Kırşehir doğumevi'nde ilk kez hormon replasman tedavisi başlanan kadınların tedaviye ilişkin algılama ve bilgilendirme özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of perception and information of women to whom hormon replacement therapy prescribed for the first time at Kırşehir Maternal Hospital
Yazar: FİLİZ ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL PİYAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
ÖZET Kırşehir Doğumevi'nde İlk Kez Hormon Replasman Tedavisi Başlanan Kadınların Tedaviye İlişkin Algılama ve Bilgilendirilme Özelliklerinin Değerlendirilmesi Araştırmanın evrenini, Kırşehir Doğumevi polikliniğine başvuran ve ilk kez HRT başlanan kadınlar oluşturmuştur. Örnekleme 150 kadın dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanarak toplanmıştır, istatistiksel değerlendirmede yüzdelik sayılar ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Araştırma grubunun çoğunluğunu 46-55 yaşında, ilkokul mezunu, evli ve çalışmayan kadınlar oluşturmaktadır. Ateş basması, terleme, gerginlik ve iç sıkıntısı, aşın ve çabuk sinirlenme, unutkanlık, adet düzeninde değişme başlıca başvuru nedenleri olarak belirlenmiştir. Polikliniğe menopoz yakınmaları ile gelen 150 kadından 146' sına HRT başlandığı, % 90,7' sinin HRT almalarına karar veren kişinin hekim olduğu ve bu kararda hastanın görüşünün alınmadığı saptanmıştır. Araştırma grubunun % 72,7' si menopozu adetten kesilme, adet görmeme olarak tanımlarken, % 4' ü menopozun tanımını bilmediğini ifade etmiştir. Araştırma grubunun büyük bir kısmı menopoz döneminde HRT uygulandığım bildiklerini ve bu bilgiyi arkadaş ve akrabalarından, kitle iletişim araçlarından aldıklarım ifâde etmişlerdir. Çoğunluk poliklinikte tedavilerine ilişkin bilgi verildiğini ifade ettiği halde; eve giderlerken % 34,7'si HRT hakkında bilgilerini yetersiz bulduğunu belirtmiştir. HRT' den bekledikleri yararlan araştırma grubunun % 70'i sıcak basması ve terleme, sinirlilik ve gerginlik, kemik ve eklem ağrılarını geçirmesi olarak ifâde etmişlerdir. Kadınların büyük bir kısmının HRT' nin yan etkilerini bilmediği belirlenmiştir. Kendi bildirimlerine göre tedaviye devam edilmesi gereken süre ile devam etmeyi düşündükleri süre arasında farklılıklar bulunmuştur. Araştırmanın yapıldığı poliklinikte kadınların HRT dışında yaşam biçimleri ve beslenmeleri açısından yapmalan gerekenler hakkında bilgilendirildikleri ancak bu bilgilerin verildiği ortamın uygun olmadığı belirtilmiştir. Çalışanlarla çalışmayanların menopoz yakınmaları, ilacın kullanım şeklim bilme durumu ile öğrenim durumu, sigara kullanımı ile menopoz yaşı, menarş yaşı ile menopoza giriş yaşı, HRT'nin yan etkisine ilişkin görüş durumu ile HRT' ne devam edilmesi düşünülen süre durumu, öğrenim durumu ile menopozu tanımlama durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanamamıştır. Öğrenim durumu ile tedaviye devam edilmesi düşünülen süre arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Klimakterik dönemde kadınlara HRT hakkında yeterli bilgi verilmesi ve danışmanlık yapılması, tedavinin sürekliliğim ve yararım sağlayacaktır. HRT kullanımı açısından bilgiye dayalı onandan doğrultusunda planlama yapılması, tetkiklerin öneminin vurgulanması, ilacın bırakılma zamanının ve neden bırakıldığının araştırılması gerekmektedir. Yine HRT dışında menopozal yakınmalar ile başedebilmek için ne tür yaşam biçimi değişiklikleri yapılması gerektiği açıkça belirtilmelidir. Anahtar Sözcükler: Danışmanlık, hormon replasman tedavisi, menopoz, kadın sağlığı 97

Abstract:
SUMMARY Evaluation of Perception and information of Women to Whom Hormon Replacement Therapy Prescribed for the First Time at Kırşehir Maternal Hospital This research comprises women who applied to the obstetric polyclinic of Kırşehir Maternal Hospital where hormon replacement therapy ( HRT) prescribed for the first time. Study group consists 150 women. The data was collected with the application of the questionnaire form with face to face interview technique. Percentage values and chi-square tests were used for statistical evaluation. Most of the women consisted the study group were between 46-55 years old, primary school graduated, married and unemployed. Most of them had applied to the obstetric policlinic with the complaints such as; flushing, sweating, tension and boredom, irritability, forgetfulness, disorders of menstrual period. İt has been found that HRT was recommended to almost all of the study group(to 146 subjects from 150). Doctor had decided to the HRT application for the 90,7 % of the study group and none of them's opinions were asked about. Menopause has been defined as "the end of menstruation or not menstruating" by 72,7 % of the study group and 4 % reported that they did not have any idea about the meaning. Most of the study group have known HRT use during the menopause period and their information resources were reported as friends, relatives and mass media. Most of the women mentioned that they were informed about their treatment though 34,7 % of them felt as if they didn't know much about HRT while departing from the hospital. Benefits expected from HRT were reported as to get over flushing, sweating, irritation, tension, bone and joint aches by the 70 % of the study group. It has been found that most of the women didn't know the side- effects of HRT. Self reported necessary treatment periods and self reported estimated treatment periods were different. It has been found that study group was informed about the necessary life style and nutritional changes. But the setting where information provided was reported as inappropriate. No statistically significant relation was found between the employed and unemployed's menopause complaints, between the smoking situation and menopause age, between the menarche age and menopause age, between the idea about side- effects of HRT and the estimated period of HRT use, educational state and description of menopause. A statistically significant relation was found between the educational state of the study group estimated period of HRT use. Providing sufficient information about HRT and counselling at the climacteric period would effect the benefits and continuity of the treatment. Treatment plans has to be made according to women's informed choice, importance of the tests has to be mentioned, the giving up time and reasons of giving up should be examined. And necessary life style changes to over come menopause complaints should also be explained clearly. 98