Çikolata müzelerinde iç mekân tasarımı analizi
Analysis of interior design in chocolate museums
Yazar: HATİCE YİTMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM YAKUPOĞLU
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Çikolata müzelerinde yaratılan iç mekân tasarımları, çikolatayı bir temsil 
aracı olarak kullanabilmekte, bu durum mekânın tasarımına, farklı sergileme 
biçimlerine ve çikolatadan üretilen eserlere yansıyabilmektedir. Sergilenen eserler, 
sanat eserleri ve müzenin mekân kurgusu seçilen temanın temsili olarak 
planlanabilmekte ve anlamın ürestim sürecine katkıda bulunabilmektedir. 
Araştırmanın amacı Türkiye'deki çikolata müzelerinde iç mekân tasarımı aracılığı ile 
oluşturulan temsil biçimlerini anlamak ve mekânda kurgulanan deneyimi analiz 
etmektir. Buna ek olarak çikolata müze mekânlarının iç mekân tasarımında etkili 
olan ögelerin ortaya konulması hedeflenmektedir. Türkiye'de dört adet çikolata 
temalı müze bulunmaktadır. Araştırma kapsamında Pelit Çikolata Müzesi ve Bursa 
Çikolata Müzesi ziyaret edilerek iç mekân analizleri yapılmıştır. Alan çalışması 
kapsamında mekân organizasyonu, iç mekân tasarımını oluşturan öğeler ve 
sergilenen eserler incelenerek oluşturulan temsiller tartışılmaktadır. 
Temsil sürecinde kullanılan mekânsal öğeler, temsilde üretilen farklı anlamlar 
ve insanların bu anlamların nasıl yorumladığını anlamak tematik mekânların çalışma 
biçimlerine yönelik yorumlar yapılabilmesini sağlamaktadır. Araştırma kapsamında 
alan çalışması yapılan Pelit Çikolata Müzesini ve Bursa Çikolata Müzesini ziyaret 
eden kişilerin mekânı nasıl deneyimlediğini ve farklı temsillerde ortaya çıkan 
anlamlara yönelik çıkarımlarını anlamak amacıyla likert ölçeği ile bir ziyaretçi anketi 
düzenlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'deki çikolata müzelerinin mekân 
özellikleri sınıflandırma yapılarak tablolar aracılığıyla aktarılmıştır. Çikolataya farklı 
formlar verilerek elde edilen üretimlerin, yerel ve evrensel kültüre ait ögeleri 
kullanarak müze deneyimini şekillendirdiği ve kültür ile ilişkilenen anlamların 
oluşmasına katkıda bulunduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Interior designs created in chocolate museums can use chocolate as a means 
of representation, which can be reflected in the design of the space, different forms 
of display and artifacts produced from chocolate. Exhibited artifacts, works of art, 
and museum's space can be constructed as a representation of the chosen theme and 
contribute to process, within which diverse meanings are constructed. The aim of this 
research is to understand forms of representation created through interior design in 
chocolate museums in Turkey and to analyze the experience constructed within the 
space. There are four chocolate-themed museums in Turkey. Within the scope of this 
research, Pelit Chocolate Museum and Bursa Chocolate Museum were visited and 
their interiors were analyzed. Within the scope of the field study, spatial 
organization, elements that make up the interior design and artifacts exhibited are 
examined and representations created through them are discussed.  
Understanding the spatial elements used in the representation process, the 
different meanings produced in the representation and how people interpret these 
meanings enables interpretations to be made about the way thematic spaces work. 
Within the scope of the research, a Likert scale visitor questionnaire is organized in 
order to understand how visitors to the Pelit Chocolate Museum and Bursa Chocolate 
Museum experience the space and their inferences about the meanings emerging in 
different representations. As a result of the research, the spatial characteristics of 
chocolate museums in Turkey are categorized and conveyed through tables. It is 
understood that the productions obtained by giving chocolate different forms shape 
the museum experience by using elements of local and universal culture and 
contribute to the formation of meanings associated with culture.