Tip 1 diyabetes mellituslu hastalarda otoimmun hastalıkların değerlendirilmesi
Evaluation of autoimmune di̇seases in patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: ONUR SİVAS
Danışman: PROF. DR. VEYSEL NİJAT BAŞ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Endokrinolojisi ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Otoimmünite = Autoimmunity ; İnsülin = Insulin

Özet:
Diyabetes mellitus, biyokimyasal olarak hiperglisemiyle karakterize, kronik endokrin ve metabolik sendromdur. Tip 1 diyabetes mellitus; pankreas beta hücrelerinden salınan insülin hormon sekresyon eksikliği ile giden "insülin bağımlı T1DM" olarak da bilinen tipidir. T1DM'li olgularda tanı anında veya izlem sırasında diğer otoimmun hastalıkların gelişme olasılığı yüksektir. T1DM'ye eşlik eden otoimmun hastalıklar arasında en sık görülen otoimmun tiroidit (OT) olup bunu ikinci sıklıkla çölyak hastalığı (ÇH) izler.
Bu çalışmada, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğinde, T1DM tanısı ile takip ve tedavi edilen 60 olgunun dosyaları geriye dönük olarak incelenerek tanı anında ve izlemde otoimmun tiroidit ve çölyak hastalığı gelişme sıklığının saptanması amaçlanmıştır. Laboratuvar parametresi olarak tiroid fonksiyon testleri (sT4, TSH), a-TPO antikoru, a-TG antikoru, doku transglutaminaz antikorları, adacık hücre antikoru, a-GAD antikoru, anti insülin antikorları ve HbA1c düzeyleri değerlendirildi. Dosyalardan olguların tanı yaşı, boy, ağırlık, Tanner evreleri, diyabet süresi, diyabet tanı yaşı, başka bir otoimmun hastalık olup olmadığı ve ailede otoimmun hastalık öyküsü sonuç verileri alındı.
Olguların diyabet süreleri ortalama 3,8 ± 3,2 yıl, ortalama HbA1c değeri % 9,02 ± 2,18 idi. Tip 1 DM antikorları 60 hastanın 36'sında (% 60) DM antikorlarından herhangi birinin pozitifliği vardı. TPO antikorları, 60 hastanın 18'inde (% 30) pozitif olarak bulundu. Bu 18 hastanın 15'i kız (%83.3), 3'ü erkekti (%16.7). TPO antikor pozitifliği kızlarda istatiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. TPO antikorları pozitif olan tüm hastalara, otoimmün tiroidit tanısı konuldu. TG antikorları, 60 hastanın 9'unda ( % 15) pozitif olarak bulundu. Bu 9 hastanın 8'si kız (%88. 8), 1' i erkekti (%11.2). Doku transglutaminaz IgA antikorları 60 hastadan 6'sında (%10) pozitifti. Bu hastalardan üçü ÇH (tümü kız hasta) tanısı aldı.
Bu çalışma ile T1DM tanısı konulan çocukların OT ve ÇH açısından taranması gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
Diabetes mellitus is a chronic endocrine disease and metabolic syndrome, which is characterized biochemically by hyperglycemia. Type 1 diabetes mellitus is a type known as "insulin dependent Type 1 DM" which is accompanied by insulin hormone secretion deficiency released from pancreatic beta cells. The possibility of occurring other autoimmune diseases, at the time of diagnosis or during follow-up their process in cases with type 1 DM is high. Autoimmune thyroiditis is most often accompany with type 1 DM and celiac disease followed that secondly.
In this study, it was aimed to determine the frequency of occurring autoimmune thyroiditis and celiac disease at the time of diagnosis and during follow-up by retrospectively examining the files of 60 patients who were followed and treated with Type 1 DM in the Pediatric Endocrinology clinic of Kütahya University Medical Faculty Evliya Çelebi Research Hospital. As laboratory parameters, thyroid function tests (fT4, TSH), a-TPO antibody, a-TG antibody, tissue transglutaminase antibodies (TGA), islet cell antibody, a-GAD antibody, anti insulin antibodies and HbA1c levels were evaluated. Data from the files included the age of diagnosis, height, weight, Tanner stages, duration of diabetes, age at diagnosis of diabetes, whether there was any other autoimmune disease and family history of autoimmune disease.
The diabetes duration of the patients was 3.8 ± 3.2 years and the mean HbA1c value was %9.02 ± 2.18. In type 1 DM cases; 36 of 60 patients (60%) had a positivity of any of the DM antibodies. TPO antibodies were found positive in 18 of 60 patients (30%). Of these 18 patients, 15 were female (83.3%) and 3 were male (16.7%). TPO antibody positivity was statistically higher in females. All patients with positive TPO antibodies were diagnosed with autoimmune thyroiditis. TG antibodies were found positive in 9 of 60 patients (15%). 8 of these 9 patients were female (88.8%) and 1 was male (11.2%). Tissue transglutaminase IgA antibodies were positive in 6 of 60 patients (10%). Three of these patients were diagnosed with celiac disease (all patients were female).
With this study is emphasized, it was important of screening children diagnosed with type 1 diabetes mellitus for autoimmune thyroiditis and celiac disease.