Ratlarda deneysel asetaminofen toksikasyonunda incir (Ficus carica) çekirdeği yağının etkilerinin araştırılması
The investigation of fig (Ficus carica) seed oil effects on experimental acetaminophen-induced toxicity in rats
Yazar: ÖZGE BARDAKÇI YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MURAT BOYACIOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, asetaminofen (N-asetil-p-aminofenol, APAP) ile toksikasyon oluşturulmuş ratlarda, incir (Ficus carica, FCY) çekirdeği yağının DNA, karaciğer ve böbrek dokularına yönelik koruyucu etkileri ile antioksidan/oksidan denge üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: 48 adet Wistar albino dişi rat 6 gruba ayrıldı; kontrol, APAP, FCY-1, FCY-2, APAP+FCY-1 ve APAP+FCY-2. FCY-1 gruplarına 3 ml/kg/gün ve FCY-2 gruplarına 6 ml/kg/gün dozda incir çekirdeği yağı verildi. 7 gün FCY-1 ve FCY-2 uygulamalarından sonra APAP toksikasyonu 3 g/kg dozda indüklendi. Belirtilen farmakolojik ajanlar oral gavaj ile uygulandı. APAP uygulamasından 24 saat sonra anestezi altındaki ratlardan kan örnekleri ve ötenazi sonrası karaciğer ve böbrek dokuları alındı. 
Bulgular: Serum örneklerinden yapılan biyokimyasal parametre analizleri sonucunda, diğer deneysel gruplarla karşılaştırıldığında APAP grubunda ALP, AST ve kreatinin değerleri istatiksel olarak yüksek bulundu. Dokulara ait antioksidan ve oksidan parametre sonuçları APAP grubu ile karşılaştırıldığında, FCY verilen toksikasyon gruplarında süperoksit dismutaz aktiviteleri (böbrek dokusu APAP+FCY-2 hariç), glutatyon seviyeleri (karaciğer dokusu APAP+FCY-1 hariç) ve katalaz aktiviteleri (karaciğer dokusu APAP+FCY-1 hariç) istatistiksel olarak yüksek, malondialdehit seviyeleri istatistiksel olarak daha düşük bulundu. Lenfositlerden yapılan DNA hasarı ölçümünde, hem APAP+FCY-1 hem de APAP+FCY-2 gruplarına göre APAP grubunda kuyruk momenti ve kuyruk yoğunluğunun anlamlı olarak yüksek olduğu belirlendi. Her iki dokunun histolojik olarak yapılan değerlendirmesinde, APAP grubunda yaygın kanamalar, yer yer nekroze odaklar ve hepatositlerin glikojen depolama yeteneğinin kaybolmuş olduğu görüldü. Buna karşılık FCY verilen toksikasyon gruplarının bulguları kontrol grubu ile benzerlik gösterdi.
Sonuç: Çalışmamızda deneysel asetaminofen toksikasyonunda incir çekirdeği yağının hepatoprotektif ve nefroprotektif etkilerinin olduğu sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Asetaminofen, Ficus carica, Oksidatif hasar, Rat, Toksikasyon.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the protective effects of fig (Ficus carica, FCY) seed oil on DNA, liver and kidney tissues and its effects on antioxidant/oxidant balance in rats toxicated with acetaminophen (N-acetyl-p-aminophenol, APAP).
Material and Methods: 48 Wistar albino female rats were divided into 6 groups; control, APAP, FCY-1, FCY-2, APAP+FCY-1 and APAP+FCY-2. Fig seed oil was given at a dose of 3 ml/kg/day to FCY-1 groups and 6 ml/kg/day to FCY-2 groups. After 7 days of FCY-1 and FCY-2 applications, APAP toxicity was induced at a dose of 3 g/kg. The indicated pharmacological agents were administered by oral gavage. Blood samples were taken from anesthetized rats 24 hours after APAP application, and liver and kidney tissues were taken after euthanasia.
Results: The results of biochemical parameter analyses from serum samples indicated statistically higher levels of ALP, AST, and creatinine in the APAP group compared to other experimental groups. When antioxidant and oxidant parameters of tissues were compared between the APAP group and FCY-treated toxicosis groups, superoxide dismutase activities (except APAP+FCY-2 group of kidney tissue), glutathione levels (except APAP+FCY-1 group of liver tissue), and catalase activities (except APAP+FCY-1 group of liver tissue) were found to be statistically higher, while malondialdehyde levels were statistically lower. In the measurement of DNA damage from lymphocytes, it was determined that the tail moment and tail density were significantly higher in the APAP group compared to both the APAP+FCY-1 and APAP+FCY-2 groups. Histological evaluations of both tissues revealed widespread bleeding, focal necrosis, and loss of glycogen storage capability in the APAP group, whereas findings in the toxicosis groups treated by FCY were similar to the control group.
Conclusion: Our study concluded that fig seed oil has hepatoprotective and nephroprotective effects in experimental acetaminophen toxicity.
Keywords: Acetaminophen, Ficus carica, Oxidative damage, Rat, Toxicity.