KKTC'de polis meşruiyeti faktörlerinin polisle işbirliğine etkisi
Effects of police legitimacy factors on police cooperation in TRNC
Yazar: CEM KAYABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ TEKİNER
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Güven = Confidence ; Güvenlik stratejileri = Security strategy ; Güvenlik yönetimi = Security management ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Meşruiyet = Legitimacy ; Polis = Police ; Polis iş birliği = Police cooperation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) vatandaşlarının algısına göre polis meşruiyetini oluşturan faktörlerin, polisle işbirliğine etkisini araştırmaktır. Literatürde, polis meşruiyetini oluşturan faktörler konusunda bir fikir birliği olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, önceki çalışmalarda meşruiyet bileşeni olarak kullanılan başlıca faktörler saptanarak, bu faktörleri tanımlamada kullanılan önermeler araştırmaya dâhil edilmiş ve analizler sonucunda elde edilen meşruiyet faktörlerinin polisle işbirliğine etkisi araştırılmıştır.
Araştırma, nicel araştırma yöntemi kullanılarak tarama türünde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama tekniği olarak anket kullanılmıştır. Anket, iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yazar tarafından hazırlanan demografik özellikler, polisle son iletişim zamanı, polise ihbar veya bilgi verme durumu ve verilen ihbar veya bilgi hakkında polisin görevini yapıp yapmadığına yönelik sorular sorulmuştur. İkinci bölümde ise polisle işbirliğini ve polis meşruiyetini oluşturan faktörleri tanımlayan beşli likert ölçeğinde 49 adet önerme kullanılmıştır. Anket, KKTC'de, başkent ve ilçelerde ikamet eden vatandaş oranlarına göre kotalı ve olasılıklı olmayan kolayda örnekleme teknikleri kullanılarak, onsekiz yaş ve üzeri 1000 vatandaşa uygulanmıştır. Anket verilerinin analizinde, IBM SPSS 21 ve AMOS programları kullanılarak betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans, korelasyon, regresyon, keşfedici faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizleri gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen bulgular, KKTC'de polis meşruiyetinin yedi faktörlü bir yapı ile açıklandığını göstermektedir. Çoklu regresyon analizi neticesinde; polis meşruiyeti faktörlerinden polise güven, ahlaki uyum ve yasallık faktörlerinin polisle işbirliğini pozitif yönde, itaat yükümlülüğünün ise negatif yönde etkiledikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Prosedürel adalet, dağılımdaki adalet ve etkinlik faktörlerinin ise polisle işbirliğine anlamlı etkilerinin olmadığı görülmüştür. KKTC'de meşruiyet faktörlerinin polisle işbirliğine etkilerini gösteren yol analizi yapısal modeli oluşturulmuştur. Yol analizi sonucunda, prosedürel adalet, dağılımdaki adalet ve etkinlik faktörlerinin, polise güven, ahlaki uyum, yasallık ve itaat yükümlülüğü faktörleri üzerinden polisle işbirliğini dolaylı olarak pozitif yönde anlamlı bir şekilde etkiledikleri bulgusuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Polis Meşruiyeti, Polise Güven, Polisle İşbirliği, Meşruiyet Faktörleri, Prosedürel Adalet.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of the factors that constitute the legitimacy of the police according to the perception of Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) citizens on cooperation with the police. It is seen in the literature that there is no consensus on the factors that constitute police legitimacy. For this reason, by determining the main factors used as legitimacy component in previous studies, the propositions used to define these factors were included in the research and the effect of the legitimacy factors obtained as a result of the analyzes on the cooperation with the police was investigated.
The research was carried out in the type of screening using quantitative research method. Questionnaire was used as data collection technique. The survey consists of two parts. In the first part, questions were asked about the demographic features prepared by the author, the last contact time with the police, the state of informing or informing the police, and whether the police performed their duty regarding the notice or information given. In the second part, 49 proposals on a five-point Likert scale, which define the factors that constitute the cooperation and police legitimacy with the police, were used. The survey was applied to 1000 citizens aged eighteen and over by using quota and non-brobable easy sampling techniques according to the proportion of citizens residing in the capital and districts in the TRNC. In the analysis of the survey data, descriptive statistics, independent sample t-test, one-way variance, correlation, regression, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis and path analyzes were performed using IBM SPSS 21 and AMOS programs.
The findings show that the legitimacy of the police in the TRNC is explained by a seven-factor structure. As a result of multiple regression analysis; It was found that trust, moral alignment and legality factors, which are among the factors of police legitimacy, affect the cooperation with the police positively and obedience obligation negatively. Procedural fairness, distributive fairness and effectiveness factors were found to have no significant effect on cooperation with the police. The road analysis, structural model, which shows the effects of the legitimacy factors on the cooperation with the police, has been established in the TRNC. As a result of the road analysis, it was found that procedural fairness, distributive fairness and effectiveness factors indirectly significantly positively affect the cooperation with the police through the factors of trust in the police, moral alignment, legality and obligation to obey.
Key Words: Police Legitimacy, Trust in Police, Cooperation with Police, Legitimacy Factors, Procedural Fairness.