Suriye iç savaşı sürecinde Türkiye-Lübnan ilişkilerinde Hizbullah etkisi
The effect of hezbollah on Turkey-Lebanon relations during the Syrian civil war
Yazar: ZEYNEP KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ERKAM SULA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Şarkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Lübnan-Türkiye ilişkileri bölgesel gelişmelerden bağımsız değildir. Bu bağlamda Lübnan'ın iç ve dış siyasetinde etkili bir bölgesel aktör olan Suriye'nin 2011 Arap Baharı sonrası yaşadığı iç savaş birçok yönden Lübnan'ı etkilemiştir. Lübnan'daki farklı siyasi ve mezhepsel aktörlerin Suriye'deki iç savaşa yönelik farklı tutumlar sergilemesi, ülkenin dış politikasını da etkilemiştir. Lübnan'ın önde gelen mezhepsel, siyasal ve askeri grubu olan Hizbullah Hareketi Suriye İç Savaşında Şam Yönetimini söylem ve eylemlerle desteklemiş ve buna karşın Türkiye Suriye'deki Şam Yönetimi karşıtı muhaliflerden yana tavır almıştır. Bu tezde, Hizbullah Hareketi'nin Lübnan'da siyasi bir aktör iken, Suriye'de devlet dışı bir aktör olarak silahlı çatışmalara girmesinin Türkiye-Lübnan ilişkilerini etkileyip etkilemediği araştırılmıştır.
Bu tezin zaman sınırı, Suriye'deki ayaklanmalarla başlayan ve bugüne kadar gelen süreçtir. Bu bağlamda çalış Suriye topraklarında Beşar Esad Yönetimine askeri ve sözlü destek veren Lübnan Hizbullah'ının, Şam Yönetimine karşı mücadele veren muhaliflerle yakın ilişkide olan Türkiye'ye karşı tutumu ve bu tutumun Türkiye-Lübnan devletlerarası ilişkilerine bir etkisinin olup olmadığı, olduysa hangi alanlara olduğu tespit edilmeye çalışmaktadır.
Çalışmanın bulgusu ise Hizbullah'ın Suriye'deki varlığının Türkiye-Lübnan ilişkilerini kayda değer bir şekilde etkilemediğidir. Bunun gerekçesi ise, Hizbullah'ın bir devlet aktörü olarak değil, devlet dışı bir aktör olarak Suriye'de bulunması ve Lübnan'da Hizbullah'ın Şam Yönetimine destek vermesinden rahatsız olan iç dengelerin mevcut olmasıdır.

Abstract:
Lebanon-Turkey relations are not independent of regional developments. In this context, the civil war of Syria, which is an influential regional actor in Lebanon's domestic and foreign policy, after the 2011 Arab Spring has affected Lebanon in many ways. The different attitudes of different political and sectarian actors in Lebanon towards the civil war in Syria also affected the foreign policy of the country. The Hezbollah Movement, Lebanon's leading sectarian, political and military group, supported the Damascus Administration in the Syrian Civil War with rhetoric and actions, and on the other hand, Turkey took a stance on the opposition against the Damascus Administration in Syria. In this thesis, it was investigated whether the Hezbollah Movement's involvement in armed conflicts as a non-state actor in Syria, while a political actor in Lebanon, affected Turkey-Lebanon relations.
The time limit of this thesis is the process that started with the uprisings in Syria and continues until today. In this context, the attitude of the Lebanese Hezbollah, which provides military and verbal support to the Bashar Assad Administration in Syrian territory, towards Turkey, which is in close relations with the opposition fighting against the Damascus Administration, has been investigated and it has been tried to determine whether this attitude has an effect on Turkey-Lebanon interstate relations, and if so, in which areas.
The finding of the study is that Hezbollah's presence in Syria does not significantly affect Turkey-Lebanon relations. The reason for this is that Hezbollah takes a position in Syria not as a state actor but as a non-state actor, and there are internal balances in Lebanon that are disturbed by Hezbollah's support for the Damascus Administration.