Kuraklığa uyum sürecinde etkili su kullanım yöntemleri ve toprak verimliliğinin iklim-akıllı tarım uygulamaları çerçevesinde incelenmesi: Reyhanlı (Hatay) ilçesi örneği
Investigation of effective water use methods and soil productivity in the framework of climate-smart agriculture applications in the adaptation process: Reyhanli (Hatay) district case
Yazar: ŞÜKRAN BİLGİNER
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER BAKIRCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Kuraklık riski, iklim değişikliği ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle hem çevresel hem de sosyo ekonomik etkileriyle birlikte günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Yağışların olmadığı uzun dönemlerde toprakta meydana gelen biyolojik değişimler, ekolojik denge ve hidrolojik süreçler için de bir tehdit oluşturmaktadır. Tarım sektörü üretimde açık ara en büyük su kullanıcısı olmaya devam etmektedir. Önlem alınmadığı sürece su kaynaklarında ciddi kayıplar oluşacağı kesindir. Türkiye'nin iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkelerden biri olması toprak sağlığı ve su kaynaklarının korunmasını daha da önemli kılmaktadır.
Tarımsal üretim sırasında kullanılan kimyasal gübre ve tarım ilaçları, toprak yapısına zarar veren maddeler içermektedir. Bununla birlikte tarım ilacı ve kimyasal gübrenin aşırı kullanılması sonucu tarım ürünlerinde oluşan kalıntılar insan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle tarım ilacı kalıntılarının insan, hayvan ve çevreye zarar vermeyecek ölçüde olması ve resmi kuruluşlar tarafından sıkı bir biçimde denetlenmesi gerekmektedir.    
Kuraklık, gıda güvenliği, toprağın korunması ve su kullanımı tez çalışmasının temel parametrelerini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Hatay ili Reyhanlı ilçesindeki tarım arazilerinin korunmasına yönelik uygulama sorunlarının ortaya çıkarılması, su yönetimi ve tarım üretim sistemlerinin iklim akıllı tarım uygulamaları çerçevesinde incelenmesi ve su kullanımı konusunda farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır. 
Araştırmada, çalışmanın amacı doğrultusunda 50 rastgele seçilmiş tarım üreticisi ile anket yapılarak veriler elde edilmiştir. Ayrıca çalışma sahasında yapılan gözlemler araştırmaya dâhil edilmiş ve çeşitli kamu kuruluşlarından elde edilen verilerden de yararlanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, üreticilerin iklim değişikliği ve iklim akıllı tarım uygulamaları konusunda herhangi bir bilgiye sahip olmadıkları, üreticilerin büyük çoğunluğunun tarımsal üretim sırasında kimyasal gübre ve tarım ilacı kullandığı, ilçedeki tarım arazilerinde damla ve yağmurlama sulama yönteminin oldukça yaygın olduğu, ilçede kullanılan en önemli su kaynağının ise yeraltı suları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Drought risk has become one of the most important problems of today, with both environmental and socio-economic effects due to climate change and improper land use. Biological changes that occur in the soil in long periods without precipitation also pose a threat to the ecological balance and hydrological processes. The agricultural sector remains by far the largest user of water in production. Unless precautions are taken, it is certain that serious losses will occur in water resources. The fact that Turkey is one of the countries that will be most affected by climate change makes soil health and protection of water resources even more important.
Chemical fertilizers and pesticides used during agricultural production contain substances that damage the soil structure. However, residues formed in agricultural products as a result of excessive use of pesticides and chemical fertilizers adversely affect human health. For this reason, pesticide residues should be in such a way that they do not harm humans, animals and the environment and should be strictly controlled by official institutions.
Drought, food safety, soil protection and water use are the basic parameters of the thesis. In this study, it is aimed to reveal the application problems for the protection of agricultural lands in Hatay province Reyhanlı district, to examine water management and agricultural production systems within the framework of climate smart agriculture practices and to raise awareness about water use.
In the research, data were obtained by conducting a survey with 50 randomly selected agricultural producers in line with the purpose of the study. In addition, the observations made in the study area were included in the research and the data obtained from various public institutions were also used.
As result of  the research,it has been found that the producers do not have any knowledge about climate change and climate smart agriculture practices,that the majority of producers use chemical fertilizers and pesticides during agricultural production, that drip and sprinkler irrigation method is quite common in the agricultural lands of the district and the most important water source used in the district is groundwater