Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde web destekli öğrenme modeli moodle'ın kullanımı ve öğrenme sürecine etkisi -yazma becerisi bağlamında görgül bir çalışma
Der einfluss webgestütztes lernens mit moodle auf daf-unterricht und lernprozesse
Yazar: TÜLİN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Almanca = German ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based

Özet:
Çalışmanın amacı ?Yabancı Dil Olarak Almanca? öğretiminde web destekli öğrenme platformu Moodle'un kullanımı ve öğrencilerin öğrenme sürecine, özellikle yazma becerisi bağlamında katkısını araştırmaya yöneliktir. Çalışmada eğitim alanında kullanılan nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel (korelatif) araştırma modeli ve tarama modeli (betimleyici yaklaşım) kullanılmıştır.Örneklem 2007-2008 Eğitim-Öğretim yılında Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Çeviri bölümü Almanca Mütercim-Tercümanlık Programı hazırlık sınıflarında öğrenim gören 38 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın Moodle kullanılarak yapılan uygulama bölümü iki yarıyıllık hazırlık eğitimi sürecini kapsamaktadır. Hazırlık eğitimi boyunca yapılan tüm sınavlar hem tüm beceriler hem de yazılı anlatım becerisi bağlamında karşılaştırılmış ve iki grup arasındaki başarı farkına bakılmıştır. Öğrencilerin öğrenme platformu olarak Moodle'ın öğrenme süreçlerine nasıl bir katkıda bulunduğuna yönelik düşünceleri alınmıştır. İki grubun ayrıca öz değerlendirme puanları ile sınavları arasındaki ve sınavların kendi aralarındaki ilişkiye bakılmıştır.Araştırma ve karşılaştırma grubunun sınav puan ortalamalarının ve öz değerlendirme puan ortalamalarının karşılaştırılması için nonparametrik istatistiksel analizlerden Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma ve karşılaştırma grubunun öz değerlendirme ve yıl sonu sınavı puanları arasındaki ve sınavların kendi aralarındaki ilişkinin hesaplanması için Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Mann-Whitney U ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı hesaplamaları için SPSS 11.5 programında yapılmıştır.Çalışmanın I. bölümünde öğrenme kuramları genel anlamda tartışılmış; II. bölümde ise öğrenme kuramları dil öğretimi kapsamında irdelenmiş ve bu kuramlardan sosyal yapılandırmacı öğrenme kuramı ile web destekli öğrenme arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Bu bölümde ayrıca tarihsel gelişimde yabancı dil eğitiminde yazılı anlatım becerisinin yerine değinilmiştir. III. bölümde web destekli öğrenme modelleri ve öğrenme platformu Moodle'un yapısı, işleyişi ve öğrenme sürecine katılması ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. IV. bölümde yöntem ve veri toplama aracı olarak kullanılan ?yazılı anlatım değerlendirme ölçeği?, ?sınavlar?, öğrenci profili anketi?, ?etkinlik değerlendirme formları?, ?öz değerlendirme formu? ve analizlere yer verilmiştir. V.bölümde veri toplama araçlarının analizi sonucu ortaya çıkan bulgular ışığında araştırma sorularına yanıtlar verilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise tüm bulgular kuramsal bilgiler ışığında yorumlanmış ve yabancı dil eğitiminde web destekli öğrenme platformunun kullanımı ve öğrenme sürecine özellikle yazılı anlatım becerisi bağlamında ip uçları oluşturabilecek sonuçlara ulaşılmıştır.Anahtar sözcükler: İkinci Yabancı Dil olarak Almanca, Yazılı anlatım becerisi, web destekli öğrenme, öğrenme platformu Moodle

Abstract:
Die vorliegende Arbeit befasst sich mit web-gestütztem DaF-Unterricht (Deutsch als zweite Fremdsprache nach Englisch) mittels der Lernplattform Moodle und untersucht deren Einfluss auf Lernprozesse, insbesondere auf die Entwicklung der Schreibfertigkeit. Zur Datenerhebung wurden zwei aus der Erziehungswissenschaft bekannte Forschungsmethoden angewandt: die quantitative sowie die so genannte quasi-experimentale Methode.Die empirischen Daten wurden im Studienjahr 2007/08 an der Universität Mersin in einem Intensivdeutschkurs für Studierende des Instituts für Übersetzen und Dolmetschen gesammelt. Die empirische Untersuchung erfolgte im Verlauf zweier Semester und beinhaltet Ergebnisse von insgesamt 38 Studierenden, die in zwei unterschiedlichen Gruppen geteilt waren. Eine dieser Probandengruppen wurde zusätzlich web-gestützt unterrichtet. Zu den erhobenen Daten gehören u.a. sämtliche im Studienjahr allgemein und insbesondere im schriftlichen Ausdruck erworbenen Prüfungsergebnisse, die die Grundlage für einen wissenschaftlich abgesicherten Vergleich bilden. Auf diesem Vergleich aufbauend wird aufgezeigt, welchen nachhaltigen Anteil der Einsatz einer Lernplattform am Lernprozess von Sprachlernenden hat. Die persönliche Einschätzung der Lernenden bezüglich eines web-gestützten Unterrichts wurde anhand einer Umfrage veranschaulicht. Dabei wurde explizit auf den Zusammenhang zwischen Prüfungsergebnissen und einer durch einen Fragebogen ermittelten Selbsteinschätzung der Lernenden eingegangen.Die Bewertung der erreichten Prüfungsergebnisse in den untersuchten und miteinander verglichenen Gruppen erfolgte nach der parameterfreien statistischen Methode gemäß des Mann-Whitney-U-Tests. In beiden Gruppen wurde das Verhältnis der Selbsteinschätzung zu den Ergebnissen der Endprüfung bewertet. Ebenso wurden die Ergebnisse einzelner Prüfungen im Verlauf des Studienjahres zueinander in Vergleich gesetzt. Die Bewertung dieser Ergebnisse erfolgte unter der Berücksichtigung von Spearmans Ranggorelationskoeffizienten.Der erste Teil der vorliegenden Arbeit beinhaltet einen Überblick und eine Diskussion allgemeiner Lerntheorien.Im zweiten Teil geht es darum, diese allgemeinen Lerntheorien in Verbindung zur Sprachdidaktik zu setzen. Dabei wird insbesondere auf web-gestütztes Lernen abgezielt. Dieser Teil beschäftigt sich darüber hinaus mit der historischen Entwicklung von Methoden im fremdsprachlichen Schreibunterricht.Im dritten Teil werden verschiedene Modelle web-gestützten Lernens und die Lernplattform Moodle vorgestellt. Dabei geht auch es um die Einbeziehung von Lernplattformen in bestehende Curricula.Der vierte Teil befasst sich mit methodischen Fragen und Datenerhebungsinstrumenten wie eine ?Umfrage zu Bewertungskriterien für den schriftlichen Ausdruck?, eine ?Umfrage zu Aktivitäten in Moodle?, eine ?Umfrage zum Studierendenprofil?, ?Prüfungen? und eine ?Selbsteinschätzung? aller Lerner.Der fünfte Teil schließlich präsentiert die anhand von diversen Datenerhebungsinstrumenten gewonnenen Ergebnisse und antwortet auf die Ausgangsthese dieser Untersuchung.Im Schlussteil werden die Ergebnisse der Untersuchung diskutiert. Darüber hinaus wurde eine Grundlage dafür geschaffen, wie in zukünftigen Unterrichtskonzepten Lernplattformen mit einbezogen werden könnten.Schlüsselwörter: Deutsch als Fremdsprache, Schreibfertigkeit, web-gestütztes Lernen, Lernplattform Moodle