İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi ve lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde bir araştırma
Occupational health and safety management system and a research among enterprises operating in the logistics sector
Yazar: BURCU ÖZGE ÖZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. VALA LALE TÜZÜNER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Güvenlik kültürü = Safety culture ; Güvenlik yönetimi = Security management ; Lojistik = Logistics ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Yönetim = Management ; Yönetim sistemleri = Management systems ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmada, insan kaynakları yönetimi (İKY) işlevlerinden biri olan iş sağlığı ve güvenliği (İSG) işlevi ile bu işlev kapsamında değerlendirilen iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi, (İSGYS) ana hatlarıyla ele alınmaktadır. Çalışmanın uygulama bölümünde, iş sağlığı ve güvenliği çerçevesinde lojistik sektöründeki mevcut durumdan bahsedilerek, lojistik süreçler açısından iş sağlığı ve güvenliği riskini en çok içeren lojistik işletmesi birimi olan depolar üzerinde durulmaktadır. Bu bölümde, lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerdeki İSGYS mevcudiyet düzeyi ile bu sistemin bir parçası olan çalışanların güvenlik iklimi algıları arasındaki ilişkileri inceleyen bir araştırma yer almaktadır. Ayrıca araştırmada güvenlik iklimi ve İSGYS değişkenleri ile kaza ağırlık oranı (KAO), kaza sıklık oranı (KAO) ve meslek hastalığı oranları arasındaki ilişkiler değerlendirilmektedir. Uluslararası Nakliyeciler Derneği'ne üye L2 ve C2 yetki belgesine sahip işletmeler ile gerçekleştirilen araştırmada işletmelerin karakteristik özelliklerine göre, İSGYS düzeylerindeki farklılıklar da ortaya konmaktadır. 40 işletmenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada verilerin analizi için Pearson Korelasyon Analizi, Basit Regresyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, frekans ve yüzde dağılımları, aritmetik ortalama, standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerden de yararlanılmıştır. Sonuç olarak, çalışanların güvenlik iklimi algı düzeyleri ile çalıştıkları işletmelerin İSGYS düzeyleri arasında ilişki olduğu ve işletmelerdeki İSGYS düzeyinin çalışanların güvenlik iklimi algısını etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışanların eğitim düzeylerine ve sahip oldukları unvanlara göre, güvenlik iklimi algılarının farklılaştığı da görülmüştür.

Abstract:
This study deals with the main issues of the role of occupational health and safety (OHS) as well as occupational health and safety management system (OHSMS) evaluated as a function of human resources management (HRM). In the aplication part of the study, there is also an argument about the present situation in the logistics sector with respect to occupational health and safety emphasizing the warehouse as the logistics management unit with maximum risk in terms of occupational health and safety within logistic processes. This part of the study involves a research analyzing the relationship between the level of OHSMS and the safety climate as perceived by workers as a part of this system in enterprises operating in the logistics sector. There is also an estimation of the relations between the safety climate and OHSMS variables as well as the relations with the accident rates, accident frequency rate and the rates of occupational illness. The research was realized among 40 enterprises registered to the International Transporters Association and equipped with L2 and C2 certificates; differences between their OHSMS levels were brought up according to the characteristics of these enterprises. The tests used for the analyses of data are Pearson Correlation Analysis, Simple Regression Analysis, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal-Wallis. In addition, descriptive statistical methods such as frequency and percentage distributions, arithmetic mean and standard deviation were also used. In conclusion, it is confirmed that there is a relationship between the level of the safety climate perceived by workers and OHSMS levels of enterprises where they are employed; and it is seen that the level of OHSMS has an effect on the safety climate perception of the workers. On the other hand, it has been observed that there are also variations among workers? safety climate perception with respect to their levels of education and their job titles.