Çevreye duyarlı işletmecilik uygulamalarının rekabet üstünlüğüne etkileri: Antalya Organize Sanayi Bölgesi firmaları üzerine bir araştırma
The effects of environmentally-conscious business applications on competitive advantage: A study on Antalya Organized Industrial Site Corporations
Yazar: AYDOLU ALGIN
Danışman: PROF. DR. FULYA DENİZ SARVAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Çevre = Environment ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales ; İşletmecilik = Business administration

Özet:
Hızla tüketilen doğal kaynaklar ve aşırı derecede artan üretim-tüketim döngüsü sonucu çevrede meydana gelen tahribat, bugün insanlığı tehdit eder boyutlara ulaşmış ve çevre sorunları günümüzde dünya gündemini meşgul eden en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. İşletmelerin çevre sorunlarının çözümünde önemli görevleri ve sorumlulukları bulunmaktadır. Çevresel olumsuzlukları en aza indirmek işletmelerin topluma karşı olan sorumluluklarının en başında gelmektedir. Çevreye duyarlı işletmecilik uygulamalarının, kirliliği ve enerji kaynakları kullanımını en aza indirerek, işletmenin imajını olumlu yönde etkileyeceği ve rekabet üstünlüğü kazandıracağı yönünde araştırma bulguları ve iddialar vardır.
Bu çalışmanın amacı Antalya Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyette bulunan işletmelerin çevreye duyarlı işletmecilik uygulamalarını ve bu uygulamaların işletmenin performansı üzerindeki etkilerini işletme yöneticilerinin görüşlerine dayanarak tespit etmektir. Araştırma, Antalya Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren 200 işletmeyi kapsamaktadır. Araştırma sürecinde bölgede bulunan tüm işletmelere ulaşılmaya çalışılmış, ancak 100 işletmeden olumlu yanıt alınmıştır. Araştırmanın verileri anket yöntemi ile toplanmış, soru formu ilgili literatüre dayanılarak araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Soru formu işletmelerle ilgili demografik veriler, çevreye duyarlı işletmecilik faaliyetleri ve çevreye duyarlı işletmecilik faaliyetlerinin performans etkilerini sorgulayan ve Likert ölçeği biçiminde düzenlenmiş 56 sorudan oluşmuştur.
Saha çalışmasından elde edilen bulgular AOSB' deki işletmelerin, çevreye duyarlı işletmecilik uygulamalarını en azından yasal zorunlulukları karşılayacak ölçülerde gerçekleştirmeye çalıştıklarını göstermektedir. İşletmelerin büyük çoğunluğunun belgelendirilmemiş olmakla birlikte genel olarak ÇYS ve politikalarının olduğu, çevreye duyarlı tasarım, tedarik, üretim, İKY ve atık yönetimi uygulamaları bulunduğu ancak her bir uygulamada önemli eksikliklerinin olduğu görülmüştür. ISO 14001 ÇYS Belgesine işletmelerin sadece dörtte birinin sahip olması dikkat çekmiştir. AOSB' deki işletmelerin henüz çevreye duyarlı faaliyetlerin rekabet üstünlüğüne olumlu etkileri konusunda yaygın bir kanaate sahip olmadıkları görülmüştür. Bu tür faaliyetleri daha çok kirliliği ve atık birikimini azaltan ve itibar kazandıran bir nitelikte görmekte, ancak finansal performans ve rekabet üstünlüğü üzerindeki etkileri açısından çekimser kalmaktadırlar.



Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, rekabet üstünlüğü, çevreye duyarlı işletmecilik

Abstract:
Rapidly consumed natural resources and excessively increasing of production-consumption circulation have caused environmental destruction and reached to the limit which threatens the humankind. So environment problems have become one of the most important problems which occupy the world agenda. Corporations have important duties and responsibilities in the solution of the environment problems. Minimizing the environmental negotions is one of the most important responsibilites of corporations to society. There are some arguments and research findings which emphasize that environmentally-conscious business practices minimize the pollution and using energy sources and affect the image of the corporation positively.
The main purpose of this study is revealing the environmentally-conscious business practices of corporations located in Antalya Organized Industrial Site and effects of these practices on business performance based on the opinion of corporation managers.The research involves 200 corporations which carry on the business in Antalya Organized Industrial Site. In the research process only 100 corporations answered positively for participating to research. The data collected through survey, the questionnaire has been constitued by the researcher based on the literatüre. The questionnaire consists of 56 questions which were ordered according to 5-Likert scale and question the demographic variables related to corporations, environmentally-conscious business practices and their effects on business performance.
According to the survey data, corporations located in Antalya Organized Industrial Site try to apply environmentally-conscious business practices at least in extent o fulfil the legal obligations. In general most of the corporations have environmental management system and policies and environmentally-conscious design, supply, production, personnel management and waste management. However each practices have major deficiencies. Just one quarter of the corporations have ISO 14001 certificate. It has been revealed that corporations located in Antalya Organized Industrial Site haven't got a common conviction about the environmentally-conscious business practices on the positive effects of the competitive advantage. They evaluate these kind of practices as the practices which reduce the pollution and waste accumulation and gain the reputation. However they abstain in scope of their effects on financial performance and competitive advantage.



Keywords: Sustainability, Competitive Advantage, Environmentally-Conscious Business Practices.