İktisadi büyümenin ekolojik sınırları ve kalkınmanın sürdürülebilirliği
Ecological limits to economic growth and sustainability of development
Yazar: FUNDA ASLAN
Danışman: PROF. DR. AYKUT KİBRİTÇİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevre = Environment ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
İktisadi büyümenin artan bir biçimde çevresel kalitenin bozulması pahasına gerçekleştiğinin fark edilmesi sonucunda, büyümenin mevcut biçimde devamlılığının mümkün olmadığı konusu daha çok ilgi çekmeye başlamıştır. Bu bakımdan tezde, literatürdeki tartışmalar ve çeşitli göstergeler doğrultusunda büyümenin ekolojik olarak sınırlarının var olup olmadığı ve sürdürülebilir bir ekonomi yaratmanın nasıl mümkün olabileceği üzerinde durulmuştur.Bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çevre ve ekonomi ilişkisiyle ilgili literatürdeki tartışmalara yer verilmiş ve bu yaklaşımların ekolojik sınırların varlığıyla ilgili argümanları ortaya konmuştur. İkinci bölümde, ekonomik faaliyetin çevre üzerinde olumlu etkileri olacağını varsayan neoklasik iktisat yaklaşımın bir aracı olan ÇKE hipotezi Türkiye için sınanmıştır. Sınama sonucunda, çevresel hasar ile ekonomik büyüme arasında hipotezin öne sürdüğü ters U-biçimli eğri tespit edilememiştir. Üçüncü bölümde, dünyanın mevcut görünümü, çevresel göstergeler ışığında ortaya konarak varolan büyüme trendinin dünyaya nasıl bir hasar verdiği sergilenmiştir. Bu bakımdan, ikinci ve üçüncü bölümün sonuçları, ilk bölümdeki teorik tartışmanın ?sınırsız büyüme? aleyhine iddialarda bulunan tarafını desteklemiş olmaktadır. Söz konusu çerçevede, bugünkü büyüme alışkanlığının değişmesi gerektiği fikri ortaya çıkmış ve tezin dördüncü bölümünde alternatif önerilerle tartışılmıştır. Sonuç olarak, hem büyüme gibi maddi hem de çevresel kalitenin sağlanması gibi maddi olmayan refah unsurlarını içeren kalkınmanın hedeflenmesinin, salt büyümenin hedeflenmesine kıyasla daha faydalı ve sürdürülebilir olacağı savına ulaşılmıştır. İktisadi büyümenin, öncelikle çevresel sürdürülebilirliği sağlayacak önlemleri alarak devam etmesi halinde, daha sürdürülebilir bir ekonomi yaratılmış olacağı kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: İktisadi Büyümenin Sınırları; Eşbütünleşme Analizi; Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi; Ekolojik Ayak İzi Analizi; Sürdürülebilir Kalkınma.

Abstract:
As a result of the realization that economic growth is increasingly proceeding at the expense of environmental quality, the subject about the impossibility of business-as-usual growth trend started to grasp interest. In this context, this thesis examines the presence of ecological limits to growth and how it can be possible to create an economy that is sustainable in accordance with the discussions of the literature and with various indicators.This study is composed of four sections. In the first section, discussions on the environment and economy relationship is analyzed and the arguments of these approaches about the presence of ecological limits is demonstrated. In the second chapter, EKC hypothesis, which is a neoclassical economics tool that assumes positive environmental impacts of economic growth is tested for Turkey. As a result of the test, the inverted U-shaped relationship between environmental degradation and economic growth as claimed in the hypothesis could not be detected. In the third section, the present outlook of the earth is introduced by the help of environmental indicators and the damage of the existent growth trend on the earth is showed. Therefore, the conclusions of the second and the third chapters, support the view of the opponents of ?limitless growth? in the theoretical discussion of the first chapter. In this context, the idea that the existent growth practice should be altered is emerged and discussed in the fourth section of the thesis with alternative suggestions. Consequently, the claim that targeting of development instead of economic growth, which includes both material components like growth and immaterial components like environmental quality is found to be more beneficial and sustainable. In case of the continuity of economic growth with environmental sustainability measures given priority, it is concluded that a more sustainable economy would be created.Keywords: Limits to Growth; Cointegration Analysis; Environmental Kuznets Curve Hypothesis; Ecological Footprint Analysis; Sustainable Development.