Deneysel olarak streptozotosin ile diabet oluşturulan sıçanlarda değişik grup kalsiyum kanal blokerlerinin kan ve doku proteinleri üzerine etkileri /
Yazar: F. ALEV AKDOĞAN
Danışman: PROF.DR. HÜSEYİN TAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalsiyum kanal blokerleri = Calcium channel blockers ; Nifedipin = Nifedipine ; Streptozotosin = Streptozotocin ; Verapamil = Verapamil

Özet:
68 - ÖZET Bu çalışmada streptozotosin ile diabetik yapılmış sıçanlarda kalsiyum kanal blokerl erinden verapamil, ni-fedipin ve di 1 1 i as em'' in kan ve doku proteinleri üzerine olan etkisi incelendi. Materyal olarak Deneysel Tıp Araştırma ve Uygulama Merkezi (DETAM)'inde yetiştirilen 200 + 20 g ahırlısında, 52 adet erkek Wistar Albino sıçan kullanıldı. Aşağ-ıdaki gibi 5 deney grubu oluşturuldu : (1) Non-diabetik kontrol grubu (n=10), (2) Diabetik kontrol grubu (n=9), (3) Diabetik + Verapamil (n=12), (4) Diabetik + Ni-Fedipin (n=9>, (5) Diabetik + Diltiazem (n=12). Diabetes mellitus 65 mg/kg vücut ağ-ırlığ-ı tek doz IV streptozotosin enjeksiyonu ile oluşturuldu. Çalışma öncesi tüm grup 1 ardaki hayvanların kan şeker düzeyleri ile ağ-ırl ı klan, 13 ha-ftalık çalışma periyodu sonunda ise kan şekeri, Hb, SIHb, total serum protein düzeyleri, afırlık değişimleri, lenste oluşan vakuol izasyon dereceleri ve serum Davis-P. A.G.E. elektro-f orez i ile protein -f raksi yon 1 ar ındak i değ- i simler incelendi. 13 ha-ftalık çalışma sonunda Non-diabetik kontrol grubundaki tüm hayvanların lensleri saydam olduğu halde, Diabetik kontrol grubundaki hayvanların hiç birinde saydam lense rastlanmadı, ilaç uygulanan gruplar arasında en -fazla saydam lensin bulunduğ-u grup Diabetik + Diltiazem grubu olarak bel irlendi.69 Nan-diabeti k kontrol grubundaki hayvanların ağ- 1 rl x ki arında % 27' lik bir artış görülürken, Diabetik kontrol grubunda % 31 oranında bir azalma olduğ-u saptandı. Diabetik + Verapamil, Diabetik + Ni-fedipin ve Diabetik + Diltiazem gruplarındaki hayvanların ağ-ırl ıklarmın ise sırası ile % 17, 16 ve 9 oranlarında azaldığ-ı belirlendi. Çalışma öncesi ve sonrası saptanan kan şekeri değ-erlerinin Diabetik kontrol grubunda artarken, Nan-diabeti k kontrol grubu ile ilaç uygulanan gruplarda bir değ- isme olmadığ-ı saptandı. Hemoglobin değ-erlerinin Non-diabeti k kontrol grubunda değ-i şmediğ-i halde, Diabetik kontrol grubunda ileri düzeyde düştüğ-ü belirlendi. Diabetik kontrol grubu ile ilaç uygulanan gruplar arasında ise anlamlı bir farklılık saptanmadı. Diabetin izlenmesinde büyük önem taşıyan gl i kozi 1 lenmi ş hemoglobin (GlHb) değ-erinin, Nan-diabeti k kontrol grubuna göre Diabetik kontrol grubunda ileri düzeyde arttığ-ı gözlendi. Diabetik + Verapamil ve Diabetik + Ni-Fedipin gruplarındaki hayvanların GlHb değ-erlerinin Diabetik kontrol grubundaki hayvanlara göre anlamlı ölçüde azalırken, Diabetik. -t- Diltiazem grubunda herhangi bir değ-işme saptanmadı. çalışma bitiminde tüm grupların total serum protein değ-erleri bakımından gruplar arasında anlamlı bir -farklılık tespit edilmedi. Aynı serum örneklerinin Davis-P. A. G. E. elektro-F orezinde Diabetik kontrol grubu ile Diabetik + Verapamil grubunda (V ___ makroglabul in bandı bölgesinde belirgin bir artış olduğ-u gözlendi. Diabetik kontrol grubunda çok silik bir şekilde görülen Haptoglobin bandının ise Diabetik + Diltiazem grubunda70 normal halini aldığ-ı belirlendi. Diabetik kontrol grubu ile Di abet i k + Verapamil gruplarında Gc-globul in bölgesinde hiç bir bant görülmemesine karşın, Diabetik + Nifedipin ve Diabetik + Diltiazem gruplarında bu bandın normal olduğ-u gözlendi. Sonuç olarak, hipertansi-f diabetik hastalarda kullanılan kalsiyum kanal blokerl erinden verapamil, ni-fedipin ve diltiazem' in başta diabetik katarakt olmak üzere di abet kompl i kasyonlarının insidensini azaltabileceği kanısına varı İmi ştır.

Abstract:
- 71 SUMMARY In this study, the effects of calcium channel blockers- verapamil, nifedipine and diltiasem on the proteins of blood and tissue were investigated. 52 male Wistar Albino rats, weighing approximately 200g were obtained from Center for Experimental Medical Research and Application (DETAM), were used» The following groups were formed i (1) Non-diabetic control group (n=10), (2) Diabetic control group (n=9), (3) Diabetic + Verapamil (n=12), (4) Diabetic + Nifedipine (n=9), (5) Diabetic + Diltiasem (n=12). Diabetes was induced by single intraveneously injection of streptosotocin (65 mg/kg body weight). Before the beginning of the study, blood sugar, body weight of all animals; and at the end of 13-wk experimental period were observed blood sugar, body weight, Hb, SIHb, the levels of total serum protein, the degrees of vacuol isation in the lens, the changes of protein fractions by Davis-P. A. G. E. electrophoresis. At the end of the 13-wk experimental period, all of the lenses in the Non-diabetic control group were transparent, but there was no transparent lens in Diabetic control. Among the groups receiving treatment, the most transparent lenses were found in Diabetic + Diltiasem. An increase of 27 % in Non-diabetic control group and a decrease of 31 % in Diabetic control group in body weight*-?/-\ were noticed. The weights of Diabetic + Verapamil, Diabetic.+. Nifedipine and Diabetic + Diltiazem groups decreased, by 17, 16 and 9 % respectively. While an increase in blood sugar in the -first and second levels in Diabetic group was observed, no change was seen in Non-diabetic group and diabetic groups which had had treatment. While there was no change in hemoglobin levels in Non- diabetic control, a quite decrease was seen in Diabetic control. There was no difference between Diabetic control and treated groups. Glycated hemoglobin (GlHb) which is important in following diabetes was increased in the Diabetic control than Non-diabetic control. The levels of GlHb in Diabetic + Verapamil and Diabetic + Nifedipine were observed to decrease compared to Diabetic control, there was no change in Diabetic + Diltiazem group. At the end of this study, there was no difference in the levels of the total serum protein in all groups. In Davis-P. A.G.E. electrophoresis of the same serum proteins, an increase both in Diabetic group and Diabetic + Verapamil was observed in (X._,- macroglobul in site. There was a light band at the site of Haptoglobin in Diabetic control _; this band was normal in shape in Diabetic + Diltiazem. Although in either Diabetic control or Diabetic + Verapamil, it was decreased, it was normal in shape in diabetic groups treated with nifedipine and di 1 ti az em. There was no band in Diabetic control and Diabetic + Verapamil at the site of 6c-globulin, it was normal in shape in Diabetic + Nifedipine and Diabetic + Di 1 tiazem.- 73 - Based on -foregoing -findings, calcium channel blockers- verapamil, nifedipine and diltiazem, used in hypertensive diabetics, decreased the incidence o-f diabetic complications, especially diabetic cataract.