Mononükleer kan hücrelerinde mitokondriyal aktivite ölçüm metodunun geliştirilmesi ve ramazan orucunun bu aktiviteye etkisi
Development of mitochondrial activity measurement method in mononuclear blood cells and the effect of ramadan fasting on this activity
Yazar: ŞEYMA KABLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA İCLAL ÖZTÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kan hücreleri = Blood cells ; Mitokondriler = Mitochondria ; Oruç = Fasting ; Ramazan ayı = Fasting month

Özet:
Bu tez çalışmasında, genel sağlık durumunun veya vücuttaki metabolik değişikliklerin
bir göstergesi olabilen mitokondriyal fonksiyonun ölçülebilmesi için uygun bir
metodun geliştirilmesi ve Ramazan orucunun bireylerin beslenme durumu,
antropometrik ölçümleri ve kanlarından izole edilen mononükleer hücrelerin
mitokondriyal aktivitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İstanbul
Medipol Üniversitesi Rejeneratif ve Restoratif Tıp Araştırmaları Merkezi'nde
yürütülen çalışmaya toplamda 20 gönüllü birey dahil edilmiştir. Deneysel koşulların
optimizasyonunun ardından, yaş ortalaması 24,0±3,3 yıl olan 10 katılımcıdan
Ramazan ayının 1., 15., 27. günlerinde, 1 ve 3 ay sonrasında alınan kanlardan izole
edilen mononükleer hücrelerin mitokondriyal aktivite ölçümleri gerçekleştirilmiştir.
Bu ölçümler için Seahorse XFe96 Hücre Metabolizması Ölçüm Cihazı kullanılmış,
ölçüm yapılan günlerde bireylerin 24 saatlik besin tüketim kayıtları ve antropometrik
ölçümleri de alınmıştır. Ramazan sonunda vücut ağırlığı ve BKİ değerleri Ramazan'ın
1. gününe kıyasla azalırken (p<0,05), kas ve yağ oranlarında anlamlı bir değişiklik
olmamıştır (p>0,05). Kadınlar ortalama 1720 ±1370 g, erkekler ise 1350 ±350 g
zayıflamıştır. Ramazan sonundaki enerji alımları (1852,8 ±605,6 kkal), Ramazan'ın
birinci (2343,4 ±1262,0) ve 15. (2162,0 ± 773,7) gününe göre anlamlı olarak azalmıştır
(p<0,05). Bireylere ait olan mononükleer hücrelerin bazal solunum, ATP üretimi,
maksimal solunum ve yedek solunum kapasitelerinin de oruç tutulan dönemde anlamlı
olarak azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Ramazan sırasında görülen değişimlerin
çoğunlukla kalıcı olmadığı, normal beslenme düzenine dönülmesi ile birlikte bu
parametrelerin de tekrar yükselişe geçtiği saptanmıştır. Sonuç olarak Ramazan orucu,
vücut ağırlığını, enerji alımını ve mononükleer kan hücrelerinin mitokondriyal
aktivitesini geri dönüşümlü olarak değiştirmektedir ancak görülen değişimlerin
nedeninin tam olarak aydınlatılabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to develop an appropriate method to measure mitochondrial
function which can be an indicator of general health status or metabolic changes in the
body and to determine the effects of Ramadan fasting on the nutritional status,
anthropometric measurements of individuals and the mitochondrial activity of
mononuclear cells isolated from their blood. The study was conducted in Istanbul
Medipol University Regenerative and Restorative Medicine Research Center with 20
volunteers. After the optimization of experimental conditions, mitochondrial activity
measurements were performed with mononuclear cells isolated from 10 participants'
- mean age 24.0 ±3.3 years- blood samples on the 1st, 15th, 27th days of Ramadan,
and 1 and 3 months after Ramadan. Seahorse XFe96 Analyzer was used for
mitochondrial activity measurements, 24-hour dietary recalls and anthropometric
measurements of the individuals were also collected. At the end of Ramadan, body
weight and BMI values decreased significantly compared to the first day of Ramadan
(p <0.05), but there was no significant change in muscle and fat ratios (p>0.05). The
average weight loss was 1720 ± 1370 g for women and 1350 ± 350 g for men. Average
energy intake at the end of Ramadan (1852.8 ± 605.6 kcal) decreased significantly
compared to the first (2343.4 ± 1262.0 kcal) and 15th (2162.0±773.7 kcal) days of
Ramadan (p<0.05). It was determined that the basal respiration, ATP production,
maximal respiration and reserve respiration capacities of the mononuclear cells
isolated from the participants' blood decreased significantly during the Ramadan
fasting period (p<0.05). It was found that the changes observed during Ramadan were
not permanent and that these parameters also increased again with the return to normal
diet. Consequently, Ramadan fasting reversibly changes body weight, energy intake
and mitochondrial activity of mononuclear blood cells in healthy individuals, but more
comprehensive studies are needed to fully elucidate the cause of these changes.