Fenomen temelli müzik eğitiminin fenomen temelli öğrenmenin boyutları, motivasyon ve benlik algısı üzerine etkisi
The effect of phenomenon-based music education on dimensions of phenomenon-based learning, motivation and self-conceptualization
Yazar: MELTEM ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. BANU ÖZEVİN TOKİNAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Fenomen temelli öğrenme = Phenomen-based learning ; Fenomenler = Phenomenons ; Halk müziği = Folk music ; Motivasyon = Motivation ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Fenomen temelli öğrenme, sorgulama ve problem çözme üzerine kurulu, öğrenci merkezli, çok disiplinli bir öğretim yaklaşımıdır. Gerçek dünyadan belirlenen bir fenomeni bütünsel bir açıyla açıklamaya yönelik soruların sorulduğu, konuyla ilgili fenomenleri içeren problemlere yönelik öğrencilerin yanıtları birlikte inşa ettiği, yapılandırdığı bir yaklaşımdır. Burada amaç konu temelli öğrenmenin yerini almak değil, onu daha geniş, disiplinler arası bağlantıların olduğu, daha geniş bir perspektife oturtmaktır. Fenomen temelli öğrenmenin beş boyutu vardır ve bu tür bir eğitim, öğrenmeye bütünsel bir yaklaşım vurgular. Müzik eğitimi, öğrencilerin birçok disiplinde gelişmelerine olanak sağlar. Müzik eğitimi fenomen temelli öğrenme ile bütüncül bir bakış açısıyla işlenecek bir planlamayla kültürlenme, fiziksel eğitim, oyun ve dans, enstrüman çalma, coğrafya, tarih, edebiyat, matematik ve fizik gibi birçok disiplini bir araya getirebilir. 
Bu çalışmada, fenomen temelli müzik eğitiminin fenomen temelli öğrenmenin boyutları, motivasyon, benlik algısı, Türk halk müziğine yönelik ilgi, Türk halk müziği konusundaki başarı düzeylerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda fenomen temelli öğrenme ile Türk halk müziğine yönelik 6 hafta olarak tasarlanan bir ders programı Anadolu lisesinde 10. Sınıf kademesinde öğrenim gören 43 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmada karma yöntem araştırma desenlerinden gömülü (içeyerleşik) desen uygulanmıştır. Fenomen temelli öğrenmenin ölçülmesini içeren ölçümlerde tek grup son test deseni; THM konusunun ölçülmesini içeren ölçümlerde ise tek gruplu öntest-sontest yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma büyük ölçüde nicel bir araştırmadır, verilerin desteklenmesi için nitel yöntemlerden veri üçgenlemesi olarak standartlaştırılmış açık uçlu görüşme, bireysel görüşme ve gözlem tekniği kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen veriler yine bu çalışmada geliştirilen fenomen temelli öğrenme rubriği (öğretmen değerlendirmesi), fenomen temelli öğrenme ile müzik derslerine yönelik akran değerlendirme ölçeği, fenomen temelli öğrenme ile müzik derslerine yönelik öz değerlendirme ölçeği, Türk halk müziğine yönelik ilgi ölçeği, fenomen temelli müzik eğitimine yönelik motivasyon ölçeği, Türk halk müziği başarı testi ile toplanmıştır. Benlik algısını ölçmek üzere Sosyal Karşılaştırma Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar, fenomen temelli eğitimin, fenomen temelli öğrenmenin bütünsellik, bağlamsallık boyutlarında anlamsız iken özgünlük, probleme dayalı araştırmayı öğrenme, açık uçlu öğrenme süreçleri boyutlarında istatistiki olarak anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin fenomen temelli eğitim almadan önceki benlik algılarının, Türk halk müziğine yönelik ilgilerinin, Türk halk müziği başarılarının ortalaması ile fenomen temelli eğitim aldıktan sonraki benlik algılarının, Türk halk müziğine yönelik ilgilerinin, Türk halk müziği başarılarının ortalamaları arasında pozitif yönde bir fark oluştuğu görülmüştür. Araştırmanın sosyal geçerliliğine yönelik uygulanan görüşme formundan elde edilen analiz sonuçlarında, öğrencilerin fenomen temelli öğrenme ile Türk halk müziği derslerine yönelik görüşlerine ilişkin "Bilgilendiren, Öğretici; Kültürü Tanıtan; Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Öğreten; Bakış Açısı Değiştiren; Türküleri Sevdiren; İletişim Becerilerini Geliştiren" kategorileri ve fenomen temelli öğrenme ile işlenen müzik derslerinde neler hissettikleri sorusuna öğrencilerin verdiği cevaplardan "Özgüvenli; Değerli; Mutlu; Heyecanlı; Eğlenceli; Cesaretli" kategorileri oluşturulmuştur. Bu sonuçlara göre, fenomen temelli öğrenme ile Türk halk müziği eğitiminin öğrencilerin benlik algılarına; Türk halk müziği başarılarına; müzik dersi motivasyonlarına; Türk halk müziğine yönelik ilgilerine; fenomen temelli öğrenme boyutlarından olan özgün düşünme becerilerine; probleme dayalı araştırmayı öğrenmelerine; açık uçlu öğrenme süreçlerine olumlu ve pozitif yönde etki ettiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Fenomen temelli öğrenme, Müzik eğitimi, Türk halk müziği, Motivasyon, Benlik algısı.

Abstract:
Phenomen-based learning is a student-centered, multi-disciplinary teaching approach based on questioning and problem solving. It is an approach in which questions are asked to explain a phenomenon determined from the real world from a holistic perspective, and the answers to the problems involving the phenomena related to the subject are constructed and structured together by the students. The aim here is not to replace subject-based learning, but to place it in a broader perspective with broader, interdisciplinary connections. Phenomenon-based learning has five dimensions, and this type of education emphasizes a holistic approach to learning. Music education allows students to develop in many disciplines. Music education can bring together many disciplines such as acculturation, physical education, play and dance, instrument playing, geography, history, literature, mathematics and physics with a planning that will be processed with a holistic perspective with phenomenon-based learning.
In this study, it was aimed to determine the effect of phenomenon-based music education on the dimensions of phenomenon-based learning, motivation, self-perception, interest in Turkish folk music, and success levels in Turkish folk music. For this purpose, a 6-week curriculum designed for Turkish folk music with phenomenon-based learning was applied to 43 students studying at 10th grade in Anatolian High School. Embedded design, one of the mixed method research designs, was used in the study. Single group post-test design for measurements including measurement of phenomenon-based learning; A single-group pretest-posttest quasi-experimental design was used in the measurements involving the measurement of THM. The research is largely a quantitative research, standardized open-ended interview, individual interview and observation techniques were used as data triangulation from qualitative methods to support the data.
The data obtained from the research were also related to the phenomenon-based learning rubric (teacher assessment), phenomenon-based learning and peer assessment scale for music lessons, phenomenon-based learning and self-assessment scale for music lessons, interest scale for Turkish folk music, phenomenon-based music education. The motivation scale for the Turkish folk music was collected with the achievement test. Social Comparison Scale was used to measure self-perception. The results revealed that phenomenon-based education showed statistically significant improvement in the dimensions of originality, learning problem-based research, and open-ended learning processes, while phenomenon-based learning was meaningless in the dimensions of holism and contextuality. It has been observed that there is a positive difference between the average of the students' self-perceptions, their interest in Turkish folk music, their achievements in Turkish folk music before they receive a phenomenon-based education, and their self-perceptions, their interest in Turkish folk music, and their average achievement in Turkish folk music after they receive a phenomenon-based education. As a result of the analysis obtained from the interview form applied for the social validity of the research, the students' views on phenomenon-based learning and Turkish folk music lessons were found to be "Informative, Instructive; Introducing Culture; Teaching Helping and Solidarity; Perspective Changer; The One Who Loves Folk Songs; Developing Communication Skills" and according to the answers given by the students to the question of how they felt in the music lessons taught with phenomenon-based learning, "Confident; Valuable; Happy; Excited; Enjoyable; Courageous" categories were created. According to these results, phenomenon-based learning and Turkish folk music education on students' self-perceptions; Turkish folk music achievements; music lesson motivations; their interest in Turkish folk music; original thinking skills, one of the phenomena-based learning dimensions; learn problem-based research; It can be said that it has a positive and positive effect on open-ended learning processes.

Keywords: Phenomenal learning, Music education, Turkish folk music, Motivation, Self-perception.