Elif Şafak'ın mahrem romanında söz varlığı /
Yazar: ELİF ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN ATAY
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Roman = Novel ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şafak, Elif = Şafak, Elif

Özet:
Söz varlığı; bir dilin sadece ölçünlü dilde kullanılan sözcüklerini değil o dili oluşturan toplumun gelenek göreneğini, maddi ve manevi kültürünü, yaşanmışlıklarını ve dünya görüşünü yansıtan tüm sözcüklerini kapsar. Bu sebeple bir dilde konuşulan sözcüklerin hepsine söz varlığı denir. Söz varlığı çalışmalarıyla dilin tarihi süreç içinde gelişimine ve değişimine ışık tutulur. Böylece dilde meydana gelen ses, anlam ve şekil değişiklikleri ortaya çıkarılır.
Bu çalışmada, Elif Şafak'ın Mahrem romanındaki söz varlığının ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda Doğan Aksan'ın Türkçenin Söz Varlığıve Her Yönüyle Dil adlı eserleri temel çerçeve alınıp diğer kaynaklardan da yararlanılarak romandaki sözvarlığı unsurları kaynak tarama yöntemiyle tespit edilmiştir. Tespit edilen unsurlar sınıflandırılarak romanda geçtikleri cümleler, sayfa numaralarıyla birlikte verilmiştir. Bunların sözlüksel dizini yapılmıştır. Elde edilen bulgulardan yararlanılarak Elif Şafak'ın Mahrem romanında Türk dilinin söz varlığını etkin şekilde kullandığı tespit edilmiştir. Anlatımında söz varlığının ikileme ve deyim ögelerinden sıkça yararlandığı görülmüştür. Bunların yanında argo sözcüklere, terimlere, yabancı sözcüklere ve kalıp sözlere de yer verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca yine bu eserden yola çıkılarak yazarın üslubuyla ilgili pek çok çıkarımlarda bulunulmuştur.
Bu çalışmayla Türk dilinin gücünü,  zenginliğini ve anlatım imkânlarını yansıtan pek çok ikileme, deyim, atasözü, kalıp söz, terim, argo söyleyiş ortaya çıkarılmıştır.  Saptanan bu söz varlıklarının, Türk dilinin geniş söz varlığının ortaya çıkarılmasına katkı sağlayacağı beklenmektedir.

Abstract:
Vocabulary; it includes not onlythewords of a languageused in thestandardlanguage, but alsoit includerallthewordsthatreflectthetradition of society, materialandspiritualculture, experiencesandworldview of thesociety. Forthisreason, allwordsspoken in a languagearecalledvocabulary. Withvocabularystudies,it is light on thedevelopmentandchange of language in thehistoricalprocess. Thus, thesound, meaningandshapechangesthatoccur in thelanguagearerevealed.
Inthisstudy, it is aimedtorevealthevocabulary of Elif Şafak in Mahremnovel. Inlinewiththisobjective, Doğan Aksan'sTürkçenin Söz VarlığıandHer Yönüyle Dilweretaken as a basicframeworkandtheelements of vocabulary in thenovelwereidentifiedbyusingthesourcescanningmethod. Theelementsidentifiedwerecategorizedandthesentences in thenovelweregiventogetherwiththepagenumbers. Heirlexicalindexwasmade. Based on thefindings, it wasfoundthat Elif Şafak usedTurkishvocabularyeffectively in Mahremnovel. It has beenseenthatvocabularyoftenusestheelements of dilemma andidiom in her expression. Inaddition, it wasfoundthat it includesslangwords, terms, foreignwordsandstereotypes. Inaddition, manyconclusionsweredrawnabouttheauthor'sstylefromthiswork.
Inthisstudy, manydilemmas, idioms, proverbs, stereotypes, terms, andslangexpressionsthatreflectthepower, richnessandpossibilities of expression of Turkishlanguagehavebeenrevealed. It is expectedthatthesevocabularywillcontributetorevealingthebroadvocabulary of Turkishlanguage.