Uyku kalitesi ve kafein kullanım bozukluğunun gece yeme sendromu ile ilişkisi
The relationship between sleep quality and caffeine use disorder and night eating syndrome
Yazar: HATİCE İNCESU ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Gece yeme sendromu = Night eating syndrome ; Kafein = Caffeine ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırma, 25-45 yaş arasındaki çalışan bireylerde uyku kalitesi ve kafein kullanım bozukluğunun gece yeme sendromu ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmaya toplam 560 birey dahil edilmiştir ve katılımcıların 471'i kadın (%84,1) ve 89'u erkektir. (%15,9). Bireylerin genel özellikleri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, gece yeme puanları (Gece Yeme Anketi- GYA), uyku kaliteleri (Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi-PUKİ) ve kafein kullanım bozukluğu (Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği) değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin gece yeme anketi (GYA) skorları ile bel çevresi arasında pozitif yönde çok zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca, kafein kullanım bozukluğu ölçeği ile vücut ağırlığı ve boyun çevresi arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.166; p<0,05). Kafein kullanım bozukluğu ölçeği puanları arttıkça vücut ağırlığı ve boyun çevresinin azaldığı belirlenmiştir. Kafein kullanım bozukluğu değerinin gece yeme sendromunu etkileyen önemli bir parametre olduğu görülmüştür (r=0,229; p<0,05). Kafein kullanım bozukluğu değeri 1 birim arttığında gece yeme bozukluğu riskinin %7,8 arttığı tespit edilmiştir (OR=1,081). PUKİ değerindeki artışın gece yeme sendromunu etkileyen önemli bir parametre olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). PUKİ puanı  1 birim arttığında gece yeme sendromu riskinin %25,4 artacağı belirlenmiştir (OR=1,254). Sonuç olarak, araştırmanın yapıldığı örneklemde, kafein kullanım bozukluğu olan bireylerde kötü uyku kalitesinin gece yeme sendromu olma riskini arttıracağını söylemek mümkündür. 

Anahtar Sözcükler: Gece yeme sendromu, Kafein tüketimi, Uyku kalitesi

Abstract:
This study aimed to evaluate the relationship between sleep quality and caffeine use disorder with nighttime eating syndrome in working individuals aged 25-45. A total of 560 participants were included in the study, comprising 471 females (84.1%) and 89 males (15.9%). The participants' general characteristics, health status, dietary habits, anthropometric measurements, nighttime eating syndrome (Night Eating Questionnaire - NEQ), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index - PSQI), and caffeine use disorder (Caffeine Use Disorder Scale) were assessed. The study found a weak positive correlation between participants' NEQ scores and waist circumference (p<0.05). Additionally, a statistically significant negative correlation was observed between caffeine use disorder scores and body weight and neck circumference (p<0.05). It was noted that as caffeine use disorder scores increased, body weight and neck circumference decreased. The value of caffeine use disorder was identified as an important parameter affecting nighttime eating syndrome (r=0.229) (p<0.05). It was determined that for every 1-unit increase in caffeine use disorder value, the risk of nighttime eating disorder increased by 7.8% (OR=1.081). An increase in PSQI value was also identified as an important parameter affecting nighttime eating syndrome (p<0.05). It was found that for every 1-unit increase in Pittsburgh Sleep Quality Index value, the risk of nighttime eating syndrome increased by 25.4% (OR=1.254). In conclusion, it can be said that in the sample of this study, poor sleep quality in individuals with caffeine use disorder increased the risk of nighttime eating syndrome.

Key Words: Night eating syndrome, Caffeine consumption, Sleep quality