Akut lösemisi olan veya hematolojik kanser nedeniyle kök hücre nakli yapılmış hastalarda invaziv aspergillozis tedavisi için antifungal kullanımının uluslararası kılavuzlara uygunluğu
Adherence to international guidelines for the antifungal therapy of invasive aspergillosis in patients with hematological malignancies or hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: MÜFİDE OKAY
Danışman: PROF. DR. MURAT AKOVA ; PROF. DR. HAKAN GÖKER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Bu çalışmada akut lösemi veya kök hücre nakli yapılmış olan nötropenik hastalarda invaziv aspergilloza yönelik antifungal ilaçların kullanımı araştırılmış, bu ilaçların halen literatürde mevcut ve en yaygın olarak kabul gören iki kılavuza (IDSA ve ECIL) uygun biçimde kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilmiştir. Çalışmaya Ocak 2008-Kasım 2014 tarihleri arasında yukarıda özellikleri belirtilen toplam 163 hasta (189 epizod) dahil edilmiştir. Çalışmamızın sonuçları, hastalardaki fungal infeksiyonların EORTC/MSG tanı kriterlerine göre %72.5'inin düşük, %25.4'ünün yüksek olasılıklı, %2.1'inin ise kanıtlanmış/kesin mantar infeksiyonu olduğunu göstermiştir. Antifungal kullanılan epizodlarda tedavinin, %75.1 oranında preemptif, %22.8 empirik, %2.1 oranında ise hedefe yönelik amaçla verildiği görülmüştür. Tüm epizodlarda başlangıç/birincil antifungal tedavi amacıyla  %59.3 oranında vorikonazol, %28.0 kaspofungin, %10.6 amfoterisin B deoksikolat, %2.1 lipozomal amfoterisin B başlandığı saptanmıştır.   IDSA ve ECIL kılavuzlarına göre epizodlar değerlendirildiğinde, epizodların %89.4'ünde en az bir kılavuza uygun olarak antifungal ajan kullanıldığı görülmüştür. Her iki kılavuzdan birine uygun antifungal kullanılan grupta otuz günlük mortalite %24.2, kılavuza uymayan grupta %30.0 olarak bulunmuş, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p=0.574). Kılavuza uygun tedavi alan grupta bir yılın sonunda sağkalım %50.5, kılavuza uymayan grupta ise %36.1 bulunmuştur, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p=0.099). Sonuç olarak, merkezimizde çalışmaya konu olan hasta grubunda invaziv aspergilloza yönelik antifungal tedavinin, incelenen iki kılavuzdan en az birinin önerilerine göre uygulanma oranının yüksek olduğu görülmüş, ancak kılavuz önerilerinin uygulanmadığı hasta grubu ile ilk grup arasında anlamlı mortalite farkı saptanmamıştır.

Abstract:
The current study evaluates the usage of antifungals and adherence to two international guidelines (i.e. IDSA and ECIL) of antifungal therapy in neutropenic patients with acute leukemia or hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) and with invasive aspergillosis. A total of 163 patients (189 episodes) with the aformention characteristics were evaluated between January 2008 and November 2014. Our results indicated that, when classified according to the EORTC/MSG diagnostic criteria, 72.5% of episodes would fall in 'possible invasive fungal infection', 25.4% 'probable' and 2.1% 'proven' category. Antifungals were given as preemptively in  75.1% of episodes, while patients received empirical antifungal therapy in  %22.8 and targeted therapy in % 2.1 of episodes. The primary antifungal agents used were voriconazole, caspofungin, amphotericin B deoxycholate and  liposomal amphotericin B in  59.3%, 28.0%, 10.6%, 2.1% of episodes, respectively. In 89.4% of all episodes, antifungal usage was in compliance with at least one of the two guidelines for which adherence was evaluated. Nevertheless, no statistical significance was found in 30-day mortality in episodes with or without guidelines adherence (p=0.574). Survival at the end of the first year after antifungal therapy was 50.5% and 36.1% in those with or without guidelines adherence, respectively (p = 0.099).  In conclusion, this study revealed that in our center, the adherence to either IDSA or ECIL guidelines for the antifungal therapy of invasive aspergillosis in the patients with hematological cancers or with HSCT is high. However, no mortality difference was detected between adherent or non-adherent episodes.