Teknoloji yöneticilerinin sosyal sermayelerinin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü üzerindeki etkisi
The impact of technology managers' social capitals on sustainable competitive advantage
Yazar: MERVE TUNÇBİLEK
Danışman: PROF. DR. HAKKI OKAN YELOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Genel İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition ; Teknoloji geliştirme bölgeleri = Technology development areas ; Teknoloji yönetimi = Technology management ; Teknoparklar = Technoparks

Özet:
Teknik, teknolojik ve metodolojik gelişmelerle birlikte özellikle küreselleşmenin etkisi ile iletişim imkânları artmış, yaşam şekilleri değişmiş ve müşteri istek ve taleplerinde değişiklikler olmuştur. Özellikle iletişim imkânlarının gelişmesi, kilometrelerce ötede yaşayan kişilerin birbirlerinin tüketim alışkanlıklarından haberdar olmasını sağlamış, üretilen mal/hizmetin kendisinden çok müşteride yarattığı değeri gündeme getirmeye başlamıştır.

Günümüz zorlu rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını devam ettirebilmeleri birbirlerine karşı elde ettikleri rekabet üstünlüklerini sürdürebilmelerine bağlı olmaktadır. Rekabet avantajı işletmelerin rakiplerden ayrılmasını sağlayacak ve büyümesini sürdürecek kaynakları kullanmanın yolu olduğundan konu Kaynak Esaslı Model temelinde ele alınmıştır. Farklı insan grupları aynı probleme farklı çözümler sunabileceğinden işletmeler için uygun çözümü tanımlamak ve çözüm ortakları ile eşleştirmek gibi konularda yöneticilerin sosyal sermayelerini kullanması avantajlı konuma gelmelerini sağlayacağı düşüncesi ile sosyal sermayenin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü üzerindeki etkisi araştırılmıştır.

Bu çalışmanın ana kütlesini Ankara ilindeki teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyetlerine devam eden işletmelerin teknoloji yöneticileri oluşturmaktadır. Teknoloji geliştirme bölgelerinin üniversite, sanayi, araştırma merkezleri ile bütünleşmeyi sağlayarak işletmeleri sürdürülebilir rekabet üstünlüğü elde etme konusunda avantajlı konuma getirdiği düşünülmektedir. Entegre çalışma durumu ile yüksek katma değerli mal/hizmet üretme amacı, işletmelerde teknoloji yönetimini en etkin biçimde yapma gerekliliği ortaya çıkarmaktadır.

Çalışma ile sürdürülebilir rekabet üstünlüğü elde etmek için teknoloji yöneticilerinin sosyal sermayelerinin dikkate alınıp alınmayacağı, alınacak ise bu kişilerin projelerle nasıl ilişkilendirileceği ve sosyal sermayelerinin hangi yönlerinin yardımcı olacağı sorularına cevaplar aranmaktadır.

Veri toplama amacıyla, yoğun literatür taraması sonucu, daha önce güvenilirliği ve geçerliliği test edilmiş ölçeklerden oluşan 47 soruluk soru formu ile veri toplanmıştır. Soru formu ile elde edilen verilere tanımlayıcı istatistiksel analizler, pearson korelasyon, regresyon, geçerlilik ve güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. Araştırma analizi sonucunda, sosyal sermaye boyutlarından yapısal, bilişsel ve ilişkisel sosyal sermayenin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü boyutlarından farklılaşma ve maliyet liderliği stratejileri üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu, odaklanma stratejisi üzerinde ise anlamlı bir etkiden söz etmenin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Sosyal Sermaye, Sürdürülebilir Rekabet Üstünlüğü, Teknoloji Yönetimi, Teknopark, Kaynak Esaslı Model

Abstract:
Along with technical, technological and methodological developments, especially with the effect of globalization, communication opportunities have increased, life styles have changed and customer demands and requirements have changed. Especially, the development of communication opportunities has enabled people living miles away to be aware of each other's consumption habits and it brings product/service value created by customers to the agenda rather than product/service itself.

In today's challenging competition environment, the survival of businesses depends on their ability to sustain their competitive advantage against each other. Since the competitive advantage is the way to use the resources that will enable the companies to be separated from the competitors and continue to grow, the issue is addressed on the basis of the Resource Based Model. Since different groups of people can offer different solutions to the same problem, the effect of social capital on sustainable competitive advantage was investigated with the idea that it would be advantageous for managers to use their social capital in subjects such as defining the appropriate solution for businesses and matching them with solution partners.

The main mass of the study is the technology managers of the enterprises that continue their activities in the technoparks in Ankara. Technoparks are believed to have brought advantageous position in achieving sustainable competitive advantage by providing integration with universities, industry, research centers. With the integrated working situation, aiming to produce high value-added products/services, the necessity of managing the technology in the most effective way emerges.

In order to achieve sustainable competitive advantage, the study seeks answers to the questions of whether the social capitals of technology managers will be taken into account, and if so, how these individuals will be associated with the projects and which aspects of their social capital will help.

In data collection, as a result of intensive literature scanning, data were collected in questionnaire with 47 questions, which consisted of scales whose reliability and validity were previously tested. With the questionnaire, analysis, regression, validity and reliability analyzes were applied. Descriptive statistical analyzes, pearson correlation, regression, validity and reliability analyses were applied to the data obtained through the survey.

As a result of the research analysis, it was concluded that structural, cognitive and relational social capital has a positive and significant effect on differentiation and cost leadership strategies of sustainable competitive advantage and it is not possible to mention a meaningful effect on the focus strategy.

Keywords: Social Capital, Sustainable Competitive Advantage, Technology Management, Technopark, Resource Based Model