Atık'tan ürün'e demir çelik cürufu
From waste to product iron-steel's slag
Yazar: ASLAN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖKSÜZ ; PROF. DR. ONURALP YÜCEL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Dünyada her yıl üretilmekte olan yaklaşık 2 milyar ton Demir-Çelik başta olmak üzere çeşitli metal (Bakır, Aluminyum, Krom, Nikel, Molibden vb.) üretimlerinden Cüruf başta olmak üzere milyonlarca ton çeşitli atıklar çıkmaktadır. Demir-Çelik üretimi sırasında ortaya çıkan diğer önemli katı atıklar ise çeşitli çamurlar, baca tozu ve tufaldir. 
Metal ana sanayileri geniş bir perspektifle incelendiğinde 1800'lü yıllardan, Sanayi Devrimi'nden, 1900'lü yıllara dek mühendislik disiplinlerinin üretim operasyonlarını ürün ve süreç odaklı sürdürdüğü görülür. Gerek çevresel, gerek ekonomik nedenler 1900'lü yılların başından itibaren kuruluşları atık miniminazyonlarına yönelik çalışmalar yapmaya zorladı. 
Son yıllarda giderek yaygınlaşan Sıfır ATIK – Zero Waste uygulamaları, önceleri atıkların Yan Ürün olarak düşünülmesi görüşünden başlayarak, giderek Ürün olarak değerlendirilmeleri felsefesine dönüşmektedir. Gelişmiş ülkelerde şimdilerde bir zorunluluk olan bu uygulamalarla % 100'e yakın başarı elde edilebilmektedir. Bir endüstrinin atık çıktısının bir başka endüstride hammadde girdisi olmasına dayalı çalışmalar artık ülkemizde de paydaşlar bulabilmektedir.
Hiç şüphe yok ki demir çelik sektörü ülkelerin gelişmişlik düzeyini etkileyen en önemli parametrelerdendir. Özellikle üretim ve ihracat değerleri ülkelerin ilerlemesinde anahtar rol oynamaktadır. 2016 yılı verilerine göre, tüm dünyada çelik üretimi 1.6 milyar tondur. Bununla birlikte, Türkiye'de dünya sıralamasında hatırı sayılır bir noktada olup yıllık üretimi 33 milyon tondur. 
Azalan kaynaklar göz önüne alındığında, üretim maliyetlerinin düşürülmesiyle birlikte kar marjını arttırmak tüm ülkeler için en önemli konu halini almıştır. Bu nedenle atık yönetimi, hem üretim maliyetlerini düşürmek hem de alternatif malzemeler oluşturmak adına adından sıkça söz ettirmektedir. Buna ek olarak çevresel bilincin artmasıyla birlikte atık yönetiminde yeni konseptler oluşmakta ola çıkarak, "sıfır atık" anlayışı gündeme gelmiştir. Özellikle Avrupa ülkelerinde, çok kısa bir süre içinde sektörlerin sıfır atık anlayışını benimseyerek üretimlerini bu yönde geliştireceği öngörülmektedir.
Tüm bu atıkların, atık hiyerarşisi göz önüne alınarak değerlendirmeleri ve ekonomiye kazandırılmaları gerekliliği doğmuştur. Bu konu ayrıca sürdürülebilirlik açısından da oldukça önemlidir. Üretilen bu cüruflara, kullanım alanı araştırarak atıl durumda kalmasının önlenmesi sıfır atık anlayışında incelenmesi gereken ilk ve en önemli konu haline gelmiştir. 
Bu çalışmada elektrik ark fırınlarında oluşan cürufların kullanılması ve değerlendirilmesi araştırılmıştır.

Abstract:
Approximately 2 billions ton of metal production, major is Iron and steel (Copper, Aluminum, Choromium, Nickel, Molibdenum etc.), generates millions tons of different wastes like slag. The other solid wastes are various sludges, fitler dust and mill scale.
When metal industries are examined with wide perspective, it can be seen that engineering disciplines had focused on product and process-oriented manufacturing operations from the 1800s from the Industrial Revolution to the 1900s. Both environmental and economic reasons have forced factories to work on waste minimization since the early 1900s.
The Zero ATIK - Zero Waste concept, which have become increasingly widespread in recent years, are increasingly turning into the philosophy of being evaluated as Product, starting from the view that wastes are considered as by-products. Nearly 100% success can be achieved with these applications which are now a necessity in developed countries. It is now possible for our country to find sporters based on the fact that the output of a waste of an industry can be raw material input to another.
There is no doubt that the iron and steel sector plays an important role in the determination of the development level for countries. Especially the production and export values of this sector has the key role of progress for countries. According to year of 2016 data, the annual production of iron and steel in the world is 1.6 billion tonnes. On the other hand, Turkey is a remarkable spot in the iron and steel industry in the world with an output of 33 million tons.
Raising profit margins by lowering production costs has become the most important issue all over the world, given the progress of the industry and the decline in available resources. For this reason, waste management will be one of the leading factors for both reducing manufacturing costs and bringing other new profit items. In addition, the developing environmental consciousness has brought new concepts and trends in waste management. In this context, "zero waste" is taken seriously in many countries and 
many commercial or non-commercial institutions. Especially in Europe, it is predicted that these countries and institutions will switch to zero-waste production technologies after a certain period of time.
Attempts to restore these wastes to the economy must be made in accordance with the waste hierarchy.  This is also important in terms of sustainable development. Reducing slag production, investigation to utilization in different application should be analysed considering to scope of zero waste.
This study is focused on utilisation and valorisation of EAF slags.