Kısıntılı sulama uygulaması altında patlıcan kök dağılımının araştırılması
Investigation of eggplant root distribution under deficit irrigation applications
Yazar: MEHMET CAN
Danışman: PROF. DR. HARUN KAMAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, kısıntılı sulama uygulaması altında patlıcan bitkisi kök dağılımının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, ilkbahar döneminde cam bir serada yürütülmüştür. Geleneksel sulama (S), geleneksel kısıntılı ve sabit yarı ıslatmalı sulama (SYIS) uygulamalarından oluşan sekiz (S-100, S-80, S-60, S-40, SYIS-100, SYIS-80, SYIS-60, SYIS-40) farklı sulama uygulaması ele alınmıştır. Sulama suyu miktarları, kontrol uygulamasına (S-100) uygulanan su miktarının %80, %60 ve %40'ı şeklinde planlanmıştır. Damla sulama yöntemiyle sulama uygulamaları yapılmıştır. Sulama suyunun hesaplanmasında A-Sınıfı Buharlaşma Kabı'ndan alınan buharlaşma değerleri kullanılmıştır. Verim, sulama suyu kullanım randımanı, kök yoğunluğu vb. çok sayıda gözlem ve ölçümler yapılmıştır. Patlıcan bitkisinin, farklı sulama düzeyi ve su uygulama biçimine bağlı olarak, verdiği tepkilerde değişimler saptanmıştır. Verim değerleri arasındaki fark P<0.005 önem seviyesinde anlamlı bulunmuştur. En yüksek verim SYIS-100 uygulamasından elde edilmiştir. Sezon sonunda tüm kök bölgesi için ortalama kök yoğunluğu en fazla 0-10 cm derinliğinde bulunmuştur. Diğer derinliklerde (10-20 cm ve 20-30 cm) ise kök yoğunluğu 0-10 cm'lik katmana göre kayda değer biçimde azalma göstermiştir. En fazla kök yoğunluğuna sahip 5 uygulamadan 3'ü yarı ıslatmalı sulama uygulaması olarak tespit edilmiştir. Genel olarak bakıldığında verilen sulama suyunun artışına bağlı olarak kök yoğunluğunda da bir artış gözlenmiştir. SYIS uygulamalarında bitkinin görece olarak sulanan kısmında, görece olarak kuru bırakılan kısmına kıyasla kök yoğunluğu daha fazla meydana gelmiştir. Araştırma sonucunda; yeterli su kaynağı koşullarında SYIS-100 uygulaması önerilirken, yetersiz su kaynağı koşullarında ise sırasıyla S-80, S-60, SYIS-80, S-40, SYIS-40 şeklinde öneriler yapılabilir.

Abstract:
In this research, it was aimed to determine root distribution of eggplant plant under deficit irrigation. The study was conducted in a glasshouse in the spring. Eight different irrigation treatments (S-100, S-80, S-60, S-40, SYIS-100, SYIS-80, SYIS-60, SYIS- 40) were discussed. Amounts of irrigation water were planned as 80%, 60% and 40% of the water amount applied to the control treatment (S-100). Irrigation water was applied via drip irrigation method. In the calculation of irrigation water, the evaporation values taken from the Class-A Evaporation Pan were used. Yield, irrigation water efficiency, root density, etc. numerous observations and measurements have been made. Changes in the responses of the eggplant plant, depending on the different irrigation level and water application method, were determined. The difference between the yield values was found to be significant at P<0.005 significance level. The highest yield was obtained from SYIS-100 treatment. At the end of the season, the average root density for the entire root zone was found to be at most 0-10 cm depth. At other depths (10-20 cm and 20-30 cm), the root density decreased significantly compared to the 0-10 cm layer. Three of the 5 treatments with the highest root density were determined as partial root drying irrigation treatments. In general, an increase in root density was observed due to the increase in irrigation water. In SYIS treatments, the root density was higher in the relatively irrigated part of the plant compared to the part left relatively dry. As a result of the research; while SYIS-100 treatment is recommended under adequate water supply conditions, in insufficient water supply conditions, suggestions such as S-80, S-60, SYIS-80, S-40, SYIS-40 can be made respectively.