Riskli bebeklere uygulanan aile işbirlikçi fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarının etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of family collaborative physiotherapy and rehabilitation programs for high risk of infants
Yazar: HATİCE ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aile = Family ; Aile eğitimi = Family education ; Bebekler = Infant ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serebral palsi = Cerebral palsy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yüksek Serebral Palsi (SP) riski taşıyan bebeklere uygulanan Nörogelişimsel Tedavi (NGT) temelli aile eğitimi ile doğal ortamda uygulanan rutin temelli aile işbirlikçi yaklaşımlı (AİY) fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarının etkinliği incelemekti. Çalışmaya Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nden (YYBÜ) itibaren takip edilerek, düzeltilmiş 12. haftada tedaviye başlatılan 63 yüksek riskli bebek dahil edildi. Bebeklere (n=63) Prechtl'in GMs değerlendirmeleri, postterm düzeltilmiş 40±2 haftada Hammersmith Yenidoğan Nörolojik Muayene (HYNM) ve 2, 3 ve 6. ayda Hammersmith İnfant Nörolojik Muayene (HİNM), 3. ve 6. ayda Bayley-III Bebek ve Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği yapıldı. Randomize kontrollü olarak 3 gruba ayrılan bebeklerden tedavi gruplarına; postterm 3.ay başlanarak, 8 hafta süresince farklı fizyoterapi ve rehabilitasyon programları uygulandı. Bebeklerin sosyodemografik özellikleri ve diğer risk faktörleri kaydedildi. Tüm grupların term yaş, 2, 3 ve 6. ay HINM skorları ve BAYLEY-III skorları karşılaştırıldığında, gruplar arasında term yaş ve 2. ay HINM skorlarında fark bulunmadı (p>0.05). Gruplar arasında 3 ve 6. ay HINM skorlarında anlamlı fark bulundu (p=0.012, p=0.015). Tüm grupların 3. ve 6. ay BAYLEY-III skorları karşılaştırıldığında, gruplar arasında 6. ay Bayley-III skorları açısından anlamlı fark bulundu (p<0.001). HINM 6. ay skoru açısından, kontrol grubuna göre AİY grubunun (p=0.034) ve NGT grubunun lehine anlamlı fark (p=0.025) bulundu. Bebeklerin 6.ay BAYLEY-III bilişsel, dil ve motor skorları ikili karşılaştırıldığında; AİY grup (p<0,001, p<0,001, p<0,001), NGT (p<0,001), (p=0.004), (p=0.002) ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, AİY grup lehine anlamlı fark gözlendi. Sonuç olarak, yüksek riskli bebeklerde erken fizyoterapi müdahalelerinin etkin olduğu ve ev temelli AİY programının, NGT temelli aile eğitimine göre daha etkin olduğu ortaya kondu. Bu çalışma rutin temelli ev merkezli AİY programının yaşamın erken dönemlerinde uygulanmasının faydalı olacağı kanısına varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effectiveness of Neurodevelopmental Therapy (NGT) -based family education and home and routine based family collaborative (AIY) physiotherapy and rehabilitation programs in infants at high risk of Cerebral Palsy (CP). 63 high-risk of infants who were included to program with the corrected age of 12th week, were followed up from the Neonatal Intensive Care Unit (NICU). Prechtl's GMs assessments for infants (n = 63), Hammersmith Neonatal Neurological Examination (HYNM) at postterm 40 ± 2 weeks, and Hammersmith Infant Neurological Examination (HINM) Bayley-III Infant and Toddler Development Assessment Scale was performed at the 3rd, 6th and 6th months. Infants were allocated into 3 groups by randomisation. Two different physiotherapy and rehabilitation programs were applied after post term age of 3th months for 8 weeks. Sociodemographic characteristics and other risk factors of infants were recorded. There was no difference between term, age, 2, 3 and 6th month HINM scores and BAYLEY-III scores between groups, term age and 2nd month HINM scores (p>0.05). There was a significant difference in HINM scores at 3 and 6 months between the groups (p=0.012, p=0.015). When the 3rd and 6th month BAYLEY-III scores of all groups were compared, a significant difference was found between the groups in terms of the 6th month Bayley-III scores. There was a significant difference in terms of HINM 6th month score, in favor of AI group compared to NGT (p=0.025) and control group (p=0.034). Compared with AIY group with NGT (p<0,001, p<0,001, p<0,001)  and control (p<0,001), (p=0.004), (p=0.002)  group, a significant difference was observed in favor of AIY group with the 6th month BAYLEY-III cognitive, language and motor composite scores of infants. It was concluded that early physiotherapy interventions are effective at high-risk of infants, and home-based AIY program is more effective than family training based on NGT. So it is suggested to use the routine-based home-based AIY program early in life.