Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarındaki kültür ögelerinin incelenmesi
Researching the cultural items in Turkish and Turkish Culture course books
Yazar: SELMAN İNCEKARA
Danışman: DOÇ. DR. NAZİFE BURCU TAKIL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Kitaplar = Books ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışmada, 2019-2020 yıllarında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yurt dışında yaşayan Türk çocukları için yazılan Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarında yer alan metinlerin millî ve evrensel kültür ögelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 8 farklı seviyedeki her kitabın içeriğinde yer alan metin ve etkinliklerin hangi kültür ögelerini içerdiği ve bunlara ne sıklıkta yer verildiği tespit edilmiştir. Alan uzmanlarınca bir kitapta olması gereken kültürel ve evrensel ögeler belirlenmiş, ardından bu ögelerin kaçının ne sıklıkta yer aldığı tespit edilmiştir. Dil ve kültür ilişkisini temel alan bu çalışmanın kapsamını, 2019-2020 yıllarında okutulmaya başlanan Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarındaki metinler ve etkinlikler oluşturmaktadır. Araştırmada, sekiz seviyedeki Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarının içerisinde yer alan tüm metinler ve etkinlikler değerlendirilmiştir. Araştırmanın temelini oluşturan Türkçe ve Türk Kültürü dersi için hazırlanmış ders kitaplarındaki metinlerde ve etkinliklerde yer alan kültürel ögeler, içerik analizi ile belirlenmiştir. Bu çalışma neticesinde, incelenen ders kitaplarındaki metinlerde ve etkinliklerde örf ve âdet, sanat, söz varlığı, giyim, yemek, din, tarih, vatan, Türkiye coğrafyası, millî kurum ve kuruluşlar, evrensel değerler ile ilgili kültür ögelerine yer verildiği, geleneksel Türk sporu ile ilgili kültür ögelerine ise yer verilmediği tespit edilmiştir. Kültürel ögelerin sıklıkları ve değinilmeyen kültürel ögelerin içeriklere dahil edilmesine yönelik önerilerde bulunulmuş ve bundan sonra hazırlanacak materyallerin oluşturulma/yazılma aşamasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the national and universal cultural elements of the texts in the Turkish and Turkish Culture textbooks written by the Ministry of National Education for Turkish children living abroad in 2019-2020. For this purpose, it has been determined which cultural elements and how often the texts and activities included in the content of each book at 8 different levels are included. The cultural and universal elements that should be in a book were determined by the field experts, and then it was determined how many of these elements were included and how often. The scope of this study, which is based on the relationship between language and culture, consists of the texts and activities in the Turkish and Turkish Culture textbooks that were started to be taught in 2019-2020. In the research, all texts and activities in Turkish and Turkish Culture textbooks at eight levels were evaluated. The cultural elements in the texts and activities in the textbooks prepared for the Turkish and Turkish Culture course, which form the basis of the research, were determined by content analysis. As a result of this study, in the texts and activities in the examined textbooks, cultural elements related to customs, art, vocabulary, clothing, food, religion, history, homeland, Turkey's geography, national institutions and organizations and universal values are included. It has been determined that the relevant cultural elements about traditional Turkish sports are not included. Suggestions were made regarding the frequency of cultural elements and the inclusion of cultural elements that were not mentioned in the content, and suggestions were made for the creation/writing phase of the materials to be prepared from now on.