Çocuklarda ve erişkinlerde streptococcus pneumonıae'nin nazofarengeal kolonizasyonu ve kolonizasyonu etkileyen risk faktörlerinin belirlenmesi
Çocuklarda ve erişkinlerde streptococcus pneumonıae'nin nazofarengeal kolonizasyonu ve kolonizasyonu etkileyen risk faktörlerinin belirlenmesi
Yazar: ESRA KARABAĞ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SOYSAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Koloni sayısı-mikrobiyal = Colony count-microbial ; Nazofarenks = Nasopharynx ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; Stereotip = Stereotyping ; Yetişkinler = Adults ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Erişkin, Streptococcus pneumoniae, Pnömokok Taşıyıcılığı, Serotip, Direnç
Amaç: Konjuge pnömokok aşısının (KPA) ulusal aşı takvimimize girmesinden sonraki dört yıllık dönemde, Streptoccoccus pneumoniae?nin çocuklarda ve erişkinlerde taşıyıcılık oranını, serotip dağılımını, direncini ve bunları etkileyen risk faktörleri belirlemek. 
Metod: Mayıs 2012-Ağustos 2012 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklere başvuran ve aktif enfeksiyon geçirmeyen 500 çocuk ile 500 erişkinden 1000 nazofarengeal örnek alındı. Örneklerden elde edilen pnömokok suşları multipleks PZR (polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemi ile serotiplendirildi, E-test ile penisilin ve seftriakson duyarlılıkları belirlendi. Çalışmaya katılan çocukların aileleri ve erişkin katılımcılardan  risk faktörlerine ait verileri içeren anket formu ile bilgilendirilmiş olur formu doldurmaları istendi.
Sonuçlar: Çocukların yaşları bir-228 ay arasında olup ortalama 60±54 ay, median değeri ise 54 ay idi. Erişkinlerin yaşları 21-90 yıl arasında olup, ortalama 47.6±14.6 yıl olarak saptandı. Çocukların 51?inde (%10.2) erişkinlerin ise 8?inde (%1.6) pnömokok taşıycılığı saptandı. Çocuklarda yaş gruplarına göre taşıyıcılık oranları birbirine benzerdi (sıfır-23 ay arası %10.8, 24-72 ay arası %13, 72 ay ve üstünde %6.6). Çocukların %19.4?ü yedi değerli konjuge pnömokok aşısı (KPA 7), %10.2?si on üç değerli konjuge pnömokok aşısı (KPA13) ile aşılanmıştı. Üç yüz elli iki çocuk (%70.4) KPA ile hiç aşılanmamıştı. Konjuge pnömokok aşısı 2008 yılından itibaren ulusal aşı takvimine girdiği için aşısız 352 çocuktan 249 çocuk (%49.8) 5 yaş üzerinde olup KPA ile aşılanmamıştı. Potansiyel risk faktörleri değerlendirildiğinde çocuklarda  son 6 ay içinde sinuzit tedavisi almış olmanın ve evde 8 yaşın altında yaşayan çocuk sayısının üçten fazla olmasının taşıyıcılık ile ilişkili olduğu görüldü (p<0.05). Yaş gruplarına göre risk faktörleri değerlendirildiğinde sıfır-23 ay arası yaş grubunda son 6 ayda akut otitis media geçirmiş olmanın, son bir ayda ve üç ayda antibiyotik kullanmanın, 24-72 ay yaş grubunda ise son 6 ayda sinuzit tedavisi almış olmanın taşıycılık ile ilişkili olduğu görüldü (p<0.05). Serotip dağılımına bakıldığında çocuklarda en sık serotip  23F (n:10, %23.2), 6A/6B (n:7, %16.3), 19F (n:4, %9.3) ve 22F/22A (n:4, %9.3), erişkinlerde ise en sık serotip 22F/22A (n: 3, %42.8) saptandı. Çocuklarda KPA 7, on değerli konjuge pnömokok aşısı (KPA 10) ve KPA 13?ün serotip kapsama oranları sırasıyla %62.7, %67.4, %72 idi. Serotip 22F (n:4, %9.3), 15A/15F (n:3, %6.9) ve 35A/35C (n:3, %6.9) en sık saptanan KPA 7 ve KPA 13 dışı serotiplerdi. Pnömokok menenjiti için belirlenen minimal inhibitor konsantrasyon (MİK) değerlerine göre çocuklardan elde edilen kökenlerin %50?sinin penisiline ve %14?ünün seftriaksona dirençli oldukları belirlendi. Menenjit dışı pnömokok enfeksiyonları için belirlenen MİK değerlerine göre elde edilen kökenlerin %6?sı penisiline dirençli idi, seftriaksona direnç saptanmadı. Eritromisin direnci %38, klindamisin direnci %26, çoğul direnç %22 oranında saptandı. Aşı serotipleri ile aşı dışı serotipler arasında antibiyotik direnç oranları açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05) Kreşe gitmek ile klindamisin ve eritromisin direnciarasında, son bir ayda antibiyotik kullanımı ile eritromisin direnci arasında anlamlı ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Buna karşın penisilin ve seftriakson direnci ile ilişkili risk faktörü saptanmadı.
Sonuç: Bu çalışma ile KPA?nın ulusal aşı takvimine girmesinden sonraki dönemde çocuklarda ve erişkinlerde S. pneumoniae taşıyıcılığının çocuklarda % 10.2, erişkinlerde %1.6 oranında olduğu, taşıyıcılık ile ilişkili risk faktörlerinin evde 8 yaşın altında üçten fazla çocuk olmasının ve son 6 ayda sinüzit tedavisi almış olmanın olduğu belirlendi. Aşı dışı serotiplerden en sık olanın 22F olduğu saptandı. Kreşe gitme ve son bir ayda antibiyotik kullanımının klindamisin ve eritromisin direnci ile ilişkili olduğu görüldü.

Abstract:
Keywords: Children, Adult, Streptococcus pneumoniae, Nasopharyngeal Carriage, Serotype, Resistance
Objective: To determine the carriage rate of nasopharyngeal (NP) Streptococcus pneumoniae, the risk factors of colonization, serotype distribution and resistance of isolates after implementation of pneumococcal conjugate vaccine (PCV) in the national immunization programme (NIP) of Turkey.
Methods: Between May 2012 and August 2012, 1000 nasopharyngeal swabs were obtained from 500 children aged 1 month to 15 years and 500 adults aged 20 to 90 years without evidence of acute infection. Serotypes of S. pneumoniae isolates were determined by using multiplex PCR (polymerase chain reaction) technique. Penicillin and ceftriaxone susceptibility were analyzed by using E-test. Questionnaires about risk factors were given to childrens? families and to the adults.
Results: The median age of children was 60±54 months (range one-228 months, mean age was 54 months) and the median age of adults was 47.6±14.6 years (range 21-90 years, mean age was 50 years). The pneumococcal carriage rate was %10.2 in children and % 1.6 in adults. S. pneumoniae NP colonization rates were similar in all age groups of children (zero-23 months 10.8%, 24-72 months 13% and >72 months 6.6%). Of the children included in the study, 19.4% had received PCV 7 and 10.2% had received PCV 13. Among children 352 (70.4%) were not vaccinated with PCV. Because of implementation of PCV in NIP in 2008, 249 (49.8%) of 352 children were aged above 5 years and  in consequence of age status they were not vaccinated with PCV. In children, having three or more siblings under age 8 in the family and history of treatment of sinusitis for last 6 months were found to be risk factors of carriage (p<0.05). In zero-23 months aged children group, history of acute otitis media for last 6 months, recent antibiotic use for a month and the last three months were found to be risk factors of carriage (p<0.05). In 24-72 months aged children group, history of treatment of sinusitis for the last 6 months was found to be a risk factor of carriage (p<0.05). The most common isolated serotypes in children were 23F (n:10, 23.2%), 6A/6B (n:7, 16.3%), 19F (n:4, 9.3%), 22F/22A (n:4, 9.3%) and in adults the most common serotype was 22F (n:3, 42.8%). Serotype covarege rates of PCV7, PCV10 and PCV 13 were 62.7%, 67.4% and 72%, respectively. Serotypes 22F (n:4, 9.3%), 15A/15F (n:3, 6.9%) and 35A/35C (n:3, 6.9%) were the most common isolated serotypes that was not existing in PCV 7 and PCV 13. Using the pneumococal meningitis criteria of minimal inhibitor concentration (MIC) values, 50% of the isolates were highly resistant to the penicillin and 14% of them were intermediately resistant to ceftriaxone. Using the nonmeningeal pneumococcal disease criteria of MIC values, 6% of the isolates were intermediately resistant to penicillin and none of them were resistant to ceftriaxone. Thirty eigth per cent of the isolates  were resistant to erythromycin, 26% were resistant to clindamycin and 22% were resistant to there or more antibiotics. There was no difference between antimicrobial resistance rates of vaccine serotypes and antimicrobial resistance rates of non vaccine serotypes (p>0.05). In evaluation of the relationship between antimicrobial resistance and risk factors, attending to day care center was found to be related with the clindamycin and erythromycin resistance, and also recent antibiotic use was found to be a risk factor for erythromycin resistance (p<0.05). However, there was no relationship between penicillin and ceftriaxone resistance and possible risk factors.
Conclusion: This study provides data about the carriage rate, antimicrobial resistance and serotype distribution of S. pneumoniae strains in children and adults after introduction of PCV into the NIP. The pneumococcal carriage rate was determined as %10.2 in children and % 1.6 in adults, in children, having three or more siblings under age 8 in the family and history of treatment of sinusitis for the last 6 months were found to be risk factors of carriage. Serotypes 22F was the most common isolated serotype that was not existing in PCV. Attending to day care center and recent antibiotic use were found to be related with the clindamycin and erythromycin resistance.