Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. Dönem milletvekillerinin sağlık davranışları
Health behaviors of the 22. session parliamenters of Turkish grand national assembly
Yazar: GÜLTEN UĞURLU
Danışman: DOÇ. DR. RUHİ SELÇUK TABAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. Dönem Parlamenterlerin Sağlık Davranışları Siyasal sistemin üst düzlemlerinde yer alan milletvekillerinin kolektif sağlık açısından, yasama ve yürütmenin yanı sıra bireysel sorumlulukları da vardır. Bu sorumlulukların özünü, parlamenterlerin sağlık davranışları açısından örnek yurttaşlar olmaları oluşturmaktadır. Bu nedenle parlamenterlerin uyguladıkları sağlık davranışları ve dolayısıyla sahip oldukları sağlıklı yaşam düzeyi kendi açılarından olduğu kadar, toplumun tümü açısından özel önem göstermektedir. Parlamenterlerin beslenme, dinlenme, hareket ve benzeri davranışları toplum tarafından yakından izlenmektedir. Bireylerin kendileri hakkında karar verenlerin ve uygulayanların iyi bir sağlık profiline sahip olmaları beklentisi her zaman vardır. Bu araştırma, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, parlamenterlerin sağlık profillerini ortaya koymak ve sağlık davranışları ile ilgili bilgi toplamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Read (1997) tarafından geliştirilen sağlık profili anketi kullanılmıştır. Araştırmaya 550 parlamenterden 265'i (%48.2) katılmıştır. Araştırma kapsamında yer alan parlamenterin 264'ü erkek (%99.6), yalnızca l'i (%0,4) kadındır. Parlamenterlerin yaş ortalaması yaklaşık 48'dir ve yaklaşık yarısı da (%46,8) 40-49 yaş grubundadır. Parlamenterlerin büyük bölümü (%80,0) yüksek okul mezunudur ya da lisansüstü eğitim yapmıştır. Parlamenterlerin ağırlık ortalaması 79,6 kg.dır ve %43.0'ı bu ortalamanın üstünde ağırlığa sahiptir. Parlamenterlerin boy ortalaması ise 1.75m.dir ve yalnızca %6.8'i bu ortalamanın altındadır. Parlamenterlerin sahip oldukları ortalama çocuk sayısı 3 'tür ve %23.0'ı 4 ya da daha fazla çocuk sahibidir. Parlamenterlerin %42.6'sı sürekli bir rahatsızlığının olmadığını belirtirken, % 39,6'sı gözlerinden rahatsız, diğer bir anlatımla göz kusurunun olduğunu, %17,8'i de diyabet, hipertansiyon, kalp rahatsızlığı olduğunu belirtmiştir. Parlamenterlerin sekiz boyutlu ve toplam 46 sorulu Sağlık Profili Anketine vermiş oldukları doğru yanıtların, ilgili merkezi dağılım ölçülerine göre parlamenterlerin doğru yanıt ortalaması ve oranı, olması gereken maksimum değere ve parametrelere göre düşük bulunmuştur. Bu nedenle, genel olarak, parlamenterler açısından iyi düzeyde olmayan, başka bir terimle, riskli bir sağlık profili düzeyi söz konusudur. Parlamenterler tarafından verilen en az doğru yanıt 15 (%32,6), en fazla doğru yanıt ise 43 (%93,5) olmuştur. Hiçbir parlamenter 46 tam doğru yanıt sayışma ulaşamamıştır. Parlamenterlerin en düşük doğru yanıt ortalaması, Sağlamlık ile Beslenme boyutlarında ortaya çıkmıştır. Öz-bakım, Sağlığa Zararlı Alışkanlıklar, Duygusal İyilik, Aile Öyküleri boyutlarının profilleri de yeterli düzeyde değildir. En yüksek ortalamaya ise Genel Değerler boyutunda ulaşıldığı belirlenmiştir. Kaza Önlemleri boyutu açısından parlamenterlerin ortaya koymuş oldukları profil düzeyi yüksek sayılmakla birlikte olması, gereken düzeyde değildir. Beden kitle indekslerine göre araştırmaya katılan parlamenterlerin önemli çoğunluğu (%70,9) fazla kiloludur. Dört parlamenterin (%1,5) kilo fazlalığı sağlık için doğrudan sorun oluşturacak sınırlar içindedir. Sağlık profilinin yükselmesi açısmdan öğrenim düzeyinin ve yaşın etkili faktörler olduğu belirlenmiştir. Parlamenterlerin öğrenim düzeyleri ve yaşlan yükseldikçe Sağlık Profili sorularına verdikleri doğru yanıtların ortalamaları da anlamlı olarak yükselmektedir. Evli olma durumunun ve çocuk sayısının sağlık davranışlarının uygulanması, yani Sağlık Profili açısmdan etkili bir faktör olmadıkları saptanmıştır. Gerek parlamenterler ve gerekse toplumun tümü açısmdan sağlık profilini yükseltmeye yönelik doğru sağlık davranışlarının uygulanmasını yaygınlaştırma ve bu konudaki duyarlılığı, bilinci ve sorumluluğu yükseltme çalışmalarının yoğunlaştırılması gereklidir.Anahtar kelimeler: Parlamenter, sağlık davranışları, sağlık profili, yaşam kalitesi. 69

Abstract:
Health Behaviors Of The 22. Session Parliamenters of Turkish Grand National Assembly Parliamenters, who are occupying the highest levels within the political system, have personal responsibilities in terms of collective health beside legislation and execution. To be model citizens by applying health behaviours is the essential point of this responsiblity. Hence, the health behaviors applied by parliamenters and their healthy life levels are very important not only for themselves but also for the community. Parliamenters' health behaviors such as nutrition, resting, exercise and so on are closely observed by the community. Individuals always foster the expectancy that those who take and execute the decision for the community shoul have better health profiles. In the frame of the explanations above, this research was planned to define the health profiles of parliamenters by collecting information about their health behaviors. Of the 550 parliamenters in the Turkish Grand National Assembly 265 (48.2 %) paricipated in the research and only one of them is woman. Average age of the parliamenters is 48 and almost half of them (46,8 %) are in 40-49 age group. Majority of the parliamenters (80,0 %) have either gradute (B.A.) or post-graduate (M.A.) degrees. The average weight of the parliamenters are 79.6 kg and 43.0 % of them are over than this figure. The average hight of the parliamenters is 1.75 meter, and only 6.8 % of them are under than this figure. The average number of the children they haves 3, and 23.0 % of them have 4 or more children. While 42.6 % of the parliamenters claimed to have chronic illnesses, 39.6 % of them have problems in their eyes, and 17.8 %of them have diabetes, coronery diseases and high blod pressure. The mean and ratio of the corrects answers of the parliamenters to the Health Profile Questionnaire that consists of eight dimension and 46 items were found to be low in comparison to parameters and the expected maximum value. Therefore, in general, an unpleasant, in other words, a risky health profile for parliamenters is in question. The lowest correct answer figure of the parliamenters is 15 (32,6 %) while the highest figure is 43 (93,5 %). None of the parliamenters reached to the maximum figure (46). The lowest scores were observed in the Soundness and Nutrition dimensions of the profile. Also, the profiles in the Self-Care, Harmful Habits, Emotional Wellness and Family were foud to be insufficient. The highest healt profile level was observed in the General Values dimension. The profile put forward by the parliamenters in the Accidet Prevention dimension is rather high but not at the expected level. According to Body Mass Index (BMI), a pretty high portion of the parliamenters (70,9%) had overweight, and 4 of them were in the health threatening bounders. Age and education were found to be effective factors in increasing of health profile levels of parliamenters. As the educational levels and ages are getting higher, the means of the correct answers given to the Health Profile Questionnaire are also increasing significantly. Being married and having children are not effective in application of health behaviors,. In conclusion, it is essentialto intensify the activities for making health behaviors more prevalent in the community to inrease the health profiles of both the parliamenters and the people, and for promoting sensitivity, awareness and responsiblity in this aspect.Key words; parliamenters, health behaviors, health profile, life quality 70