Devlet muhasebesinin Türkiyedeki tarihsel gelişimi ve tahakkuk esaslı devlet muhasebesinin karşılaştırmalı olarak analizi
Accounting state historical development in Turkey and comparative analysis of the government accounti̇ng
Yazar: AYHAN GÜVEN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET YÜCE
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hesap verebilirlik = Accountability ; Kamu muhasebesi = Public accounting ; Muhasebe = Accounting ; Tahakkuk = Accrual ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde, geçmişten günümüze kadar devlet muhasebesi alanındaki yaşanan gelişmeler, uygulanan yöntemler, Nakit Esaslı Devlet Muhasebe Sisteminden Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebe Sistemine geçiş aşaması ve bu sistemin sağlayacağı faydaları karşılaştırmalı olarak analiz ederek bilgi verilmiştir. Ülkemizde uzun bir süre nakit esaslı devlet muhasebe sistemi kullanılmıştır. Bu sistem geçmiş yıllarda ilgililerin kamu mali yönetimindeki bilgi gereksinimlerini karşılamakta yeterliydi. Zaman geçtikçe kamunun hizmet sahalarının büyümesi bu sistemi yetersiz hale getirmiştir. Kamu idarelerinde muhasebe açısından birlik bulunmaması, idareler arasında karşılaştırma yapma imkânını da ortadan kaldırmıştır.

Yukarıda sözü edildiği gibi birçok hususta yetersiz kalan nakit esaslı devlet muhasebe sistemini yeniden yapılandırma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, ilk çalışmalarına 1995 yılında başlanan ve tüm hükümleriyle 2006 yılında uygulamaya giren 5018 Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu mali yönetim sahasında devrim niteliğinde değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerle; mali yıl sonunda düzenlenen mali raporların alınarak devletin mali konumunu ilgililere sunulabilmesi, söz konusu tabloların yorumlanarak analiz edilebilmesi, hesap verilebilirlik ve mali şeffaflık, stratejik planlama, gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu sistem kamu imkânlarını kullanma salahiyetine sahip yöneticilerin, devletin mali sistemiyle ilgili sağlıklı karar vermelerini sağlamıştır.

Nakit esaslı devlet muhasebe sisteminin bırakılarak tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemine geçmek, kamu mali yönetiminde yapılan reform çalışmalarının merkezinde bulunmaktadır. Nedeni ise yeni muhasebe sistemi kamunun bütün mali faaliyetlerini kaydetmek ve raporlama kabiliyetine sahip bir sistem olmasıdır. Devletin bütün mali faaliyetlerini kaydetmekteki ana hedef ise; söz konusu işlemlerin kayıt dışında bırakılmasının önüne geçilmesi ve gerçekleştirilen faaliyetlerin reel maliyetlerine göre muhasebe kaydına alınmasıdır. Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebe Sistemi Devlette, muhasebeden beklenen hedefleri karşılayan bir sisteme dönüşmüştür.



Anahtar Kelimeler : Devlet Muhasebesi, Tahakkuk Esaslı DevletMuhasebesi, Nakit Esaslı Devlet Muhasebesi, Mali Şeffaflık ve Hesap verebilirlik, Stratejik planlama

Abstract:
In this study,  progress in governmental accounting from past to present, methods, the transitional stage from Cash Based Govermental Accounting to Accrual Based Govermental Accounting and the benefits of this system are explained comperatively. In our country, Cash Based  Govermental Accounting was used for a long time. This system was enough to meet the information needs of those concerned in public finance management in the past. As time passed by, the developments in public service maked this system insufficient. The fact that there is no unity in public adminsistration in terms of accountancy removed the opportunity of making comparison between administrations. 

As mentioned above, Cash Based Govermental Accounting which was insufficient in many cases needed reorganization. For this reason, Public Finance Management and Control Law the 5018 whose studies first started in 1995 and which entered into application with its all provisions in 2006, has made great revisions in public management. Thanks to these alterations, it has been possible to submit the financial situation of the government with the financial reports  in the end of a fiscal year, analyze the subjected charts and accountability, financial transperancy and strategical budgeting  are recognized. Moreover, the system administrators have the competence to use the public facilities has led them to make healthy decisions about the state of the financial system. 

Transition from the Cash Based Govermental Accounting to the Accrual Based Govermental Accounting is in the center of the reformation studies made in public finance management. The reason is that the new accounting system to record all financial activities of the public and is a system with reporting capabilities. The main aim of recording of all financial activities of government is to prevent subjected transactions from being unrecorded and enter these activities into accounting record according to their real cost. Acrrual Based Governmental Accounting has turned into a system which meets the expectations of accountancy.




Keywords : Governmental Accounting, Accrual BasedGovermental Accounting, Cash Based Govermental,Accounting, Financial Transperancy, Accountibility, Strategical Budgeting