Kirazın farklı kurutucularda kurutulması ve kalite parametrelerinin belirlenmesi
Drying of sweet cherry in different dryers and determination of quality parameters
Yazar: NAME SARIKULAK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DOYMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Son yıllarda dünyadaki toplam kiraz üretim verileri dikkate alındığında; Türkiye'nin kiraz üretiminde lider üreticilerden biri konumunda olduğu görülmektedir. Bu çalışmada kiraz meyvesinin farklı kurutucularda kuruma davranışları incelenmiştir. 
Kirazların kurutulması için biri sıcak havalı kabin diğeri kızılötesi olmak üzere iki farklı kurutucu kullanılmıştır. Kirazlar sabit hızda ve dört farklı sıcaklıkta bir kabin kurutucuda ve üç farklı güç seviyesinde bir kızılötesi kurutucuda ön işlem uygulanmadan ve ön işlem uygulanarak (NaOH veya potas çözeltisi) kurutulmuştur. Kurutma sıcaklığı ve kurutma güç seviyesi arttıkça kurutma süresinin azaldığı tespit edilmiştir. Potas çözeltisi ile ön işlem yapılan örneklerin kurutma sürelerinin diğer örneklere göre daha kısa sürede kurudukları; en uzun kurutma süresinin de ön işlem uygulanmamış olan natürel kirazlarda olduğu tespit edilmiştir. 
Ayrıca, ön işlem süresi ve ön işlem derişimi değiştirilerek kabin kurutucuda kurutma çalışmaları yapılmıştır. Ön işlem süresi ve derişimi arttıkça kurutma süresinin azaldığı tespit edilmiştir.
Kombine kurutmanın etkisini incelemek için ön işlem uygulanmayan kirazlar kızılötesi kurutucuda kurutulduktan sonra kurutma işlemine kabin kurutucuda devam edilmiştir. Neticede, kızılötesi ile kurutma süresi arttıkça, toplam kurutma süresi azalmıştır.
İki farklı kurutucuda kurutulan kirazların renk analizi yapıldığında; "L*" ve "a*" parametrelerinin, kurutma sıcaklığı ve kızılötesi kurutucunun güç seviyesi arttıkça azaldığı, dolayısı ile rengin koyulaştığı gözlenmiştir. Ayrıca, potas ile ön işlem uygulanarak kurutulan kirazların en çok karardığı; en az kararanların ise ön işlem uygulanmayan kirazlar olduğu tespit edilmiştir.
Kabin kurutucuda yapılan çalışmalar neticesinde elde edilen kurutma eğrileri, literatürde türetilmiş altı farklı kurutma modeline uyarlanmıştır. Kurutma eğrilerinin modeli olarak Midilli vd. modeli seçilmiştir. Kirazların etkin nem difüziviteleri ve aktivasyon enerjisi değerleri hesaplanmıştır.

Abstract:
In recent years, Turkey is one of the leader countries around the world when the total production of sweet cherry is considered. Dehydration characteristics of sweet cherries are observed for different dryers.
A hot air cabinet dryer and an infrared dryer are used for drying of sweet cherries. Sweet cherries with pretreatment of alkali solutions (NaOH or potas solution) or without pretreatment are dehydrated at constant air velocity and four temperature levels in the cabinet dryer; and at three infrared power levels in the infrared dryer. When the level of air temperature or the infrared power increases, drying time decreases. The sweet cherries pretreated with potas solution dried more quickly than the others. The unpretreated sweet cherries have the longest drying time. 
The effect of pretreatment time and pretreatment concentration on the drying time is studied. It is concluded that while the pretreatment time and pretreatment concentration increases, the drying time decreases.
The infrared dryer is combined with cabinet dryer. It is investigated that drying with infrared dryer reduces total drying time.
According to colorimetric analysis, when the temperature of cabinet dryer or power level of infrared dryer increases; the parameters "L*" and "a*" decrease so the darkness of fruit increases. Pretreated cherries with potas solution have the darkest color and unpretreated samples have the lightest color.
The drying curves were fitted six different models for cabinet dryer. The drying model is chosen as Midilli et al. The effective diffusion coefficient and activation energy of sweet cherries are calculated.