Okul yaş grubu çocuklarda kan alma sırasında oluşan ağrıya sanal gerçekliğin etkisi
The effect of virtual reality on pain during blood collection in school age group children
Yazar: EDA ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU GÖZEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı yönetimi = Pain management ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kan alma = Bloodletting ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma kan alma işlemi sırasında sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının 7-12 yaş grubu çocukların hissettikleri ağrı düzeyi, kalp tepe atımı ve oksijen satürasyonu değerlerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Mayıs 2018-Mayıs 2019 tarihleri arasında Koç Üniversitesi Hastanesi Pediatri Polikliniği aşı odasına gelen çocuklar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini, örneklem seçim kriterlerine uyan 102 çocuk oluşturdu (deney grubu: 52, kontrol grubu: 50). Veriler Çocuk ve Aile Bilgi Formu, Çocuklar İçin Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri, Yüz İfadeleri Ağrı Ölçeği-Revize/Faces Pain Scale-Revised (FPS-R) aracılığı ile toplandı. Deney grubundaki çocuklara sanal gerçeklik gözlüğü takılarak kan alma işlemi gerçekleştirildi. Kontrol grubundaki çocuklara kan alma işlemi ile ilgili standart uygulamalar yapıldı. Çocukların ağrı düzeyi çocuk tarafından değerlendirildi. Çocukların kan alma işlemi öncesi, sırası ve sonrası nabız ve oksijen satürasyonu değerleri ölçüldü. Kan alma işlemi sırasında deney grubu çocukların kan alma işlemi sonrası değerlendirdikleri ağrı puanı ortalamalarının, kontrol grubundaki çocukların değerlendirmelerinden anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlendi. Kontrol grubundaki çocukların kan alma işlemi öncesi değerlendirilen durumluk anksiyete puanı ile işlem sonrası ağrı puanlarının da doğru orantılı olarak arttığı görülürken; deney grubundaki çocukların işlem sonrası ağrı puanlarının, durumluk anksiyete puanları ile doğru orantılı olarak artmadığı ve kontrol grubundan daha düşük olduğu bulundu. Deney grubundaki çocukların işlem anı kalp tepe atım ortalaması, kontrol grubundaki çocukların kalp tepe atımı ortalama değerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı (p=0,026; t=-2,265). Deney grubunun işlem öncesi-sonrası oksijen satürasyon değerindeki değişim ile kontrol grubunun işlem öncesi- sonrası oksijen satürasyonu ölçümündeki değişim arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (Z=-0,023; p= 0,982). Bu araştırmanın sonucunda kan alma işlemi sırasında sanal gerçeklik gözlüğünün kullanımının çocukların ağrısını azaltmada etkili olduğu belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Ağrı yönetimi, çocuk, hemşirelik, kan alma, sanal gerçeklik

Abstract:
The research was carried out randomized controlled experimental in order to determine the effect of using virtual reality glasses on the pain level, heart rate and oxygen saturation values  which 7-12 age group children feel during venipuncture. The population of the study was formed of children who came to the Koc University Hospital Pediatrics Policlinic vaccine room between May 2018 and May 2019. The sample of the study consisted of 102 children who met the sample selection criteria (experimental group: 52, control group: 50). Data have been colletcted collected  via Child and Family Information Form, State Anxiety Inventory for Children,  Faces Pain Scale-Revised (FPS-R). In the experimental group, children used virtual reality glasses during blood collection. In the control group standard practices have performed during venipuncture. The pain levels was evaluated by children. Heart rate and oxygen saturation values were measured before, during and after the blood collection of children. It was determined that the average of pain scores evaluated by the experimental group after the blood collection was significantly lower than the control group. The anxiety scores of the control group evaluated before blood collection and post-procedure pain scores increased in direct proportion. In the experimental group, it was found that the post-procedure pain scores did not increase in direct proportion with the state anxiety score and were lower than the control group's anxiety score. In the experimental group, the mean of heart rate scores during venipuncture was found significantly lower than the control group (p = 0.026; t = -2.265). There wasn't any statistically significant difference between the change pre and post venipuncture oxygen saturation values of the experimental group and the control group  (Z = -0.023; p = 0.982).
As a result of the present study, it was determined that the use of virtual reality glasses was effective in decreasing pain of children during venipuncture.
Keywords: Pain management, child, nursing, blood collection, virtual reality