Mobbingin örgütsel davranışlarla ilişkisi: örgütsel bağlılık, iş doyumu, tükenmişlik ve liderlik algısına yönelik bir meta-analiz çalışması
The effect of mobbing on organizational behaviors: a meta-analysis study for organizational commitment, job satisfaction, burnout and leadership perception
Yazar: SERAP İRİ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN KARADAĞ ; PROF. DR. SELAHATTİN TURAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Liderlik = Leadership ; Meta analizi = Meta analysis ; Mobbing = Mobbing ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, mobbingin örgütsel davranışlar üzerindeki etkisini test etmektir. Bu çerçevede daha önce yapılan çalışmaların sonuçlarına göre belirlenen hipotezler meta-analiz yöntemiyle test edilmiştir.   Yöntem: Bu çalışmada meta- analiz yöntemi kullanılarak mobbingin örgütsel davranışlar üzerindeki etkisi test edilmiştir. Meta-analize dâhil edilecek araştırmaları belirlemek için öncelikle, YÖK, ULAKBİM ve ASOS INDEX veri tabanlarında literatür taraması yapılmıştır. Bu çalışmaya dâhil edilen araştırmalar için son tarih Haziran 2014'tür. Geliştirilen tarama stratejisi temel alınarak mobbing ve örgütsel bağlılık arasında 10, iş doyumu arasında 7, liderlik algısı arasında 5,tükenmişlik arasında 3 olmak üzere toplam 25 araştırmaya ulaşılmış ve araştırmalardaki uygun korelasyonel veriler meta-analize dâhil edilmiştir. Tüm meta-analiz işlemlerinde rassal etki modeli temel alınmıştır. Mobbingin örgütsel davranışlar üzerindeki ortalama etki büyüklüğünde çalışmanın yılı, çalışmanın türü ve kullanılan değişkenleri açısından moderatör analizi yapılmıştır. Çalışmada, Excel, Comperehensive Meta-Analysis, SPSS 18.0 programlarından yararlanılmıştır.  
Bulgular: Çalışmada mobbingin örgütsel davranışlar üzerindeki etki düzeyini belirlemek için 25 korelasyonel veri kullanılarak toplam 9923 kişilik örneklem grubuna ulaşıldı.  Bulgular, mobbingin iş doyumu [r = -.49],  örgütsel bağlılık [r = -.40]ve liderlik algısı [r = -.39] üzerinde orta düzeyde negatif etkilere ve tükenmişlik [r = .48] üzerinde orta düzeyde pozitif etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Mobbingin en yüksek etkisinin iş doyumu, en düşük etkisinin ise liderlik algısı üzerine olduğu saptanmıştır. Tartışma ve Öneriler: Bu çalışmada, mobbing kavramının örgütsel davranışlarla ilişkisini inceleyen araştırmalar, elde edilen korelasyonel değerler kullanılarak meta-analiz çalışma deseniyle nicel olarak analiz edilmiştir.  Mobbingin, çalışma kapsamındaki olumlu örgütsel davranışlardan örgütsel bağlılık, liderlik algısı ve iş doyumuna negatif yönde, olumsuz bir örgütsel davranış olan tükenmişliğe ise pozitif yönde etkisinin olduğu bulgularından hareketle mobbingin oluşmasını engelleyici önlemler sunulmuştur. Ayrıca yöntemsel bakımdan gelecek çalışmalar için bazı öneriler tartışmaya dâhil edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Mobbing, örgütsel davranış, meta-analiz

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to examine the effect of mobbing on organizational behaviors through the method of meta-analysis. On this purpose, the hypotheses put forward in line with the results of previous studies were tested with the meta-analysis method.  Method: In this study, the effect of mobbing on organizational behaviors was tested by using meta- analysis. Firstly, to decide the studies that would be included to the analyses, YÖK, ULAKBİM ve ASOS INDEX databases were used in literature review. For the studies to be involved in the present study, the most recent date was June, 2014.With this review strategy, a total of 25 studies was reached, and the related correlational data obtained were involved in meta-analysis. Of all these studies, 10 studies examined the relationship of mobbing with organizational commitment, 7 with job satisfaction, 5 with leadership perception, 3 with burnout. In all the meta-analysis processes, the random effect model was taken as basis. Moderator analysis was conducted to examine the effect of mobbing on organizational behaviors with respect to the variables of years of study, study types and scales that were used. In the study, Excel, Comperehensive Meta-Analysis and SPSS 18.0 were used. 
Findings: In the study, in order to determine the level of effect of mobbing on organizational behaviors, 25 correlational data were used, and a sample group of total of 9923 participants was reached. The findings revealed that mobbing had a moderate level of negative effect on job satisfaction [r = -.49], organizational commitment [r = -.40], leadership perception [r = -.39] and a moderate level of positive effect on burnout [r = .48]. It was found out that the highest level of effect of mobbing was on job satisfaction and that the lowest was on leadership perception.  Discussion and Suggestions: In this study, the studies examining the relationship between mobbing and organizational behaviors were analysed quantitively by using correlational values through meta- analysis research method. Depending on the findings that mobbing had a negative effect on organizational commitment, leadership perception and job satisfaction which are positive organizational behaviors and a positive effect on burnout which is a negative organizational behavior, precautions that could prevent mobbing were suggested. Besides, some suggestions were included to the discussion for future studies in terms of methodological issues.
Key Words: Mobbing, organizational behaviors, meta-analysis.