Düzce Akçakoca ilçesi sağlık kurumlarında çalışan personelin sigara, alkol ve madde kullanımı yaygınlığı ve başlama/kullanma nedenleri
Prevelance of smoking, using alcohol and other addictive substances and starting/using reasons in the health care personal of health institutions in Akçakoca Düzce
Yazar: NUMAN ÇABUK
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA SENİH MAYDA
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Toplumu etkilemeye başlayan bir sorun haline gelen zararlı maddelerle
mücadele etmeye yönelik çalışmalar her geçen gün önem kazanmaktadır. Zararlı madde
kullanımına ilişkin araştırmalar da bu sorunun geldiği boyutları ortaya koymaktadır. Bu
konuda yapılmış araştırmalara göre, dünya genelinde 300 milyon genç sigara
bağımlısıdır. 20 yaşından önce sigara kullanmaya başlayan gençlerin %50'si 15–20 yıl
boyunca sigara içmeye devam etmektedir. Buna ek olarak Dünya Sağlık Örgütü'ne
(WHO) göre; dünya genelinde iki milyar insan alkollü içecekler kullanmaktadır. Sadece
Avrupa'da 1999 yılında alkol tüketimi 55.000'den fazla 15–29 yaşı arasındaki gencin
ölümüne neden olmuştur. 1994–2002 yılları arasında her yıl yaklaşık 17.000 erkek ve
3.000 kadın madde kullanmaya başlamıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre madde
kullanıcılarının yaklaşık %80'i 20 yas altındadır. Madde kullanımına ne kadar erken
yaşta başlanırsa, bağımlılık riski de o oranda artmaktadır. Bu nedenle, madde
kullanımının yaygınlığının ve madde kullanımına zemin hazırlayan faktörlerin
bilinmesi; bunların azaltılması için çaba gösterilmesi gerekmektedir.
Bu kesitsel araştırmada Düzce Akçakoca ilçesi sağlık kurumlarında çalışan
personelin sigara, alkol ve diğer bağımlılık oluşturan maddeleri kullanım sıklığı,
başlama nedenleri, aile ve sosyoekonomik düzeyin etkisi, cinsiyete ve yaşa göre
dağılımı, bırakma isteği ve düşüncesini tespit etmek amaçlanmıştır. Ekim-Kasım-Aralık
2015 tarihlerinde tüm sağlık personellerinden (toplam 130 kişi) araştırmaya katılmayı
kabul eden 116(%89.23)'sına ulaşılmış ve gözlem altında anket uygulanmıştır. Sigara
içme sıklığı % 37.1 olarak bulunmuştur. Sigara içme sıklığı; erkeklerde, babası ortaokul
mezunu olanlarda ve bağımlılık madde kullanan arkadaşı olanlarda anlamlı derecede
yüksek bulunmuştur. Sigaraya başlama nedenleri merak, çevre etkisi, özenti, arkadaş
etkisi, psikolojik etkenler ve ailede sigara içen olarak belirtilmiştir. Bu çalışmada sigara
içenlerin 35 (%81.4)'i sigarayı bırakmayı düşünmektedir, 8(%18.6)'sı ise
düşünmemektedir. Sigaraya başlamada merak, çevre etkisi, özenti, arkadaş etkisi,
psikolojik etkenler ve ailede sigara içenler ön planda olduğundan sigarayı bırakma
kampanyaları yalnız bireysel değil topluma yönelik olarak planlanmalıdır. Sağlık
personellerinin davranışlarının toplumu etkilediğini de göz önüne alınarak halkı sigara
konusunda eğitecek olan sağlık personellerine yönelik kampanyalarla sigarayı
bırakmaları ve başlamamaları sağlanmalıdır.

Abstract:
The studies on fight against hazardous substances which affect the whole society
are gaining importance. The studies concerning substance use also reveal the extent of
the problem. According to such studies, 300 million young people are smoke consumer
in the whole world. 50% of the young people who start smoking before the age of 20
continue smoking for 15-20 years. Besides, according to WHO two billion people take
alcoholic drinks. Only in Europe, the use of alcohol caused more than 55.000 people
between 15-29 years. Between the years 1994-2002, about 17.000 men and 3000
women started using substances. According to the results of the studies, 80% of such
people are below 20. The younger one starts using substances, the higher the risk
becomes taken by the user in terms of addiction. Thus, it is essential to know how
common is the substance use, what the factors are causing the substance use and it is
essential to try to decrease the use of such substances.
In this cross-sectional study; it was aimed to determine prevelance of smooking,
using alchool and other addictive substances, starting reasons, effect of family and
socio-economic level , gender and age-based distribution, identify leave request and
thought in the health care personal of health institutions in Akçakoca Düzce. The survey
was proceeding between October and December 2015 to all employee, 116 of them out
of 130 (%89.23) accepted to participate and implemented survey under observation. The
prevalence of smoking was found as %37.1. The prevalence of smoking was higher in
the male subjects, whose father had graduated from a secondary school and those who
had a friend who has an addictive substance usage. The reason of starting to smoke was
determined as curiosity, the environment, affection, the effect of friend, psychological
effects and having someone smoking in the family. In this study, 35 of the smokers
(%81.4) wants to quit smoking, however 8 of them (%18.6) wants to continue. Because
the reasons to start smoking are curiosity, the environment, affection, the effect of
friend, psychological effects and having someone smoking in the family the campaigns
to quit smoking should focus on the society instead of individuals. Considering that the
health care personals have effected the society educating creating campaigns to quit
smoking and not starting for them should be the priority. . It's important to support
health care personals who want to quit smoking.