Türkiye'de ilk evlilik yaşının artışının nedenleri ve sonuçları: Doğurganlık üzerine ekonometrik bir analiz
Causes and consequences of increasing age at first marriage in Turkey: An econometric analysis on fertility
Yazar: BİLAL COŞAN
Danışman: PROF. DR. FARUK TAŞCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Demografi = Demography ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aile = Family ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Evlilik = Marriage ; Fertilite = Fertility ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sosyal politika = Social policy ; Yaş = Age

Özet:
Kültürel dönüşüm, sosyo-ekonomik gelişmeler, bireyselci tutumlar, modernleşme gibi birçok neden aile ve evlilik kavramlarına olan bakışın değişmesinde etkili olmaktadır. Hiç evlenmeyen bireylerin artışı ve ilk evlilik yaşının yükselmesi de bu değişim çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu bağlamda ilk evlilik yaşının artışının birçok sebebi ve sonucu bulunmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında Türkiye'de ilk evlilik yaşının artışının nedenleri ve sonuçları incelenmektedir. Evlilik yaşının artışıyla beraber mikro düzeyde, evlilik uyumunun düşük olması, boşanma riskinin artması ve biyolojik riskler gibi (erken evliliklere benzer şekilde) sonuçlar bulunmaktadır. Diğer yandan ilk evlilik yaşının artışıyla beraber makro düzeyde doğurganlık oranları azalmakta ve buna bağlı olarak yaşlı nüfus artmakta ve genç nüfus azalmaktadır.   Bu çerçevede çalışmada, ilk evlilik yaşının artışının doğurganlık hızıyla olan ilişkisi açıklanmaktadır. Bu amaçla kadın ortalama ilk evlilik yaşının artışının toplam doğurganlık hızı üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Analiz 81 il verisi üzerinden 2009-2020 yılları arası baz alınarak yapılmıştır. Sonuç olarak, ortalama ilk evlilik yaşındaki artışın toplam doğurganlık hızını azalttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Many reasons such as socio-economic developments, cultural transformation, individualistic attitudes, modernization, are effective in changing the perspective on the concepts of family and marriage. The increase in individuals who have never married and the increase in the age at first marriage should also be evaluated in the context of this change. In this context, there are many reasons and consequences of the increase in the age at first marriage. Within the scope of the thesis, the reasons and consequences of the increase in the age at first marriage in Turkey are examined. With the increase in the age at marriage, there are results such as low marital adjustment, increased risk of divorce and biological risks (similar to early marriages) at the micro level. On the other hand, with the increase in the age at first marriage, fertility rates decrease at macro level, and accordingly, the elderly population increases and the young population decreases. In this framework, the relationship between the increase in the age at first marriage and the fertility rate is explained. For this purpose, the effect of the increase in the mean age at first marriage of women on the total fertility rate was measured using the panel data analysis method. The analysis was made based on the data of 81 provinces between the years 2009-2020. As a result, it was determined that the increase in the mean age at first marriage decreases the total fertility rate.