Doğu Karadeniz bölgesi geleneksel konutlarının iyileştirilmesine yönelik yapım sistemi ve malzeme kullanımı analizi - örnek konutların mevcut durum değerlendirmesi
Material usage and construction system redevelopment analyses of Eastern Black Sea region traditional housing - current situation assesment of sample housing
Yazar: DENİZ ESKİÇIRAK
Danışman: PROF. DR. NİHAL ARIOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Çevre Kontrolü ve Yapı Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Çalışmada, Anadolunun geleneksel Türk evlerinin bölgelere göre dağılımından yola çıkılarak Doğu Karadeniz Bölgesi geleneksel evleri konu edilmiştir. Bölgenin Trabzon-Artvin arasında yer alan konut örnekleri incelenmiş, yapım sistemleri ve kullanılan malzemeler ortaya çıkarılmıştır. Bu analiz yapı ölçeğinde tipolojileri belirlemek ve yapı elemanı ölçeğinde örnek konutların analizinde kullanılabilmek adına yapılmıştır. Örnek konutların mevcut durum değerlendirmesinin yapılabilmesi için bazı ölçütlere ihtiyaç duyulmuştur. Bu ölçütler Doğu Karadeniz Bölgesi geleneksel konutlarında yapının hemen her yerinde kullanılmış olan ve yapının ana taşıyıcı ve kaplama malzemesi olan ahşap malzemeye ait ölçütlerdir. Söz konusu ölçütlere malzeme üzerindeki yarattıkları etki doğrultusunda kat sayı verilmiştir. Buradan yola çıkılarak örnek konutlar üzerinde uygulanabilecek mevcut durum değerlendirme tablosu hazırlanmıştır. Bölgedeki geleneksel evleri diğer Anadolu evlerinden ayıran en belirleyici özellik dış cephe duvar örgüsüdür. Bu nedenle örnek konut seçiminde bu özel dokulu konut örnekleri seçilmiştir. Rize ili, Fındıklı ilçesi, Çağlayan köyünden seçilen üç örnek evin mahal düzeyinde yapı elemanları incelenmiş ve konutların mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
Beginning with the topic of the regional settlement of Anatolian traditional Turkish houses, the traditional houses of Eastern Black Sea Region are given as the main subject of this study. Housing samples of the region which are located on the area from Trabzon to Artvin have been examined. In addition to this, construction systems and materials heve been determined. This analysis has been done in order to realise two factors that are to determine the typology in construction scale and to use it in the situation sample housing analysis in the construction scale. A kind of criteria have been needed in order to evaluate existing condition of sample houses. These criteria are belong to timber materials that are the main carrying and covering materials of the structure and also that have been used in almost all phases of the structure of Eastern Black Sea Region traditional housing. These criteria are given coefficient in accordance with their effects on the materials. A current condition evaluation chart is prepared as a result of these coefficients that can be used on sample houses. The most distinctive mark between traditional houses and the regular Anatolian houses of the region is their exterior wall fabric.For that reason, these special wall fabrics are used in selection of sample houses. Three sample houses from Çağlayan Village of Fındıklı County of Rize were analysed in terms of their structural elements and assessed their situations.