Konya kentsel atıksu arıtma tesisi ve organize sanayi bölgesi atıksularının toksikolojik etkilerinin belirlenmesi
Determination of toxicological effects of Konya urban wastewater treatment plant and organized industrial zone wastewaters
Yazar: HANDE ATMACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA TONGUR
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzde atıkların, atıksuların ve endüstriyel kimyasalların tehlike değerlendirmesi için toksisite testleri sıklıkla kullanılmaktadır. Atıksu arıtma tesislerine gelen ham atıksudaki kirleticilerin tespit edilmesinin sebeplerinden biri de geleneksel atıksu arıtma teknolojileri tarafından tamamen giderilememesidir. Bu nedenle canlı organizma ve çevre kirliliği üzerinde olumsuz etkileri önlemek için atıksuların toksisite değerlendirmesi son derecede önemli olmaktadır. Atıksulardaki toksik etkilerin var olduğu ve bu etkilerin canlılara ve çevreye olası zararlı etkileri göz önüne alınarak, çalışmada atıksulardaki toksik etkilerin araştırılması ve etkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Yapılan çalışmada, Konya Kentsel Atıksu Arıtma Tesisi (Konya Kentsel AAT) ve Konya Organize Sanayi Bölgesi Atıksu Arıtma Tesisi'nden (KOS AAT) giriş atıksu ve çıkış atıksu olmak üzere iki farklı atıksu numuneleri alınarak toksik etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Atıksuların akut toksisitesi, sucul ve karasal ekosistemlerdeki farklı trofik seviyeleri temsil edebilmesi ve duyarlılık yönünden farklı olmaları nedeniyle su teresi olarak bilinen Lepidium sativum, zehirlilik seviyelerinin belirlenmesi için Balık biyodeneyi (ZSF) ve deniz bakterisi Vibrio fischeri biyoindikatörlerinin kullanıldığı toksisite testleri ile değerlendirilmiştir. 
Sonuçta, Lepidium sativum toksisite testi sonucunda Konya Kentsel AAT ve KOS AAT'nin giriş ve çıkış atıksu numuneleri için kökte oluşan inhibisyonun gövdede oluşan inhibisyonundan fazla olduğu tespit edilmiştir. Konya Kentsel AAT'nin giriş ve çıkış atıksu numuneleri kök için 'toksik' ve gövde için 'hafif toksik' olarak sınıflandırılmıştır.  KOS AAT'nin giriş ve çıkış atıksuyunda toksik etki farkı az olup kök ve gövde için 'hafif toksik' olarak sınıflandırılmıştır.  KOS AAT'den alınan giriş ve çıkış atıksuyuna Balık biyodeneyi (ZSF) toksisite testinin uygulanması sonucunda ise, giriş atıksuyunun, çıkış atıksuyuna göre yüksek miktarda ağır metal ve kirletici madde içermesinden dolayı daha toksik olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çıkış atıksuyunun, SSKY Tablo 19'a göre deşarj standartını sağladığı gözlemlenmiştir. Vibrio fischeri toksisite testinde, dört farklı atıksu numunesine aynı seyreltme oranları (%6.25, %12.5, %25, %50) uygulanarak farklı inhibisyon yüzdelerine karşılık toksik birim değerlerine göre sınıflandırılmıştır. Konya Kentsel AAT'nin giriş atıksuyu 'toksik' ve çıkış atıksuyu 'toksik değil' olarak sınıflandırılmıştır. KOS AAT'nin giriş atıksuyu ise 'toksik' ve çıkış atıksuyu 'zayıf toksik'olarak sınıflandırılmıştır.
Çalışmanın sonunda, atıksuların toksik açıdan değerlendirilmesinde, her üç testinde kullanılabilir olduğu, farklı atıksu karakterizasyonları için farklı hassasiyetler gözlenebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
industrial chemicals. One of the reasons for the detection of pollutants in influent is detected by that they cannot be completely removed by conventional wastewater treatment technologies. For this reason, toxicity assessments of wastewater is important due the prevention of their adverse affect on living organisms and environmental pollution. Considering that there are toxic effects in wastewater and the possible harmful effects of these effects on living things and the environment, it is aimed to investigate the toxic effects in wastewater and to reveal the effects.
In this study, influent and effluent samples were taken from Konya Urban Wastewater Treatment Plant (Konya Urban WWTP) and Konya Organized Industrial Zone Wastewater Treatment Plant (KOI WWTP) as two different wastewater samples to determine their toxic effects. Due to the their ability to represent different trophic levels in aquatic and terrestrial ecosystems, and their different sensitivity. Lepidium sativum (known as watercress), Fish bioassay (ZSF) was conducted to determine toxicity levels and marine bacteria Vibrio fischeri bioindicators were used in toxicity tests to evaluate acute toxicity of wastewater.
Consequently, according to Lepidium sativum toxicity test results it was determined that root inhibition is higher than hypocotyl inhibition in the influent and effluent of the Konya Urban WWTP and KOI WWTP. The influent and effluent samples of Konya Urban WWTP were classified as 'toxic' to root and 'less toxic' to hypocotyl. Toxic effect difference is between influent and effluent samples of KOI WWTP is less and it classified as 'less toxic' for roots and hypocotyl. As a result of applying fish bioassay (ZSF) toxicity test to influent and effluent samples of KOI WWTP, it was determined that influent is more toxic than effluent because it contains high amounts of heavy metals and pollutants. In addition, it was observed that the effluent sample meets the discharge standard according to SSKY Table 19. In the Vibrio fischeri toxicity test, the same dilution ratios (6.25%, 12.5%, 25%, 50%) were applied to four different wastewater samples and classified according to the toxic unit values corresponding to different inhibition percentages. Influent of Konya Urban WWTP was classified as 'toxic' and effluent as 'non-toxic'. Influent of KOI WWTP was classified as 'toxic' and effluent as 'less toxic'.
At the end of this study, it was concluded that all three tests can be applied in the toxic evaluation of wastewater, and different sensitivities that can be observed for different wastewater characterizations.