Onkolojik tedavide sisplatin ve/veya karboplatin almış kanserli çocuk hastalarda ototoksisitenin değerlendirilmesi
Evaluation of ototoxicity in children with cancer who received cisplatin and/or carboplatin during treatment
Yazar: DİLEK İNCE
Danışman: PROF. DR. HATİCE NUR OLGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ototoksisite = Ototoxicity ; Sisplatin = Cisplatin ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Kanserli çocuk hastalarda sisplatin, karboplatin ototoksisitenin değerlendirilmesi.Yöntem: 1988 ? 2012 tarihlerinde merkezimizde lenfoma, maliyn solid tümör tanılarıyla tedavi edilen 784 hastanın dosyaları sisplatin, karboplatin kullanımı açısından retrospektif değerlendirildi. Platinyum uygulanmış hastaların karekteristikleri, platinyum tedavisi ayrıntıları, diğer ototoksik ilaçlarla tedavileri, baş/boyun radyoterapisi uygulaması, takip odyolojik kayıtları incelendi Odyolojik değerlendirme yapılmamış ise hastalar çağırılarak değerlendirildi. İşitsel testler sinüs biçimli ses tonu odyometrisi, geçici oto-akustik yayılmalar, işitsel beyinsapı tepkisiydi. Ototoksisite Brock kriterlerine göre derecelendirildi.Sonuçlar: Sisplatin ve/veya karboplatin alan 221 (%28) hasta vardı. Bazal odyolojik değerlendirme 39 hastada (%17.6) mevcuttu. Takip odyolojik değerlendirme hastaların %26'sında (n:58) vardı, hastalar davet edilerek bu oran %45'e (n:100) çıkarıldı. Çalışmaya alınan 97 hastanın ortanca tanı yaşı 6.3yaş (1ay?19y), E:K oranı 0,99. Grup 1'de (sisplatin) 57 (%59), grup 2'de (sisplatin+karboplatin) 21 (%21.5) ve grup 3'de (karboplatin) 19 (%19.5) hasta vardı. Grup1'in %65'inde, grup 2'nin %48'inde sisplatin bölünmüş dozda verilmişti; Grup 2 ve 3'de karboplatin tek dozda uygulanmıştı. Takip odyolojik değerlendirme zamanı kemoterapi bitiminden sonra ortanca 20 aydı (1ay?16 y). Takipte hastaların %30'unda yüksek frekanslı işitme kaybı saptandı. Brock derecelendirmesine göre 16'sı (%55) derece 1, 8'i (%27.6) derece 2, üçü (%10.3) derece 3, ikisi (%6.9) derece 4 idi. Brock derece1-4 ototoksisite grup1'de %33 (n:19), grup2'de %43 (n:9), grup3'de %5 (n:1) oranlarında gelişti. Ototoksisite gelişen (n:29) ve gelişmeyen (n:68) hastaların yaş ortalaması arası fark anlamlı bulundu (p:0.003). Ototoksisite gelişen hastaların %83'ü beş yaşından büyüktü. Ototoksisite gelişmesi cinsiyete göre farklılık göstermedi. Grup 1 ve 2 arasında; sisplatin kümülatif dozu 400mg/m2'den düşük ve yüksek gruplar arasında; sisplatin tek veya bölünmüş dozda uygulanan gruplar arasında ototoksisite gelişmesi anlamlı farklılık göstermedi. Ototoksisite gelişen ve gelişmeyen hastaların ortalama sisplatin ve karboplatin dozları gruplar arası anlamlı farklı bulunmadı. Sisplatin almış hastalarda baş-boyun radyoterapisi uygulanan ve uygulanmayanlar arasında; aminoglikozid verilen ve verilmeyenler arasında ototoksisite gelişimi anlamlı farklı bulundu (sırasıyla p:0.003, p:0.001). Bleomisin uygulaması ototoksisitede anlamlı fark yaratmadı. Ototoksisite gelişenlerin ortanca tedavi yaşı 11yaş (0-19) olup, 20'sine (%69) aminoglikozid, 12'sine (%41) baş-boyun radyoterapisi. Derece 2-4 ototoksisite gelişen hastaların %77'si (10/13) kız ve bunların %60'ı pubertal/postpubertal kızlardı. Derece 2-4 ototoksisite gelişen hastaların %62'sinde baş-boyun radyoterapisi uygulanmıştı ve radyoterapi gerektiren tanılar intrakraniyal tümör (n:5), nazofarinks karsinomu (n:2), Hodgkin lenfomaydı (n:1).Yorum: Ototoksisite sisplatin ve karboplatin tedavisinin potansiyel yan etkisidir. Beş yaşından büyük çocuklar ve adölesanlar da platinyum ilişkili ototoksisiteye yatkınlık göstermektedir. Pubertal/postpubertal kızlarda ciddi ototoksisite gelişebilmektedir. Baş boyun radyoterapisi ve aminoglikozid kullanımı ototoksisite gelişme riskini sisplatin alan grupta arttırmaktadır. Beyin tümörleri (medulloblastom veya intrakraniyal germ hücreli tümör), nazofarinks karsinomu varlığında uygulanan platinyum ve radyoterapi ile ilişkili olarak ototoksisiteye yatkınlık gelişmektedir. Germ hücreli tümörde yerleşim yeri ototoksisite riski açısından önemlidir. Klinik takipte odyolojik değerlendirmeler önemsenmelidir. Ototoksisitenin erken tanınması, tedavinin yönlendirilmesi ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi açısından önemlidir. Ototoksisite riski, platinyum tedavisinin odyoloji ünitesiyle birlikte planlanacak yakın takibini gerektirmektedir.

Abstract:
Objective: To evaluate cisplatin, carboplatin induced ototoxicity in children with cancer. Method: Medical records of 784 children with the diagnosis of lymphoma and malignant solid tumor treated at our pediatric oncology center from 1988 to 2012 were evaluated retrospectively for receiving cisplatin and/or carboplatin. Characteristics of patients who recieved platinum, details of platinum treatment, co-administration of other ototoxic drugs, head/neck radiotherapy, follow up audiologic records were analyzed. Patients without audiological assessments were invited for follow up audiological assessments. The audiological tests included pure tone audiometry, transient oto-acoustic emissions, auditory brainstem response. Ototoxicity were graded according to Brock?s hearing loss criteria.Results: There were 221 (28%) patients who received cisplatin and/or carboplatin. Baseline audiological assessments were available in 39 (17.6%) patients. Follow up audiological assessments were available in 26% of patients (n:58), and this ratio increased to 45% (n:100) by invitation of patients for follow up audiologic examination. In our study, there were 97 eligible patients. The median age at treatment was 6.3 years (1mos-19yrs), M:F ratio was 0.99. There were 57 patients (59%) in group 1 (cisplatin-only), 21 patients (21.5%) in group 2 (cisplatin and carboplatin), and 19 patients (19.5%) in group 3 (carboplatin-only). In group 1 65%, and in group 2 48% of patients received cisplatin by divided doses schema; in groups 2 and 3 carboplatin had been administered by single dose schema. The median audiometry time after diagnosis was 20 months (1mo?16yrs). In follow-up, high frequency hearing loss was detected in 30% of patients. According to the Brock?s grading system 16 patients (55%) had grade 1, 8 patients (27.6%) had grade 2, 3 patients (10.3%) had grade 3, two patients (6.9%) had grade 4 ototoxicity. Brock?s grade 1-4 ototoxicity incidence was 33% (n:19) in group 1, 43% (n:9) in group 2, and %5 (n:1) in group 3. Mean diagnosis age was found significantly different between patients with (n:29) or without (n:68) ototoxicity (p:0.003). At diagnosis, 83% of patients having ototoxicity was ?5-year-old. Ototoxicity was nor different between boys and girls. Between group 1 and 2; between the cumulative dose of cisplatin <400mg/m2 and ?400mg/m2; and between patients who received cisplatin by single dose and divided doses schema, incidence of ototoxicity was not different. Mean cisplatin and carboplatin doses was not different between patients with or without ototoxicity. Ototoxicity was found significantly higher in patients who received cisplatin and head and neck radiotherapy (p:0.003), and also cisplatin and aminoglycosides (p:0.001). Bleomycin was not cause significant difference on ototoxicity. The median age at treatment for patients with ototoxicity was 11 years (0-19), and 20 of them (69%) received aminoglycosides, 12 of them (41%) received head or neck radiotherapy. Seventy-seven percent (10/13) of patients with Brock?s grade 2-4 ototoxicity were female and 60% of them were pubertal/postpubertal girls. Head-neck radiotherapy had been done in 62% of patients who had grade 2-4 ototoxicity and oncologic diagnosis was intracranial tumor (n:5), nasopharyngeal carcinoma (n:2), and Hodgkin lymphoma (n:1) which required radiotherapy.Conclusion: Ototoxicity is the potential side effect of cisplatin and carboplatin treatment. Children older than 5 year old and adolescents are also susceptible to platinum related ototoxicity. Severe ototoxicity may occur in pubertal/postpubertal girls. In cisplatin receiving patients performing head-neck radiotherapy and aminoglycosides are increase the risk for ototoxicity. Patients with intracranial tumors (medulloblastoma, intracranial germ cell tumor), nasopharyngeal carcinoma who received radiotherapy have tendency to develop platinum related ototoxicity. Primary site of germ cell tumors is important to predict the risk of ototoxicity. Audiological assesments should be valued in clinical practice. Early detection of ototoxicity is important for management of treatment and also for improving quality of life.Ototoxicity is potential side effect of platinum treatment and close audiologic follow-up is necessary with audiology unit.