İngiltere'de sosyal hakları ortaya çıkaran koşullar ve pozitif hukuka yansımaları
The conditions that emerge social rights in England and their reflections on positive law
Yazar: HAZAN DİCLE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN TOPUZKANAMIŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Endüstri Devrimi = Industrial Revolution ; Endüstriyel kapitalizm = Industrial capitalism ; Liberalizm = Liberalism ; Pozitif hukuk = Positive law ; Sosyal haklar = Social rights ; İngiltere = England ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Modern anlamda insan hakları düşüncesinin ortaya çıkışından bu yana insan haklarının kapsamı netlik kazanamamıştır. Bu noktada en önde gelen tartışmaların ise insan hakları fikrinin köklerini bulduğu liberalizm ile uyuşmayan bir nitelik gösteren sosyal haklara ilişkin olduğu söylenebilir. Klasik insan hakları düşüncesi bir noktada eksik kalmıştır ki liberal temelleri ile bağdaşmayan bir biçimde kapsamının genişletilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Sosyal hakların ortaya çıkmasının sebepleri nelerdir sorusunun yanıtlanması hem insan hakları düşüncesinin gelişiminin hem de sosyal hakların işlevinin tam olarak kavranabilmesi açısından önemlidir.
Sosyal hakların temellerine ilişkin olarak sıkça Sanayi Devrimi ve sanayileşmenin sonuçları işaret edilmektedir. Sosyal hakların temellerinin Sanayi Devrimi ve akabindeki dönemde olup olmadığını keşfetmenin yolu ise sanayileşmenin doğduğu 19. yüzyıl İngiltere'sinden geçer. 19. Yüzyıl İngiltere'si incelendiğinde; Sanayi Devrimi ve sonuçları ile merkezî ve etkili sosyal düzenlemelere duyulan acil ihtiyaç arasındaki nedensellik gözle görülür bir hâle gelmektedir. 
Sanayi Devrimi ile üretimde meydana gelen köklü değişim, tekil insanın yaşamını dâhi doğrudan ve yakıcı bir şekilde etkilemiştir.  İnsanların çoğunun sefalete sürüklendiği bu dönemde ortaya çıkan koşulların ise kendi hâline bırakıldığında düzelmesi mümkün değildir. Zira bu sefaletin sebebi kendi hâline bırakılma üstüne kurulu sistemin ta kendisidir. Sistemin çarkları arasında ezilmekte olanların yüksek sesli tepkileri ve uzun süren mücadeleleri ile gelinen noktada çalışma koşulları, yaşam koşulları, sağlık, konut, eğitim, sosyal güvenlik gibi hususlarda merkezî müdahale ve düzenlemelerin gerekliliği anlaşılmış ve bu dönemde yapılan yasal düzenlemeler bugün bildiğimiz anlamda sosyal hakların ilk görünümlerini oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Sosyal Haklar, Liberalizm, Sanayi Devrimi, Sanayi Kapitalizmi.

Abstract:
The scope of human rights has not been clarified since the emergence of the modern idea of human rights. At this point, it can be said that the most outstanding discussions are regarding the social rights, which are incompatible with liberalism, where the idea of human rights is rooted. At one point, the idea of classical human rights was not sufficient enough, thus its scope had to be expanded in certain way which is contrary to its liberal basis. To answer the question of what are the reasons of the emergence of social rights is essential in terms of comprehending both the development of the idea of human rights and the function of social rights. 
Regarding the foundations of social rights, the Industrial Revolution and the results of industrialization are frequently referred to. The way to discover whether the foundations of social rights are in the Industrial Revolution and the subsequent period is through the 19th century England, where industrialization was born. As the 19th century England is analysed, the causality between the Industrial Revolution and its results and the urgent requirement of central and effective social regulations becomes visible.
The radical change in production which resulted from the Industrial Revolution had a direct and bitter effect even on the life of each single human being. It was not possible for the conditions emerged during this era, in which most of the people were drawn to misery, to be improved if not intervened. Since the reason of this misery is the system itself, which is based on the concept of not being intervened. With roaring reactions and long standing struggle of the oppressed among the wheels of the system, it has been understood that central interventions and regulations are required regarding the issues such as working conditions, living conditions, health, housing, education and social security. And the legal regulations enacted in this period constituted the very first appearances of the social rights in a sense we know today.
Keywords: Human Rights, Social Rights, Liberalism, Industrial Revolution, Industrial Capitalism.