Üretim işletmelerinde ENTROPİ tabanlı MOORA yöntemi ile makine seçimi
Machine selection with ENTROPY based MOORA method in production enterprises
Yazar: RABİA KELEŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ALTIN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entropi = Entropy ; MOORA yöntemleri = MOORA methods ; Makine seçimi = Machine selection ; Makineler = Machinery ; Üretim endüstrisi = Production industry ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İş makineleri = Work machinery

Özet:
İşletmelerin kuruluş amacı; insan istek veya ihtiyaçlarını karşılamak, topluma faydalı olacak faaliyetler gerçekleştirmek veya kazanç elde etmektir. Kişi veya kişiler gerekli prosedürler veya sermaye ile bu amaçlarını gerçekleştirebilirler fakat önemli olan sürekli gelişen ve gelişmekte olan piyasada varlıklarını sürdürebilmeleridir. İşletme sahibi veya yöneticinin her kararı etkin ve doğru bir şekilde alması önemli bir husustur. Makine seçimi problemi de alınması gereken önemli bir karardır.
Literatürde birden fazla alternatifin ve birden fazla kriterin olduğu karar verme problemlerinde çok kriterli karar verme yöntemleri önerilmektedir. Makine seçimi probleminin de önerilen yöntemler arasında yer almasından dolayı ÇKKV yöntemleri kullanılarak en iyi makinenin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Hem belirsizlik ortamında alınan hem de stratejik bir karar olan makine seçimi problemi için ENTROPİ ve MOORA yöntemleri kullanılmıştır. Analiz için belirlenen alternatifler, paletli ekskavatörleri oluştururken belirlenen kriterler ekskavatörlerin çalışma donanımlarından elde edilmiştir. Çalışma donanımları ise alternatiflerin kataloglarından elde edilmiştir. Objektif ağırlıklandırma yöntemi olan ENTROPİ yöntemi ile kriterler ağırlıklandırılmıştır. Alternatiflerin sıralanmasında MOORA yöntemleri kullanılmıştır. Her bir yöntemden elde edilen sıralama sonuçlarını MULTI-MOORA yöntemi ile birleştirip baskınlık türlerine göre bir sıralama elde edilmiştir. Sonuçlara göre ilk üç sıradaki makinelerin sıralaması; SH3006, JS 300 LC, PC 300 LC-8 olarak bulunmuştur

Abstract:
The purpose of establishment of businesses; meeting human wants or needs, performing activities that will be beneficial to society, or gaining profit. The person or persons can achieve these goals with the necessary procedures or capital, but the important thing is to maintain their existence in the constantly developing and developing market. It is an important issue for the business owner or manager to take every decision effectively and accurately. The machine selection problem is also an important decision to be taken.
In the literature, multi-criteria decision making methods are recommended in decision making problems with more than one alternative and more than one criterion. Since the machine selection problem is among the recommended methods, it is aimed to determine the best machine by using MCDM methods.
ENTROPY and MOORA methods were used for the machine selection problem, which is both a strategic decision and taken in an uncertainty environment. While the alternatives determined for the analysis constitute the crawler excavators, the specified parameters were obtained from the working equipment of the excavators. Working equipment was obtained from the catalogs of the alternatives. The criteria were weighted with the ENTROPY method, which is an objective weighting method. MOORA methods were used to rank the alternatives. By combining the ranking results obtained from each method with the MULTI-MOORA method, a ranking according to dominance types was obtained. The ranking of the first three machines according to the results; found as SH3006, JS 300 LC, PC 300 LC-8.