Koçlarda eritrosit ve spermatozoa glukoz-6-fosfat  
dehidrojenaz(G6PD) enzim düzeyleri
Erytrocyte and spermatozoa glucose -6- phosphate dehydrogenase levels in merino ram
Yazar: HÜSEYİN GÜREL
Danışman: PROF. DR. NURİ BAŞPINAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Eritrositler = Erythrocytes ; Glükozfosfat dehidrogenaz = Glucosephosphate dehydrogenases ; Koyunlar = Sheep ; Koçlar = Rams ; Sperm = Spermatozoa ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada sezon içi ve sezon dışında eritrosit ve spermatozoa enzim düzeyleri ile sperma kalitesi arasındaki olası bir ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmada 1,5-2 yaşlı 14 baş sağlıklı Merinos ırkı koç kullanıldı. Hayvanlardan eritrosit Nisan (sezon dışı) ve Ekim (sezon içi) aylarında aynı gün, önce kan olmak üzere ve ejakülat örnekleri alındı. Hayvanlardan ejakulatlar alınır alınmaz sperma hacim (ml), kitle (1-5), motilite (%), yo-ğunluk (x106), HOS-test (%), akrozomal defekt, diğer defekt, anormal spermatozoa oranı ve canlı oranı (%)  açısından muayene edildi. Eritrosit hemolizatında ve sperm hücrelerinde glikoz-6-fosfat dehidrojenaz aktiviteleri belirlendi. 
Sezon içinde kan glikoz-6-fosfat dehidrojenaz düzeyleri (1,928±0,231 U/g hemoglobin) spermatozoa glikoz-6-fosfat dehidrojenaz (0,130 ±0,028 U/mg protein) düzeylerinden oldukça yüksek (p<0.001) iken sezon dışında bir farklılık gözlenmedi. Kan glikoz-6-fosfat dehidrojenaz düzeyi sezon içinde (1,928±0,231 U/g hemoglobin) sezon dışına (0,530±0,066 U/g hemoglobin) göre önemli oranda yüksek bulunmuştur (p<0,001). Diğer yandan sperm glikoz-6-fosfat dehidrojenaz düzeyleri sezon içinde (0,130±0,028 U/mg protein) sezon dışına (0,562±0,095 U/mg protein) göre düşük bulunmuştur (p<0,001). İncelenen sperm parametreleri yönünden sadece sezon içinde yoğunluk ile sperm glikoz-6-fosfat dehidrojenaz aktivitesi arasında pozitif bir ilgileşim belirlenmiştir (r=0,053, p<0,05).
Koçlarda mevsimsel olarak eritrosit ve spermatozoa plazma antioksidan potansiyelin farklı etkilenebileceği, ayrıca incelenen parametrenin sperma kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi için ileri çalışmaların yapılması gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
It was aimed to determine erytrocyte and spermatozoa glucose-6-phosphate dehydrogenase levels and the relation with sperm quality in breeding and non-breeding season in Merino ram. 
In the study, 1,5-2 year old, healthy, 14 Merino ram was involved. Ejaculates and blood samples were collected in April (non-breeding) and October (breeding). After collecting samples, sperm was evaluated in regards of volume (ml), motility (%),  mass activity (1-5), concentration (x106), Hos-test (%), abnormal sperm,  acrosome abnormality, other abnormality and viability (%),  Glucose-6-phosphate dehydrogenase levels were determined in spermatozoa and erytrocytes. 
In breeding season, blood glucose-6-phosphate dehydrogenase levels (1,928±0,231 U/g hemoglobin) were higher (p<0,001) from that in spermatozoa (0,130±0,028 U/mg protein). Blood glucose-6-phosphate dehydrogenase levels (1,928±0,231 U/g hemoglobin) were higher (p<0,001) in breeding season from that in non-breeding season (0,530±0,066 U/g hemoglobin) whereas spermatozoa enzyme levels in breeding season (0,130 ±0,028 U/mg protein) were lower (p<0,001) from that in non-breeding season (0,562±0,095 U/mg protein). As regards sperm parameters only a positive correlation was determined between spermatozoa glucose-6-phosphate dehydrogenase levels (r=0,053 p<0,05) and concentration in breeding-season. 
As a result, it is suggested that, blood and spermatozoa antioxidant potential may be affected differently in breeding and non-breeding seasons and also, further investigations are needed to understand the relation of sperm quality and this enzyme.