Hemşirelik öğrencilerinin hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışları
Nursing students? attitudes and behaviors towards nurse-patient interaction
Yazar: NURDAN YALÇIN ATAR
Danışman: PROF. DR. TÜRKİNAZ AŞTI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Hemşirelik bilim ve sanatının merkezinde yer alan hemşirelik bakımı, en az iki kişi ile başlayan ve gelişen bir ilişkidir. Bu ilişkiyi geliştirmek hemşirelik eğitiminin öncelikli hedeflerinden biridir. Bu nedenle hemşirelik öğrencisinin hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışının değerlendirilmesi önemlidir.Araştırma, hemşirelik öğrencilerinin hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışlarını, bu tutum ve davranışları etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Ekim-Aralık 2010 tarihleri arasında İstanbul İli Avrupa ve Anadolu yakasında bulunan devlet üniversitelerinin hemşirelik programlarında öğrenimlerini sürdüren öğrenciler (N=841), örneklem grubunu ise bu okullardaki 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri (n=594) oluşturdu. Araştırma verileri, ?Bilgi Formu? ve ?Bakım Odaklı Hemşire-Hasta Etkileşimi Ölçeği? kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler, SPSS 10.0 paket programı kullanılarak analiz edildi.Ölçeğin ?önemlilik, yeterlilik ve uygulanabilirlik? düzeyleri için sırasıyla toplam puan ortalamalarının, 314,2±37,2, 280,4±40,3, 272,6±50,1 olduğu; alt boyutlardan en yüksek puan ortalamalarının ?gereksinimler? (düzey sırasıyla, 25,7±3,9, 22,4±4,1 ve 21,7±5,0) ve en düşük puan ortalamalarının ise?duyarlılık? (düzey sırasıyla, 45,9±5,5, 41,4±6,6 ve 41,0±7,8) altboyutunda olduğu saptandı. Öğrencinin bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışları üzerinde, öğrencinin cinsiyeti, mezun olduğu okul türü, mesleği tercih etme nedeni, sınıf düzeyi, iletişim güçlüğü yaşama durumu ve hasta /hasta yakını ile olumsuz bir deneyim yaşama durumunun etkili olduğu saptandı (p<.05).Sonuç olarak, hemşirelik öğrencileri, bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışları %90 düzeyinde önemli ve %77.8 düzeyinde uygulanabilir bulmakta ve bu ölçekteki ifadeler açısından kendilerini %80 düzeyinde yeterli hissetmektedir. Öğrencilerin bu görüşleri üzerinde ise cinsiyet, mezun olduğu okul, mesleği tercih etme nedeni, sınıf düzeyi, iletişim güçlüğü ve hasta/yakını ile olumsuz bir deneyim yaşamasının etkisi bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Hemşire-hasta etkileşimi, hemşire-hasta ilişkisi, bakım, hemşirelik öğrencisi, Watson'ın Bakım Kuramı

Abstract:
Nursing care being core of nursing science and art is a relationship starting and developing with at least two people. One of the primary aims of nursing education must be to develop this relationship. Therefore evaluating nursing students? attitudes and behaviours toward nurse-patient interaction is crucial.The study was planned as a descriptive to evaluate nursing students? attitudes and behaviours toward nurse-patient interaction. The study was conducted with 549 nursing students in two, three and four years of nursing programmes in Government Universities in İstanbul between April-December 2010. Data were collected using an ?Information Form? and ?Caring Nurse-Patient Interaction Scale?. The data obtained were assessed using the SPSS 11.5 program.The means of overall scale were 314.2 ± 37.2, 280.4 ±40.3 and 272.6 ±50.1 for the importance, competence and realistic aspects. The highest means of subscales for the three aspects of scale were in ?needs? (25,7±3,9, 22,4±4,1 ve 21,7±5,0) between 25.7 ± 3.9 - 45.9±5.5, 22.4±4.1 - 41.4± 6.6, 21.7± 5.0 - 41.0 ± 7.8, respectively. Gender, graduated school, reasons for choosing nursing, grade level, having communication difficulties, negative experiences with patients or their relatives affected nursing students attitudes and behaviours toward nurse-patient interaction.In conclusion, nursing students' caring nurse-patient interaction attitudes and behaviors importance level were 90% and feasibility level were 77.8%, their competence level were 80%. This perception was affected by gender, graduated school, reasons for choosing nursing, grade level, having communication difficulties, negative experiences with patients or their relatives of nursing students.Key Words: Nurse?patient interaction, nurse?patient relationships, caring, nursing student, Watson?s Theory of Human Caring