Enez`de Bizans Devri dini mimarisi
Religious architecture of the Byzantine Period in Enez
Yazar: GÜL BEREN TUNCAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BELGİN DEMİRSAR ARLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans mimarisi = Byzantine architecture ; Dini mimari = Religious architecture ; Edirne-Enez = Edirne-Enez

Özet:
Hazırlamış olduğum söz konusu tez Enez'de Bizans devrine ait dini mimari eserlerinden günümüze gelebilmiş olanları tanıtmaktadır. Bu yapıların mimari özelliklerini ve süsleme programlannı inceleyerek sonuçlan tek bir yayında toplamak tezin ana amacı olmuştur. Enez'de Bizans dönemi dini mimarisiyle ilgili daha önce yayınlanmış makaleler, kazı sonuç bildirileri ve bu dönem mimarisi üzerine çeşitli kitaplar başlıca kaynak materyaller olmakla birlikte, katıldığım kazı çalışmaları sırasında yapılara ait çekmiş olduğum siyah-beyaz fotoğraflar ve dialar da tez çalışmasında görsel malzeme olarak kullanılmıştır. Ayrıca arazi çalışmaları şırasında eserlerin röleve çizimleri yapılmış, eski çizimler işlenerek yeniden düzenlenmiştir. Bizans devrinde Enez'in piskoposluk merkezi olması dolayısıyla çok sayıda kilise, bazilika ve şapelin inşa edilmiş olduğu bilinmekte, bunlardan yirmi altı tanesinin adı kaynaklarda bulunmaktadır. Buna karşın günümüzde Enez Ayasofyası, Kral Kızı Bazilikası, Has Yunus Bey Türbesi, Khrysopege Şapeli, Kale içinde bir başka şapel, Pazar yeri içindeki kilise kalıntısı, Pan Mağarası içinde yer alan Hagia Triada Şapeli ve günümüzde bir evin ambar ve kümesi olarak kullanılan adını saptayamadığımız bir şapel tespit edilmiş, bu yapıların mimari özellikleri ve süsleme programlan incelenerek diğer Bizans dönemi yapılarıyla karşılaştırmaları yapılıp, benzerlikleri saptanmıştır. ııı

Abstract:
The thesis which I have prepared introduces to the religious architectural structures of Enez in the Byzantine period. The main goal of the thesis is to analyse the characteristics and ornamentation schedules of these structures and bring the results together in one publication. The main sources of this work are the published articles about the religious architecture of the Byzantine period in Enez and some books on the architecture of this period. The black and white photographs and the dia films of the buildings which I took during the excavation works that I participated in have been used as visual materials. Also, during the sight analysis the plans of the structures were drawn and the old drawings have been reorganised It is known that many churches, basilicas and chapels were build in Enez during the Byzantine period, because it was a bishopric center, and twenty six of these exist in the sources. However today, the church of St. Sophia of Enez, The basilica of Kral Kızı, the tomb of Has Yunus Bey, Khrysopege Chapel, another chapel inside the city walls, the ruined church in the market place, Hagia Triada Chapel in the Pan Cavern and a chapel which is being used as the warehouse and the coop of a house today have been determined. Architectural characteristics and ornamentation schedules of these structures have been examined and compared with the structures of the Byzantine period and the similarities have been found out. IV