Obez kişilerde kilo kaybıyla birlikte beden imajı algılarındaki değişimin belirlenmesi
Determination of the change in body image perception with weight loss in obese people
Yazar: YEKBU KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Beden imajı = Body image ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Araştırma, beden kitle indeksi 30 ve üzerinde olan obez kişilerde başlangıçta ve % 10 kilo kaybı sonrasında beden bölgelerinden ve özelliklerinden hoşnut olma durumu ve beden imajını değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Bu çalışmaya İstanbul Beşiktaş ilçesi, Etiler semtinde özel bir zayıflama merkezine 01.09.2014 -01.05.2015 tarihleri arasında başvuran yaşları 18 - 80 arasında olan erkek - kadın 60 kişi dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan bireylere toplam 30 soruluk demografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve psikososyal durumunu tanımlayan bir ön anket uygulanmıştır. Bu anket sonrasında beden imaj ölçeği anketi başlangıçta ve % 10 kilo kaybı sağlandıktan sonra tekrar yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel değerlendirmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, frekans), cross table test, t- testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan bireylerin yaş ortalamaları 42,41±13,21 yıl olup, %75' i kadın, %25' i erkek olarak saptanmıştır. Yaş grupları ile beden kitle indeksi (BKİ) arasındaki ilişki değerlendirildiğinde yaş ile birlikte BKİ değerinin arttığı görülmüştür.  Başlangıçta hesaplanan beden kitle indeksi ölçümlerine göre ortalama BKİ değeri 34,89 kg/m2 (min30,9 - max52,60) olarak bulunmuştur. Bireylerin %68,3' ü vücut ağırlıklarının kilolu, %31,66' sı ise aşırı kilolu olarak değerlendirmiştir. En az %10 kilo kaybı sağlandıktan sonra yeniden değerlendirilen BKİ ortalaması 31,32 kg/m2 bulunmuştur. Başlangıç ve kilo kaybı sonrası hesaplanan BKİ değerlerinin arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,001).Beden imaj ölçeği (BİÖ) anketleri bireylerin başvurusunda ve uygun diyet programı ile en az % 10 kilo kaybından sonraki ilk ziyarette olmak üzere iki kez yapılmıştır. 40 sorudan oluşan ölçeğin değerlendirilmesi sonucunda  40-200 puan arası bir skor elde edilmiştir. Başlangıçta BİÖ anketi skoru ortalaması 115,65 saptanmıştır. Kilo kaybı sonrası yapılan BİÖ anketi skor ortalaması ise 132,23 olarak tespit edilmiştir. Kadınlarda skor artışının erkeklerden daha fazla olduğu gözlenmiştir. Başvuru ve kilo kaybı sonrası ortalama skorlar karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak oldukça anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,001). Çalışma sonucunda obez kişilerde kilo kaybıyla birlikte beden imajı algılarında pozitif yönde bir değişim olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research is planned to be a definitive study, evaluating the alteration of the body image perception initially and after %10 of weight loss  in obese individuals whose body mass index are more than or equal to 30. The study population consist 60 individuals in between 18-80 aged, male and female who are admitted to a private nutrition counseling center between September 1st, 2014- May 1st 2015 in Beşiktaş/İstanbul region. A 30 question survey which contains demographic features, nutritional attitudes and phsychosocial situation was conducted to the individuals who were complying with the study inclusion criterias. After this questionnaire, body image scale survey was conducted initially and after %10 weight loss. The data is analyzed with SPSS 15.0. Frequencies, t-test, cross-table, two paired sample test and Pearson correlation were used for evaluating the data analysis of the study. The average age of the study group is 42,41±13,21 years; 75% were female and 25% were male. When evaluating the age groups and BMI relations, it is observed that BMI rates increased with age. The mean of BMI was measured 34,89 kg/m2 (min30,9-max52,60) at the baseline body sizes. The %68,3 of individuals assessed their weight as overweighted and the other %31,66 as obese. The mean BMI was 31,32 kg/m2 which reevaluated after the least %10 weight loss. Relationship with the BMI which assessed at baseline and after weight loss were found statistically significant (p<0,001).Body image scale (BIS) questionnaire was conducted to individuals twice: initially and the first visit after achieving at least %10 weight loss. The scale was consisted of 40 questions and obtained a score which range was between 40 to 200 points. The mean of initial BIS score was found 115,65 whereas it was found 132,23 after the weight loss. The score rise in females revealed to be higher than males. Comparing the average scores at baseline and after weight loss were found quite statistically significant (p<0,001). In consequence of the study, positive change on body image perception was revealed at the obese individuals losing weight.