Türkiye 'de sosyal güvenlik ve ekonomik büyüme ilişkisinin ekonometrik analizi (1972-2012)
Ethe economical analysis of the relation of social security and economical development in Turkey (1972-2012)
Yazar: BERAT BİRİNCİ
Danışman: PROF. DR. NECATİ TÜREDİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Nedensellik = Causality ; Sosyal güvenlik = Social security ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Türkiye'de uygulanan sosyal güvenlik politikasının işletilebilir bir sisteme dönüştürülmesine engel olan problemlerin belirlenebilmesi ve köklü çözüm önerilerinin ortaya konulabilmesi için sosyal güvenliğin etkileşimde bulunduğu değişkenler ve bu değişkenlerle olan ilişkisinin yönü ve derecesinin araştırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.Bu nedenle bu çalışmada bir birinin nedeni olduğu düşünülen ekonomik büyüme ve sosyal güvenlik kavramlarının tanımları verilmiş. Her iki kavramı da etkilediği kabul edilen sosyal olaylardan; işsizlik, eğitiminin ve nüfusun yapısının değişkenlerle ilişkisine teorik olarak yer verilmiştir.Çalışmada kullanılacak zaman serilerinden, sosyal güvenliği temsilen açılmış işyeri sayısı olan 4-b'liler alınmış, ekonomik büyümeyi temsilen ise GSYİH değeri alınmıştır. Değişkenlerin arasındaki etkileşimin güvenilir bir sonuç ve bilimsel bir çalışmaya dönüştürülmesi amacı ile kullanılacak ekonometrik yöntemler teorik olarak verilerek, bu teorik tanımlar ışığında da ampirik çalışmalar yapılmış ve sonuçlar teoride öngörülen yaklaşımlarla karşılaştırılmıştır.

Kullanılan zaman serileriyle, Türkiye'deki sosyal güvenlik sistemi ve ekonomik büyümenin 1972-2012 yılları arasındaki yıllık verilerin gelişim, değişim ve dönüşümlerin bu zaman aralığındaki dönemde bir biri üzerindeki etkisini, ekonometrik yöntemlerle değerlendirilerek;  bir nedensellik ve uzun dönem ilişkinin varlığının ve yönünün belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Eşbütünleşme testi ile uzun dönem ilişkinin olmadığı sonucuna varılmıştır. VAR modeli üzerinden Granger nedensellik analizi, varyans ayrıştırma analizi ve etki tepki analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak bu iki zaman serisi arasında ekonomik büyümeden sosyal güvenliğe doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal güvenliğe ekonomik büyümenin neden olduğu ve bu değişkeni açıklama yeteneğine de sahip olduğu görülmüştür.



Anahtar Sözcükler: Sosyal Güvenlik, Ekonomik Büyüme, Nedensellik, EĢbütünleĢme, VAR

Abstract:
It is necessary to investigate the effects of size, way and the affect of the interaction with the values interacted with social security in order to disclose the problems of social security politics, that are obstructs for a operable system in Turkey and to determine radical problem-solving suggestions. So, in this study, the descriptions of economical development and social security which are thought as the cause of each other are made descriptively. The effect of unemployment, education and population, which are social issues  effective on both, are mentioned theoretically.With the time series used in the study; people, who are the number of places opened, in social security system  (4-b) as a sample of social security and Gross Domestic Product (GSYH) as a sample of economical development are used. Econometric methods that will be used for a good base of interaction between the descriptions and for a scientific study are given theoretically; and in the light of these theoretical descriptions,ampiricial studies are done and  the results are compared with the approach predicted in the literature.

In time series; the way used is to evaluate, with econometric methods, the effect of development, change and transformation of the data on each other  in Social Security System in Turkey and Economical development between 1972-2012 and to research possible causality and long-term relations and the way of these relations.With cointegration test, it is determined that there is not a long term relation. Granger causality analyse on VAR model, variance decomposition and effect-response analyses are applied. As the result, it is determined that there is a one way causality relation from economical development to social security. Also, it is determined that economical development causes social security and  explains this variable.



Key words: Social Security, Economical development, Causality, Cointegration,
VAR