Primer dismenore şikayeti olan gençlerde kor egzersizlerinin ağrı ve yaşam kalitesine etkisi: Non-randomize çalışma
The effect of core exercises on pain and quality of life in teenagers with primary dysmenorrhea complaints: Non-randomized controlled study
Yazar: SİNEM BAĞCI
Danışman: PROF. DR. EMEL EGE ; PROF. DR. FATMA ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Egzersiz = Exercise ; Gençler = Youngs ; Kor egzersiz programı = Core exercise program ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, dismenore şikayeti olan gençlerde kor egzersizlerinin ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla, randomize olmayan kontrol gruplu desende yapılmıştır. 
	Araştırmanın evrenini Konya ilinde, bir kamu üniversitesinin, Hemşirelik Fakültesinde 2018-2019 Eğitim öğretim yılı bahar döneminde öğrenim gören genç kadınlar oluşturmuştur. Örneklem grubunu belirleyebilmek için evrendeki kadın öğrencilere Dismenore Tanılama Formu uygulanarak 60 primer dismenore yaşayan genç kadın araştırma kapsamına alınmıştır. Müdahale grubuna egzersiz uygulaması iki menstrual siklus dönemi boyunca uygulanmştır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan; Veri Toplama Formu, Dismenore İzlem Formu, Visüel Analog Skala (VAS), Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi (YK) ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, yüzdelik dağılımlar, Pearson ki-kare testi, Yates düzeltmeli ki-kare testi ve Fisher exact testi, sayısal değişkenlerde bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Önemlilik düzeyi p<.05 kabul edilmiştir.
Çalışmanın birinci aşamasındaki genç kadınların yaş ortalamasının; 20.26±1.61 olduğu, menarş yaşı ortalamasının 13.26±1.22 olduğu, VAS'a göre ağrı ortalamasının 4.95±2.41 olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasındaki genç kadınlarda ise;  müdahale grubunun %83.3'ünün, kontrol grubunun %86.7'sinin ağrı kesici dışında nonfarmakolojik uygulamalardan yararlandığı, en sık kullanılan yöntemin karına sıcak uygulama ve yatarak dinlenme olduğu tespit edilmiştir. Deney grubundaki genç kadınların ilaç kullanım oranları %80'den %33'e düşerken, kontrol grubundaki genç kadınların ilaç kullanım oranları %40'tan %43.3'e çıkmıştır.
Çalışmada grup içi ölçümlerde (sırası ile 1.2.3. siklus)  ilk 72 saat içinde egzersiz ve kontrol gruplarında VAS değerleri karşılaştırmış, egzersiz grubunda VAS değeri bir önceki siklusa göre anlamlı şekilde düşerken, kontrol grubunda değişiklik olmadığı gözlenmiştir (p<0.05 ).Yaşam kalitesi alt boyut puan ortalamalarının egzersiz uygulaması sonrası deney grubunda fiziksel işlev, fiziksel rol, ağrı, yaşamsallık, sosyal işlev alt boyutlarında artış gösterdiği, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Kontrol grubunda ise ağrı, yaşamsallık ve sosyal işlev puanlarında azalma olduğu, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Gruplar arası değişime bakıldığında; son testte ağrı, yaşamsallık ve sosyal işlev puan ortalamalarının kontrol grubuna göre egzersiz grubunda daha yüksek olduğu ve gruplararası farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda egzersiz uygulamasının dismenore ağrısını azaltmada etkili olduğu, yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Sonuç olarak egzersizin uygulaması kolay ve noninvaziv, zararsız, etkili ve güvenilir bir yöntem olarak kullanılabileceği, menstrüel ağrıyı azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak için hemşireler tarafından önerilebileceği söylenebilir. Uygulamanın farklı alanlarda, farklı yaş gruplarıyla, üç yada altı aylık uzun izlem çalışmalarıyla etkisinin değerlendirilmesi önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Ağrı, Dismenore, Egzersiz, Yaşam kalitesi

Abstract:
This study was conducted in a nonrandomized control group design to determine the effect of pelvic floor exercise on pain and quality of life in young people with dysmenorrhea.
The population of the study consisted of young women studying at the Faculty of Nursing of a public university in the province of Konya in the spring semester of the 2018-2019 academic year. In order to determine the sample group, 60 young women with primary dysmenorrhea were included in the study by applying the Study Participation Criteria Form to female students in the population. Exercise application was applied to the intervention group during two menstrual cycle periods. The data were obtained through Data Collection Form, Dysmenorrhea Follow-up Form, Visual Analogue Scale (VAS), Health Related Quality of Life (QOL) scale prepared by the researchers. The data obtained were evaluated using percentage distributions, Pearson's chi-square test, Yates corrected chi-square test and Fisher's exact test, and the numerical variablesin dependent and independent groups were evaluated with t-test. The significance level was regarded as p <.05.
The average age of young women in the first stage of the study was determined as 20.26 ± 1.61, the average age of menarche as 13.26 ± 1.22, and the average pain according to VAS as 4.95 ± 2.41. In young women in the second stage of the study; It was determined that 83.3% of the intervention group and 86.7% of the control group benefited from non-pharmacological applications other than painkillers, and the most commonly used method was warm application to the abdomen and resting while lying down. While the drug use rate of young women in the experimental group decreased from 80% to 33%, the rate of drug use of young women in the control group increased from 40% to 43.3%.
In the study, VAS values were compared in the exercise and control groups in the first 72 hours in the measurements within the group (1st2nd3rdcycles, respectively), and it was observed that while the VAS value in the exercise group significantly decreased compared to the previous cycle, there was no change in the control group (p <0.05). It was determined that the mean scores of the life quality sub-dimension increased in the physical function, physical role, pain, vitality, and social function sub-dimensions of the experimental groupafter exercise with statistically significant difference between them (p <0.05). In the control group, it was established that there was a decrease in pain, vitality and social function scores, and there was statistically significant difference between them (p <0.05). Considering the diversity between groups; In the post-test, it was determined that the mean scores of pain, vitality and social function were higher in the exercise group compared to the control group and the difference between groups was significant (p <0.05).
In line with the findings obtained in the study, it was concluded that exercise app was effective in reducing dysmenorrhea pain and positively affected the quality of life. It was also deduced that it could be used as an easy-to-apply, noninvasive, harmless, effective and reliable method, and exercise could be recommended by nurses to reduce menstrual pain and improve quality of life. It can be suggested to evaluate the effect of the application in different areas, with different age groups, with long-term follow-up studies of three or six months.
Keywords: Dysmenorrhea, Exercise, Quality of Life, Pain,