Türkiye'de gelir vergisinin mali ve ekonomik analizi
Financial and economic analysis of income taxes in Turkey
Yazar: SELDA ÜNVER
Danışman: DOÇ. DR. EDA ÖZDİLER KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Etkinlik = Efficiency ; Gelir vergisi = Income tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi adaleti = Tax equity ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
Hukukun ekonomik analizinin üç kriteri vardır: bireyler piyasa davranışları kadar piyasa 
ile ilgili olmayan davranışlarında da hazlarını rasyonel maksimize edicidirler, (ii) bireyler piyasada fiyat teşviklerine verdikleri tepkiyi piyasa ile ilgili olmayan davranışlarında da yaparlar, (iii) yasal kurallar ve yasal çıktılar onların etkinlik özellikleri temelinde değerlendirilebilir. Bu analizin, 1960'lı yıllardan itibaren hukukun her alanına dahil edilebileceği tezi ortaya çıkmıştır. Özellikle, vergiler gibi hem hukukun alanına giren, hem de kamu maliyesini ilgilendiren bu konu iktisatla hukukun evliliği gibidir. Dolayısıyla, vergi kanunlarının hem iktisadi olarak hem de hukuki olarak etkinlik-adalet dengesini sağlaması bu teorinin uygulanabilir olması için önem arz etmektedir. Türkiye'deki gelir vergisi sistemi bu teori baz alınarak incelendiğinde etkinlik- adalet dengesini sağlamadığı görülmektedir. Bu bağlamda, etkinlik-adalet dengesini bir nebze de olsa arttırıcı dolaylı- dolaysız vergi dengesi sağlanmalı, vergi oran yapısı daha az dilimli olmalı ve vergi eşiği uygulaması bütün vatandaşlar için olmalı , vergi idareleri daha etkin çalışır hale getirilmeli, kişisel beyanname sistemi yaygınlaştırılmalı, vergi mevzuatı daha anlaşılabilir olmalı, vergi adaletini zedeleyen vergi affı, istisna ve muafiyetler yeniden düzenlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Hukukun Ekonomik Analizi, Gelir Vergisi, Etkinlik

Abstract:
The economic analysis of law has three criteria: (i)individuals also rationally maximize their pleasure in non-market behavior as if their market behavior, (ii) individuals react to price incentives in their non-market behaviors as  if they react in market activities,  (iii)  the legal rules and legal outputs can be assessed on the basis of their efficiency characteristics. It has been emerged that this analysis can be included in all areas of law since the 1960s. In particular, this isssue such as tax which is both in the field of law and concerning public finance is like the the marriage of economics and law. Therefore, it is important that tax laws have a balance between efficiency and justice both economically and legally to achieve in practice.It is seen that  income tax system in Turkey is not providing the balance of efficiency- justice when it is examined on the basis of this theory. In this contexxt, direct- indirect tax balance which increase the efficiency-justice balance to some extent, should be provided, the tax rate structure should be less sliced and the tax threshold application should be for all citizens, the tax administrations should be made more effective, the personal declaration system should be expanded, the tax legislation should be more understandable, and lastly the tax amnesty, exceptions and exemptions that harm tax justice should be rearranged.

Keywords: EconomicAnalyisis of Law, IncomeTax, Efficiency