Rebî' b. Sabîh (ö.160/777) ve hadis rivayetindeki yeri
Rebî b. Sabîh's place in the narration of hadith
Yazar: NESİBE KATKICI
Danışman: DOÇ. DR. NURULLAH AGİTOĞLU
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Rebi b. Sabih = Rebi b. Sabih ; Rivayetler = Rumours ; Tabiun Dönemi = Tabiun Period ; İslamiyet = Islam

Özet:
İlk asırlarda hadis ilmi ile uğraşan birçok âlim yetişmiştir. Bu âlimler Sahabe ve
Tabîûn dönemlerinde olduğu gibi Tebe-i Tabiîn döneminde de hadise gerekli olan önemi
vermişlerdir. Bizim de çalışmamızda, üçüncü tabaka olan Tebe-i Tabiin muhaddislerinden
Rebî' b. Sabîh'in hadis rivayetindeki yeri araştırılmıştır. Hadislerin günümüze ulaşmasında
önemli katkıları bulunan Rebî' b. Sabîh ilk mûsânniflerden kabul edilmektedir. Bu asırda
muhaddisler, yaşadıkları şehirlerde tasnif faaliyetlerinde bulunmuş ve meşhur olmuşlardır.
Rebî' b. Sabîh de Basra'da tasnif faaliyetlerinde bulunmuştur.
Araştırmamız, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın
konusu, amacı, önemi, kaynakları ve metodu üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, Rebî b.
Sabîh'i daha iyi tanımamıza yardımcı olması için onun yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve ilmi
yapısına göz atmak gerekmektedir. Bundan dolayı birinci bölümde Rebî'nin yaşadığı dönem
hakkında da bilgi verilmiştir. Ayrıca Rebî'nin künyesi, soyu, kişiliği, hadis rivayetindeki
derecesi, eserleri ve ismi hakkındaki tartışmalar ele alınmıştır.
İkinci bölümde ise Rebî'ye yönelik cerh ve ta'dil değerlendirmeleri, hadis rivayetindeki
yeri, tasnif ve tedvindeki rolü, Rebî tarikiyle günümüze ulaşmış merfû ve mevkuf hadisler,
Kütüb-i Sitte'de yer alan dört hadisin isnad açısından değerlendirilmesi gibi konular incelendi.

Anahtar Kelimeler: Hadis, Rebî' b. Sabîh, Tebe-i Tabiîn, Rivayet, Tasnif

Abstract:
Many scholars were raised actively contributing in the field of hadith, during the first
centuries. These scholars had attached the due importance to hadith during the period of third
sequence hadith narrators known as Tebe-i Tabiin generation, as they would during the first
sequence hadith narrators known as Sahabe or Companions (ṣaḥābah) or the second sequence
of hadith narrators known as Tabiin (Tabî'ûn) generations. Our work is composed of a survey
to the position of Rebî b. Sabîh in the hadith narration tradition, as one of the hadith narrators
of the third sequence known as Tebe-i Tabiin generation. Rebî b. Sabîh, who has significant
contributions in quoting the hadiths in an effort to maintain their narration through the present
day, is also accepted as one of the first narrator to sort out and classify the hadiths. In the
mentioned century, hadith narrators performed activities to sort out and classify the hadiths in
their hometowns, which helped them reach a certain reputation in regard to their efforts. In
this context, Rebî b. Sabîh had actuated his sorting activities in Basra.
Our study consists of an introduction chapter and two additional chapters. The
introduction chapter tends to emphasis on the subject, significance, aim, sources and method
of the study. It is also crucial to be in possession of accurate information about the political,
social and scientific aspects of his era in order to reach a level of cognition regarding Rebî b.
Sabîh. In this context, the first chapter also gives information as to the era in which Rebî b.
Sabîh lived. In addition to this, first chapter also provides information on discussions
regarding Rebî's idendity, lineage, personality, degree in hadith narration, works and name.
The second chapter, on the other hand, explains his position in hadith narration, his
role in classification and codification of the hadith, cerh and ta'dal (confute and amend)
evaluations regarding Rebî, elevated and imputed hadiths which have reached the present day
via Rebî's narration, and assessment of the four hadiths from Kutub-al Sittah in regard to their
predication and texts.

Keywords: Hadith, Rebî b. Sabîh, Tebe-i Tabiîn, Narration, Classification