Son gelişmeler ışığında karşılaştırmalı olarak Avrupa Birliği ve Türkiye'de özel tüketim vergileri
A comparison of special consumption taxes in the European Union and Turkey in light of recent developments
Yazar: ABDULLAH TÜRKMENOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TEKİN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Finans = Finance ; Tüketim vergileri = Consumption taxes ; Türkiye = Turkey ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Özel tüketim vergisi = Excise taxes

Özet:
Bu tezin amacı, Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde Türkiye'nin vergilendirme alanındaki en önemli müzakere başlıklarından birisi olan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alanındaki Avrupa Birliği Müktesebatına uyumda yaşanılan sorunların anlaşılması ve bunlarla ilgili sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi için konuyla ilgili Avrupa Birliği müktesebatını ve 4760 sayılı ÖTV Kanunu mevzuatını genel hatları ile karşılaştırmalı olarak ele almaktır.Tezin kavramsal çerçevesi olan ilk bölümde genel hatları ile vergi kavramı ve temel özellikleri ile özel tüketim vergisinin tanımlanması, özellikleri ve gelişimi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, Avrupa Birliği'nde vergi uyumlaştırması olgusu ve bu çerçevede özel tüketim vergisi alanındaki uyumlaştırma, tarihsel gelişim, yasal dayanak, uyumlaştırma nedenleri ile sonuçları etrafında aktarılmıştır. Avrupa Birliği'nde özel tüketim vergisinin ele alındığı bu bölümde ayrıca bu alandaki müktesebata geniş bir şekilde yer verilmiş; daha sonra ise alkol, tütün ve enerji alt başlıkları etrafında bu alanlardaki mevzuat, vergilendirme rejimi ve güncel tartışmalardan bahsedilmiştir. Türkiye'deki özel tüketim vergisi uygulamasının ele alındığı üçüncü bölümde; özel tüketim vergisinin tarihsel süreci, geçiş nedenleri, 4760 sayılı Kanun öncesi ve sonrası dönemde özel tüketim vergilerinin temel özellikleri aktarılmıştır.Dördüncü bölümde ise Avrupa Birliği ve Türkiye'deki özel tüketim vergisi uygulamaları alt başlıklar itibari ile karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmış, üyelik sürecinde ÖTV'nin uyumlaştırılması ile ilgili gelinen aşama hakkında bilgi verildikten sonra genel değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Özel Tüketim Vergisi, Dolaylı Vergiler, Vergi Uyumlaştırması, Vergilendirme

Abstract:
The aim of this thesis is to understand the problems occurred in the harmonization with the European Union?s Acquis Communautaire in the fıeld of Special Consumption Taxes which is one of the most important negotiation topics of Turkey in taxation in the process of accession to the European Union and; to review the related regulations of the European Union and Special Consumption Tax Law of Turkey in general and comparative terms in order to do consistent evaluations.In the fırst part of the Thesis, which is the conceptual framework, general terms, term of tax and its basic features, defınition of special consumption tax, its features and its development are examined. in the second part, the concept of tax harmonization in the European Union and historical development of harmonization in the fıeld of special consumption tax in this context, legal basis, reasons of harmonization and its reasons are conveyed. in this part where special consumption tax in the European Union is examined, regulations in this area followed by alcohol, tobacco and energy related regulations, taxation regime and current topics are discussed as well. in the third part where special consumption tax in Turkey is examined, historical development of special consumption tax, reasons of adoption of this tax, basic features of special consumption taxes before and after the Law numbered 4760 are conveyed. in the fourth part, special consumption tax applications in Turkey and European Union are discussed in sub-titles and comparative terms, a general evaluation is done after giving information on the current phase reached related to harmonization of special consumption tax in the process of accession.Key words: European Union, Special Consumption Tax, Indirect Taxes, Tax Harmonization, Taxation