Carmoisine ve ponceau 4R gıda boyalarının insan lenfositlerinde in vitro genotoksik etkileri
In vitro genotoxic effects of carmoisine and ponceau 4R food dyes on human lymphocytes
Yazar: SADRİYE GÖKÇE KARA
Danışman: PROF. DR. DENİZ YÜZBAŞIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Günümüzde hazır gıdalar oldukça fazla tercih edilmekte ve bu gıdalara farklı katkı maddeleri eklenmektedir. Gıdalara eklenen renklendiriciler, renk vermek ve onları daha çekici ve lezzetli hale getirmek için kullanılmaktadır.  Carmoisine (E-122) ve Ponceau 4R (E-124) en sık tercih edilen gıda boyalarındandır. Bu iki gıda boyasının in vitro genotoksik etkileri insan periferal lenfositlerinde kromozom anormallikleri (KA), kardeş kromatit değişimi (KKD), sitokinez blok mikronükleus sitom (CBMN-Cyt) ve comet testleri kullanılarak araştırılmıştır. Bu amaçla Carmoisine ve Ponceau 4R'nin dört farklı konsantrasyonu (37,5; 75; 150; 300 µg/mL) uygulanmıştır. Her iki gıda boyası da KA ve KKD frekanslarını yalnızca en yüksek konsantrasyonda anlamlı düzeyde artırmıştır. Mitotik indeks (Mİ) sonuçları incelendiğinde Carmoisine'nin 24 saatlik uygulamasında en düşük konsantrasyon hariç bütün konsantrasyonlarda ve 48 saatlik uygulamasında en yüksek iki konsantrasyonda (150, 300 µg/mL) kontrole göre anlamlı düşüş olduğu görülmüştür. Ponceau 4R mitotik indeks değerlerinde 24 saatlik uygulamasında en düşük konsantrasyon hariç kalan tüm konsantrasyonlarda ve 48 saatlik uygulamasında ise bütün konsantrasyonlarda kontrole kıyasla düşüşe neden olmuştur. Carmoisine ve Ponceau 4R, MN frekansını ise etkilememiştir. Comet testi sonuçlarına göre, Carmoisine en yüksek konsantrasyonda sadece kuyruk uzunluğunu istatistiksel olarak arttırmıştır. Ponceau 4R ise kuyruk uzunluğunu en yüksek iki konsantrasyonda, kuyruk momentini ise sadece en yüksek konsantrasyonda önemli ölçüde artırmıştır. Comet kuyruk yoğunluğu üzerinde her iki renklendirici de anlamlı bir etki göstermemiştir. Tüm genotoksisite testlerinin sonuçları birlikte değerlendirildiğinde bu iki renklendiricinin in vitro koşullarda özellikle yüksek konsantrasyonlarda genotoksik ve sitotoksik etkilere sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Düşük konsantrasyonları ise genotoksik etki sergilemişlerdir.

Abstract:
Today, ready-to-eat foods are highly preferred and different additives are added to these foods. Colourants added to foods are used to give them colour and make them more attractive and palatable.  Carmoisine (E-122) and Ponceau 4R (E-124) are the most commonly preferred food colourings. The in vitro genotoxic effects of these two food dyes were investigated in human peripheral lymphocytes using chromosome abnormalities (CA), sister chromatid exchange (SCE), cytokinesis block micronucleus cytome (CBMN-Cyt) and comet assays. For this purpose, four different concentrations of Carmoisine and Ponceau 4R (37.5, 75, 150, 300 µg/mL) were applied to the lymphocytes. Both food colourings significantly increased CA and SCE frequencies only at the highest concentration. When the mitotic index (MI) results were analysed, it was observed that there was a significant decrease in all concentrations except the lowest concentration in 24 h treatment of Carmoisine and in 48 h treatment at the two highest concentrations (150, 300 µg/mL) compared to the control. Ponceau 4R caused a decrease in mitotic index values compared to the control at all concentrations except the lowest concentration in 24 h treatment and at all concentrations in 48 h treatment. Carmoisine and Ponceau 4R did not affect the MN frequency. According to the Comet test results, Carmoisine statistically increased only the tail length at the highest concentration. Ponceau 4R significantly increased tail length at the two highest concentrations and tail moment only at the highest concentration. Neither colorants had a significant effect on comet tail density. When the results of all genotoxicity tests are evaluated together, it is concluded that these two colourants have genotoxic and cytotoxic effects under in vitro conditions, especially at high concentrations. Low concentrations did not exhibit genotoxic effects.