Atık gazete ve magazin kağıtlarının mürekkep uzaklaştırma ve ağartma özelliklerinin belirlenmesi
Determination of ink removal and bleaching properties of old news and magazine papers
Yazar: EMRAH PEŞMAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KIRCI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Lif ve Kağıt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products
Dizin: Ağartma = Bleaching ; Renk dayanımı = Color stability

Özet:
Bu çalışmada, atık gazete ve magazin kağıtlarının yeniden değerlendirilmesinde hamurlaştırma, mürekkep uzaklaştırma ve ağartma işlemleri için kullanılan kimyasalların, işlem verimliliği, mürekkep uzaklaştırma etkinliği ve hamurun optik özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır.Çalışma üç kısımda incelenmiş olup ilk kısımda kalsiyum konsantrasyonu, yağ asidi sabunu ile sodyum dodesil sülfat gibi toplayıcı özellikteki yüzey aktif maddelerin, yüzdürme işlemi sonrası verim, mürekkep uzaklaştırma etkinliği ve hamurun renk değerleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. En az verim kaybı ile en etkili mürekkep uzaklaştırma derecesi, 0,001 mol/l kalsiyum klorür ve %1 yağ asidi sabunu kullanılarak elde edilmiştir.İkinci kısmında hamurlaştırma sırasında alkalinin yol açtığı renk koyulaşmasını dengelemek için hamurlaştırıcıya ilave edilen hidrojen peroksit, sodyum perborat tetrahidrat ve sodyum perkarbonatın, yüzdürme işlemi sonrası hamurun renk değerleri ve mürekkep uzaklaştırma derecesi üzerine etkileri araştırılmıştır. En etkili sonuçlara, %1 aktif oksijen içeren sodyum perkarbonatın alkali ilavesi olmaksızın kullanılması sonucu ulaşılmıştır.Çalışmanın son bölümünde mürekkebi uzaklaştırılan hamurların ağartılması üzerine çalışılmış ve ağartıcı olarak oksidatif özellikteki hidrojen peroksit, sodyum perkarbonat ile indirgen özellikteki sodyum ditiyonit, sodyum borhidrür ve formamidin süfinik asit kullanılmıştır. Oksidatif ağartıcılarda en yüksek ISO parlaklık değerine sodyum perkarbonat ile ulaşılırken, indirgeyici ağartıcılar ile en yüksek sonuçları formamidin sülfünik asit vermiştir. Bununla birlikte sodyum borhidrürün renk kırma özelliği açısından çok daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sodyum perkarbonat ile sodyum borhidrür ve formamidin sülfinik asit kademelerinin ard arda kullanılması sonucu ISO parlaklık değeri %62,34'e kadar artırılmıştır. Çalışma kapsamında ışık muamelesi sonucu kağıt hamurlarının renk değerlerini koruyamadığı bununla birlikte sodyum borhidrürün kuallanıldığı kademelerin, çok az da olsa daha dirençli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of chemical agents on yield, ink removal, strength and optical properties of recycled pulp during pulping, flotation and bleaching stages.The study designed at tree stages. Firstly, the effects of calcium ion concentration and collectors such as fatty acid soap and sodium dodesil sulfate on yield, ink removal and optical properties of flotation deinked pulps were investigated. The most effective results namely higher ink removal with minimum yield loss obtained by 0.001 mol/l calcium chlorine and 1% fatty acid soap addition.At the second stages of the study for avoiding alkaline darkening, bleaching agents such as hydrogen peroxide, sodium perborate tetrahydrate and sodium parcarbonate were investigated. The effects of these chemicals on ISO brightness, CIE L*a*b* color and ink elimination values of deinked pulps were compared and the highest results obtained by sodium percarbonate addition (1% active oxygen) without alkaline usage.At the last part of the study, bleaching characteristics and color stability of deinked pulps were investigated. For bleaching pulp, oxidative agents like hydrogen peroxide and sodium percarbonate and reductive agents like sodium dithionite, formamidin sulfunic acid and sodium borohydride were used. The effects of these bleaching agents on ISO brightness, color values and strength properties of pulps were compared and the best ISO brightness values were obtained by sodium percarbonate and formamidin sulfinic acid usage. In addition, the best color removal values were obtained by sodium borohydride usage. In this respect, sodium percarbonate combined with formamidin sulfunic acid and sodium borohydride so ISO brightness value could be increased to 62.34% ISO. When the test papers exposed irradiation, the colors of paper couldn?t be stable because of rich mechanical pulp content. Consequently in terms of color stability, most resistant results obtained by sodium borohydride bleaching stages.