Vajinal yolla doğum yapan kadınlara uygulanan endorfin masajının ağrı düzeyine etkisi
Effect of endorphin massage on pain level applied to women giving birth vaginaly
Yazar: NURSELİ SOYLU ERENER
Danışman: PROF. DR. SALİME MUCUK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma vajinal yolla doğum yapan kadınlara uygulanan endorfin masajının ağrı, rahatlık, duygu durum ve serum beta endorfin düzeyine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırma 2023-2024 yılında bir hastanenin postpartum servisinde yatışı yapılan toplam 83 lohusa (42 müdahale grubu, 41 kontrol grubu) ile randomize edilmiş olup, 80 lohusa ile tamamlanmıştır. Veri toplama aracı olarak "kişisel tanıtım formu" "visual analog skala", "sözel kategori ölçeği", "kısa duygu durum içe bakış ölçeği" ve "beta endorfin düzeyi kayıt formu" kullanılmıştır. Müdahale grubundaki lohusalara rutin postpartum bakıma ek olarak iki saat ara ile iki defa 15 dakika süren endorfin masajı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki lohusalarda rutin postpartum bakım dışında bir uygulama yapılmamıştır. Her iki grupta da ön test - son test serum beta endorfin düzeyini değerlendirmek için kan numunesi alınmıştır ve visual analog skala, sözel kategori ölçeği, kısa duygu durum içe bakış ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli kurum ve etik kurul izni alınmıştır. Verilerin analiznde SPSS 29 paket programı kullanılmıştır. Müdahale grubunda yer alan lohusaların son testte ağrı düzeyi azalmış, rahatlık düzeyi artmış, genel ruh hali iyileşmiş, olumlu duygu durumu düzeyi artmış, olumsuz duygu durum düzeyi azalmış ve serum beta endorfin düzeyi artmıştır ve bu değerler açısından kontrol grubu ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bununla birlikte müdahale grubunda bulunan lohusaların ağrı düzeyi, rahatlık durumu, olumlu ve olumsuz duygu durumu, genel ruh hali ve serum beta endorfin düzeyleri grup içerisinde ön test ve son test değerleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır.  Sonuç olarak endorfin masajının vajinal doğum yapan lohusalarda ağrı düzeyini azalttığı, rahatlık düzeyini arttırdığı, genel ruh halini iyileştirdiği, olumlu duygu durumunu arttırdığı, olumsuz duygu durumunu azalttığı ve serum beta endorfin düzeyini arttığı belirlenmiştir. Postpartum dönemde ağrı yaşayan lohusalara endorfin masajı uygulamasının rutin bakıma eklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı; Duygu Durum; Endorfin; Masaj; Postpartum Dönem; Rahatlık

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of endorphin massage applied to women giving birth vaginally on pain, comfort, mood and serum beta endorphin levels. It is a randomized controlled trial. The study was randomized with a total of 83 postpartum women (42 intervention group, 41 control group) who were hospitalized in the postpartum service of a hospital in 2023-2024, and was completed with 80 postpartum women. "Personal introduction form", "visual analog scale", "verbal category scale", "brief mood introspection scale" and "beta endorphin level recording form" were used as data collection tools. In addition to routine postpartum care, postpartum women in the intervention group received two 15-minute endorphin massages, two hours apart. In the control group, postpartum women received no treatment other than routine postpartum care. In both groups, blood samples were taken to evaluate pre-test and post-test serum beta endorphin levels and visual analog scale, verbal category scale, and brief mood introspection scale were applied. Necessary institutional and ethics committee permissions were obtained for the study to be conducted. SPSS 29 package program was used in the analysis of the data. In the post-test, the pain level of the puerperal women in the intervention group decreased, their comfort level increased, their general mood improved, their positive mood level increased, their negative mood level decreased and their serum beta endorphin level increased, and a statistically significant difference was found between them and the control group in terms of these values (p<0.05). In addition, it was determined that there was a statistically significant difference between the pre-test and post-test values in the pain level, comfort status, positive and negative emotional state, general mood and serum beta endorphin levels of the puerperal women in the intervention group. As a result, it was determined that endorphin massage reduces the level of pain, increases the level of comfort, improves the general mood, increases the positive mood, decreases the negative mood and increases the serum beta endorphin level in postpartum women who give birth vaginally. It is recommended to apply endorphin massage to postpartum women who experience pain in the postpartum period and to add it to the postpartum routine care .

Keywords: Comfort; Emotional State; Endorphin; Pain, Massage, Postpartum Period.