Bağlaşıklık (Codependency) deneyimlerinde benliğin keşfi: Bir yorumlayıcı fenomenolojik analiz çalışması
Discovery of self in codependency experiences: An interpretive phenomenological analysis
Yazar: FURKAN AKSU
Danışman: PROF. DR. EMRAH AKBAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik kurguları = Self-contruals ; Benlik sunumu = Self-presentation ; Eşbağımlılık = Codependency ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Yorumlayıcı fenomenolojik analiz = Interpretative phenomenological analysis ; Özerk ilişkisel benlik = Autonomous-relational Self

Özet:
Bağlaşıklık (codependency) bireylerin başka insanlarla etkileşimlerini 
sürdürebilmek için benlik duygularının kaybına varan kendini feda etme tutumlarını içeren 
ve sınırları muğlak bir davranış ve düşünce örüntüsüdür. Aşırı özgecilik, fedakârlık 
davranışı ve sosyal ilişkilerde bağımlılık gibi görüngülerle karakterize olan bağlaşıklık 
deneyimi, bireylerin sosyal ilişkiler başlatma ve sürdürebilmelerini zorlaştırmaktadır. Bu 
araştırmada bağlaşıklık her bir bireyin belirli düzeylerde deneyimleyebileceği sosyal bir 
fenomen olarak ele alınmış olup bağlaşıklığa ilişkin deneyimler yaşayan insanların sosyal 
dünyalarında bu deneyimlerini nasıl anlamlandırdıkları, bu deneyimler dolayınca 
benliklerini nasıl kurgulayıp sundukları keşfedilmek istenilmiştir. 
Bu araştırmanın problemi bireylerin bağlaşıklık ile ilişkili deneyimleri üzerinden 
benliklerini nasıl ve hangi biçimlerde kurguladıkları ve sunma eğiliminde bulunduklarıdır. 
Bu nedenle maksimum çeşitlilik örneklemi kullanılarak bağlaşıklığa ilişkin görüngüleri 
deneyimlediklerinden yana rahatsızlıklarını belirten çeşitli sosyo-ekonomik ve sosyokültürel statülere sahip 12 katılımcının kendileri ve deneyimleri hakkında beyanları analiz 
edilmiştir. 
Yorumlayıcı fenomenolojik analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada bağlaşıklığa 
ilişkin deneyimlerinin bireylerin kendi benliklerini ifade etme biçimlerini ne şekilde ve 
yönde etkilediğine dair yarı yapılandırılmış nitel görüşmelerde bulunularak bulgulara 
erişilmiş ve ilgili literatürden hareketle analizlerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Bağlaşıklık, bağlaşıklık deneyimi, fenomenoloji, benlik anlatısı, 
benlik sunumu, benlik kurgusu

Abstract:
Codependency is a pattern of behavior and thought that includes self-sacrifice
attitudes that lead to the loss of sense of self in order to maintain interactions with other
people, and whose boundaries are ambiguous. The experience of affiliation, which is 
characterized by phenomen a such as extreme altruism, and addiction in social relations, 
makes it difficult for individuals to initiate and maintain social relations. In this research, 
codependency is considered as a social phenomenon that each individual can experience at 
certain levels, and it is desired to explore how people who have experiences related to
codependency make sense of these experiences in their social world, and how they 
construct and present theirselves through these experiences. 
The problem of this research is how and in what ways individuals construct and
tend to present their selvest hrough their experiences related to codependency. For this 
reason, the self-construals, self-narratives and presentations of individuals with various 
socio-economic and socio-cultural statuses who indicate their discomfort since they 
experience codependency-related phenomena were analyzed using the maximum diversity 
sample. In the study, in which the interpretive phenomenological method was used, the 
findings about how and in what way the experiences of codependency affect the way 
individuals express their selves were accessed through findings and analyzed.


Keywords: Codependency, codependency experiences, phenomenology, self-narrative, 
self-presentation, self-construal