Gebelerin sağlık uygulamaları ile gebelik stresi ilişkisi
Relationship between health practices and pregnancy stress of pregnant women
Yazar: EBRU SOLMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ŞAHİN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma gebelikte sağlık uygulamalarının gebelik stresi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan araştırmanın örneklemine 15.07.2021-15.08.2021 tarihleri arasında Ağrı ilinde yer alan bir hastanenin kadın doğum polikliniğine başvuran Türkçe iletişim kurabilen, en az 18 yaşında, okuryazar ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 368 gebe alınmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği (GSUÖ) ve Gebelik Stresini Değerlendirme Ölçeği (GSDÖ-36) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Cronbach Alfa güvenilirlik testi, bağımsız gruplarda t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma için etik kurul izni, ölçek kullanım izinleri ve katılımcılardan bilgilendirilmiş yazılı onam alınmıştır.
Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 26.84±5.32'dir. Gebelerin %36.7'sinin lise mezunu, %70.9'unun ev hanımı olduğu ve %51.6'sının çekirdek ailede yaşadığı belirlenmiştir. Gebelerin GSUÖ puan ortalamasının 103.90±15.46 ve GSDÖ-36 puan ortalamasının 73.20±20.52 olduğu belirlenmiştir. Gebelerin yaşı, eğitim düzeyi, meslekleri, eşin eğitim düzeyi ve mesleği, aile tipi, gebelik dönemi, gebelik sayısı, doğum sayısı, gebeliğin planlı olma durumu, iki gebelik arası süre ve cinsiyet tercihine göre GSUÖ puan ortalamasının farklı olduğu görülmüştür (p<0.05). Gebelerin yaş, gebelik sayısı, doğum sayısı, gebeliğin planlı olma durumu ve cinsiyet tercihine göre GSDÖ-36 puan ortalamasının farkının istatiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Gebelerin GSUÖ puan ortalaması ile GSDÖ-36 puan ortalaması arasında düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ilişkinin olduğu belirlenmiştir (r=0.132).
Sonuç: Gebelikte sağlık uygulamaları ve stresin yaş, gebelik sayısı, doğum sayısı gibi faktörlerden etkilendiği görülmüştür. Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği toplam puanının arttıkça Gebelikte Stresi Değerlendirme Ölçeğinin toplam puanının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Gebelikte sağlık uygulama kalitesi arttıkça gebelik stresinin arttığı görülmüştür.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of pregnancy stress on health practices in pregnancy.
Material and Method: Sample of descriptive and correlational research includes 368 pregnant women who were at least 18 years old, literate and volunteering to participate in the study, who applied to the obstetrics outpatient clinic of a hospital in Ağrı between July and August.   Personal Information Form, Health Practices in Pregnancy Questionnaire (HPQ), Pregnancy Stress Rating Scale (PSRS-36) were used as data collection tools. Descriptive statistical methods, Cronbach Alpha reliability Test, t test in independent groups and ANOVA test were used to evaluate the research data. Ethics committee permission, scale usage permissions and informed written consent from participants were obtained for the research.
Results: The average age of the pregnant women involved in study was 26.84±5.32. Pregnant women were %36.7 high school graduates, %73 were housewives and %51.6 live in a nuclear family. It was determined that the mean HPQ score of the pregnant women was 103.90±15.46 and the average PSRS-36 score of the pregnant women was 73.20±20.52. It has been observed that the HPQ mean score differs according to the age, education level, occupation of the pregnant women, education level and occupation of the spouse, family type, pregnancy period, number of pregnancies, number of births, planned pregnancy, time between two pregnancies and gender preference (p<0.05). It was found that the difference in the mean PSRS-36 score of the pregnant women according to age, number of pregnancies, number of births, planned pregnancy and gender preference was statistically significant. (p<0.05). It was determined that there is a statistically significant positive and   low level relationship between the mean HPQ and PSRS-36 score average of the pregnant women (r=0.132).
Conclusions: It has been observed that health practices and stress during pregnancy are affected by factors such as age, number of pregnancies, number of births. It was concluded that as the total score of the HPQ increased, the total PSRS-36 score increased. It has been observed pregnancy stress increases as the pregnancy health practices increases.