Hizmet sektöründe çalışan bireylerin algıladıkları sosyal desteğin, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu ile ilişkisi
The relatıonshıp between perceıved socıal support, depressıon and post-traumatıc stress dısorder of ındıvıduals workıng ın the servıce sector
Yazar: FERHAT AVLUKYARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİZ VOLKAN
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada hizmet sektöründe çalışan bireylerin demografik bilgileri, algıladıkları sosyal
destek, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişki incelenmektedir. Örneklemi
Eğitim, Sağlık, Güvenlik/Adalet, Sosyal Hizmet ve Diğer (Finans, Haberleşme, İnşaat, Spor,
Turizm ve Ticaret) sektör çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmaya yaşları 21 ve 56 arasında
değişen, 187 kadın 122 erkek katılmıştır.
Katılımcılara basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Yapılan araştırma temel aldığı
bakış açısına göre, nicel (korelasyonel ve nedensel karşılaştırmalı); düzeyine göre ise ilişkisel
sınıfta yer almaktadır.
Form ve Ölçekler katılımcılara Google Formlar aracılığıyla ulaştırılmıştır. Araştırmada
Demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği ve Çok
Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin Gözden Geçirilmiş Formu kullanılmıştır. Ocak ve
Mayıs 2022 ayları arasında (yaklaşık 5 ay) 309 katılımcıya ulaşılmıştır. Katılımcılardan
bilgilendirilmiş onamları (Ek-1) alınmasına müteakip veri toplanmaya başlanmıştır. Hipotezler
Pearson Korelasyon Testi, T-Testi, ANOVA ve Welch Testi ile SPSS 22.0 programı kullanılarak
test edilmiştir.
Travma düzeyi açısından; depresyon düzeyi, travmatik olayın sayısı, şiddeti ve yaşama etkisi,
ölüm riski, ölüm veya yaralanmaya tanıklık, psikiyatrik tanı ve bedensel rahatsızlık öykülerinin
risk faktörü olabileceği tespit edilmiştir. Ancak sosyal destek algısı ve yüz yüze görüşme
sıklığının da yüksek olmasının koruyucu faktör olabileceği bulunmuştur. Bu çalışmada
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmasa da sağlık çalışanlarının, başta sosyal hizmet çalışanları
olmak üzere diğer çalışanlardan daha çok travmatik olaya maruz kaldığı tespit edilmiştir. Bununla
beraber sağlık çalışanları diğer meslek gruplarından daha düşük sosyal destek algıladığı
görülmektedir. Araştırmanın diğer bulguları ilgili literatür eşliğinde tartışılarak olası klinik
katkılara yer verilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Askeri Psikoloji, Depresyon, Savaş Travması,
Travma, TSSB.

Abstract:
In this study, the relationship between demographic information, perceived social support,
depression and post-traumatic stress disorder of individuals working in the service sector is
examined. 187 women and 122 men (aged between 21 and 56) from Education, Health,
Security/Justice, Social Service and Other (Finance, Communication, Construction, Sports,
Tourism and Trade) sector employees participated in the research.
Participants were reached by simple random sampling method. The quantitative/relational model
(correlational and causal comparative) is preferred in this research.
The form and the scales were delivered to the participants via Google Forms. Demographic
Information Form, Beck Depression Inventory, Post-Traumatic Stress Diagnostic Scale, Revised
Form of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support are used in this research.
Between January and May 2022 (about 5 months), 309 participants were reached. After the
informed consent (Annex-1) was obtained from the participants, data collection began.
Hypotheses were tested with Pearson Correlation Test, T-Test, ANOVA and Welch Test; via
SPSS 22.0.
Findings have shown that in terms of trauma level; level of depression, traumatic event's number,
severity and impact on life, risk of death, witnessing death or injury, psychiatric diagnosis and
physical discomfort histories may be risk factor. On the other hand, it was found that the
perception of social support and the high frequency of face-to-face meetings may be protective
factors. Although there was no statistically significant difference in this study, health workers
were exposed to more traumatic events than others, especially social workers. At the same time, it
was found that health workers perceived lower social support than others. Other findings of the
study were discussed in the light of the relevant literature, possible clinical contributions were
included and suggestions were made.
Keywords: Depression, Military Psychology, Perceived Social Support, PTSD, Trauma,
War Trauma.