Çin'in enerji güvenliği politikalarının Orta Doğu ülkeleri ile ilişkileri üzerine etkileri
Energy security policies of China and its effects on relations with Middle East countries
Yazar: FATİH KINCIR
Danışman: PROF. DR. BURAK SAMİH GÜLBOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Enerji = Energy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Güvenlik = Security ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Ortadoğu = Middle East ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti, 1978 reformlarıyla birlikte önemli bir dönüşüm yaşamaya başlamıştır. Bu dönüşüm sürecinin tüm dünyada en fazla dikkat çeken boyutu ise Çin'in yaşadığı hızlı ekonomik büyüme olmuştur. Ekonomik büyüme ve kentleşmenin artmasıyla Çin'in enerji ihtiyacı da sürekli artmıştır. Enerji açısından kendi kendine yeterli bir ülke olan Çin, talebin sürekli artması nedeniyle 1993 yılından itibaren net bir petrol ithalatçısı haline gelmiştir. Bu ithalatın büyük bir kısmı da Orta Doğu bölgesindeki ülkelerden, özellikle de Suudi Arabistan, Irak ve İran'dan temin edilmektedir.
Çin'in ekonomik büyümesini devam ettirebilmesi günümüz itibariyle ulusal bir meselesi haline gelmiştir. Bu meselenin çözümü de ancak ülkenin enerji güvenliğinin temin edilmesiyle mümkündür. Bu durumun bilincinde olan Çin yönetimi, Orta Doğu ülkeleri ile siyasal, ekonomik, kültürel ve ticari ilişkilerini sürekli güçlendirmeye çalışmaktadır. Arap Baharı olayları ve bölgedeki terör faaliyetleri, siyasal ve askeri istikrarsızlıklar Çin'in Orta Doğu politikalarını etkilemekle birlikte, Orta Doğu'da ekonomik anlamda ABD'nin boşluğunu Çin'in doldurmaya başladığı yeni bir sürecin yaşandığı gözlemlenmektedir. Bu süreç aynı zamanda uluslararası toplumun geleceği ve dünya güç dengelerinin yeniden belirlenmesinde de etkili olabilecek bir potansiyele sahiptir.



Anahtar Kelimeler: Çin, Orta Doğu, Enerji Güvenliği, Petrol, Dış Politika.

Abstract:
People's Republic of China has started to experience a major transformation with the 1978 reforms. Most attractive part of this transformation is the fast pace of economic growth, considering the impact on the rest of the World. China's energy needs has increased with high urbanization and economic growth ratios. Although China was one of the self-sufficient countries in terms of energy resources, due to continuous increase in demand it has become a net oil importer since 1993. A large part of this import is supplied by the countries in the Middle East, especially Saudi Arabia, Iraq and Iran. 
Sustainability of economic growth is a national policy for China recently. Only way to achieve this goal is ensuring energy security. Being aware of this concern, the Chinese leadership is trying to strengthen political, cultural and commercial relations with the Middle East countries continuously. It is observed that China is gradually replacing United States hegemony in the region, despite the impacts of Arab Spring, terrorist activities and the political and military instability in Middle East. This paradigm shift has potential to reshape the future of international relations and change power balance of World.



Key Words: China, Middle East, Energy Security, Oil, Foreign Policy.