Kullanıcı deneyiminin yeşil yazılım mühendisliği üzerine etkisi
Impact of user experience on green software engineering
Yazar: ASLIHAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL GÖKTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yazılım Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Enerji tüketimi = Energy consumption ; Karbon = Carbon ; Kullanıcı değerlendirmesi = User evaluation ; Kullanılabilirlik = Availability ; Optimizasyon = Optimization ; Yazılım mühendisliği = Software engineering

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, yazılım uygulamalarının geliştirilme yaşam döngüsüne kullanılabilirlik
testlerinin uygulanmasının, karbon salınımı ve enerji tüketimi bileşenleri aracılığıyla yeşil
yazılım açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylece, insan bilgisayar etkileşimi ve yeşil
yazılım alanları için ortak bir çalışma alanı oluşturacaktır.
Yöntem: Bu çalışmada, kullanıcıların hastane randevusu oluşturabilecekleri bir uygulama
geliştirilmiştir. Uygulamanın ilk versiyonunun geliştirilme aşamalarında herhangi bir
kullanılabilirlik testi yapılmamıştır. Uygulamanın kullanılabilirlik testi ile görüşleri dahil
edilmemiş versiyonu son kullanıcılara sunularak uygulama üzerinde kendilerine verilen
görevleri yerine getirmeleri istenmiştir. Kullanıcıların uygulamayı kullanımları esnasında
yapılan karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri ölçülmüştür. Sonrasında kullanıcılar ile
uygulama hakkında bir görüşme yapılarak kullanılabilirlik testi yapılmıştır ve geri dönütler elde
edilmiştir. İkinci versiyon için kullanıcılardan elde edilen geri dönütler hastane randevu
uygulamasına dahil edilmiştir. Böylece uygulamanın kullanıcı deneyimi dahil edilmiş hali olan
ikinci versiyonu oluşturulmuştur. İkinci versiyonda son kullanıcılara sunularak, burada
görevleri yerine getirmeleri istenmiştir. Bu esnada yine karbon salınımı ve enerji tüketimi
değerleri ölçülmüştür. İlk aşamada 12 kişi ile kullanıcı testleri gerçekleştirilmiştir. İkinci
aşamada ise ilk 6 kişi ilk aşamada test yapılan, diğer 6 kişi ise daha önce uygulamayı
kullanmayan kişilerden seçilmiştir. Her iki versiyon içinde değerler kıyaslanmıştır.
Bulgular: Çalışmanın, ikinci aşamasında elde edilen uygulamanın kullanım süresi, karbon
salınımı ve enerji tüketimi değerleri, ilk aşamasında elde edilen uygulamanın kullanım süresi,
karbon salınımı ve enerji tüketimi değerlerinden daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Her iki
versiyonu kullanan kullanıcıların, ilk verisyondaki kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji
tüketimi değerlerine kıyasla ikinci versiyondaki kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji
tüketimi değerlerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Uygulamanın ilk versiyonunu ilk kez kullanan
kullanıcıların ölçüm sonuçları ile ikinci aşamada uygulamanın ikinci versiyonunu ilk kez
kullanan kullanıcıların ölçüm sonuçları karşılaştırılmıştır. İkinci versiyonu ilk kez kullanan
kullanıcıların ortalama kullanım süresi, karbon salınımı ve enerji tüketimi değerleri, ilk
versiyonu ilk kez kullanan kullanıcıların ortalama değerlerinden daha düşük olduğu
gözlemlenmiştir.
Sonuç: Çalışma, yazılım uygulamalarının geliştirilme aşamalarına kullanılabilirlik testleri
aracılığıyla kullanıcıların görüş ve önerilerinin dahil edilmesinin, uygulamaların kullanım
sürelerini ve buna bağlı olarak kullanım esnasında yapılan karbon salınımı ile enerji tüketimi
değerlerinin düşmesine katkı sağlayabileceği sonucuna varmıştır.
Anahtar Kelimeler: yeşil yazı

Abstract:
Purpose: This study aims to examine the application of usability tests to the development life
cycle of software applications in terms of green software through carbon emission and energy
consumption components. Thus, it will create a common workspace for human-computer
interaction and green software fields.
Method: In this study, an application was developed where users can create hospital
appointments. No usability tests were conducted during the development stages of the first
version of the application. The usability test version of the application, which did not include
their opinions, was presented to end users and they were asked to perform the tasks assigned to
them on the application. Carbon emission and energy consumption values of users while using
the application were measured. Afterwards, a usability test was conducted by interviewing the
users about the application and feedback was obtained. For the second version, the feedback
obtained from users was included in the hospital appointment application. Thus, the second
version of the application with user experience included was created. In the second version, it
was presented to end users and they were asked to perform tasks there. Meanwhile, carbon
emission and energy consumption values were measured again. In the first stage, user tests were
carried out with 12 people. In the second stage, the first 6 people were selected from those who
were tested in the first stage, and the other 6 people were selected from those who had not used
the application before. Values are compared in both versions.
Findings: It was observed that the usage time, carbon emission and energy consumption values
of the application obtained in the second stage of the study were lower than the usage time,
carbon emission and energy consumption values of the application obtained in the first stage.
It has been observed that users using both versions have decreased the usage time, carbon
emission and energy consumption values in the second version compared to the usage time,
carbon emission and energy consumption values in the first version. The measurement results
of the users who used the first version of the application for the first time were compared with
the measurement results of the users who used the second version of the application for the first
time in the second stage. It has been observed that the average usage time, carbon emission and
energy consumption values of users who use the second version for the first time are lower than
the average values of users who use the first version for the first time.
Results: The study concluded that including users' opinions and suggestions through usability
tests in the development stages of software applications can contribute to reducing the usage
period of the applications and, accordingly, the carbon emissions and energy consumption
values during use.
Keywords: green software, human computer ınteraction, usability, code carbon emission, code
energy consumption