Hileli finansal raporlama ve gıda-içecek-tütün sektörü üzerine bir araştırma
Fraudulent financial reporting and a research on food-beverage-tobacco industry
Yazar: HİLAL TOP
Danışman: PROF. DR. GÜRBÜZ GÖKÇEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Gıda sektörü = Food sector ; Hileli işlemler = Fraud process ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Raporlama sistemi = Reporting system ; Raporlar = Reports ; Tütün sektörü = Tobacco sector ; İçecek sektörü = Beverage sector

Özet:
Küreselleşmenin ve rekabetin hızlıca arttığı, insan yaratıcılığının sınır tanımadığı günümüz dünyasında işletmelerin durumunu olduğundan daha iyi veya daha kötü göstermek amacı ile başta tepe yöneticileri tarafından hileli işlemler gerçekleştirilmektedir. Bu hileli işlemler genellikle çalışanların ve tepe yöneticilerinin kişisel menfaatlerini sağlama amacı ile işletme kaynaklarını çeşitli yollarla gizlice kullanmaları olarak ortaya çıkmaktadır. İşletmelerde karşılaşılan hile türleri başta ACFE raporları olmak üzere genel olarak üç başlık altında toplanmıştır: çalışan hileleri, hileli finansal raporlama, yolsuzluk ve ahlaki olmayan davranışlar. Yapılan araştırmalarda hile türleri arasında işletmelerde en az yapılan ancak en çok zarara sebep olan hile türü, hileli finansal raporlama olarak tespit edilmiştir. Hileden korunmak için en etkili yöntem ise bağımsız denetimdir.
Çalışmamızda hile ve hileli finansal raporlama temel olarak ele alınmış olup, Türkiye'de faaliyet gösteren ve Borsa İstanbul A.Ş.'de işlem gören gıda – içecek – tütün sektöründeki şirketler üzerinden araştırma yapılmıştır. Araştırmada şirketlere ait bağımsız denetim raporlarında yer alan bağımsız denetçi görüşlerinin hile ve hileli finansal raporlama ile ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda işletmelerde en sık karşılaşılan finansal tablo hileleri; ortak / ilişkili taraflara fon aktarımı, vadesinde ödenmeyen ve amacı dışında kullanılan mali borçlar, gayrimenkullerin yanlış kanaat oluşturulmasına sebep olacak şekilde gerçeğe uygun değer ile izlenmemesi, mutabakat sağlanamayan ticari borçlar, kullanım ömrü dolan stoklar için karşılık ayrılmaması, stok sayımı ile envanter kayıtlarının tutarsız olması, gereğinden ve amacında fazla olarak kasada nakit para olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world, where globalization and competition increase rapidly and human creativity knows no bounds, fraudulent transactions are carried out by top managers in order to show the situation of enterprises better or worse than they are. These fraudulent transactions are usually revealed as the secret use of business resources in various ways for the personal benefit of employees and top managers. The types of fraud encountered in businesses are generally grouped under three headings, especially ACFE reports: employee fraud, fraudulent financial reporting, corruption and unethical behavior. In the researches, it is determined that fraudulent financial reporting is the least practiced but the most harmful type of fraud among the fraud types. The most effective method to protect against fraud is independent auditing.
In this study, fraud and fraudulent financial reporting are taken as the basis, and a research is conducted on companies in the food - beverage - tobacco sector operating in Turkey and traded in Borsa Istanbul Inc. In the study, the relationship between the opinions of independent auditors in the independent audit reports of companies and fraudulent and fraudulent financial reporting is tried to be determined. As a result of the research, the most common financial statement frauds in businesses; transfer of funds to partners / related parties, financial debts that are not paid on due date and misused, real estates are not followed with their fair value in a way that leads to a wrong opinion, trade payables that cannot be reconciled, no provision is made for expired stocks, inventory counts and inventory records are inconsistent, It has been determined as cash in the safe, which is more than necessary and for its purpose.