Yoğun bakım ünitesinde karbapenem dirençli gram negatif bakterienfeksiyonlarında fosfomisin tedavisi alan ve almayan grupların değerlendirilmesi
Evaluation of groups receiving and not receiving fosfomycin treatment in intensive  care unit carbapenem-resistant gram-negative bacterial infections
Yazar: PINAR GÜZELEL
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ESEN YILDIZ
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Karbapenem dirençli gram negatif bakteri enfeksiyonları için tedavi seçenekleri 
günümüzde son derece sınırlıdır. Uygun ve etkili tedavi arayışı devam etmektedir. 
Halihazırda mevcut ajanların dozajının optimizasyonu ve kombinasyon tedavisi günümüzde 
en uygun tedavi stratejilerinden biri olarak düşünülmektedir. Çalışmamızda yoğun bakım 
ünitesinde, sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyon olarak karbapenem dirençli gram negatif 
bakteri enfeksiyonu gelişen hastalarda fosfomisin içeren ve içermeyen kombinasyon tedavisi 
alan hasta gruplarının tedaviye yanıtlarını, mortalite/sağkalım üzerine etkilerini, tedavi 
sırasında gelişen yan etkileri, akut böbrek hasarı ve antibiyotik direnç gelişim oranlarını
incelemeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi üçüncü 
basamak yoğun bakım ünitelerinde Ocak 2018-Aralık 2021 tarihleri arasında yatan, sağlık 
hizmeti ile ilişkili olarak karbapenem dirençli Acinetobacter spp., E.coli, Klebsiella spp. ve 
Pseudomonas spp. enfeksiyonu gelişen hastalar dahil edildi. Fosfomisin kombinasyon 
tedavisi alan grupta 100 hasta, diğer kombinasyon tedavisi alan grupta 143 hasta olmak üzere 
çalışmaya 243 hasta dahil edildi. Hastaların klinik, laboratuvar bulguları ve kullanılan tedavi 
rejimlerine ait bilgilere hastane bilgi yönetim sistemi ve hasta dosyaları taranarak ulaşıldı. 
Verilerin analiz aşamasında SPSS 24.0 istatistik paket programı kullanıldı. Grupların normal 
dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile belirlendi. Bağımsız iki grup arasında 
sayısal değişkenlerin karşılaştırmaları; normal dağılım koşulu sağlandığında bağımsız 
gruplarda T testi, sağlanmadığında Mann Whitney U testi ile değerlendirildi. Bağımsız 
grupların kategorik değişkenlerinin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı. İstatistiksel 
alfa önemlilik seviyesi p<0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Fosfomisin kombinasyon grubu ile diğer kombinasyon grubu arasında klinik 
tedavi, mikrobiyolojik yanıt ve 28 günlük mortalite açısından istatiksel olarak anlamlı bir 
fark saptanmadı. Tedavi sırasında akut böbrek hasarı, fosfomisin kombinasyon grubunda
%29, diğer kombinasyon grubunda %46.2 oranında gelişti. Tedavi sırasında akut böbrek 
hasarı gelişimi; diğer kombinasyon grubunda, fosfomisin kombinasyon grubuna göre 
istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulundu. Antibiyotik direnç gelişimi, fosfomisin 
kombinasyon grubunda %8 oranında iken, diğer kombinasyon grubunda %20.3 olarak 
bulundu. Diğer kombinasyon grubunda antibiyotik direnç gelişimi, fosfomisin kombinasyon
grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulundu.
Sonuç: Karbapenem dirençli gram negatif bakteri enfeksiyonlarının tedavisinde, özellikle 
fosfomisine dirençli Acinetobacter spp. türlerinde bile fosfomisin uygun bir yardımcı 
kombinasyon partneri olabilir. Böbrek fonksiyonlarının korunmasına ve antibiyotik direnç 
gelişiminin azaltılmasına fayda sağlayabilir. 
Anahtar Kelimeler: Karbapenem dirençli gram negatif bakteri, yoğun bakım ünitesi, 
fosfomisin

Abstract:
Objective: Treatment options for carbapenem-resistant gram-negative bacterial infections 
are currently very limited. The search for appropriate and effective treatment continues. The 
optimization of dosage and combination therapy of currently available agents is considered 
one of the most suitable treatment strategies today. In our study, we aimed to investigate the 
treatment responses, effects on mortality/survival, side effects during treatment, acute kidney 
injury, and antibiotic resistance development rates in patient groups receiving combination 
therapy with and without fosfomycin in the intensive care unit for healthcare-associated 
infections caused by carbapenem-resistant gram-negative bacteria.
Materials and Methods: Patients who were hospitalized in the Recep Tayyip Erdoğan 
University Training and Research Hospital's third-level intensive care units between January 
2018 and December 2021 and developed healthcare-associated carbapenem-resistant 
infections caused by Acinetobacter spp., E. coli, Klebsiella spp., and Pseudomonasspp. were 
included in the study. A total of 243 patients were included in the study, with 100 patients 
in the fosfomycin combination therapy group and 143 patients in the other combination 
therapy group. Information regarding patients' clinical and laboratory findings, as well as the 
treatment regimens used, was obtained by scanning hospital information management 
systems and patient records. SPSS 24.0 statistical software was used for data analysis. The 
normal distribution of the groups was determined using the Kolmogorov-Smirnov test. The 
comparison of numerical variables between independent groups was evaluated using the Ttest when the normal distribution condition was met and the Mann-Whitney U test when it 
was not met. The chi-square test was used to compare categorical variables between 
independent groups. The statistical significance level was accepted as p < 0.05.
Results: There was no statistically significant difference in clinical treatment, 
microbiological response, and 28-day mortality between the fosfomycin combination group 
and the other combination group. Acute kidney injury during treatment occurred in 29% of 
the fosfomycin combination group and 46.2% in the other combination group. The 
development of acute kidney injury during treatment was found to be statistically 
significantly higher in the other combination group compared to the fosfomycin combination 
group. Antibiotic resistance development was observed in 8% of the fosfomycin 
combination group, while it was 20.3% in the other combination group. Antibiotic resistance 
development in the other combination group was statistically significantly higher than that 
in the fosfomycin combination group.
Conclusion: Karbapenem-resistant gram-negative bacterial infections, especially in the case 
of fosfomycin-resistant Acinetobacter spp. strains, may still find fosfomycin to be a suitable 
adjunct combination partner in treatment. It can contribute to the preservation of kidney 
function and the reduction of antibiotic resistance development.
Keywords: Carbapenem-resistant gram-negative bacteria, intensive care unit, fosfomycin.