Psoriazis hastalarında kas-iskelet sisteminin elektrofizyolojik ve ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Electrophysiologic and ultrasonographic evaluation of muskuloskeletal system findings in psoriasis patients
Yazar: SEVGİ KULAKLI
Danışman: PROF. DR. ZEHRA NİLGÜN ATAKAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Nöropatiler = Neuropathies ; Psoriyazis = Psoriasis ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Psoriazis, % 5-30 oranında psoriatik artritin (PsA) eşlik ettiği kronik, tekrarlayıcı, inflamatuvar 
bir dermatozdur. Entezit PsA?in major bulgularından biridir. Periferik nöropati 
periferik sinir sistemini tutan her hastalık için kullanılabilen genel bir terimdir. 
Birçok romatizmal hastalıkta gerek hastalık patogenezi veya tutulumu gerekse 
kullanılan tedavilere bağlı polinöropati varlığı bildirilmiştir. Bu çalışmada, 
psoriazisli hastalarda, ?Glasgow Ultrasound Enthesitis Scoring Scale? (GUESS) 
kullanarak entezopati sıklığını araştırmak ve entezopati ile klinik parametreler 
arasındaki ilişkiyi belirlemek, sinir iletim çalışmaları ile psoriazis hastalarındaki 
periferik nöropati sıklığını ve klinik parametreler ile ilişkisini araştırmak 
amaçlanmıştır. 74 psoriazis hastasının Aşil, plantar aponöroz, quadriseps, proksimal 
ve distal patellar entezleri GUESS kullanılarak ultrasonografi (USG) ile 
değerlendirilmiştir. 25 psoriazis hastasına her iki üst ekstremitede median ve ulnar 
sinirlere yönelik duyu ve motor iletim, sağ alt ekstremitede peroneal ve tibial 
sinirlere yönelik motor, sural sinir için de duyu iletim çalışması yapılmıştır. 74 
hastada değerlendirilen 730 entezin 172 tanesinde (%23,56) entezopati tespit 
edilmiştir. Tırnak tutulumu olan hastalarda entezopati sıklığı, tırnak tutulumu 
olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p = 
0,004). Entezopati sıklığı açısından semptomu olan hastalar ile olmayan hastalar 
arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p > 0,05). 25 hastanın 7?sinde (%28) sinir 
iletim çalışmasında patoloji saptanmıştır. GUESS skoru arttıkça bilateral ulnar ve sağ
tibial sinir distal motor latanslarının uzadığı (p = 0,001, p = 0,01, p = 0,019), sol 
ulnar sinir duyu ileti hızının ise azaldığı (p = 0,033) bulunmuştur. Tırnak tutulumu 
ile entezopati varlığı yakın ilişkilidir. Tırnak tutulumu olan psoriazis hastalarının 
entezopati açısından araştırılması ve PsA gelişimi açısından takip edilmesi 
gerekmektedir. Artiküler semptomu olmayan psoriazis hastalarında da entezeal 
anormallikler görülebilmektedir. Subklinik entezopatinin PsA erken tanısındaki 
önemini araştıran geniş ve uzun dönem takipli çalışmalara ihtiyaç vardır. Psoriazis 
hastalarında artmış sıklıkta periferik sinir disfonksiyonu saptanmış, entezopati ile 
periferik sinir disfonksiyonu arasında ilişki olabileceği tespit edilmiştir. Bu ilişkileri 
aydınlatabilmek için daha çok hastanın dahil edildiği kontrollü çalışmalara ihtiyaç 
duyulmaktadır. 

Anahtar kelimeler: psoriazis, entezopati, nöropati, ultrasonografi

Abstract:
Electrophysiologic and ultrasonographic evaluation of musculoskeletal 
system findings in psoriasis patients. Kulaklı S. Hacettepe University of 
Medicine, Thesis in Dermatology. Ankara, 2013. Psoriasis is a chronic, relapsing, 
inflammatory dermatose which is accompanied by psoriatic arthritis (PsA) in 5-30% 
of the cases. Peripheral neuropathy is a term that can be used for almost every 
condition that affects peripheral nervous system. In most of the rheumatic conditions, 
polyneuropathy caused by pathogenesis and by the involvement of the disease or by 
the treatments, is reported. The main aim of this study was to see enthesopathy 
frequency using Glasgow Ultrasound Enthesitis Scoring Scale (GUESS) and to 
define the relationship between enthesopathy and clinical parameters as well as to 
find out the frequency of peripheral neuropathy in psoriasis patients by nerve 
conduction studies and the relation between clinical parameters. 74 psoriasis 
patients' Achilles, plantar aponeurosis, quadriceps, proximal and distal patellar 
entheses were evaluated by ultrasonography (USG) using GUESS. Sensory and 
motor nerve conduction studies in median and ulnar nerve of both upper extremities, 
motor nerve conduction study of peroneal and tibial nerves in lower right extremity 
and sensory conduction study on right sural nerve was performed in 25 psoriasis 
patients. In 172 of 730 (23,56%) entheses, USG found signs indicative of 
enthesopathy. Enthesopathy was statistically significantly more frequent in the cases 
with nail involvement compared to cases without nail involvement (p = 0,004). 
There was no statistically significant difference of enthesopathy frequency between 
symptomatic and asymptomatic patients (p>0,05). 7 (28%) of 25 patients had a 
pathology in nerve conduction studies. Bilateral ulnar and right tibial nerve distal 
motor latencies were shown to get longer (p = 0,001, p = 0,01, p = 0,019) whereas 
left ulnar nerve sensory conduction velocity gets slower (p = 0,033) with increasing 
GUESS scores. Nail involvement and enthesopathy is closely related. The patients 
with nail involvement should be reviewed for enthesopathy and screened for PsA 
development. Enthesial anomalies can also be seen in psoriasis patients without 
articular symptoms. Wide and long-term studies are necessary to research the 
importance of subclinical enthesopathy in the early diagnosis of PsA. Peripheral 
nerve dysfunction was frequently diagnosed in psoriasis patients and the possibility vii 
of a relationship between enthesopathy and peripheral nerve dysfunction was found. 
In order to clarify such relations, controlled studies with a wider patient population 
are necessary. 

Keywords: psoriasis, enthesopathy, neuropathy, ultrasound