Doğu Akdeniz'de harnup ve zeytin kök bölgesi topraklarının kimi kalite parametrelerinin belirlenmesi
Identifying several soil quality parameters of carob and olive root field soil in East Mediterranean
Yazar: ZEKERİYA KOÇAK
Danışman: PROF. DR. SELİM KAPUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeometri = Archaeometry

Özet:
Bu çalışmada amaç, maki alanlarında, harnup ve zeytinin kök bölgesi topraklarının fiziksel, kimyasal ve süb-mikroskopik (mikromorfolojik) özelliklerini araştırmaktır.Bu çalışma için koruma altında olan ve ekolojik yapının doğal ortamının bozulmadığı, Tarsus Dedeler Köyü , Eshab-ı Kehf mevkii seçilmiş ve alandaki zeytin ve harnup türlerinin, toprak kalite parametreleri incelenmiştir. Bu amaçla toprakların pH, EC, CaCO3, katyon değişim kapasitesi, organik madde, humin maddeleri, toplam N, yararlı P, yararlı mikro elementler (Fe, Mn, Zn ve Cu) , Agregat stabilitesi (yapı dayanıklılığı indeksi) belirlenmiştir. Topraklarda agregatlaşmanın daha iyi incelenebilmesi için, horizonlardan alınan bozulmamış toprak örnekleri tarama elektron mikroskobu (SEM) altında incelenmiştir.Zeytin ve harnup topraklarının yüzey horizonlarında (A1) organik madde, makro besin elementleri (N,K,P, Ca, Mg) içerikleri ile K.D.K değerleri yüksek bulunmuştur. Mikro besin elementlerinin (Zn, Cu, Fe, Mn) profillerdeki düzeyleri ise organik madde içeriği (ağaçların yaprak ve diğer organları ile yüzey örtüsünün oluşturduğu organik madde) ve ana kayanın özelliğine göre değişim göstermiştir. Çalışma alanı toprakları humus özellikleri bakımından endemik bir form oluşturmuş ve MULL-MODER geçiş formu yapılarının ortaya çıktığı saptanmıştır. Yaygın bitkisel materyallerin yerinde (in-situ) humifikasyona uğradıkları saptanmıştır. Toprakların agregatlaşmasında kil kolloidlerinin yanında mantar hiflerinin/organik filamentlerin de etken olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma ile zeytin - harnup alanlarının toprak özelliklerinin, incelenen kalite parametreleri açısından iyi durumda olduğu saptanmıştır. Çalışma, maki alanlarının düşünüldüğü gibi verimsiz topraklar olmadığını ve bu alanlarla ilgili olarak yapılan bilimsel çalışmaların, özellikle organik maddenin huminleşmesi konusunda, arttırılmasının gerekliliğini ortaya koymuştur.Anahtar Kelimeler: Zeytin-Keçiboynuzu Toprakları, Organik Madde, ToprakÖzellikleri, Humin maddeleri. MULL-MODER

Abstract:
The objective of this study was to examine a number of physical, chemical and sub-microscopic (micromorphological) soil quality parameters of the root-zones of carob and olive trees.The study site was located in the Eshab-ı Kehf location, Dedeler village (Tarsus town) and represented an undisturbed ecosystem in a protected area. The soil quality parameters, namely as the pH, EC, CaCO3, cation exchange capacity (CEC), organic matter, humified compounds, total N, extractable phosphorus, available micronutriemts (Fe, Mn, Zn and Cu) and aggregate stability were determined on the collected soil samples. Samples were also examined under the scanning electron microscope to determine soil aggregate properties.The amounts of organic matter, the contents of macronutrients (N, K, P, Ca, Mg), and CEC was high in the soil surface (A1 horizons) of the carob and olive trees sites. The micronutrient (Zn, Cu, Fe, Mn) contents of the soils varied upon the differences of organic matter contents supplied by the leaves, other parts of the trees and the canopy as well as the parent material. Humic properties of the soils of the study site manifest an endemic character with MULL- MODER humus forms. Soil aggregating was affected by both clay colloids and fungi filaments. This study revealed that carob and olive tree root ecosystems contributed high quality parameters to the soils they anchor. The maquis study site was, thus, a productive soil environment in need of further scientific studies to be conducted on especially the humification mode of organic matter.Key Words: Carob and Olive Soils, Organic Matter, Soil Properties, Humiccompounds, MULL-MODER