Murat Gülsoy'un romanlarında rüya
Dream in Murat Gülsoy's novel
Yazar: BELKIS POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ATLI
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bilinçdışı = Unconscious ; Freud, Sigmund = Freud, Sigmund ; Gülsoy, Murat = Gülsoy, Murat ; Roman = Novel ; Rüya = Dream ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Edebiyat ve psikoloji insanı bir bütünlük içinde ele alan ve birbirlerinden beslenen iki bilim dalıdır. Her iki disiplin de insanın davranışlarını, zihinsel süreçleri,  insanın duygu, düşünce ve hayallerini anlatmaya ve anlamlandırmaya çalışmaktadır. Freud'un sistematikleştirdiği psikanalizin ve edebiyat biliminin "dile ve anlatıma" dayalı oluşu, insanın ve edebî metnin çözümlenmesinde benzer yöntemler kullanılmasına zemin hazırlamaktadır. Her iki disiplinde de kullanılan rüya, kişi ve metnin derinliklerine inebilmenin yolunu açan unsurlardan biridir.
Murat Gülsoy, Türk edebiyatında deneysel edebiyat alanında eserler vermektedir. Gülsoy'un avangardist, sürrealist ve postmodernist anlayışla kurguladığı eserleri, biçimsel çeşitliliği ve anlam zenginliğiyle  farklı bir çizgide yer almaktadır. Murat Gülsoy'un bu çalışmaya konu olan eserlerinde rüya, metnin ana eksenini oluşturmaktadır. Roman kişilerinin rüyaları ve gündüz düşleri, bir rüyanın içinde başka bir rüyaya uyanma, metnin katmanlı yapısını oluşturmaktadır. Eserlerde, fantastik ögeler ve rüyalarla bilinçdışı ve bilinçli yaşamın ironik bir parodisi yapılmaktadır.
Psikoloji, felsefe, düşünce sistemleri, dinsel anlatılar, tarih, mitoloji, sosyoloji gibi disiplinler arası bir yöntemle oluşturulan bu çalışmada, roman kişilerinin ve toplumun meşru olarak kabul ettikleri arasında yaşanan çatışmanın ve varoluş mücadelesinin psikolojik etkileri; şizofrenik düşünme biçimleri ve nevrotik durumları, rüya ve gündüz düşleri ile birlikte incelenmiştir. Modernitenin dayattığı baskılayıcı normlar ve düşüncelerin yaratmış olduğu yalnızlık, yaşanan boşluk hissi ile düzenin arkasında oluşan düzensizliğe dikkat çekilmektedir. İçinde bulunulan çağın dinamikleri, kişilerin yaşam tercihleri, nesne ile ilişkileri; değişen gerçeklik algıları, psikolojik ve zihinsel durumları roman kişilerinin gündüz düşlerine ve rüyalarına yansıyan yönleriyle incelenmiştir. Bu çalışmada Sigmund Freud'un psikanalitik kuramı temel alınmıştır. Eserler, Murat Gülsoy'un yaratıcılık, yazarlık ve rüya üzerine düşünceleri ve beslendiği kaynaklarla birlikte çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Murat Gülsoy, Freud, Psikanaliz, Bilinçdışı, Rüya

Abstract:
Literature and psychology are two disciplines that deal with human in integrity and feed off each other. Both disciplines try to explain and make sense of human behavior, mental processes, emotions, thoughts and dreams. The fact that the psychoanalysis and literary science systematized by Freud are based on "language and expression" paves the way for the use of similar methods in the analysis of human beings and literary texts. Dream, which is used in both disciplines, is one of the elements that opens the way to go deeper into the person and the text.
Murat Gülsoy gives works in the field of experimental literature in Turkish literature. Gülsoy's works, constructed with an avant-garde, surrealist and postmodernist understanding, take a different line with their stylistic diversity and richness of meaning. In Murat Gülsoy's works, which are the subject of this study, the dream constitutes the main axis of the text. The dreams and daydreams of the characters in the novel, waking up from one dream to another, constitute the layered structure of the text. In the works, an ironic parody of unconscious and conscious life is made with fantastic elements and dreams.
In this study, which was created with an interdisciplinary method such as psychology, philosophy, thought systems, religious narratives, history, mythology and sociology, the psychological effects of the conflict and the struggle for existence between the characters of the novel and what the society accepts as legitimate; schizophrenic thinking styles and neurotic states were examined together with dreams and daydreams. Attention is drawn to the loneliness created by the oppressive norms and thoughts imposed by modernity, the feeling of emptiness and the disorder behind the order. The dynamics of the current age, the life preferences of people, their relations with the object; The changing perceptions of reality, psychological and mental states of the novels were examined with their aspects reflected in daydreams and dreams. This study is based on Sigmund Freud's psychoanalytic theory. The works have been studied together with Murat Gülsoy's thoughts on creativity, authorship and dream and the sources he feeds on.


Keywords: Murat Gülsoy, Freud, Psychoanalysis, Unconscious, Dream