Lalahan Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü'nde yetiştirilen farklı kökenli Ankara keçilerinde büyüme, döl verimi ve tiftik özellikleri
Growth, reproduction and mohair characteristics in Angora goats of different origines those were bred at Lalahan Animal Breeding Center Research İnstitute
Yazar: HARUN VATANSEVER
Danışman: PROF.DR. HALİL AKÇAPINAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZET Lalahan Havyacılık Merkez Araştırma Enstitüsü'nde Yetiştirilen Farklı Kökenli Ankara Keçilerinde Büyüme, Döl Verimi ve Tiftik Özellikleri Bu çalışma, Lalahan ve Eskişehir grubu Ankara Keçilerinde döl verimi, oğlaklarda yaşama gücü ve büyüme (doğum, 45., 90., 120., 180. gün ve 1 yaş ağırlığı), keçilerde tohumlama öncesi ve kırkım sonu canlı ağırlığı, tiftik ve rimi ve tiftik özellikleri (elyaf uzunluğu, inceliği, mukavemeti, elastikiyeti, kemp ve medulla oranları) ile 1 yaşındaki oğlaklarda tiftik veriminin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Lalahan Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü'nde yürütülmüştür. Araştırmanın hayvan materyalini, Mart 2001 -Mayıs 2002 arasında incelenen, Lalahan Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü'ndeki, 2, 3, 4, 5 ve 6 yaşlı 35 baş Lalahan grubu ve 4 ve 5 yaşlı Eskişehir grubu 36 baş dişi keçi ve 2001 doğumlu oğlaklar oluşturmuştur. Keçilerin döl verimi, oğlaklarda 180. güne kadar yaşama gücü ve büyüme (doğum, 45., 90., 120., 180. gün ve 1 yaş ağırlığı), keçilerde sıfat öncesi ve kırkım sonu canlı ağırlığı, tiftik verimi ve tiftik özellikleri (elyaf uzunluğu, inceliği, mukavemeti, elastikiyeti, kemp ve medulla oranları) ile 1 yaşındaki oğlaklarda tiftik verimi saptanmıştır. Lalahan ve Eskişehir (ABD orijinli) grubunda tohumlama öncesi ve kırkım sonu canlı ağırlıklar sırasıyla 34,48±0,44, 37,11±0,16 kg ve 39,64+0,66, 43,65±0,80 kg'dır ve iki genotipte de yaşa bağlı olarak artmış tır. Bu değerlere yaş (P<0,001) ve genotipin (P<0,01) etkisi önemli, doğum tipi ve cinsiyetin etkisi önemsizdir. Lalahan ve Eskişehir gruplarında gebelik süresi 149,62±0,97 ve 148,1 1±0, 72 gün'dür ve iki genotipte de keçinin yaşına bağlı olarak artmış tır. Gebelik süresi üzerine genotipin etkisi çok önemli (P<0,001); yaş, cinsi yet ve doğum tipinin etkisi önemsizdir. Lalahan ve Eskişehir grubu oğlaklarda yaşama gücü 120. günde % 94,28 ve 100,00; 180. günde ise % 91,42 ve 96,15 olmuştur. Lalahan ve Eskişehir grubu oğlaklarda doğum, 45, 90, 120, 180 ve 360 günlük ağırlık sırasıyla; 2,76+0,072 ve 2,85±0,01 kg, 7,56±0,12 ve 8,51±0,04 kg, 11,79±0,12 ve 12,54±0,05 kg, 15,20±0,13 ve 15,17±0,06 kg, 16,47±0,16 ve 16,42±0,07 kg, 28,37±0,30 ve 31,51±0,14 kg'dır. Genotip, yaş, cinsiyet ve doğum tipinin doğum ağırlığı üzerinde etkisi önemsizdir. Lalahan ve Eskişehir grubunda tiftik verimi, elyaf uzunluğu, inceliği, mukavemeti, elastikiyeti, kemp ve medulla oranları sırasıyla; 2,80±0,127 ve 3,42+0,165 kg, 65,93±4,623 ve 63,93±3,754 mm, 37,64±1,404 ve 36,90±1,03 um, 10,47±0,835 ve 11,04±0,644 (g/den), % 37,43±1,711 ve 38,13±1,211, % 0,65±0,172 ve 0,44+0,112, % 1,65±0,476 ve1,34±0,185'dır. Tiftik verimine, yaş (PO.01) ve genotipin (P<0,01) etkisi önemli, cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsiz; elyaf uzunluğuna yaşın etkisi (P<0,001) önemli, genotip, cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsiz; elyaf inceliğine yaşın etkisi (P<0,001) önemli, genotip, cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsiz; elyaf mukavemeti ve elastikiyetine genotip, yaş. cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsiz; kempli ve medullalı elyaf oranları üze rinde yaşın (P<0,01), cinsiyet ve doğum tipinin etkisi (P<0,05) önemli, genotipin etkisi önemsizdir. Oğlakların ortalama tiftik verimi, Lalahan orijinlilerde 1,21 ±0,1 62 kg ve Eskişehir grubunda 1,53±0,098 kg'dır ve bu verim üzerine genotip, yaş, cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsizdir Sonuç olarak, Eskişehir grubu Lalahan grubuna göre keçilerde tohum lama öncesi ve kırkım sonu canlı ağırlık, döl verimi ve tiftik verimi, oğlaklar da ise büyüme, yaşama gücü ve tiftik verimi bakımından üstün; elyaf uzunluğu, inceliği, mukavemeti, elastikiyeti, kempli ve medullalı elyaf oranlan bakımından benzer olmuştur. Anahtar kelimeler: Ankara Keçisi, Lalahan ve Eskişehir grupları, büyüme, döl verimi, yaşama gücü, tiftik özellikleri.

Abstract:
60 SUMMARY Growth, Reproduction and Mohair Characteristics in Angora Goats of Different Origines Those Were Bred at Lalahan Animal Breeding Center Research Institute. This study was carried out to compare production traits and mohair traits of Angora goats of Lalahan and Eskişehir groups. The groups were genetically different from each other. Eskişehir group was consisted of crossbred with USA and Turkish Angora goat, while Lalahan group was consisted of only Turkish Angora goat. Animal materials of this study consisted of total 35 breeding female goats of 2, 3, 4, 5 and 6 years old in Lalahan group and total 36 female goats of 4 and 5 years old in Eskişehir group and these breeding females' kids were born in 2001, they were bred at Lalahan Animal Breeding Center Research Institute and were examined between March 2001 and May 2002. Reproduction of the goats, survival rate of the kids untill 180th day and growth of the kids (the live weights at birth, on the 45th, 90th, 120th, 180th and 360th days), the live weights of the goats before mating and after shearing, mohair yield and features (fiber length, diameter, resistance, elasticity, kemp and medulla rates), and mohair yield of yearling kids were determined. The live weights of the goats at mating and shearing in Lalahan and Eskişehir (origin of the USA) groups are 34,48±0,44 kg-37,11±0,16 kg, and 39,64+0,66 kg-43,65±0,80 kg, respectively, and these values increased by age in both groups. The effects of age (P<0,001) and genotype (P<0,01) are statistically important, birth type (P<0,05) and sex (P<0,05) are statistically unimportant on the body weight. The pregnancy period of the goats in Lalahan and Eskişehir groups are 149,62±0,97 and 148, 11 ±0,72 days and it was increased by age for each genotypes. Effect of the genotype (P<0,001) is statistically very important; age, sex and birth type are statistically unimportant on the pregnancy period. Survival rates of the kids in Lalahan and Eskişehir groups were 94,28 % and 100,00 on 120th day; 91,42 % and 96,15 on 180th day. The live weights of the kids at birth, 45th, 90th, 120th, 180th and 360th days in Lalahan and Eskişehir groups are 2,756+0,072 and 2,82±0,008 kg, 8,42±0,12 and 8,21±0,04 kg, 12,76±0,12 and 12,41±0,05 kg, 16,28+0,13 and 15,86+0,06 kg, 17,84±0,16 and 16,8±0,07 kg, 27,13±0,30 and 25,8±0,14 kg, respectively. The effects of genotype, age, sex and birth type are statistically unimportant on the birth weight.ol Mohair yield, fiber length, diameter, resistance, elasticity, the rates of kemp and med in Lalahan and Eskişehir groups are; 2.80±0,127 and 3,42±0,165 kg, 65,93±4,623 and 63,93±3,754 mm, 37,64±1,404 and 36,90±1,03 urn, 10,47 ±0,835 and 11,04±0.644 (g/den). 37,43±1,711 and 38,13±1,211 %, 0,65±0,172 and 0,44±0,112 %, 1,65±0,476 and 1,34±0,185 %, respectively. The effects of age (P<0,01) and genotype (P<0,01) are statistically important, sex and birth type are unimportant on mohair yield; effect of age (P<0,001) is important and genotype, sex and birth type are unimportant on the fiber length, effect of age (P<0,001) is important and genotype, sex and birth type are unimportant on the fiber diameter; the effects of genotype, age, sex and birth type are unimportant on the fiber resistance and elasticity; age (P<0,01), sex and birth type (P<0,05) are important and genotype is unimportant on the kemp and med fibers. Mean values of the mohair yield for the yearling kids are 1,21+0,162 kg in Lalahan group and 1,53±0,098 kg in Eskşehir group, and the effects of the age, genotype, sex and birth type are statistically unimportant on the mohair yield of the yearling kids. Consequently, Eskişehir group was superior to Lalahan group on the live weight at mating and shearing, reproduction and mohair yield of the breeding female goats, growing, survival and mohair yield of the yearling kids, the groups were similar on the values of fiber length, diameter, resistance, elasticity and the rates of kemp fiber and med fiber. Key words: Angora goat, Lalahan and Eskişehir groups, growth, reproduction, survival, mohair traits.