Sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulması sürecinde insanın çevreye etkisi konusu ile ilgili pedagojik alan bilgilerinin araştırılması
Investigating prospective primary teachers' pedagogical content knowledge of 'effect of human on environment' subject in process of teaching practice
Yazar: AYŞE AYTAR
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER ÇALIK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Pedagoji = Pedagogy ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Çevre = Environment ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Öğretmenler = Teachers ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Eğitim sisteminin temelini oluşturan ilköğretim birinci kademe, bireylerin gelecekteki başarıları üstünde önemli bir etkiye sahiptir. Bu durum gelecek nesilleri yetiştirecek olan sınıf öğretmenlerinin sorumluluğunu bir kat daha arttırmaktadır. Dolayısıyla sınıf öğretmen adaylarının nitelikli bir hizmet öncesi eğitimden geçmiş olmaları büyük önem taşımaktadır. Bu nedenden dolayı, bu çalışmanın temel amacı, Sınıf Öğretmen Adaylarının 5.sınıf Fen ve Teknoloji öğretim programındaki ?İnsanın Çevreye Etkisi? konusundaki pedagojik alan bilgilerinin öğretmenlik uygulamasından önce ve sonra ne düzeyde olduğunu tespit etmektir. Özel durum metodolojisine göre yürütülen çalışmanın örneklemini 2009-2010 Eğitim-Öğretim Yılı, Bahar Dönemi, Rize Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Programı son sınıfta öğretmenlik uygulaması dersini alan 49 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri; kavram haritaları, ders planları, gözlem ve yarı yapılandırılmış mülakatlar ile toplanmıştır. Kavram haritaları, ders planları ve gözlemlerden elde edilen veriler geliştirilen rubrikler aracılıyla analiz edilirken, yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışmada Sınıf Öğretmen Adaylarının, pedagojik alan bilgisinin alt bileşenleri olan konu alan bilgisi, öğretim programı bilgisi ve öğrencilerin kavramsal anlama güçlükleri bilgisi açısından yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgisinin diğer alt bileşeni olan pedagojik bilgi açısından yeterli bilgiye sahip oldukları belirlenmiştir. Ancak diğer alt bileşenlerden öğretim yöntem, teknik, strateji bilgisi ve ölçme-değerlendirme bilgisi açısından yeterli teorik bilgi birikimine sahip olmalarına rağmen uygulamada bazı sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak Sınıf Öğretmen Adaylarına alternatif ölçme-değerlendirme yöntemleri ile ilgili daha fazla uygulama yapma imkânı verilmesi gerektiği önerisinde bulunulmuştur. Ayrıca konu alan bilgisi ile bağlantılı olarak pedagojik alan bilgisinin aktarılması konusunda ders planlarını denemeleri için Sınıf Öğretmen Adaylarına fırsatlar sağlanmalıdır.

Abstract:
Primary education forming a sound basis of educational system has a significant effect on future success of individuals. This situation redoubles responsibilities of primary teachers who will train next generation. Therefore, the fact that the prospective primary teachers have had a well-qualified pre-service teacher education is critically crucial. For this reason, the principal aim of this study is to determine the extent to which prospective primary teachers? pedagogical content knowledge is on ?effect of human on environment? subject in grade 5 science and technology curriculum before and after the teaching practice. Within case study research methodology, the sample of the study consisted of 49 senior prospective primary teachers who attended ?Teaching Practice-II? course in spring semester of 2009-2010 schooling year in the programme of primary teacher education in Rize University. To collect data concept maps, lesson plans, observations and semi-structured interviews were used. While the data obtained from concept maps, lesson plans and observations were analyzed by means of rubrics developed; those from semi-structured interviews were exposed to content analysis. It was found that the prospective primary teachers did not have sufficient idea of sub-components of pedagogical content knowledge, especially subject matter knowledge, curriculum knowledge and knowledge of students? learning difficulties. Nevertheless, it was determined that the prospective primary teachers had adequate idea of pedagogical knowledge in context of pedagogical content knowledge. However, it was drawn out that although they had sufficient theoretical knowledge about instructional methods, techniques, strategies, measurement and assessment; they encountered some problems in applying them into practice. In the light of the results, it is suggested that the prospective primary teachers should be given more opportunities for practicing alternative measurement and assessment methods. Further, it is recommended that the prospective primary teachers ought to have more chance to transfer their pedagogical content knowledge to related subject matter one using their own lesson plans.