Spinal anestezi sırasında ve sonrasında gelişebilecek komplikasyonlar ve izlenen parametrelerin mevsimsel değişiminin incelenmesi
Evaluation of seasonal alteration of complications and monitored parameters during or after spinal anesthesia
Yazar: SEVDA ONUK
Danışman: PROF. DR. KUDRET DOĞRU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-lokal = Anesthesia-local ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Komplikasyonlar = Complications ; Mevsimsel etki = Seasonal effect

Özet:
Amaç: Bu çalışmada alt ekstremite cerrahisinde spinal anestezi uygulanan hastalarda anestezi sırasında ve sonrasında gelişebilecek komplikasyonlar ve izlenen parametrelerin mevsimsel değişimini araştırmayı amaçladık.Hastalar ve yöntem: Çalışmaya fakülte etik kurul ve olguların onayları alınarak, alt ekstremite cerrahisi planlanan American Society of Anesthesiologist (ASA) I-II risk grubunda 190 olgu dâhil edildi. Hastalardan ameliyat öncesi biyokimyasal ve hematolojik değerleri alındı ve plazma osmolaliteleri hesaplandı. Plazma osmolalitesi için normal değer aralığı olarak 288±4 mosm/kg kabul edildi. Tüm olgulara 10ml/kg %0.9 NaCl yaklaşık 30 dk da operasyon öncesinde verildi. Hastalar Grup Yaz (Grup Y), Grup Sonbahar (Grup S), Grup Kış (Grup K) ve Grup İlkbahar (Grup İ) olarak dört gruba ayrıldı. Olgulara oturur veya lateral dekübit pozisyonda L2-3, L3-4 veya L4-5 aralığından 25G Quincke spinal iğne ile subaraknoid ponksiyon yapıldı. Tüm gruplarda spinal anestezi için %0,5 levobupivacaine 3ml (15mg) standart doz olarak uygulandı. İlaç verme işleminin bitişi 0. dakika kabul edildi. Kalp atım hızı ( KAH), sistolik arter basıncı (SAB), diastolik arter basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB), periferik oksijen satürasyonu (SpO2) değerleri 0-3-5-10-15-20-25-30-45-60-75-90. dakikalarda kaydedildi.Tüm olgular ameliyat sonrasında servislerinde 6-12-24-48-72. saatler ve 7.günde ziyaret edilerek, taburcu olanlara ise telefon ile ulaşılarak, komplikasyonlar açısından değerlendirildi ve kayıtlar alındıktan sonra uygun tedavileri başlandı.Bulgular: Çalışmada gruplar arasında yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi (vki) ve cinsiyet yönünden fark yoktu. Ancak, Grup Y ve Grup K'nın plazma osmolaliteleri anlamlı olarak farklıydı (p<0.05). Grup K'da plazma osmolalitesi Grup Y'ye göre anlamlı olarak daha yüksekti. Grup Y'de atropin yapılan hasta sayısının diğer gruplara göre anlamlı olarak farklı olduğu görüldü (p<0.05). Lomber ponksiyon deneme sayıları ile baş ve bel ağrısı insidansları arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı (p>0.05). Çalışmadaki olguların tamamı değerlendirildiğinde, cinsiyetler arasında baş ağrısı açısından anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Çalışmanın tüm ölçüm dönemlerinde, gruplar spinal anestezi sonrası baş ağrısı olup olmama durumu açısından değerlendirildiğinde, gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Çalışmanın 48-72 saat ve 72 saat-7. günlerinde bel ağrısı, Grup Y'de anlamlı olarak daha fazla idi (p<0.05). Gruplar gözetilmeden, 12-48 saat baş ağrısı ile kilo arasında doğrusal pozitif yönde bir korelasyon vardı (r:0,16; p:0,02). 48-72. saatlerde baş ağrısı ile yaş arasında ters yönde doğrusal bir korelasyon vardı (p<0,02). Gruplar ayrı ayrı değerlendirildiğinde sadece Yaz grubunda baş ağrısı 72 saat ? 7. gün ile boy arasında ters yönde doğrusal bir korelasyon tespit edilmiştir.Sonuç: Alt ekstremite cerrahisi uygulanan hastalarda levobupivakainle yapılan spinal anestezi sırasında ve sonrasında gelişen komlikasyonlar açısından mevsimsel bir korelasyon kurulamamıştır. Spinal anestezi sonrası baş ağrısı, yaz, kış ve ilkbahar gruplarında en fazla 48-72. saatler, sonbahar grubunda ise 72 saat-7.gün döneminde gözlenmiştir. Vücut ağırlığı ile 12-48 saat döneminde gözlenen baş ağrısı arasında doğrusal pozitif yönde, yaş ile 48-72 saatler arasındaki baş ağrısı arasında ters yönde doğrusal bir korelasyon bulunmuştur.Anahtar Kelimeler : Spinal anestezi, insidans, komplikasyon, mevsim, baş ağrısı

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate seasonal alteration of complications which could occur during or after anesthesia and monitored parameters in patients underwent spinal anesthesia for lower limb surgery.Patients and method: After obtaining approval of Ethic Committee and informed consents of patients, 190 patients at ASA I-II risk groups, who were scheduled to undergo lower limb surgery, recruited to this study. All patients received 0.9% NaCl 10 ml/kg of dose at a rate of 30 minutes before surgery. Patients assigned into four groups as follows: Group Summer, Group Autumn, Group Winter and Group Spring. Subarachnoid puncture was performed from L2-3, L3-4 or L4-5 at either sitting or lateral decubitus position by using 25 G Quincke spinal needle. As a standard dose, 3ml (15 mg) 0.5% levobupivacaine was administered to all groups for spinal anesthesia. The end of drug administration was accepted as zero minute. Heart rate, systolic arterial pressure, diastolic arterial pressure, mean arterial pressure and SpO2 values were recorded at minutes 0, 3, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 45, 60, 75 and 90.All patients were assessed regarding complications by visiting on postoperative hours 6, 12, 24, 48 and 72 and on the postoperative day 7 and by phone calls, if they were discharged; and appropriate treatment were initiated after complications were recorded.Results: There was no difference between the groups in terms of ages, weights, heights, body mass indexes and genders. The plasma osmolalities of Group Winter and Group Summer were significantly different whereas the osmolality of Group Winter was higher than Group Summer (p<0.05). It was seen that number of patient, who received atropine was significantly higher in Group Summer, than all other groups (p<0.05). No significant correlation was found between number of puncture attempts and incidence of headache and low back pain (p>0.05).When all cases in the study was considered, no significant difference was found between genders in terms of headache (p>0.05). When groups were assessed for postdural puncture headache (PDPH) at all measurement periods of study, no significant difference was found between groups (p>0.05). Incidence of low back pain was significantly higher in Group Summer between hours 48-72 and hour 72-day 7 (p<0.05). Regardless than groups, there was a positive linear correlation between headache at hours 12-48 and weight (r=0.16; p=0.02). There was a reverse linear correlation between headache at hours 48-72 and age (p<0.02). When groups were assessed individually, a reverse linear correlation was detected between headache at hour 72-day 7 and height only in Group Summer.Conclusion: There is no correlation between the seasonal alterations and complications seen during or after spinal anesthesia with levobupivacaine in patients who underwent lower limb surgery. PDPH was frequent between the postoperative period of 48 and 72 hours in Groups Summer, Winter and Spring. However, in Group Autumn PDPH was frequent between the postoperative period of 72 hours and 7th day. There was a positive linear correlation between PDPH at hours 12-48 and weight and there was a negative linear correlation between PDPH at hours 48-72 and age.Key words: Spinal anesthesia, incidence, complication, season, headache