Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin tam sayılara ilişkin metaforik algılarının incelenmesi
Investigation of secondary school 6th grade students' metaphorical perceptions of integers
Yazar: YÜCEL ÖZYURT
Danışman: DOÇ. DR. CİHAD ŞENTÜRK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin pozitif tam sayı, negatif tam sayı, sıfır ve mutlak değer kavramlarına yönelik sahip oldukları metaforik algıları belirlemektir. Öğrencilerin metaforik algılarını belirlemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) yöntemi seçilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz dönemi içerisinde Karaman ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullardan maksimum çeşitlilik örneklemesi ile seçilmiştir. Araştırma, daha öncesinde kendilerine tam sayı kazanımları verilmiş olan 530 (267 kız ve 263 erkek) altıncı sınıf öğrencisinin gönüllü katılımı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada verileri toplamak amacıyla tam sayılara ilişkin metafor oluşturmaya yönelik sorulardan ve bu metaforlara yönelik görsellerin çizileceği alanlardan oluşan veri toplama formu kullanılmıştır. Veri toplama aracı araştırmacı tarafından hazırlanmış olup uzman görüşleri doğrultusunda nihai hali oluşturulmuştur. Öğrencilerden formlardaki "pozitif tam sayı...'e benzer, çünkü…", "negatif tam sayı ...'e benzer, çünkü...", "sıfır ...'e benzer, çünkü...", "mutlak değer ...'e benzer, çünkü..." cümlelerindeki boşlukları doldurmaları ve cümlelerin altındaki boşluklara kavramlara yönelik resim çizmeleri istenmiştir. Araştırmaya ait verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Beş aşamadan oluşan içerik analizi; kodlama ve ayıklama, metafor listesi oluşturma, kategori belirleme, geçerlilik ve güvenirliğin sağlanması ve metaforları nicel veri haline dönüştürme adımları ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonucunda; "pozitif tam sayı" kavramı için öğrencilerin çoğunluğu ''mutluluk/neşe'', ''asansör'', ''olumlu duygu/düşünce'' biçiminde metaforlar geliştirmiş ve 77 farklı metafor için 11 ayrı kategori oluşturulmuştur. "negatif tam sayı" kavramı için öğrencilerin çoğunluğu ''deniz seviyesinin altı'', ''olumsuz duygu/düşünce'', ''mutsuzluk/üzüntü'' biçiminde metaforlar geliştirmiş ve 75 farklı metafor için 10 ayrı kategori oluşturulmuştur. "Sıfır" kavramı için öğrencilerin çoğunluğu ''boşluk'', ''yuvarlak'', ''yutan canavar'' biçiminde meteforlar geliştirmiş ve 77 farklı metafor için 9 ayrı kategori oluşturulmuştur. Öğrenciler sıfır kavramını çoğunlukla olmayan şeylerle açıklamaya çalışmışlardır. "Mutlak değer" kavramı için öğrencilerin çoğunluğu ''çamaşır makinası'', ''uzaklık'', ''sıfırdan uzağa gitme'' biçiminde metaforlar geliştirmiş ve 90 farklı metafor için 11 ayrı kategori oluşturulmuştur. Öğrenciler mutlak değeri tek sonuç olarak açıklamaya çalışmışlardır. Araştırma bulgularına göre öğrenciler tarafından oluşturulan metaforların günlük yaşamla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin, pozitif tam sayı, negatif tam sayı ve sfır kavramlarına yönelik metafor oluşturmada mutlak değer kavramına göre daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the metaphorical perceptions of 6th grade middle school students towards the concepts of positive integer, negative integer, zero and absolute value. Phenomenology was chosen from the qualitative research methods to determine the students' metaphorical perceptions.The participants of the study were selected from the secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in Karaman province in the fall semester of the 2022-2023 academic year by maximum diversity sampling. The study was conducted with the voluntary participation of 530 (267 girls and 263 boys) sixth grade students who had previously been given whole number acquisitions. In the research, a data collection form consisting of questions for creating metaphors about integers and areas for drawing visuals for these metaphors was used to collect data. The data collection tool was prepared by the researcher and its final version was created in line with expert opinions. The students were asked to fill in the blanks in the sentences "positive integer is similar to ... because ...", "negative integer is similar to ... because ...", "zero is similar to ... because ...", "absolute value is similar to ... because ..." in the forms and draw pictures for the concepts in the blanks under the sentences. Content analysis technique was used to analyze the data of the study. The content analysis, which consisted of five stages, included coding and sorting, creating a list of metaphors, determining categories, ensuring validity and reliability, and transforming metaphors into quantitative data. 
As a result of the research, the majority of students developed metaphors such as "happiness/joy", "elevator", "positive feeling/thought" for the concept of "positive integer", and 11 separate categories were formed for 77 different metaphors. For the concept of "negative integer," the majority of students developed metaphors such as "below sea level", "negative feeling/thought", "unhappiness/sadness" and total of 75 different metaphors were categorized into 10 separate categories based on the research findings. For the concept of "zero", the majority of the students developed metaphors such as "void", "round", "devouring monster" and 9 different categories were formed for 77 different metaphors. Students mostly tried to explain the concept of zero with things that do not exist. For the concept of "absolute value", the majority of the students developed metaphors such as "washing machine", "distance", "going away from zero" and 11 different categories were formed for 90 different metaphors. Students tried to explain absolute value as a single result. According to the research findings, it was concluded that the metaphors created by the students were related to daily life. Additionally, it was concluded that students were more successful in creating metaphors for the concepts of positive integer, negative integer, and zero compared to the concept of absolute value.