Anne-çocuk çevre eğitimi: Öğretmen, öğrenci, veli işbirlikli durum çalışması
Mother-child environmental education: A collaborative case study with teacher, student and parent
Yazar: HAVVA NUR ŞERBETÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN BÜYÜKŞAHİN
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Sosyal etki = Social affect ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen-veli iş birliği = Teacher-parent cooperation

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı anne ve çocuğun ortak katılımıyla gerçekleştirilen çevre eğitimi programının topluma katkısı hakkında öğretmen, öğrenci ve veli/anne görüşlerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda yürütülen araştırma sonuçları ile çevre
bilincine sahip, bilim-toplum ve çevre ilişkisini doğru içselleştirmiş bireylerin yetişmesi için 
çevre eğitimi programlarının öneminin vurgulanması hedeflenmiştir. Toplum-bilim ve çevre 
ilişkisini temellendirmek için toplumun en küçük yapısı olan aile ile araştırma kurgulanmış 
ve işbirlikli anne-çocuk çevre eğitimi programı katılımcılara uygulanmıştır. Bu nedenle 
araştırmanın çalışma grubunu, daha önce anne-çocuk işbirlikli çevre eğitimi etkinliklerine 
katılmış olan 12 öğrenci, 13 veli/anne ve bu etkinliklerde rehber olarak görev almış olan 7 
öğretmen oluşturmaktadır. Var olan durumun etkilerinin derinlemesine incelenmesi için 
nitel çalışma yöntemlerinden durum çalışması ile araştırma yürütülmüştür. Veri toplama 
aracı olarak rehber öğretmen, öğrenci ve anne için ayrı ayrı hazırlanmış olan yarı 
yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik 
analizi yönteminden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda aile katılımlı çevre eğitiminin 
öğrencinin akademik başarısına, sosyal gelişimine katkı sağladığı, bilime, fene ve sanata 
bakış açısını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda annelerinde çevre 
öğrencinin eğitimine ve gelişimine destek olmak konusunda bilinçlendiği, çevresel 
farkındalık kazandığı, bilime, sanata ve fene yönelik düşüncelerinin olumlu yönde 
etkilendiği belirlenmiştir. Rehber öğretmenler de aynı şekilde çevre eğitiminin 
öğretmenlerin mesleki, kişisel, sosyal, bilişsel gelişimlerine katkı sağladığını 
düşünmektedirler. Araştırmada aile işbirlikli çevre eğitiminin toplumu olumlu yönde 
etkileyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak uygulamalı ve aile 
katılımlı çevre eğitimi çalışmalarına öğretim sürecinde daha fazla yerilmesi gibi çeşitli 
önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anne-Çocuk Eğitimi, Çevre Eğitimi, Çevre-Toplum İlişkisi, Doğa 
Eğitimi

Abstract:
The main purpose of this study is to evaluate the opinions of teachers, students, and parents 
(specifically mothers) on the contribution of an environmental education program conducted 
with the joint participation of the mother and child to society. In line with this purpose, it is 
aimed to highlight the importance of environmental education programs to raise individuals 
who possess environmental consciousness and accurately internalize the society-science and 
environment relationship. To base the society-science and environment relationship, this 
study was built on the smallest unit of society, the family. A collaborative mother-child 
environmental education program was given to the participants. For this purpose, 12 students 
who previously participated in collaborative environmental education activities with their 
mothers, 12 mothers, and seven teachers who acted as mentors constituted the participants 
of this study. The study was designed as a case study to make an in-depth analysis of an 
existing case. Semi-structured interview forms, separately prepared for mentor teachers, 
students, and mothers, were used to collect data. Content analysis was used to analyze the 
data obtained. The findings revealed that environmental education with family participation 
contributed to the students' academic achievement and social development and positively 
affected their perspectives regarding science and art. It was also determined that the mothers 
became conscious of environmental education to educate their children, raised 
environmental awareness, and positively affected their perspectives regarding science and 
art. The mentor teachers similarly thought that environmental education contributed to 
teachers' professional, personal, social, and cognitive development. The study concluded 
that environmental education with family participation positively affects society. Based on 
the study findings, various recommendations were made, including more applied 
environmental education with family participation in educational processes.
Keywords: Mother-child education, environmental education, environment-society 
relationship, nature education.