Açık ve uzaktan eğitim öğrencilerinin okul bırakma sebepleri
Causes of students drop out in open and distance education students
Yazar: MÜNEVVER ESGİCE
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Eğitim sorunları = Education problems ; Okul hayatı = School life ; Okul reddi = School refusal ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğrenciler = Students ; Öğrenimi terketme = Drop-out of study

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Uzaktan eğitim ve Açıköğretim öğrencilerinin okul bırakma sebeplerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda okul ve programdan kaynaklı, öğrencilerin kişisel özelliklerinden kaynaklı, sosyal çevreden kaynaklı faktörler ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ve Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezinden kaydını sildirerek eğitimlerini yarıda bırakan 25 öğrenci oluşturmaktadır. Tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak araştırmanın çalışma grubu oluşturulmuş ve görüşmeler yapılmıştır.
Okul bırakma ile ilgili kuram, modeller ve ilgili çalışmalar çerçevesinde uzman görüşleri de temel alınarak yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme verileri üzerinde içerik analizi yapılarak kod, kategori ve temalar belirlenmiştir.
Yapılan analizlerden elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin açık ve uzaktan eğitimden ayrılmasını etkileyen okul ve programdan kaynaklı faktörlerin başında öğrenim gördükleri programın ücretini ödemekte zorlanmaları, internet üzerinden verilen bir eğitim şekline uyum sağlayamamaları, ders içeriklerinin basılı ders kitabı ihtiyacı, sınavlarda yaşanan teknik sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin kişisel kariyer hedeflerinin olmaması ve başarısızlık kaygısı duymaları da okulu bırakmalarını etkileyen en önemli kişisel faktörler olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte çevresel durum ve şartlardan kaynaklı, iş ve aile sorumluluklarından kaynaklı sebepler de okul bırakmayı etkileyen en önemli çevresel faktör olarak belirlenmiştir. 
Sonuç olarak programa, kişiye ve çevresel etkenlere göre okul bırakma nedenlerinin değiştiği ancak önceki öğrenim deneyimi ve uzaktan eğitim beklentilerinin okul bırakma kararı üzerinde önemli rol oynadığı görülmektedir.  Bu sebepten uzaktan eğitimde öğretim tasarımı yapılırken öğrenci tercih ve beklentileri göz önünde bulundurulabilir. Öğrenim ücretinin ödeme şekli öğrencinin tercihine göre farklılaştırılabilir. Ders içeriklerinin yayınlanma şekli, sınav ortam ve şartları gözden geçirilebilir. Üniversite öncesi eğitim yaşantılarında akademik uyum sorunları yaşayan ve ilk defa uzaktan eğitim gören öğrencilerin okul bırakmaya yakın oldukları göz önünde bulundurularak bu durumdaki öğrencilerin daha yakından izlenmesi faydalı olabilir.

Abstract:
This study aims to examine causes of students dropout open and distance education. The factors related to school and program, students' personal characteristics, and social environment are revealed to influence on dropout according to this aim. This is a case study which is a qualitative research method. The study group consisted of 25 students dropped out Atatürk University Open Education Faculty and Distance Education Programs. Sample selection method is stratified random sampling, and the interviews were conducted.
A semi-structured interview form was created based on the theories, models, and studies on dropout as well as expert opinions about it. The interview data were analyzed by content analysis, and codes, categories, and themes were determined.
The research findings indicate that the primary factors related to school and program influential on students' dropping out open and distance education are as follows: they have difficulty in paying program fees; they fail to adapt to the education provided through the Internet; course contents require printed textbooks; and technical problems are experienced during exams. In addition, the findings show that the most important personal characteristics influential on dropout are lack of personal career goals and failure anxiety, and the most important environmental factors influential on dropout are causes related to environmental conditions and related to work and family responsibilities. 
As a result, it is clear that drop out causes change depending on programs, personal characteristics, and environmental conditions, but previous learning experience and distance education expectations have an important influence on dropout decisions. For that reason, students' preferences and expectations may be taken into consideration in designing distance education. Based on the preferences of students, different modes of payment may be introduced for the payment of school fees. The way course contents are published and exam environments and conditions may be revised. Those students who had academic adaptation problems in their educational lives prior to university and who receive distance education for the first time should be monitored more closely because they are more likely to drop out.