Ergenlerin olumsuz yaşam deneyimleri ile içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü
The regulatory role of perceived social support in the relationship between adolescents' negative life experiences and internalization and externalization problems
Yazar: İREM BEYZA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ŞAHİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma ergenlik dönemindeki bireylerin deneyimledikleri olumsuz yaşam deneyimleri, içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkileri ve algılanan sosyal desteğin olumsuz yaşam olayları ile içselleştirme ve dışsallaştırma arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada ayrıca cinsiyet, yaş, ebeveyn eğitim düzeyi ve ebeveynin çalışma durumu olmak üzere çeşitli sosyodemografik değişkenler ile olumsuz yaşam deneyimleri arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022 – 2023 eğitim öğretim yılı içerisinde Ankara'da örgün öğretime devam eden 11 ile 18 yaş arası ortaokul ve lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Olumsuz Yaşam Olayları Listesi (OYOL), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ-R) kullanılmıştır. Ergenlerin olumsuz yaşam deneyimlerinin sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için; bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Olumsuz yaşam deneyimleri, içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri ve algılanan sosyal destek düzeyi arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle; algılanan sosyal desteğin olumsuz yaşam deneyimleri ile içselleştirme ve dışsallaştırma arasındaki ilişkide düzenleyici rolünü test etmek içinse Hayes Düzenleyici Değişken analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre olumsuz yaşam deneyimleri yalnızca cinsiyet değişkenine göre farklılaşmaktadır, diğer sosyodemografik değişkenler açısından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Olumsuz yaşam olaylarının içselleştirme ve dışsallaştırma problemlerinin tüm boyutları ile arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde; algılanan sosyal desteğin tüm boyutları ile arasındaysa negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca, algılanan sosyal desteğin olumsuz yaşam deneyimleri ile içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkiyi anlamlı şekilde yordama gücünün bulunmadığı ortaya koyulmuştur. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler :
Olumsuz yaşam olayları, içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri, algılanan sosyal destek

Abstract:
This study aims to examine the relationships between negative life events, internalizing and externalizing problems and perceived social support levels experienced by adolescents and whether perceived social support has a moderating role in the relationship between negative life experiences and internalizing and externalizing problems. The study also examined the relationships between various sociodemographic variables including gender, age, parental education level and parental employment status, and negative life experiences. The study group of the research consists of middle and high school students between the ages of 11 and 18 who continue formal education in Ankara in the 2022 - 2023 academic year. Personal Information Form, Negative Life Events List (OLOL), Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) and Perceived Social Support Scale (PSSS-R) were used as data collection tools. In order to test whether the negative life experiences levels of adolescents differed according to sociodemographic variables; independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Kruskal Wallis-H test were used. Pearson correlation analysis was used to test the relationships between negative life experiences, internalizing and externalizing problems and perceived social support level; Hayes' PROCESS analyze was used to test the regulatory role of perceived social support in the relationship between negative life experiences and internalizing and externalizing problems. According to the findings obtained as a result of the research, negative life experiences differed only according to the gender variable, no significant difference was observed in terms of other sociodemographic variables. Positive and low level significant relationships were found between negative life experiences and all dimensions of internalizing and externalizing problems, and negative and low level significant relationships were found between all dimensions of perceived social support. In addition, it was revealed that perceived social support did not have the power to significantly predict the relationship between negative life experiences and internalizing and externalizing problems. The findings were discussed within the framework of the related literature and recommendations were presented.

Key Words :
Negative life experiences, externalizing and internalizing problems, perceived social support