Türkiye'deki milliyetçi ve muhafazakâr partilerde "Millî İrade" söylemi ve değişim süreci
The discourse of "National Will" and change process in the nationalist and conservative parties in Turkey
Yazar: ÖMER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ERDEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet Partisi = Adalet Party ; Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Anavatan Partisi = Anavatan Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Egemenlik = Sovereignty ; Milli irade = National will ; Milliyetçi muhafazakarlık = Nationalist conservatism ; Milliyetçilik = Nationalism ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Egemenlik kavramı, günlük hayatta sık sık kullanılan iktidar, siyasî iktidar ve otoriteden daha farklı ve daha geniş bir anlam ihtiva eder. Egemenlik, toplumu yöneten devlet mekanizmasının ayırt edici bir özelliğidir. İnsanların kalabalıklardan topluma evrildiği dönem boyunca egemenlik, dönüşüm içine girmiştir. Başlarda egemenliğin, kaynağını Tanrı'dan alan ve onun adına bu yetkiyi kullanan bir kral ile özdeşleştiği görülürken ilerleyen dönemde egemenliğin kaynağı (auctoritas) ve kullanılışı (potestas) insanların tekeline girmiştir. 
Fransız Devrimi'yle birlikte beşeri ölçüler nispetinde ifade bulmaya başlayan egemenlik, halk egemenliği ve ulus egemenliği gibi iki farklı teorinin konusu olmuştur. Halk egemenliği teorisi, egemenliği somut olarak, tek tek vatandaşlara ait kabul ederken millî egemenlik teorisi ise egemenliği soyut olarak halkı işaret eden, geçmiş, şimdi, gelecek köprüsündeki ulusa ait görür. 
Batı'da egemenliğin dönüşümü arz-talep sürecinin ürünüyken Türkiye'de süreç, tepeden inme politikalar sayesinde işlemiştir. Bu süreç, esasen Osmanlı-Türk modernleşme süreciyle birebir ilişki içindedir. Osmanlı-Türk modernleşmesi Batı'daki ekonomik, siyasî, hukukî ve kültürel gelişmeleri hayatın olağan akışı içinde geçirememiş toplumun, elitler vasıtasıyla süreci yakalama uğraşıdır. Bu noktada modernleşme, Batı'ya benzeme hevesinin içinde bulunduğu ancak taklit kurum ve uygulamaların Batı'daki içeriğinden farklılaştığı bir sonuca ulaşmıştır. Böylece topluma hâkim olan ayrım çizgisi ya da sağ-sol kutuplaşması da sınıf yerine modernleşme uygulamalarına bakış açısı temelinde anlam kazanmıştır. Toplumun bir kesimi, dayatılan değer kalıpları karşısında kendi öz değerlerinden uzaklaşarak yabancı konumuna düştüğüne kanaat getirdiğinden siyasa sürecine katılmanın yollarını aramıştır. 
Çalışmanın benimsediği, literatürde merkez-çevre şeklinde belirlenen ayrım çizgisinin çevre tarafı, dayatmacı elitist modernleşme uygulamaları karşısında seçimlere ve dolayısıyla seçimler sonucunda ortaya çıkan duruma büyük önem vermiştir. Millî irade ismiyle efsaneleştirilen bu durum Türkiye siyasî tarihinde sıkça başvurulan bir referans noktasıdır. Millî irade yoluyla oy devşirme ve popülist politikalarını millî irade vasıtasıyla perdeleme, çalışmanın ana konusunu teşkil eden DP-AP-ANAP-AK Parti çizgisinin sıkça başvurduğu bir yoldur.

Abstract:
The concept of sovereignty that we frequently use in daily life involves a different and broader meaning than the power, political power and authority. Sovereignty is a lineament feature of the state mechanism of the governing society. During the period when people evolved from crowds to society, hegemony has entered into a transformation. In earlier, it was seen that the origin of sovereignty (auctoritas) was determined with a king who acquired it from God and exercised on his behalf (potestas), but in the forthcoming period, the origin and exercise of sovereignty has entered into a monopoly of the individuals. 
With the French Revolution, sovereignty that led to be enounced in proportion to humane dimentions, has been the issue of two different theories for instance popular sovereignty and national sovereignty. The popular sovereignty theory acknowledges concretely that sovereignty belongs to citizens one by one while the national sovereignty theory  regards the individuals abstractly as belonging to the nation on the bridge of past, present, future.
While this period is the product of the supply-demand process in the West, it has committed through top-down policies in Turkey. Essentially, this process is closely associated with the Ottoman-Turkish modernization process. Ottoman-Turkish modernization is the struggle of the society that has not been able to experince the economic, political, legal and cultural developments in the ordinary pace of life with regard to capturing the process through the elites in the West. Herein, modernization has come to a conclusion that it eagers to resemble the West, but imitative institutions and implementations differentiate from the content in the West. Thereby,  the separating line or right-left polarization that dominates the society has reached significance on the foundation of the perspective of modernization practices instead of class. Because of the fact that, part of the society is convinced they have become stranger from imposed value patterns by drifting apart their basic values, they have been looking for ways to participate in the policymaking process. 
The periphery of the separating line determined as center-periphery in the literature by the study has place great deal to the elections and therefore to the condition that emerged as a result of the imposing elitist modernization practices. The case which is become legendary by the national will referred frequently as a reference point in the political history of Turkey. The DP-AP-ANAP-AK Party line which was seen as the rapporteur of center-periphery tension, tried to convert the masses of the people who excluded by the center into an actor of the political process.