Aferez ve random trombosit transfüzyonlarının trombosit fonksiyonlarına etkisinin pfa-200 testi kullanılarak karşılaştırılması /
Yazar: MEHMET CAN UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ CEYLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Günümüzde trombositopeni veya trombosit fonksiyon kusuru olan hastalarda kanamanın tedavisi veya profilaksi için trombosit transfüzyonlarına duyulan gereksinim giderek artmaktadır. Bu durum gelişen tedavi yöntemleri, trombosit elde etme ve saklama tekniklerindeki ilerlemelerle yakından ilişkilidir. Hazırlanma tekniklerine göre random trombosit süspansiyonu ve aferez trombosit süspansiyonu olmak üzere iki grup trombosit süspansiyonu kullanılmaktadır. Transfüzyonun efektivitesi, post-transfüzyon trombosit sayısı ve trombosit sayısındaki artış ile değerlendirilmektedir. Ancak post-transfüzyon trombosit fonksiyonlarının da değerlendirilmesi kanama riskinin değerlendirilmesinde fayda sağlayabilmektedir.

Platelet Function Analyzer (PFA-100 Dade Behring, Marburg, Germany) testi, kanama zamanına göre trombosit fonksiyonlarını çok daha duyarlı ve tekrarlanabilir olarak değerlendirebilmektedir. Günümüzde trombosit fonksiyonlarını tarama testi olarak kullanılmaya başlanmıştır. PFA-200 ise PFA-100'ün yeni bir versiyonudur. 

Biz de kliniğimizde yatarak izlenen, trombosit transfüzyonu alan ve transfüzyon sonrası 24 saat içerisinde kanama diyatezi açısından trombosit fonksiyon testi PFA-200 ile ADP/Kollajen ve ADP/Epinefrin çalışılan hastalarda, random ve aferez trombosit süspansiyonlarının trombosit fonksiyonlarına etkilerini araştırmayı amaçladık. 

Hasta verileri retrospektif taranarak toplam 112 hastanın verilerine ulaşıldı.  32 hasta random transfüzyon grubuna, 38 hasta aferez transfüzyon grubuna, 42 hasta kontrol grubuna dahil edildi. 

Hastaların transfüzyon öncesi ve sonrası platelet sayıları değerlendirildiğinde Bonferroni Testi ile aferez ve random gruplarının kontrol grubuna göre değişimi sırasıyla 0.63 ve 0.65 saptandı. Transfüzyon öncesi platelet sayısının etkisi arındırıldığında ise random grubunun kontrol grubuna göre değişimi istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.036). Aferez grubundaki değişim ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.563).

Hastalar, trombositopeninin patogenezine göre kemik iliği supresyonu ve trombosit destrüksiyonu olarak 2 gruba ayrıldıktan sonra transfüzyon öncesi ve sonrası platelet sayıları karşılaştırıldığında; hem transfüzyon öncesinde, hem de transfüzyon sonrasında supresyon ve destrüksiyon gruplarının platelet sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.85). Ancak her iki grupta, transfüzyon sonrasında platelet sayısındaki artış istatiksel olarak anlamlıdır (p=0.001). Bu artış birbirine paralel olarak görülmüştür.

Hastaların trombosit fonksiyonları PFA-200 testi ile Kollajen/ADP ve Kollajen/Epinefrin kartuşlarıyla değerlendirildiğinde random ve aferez transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP ve Kollajen/Epinefrin değerlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.630 ve p=0.224).

Hastalar, trombositopeninin patogenezine göre kemik iliği supresyonu ve trombosit destrüksiyonu olarak 2 gruba ayrıldıktan sonra Kollajen/ADP değerleri ayrı ayrı değerlendirildiğinde; destrüksiyon grubunda aferez transfüzyon alan hastaların ortalama Kollajen/ADP değeri 224.4, random transfüzyon alan hastaların ortalama değeri 218.9 ve kontrol grubunun ortalama değeri 186.9 saniyedir. Random transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP değeri daha düşük bulunmuştur (p=0.044). Supresyon grubunda aferez ve random transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP değerleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.568).

Kollajen/Epinefrin değerleri karşılaştırıldığında; destrüksiyon ve supresyon gruplarında, random ve aferez transfüzyon alan hastaların Kollajen/Epinefrin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.191 ve p=0.110).

İmmun yıkımın etkisinin arındırıldığı kemik iliği supresyonu mevcut olan hastalarda, random veya aferez transfüzyon verilmesi Kollajjen/ADP ve Kollajen/Epinefrin kapanma zamanı değerleri arasında anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Ancak daha net bir değerlendirme için, daha büyük serilerle prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Nowadays, the need for platelet transfusions is increasing for the treatment of bleeding or prophylaxis in patients with thrombocytopenia or platelet function defect. This situation is closely related with developing treatment strategies, platelet obtaining and preservation techniques. Two groups platelet suspension is used as random and apheresis according to the preparation technics. Transfusion effectivity is evaluated by post-transfusion platelet counts and increasing of platelet counts. However, the evaluation of post-transfusion platelet function can be useful in assessing the risk of bleeding. 

	Platelet Function Analyzer (PFA-100 Dade Behring, Marburg, Germany) can be much more sensitive and repeated the platelet function according to the bleeding time. It has been used as a screening test for platelet function nowadays. The PFA-200 is a new version of PFA-100.

	We aimed to investigate that effects of random and apheresis platelets suspension to platelet function which hospitalized, infused platelet transfusion, performed PFA-200 by ADP/collagen and ADP/epinephrine kit for bleeding diathesis in posttransfusion 24 hours patients in our clinic. 

	The data of 112 patient has reached by scanning retrospectively, 32 of 112 patients were in the random transfusion group, 38 of 112 patients were in the apheresis group, 42 of 112 patients were in the control group.  

	When platelet counts of patients were evaluated before and after transfusion, changing of platelet counts in the apheresis and random transfusion groups according to control group detected by Bonferroni Test, and found as 0.63 and 0.65, respectively. When the effect of pre-transfusion platelet counts were adjusted, changing of platelet counts in the random group according to control group was statistically significant (p=0.036). Changing of platelet counts in the apheresis group according to control group was not statistically significant (p=0.563). 

	Patients were divided into two groups as bone marrow suppression and platelet destruction according to pathogenesis of thrombocytopenia. After that platelet counts were compared before and after transfusion, no statistically significant difference of platelet counts between suppression and destruction groups was not detected both before and after transfusion (p=0.85). However, increasing in the number of platelets after transfusion was statistically significant in both groups (p=0.001). This increasing was similar in both groups. 

	When platelet function of patients was evaluated by Collagen/ADP and Collagen/Epinephrine cartridges of PFA-200, Collagen/ADP and Collagen/Epinephrine values of patients which infused random or apheresis transfusion was not different statistically  according to control group (p=0.630 ve p=0.224).

Also, when Collagen/ADP values were separately evaluated, average values were 244.4 second,  221.0 second and 186.9 second in the apheresis , random and control groups, respectively. Average Collagen/ADP value of patients in the random group was  less than the apheresis group (p=0.044). According to Collagen/ADP value of patients no statistically significance was detected between  apheresis and random transfusion in suppression group (p=0.568). 

	When Collagen/Epinefrin values were compared, no statically significance were detected between Collagen/Epinefrin values of patients infused random and apheresis transfusion in destruction and suppression groups (p=0.191 ve p=0.110). 

	There was no signicant difference between Collagen/ADP and Collagen/Epinefrin closure time in the random or apheresis transfusion groups having bone marrow supression after excluding the effect of immune destruction. But, more comprehensive prospective studies with larger data is needed  for a clearer assessment.