Şiddetli renal kolik tedavisinde intradermal steril su ve intravenöz fentanilin etkinliğinin karşılaştırılması:tek merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışma
Comparison of the efficiency of intradermal sterile water and intravenous fentanil in the treatment of severe renal colic: si̇ngle center, prospective, randomized controlled study
Yazar: MUSTAFA CANER AYKANAT
Danışman: DOÇ. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK ; UZMAN MAZLUM KILIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Ağrı = Pain ; Diklofenak sodyum = Diclofenac sodium ; Fentanil = Fentanyl ; Kolik = Colic ; Renal kolik = Renal colic

Özet:
AMAÇ: Acil serviste şiddetli renal kolik ağrısına hızlı ve etkin müdahale
hem hasta konforu hem de klinisyenin hastayı yönetmesini kolaylaştırması açısından
önemlidir. Çalışmamızda acil servise ürolitiazise bağlı renal kolik ağrısıyla başvuran
hastalarda intramuskuler diklofenak sodyum, intradermal steril su ve intravenöz
fentanil tedavilerinin ağrıyı azaltma üzerine etkilerini karşılaştırmayı amaçladık.
METOD: Tek merkezli, prospektif, randomize kontrollü, açık etiketli
çalışmamıza acil servise şiddetli renal kolik ağrısı ile başvuran hekim tarafından
analjezi uygulanmasına karar verilen 18 – 65 yaş arası hastalar dahil edilmiştir.
Ürolitazise bağlı şiddetli renal kolik ağrısı ile acile başvuran analjezi planlanan
hastalar randomize edilerek üç gruba ayrıldı ve önceden belirlenen tedaviler
uygulandı. Birinci gruba intramuskuler diklofenak sodyum (Kontrol Grubu), ikinci
gruba intramuskuler diklofenak sodyum ile intradermal distile su (Müdehale Grubu),
üçüncü gruba intramuskuler diklofenak sodyum ile birlikte intravenöz fentanil
(Müdehale Grubu) 10 dk'lık infüzyon şeklinde uygulandı. Tedavi öncesi ve tedavi
sonrası 1. 5. 15. 30. 60. ve 120. dakikalarda ağrı düzeyini belirlemek için Sayısal
Ağrı Değerlendirme Ölçeği (NRS) kullanıldı. NRS skorunda %50 azalma başarılı
tedavi olarak kabul edilmiştir. Otuzuncu dakikada ihtiyaç halinde morfin 0,1 mg/kg
iv uygulandı.
BULGULAR: Acil servise renal kolik kliniği ile başvuran 201 hastadan 90
tanesi randomizasyona dahil edilerek 30'ar kişilik üç gruba ayrıldı. Hastaların tedavi
öncesi ağrı şiddeti ortancaları İm diklofenak grubunda 8,5 [IQR: 1,75], im diklofenak
+ intradermal steril su grubunda 9 [IQR: 2], im diklofenak + iv fentanil grubunda 10
[IQR: 2 ] olarak kaydedilmiştir (p=0,228). Tedaviden 120 dk sonra ölçülen ağrı
şiddeti ortancaları im diklofenak sodyum grubunda 1 [IQR: 3], im diklofenak
sodyum + intradermal distile su grubunda 0 [IQR: 3], im diklofenak + iv fentanil
grubunda 1 [IQR: 4] olarak bulunmuştur (p=0,319). Ağrı sonlanımı açısından gruplar
arasında anlamlı fark yoktur. Ancak başarılı tedavi olarak kabul edilen ağrı
şiddetindeki %50 azalma oranları ilk 5 dakikada intradermal distile su grubunda

vi

(%75,9), im diklofenak sodyum (%7,1) ve iv fentanil (%25) grubuna göre daha
yüksek çıkmış ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001).
SONUÇ: Çalışmamızın sonuçlarına göre her üç yöntem de hastaların ağrısını
gidermede etkili bulunmuştur. Ayrıca çalışma grubunda intradermal distile su
enjeksiyonu tedavisi ile diğer yöntemlerden çok daha hızlı bir şekilde ağrı kontrolü
sağlanabilmiştir. Yoğun acil servislerde şiddetli ağrının hızla ve güvenli bir şekilde
giderilebilmesi, maliyetinin düşük ve kolay ulaşılabilir olması ve minimal lokal ağrı
dışında ciddi olumsuz yan etkisinin olmaması nedeniyle klinisyenler için avantajlı
olabileceğini düşünmekteyiz.
ANAHTAR KELİMELER: Renal kolik, ağrı, intradermal steril su
enjeksiyonu, diklofenak sodyum, fentanil

Abstract:
INTRODUCTION: It is important to do a fast and effective medical
treatment for patients with renal colic pain in emergency departments for both
patients' confort and clinicians' patient management. In our study, we aimed to
compare the efficacies of intramuscular diclofenac sodium injection, intradermal
sterile water injection and intravenous fentanyl infusion treatments on pain relief for
patients with renal colic pain due to urolithiasis.
METHOD: We designed our study as single center, prospective, randomized
control and open label trial. Our study includes patients with severe renal colic pain
related to urolithiasis aged between 18-65. Patients whom were decided to be treated
with analgesia by clinicians were randomly divided into three groups and related
treatments were applied. The first group received only intramuscular diclofenac
sodium (Control Group), the second group received intramuscular diclofenac sodium
and intradermal sterile water (Intervention Group), the third group received
intramuscular diclofenac sodium together with intravenous fentanyl as a 10-minute
infusion (Intervention Group). Numerical Rating Scale (NRS) was used to determine
the level of pain before and after the treatment at the 1st, 5th, 15th, 30th, 60th and
120th minutes. 50% reduction in NRS score was accepted a successful treatment.
After 30 mins, morphine 0.1 mg/kg IV was applied if it is needed.
RESULTS: 90 out of 201 patients with severe renal colic pain randomly
divided into three groups of 30 each. The medians of patients' pre-treatment pain
severity were recorded as 8.5 [IQR: 1.75] in the im diclofenac group, 9 [IQR: 2] in
the im diclofenac + intradermal distilled water group, and 10 [IQR: 2 ] in the im
diclofenac + iv fentanyl group (p= 0.228). Median pain intensity measured 120
minutes after the treatment was found to be 1 [IQR: 3] in the im diclofenac group, 0
[IQR: 3] in the im diclofenac + intradermal sterile water group, and 1 [IQR: 4] in the
im diclofenac + iv fentanyl group (p=0.319) . There was no significant difference
between the groups in terms of pain outcome in long terms. However, percentages of
patients which had 50% pain reduction, which is considered as successful treatment,
was higher in the intradermal sterile water group (which had 75.9% success rate) in
the first 5 minutes compared to the im diclofenac sodium group (which had 7.1%

viii

success rate) and iv fentanyl group(which had 25% success rate). (p<0.001). To
conclude the statistical difference between those groups is significant and thus
intradermal sterile water treatment is way more faster and effective.
CONCLUSION: According to the results of our study, all three methods
were found to be effective in relieving the pain of the patients. In addition, in the
study group, pain control was achieved much faster than other methods with
intradermal sterile water injection treatment. We think that it can be advantageous for
clinicians and patients because of the fast and safe relief of severe pain, its low cost
and easy accessibility, and the absence of adverse side effects other than minimal
local pains.
KEY WORDS: Renal colic, pain, intadermal sterile water injection,
diclofenac sodium, fentanyl