Vergi uyuşmazlıklarının yargı yoluyla çözümlenmesi (Türkiye Azerbaycan karşılaştırması)
Resolutions of tax disputes through judical way (Turkey and Azerbaijan comparison)
Yazar: NURLAN ABDİNOV
Danışman: DOÇ. DR. UFUK BAKKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Mali hukuk = Fiscal law ; Türkiye = Turkey ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Uyuşmazlık mahkemesi = Court of jurisdictional disputes ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi mahkemeleri = Tax courts ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; Vergi yargısı = Tax justice

Özet:
Vergi uygulamaları sırasında yükümlü ile idare arasında zaman zaman ortaya çıkan görüş ve uygulama farklılıkları çoğu kez uyuşmazlık konusu haline dönüşmekte, bu tür konuların çözümlenmesinde iki tür çözüm yoluna başvurulmaktadır. Yükümlü ya bu yollardan birincisi olan idari çözüm yollarına başvurarak uyuşmazlığı yargı önüne getirmeden ortadan kaldırmaya çalışmakta, ya ikinci yol olan yargı yoluna doğrudan başvurmakta ya da önce idari yollara başvurup daha sonra buradan istediği sonucu elde edemeyince yargı yoluna gitmektedir. Her ne kadar vergi uyuşmazlıklarının çözümünde taraf olan borçlunun kendi çıkarlarını koruyacak en uygun yöntemi seçeceği varsayılsa da bu varsayımın geçerliliği; borçlunun, uyuşmazlığın çözümünde kullanılabilecek yöntemler ve özellikle de bu yöntemlerin sunacağı avantajlar hususunda yeterli bilgiye sahip olup olmamasına bağlıdır.Bu çalışmamızda vergi uyuşmazlıklarının yargı yoluyla çözümlenmesi yollarını Türkiye ve Azerbaycan örneklerini karşılaştırarak inceleyeceğiz.Yapmış olduğumuz çalışmamızın birinci bölümü vergi uyuşmazlığının ne olduğu, ne şekilde doğduğu ve uyuşmazlığın doğumuna neden olan etkenlerin çeşitlerinin neler olduğu, Türkiye'de vergi uyuşmazlıklarının idari yollardan çözümü ve hukuk sistemi içinde vergi yargısının yeri, bağımsızlığı konusu ve vergi yargı teşkilatının örgütlenmesi hususunda geniş bir literatür çalışması ile başlamıştır. İkinci bölümde ise Azerbaycan yargı sistemi ve bu yargı sistemi içerisinde yer alan vergi yargısı organları ve işleyiş süreci incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise vergi uyuşmazlıklarının yargısal mercilerdeki çözüm yolları karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir.

Abstract:
Differences in opinion and implementation arising time to time between taxpayer and tax administration during taxation often turns into case under dispute. There are two methods to resolve these problems. Taxpayer either tries to eliminate the dispute by administrative methods without recourse to judicial organs or applies directly to court or apply to court if they could not eliminate the dispute by the administrative methods. It is assumed that the debtors will choose the most appropriate method to protect their own interests. The validity of this assumption depends on the methods of solution and especially the debtors` sufficient information regarding the advantages the methods can provide.In this study we analyzed resolutions of tax disputes through judicial way by comparing Turkey and Azerbaijan samples.In the first chapter of the study we touched on tax dispute, how tax dispute appears, variety of factors creating disputes, administrative ways of tax dispute resolution in Turkey, importance of tax jurisdiction in judicial system, its independence, its subject, extensive literature research about formation of the judicial organization. In the second chapter, judicial system of Azerbaijan, tax jurisdiction organs in judicial system and functioning process of these organs are examined. In the third chapter solution methods of tax disputes in judicial authorities are comparatively examined.