Batman ve çevresinin geoteknik deprem mühendisliği açısından değerlendirilmesi
Geotechnical earthquake engineering assesment of the Batman district and its surroundings
Yazar: SENA SEVİMLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CAN BALCI
Batman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Geoteknik deprem mühendisliği değerlendirmelerinde kullanılan sismik tehlike analizleri, çeşitli 
amaçlar için yapılmış barajlar, yollar, viyadükler, köprüler, okullar, hastaneler gibi hayati önem taşıyan projelerde kullanılan mühendislik uygulamalarındandır. Çalışma kapsamında Batman İli ve çevresinde 1900 yılından günümüze kadar olan depremlerin büyüklükleri (Mw), tektonik ve sismik unsurlar kullanılarak olasılıksal ve deterministik sismik tehlike analizleri yapılmıştır. Çalışma alanı Batman İl merkezini referans almak koşuluyla buradan çizilen 100 km yarıçapa sahip dairesel alan içerisinde kalan yöreyi kapsamaktadır. Olasılıksal yöntemde Crisis 2015 paket programı kullanılarak araştırma alanına ait en büyük yer ivmeleri tasarım depremlere göre hesaplanmıştır. Deterministik yöntemde ise çalışma alanında baraj, tünel,viyadük  gibi mühendislik yapıları için 5 farklı yeni nesil azalım  ilişkileriyle bulunan en büyük yer ivmesi değerleri, probabilistik yöntemden bulunan değerlerle karşılaştırılmıştır. 
Olasılıksal yöntemle yapılan değerlendirmede; Maksimum Tasarım Depremi için 112,7 cm/sn² (0.11 g), İşletmeye Esas Deprem için; 64,36 cm/sn² (0.06 g)'lik ivme değerlerinin alınmasının uygun olduğu tespit edilmiştir. Deterministik yöntem sonucunda araştırma alanını etkilemesi muhtemel faylardan Kozluk Segmenti üzerinde tasarlanarak elde edilen maksimum ivme değerinin (PGA)= 85,31 cm/sn² (0.08  g) olduğu belirlenmiştir. Araştırma alanında Sismik Dizayn Katsayısı (k) değerinin 0,05 olarak dikkate alınmasının yapılabilecek mühendislik projelerinde uygun olduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında bulunan sonuçların; levha hareketlerinden kaynaklı büyük tektonik ögeler içeren araştırma alanında, zarar görmesi halinde büyük kayıplara yol açacak mühendislik yapılarının güvenli tasarımında klavuz olarak kullanılabilirliği önerilmektedir.

Abstract:
Seismic hazard analyses, which are in frequent use in geotechnical earthquake engineering, are
among the most vital engineering applications in such construction projects for various purposes; dams, hydroelectric power plants, roads, viaducts, bridges, schools and hospitals. In this study, probabilistic and deterministic seismic hazard analyses were made based on tectonic and seismic data, along with records of the magnitudes (Mw: Moment magnitude) of all earthquakes that have struck the Turkey province of Batman and its vicinities from 1900 to the present day. The study area was a circle of 100 km radius with the city center of Batman at the center. In the probabilistic method that was adopted, the crisis 2015 software package was used to calculate the peak ground accelerations for the study area based on design earthquakes, while in the deterministic approach, the peak ground acceleration values found using five different new-generation attenuation relationships for a  civil  engineering constructions such as  dam, tunnel,viaduct in the study area were compared with the values obtained from the probabilistic method.
The probabilistic method evaluation defined acceleration values of 112.7 cm/sn² (0.11 g.) and 64.36 cm/sn² (0.06  g.) for the  Makimum Design Earthquake and Operating Basis Earthquake,respectively.The deterministic method, on the other hand, determined that the peak acceleration value obtained on the basis of designs for the Kozluk Segment, as one of the fault lines  with the potential to affect the study field, was (PGA)= 85.31 cm/sn² (0.08 g.). It was thus decided that a Seismic Design Coefficient (k) of 0.05 would be appropriate for any potential engineering projects to be carried out in the study area. It is recommended that the findings of the present study be used as a guide for the safe design of new engineering structures that would, if damaged, result in significant losses in the study area, where there is potential for large tectonic effects caused by plate m ovements.