Örtülü bilginin açığa çıkarılmasına yönelik yönetici yaklaşımları Fırat Üniversitesi örneği
The appproaches of managers for expliciting tacit knowledge- sample of Fırat University
Yazar: GÜLSÜM GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÖZMEN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Bilgi yönetimi = Information management ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Örgüt yönetimi = Organizational management ; Örgütsel iletişim = Organizational communication ; Örtülü bilgi = Tacit knowledge

Özet:
Günümüzde örgütler daha çok sahip oldukları nitelikli bilgi miktarı ile değerlendirilmekte, bilgi yönetimi becerileri ve insanlardaki örtülü bilgiyi örgütün üretimine yansıttıkları ölçüde de değer kazanmaktadır. İnsanların bir işin nasıl yapılacağına yönelik, kendilerine özgü geliştirdikleri yeni yollar, yöntemler, bilgiler örtülü bilgi olarak adlandırılmakta, emek, zaman ve bilgelik gerektirdiği için de son derece önemli görülmektedir. Bu nedenle, örgütlerin rekabet edebilme kapasitelerini artırmada, ellerindeki en önemli kaynağın örtülü bilgi olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca örtülü bilgi, kişinin ve tabii ki örgütün kendine özgü olan hikâyesini yansıtmakta ve zaman içinde deneyimlerle meydana gelen bilgi birikimini yani örgütsel hafızayı oluşturmaktadır.Örgütsel süreci geliştirmede bütünlüğü sağlamak adına örtülü bilgiyi anlamak önemlidir. Bu nedenle örtülü bilgi, tüm örgütler için gelişme ve ilerlemeyi sağlamak adına anahtar nokta olarak algılanmalıdır. Bilgiyi etkili şekilde kullanmak, yeni bilgileri üretmek ve yayılımını sağlamak konusunda sorumluluğu bulunan ve üst düzey eğitim örgütü olan üniversitelerimiz içinde, gelişimi sağlamak ve ilerleme sürekliliğini yakalamak adına örtülü bilginin açığa çıkarılması ve paylaşımı son derece önemlidir. Örtülü bilgi, üniversiteler için gelişmenin, değişmenin, ilerlemenin ve rekabet edebilmenin kaynağı olarak görülmelidir.Örtülü bilgi, örgütte işbirliğini başlatmak, başarıyı yakalamak için önemli bir etmen ve yenilik sürecinin tüm aşamalarında etkin rol oynayan bir kavramdır. Bu nedenle örgüt içinde, çalışanlar arasında örtülü bilginin açığa çıkarılarak paylaşılmasına önem verilmelidir. Ancak örtülü bilginin doğası gereği paylaşılması güçtür. Buna karşın özellikle yüz yüze iletişimi sağlayan sosyal etkinlikler, örtülü bilgi paylaşımını kolaylaştırmaktadır. Bunun yanında pratik deneyimler, usta-çırak ilişkisi, gözlem, öğrenme hikâyelerinin kayıt edilmesi ve aktarılması, toplantılar gibi rutinlerin oluşturulması, gündelik sohbetler, kalite çemberlerinin oluşturulması, kişi-örgüt uyumunun sağlanması, örgüt içinde sosyalleşmenin arttırılması gibi faaliyetler örtülü bilginin açığa çıkarılması konusunda etkili olmaktadır.Örgütte, bilgi paylaşımını destekleyen örgüt kültürünün oluşturulması, örgüt yapısına uygun teknik ve sosyal iletişim kanallarının etkin bulundurulması, bilgi paylaşımını kolaylaştıracak teknolojik alt yapının oluşturulması, bilgi paylaşımını destekleyen ve örtülü bilginin önemini kabul eden örgütsel politikaların geliştirilmesi, yakın ilişkili bir yönetim tarzının benimsenmesi gibi uygulamalar örtülü bilginin açığa çıkarılarak paylaşılmasını sağlamakta ve kolaylaştırmaktadır.Bu araştırmanın amacı, alan yazın eşliğinde, önemli bir rekabet ve ilerleme kaynağı olan örtülü bilginin önemini ve örtülü bilginin açığa çıkarılmasını etkileyen unsurları ortaya koymak; örtülü bilginin açığa çıkarılmasına yönelik, Fırat üniversitesinde görev yapan ve politikalara yön veren üst düzey yöneticilerin düşünce ve uygulamalarının neler olduğunu saptamak; ve elde edilen sonuçlar eşliğinde, üniversitelerde örtülü bilginin paylaşımını kolaylaştıracak yaklaşımlar yönünde öneriler geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda Fırat üniversitesinde görev yapan 21 üst düzey yöneticiyle, yüz yüze görüşme yapılmıştır. Görüşmelerde, kendilerine 21 açık uçlu soru iletilmiş ve görüşleri alınmıştır. Nitel olarak çalışılan bu araştırmada elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri ile yorumlanmıştır.Araştırmada ulaşılan sonuçlar, Fırat üniversitesinde üst düzey yöneticilerin örtülü bilgiye önem verdiklerini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, personele yönelik bilgi paylaşımını teşvik edecek etkili ve planlı bir ödül sisteminin; bunun yanı sıra, fakültelerde bilgi arşivleme ve bilgi haritalama sisteminin bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca, kişisel deneyimlerden elde edilen en iyi uygulama, teknik, yöntem vb. kişiye özel yeni yol ve yöntemlerin kaydedilmesi ve duyurulması yönünde bir çaba olmadığı; araştırma ve çalışmaların yönlendirilmesi ve paylaşılmasında fazla etkili olunmadığı anlaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Örtülü Bilgi, Bilgi Paylaşımı, Bilgi Yönetimi, Örgüt Kültürü, Örgütsel İletişim, Üniversitelerde Bilgi Paylaşımı.

Abstract:
Today organizations have been generally evaluated with the quantity of their qualified knowledge and they gain asset as they reflect the tacit knowledge and knowledge management skills into their production process. The new ways, methods and knowledge genetared by people as to how a task is accomplished are named as tacit knowledge; and utmost importance is given it since it requires time, effort and wisdom. Therefore, it is widely believed that tacit knowledge is the most crucial resource of organizations in order to improve their capacity to compete. Furthermore, tacit knowledge represent the personal and organizational history that embodies the memory formed by the knowledge and experience accumulated in time.Understanding the tacit knowledge is vital for developing organizational process in its entirety. That?s why the tacit knowlegde should be taken as a key to ensure continuous development and progress for all organizations. Expliciting and sharing the tacit knowledge are highly important in order to acquire an enduring progress especially at universities which are upper level academic institutions responsible for generation, circulation and efficient use of knowledge. In this respect, tacit knowledge is regarded as a vital source of learning, innovation, improvement and production capacity.Tacit knowledge has an effective role in encouraging cooperation and accomplishing success in all stages of development process of organizations. Therefore, a high level of importance should be attached to the efforts dedicated to expliciting and sharing the tacit knowledge among the staff of organizations. Although sharing the tacit knowledge is difficult by its nature, especially social activities such as face to face interactions make it easier to share. Likewise, practical experiences, senior-apprentice interactions, observation, sharing success stories, building regular formal-informal meetings and promoting organizational harmony, setting quality circles are some other activities having major role on expliciting the tacit knowledge.Moreover, in organizations certain types of policies such as developing organizational culture, technical infrustracture easing knowledge sharing, constituting facilitative organizational procedures, adopting a style of management based on social interactions, can be adopted to encaurage sharing of the tacit knowledge.The pupose of this study is, with referance to literature review, to determine the importance and the factors affecting the expliciting of tacit knowledge, a crucial source of improvement and competition in the organizations; to identify the views and practises of high level managers who lead the policies at The University of Fırat on expliciting the tacit knowledge; and based on the obtained results, to make some suggestions for developing strategies that will enhance sharing tacit knowledge at the universities. In the frame of that aim, face to face interviews were conducted with 21 high level managers. Interviewees were asked 21 open-ended questions. As a qualitative research, the data were analized through descriptive methods and contents analysis.The results obtained in the research revealed that the managers working at Fırat University attached importance to tacit knowledge. However, it was found that there were no effective and planned award system which would encourage the sharing of knowledge among the personel; and no knowledge mapping and arvhieve system at the faculties. It was also found that the efforts for recording and announcing the best practices, techniques, and methods of the individuals at the University were not enough; and the guidance and sharing of the researches was not so effective.Key Words: Tacit Knowledge, Knowledge Sharing, Knowledge Management, Organizational Culture, Organizational Comunication, Knowledge Sharing İn Univercities.