Derneklerin sona erme nedenleri
The reasons of the associations ends
Yazar: FATMA BENLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER ÖZTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dernekler = Associations ; Fesih = Cancellation ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Tasfiye = Liquidation

Özet:
Özel hukuk tüzel kişileri olan dernekler, Anayasa tarafından güvence altına alınmış olup, sivil toplum kuruluşları arasında önemli bir yer tutmaktadır.  
Dernekler, gerçek şahıs olmadıklarından, insanlar gibi ölmeleri ya da gaipliklerine karar verilmesi söz konusu olamaz. Dernekler amaç birlikleridir. Amaçlarını yerine getirdikleri müddetçe varlıklarını çok uzun bir müddet devam ettirmeleri beklenir. 
Ancak, devamlılık, ebedîlik anlamına gelmemektedir. Her varlık gibi derneklerin de sona ermeleri kaçınılmazdır. İnsanlar nasıl doğuyor, yaşıyor ve ölüyorlarsa, dernekler de yasada ya da tüzüklerinde öngörülen nedenlerin ortaya çıkması ile sona ererler. 
Yüksek lisans tezimizin konusunu derneklerin sona erme nedenleri oluşturmaktadır. Bir derneğin sona ermesi sebeplerinin üç grupta toplanması mümkündür: Kendiliğinden, genel kurul kararı ve mahkeme kararı.  Bir derneğin sona erme nedenlerine bağlı olarak, derneğin sona ermesinin sonuçları farklılık arz etmektedir. Bu bağlamda derneğin sona ermesin sonuçları da ayrıca inceleme konusu yapılmıştır. 
Yüksek lisans tezimizin ilk bölümünde derneklerin kavram olarak tanımı yapıldıktan sonra, uygulanacak hükümler ve konuyla ilgili yabancı hukuk düzenleri incelenmiştir. 
İkinci bölümde ise, sona erme sebepleri, genel kurulu kararı ile kendiliğinden ve mahkeme kararı ile sona erme olarak üçlü bir ayrım yapılmak suretiyle açıklanmıştır. 
Üçüncü bölüm ise, sona ermenin dernekler açısından sonuçlarını içermektedir. Bu bölümde, derneğin tasfiye edilmesi, sona erme sebeplerine göre malvarlığının kime, nasıl tahsis edileceği ve dernek kütüğünden silinerek sona ermenin tamamlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuçta demokratik ülkelerde sivil toplum örgütlerinin varlığı kaçınılmazdır. Bu durum sona erme nedenlerin dar yorumlanmasını gerektirmektedir. Ancak bu şekilde, derneklere kurma özgürlüğü kadar, varlığını sürdürebilme ve yaşam özgürlüğü verilmiş olunacaktır. Bu durum bizi Hukuk devleti idealine bir adım daha yaklaştıracaktır.

Abstract:
Associations which are the lega entities of private law are guaranteed by the Constitution and have an important place amont the non- governmental organizations.
As the associations are not the real persons, they becoming death or the declaration of their absence is out of the question. Associations are the goal congruences. As far as they achieve their goals, they are expected to continue their presence. 
But, continuity does not mean perpetuity. Like each substance, it is inevitable for the associations to end. Like people being born, live and die, associations end with the emergence of the reasons stipulated in the law or regulations. 
The subject of our post graduate thesis is the reasons of the associations ends. The reasons of an association end can be collected into three groups: spontaneously, with the decision of the General Assembly, by a court decision. According to the ending reason of an association, the consequences of these ends can differ. In this context, the consequences of an association ending are another research subject. 
In the first part of our post graduate thesis, the definition of the association is made as a term and the provisions to be applied and related foreign legal regulations are examined. 
In the second part, the reasons for end are explained by dividing these reasons into three groups as spontaneously, with the decision of the General Assembly and by a court decision. 
The third part consists the consequences of the ending for associations. In this part, the elimination of the association, how and to whom its assets will we transfered according to the ending reasons and the completion of the ending process by fie purging are defined.
Finally, the presence of civil society organizations in democratic countries is inevitable. This situation requires the narrow interpretation of the ending reasons. But, by this way, like the right to form an association, the freedom of presence and continuity will be given to the associations. This situation will take us one step closer to the idea of the state of law.