Ebe ve hemşirelerin,gebelerde sigara içiminin azaltılması ve sigara dumanından korunmadaki rollerinin incelenmesi ve geliştirilmesi
The evaluation and development of the roles of nurses and midwives in decreasing cigarette smoking and prevention of cigarette smoke in pregnant women
Yazar: NURİYE ERGÜL KARAKUŞ
Danışman: PROF. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Gebelik = Pregnancy

Özet:
Arastırmanın temel amacı; gebelerde sigara içiminin azaltılması ve sigara dumanındankorunma konusunda, ebe ve hemsirelerin, aktif, destekleyici rol gelistirmelerine katkısaglayacak bir girisimde bulunmaktır.Girisimsel tipteki bu arastırma için, Konak Saglık Grup Baskanlıgı'na baglı saglık ocaklarısosyoekonomik duruma göre iyi-orta-kötü düzey olarak tabakalanmıstır. Kötü sosyoekonomikdüzeyden iki, orta düzeyden iki, iyi düzeyden üç saglık ocagı rasgele seçilmis ve bu saglıkocaklarındaki dördüncü ayındaki tüm gebeler arastırmaya alınmıstır (n=307). Bu yedi saglıkocagındaki 40 ebe ve hemsire çalısmaya dahil edilmistir. Saglık ocakları üçü girisim ve dördükontrol olmak üzere randomize edilmistir.Arastırmanın baslangıcında, ebe ve hemsirelerin sigara danısmanlıgı ile ilgili tutum vedavranıslarını incelemeye ve gebelerdeki sigara içme sıklıgını saptamaya yönelik anketleruygulanmıstır. Girisim grubundaki ebe ve hemsirelere, sigara içme ve sigara danısmanlıgıkonusunda egitim verilmistir. Egitimin ilk asaması iki saat süren seminerdir. kinci asama,olgular üzerinden danısmanlıga yönelik yürütülen bir saatlik bir tartısmadır. Ebe vehemsirelere, egitimden ortalama bes ay sonra baslangıçtaki tutum ve davranıs anketi tekraruygulanmıstır. Danısmanlıkların alana yansımasını degerlendirmek için, gebelerden dogumyaptıkları ilk üç ay içinde sigara bilgileri tekrar toplanmıstır.Veri çözümlemesinde, sayım degiskenlerinde Ki-kare, Fisher'in Kesin Testi, süreklidegiskenlerde ise Mann-Whitney U testi kullanılmıstır.Egitim öncesi girisim ve kontrol gruplarındaki ebe ve hemsirelerin, tutum ve davranısönermelerine verdikleri yanıtlar, tutum ve davranıs puanları ve dogru danısmanlık davranıslarıbirbirine benzerdir. Baslangıçta girisim grubundaki gebelerin %20.0'ı, kontrolgrubundakilerin ise %20.3'ü sigara içmektedir. Ayrıca girisim grubundaki gebelerin %53.3'ü,kontrol grubundakilerin ise %46.2'si evlerinde pasif içicidir. Egitim sonrası girisim grubunundanısmanlık davranısı puanları anlamlı olarak yüksektir. Dogru danısmanlık davranısı girisimgrubunda daha yüksek olmasına karsın anlamlı fark saptanmamıstır. Sonraki görüsmedegirisim ve kontrol gruplarındaki gebelerin sigara içme ve pasif içicilik sıklıklarının azaldıgısaptanmasına karsın iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıstır. Sonuç olarak bu girisimçalısmasıyla sınırlı da olsa basarı elde edilmistir.

Abstract:
Main objective of the study is to conduct an intervention program for nurses and midwives inorder to improve their skills in prevention of smoking among pregnant women.For this intervention study, the public health centers of Konak district has been stratifiedaccording to their socioeconomic levels as good-fair-poor. Two centers from the poorsocioeconomic level, two from the fair level and three from the good socioeconomic level hasbeen randomly and all pregnant women who were on the fourth month have been recruitedfrom these centers (n=307). In these seven centers there were 40 midwives and nurses whowere included for our study. Three centers have been randomized to intervention group andfour centers to control group.At baseline, a questionnaire has been applied to recruited pregnant women to determine theprevalence of smoking and to investigate the skills and attitudes of nurses and midwives aboutsmoking counseling. A training program, covering two-hour lecture and one-hour discussionabout smoking counseling, has been conducted among the nurses and midwives ofintervention group. Questionnaire has been reapplied to nurses and midwives after fivemonths to see the change in attitude and skill. In order to assess the effect of counseling, thesmoking information of pregnant women has been collected in three months period after thedelivery.Chi-square and Fisher?s exact test has been used for categorical variables and Mann-WhitneyU test has been used for continuous variables for statistical data analysis.There were no differences between the nurses and midwives of intervention and controlgroups in terms of answers to skill and attitude questions, skill and attitude scores and propercounseling attitudes at baseline. The 20 % of pregnant women in intervention group and 20.3% in control group were smoking at baseline. The 53.3 % of pregnant women in interventiongroup and 46.2 % in control group were passive smokers at their home at baseline. Thecounseling attitudes scores of intervention group were significantly higher than the controlgroup after training. Although proper counseling scores were higher in intervention group, nosignificant difference has been detected. Although rates of smoking and passive smokersdecreased during the subsequent interview, no significant difference has been detected. Inconclusion, it has been obtained a successful result from this interventional study, althoughlimited.