Prostat kanserlerinde yoğunluk ayarlı radyoterapi (yart) ve volümetrik ayarlı ark terapi (vmat) tekniklerinin hastaya özel tedavi kalite güvencelerinin karşılaştırılması
Comparison of intensity modulated radiation therapy (imrt) and volumetric modulated arc therapy (vnat) methods of quality assurance in prostate cancers
Yazar: DEVRAN BALTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MERAL KURT
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kalite güvence sistemi = Quality assurance system ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 20 prostat kanserli hastada Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (YART) ve Volümetrik Ayarlı Ark Terapi (VMAT) teknikleri kullanılarak oluşturulan plan verilerinin hastaya özel Kalite Güvence (KG) ölçümleri ile karşılaştırılmasıdır.

   Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda tedavi edilen 20 prostat kanserli hastanın Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri 3 mm kesit aralıkları ile taranmıştır. BT'den elde edilen görüntüler konturleme bilgisayarına aktarılıp radyasyon onkoloğu tarafından hedef hacim ve riskli organlar konturlandıktan sonra üç boyutlu görüntüleri elde edilmiştir. Bu elde edilen görüntüler MONACO 5.1 Tedavi Planlama Sistemi (TPS)'ne aktarılarak her hasta için hedef hacme ve bu hedefin sağlıklı organlarla komşuluğuna bağlı olarak YART ve VMAT (1 ark ve 2 ark) planları oluşturulmuştur. ELEKTA SYNEGY (Elekta AB, America,2013) cihazında TPS ile yapılan YART ve VMAT hesaplamalarından elde edilen planlar kullanılmıştır. Tedavi planları için hastaya özel KG ölçümlerinde PTW OCTAVIUS 4D silindirik fantomu ile PTW 2D ARRAY Seven29 2 boyutlu dizi iyon odaları kullanılmıştır. Bunlara ek olarak YART planlarının ölçümleri RW-3 katı su fantomları kullanılarak yapılmıştır.

   YART ve VMAT tedavi tekniklerinin Konformite İndeksleri (CI) ve Homojenite İndeksleri (HI) karşılaştırılmıştır. VMAT 2 Ark ile elde edilen CI değeri VMAT 1 Ark ile elde edilen CI değerinden, VMAT 1 Ark ile elde edilen CI değeri de YART ile elde edilen CI değerinden yüksek bulunmuştur. Tedavi tekniklerinin HI değerleri karşılaştırıldığında; VMAT ( 1 Ark ve 2 Ark ) tedavi teknikleri ile elde edilen HI değerleri YART tedavi tekniklerine göre daha düşük olarak belirlenmiştir. Ayrıca tedavi tekniklerinin Monitor Unit (MU) değerlerinin karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. VMAT 1 ark tedavi tekniği, VMAT 2 ark ve YART tedavi tekniğine göre MU değerleri daha düşük elde edilmiştir. Çalışmamızda YART ve VMAT (1 Ark ve 2 Ark ) tekniklerine ait KG ölçüm sonuçları karşılaştırılmıştır ve VMAT 2 Ark tekniği ile elde edilen planların KG değerlerinin diğerlerine göre yüksek olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra YART tekniğinde iki ve üç boyutlu olan iki farklı ölçüm düzeneği kullanılarak oluşturulan ( OCTAVIUS ve RW-3) ölçüm düzenekleri ile elde edilmiş KG'leri karşılaştırılmıştır. Bunun sonucunda üç boyutlu ölçümle elde edilen KG değerleri iki boyutlu ölçümle elde edilen KG değerlerine göre daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to compare 20 prostate cancers' plan data, created by Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT) and Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) tecniques, with patient specific Qualıty Assurance (QA) measurments.

    20 prostate cancer patients', who had been treated at Uludag University Medicine Faculty Radiation Oncology Department, Computed Tomography (CT) slices scanned 3 mm slice intervals. CT images obtained from computed tomography sended the contouring computer and after Radiation oncologist contoured target volumes and organs at risk, so, 3D-images obtained. Transfering the resulting 3D-images to Monaco 5.1 TPS, treatment plans of IMRT and VMAT were created depending an target volumes and neighboring healty organs. Plans of IMRT and VMAT were used, which planned on TPS, at ELEKTA SNERGY (Elekta AB, America, 2013) device. For the patient-specific QA's, PTW OCTAVIUS 4D cylindrical phantom and PTW seven29 2D array were used. Additionally, for IMRT QA measurements RW-3 solid phantoms used.

    IMRT and VMAT ( 1 Arc and 2 Arc ) plans' conformity index (CI) and homogenity index (HI) of treatment tecniques were compared. VMAT 2 Arc CI value calculated higher than VMAT 1 Arc, and VMAT 1 Arc CI value calculated higher than IMRT CI value. When HI value compared, VMAT tecniques HI values were calculated lower than the IMRT HI value. Also, at the Monitor Unit (MU) comparison of each tecnique, we found statistically significant difference. VMAT 1 Arc tecnique's MU values obtained lower than VMAT 2 Arc and IMRT tecniques. In our study, IMRT and VMAT ( 1 Arc and 2 Arc ) plans QA's were compared and 2 Arc VMAT tecnique's QA results founded higher than the other tecniques. Additionally, for the IMRT tecnique QA's comparison made between two different, 2D and 3D ( OCTAVIUS ve RW-3), measurement mechanisms results. Consequently, QA results obtained from 3D measurement mechanism calculated higher than QA results obtained from 2D measurement mechanism.