Moora yöntemi ile acil kan bağışlayıcı arama sistemi
Emergency blood donor search system by Moora method
Yazar: CİHAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY TEZEL
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Kan, insanın yaşamsal fonksiyonlarının devam etmesinde hayati bir öneme sahiptir. Kaza, ameliyat ve hastalık gibi durumlarda hastanın acil kana ihtiyacı olabilmektedir.  Bu gibi acil durumlar nedeniyle, ilgili kan grubuna sahip bireylere ulaşabilmek için günümüzde radyo, televizyon, web siteleri gibi araçlar kullanılmaktadır. Ancak bu araçlar aracılığıyla uygun donöre ulaşmak uzun zaman alabilmektedir. Acil durumlarda zaman oldukça önemlidir. Bu nedenle uygun kan grubuna sahip ve sağlık kuruluşuna yakın olan kişilere, hızlı şekilde ulaşılması gerekmektedir. Bu tezde, acil durumlarda sağlık kuruluşuna yakın ve uygun donörlere hızlı bir şekilde ulaşılarak kan verecekleri yerlere yönlendirilmesi hedeflenmiştir. Kan grubu ve donörlerin sağlık kuruluşuna uzaklık mesafesi, sağlık kurumu tarafından belirlenmekte ve acil kan duyurusu, kuruluşun belirlediği ölçütlere uyan tüm donörlere bildirim olarak gönderilmektedir.  Bu çalışmada, sağlık kuruluşları duyuru girerek donörlere bildirim olarak ulaşabilmektedir. Çalışmanın sahip olduğu bu nitelik, literatüre sunduğu katkıları arttırdığı gibi konuya ilişkin benzer çalışmalara da öncü olacak nitelikleri taşımaktadır. Çalışma kapsamında bağışçı seçiminin gerçekleştirilmesinde Moora yönteminden yararlanılmıştır ve donörün sağlık kuruluşuna olan uzaklığı kadar diğer kriterlerin de seçimi etkilediği görülmüştür. Bu çalışma ile birlikte sağlık kuruluşları, hastalar ve yakınlarına da kazanımlar sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Blood is of great importance in maintaining human vital functions. In some cases, the patient should be given blood quickly. Because of this urgent situation, access to people with blood groups, radio, television, websites and so on such tools can be made through. In the time of death – survival race, people who can donate blood, even those with a suitable blood group and close to the health care provider, must be reached quickly. In this thesis, it is aimed to reach the appropriate donors close to the health institution quickly and be directed to the places where they will give blood. Emergency blood announcement, blood group and donors' possible distance to the hospital is determined by the health institution and sent as a notification to all donors who meet the criteria set by the institution. In this study, health organizations can access donors as notifications by entering a blood donation announcement. This quality of the study is expected to increase the contributions it makes to the literature and to lead similar studies on the subject. In the scope of the study, Moora method was used in the realization of donor selection. Moora method is chosen in the selection of donors in the study and it was found that other criteria affect the selection as well as the distance of the donor to the health institution. The aim of this study is to provide benefits to health institutions, patients and their relatives.