Adliye çalışanlarında fiziksel aktivite ile iş stresi ilişkisinin incelenmesi: Erzurum Adalet Sarayı örneği
Examination of physical activity and work stress relationship in justice workers: Erzurum Justice Palace example
Yazar: BURAK KARABABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM ALPARSLAN KURUDİREK
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Adliye teşkilatı = Judicial organization ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Stres = Stress ; Çalışanlar = Workers ; İş stresi = Job stress

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, adliye çalışanlarının fiziksel aktivite yapma derecelerinin iş stresi ile ilişkisinin çeşitli demografik değişkenler ile karşılaştırılarak incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmaya, Erzurum Adalet Sarayında çalışmakta olan 159 erkek (%71) , 65 kadın (%29) olmak üzere toplam 224 adliye çalışanı katılmıştır. Bu çalışmada verileri toplamak için 3 bölümden oluşan anket formundan yararlanılmıştır. Belirtilen anket formuna ait ilk bölümü araştırmacı tarafından hazırlanan ve katılımcıların sosyo-demografik özellikleri hakkında bilgi edinmeyi amaçlayan 8 maddelik kişisel bilgi formudur. Anket formunun ikinci bölümünde katılımcıların iş yaşantısında yaşamakta oldukları stresin düzeyini belirlemek maksadıyla House & Rizzo (1972) tarafından geliştirilmiş olan iş stresi ölçeğinden yararlanılmıştır. Ölçek için yapılan güvenilirlik analizinde Cronbach's alpha değeri ,89 olarak tespit edilmiştir. Anket formunun üçüncü bölümünde bölümünde katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi amacı ile Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (UFAA) kullanılmıştır. Ölçek için yapılan güvenilirlik analizinde Cronbach's alpha değeri, 70 olarak tespit edilmiştir.
Yapılan veri dağılım homojenliği testinde elde edilen verilerin homojen dağılıma sahip olmadığı görülmüş, bu nedenle parametrik olmayan istatistik yöntemleri uygulanmıştır. Buna göre cinsiyet ve medeni durum gibi ikili gruplardan oluşan değişkenlerde Mann Whittney U, eğitim düzeyi, gelir, çalışma yaş, görev yeri ve görev tanımı gibi ikiden fazla gruplu değişkenlerde Kruskall Wallis H analizi uygulanmıştır. Katılımcıların iş stresi ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin tespiti için ise Spearman Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Çalışmada veriler %95 güven aralığında işlenmiştir.
Bulgular: Yapılan korelasyon analizi sonucunda katılımcıların iş stres düzeyleri ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve güçlü korelasyon ilişkisi olduğu saptanmıştır. Buna göre katılımcıların fiziksel aktivite düzeyleri arttıkça iş stresi düzeyleri azalmaktadır.
Sonuç: Katılımcıların yarısından fazlasının MET-dk/hafta değerlerine göre yetersiz düzeyde fiziksel aktivite yaptığı görülmektedir. Cinsiyet değişkenine göre İş Stresi ölçeği ortalamaları ve egzersiz türlerinin karşılaştırılması sonucunda yoğun egzersiz yapan katılımcılar içerisinde erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek sıra ortalamasına sahip oldukları görülmüştür. Katılımcıların çalışma süreleri değişkenine göre iş stresi ve fiziksel aktivite ölçek ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda iş stresi ölçeğinde 9-12 yıl arası çalışan katılımcıların 0-4 yıl arası çalışan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek sıra ortalamalarına sahip oldukları görülmektedir. Katılımcıların görev tanımı değişkenine göre iş stresi ve fiziksel aktivite ölçek ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda iş stresi ölçeğinde kâtip unvanına sahip katılımcıların diğer görev tanımlı katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek sıra ortalamalarına sahip oldukları görülmektedir. Yoğun egzersiz grubunda ise mübaşirlerin hâkim ve savcılardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek sıra ortalamalarına sahip oldukları görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Stres, İş Stresi

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between the degree of physical activity of courthouse employees and work stress by comparing them with various demographic variables.
Method: A total of 224 courthouse employees, 159 men (71%) and 65 women (29%) working in Erzurum Justice Palace, participated in the study. In this study, a questionnaire consisting of 3 parts was used to collect the data. The first part of the specified questionnaire is the 8-item personal information form prepared by the researcher and aims to obtain information about the socio-demographic characteristics of the participants. In the second part of the questionnaire, the job stress scale developed by House & Rizzo (1972) was used to determine the level of stress experienced by the participants in their work life. In the reliability analysis for the scale, the Cronbach's alpha value was determined as .89. In the third part of the questionnaire, the International Physical Activity Questionnaire Short Form (UFAA) was used to determine the physical activity levels of the participants. In the reliability analysis for the scale, the Cronbach's alpha value was determined as .70.
It was observed that the data obtained in the data distribution homogeneity test did not have a homogeneous distribution, therefore non-parametric statistical methods were applied. Accordingly, Mann Whittney U analysis was applied for variables consisting of binary groups such as gender and marital status, and Kruskall Wallis H analysis was applied for variables with more than two groups such as education level, income, working age, place of work and job description. Spearman Correlation Analysis was applied to determine the relationship between the work stress and physical activity levels of the participants. In the study, the data were processed at a 95% confidence interval.
Findings: As a result of the correlation analysis, it was determined that there was a statistically significant, negative and strong correlation between the work stress levels of the participants and their physical activity levels. Accordingly, as the physical activity levels of the participants increase, their job stress levels decrease.
Results: It is seen that more than half of the participants do insufficient physical activity according to MET-min/week values. As a result of the comparison of the Occupational Stress Scale averages and exercise types according to the gender variable, it was seen that male participants had a statistically significantly higher rank than female participants among the participants who did intense exercise. As a result of the comparison of the job stress and physical activity scale averages according to the working time variable of the participants, it is seen that the participants working between 9-12 years in the job stress scale have statistically significantly higher rank averages than the participants working between 0-4 years. As a result of the comparison of the job stress and physical activity scale averages of the participants according to the job description variable, it is seen that the participants with the title of clerk in the job stress scale have statistically significantly higher rank averages than the other job description participants. In the intense exercise group, it is seen that bailiffs have statistically significantly higher rank averages than judges and prosecutors.

Key Words: Physical Activity, Stress, Work Stress