Hatay ili birinci basamak sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi, tutum ve farkındalık düzeyi
The level of knowledge, attitude and awareness regarding child abuse and negligence of primary healthcare professionals in Hatay province
Yazar: ASLI KARACA
Danışman: PROF. DR. ERHAN YENGİL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Farkındalık = Awareness ; Hatay = Hatay ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, birinci basamakta çalışan sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve ihmalinin belirtileri, risk faktörleri ve bu durumda izlenmesi gereken prosedür hakkındaki bilgi, tutum ve farkındalık düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte olan çalışma, Hatay il merkezindeki ASM'lerde görev yapan hekim, hemşire ve ebeler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada katılımcıların sosyodemografik verileri, çocuk istismarı ve ihmaline yönelik bilgi ve eğitim durumlarını sorgulayan anket, Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek kullanılmıştır. Verilerinin analizi SPSS 21 istatistik programıyla yapılmış ve anlamlılık düzeyi olarak p <0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan birinci basamak sağlık çalışanlarının %51,2'si (n=88) hekim, %48,8'i (n=84) hemşire ve ebe idi. Katılımcıların %38,4'ü daha çocuk istismarı ve ihmaliyle ilgili eğitim almış olarak bulunurken, %26,2'si kendini bu konuda yeterli hissediyordu. Katılımcıların %29,1'i daha önce çocuk istismarı vakasıyla karşılaşmıştı. Yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, meslekte geçen süre gibi sosyodemografik etkenlerin çocuk istismarı ve ihmaliyle ilgili bilgi düzeyini etkilemediği saptandı. Aile hekimlerinin ölçekten aldıkları puan 4,01 ± 0,34 iken hemşire ve ebelerin 3,79 ± 0,36 olup; aile hekimlerinin puanları anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Ölçekten 0-5 yıllık hekimler, 16 yıl ve üzeri deneyimi olanlara göre daha yüksek puan almıştır (p=0,002). Katılımcılardan daha önce çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili eğitim alanlar almayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek oranda istismar vakasıyla karşılaşmıştır (p=0,045). Sağlık çalışanları en çok fiziksel şiddet (%95,3) ve cinsel şiddet (%93,6) durumunda adli bildirimde bulunacaklarını belirttiler.
Sonuçlar: Aile hekimlerinin çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili bilgi düzeyinin hemşire ve ebelere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Birinci basamakta sağlık çalışanlarının konu hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeyinin yüksek olmasının çocuk istismarı ve ihmali vakalarının daha kolay tanı almasına fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Çocuk istismarı ve ihmali, Sağlık çalışanları, Bilgi, Tutum, Farkındalık

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to measure the knowledge, attitude and awareness levels of health workers working in primary care about the symptoms of child abuse and neglect, risk factors and the procedure to be followed in this case.
Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted with physicians, nurses and midwives working in Primary Care Clinics in the city center of Hatay. In the study, the sociodemographic data of the participants, a questionnaire on their knowledge and educational status about child abuse and neglect, and the Scale for Diagnosing the Symptoms and Risks of Child Abuse and Neglect were used. The analysis of the data was made with the SPSS 21 statistical program and p <0,05 was accepted as the level of significance.
Results: 51,2% (n=88) of the primary health care workers participating in the study were physicians, 48,8% (n=84) were nurses and midwives. While 38,4% of the participants had received training on child abuse and neglect, 26,2% felt sufficient in this regard. 29,1% of the participants had previously encountered a case of child abuse. It was determined that sociodemographic factors such as age, gender, marital status, having a child, and time spent in the profession did not affect the level of knowledge about child abuse and neglect. While the score of family physicians from the scale was 4,01 ± 0,34, it was 3,79 ± 0,36 for nurses and midwives; scores of family physicians were found to be significantly higher (p<0,001). Physicians with 0-5 years of experience scored higher on the scale than those with 16 years or more of experience (p=0,002). Participants who received training on child abuse and neglect had a statistically significantly higher rate of abuse than those who did not receive training on child abuse and neglect (p=0,045). Healthcare professionals stated that they would mostly report physical violence (95,3%) and sexual violence (93,6%).
Conclusions: It was observed that the level of knowledge of family physicians about child abuse and neglect was higher than that of nurses and midwives. It is thought that the high level of knowledge and awareness of healthcare professionals in the primary care setting will benefit the easier diagnosis of child abuse and neglect cases.
Keywords: Child abuse and neglect, Health workers, Knowledge, Attitude, Awareness