Çevre ve atık yönetiminde sıfır atık uygulamaları kapsamında atık toplama tesislerinin veri zarflama analizi ile etkinlik ölçümü
Efficiency evaluation of waste collection plants via data envelopment analysis within the scope of zero waste management approach in environment and waste management
Yazar: FADİME ATCI
Danışman: PROF. DR. AHMET ERGÜLEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Atık toplama = Waste collection ; Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sıfır atık = Zero waste ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Çevre yönetimi = Environmental management

Özet:
Yönetim yaklaşımları; dünya tarihi boyunca ekonomik, siyasi, dini ve sosyal nedenlerle değişmiş, Reform – Rönesans düşünceleri, sanayi devrimi, gelişen teknolojiler gibi önemli faktörler sebebiyle de son yüzyılda değişimi hızlanmıştır. Sanayi Devrimi öncesi yönetim yaklaşımları genelde devlet ve kamu haklarının yönetimini kapsadı. Sanayi Devrimi sonrası yönetim yaklaşımları kalite yönetimi, verimlilik, etkinlik, rekabet, küreselleşme, devlet, kamu hakları, çevre gibi sorunlardan etkilenmektedir. Dünyada uluslararası anlaşmalar ISO Standartları ve Sıfır Atık yönetim yaklaşımları adil, kaliteli ve verimli üretim ve tüketim ile insanlığın, çevrenin, kaynakların, sürdürülebilirliği gibi hedefler için geliştirilmiştir. Veri Zarflama Analizi (VZA), benzer işletme ve kurumların - Karar Verme Birimlerinin (KVB) - girdi ve çıktı verilerine göre etkinliklerinin ölçülmesini sağlayan parametrik olmayan yöntemlerden biridir. Ayrıca, VZA'da etkin olmayanların nasıl etkin hale gelebileceği öngörüleri hesaplanabilir. Ancak, analizin güçlü ve zayıf yönleri her analizde olduğu gibi mevcuttur. Bu çalışmada; Toplam Kalite, Çevre Yönetimi ve Sıfır Atık Yönetim Planı, Uygulama Yaklaşımları, Eleştirileri ve belirlenen atık tesislerinin Veri Zarflama Analizi ile etkinliklerinin incelenmesi yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yönetim Yaklaşımları, Toplam Kalite Yönetimi, Sürdürülebilir Kalkınma, Çevre ve Atık Yönetimi, Sıfır Atık Yaklaşımı, Veri Zarflama Analizi

Abstract:
Management approaches have changed due to economic, political, religious and social reasons throughout the world history and changes have accelerated by important factors such as Reform – Renaissance decisions, industrial revolution and developing technology. Management approaches before Industrial Revolution included the administration of government and public rights. After the Industrial Revolution, management approaches have been affected from such problems in quality management, productivity, efficiency, competition, globalization, government and public rights and environment. International agreements, ISO Standards and Zero Waste management approaches are developed for the fair, qualified and efficient production and consumption, sustainability of humanity, environment, and resources goals in the world. Data Envelopment Analysis (DEA) is one of the non-parametric methods, measures the efficiency of similar firms and institutions according to the inputs and outputs of decision making units. Also, predictions for inefficient decision making units to make efficient can be calculated in the analysis. DEA has strong side and weak side as all analyse methods have. In this thesis; total quality, environment, zero waste management plan, approaches, practices and critics and evaluation of the efficiency of the selected waste plants via Data Envelopment Analysis are discussed.

Keywords: Management Approaches, Total Quality Management, Sustainable Development, Environment and Waste Management, Zero Waste Approach, Data Envelope Analysis