Arazi kullanım durumu ve topoğrafyanın toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerindeki  etkilerinin araştırılması (Uşak ili örneği)
Investigation of the effects of land use and topography on some physical and chemical properties of soils (a case study from Uşak)
Yazar: CÜNEYT HAZIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET YENER
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada arazi kullanım durumu ve topoğrafyanın toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Uşak ili, Eşme ilçesi Dervişli köyü sınırları içerisindeki tarım ve orman alanlarında gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda tarım ve orman arazilerindeki üst (0-20 cm) ve alt (20-40 cm) topraklardan eğim sınıfı (<%15 ve >%15), bakı grubu (gölgeli ve güneşli) ve yükselti kuşaklarından (> 750m ve < 750m) eşit sayıda olmak üzere 4 tekrarlı olarak toplam 128 adet bozulmuş (torba) ve 128 adet bozulmamış (silindir) örnek alınmıştır. Bu örnekler üzerinde tekstür (kum, kil ve toz), pH, EC, organik madde tane yoğunluğu, agregat stabilitesi, dispersiyon oranı, hacim ağırlığı ve iskelet miktarı gibi toprak özellikleri belirlenmiştir. Yapılan çok yönlü varyans analizi (multi-way ANOVA) sonucunda her iki derinlik kademesinde de tekstür, pH, EC, dispersiyon oranı ve iskelet miktarı gibi özelliklerin arazi kullanım durumu ve topoğrafik değişkenlerin en az birine göre p<0,05 önem düzeyinde farklılık gösterdiği; bunlara ilaveten üst toprakta organik madde ve alt topraklarda ise hacim ağırlığı ve tane yoğunluğunun bu değişkenlerden etkilendiği belirlenmiştir.  İkili karşılaştırma sonuçlarına göre tarım topraklarındaki pH ve organik madde miktarı orman topraklarındakine göre daha düşük; EC ve dispersiyon oranı ise daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).

Abstract:
The study, performed in Dervişli village of Eşme district, Uşak, aimed to determine the effects of land use and topography on some physıcal and chemıcal propertıes of soıls. In this scope, a total of 128-disturbed  and 128-undisturbed soil samples were taken from two land-use types (forest and agriculture) at two soil depths (0-20 cm and 20-40 cm) by distributing them equally 2-slope aspects (north and south-facing), 2-slope class (<15% and >15%) and 2-elevation groups (< 750m and >750m) with 4-replicates. Some physical (soil texture, bulk density, and skeleton content), chemical (organic matter, electrical conductivity, and pH), and erodibility properties (particle density, aggregate stability, and dispersion ratio) were examined on each soil sample. Multi-way ANOVA was conducted to determine the differences in soil properties according to topographical variables and land use. The results showed that pH, electrical conductivity, dispersion ratio, and skeleton content in both soil depths were significantly (p < 0,05) varied with at least one of the variables. In addition, organic matter in the topsoil and bulk density and particle density in the subsoil were also significantly affected. According to pairwise comparisons, pH and organic matter in agricultural lands were lower; electrical conductivity and dispersion ratio was higher than in forest lands.