Okul Dışı Fen Etkinliklerinin Fen Bilimleri  Öğretmen ve Öğretmen Adayları ile  Öğrenciler  Üzerine Etkileri
Out of  School Science Activities  Effects on Science Teacher- Teacher Candidates and Students
Yazar: EBRU DUREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÖZYILDIRIM
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul dışı öğrenme öğrencilere, öğretmenlere ve öğretmen adaylarına öğrenme ve öğretmede önemli fırsatlar vermektedir. Bu konuda yapılan pek çok ulusal ve uluslar arası yayın fen eğitiminde de okul dışı uygulamalara yer vermenin önemini göstermektedir. Bu araştırmada ise okul dışı fen etkinliklerinin fen bilgisi dersini alan ortaokul öğrencileri, fen bilimleri öğretmenleri ve öğretmen adaylarının üzerinde etkilerini ölçmek hedeflenmiştir. Bu amaçla ortaokul fen bilimleri dersini alan öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri, fen bilimleri dersine karşı tutumları, ayrıca fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının okul dışı fen etkinliklerine ilişkin farkındalık ve anlayışları incelenmiştir. 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Edirne ilinde benzer özellikteki ortaokulların 7. sınıf öğrencileri, Edirne merkezde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri ve Trakya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde eğitim gören 3. sınıf öğrencileri araştırmanın örneklemini oluşmaktadır. Öğretmen adayları uygulamalara doğrudan katılarak öğrencilere rehberlik ederken, öğretmenler çalışmalar hakkında bilgilendirilmiştir. Araştırmada seçilen konular; kontrol grubunda müfredat ve ders kitabı kapsamında müdahale edilmeden işlenirken, deney grubunda ise kontrol grubundakine ilaveten ders konuları okul dışı fen etkinlikleri dahil edilerek işlenmiştir. Araştırmanın başlangıcında ve sonunda 7. Sınıf öğrencilerinin hem kontrol hem deney grubuna da Akademik Başarı Testi, Fen Bilimleri Dersine Karşı Tutum Ölçeği, Bilimsel Süreç Değerlendirme Testi öntest-sontest uygulanmıştır. SPSS 17.0 bilgisayar programıyla analiz edilen veriler, iki grup arasında akademik başarı açısından anlamlı fark olduğunu göstermiştir. Bu farkın da okul dışı fen etkinlikleri ile öğretimin uygulandığı grubun lehine olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç okul dışı fen etkinlikleriyle yapılan öğretimin, kontrol grubunda yapılan sınıf içi öğretime göre akademik başarının artışında anlamlı olarak daha etkili olduğunu göstermektedir. Bilimsel süreç becerisi değerlendirme testi ve fen bilimleri dersine karşı tutum açısından ise iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca uygulamalara katılan öğretmen ve öğretmen adaylarına yapılandırılmış görüşme formları uygulanmıştır. Bu formlar değerlendirildiğinde fen bilgisi öğretmenlerinin bu tür çalışmaların eğitim ve öğretim açısından önemini vurgularken bazı öğretmenler bu çalışmanın kendilerine katkı sağladığını belirtmişler uygulama sürecindeki çekincelerini de ortaya koymuşlardır. Fen bilgisi öğretmen adaylarından elde edilen veriler değerlendirildiğinde ise bu tür çalışmalara katılma ve yapma isteğinde artış, sorumluluk alabilmede gelişme görülmüştür. Okul dışı uygulama alanlarının nereler olabileceği ve işbirliği yapılacak kuruluşlar hakkındaki düşüncelerinde de gelişmeler görülmüştür. Hem öğretmen ve hem öğretmen adayları için bu sonuçlar çalışmada hedeflenen farkındalık ve anlayışlarına katkı sağladığını söyleyebiliriz.

Abstract:
Out of school learning provides significant opportunities to students, schools and teacher candidates. Many different national and international publications also demonstrate the importance of adding out of school activities into science education curriculum. In this research we aimed to measure the influence of out of school activities on middle school students who are attending science classes, science teachers and preservice science teachers. For that purpose; academical success of those students, their scientific process skills, their attitude towards the science classes as well as the science teachers' and preservice teachers' understanding and awareness about out of school activities were investigated. The sample of the research consist of secondary school 7th grade students, science teachers employed in Edirne and Trakya University, Faculty of Education Science Teaching Department's 3rd class students. While preservice teachers directly joined the activities and guided the students; teachers were informed about the study. During the research, control group was thought by the classical approach while the experimental group had the out of school science activities added next to their classical curriculum. At the beginning and end of the research, both groups were tested for academic success, attitude towards science and scientific process and scientific process evaluation. Acquired data is analyzed by SPSS 17.0 and academic success of the experimental group was found significantly higher than the control group. No statistical significance was found in attitude towards science and scientific process test and scientific process evaluation test. Additionally, semi-interview forms were applied to the teachers and preservice teachers. Evaluation of those forms demonstrated that science teachers stresses the importance of out of school activities for the education however some teachers were hesitant with the application process of those activities. According to the data acquired from the preservice teachers, willingness to attend and do these activities was increased. Additionally. ideas about the out of school activities and possible institutions to collaborate with were increased. We can conclude that these experiments increased the understanding and awareness of science teachers and preservice teachers, as it was aimed during this study.