El sanatlarının araştırılmasında belgeleme aracı olarak fotoğrafın yeri ve önemi
As a documantary equipment, the place and the importance of photography in researching handcraft products
Yazar: AHMET ÖZKAN
Danışman: DOÇ. İSMAİL ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Fotoğraf = Photograph ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
Ill ÖZET Kültürün maddi ürünleri olarak nitelenen ve kültürel sürekliliğin sağlanmasında önemli bilgiler aktaran el sanatı ürünler, geleneksel bilgi ve görgü ile üretilerek, kuşaktan kuşağa, motif, desen ve formlarındaki genel özellikler fazla değişmeden yinelenerek aktarılır. El sanatı ürünler, gündelik yaşamda insanların kullanımlarında yer alan araç ve gereçlerden, dinsel inançlar gereği yapılmış veya belirli günlerde kullanılan eşyalara kadar, işlevleri ve kullanım alanlarına göre oldukça çok çeşitlilik gösterirler. Teknoloji, günümüzde çok hızlı gelişmektedir. İletişim araçlarının yaygınlaşması, internet gibi araçlarla dünyanın neresinde olursa olsun insanların birbirleri ile iletişim kurmaları, taşıt araçlarının uzun yolculukları bile çok daha kısa sürede gerçekleştirmesi ile toplumların yakınlaşmaları artmıştır. Toplumda, endüstrileşme ile birlikte yaşam biçiminin ve kültürel değerlerin de değiştiği gözlenmektedir. Bu değişime, geleneksel el sanatları açısından bakıldığında, gün geçtikçe makineleşen, el emeği ile üretilmiş her hangi bir ürünü el sanatı olma özelliğinden uzaklaştıran bir durumunda beraberinde geliştiği görülmektedir. Bu durumda, kültürel birikim olan el sanatı ürünlerde kaybolma, yozlaşma, çağdaşlaştırma gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Geçmişte üretilmiş ve kullanılmış pek çok el sanatı ürün, ya üretimden kalkmış, ya işlev değiştirmiş ya da el emeğine dayalı üretim olmaktan çıkmıştır. Kültürleri, toplumların yaşam biçimlerini, gelenek ve görenekleri ile insanların inançlarını tanımada ve toplumlar arasındaki kültürel sürekliliğin sağlanmasında bu kadar önemli işlevi olan el sanatı ürünlerin, iyi araştırılması, öğrenilmesi, korunması ve gerek ürünün gerekse üretim biçiminin belgelenmesinin gerekliliği, sonraki kuşakların önceki kuşakları tanımasında ve kendi geçmişi ile bağ kurması için oldukça önemlidir.IV Bir konuyu, olayı yada nesneyi sözle veya yazı ile anlatmanın kimi zaman yeterli olmadığı ve anlatılmaya çalışılan bir konuyu, verilen bilgiyi kanıtlayan, belgeleyen ve yaşanan bir anın, üretilmiş bir ürünün varlığını saptayan görüntüye gereksinim vardır. Çünkü görüntü, olay anında neyin olduğunu kanıtlayan bir belgedir. Çok ayrıntılı biçimde olay, nesne veya yöre anlatılabilir. Ancak yine de yeterli olmayabilir. Fotoğrafla belgelemenin önemi, fotoğrafta yer alan herhangi bir el sanatı ürünün veya bu ürünün yapıldığı ortamı, yapım aşamalarını ve tekniklerini nesnel gerçeklikle ve yorum katmadan ortaya koyması nedeni ile öne çıkmaktadır. Fotoğrafla belgeleme çalışmalarında, fotoğraf araç- gereçlerinin kolay taşınabilmesi, her yerde bulunabilmesi, sonsuz sayıda çoğaltılarak her ortamda sunulabilmesi fotoğrafın diğer belgeleme araçları arasındaki avantajlarıdır. "El Sanatlarının Araştırılmasında Belgeleme Aracı Olarak Fotoğrafın Yeri ve Önemi" başlıklı araştırmada el sanatlarının karşılaştığı sorunlar, el sanatlarının belgelenmesinin önemi ve belgelemede fotoğrafın yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.

Abstract:
V ABSTRACT Handcraft products qualified as material products of culture. And they have an important role of conveying cultural continuity. They have been produced by traditional knowledge and experience with a little change in their forms, motifs and designs for centuries. These products have wide range of usage in daily life and they have been used in religious and other cultural ceremonies. Nowadays, technology develops rapidly. At the end of 20 th century, the communities get much closer by the help of media, internet and quick transportation vehicles. Because of industrialization, the life style and the cultural values of people have changed. People begun to use machine made products instead of handmade ones. And so, most handcraft materials have been spoiled, changed and became extinct Some of them have started to be produced by machines, some of them have changed their functions. Traditional handcrafts have an important role of distinguishing the communities, their beliefs and life styles. In this case, these products are needed to be searched, conserved and documentated. Sometimes, it is very difficult to explain subject by written or oral words. In these situations, people prefer to use a visual method, such as photography. Because the photograph is a very detailed document and can explain a lot of things about the objects, the events, the places, but in some cases only taking a photograph is insufficent Photographic documents are very important because they reflect the handcraft products and their environment with all rüs objective reality. Photographic documents also have the advantage of to be copied innumberable and to be shown in everyplace. Photographic equipments are very easy to be found. "As a Documantary Equipment, The Place and The Importance of Photography in Researching Handcraft Products" titled search, the problems of handcrafts, the importance of documentation and the importance of photography in documentation were discussed.