Türkiye'de mizah dergiciliği ve çizgi roman ilişkisi: Gırgır dergisi örneği
The relationship between humor magazine publishing and comic in Turkey: The case of Gırgır magazine
Yazar: SEZEN TUNÇKAFA
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN DEMİRKOL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada, 1972 ile 1982 yılları arasında Oğuz Aral'ın idaresindeki Gırgır Dergisi'nde yayınlanan çizgi romanlar temel tasarım unsurları açısından incelemiştir. Amerika ve Avrupa'da 19. yüzyılın sonlarında doğmuş ve zamanla popüler kültürün ayrılmaz bir parçası haline gelen çizgi roman sanatı, Türkiye'deki serüveni ise 20. yüzyılın ikinci yarısında belirginleşmiş ve ithal edilen çizgi romanlar genç Türk okuyucular arasında büyük ilgi uyandırmıştır. 1950'lerin sonlarına doğru yerli yetenekler, özgün çizgi romanlar üreterek Türkiye'de çizgi roman kültürünün gelişimine katkıda bulunmuşlardır. Çizgi romanların yayınlandıkları mecralardan biri olan mizah dergileri Türkiye'de toplumsal eleştiri ve mizahın yer aldığı önemli bir medya türü haline gelmiştir. Mizah dergilerinde yayınlanan çizgi romanlar, mizahi hikayelerin etkili bir şekilde sunulmasını sağlamış ve dergilerin sadık bir okuyucu kitlesi oluşturmasına katkıda bulunmuştur. 1970'lerde Türk mizah dergiciliği altın çağını yaşarken, çizgi romanlar da bu dergilerle iç içe geçerek birlerinin yükselişine katkıda bulunmuşlardır. Gırgır dergisinin çıkışı, çizgi roman sanatı ve mizah dergiciliğini daha da yakınlaştırmış ve okurlarından da oluşan birçok yetenekli sanatçının yetişmesine de imkan sunmuştur. Dergideki çizgi romanların tasarım üslubu yönünden Gırgır'ın başarısı, diğer mizah dergilerini cesaretlendirmiş ve bu alanda öncü olmuştur. Derginin tasarım üslubu açısından dikkat çeken özellikleri, aynı zamanda derginin marka imajını oluşturan temel unsurlardır.

Abstract:
In this study, the comic strips published in Gırgır Magazine under the direction of Oğuz Aral between 1972 and 1982 were examined in terms of basic design elements. Comic art, which emerged in the late 19th century in America and Europe and gradually became an integral part of popular culture, began to become prominent in Turkey in the second half of the 20th century, with imported comics garnering significant interest among young Turkish readers. By the late 1950s, local talents began producing original comics, contributing to the development of comic culture in Turkey. Humor magazines, one of the mediums in which comics were published, became an important type of media in Turkey featuring social criticism and humor. The comics published in these humor magazines effectively presented humorous stories and helped the magazines build a loyal readership. During the 1970s, as Turkish humor magazines experienced their golden age, comics intertwined with these magazines, contributing to each other's rise. The emergence of Gırgır magazine brought comic art and humor journalism even closer and provided an opportunity for many talented artists, some of whom were also its readers, to develop. The design style of the comics in the magazine played a significant role in Gırgır's success, encouraging other humor magazines and setting a precedent in this field. The noteworthy design features of the magazine were also fundamental elements that established its brand image.