Örgütsel çekicilik, örgütsel imaj ve örgütsel sadakat arasındaki ilişkilerin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of the relationship between organisational attractiveness, organisational image and organisational loyalty according to the teachers' opinions
Yazar: YENER AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Çekicilik = Attractiveness ; Örgüt imajı = Organizational image ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel çekicilik = Organizational attractiveness ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmen görüşlerine dayalı olarak örgütsel çekicilik, örgütsel imaj ve örgütsel sadakat arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmada 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde toplam 45 resmi ortaokulda görev yapan 494 öğretmenden elde edilen veriler kullanılmıştır. 
Çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilen "Örgütsel Çekicilik Ölçeği", "Örgütsel Sadakat Ölçeği" ve Gürbüz (2008) tarafından geliştirilen "Örgütsel İmaj Algısı Ölçeği" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Tüm ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik değerleri hesaplanmış ve yeterli oldukları görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel çekicilik, örgütsel imaj ve örgütsel sadakate yönelik algıları aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri ile aktarılmıştır. Ayrıca, kavramların çeşitli demografik değişkenler açısından anlamlı farklılaşma gösterip göstermediği bağımsız gruplar için t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Araştırmada değişkenler arası ilişkiler korelasyon analizi ile irdelenmiştir. Öte yandan, bağımsız değişkenlerin (örgütsel imaj ve örgütsel çekicilik) bağımlı değişken (örgütsel sadakat) üzerindeki yordayıcılığının saptanmasında çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Son olarak örgütsel imaj ile örgütsel sadakat arasındaki ilişkide örgütsel çekiciliğin aracılık etkisi yol analizi ile tespit edilmiştir. Analizler sonucunda ulaşılan bulgular alan yazına dayalı olarak incelenmiş ve yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler örgütsel çekiciliği görece orta düzeyde algılamaktadır. Demografik değişkenler açısından örgütsel çekicilik kadın, eğitim düzeyi daha düşük ve okulundaki görev süresi 6-10 yıl arasında olan öğretmenler tarafından daha olumlu görüldüğü anlaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin örgütsel sadakat algılarının ise görece yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yöneticiye sadakatin en yüksek aritmetik ortalamaya sahip olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenler yönünden örgütsel sadakat kadın, eğitim düzeyi daha düşük ve okulundaki görev süresi 6-10 yıl arasında olan öğretmenler tarafından daha olumlu algılandığı görülmüştür. Son olarak, öğretmenlerin örgütsel imaj algılarının da görece yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Kurumsal etiğin en yüksek aritmetik ortalamaya ve finansal sağlamlığın da en düşük aritmetik ortalamayı sahip olduğu anlaşılmıştır. Demografik değişkenler açısından örgütsel imajın 11 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip ve okulundaki görev süresi 6-10 yıl arasında olan öğretmenler tarafından daha olumlu algılandığı belirlenmiştir.
Örgütsel çekicilik, örgütsel imaj ve örgütsel sadakat arasındaki ilişkiler incelendiğinde, değişkenler arasında pozitif yönlü orta ya da yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca, örgütsel imaj ve örgütsel çekiciliğin, öğretmenlerin örgütsel sadakat algılarının anlamlı birer yordayıcısı oldukları saptanmıştır. Ayrıca, örgütsel imaj ile örgütsel sadakat arasındaki ilişkide örgütsel çekiciliğin aracılık rolüne sahip olduğu belirlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına dayalı olarak şu temel öneriler geliştirilebilir: (1) Farklı okul türlerinde farklı araştırma yöntemleriyle kavramlar arası ilişkiler irdelenebilir. (2) Okulların yönetsel niteliğinin geliştirilmesine yönelik politikalar değerlendirmeye alınabilir.

Abstract:
In this research, the relationship between organizational attractiveness, organizational image and organizational loyalty based on teachers' opinions were examined. The research was designed in a relational model. At the research, the data obtained from 494 teachers who were working in 45 public low-secondary schools in the districts of Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan and Yenimahalle in Ankara in 2016-2017 education year.
In this research, "Organizational Attractiveness Scale" and "Organizational Loyalty Scale" developed by researcher and "Organizational Image Perception Scale" developed by Gürbüz (2008) were used as data collection tools. The validity and reliability values of all scales were calculated and found to be sufficient. Teachers' perceptions of organizational attractiveness, organizational image and organizational loyalty were presented with arithmetic mean and standard deviation values.
In addition, it was determined that the concepts had significant differences in terms of various demographic variables by t-test for independent groups and one-way analysis of variance. In the research, the relationship between variables were examined by correlation analysis. On the other hand, multiple linear regression analysis was performed to determine the predictability of independent variables (organizational image and organizational attractiveness) on the dependent variable (organizational loyalty). Finally, the mediating effect of organizational attractiveness between organizational image and organizational loyalty was determined by path analysis. As a result of the analysis, the findings were examined and interpreted on the basis of the literature.
According to the results of the research, the teachers perceived the organisational attractiveness at relatively moderate level. In terms of demographic variables, it was understood that the organisational attractiveness was more positive for women teachers, teachers who have lower education level and have 6-10 years working time iat same school. In addition, it was found that the perceptions of teachers about organisational loyalty were relatively high. It has been determined that the principal loyalty has the highest arithmetic average. In terms of demographic variables, it was seen that the organisational loyalty was more positive for women teachers, teachers who have lower education level and have 6-10 years working time at same school. Finally, it was found that the perceptions of teachers' about organisational image were also relatively high. It is understood that the institutional ethics has the highest arithmetic average and the financial stability has the lowest arithmetic average. In terms of demographic variables, it was determined that the organisational image was perceived more positively by the teachers who had over 11 years working experience and working between 6-10 years at same school.
In terms of the relationship between organisational attractiveness, organisational image and organisational loyalty, it was found that there were positive, moderate or high significant relationships. In addition, organisational image and organisational attractiveness were found to be significant predictors of teachers' perceptions of organisational loyalty.
The following main suggestions can be advised based on the results of the research: (1) Inter-relationships between concepts can be examined in different school types by different research methods. (2) Policies for the improvement of the managerial quality of schools can be evaluated.