Çakırbey fayının kinematik analizi (Van Gölü kuzeydoğusu)
Kinematic analysis of Cakirbey fault (Northeast of Lake Van)
Yazar: SABAHATTİN KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AZAD SAĞLAM SELÇUK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Van Gölü, 15.496 km2 yüz ölçüme sahip kapalı bir havza içerisinde 3573 km2 alan kaplamaktadır. Tektonik açıdan oldukça aktif olan havza içerisinde tarihsel ve aletsel dönemde farklı büyüklüklerde yıkıcı birçok deprem kaydedilmiştir. Bu depremler arasında (i) 7 Nisan 1646 Hayatsdzar; (ii) 8 Mart 1715 Hoşap ve (iii) 30 Mayıs 1880 Ahlat ile 1976 Çaldıran (Mw 7.3) ile 23 Ekim 2011 Van-Tabanlı Depremleri (Mw 7.2) önemli can ve mal kaybına yol açmıştır. 
Bu çalışmada, Çakırbey Fayı'nın Pliyosen-Kuvaterner tektonik gelişimini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, havzanın çökel ve volkanitleri içerisinde bulunan faylanma verilerinin derlenmesi, bu verilerin kinematik analizi ve zamansal olarak sınıflandırılması yapılmıştır.
Çakırbey Fayı boyunca belirlenen 10 istasyonda fay topluluklarının kinematik analizine yönelik, 46 adet fay düzlemi üzerinde ölçümler yapılmıştır. Değişik yaş ve litolojide yer alan jeolojik birimlerde elde edilen veriler zamansal ayrım yapılarak, bölgede meydana gelen asal gerilmede ki değişim net olarak saptanabilinmiştir. Elde edilen veriler sonucunda, Pliyosen dönemdeki sıkışma doğrultusu K40-70B'dır. Buna karşın açılma doğrultusu K20-50D doğrultusundadır. Aynı zamanda, Van Gölü kuzeydoğusunun Pliyosen döneminde tektonik rejimin KB-GD doğrultulu sıkışma rejimi altında gelişen ters bileşenli sağ yanal doğrultu atımlı faylanma (transpresyonel) olduğunu göstermektedir. Pleyistosen dönemi içerisinde bölgede sadece sıkışmalı bir tektonik rejimin olduğu ve sıkışmanın doğrultusunun ise K-G ile K40B olduğu görülmektedir.

Abstract:
Van Lake covers 3573 km2 in a closed basin with a surface area of 15.496 km2. In the tectonically active basin, many devastating earthquakes have been recorded in different historical and instrumental periods. Among these earthquakes (i) April 7, 1646 Hayatsdzar; (Ii) March 8, 1715 Hosap and (iii) October 30, 1880 Ahlat  and 1976 Çaldıran (Mw 7.3) and October 23, 2011 Van-Tabanlı Earthquakes (Mw 7.2) led to significant loss of life and property.
In this study, it was aimed to reveal the Pliocene-Quaternary tectonic development of Çakırbey Fault. For this purpose, compilation of fault data in sedimentary and volcanic rocks of the basin, kinematic analysis of these data and classification of them temporally.
In 10 different stations of Lake Van basin, a total of 46 data on fault planes were obtained to perform the kinematic analysis. The change in principal stresses is clearly determined by using the data obtained from geological units which have different age and litology, by made temporal distriction. As a result of the obtained data, the compression direction is N40-70°W in the Pliocene period while the extension direction is N20-50°E. At the same time, in the Pliocene period, the basin is characteristic with the right lateral strike slip faulting (transpresyonel), developed under NW-SE direction compressional regime of tectonic period. In the Pleistocene period, the region has just compressional tectonic regime and the direction of the compression is N-S and N40°W.