Isparta koşullarında çörek otu (Nigella sativa l.)  genotiplerinin fenolojik agronomik ve kalite özeliklerinin belirlenmesi
Determination of phenological agronomic and quality properties of bicycle (Nigella sativa l.) genotypes in Isparta terms
Yazar: AYŞEGÜL FAYDACI
Danışman: PROF. DR. İSA TELCİ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2016-2017 yılında Isparta ekolojik koşullarında bazı çörek otu genotiplerinin fenolojik, agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada kullanılan çörek otu genotiplerinden 9 tanesi Nigella sativa, diğeri ise N. damascena türüne ait olmak üzere 10 farklı çörek otu genotipi kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Çalışmada; bitki boyu (cm), dal sayısı (adet/bitki), kapsül sayısı (adet/bitki), bin tane ağırlığı (g), tohum verimi (kg/da), biyolojik verim (kg/da) gibi agronomik özellikler ile yağ oranı ve yağ asitleri kompozisyonu (%) gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Çalışmada çörek otu genotiplerinin iki yıllık ortalamalarını incelediğimizde bitki boyu 34.5-54.0 cm, dal sayısı 3.5-6.2 adet/bitki, kapsül sayısı 4.8-7.1 adet/bitki, 1000 tane ağırlığı 1.7-3.1 g, biyolojik verim 235.3-341.1 kg/da, tohum verimi 36.0-109.9 kg/da, aralıklarında değişmiştir. Çalışmada en yüksek tohum verimleri iki yıl ortalamasına göre Hindistan (109 kg/da) orijinli genotipte elde edilmiş ve bunu Suriye ve Hatay genotipleri izlemiştir.  Çörek otunda en fazla bulunan yağ asitleri sırasıyla linoleik, oleik ve palmitik (%42.3-%55.8, %20.1-%26.5, %11.4-%14.7) yağ asitleri olduğu belirlenmiştir. En yüksek linoleik asit oranı Çameli çeşidinden (%55.8) elde edilmiştir. Çalışma sonucunda bölgede kuru koşullarda Hatay, Suriye ve Hindistan orijinli erkenci genotiplerin yüksek verim verdiği ve bölgede üreticilerine tavsiye edilebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the phenological, agronomic and quality characteristics of some black seed genotypes in Isparta ecological conditions in 2016-2017. 10 different black seed genotypes were used, 9 of which were Nigella sativa and N. damascena. The experiment was conducted according to randomized block design. Study; agronomic characteristics such as plant height (cm), number of branches (number / plant), number of capsules (number / plant), thousand grain weight (g), seed yield (kg / da), biological yield (kg / da) and oil content and fatty acid composition (%). When we examined the two-year averages of black seed genotypes in the study, plant height 34.5-54.0 cm, number of branches 3.5-6.2 pcs / plant, number of capsules 4.8-7.1 pcs / plant, 1000 seed weight 1.7-3.1 g, biological yield 235.3-341.1 kg / da, seed yield was varied in the ranges of 36.0-109.9 kg / da. In the study, the highest seed yields were obtained from India (109 kg / da) genotype according to the average of two years, followed by the Syrian and Hatay genotypes. The highest fatty acids found in black seed were found to be linoleic, oleic and palmitic(%42.3-%55.8, %20.1-%26.5, %11.4-%14.7) fatty acids, respectively. The highest linoleic acid content was obtained from Çameli variety (%55.8). As a result of the study, it was determined that early genotypes originating from Hatay, Syria and India in dry conditions in the region give high yield and can be recommended to producers in the region.