Yetişkin bireylerin beslenme durumlarının nörodejeneratif gecikme için Akdeniz-DASH müdahalesi (MIND) diyet skorlarına göre değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of adult individuals according to the Mediterranean-DASH intervention for neurodegenerative delay (MIND) diet scores
Yazar: AYSU İZEL ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Nörodejeneratif Gecikme için Akdeniz-DASH Müdahalesi (MIND) Diyeti beyin sağlığı ve bilişsel işlev için geliştirilmiş bir diyet modelidir. Orta yaş ileri yaşamdaki sağlık ve bilişsellik için yaşam döngüsünde önemli bir kavşaktır. Bu çalışma orta yaşlı bireylerin beslenme durumlarının MIND diyeti skorlarına göre değerlendirilmesi ve MIND diyeti skorlarını potansiyel olarak etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile 40-65 yaş arası 160 kişi ile Edirne'de gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların besin tüketim kaydı ile antropometrik ölçümleri alınmış ve katılımcılara MIND Diyeti değerlendirme formu ile tanımlayıcı anket formu uygulanmıştır. MIND diyeti skor ortalaması 6,73±1,95 medyanı ise 6,5 (3-13,5)  olarak bulunmuştur. MIND skoru ile vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel/kalça oranı, bel-kalça çevresi arasında negatif korelasyon bulunmuştur. MIND skoru ile katılımcıların enerji, karbonhidrat, doymuş yağ alımı, enerjinin karbonhidrattan karşılanma yüzdesi (TE%) arasında negatif; protein (TE%), protein (g/kg/gün), yağ (TE%), tekli ve çoklu doymamış yağ (TE%), diyet lifi alımı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Vitaminlerden E-K-B1-B6-folat ve C vitamini; minerallerden potasyum, magnezyum, iyot, fosfor, demir alımı ile MIND skoru arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. MIND diyet bileşenlerinden olan sert kabuklu yemişler, yeşil yapraklı sebzeler, zeytinyağı, balık, tam tahıllar ve kurubaklagillerde yaygın olarak bulunan birçok makro ve mikro besin ögesinin MIND skoru ile pozitif bir korelasyona sahip olduğu bulunmuştur. Özetle MIND diyeti skoru daha iyi antropometrik ölçümler ve daha sağlıklı bir diyet bileşimi ile ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmada orta yaşlı bireyler MIND diyet skoru orta noktasından düşük bir skora ve çeşitli mikro besin ögeleri açısından yetersiz alıma sahipti. Orta yaşlı yetişkinlerin beslenme durumlarına odaklanmanın ve beslenme durumlarını iyileştirmeye yönelik stratejilerin geliştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay (MIND) Diet is a dietary model developed for brain health and cognitive function. Midlife is an important crossroads in the life cycle for health and cognition in later life. This study was conducted in Edirne with 160 people aged between 40-65 with the aim of evaluating the nutritional status of middle-aged individuals according to their MIND diet scores, and to determine the factors that potentially affect MIND diet scores. Food consumption records, and anthropometric measurements of the participants were taken, and the MIND Diet evaluation form and a descriptive survey form were applied to the participants. The MIND diet score average was found to be 6,73±1,95 and the median value was 6,5 (3-13,5). A negative correlation was found between the MIND score and body weight, body mass index, waist-hip ratio, and waist-hip circumference. There was a negative correlation between the MIND score and the participants' energy, carbohydrate, saturated fat intake, and the percentage of energy obtained from carbohydrates (TE%); a positive correlation was found between protein (TE%), protein (g/kg/day), fat (TE%), mono and polyunsaturated fat (TE%), and dietary fiber intake. A positive correlation was found between the intake of vitamins E-K-B1-B6-folate and vitamin C, and the intake of minerals potassium, magnesium, iodine, phosphorus and iron and the MIND score. Many macro and micronutrients commonly found in nuts, green leafy vegetables, olive oil, fish, whole grains and legumes, which are among the MIND diet components, have been found to have a positive correlation with the MIND score. In summary, the MIND diet score was associated with better anthropometric measurements and a healthier diet composition. In this study, middle-aged individuals had a score lower than the MIND diet score midpoint and inadequate intakes of several micronutrients. It is considered important to focus on the nutritional status of middle-aged adults and develop strategies to improve their nutritional status.