Türk İş Hukukunda çocuk işçi kavramı ve çocuk işçinin hakları
The definition of child labour in Turkish Labour Law and the rights related to the concept
Yazar: ŞEBNEM KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. KÜBRA DOĞAN YENİSEY
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Çalışma hakları = Rights to work ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children ; İnsan hakları = Human rights ; İş hukuku = Labour law ; İşçiler = Workers

Özet:
Tezde Türk İş Hukukunda çocuk işçi kavramı ve çocuk işçinin hakları incelenmiştir. Bu kapsamda giriş kısmında konunun neden önemli olduğunu açıklanmaya çalışılmış ve genel geçer bir çocuk tanımı olmadığı, çocuk kavramının Aydınlanma Çağı'nın sonrasında günümüzdeki anlamına ulaştığı ve hala dönüşüm geçirmekte olduğu sonucuna varılmıştır. Bu tanım sorunu, uluslararası kurumların yaşadığı tanım sorunlarında da kendini gösterdiği için önemlidir. Birinci bölümde ise uluslararası düzenlemelerde çocuk işçinin nasıl tanımlandığı incelenmiştir. Aynı bölüm içinde çocuk çalışmasıyla ilgili Türk Hukukunda, İş Hukuku dışında kalan alanlardaki çocuk tanımı ve çocuk işçi benzerleri incelenmiştir. Uluslararası düzenlemelerde çocuk işçi kavramının sadece ILO tarafından açıkça tanımlandığı, kimi zaman ILO'nun dahi istatistikî verileri toplarken bu tanımdan saptığı görülmüştür. Buna göre ILO, kural olarak belirlenen standartların altında çalışmayı çocuk işçiliği olarak tanımlamaktadır. Ulusal düzenlemeler açısından ise 4857 sayılı İş Kanunu'na gelininceye kadar çocuk işçi tanımına mevzuatımızda yer verilmemiştir. İkinci bölümde incelenen 4857 sayılı İş Kanunu ise çocuk işçiyi, 14 yaşını bitirmiş 15'ini tamamlamamış ve ilköğrenimini bitirmiş çocuk olarak tanımlamıştır. Bu tanım uluslararası alandaki çocuk işçi tanımını karşılamamaktadır. Türk Hukuku'ndaki çocuk işçi kavramı `çocuk işçiliği ile mücadele' politikalarında da karışıklıklara sebep olunmaması için uluslararası düzenlemelerle paralel hale getirilmelidir. Kanımızca çalışan çocuklara ilişkin düzenlemeler tek kanun altında toplanmalı, bu kanunun belirlediği yeknesak düzenlemelere aykırı çalışan çocuklar da çocuk işçi kabul edilmelidir. Konunun tek bir kanun tarafından düzenlenmesi hem hukukun korumasında olan çocukların kapsamını genişletecek, hem de belirlenen standartların altındaki tüm çalışma biçimlerinin, çalışmanın hangi kanuna tabi olduğuna bakılmaksızın çocuk işçiliği sayılmasını mümkün kılacaktır. Böylece iç hukukla uluslararası düzenlemeler ve de çocuk işçiliği ile mücadele politikaları ile uyum sağlanmış olacaktır.

Abstract:
The thesis presented focused on the definition of child labour in Turkish Labour Law and the rights related to the concept. It was found in the introduction section that there is no common definition of childhood and the current conception substantially is based on the childhood definition of Enlightenment Age. This ambiguity also correspond the complexity in international law regulations related to child labour. As to the purpose of the first section, it was to investigate the definition of the child labour in international law. Another aim was to find out in Turkish Law whether the child labour was defined. It was examined that child labour distinctly defined by ILO and it refers to the employment of children below a certain age and conditions in which are considered illegal by law. It was also examined that in Turkish Law, child labour is exclusively defined by The Labour Act Nr. 4857. As an output of the first section, in the second section the child labor definition of Act Nr. 4857 was followed up. Act Nr. 4857 defines the child labour as children who have not completed the age of 15, but have completed the full age of 14 and their primary education and only if they have been employed in the light work. Finally, the comparison between two sections of thesis showed that the definition of child labour in Turkish Labour Law was not compatible with the definition of international law regulations especially ILO. The principle conclusion was that the regulations on the protection of child labour should be gathered into unique Code and that regulation should be uniform for any children who are working in illegal conditions. Therefore the conformity among international law and domestic law and of international programmes on the elimination of child labour could be obtained.