Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran evli kadınların kadına yönelik cinsel şiddet algısının belirlenmesi ve kadına yönelik cinsel şiddet algısı ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
The determination of married women's perception of sexual violence towards women, who has applied to etlik Zübeyde Hanim Obstetrics and Gynecology Training Hospital, and investigation of factors related to perception of sexual violence towards women
Yazar: SİNAN TETİK
Danışman: PROF. DR. VESİLE ŞENTÜRK CANKORUR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Evli kadınlar = Married women ; Evlilik = Marriage ; Mağdur = Wronged ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc ; Şiddet = Violence

Özet:
Evlilik içi cinsel şiddet kadınlar üzerinde çeşitli fizyolojik ve psikolojik sorunlara yol açan, düşük adli bildirim oranlarına sahip olan ve sıklıkla fiziksel şiddet ile karıştırılan bir aile içi şiddet türüdür. Araştırmacılar kadınların cinsel şiddeti diğer şiddet türlerine nazaran ifade etmekte güçlük çektiklerini belirtmekte, cinsel şiddet yaygınlığının gerçeği yansıtmayabileceğini vurgulamaktadır. Bu durum konunun hassaslığının yanı sıra eş tarafından gerçekleştirilen cinsel şiddetin bir şiddet biçimi olarak algılanmadığı varsayımı ile açıklanmaktadır. Bu çalışmada evli kadınların kadına yönelik evlilik içi cinsel şiddetle ilgili tutumlarının araştırılması, sosyodemografik özellikleri, evlilik öyküsü, ruh sağlığı, aile içi şiddete maruz kalma öyküsü, toplumsal cinsiyet rolü özellikleri, evlilikte istek dışı cinsellik ve cinsellikle ilgili mitlerle ilişkisinin incelenmesi hedeflenmiştir.

Çalışmamızın örneklemini Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin çeşitli polikliniklerine 01/07/2016-01/12/2016 tarihleri arasında sağlık hizmeti almak üzere başvuran hastalar arasından çalışmaya katılmak için bilgilendirilmiş, oluru alınabilen 510 evli kadın oluşturmaktadır. Sosyodemografik bilgi formu, Genel Sağlık Anketi (GSA-12), Bem Cinsiyet Rolü Envanteri (BCRE), aile içi şiddetle ilgili form, evlilik içi cinsel şiddet ve evlilikte istek dışı cinsellikle ilgili senaryolar ve bu senaryolarla ilgili sorular ile cinsellikle ilgili yanlış inanışlardan oluşan özbildirim ölçekleri ile veriler elde edilmiştir.

Örneklemin yaş ortalaması 33,3 (±9,6)  olup yarıdan fazlası (%55,5) çocuk sahibiydi ve %58,8'i çalışmaktaydı.  Katılımcıların %38,8'i aile içi şiddet türlerinden en az birine, %12,7'sinin ise cinsel şiddete evlilik süresince en az bir kez maruz kaldığı saptanmıştır. Kısa kurgusal senaryolarla ilgili yanıtların değerlendirildiği evlilik içi cinsel şiddette mağduru suçlayıcı tutum düzeyleri, yaş, gelir düzeyi, çocuk varlığı, evlilik süresi, cinsellikle ilgili mitlere inanç düzeyi ile; evlilik içi cinsel şiddeti meşrulaştırıcı tutum düzeyleri, eğitim, gelir ve dindarlık düzeyi, eş ve anne eğitim düzeyi, erkek kardeş sayısı, evlilik şekli, cinsellikle ilgili mitlere inanç düzeyi, istek dışı cinselliği kadınlık görevi ve eşten şiddet görme kaygısı ile gerekçelendirme ve cinsellikle ilgili bilgilerini eğitim ve sağlık kurumlarından alma ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Evlilik içi cinsel şiddette yardım aramaya yönelik tutum ise eğitim düzeyi, erkek kardeş sayısı, anne eğitim düzeyi, istek dışı cinselliği kadınlık görevi ile gerekçelendirme, cinsiyet rolleri ve cinsellikle ilgili mitlere olan inanç düzeyi ile ilişkili bulunmuştur. Evlilik içi cinsel şiddetle ilgili tutumlar aile içi şiddete maruz kalma ve GSA-12 puanları ile ilişkili bulunmamıştır. 

Kadınların evlilik içinde kadının rızası dışında yaşanılan cinselliği sorun olarak görmelerinin yetiştikleri ailenin yanı sıra kendi eğitim düzeyleriyle, gelir düzeyiyle, toplumsal cinsiyet ve cinsellikle ilgili yaygın kalıpyargılarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu cinsel şiddet biçimiyle yürütülecek mücadelede kadınların yaygın ve örgün eğitim olanaklarından yararlanmasının sağlanması önemlidir. Bu eğitime ruh sağlığı çalışanlarının uygulamaları içinde yer vermesi, ifade edilmesine uygun ortam sağlaması ve ruhsal etkileriyle ilgili yardım sunması gereklidir.

Abstract:
Sexual violence within marriage is a form of domestic violence that causes various physical and psychological problems on women, has low judicial reporting rates and is often confused with physical violence. Researchers emphasize that women have difficulty to express sexual violence compare to other forms of violence, and emphasize that the prevalence of sexual violence may not reflect to the reality. In additions to it's sensitivity, it is explained the assumption of that sexual violence by spouse is not perceived as a form of violence. In this study, it was aimed to investigate married women's attitudes to sexual violence within marriage and, it's relations with sociodemographic characteristics, marital history, mental health, domestic violence history, gender role characteristics, unwanted sex in marriage, and sexual myths.

The sample of our study consists of 510 married women who were informed to take part in, who could received consent, among who applied for health service to Ankara Etlik Zübeyde Hanım Obstetrics and Gynecology Training Hospital's polyclinics between 01/07/ 2016 - 01 /12/2016. Results were obtained by self-reporting scales consisting of socio-demographic information form, General Health Questionnaire (GHQ-12), Bem Sex Role Inventory (BSRI), the form related to domestic violence, related scenarios of sexual violence within marriage and unwanted sex in marriage, questions about these scenarios and belief to sexual myths.

The mean age of the sample was 33,3 (± 9,6), with the children were more than half (55,5%) and 58,8% were working. 38,8% of the participants were found to have been exposed to at least one types of domestic violence, and 12,7% of them were exposed to sexual violence at least once during marriage. Evaluations to responses to short fictional scenarios in which levels of victim blame attitudes towards sexual violence within marriage are related with age, income level, having child, duration of marriage, sex myth belief level; levels of rape support attitudes towards sexual violence within marriage are related with education, income and religiousity level, husband' and mother' education level, count of brothers, type of marriage, level of belief to sexual myths, justification of unwanted sex in marriage with wifely duty and having anxiety about violence by husband, informed about sexuality by education and health institutions are determined. Levels of help seeking attitudes towards sexual violence within marriage are related with education level, count of brothers, mother' education level, justification of unwanted sex in marriage with wifely duty, sex roles, level of belief to sexual myths. Attitudes towards sexual violence within marriage were not associated with exposure to domestic violence and GHQ-12 scores.

	It has been shown that women who consider sexuality as a problem in the marriage are associated with their education and income level, common gender-role stereotypes and sexual myths as well as the family they had grown up. By campaigning against this kind of sexual violence is important for women to provide widespread and organized education opportunities. It is necesarry to include this education in mental health workers' practice, provide appropriate environment and helps for it's psychological effects.