Ulus merkezcilik ve kişilerarası etkilerin tüketicilerin yabancı ürün satın alma niyeti üzerindeki etkilerinin kültürlerarası incelemesi
A cross-cultural investigation of the effects of ethnocentrism and interpersonal effects on intention to buy foreign product
Yazar: CANAN ERYİĞİT
Danışman: PROF. DR. BAHTIŞEN KAVAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Almanlar = Germans ; Etkileşim = Interaction ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Sosyal etki = Social affect ; Tüketiciler = Consumers ; Türkler = Turks ; Yabancı ürünler = Foreign products

Özet:
Bu çalısmanın amacı, ulus merkezcilik ve kisilerarası etkilerin tüketicilerin daha yüksekve daha düsük fiyatlı yerli ve yabancı ürün satın alma niyeti üzerindeki etkilerininarastırılmasıdır. Bahsedilen etkiler Türkiye'de 248, Almanya'da 230 ögrenciden eldeedilen veriye uygulanan çoklu dogrusal hiyerarsik regresyon analizleri ile karsılastırmalıolarak incelenmistir.Çalısmanın bulgularına göre, Türkiye'de tüketicinin ulus merkezci egilimi ne kadaryüksekse yabancı ürün satın alma niyeti o kadar düsük ve yerli ürün satın alma niyeti okadar yüksek olmaktadır. Öte yandan, Almanya'da ulus merkezciligin satın alma niyetiüzerindeki etkisi ürünün menseine baglı olarak degil fiyatına baglı olarak ortayaçıkmaktadır.Çalısmada gösteris amaçlı tüketim, çogunluga uyma ve aykırı olma ihtiyaçlarınınyabancı ve yerli satın alma niyeti üzerindeki etkilerinin daha yüksek ve düsük fiyatlıürünler için farklılastıgı tespit edilmistir. Ayrıca bahsedilen etkilerin varlıgının veyönünün Türkiye ve Almanya'da da farklılastıgı gözlenmistir. Bunların yanında,Türkiye'de gösteris amaçlı tüketimin ulus merkezcilik ile daha düsük fiyatlı yabancıürün satın alma niyeti arasındaki iliskide, aykırılık etkisinin ise ulus merkezcilik ileyüksek fiyatlı yabancı ürün satın alma niyeti arasındaki iliskide düzenleyici rolü oldugusaptanmıstır. Almanya'da ulus merkezcilik ve yerli ürün satın alma niyeti arasındakiiliskide gösteris amaçlı tüketimin düzenleyici etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effects of consumer ethnocentrism andinterpersonal effects on intention to buy higher and lower priced foreign and domesticproducts. These effects were examined through analyzing data gathered from 248students from Turkey and 230 students from Germany using multivariate hierarchicalregression analysis.The findings of the study show that for Turkish consumers the higher the consumerethnocentrism the lower intention to buy foreign products and the higher intention tobuy domestic products. On the other hand, for German consumers the existence of theeffect of consumer ethnocentrism on intention to buy is based on the price of theproduct not on its origin.The findings also revealed that effect of conspicious consumpiton, snob and bandwagoneffects on intention to buy foreign and domestic products differ among high priced andlow priced products. Moreover, the existence and direction of the effects are differentfor Turkey and Germany. Besides that for Turkish consumers conspicious consumptionhas a moderating effect on the relationship between ethnocentrism and intention to buylow priced foreign product. Snob effect has a moderating role on the relationshipbetween ethnocentrism and intention to buy high priced foreign product. For Germanconsumers conspicious consumption has a moderating effect on the relationshipbetween ethnocentrism and intention to buy domestic product.