COVID-19 salgını sürecinde ortaöğretim öğretmenlerinin mesleklerine yabancılaşmaları: Gümüşhane ili örneği
Alienation of secondary education teachers from their professions during the COVID-19 pandemic: A case study of Gümüşhane province
Yazar: GÜLŞAH BEŞLİ
Danışman: DOÇ. DR. EREM SARIKOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Covid-19 salgınının ortaya çıkardığı koşulların öğretmenlerin deneyimlerini nasıl şekillendirdiği ve bu deneyimlerin öğretmenlerin mesleklerine yabancılaşmalarını nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak öğretmenlerin mesleklerine, uzaktan eğitim deneyimlerine ve mesleğe yabancılaşmalarına yönelik algılarını etkileyen unsurlar ve buna yönelik verdikleri tepkiler öğretmenlerin deneyimleri çerçevesinde ortaya konmaya çalışılmıştır.
Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen ile tasarlanan bu araştırma Gümüşhane ili merkez ilçede görev yapan 24 ortaöğretim öğretmeni üzerinden yürütülmüştür. Araştırma grubunun belirlenmesinde maksimum çeşitlilik ve amaçlı örneklem kullanılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşme tekniği ile toplanmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler tema ve kodlara dönüştürülerek araştırma bulguları ortaya konulmuştur.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin Covid-19 salgını sürecinde yürüttükleri uzaktan eğitim faaliyetlerinde sorunlar yaşadıkları, özellikle yüz yüze etkileşimsizlik nedeniyle süreci yürütmekte zorlandıkları görülmüştür. Covid-19 salgını sürecinde uzaktan eğitimde ortaya çıkan sorunların ve öğretmenlerin evden çalışma modeliyle ortaya çıkan yeni deneyimlerinin mesleklerine yabancılaşmalarına etki ettiği ortaya konmuştur.
Öğretmenlerin mesleklerine yabancılaşmaları eğitim-öğretim faaliyetleri açısından olumsuz bir durum olarak değerlendirildiğinden gelecekte eğitim kurumunun Covid-19 salgınına benzer ortaya çıkabilecek kriz durumlarına hazırlanabilmesi ve geleceğe yönelik kalkınma planlarında aksaklıkların önlenmesi için Covid-19 salgınında yaşanan deneyimlerin ortaya konması ve analizi önemli görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, salgın, uzaktan eğitim, yabancılaşma, öğretmen yabancılaşması.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate how the conditions brought about by the Covid-19 pandemic have shaped the experiences of teachers and how these experiences have affected teachers' alienation from their profession. In pursuit of this aim, factors influencing teachers' perceptions of their profession, experiences in remote education, and their sense of alienation from the profession have been explored within the framework of teachers' experiences.
This research, designed using a qualitative research method and a phenomenological design, was conducted with 24 secondary education teachers working in the central district of Gümüşhane province. Maximum diversity and purposive sampling were used in determining the research group. Data were collected through interviews using a semi-structured interview form. The data obtained from interviews with teachers were transformed into themes and codes, and research findings were presented accordingly.
Research has shown that teachers have encountered problems in the remote education activities they have conducted during the Covid-19 pandemic, and they have suffered difficulty in managing the process due to lack of face-to-face interaction. It has been revealed that the problems arising from remote education during the Covid-19 pandemic and the new experiences of teachers with the work-from-home model have had an effect on their alienation from their profession.
Since teachers' alienation from their profession is considered a negative situation in terms of educational activities, it is important to uncover and analyze the experiences of the Covid-19 pandemic to prepare educational institutions for future crisis situations similar to the pandemic and to prevent shortcomings in development plans for the future. In this context, it is believed that this study will make significant contributions to the literature.

Keywords: Covid-19, pandemic, distance education, alienation, teacher alienation.