Bireysel ve takım sporcularının bilinçli farkındalık düzeylerinin tükenmişlik, öz yeterlilik ve olumlu düşünme ile ilişkisi
The relationship between individual and team athletes' levels of mindfulness with burnout, self-efficiency and positive thinking
Yazar: İPEK TİLBE TÜLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN KIZILDAĞ KALE
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yöneticiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada sporcuların bilinçli farkındalık düzeylerinin tükenmişlikleri, öz yeterlilikleri ve olumlu düşünmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 17-34 yaş aralığındaki 130'u kadın, 162'si erkek toplam 292 sporcu katılmıştır. Araştırmada veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Sporcu Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Sporcu Tükenmişlik Ölçeği", "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Olumlu Düşünme Becerileri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. 

Elde edilen veriler sporcuların bilinçli farkındalık düzeyleri açısından değerlendirildiğinde; sporcuların bilinçli farkındalık düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim durumları, spor branşları ve spor yaşı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek ve bu verilerin sporcuların tükenmişlik düzeyleri, öz yeterlilikleri ve olumlu düşünme becerileri üzerine bir etkisinin olup olmadığını belirlemek üzere oluşturulmuştur. 

Elde edilen bulgulara göre sporcuların eğitim durumu, yaşı ve spor yaşına göre sporcu bilinçli farkındalık ölçeği alt boyutlarında anlamlı fark görülürken (p<0.05), cinsiyet ve spor dalı durumlarında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). Sporcuların tükenmişlik ölçeği alt boyutlarına göre cinsiyet, eğitim durumu, spor dalı ve spor yaşı arasında anlamlı farklılık görülürken (p<0.05), sporcuların yaşı değerlendirildiğinde anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür (p>0.05). Sporcuların genel öz yeterlilikleri incelendiğinde yalnızca spor dalında anlamlı bir farklılık olduğu (p<0.05), diğer değişkenlerin ise (cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve spor yaşı) anlamlı bir farklılığa sahip olmadığı tespit edilmiştir. Olumlu düşünebilme becerilerine göre sporcuların yaşı ve spor yaşlarında anlamlı bir farklılık olduğu (p<0.05), ancak cinsiyet, eğitim durumu ve spor dalı değişkenleri için anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05).
Sonuç olarak, sporcuların bilinçli farkındalık düzeyleriyle tükenmişlikleri arasında negatif bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bilinçli farkındalık düzeyi artan sporcuların öz yeterlilik duyguları ve olumlu düşünme becerilerinin de arttığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, tükenmişlik, öz-yeterlilik, olumlu düşünme.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the mindfulness levels of athletes, their burnout, self-efficacy and positive thinking. A total of 292 athletes, 130 women and 162 men, between the ages of 17-34 participated in the study. In the study, data were collected using the "Personal Information Form", "Athlete Mindfulness Scale", "Athlete Burnout Scale", "General Self-Efficacy Scale" and "Positive Thinking Skills Scale". Descriptive statistics, independent groups t-test, Pearson correlation and Regression analyzes were used to evaluate the data. When the data obtained are evaluated in terms of the conscious awareness levels of the athletes; It was created to determine whether the mindfulness levels of the athletes differ according to the variables of gender, age, education status, sports branches and sports age and to determine whether these data have an effect on the burnout levels, self-efficacy and positive thinking skills of the athletes.

According to the findings, there was a significant difference in the sub-dimensions of the athlete mindfulness scale according to the education status, age and sports age of the athletes (p<0.05), while there was no significant difference in gender and sports branch status (p>0.05). According to the sub-dimensions of the burnout scale of the athletes, there was a significant difference between gender, educational status, sport branch and age of sport (p<0.05), but there was no significant difference when the age of the athletes was evaluated (p>0.05). When the general self-efficacy of the athletes was examined, it was determined that there was a significant difference only in sports (p<0.05), while other variables (gender, age, educational status and sports age) did not have a significant difference. It was determined that there was a significant difference in the age and sports ages of the athletes according to their ability to think positively (p<0.05), but there was no significant difference for the variables of gender, education status and sports branch (p>0.05).
As a result, it has been observed that there is a negative relationship between the mindfulness levels of the athletes and their burnout. It has been observed that the self-efficacy feelings and positive thinking skills of the athletes whose awareness level increases also increase.

Key words: Mindfulness, burnout, self-efficacy, positive thinking.thinking