Pandemi sürecinde cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin stres düzeyleri ve algıladıkları Covid-19 riskinin bakım davranışlarına etkisi
The effect of stress levels and perceived Covid-19 risk on care behaviours of nurses working in surgical clinics during the pandemic process
Yazar: SENA SOYLU DÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLEYHA ŞİMŞEK YABAN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, pandemi sürecinde cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin stres düzeyleri ve algıladıkları Covid-19 riski ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel-ilişkisel türde bir çalışma olarak gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Ocak 2021- Mart 2023 tarihleri arasında S.B.Ü Bağcılar Eğitim Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini cerrahi birimlerde (ameliyathane, yoğun bakım, cerrahi klinikler) çalışan 230 hemşire oluşturdu. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle "Hemşire Bilgi Formu", "Algılanan Covid-19 Risk Ölçeği (ACRÖ)", "Hemşire Stres Ölçeği (HSÖ)" ve "Bakım Davranışları Ölçeği-30 (BDÖ-30)" kullanılarak toplandı. Çalışmanın istatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics 25 programı kullanıldı. Çalışmada p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmanın sonuçlarına göre yaş, cinsiyet, eğitim durumu, aylık gelir, çalışma ortamı, çalışma durumu, çalışma süresi, Covid-19 geçirme durumu, işten ayrılma isteği, Covid-19 enfeksiyonu geçirme ve Covid-19 nedeniyle ölüm yaşama değişkenleri ile ACRÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü. HSÖ'de çalışılan klinik, birim değişikliği, pandemi öncesi çalışma ortamı, pandemi süreci çalışma ortamı, haftalık çalışma saati, Covid-19 kliniğinde çalışma, hasta sayısı, farklı bir yerde kalma, kronik hastalık, Covid-19 enfeksiyonu geçirme, işten ayrılma, enfeksiyon yaşayan kişilerin varlığı, bakım verme isteği ve Covid-19 bilgi düzeyi değişkenlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edildi. BDÖ-30'da ise çalışılan klinik, Covid-19 kliniğinde çalışma durumu, Covid-19 enfeksiyonu geçirme durumu ve Covid-19 bilgi düzeyi değişkenlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı.  HSÖ ile ve ACRÖ (p<0.001; r=0,180) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. BDÖ ile ACRÖ (p<0.001; r=0,181) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. HSÖ ile BDÖ arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edildi.
Sonuç: Hemşirelerin ortalamanın üzerinde Covid-19 risk algısı, stres ve bakım davranışları düzeyine sahip olduğu bulundu. Yoğun bakımda ve pandemi kliniklerinde çalışan, Covid-19 geçirmiş ve Covid-19 hakkında yeterli bilgi sahibi olan hemşirelerin daha yüksek bakım davranışı gösterdikleri belirlendi. Ayrıca, hemşirelerin Covid-19 risk algısı ve stres düzeylerinin yükseldikçe bakım davranışlarının da arttığı görüldü. Bu nedenle pandemi sürecinde hemşirelerin salgın ile ilgili güncel bilgilere erişim sağlamaları ve son gelişmeleri takip etmek için yönergeleri ve kurum içi eğitimlere katılmaları önerilir.

Abstract:
Objective: This study was conducted as a descriptive, cross-sectional-correlational study to examine the relationship between the stress levels and perceived Covid-19 risk of nurses working in surgical clinics during the pandemic and their care behaviors.
Materials and Methods: The study was conducted between November 2021 and June 2023 at S.B.U Bağcılar Training and Research Hospital. The study sample consisted of 230 nurses in surgical units (operating room, intensive care unit, and surgical clinics). Data were collected through face-to-face interviews using the "Nurse Information Form," "Perceived Covid-19 Risk Scale (PCRS)", "Nurse Stress Scale (NSS)," and "Caring Behaviors Scale-30 (CBS-30)". IBM SPSS Statistics 25 program was used for the study's statistical analysis. In the study, p<0.05 was considered statistically significant.
Findings: According to the results of the study, age, gender, education level, monthly income, working environment, working status, working status, working time, Covid-19 status, desire to quit work, having an infection and experiencing death were statistically significantly different in the PCRS (p<0.05). There was a statistically significant difference between the groups in the variables of clinic, unit change, working environment before the pandemic, working environment during the pandemic, weekly working hours, working in Covid-19 clinic, number of patients, staying in a different place, chronic disease, Covid-19, leaving work, presence of people with infection, willingness to provide care and Covid-19 knowledge level (p<0.05). In the CBS-30, it was found that there was a statistically significant difference between the groups in the variables of clinic of employment, employment status in Covid-19 clinic, Covid-19 experience and Covid-19 knowledge level (p<0.05).  There was a significant positive correlation between NSS and PCRS (p<0.001; r=0.180). It was determined that there was a significant positive correlation between CBS-30 and PCRS (p<0.001; r=0,181). It was determined that there was no statistically significant correlation between NSS and CBS-30 (p>0.05).
Conclusion: Nurses were found to have above average levels of Covid-19 risk perception, stress and care behaviours. It was determined that nurses working in intensive care and pandemic clinics, who had Covid-19 and had sufficient knowledge about Covid-19 showed higher care behaviours. In addition, as nurses' Covid-19 risk perception and stress levels increased, their care behaviours also increased. Therefore, it is recommended that nurses should have access to up-to-date information during the pandemic process and participate in guidelines and in-house trainings to follow the latest developments.