Sûfîlerde hayatın anlamı: Sûfî olmayanlarla karşılaştırmalı bir araştırma
The meaning of life in sûfîs: A comparative research with non-sûfîs
Yazar: İBRAHİM YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ÜZEYİR OK
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anlam = Meaning ; Anlam arayışı = Search for meaning ; Anlamsızlık = Meaninglessness ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sufi = Sufi ; Tasavvuf = Mystic ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, sûfilerde hayatın anlam-amaç düzeyini ölçmek ve sûfî olmayanlarla karşılaştırma yapmaktır. Bu bağlamda literatüre katkı sunmak ve alandaki boşluğu doldurmak hedeflenmektedir. 264 kişi ile yapılan bu korelasyonel desenli araştırmanın çalışma grubu, 18-65 yaş aralığındaki sûfî ve sûfî olmayan bireylerdir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ve İzmir merkez olmak üzere Türkiye'nin her yerinden katılımcıyı içermektedir. Katılımcıların 131'ini sûfîler, 133'ünü ise sûfî olmayanlar oluşturmaktadır. Anket tekniği kullanılan araştırmada katılımcıların dini tutum ve çelişkilerini ölçmek için "Ok-Dini Tutum Ölçeği ve İnançta Gerilim Ölçeği", anlam-amaç düzeylerini ölçmek için "Anlam-Amaç Kısa Formu ve Hayatın Amacı Ölçeği", pozitif psikoloji kavramlarından mutluluk ve iyimserliği ölçmek için "Mutluluk Ölçeği ve Karamsarlık Ölçeği" ve mistik deneyim düzeyini ölçmek için "Francis-Louden Mistik Yönelim Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verileri incelendiğinde, sûfî ve sûfî olmayanların anlam-amaç, dindarlık, ruh sağlığı (mutluluk ve iyimserlik) ve mistik deneyim düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Buna göre sûfîlerin, sûfî olmayanlara göre anlam-amaç, dindarlık, mutluluk, iyimserlik ve mistik deneyim yaşama düzeyinin anlamlı bir şekilde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anlam-amaç, hayatın anlamı, mistik deneyim, sûfî, tasavvuf, tasavvufî deneyim

Abstract:
The general aim of this research is to measure the meaning-purpose level of life in sûfîs and compare it with non-sûfîs. The aim is to contribute to the literature and fill in gaps found in this context. The study group of this correlative patterned research included a total of 264 people between the ages of 18-65. The research sample included participants from all over Turkey, with the majority being from Istanbul or Izmir. 131 participants were sûfîs and 133 were non-sûfîs. A survey technique was used for the study using the "Ok-Religious Attitude Scale and Tension in Belief Scale" to measure the religious attitudes and contradictions of the participants, the "Meaning-Purpose Short Form and The Purpose In Life Scale " to measure meaning-purpose levels, the "Happiness Scale and Pessimism Scale" to measure happiness and optimism, and the "Francis Louden Mystical Orientation Scale" to measure the level of mystical Experience. When the research data are analyzed, it is seen that there are statistically significant differences in the meaning-purpose, religiosity, mental health (happiness and optimism) and mystical experience levels of sûfî and non-sûfî. Accordingly, it was concluded that the sûfîs had a significantly higher level of meaning-purpose, religiosity, happiness, optimism and mystical experience than non-sûfîs.

Keywords: Meaning-purpose, the meaning of life, mystical experience, sûfî, sufism, sufistic experience