Dijital sanatta sürükleyici teknolojiler; Refik Anadol, yaşayan mimari: Casa Batllo ve İnstagram içerik etkileşimi
Immersive technologies in digital art; Refik Anadol, living architecture: Casa Batllo and Instagram content interaction
Yazar: SEMRA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİYE GÜNER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada, sürükleyici teknolojilerin sanat alanında kullanımı ve izleyiciler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle, sanat alanında değişimler meydana gelmiştir. Gelişen teknolojiler arasında Arttırılmış Gerçeklik (AR), Sanal Gerçeklik (VR), Karma Gerçeklik (MR), Genişletilmiş Gerçeklik (XR) teknolojileri ile üretilen veya sunulan medya içeriklerini "sürükleyici medya" olarak adlandırma yaklaşımları görülmektedir. Bu teknolojilerle gerçekleştirilen sanat olayları da "sürükleyici sanat" olarak tanımlanabilmektedir. Bu çalışmada, AR, VR, MR, XR gibi sürükleyici teknolojilerin yanı sıra Video Projeksiyon Haritalama ve Yapay Zeka teknolojisi (AI) Sürükleyici Teknolojiler bölümünde incelenmiştir. Bunun nedeni; Yapay Zeka teknolojisinin işlenen verileri analiz ederek deneyimleri kişiselleştirme özelliği, video projeksiyon haritalama tekniğinde dijital ortamda hazırlanan yazılımların ses ve görsel efektlerle birleştirildiği yerleştirmelerin sürükleyici teknolojilerin özelliklerine sahip oluşudur. Sürükleyici sanat teknolojileri, izleyicilerin pasif gözlemcilikten çıkarak sanat yapıtlarının içine alınmasını sağlayarak sanatın algılanma biçimini ve izleyici algısını değiştirmiştir. Çünkü sürükleyici teknolojiler, izleyicileri sanal bir gerçeklik ortamına veya dijital bir deneyime daldırarak etkileşimlerini artırmaktadır.  Refik Anadol, Yapay Zeka ile ürettiği sanat yapıtlarını sürükleyici sanat teknolojileri ile sergilemektedir. Bu çalışmada sürükleyici sanat teknolojilerinin izleyiciler üzerindeki etkisinin analiz edilebilmesi amacıyla Refik Anadol'un "Yaşayan Mimari: Casa Batllo" eseri örneklem olarak belirlenmiştir.  İzleyici görüşlerine ulaşmak için Instagram kullanıcılarının sanat yapıtı ile etkileşimi araştırılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden içerik ve söylem analizleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, sürükleyici teknolojilerin sanatta yarattığı değişimler, izleyiciler arasında teknolojinin eserlerle etkileşiminde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Sürükleyici teknolojilerin kullanımı, izleyicilerde tekrar deneyimleme isteği, hayranlık ve büyülenme gibi olumlu duygusal tepkileri artırmaktadır.

Abstract:
In this study, the use of immersive technologies in the field of art and their impact on viewers are aimed to be examined. With the advancement of technology, changes have occurred in the field of art. Among the evolving technologies, approaches to labeling media content produced or presented with technologies such as Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR), Mixed Reality (MR), and Extended Reality (XR) as "immersive media" can be observed. Art events realized with these technologies can also be defined as "immersive art." In this study, immersive technologies such as AR, VR, MR, XR, as well as Video Projection Mapping and Artificial Intelligence (AI) technologies, have been examined in the Immersive Technologies section. The reason for this is the personalized experience feature of Artificial Intelligence technology, which analyzes processed data, and the immersive characteristics of placements where software prepared in the digital environment in video projection mapping technique is combined with sound and visual effects. Immersive art technologies have changed the perception of art and viewer perception by enabling viewers to be taken into the artworks instead of passive observation, because immersive technologies enhance interactions by immersing viewers in a virtual reality environment or a digital experience. Refik Anadol exhibits his artworks produced with Artificial Intelligence using immersive art technologies. In this study, Refik Anadol's work "Living Architecture: Casa Batlló" has been chosen as a sample in order to analyze the impact of immersive art technologies on viewers. Interaction of Instagram users with the artwork has been investigated to reach viewer opinions. Content and discourse analyses, qualitative research methods, have been used in the research. The data obtained has been analyzed through the MAXQDA program. The analysis results indicate that the changes brought about by immersive technologies in art demonstrate the significant role of technology in interaction with artworks among viewers. The use of immersive technologies increases positive emotional responses such as the desire to experience again, admiration, and enchantment in viewers.