Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında Türk ve Azerbaycan ceza muhakemesi hukukunda hukuka aykırı deliller
Unlawful evidence in Turkish and Azerbaijan criminal procedure in the light of the decisions of the European Court of Human Rights
Yazar: İLDIRIM VALİYEV
Danışman: DOÇ. DR. SABAHATTİN NAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Azerbaycan hukuku = Azerbaijan law ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Kamu hukuku = Public law ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
olan adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Adil yargılanma ilkesinin gereği olarak hukuka aykırı yöntemlerle delil elde edilmesi ve bu delillerin yargılamada kullanılması yasaklanmıştır.Uygulamada hukuka aykırı delillerin yasak sorgu yöntemleri kullanılması, arama, elkoyma ve yakalamaya ilişkin usul kurallarının ihlali, iletişimin denetlenmesine ilişkin usul kurallarının ihlali ve beden muayenesi ile genetik ve moleküler incelemelere ilişkin usul kurallarının ihlali yoluyla elde edildiği görülür.
Bir davadaki delillerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilip edilmediği konusu,Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargılamalarında adil yargılanma hakkı bağlamında dikkatle incelenmektedir. Esasen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı maddesinde hukuka aykırı delillere yer verilmemektedir. Ancak Mahkeme, iç hukuktaki bir davayı sonuçlandırmak için kullanılan delillerin hukuka aykırı şekillerde elde edilmiş olduğuna kanaat getirirse yargılamanın bir bütün olarak hakkaniyetsiz hale geldiğine ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmedebilmektedir.Çalışmada Türk ve Azeri ceza muhakemesi hukuku alanlarında hukuka aykırı deliller konusu hem teorik açıdan incelenmiş hem de AİHM içtihatları çerçevesinde ele alınmıştır. AİHM'in hukuka aykırı deliller konusunda taraf devletlere yönelik tavsiyelerine de çalışmada yer verilmiştir

Abstract:
The institution of unlawful evidence in criminal proceedings requires the right to a fair trial, which is a universal principle. As a requirement of the principle of a fair trial, it is prohibited to obtain evidence by unlawful methods and to use this evidence in the trial. In practice, it is seen that illegal evidence is obtained through the use of prohibited interrogation methods, violation of the procedural rules regarding search, seizure, and arrest, violation of the procedural rules regarding the control of communication, and violation of the procedural rules regarding body examination and genetic and molecular examinations. Whether unlawful methods obtained the evidence in a case is carefully examined in the context of the right to a fair trial in the European Court of Human Rights proceedings. The article on the right to a fair trial regulated in article 6 of the European Convention on Human Rights does not include
unlawful evidence. However, suppose the Court considers that the evidence used to conclude a case in domestic law has been obtained unlawfully. In that case, it may decide that the proceedings become unfair and that the right to a fair trial is violated. In the study, the issue of unlawful evidence in Turkish and Azerbaijani criminal procedure law has been examined both theoretically and within the framework of the ECtHR case law. The recommendations of the ECtHR to the state parties regarding unlawful evidence are also included in the study.