Küreselleşmenin yoksulluk üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effect of globalization on poverty: The case of Turkey
Yazar: GÖKHAN ERSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK KARŞIYAKALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Eşbütünleşme = Cointegration ; KOF Küreselleşme Endeksi = KOF Globalization Index ; Küreselleşme = Globalization ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Ana hatlarıyla ele alındığında yoksulluğa olan yoğun ve sistematik ilginin kökenleri, kitlesel yoksulluğun ortaya çıktığı 18. yüzyılın ortalarından çok daha önce 17.yüzyıl başlarında görülmektedir. 18. ve 19. yüzyılda sanayiye dayalı kapitalizmin kök salıp, yaygınlaşmaya başlamasıyla yoksulluk ve bölüşüm sorunlarına olan ilginin giderek arttığı gözlenmektedir. Kapitalist sistem içerisinde İngiltere'de gelişen sanayi devriminin, diğer ülkelere yayılmasıyla kitlesel yoksulluk önemli bir toplumsal sorun halini almıştır.
Küreselleşme sürecinin etki alanın genişlemesi 1980 sonrası uygulanan neo-liberal politikalar ile birlikte olmuştur. Taşımacılığın gelişmesi, iletişim, elektronik, internet, ulaşım gibi bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması, bilgiye erişimin kolay hale gelmesi ve bu hizmetlerin ucuzlaması, hizmet sektörünün dünya genelinde öne çıkarak ekonomik hasılanın önemli bir bileşeni haline gelmesine neden olmuştur. Bu durum mali piyasalarda sermaye hareketliliğinin artmasına, bankacılık ve finans piyasalarının derinleşmesine ve gelişmesine katkı sağlamış ancak beraberinde getirdiği krizler ve şoklar ile ekonomilerin daha hassas hale gelmesine neden olmuştur. Yaşanan bu süreç ile birlikte yoksulluk çok fazla insanı etkiler hale gelmiş ve zengin kesim ile yoksul kesim arasındaki gelir eşitsizliği giderek artırmıştır.
Küreselleşmenin yoksulluk üzerindeki etkileri iktisat yazınında sıkça ele alınan bir konudur. Ancak literatür incelendiğinde elde edilen sonuçların aynı olmadığı izlenmektedir. Kimi yazarların iddiaları küreselleşmenin yoksulluğu azalttığı yönündeyken, kimi yazarlar aksini savunmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 1980-2018 yılları arasında KOF küreselleşme endeksinin alt bileşenleri olan ekonomik küreselleşme, politik küreselleşme ve sosyal küreselleşme ile doğrudan yabancı yatırımların, yoksulluk (kişi başına hanehalkı nihai tüketim harcaması) üzerindeki etkisini zaman serisi ekonometrisinden yararlanarak araştırmaktır. Bu amaçla çalışmada ilk olarak birim kök testleri yapılarak serilerin durağanlığının tespit edilmiş ve sonra Gregory-Hansen eşbütünleşme testi ile iki aşamalı Engle-Granger eşbütünleşme testleri yapılmıştır. Zaman serisi analizinden elde edilen bulgulara göre politik küreselleşme yoksulluğu etkilememektedir. Buna karşın DYY ve sosyal küreselleşme yoksulluğu azaltırken, ekonomik küreselleşme ise yoksulluğu arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Yoksulluk, KOF Endeksi

Abstract:
Generally speaking the origins of the intense and systematic attention to poverty has found its roots in the early 17th century, well before the mid-18th century when mass poverty arose. It is observed that the interest in poverty and distribution problems gradually increased as industrial capitalism took root and spread in the 18th and 19th centuries. Mass poverty has become an important social problem within the capitalist system with the spread of the industrial revolution that took place in England thereafter flourishing to other countries.
The expansion of the sphere of influence of the globalization process has been along with the neo-liberal policies implemented after 1980. The development of transportation, the widespread use of information and communication technologies such as communication, electronics, internet, transportation, the ease of access to information and the cheapening of these services have led the service sector to become prominent worldwide and become an important component of economic income. Although this situation contributed to the increase of capital mobility in financial markets, the deepening and development of banking and financial markets, it caused the economies to become more sensitive with the crises and shocks it brought. With this process, poverty has affected many people and the income inequality between the rich and the poor has gradually increased.
The effects of globalization on poverty are a frequently discussed issue in economics literature. However, when the literature is examined, it is observed that the results obtained are not the same. While some authors' claims are that globalization reduces poverty, some authors claim the other way round.
The purpose of this study is to investigate the effects of economic globalization, political globalization and social globalization, which are sub-components of the KOF globalization index, and foreign direct investments on poverty (per capita household final consumption expenditure) in Turkey between 1980-2018, using time series econometrics. For this purpose, first unit root tests were performed to determine the stationarity of the series, and then two-step Engle-Granger cointegration tests were performed using the Gregory-Hansen cointegration test.  According to the findings obtained from the time series analysis, political globalization does not affect poverty. On the other hand, while FDI and social globalization reduce poverty, economic globalization increases poverty.

Keywords: Globalization, Poverty, KOF Index