KTÜ Farabi Hastanesi'nde takip edilmiş olası ve teyitli COVİD-19 hasta verilerimiz
Possible and confirmed COVİD-19 patients data at KTU Farabi Hospital
Yazar: AYŞEGÜL PEHLİVANLAR
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ÖZLÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Trabzon = Trabzon

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ: Yeni koronavirüs hastalığı 2019, kısaltmasıyla Covid-19, şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2'nin (SARS-CoV-2) neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığı olarak tanımlanmıştır. Ülkemizde ilk vakanın 11 Mart 2020 tarihinde görülmesinden bu yana, alınan tüm tedbir ve yapılan uygulamalara rağmen vaka sayısı ve ölümler hızla artmaya devam etmiştir. Devam eden bu süreçte hastanemize ait vakaların değerlendirilmesi, epidemik ve klinik özelliklerinin tespiti ile bulgularımızın literatüre kazandırabilmesi adına bu araştırma planlanmıştır. 
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya 11 Mart 2020 ile 11 Mart 2021 tarihleri arasında Farabi hastanesi, Göğüs ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı'nda takipli hastalar dahil edildi. Çalışmamız tek merkezli, retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı bir gözlem çalışması olarak tasarlandı. Çalışmaya 18 yaş üzerindeki, T.C. Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği rehbere göre olası vaka tanımına uyan olgulardan moleküler yöntemlerle SARS-CoV-2 saptanan ve/veya toraks BT bulguları ile Covid-19 pnömonisi lehine değerlendirilen hastalar dahil edildi. Çalışmanın primer sonlanımı Covid-19 şüpheli hasta havuzunda, Covid-19 tanısı konulmuş hastalarda mortalite ve morbidite durumu değerlendirilmesi, ikincil sonlanım ise hastalığın bir olay-zaman analizi ile değerlendirilerek tüm sürecin ve süreci etkileyen ilişkili klinik durumların ortaya koyulmasıdır.
BULGULAR: Çalışmada 1497 hastanın verileri analiz edildi. Hastaların ilk semptomdan hastaneye yatışlarına kadar geçen süre ortanca değeri 6 gün, taburculuğa kadar geçen süre ortanca değeri ise 11 gün olarak elde edildi. İlk semptomdan hastane başvurusuna kadar geçen süre yaşayan hasta grubunda ortanca 2 gün iken ölenlerde bu değer 7 gün idi (p<0,001). Yatışlı takip edilen hastaların semptomdan başvuruya geçen gün ortancası 6 iken ayakta takip edilen hastalarda bu değer 1 olarak bulunmuştur (p<0,001). En sık başvuru semptomu öksürük, ardından miyalji ve baş ağrısı, en sık eşlik eden komorbiditeler hipertansiyon, koroner arter hastalığı ve diyabet şeklinde sonuçlanmıştır. Bilinen aritmisi olan hastaların %29,5'u, KOAH tanısı olanların %30,3'ü ve koroner arter hastalığı olanların %18,6'sı mortal seyretmiştir. Takip sırasındaki en sık gözlenen komplikasyonlar; ağır ARDS (Akut Respiratuvar Distres Sendromu) (%24,1), akut böbrek hasarı (%18,4), septik şok (%12,6), atrial fibrilasyon (AF) (%8,5) ve pneumotoraks (%6,3) idi. Sağ kalan hastalardan aktif sigara içiciliği olanlarda ortanca sigara kullanım miktarı 7 paket/yılı iken ölenlerde bu değer 35 paket/yılı olarak elde edildi ve bu değer istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,036). Hastaların kan grubu dağılımlarına bakıldığında 0 Rh (+) kan grubu olanların %14,8'i mortal seyir gösterirken, diğer gruplardaki hastaların %25'i kaybedildi (p=0.027). 
SONUÇ: Çalışma sonuçlarımızda hastaların hastaneye başvuru süresi uzadıkça ve immunmodülatör tedavilerin başlanma zamanı geciktikçe uzun süreli yatış endikasyonun doğduğu görülmüştür. Bu nedenle, erken başvurunun sağlanması, erken medikal tedavi planlaması, komplikasyon gelişimi ve mortalite gibi kötü sonuçların azaltılması için oldukça önemlidir.

Abstract:
INTRODUCTION: The Novel Coronavirus Disease-2019 (Covid-19), is defined as a contagious respiratory disease caused by Severe Acute Respiratory Syndrome-Coronavirus-2 (SARS-CoV-2). Despite widespread precautions and health policies, the number of cases and deaths related to the Coronavirus has been increased drastically since the March 11, 2020, when the very first case detected in Turkey. This research is organized not only to examine the cases related to our hospital but also to determine the epidemic and clinical features of our findings and to bring them to the literature.
MATERIAL and METHOD: The base of this study is constituted by the monitored patients at the Farabi Hospital, Department of Chest Diseases and Infectious Diseases, from March 11, 2020 through March 11, 2021. This research is designed as a single-center, retrospective, cross-sectional, descriptive observation study. Patients over 18 years old with Turkish nationality who were found to have SARS-VoV-2 by moleculer methods and who were evaluated in favor of Covid-19 pneumonia with thorax CT findings, are included in the study. Both mentioned methods are among to the possible case definition methods for Covid-19 according to the guideline set by the Ministry of Health. The primary outcome of the study is to evaluate the mortality and morbidity status in patients diagnosed with Covid-19 who are the part of a pool consist of patients with possible Covid-19 indicators. Moreover, the secondary outcome is to evaluate the disease with an event-time analysis and to reveal not only the whole process but also the associated clinical conditions affecting the process.
RESULTS: The median value of the time from the first symptom to the hospitalization of the patients was 6 days and the median value of the time to discharge was obtained as 11 days. The median time from the first symptom to hospital admission was 2 days in the living patient group, while this value was 7 days in those who died (p<0,001). While the median value of days from beginning of symptoms to admission to the hospital was found as 6 in hospitilized patients, this value was observed as 1 day in outpatients (p<0,001). The most common symptom of patients who admits to hospital was cough, then followed by myalgia and headache. Furthermore, the most common comorbidities resulted as hypertension, coronary artery disease and diabetes. Mortality was observed in 29.5% of patients with known arrhythmia, 30.3% of patients with COPD and 18.6% of patients with coronary artery disease. The most common complications during monitoring the situation of patients were; severe ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome) (24.1%), acute kidney injury (18.4%), septic shock (12.6%), atrial fibrillation (8.5%) and pneumothorax (6.3%). The median amount of smoking was 7 pack/year in the recovered patients with active smoking, while this value was obtained as 35 pack/year in the deceased patients and these values were found to be statistically significant (p=0.036). While 14.8% of the patients with 0 Rh (+) blood group had a mortal course, 25% of the patients in the other groups died(p=0.027). 
CONCLUSION: As the days of admission to the hospital and the days of initiation of immunomodulatory drugs were prolonged, it was observed that hospitalization indication emerged. For this reason, early admission of patients to hospital and early medical treatment planning is important in order to reduce adverse outcomes such as development of complications and mortality.