Topikal izotretinoin uygulamasına yönelik koloidal ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi
Development of colloidal drug carriers for topical isotretinoin delivery
Yazar: ASLI GÜRBÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM SEDEF ERDAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Deri = Skin ; Mikroemülsiyon = Microemulsion ; İlaç taşıyıcılar = Drug carriers ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Akne vulgaris deride pilosebase ünitenin kronik, multifaktöriyel ve kompleks bir hastalığıdır. Akne vulgaris tedavisinde topikal ve sistemik yol ile uygulanan etkin maddelerin kullanımı, kombine tedavi ve cerrahi işlem seçenekleri mevcuttur. Topikal tedavi hafif ve orta şiddetteki akne hastalarında tercih edilir ve tedavide keratolitik, sebum salgısını azaltan, antibakteriyel ve antienflamatuvar etkili pek çok topikal ve sistemik tedavi ajanı kullanılmaktadır.
Bir retinoik asit türevi olan izotretinoin akne patogenezinde rol oyanayan tüm önemli faktörleri etkileyen tek tedavi ajanıdır. Ancak sistemik izotretinoin tedavisi sonrası çok şiddetli yan etkiler yaygın olarak görülmektedir. Bu nedenle akne tedavisinde topikal izotretinoin uygulaması bir seçenektir. Birçok deri hastalığının tedavisinde topikal ilaç uygulamasının başlıca amacı, formülasyondaki etkin maddeyi epidermal ya da derin dermal patolojik bölgelere hedeflerken, sistemik absorpsiyonu en aza indirmektir. İzotretinoin aşırı lipofilik bir etkin madde olması nedeni ile topikal uygulamanın ardından stratum corneum'un üst kısımlarında birikmekte ve akne tedavisi açısından önem taşıyan daha alt tabakalara geçişi sınırlanmaktadır. Bu da izotretinoin ile topikal tedavinin etkinliğini azaltan önemli bir faktördür.
Mikroemülsiyonlar sıvı ve izotropik yapıda olan ve çok fazla araştırılan koloidal ilaç taşıyıcı sistemlerdir. Konvansiyonel formülasyonlarla karşılaştırıldıklarında etkin maddelerin perkütan taşınmasını attırma potansiyeline sahiptirler. Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı izotretinoin'in topikal uygulamasına yönelik mikroemülsiyon formülasyonlarının hazırlanması, karakterizasyonu, in vitro penetrasyon çalışmalarının ardından izotretinoin dermal penetrasyonunun bant ile soyma yöntemi kullanılarak incelenmesi ve mikroemülsiyonların deri üzerindeki etkilerinin ATR-FTIR spektroskopisi ile değerlendirilmesidir. Bu şekilde izotretinoin'in derinin tabakalarındaki dağılımını ve lokalizasyonunu iyileştiren, koloidal yapıda, alternatif bir yenilikçi formülasyon geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: izotretinoin, akne vulgaris, mikroemülsiyon, deriye penetrasyon, koloidal ilaç taşıyıcı sistem

Abstract:
Acne vulgaris is the chronical, multifactorial and complex disease of the pilosebaceous unit in the skin. Topical and systemic therapeutic agents as well as combined therapy and surgical operations are among the treatment options of acne vulgaris. Topical treatment is preferred in light and moderate acne patients and many active agents with keratolitic, sebum decreasing, antibacterial, and antiinflammatory characteristics have been used in the treatment.
Isotretinoin, a retinoic acid derivative, is the most effective drug in acne pathogenesis. However, systemic treatment leads to many side effects. Therefore, topical isotretinoin treatment is an option in the management of acne. The main goal of the topical therapy in many skin disorders is to target the drug to epidermal and deep dermal regions by minimizing systemic absorption. Because of its high lipophilicity, isotretinoin tends to accumulate in the upper stratum corneum and its penetration into the lower layers is limited which restricts the efficiency of topical treatment. 
Microemulsions are fluid, isotropic, colloidal drug carriers that have been widely studied as drug delivery systems. The percutaneous transport of active agents can be enhanced by microemulsions when compared to conventional formulations. The aim of this master thesis is to prepare and characterize microemulsions for topical delivery of isotretinoin. The dermal penetration of isotretinoin from microemulsions is investigated by tape stripping after in vitro permeation studies. The effect of microemulsions on the skin is studied by ATR-FTIR spectroscopy. Thus, to develop an innovative alternative colloidal formulation enhancing the dermal distribution and localization of isotretinoin is intended.

Key Words: isotretinoin, acne vulgaris, microemulsion, skin penetration, colloidal drug carrier