Minimalist sanat akımının moda tasarımıcılarını etkileme durumu
The influences of the mi̇ni̇mali̇st art movement on fashion desi̇gners
Yazar: MEHTAP YİNELEK
Danışman: PROF. FATMA ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Minimalizm = Minimalism ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı = Fashion design ; Sanat akımları = Art trends ; Tasarım = Design ; Tasarımcılar = Designers

Özet:
Minimalizm, soyut dışavurumculuğa tepki olarak soyut olanı ele alan sanat akımıdır. Minimalizm sanat akımında, ilişkisel olmayan tüm fazlalıklar arındırılarak yalınlığa yönelim olmuştur. Minimalist yaklaşımlar, resim, heykel, moda, mimarlık alanlarında gündeme gelmiş ve benimsenmiştir. Bu araştırmada, minimalist akımın sanatçı yapıtlarından, moda tasarımcıların giysi modellerindeki etkilenme durumu tasarım öğelerinden çizgi, yön, biçim, ölçü- oran, aralık, renk ve dokunun minimalizme etkisi incelenmiştir. Araştırma kapsamında moda ve çağdaş sanat akımları incelenmiştir. Yalınlığa yönelen "minimalizm" akımının sanattaki ve giyim modasındaki yeri anlatılmış, minimalist sanatçılar ve modacıların konularına yer verilmiştir. 
Araştırmada, betimsel (survey) yöntem kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca minimalizm ve sanat hakkında ulaşılabilen sayıda kaynak taraması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, minimalist sanatçı ve moda tasarımcısı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise minimalist sanatçının yapıtlarından etkilendiği düşünülen minimalist yedi sanatçı ve minimal eğilimde tasarım yapan yedi moda tasarımcısı oluşturmaktadır. 
Araştırma kapsamında örnekleme alınan yedi sanatçı ve modacıdan 1960'lı yıllarda yapıt veren beş sanatçı ve üç modacı seçilmiş; 1975 ve 2008 yıllarından seçilmiş iki sanatçı ve dört modacı yer almıştır. 1960'lı yıllarda örnekleme alınan sanatçılar, Donald Judd, Dan Flavin, Daniel Buren, Frank Stella ve Sol LeWitt; modacılar ise Andrea Courreges, Pierre Cardin ve Yves Saint Laurent'tir. 1975 ve 2008 yılları arasında örnekleme alınan sanatçılar, Carl Andre ve Zaha Hadid; modacılar ise Calvin Klein, Rei Kawakubo, Prada ve Hüseyin Çağlayan'dır. Araştırmada toplam on örnek ele alınmıştır. Araştırma yapılırken her bir modelin aritmetik ortalaması bulunmuştur. 
Araştırmanın sonucuna göre Daniel Buren'in yapıtından etkilendiği düşünülen Andre Courreges'in giysi modeli en yüksek değer elde edilmiştir. Daniel Buren'in minimalist yapıtlarında eşit kalınlıkta boyuna tekrarlı siyah ve beyaz çizgileri kullanmış ve Courreges'in giysi tasarımında kullandığı doku yüzeyi ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Buren'in yapıtından Courreges'in en çok etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak minimalist sanat yapıtlarında form azaltılarak tasarım saflığına gidildiği görülmüştür. Böylece minimalist sanat yapıtından etkilendiği düşünülen giysi tasarımında da, düz ve geometrik çizgiler, abartısız biçimler, ölçü-oran, aralık, doku ve renklerde sıralı tekrarlama yapılmış sade, yalın ve indirgeyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: minimalizm, minimalist akımında sanatçılar, minimalist akımında moda tasarımcılar.

Abstract:
Minimalism is an art movement that deals with the abstract things opposite to the abstract expressionism. In minimalist art movement, all excessive non-relational orientations have been purified to simplicity. Minimalist approach has gained currency and adopted at different times in terms of paint, sculpture, fashion, and architecture etc. In this research, minimalist works of artists, fashion designers' clothes affected by minimalism was studied in terms of design elements, line, direction, shape, size-range, colour and texture. Moreover,  fashion and contemporary art movements were studied through this research. The position of the minimalism art movement that turns to the simplicity in the art and clothing fashion was described. 
In the study, descriptive (survey) methods were used. Literature review was conducted while collecting the data research. In addition, lots of research resources were handled about minimalism and art. Minimalist artists and fashion designers are the main points of this research. The samples of this research are seven minimalist artists and seven fashion designers who are affected by the minimalism. 
Five artists and three fashion desingers of 1960s as well as two artists and four fashion designers of 1975 and 2008 were choosen among those samples throughout the research. These model artists of 1960s are Donald Judd, Dan Flavin, Daniel Buren, Frank Stella and Sol LeWitt also fashion designers of the year are Andrea Courreges, Pierre Cardin and Yves Saint Laurent. Moreover, Carl Andre and Zaha Hadid are selected artists of 1975 and 2008 whereas Calvin Klein, Rei Kawakubo, Prada and Hüseyin Çağlayan are chosen fashion designers of these years among samples. During the study, arithmetic means of every model that was affected by the art movement was examined. 
Andrea Courreges, believed to be affected by the work of Daniel Buren, has the highest value. It was recognised that Daniel Buren has used equally thick and lengthwise repetitive black and white lines in his minimalist works and it has similarity with the surface of texture used in Courreges's fashion design. Thus, it can be concluded that Courreges was the most influenced one by Buren's works. 
Considering the results obtained in the study, in the basic concepts of the minimalism, it was noted that designs were made with great simplicity and were purified from unnecessary ornamentations. Consequently, in the fashion design believed to be influenced by minimalist art movement, plain and geometric lines, literal forms, measure, proportion, space, texture and colors were used with sequential repetition and it was considered as pure, plain and reduced. According to the results obtained in the study, recommendations were developed.

Key Words: minimalism, minimalist trend's artists, minimalist trend's fashion designers.