Hilal-i Ahmer(Kızılay)Cemiyeti İzmir merkezi'nin kuruluş ve faaliyetleri(1911-1945)
The foundation and work activities İzmir Red Crescent association(1911-1945)
Yazar: CEVRİYE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARAYAMAN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Afetler = Disasters ; Göçmenler = Emigrants ; Hilal-i Ahmer Cemiyeti = Hilal-i Ahmer Society ; Kuruluş = Foundation ; Kızılay = Kızılay ; Savaş esirleri = Prisoners of war ; Sağlık hizmetleri = Health services ; İzmir = Izmir

Özet:
İzmir Hilal-i Ahmer Merkezi, Trablusgarp Savaşı esnasında yaralanan askerlere yardım etmek amacıyla Başık Hacı Mustafa Efendi, Dr. Mustafa Enver Bey, Evliyazade Refik Bey, Rum Metropolidi (Ortadoks Ruhani Lideri) Hrisostomos Efendi, Ermeni ve Katolik Piskoposları, Hahambaşı Efendi gibi İzmir?in önde gelen şahsiyetleri ve birçok farklı unsurun bir araya gelerek 28 Ekim 1911 tarihinde kurduğu ve Süleyman Ferit Eczacıbaşı, Sezai Göker, Dr. Kâmuran Örs, Dr. Hüseyin Hulki Cura başta olmak üzere İzmir milletvekilleri, belediye başkanları, doktor, eczacı ve hatta valilerinin çalışmaları ile gelişip, günümüze kadar gelebilmesi sağlanan ender kurumlardan biridir.
İzmir Merkezi, kuruluş amacını gerçekleştirmek için şehrin doğal kaynakları ve iktisadi yapısını göz önüne alarak, önemli miktarda maddi gelir elde edebilmiştir. Elde edilen bu gelirle Balkan Savaşlarından itibaren İzmir?e gelen binlerce göçmenin şehirde kaldıkları süre içerisinde gıda ve eşya yardımında bulunulduğu gibi sağlıklarının da korunmasına çalışılmıştır. Ayrıca Türk ve yabancı esirlerin aileleri ile haberleşmesi ve bazı temel eşya paketlerinin gönderilmesine yardımcı olunmuştur. Lozan Konferansından sonra gerçekleşen esir ve Türk ahali mübadeleleri ile II. Dünya Savaşı yabancı esirleri mübadelelerinde de İzmir Hilal-i Ahmer Merkezi etkin bir rol oynamıştır. Bunlara ek olarak bir taraftan savaşın neden olduğu iktisadi gerilemenin neticesinde meydana gelen sefalet, diğer taraftan da şehre akın akın gelen göçmenlerin taşıdığı hastalıklar, birçok salgını da beraberinde getirmiştir. Bu durumun önüne geçebilmek için en ihtiyaç duyulan mahallelerde hastane ve dispanserler açılıp, şehirde mevcut hastanelere de ilaç ve malzeme desteğinde bulunmuştur. Ayrıca savaş döneminin sona ermesinden kısa bir süre sonra şehirde ardı ardına meydana gelen ve birçok insanın hayatını kaybettiği, binlerce insanın sokaklarda kalmasına neden olduğu, deprem ve sel felaketleri mağdurlarının da yardımına koşmuştur.



Anahtar Kelimeler: İzmir, Hilal-i Ahmer, Salib-i Ahmer, Kızılay, Kızılhaç, Esir, Muhacir, Mübadele, Aşevi, Deprem, Sel Felaketi

Abstract:
Izmir Red Crescent Association is one of the exceptional institutions that was established, with the aim of helping the wounded soldiers during the Turco-Italian War, on October 28, 1911 by prominent persons such as Basik Haci Mustafa Efendi, Dr. Mustafa Enver Bey, Evliyazade Refik Bey, Greek metropolitan bishop (Orthodox spiritual leader) Hrisostomos Efendi, Armenian and Catholic Bishops, Hahambasi Efendi (hief rabbi) together with different components, and could survive until today with the joint efforts of Suleyman Ferit Eczacibasi, Sezai Goker, Dr. Kamuran Ors, Dr Huseyin Hulki Cura, Izmir parliamentarians, mayors, doctors, pharmacists and even governers growingly.
Izmir center generated rather an important amount of financial income by considering the natural resources and economic structure of the city to carry out their foundational objectives. With that income, they provided food aid and articles needed for thousands of immigrants coming to Izmir since the Balkan Wars as long as they stayed in the city and they took care of their health problems as well. Additionally, they helped Turkish and foreign prisoners to communicate with their families and send some packets of basic needs. Izmir Red Crescent Association also supported the exchange of prisoners and Turkish families after the treaty of Lausanne and exchange of The Second World War foreign prisoners. In addition to all these, poverty occurred after the recession caused by the war in one hand and the diseases carried by the immigrants flooding into the city on the other hand implied a lot of epidemics together. To prevent that situation, hospitals and dispensaries were opened in the vicinities needed and also medical support was sent to the existing hospitals in the city. Izmir Center also helped the earthquake and flood disaster sufferers who lost their lives and ended up homeless a short time after the war ended.



Key words: Izmir, Red Crescent Association, Help association, The Red Crescent, The Red Cross, Prisoner, Immigrant, Exchange, Meal Center, Earthquake, Flood Disaster