Uzun süreli farklı işleme uygulamalarının agregat boyut dağılımındaki organik karbon ve yarayışlı su içeriğine etkileri
Effects of long-term tillage practices on organic carbon of different aggregate sizes and available water content
Yazar: MERT ACAR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Agregat kararlılığı = Aggregate stability ; Organik karbon = Organic carbon ; Su verimi = Water yield ; Toprak işleme = Tillage

Özet:
Bu tez çalışmasında, Çukurova koşullarında yaklaşık %50 oranında kil içeren bir toprakta uzun süreli (2006-2014) altı farklı toprak işleme yönteminin agregat büyüklük dağılımı, bu dağılımlardaki organik karbon içeriği ve tutulan su üzerine etkileri araştırılmıştır. Toprak işleme uygulamaları olarak; Anızlı geleneksel toprak işleme (Gİ–1), Anızları yakılmış geleneksel toprak işleme (Gİ–2), Ağır diskli tırmıklı azaltılmış toprak işleme (ATİ–1), Rototillerli azaltılmış toprak işleme (ATİ–2), Ağır diskli tırmıklı azaltılmış sıfır toprak işleme (ASTİ) ve Doğrudan ekimli sıfır toprak işleme (STİ) yöntemleri kullanılmıştır. Bütün işleme uygulamalarında 4.0-2.0 mm boyutlarındaki agregatlar baskın iken 1.0-0.5 mm boyutundaki agregatların en düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Geleneksel işleme yöntemlerine kıyasla korumalı işleme yöntemlerinde genel olarak >4.0 mm ve 4.0-2.0 mm boyutuna sahip makro agregatların oranının yüksek olduğu bulunmuştur. En yüksek organik karbon değerleri 1.0-0.5 mm boyutundaki agregatlarda; en düşük organik karbon değerleri ise 2.0-1.0 mm boyutundaki agregatlarda saptanmıştır. Agregatlara bağlı organik karbon değerleri 0-15 cm derinlikte korumalı işleme uygulamalarında ve 15-30 cm derinlikte ise geleneksel işleme uygulamalarında daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Korumalı işleme yöntemlerinden olan STİ, 0-15 cm derinlikte geleneksel işleme yöntemlerinden olan Gİ-1 ve Gİ-2 yöntemlerine göre ağırlıklı ortalama çap değerlerini sırasıyla %204 ve %137 daha fazla arttırmıştır. Korumalı işleme yöntemlerinden olan ASTİ yönteminde en yüksek yarayışlı su içeriği elde edilmiş ve her ne kadar diğer işleme yöntemleri arasında belirgin bir fark oluşturmasa da bu yöntemin toprakta tutulan su üzerine önemli etkilere sahip olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, long-term (2006-2014) effects of six different tillage systems on aggregate size distribution, organic carbon distribution among different sized aggregates and water holding were investigated in a soil contained approximately 50% clay under Cukurova conditions. The tillage treatments are; Conventional tillage with stubble (moldboard plowing) (CTS), Conventional tillage with stubbles burned (CTB), Heavy disc harrow reduced tillage (RTD), Rototiller reduced tillage (RTR), Heavy disc harrow zero soil tillage (RNT) and no till or zero tillage (NT). The most frequently encountered aggregates in all tillage systems were at 4.0-2.0 mm size and the 1.0-0.5 mm size aggregates were the least frequently found aggregates. The rate of >4.0 mm and 4.0-2.0 mm macro-aggregates increased in the conservation tillage systems compared to conventional tillage systems. The aggregates with the highest organic C content were at 1.0-0.5 mm size and the aggregates with lowest organic C content were at 2.0-1.0 mm size. Aggregate-associated organic C contents in 0-15 cm depth were higher under conservation tillage systems compared to the conventional tillage systems, though organic C contents at 15-30 cm depth were greater mainly in conventional tillage systems. The mean weight diameter values increased in the conservation tillage practices (NT) compared to the conventional tillage practices (CTS and CTB) 204% and 137%, respectively. Although it wasn't different specifically among other tillage practices, the highest available water contents were obtained in RNT practice and RNT practice had significant effects on retained water in soil.