Kişilik tipleri envanterinin geliştirilmesi ve üniversite bölümlerinin kişilik kodlarının belirlenmesi
Development of personality types inventory and determination of majors by personality codes
Yazar: ORHAN AĞAÇCI
Danışman: DOÇ. DR. ARİF ÖZER
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kariyer = Career ; Kariyer geliştirme = Career development ; Kişilik = Personality ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Lise öğrencileri = High schools students ; Myers Briggs Tip Belirleyicisi = Myers Briggs Type Diagnostic ; Psikolojik testler = Psychological tests ; Tipler = Characters ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencileriyle kariyer psikolojik danışması yaparken kullanılmak üzere, Jung'un Psikolojik Tipler Kuramına ve bu kurama Briggs ve Myers'ın yaptığı katkılara dayanan, bir envanter (KTE-Kişilik Tipleri Envanteri) geliştirmektir. Envanter rasyonel-kuramsal yaklaşıma dayalı olarak geliştirilmiştir. Ayrıca üniversite bölümlerinin kişilik kodları da belirlenmiştir. Envanterin taslak formu Ankara'da 2017-2018 eğitim yılında liseye devam eden 683 gönüllü öğrenciye uygulanmıştır. Üniversite bölümlerinin kişilik kodları aynı yılda Hacettepe Üniversitesindeki 145 akademisyenin verdiği bilgilerden elde edilmiştir. Envanterin yapı geçerliği çalışması betimleyici yapısal eşitlik modeli ve betimleyici faktör analiziyle gerçekleştirilmiştir. KTE'nin benzer ölçekler geçerliğini incelemek için, KTE, Türkçe MBTI-G formuyla birlikte gönüllü katılımcılara uygulanmış ve bu iki envanterden alınan puanlar arasındaki Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Ölçümlerin güvenirliği KR-20 ve test tekrar test teknikleriyle incelenmiştir. Veriler Mplus 8 ve Statistica 13 paket programları kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlar KTE'nin kuramsal yapıda olduğu gibi dört faktörden oluştuğunu ve bu dört faktörün toplam varyansın %70,93'ünü açıkladığını göstermiştir.  KTE'nin iç tutarlık katsayısının (KR-20) .90 ve .94 arasında değiştiği bulunmuştur. KTE'nin aynı gruba iki hafta arayla tekrar uygulanması sonucunda Pearson korelasyon katsayısının .81 ve .85 arasında değiştiği, KTE ve Türkçe MBTI-G formu arasındaki Pearson korelasyon katsayısının ise .70 ve .79 arasında değiştiği bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to develop inventory (IPT-Inventory of Personality Types) based on Jung's Theory of Psychological Types and Briggs and Myers' contributions to this theory to be used in conducting career counseling with high school students. The inventory was developed based on rational-theoretical approach. In addition, majors by personality codes were determined. The draft form of IPT was administered to 683 volunteers attending high schools during the 2017-2018 education year in Ankara. The major by personality codes were determined according to 145 academicians at Hacettepe University during the same years. The exploratory structural equation model and exploratory factor analysis were performed in the context of the construct validity. In order to examine the concurrent validity of IPT, it was administered with MBTI Form G Turkish Version to the volunteers, and Pearson correlation calculated between the scores of these two-inventories. The reliability of the measurements was investigated by KR-20 and test-retest techniques. The data were analyzed by using Mplus 8 and Statistica 13 package programs. The results show that IPT consists of four factors-they are theoretically the same- which account for 70.93% of the total variance. The internal consistency coefficients of the IPT was calculated ranging between .90 and .94. As a result of administering IPT to the same group at two-week intervals, the Pearson correlation coefficient was calculated as ranging between .81 and .87, the Pearson correlation coefficients was also calculated as ranging between .70 to .79 between IPT and MBTI G-Turkish Version.