Kemoterapi alan jinekolojik kanserli hastalar için geliştirilen mobil uygulamanın fiziksel ve psikososyal uyum üzerine etkisi
Effect on physical and psychosocial adaptation of mobile application developed for gynaecological cancer patients receiving chemotherapy
Yazar: OKAN VARDAR
Danışman: PROF. DR. PINAR SERÇEKUŞ AK
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kemoterapi alan jinekolojik kanser hastaları için fiziksel ve psikososyal uyumu arttırmaya yönelik bir mobil uygulama geliştirmek ve etkinliğini araştırmaktır.  Araştırma, paralel, tek kör, randomize kontrollü deneysel bir tasarıma sahiptir. Çalışmada yer alan hastalara kanserle ilgili çok sayıda üyesi/takipçisi olan bir derneğin sosyal medya ağları kullanılarak ulaşılmıştır. Müdahale (n=32) ve kontrol (n=32) gruplarında eşit sayıda hastanın yer alması için blok randomizasyon yapılmıştır. Müdahale grubu JineOnkolojik Destek mobil uygulamasını kullanmış, kontrol gurubu standart bakım almıştır. Araştırmanın verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, M.D. Anderson Semptom Envanteri, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Kanseri Yenen Bireylerin Kaygılarını Değerlendirme Ölçeği, Eastern Cooperative Oncology Group Performans Skalası ile toplanmıştır. Müdahale sekiz hafta sürmüş, girişim öncesi, birinci izlem ve ikinci izlem olmak üzere üç izlem yapılmıştır. Girişim öncesi yapılan değerlendirmede, müdahale ve kontrol grubundaki hastaların sosyodemografik ve klinik özellikler açısından benzer olduğu saptanmıştır. Girişimin ardından müdahale grubunda semptom şiddeti, anksiyete ve depresyon riski, kansere yönelik kaygılar azalmış, fiziksel, sosyal ve psikolojik uyum artmıştır. Kemoterapi alan jinekolojik kanser hastalarının fiziksel ve psikososyal uyumlarının arttırılması için mobil uygulamalar aracılığı ile bakım ve destek verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to develop a mobile application to increase physical and psychosocial adaptation in gynaecologic cancer patients receiving chemotherapy and to investigate its effectiveness. The study had a parallel, single-blind, randomized controlled experimental design. Patients were contacted using the social media networks of a cancer-related association with a large number of members/followers. Block randomization was performed to ensure an equal number of patients in intervention (n=32) and control (n=32) groups. The intervention group used the JineOnkolojik Destek mobile application, while the control group received standard care. Data were collected with a descriptive characteristics form, The M.D. Anderson Symptom Inventory, The Adaptation to Chronic Diseases Scale, The Hospital Anxiety and Depression Scale, The Assessment of Survivor Concerns and The Eastern Cooperative Oncology Group Performance Status. The intervention lasted eight weeks, and three follow-ups were conducted: baseline, first follow-up and second follow-up. At baseline, the intervention and control groups were similar regarding demographic and clinical characteristics. Symptom severity, anxiety, depression risk and cancer-related concerns decreased, and physical, social and psychological adaptation increased in the intervention group after the intervention. Gynaecologic cancer patients receiving chemotherapy should be provided with care and support through mobile applications to increase their physical and psychosocial adaptation.