğu bulunmuştur.
Ebeveyn cinsiyeti değişkeni açısından, babaların annelere göre Aile Yılmazlık Ölçeği alt boyutlarından Mücadelecilik alt boyutunda daha yılmaz özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Ebeveyn cinsiyeti ve çoklu yetersizliğe sahip çocuğun engel türü değişkenlerinin genel yılmazlık düzeylerinde bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca ebeveynin yaşı, ebeveynin eğitim durumu, gelir düzeyi, çoklu yetersizliğe sahip çocuğun yaşı, çoklu yetersizliğe sahip çocuğun cinsiyeti, ebeveynin çoklu yetersizliğe sahip çocuğun bakımında destek alıp almama durumu, ebeveynin sağlık problemi durumu, ebeveynin psikolojik destek alıp almama durumu değişkenlerinin ebeveynlerin genel yılmazlık düzeyleri ve "Aile Yılmazlık Ölçeği" alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır.

Anahtar Sözcükler: Yılmazlık, Aile Yılmazlığı, Çoklu Yetersizlik, Ebeveyn

Abstract:
This study investigated the resilience levels of parents with children who had multiple disorders. Sample of the study was composed of a total of 222 voluntary parents (183 females, 39 males) residing in Bolu, Düzce and Zonguldak. Parental Information Form and "Family Resilience Scale", consisting of 4 sub dimensions (Challenge, Self-Efficacy, Commitment to Life and Self Control) and a total of 37 items, were implemented to parents in the framework of the study. The study included reliability and validity studies of the scale as well. 
According to research results, significant differences were obtained in the Endurance sub dimension of the Family Resilience Scale based on the type of disorder for the children with multiple disorders. It was found that compared to parents with children with physical and mental disorders, parents with children with hearing and mental disorders were more resilient in Endurance sub dimension. It was also presented that compared to parents with children with vision and mental disorders, parents with children with physical and mental disorders were more resilient in Endurance sub dimension and compared to parents with children with vision and mental disorders, parents with children with physical and hearing disorders were more resilient in Endurance sub dimension. 
Based on parental gender variable, it was observed that fathers were more resilient compared to mothers in Endurance sub dimension of the Family Resilience Scale. It was reported that parental gender and type of disorder in children with multiple disorders did not affect general resiliency levels. It was also found that the variable such as age of parents, parental educational and income levels, age and gender of the children with multiple disorders, support received during the care of children with multiple disorders, parental health and psychological support received during the care of children with multiple disorders had no significant differences on parents' general resilience levels and Family Resilience Scale sub dimensions. 

Key Words: Resilience, Family Resilience, Multiple Disorders, Parents