Çevreye duyarlı,enerji etkin kamu binalarının sürdürülebilirliğinin incelenmesi
Sustainability analysis of environmentally sensitive, energy efficient public buildings
Yazar: SERDAR ÇATAKÇI
Danışman: PROF. DR. NECDET BAŞTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Temiz Tükenmez Enerjiler Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Güneş enerjisi sistemleri = Solar energy systems ; Kamu binaları = Public buildings

Özet:
Geçtiğimiz son on yıl içerisinde Türkiye enerji verimliliği konusunda önemli yol kat etmiştir. Ancak birçok kanun, yönetmelik ve yönerge çıkarılmasına rağmen binalarımızdaki enerji tüketimi gelişmiş ülkelerin eşdeğer tüketimlerinin çok üzerindedir. Enerjinin %70'inden fazlasını ithal eden ülkemizde acilen enerji bağımlılığı azaltılmalı ve işe öncelikle enerji kaybının hat safhada olduğu binalardan başlanması gerekmektedir. 
Avrupa Birliği ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de binalarda enerji verimliliği uygulamasına, kamunun satın alma gücü politika aracı olarak kullanılarak, kamu binalarından başlanması gerekliliği ortaya konmuştur.
Tez kapsamında üç farklı iklim bölgesinden, üç farklı büyüklükte kamu binasının güçlendirme ve yenileme yatırımlarına ait ihale bilgileri ile yatırım öncesi ve sonrası enerji harcamaları temin edilmiştir. Oluşan enerji tasarrufu ile söz konusu yatırımların Dünya Bankası ve AYB finansman kıstasları (Fayda Maliyet ve 'LCOE' İndirgenmiş Birim Enerji Maliyeti Analizi) açısından sürdürülebilirliği ve yatırım yapılabilirliği (rantabilite) analiz edilmiştir. 
Kamu binalarında yenilenebilir enerji üretimi konusunda; çatı tipi güneş enerji santrali kurulabilecek kamu binaları için gereken asgari çatı alanı LCOE Analizi ile Dünya Bankası kıstasları baz alınarak hesaplanmıştır. 
Kamu binalarında kojenerasyon ve trijenerasyon uygulaması konusunda; ilgili kanun ve yönergeler ortaya konmuş, farklı kamu kurumlarının çalışmaları karşılaştırılmıştır. ÇŞB Bakanlık binasına ait trijenerasyon sistemi AYB kıstasları ile Birincil Enerji Tasarrufu (PES) ve LCOE üzerinden analiz edilmiştir.
Enerji etkin, çevre dostu binalar konusunda gerek kamu gerek bağımsız kurumlar uluslararası değerlendirme sistemlerini örnek alarak benzer çalışmalar yapmışlardır. Ancak ülkemiz ekonomik koşulları göz önüne alınmadan hazırlanan, devlet desteklerinden yoksun ilk yerli değerlendirme sistemleri geçen beş yılda yeteri kadar tercih edilmemiştir.
Sadece teknik açıdan değil ekonomik açıdan da sürdürülebilir olan ve kamu öncülüğünde başlayarak, devlet teşvikleriyle desteklenen değerlendirme sistemlerinin başarılı olabileceği ve istenilen hedefleri tutturulabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda gönüllülük esasına göre işleyen ve sürdürülebilir olmayan değerlendirme sistemlerinin yerine; enerji verimliliğini hedef alan, devlet öncülüğünde, kamunun satın alma gücünü araç olarak kullanan yerli yeşil bina rehberinin hazırlanması gerekliliği değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the last decade, Turkey has made significant progress in energy efficiency. Despite the introduction of many laws, regulations and directives, the use of energy in our buildings is well above the equivalent consumption of developed countries. Our country, importing more than 70% of the total energy used, urgently needs to reduce her energy dependency starting from the buildings whose energy loss is very high.
It is stated that, as in the European Union countries, it is necessary to start energy efficiency applications with public buildings by using the purchasing power of the government.
Within the scope of the thesis, the procurement information for strengthening & renovation investments and pre-&post-investment energy expenditures of three different sized public buildings in three different climatic zones are provided. Sustainability and rantability of the investments are analysed by using energy savings in terms of World Bank and EIB financing criteria (Benefit-Cost and LCOE Levelized Cost of Energy Analysis).
Regarding renewable energy production in public buildings; the minimum roof area required for public buildings is calculated based on the World Bank criteria with LCOE analysis.
Regarding the applications of cogeneration and trigeneration in public buildings; the relevant laws and guidelines are put forward and the studies of different public institutions are compared. The trigeneration system established in new building of the Ministry of Environment and Urbanization is analysed with EIB criteria through Primary Energy Saving (PES) and LCOE.
Regarding energy efficient, environmentally-friendly buildings; both public and independent institutions have carried out similar studies by taking the international evaluation systems as an example. However, the first domestic evaluation systems prepared without taking into consideration the economic conditions of our country have not been preferred until the last five years.
Not only technically but also economically sustainable evaluation systems will be successful and the desired objectives will be achieved with the support of public pioneering and government incentives.