Vergileme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye ve seçili ülkeler için bir analiz
The relationship of taxation and economic growth: An analysis for Turkey and selected countries
Yazar: GAMZE ASENA AKGÖL
Danışman: DOÇ. DR. MUSA GÖK
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bootstrap = Bootstrap ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Nedensellik = Causality ; Nedensellik testleri = Causality test ; Türkiye = Türkiye ; Vergi politikası = Taxation policy ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan itibaren çeşitli siyasi, ekonomik, sosyal değişimlere uğramıştır. Bu değişimler vergilerin yapısını etkilemiş, uygulanacak vergi politikalarına da yön vermiştir.1929 yılında başlayan ve etkisi yıllarca süren Büyük Buhran ve ardı sıra gerçekleşen birçok kriz, politika yapıcıların vergi sistemlerinde çeşitli düzenlemelere gitmelerine sebep olmuştur. Vergi yapısında meydana gelen değişimlerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri konusu yıllar boyunca tartışılmış ve çeşitli iktisadi yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu iktisadi yaklaşımlar vergilerin ekonomik büyümeyi ne ölçüde etkilediğini farklı bilimsel yöntemler kullanarak incelemiştir. Bu bağlamda öncüsü Solow (1956) olan Neoklasik Büyüme Modelleri ve Romer'in (1986) çalışması ile önderlik ettiği İçsel Büyüme Modelleri geliştirilmiştir. Çalışmada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için yapılan deneysel çalışmalar ışığında vergi gelirlerinin ekonomik büyümeyi nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur. Çalışma kapsamında Kónya (2006) tarafından geliştirilmiş Bootstrap Panel Nedensellik Testi ile Türkiye ve gelişmiş ekonomiye sahip beş ülke için (Danimarka, Avustralya, Fransa, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)) analiz yapılmıştır. Çalışmanın amacı gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye ile ilgili beş ülkedeki sonuçların yakınsama gösterip göstermediğini tespit etmektedir. Çalışmanın sonucunda Danimarka, Avustralya, Fransa, Almanya, ABD ve Türkiye için vergi gelirlerinden ekonomik büyümeye doğru anlamlı ve negatif yönlü bir Granger Nedensellik ilişkisi bulunurken, ekonomik büyümeden vergilere doğru ise anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda gelişmekte olan ekonomisi ile Türkiye'nin, çalışmaya konu olan ve gelişmiş ekonomiye sahip 5 ülkeye kıyasla farklı bir sonuç göstermediği görülmektedir.

Abstract:
The Republic of Turkey has undergone various political, economic and social changes since its foundation. These changes have affected the structure of taxes and have also guided the tax policies to be applied. The Great Depression, which began in 1929 and has had its impact for years, and many subsequent crises, have led policy makers to go to various regulations in tax systems. The effects of changes in the tax structure on economic growth have been discussed over the years and various economic approaches have emerged. These economic approaches have examined the extent to which taxes affect economic growth by using different methods. In this context, the Neoclassical Growth Models pioneered by Solow (1956) and the Endogenous Growth Model sled by Romer (1986) have been developed. In the study, in the light of experimental studies conducted in developed and developing countries, it is emphasized how tax types affect economic growth, and important tax policies implemented in the Turkish Tax System are included. Within the scope of the study, the Bootstrap Panel Causality Test developed by Kónya (2006) was analyzed for Turkey and five countries with developed economies (Denmark, Australia, France, Germany and the USA. The aim of the study is to determine whether the results in Turkey, which is a developing country, and the results in the five developed countries are similar. As a result of the study, there is a significant and negative Granger Causality relationship from tax revenues to economic growth for Denmark, Australia, France, Germany, the USA and Turkey, while there is a significant and positive relationship from economic growth to taxes. In this context, it is seen that Turkey, with its developing economy, does not show a different result compared to the 5 countries that are the subject of the study and have developed economies.