Van piyasasında satılan süt ve ürünlerinde flor miktarının belirlenmesi
Determination of the amount of fluorine in milk and its products sold in Van market
Yazar: DİCLE AKGÜN
Danışman: PROF. DR. ELVAN OCAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Flüor = Fluorine ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Bu tez çalışmasında, Van piyasasında satılan süt ve süt ürünlerinin flor miktarları tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada analiz yöntemi olarak Taves (1968)'in belirtmiş olduğu difüzyon metodu kullanılarak iyon seçici flor elektrodu ile yapılmıştır. Çalışmada araştırma materyali olarak Van piyasasında; çeşitli market, manav, bakkal, kahvaltı salonları, halk pazarlarında satılan süt ve süt ürünleri (pastörize süt, UHT süt, çiğ süt, beyaz peynir, salamura otlu peynir, basma otlu peynir, ambalajlı yoğurt, açık yoğurt, süzme yoğurt, çökelek) kullanılmıştır.
Yaptığımız çalışmada Van ilinin farklı satış noktalarından alınan pastörize, UHT ve çiğ süt örneklerinde ortalama flor konsantrasyonları sırasıyla 0.0204±0.00146, 0.01160±0.0082, 0.0167±0.0054 ppm olarak ölçülmüştür. Peynir örneklerinde (beyaz peynir, salamura otlu peynir, basma otlu peynir) ise 0.05389±0.04592, 0.04153±0.02139, 0.01709±0.00449 ppm olarak tespit edilmiştir. Ambalajlı yoğurt, açık yoğurt, süzme yoğurt örneklerinde de sırasıyla bu değerler 0.02266±0.02231, 0.01887±0.00442, 0.03643±0.01739 ppm olarak ve çökelek örneklerinde ise 0.02302±0.00617 ppm olarak belirlenmiştir. Flor miktarının yüksek olması florozis rahatsızlığına neden olmaktadır. Yapılan çalışma sonucunda belirlenen flor konsantrasyonlarının değerlerinin yüksek bulunmaması nedeniyle süt ve süt ürünlerinden kaynaklanan florozis riskinin olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis study, the fluorine amounts of milk and dairy products sold in the Van market were determined. In the study, the analysis method was carried out with the Ion Selective Fluorine Electrode using the diffusion method specified by Taves (1968). As a research material in the study, in the Van market; Various markets, greengrocers, grocery stores, breakfast rooms, milk and dairy products sold in public markets (pasteurized milk, UHT milk, raw milk, white cheese, pickled herbed cheese, basma herb cheese, packaged yogurt, open yogurt, strained yoghurt, çökelek) were used.
In our study, mean fluorine concentrations in pasteurized, UHT and raw milk samples taken from different sales points in Van province were measured as 0.0204±0.00146, 0.01160±0.0082, 0.0167±0.0054 ppm, respectively. In cheese samples (white cheese, pickled herbed cheese, basma herb cheese) it was determined as Fluorine concentrations were determined as 0.05389±0.04592, 0.04153±0.02139, 0.01709±0.00449 ppm. These values were found to be 0.02266±0.02231, 0.01887±0.00442, 0.03643±0.01739 ppm in packaged yoghurt, open yoghurt and strained yoghurt samples and 0.02302±0.00617 ppm in the çökelek samples.
High fluorine content causes fluorosis. As a result of the study, it was determined that there was no risk of fluorosis caused by milk and dairy products, since the values of the determined fluorine concentrations were not high.