Süleyman-nâme-i Kebir (40.Cilt) - semantik inceleme-metin-dizin-tıpkı basım
Süleyman-nâme-i Kebîr (Volume 40) - semantic analysis-text-index-reprint
Yazar: HAYRETTİN YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SARIKAYA
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam = Meaning ; Dil özellikleri = Language features ; Firdevsi = Firdevsi ; Süleymanname = Süleymanname

Özet:
Firdevsî, 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzylın başında Fatih Sultan Mehmet, II. Bayezıd ve Yavuz Sultan Selim dönemlerinde yaşamış bir âlimdir. Yaşadığı dönemde tıp, tarih, astronomi, edebiyat, felsefe, geometri gibi birçok alanda çalışmalar yapmasına rağmen Firdevsî'yi ilim âlemine tanıtan Süleyman-nâme-i Kebir adlı eser olmuştur. Bu çalışmada Süleyman-nâme'nin Manisa İl Halk Kütüphanesi, Akhisar Zeynelzade Koleksiyonu, 45 Ak Ze 226'da bulunan 1212(1797) tarihli Çili Zeynel b. Hacı Ali adına vakıf mühürlü 40. cildi esas alınmıştır. Çalışma  semantik inceleme, metin, dizin ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Firdevsî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş devamında 40. cildin konusu, dil ve imla özellikleri üzerinde durulmuştur. Semantik incelemede metin, artzamanlı bakış açısıyla ele alınmıştır. Sözcük ve  tümce anlambilimi çalışmasıyla eserin yazıldığı dönem içerisinde kullanılan sözcük ve tümcelerin anlam özellikleri ortaya çıkartılmıştır. Metin bölümünde, Arap harfli metin Latin harflerine transkiribe edilmiştir. Dizin bölümünde eserde yer alan kelimeler ve özel isimler alfabetik olarak verilmiştir. 

Anahtar Kelime : Firdevsî, Süleyman-nâme, Dil Özellikleri, Sözcükte Anlam, Tümcede Anlam.

Abstract:
Firdevsi was a scholar who lived during the reigns of Mehmed II, Bayezid II and Selim I. at the end of the 15th century and the beginning of the 16th century. Although she worked in many fields such as medicine, history, astronomy, literature, philosophy and geometry during her lifetime, it was the work called Süleyman-name-i Kebir that introduced Firdevsi to the world of science. Although he had many works in many fields, it was his work  the Suleyman-namah-i Kebir that introduced Ferdowsi to the world of science. In this study, Suleyman-namah's 40th volume which is in in 45 Ak Ze 226 of Akhisar Zeynelzade Collection in Manisa Provincial Public Library,  1212(1797) dated foundation stamped in the name of Çili Zeynel b. Hacı Ali was taken as basis. The study consists of semantic analysis, text, index and facsimile sections. In the introduction, information about the life and works of Ferdowsî is given, and then the subject, language and spelling features of the 40th volume are emphasized. In the semantic analysis, the text is handled with a diachronic perspective. With the study of word and sentence semantics, the semantic features of the words and sentences used in the period when the work was written were revealed. In the text section, the Arabic script has been transcribed into Latin letters. In the index section, the words and proper names in the work are given in alphabetical order.

Keywords: Firdevsi, Süleyman-name, Language Features, Meaning in Word, Meaning in Sentence.