Tele-sağlık uygulamalarının aile davranışları ve otizm spektrum bozukluğu olan çocukların hedef davranışları üzerindeki etkileri
The effects of telehealth service on paretns'teaching behaviors and learning outcomes of their children
Yazar: FATMA TURGUT
Danışman: PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Zihin Engellilerin Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Anne eğitimi = Mother education ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Evde eğitim = Homeschooling ; Eş zamanlı ipucuyla öğretim = Simultaneous prompting procedure ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning

Özet:
Bu çalışmada annelere sunulan tele-sağlık uygulamasının annelerin uygulamalı davranış analizi ilkelerine göre geliştirilmiş olan eşzamanlı ipucuyla öğretimi uygulama basamaklarını doğru kullanma becerileri ve anneler tarafından sunulan eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulamasının ise çocukların kendilerine öğretilmesi hedeflenen becerileri edinmeleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmaya dört anne-çocuk çifti katılmış, sağlık sorunları nedeniyle bir anne-çocuk çifti çalışmadan ayrıldığından katılımcı kaybı yaşanmıştır. Çalışma üç anne-çocuk çiftiyle tamamlanmıştır. Çalışma tek-denekli araştırma modellerinden anne-çocuk çiftleri arası eşzamanlı olmayan çoklu başlama düzeyi modeli iç içe olacak şekilde iki kez tasarlanmıştır. Tele-sağlık oturumları anneler ölçütü karşılanıncaya kadar eşzamanlı şekilde yürütülmüştür. Bulgular tele-sağlık uygulamasıyla katılımcı annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim uygulaması uygulama basamaklarına ilişkin öğretim davranışlarını edindikleri, edindikleri davranışları bir başka ortamda genelleyebildikleri ve eşzamanlı yürütülen tele-sağlık oturumları sona erdikten sonra gerçekleştirilen izleme oturumlarında korudukları belirlenmiştir. Aynı zamanda, bulgular çocukların anneleri tarafından kendilerine öğretilmesi hedeflenen becerileri belirli bir doğruluk düzeyinde edindiklerini göstermektedir. Çalışmada zaman sorunu nedeniyle çocuklardan izleme ve genelleme verisi toplanamamıştır. Ayrıca, katılımcı annelerin tele-sağlık uygulamasına ilişkin görüşleri olumludur.

Abstract:
The effects of the telehealth intervention provided to train mothers of children with autsim spectrum disorder to use the simultaneous prompting procedure accurately and the effects of simultaneous prompting procedure provided by mothers in teaching various target skills to their children with autism spectrum disorder were analyzed. The study was initiated with four mother-child dyads. However, since there is a subject attrition for one mother-child dyad, the study is completed with three mother-child dyads. A non-concurent multiple baseline designs across dyads was used in a nested design. Telehealth intervention was utilized when a consistent baseline data was collected with the first mother. The researcher continued to collect baseline data from the remaining mothers.  Once the criterion was reached with the first mother, the researchers started to provide tele-health intervention to the second mother and third mother subsequently in a same manner. Results of the study showed that tele-health intervention was effective in training mothers of children with autism spectrum disorder to use simultaneous prompting procedure accurately.  Mothers' data also showed that they were able to maintain and generalized the acquired teaching behaviors over time and across settings. Moreover, the findings also showed the children learned their target skills to a certain extent. Due to time constrains maintenance and generalization data were not collected from the children. Last, mothers' opinions towards the use of telehealth intervention were positive in general.