Türkçe öğretmeni adaylarının "de" ve "ki" bağlaçlarını kullanma durumları
The use of the conjunctions "de" and "ki" by Turkish language teacher candidates
Yazar: GİZEM IŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. SELİM EMİROĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçe eğitiminde öğrenciye kazandırılması hedeflenen becerilerden biri dil bilgisi kurallarıdır. Dil bilgisi, araştırmacılar ve dil otoriteleri tarafından sıklıkla araştırılan, dikkat çekilen bir bilim dalıdır. Araştırmacıların ortaya koyduğu sonuçlara göre dil bilgisinde öğrencilerin sıklıkla sorun yaşadığı konu "de" ve "ki" bağlaçlarıdır. Öğrenciler ek ve bağlaçları ayırt etmekte zorlanmaktadır. Dil bilgisinde yaşanan bu sorunun çözümü Türkçe öğretmenlerinin sorumluluğundadır. Öğretmenlerin sorumluluğunu yerine getirebilmesi için öncelikle kendilerinin "de" ve "ki" bağlaçlarını doğru kullanabilmeleri gerekmektedir. 
Bu araştırmada Türkçe öğretmenliği lisans programı 1, 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe öğretmeni adaylarının "de" ve "ki" bağlacı kullanma durumları incelenmiştir. 
Araştırmada, karma yöntem modeli kullanılmıştır. Nicel yöntem modelinde ilişkisel tarama yöntemi, nitel yöntem modelinde alan araştırması ve olgu bilim yöntemi kullanılmıştır. 2021-2022 öğretim yılında, İstanbul Aydın Üniversitesi, Türkçe Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 80 öğrenci çalışma grubuna alınmıştır. 
Öğrencilerin "de" ve "ki" bağlaçlarını kullanabilme düzeylerini tespit etmek için öğrencilere dikte, yanlış çözümleme ve test çalışması yaptırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin "de" ve "ki" bağlaçlarına yönelik algılarını tespit etmek için açık uçlu sorular sorulmuştur. Çalışmalarda ortaya çıkan sonuçlar incelenerek öğrencilerin "de" ve "ki" bağlaçlarını kullanabilme düzeyleri ve "de" ve "ki" bağlaçlarına yönelik algıları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının "de" ve "ki" bağlacını kullanabilme düzeylerinin dikte çalışmasında, test ve yanlış çözümleme çalışmasından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. "De" ve "ki" bağlaçlarını kullanma durumlarının cinsiyete ve sınıf seviyesine göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının "de" ve "ki" bağlaçlarına yönelik algıları ile dikte, yanlış çözümleme, test çalışmasındaki aritmetik ortalamaları ilişkilendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bağlaç, de bağlacı, ki bağlacı, bağlaç öğretimi, dil bilgisi

Abstract:
One of the skills aimed to be acquired by students in Turkish education is the knowledge of grammar rules. Grammar is a discipline that is frequently researched and emphasized by researchers and language authorities. According to the findings presented by researchers, a common issue that students face in grammar is the conjunctions "de" and "ki." Students struggle to distinguish between affixes and conjunctions. The resolution of this issue in grammar falls under the responsibility of Turkish language teachers. In order for teachers to fulfill their responsibility, they need to first be able to use the conjunctions "de" and "ki" correctly themselves.
This research examined the use of the conjunctions "de" and "ki" by prospective Turkish language teachers in grades 1, 2, 3, and 4.
The mixed management paradigm was employed in the research. The quantitative method model employed the relational survey method, whereas the qualitative method model employed the field research method and the phenomenology method. The research group consisted of 80 students from Istanbul Aydin University's Turkish Language Teaching Department for the academic year 2021-2022.
To determine the proficiency of students in using the conjunctions "de" and "ki," dictation exercises, wrong analysis, and multiple choice tests were administered to the students. Open-ended questions were asked to determine students' perceptions regarding the conjunctions "de" and "ki." By examining the results obtained from the studies, the proficiency of students in using the conjunctions "de" and "ki" and their perceptions regarding these conjunctions were determined. According to the research, it was determined that the proficiency of Turkish language teacher candidates in using the conjunctions "de" and "ki" was higher in dictation exercises compared to tests and wrong analysis exercises. It was determined that the use of the conjunctions "de" and "ki" varied according to gender and grade level. The perceptions of Turkish language teacher candidates regarding the conjunctions "de" and "ki" were correlated with the arithmetic means in dictation, wrong analysis, and test exercises.

Keywords: Conjunction, de conjunction, ki conjunction, conjunction instruction, grammar.