Bir üniversite hastanesinde sağlık çalışanlarının yaşadığı iş kazaları ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
The identification of occupational acci̇dents and related factors experienced by healthcare professionals in a university hospita
Yazar: GÖZDE AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing

Özet:
Sağlık çalışanlarında verilen hizmetin özellikleri ve işin niteliği sebebiyle çalışma ortamında çok fazla olumsuz etmen bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı bir uygulama ve araştırma hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının yaşadığı iş kazaları ve ilişki faktörlerini belirlemek üzere yapılmış kesitsel bir çalışmadır. Araştırma Aydın Adnan Menderes Uygulama ve Araştırma Hastanesi' sinde görev yapan sağlık çalışanları ile Ekim 2018- Aralık 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evreni 1037 kişi, örneklemi ise 610 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 40 soruluk anket formu ve Öztürk ve Babacan (2012) tarafından geliştirilen Hastanelerde İş Güvenliği Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma öncesi Aydın Adnan Menderes Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nden kurum izni, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onay, araştırmada kullanılan ölçek ile ilgili araştırmacılardan gerekli izinler alınmıştır.
Elde edilen veriler SPSS 24 programında ve bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Çalışmada PearsonChi-Square, Fisher's Exact testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri demografik özellikler, çalışma koşulları ve iş güvenliği bağımlı değişkenleri ise sağlık çalışanlarında iş kazalarıdır.
Araştırma sonucundan elde edilen bulgulara göre araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %69'unun kadın, %44'i evli olup yaş ortalaması 29,11±6,11'dir. Sağlık çalışanlarının %28,7' sinin çocuk sahibi olduğu, %70'i lisans ve üstü eğitim düzeyine sahip olduğu, iş kazası sayısının 2,51±1,84 olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanları Hastanelerde İş Güvenliği Ölçeğinden ortalama 131,48±36,18 puan almıştır. Sağlık çalışanlarında vardiyalı çalışanların çalışmayanlara göre, fazla mesai yapanların yapmayanlara göre iş kazası geçirme oranı daha yüksek bulunmuştur. Ameliyathane ve acil de çalışan sağlık çalışanlarında iş kazası oranı yüksek görülmektedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi alan sağlık çalışanlarının iş kazası geçirme oranı almayanlara göre daha düşük bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda farklı örneklem gruplarında iş kazaları ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi; risk gruplarına yönelik eğitim aktivitelerine yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
There are many negative factors in working environment of healthcare professionals due to the characteristics of the services and nature of the profession. The purpose of this study is identification of occupational accidents and related factors experienced by healthcare professionals in an practice and research hospital. The research was conducted between October 2018 and December 2019 with healthcare personnels working in Aydin Adnan Menderes Practice & Research Hospital. The research population and sample size were 1037 and 610 people respectively. Data collection tools used in this research, were a questionaire of 40 questions and the Scale of Occupational Safety in Hospital developed by Ozturk and Babacan (2012). Before the research, following permissions were received; institution permission from Aydin Adnan Menderes Practice and Research Hospital, ethics approval from the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee of the Faculty of Nursing of Aydın Adnan Menderes University and permission to use the Scale of Occupational Safety in Hospital from its researchers.
The data obtained was evaluated with SPSS 24 program with a computer. Tests used in the study, PearsonChi-Square, Fisher's Exact,. Research variables regarding demographical specifications were working conditions and occupational safety. Research variables regarding was occupational accidents of healthcare professionals.
The independent variables of the study were demographic characteristics, working conditions and working environment characteristics, and dependent variables were occupational accidents in healthcare workers.
According to the findings obtained from the research, 69% of the healthcare professionals participating in the study were women, 44% were married and the average age was 29,11 ± 6,11. It was found that 28,7% of the healthcare professionals had children, 70% had graduate and postgraduate education level and the number of occupational accidents were 2,51 ± 1,84.
The healthcare professionals received an average of 131,48 ± 36,18 points from the Scale of Occupational Safety in the Hospital. The rate of occupational accident is higher for the healthcare professionals who work in shifts and who work over time. The rate of occupational accidents is high among healthcare professionals working in the operating room and emergency room.
The rate of occupational accident of healthcare professionals who had Occupational Health and Safety Education is lower than the ones who didn't have. In line with these results, evaluation of occupational accidents and related factors in different sample groups; It is recommended to include training activities for risk groups.