Türkiye'de istihdam edilen Fransız uzmanlar ve Türk modernleşmesine katkıları
French experts employed in Turkey and their contributions to 
the Turkish modernisation
Yazar: GÜLNAZ GEZER BAYLI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Fransızlar = French ; Modernleşme = Modernization ; Türk-Fransız ilişkileri = Turkish-French relations ; Türkiye = Turkey ; Uzmanlar = Specialists ; İstihdam = Employment

Özet:
i
ÖZET
GEZER BAYLI, Gülnaz, Türkiye'de İstihdam Edilen Fransız Uzmanlar Ve Türk
Modernleşmesine Katkıları, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2013.
Bu çalışmada 1923-1976 yılları arasında Türkiye'de modernleşme sürecinde
istihdam edilen Fransız uzmanların görev yaptıkları alanlar ve bu alanlara yaptıkları
katkılar prosopografi yöntemi ile ele alınmıştır. Fransız uzmanların istihdamı
konusunda lisansüstü düzeyde yapılan ilk çalışmadır.
Çalışmada Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Cumhuriyet Dönemi'nin ilgili
fonlarında bulunan kararnameler, internet taramaları ile ilgili makale ve eserlerde yer
alan Fransız uzmanlara ait bilgiler kullanılmıştır.
Birinci bölümde Batı dışı toplumlardan olan Osmanlı, Mısır, Rus, Japon, İran ve
Afgan toplumlarında modernleşme, modernleşmenin dinamikleri, modernleştiriciler ve
yabancı uzman istihdamı vasıtasıyla modernleşme üzerinde durulmuştur.
İkinci bölümde 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman döneminde başlayan
Türk-Fransız ilişkilerinde, Milli Mücadele Dönemi ve bu arada Fransız kamuoyunun
Milli Mücadele'ye bakışı da değerlendirilmiştir. Ardından Cumhuriyet Dönemi Türk-
Fransız ilişkileri incelenmiştir.
Üçüncü bölümde Fransız uzmanlar istihdam edildikleri alanlara göre
incelenmiştir. Eğitim başta olmak üzere madencilik, bayındırlık, su işleri, arkeoloji,
denizcilik, posta işleri, maliye, inhisar (tekel), sağlık, sanayi ve çeşitli alanlarda 658
uzmanın istihdam edildiği belirtilmiştir. Ayrıca uzmanların görev yaptıkları alanlar,
görev yaptıkları süre ve görev yaptıkları zaman aralığı, uzmanların tüm alanlar içindeki
oranları ve dağılımları, akademik ünvanları, maaşları grafik ve tablolar üzerinde de
gösterilmiştir.

Anahtar Sözcükler
Türk Modernleşmesi, Yabancı Uzmanlar, Fransız uzmanlar, Yabancı Uzman İstihdamı,
Türk-Fransız İlişkileri.

Abstract:
ABSTRACT
GEZER BAYLI, Gülnaz, French Experts employed in Turkey and their contributions to
the Turkish Modernisation, Master's Degree Thesis, Ankara, 2013.
This study was held by using the prosography method and is about the areas in
which the French experts were employed in the modernisation period of Turkey
between the years 1923 to 1976 and the contributions they had made. This is the first
master's thesis on the employment of French experts.
In the study, the government orders of the funds of the Republic period found in
the General Directorate of State Archives, information about the French experts found
in articles and works on the internet were used.
In the first part modernisation, the dynamics of modernisation, those who
modernized and modernization through the employment of foreign experts outside the
West like the Ottomans, Egypt, Russia, Japan, Iran, and Afghan societies have been
studied.
In the second part Turkish-French relationships that started in the 16th century
with Sultan Süleyman the Magnificent - the Law Maker, The National Struggle period
and meanwhile the public opinion of the French for the National Struggle and next the
Turkish-French relationships in the Republic era have been studied.
In the third part the French experts employed have been studied according to
their fields. It has been stated that 656 experts have been employed especially in
education, mining, public works, hydraulic works, archeology, marine, postal works,
finance, monopoly, health, industry and in other fields. Furthermore, the fields that the
experts had worked, their work duration, the time period of their employment, their
ratios in all the fields and the distribution, their academic titles, their wages have also
been shown in graphics and tables.

Key Words
Turkish Modernisation, foreign experts, French experts, Employment of Foreign
Experts, Turkish - French Relationships.
iii