Romatoid artrit hastalarında farklı hastalık aktivite düzeylerine göre egzersiz etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficacy of exercise in patients with different levels of disease activity rheumatoid arthritis
Yazar: DAMLAGÜL AYDİN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ağrı = Pain ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Egzersiz = Exercise ; Hastalık = Disease

Özet:
Bu tez romatoid artrit tanısı almış ve farklı hastalık aktivite düzeyinde olan kişilerde gözetimli ve ev programı şeklinde uygulanan iki farklı egzersiz programının; fonksiyonel seviye, duygu-durum, hastalık aktivitesi ve ağrı üzerine etkinliğini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya BETY grubunda 13 ve ev egzersiz  programı (EP) grubunda 15 olmak üzere toplam 28 hasta dahil edildi. Sekiz haftalık süreç içerisinde BETY grubundaki hastalar haftanın 3 günü, günde 1 saat olmak üzere düzenli BETY programına alınırken; EP grubundaki hastalara ise var olan fonksiyonel yetersizliği giderme ve ağrıyı hafifletmeye yönelik egzersizleri içeren ev  programı gösterildi. Her iki grupta da egzersizlerin düzeyi; kişiye özel ve hastalık aktivite seviyesi dikkate alınarak, ayarlandı . Hastaların sosyo-demografik özellikleri, fonksiyon, duygu-durum, yaşam kalitesi, hastalık aktivite puanı ve ağrı seviyeleri anketlerle değerlendirildi. Sekiz haftanın sonunda BETY grubunda Beck Depresyon Envanteri (BDE), Kol Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH), Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Romatoid Artrit Yaşam Kalite Anketi (RAYK), Hastalık aktivite skoru (DAS28) ve Ağrı (VAS) değerlendirmelerinin tedavi öncesi ve sonrası  değerlerinde BETY grubunda iyileşme bulundu (p<0.05). EP grubu için uygulanan tüm bu anketlerin skorlarında bir değişim saptanmadı (p>0,05). Sonuçlarımız BETY yönteminin, her aktivite seviyesindeki romatoid artritli hastada; fonksiyonel düzey, duygu-durum, yaşam kalitesi, hastalık aktivite skoru ve ağrıyla ilişkili semptomları azaltmada klasik ev egzersiz programlarına gore daha etkili bir tedavi seçeneği olduğunu gösterdi.

Abstract:
The present thesis was designed to identify the efficiency of two different types of exercise procedure, supervised or home exercise programme on functional level, mood, disease activity and pain on the patients who were diagnosed with different levels of disease activity rheumatoid arthritis. A total of 28 patients were included in this study, 13 of those were in supervised exercise (BETY) group and 15 were in home program (HP) group. During eight weeks, patients in BETY group have been taken in exercise programme lasting for 1 hour in each session for 3 days in a week regularly. A home programme which aims  reducing the existent functional disability and  pain were shown for patients at HP. The intensity of exercises in both groups was increased considering to individual disease activity levels. Patients' socio-demographic characteristics, function, mood, quality of life, disease activity score and pain levels were evaluated with specific scales. At the end of the 8 weeks, better results for repetative measurements of  function, mood, quality of life, disease activity score and pain levels were observed in BETY group (p<0.05). For HP group in all repetative scale scores, no significant difference were determined (p>0.05). Results of this study showed that our exercise approach BETY is an effective treatment option on reducing the symptoms related to function, mood, quality of life, disease activity score and pain levels in patients diagnosed with all levels of disease activity score rheumatoid arthritis when compared to the classic home exercise program.