Sınıf çaplı kendini izleme öğretiminin okul öncesi dönemdeki gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların etkinlikle ilgilenme düzeylerine etkileri
The effects of class-wide self-monitoring training on on-task levels of preschool children with developmental disabilities
Yazar: MİNE SÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE YÜCESOY ÖZKAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Zihin Engellilerin Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kendi kendine yönetim = Self management ; Kendini ayarlama = Self monitoring ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Zihinsel gelişim = Mental development

Özet:
Bu araştırmada sınıf çaplı kendini izleme öğretiminin okul öncesi dönemdeki gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların etkinlikle ilgilenme ve kendini izlemeyi kullanma düzeylerine etkileri incelenmiş; çocukların etkinlikle ilgilenme ve kendini izlemeyi kullanma düzeylerinde meydana gelen değişikliklerin, uygulamanın sona ermesinin ardından korunup korunmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda sosyal karşılaştırma yapılarak, sınıf çaplı kendini izleme öğretimi sonunda gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların etkinlikle ilgilenme düzeylerinin normal gelişim gösteren akranlarının etkinlikle ilgilenme düzeylerine yaklaşıp yaklaşmadığı da belirlenmiştir. Ayrıca uygulamanın gerçekleştirildiği sınıflarda eğitim alan normal gelişim gösteren çocukların ve bu sınıflarda görev yapan öğretmenlerin sınıf çaplı kendini izleme öğretimine ilişkin görüşleri de ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırma Çanakkale ilinde dört farklı okul öncesi eğitim sınıfında, gelişimsel yetersizlik gösteren dört ve normal gelişim gösteren 89 çocuğun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Sınıf çaplı kendini izleme öğretiminin etkililiğine ilişkin veriler gelişimsel yetersizlik gösteren çocuklardan toplanırken, sosyal karşılaştırma yapmak üzere kullanılan veriler normal gelişim gösteren çocuklardan toplanmıştır. Denekler arası çoklu başlama modeli kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmış ve yüksek güvenirlik bulguları elde edilmiştir.Araştırmanın bulguları sınıf çaplı kendini izleme öğretiminin okul öncesi dönemdeki gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların etkinlikle ilgilenme düzeylerinin artırılmasında ve meydana gelen bu değişikliğin, uygulamanın sona ermesinin ardından korunmasında etkili olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda bulgular sınıf çaplı kendini izleme öğretiminin okul öncesi dönemdeki gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların kendini izlemeyi kullanma düzeylerinin artırılmasında ve meydana gelen değişikliğin, uygulamanın sona ermesinden sonra da korunmasında etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Sosyal karşılaştırmaya ilişkin bulgular sınıf çaplı kendini izleme öğretimi sonunda gelişimsel yetersizlik gösteren çocukların ortalama etkinlikle ilgilenme düzeylerinin normal gelişim gösteren akranlarının ortalama etkinlikle ilgilenme düzeylerine oldukça yaklaşmış olduğuna işaret etmektedir. Yapılan görüşmeler aracılığı ile elde edilen sonuçlar ise uygulamanın gerçekleştirildiği sınıflarda eğitim alan normal gelişim gösteren çocukların ve bu sınıflarda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin sınıf çaplı kendini izleme öğretimine yönelik görüşlerinin olumlu olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this research, the effects of class-wide self-monitoring training on on-task and self-monitoring usage levels of preschool children with developmental disabilities have been analyzed; whether the changes occurred on on-task and self-monitoring usage levels of children are maintained or not once after the treatment comes to an end has been tried to be determined. As well, by making social comparison, it has been determined whether on-task levels of children with developmental disabilities come close to the on-task levels of their peers typically developed at the end of the class-wide self-monitoring training. Furthermore, the opinions of typically developed children receiving training in the classes which the treatment in question is carried out in and of teachers performing in these classes with regard to the class-wide self-monitoring training have been tried to be put forth.The research has been carried out in four different preschool education classes in Çanakkale Province, with the participation of 4 children with developmental disabilities and 89 typically developed children. Data concerning the effectiveness of class-wide self-monitoring training has been gathered from children with developmental disabilities, while the data used to make social comparison has been obtained from typically developed children. In the research carried out by the use of multiple baseline design across subjects, inter-observer agreement and treatment integrity data have been gathered and high reliability findings have been acquired.Research findings have indicated that class-wide self-monitoring training takes effect upon enhancing the on-task levels of preschool children with developmental disabilities and on the maintenance of this change occurred, once after the treatment is ended. Also, findings have revealed that class-wide self-monitoring training has an effect on increasing the self-monitoring usage levels of preschool children with developmental disabilities and the maintenance of this change occurred, once after the treatment is ended, as well. Findings regarding social comparison point out that mean on-task levels of children with developmental disabilities have considerably come close to the mean on-task levels of their typically developed peers at the end of the class-wide self-monitoring training. As for the results received over interviews made, these present that the opinions of typically developed children receiving training in classes which the treatment is carried out in and of preschool teachers performing in these classes with regard to the class-wide self-monitoring training are positive.