Obsesif-kompulsif bozukluk hastaları ile şizofreni hastalarının, içgörü düzeylerine göre zihin kuramı açısından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of obsessive compulsive disorder and schizophrenia patients with healthy controls for theory of mind abilities according to their insight
Yazar: BAŞAR AYRIBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL SAYAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Zihin kuramı = Theory of mind ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Başlık: Obsesif-Kompulsif Bozukluk Hastaları ile Şizofreni Hastalarının, İçgörü Düzeylerine Göre Zihin Kuramı Açısından Sağlıklı Kontrollerle Karşılaştırılması.
Amaç: Sosyal beyin kavramı özellikle son 20 yıldır başta psikotik bozukluklar ve gelişimsel bozukluklar olmak üzere pek çok psikopatolojide çalışılan bir alandır. Sosyal beyin kavramı içinde ele alınan Zihin Kuramı çalışmaları, şizofreni ve otizm gibi hastalıkların hem etiyopatogenezinde hem de tedavisinde yeni perspektifler kazandırmaktadır. Ancak bu kavramın Obsesif Kompulsif Bozukluk gibi ciddi işlevsellik kaybına ve sosyal ilişkilerde probleme yol açan bir hastalıkta nispeten az çalışılmış olduğu göze çarpmaktadır. OKB'de içgörü bozukluğunun psikotik bir spektrumda ele alınması ve şizo-obsesif bozukluk gibi bir tanı kategorisinin varlığı tartışılmaktayken, psikotik bozukluklarda bozulduğu iyi bilinen bir mental işlevin OKBde içgörü boyutuyla ele alınmasının literatürdeki bu tartışmalara katkı sağlayacağını düşünüyoruz. OKB hastalarının kognitif ve afektif ZK açısından ele alınması ve olası bozulmaların saptanmasının, hastalığın tedavisinde kullanılan hem psikoterapilerin hem de psikofarmakolojik tedavilerin hastalığa özgü bir hale gelmesi yönünde katkılar sağlayabileceği de düşünülebilir.
Metod : Çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre tanı almış 38 OKB hastası ve 37 Şizofreni hastası alındı. Kontrol grubu olarak da 38 gönüllü çalışmaya dahil edildi. OKB hastalarında ve yakınlarında psikotik bozukluk öyküsü, Şizofreni hastaları ve yakınlarında da OKB semptomları ve tanısı olmaması kriteri konuldu. Sağlıklı gönüllülerde mevcut veya geçmiş psikopatoloji öyküsü ve birinci derece yakınlarında OKB ve psikotik bozukluk öyküsü yokluğu kriteri arandı. Katılımcılara afektif ZK testi olarak Gözlerden Zihin Okuma Testi, kognitif ZK testleri olarak da Birinci Sıra Yanlış İnanç, İkinci Sıra Yanlış İnanç, İmayı Anlama, Garip Hikayeler testleri uygulandı. Hasta grubuna içgörü değerlendirme için BABS uygulandı. Hastalık şiddeti ölçmek için OKB hastalarına Y-BOCS, şizofreni hastalarına ise PANSS uygulandı. Tüm katılımcılara DSM-IV için SCID-I uygulandı.
Bulgular : Çalışmamız sonucunda OKB hastalarının hem afektif hem de kognitif ZK açısından sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak bozulmuş skorlar elde ettiği görüldü. Ancak bu bozulmaların şizofreni hastalarına görülen bozulmaya kıyasla anlamlı olarak daha düşük seviyede olduğu saptandı. OKB grubunda ZK becerilerinin içgörüdeki bozulmadan etkilenmediği ve semptom şiddeti ile düşük düzeyde ilişkili olduğu görüldü. Şizofreni grubunda ise semptom şiddeti arttıkça ve içgörü bozuldukça afektif ve kognitif ZK becerilerinin bozulduğu saptandı. OKB hastalarında obsesif semptomlar arttıkça ZK bozulmasının arttığı, şizofreni hastalığında ise bu ilişkinin PANSS ölçeğinin kognitif boyutunda belirgin olduğu gözlendi. Hem OKB hem de şizofreni hastalarında yaş ve eğitim süresi ile ZK performansları arasında belirgin bir ilişki saptandı. OKB hastalarında farklı semptom kümeleri ile ZK becerileri arasında anlamlı bir ilişki görülmezken şizofreni grubunda paranoid hastaların paranoid olmayanlara göre belirgin olarak daha iyi ZK becerileri olduğu görüldü. OKB hastalarında toplam tedavi süresi ve mevcut antidepresan tedavi dozu ile kognitif ZK becerileri negatif korele iken bu ilişkinin şizofreni hastalarında antipsikotik dozu  ve hastalık süresi ile görülmediği saptandı. Elde ettiğimiz diğer bir bulgu da kontrol grubumuzda kadınların erkeklere göre daha iyi afektif ZK becerileri olduğu bulgusunun OKB ve şizofreni hasta grubunda devam etmediği oldu.
Sonuç: Bu çalışma ile ZK becerileri açısından OKB hastalarının kendine has bir bozulma gösterdiği sonucuna varılabilir. OKB'deki ZK bozulmasının içgörüden etkilenmemesi, içgörüsü bozuk OKB hastalarının da sosyal beyin kavramı açısından OKB spektrumu içinde değerlendirilebileceğini göstermektedir. Yine bu bozulmanın genel hastalık şiddetinden ve semptom kümelerinden değil, obsesif semptomların şiddetinden etkilenmesi de OKB fenomenolojisine dair üzerinde durulması gereken bir bulgu olabilir. Şizofreni hastalarındaki ZK bozulmasının ise literatürle uyumlu olduğu ve paranoid şizofreni ile paranoid olmayan şizofreninin ZK açısından ayrışabileceği bulgusunu desteklediği sonucuna varılabilir.

Abstract:
Aim: The concept of social brain is being studied in various psychiatric conditions, mostly in psychotic and developmental disorders, especially for the last 20 years. Theory of Mind, regarded as a social brain facility, offers new perspectives to the etiopathogenesis and treatment options for schizophrenia and autism spectrum disorders. But it is obvious that such this concept has not being studied enough in OCD, a disorder which cause significant functional and social impairment. As a well-known disrupted mental facility in psychotic disorders, we think that studying ToM with a dimensional perspective on insight will serve as contribution to the existing literature, in the context of discussions about the validity of Schizo-obsessive disorder as a distinct diagnostic category or including poor insight OCD to the psychotic spectrum. Evaluating OCD patients for affective and cognitive ToM and detecting any possible impairments, would contribute to the efforts of conducting more sophisticated treatments for this disorder both in means of psychotherapies and psychopharmacological interventions.
Method:  38 OCD and 37 Schizophrenia patients included to the study, diagnosed with DSM - 5 criteria. 38 healthy controls included as control group. OCD patients are included only without any psychotic disorder history  or family history for psychotic disorders. Schizophrenia patients are included without a OCD symptomology or OCD diagnosis, also without a family history for these. Healthy controls a selected for a negative history of any psychiatric disorders or a family history of psychotic disorder or OCD. Reading Mind in the Eyes Test as affective ToM and  First Order False Belief, Second Order False Belief, Hinting Task and Strange Stories tasks as cognitive  ToM used in all participants. BABS used as a insight measure for patient groups. Y-BOCS for OCD and PANSS for Schizophrenia used for symptom severity. All participants are evaluated with SCID for DSM-IV 
Findings: We found that OCD patients have low scores on both affective and cognitive tasks for  ToM, compared to healthy controls. But this impairment was lower when compared to impairments in schizophrenia patients. ToM impairments in OCD group was not affected from increased general symptom severity or low insight. For schizophrenia group, increased ToM impairment was related with high symptom severity and poor insight. In OCD group, obsession severity was negatively correlated with ToM abilities, this relation was most prominent with cognition dimension in Schizophrenia patients. Also age and education level influenced ZK performances in both schizophrenia and OCD patients.  There were no relation with different symptom clusters and ToM abilities in OCD group, but paranoid SCH patients were better in ToM abilities than non-paranoid ones. We also found that females in healthy controls have better scores on affective ToM than males, but this relation was not significant in both patients groups. 
Conclusion: This study shows that there may be a unique impairment of ToM abilities in OCD patients. Lack of any relation between insight and ToM abilities in OCD may show that poor insight OCD should be regarded in OCD spectrum in the context of social brain. Finding that the impairment of ToM is not affected by general symptom severity or symptom clusters but severity of obsessions, may reveal some thoughts on the phenomenology of OCD. We can also conclude that impairments of ToM in schizophrenia patients found in this study is in line with the current literature and supports the notion for dissociation of  paranoid SCH patients from non-paranoid ones in means of better affective ToM abilities.