Efes Müzesi'nde bulunan bir grup kemik ve fildişi eser
Bone and ivory artifacts in the Museum of Ephesus
Yazar: GİZEM ÇAKAL ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. AYGÜN EKİN MERİÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Müzecilik = Museology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Bizans eserleri = Byzantine works ; Efes Müzesi = Ephesus Museum ; Eski eserler = Ancient monuments ; Fildişi = Ivory ; Kemik aletler = Bone tools ; Kemik seramiği = Bone china ; Roma Dönemi = Roman Period ; Tarihi eserler = Historic buildings

Özet:
Bu çalışma, Efes Müzesi'nin koruması altındaki bir grup kemik ve fildişi eseri kapsamaktadır. 71'i kemik ve 3'ü fildişi olmak üzere, toplamda 74 adet eser incelenmiştir. Sayısal çoğunluğu, kazı dışı yollarla müzeye gelen eserler oluşturmaktadır. 3 adet kemik eser ise müzenin yaptığı Selçuk Tavşantepe Kurtarma Kazısı ile Turgay Dereli Arsası Kurtarma Kazısı kontekst buluntulardandır. Eserlerin 5'i bugün Efes Müzesi teşhirinde olup; 69'u Efes Müzesi arkeolojik eser deposunda korunmaktadır.
	Çalışmada; kemik ve fildişi teknolojisine değinilmiş, eserlerin bulunduğu yerler hakkında bilgilere yer verilmiştir. Ancak; kazı dışı yollarla müzelere teslim edilen eserler buluntu yeri ve stratigrafi konusunda bilgi sağlamadıklarından geldikleri yere göre değerlendirilmeleri bize pek fikir verememektedir. Bu nedenle, çalışma kapsamındaki eserler kazılarda bulunan ve araştırmacılar tarafından çalışılan benzer eserler yardımıyla incelenmeye ve analoji oluşturulmaya çalışılmıştır.
	Eser yelpazesinin geneli kişisel ve günlük kullanım için üretilmiş eşyalardır. Bazı eserlerin kesin işlevi tam olarak belirlenememiştir. Tipoloji oluşturan gruplar kendi içerisinde; oluşturmayanlar ise fonksiyonları açısından değerlendirilmeye alınmıştır.
	Tüm eserler için, katalog çalışması ve fotoğraflama işlemleri gerçekleştirilmiş; şekil, tablo ve levhalarla çalışma desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kemik, Fildişi, Kemik Eser, Efes, Efes Müzesi.

Abstract:
This work comprises a group of bone and ivory artifacts under the protection of Ephesus Museum. In total, 74 artifacts have been examined, of which, 71 are bone and 3 are ivory. Majority of them are of non-excavatory origin. 3 of the bone artifacts are part of the context foundings of the Recovery Excavations of the Lands of Turgay Dereli and of Selçuk Tavşantepe. Many of these artifacts are today at Ephesus Museum, 5 of them on display and 69 of them in the archeologic storehouse.
	In these work, bone and ivory technologies are adressed; some information about the excavation locations where they were first discovered are also included. However, those artifacts that were delivered to the museums via non-excavatory ways do not provide any information as to their place of discovery or their stratigraphy, hence a consideration of their origins does not give us any insight. Hence, the artifacts concerned in this work have been examined by analogy to similar artifacts discovered and investigated by researchers in other excavations.
	A wide range of the artifacts are tools manufactured for personal and daily usage. The exact function of some of the artifacts could not be ascertained. The groups forming a certain typology are considered in unison, but those that do not are treated according to their specific functions.
	All the artifacts are catalogued and photographed and the work is enriched with figures, tables and plates.

Keywords: Bone, Ivory, Bone Artifact, Ephesus, Ephesus Museum.