İki boyutlu ve üç boyutlu sismik veri toplama ve test atışlarının önemi
2D and 3D seismic data collection and importance of test shots
Yazar: ZÜBEYİR KÜÇÜK
Danışman: Y.DOÇ.DR. HAKAN KARSLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Son yıllarda teknolojide meydana gelen hızlı gelişmelere bağlı olarak petrol ve doğal gazaramacılığı için çok önemli olan sismik yöntemlerde çok yenilikler olmuştur. Bu yeniliklersayesinde arama faaliyetleri çok daha hızlı ve sağlıklı bir şekilde yapılmakta ve hedeflenenyapılar daha kolay ortaya çıkarılmaktadır. Böylece bir sismik çalışmanın nihai sonucu olankuyu yerinin belirlenmesi de çok daha kısa sürede yapılabilmekte ve yapılan çalışmanınsonucuna da eskiye nazaran çok daha kısa sürede ulaşılmaktadır.Bir sismik arama çalışması; proje, veri toplama, veri-işlem, yorum ve kuyu tespitiadımlarından oluşmaktadır. Sonuç olarak, yeni teknolojik gelişmeler arama faaliyetlerinin buaşamalarının hemen hepsini gerek zaman, gerek maliyet ve gerekse iş gücü açısından olumluyönde etkilemiştir.Bu çalışmada petrol ve doğal gaz aramacılığı için büyük önem taşıyan sismik yansımayöntemi ile araziden 2 ve 3 boyutlu veri toplama adımları ve öncesinde yapılan test atışlarınınönemi, veri kalitesi açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Trakya bölgesinde bir sismikçalışma için yapılan test atışlarından örnekleme yapılmış ve en uygun parametre seçimikonusunda dikkat edilmesi gereken noktalar belirlenmiştir. Sonuç olarak, araziden veritoplama öncesi yapılacak test atışları sayesinde kaynak-alıcı açılımları, inceleme derinliği,katlanma sayısı, kullanılacak kaynak frekansları v.b. gibi parametrelerin, 2- ve 3- boyutluverinin toplanma şartlarını oluşturması ve zaman, maliyet ve iş gücü için planlamadakolaylıklar sağlaması bakımından yüksek doğrulukta belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Recently, according to developments occur in technology, many innovations occurred inseismic methods which are very important for petroleum and oil exploration. Through theseinnovations, exploration activities are done more quickly and the targetted structures aredetected more easily. Thus, setting well area which is the final result of seismic study can bedone in a very short time and the result of the study can be achieved more quickly than before.A seismic exploration study is consist of project, data collection, data-process,intepretation and well establishing steps. As a result, new technological developments affectthese phases of exploration facilities positively in the view of time, cost and labour force.In this study, 2D and 3D data collection steps in the field with seismic reflection methodand the importance of test shots made prior to that which are so important for oil and gasexploration is explored and estimated in the view of data quality. In Trakya zone, a samplingwhich is consist of test shots made for seismic study is done and the important points aredetermined in the matter of optimum parameter choice. Consequently, through test shots willbe done prior to data collection in the field, forming collection conditions of 2- and 3-D dataand in the point of providing easies in planning for time, cost and labour force, parameterssuch resource-receiver expansions, checking deepness, folding number, resource frequenciesetc. are needed to determine in high accuracy is established.