Bir binada akış lüleleri ve aspiratör kullanımının soğutmaya etkisi
The effect of using flow nozzles and aspirator on cooling in a building
Yazar: ERKAN MERT
Danışman: PROF. DR. HAYDAR EREN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu araştırmada bir bina modelinin bir penceresine akış lüleleri diğer bir penceresine de aspiratör yerleştirilmiştir. Akış lülelerinin geniş ağzı bina modelinin dış tarafına, dar ağzı ise iç tarafına bakmaktadır. Akış lülelerinden içeri giren havanın hızı artmakta, basınç ve sıcaklığı düşmektedir. Bunun kapalı alanda da sıcaklığı düşüreceği düşünülerek sistem tasarlanmıştır. Ayrıca aspiratör de içerideki sıcak havayı hızla dışarı atacağından soğumanın daha da artması hedeflenmiştir. Aspiratör, gücünü bir aküden almaktadır. Aküyü ise bir güneş paneli şarj etmektedir. Böylece yenilenebilir enerjiyle çalışan bir havalandırma sistemi oluşturmak amaçlanmıştır.
     Bina modelinin yalıtımsız olduğu durum için dört deney yapılmıştır. Birinci deneyde modelin iç havası ile dış ortam hava irtibatı tamamen kesilmiştir. İkinci deneyde aspiratörlü pencere hava almayacak şekilde kapatılmıştır. Akış lüleli pencere tamamen açılmıştır. Böylece doğal havalandırmanın etkisi gözlenmiştir. Üçüncü deneyde aspiratörlü pencere kapalı tutulmuştur. Akış lüleli pencere kapatılarak lülelerden içeriye hava girişi sağlanmıştır. Bu şekilde akış lülelerinin etkisi gözlenmiştir. Dördüncü deneyde akış lülelerinden içeriye hava girmeye devam etmiştir, ayrıca aspiratör devreye alınmıştır. Böylece akış lüleleri ve aspiratörün birlikte etkisi gözlenmiştir. Bu durumların hepsinde günün belirli saatlerinde iç ve dış ortam sıcaklığı ölçülmüştür. Daha sonra bina modeli yalıtımla kaplanmıştır. Yalıtımlı durum için ilk dört deneydeki işlemler tekrarlanarak dört deney daha yapılmıştır. 
     Veriler toplandıktan sonra bu sekiz deneye ait iç ve dış ortam sıcaklıklarını gösteren grafikler çizilmiştir. Gün boyunca iç ve dış sıcaklıklar arasındaki farkın aritmetik ortalaması alındığında birinci deneyde 2.8 °C, ikinci deneyde 2.2 °C, üçüncü deneyde 2.0 °C ve dördüncü deneyde ise 1.7 °C değerleri elde edilmiştir. Bina modelinin yalıtımlı olması halinde yapılan 5,6,7 ve sekizinci deneylere ait grafikler incelendiğinde ilk dört deneye benzer bir karakter görülmüştür. Sekizinci deneyde gün boyu sıcaklık farklarının ortalaması 1.5 °C hesaplanmıştır. Bu ise binanın yalıtımsız halindeki aynı deney şartları ile kıyaslandığında daha düşüktür. Dış ortam havasına göre iç ortam havasının en soğuk olduğu durumun binanın yalıtımlı, aspiratör ve akış lülelerinin devrede olduğu sekizinci deney olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
In this research, flow nozzles were placed in one window of a building model and an aspirator was placed in another window. The wide mouth of the flow nozzles faces the outside of the building model and the narrow mouth faces the inside. The speed of the air entering the flow nozzles increases and the pressure and temperature decrease. The system was designed considering that this will reduce the temperature in the closed area. In addition, the aspirator will throw out the hot air inside quickly and the cooling is aimed to increase even more. The aspirator draws its power from a battery. A solar panel charges the battery. Thus, it is aimed to create a ventilation system that works with renewable energy.
     Four experiments have been conducted for the case where the building model is uninsulated. In the first experiment, the model's internal air and external air were completely disconnected. In the second experiment, the aspirator window is closed so that it does not receive air. The flow nozzle window is fully opened. Thus, the effect of natural ventilation was observed. In the third experiment, the aspirator window was kept closed. The flow-nozzle window was closed and air was introduced from the nozzles. In this way the effect of flow nozzles was observed. In the fourth experiment, air continued to enter the flow nozzles, and the aspirator was switched on. Thus, the effect of flow nozzles and aspirator together was observed. In all of these cases, indoor and outdoor temperature was measured at certain times of the day. Then the building model was covered with insulation. For the isolated condition, the procedures in the first four experiments were repeated and four more experiments were performed.
     After the data were collected, graphs were drawn showing the indoor and outdoor temperatures of these eight experiments. The arithmetic mean of the difference between internal and external temperatures during the day was 2.8 °C in the first experiment, 2.2 °C in the second experiment, 2.0 °C in the third experiment and 1.7 °C in the fourth experiment. When the graphics of the 5,6,7 and eighth experiments were examined, the building model was insulated, a character similar to the first four experiments was observed. In the eighth experiment, the average temperature difference during the day was calculated at 1.5 °C. This is lower compared to the same experimental conditions in the uninsulated state of the building. It was observed that the lowest level of indoor air relative to outdoor air was the eighth experiment in which the insulated, aspirator and flow nozzles of the building were activated.