Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki değerlendirme sorularının psikometrik olarak incelenmesi
Psychometric analysis of evaluation questions in Social Studies textbooks
Yazar: RAMAZAN ÖZ
Danışman: PROF. DR. CEVDET BOZKUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında ilkokul 4. sınıf ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarının öğrenme alanları sonunda yer alan değerlendirme sorularının madde yazım ölçütlerine uygunluğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş, veriler doküman incelemesi yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri kaynağını 4., 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarının öğrenme alanları sonunda bulunan değerlendirme soruları oluşturmaktadır. MEB ve özel yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitaplarının tamamı araştırmada incelenmiştir. Araştırma kapsamında özel yayınevlerine ait toplamda 4, MEB'e ait 3 olmak üzere toplamda 7 kitap analiz edilmiştir. Araştırmada çoktan seçmeli, boşluk doldurma, açık uçlu, doğru-yanlış ve eşleştirme maddeleri için kullanılabilecek uygun ölçütler belirlenmiş ve her madde türü için farklı kontrol listeleri oluşturulmuştur. Analiz neticesinde madde yazma ölçütlerine uygun ve uygun olmayan sorular tespit edilerek frekansları ve yüzdeleri belirlenmiş ve tablolarda gösterilmiştir. Ölçütlere uygun olmayan bazı maddelerde hangi değişiklikler yapılırsa daha uygun olacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak; ders kitaplarında madde yazma ölçütlerine uygun soruların bulunduğu gibi, geliştirilmesi gereken soruların da olduğu tespit edilmiştir. Ders kitaplarının kalitesinin arttığı, ancak iyileştirmeye devam edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the appropriateness of the assessment questions at the end of the learning areas of the Social Studies textbooks of primary school 4th grade, secondary school 5th, 6th and 7th grade in the 2022-2023 academic year in accordance with the item writing criteria. The research was conducted with qualitative research method and the data were collected using document analysis method. The data source of the study consisted of the assessment questions at the end of the learning areas of the 4th, 5th, 6th and 7th grade Social Studies textbooks. All of the textbooks prepared by MoNE and private publishers were analysed in the study. Within the scope of the research, a total of 7 books, 4 belonging to private publishers and 3 belonging to MoNE, were analysed. In the research, appropriate criteria for multiple choice, fill-in-the-blank, open-ended, true-false and matching items were determined and different checklists were created for each item type. As a result of the analysis, questions that were appropriate and inappropriate for the item writing criteria were identified and their frequencies and percentages were determined and shown in the tables. In some of the items that do not comply with the criteria, it is stated which changes would be more appropriate. As a result, it has been determined that there are questions that are suitable for the item writing criteria in the textbooks as well as questions that need to be improved. It was concluded that the quality of the textbooks has improved, but the improvement should continue.