Ataksili hastalarda motor ve kognitif ek görevlerin denge ve postüral stabilite üzerine etkisi
The effects of motor and cognitive additional tasks on balance and postural stability in ataxic patients
Yazar: CEVHER DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ataksi = Ataxia ; Denge = Equilibrium

Özet:
Ataksili hastalarda kognitif ve motor ek görevlerin denge ve postüral stabilite üzerine etkisini araştırmak için planlanan bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Nörolojik Rehabilitasyon Ünitesi' nde yapılmıştır. Çalışmaya; hastalık şiddeti bağımsız olarak yürümeye izin veren, spastisitesi ve yürümeyi etkileyebilecek diğer nörolojik, ortopedik, kardiyovasküler problemi olmayan ve Mini Mental Test (MMT) skoru 24'ün üzerinde olan 20-50 yaş arası 25 ataksili olgu alınmıştır. Kontrol grubu olarak aynı yaş aralığında, cinsiyet olarak eşleştirilmiş, herhangi bir nörolojik ve ortopedik problemi olmayan 25 sağlıklı olgu değerlendirilmiştir. Ek görevlerin denge ve postüral stabilite üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla olguların Tek Ayak Duruş, Topuk-Burun Duruş, 360° Dönme, Zamanlı Kalk ve Yürü, Dört Kare Adım Testleri' ndeki performansları sırasıyla; görevsiz, kognitif ek görev ve motor ek görev verilerek tekrarlanmış, performanslar süre olarak ölçülmüştür. Statik denge performansını ölçen Tek Ayak Duruş ve Topuk-Burun Duruş Testi sırasında verilen kognitif ek görevlerin iki grupta da anlamlı bir etkisinin olmadığı (p>0,05), motor ek görevin ise ataksili hastalarda denge performansını olumsuz yönde etkilediği görülmüştür (p<0,05). Dinamik denge performansını ölçen testlerden ise 360° Dönme Testi performansı her iki grupta da hem kognitif hem motor ek görevlerden, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi performansı her iki grupta da kognitif ek görevlerden olumsuz yönde etkilenmiştir (p<0,05). Dört Kare Adım Testi performansı ise ataksili hastalarda sadece motor ek görevden etkilenirken, sağlıklı olgularda hem kognitif hem motor ek görevler sırasında anlamlı olarak bozulmuştur (p<0,05). Sonuç olarak ataksili hastalarda, çift görev performansının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik yaklaşımların, klinikte basit ve kolay uygulanabilir testler sırasında yaygınlaştırılması mümkündür. Kognitif ve motor ek görevlerin ataksili hastalarda denge ve stabilizasyon üzerine benzer etki göstermesi, değerlendirme ve tedavide her iki görev tipinin de yer aldığı, kolaydan zora doğru ilerleyen, görevsiz başlayıp, ek kognitif ve motor görevlerin eklendiği, daha sonra çoklu görevlerin bir arada uygulandığı yaklaşımları gerektirmektedir.

Abstract:
This study which was planned to investigate the effects of motor and cognitive additional tasks on balance and postural stability of patients who have ataxia has been done at Hacettepe University, Physical Therapy and Rehabilitation Department, Neurological Rehabilitation Unit. Ataxic patients who can walk independently, don?t have spastisity and any neurologic, orthopedic or cardiovasculer problem effecting ambulation, have a score above 24 from the Mini Mental Test (MMT), and aged between 20-50 years were assessed in our study. The control group included 25 healthy matched subjects between the same ages, without any neurological or orthopedic problem. To assess the effects of additional tasks on balance and postural stability, One-Leg Stance, Tandem Stance, 360 Degrees of Rotation, Timed Up&Go and Four Square Step Test performances were repeated respectively; with no task, cognitive task and motor task and, the time was measured during the tests. Cognitive additional tasks given to the subjects during the static balance tests (One-Leg Stance and Tandem Stance) showed no significant effect on both the experimental and control groups (p>0,05), while motor additional tasks, affected balance performance negativly in patients with ataxia (p<0,05). From the tests which was performed to assess dynamic balance, the 360 Degrees of Rotation test results were affected negatively by both cognitive and motor additional tasks, the Timed Up&Go test results were affected negatively only by cognitive additional tasks in both groups (p<0,05). Four Square Step Test performance was affected only by motor additional tasks in the ataxia group, while results of the healthy subjects impaired by both cognitive and motor additional tasks (p<0,05). As a result it is possible to generalize the approaches to assess and develop dual-task performance on the tests applied easily and simply for ataxia patients in clinic. Different approaches including; both dual-tasks in assessment and rehabilitation, progressions from easy to hard, starting from no task to cognitive and motor additional tasks, later on continuing with multiple tasks are needed to see similar effects of cognitive and motor additional tasks on balance and stabilization in ataxia patients.