Kalite uygulamaları bağlamında tıbbi hata raporlama sistemleri: Bir araştırma
Medical error reporting systems in the context of quality applications: A research
Yazar: EMİN AKSAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ALTINDİŞ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hata = Error ; Hata analizi = Error analysis ; Hata yönetimi = Error management ; Kalite = Quality ; Kalite standartları = Quality standards ; Raporlama = Reporting ; Raporlama sistemi = Reporting system ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Sağlık hizmetlerinde kalite, kuruluşun mevcut olanakları ile bilimsel veriler doğrultusunda hastaların can ve mal güvenliğini gözeterek herkese eşit şartlarda, en iyi, en ucuz maliyetli, toplum tarafından kabul edilebilir yasal hizmetlerin hasta, hasta yakınları ve sağlık personelinin istek ve beklentilerine uygun olmasıdır. Bu beklentilerin herhangi bir aşamasında meydana gelen tıbbi hatalar önemli sorunları da beraberinde getirmektedir.
Tüm dünyada  gerek sağlık hizmetlerinde tıbbi hataların artması gerekse de tıbbi hata kaynaklı ölümlerin ekonomik ve sosyal boyutu, hataların nedenlerinin belirlenmesi ve önlenmesinin önemini ortaya koymaktadır. Sağlık kurumları gerek problemleri belirleyebilmek, gerekse de çözüm üretebilmek ve hatalardan öğrenmeyi kolaylaştırmak için tıbbi hata raporlama sistemlerine ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca örgütlerde kalite uygulamaları bağlamında riskli süreç ve uygulamaların belirlenmesi ve hasta güvenliğinin gelişmesinde olay raporlama sistemlerinin kurulması ve etkin olarak çalıştırılması belirleyici bir role sahiptir. Bu nedenle tıbbi hata bildirimlerinin önündeki engellerin belirlenerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi, hata raporlama sistemlerinin etkin kullanımına katkı sağlayacaktır.
Tıbbi hata bildirimleri sağlık kuruluşlarında tüm sağlık çalışanlarını ilgilendiren önemli bir konudur. Bu bilgiler ışığında araştırmada, sağlık hizmetlerinde çalışanların tıbbi hataların raporlamasındaki engellere ilişkin görüş ve tutumlarının değerlenmesi amaçlanmıştır. Buna ek olarak, bu araştırmanın sağlık çalışanlarının çalışmada kullanılan anketteki maddelere verdikleri yanıtların bazı değişkenlere (cinsiyet, eğitim düzeyi, görev, meslekte toplam çalışma yılı, hata raporlama durumu ve çalışılan hastane türü) göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Bu yönüyle çalışma ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır.  
Araştırma sonuçlarına göre sağlık çalışanlarının hata raporlamalarını engelleyen faktörler içerisinde "raporlamanın bakım kalitesinin iyileştirilmesi için çok az katkısı olduğu düşünülüyor" ifadesinin en yüksek ortalamaya (X=3,18) sahip olduğu görülmüştür. Sağlık çalışanlarının hata raporlamalarını engelleyen faktörlere ilişkin algılarının eğitim düzeyine, göreve, tıbbi hata raporlama durumuna ve hastane türüne göre anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir.

Abstract:
The quality of health care services is based on the existing possibilities of the institution and considering the life and property safety of the patients in the direction of scientific data and everyone is in equal conditions with the best, cheapest and society acceptable legal services to the wishes and expectations of patients, patient relatives and health personnel. Medical errors that occur at any stage of these expectations are accompanied by major problems

The economic and social dimension of deaths due to medical errors, as well as the increase in medical errors in health care all over the world, reveals the importance of preventing errors and determining their causes. Healthcare institutions need medical error reporting systems to be able to identify problems, to produce solutions, and to facilitate learning from errors. In addition, organizations have a decisive role in establishing risky processes and practices in the context of quality applications and in establishing and effectively employing event reporting systems in the development of patient safety. Therefore, determining the obstacles in front of the medical error reports and developing the solution proposals will contribute to the effective use of the error reporting systems.

Medical error reporting is an important issue for all health care providers in health care organizations. It is aimed to evaluate the opinions and attitudes of health care workers regarding the reporting of medical errors in the light of this information. In addition, it was researched whether the responses of health workers to the questionnaire items used in the study differ according to some variables (sex, education level, duty, total working years in profession, error reporting status and hospital type studied). In this respect, the study is a research in the relational screening model.

According to the results of the research, it is seen that among the factors that prevent health workers' error reporting, the expression "reporting is considered to have little contribution to improve the quality of care" has the highest average (X = 3,18). It was determined that the perceptions of the factors preventing the healthcare workers' error reporting did not show any significant difference according to the level of education, relative, medical error reporting status and hospital type.