Edirne ilinin turizm coğrafyası
The tourism geography of Edirne province
Yazar: SİNAN KOCAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ZAMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Edirne = Edirne ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Turizm = Tourism ; Turizm alanları = Tourism areas ; Turizm coğrafyası = Tourism geography ; Turizm potansiyeli = Tourism potential

Özet:
Coğrafya bilimi Beşeri ve İktisadi Coğrafya Anabilim Dalının bir alt disiplini olan Turizm Coğrafyası bilim alanı araştırma sistematiği içinde araştırılan Edirne İli, yurdumuzun kuzey batısında, Marmara Bölgesi'nin Ergene Bölümü sınırları içinde yer almaktadır. Aynı zamanda ülkemizin kuzeybatı sınırının bir kısmını oluşturan Meriç Nehri'ne paralel olarak kuzey-güney doğrultusunda uzanan ilin yüzölçümü 6.276 km² olup, Türkiye topraklarının yaklaşık ? 7,7'lik bölümünü kaplamaktadır.Avrupa ile Türkiye arasında kara ve demiryolları geçiş noktası olan il toprakları üzerinde Türkiye'nin en işlek kara (Kapıkule, Pazarkule, Hamzabeyli ve İpsala) ve demiryolu (Kapıkule ve Eskiköy) sınır kapıları bulunmaktadır.Arazi varlığının % 60'ını tarım topraklarının oluşturduğu ildeki en önemli ekonomik faaliyet tarım ve hayvancılıktır. Bölgenin sanayi açısından en geri kalmış illeri arasında yer alan Edirne'de sanayi faaliyetleri de tarıma dayalıdır. TEM, E-5 ve D-550 karayolları ile demiryolu bağlantıları ilde transit taşımacılığı ve ticaret sektörünü geliştirmiştir.Yerleşme tarihinin M.Ö. I. yüzyıla (Traklar'a) uzandığı Edirne, tarihsel süreçte coğrafi konumu nedeniyle çeşitli kültür ve medeniyetlerin buluşma ve kaynaşma noktası olmuştur. Osmanlı Devleti'ne 85 yıl başkentlik yapan Edirne'de başta Osmanlı Devleti olmak üzere yöreye hâkim olmuş birçok uygarlıktan kalma tarihi ve kültürel turistik kaynak bulunmaktadır.Tarihi ve arkeolojik değerleri, müzeleri, inanç turizmi öğeleri, savaş alanları, turistik ürünleri, Kırkpınar ve Kakava şenlikleri gibi ulusal öneme sahip turizm organizasyonları ile araştırma sahası beşeri ve kültürel olarak iç turizm açısından gelişme göstermiştir.Sınır bölgesinde yer alması uzun yıllar doğal turistik kaynaklar açısından sınırlı olarak değerlendirilmesine neden olmuştur. Doğal turistik kaynakların yoğunluk kazandığı Saros Körfezi Kıyıları, 2000'li yıllarla birlikte hızlı bir gelişim sürecine girmiş, 2006 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak ilan edilmiştir.Bunun yanı sıra Türkiye Turizm Stratejisi 2023'te Trakya Kültür Koridoru sınırları içinde yer alan araştırma sahası, Marka Kentler ve Markalaşan Turizm Bölgeleri oluşturma hedef ve stratejilerinin uygulama alanları arasındadır.Bu araştırma ile Edirne'deki turizm faaliyetlerinin sınıflandırılması ve dağılışının belirlenmesi, turizm faaliyetleri sonucu gelişen insan-çevre etkileşiminin değerlendirilmesi ile il turizminin sorunlarının ortaya koyulması ve ilin kalkınmasında turizmin rolünün ortaya konulması hedeflenmiştir.Coğrafi araştırma metotları uygulanarak elde edilen veriler analiz-sentez sürecinde yorumlanmış, sahanın doğal, beşeri ve kültürel turistik değerleri, bunların potansiyelleri ve mekânsal dağılımı, turizm çeşitleri, turist talebi ve turistik altyapı imkanları değerlendirilerek Edirne'de turizmin çevresel, sosyo-kültürel ve ekonomik etkileri ile turizm odaklı sorunlar ortaya konulmuştur.Ayrıca turizmde planlı gelişim sürecinin başladığı araştırma sahası için yapılan ulusal ve bölgesel turizm planlamaları değerlendirilerek sürdürülebilir turizm açısından geleceğe yönelik rasyonel öneriler de sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Edirne province, that is studied in a scientific research of Tourism Geography field, a sub-branch of Human and Economic Geography, is in the northwest of Turkey, within the borders of Ergene sub-region of Marmara Region. The province lies in parallel with Meriç River, which constitutes Turkey?s north-western border. The area of the province is 6.276 km² and it constitutes approximately %7,7 of Turkey?s whole area.On the grounds of the province, which is a highway and railway transit zone between Europe and Turkey, there have been the most intense highway (Kapıkule, Pazarkule, Hamzabeyli and İpsala) and railway (Kapıkule and Eskiköy) border gates of Turkey.Farming lands constitute % 60 of the grounds in Edirne and the most important economic activity of the province is agriculture and stockbreeding. The industry of Edirne, which is one of the most underdeveloped provinces of the region, mostly depends on agriculture. The links of highways such as TEM, E-5, D-550 and railways have developed transit transportation and trade industry of the province.The settlement history of Edirne dates back to 1st Cent B.C and throughout history it has been a melting pot of civilizations due to its geographical position. In Edirne, an 85-year capital city of Ottoman Empire, there have been many cultural and touristic sources that are the heritage of civilizations, particularly Ottomans who inhabited in the region.The province has developed cultural and human based means in terms of domestic tourism and research region with its historical and archeological values, museums, belief tourism factors, war areas, touristic products, Kırkpınar and Kakava festivals that have national importance.Since the province takes place in a border region, importance has been limitedly attributed in terms of natural touristic sources to the province for years. Saros Bay, of which natural touristic sources are intense, has developed with the beginning of the millennium and has been declared as a Tourism Protection and Developing Zone by Ministry of Culture and Tourism.Additionally, the study area, which takes place within the borders of ?Thrace Culture Corridor in Tourism Strategy of Turkey in 2023?, has been one of the application fields of ?Developing Trademark Cities and Trademark Tourism Regions?.This study aims to determine the classification and distribution of tourism activities in Edirne, to evaluate mutual effect between human and environment as a result of tourism activities, to reveal the problems of tourism in Edirne and to present the importance of tourism in the development of a province.The data collected by the help of geographical research methods has been commented in analysis-synthesis method. The natural, humane and cultural values of the region, the location with its potentials, the varieties of tourism, demands of tourists, touristic infrastructure facilities are evaluated. As a result of this evaluation the environmental, socio-cultural and economical effects of tourism in Edirne and tourism based problems have been figured out.Furthermore, national and regional tourism plans have been evaluated for the study area in which planned development has begun, and rational suggestions have been presented in terms of sustainable tourism in the future.