İzmir ilinde bulunan dört köydeki (Çavuş, Kavaklıdere, Yeşilköy, Bademler) mesleklerin değişmesinin sosyal hayat ve gelenekler üzerindeki etkileri
Occupational changes in four villages (Çavuş, Kavaklidere, Yeşilköy, Bademler) in the izmir province and their effects on village social life and traditions
Yazar: NATHAN YOUNG
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Köyler = Villages ; Meslekler = Occupations ; Sosyal hayat = Social life ; İzmir = Izmir

Özet:
Köylülerin mesleklerinde meydana gelen değişiklikler, köy yaşamının diğer yönleri üzerinde "zincirleme reaksiyon" halinde bir etki yaratmıştır. Çalışma hayatında meydana gelen bu değişiklikler, kimlik kavramları, cinsiyet rolleri ve geçiş dönemleriyle ilgili gelenekleri belli seviyede etkilemiştir. Dolayısıyla, tezimizde ilk olarak, bu mesleki değişikliklere bakarak, somut uygulamalar aracılığıyla ifade edilen ve Türk köylerinde meydana gelen dönüşümleri gözlemledik.
Bu tezde, köy sakinlerinin mesleklerinin son otuz senede nasıl değiştiğini öğrenmeyi amaçladık. Aynı zamanda, bu değişiklikleri etkileyen dış unsurları ve bu unsurların köyün sosyal hayatı üzerindeki etkilerini ortaya koymaya çalıştık. Araştırma için İzmir iline bağlı bulunan dört köy seçilmiştir. Bunlardan biri İzmir Büyükşehir'in kuzeyinde (Çavuş/Menemen), biri doğusunda (Kavaklıdere/Bornova), biri güneyinde (Yeşilköy/Torbalı) ve sonuncusu batısındadır (Bademler/Urla). Dört köyün nüfusu da Haziran 2013 verilerine göre 500-2000 kişi arasındadır. Bu köyler İzmir'deki köy hayatının geniş bir şekilde temsilcisi olacağı düşünülerek seçildi. İncelenen dört köyü Ekim 2013 ve Nisan 2014 arasındaki dönemde 23 kez ziyaret ettik. Bu köyler dışında İzmir'e bağlı başka köylere gittik. Köyde yaşayan veya çalışan toplam 93 kişiyle görüştük ve bunlar tarafından yapılan 30'dan fazla meslek de belirledik. Bu kişiler mesleklerini yaparken bir buçuk saat süren video ve beş yüzden fazla fotoğraf çekimi yaptık.
Üç kategoride köyde yaşayanlar tarafından yapılan meslekleri sınıflandırmaya çalıştık: "Geleneksel," "Yarı Geleneksel" ve "Güncel." Köydeki meslekleri sınıflandırmak için, üç temel nitelik kullandık: Birincisi, mesleğin tarihsel geçmişi ve bu mesleğin ne zamandan beri sürdürüldüğü; ikincisi, mesleği edinme veya öğrenme yöntemiyle gerekli yetenekler veya eğitiminin nasıl verildiği; üçüncüsü, teknolojik yeterlikler ve ne tür bir teknoloji gerektirdiğidir.
Geleneksel meslekler hâlâ yapıldığı halde, genelde bunların modern yöntemlere göre de yapıldığını gözlemledik. Aynı zamanda, köylerde geleneksel mesleklerden güncel mesleklere geçiş yapmak için genel bir eğilim tespit ettik. Bütün değişimler, Türk köylerinin kültürel yapısının da ciddi biçimde değiştiğini, değişmekte olduğunu ve değişeceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Changes occuring in the occupations undertaken by villagers produce a "chain reaction" of effects on other aspects of village life. These changes in work and professional life also influence, to a great degree, concepts of identity, gender roles and traditions associated with life passages. Therefore, by examining professional changes via concrete practices, we observed the transformations that are occuring and being expressed in these Turkish villages.
In this thesis, we aimed to investigate how occupations undertaken by village residents have change in the last thirty years. Concurrently, we attempted to identify outside factors that are influencing these occupational changes and the effect such factors have on village social life. Four villages within the Izmir province were selected; one located north of the City of Izmir (Çavuş/Menemen), one to the east (Kavaklıdere/Bornova), one to the west (Yeşilköy/Torbalı)  and one to the south (Bademler/Urla). These villages were chosen in anticipation that they would be broadly representative of village life in the Izmir province. At the time of selection, the population of all four villages lay between 500-2000 residents (according to population data noted in June 2013). The four villages were visited 23 times between October 2013 and April 2014. Outside of these four, we also visited several other villages also in the Izmir province. 93 interviews were conducted with people who either live or work in these villages and over 30 different professions performed by these individuals were ascertained. Approximately one and half hours of video was shot while villagers were engaged in a variety of occupations. Additionally, over 500 pictures were taken.
We attempted to classify the professions currently being done by villagers into three cateogories: "Traditional," "Semi-traditional" and "Contemporary." In order to do this, we used three criterion: first, the profession's history and longevity; second, the training methods undertaken to gain skills and certification required for the profession; and third, the kind of technology utilized.
While traditional professions are still being done, we observed that they are generally undertaken according to modern methods. We also found that there is a trend in the villages from traditional to contemporary occupations. These occupational changes reveal the variety of significant changes that have occurred, that are occurring and that will occur in the cultural and social structures of Turkish villages.