Temporomandibular eklem rahatsızlığı olan hastalarda sağlığa bağlı yaşam kalitesi değerlendirmesi
Evaluation of health related quality of life in patients with temporomandibular disorders
Yazar: MURAT URGUR
Danışman: PROF. DR. ESENGÜN YENGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ateller = Splints ; Dental oklüzyon = Dental occlusion ; Tedavi = Treatment ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Temporomandibular rahatsızlıklar; çiğneme kasları, eklem ve çevre yapıları ilgilendirenbirçok klinik durumu ifade etmektedir. Temporomandibular eklem rahatsızlıkları çokkarmaşık yapıya sahip olduğundan ilk tedavi reversible olmalıdır. Bu açıdan okluzalsplintler hastaların tedavisinde oldukça yardımcı olmaktadır.Yaşam kalitesi, bireyin içinde bulunduğu fizik çevre ve sosyoekonomik durum gibibirçok faktörü içine alan çok boyutlu bir kavramdır. Son yıllarda bütün dünyada olduğugibi Türkiye'de de sağlık düzeyinin ölçülmesinde kullanılan konulardan biridir.Bu çalışmada İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi Çene-Yüz Protezi BD kliniğine başvuranhastalar arasından herhangi bir eklem tedavisi görmemiş ve Temporomandibular eklemrahatsızlığı (TMR) ön tanısı konmuş olan 49 birey çalışma kapsamına alınmıştır.Araştırmamızda standardizasyonu sağlamak amacıyla, Dworkin ve LeResche tarafındanoluşturulmuş olan ?Temporomandibular rahatsızlıklar için araştırma teşhis kriterlerimuayene formunun ( TMR/ATK )? birinci kısmı olan klinik muayeneye göre teşhiskonulmuştur.Hastaların genel, fonsiyonel, sosyal ve psikolojik durumlarını tespit etmek amacıylabilim dalımızda TMR/ATK formundan faydalanarak oluşturduğumuz ?Çene YüzProtezi BilimDalı TMR Sağlığa Bağlı Yaşam Kalitesi formu? tedavi öncesinde ve 3 aylıkstabilizasyon splinti uygulamasından sonra hasta tarafından doldurulmuştur.Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standartsapma) yanı sıra gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi; alt grupkarşılaştırmalarında Tukey çoklu karşılaştırma testi; ikili grupların karşılaştırmasındabağımsız t testi; tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmalarda eşlendirilmiş t testi; nitelverilerin karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05düzeyinde, %95 lik güven aralığında değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler : Temporomandibular rahatsızlıklar, yaşam kalitesi, okluzal splint,temporomandibular eklem, temporomandibular rahatsızlıklarda tedavi.

Abstract:
Temporomandibular disorders include a group of clinical situations related tomasticatory muscles, temporomandibular joint, and surrounding tissues.Temporomandibular disorders have a complex composition therefore the initialtreatment should be reversible. Interoclusal splint is an appropriate treatment option forthese patients.The term quality of life defines a multidimensional concept including many factors suchas environmental factors and socioeconomic levels.In this study, 49 individuals with a diagnosis of temporomandibular disorder who havereferred to the Maxillofacial Prosthetics Clinic of University of Istanbul, Faculty ofDentistry, and have not undergone any kind of therapy, are investigated.The patients have been diagnosed according to the first part (clinical examination part)of the ?Research Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (TMD/RDC)?designed by Dworkin and LeResche.We designed the TMD-Health Related Quality of Life Form for Department ofMaxillofacial Prosthetics originated from the TMD/RDC form. The patients have beenasked to complete this form before treatment and 3 months after the use of theinterocclusal splint.In order to evaluate data, one way analysis of variance in comparing several groups;Tukey multiple comparison test for comparison of the subgroups; independent t test forinvestigate the significance of the difference between the means of two independentsamples; matched t test to compare the results before and after treatment; and Chi-square test to compare qualitative data have been used as well as the descriptivestatistical methods (mean, standard deviation, frequency). The results have beenevaluated with p<0,05 level of significance, and 95% confidence interval.Key Words: Temporomandibular disorders, quality of life, interocclusal splinttreatment, temporomandibular joint. Temporomandibular disorders treatment.