Kalkan balığında (Psetta maxima) bulbus oculi'nin morfolojik yapısı
The morpholojical structure of bulbus oculi in the turbot (Psetta maxima)
Yazar: ÖZGÜR YILMAZ PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ONUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Balıklar = Fishes ; Bulbus oculi = Bulbus oculi ; Kalkan balığı = Turbot ; Morfoloji = Morphology ; Psetta maxima = Psetta maxima ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Dış ortamdaki fiziksel ve kimyasal uyarılar sinir sistemiyle bağlantılı olan duyu organları tarafından alınır. Fiziksel uyarılardan ışığın nitelik ve yoğunluğundaki değişiklikler, birincil olarak gözler tarafından algılanır. Balık türlerinde gözler konum ve morfolojik yapı olarak farklılık göstermektedir. Yapılan çalışma ile kalkan balığında bulbus oculi'nin morfolojik yapısının detaylı olarak ortaya konması amaçlandı. 
Materyal ve metot: Bu çalışmada 7 adet kalkan balığına ait toplam 14 adet göz kullanıldı. Gözler diseksiyonla belirgin hale getirildikten sonra morfometrik veriler dijital kumpas ile alındı. Beş adet göz histolojik incelemeler için rutin doku takibi prosedürlerinden geçirilerek parafinde bloklandı. 
Bulgular: Kalkan balığında her iki göz üstte, sırt kısmına doğru kaymış olarak bulunmaktaydı. Pupilla şekil itibariyle yarım ay biçimindeydi. Gözlerin büyüklüğü vücut büyüklüğüne oranlandığında bu oranın yaklaşık olarak %2-3 olduğu gözlendi. Lensin oldukça sert ve transparent bir yapıda olduğu ve cornea'ya doğru uzandığı belirlendi. Histolojik incelemelerde göz kesitinde tunica fibrosa bulbi'nin cornea ve sclera'dan oluştuğu, tunica vasculosa bulbi'de yer alan choroidea'da choroideal rete'nin varlığı saptandı. Tunica nervea bulbi'yi oluşturan retina'nın ise on tabakadan oluştuğu belirlendi.
Sonuç: Sunulan çalışma ile kalkan balığı gözünün anatomik ve histolojik yapısı ortaya kondu. Elde edilen verilerin konu ile ilgili çalışacak araştırmacılara ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Anatomi, Bulbus oculi, Kalkan balığı

Abstract:
Aim: The external physical and chemical stimuli are taken up by sensory organs associated with the nervous system. Changes in the quality and intensity of light from physical stimuli are primarily perceived by the eyes. Eyes in fish species vary in position and morphological structure. The aim of the study was to elucidate the morphological structure of bulbus oculi in turbot in detail. 
Materials and methods: In this study, A total of 14 eyes belonging to 7 turbot fish were used. Morphometric data were obtained with digital calipers after the eyes were visualized by dissection. Five eyes were subjected to routine tissue follow-up procedures for histological examinations and blocked in paraffin. 
Results: Both eyes were found on the top of turbot, shifted towards the dorsal region. Pupilla was in the shape of half a moon. When the size of the eyes was compared to the size of the body, this ratio was observed to be approximately 2-3%. It was determined that the lens was in a very hard and transparent structure and extended towards the cornea. Histological examinations revealed the presence of choroideal rete in the choroidea of the tunica vasculosa bulbi, where the tunica fibrosa bulbi was composed of cornea and sclera in the eye section. The retina forming the tunica nervea bulbi was found to be composed of ten layers. 
Conclusion: The anatomical and histological structure of the turbot was determined by the present study. It is thought that the obtained data will contribute to the researchers and the literature that will work on the subject.

Keywords: Anatomy, Bulbus oculi, Turbot