Bursa ili İnegöl ilçesi hava kalitesinin fiziki ortam ile ilişkisi
Relationship between air quailty and physical enviroment of Bursa – Inegol province
Yazar: SEMRA İSKAN
Danışman: PROF. DR. TELAT KOÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bursa-İnegöl = Bursa-İnegöl ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Hava kalitesi = Air quality ; Nüfus = Population ; Yerleşim özellikleri = Settlement characteristics ; İklim = Climate

Özet:
Modern çağda insanoğlu birçok problemle karşı karşıya kalmıştır. Bu problemler çeşitli konularda ve senaryolarda karşımıza çıkmaktadır ve bunlardan en önemlisi de çevresel sorunlardır. Bu çevre sorunların başında hava kalitesindeki bozulma gelmektedir. İnegöl kentinde hava kalitesi ile ilgili sorunlar dikkat çekmektedir. İnegöl havzasında hava kalitesinin oluşumu ve gelişimini inceleyen yeterli araştırmaya ulaşılmamış olması temel problem olarak değerlendirilmiştir. Sunulan araştırmanın amacı İnegöl havzasından hareketle İnegöl yerleşmesi ve yakın çevresinde hava kalitesinin fiziki ortam ile ilişkisini incelemektir. 
Bu çalışma da veri kaynakları Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı, Harita Genel Komutanlığı ve farklı yükseltilerde yapılan sıcaklık ölçümleridir. Çalışma dönemi 01.10.2016 – 01.10.2017 tarihleri arasında belirlenmiş olup veri eksikliğinden dolayı Kasım, Aralık 2016 ve Ocak, Şubat 2017 tarihleri olarak dört ay ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmada öncelikle İnegöl havzasının fiziki ortam özellikleri belirlenmiş olup, bu özelliklerin hava kalitesi üzerindeki etkilerine ve arazi kullanımının bu özelliklere ne kadar dikkat edilerek gerçekleştirildiği üzerinde durulmuştur.  
Meteorolojik parametrelerden rüzgâr ve kirleticilerden PM ve SO2 arasındaki ilişki, incelenmiş ve negatif yönlü zayıf ilişki sonucuna ulaşılmıştır. Dört farklı yükseltideki istasyonlardan elde edilen sıcaklık verileri sonucunda topografya üzerinde özellikle kış döneminde sık sık terselmenin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar İnegöl topografyasında terselmenin gelişmesini kolaylaştıran fiziki şartların mevcut olduğunu ve yüksek atmosferdeki hava tiplerinin terselme gelişimine destek olduğunu göstermiştir. İnegöl çevresi ile ilgili arazi kullanım kararlarında araştırma sonuçlarımızın dikkate alınması önerilir.

Abstract:
In the modern era humanity faced a lot of problems. These problems have got various topics and scenarious and environmantal problems are the most important one of all these. In these environmantal problems, the deterioration of air quality comes first. Problems with air quality in the city of Inegöl are noteworthy. The fundamental problem is that the sufficient research has not been achieved to investigate the formation and development of airquality in the İnegöl basin. The aim of the presented research is to investigate the relationship between air quality and physical environment in İnegöl settlement an ditsvicinity.
The data sourcesused in this study are General Directorate of Meteorology, Environment and Urban Ministry, National Air Quality Monitoring Network, Map General Command and our temperature measurements. In this study, working period has been determined between 01.10.2016- 01.10.2017 but the studys working period restricted from the November, December 2016 to the January, February 2017 which used just fourmonths due to lack of qualified data.  At the begining in this study, physical environment characteristics of İnegöl basin were determined and monitored of it's effects on land use and air quality. 
From the meteorological parameters, correlation between PM and SO2 from wind and pollutants was examined by correlation method and negative poor correlation found as a result. Temprature inversion found from the data which provided from stations in different elevation in the topography. Mainly these inversion soccoured in winter season. Results of this study indicate that İnegöl's topography is effecting the temprature inversion by it's physical effect and the air types condition in high altitude atmosphere is supporting this event.  It is highly recomanded to the law makers to take these results into an account about land use desicions in Inegöl basin.