Hastanelerde manevi bakım hizmetleri (Hollanda örneği)
Spiritual care services in hospitals (Dutch example)
Yazar: ÖMER FARUK AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED FATİH TURANALP
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hastaneler = Hospitals
Dizin: Manevi bakım = Spiritual care

Özet:
Bu çalışmada, Hollanda sağlık kuruluşlarındaki manevi bakım hizmetlerinin geçmişten günümüze kadar yaşadığı gelişim incelenmiş ve yazıya dökülmeye çalışılmıştır.  Araştırma sürecinde betimsel araştırma yöntemi kullanılarak, nitel veri toplama teknikleriyle Hollanda'daki manevi bakım hizmetlerinin içeriği ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Ülkemizde de bu alandaki farkındalığın yakın geçmişte arttığı ve sağlık kuruluşlarında ilk manevi bakım görevlilerinin hizmet vermeye başladığı görülmektedir. Araştırmamızda, Hollanda sınırları içerisinde özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında profesyonelleşen, gerek yasal alt yapısıyla ve gerekse kurumsallaşmadaki başarısıyla örnek gösterilen hastanelerdeki manevi bakım konusu işlenmiş ve yapılan çalışmanın ülkemizde bu alandaki çalışmalara katkı vermesi amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, Hollanda'daki manevi bakım hizmetlerinin geçmişten günümüze kadar yaşadığı gelişim incelenmiş ve bu hizmetin hastanelerde kendisine nasıl yer edindiğine değinilmiştir. İkinci bölümde, manevi bakım mesleğinin ve manevi bakım görevlisinin profili üzerinde durulmuş, manevi bakım görevlisinin kimliği, mesleğin tanımı ve mesleğin içeriğiyle birlikte bu meslekte kullanılan metotlar ve modeller incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde, Hollanda sağlık kuruluşlarındaki manevi bakım hizmetlerinde oldukça önemli bir rolü aktif olarak üstlenen VGVZ derneği ve uyguladığı meslek standartlarından bahsedilmiş, ayrıca SKGV kurumu ve bu alanda yaptığı çalışmalara da yer verilmiştir. Araştırma neticesinde, Hollanda sağlık kurumlarındaki manevi bakım hizmetlerinde günümüzde sahada aktif olarak daha çok hermenötik modelin kullanıldığı ortaya çıkmış ve bu modelin temel özelliğinin deneyim ile gelenek arasında kurduğu bağdan geldiği anlaşılmıştır. Ayrıca her bireyin bir inanç dünyasına sahip olduğu gerçeğinden yola çıkılarak, günümüzde farklı inançlara sahip manevi bakım görevlilerinin sahada bu hizmeti yürütmeye çalıştıkları belirlenmiştir. Hollanda sağlık kuruluşlarındaki manevi bakım hizmeti çalışmalarının VGVZ'nin belirlediği meslek standartlarına göre yürütüldüğü belirlenmiş ve araştırmada gerek bu meslek standartları ve gerekse manevi bakım görevlileri kalite kayıt kurumu olan SKGV kurumunun çalışmaları hakkında detaylı bilgi verilmiştir.

Abstract:
In this study, the development of spiritual care services in Dutch health institutions from past to present was examined and tried to be written down. During the research process, descriptive research method was used and qualitative data collection techniques were used to reveal the content of spiritual care services in the Netherlands. It is seen that awareness in this field has increased in our country in the recent past and the first spiritual caregivers started to serve in health institutions. In our research, the subject of spiritual care in hospitals, which became professional within the borders of the Netherlands, especially in the second half of the 20th century, and which are considered exemplary with both their legal infrastructure and their success in institutionalization, was discussed and the aim of the study was to contribute to the studies in this field in our country. In the first part of the study, the development of spiritual care services in the Netherlands from past to present was examined and how this service gained a place in hospitals was mentioned. In the second part, the profile of the spiritual care profession and the spiritual caregiver was focused on, and the identity of the spiritual caregiver, the definition of the profession and the content of the profession, as well as the methods and models used in this profession were examined. In the third and last chapter, the VGVZ association, which actively plays a very important role in spiritual care services in Dutch healthcare institutions, and the professional standards it implements are mentioned, and the SKGV institution and its studies in this field are also included. As a result of the research, it was revealed that the hermeneutic model is actively used in spiritual care services in Dutch health institutions today, and it was understood that the main feature of this model comes from the bond it establishes between experience and tradition. In addition, based on the fact that every individual has a world of belief, it has been determined that spiritual caregivers with different beliefs are trying to carry out this service in the field today. It has been determined that spiritual care service studies in Dutch health institutions are carried out in accordance with the professional standards determined by VGVZ, and in the research, detailed information is given about both these professional standards and the work of the SKGV institution, which is the quality registration institution for spiritual caregivers.