Rehber öğretmenlerin yetkinlik ve yakınlık algılarının mesleki doyuma etkisini yordamada psikolojik sermayenin aracılık rolü
The mediating role of psychological capital in predicting the effect of competence and closeness perceptions of guidance counselors on job satisfaction
Yazar: ENGİN TURĞUT
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN SEZER
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlişkisel yakınlık = Relational closeness ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rehber öğretmenlerin mesleki yetkinlik algılarının ve ilişkilerde yakınlık düzeylerinin mesleki doyumlarına etkisini yordamada pozitif psikolojik sermayenin aracı etkisini belirlemektir. Ayrıca rehber öğretmenlerin mesleki doyumları, ilişkilerde yakınlıkları, yetkinlik algıları, pozitif psikolojik sermayeleri ile bazı değişkenler arasındaki ilişkilerin de incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda görev yapmakta olan rehber öğretmenlerin öz yetkinlik ve ilişkilerde yakınlıkları ile pozitif psikolojik sermaye ve mesleki doyumları arasındaki ilişkiyi belirlemek için "ilişkisel tarama" yöntemi kullanılmıştır. Nicel araştırma olarak tasarlanan çalışmada MEB'e bağlı kurumlarda rehber öğretmen olarak çalışanlara "Mesleki Doyum Ölçeği", "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği", "Okul Psikolojik Danışmanı Öz Yetkinlik Ölçeği", "İlişkilerde Yakınlık Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu"ndan oluşan bir anket formu uygulanmıştır. 
Bu süreçte 410 kişiye ulaşılmış, 385 adet veri ile analizlere devam edilmiştir. Bu çalışma kapsamında rehber öğretmenlerin öz yetkinlik algıları ile ilişkilerde yakınlıklarının mesleki doyumlarına etkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracı rolünü öngören bir model önerilmiştir. Çalışma kapsamında, model aracılık etkisi Bootstrap yöntemi ile Baron ve Kenny'in aracılık önermesi yöntemi takip edilerek incelenmiştir.
Araştırma sonucunda, model uyum değerlerinin iyi düzeyde olması ve yol katsayılarına ait değerlerin istatistiksel olarak anlamlı bulunması nedeniyle "Rehber öğretmenlerin ilişkilerinde yakınlık ve psikolojik danışmanlık yetkinlik algılarının pozitif psikolojik sermayenin aracılık etkisiyle mesleki doyumu yordamaktadır" hipotezi doğrulanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazına göre tartışılmış ve daha sonraki çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the mediating effect of positive psychological capital in predicting the impact of guidance counselors' perceptions of self-efficacy and levels of closeness in relationships on their job satisfaction. In addition, it is aimed to examine the relationships between the job satisfaction of guidance counselors, their closeness in relationships, their self efficacy perceptions, their positive psychological capital and some variables.
In the research, "relational screening" method was used to determine the relationship between self-efficacy and closeness in relationships, positive psychological capital and job satisfaction of guidance counselors working in institutions affiliated to the Ministry of National Education. In the study, which was designed as a quantitative research, a questionnaire form consisting of "Job Satisfaction Scale", "Positive Psychological Capital Scale", "School Counselor Self-Efficacy Scale", " Closeness in Relationships Scale" and "Personal Information Form" was applied to the participants.
In this process, 410 people were reached and analyzes continued with 385 data. Within the scope of this study, a model that predicts the mediating role of positive psychological capital in the effect of self-efficacy perceptions of guidance counselors and their closeness in relationships on their professional satisfaction has been proposed. Within the scope of the study, the model mediation effect was examined by following the Bootstrap method and Baron and Kenny's mediation proposition method.
As a result of the research, the hypothesis "The level of closeness in the relationships of the guidance counselors and the perceptions of psychological counseling competence predict job satisfaction with the mediation effect of positive psychological capital" was confirmed, since the model fit values. The findings were discussed according to the literature and suggestions were made for future researchers.