Prostat kanserli hastalarında biyokimyasal nüksün saptanmasında f-18 PSMA PET/BT görüntülemenin yeri
The role of f-18 PSMA PET/CT imaging in the detection of biochemical recurrence in patients with prostate cancer
Yazar: GİZEM İNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM SOYDAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostat spesifik antijeni = Prostate specific antigen

Özet:
Amaç: Erkeklerde prostat kanseri en sık gözlenen ürolojik kanserdir. PSMA prostat kanseri için iyi bir görüntüleme biyobelirteci olması sayesinde hem görüntüleme hem de tedavi için ideal bir moleküler hedef olmuştur. Günümüzde prostat kanseri görüntülemesinde yaygın olarak kullanılan radyofarmasötik 68Ga-PSMA'dır. Ancak üriner sistemden ekskrete ediliyor olması pelvik lokal nükslerin ve lenf nodu metastazının değerlendirmesini güçleştirebilmektedir. 18 F-PSMA ise üriner sistem tarafından minimal düzeyde ekskrete edilen ve pelvik görüntüleme için potansiyel bir avantaj sağlayan yeni bir PSMA liganddır.  
Bu çalışma ile biyokimyasal nüks saptanan prostat kanseri hastalarında 18 F-PSMA PET/BT'nin hastalık nüksünün saptanmasında başarısını değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Prostat kanseri nedeniyle takip edilen ve tedavi altında biyokimyasal rekürrens saptanan 41 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Hastalara Haziran 2022'den Şubat 2023'e kadar 18 F-PSMA PET/BT görüntülemeleri yapıldı.  
Ayrıca 18F-PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan hasta grubuna benzer genel özellikler gösteren 68Ga-PSMA PET/BT görüntüleme yapılmış 46 hastanın görüntüleri retrospektif olarak yeniden değerlendirildi. Daha sonra bu iki görüntüleme protokollerinin lokal nüks, bölgesel ve uzak lenf nodu ile uzak organ metastazı saptama başarısı karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 18F-PSMA PET/BT kolundaki 41 hasta ile 68Ga-PSMA PET/BT yapılan 46 hastanın demografik özellikleri karşılaştırmalı değerlendirildiğinde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark izlenmemiştir. 
18F-PSMA PET/BT ile 16 (%39.0) hastada lokal nüks, 22 (%55) hastada lenf nodu metastazı ve 11 (%27) hasta da kemik metastazı saptanmıştır. 68Ga-PSMA PET/BT ile 27 (%58.6) hastada lokal nüks, 14 (%30.5) hastada lenf nodu metastazı ve 10 (%21.7) hastada da kemik metastazı gözlenmiştir. İki çalışma lokal nüks, lenf nodu pozitifliği ve kemik metastazı saptamadaki başarıları açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde iki görüntüleme protokolü arasında lokal nüks saptama başarısı bakımından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.067). Lenf nodu metastazı saptama başarısı bakımından 18F-PSMA PET/BT'nin  68Ga-PSMA PET/BT'ye istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlüğü saptanmıştır (p=0.028). Kemik metastazı saptama başarısı bakımından iki görüntüleme protokolü arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.580). 
18F-PSMA PET/BT yapılan hastaların görüntüleme sırasında bakılan ortalama serum PSA düzeyleri 10.37±13.84 olarak bulunmuştur. Lokal nüksün saptanmasında PSA değeri için optimal kesme değeri %50 sensitivite ve %72 spesifite ile 6.82 (AUC 0.764, p=0.005) olarak hesaplanmıştır. 
68Ga-PSMA PET/BT yapılan hastaların görüntüleme sırasında bakılan ortalama serum PSA düzeyleri 11.30±28.17 olarak hesaplanmıştır. Pelvik lenf nodu metastazının saptanmasında PSA değeri için optimal kesme değeri %84 sensitivite ve %63 spesifite ile 2.93 (AUC 0.695, p=0.042) olarak hesaplanmıştır. Kemik metastazının saptanmasında PSA değeri için optimal kesme değeri %90 sensitivite ve %63 spesifite ile 3.03 (AUC 0.778, p=0.008) olarak bulunmuştur.  
Sonuç: Küçük bir örneklem grubu içermesine rağmen bu çalışmanın sonucu 18 F-PSMA PET/BT'nin özellikle lenf nodu pozitifliği saptamada 68Ga-PSMA PET/BT' ya göre daha yüksek başarı gösterdiğini ortaya koymuştur.  
Anahtar kelimeler: Prostat kanseri, biyokimyasal rekürrens, 18 F-PSMA

Abstract:
Aim: Prostate cancer is the most commonly observed urological cancer in men. PSMA has become an ideal molecular target for both imaging and treatment due to the fact that it is a good imaging biomarker for prostate cancer. According to the conventional imaging techniques of 68Ga-PSMA PET/CT, recurrent focal or focus, especially at low PSA levels (0.2-2.0 ng/mL), is shown to be a more appropriate technique, but can make assessment of the pelvic region difficult due to expulsion from the urinary system. 18 F-PSMA has been presented as a new PSMA ligand, which provides a potential advantage for pelvic imaging due to its only minimal excretion by the urinary system. 
With this study, we aimed to evaluate the success of 18 F-PSMA PET/CT the detection of disease recurrence in prostate ca patients with biochemical relapse.  
Materials and Methods: 41 patients who were followed up for prostate cancer and found biochemical recurrence under treatment were prospectively included in the study. Patients received 18 F-PSMA PET/CT imaging from June 2022 to February 2023. 
In addition, the images of 46 patients who underwent 68Ga-PSMA PET/CT, which showed general characteristics similar to the group of patients who underwent 18 F-PSMA PET/CT imaging, were retrospectively re-evaluated. Then, the success of these two imaging protocols in detecting local recurrence, regional and distant lymph node and bone metastases was compared.  
Results: There was no statistically significant difference between the demographic data of 41 patients in the 18 F-PSMA PET/CT arm included in the study and 46 patients who underwent 68Ga-PSMA PET/CT.  
Local recurrence was detected in 16 (39.0%) patients, lymph node metastasis in 22 (55%) patients and bone metastasis in 11 (27%) patients with 18 F-PSMA PET/CT. Local recurrence was observed in 27 (58.6%) patients, lymph node metastasis in 14 (30.5%) patients and bone metastasis in 10 (21.7%) patients with 68Ga-PSMA PET/CT. When the two studies were evaluated comparatively in terms of their success in detecting local recurrence, lymph node positivity, and bone metastasis, no significant difference was found between the two imaging protocols in terms of success in detecting local recurrence (p=0.067). A statistically significant superiority of 18 F-PSMA PET/CT to 68Ga-PSMA PET/CT was found in terms of success in detecting lymph node metastases(p=0.028). No significant difference was found between the two imaging protocols in terms of bone metastasis detection success (p=0.580). 
The mean PSA values of the patients who underwent 18 F-PSMA PET/CT during imaging were found to be 10.37±13.84. The optimal cut-off value for PSA value in the detection of local recurrence was calculated as 6.82 (AUC 0.764, p=0.005) with 50% sensitivity and 72% specificity. 
The mean PSA values of the patients who underwent 68Ga-PSMA PET/CT during imaging were found to be 11.30±28.17. The optimal cut-off value for PSA value in the detection of pelvic lymph node metastasis was calculated as 2.93 (AUC 0.695, p=0.042) with 84% sensitivity and 63% specificity. The optimal cut-off value for PSA value in the detection of bone metastasis was found to be 3.03 (AUC 0.778, p=0.008) with 90% sensitivity and 63% specificity. 
Conclusion: Although it included a small sample group, the result of this study revealed that 18 F-PSMA PET/CT showed higher success than 68Ga-PSMA PET/CT, especially in detecting lymph node positivity. 
Keywords: Prostate cancer, biochemical relaps, 18 F-PSMA PET/CT