Öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının sportif aktivite ve farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of pre-service teachers' attitudes towards disasters in terms of sportive activity and its different dimensions
Yazar: SEYHUN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. İZZET UÇAN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının; bilişsel, duyuşsal ve davranışsal 
boyutlarda sportif aktivite ve farklı değişkenler doğrultusundaki etkilerinin incelenmesi ve 
literatüre katkı sağlamaktır. 
Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. 
Çalışmada veri toplama aracı olarak 10 maddeden oluşan kişisel bilgi formu, 23 madde ve 3 alt 
boyuttan oluşan (bilişsel, duyuşsal, davranışsal) Afet tutum ölçeği kullanılmıştır.  
Bulgular: SPSS25  paket programı kullanılarak 550 öğretmen adayının katıldığı çalışmada, 
401 kadın, 149 erkek katılımcı bulunmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 23,46 ± 3,44 , 
434'ü çekirdek aile yapısına, 116'sı geniş aile yapısına sahiptir. 100 katılımcı kırsal bölgelerde, 
450 katılımcı ise kentsel bölgelerde yaşamaktadır. 235 katılımcı bir afetle karşılaşmışken, 57'si 
yakınlarını afette kaybetmiştir. 147 katılımcı afet eğitimi almışken, 403 katılımcı almamıştır. 
321 katılımcı aktif olarak spor yapıyor, spor yapan katılımcıların haftalık aktivite sürelerinin 
ortalaması ise 6,04 ± 5,09'dır. Araştırmada cinsiyetlerarası farklılıkta kadın katılımcıların 
istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenirken, katılımcıların artan yaş düzeyleriyle afet tutum 
ölçeği alt boyutlarıyla negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Afet tutum ölçeği alt 
boyutları bilişsel ve davranışsal alt boyutlar afete maruz kalan, afette yakınını kaybeden, afet 
eğitimi alan ve sportif aktivitelere katılım gösteren bireyler lehine anlamlı farklılıklar 
içermektedir. Yanı sıra sportif aktivite süresinin davranışal alt boyutuyla pozitif yönlü anlamlı 
ilişki olduğu görülmektedir.  
Sonuçlar: Öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının bilişsel, duyuşsal ve davranışsal 
boyutta çeşitli değişken ve sportif aktivite üzerinde olumlu etkileri olmuştur. Bu tutum yalnızca 
öğretmen adaylarının değil, öğrencilerin ve toplumun genel hazır bulunuşluluğu açısından 
büyük bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: To investigate the effects of prospective teachers' attitudes towards disasters on 
cognitive, affective, and behavioral dimensions, and sporting activity, and to contribute to the 
literature. 
Method: A relational survey model was used in the study, which is one of the quantitative 
research methods. The data collection tool used in the study was a personal information form 
consisting of 10 items, and a disaster attitude scale consisting of 23 items and 3 sub-dimensions 
(cognitive, affective, behavioral). 
Findings: The study, which was conducted with the participation of 550 prospective teachers 
using the SPSS25 package program, included 401 female and 149 male participants. The 
average age of the participants was 23.46 ± 3.44, 434 of them had a nuclear family structure, 
and 116 had an extended family structure. 100 participants live in rural areas, and 450 
participants live in urban areas. 235 participants had experienced a disaster, 57 of them had lost 
their loved ones in a disaster. 147 participants had received disaster training, and 403 had not. 
321 participants are actively involved in sports, and the average weekly activity duration of 
participants involved in sports is 6.04 ± 5.09. In the study, statistically significant differences 
were observed in gender differences, while a negative significant relationship was found 
between the participants' increasing age levels and the sub-dimensions of the disaster attitude 
scale. The cognitive and behavioral sub-dimensions of the disaster attitude scale contain 
significant differences in favor of individuals who have been exposed to disaster, lost loved 
ones in a disaster, received disaster training, and participated in sporting activities. In addition, 
it is seen that the duration of sporting activity is positively correlated with the behavioral sub
dimension. 
Conclusions: The attitudes of prospective teachers towards disasters have had positive effects 
on various variables and sporting activity in cognitive, affective, and behavioral dimensions. 
This attitude is thought to be of great importance not only for prospective teachers, but also for 
the general preparedness of students and society.