Yeni antiepileptik ilaçlarla monoterapinin serum kalsiyum ve vitamin d metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi
Effects of newer antiepileptic drugs as a monotherapy on calcium and vitamin d metabolism
Yazar: DUYGU AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. HAYRUNİSA DİLEK ATAKLI
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Kalsiyum = Calcium ; Lamotrijin = Lamotrigine ; Serum = Serum ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
YENİ ANTİEPİLEPTİK İLAÇLARLA MONOTERAPİNİN SERUM KALSİYUM VE VİTAMİN D METABOLİZMASINA ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dr.Duygu AKSOY


Amaç: Monoterapide kullanılan yeni kuşak antiepileptik ilaçlardan okskarbazepin, lamotrijin ve levetirasetam?ın kemik metabolizmasında rol oynayan serum kalsiyum ve vitam D düzeylerindeki değişimleri incelemektir. Elde edilen sonuçlar ile yeni kuşak antiepileptik ilaç monoterapisi almakta olan epilepsi hastalarında kullanılan antiepileptik ilaçların kemik sağlığı açısından varsa yan etkilerinin saptanması,  tedavi ve takipte alınması gereken önlemlerin belirlenmesi planlanmıştır.

Metod: Prof  Dr Mazhar Osman Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Epilepsi polikliniğinden takip edilen  ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalarda gerçekleştirildi. Çalışmaya OXC, LEV ve LTG  monoterapisi alan 66 epilepsi hastası ve yaş- cinsiyet uyumlu 42 sağlıklı kişi olmak üzere 108 kişi alındı. Her üç ilacı kullanan hastalar serum kalsiyum, iyonize kalsiyum ve vitamin D düzeyleri açısından kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Ayrıca, her üç ilaç kendi icinde, ilaç kullanım süresi, günlük ilaç dozu, hasta yaşı yönünden karşılaştırıldı. 

Sonuç: Çalışmamızda OXC tedavisi alan hastaların kalsiyum, iyonize kalsiyum ve Vitamin D değerlerinin ortalaması kontrol grubuna göre düşük bulundu. İlaç kullanım süresine göre değerlendirildiğinde,  kullanım süresi arttıkça kalsiyum seviyesinin azaldığı şeklinde bir ilişki saptanmış olup, istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte anlamlılığa yakın bulunmuştur. 
	LTG monoterapisi alan hastaların ise sadece Vitamin D düzeyleri kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşük bulundu.
	LEV monoterapsi kullanan hastaların kalsiyum, iyonize kalsiyum ve vitamin D değerleri kontrol grubndan farklı bulunmadı. Ancak LEV kullanan hastaların günlük  alınan toplam ilaç dozu arttıkça iyonize kalsiyum  düzeylerinin azaldığı şeklinde  anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 

Tartışma: Antiepileptik ilaçların kemik üzerindeki tüm etkilerini açıklayan tek bir mekanizma bulunmamaktadır. Yeni AEİ?larla ilgili daha fazla sayıda hasta ile  daha uzun süreli çalışmalara gerek vardır.
	Biz de daha önceki araştırmalar ve kendi araştırmamızın da ışığında; kemik sağlığı açısından atmış riski olan epilepsi hastalarında nöbet tipi ve epilepsi sendromu tedavisi açısından uygunsa öncelikle levetirasetamın tercih edilmesini önermekteyiz.. Bununla beraber, günlük ilaç kullanım dozu arttıkça iyonize kalsiyum değerlerinin azalması bize LEV kullanan hastalarda kullanılan ilaç miktarı arttıkça, zamanla kemik sağlığı üzerine bazı yan etkilerinin ortaya çıkabileceğini düşündürmektedir. Bu sebeple LEV kullanan hastaların da kemik metabolizasının takip edilmesinin gerekli olduğunu düşünmekteyiz. 
 	Epileptik hastaların vitamin D düzeyi ölçümünün yılda bir kez yapılmasının, vitamin D eksikliğinin monitorizasyonu için uygun bir yaklaşım olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
EFFECTS OF NEWER ANTIEPILEPTIC DRUGS AS A MONOTHERAPY ON CALCIUM AND VITAMIN D METABOLISM

Objective: The purpuse of our study was to investigate the effects of new generation antiepileptic drugs such as oxcarbazepine, levetiracetam, lamotrigine used in monotherapy on calcium, ionized calcium and vitamin D metabolism.

Methods: In this cross-sectional study we analized data from 66 epilepsy patients who have been monitored in Bakirköy Neurological and Psychiatric Disease Teaching and Research Hospital Epilepsy Policlinic and administered new antiepileptic drug monotherapy for at least 6 months were included in the study. 42 healthy individuals with corresponding gender and age who have no sickness were included in the control group. 
	The patients were subdivided into 3 groups according to the drugs they have been using. Serum calcium and vitamin D levels were investigated in monotherapy subgroups (Oxcarbazepine, Levetiracetam or Lamotrigine) and control group. In monotherapy subgroups, the relationship between the length of drug use, daily drug dosage, patient age and calcium, ionized calcium vitamin D levels were studied.

Results: Serum calcium, ionized calcium and vitamin D concentrations were lower in patients receiving oxcarbazepine than in those receiving levetiracetam, lamotrigine monotherapy and control group.
	Patients receiving LTG serum calcium, ionized calcium concentrations were normal. Vitamin D levels were significantly lower than the control group.
	Patients who is receiving LEV serum calcium, ionized calcium and vitamin D concentrations did not differ between the control group. However LEV daily dosage was found to have a significant correlation with lower ionized calcium.

Discussion: Further research is needed to fill in these gaps regarding the effects of newer AED on bone metabolism. Our study demonstrated that LEV monotherapy has no negative effect on serum calcium and vitamin D metabolism. However LEV daily dosage was found to have a correlation with lower ionized calcium; for this reason we suggest that bone metabolism should be monitored in patients receiving LEV either.
	Vitamin D metabolism should be monitored regularly in patients with epilepsy.