Millî mücadele dönemi'nde Amerikan Wilson propagandası
American Wilsonian propaganda in Turkish national struggle
Yazar: ERTUĞRUL SİNAN SÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. SAİME SELENGA GÖKGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Millî Mücadele, sadece yurdun işgaline karşı Türk Milleti'nin bir araya geldiği silahlı bir direniş hareketi değildir. Çok yönlü bir ulusal ve ulusçu mücadeledir. Osmanlı Devleti'nin çöküş sürecinden itibaren toprakları üzerinde siyasî, iktisadî ve dinî alanda nüfuzu giderek artan Avrupa devletleri, nitekim I. Dünya Savaşı sonrasında yine bir Yeni Dünya Düzeni'nin sağlanmasında (19. Yüzyılın kongreleriyle beraber anılan Viyana, Paris ve Berlin olarak bilinen üç düzeni) belirleyici olma mücadelesi vermişlerdir. Bu mücadeleyi verirken kendi iç ulusal ve dış uluslararası kamuoyuna uygun politikalar da izlemişlerdir. İç ve dış kamuoyunu kendi tezleri üzerinden yönlendirmek üzere politik propaganda makinesini çalıştırmışlardır. Bu çalışmada I. Dünya Savaşı'nın bloklaşması içinde Müttefik Kuvvetleri'nin safında yerini almış olan ABD'nin Savaş sonrası Osmanlı Topraklarının ve Devleti'nin geleceği konusunda karar verilirken kendi çıkarları, müttefikleri uyuşarak ve uyuşmayarak bu doğrultuda biçimlendirdiği Amerikan propagandasının Türk Millî Mücadele Hareketi'nde nasıl yer bulduğu, Millî Mücadele'nin aklının ve politik, askerî  heyetinin, başta önderi olarak Atatürk'ün Amerikan propagandasına karşı izlediği politikalar ve seçilen yöntemler, Türk ve Amerikan tarafındaki aktörler dönemin kitle iletişim araçları tahlil edilerek incelenmiştir. Bu tahlil, Türk ve Amerikan taraflarının hafızalarında karşılıklı olarak toplumların hakkında yerleşik ve eski ile yeni çelişkileri çerçevesinde toplumsal ve kültürel imgenin oluşumu ve varlığında tarihsel süreç üzerine inşa edilmiştir.

Abstract:
The Turkish National Struggle was not only an armed resistance movement in which the Turkish Nation came together against the occupation of the country. It is a multifaceted national and nationalist struggle. Since the collapse of the Ottoman Empire, the European states, whose political, economic and religious influence on imperial territories gradually increased, have struggled to be decisive in the establishment of a New World Order (the Vienna, Paris and Berlin Congresses that took place in the 19th century and the scheme set in these congresses) after the First World War. While waging this struggle, they also pursued policies in line with their internal national and external international public opinion. They employed the political propaganda machine to direct domestic and foreign public opinion through their own theses. This thesis is going to analyze the period while the United States, which took its place on the side of the Allies in World War I, was deciding on the future of the Ottoman lands and the State after the war, questioning how the American propaganda, which it shaped in this direction by agreeing or disagreeing with its interests and allies, found a place in the Turkish National Struggle Movement; and, on the other side, how the policies and methods chosen by the mind, political and military delegation of the National Struggle, especially Atatürk as the leader, against the American propaganda, scrutinizing the actors on the Turkish and American sides, and the mass media of the period. This analysis is built on the historical process of the formation and existence of the social and cultural image of the other within the framework of the contradictions of old and new, which are mutually embedded in the memories of the Turkish and American sides.