Panik bozukluğu hastaları ve birinci dereceden yakınlarında mizaç özellikleri ve yaşam kalitesi
Temperament characteristics and quality life in patients with panic disorder and their first-degree relatives
Yazar: GÜLÇİN ALTINBAŞ
Danışman: DR. KÜRŞAT ALTINBAŞ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mizaç = Temperament ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Panik bozukluğu genetik geçişi en yüksek olan anksiyete bozukluklarından birisidir ve duygudurum bozuklukları ile yüksek eştanısı iyi bilinmektedir. Her iki bozukluğun da kalıtılabilirlikleri yüksektir ve ortak genetik etyolojik yolakları paylaştıkları düşünülmektedir. Öte yandan, kişinin yaşam boyu değişmeyen genetik ve doğuştan gelen sabit özelliklerini simgeleyen mizaç özelliklerinin duygudurum bozukluklarının subklinik formları olduğu düşünülmekte ve bu özelliklerin genetik aktarımını ilişkin de yeni bilgiler edinilmektedir. Buradan hareketle, panik bozukluğu olan hastaların ve birinci dereceden yakınlarının mizaç özellikleri ve yaşam kalitesini tanımlamayı, bu özellikleri sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmayı planladık.Yöntem: Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi II. Basamak Ayaktan Tedavi Ünitesi'nde panik bozukluğu tanısı ile takip edilmekte olan 60 hasta, bu hastaların birinci derece yakınlarından oluşan 37 kişi ve sağlıklı kontrol grubu için 37 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların tümü araştırma hakkında bilgilendirilmiş ve katılmaya gönüllü olanların yazılı olurları alınarak sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Panik bozukluğu hastalarına SCID-I, Panik-Agorafobi Ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Tüm katılımcılara, mizaç özelliklerini belirlemek amacıyla TEMPS-A ve yaşam kalitesi düzeylerini değerlendirmek için de Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu uygulanmıştır. Sosyodemografik veri formu ve klinik ölçeklerle toplanan ham veriler, SPSS 19 sürümüne girilerek istatistiksel analizler yapıldı. Araştırmamız kurum etik kurulu tarafından onaylanmıştır.Bulgular: Hasta ve yakınları ile kontrol grubu sosyodemografik açıdan benzerdi. Panik bozukluğu hastalarının anksiyöz, depresif, siklotimik ve irritabl mizaç puanları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. Ayrıca, hastaların sosyal, bedensel ve ruhsal alanda yaşam kalitesi puanları kontrol grubundan anlamlı derecede düşükken; hastalar ile yakınları arasında yalnızca sosyal alan yaşam kalitesi puanları açısından anlamlı fark saptandı.Sonuçlar: Panik bozukluğu hastalarında yüksek bulunan anksiyöz, depresif, siklotimik ve irritabl affektif mizaç puanları, panik bozukluğu ve bipolar bozukluğun yüksek komorbiditesini ve ortak etyolojik yolakların varlığını destekler niteliktedir. Klinik pratikte panik bozukluğu hastalarının mizaç özelliklerinin değerlendirilmesi, olası komorbiditelerin saptanmasında ön görücü olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Panic disorder is one of the highly heritable anxiety disorder and high comorbidity with mood disorders is well known. Heritability of both mood and panic disorders are high and it is thought that they share common genetic etiologic pathways. On the other hand, temperament which is defined as genetic and congenital stable lifelong characteristics thought to be subclinical forms of mood disorders and current genetic evidence about these characteristics started to increase. From here, we aim to compare temperament and quality of life scores of panic disorder patients, their first-degree relatives and healthy controls.Method: 67 patients with panic disorder who are followed in 2nd Step Outpatient Unit of Bakırköy Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery, 37 first-degree relatives of these patients and 37 healthy controls were recruited for the study. Written informed consents were taken from all participants and sociodemografic data forms were filled. Diagnosis of panic patients were comfirmed with SCID-I and Panic-Agarophobia Scale, State and Trait Anxiety Inventory were applied to patient group. All the participants were given TEMPS-A for detecting temperament characteristics and WHOQOL-BREF for measuring quality of life. Statistical analysis were done with SPSS 19th version and the study was approved by the local ethic committee.Results: All groups were equal in temrs of sociademografic variables. Anxious, depressive, cyclotymic and irritable temperament scores of patients were higher than control group. Besides, while social, physical and mental quality of life subscale scores of patients were lower than control group; there was significant difference between patients and their relatives only in social quality of life subscale scores.Conclusion: Findings of high anxious, depressive, cyclotymic and irritable temperament scores in panic patients support the high rate of comorbidity of panic and bipolar disorders and shared etiological pathways. We think that detecting temperament characteristics of panic patients in clinical practice would predict the potential comorbidity of mood and anxiety disorders.Key Words: Panic disorder, Affective temperament, Quality of life