Duygusal farkındalık düzeyi ölçeği-çocuk formunun Türkçeye uyarlama çalışması: Bir ön çalışma
Adaptation of the levels of emotional awareness scale for children (LEAS-C) to Turkish sample: A preliminary study
Yazar: AYŞENUR KÜÇÜKÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA KUTLU
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı senaryolardan oluşan ve hem kendisi hem diğeri için duyguların belirlenmesi ve tanımlanması becerilerini içeren performansa dayalı bir değerlendirme aracı olan Duygusal Farkındalık Düzeyi Ölçeği-Çocuk Formunun (DFDÖ-Ç) (Levels of Emotional Awareness Scale for Children /LEAS-C) Türk örnekleminde çeviri, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını gerçekleştirmektir. Çeviri için 32 (12-14 yaş), ana çalışma için 432 (9-14 yaş) çocuk ve ergenle çalışılmıştır. Çalışmada Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Güçler-Güçlükler Anketi Anne-Baba Formu (GGA-AB), KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği (KA-Sİ EEÖ), WISC-R Sözcük Dağarcığı, Çocuklar için Aleksitimi Ölçeği (ÇAÖ), Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (SCDPİOÖ) uygulanmıştır. Çalışma bulguları DFDÖ-Ç'nin değerlendiriciler arası uyum ve iç tutarlılık katsayısının, madde analizinin, Spearman-Brown ve Guttman Split Half iki yarı güvenirliğinin yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir. Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri DFDÖ-Ç'nin tek faktörlü yapısının uyum iyiliği değerlerinin yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir. Pearson Korelasyon Analizi DFDÖ-Ç'nin çocuklar için aleksitimi ile zayıf negatif yöndeki ilişkisi ölçüt bağıntılı geçerliğini kısmen doğrulamıştır. Kızların DFDÖ-Ç Toplam puanlarının anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Diğeri puanlarının yaş ile beklenmedik olarak zayıf negatif yönde ilişkisi görülmüştür. Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Welch ANOVA analizleri DFDÖ-Ç puan türlerinin anne-babanın eğitim düzeyine göre farklılaştığını göstermiştir. Pearson Korelasyon Analizi DFDÖ-Ç puan türlerinin Sözcük Dağarcığı puanları ile zayıf ve orta düzeyde pozitif yönde; Akran Sorunları puanları ile zayıf negatif yönde ilişkisini göstermiştir. SCDPİOÖ, KA-Sİ EEÖ ve GGA-AB formu diğer alt boyutlar ile DFDÖ-Ç arasında ilişki bulunmamıştır. Çalışma bulguları diğer uyarlama çalışmaları çerçevesinde tartışılmıştır. DFDÖ-Ç'nin çalışılan örneklem grubu dahilinde Türk örneklemi için geçerli ve güvenilir olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to adapt the performance-based assessment tool Levels of Emotional Awareness Scale for Children (LEAS-C) to Turkish sample (Duygusal Farkındalık Düzeyi Ölçeği Çocuk Formu/ DFDÖ-Ç), focusing on the translation, validity and reliability of the scale. The LEAS-C is a scenario-based assessment of the ability to identify and describe the emotions of self and others. Present study involved 32 children aged 12-14 for the translation process, 432 children aged 9-14 for the main study. The Socio-Demographic Information Form, Strengths and Difficulties Questionnaire-Parent Form (SDQ-P), KA-SI Empathic Tendency Scale (KA-SI ETS), WISC-R Vocabulary, Alexithymia Scale for Children (ASC), Stirling Children's Emotional and Psychological Well-being Scale (SCWBS) were administered. Findings indicate that coefficient of concordance between raters, internal consistency, item analysis, Spearman-Brown, Guttman Split-Half reliability of the LEAS-C were satisfactory. Factor Analyses demonstrated that the single-factor structure of LEAS-C had adequate goodness-of-fit values. Pearson Correlation Analysis partially validated the criterion-related validity, showing a weak negative relationship between LEAS-C and alexithymia in children. Total scores were significantly higher for girls. An unexpected weak negative correlation between Other scores and age was observed. One-Way ANOVA and Welch-ANOVA analyses indicated that LEAS-C scores varied based on parents' education levels. Pearson Correlation Analysis showed weak to moderate positive relationships between LEAS-C and Vocabulary scores and weak negative relationships with Peer Problems. No relationships were found between SCWBS, KA-SI ETS, other SDQ-P subscales and LEAS-C. The findings support the validity and reliability of LEAS-C for the Turkish sample within the studied group.