Adli antropolojide konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri ile diş/pulpa hacminden erişkinlerde yaş tahmini
Age estimation in adults from tooth/pulp volume with cone-beam computed tomography (CBCT) images in forensic anthropology
Yazar: NİHAN KELER
Danışman: PROF. DR. AYLA SEVİM EROL ; DOÇ. DR. MEHMET ERAY KOLSUZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Antropoloji = Anthropology
Dizin: Adli antropoloji = Forensic anthropology ; Adli bilimler = Forensic sciences ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Dişler = Teeth ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Pulp potansiyeli = Pulp potential ; Tomografi = Tomography ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaş tahmini = Age estimation

Özet:
Adli antroplojik olgularda kimliklendirme çalışmalarının en zor ve karmaşık olanı erişkin bireylerde yaş tahminidir. Büyüme ve gelişme aşamasında dişlerin, diğer vücut kemiklerine oranla dış faktörlerden daha az etkileniyor olması ve tafonomik etmenlere karşı daha dayanıklı olması dişleri kimliklendirme çalışmalarının vazgeçilmez bir parçası haline getirmiştir. Bu çalışma sol maksillker merkezi kesici dişlerden alınan pulpa hacimlerinin yaş tahmininde kullanılabilirliğini araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmamız 22-80 yaşları arasında toplamda 50  (25 Erkek, 25 Kadın) bireyden oluşmaktadır. Çalışmaya dahil edilen örneklem 5 ayrı yaş grubuna (20-29,30-39,40-49,50-59,60-60+) ayrılmıştır. Erişkin bireylere ait sol maksiller merkezi kesici dişlerin pulpa hacmi KBIT görüntüleri üzerinden Romexis (Planmeca Romexis 3.2.0.R) yazılımı aracılığı ile ölçülmüştür. Elde edilen pulpa hacmine ait veriler cinsiyet ve yaş açısından incelenmiştir. Çalışma sonucunda sol maksiller merkezi kesici dişlerin pulpa hacmi cinsiyet ile istastistiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Pulpa hacmi ile yaş arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı (p>0,05) ve negatif önemli korelasyon elde edilmiştir (-0,509),( -0,441). Yapılan regresyon analizi sonucunda r2 =0,28 elde edildi. Sadece pulpa hacminin ölçümlerinden yaş ile negatif önemli korelasyon elde edilmiş olsa bile açıklayıcılık katsayısının düşük ilişkili olması adli yaş tahmin çalışmaları için yetersiz kalmıştır.

Abstract:
The most difficult and complex type of identification studies in forensic anthropological cases is age estimation in adult individuals. Due to the fact that it is less affected by external factors compared to other body bones during growth and development, it is also more resistant to taphonomic factors, making teeth an indispensable part of identification studies. This study was carried out to investigate the usability of pulp volumes taken from left maxillary central incisors in age estimation. Our study consists of a total of 50 (25 Male, 25 Female) individuals between the ages of 22-80. The sample included in the study was divided into 5 different age groups (20-29,30-39,40-49,50-59,60-60+). The pulp volume of the left maxillary central incisors of adults was measured on KBIT images using Romexis (Planmeca Romexis 3.2.0.R) software. The obtained pulp volume data were analyzed in terms of gender and age. As a result of the study, it was determined that the pulp volume of the left maxillary central incisors was statistically insignificant with gender (p<0,05). The relationship between pulp volume and age was statistically significant (p>0,05) and a negative significant correlation was obtained (-0,509), (-0,441). As a result of the regression analysis, r2 = 0,28 was obtained.  Therefore, only the measurements of pulp volume were insufficient for forensic age estimation studies due to the low correlation of the explanatory coefficient, even though a negative significant correlation was obtained with age.