Cumhuriyet sonrası Türkiye'de yaşanan yıkıcı depremler ve ekonomik büyümeye etkileri̇
Earthquakes in Turkey after the Republic and their effects on economic growth
Yazar: MEHMET KURT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ DERELİ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Doğal afetler insanlığın karşı karşıya kaldığı en ciddi sorunlardan biridir. Doğal afetler sonucunda, ölümler ve yaralanmalar, mülk kayıpları, sosyal dengesizlik, kaynak kıtlığı ve ekonomik kayıplar ortaya çıkmaktadır. Doğal afetler içerisinde depremler, özellikle ekonomik büyüme üzerinde negatif etkisi olan sosyal ve ekolojik açıdan da toplumlar üzerinde derin izler bırakabilen felaketlerdir. Bu araştırmada Cumhuriyet sonrası dönemden günümüze ülkemizde meydana gelen büyük çaplı depremler incelenmiş ve ülkemiz ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini açıklamak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini araştırma konusu ile ilgili literatürde var olan tezler, AFAD verileri, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak makale ve tezler Yök Tez, Dergipark, Google akademik aracılığıyla taranmıştır. Bununla birlikte T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı resmi internet sitelerinden araştırma konusu ile ilgili veriler taranmış, incelenmiş ve doğrudan alınmıştır. Araştırmada doküman analizi, literatür taraması yöntemlerinin kullanıldığı nitel araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi için betimsel analiz yöntemi ve Pearson korelasyon yöntemine göre korelasyon haritası oluşturulmuştur. Korelasyon haritasına göre, yıkılan bina ile ölüm sayısı ve yaralı sayıları arasında yüzde 63 ve 67 oranında yüksek korelasyon olduğu şekilden anlaşılmaktadır. Bununla birlikte ekonomik kayıplar ile GSYİH ve KBDMG değerlerinin ters yönlü (negatif) bir ilişkide olduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda GSYİH ve KBDMG değerlerinin de beklen bir şekilde çok yüksek oranda pozitif yönlü bir ilişkide olduğu görülmektedir. Analiz sonucu elde edilen bulgular, depremler ekonomik büyümeyi kısa vadede olumsuz uzun vadede olumlu etkilemiştir. Türkiye'de meydana gelen depremler ülke ekonomisini önemli ölçüde etkilemiştir. Ancak deprem vergileri ile bu etki hafifletilmiştir.

Abstract:
Natural disasters are one of the most serious problems that humanity faces. As a result of natural disasters, deaths and injuries, property losses, social imbalances, resource scarcity and economic losses occur. Among natural disasters, earthquakes are disasters that have a negative effect on economic growth and can leave deep marks on societies in terms of social and ecological aspects. In this research, large-scale earthquakes that have occurred in our country since the post-Republic period have been examined and it is aimed to explain their effects on our country's economic growth. The sample of the research consists of theses in the literature related to the research topic, AFAD data, and the data of the Presidency of the Strategy and Budget of the Republic of Turkey. In the research, articles and theses were scanned through YÖK Tez, Dergipark, and Google Academic as data collection tools. In addition, data related to the research topic were scanned, examined and directly taken from the official websites of the Disaster and Emergency Management Presidency of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Turkey and the Presidency of the Strategy and Budget of the Republic of Turkey. The qualitative research approach, in which document analysis and literature review methods were used, was used in the research. In the study, a correlation map was created according to the descriptive analysis method and Pearson correlation method for the analysis of the data. According to the correlation map, it is understood from the figure that there is a high correlation of 63 and 67 percent between the collapsed building and the number of deaths and injuries. However, it is understood that there is an inverse (negative) relationship between economic losses and GDP and KBDMG values. At the same time, it is seen that GDP and KBDMG values have a very high positive relationship as expected. The findings obtained as a result of the analysis show that earthquakes have negatively affected economic growth in the short term and positively in the long term. Earthquakes in Turkey have significantly affected the country's economy. However, this effect has been mitigated with earthquake taxes.