In vitro şartlarda mitomycin-C'nin oluşturduğu genetik hasara karşı bir liken türü olan Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) hale etkisinin mikronükleus test yöntemi ile araştırılması
In vitro conditions, against the genetic damage formed by mitomycn-c, the examination effect of Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) hale which is a type of lichen with micronucleus testing method
Yazar: ERHAN MUSTAFA AKARSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR AKSU KILIÇLE
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Genotoksisite = Genotoxicity ; Likenler = Lichens ; Mikroçekirdek testleri = Micronucleus tests ; Mitomisin = Mitomycins

Özet:
Likenler, içeriklerinde barındırdıkları ve kendilerine özel olan sekonder metabolitlerinden dolayı antigenotoksik, antiviral, antimutajenik, antikanserojen ve farklı birçok biyolojik etkiye sahip, mantar-alg formlarından oluşan simbiyotik canlılardır. Bu çalışmada, Kuzey Doğu Anadolunun yüksek kesimlerinde doğal olarak yetişen Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) Hale (XSG) liken türünün su ekstraktının genotoksik ve antigenotoksik etkileri, bilinen bir genotoksik ajan olan Mitomisin-C (MMC)'ye karşı in vitro mikronükleus (MN) test yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Sağlıklı 3 donörlerden steril şartlarda alınan periferal kan örnekleri ile 8 ayrı grup oluşturuldu. Negatif kontrol grubu (1. Grup), pozitif kontrol grubu (2. Grup) her kromozom medyumu için 3 μg/ml MMC ilave edilerek hücre kültürü ortamında 48 saat etkileşime bırakıldı. Ayrıca test maddesi olan liken ekstraktları 30 μg/ml (XSG) (3. Grup), 60 μg/ml (XSG) (4.grup) ve 120 μg/ml (XSG) (5.grup) olacak şekilde hücre kültürüne eklendi. Ardından 30 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (6.grup), 60 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (7.grup) ve 120 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (8.grup) bulunacak şekilde 48 saat süre ile etkileşime bırakıldılar. Sonuç olarak; veriler istatistiksel anlamda değerlendirildiğinde Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) Hale likeninin su ekstraktının genotoksik etkisinin bulunmadığı ve MMC genotoksik ajanına karşı MN frekansını artan dozlarla paralel olarak düşürdüğü ve antigenotoksik olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir (P<0,05).

Abstract:
Lichens are symbiotic organisms consisting of algae and fungi, which have antigenotoxic, antiviral, antimutagenic, anticarcinogenic and different biological effects due to their secondary metabolites. In this study, the genotoxic and antigenotoxic effects of water extract of a lichen, Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) Hale  (XSG), which grows naturally at higher parts of North East Anatolia, were compared to a well-known genotoxic agent, mitomycin-C (MMC) by using in vitro micronucleus (MN) test. Eight different groups were determined by the peripheric blood samples drawn from the healthy 3 donors under sterile conditions. Negative (1st group) and positive (2nd group) control groups were left in cell culture media for reaction for 48 hours adding 3 μg/ml MMC for each chromosome medium. The lichen extracts, 30 μg/ml (XSG) (3rd group), 60 μg/ml (XSG) (4th group) and 120 μg/ml (XSG) (5th group), which are the test materials, were added in cell culture. Additionally, 30 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (6th group), 60 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (7th group) and 120 μg/ml (XSG) + 3 μg/ml MMC (8th group) were added in cell culture for reaction for 48 hours. As a result, the statistical analysis of data showed that the water extract of Xanthoparmelia somloensis (Gyeln.) Hale lichen do not have any genotoxic effect, decreased the MN rates in parallel to its increasing doses as compared to MMC and was detected that it may be used as an antigenotoxic agent (P<0.05).