Kurumsallaşma ve Türkiye'de TS-EN-ISO-9000 belgeli özel hastanelerde bir uygulama
Institutionalization and an application on the private hospital with TS-EN-ISO-9000 certificate
Yazar: ALPER BİLGİN TÜMER
Danışman: PROF. DR. BİROL BUMİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgüt araştırmacıları, sosyologlar ve ekonomistlerce disiplinlerarası analiz konusu yapılan kurumsal teori, tarihsel gelişim süreci içerisinde eski ve yeni kurumsal teori olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu nedenle, kurum ve kurumsallaşma kavramları teorinin gelişme seyrine bağlı olarak farklı bakış açılarını yansıtmaktadır.Eski kurumsal teori, örgütü kurum olarak tanımlar ve analizlerinde örgütsel yapı üzerinde odaklanır. Çalışmanın ana temasını oluşturan yeni kurumsal teori ise, çevreyi kurum olarak tanımlar. Yeni kurumsal teori, teknik ve kurumsal çevre ayrımlaşmasına göre, örgütlerin faaliyetlerinde belirleyici olanın kurumsal çevre olduğunu ileri sürmektedir. Örgütler, teknik çevrelerinde, rasyonellik anlayışını ön planda tutarken, kurumsal çevrelerinde meşruiyet kaygısı ile hareket etmektedir. Örgütler faaliyetlerinin devamlılığı teknik çevrelerindeki rasyonel kuralları uygulayarak değil, ancak kurumsal çevredeki kural ve uygulamaları yerine getirmekle sağlayabilir.Bu çalışmanın amacı, ISO-9000 belgeli özel hastanelerde görev yapan işgören ve yöneticilerin teknik ve kurumsal çevrelere ilişkin algılarını belirlemek, teknik çevre ve kurumsal çevrenin örgütsel yapı faktörleri ile ilişkisini analiz etmektir. Bu amaçla oluşturulan hipotezleri test edebilmek için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Kurumsal çevre ile örgütsel yapı faktörleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü ilişkiler olduğu yapılan analizler sonucu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak, taklitçi eşbiçimlilik baskılarının özel hastaneler tarafından daha yüksek düzeyde algılandığı ve örgütsel yapılanmalara etki ettiği belirlenmiştir.Sonuç olarak, teknik çevreden daha çok kurumsal çevre, örgütsel yapının belirleyicisidir. ISO-9000 belgeli özel hastanelerin akreditasyon standartlarını yerine getirirken birincil amaçları ?doğru örgüt? imajını topluma yansıtmaktır. Böylece, sahip oldukları kalite belgeleri ile kurumsal çevrede meşruiyetlerini sağlayacaklardır.Anahtar Sözcükler1. Kurum2. Kurumsallaşma3. Teknik Çevre4. Kurumsal Çevre5. Eşbiçimlilik

Abstract:
The institutional theory, which has been the subject of interdisciplinary analysis by the economists, sociologists and organization researchers, is divided into two as old and new institutional theory throughout the course of historical evolution process. Therefore, the concepts of ?institution? and ?institutionalization? reflect the different points of view in accordance with the course of the theory?s progression.The old instutitional theory defines the organization as the instutition and focuses on the organizational structure in its analysis. The new instutitional theory, which constitutes the main theme of the study, defines the environment as the institution. The new institutional theory asserts that it is the institutional environment that determines the activities of the organizations according to the technical and institutional environments differentation. The organizations on the one hand put their rationality on the foreground in their technical environments and on the other run with the concern of legitimacy. Organizations enable the continuity of their activities not by applying the rules of technical environments but by applying and implementing the rules and regulations of institutional environment.The purpose of this study is to determine the perceptions of administrators and empleyees, who work at the private hospitals with ISO-9000 certificate, about the technical and institutional environments. For this purpose, in order to test the hypotheses various statistical methods have been used. According to the analysis made, it is revealed that statistically there are strong and significant relations between institutional environment and organizational structure. In addition to this, it is stated that the pressure of mimetic isomorphism has been noticed by the private hospitals at a higher level and it has affected the organizational structures.Consequently, the instutitional environment is more effective in determining the organziational structure than the technical environment. The primary aim of private hospitals with ISO-9000 while fulfilling the accreditation standarts is to reflect the image of ?proper organization?. In this way, they will enable their legitimacy in the institutional environment with the certificate they have.Key Words1. Institution2. Institutionalization3. Technical Environment4. Institutional Environment5. Isomorphism