Çocuklarda kalp sağlığını geliştirmeye yönelik verilen eğitimin etkinliği
The effectiveness of education given for improving heart health in children
Yazar: İSA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kalp = Heart ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma, çocuklarda kalp sağlığını geliştirmeye yönelik verilen eğitimin etkinliğini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma ön-test son-test kontrol gruplu deneysel tasarıma sahipti. Araştırmanın örneklemini 44'ü deney grubunda, 41'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 85 altıncı sınıf öğrencisi oluşturdu. Araştırmanın veri toplama formları Sosyo-Demografik Veri Toplama Formu, Çocuklar İçin Kardiyovasküler Sağlık Davranışı Ölçeği ve Çocuklar İçin Görsel Kardiyovasküler Sağlık Davranışı Anketiydi. Deney grubundaki öğrenciler kontrol grubundaki öğrencilerden farklı olarak ön test ve son test uygulamaları arasında "kardiyovasküler sağlığı geliştirme eğitimine" katıldı. Deney grubuna uygulanan eğitimin etkisi iki yönlü karma desenli varyans analizi (two-way mixed ANOVA) ile incelendi. Girişimin etkisini ve araştırmanın gücünü belirlemek için kısmı eta kareler (ηp2) esas alınarak G*Power 3.1.9.7 programı ile Cohen f ve post-hoc güç (β) değeri hesaplandı. Analiz sürecinde istatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 (p < 0.05) olarak belirlendi. Analiz sonuçları %95 güven aralığı dahilinde raporlandı. Deney ve kontrol grubunun tanımlayıcı özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p > 0.05). Analiz sonucunda hem Çocuklar İçin Kardiyovasküler Sağlık Davranışı Ölçeği puan ortalaması için (F (2, 166) = 3.329, p = 0.038, ηp2 = 0,039) hem de Çocuklar İçin Görsel Kardiyovasküler Sağlık Davranışı Anketi puan ortalaması için (F(2, 166) = 7.632, p = 0.001, ηp2 = 0,084) grup ile zaman arasında istatistiksel olarak anlamlı etkileşim etkisi saptandı. Zaman geçtikçe deney grubundaki öğrencilerin kardiyovasküler sağlık davranışı puanları iyileşmekteydi. Girişim programının çocukların kardiyovasküler sağlık davranışları üzerinde olumlu etkisi oldu. Kardiyovasküler hastalıkların daha ağır geçirilmesine ve bu hastalıklardan kaynaklanan ölüm riskinin artmasına neden olan COVID-19 pandemisinde çocukların kardiyovasküler sağlık davranışlarını iyileştirmek için yapılan bu araştırma önemliydi. Bu araştırma, kardiyovasküler sağlığı geliştirme girişimlerinin uzaktan eğitim sistemleri ile de uygulanabileceğini gösterdi.


Anahtar Sözcükler: çocuk, hemşirelik, kardiyovasküler hastalık, okul, sağlığı geliştirme

Abstract:
The research was carried out to determine the effectiveness of the education given to improve children's heart health. The research had an experimental design with pre-test and post-test control groups. The sample of the study consisted of a total of 85 sixth-grade students, 44 in the experimental group and 41 in the control group. Data collection forms of the study were Socio-Demographic Data Collection Form, Cardiovascular Health Behavior Scale for Children, and Visual Cardiovascular Health Behavior Questionnaire for Children. Unlike the students in the control group, the students in the experimental group participated in "cardiovascular health promotion training" between pre-test and post-test applications. The effect of the training applied to the experimental group was analyzed with a two-way mixed pattern analysis of variance (two-way mixed ANOVA). In order to determine the effect of the intervention and the power of the research, Cohen f and post-hoc power (β) values were calculated with the G*Power 3.1.9.7 program based on partial eta squares (ηp2). The statistical significance level was determined as 0.05 (p < 0.05) during the analysis process. Analysis results were reported within the 95% confidence interval. There was no statistically significant difference between the descriptive features of the experimental and control groups (p > 0.05). As a result of the analysis, both the Children's Cardiovascular Health Behavior Scale mean score (F (2, 166) = 3.329, p = 0.038, ηp2 = 0.039) and for the Children's Visual Cardiovascular Health Behavior Questionnaire mean score (F(2, 166) = 7.632, p = 0.001, ηp2 = 0.084) statistically significant interaction effect was found between the group and time. As time passed, the cardiovascular health behavior scores of the students in the experimental group improved. The intervention program had a positive effect on children's cardiovascular health behaviors. This research was important to improve the cardiovascular health behaviors of children during the COVID-19 pandemic, which caused more severe cardiovascular diseases and increased risk of death from these diseases. This research showed that cardiovascular health promotion initiatives can also be implemented with distance education systems.

Keywords: cardiovascular disease, children, health promotion, nursing, schools