Türkiye'de dijitalleşme ve çocuk üzerine yapılan çalışmaların analizi: Sistematik derleme
Analysis of studies on digitilazion and children in Turkey: Systematic review
Yazar: REMZİYE GENÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF CEMALETTİN ÇOPUROĞLU
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kurumlar Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İnsanlık için büyük değişimlere yol açan sanayi devrimi, yaşanmasından bu yana dek teknoloji alanındaki gelişimler hemen hemen her alanda ortaya çıkmış ve insan hayatında köklü değişimlere sebebiyet vermiştir. Söz konusu bu değişimler insan hayatının işleyişini ve insanların daha öncesinde rutin olarak yapıp ettiklerini değiştirmiş ve dönüştürmüştür. Dijitalleşmenin meydana getirdiği değişim ve dönüşümlerden neredeyse tüm nesne ve objelerin nasibini aldığı gibi insanlarda yaşamlarını idame ettirebilmek adına bağımlı bir şekilde yaşamış oldukları nesneler dolayında etkilenmiştir. Her yaş grubundan kişiler dijital araçlar ve dijital medyadan etkilenmiştir. Ancak doğrudan dijital bir dünyaya doğan çocuklar diğer yaş gruplarına nazaran söz konusu bu teknolojik gelişmelerden daha fazla etkilenmiş ve diğer bir adlandırma ile günümüz toplumunun dijital çocukları var olmuştur. Dijital yerli olarak da isimlendirilen yeni nesil çocuklar, dijitalleşmenin insan yaşamı üzerinde oluşturmuş olduğu değişim ve dönüşümlerden hem olumlu yönden hem de olumsuz yönden etkilenerek dijitalleşmenin var ettiği yeni dijital dünyadan nasiplerine düşeni fazlasıyla almışlardır. Bundan dolayı bu tez çalışması, günümüz dijital toplumunda güncel bir konu olan dijitalleşme ve dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri ve bu etkilerin nasıl bir çocukluk var ettiği üzerine odaklanmıştır. 
Dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri üzerine yoğunlaşan bu çalışmada ele alınan araştırma problem sorularının daha önce bu konu üzerinde yapılmış çalışmalarda yanıt bulması nedeniyle sistematik derleme analiz yöntemi kullanılmıştır. Sistematik derleme bağlamında araştırma evreni olarak Türkiye'de 2000 ve 2023 tarihleri arasındaki çalışmalar baz alınmıştır. Örneklem grubu olarak YÖK Tez, Google Akademik, TR Dizin ve Dergi Park web sitelerinde dijitalleşme ve çocukluk üzerine yayınlanmış olan çalışmalar olarak belirlenmiştir. Söz konusu bu sitelerde detaylı literatür taraması sonucunda 65 adet çalışmaya ulaşılmıştır. Elde edilen bu çalışmalar içerisinde ise nitel araştırma yönteminin nicel ve karma desen araştırma yöntemine göre daha fazla tercih edildiği saptanmıştır. Sistematik derleme sonucunda incelenen çalışmalarda dijitalleşmenin çocuklar ve onların çocukluğu üzerinde oldukça hâkim olduğu saptanmıştır. Bunun yanında dijital araçların çocuklar üzerindeki etkisi bağlamında yapılmış çalışmalarda daha çok olumsuz yönlerinin ele alındığı saptanmıştır. Ancak dijital araçların ve dijital medyanın doğru kullanıldığında çocuklar adına gerçek anlamda verimli ve faydalı olabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Sonuçta dijital araç kullanımında aşırıya gidilmesi ve dijital araçların yanlış kullanılması çocuklar üzerinde geri dönülmez tahribatlara yol açabileceği sistematik derleme bağlamında ele alınan çalışmalarda üzerinde durulan bir diğer husustur.  Sonuç olarak sistematik derleme analiz yöntemi ile yapılmış bu çalışma, ''dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri üzerine'' çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstermeye ve ebeveynlere tavsiyelerde bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Since the industrial revolution, which caused great changes for humanity, developments in the field of technology have emerged in almost every field and have caused radical changes in human life. These changes have changed and transformed the way human life works and what people used to do routinely. Just as almost all objects and objects have had their share of the changes and transformations brought about by digitalization, people have also been affected by the objects they depend on in order to survive. People of all age groups have been influenced by digital tools and digital media. People of all age groups have been influenced by digital tools and digital media. However, children born into a digital world have been more affected by these technological developments than other age groups, and in other words, today's society has digital children. The new generation of children, also called digital natives, have been affected both positively and negatively by the changes and transformations that digitalization has created in human life and have had their fair share of the new digital world created by digitalization. Therefore, in this thesis study, the researcher focused on digitalization, which is a current issue in today's digital society, and its effects on children and what kind of childhood these effects create. 
The systematic review analysis method was used because the research problem questions addressed in this study, which focuses on the effects of digitalization on children, have been answered in previous studies on this subject. n the context of systematic compilation, the research population was determined as the studies between 2000 and 2023 in Turkey, and the sample group was determined as the studies on digitalization and childhood published on YÖK Thesis, Google Scholar, TR Index and Dergi Park websites. As a result of detailed literature review on these sites, 65 studies were found. Among these studies, it was determined that the qualitative research method was preferred more than the quantitative and mixed pattern research method. As a result, in the studies examined as a result of the systematic review, it was determined that digitalization is quite dominant on children and their childhood. In addition, it has been determined that studies conducted on the impact of digital tools on children mostly focus on their negative aspects. However, it should be taken into consideration that digital tools and digital media can be truly productive and beneficial for children when used correctly. As a result, another issue emphasized in the studies in the context of systematic review is that excessive use of digital tools and misuse of digital tools can cause irreversible damage to children. As a result, this study, which was conducted with the systematic review analysis method, tried to guide researchers who will study "on the effects of digitalization on children" and to give advice to parents.