Üniversite öğrencilerinin zekâ türlerine göre futbolda fanatizm algılarının incelenmesi
Examination of the perceptions of fanaticism in football according to the intelligence TYPES of University students
Yazar: CANSU KAYGUSUZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DENİZ DİNDAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bireysel şiddet = Individual intensity ; Fanatizm = Fanaticism ; Futbol = Football ; Seyirciler = Audiences ; Sosyal şiddet = Social violence ; Spor = Sports ; Takım sporları = Team sports ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Çoklu zeka = Multiple intelligence ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinin zekâ türlerine göre futbolda
fanatizm algılarının incelenmesidir. Araştırmaya Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nde
lisans eğitimi görmekte olan 272 kadın, 240 erkek, toplam 512 gönüllü öğrenci katılmıştır.
Araştırma modeli olarak betimsel araştırma metotlarından olan tarama modeli kullanılmıştır.
Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemine bağlı olarak anket çalışması uygulanmıştır.
Çalışmada, öğrencilerin zekâ alanlarını tespit edebilmek için Babacan ve Dilci (2012)
tarafından Türkçe'ye uyarlanan, 27 maddelik dokuz zekâ alanını kapsayan Çoklu Zekâ
Ölçeği kullanılmıştır. Fanatizm algılarını tespit edebilmek için; Taşmektepligil ve ark.
(2014) tarafından geliştirilen ve 13 maddeden oluşan, Futbol Taraftarı Fanatik Olma Ölçeği
kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24,0 paket programı kullanarak değerlendirilmiştir.
Araştırma bulguları, Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği ile bedensel zekâ ve kişilerarası zekâ
arasında pozitif yönlü, varoluşçu zekâ, içsel zekâ, müziksel zekâ, doğacı zekâ ve sözel zekâ
arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (p<0,05). Bireylerin
cinsiyete göre çoklu zekâ alt faktörleri karşılaştırıldığında bedensel zekâ ve kişilerarası zekâ
faktörlerinde erkek öğrencilerin daha iyi oldukları, doğacı zekâ alt faktöründe ise kadın
öğrencilerin daha iyi oldukları tespit edilmiştir (p<0,05). Erkek öğrencilerin kadınlara göre
futbol taraftarı fanatiklik ölçeğinde daha iyi bir ortalamaya sahip oldukları tespit edilmiştir
(p<0,05). Genel toplama bakıldığında her iki cinsiyet grubunun da futbolsever oldukları
ortaya çıkmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin eğitim görmekte oldukları alanlara göre çoklu zekâ ölçeği arasında, varoluşçu zekâ, müziksel zekâ, doğacı zekâ, sözel zekâ ve görsel
zekâ alt faktörlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0,05). Bireylerin alanlarına
göre futbol taraftarları fanatiklik ölçeği arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır (p>0,05).
Sonuç olarak fanatizmin belli bir alanda sınırlı kalmadığı; doktordan sporcuya,
edebiyatçılardan mimarlara kadar tüm farklı meslek gruplarında ortaya çıkabileceği
görülmüştür. Bedensel zekâ ve kişilerarası zekâ türünün fanatizm ile ilişkisi olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgularda içsel zekâ seviyesi arttıkça fanatizmin azaldığı
görülmüş olup buna bağlı olarak taraftar gruplarının bu zekâ alanını geliştirici etkinlikler
yaparak fanatizmin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçları azaltabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the perception of football fanaticism
according to the intelligence types of university students. A total of 512 volunteer studying
at Çanakkale Onsekiz Mart University participatel in this. Of all these volunteer students,
272 were women and 240 were men. The scanning model, which is one of the descriptive
research methods was used as a research model. In this direction, a questionnaire was applied
depending on quantitative research method. In the study, the Multiple Intelligence Scale,
which includes nine intelligence areas with 27 items and adapted into Turkish by Babacan
and Dilci (2012), was used to determine intelligence areas of the students. In order to detect
the perceptions of fanaticism; the Football Supporter Fanatic Scale which consist of 13 items
and developed Taşmektepligil and his friends was used (2014). The data obtained were
evaluated by using the SPSS 24,0 package program. In the research, it was found that there
was a positive relationship between football supporter fanaticism scale and bodilykinesthetics, interpersonal intelligence and a negative relationship between existential
intelligence, intrapersonal intelligence, musical intelligence, naturalistic intelligence and
verbal intelligence (p<0,05). When the multiple intelligence sub-factors of the individuals
were compared according to gender, it was found that male students were better in physical
intelligence and interpersonal intelligence factors, while female students better in naturalistic
intelligence sub-factor (p<0,05). It was determined that male students had a better mean
score on the football fanaticism scale than female students (p<0,05). In general, it was
revealed that both gender groups were football fans. Significant differences were found in the sub-factors of existential intelligence, naturalistic intelligence, verbal intelligence and
visual intelligence among the multiple intelligence scale according to the fields of the
individuals participating in the research (p<0,05). According to the fields of the individuals,
there was no significant relationship between the football fans fanaticism scale (p>0,05).
As a result, fanaticism is not confined to a particular field. It has been seen that it can
occur in all different occupational groups, from doctors to athletes, from writers to architects.
It has been concluded that bodily intelligence and interpersonal intelligence type are
associated with fanaticism. According to the findings of current study, it was observed that
as the level of intrapersonal intelligence increased, fanaticism decreased. Therefore, it is a
thought that fan groups can reduce the negative consequences of fanaticism by doing
activities that improve this intelligence field.