Alzheimer ve multiple sclerosis hastalıklarında beyin venöz yapılarının morfometrik analizi: Bir radyolojik anatomi çalışması
Morphometric analysis of brain venous structures in alzheimer's and multiple sclerosis diseases: A study of radiological anatomy
Yazar: ÖZLEM ÖZTÜRK KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. PAPATYA KELEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Anatomi = Anatomy ; Beyin = Brain ; Kranial sinüsler = Cranial sinuses ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Radyoloji = Radiology

Özet:
Amaç: Dünya çapında insanların en fazla etkilendiği Alzhimer hastalığı (AH) ve multiple sclerosis (MS) hastalığında beyin majör venöz yapılarından sinus sagittalis superior, sinus sagittalis inferior, sinus transversus dexter ve sinister ve sinus rectus incelenerek bunlara ait varsa radyoanatomik değişimleri tespit etmek ve elde edilen sonuçları sağlık dünyasıyla paylaşmak, bu iki hastalığın teşhis ve tedavisine ışık tutmaktır. 
Gereç ve Yöntem: AH ve MS teşhisi alan ayrı ayrı 200 hasta ve 100 kontrol grubuna ait bireye ait MR görüntüleri aksiyal ve sagital planda incelenerek bahsedilen dural venöz sinüslerin uzunlukları ve çapları RadiAnt Dicom Viewer ile ölçülmüş ve elde edilen veriler R programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada yer alan bireyler arasında kafa çapı bakımından sadece MS ve kontrol grubu bireylerde kadın ve erkekler arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Erkek bireylerin ortalama kafa çapı uzunluğu hem kontol hem de MS'de kadınlara göre daha büyüktür. Kontrol-MS ve kontrol-AH gruplarında bazı venöz yapıların çapları pozitif korelasyona sahiptir. Vitamin eksikliği durumu, vertigo ve baş ağrısı semptomu olan MS ve AH'li bireylerde, bu hastalıklar da venöz çap üzerinde belirleyici olmuştur. Sağlıklı bireylerde bazı venöz yapılara ait çap ölçümleri MS'e eşlik eden bazı hastalıkların varlığında daha büyüktür.
Sonuç: AH ve MS'li hastalarda normal bireylere göre bazı venöz yapıların çaplarında artış veya azalma gözlenebilir. Bunlara eşlik eden hastalıkların varlığında ise bu artma ve azalma normal bireylere göre daha belirleyici olabilir. Buna göre, bu iki hastalığa sahip bireylerde teşhis basamağında venöz yapıların uzunlukları ve çapları da hastalığın belirlenmesi ve tedavi basamağı için yardımcı bir yenilik olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Dural venöz sinüslerin anatomisi, Multiple sclerosis , Radyolojik anatomi

Abstract:
Aim: In Alzheimer's (AD) and multiple sclerosis (MS) where people around the world are most affected, radioanatomical successes of the brain major venous structure superior sagittal sinus, inferior sagittal sinus, right/ left transvers sinus and straight sinus are examided and by determining the radioanatomical changes, if any related to these to shed light on the diagnosis and treatment of these two diseases by sharing it with the health world.
Materials and Methods: The MR images of 200 patients diagnosed with AD and MS and 100 individuals in the control group were examined in axial and sagittal planes, and the lengths and diameters of the mentioned dural venous sinuses were measured by Radiant Dicom Viewer and the data obtained were evaluated in the R program.
Results: Among the individuals included in the study, a significant difference was found between men and women in terms of head diameter only in the MS and control groups. The mean head diameter length of males is greater than females in both control and MS. While the diameters of some venous structures in the control-MS and control-AD groups were positively correlated. In individuals with MS and AD, who had symptoms of vitamin deficiency, vertigo and headache, these diseases were also determinants of venous diameter. Diameter measurements of some venous structures in healthy individuals are greater in the presence of some diseases accompanying MS.
Conclusion: In patients with AD and MS, an increase or decrease in the diameters of some venous structures can be observed compared to normal individuals. In the presence of accompanying diseases, this increase and decrease may be more determinant than in normal individuals. Accordingly, the lengths and diameters of venous structures can be used as an additional step in the diagnosis and treatment step of individuals with these two diseases.

Key Words: Alzheimer's Disease, Dural venous sinuses' anatomy, Multiple sclerosis, Radiological anatomy