İskenderun Körfezi ve Gökçeada kıyılarındaki mullidae familyasına ait türlerin beslenme biyolojisinin araştırılması
Investigation of the feeding biology of the mullidae family members at the coasts of the İskenderun bay and Gökçeada
Yazar: SUNA TÜZÜN
Danışman: PROF. DR. LÜTFİYE ERYILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Mullidae familyası üyeleri, geniş dağılımları ve sayısal bollukları nedeniyle Akdeniz ekosisteminin önemli ekolojik ve ekonomik unsurlarındandır. Bu çalışmada, Eylül 2014 - Haziran 2015 tarihleri arasında örneklenen Mullus barbatus, M. surmuletus, Upeneus moluccensis ve U. pori türlerine ait bireylerin büyüme parametreleri hesaplanmış ve beslenme biyolojileri ortaya koyulmuştur.  Cinsiyet, örnekleme dönemi, derinlik ve boy gruplarının beslenmeye olan etkileri araştırılmış, bu parametrelerin habitat paylaşımındaki rolü tartışılmıştır.  
Örneklemeler Gökçeada ve İskenderun Körfezi'nde, 33 ile 396 m arasındaki derinliklerde trol çekimi ile gerçekleştirilmiştir. Boy-ağrılık ilişkisi ve von Bertalanffy büyüme parametreleri hesaplanan bireylerde yaş tayini, Sagitta otolitlerinin incelenmesi suretiyle gerçekleştirilmiştir. Beslenme yoğunluğunun bir göstergesi olarak midelerin boşluk (VI) ve doluluk (FI) indeksleri, besin öğelerinin mide içeriğindeki yerinin hesaplanmasında ise nispi önem indeksi (IRI) kullanılmıştır. Ek olarak, her bir türün trofik düzeyi hesaplanmış (TROPH) ve türler arasındaki besin çakışması Schoener indeksi ile ölçülmüştür. 
Mide içeriği incelenen tüm türlerde ana besin grubunu Crustacea, spesifik olarak Decapoda ordosu oluşturmuştur. Polychaeta grubu özellikle İskenderun Körfezi'ndeki Mullus türlerinin beslenmesinde ikincil öneme sahipken, bu grubun Upeneus türlerinin beslenmesindeki yeri oldukça küçüktür.  Crustacea grubuna dahil olan Amphipoda ordosu, İskenderun Körfezi'nden elde edilen U. pori ve Gökçeada'dan elde edilen M. surmuletus bireylerinin beslenmesinde öne çıkmıştır. İncelenen Mullid bireylerinde cinsiyet, örnekleme dönemi, derinlik ve boy aralığı parametrelerinin besin kompozisyonu üzerindeki etkisi genel olarak anlamlı bulunmuştur. Trofik değeri en yüksek hesaplanan tür U. moluccensis (3,50) olmuş, bunu sırasıyla U. pori (3,45), M. surmuletus (Gökçeada: 3,16, İskenderun Körfezi: 2,93) ve M. barbatus (Gökçeada: 3,01, İskenderun Körfezi: 3,02) türleri izlemiştir. Gökçeada çevresinden elde edilen Mullus türleri arasındaki beslenme çakışması anlamlı bulunmuştur. İskenderun Körfezi'nde ise, aralarında anlamlı bir besin çakışması olduğunu ifade eden Schoener indeks değerleri, M. barbatus – M. surmuletus, M. surmuletus – U. moluccensis, M. surmuletus – U. pori ve U. moluccensis – U. pori ilişkileri için hesaplanmıştır.  
Bu çalışmanın sonuçlarının, Mullid türleriyle ilgili gelecekte yapılacak olan bilimsel çalışmalarda, yabancı ve yerli türler arasındaki habitat paylaşımının anlaşılmasında ve Gökçeada çevresi ile İskenderun Körfezi'ndeki bentik omurgasız faunasının değerlendirilmesinde kaynak oluşturması öngörülmektedir.

Abstract:
Given their abundance and wide distribution throughout the Mediterranean Sea, members of the family Mullidae are ecologically and economically important components of the Mediterranean ecosystem. In this study, growth parameters and the feeding biology of Mullus barbatus, M. surmuletus, Upeneus moluccensis and U. pori collected between September 2014 and July 2015 were examined. The effect of sex, sampling period, depth and size on feeding have been analyzed, and the role of these parameters in habitat partitioning has been discussed.
The samples were obtained around the Gökçeada Island and Iskenderun Bay at 33-396 m depths via trawl fishing. The length-weight and von Bertalanffy growth parameters of the species were calculated, and age readings were carried out by examining Sagittae otoliths. Vacuity index (VI) and fullness index (FI) were calculated as an expression of feeding intensity, and index of relative importance (IRI) was used to calculate the role of each prey group in the stomach content. In addition, the trophic level (TROPH) of each species was estimated and diet overlap between species was assessed with Schoener's index. 
Crustacea, specifically Decapoda was the main prey group in the stomachs of all species. While Polychaeta was of secondary importance in the feeding of Mullus species (especially in the Iskenderun Bay), it had little significance in the feeding of the Upeneus species. The order Amphipoda (Crustacea) was of prominence in the stomach content of M. surmuletus individuals around the Gökçeada Island and U. pori in the Iskenderun Bay. In general, the effect of sex, sampling period, depth and size on the stomach content composition was found to be significant. Upeneus moluccensis had the highest trophic level (3,50), followed by U. pori (3,45), M. surmuletus (Gökçeada Island: 3,16, Iskenderun Bay: 2,93) and M. barbatus (Gökçeada Island: 3,01, Iskenderun Bay: 3,02). The diet overlap between Mullus species around the Gökçeada was significant. In the Iskenderun Bay, significant diet overlaps were found between M. barbatus – M. surmuletus, M. surmuletus – U. moluccensis, M. surmuletus – U. pori and U. moluccensis – U. pori. 
The results of this study constitutes a source for feature scientific studies on Mullid species, as well as understanding habitat partitioning between alien and local species and evaluating the benthic invertebrate fauna around the Gökçeada Island and Iskenderun Bay.