Topoğrafya konut ilişkisi geleneksel hizan teras evleri ile İran masuleh köyü karşılaştırılması
Topography housing relation comparison of traditional hizan terrace houses and İran masuleh village
Yazar: MİNE KOÇİ
Danışman: DOÇ. DR. ALEV ERARSLAN GÖÇER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanoğlunun Dünya üzerinde ki varlığı ile birlikte barınma ve korunma kavramlarıda ortaya çıkmıştır. Temel ihtiyaçlardan biri olan barınma kavramı insanoğlunun çevresini ve doğayı anlaması ve mücadelesi ile birlikte farklı formlara evrilmiştir. İnsanların doğa ile mücadele edemeyeceğini anladığı andan itibarende doğa ile uyumlu yerleşimler ortaya çıkmaya başlamıştır. Çevresi ile ilişkili ve uyumlu yerleşimlerin uzun vadade kalıcı ve barınma ihtiyacını karşılayıcı olduğunu gören atalarımız bu andan itibaren önceki atalarınında bilgi birikimleri ile katmanlı bir şekilde yerleşimlerini yaratmaya başlamıştır. Çevresel verilerin ışığında yapılar inşa edilmiştir. 
Yerleşimlerin ve yapıların oluşumunda ki en önemli çevresel veri topoğrafyadır. Bunun yanında yerleşimlerin oluşmasında bölgenin iklimi, su kaynakları, rüzgâr yönü ve bitki örtüsünün de önemi büyüktür. Yukarıda açıklanan coğrafi özellikler insanoğlunun Dünya ile tanıştığı dönemlerde yerleşimlerin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. İnsanların yerleşimler kurup kültürlerini geliştirmelerinin ardından ise yerleşimlerin şekillenmesinde sosyal yapı, dini inançlar, aile yapısı ve ekonomi gibi girdiler de etkisini göstermeye başlamıştır. Bu çalışmada konut ve topoğrafya ilişkisi seçilen iki alan üzerinden irdelenecektir. Çalışma altı ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır.
İkinci bölümde geleneksel konut oluşumunu etkileyen faktörler iki ana başlık olarak detaylandırılmış fiziki etkiler ve sosyo-ekonomik faktörlerin konut oluşumunda ki etkileri açıklanmıştır.
Üçüncü bölümde incelenen alanlardan ilki olan Hizan ili ve Uzuntaş Köyü'nün tarihi, demografik yapısı, sosyal yapısı, coğrafi özellikleri ve ekonomik yapısı irdelenerek planlar ve çizimler üzerinden detaylandırılarak açıklanmıştır.
Dördüncü bölümde incelenen alanlardan ikincisi olan İran' nın Gilan Eyaletin de bulunan Masuleh Köyü'nün tarihi, demografik yapısı, sosyal yapısı, coğrafi özellikleri ve ekonomik yapısı irdelenerek planlar ve çizimler üzerinden detaylandırılarak açıklanmıştır.
Beşinci bölümde iki alan ile ilgili değerlendirme ve karşılaştırmalar yapılmıştır.
Altıncı bölümde sonuç olarak konut oluşumunda topoğrafya ve çevresel etkilerin önemi açıklanmıştır.

Abstract:
ABSTRACT 
With the existence of human beings on Earth, the concepts of shelter and protection have also emerged. The concept of shelter, which is one of the basic needs, has evolved into different forms with the understanding and struggle of human beings about the environment and nature. When people realized that they could not fight with nature, settlements in harmony with nature began to emerge. Our ancestors, who saw that the settlements related to their surroundings and harmonious were permanent in the long term and that they met the need for shelter, started to build their settlements in a layered way with the knowledge of their previous ancestors. Buildings were built in the light of environmental data.
The most important environmental data in the formation of settlements and structures is topography. In addition, the climate, water resources, wind direction and vegetation of the region are of great importance in the formation of settlements. The geographical features described above played an important role in shaping the settlements in the periods when human beings met the Earth. After people established settlements and developed their cultures, inputs such as social structure, religious beliefs, family structure and economy began to show their effect on the shaping of settlements. In this study, the relationship between housing and topography will be examined through two selected areas. The study consists of six main parts.
In the first chapter, the aim, scope and method of the research are explained.
In the second part, the factors affecting the traditional housing formation are detailed under two main headings, and the effects of physical effects and socio-economic factors on the housing formation are explained.
In the third part, the history, demographic structure, social structure, geographical features and economic structure of Hizan province and Uzuntaş Village, which are the first of the examined areas, are examined and explained in detail through plans and drawings.
The history, demographic structure, social structure, geographical features and economic structure of Masuleh Village in Iran's Gilan Province, which is the second of the areas examined in the fourth chapter, are examined and explained in detail with plans and drawings.
In the fifth chapter, evaluations and comparisons related to two fields are made.
In the sixth chapter, the importance of topography and environmental effects in the formation of housing is explained.