İşyerinde psikolojik taciz olgusu (Tacizcilerin kişilik özellikleri üzerine bir çalışma)
Mobbing (A study about characteristics of the people who does mobbing activities)
Yazar: TENDÜ ARSAN
Danışman: PROF. DR. PINAR TINAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İşyerinde psikolojik taciz (mobbing), günümüzde iş hayatına yönelik en ciddi tehditlerden biridir ve olgunun yaygınlığı gün geçtikçe artmaktadır. Yapılan çalışmalarda ağırlıklı olarak, mobbing kapsamına giren davranışların neler olduğu ve mobbingin nedenleri üzerine yoğunlaşılmış, tacizcilerin özellikleri pek fazla ele alınmamıştır.Çalışmanın temel amacı; mobbing olgusunda tacizcilerin özelliklerini, psikolojik taciz davranışına ağırlıklı olarak kimleri hedef seçtiklerini inceleyerek potansiyel risk altında olan kişileri, tacizde bulunma eğilimi yüksek kişileri tespit etmek ve yavaş yavaş aydınlatılmaya başlanan bu alanda yeni çalışmalara ışık tutmaktır. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde, bireylerin iş yaşamlarında karşılaştıkları psikolojik taciz olgusunun tanımına, sürecin gelişimine, mobbing kapsamına giren davranışların neler olduğuna, süreç içerisinde rol alanların özelliklerine; ikinci bölümünde, mobbingin türlerine, ülke ve sektörler bazında yaygınlığına, nedenlerine ve sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışma kapsamında, tacizcilerin ve mağdurların özelliklerini belirlemek üzere bir anket geliştirilmiş olup çalışmanın üçüncü bölümünde yapılan araştırmaya ilişkin analiz ve yorumlar yer almaktadır.Araştırma sonuçlarına göre; mobbing mağdurlarının ve tacizcilerin ağırlıklı olarak kadınlardan oluştuğu ortaya çıkmış ancak bu kişilerin cinsiyetleri arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Tacizcilerin ağırlıklı olarak amir pozisyonunda yer aldığı yani yukarıdan aşağıya doğru mobbingin daha yaygın olduğu görülmektedir. Tacizciler ile mağdurların pozisyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Demografik değişkenlerle mobbinge maruz kalma arasında ise eğitim düzeyi haricinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Mağdur ve tanıklar tarafından mobbingcilerin ağırlıklı olarak narsisist tipte algılandıkları, en sık sergiledikleri algılanan davranışın ise kendisinin çok önemli olduğu duygusunu taşıma olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Mobbing is one of the most serious threat about the working life and it? s become widespread from day to day. The researchs about mobbing usually mentions that mobbing behaviors and the reasons of mobbing, not about the people who does mobbing activities and who are victims.The aim of this study to determine the people? s characteristics who does mobbing activities and to whom they usually do mobbing activities. In this way, we determine who is under the potential risk, the people who shows a tendency to do mobbing activities and to light the way for new studies. In this study, we mention what? s mobbing, mobbing process, the behaviors which are included of mobbing; the people? s characteristics who has roles in this process, kind of mobbing, frequency of mobbing in countries and sectors base; the reasons and the results of mobbing. We prepare a survey for determine the people? s characteristics who does mobbing activities and the victim? s characteristics. We analysed and interpreted the survey results.The results of this research, the people who does mobbing activities and the victims are women generally. Downword mobbing is more frequency than the upword and horizontal mobbing. According to results, it is found that there is a significant relationship between the position of people who does mobbing activities and victims?. We researched the relationship between the employees? demographic features and to be victim. There is no significant relationship between this two criterions without education level. The type of the people who does mobbing activities are usually perceived as narcissist. Their most frequency behavior is to see themselves as very important people.