Transaksiyonel bulunuşluk ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması ve algılanan öğrenme ile ilişkisinin incelenmesi
Adaptation of the transactional presence scale to Turkish and examining the relationship with perceived learning
Yazar: GÜLTEN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BARIŞ HORZUM
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Transaksiyonel analiz = Transactional analysis ; Transaksiyonel bulunuşluk = Transactional presence ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı transaksiyonel bulunuşluk ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir Türkçe formunu oluşturmaktır. Bunun yanında öğrenenlerin kişilik yapıları, yaş, cinsiyet, uzaktan eğitim deneyimi ve transaksiyonel bulunuşluk algılarının, algılanan öğrenmenin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın örneklemini 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde,  Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi'ne kayıtlı, Türk dili ve Edebiyatı, Sosyoloji, Felsefe, İlahiyat ve Tarih bölümlerinden pedagojik formasyon eğitimi alan ve gönüllü olarak araştırmada yer alan toplam 467 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin 312'sini kadın (%67), 148'ini erkek (%32) öğrenciler oluşturmuştur. Öğrencilerin yaşları 21 ile 40 arasında değişmekte ancak öğrenciler ağırlıklı olarak 22-29 yaş aralığında yer almaktadır. Ayrıca öğrencilerin 268'i (%57) daha önceden uzaktan eğitim almamışken, 174'ü (%37) uzaktan eğitim deneyimine sahiptir. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Shin (2001) tarafından geliştirilen transaksiyonel bulunuşluk ölçeği, Rovai, Wighting, Baker ve Grooms (2009) tarafından geliştirilen ve Albayrak, Güngören ve Horzum (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan algılanan öğrenme ölçeği, Rammstedt ve John (2007) tarafından geliştirilen ve Horzum, Ayas ve Padır (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan beş faktör kişilik modeli (TIPI-Ten Item Personality Inventory) ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için öncelikle transaksiyonel bulunuşluk ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanmasına yönelik, dilsel eşdeğerlik, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, ölçüt geçerliğine yönelik korelasyon analizi ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Geçerliği ve güvenirliği sağlanan Türkçe ölçek kullanılarak, öğrenenlerin kişilik yapılarının, yaş, cinsiyet, uzaktan eğitim deneyimi ve transaksiyonel bulunuşluk algısının (öğretmen, akran ve okul/kurum bulunuşluğunun) öğrenenlerin algılanan öğrenmelerinin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemek üzere çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Veri analizinde SPSS 22 ve AMOS 22 programları kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, uyarlanan Türkçe formun, özgün forma benzer madde-faktör uyum ve yapısına sahip olduğu, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı niteliğini taşıdığı elde edilmiştir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda sadece kurum transaksiyonel bulunuşluğunun algılanan öğrenmenin anlamlı yordayıcısı olduğu ancak bunun dışındaki diğer değişkenlerin hiçbirinin (araştırmaya katılan öğrenenlerin yaşları, öğretmen ve akran transaksiyonel bulunuşluk algıları, dışadönük, özdenetimli, nörotik, deneyime açık, yumuşak başlı kişilik özellikleri, cinsiyet, daha önceden uzaktan eğitim deneyimine sahip olup olmama durumu) algılanan öğrenmenin anlamlı yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğrenenlerin kurum transaksiyonel bulunuşluk algıları, algılanan öğrenme toplam varyansının %29'unu açıklamaktadır. Elde edilen bulgular tartışılarak gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to create a valid and reliable Turkish form of the transactionational presence scale. In addition, it is examined that whether the personality characteristics of the learners, age, gender, distance education experience, and the transactional presence are a significant predictor of perceived learning. In accordance with this aim, the sample of the study is a total of 467 students who studied pedagogical formation training in Turkish language and literature, sociology, philosophy, theology and history in Faculty of Education, Sakarya University, in the spring semester of 2014-2015 academic year. All students participated in the research voluntarily. 312 of the students were female (67%), and 148 male (32%) students formed. The age of students varies between 21 and 40 years, but students are mainly in the range of 22-29 age. In addition, 268 (57%) of the students do not have a distance education experience, but 174 (%37) of the students do have. In the study, the survey model was used among quantitative research methods. The transactional presence scale developed by Shin (2001), and the perceived learning scale developed by Rovai, Wighting, Baker and Grooms (2009) and adapted to Turkish by Albayrak, Güngören and Horzum (2014), and TIPI-Ten Item Personality Inventory  developed by Rammstedt and John (2007) and adapted to Turkish by Horzum, Ayas and Padır (2017), was used as data collection tools. For the analysis of the data, first of all, linguistic equivalence, exploratory and confirmatory factor analyses, correlation analysis for criterion-related validity and reliability analyses were performed for the adaptation of the transactionational presence scale to Turkish. Using the Turkish scale provided the validity and reliability, multiple linear regression analyses were performed to determine whether personality characteristics of the learners, age, gender, distance education experience, and the transactional presence (teacher, peer and institution transactional presence) are a significant predictor of the perceived learning of learners. SPSS 22 and AMOS 22 programs were used in data analysis.
As a result of the research, the adapted Turkish form was found to be consistent with the original form regarding item-factor consistency and structure, and it is a valid and realiable measuring instrument. According to the findings of multiple linear regression analysis, only the institutional transactional presence is a significant predictor of perceived learning. None of the other variables (the age of learners who participated in the study, teachers and peer transactional presence, extroversion, conscientiousness, neuroticism, openness, agreeableness, gender, distance education experience) is not a significant predictor of perceived learning. The institutional transactional presence of learners explain 29% of the total variance of perceived learning. The findings are discussed and are presented suggestions for future research.