Çok modlu taşımacılık sistemlerinin stratejik planlamasında kritik faktörlerin modellenmesine yönelik bir çözüm yaklaşımı
A solution approach to modeling the critical factors in the strategical planning of the multi-modal transportation systems
Yazar: UMUT RIFAT TUZKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMİH ÖNÜT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Bulanık matematiksel programlama = Fuzzy mathematical programming ; Lojistik = Logistics ; Taşımacılık = Transportation ; Tedarik zinciri = Supply chain

Özet:
Ürün maliyetlerinin büyük bir kısmını oluşturan lojistik ve özellikle taşımacılık maliyetleri,işletmelerin ve dolayısıyla ülkelerin rekabet gücü üzerinde büyük etkiye sahiptir. Bu etkininpozitif yöne doğru çekilebilmesi için, taşımacılık sektörünün ekonomik etkinlik ve hizmetkalitesi açılarından belirli performans kriterlerini sağlaması gerekmektedir. İlgili performansınartması ise, bu alanda uzmanlaşmış lojistik hizmet sağlayıcılarının lojistik kaynakları enuygun şekilde kullanarak optimum sonuçlar elde etmesine bağlıdır. Tez çalışmasıkapsamında, taşımacılık faaliyetlerinde bulunan lojistik hizmet sağlayıcılarının taşıma ağıkurma gibi stratejik düzeyli bir konuda kararlar alırken oluşturacakları modelde, taşımamodlarının etkisini dikkate almaları gerekliliği üzerinde durulmuştur. Uygun taşıma modununseçim sürecinde, gerekli tüm kriterler literatür bazlı ve uzman görüşlerine dayalı olarakbelirlenmiş ve analitik ağ süreci metodolojisi ile çözüm getirilmiştir. Yine taşıma ağının farklıaşamalarında kullanılacak taşıma modları ile aktarma noktaları arasındaki yakın ilişkiüzerinde durulmuş ve belirli aşamalardaki alternatif lokasyonların seçimine de analitik ağsüreci uygulanmıştır. Bu iki önemli nokta üzerinde kararlar alındıktan sonra, çok modlutaşımacılık ağı içindeki tüm aşamalarda uygun noktaları seçerek, tedarik ve talep noktalarıarasındaki yük akışının optimize edilmesi hedeflenmiştir. Bunu gerçekleştirmek için, çokseviyeli programlama tekniğinden faydalanılarak lojistik hizmet sağlayıcı işletmeninorganizasyonunda, hem hiyerarşik açıdan farklı seviyelerde bulunan, hem de fonksiyonel alanaçısından farklı ilgi alanları olan karar vericilerin amaçları etkileşimli ve uzlaşımcı şekildeoptimize edilmiştir. Son olarak, çok modlu ve çok aşamalı bir taşıma ağı üzerinde taşımacılıkyapan bir lojistik hizmet sağlayıcısının spesifik bir taşıma projesi üzerinde, önerilen modeluygulanarak elde edilen sonuçlar, farklı senaryolar üzerinden mevcut durum ilekıyaslanmıştır.Anahtar kelimeler: Çok modlu taşımacılık, çok aşamalı taşımacılık ağı, analitik ağ süreci,çok seviyeli programlama, bulanık yaklaşım.

Abstract:
Especially, the transportation costs in logistics, which constitutes a big part of the productcosts, have a big affect on competition of the companies and even countries. To realize apositive affect, transportation industry should provide some specific performance criteriarelated with the economical efficiency and service quality. Also an increase in thisperformance degree depends on the obtaining optimum results of using the logisticalresources in a convenient manner by the specialized logistics service providers. In this thesisstudy, considering the affects of transportation modes on constituting a model which isinterested in a strategic subject like constructing a transportation network is emphasized. Inthe process of selecting the mostly convenient transportation modes, all the required criteriaare determined by considering the related literature and the opinions of the experts. Then theanalytical network process methodology is used to solve this selecting problem. The closerelation between the transportation modes that will be used among the points in the networkand the points that will be used for short storages and transshipment activities is considered.And the analytical network process is again used to select the convenient ones among thealternative locations. After decision making on these two important points, it is aimed that tooptimize the freight flow between suppliers and the demand points by choosing the righttransportation modes at each stage of the network. To realize that optimization, the aims ofthe decision makers from different levels or from different functional areas are satisfied in aninteractive and compromised manner by using the multi-level programming technique.Finally, the proposed model is applied on a transportation project of a logistic serviceprovider, which gives service in a multi-modal and multi-echelon transportation network, tocompare with the results of the model and the current situation by using different scenarios.Keywords: Multi-modal transportation, multi-echelon transportation, analytic networkprocess, multi-level programming, fuzzy approach.