Güneş atmosferindeki Lup yapıların incelenmesi
Investigation of coronal Loops on the solar atmosphere
Yazar: SERAY ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KILÇIK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Güneş = Solar ; Korona = Corona

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında iki adet koronal lupa ait fiziksel özellikler (sıcaklık, hız, vb.) araştırılmış ve bu lupların konumlandıkları ayakucu noktalarındaki manyetik alanın detaylı bir analizi yapılmıştır. Söz konusu luplar 10 Mayıs 2016 (Lup 1) ve 17 Aralık 2017 (Lup 2) tarihlerinde gözlenmiş olup National Oceanic Atmospheric Administration (NOAA) aktif bölge (AR) numaraları sırası ile AR12542 ve AR12470'tir.
Bu luplardan biri (Lup 1) Güneş leke umbrasının dış kenar kısmı ile bir plaj bölgesini birbirine bağlarken, diğer lup (Lup 2) Güneş lekesinin umbrasının yaklaşık olarak orta kısmı ile bir plaj bölgesini birbirine bağlamaktadır. Analizler sonucunda bu lupların sıcaklıkları yaklaşık 1.0 ile 1.5 Milyon Kelvin (MK) mertebesinde bulunmuş olup neredeyse sıcak (ılık) luplar kategorisine dahil edilmiştir.
İncelenen luplarda meydana gelen olayları tanımlamak ve nedenlerini anlamak için Solar Dynamics Observatory, (SDO) ve Goode Solar Telescope, (GST) verileri kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda lupların maksimum parlaklığa ulaştığı zamanların, manyetik akı oluşumunun SDO'ya ait Helioseismic and Magnetic Imager (HMI) ile GST'nin Near InfraRed Imaging Spectrapolarimeter (NIRIS) verilerinde gözlenen akı iptal süreçleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Akı oluşum ve iptal olayları küçük ölçekli ortaya çıkan dipoller (iki kutuplu polarite) ve büyük ölçekli önceden var olan alanlar arasında manyetik yeniden bağlanma yolu ile gerçekleşmiştir. Bu manyetik yeniden bağlanmanın, lupların konumlandığı yerdeki plaj bölgesinin kenarında, alt Kromosferde meydana geldiği düşünülmektedir. Söz konusu yeniden bağlanma olayları sırasında buharlaşan plazmanın yavaş yavaş lupları doldurduğu ve lupun bir ayakucu noktasından diğer ayakucu noktasına 80 (Lup 1) - 110 (Lup 2) km s-1 hızlarla yayıldıkları gözlenmiştir. Bu çalışma aynı zamanda SDO'ya ait Atmospheric Imaging Assembly (AIA) görüntülerinde görülen parlak lupların, en azından bir kısmının, uzak ayakucu noktasındaki (Güneş lekesi içermeyen) manyetik aktivite nedeni ile ısınabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In this thesis, physical properties (such as temperature, velocity etc.) of two warm coronal loops are investigated and then the magnetic fields, which are placed at the four foot-points of these loops, are analyzed in detail. These loops have observed on May 10, 2016 (Loop 1) and December 17, 2015 (Loop 2) and their active region (AR) numbers in National Oceanic Atmospheric Administration (NOAA) are AR12542 and AR12470, respectively. One of the loops (Loop 1) is connecting a plage region to a sunspot umbra. The analysis showed that temperatures of these loops are in the range of about 1.0 to 1.5 Million Kelvin (MK) and they are comprised in the category of warm loops.
During the analysis, Solar Dynamics Observatory (SDO) and Goode Solar Telescope (GST) data were used to identify the events and understand the causes. The study indicates loop brightening were associated with magnetic flux emergence and cancellation processes observed in SDO's Helioseismic and Magnetic Imager and GST's Near InfraRed Imaging Spectrapolarimeter (HMI) data. The observed activity was driven by magnetic reconnection between small-scale emerging dipoles and large-scale pre-existing fields, suggesting that the reconnection occurred in the lower Chromosphere at the edge of an extended plage region, where the loops were rooted. We suggest that plasma, evaporated during these reconnection events, gradually filled the loops and as it cooled the visible density from propagated from one foot-point of the loop to another at a rate of 80-110 km s-1. This study also indicates that at least some of the bright loops seen in SDO Atmospheric Imaging Assembly (AIA) images rooted in sunspot umbra may be heated due to magnetic activity taking place at the remote (non-sunspot) foot-point.