Bilişsel davranışsal teknikler ile psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının ergenlerde saldırganlığı azaltmadaki etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comperative investigation of how psychological group counseling practices which are done by using cognitive behavioral techniques and psychodrama techniques effect the decreasing of adolescent aggression
Yazar: ZEYNEP KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ZAFER GÖKÇAKAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bilişsel davranışsal teknikler ile psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının ergenlerde saldırganlığı azaltmadaki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, iki deney ve kontrol gruplu ön test, son test ve izleme modeline dayalı yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırma, Adana Nezihe Yalvaç Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi dokuzuncu sınıflarında öğrenim gören öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Bu öğrencilerle yapılan uygulama ve değerlendirme sonucunda, saldırganlık düzeyi en yüksek olan öğrencilerden toplam 36 öğrenci her gruba 12 kişi olmak üzere tesadüfi yöntemle atanmıştır. Psikodrama grubundan 1 öğrenci grup oturumlarını tamamlamadan okulu bırakması nedeniyle 2. deney grubu 11 kişi ile tamamlanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan saldırganlık Buss ve Warren (2000) tarafından revize edilen, Can (2002) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Saldırganlık Ölçeği ile ölçülmüştür. Ölçek, deney ve kontrol gruplarına ön test olarak verilmiştir. Birinci deney grubuna, araştırmacı tarafından hazırlanan Bilişsel Davranışçı Terapi teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma 10 oturum, ikinci deney grubuna ise yine araştırmacı tarafından gerçekleştirilen Psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma 14 oturum halinde uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Son test, deney grubu uygulamaları bittikten sonra, izleme ölçümleri ise, deneysel uygulamaların bitiminden 16 hafta sonra alınmıştır. Uygulanan deneysel işlemin sonucunda elde edilen bulgular Kovaryans Analizi, Bağımsız gruplar t testi ve Bağımlı gruplar t testi yöntemleri ile incelenmiştir.Bulgular, bilişsel davranışsal teknikler ile yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının kontrol grubuna göre, saldırganlık toplam, fiziksel saldırganlık, öfke, düşmanlık ve dolaylı saldırganlık toplam puanları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Sözel saldırganlık puanları üzerinde fark bulunmamıştır. Psikodrama teknikleri ile yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının kontrol grubuna göre, saldırganlık toplam, öfke, düşmanlık ve dolaylı saldırganlık toplam puanları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Sözel ve fiziksel saldırganlık toplam puanları üzerinde etki görülmemiştir.Karşılaştırmaya ilişkin analizlerde, bilişsel davranışçı teknikler kullanılarak uygulama yapılan 1. deney grubunun psikodrama teknikleri kullanılarak uygulama yapılan ikinci deney grubuna göre, öğrencilerin saldırganlık puanları üzerinde saldırganlık toplam, fiziksel saldırganlık ve öfke toplam puanları üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür. Diğer alt ölçeklerde etki farkı bulunmamıştır. Yapılan izleme çalışmasında, iki deney grubunun etkisinin 16 hafta sonra alınan izleme ölçümüne kadar sürdüğü tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Saldırganlık, Şiddet, Öfke, Bilişsel Davranışçı Terapi, Psikodrama

Abstract:
The aim of the research is to investigate how the psychological group counseling practices that are done by cognitive behavioral techniques and psychodrama techniques affect the adolescent aggression level comparatively. The study is an experimental one based on two experiments and pre, post test with control group and fallow up model. The research has been done with 9th grade students of Nezihe Yalvaç Anatolian Hotel and Tourism Vocational High School in Adana. After application and assessment procedures totally 36 students whose aggression scores were highest were put into 3 groups of 12 students each randomly. A student from psychodrama group left school without completing the group sessions so the second experimental group remained 11 subjects. Aggression that is the dependent variable of the study has been measured by Aggression Scale which was revised by Buss and Warren (2000) then was adapted to Turkish by Can (2002). The scale was given to experiment groups and control group as pre test. The psychological group counseling which was prepared by the researcher by using cognitive behavioral techniques was applied to the first experiment group in 10 sessions. On the other hand, the psychological group counseling which was again prepared by the researcher by using psychodrama techniques was applied to the second experimental group in 14 sessions. No application has been done to control group. After finishing the applications of the experimental groups post test have been done and fallow up measurements have been conducted 16 weeks after all the experimental applications were completed. The findings obtained through applied experimental procedures have been examined by using ANCOVA, Independent samples t test and Dependent samples t test.Findings have shown that psychological group counseling that is done by cognitive behavioral techniques is effective in total aggression point, physical aggression, anger, hostility and indirect aggression points when compared to the control group. No difference has been found in verbal aggression points. At the same time, the findings have shown that the psychological group counseling which is done by psychodrama techniques is effective in total aggression, anger, hostility and indirect aggression points when compared to the control group. However no effect has been found in verbal and physical aggression points.The analyses related to the comparison have sown that first experiment group is more effective in total aggression, physical aggression and anger points of the students when compared to the second group. No effect difference has been found in other lower scales. In the study of observing it has been concluded that the effect of the two experiment groups has lasted to the observing scale obtained 16 weeks later.Key Words: Aggression, Violence, Anger, Cognitive Behavioral Therapy, Psychodrama.