Cam tavan algısının farklı kuşaklar açısından değerlendirilmesi: X, Y ve Z kuşakları ile bir çalışma
Evaluation of glass ceiling forehead from different generations: A study with X, Y and Z belts
Yazar: HÜSEYİN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEREM ŞEBNEM ENSARİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Kuşak farklılıkları = Generational diversity ; Kuşaklar = Generations ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Global olarak bakıldığında, göze çarpmakta olan istihdam edilen kadın sayısındaki geçmiş yıllara göre sansasyonel artış, iktisadi, sosyal ve toplumsal değerlerinde meydana gelen dönüşümün ve ilerlemenin kaçınılmaz bir sonucu olduğu gözlemlenmektedir. Kadın işgücü nezdinde değerlendirildiğinde çalışma hayatının kazanımları olmasına rağmen farklı handikapları da mevcut olduğu bilinmektedir. Çalışma hayatında hem lokalde hem globalde ismini çok fazla duyuran bir kavram haline gelen "cam tavan sendromu", bazı iş dallarında artış gösteren ve çoğunlukla üst seviye çalışanları içinde nicel olarak azınlıkta olan kadınların, yükselmesinin ve ilerlemesinin önünde görünmez bariyerleri tarif etmektedir. Literatürde bu engellerin en çok kadın çalışanlar üzerinde etkili olduğu dile getirilmektedir. Bu sendrom kadın çalışanların kariyerlerinde ilerlemelerinin önünde bir engel olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde gerek Türkiye'de gerekse dünyada kadınlar istihdam edildikleri oranda üst düzey pozisyonlarda yer alamamaktadırlar. Bu çalışmada Kadınların iş yaşamında karşılaştıkları engellerden, Cam Tavan dışında Cam Asansör, Cam Kapı, Cam Uçurum kavramlarını detaylı bir şekilde anlatılacaktır. Bunlara ek olarak Kuşak Teorisi, bilinen kuşak sınıflandırmalarına ve farklılıklarına, kuşak kavram ile ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi ve veriler sunulacaktır. Bu çalışmadaki asıl amacımız Cam Tavan algısının farklı kuşaklar açısından değerlendirmek ve Cam tavan kavramına bir farkındalık kazandırmaktır. Cam Tavan algısını ölçmek amacıyla liderlikte çalışan kadınların yetersizliğine yönelik düşünceler (ön yargı) algısı ve kadınların aile yaşamının ve tercihlerinin liderlik düzeyine etkisi algısı faktörleri kullanılmıştır. Bu çalışmada Türkiye genelinde özel sektör ve kamu kurumlarında çalışan 402 kişiden anket yoluyla elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Anketlerde elde edilen verilerin bağımsız gruplar t testi, tek yönlü ANOVA testi, Tukey ve Scheffe Post Hoc testleri ile istatiksel analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre çalışanların erkek veya kadın olmaları, eğitim düzeyleri, çalıştıkları sektör, görev durumu, annelerinin çalışıp çalışmama durumu, liderlikte çalışan kadınların yetersizliğine yönelik düşünceler (ön yargı) algısı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Bu demografik değişkenler değiştiğinde bu algı düzeyi de değişmektedir. Varılan bir diğer sonuç ise mensup olunan kuşak ve çocuk durumu kadınların aile yaşamının ve tercihlerinin liderlik düzeyine etkisi algısı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Bu demografik değişkenler değiştiğinde bu algı düzeyi de değişmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kadın İşgücü, Cam Tavan Sendromu, uşak Teorisi

Abstract:
The dramatic increase in the number of female employees globally in recent years can be considered a reflection of economic, social and cultural change and developments. When evaluated in terms of women workforce, work life has many advantages as well as various obstacles. "Glass ceiling syndrome", a concept mentioned in the business world and in our country today, refers to invisible obstacles that concentrate in certain business lines and often prevent the progress and development of women who are outnumbered among their upper-level professional employees. In the literature, it is stated that these obstacles have an impact on female employees the most. This syndrome is an obstacle to the progress of female employees in their careers. Today, women both in Turkey and around the world do not take senior positions at the rate at which they are employed. In this study, the concepts of Glass Elevator, Glass Door, Glass Cliff outside the Glass Ceiling will be explained in detail. In addition, generation theory will provide information and data on known generation classifications and differences, studies on generational concepts. Our main goal in this study is to evaluate the perception of Glass Ceiling in terms of different generations and to raise awareness of the concept of glass ceilings. In order to measure glass ceiling perception, factors such as perception of thoughts (prejudice) towards the inadequacy of women working in leadership and perception of the impact of women's family life and preferences on the level of leadership were used. In this study, the results obtained from 402 people working in private and public institutions throughout Turkey were evaluated. Statistical analysis of the data obtained from the surveys was done using independent groups t test, one-way ANOVA test, Tukey and Scheffe Post Hoc tests. According to the results of the research, if they're male or female employees, education levels, sector of work, task status, their mother's working status on the lack of women working in leadership thoughts (pre-judgment) in a statistically significant way in the perception of affects. This level of perception also changes when these demographic variables change. Another conclusion reached is that the generational and child status of women affects the perception of the impact of family life and preferences on leadership level in a statistically significant way. This level of perception also changes when these demographic variables change.

Keywords: Women Workforce, Glass Ceiling Syndrome and Belt Theory