E-devlet sisteminin kullanımında etkili olan faktörlerin Teknoloji Kabul Modeli ile incelenmesi
Analysing the factors affecting e-government system usage through Technology Acceptance Model
Yazar: HADİ POURMOUSA
Danışman: PROF. DR. ÜSTÜN ÖZEN ; YRD. DOÇ. DR. HANDAN ÇAM
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Elektronik devlet = Electronic government ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Tüketici davranış modelleri = Consumer behaviour models ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bu çalışmada, literatürde sık olarak kullanılan sebepli davranış teorisi ve teknoloji kabul modelinden faydalanılarak, e-devlet sistemini benimsemeye yönelik kullanıcıların davranışlarını etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda Atatürk ve Gümüşhane üniversitelerinde çalışan 463 akademik ve idari personelden anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlik testleri için Cronbach Alfa Katsayısı kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlilik analizleri için ise Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik ve geçerlilikleri test edildikten sonra yukarıda bahsedilen iki teori kapsamında iki model oluşturulmuştur. Bu Modeller kapsamında ortaya atılan araştırma hipotezleri, Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre; araştırmanın birinci modelinde endişe faktörünün, algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığı faktörleri üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte güven faktörünün, algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığı faktörü üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Diğer bir bulgu olarak; algılanan fayda faktörünün %69.2 oranla tutum faktörü üzerinde en önemli etken olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci modelinde ise öz yeterlilik faktörü %82.3 oranla algılanan davranışsal kontröl faktörünü etkilemektedir. Ayrıca algılanan davranışsal kontröl faktörü %75.6 oranla niyet faktörü üzerinde en önemli etken olarak tespit edilmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde  birinci modelde e-devlet sistemini benimsemeye yönelik gerçekleşen davranış faktörü ikinci modele göre daha fazla yüzde ile açıklanmıştır.


Anahtar Kelimeler: E-devlet, Elektronik Devlet, Teknoloji Kabul Modeli, Planlı Davranış Teorisi, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
In this study, the Planed Behavior Theory ant the Technology Acceptance Model, which are frequently used in the literature, have been utilized to determine the factors affecting the behavior of the users who adopt e-goverment system. In this regard, data were collected from 463 academic and administrative staff working at Atatürk and Gümüşhane universities by questionnaire method. Cronbach Alpha Coefficient method was used for the reliability and Confirmatory Factor Analysis was used for the validity of research scales. After testing the reliability and validity of the scales, two models were created under the two theories mentioned above. The research hypotheses which peresented within these models have been tested by Structual Equation Model.
According to analysis results, in the first model of the study, it was found that the anxiety has a negative impact on perceived usefulness and perceived ease of use. On the other hand, it has been found that trust has no significant effect on perceived usefulness and perceived ease of use. In addition, it has been obtained that perceived usefulness is the most important factor for the attitude with a rate of 69.2%. In the second model of the study, it has been obtained that self-efficacy is the most important factor for the perceived behavior control with a rate of 82.3% and perceived behavior control is the most important factor for the intention with a rate of 75.6%. As a general evaluation, the actual behavior factor for adopting the e-government system in the first model was explained with more percentage than the second model.


Key Words: E-Government, Electronic Government, Technology Acceptance Model, Theory of Planned Behavior, Structural Equation Model