Schopenhauer'in metafizik sistemi ve bu bağlamda isteme kavramının Wagner ile Rıchard Strauss'un eserleri üzerinden analizi
The metaphysics of Schopenhauer and analysis of the works by Wagner and Richard Strauss by means of the concept of will
Yazar: CAN OKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN BÜLENT GÖZKAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Batı felsefesi = Western philosophy ; Müzik felsefesi = Music philisophy

Özet:
Bu tez, felsefe ile müzik sanatı arasında analitik bir bağıntı kurma amacını içermektedir. Bu bağıntıyı, müziğe, kurguladığı düşünce sisteminde üst düzey konum atfeden Alman filozof Arthur Schopenhauer'in (1788 – 1860) felsefesinden yola çıkarak oluşturmaya çalışacağız. Schopenhauer'in felsefesine öncü figür olarak gösterdiği filozof Immanuel Kant'ın (1724 – 1804) estetik anlayışını ve güzel sanatlar bölümlemesini takip ederek, Schopenhauer'in kendisine özgü düşünce biçimi temellendirilecek. Ayrıca, Kant'ın metafizik sisteminde kendinde şey kavramının, Schopenhauer'in felsefesinde nasıl isteme kavramına dönüştüğü açıklanacak. İsteme kavramı açıklanırken kullanılacak kaynak, Schopenhauer'in temel eseri İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya (Die Welt als Wille und Vorstellung) olacaktır. Bu eserden yola çıkarak, müziğin metafizik ile nasıl bağıntılı düşünüldüğüne dair inceleme yapılacaktır. Schopenhauer'in estetik anlayışında isteme kavramının müzik tarafından nasıl karşılık bulduğu ve bu düşünce biçiminin, kendisinden sonraki nesillerin bestecileri üzerinde bıraktığı etki tahlil edilecek. Bu etki ile ilgili olarak, iki Alman bestecinin, Richard Wagner'in (1813 – 1883) Tristan und Isolde: Prelüd ve Aşk Ölümü ve Richard Strauss'un (1864 – 1949) Dönüşümler (Metamorphosen) başlıklı yapıtlarının nota analizleri, Schopenhauer'in isteme kavramından yola çıkarak yapılacaktır. Analizimizin içeriğinde, Schopenhauer'in İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya'sında müzik hakkındaki düşünceleri ve teorik açıklamaları aracılığıyla söz konusu müzik yapıtlarının kurgu ve anlam katmanları üzerine düşünceler öne sürülecektir. Tezin son kısmında, Schopenhauer'in hiçbir metinde değinmediği büyük besteci Johann Sebastian Bach'ın müziğine değinilecektir. Schopenhauer'in müzik teorisi hakkında yazdıklarına kaynakça olan Jean-Philippe Rameau'nun yerine, Bach'ın teorik katkıları göz önünde bulundurulacaktır. Bu sayede, Schopenhauer'in müzik metafiziğinin Bach'ın yapıtlarından yola çıkarak yeniden kurgulanmasının olanağı araştırılacaktır.

Abstract:
This thesis has purpose of apply the analytic relation between philosophy and art of music. We will try to apply this relation according to the philosophy of Arthur Schopenhauer (1788 – 1860) who attributed to the music high rank in his way of thinking. We will follow the method of aesthetics and subdivision of the fine arts according to the philosopher Immanuel Kant (1724 – 1804) whom Schopenhauer took as his philosophic predecessor and establish specific way of thinking by Schopenhauer. Whatmore is the concept of will by Schopenhauer will be explained from the fact of how it had transformed from the concept of thing in itself by Kant. Schopenhauer's masterwork The World as Will and Representation (Die Welt als Wille und Vorstellung) is the keywork to be followed fort he explanation of the concept of will. By means of this work, how the relation between metaphysics and music is thought will be investigated. His way of thinking about music which designated as the essence of world is so crucial that it is unavoidable and indispensable to take music in order to cognizing the thing-in-itself, namely the will. Schopenhauer thought that music is the highest level of all arts. He clearly indicated repeatedly that the music surpasses all the other arts whereas they give presentation of the Platonic Idea as the adequate objecthood of the will by degrees increasing from architecture to tragedy. However the music is described by Schopenhauer as not the presentation of Platonic Idea, but as the copy of the essence of world. Music as the universal language gives clearest insight of the will, which is the thing-in-itself of world beside being the totality of representations. Music is such an art that itself can make the will cognizable clearly. It does not have to describe depictions of life or real happenings. Music has possibility to give insight much deeper than the relative happenings of the appearances of world, namely the will. The listener gets it immediately when the music with clear context of the essence of world is performed as if the metaphysic truth is being cognizable. Schopenhauer, who introduced music in his masterwork The World as Will and Representation with such importance to the philosophy had great impact on the composers of later generation. The musical analysis of the works by two German composers, namely Prelude and Love-Death from Tristan and Isolde by Richard Wagner (1813 – 1883) and Metamorphoses by Richard Strauss (1864 – 1949) will be made by means of Schopenhauerian concept of the will. In the context of analysis, the ideas about the spheres of meaning and construction of the above mentioned music works to be explained by means of the ideas about the music and theoretical explanations taken from The World as Will and Representation by Schopenhauer. At the last chapter of thesis, the music of Johann Sebastian Bach which Schopenhauer never mentioned in any of his writings will be referred. The main observation will be mainly about theoretical contributions of Bach, instead of Jean-Philippe Rameau who was the main source for Schopenhauer's writings about music theory. Thus, another way of speculating about music metaphysics of Schopenhauer by means of the works of Bach will be investigated.