Adölesanların algılanan sosyal destek ve genel öz yeterliklerinin fiziksel aktivite düzeylerine etkisi
The effect of adolescents' perceived social support and general self-efficacy on their physical activity levels
Yazar: ESRA ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. BURAK GÜNEŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support

Özet:
Sosyal destek ve öz yeterlik, birlikte çalışarak bireylerin fiziksel aktiviteye katılımını olumlu etkileyebilir. Sosyal destek, bireyin öz yeterlik algısını güçlendirebilir, ortaya çıkan bu durumda fiziksel aktiviteyi daha sürdürülebilir hale getirir. Bu iki faktör, fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde de dolaylı olarak olumlu etkiler yaratabilir. Fiziksel aktivite, sağlıklı bir yaşam tarzının temel bileşenlerinden biri olup, adölesanların sağlığı üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Verilen bilgilerden yola çıkılarak bu araştırmada, adölesanlarda algılanan sosyal destek ve genel öz yeterliğin fiziksel aktivite düzeyi üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada, "ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Sakarya ili Hendek ilçesinde öğrenim gören öğrenciler oluştururken, örneklemini farklı ortaokul ve lisede öğrenim gören öğrenciler (400 öğrenci; 244 kız ve 166 erkek) oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Fiziksel Aktivite Soru Formu, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Çocuklar İçin Özyeterlik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyi, algılanan sosyal destek ve genel öz yeterliklerinde cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık bulunurken (p<.05); okul türüne göre anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>.05). Araştırma sonuçları, fiziksel aktivite ile algılanan sosyal destek arasında anlamlı ilişkiler (arkadaş ve babadan alınan sosyal destek arasında pozitif yönde orta düzeyde, anneden alınan sostal destek ile pozitif yönde düşük düzeyde) olduğunu göstermiştir (p<.05). Fiziksel aktivite düzeyi ile genel öz yeterlik arasında anlamlı ilişkiler (genel öz yeterlik, sosyal öz yeterlik ve duygusal öz yeterlik alt boyutlarında pozitif yönde düşük düzeyde) saptanmıştır (p<.05). Ayrıca fiziksel aktivitenin algılanan sosyal destek tarafından, öz yeterliğin ise fiziksel aktivite tarafından anlamlı şekilde yordandığı tespit edilmiştir (p<.05). Fiziksel aktiviteye ait toplam varyansın %19'unun algılanan sosyal destek ve %4'ünün öz yeterlik ile açıklandığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, adölesanların fiziksel aktivite düzeylerinin sosyal destek ve öz yeterlik ile ilişkili olduğunu ve bu faktörlerin fiziksel aktivite alışkanlıklarının geliştirilmesinde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Social support and self-efficacy can positively affect individuals' participation in physical activity by working together. Social support can strengthen the individual's perception of self-efficacy, making physical activity more sustainable in this situation. These two factors may also have indirect positive effects on physical and mental health. Physical activity is one of the basic components of a healthy lifestyle and plays an important role in the health of adolescents. Based on the given information, in this study, it was aimed to reveal the effect of perceived social support and general self-efficacy on physical activity level in adolescents. The "relational screening model" was used in the research. The universe of the research consisted of students studying in Hendek district of Sakarya province, while the sample consisted of students studying in different secondary and high schools (400 students; 244 girls and 166 boys). Data were collected via the Personal Information Form, Physical Activity Questionnaire, Perceived Social Support Scale, and Self-Efficacy Scale for Children. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and regression analyses were used in the analysis of data. As a result of the research, a significant difference was found in the physical activity level, perceived social support, and general self-efficacy of the students according to gender and grade level (p<.05); while no significant difference was found according to school type (p>.05). The results of the research showed that there were significant relationships between physical activity and perceived social support (moderate positive social support from friends and father, low positive social support from mother) (p<.05). Significant relationships were found between physical activity level and general self-efficacy (low positive in general self-efficacy, social self-efficacy and emotional self-efficacy sub-dimensions) (p<.05). In addition, it was found that physical activity was significantly predicted by perceived social support, and self-efficacy was significantly predicted by physical activity (p<.05). It was determined that 19% of the total variance of physical activity was explained by perceived social support and 4% by self-efficacy. The results of the research show that the physical activity levels of adolescents are related to social support and self-efficacy, and that these factors may play an important role in the development of physical activity habits.