Kalsiyum  metabolizması  parametrelerinin  birbiri  ile  ilişkisi
The relation between calcium metabolism parameters
Yazar: SALİHA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Endokrinoloji Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Kalsiyum = Calcium ; Kalsiyum metabolizma bozuklukları = Calcium metabolism disorders ; Metabolizma = Metabolism ; Metabolizma = Metabolism ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Retrospektif olan çalışmamızda hastane kayıtlarından elde edilmiş verilerin analizi ile kalsiyum metabolizma parametrelerinin birbiri ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. 
Tarama 3/9/2009 ve 21/5/2012 tarihleri arasında aynı gün kanda 25 (OH) vitamin D? (ng/ml), Ca (mg/dl), P (mg/dl), Mg (mg/dl), iPTH (pg/ml) ve spot idrarda Ca (mg/dl)-kreatinin (mg/dl) bakılmış hastalar üzerinde yapıldı. Sayılan parametrelere ek olarak  CaxP, spot idrar fraksiyone Ca atılımı, yaş ve cinsiyet gruplandırılarak analiz edildi.
Primer hiperparatiroidi (PHP) öngörü için geliştirilmiş olan PTH =120-(6xCa)-(0,52x25 (OH) vit D?)+(0,26xhasta yaşı) formülünü de bir parametre olarak belirledik. PHP vakalarını YYÜ Patoloji Anabilim Dalı?nda aynı tarihler arası paratiroid adenom- hiperplazi tanısı konmuş PTH?120 pg/ml olan hastaları belirledik. Bu parametreye dayanarak Hesaplanan PTH (HP), Ölçülen PTH - Hesaplanan PTH farkı (ÖHPF), hesaplanan PTH?nın ölçülen PTH?dan farkının yüzdesi ([Ölçülen PTH-Hesaplanan PTH]/Hesaplanan PTH) (HÖFHO) hesaplandı. 

16-96 yaşlar arasında 718 hasta verisi elde edildi. Hastaların 464 ü (%64,6) kadın, 254ü (%35,4) ise erkektir.

464 kadının 172 sinde (%37), 254 erkeğin 53 ünde (%20) 25OH vitamin D <10 ng/ml (p<0,01). 464 kadından 309 unda (%66), 254 erkekden 132 sinde (%51) 25 OH vitamin D düzeyi <20; p <0,01). 
 	
Cinsiyetler arasında hiperparatiroidi sıklığının karşılaştırılmasında, PTH sınırı 65 pg/ml kabül edildiğinde 434 kadının 280?inde (%60,3), 254 erkeğin ise 135?inde (%53) hiperparatiroidi mevcuttu (p=0,001). 

464 kadının 30 unda -%6, 254 erkeğin 30 unda -%11 PTH<30pg/ml  (p=0,013) saptandı.
	
Pearson korelasyon analizinde P ile Ca (r= -0,120), spot idrar Ca ile kan Ca (r=0,251), CaxP ile spot idrar kreatinini (r=0,172), spot idrar Ca ile kan P (r= -0,152), spot idrar kreatinini ile spot idrar Ca (r=0,308), Mg ile Ca (r=0,138), CaxP ile P (r=0,923), CaxP ile Mg (r=0,239), CaxP ile Ca (r=0,248)  arasında anlamlı korelasyon saptandı. Spot idrar kreatinini ile P arasında (r=0,158) zayıf bir korelasyon vardı.  Mg ile P arasında (r=0,212) zayıf ama anlamlı korelasyon saptandı.    

	Fraksiyone Ca ekskresyonu ile spot idrar kreatinini arasında (r= -0,340) zayıf ters ve fraksiyone Ca ekskresyonu ile spot idrar Ca arasında (r=0,164) zayıf korelasyon saptandı. Spot idrar kreatinini ile yaş (r= -0,234) arasında zayıf ters korelasyon gözlendi. 
	Gruplar kadın-erkek olarak analiz edildiğinde 25OH vitamin D ve Mg düzeylerinin kadınlarda anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı. Diğer parametreler ile anlamlı bir ilişki saptanmadı. Korelasyon analizinde vitamin D ile herhangi bir anlamlı korelasyon gözlenmedi. 

Yaş ve PTH (r=0,1), P ve PTH (r=0,189), Mg ve PTH (r=0,235), spot idrar kreatinini ve PTH (r=-0,162), CaxP ve PTH (r=0,176), arasında anlamlı fakat zayıf bir korelasyon saptandı.

Korelasyon analizinde (Tablo 4.) HP ve yaş (r=0,210), HP ve vitamin D (r= -0,888), HP ve Ca (r= -0,414), HP ve spot idrar ca (r= -0,150), HP ile CaxP (r= -0,132) arasında anlamlı korelasyon saptandı. Ayrıca ÖHF (Ölçülen hesaplanan PTH farkı) ile yaş (r=0,094), ÖHF ile P (r=0,188), ÖHF ile Mg (r=0,236), ÖHF ile spot idrar kreatinini (r= -0,157) ve ÖHF ile CaxP (r=0,183) arasında korelasyon vardı.   

PTH<120 olan hasta sayısı 516 idi (Tablo 10). Bu vakalardan 214 ünde (%41,4) formül ile hiperparatiroidi öngörüldü. Gerçek PTH hesaplanandan düşük ve yüksek gruplarının diğer parametreler ile yapılan student T testinde vitamin D nin gerçek PTH hesaplanandan yüksek grubunda düşük gruba göre anlamlı daha yüksek olduğu tespit edildi (p< 0,01). 

PTH<120 olanlardaki Pearson korelasyon analizinde (Tablo 11.) fark yüzdesi ile yaş (r:0,088), vitamin D (r: 0,196), PTH (r: 0,50), Ca (r: 0,113) arasında pozitif korelasyon vardı. Yine ölçülen PTH dan hesaplanan PTH farkı ile vitamin D (r: 0,449), PTH (r: 0,832), Ca (r: 0,223) arasında pozitif P ile ise negatif korelasyon saptandı (r: -0,133).
Bu grup içinden patoloji kayıtlarında 2 vakada (%0,3, n: 516) 1 hiperplazi ve 1 adenom çıkarıldığı saptandı.  
718 vaka incelendiğinde ise 6 hiperplazi ve 7 adenom olmak üzere 13 vakada (%2,1) hiperparatiroidi tanı ve tedavisi yapılmıştı. Formül ile 718 vakadan 404 ünde (%56) ölçülen PTH hesaplanan PTH dan fazla idi yani hiperparatiroidi öngörülmüştü.

Çalışmamızdan elde ettiğimiz verilere göre 25 OH vitamin D ile PTH arasında korelasyon bulamadığımızdan belki de bu bileşenin kat sayısının düşürülmesi gerekmektedir.  Ayrıca PTH?120 pg/ml olduğunda Mg da belki formülün bir bileşeni olarak kullanılabilir.
Çalışmamızda Mg nerede ise tüm parametreler ile anlamlı ilişkili çıkmış ve 25 OH vitamin D ise hiç bir parametre ile ilişkili çıkmamıştır.  Parametrelerin birbirleri ile etkileştiği eşik değerleri tespit etmiş bulunmaktayız.

Abstract:
This study is a retrospective work which aims to investigate and analyze the relationship between the parameters of calcium metabolism in data obtained from hospital records.
Scan has been done in blood samples obtained in the same day between 05/21/2012 and 09/03/2009 in patients that the following tests have been applied; 25 (OH) vitamin D ? (ng / ml), Ca (mg / dl) P (mg / dL), Mg (mg / dL), PTH (pg / ml) and spot urinary Ca (mg / dl)-creatinine (mg / dl). In addition to the mentioned parameters, CaxP, urinary fractional excretion of Ca, age and gender groupings have been done and analyzed.
We have identified the PTH = 120 - (6xCa) - (0.52 x25 (OH) vitamin D ?) + (0.26 x patient age) formula as a parameter which is developed to predict Primary hyperparathyroidism (PHP). We have identified the patients diagnosed with parathyroid adenoma-hyperplasia PTH?120 pg/ml between the same dates aforementioned in Department of Pathology, Yuzuncu Yil University.  On the basis of this parameter Calculated PTH (CP), Measured PTH ? the gap of Calculated PTH (MCG), the percentage of the gap of the Calculated PTH   to Measured PTH  ([Measured PTH- Calculated PTH-PTH] / Calculated PTH) have been applied. 

Data have been obtained from 718 patients between the ages of 16-96. 464 percent of the patients (64.6%) were female, 254 of them (35.4%) were male.

172 female patients out of 464 (37%) and 53 male patients out of 254 (20%) have 25 OH vitamin D <10 ng / ml (p <0.01). In 309 female patients (66%) and 132 male patients (51%) the 25 OH vitamin D levels were <20; p <0.01).

	When the PTH limit is determined as 65 pg / ml and  the sexes are compared in respect to the frequency of hyperparathyroidism, 280 female patients out of 434 (60.3%) and 135 male patients out of 254 (53%) have hyperparathyroidism (p = 0.001).

In 30 female patients 6% and in 30 male patients 11% PTH <30pg/ml (p: 0.013) have been determined. 

	In Pearson correlation analysis significant correlations have been figured out between the following items; P and Ca (r: -0,120), spot urinary Ca and blood Ca (r: 0,251), CaxP and spot urinary creatine (r: 0,172), spot urinary Ca and blood P (r: -0,152), spot urinary creatine and spot urinary Ca (r: 0,308), Mg and Ca (r: 0,138), CaxP and P (r: 0,923), CaxP and Mg (r: 0,239), CaxP and Ca (r: 0,248). There is a weak correlation between Spot urinary creatine and P (r=0,158). There is a weak but meaningful correlation between Mg and P (r: 0,212).    
	
There is a weak and inverse correlation between fractional Ca excretion and spot urinary creatine (r = -0.340) and there is a weak correlation between fractional Ca excretion and spot urinary Ca(r = 0.164). There is a weak and inverse correlation between spot urinary creatinine and age (r = -0.234).	

	When groups are analyzed according to their sexes, 25OH vitamin D and magnesium levels are found to be significantly lower in women. There is no significant correlation with other parameters. No significant correlation is observed between vitamin D and the correlation analysis.

A meaningful but weak correlation has been determined between Age and PTH (r=0,1), P and PTH (r=0,189), Mg and PTH (r=0,235), spot urinary creatine and PTH (r=-0,162), CaxP and PTH (r=0,176).

In correlation analysis (Table 4) significant correlation has been figured between HP and age (r=0,210), HP and vitamin D (r= -0,888), HP and Ca (r= -0,414), HP and spot urinary ca (r= -0,150), HP and CaxP (r= -0,132). Besides there is correlation between MCG (Measured Calculated PTH gap) and age (r=0,094), MCG and P (r=0,188), MCG and Mg (r=0,236), MCG and spot urinary creatine (r= -0,157), MCG and CaxP (r=0,183). 
The number of patients with PTH<120 is 516 (Table 10).  214 of these patients (41.4%) are predicted to have hyperparathyroidism with applying the formula. 

In Pearson correlation analysis of patients with PTH <120 (Table 11.) positive correlation have been determined between percentage of gap and age (r : 0.088), vitamin D (r: 0.196), PTH (r: 0.50), Ca (r: 0.113). There is a positive correlation between gap of calculated PTH and vitamin D (r: 0,449), PTH (r: 0,832), Ca (r: 0,223) and a negative correlation with P (r: -0,133).
It has been figured that in two records of pathology (0.3%, n: 516) 1 hyperplasia and 1 adenoma have been removed.

When 718 cases are examined 6 hyperplasia and 7 adenoma, totally in 13 cases (2,1%)  hyperparathyroidism have been diagnoses and treated. According to formula in  404 patients (56%) the measured PTH were predicted to be higher than calculated PTH.
According to data derived from this study we could not find a correlation between 25 OH vitamin D and PTH, that?s why it can be suggested that maybe the coefficient component should be lowered. Besides Mg can be applied as a component of formula in case of  PTH?120 pg/ml. 
In this study Mg has been determined as significant almost with every parameter and 25 OH vitamin D has not been figured relevant with any parameter. We have identified the threshold values of parameters that interact with each other.