Şirketlerin finansal başarısızlık tahmininde Altman Z-score modelinin kullanılması, Borsa İstanbul'da bir araştırma
Using the Altman Z-score model in predicting the financial distress of companies
Yazar: SIDDIG MOHAMED OSMAN KHALID
Danışman: DOÇ. DR. EDNAN AYVAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Altman Z skorları = Altman Z scores ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal başarısızlık = Financial failed ; Finansal oranlar = Financial rates ; Şirketler = Companies

Özet:
Bugünlerde iş ortamında çok türbülans var. Paydaşlar, sağlıklı veya sıkıntılı firmaları tanıma konusunda giderek daha fazla ilgilenmektedirler. Risk ne kadar yüksek olursa, kazançlar o kadar yüksek olursa bile, yatırımcılar başarısızlığa uğramak zorunda olan bir şirkete yatırım yapmaktan kaçınmak isterler. Ayrıca, yatırımcıların daha parlak geleceği olan şirketlere daha fazla yatırım yaparak ve kasvetli geleceği olan şirketlere daha az yatırım yaparak getirilerini en üst düzeye çıkarması gerekir. Bu bağlamda, araştırmacılar bir firmanın sağlıklı mı yoksa finansal olarak sıkıntılı mı olduğunu belirlemeye yardımcı olabilecek modeller geliştirmişlerdir.

Yapılan bu çalışmada BİST'da imalat sektöründe işlem gören firmalarda hesaplanan finansal oranlardan yararlanılarak finansal başarısızlığın tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2013-2017 yılları arasında BIST'da imalat sektöründe işlem gören 159 firmanın 12 finansal oranı değerlendirmeye alınmıştır. Finansal başarısızlık tahmininde Altman Z Skoru Modeli kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz işlemleri SPSS 22.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Altman modeline ilişkin veriler kullanılarak firmaların sıkıntılı, belirsiz veya güvenli finansal bölgede olup olmadıkları Z skoru kullanılarak gruplandırılmıştır. 2017 yılındaki başarı durumları ile firmaların geçmiş yıllardaki bulundukları finansal bölgeler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Ki-Kare analizi ve diskriminant analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda firmaların finansal başarı düzeylerinin belirlenmesinde çalışma sermayesi / toplam varlıklar verisi, finansal veriler ve başarı durumunun yüksek düzeyde öngörü gücüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Firmaların büyük bir bölümünün 2013-2017 yılları arasında finansal açıdan sıkıntılı bölgede yer aldıkları tespit edilmiş, Altman Z Skoru Modelinin finansal başarısızlığın tahminindeki başarı yüzdesinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Finansal başarısızlık, finansal oranlar, Altman Z Skoru Modeli

Abstract:
The business environment is experiencing a lot of turbulence these days. Stakeholders are increasingly feeling the need to identify healthy or dıstressed firms. Even though the high risk means high profit, investors tend to avoid investing in a company that is doomed to fail. In addition, investors wish to maximize their returns by investing more in companies with a promising future while investing less in companies with a gloomy future. In this context, researchers have developed models that can help determine whether a firm is financially robust or experiencing financial distress.

This study aims to predict the financial distress by using the financial ratios calculated for the companies being traded in the manufacturing sector in BIST. 12 financial ratios belonging to 159 companies that were traded in the manufacturing sector in BIST between 2013 and 2017 were taken into consideration. In predicting financial distress, the Altman Z Score Model was employed. The analysis of the data obtained was carried out using the SPSS 22.0 program. Using the data regarding the Altman model, the companies were grouped according to their Z scores to identify whether they were in a troubled, uncertain, or safe financial zone. In order to analyze the relationships between the success status of the companies in 2017 and the financial zones in which they were in previous years, chi-square analysis and discriminant analysis were used. As a result of the study, it was determined that the working capital / total assets data, financial data, and success status have high predictive power in determining the financial success levels of the companies. It was also determined that the majority of companies were located in the financially distressed zone between 2013 and 2017, and it was concluded that the success rate of the Altman Z Score Model in the prediction of financial distress was low.

Keywords: Financial distress, financial ratios, Altman Z Score Model