Türkiye alabalık (Salmo trutta Linnaeus, 1758 ve Salmo platycephalus behnke, 1968) populasyonlarının genetik yapısının mtDNA-RFLP analiz yöntemiyle belirlenmesi
Study of genetic structure of trout (Salmo trutta Linnaeus, 1758 and salmo platycephalus behnke, 1968) populations in turkey using mtDNA-RFLP analysis
Yazar: YILMAZ ÇİFTCİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM OKUMUŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Genetik yapı = Genetic structure

Özet:
Türkiye Alabalık (Salmo trutta Linnaeus, 1758 Ve Salmo platycephalus Behnke,1968) Populasyonlarının Genetik Yapısının mtDNA-RFLP AnalizYöntemiyle BelirlenmesiYılmaz ÇİFTCİBu çalışmada, Türkiyenin değişik bölgelerinde bulunan anadrom ve anadromolmayan kahverengi alabalık (Salmo trutta L.) ve Anadolu alası (Salmo platycephalus)populasyonlarının genetik ve morfolojik yapıları mtDNA-RFLP analiz yöntemi ve Trussağı sistemi kullanılarak çalışılmıştır. mtDNA'nın üç faklı bölgesi (ND1, Sitokrom b/D-Loop ve ND5/6) PZR ile arttırıldıktan sonra kesici enzimlerle kesilmiş, 31 farklı birleşikhaplotip gözlenmiştir. Birleşik haplotipler arasındaki sekans farklılığı değerleri 0,0004 -0,0289 arasında değişmiş ve oluşturulan UPGMA ağacında alabalığın Tuna (DA) veAdriyatik (AD) olarak iki ana soy grubuna ayrıldığı belirlenmiştir. Populasyonlar arasıortalama nukleotit çeşitliliği 0,010 ve nukleotit farklılığı 0,009, populasyonlar içindekihaplotip ve nukleotit çeşitliliği değerleri ise sırasıyla ortalama 0,270 ve 0,001 olarakhesaplanmıştır. Monte-Carlo simulasyonuyla tüm populasyonlar arası genetik heterojenitetest edilmiş ve haplotip frekanslarının dağılımında istatistiki olarak önemli farklılıklarbulunmuştur (Ï2 = 8647,20, P<0,001). Fakat dere ve deniz ekotipleri arasında heterojeniteolmadığı belirlenmiştir (Ï2 = 15,28, P = 0,1350). Populasyonlar arasında önemli genetikfarklılık olduğu (Î¦ST=0,92) ve göç eden dişi balık miktarının (Nem = 0,045) düşük olduğutespit edilmiştir. Bununla birlikte, anadrom ve yerleşik gruplar arasında genetik farklılıkbulunamamış (Î¦ST=0,084) ve göç oranı yüksek bulunmuştur (Nem = 5,5). Morfometrik vemeristik karakterler için populasyonlara ait bireylerin kendi orjinal gruplarına doğrusınıflandırma oranının %84,36 olduğu tespit edilmiştir. Tüm taksonlar için Diskriminantanalizi yardımıyla hesaplanan Mahalanobis uzaklık matrisi sonucuna göre S. platycephalusve S. t. abanticus diğer taksonlardan açık bir şekilde ayrılmıştır. S. t. labrax ile S. t. fario veS. t. caspius ile S. t. macrostigma aynı alt grup içinde yer almıştır.Anahtar Kelimeler: S. trutta, S. platycephalus, mtDNA-RFLP, Genetik farklılık, Genakışı, Morfometri, Türkiye.

Abstract:
Study of Genetic Structure of Trout (Salmo trutta Linnaeus, 1758 and Salmoplatycephalus Behnke, 1968) Populations in TurkeyUsing mtDNA-RFLP AnalysisYılmaz ÇİFTCİIn this study, genetic and morphometric structures of brown trout (Salmo trutta)and flathead trout (Salmo platycephalus) populations from different part of Turkey werestudied using mtDNA-RFLP analysis and Truss network sistem. After PCR amplificationof three mtDNA segments, ND1 product was digested with 5 restriction enzymes, Cyt.b/D-loop product with 5 and ND5/6 pruduct with 7. Thirty one composite haplotypes wereidentified. The nucleotide divergence between composite haplotypes was ranged from0.0004 to 0.0289 and constructed phylogenetic tree by using the UPGMA method showedthat brown trout populations clustered into two different groups, Danubian (DA) andAdriatic (AD), including S. platycephalus as well. The haplotype and nucleotide diversitywithin populations were 0.270 and 0.001 respectively, and pairwise nucleotide divergenceand diversity between populations were 0.009 and 0.010 in that order. Genetic heterogenitybetween populations was significant (Ï2= 8647.20, P<0.001). But no heterogenity wasfound between anadromus and resident ecotypes (Ï2= 15.28, P<0.1350). Significant geneticdifferentiation (Î¦ST= 0.92) and small number of effective gene flow (Nem = 0.045) amongthe populations were observed. On the contrary, genetic differences seem to be less(Î¦ST=0.084) and gene flow very high (Nem=5.5) among anadromus and resident groups.According to assingnment test for morphological differences %84.36 of individuals fromthe all taxa were classified correctly. According to UPGMA phenogram resulting fromsquared Mahalanobis distance for all taxa S. t. abanticus and S. platycephalus separatedfrom other subspecies grouped together.Key Words: S. trutta, S. platycephalus, mtDNA-RFLP, Gen flow, Morfometrics, Turkey.