Ortaokul ve lise öğrencilerinin spor yapma durumlarına göre uyku ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Examination of the sleep and life qualities of high and secondary school students in terms of doing sports
Yazar: ERGİN KIRKKESELİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR BOSTANCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Spor = Sports ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ortaokul ve lise öğrencilerinin spor yapma durumlarına göre uyku ve yaşam kalitesinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Bu çalışmaya, Samsun ili merkez ilçelerinde (İlkadım-Canik-Atakum) 2017/2018 eğitim öğretim yılı ortaokul ve lise seviyesinde öğrenimine devam eden 2263 öğrenci katılmıştır. Veriler IBM SPSS statistics24 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin fiziksel ve sosyolojik özelliklerine ilişkin bilgilerini sorgulayan araştırmacı tarafından geliştirmiş kişisel bilgi formu, uyku kalitesini değerlendirmek için Ağargün ve arkadaşları (1996) tarafından Türkçeleştirilen Pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKİ), yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ise Çakın Memik (2005) tarafından geliştirilen çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği (ÇİYKÖ) kullanılmıştır.
Bulgular: Düzenli spor yapanlar ile spor yapmayanlar arasında PUKİ değerine göre pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,001). Düzenli spor yapanların ÇİYKÖ toplam puanı değerleri ile spor yapmayanlar arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı farklılık gözlendi (p<0,001).
Sonuç: Spor yapan ortaokul ve lise öğrencilerinin, spor yapmayanlara göre uyku kaliteleri arasında pozitif yönde bir fark olduğu ve yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Düzenli sporun ortaokul ve lise öğretim kademelerinde uyku ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: ÇİYKÖ; PUKİ; Spor; Uyku Kalitesi; Ortaokul ve Lise Öğrencisi; Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of study is to study the sleep and life quality of secondary and high school students according to their situation of doing sports.
Material and Method: 2263 students attending secondary and high school in the central districts of Samsun (İlkadım-Atakum-Canik) in 2017/2018 academic year participated in this study. Datas were analyzed using IBM SPSS statistics 24. A personal information form developed by the researcher was used to inquire about the physical and sociological characteristics of the students. In addition, Pittsburg Slepp Quality Indexs (PSQI) which was translated into Turkish by Ağargün and his friends used to assess sleep quality. Lastly, Pediatric Quality of Life Inventory™ 4,0 (PedsQL™ 4,0)  developed by Memik was used to evaluate quality of life.
 Results: There is a significant high and positive difference between those who do sports regularly and those who do not (p<0,001). A significant positive difference was found between the total score of PedsQL of those who do sports regularly and who do not (p<0,001).
Conclusion: It was found that there was a positive difference between the sleep quality of secondary and high school students who do sports compared to those who do not do sports. And the Pediatric quality of life at those who do sports is higher than those who do not. It can be said that regular sport positively affects sleep and life quality of secondary and high school education level students.

Keywords: PedsQL; PSQI; Sleep Quality; Sports; High and Secondary Students; Pediatric Quality of Life Inventory