Demans hastalarında nutrisyonel durumun değerlendirilmesi
Assessment of nutritional status in dementia patients
Yazar: ÖZLEM CILIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Demans = Dementia ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hemşirelik = Nursing ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma demans hastalarında nutrisyonel durumu değerlendirmek amacıyla yapıldı. Çalışma Şubat 2015-Ağustos 2016 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji ABD Davranış Bilimleri ve Hareket Bozuklukları Polikliniğinde yüz yüze görüşme ile gerçekleştirildi. Kesitsel vaka-kontrol tipinde olan bu çalışmada örneklem grubunu kesin demans tanısı almış, 18 yaş üstü, tartıya çıkmasına engel bir durumu olmayan (alt ekstremite kaybı olmayan) hastalar ile yaş, cinsiyet ve eğitim bakımından eşleştirilmiş olan kontrol grubuna dahil edilme kriterlerine uygun bireyler olmak üzere toplam 100 kişi oluşturdu. Örneklem grubuna Hasta Bilgi Formu, Mini Mental Durum İncelemesi (MMSE), Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (BI), İşlevsel Faaliyetler Anketi (İFA), Mini Nutrisyonel Değerlendirme (MNA) uygulandı ve hastaların beden kitle indekslerini hesaplamak için vücut analiz tartısı kullanıldı. Aynı ölçekler kontrol grubuna da uygulandı. Hastaların yaş ortalaması 71,86±10,70, ortalama tanı süresi 32,38±21,83 ay idi. Demans türü büyük oranda alzheimer ve vasküler tip demans idi. Demanslı hastaların MNA puan ortalamaları (19,80) kontrol grubuna göre (26,51) düşük bulundu (p=0.0001). Demans grubunda malnutrisyon (%20) ve riskinin (%58) kontrol grubuna göre (%2, %6) yüksek olduğu görüldü (p=0.0001).  Hasta ve kontrol grubunun MMSE puan ortalamalarının birbirlerinden anlamlı derecede farklı oldukları bulundu. Hastaların fonksiyonel durumlarının (İFA ve BI) kontrol grubuna kıyasla daha kötü olduğu saptandı. Demans grubunda düşük eğitimlilerde  ve BI puanı düşük olanlarda malnutrisyonun daha fazla olduğu görüldü. Bu çalışma ile demans hastalarında malnutrisyon riski ve malnutrisyonun olduğu görülmüştür. Demansın nutrisyonel durumu etkilediği sonucuna varılmıştır. Demans tanısı alan bireylerin mutlaka nutrisyonel durum açısından da değerlendirilmesi, bu hastalara ve hasta yakınlarına gerekli desteğin verilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: Demans, malnutrisyon, MNA, hemşirelik.

Abstract:
ASSESSMENT OF NUTRITIONAL STATUS IN DEMENTIA PATIENTS
This study was conducted to evaluate nutritional status in dementia patients. The study was conducted between February 2015 and August 2016 with a face-to-face interview at Istanbul University Istanbul Medical Faculty Department of Neurology Outpatient Clinic of Behavioral Sciences and Movement Disorders. In this cross-sectional case-control study, the sample consisted of 100 patients who were diagnosed as having definite dementia, were over 18 years old, had no difficulty in being weighed (no lower extremity loss), and controls matched with age, sex and education. The patients were administered Patient Information Form, Mini Mental State Examination (MMSE), Barthel Daily Living Activity Index (BI), Functional Activity Questionnaire (IFA), Mini Nutritional Assessment (MNA) and weighed to calculate body mass indexes. The same scales were applied to the control group. The mean age of the patients was 71,86±10,70 and the mean duration of diagnosis was 32,38±21,83 months. The type of dementia was mainly alzheimer's and vascular type. Compared to the control  (26,51), dementia patients had lower MNA scores (19.80) (p=0.0001). Rates of malnutrition (%20) and malnutrition risk (%58) were found to be higher in dementia group than controls  (%2, %6) (p=0.0001). The mean MMSE scores of patients and control group were significantly different from each other. Dementia patients had worse functional state (IFA and BI) than control group. In dementia group it was seen that malnutrition rate was higher in lower educated patients and in patients with lower BI scores. This study demonstrates high malnutrition/malnutrition risk in dementia patients. It was concluded that  dementia affects the nutritional status. Dementia patients must be evaluated for nutritional status, and appropriate support should be given to them and their relatives.
Key words: Dementia, malnutrition, MNA, nursing.