Submandibular fossanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of submandibular fossa using cone beam computed tomography
Yazar: GÜNAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR SUMER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Mandibula = Mandible ; Mandibular fossa = Mandibular fossa

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı submandibular fossa anatomisini değerlendirmek ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) kullanılarak bulguların diş durumu, hasta yaşı ve cinsiyet ile ilişkisini belirlemektir.
Materyal ve Metod: Etik kurul onaylı bu retrospektif çalışmaya 230 hasta (ortalama yaş: 43,24 ± 17,70; 96 erkek ve 134 kadın) dahil edildi. Hastaların 101'inin bilateral alt çenesinde posterior dişleri tamamen eksikken (dişsiz hastalar), 129'unun bilateral alt çenesindeki posterior dişleri tamdı (dişli hastalar). Hastaların KIBT görüntülerinde submandibular fossa derinliği (SFderinlik) ve submandibular fossanın en derin bölgesinin mental foramene uzaklığı (SFuzaklık) ölçüldü. Submandibular fossanın en derin noktasının hangi diş bölgesine denk geldiği ve fossa tipleri belirlendi. Submandibular fossanın anatomik özellikleri ile hastaların yaş, cinsiyet ve diş durumu karşılaştırıldı.
Bulgular: Değerlendirilen 460 alt yarım çeneye ait KIBT görüntüsünde, 239 mandibula yarım çenede tip I (%52), 175 mandibula yarım çenede tip II (%38), 46 mandibula yarım çenede tip III (%10) fossa olduğu belirlendi. Tüm popülasyonda ortalama SFderinlik 2,03 ± 0,73 mm; ortalama SFuzaklık 16,16 ± 4,94 mm bulundu. Hem dişli, hem de dişsiz hasta gruplarında erkeklerin SFderinlik değerleri, kadın hastaların SFderinlik değerlerinden istatiksel anlamlı olarak daha büyüktü. SFuzaklık değeri ile yaş ve cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Dişli hastalarda submandibular fossanın en derin noktasının en sık olarak 2. molar diş bölgesinde olduğu gözlendi (%79,8).
Sonuç: Dişsiz hastalarda dişli hastalara göre, kadın hastalarda erkek hastalara göre submandibular fossa daha sığdır. İmplant yerleştirme gibi ilgili bölgede cerrahi müdahaleler öncesinde submandibular fossa anatomisini diş durumu ve cinsiyet dikkate alınarak KIBT ile değerlendirmek, muhtemel komplikasyonları önleyebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the submandibular fossa anatomy using cone beam computed tomography (CBCT) and to determine its relationship with dental status, patient age and gender.
Materials and Methods: Two hundered and thirty patients (mean age: 43.24 ± 17.70 years; 96 males and 134 females) were included in this ethics committee-approved retrospective study. While 101 of the patients had completely absent posterior teeth in their bilateral mandibles (dentate patients), 129 had complete posterior teeth in their bilateral mandible (edentulous patients). The depth of the submandibular fossa (SFdepth) and the distance of the deepest region of the submandibular fossa to the mental foramen (SFdistance) were measured using CBCT images of the patients. The tooth level of the deepest point of the submandibular fossa and the fossa types were determined. The anatomical features of the submandibular fossa and the age, gender and dental status of the patients were compared.
Results: In CBCT images of 460 half-jaw mandibles, 239 (52%) were classified as type I, 175 (38%) were classified as type II, 46 (10%) were classified as type III. The mean SFdepth in the whole population was 2.03 ± 0.73 mm, and the mean SFdistance was found as 16.16 ± 4.94 mm. In both dentate and edentulous patients, the mean SFdepth of male patients were statistically significantly greater than the SFdepth of female patients. No statistically significant relationship was found between the SFdistance value and age and gender. The deepest point of the submandibular fossa of the dentate patients was most frequently at the level of the second molar (79.8%). 
Conclusion: Submandibular fossa is shallower in edentulous patients than in dentate patients, and in female patients than in male patients. Considering the dental status and gender of the patient, evaluating the submandibular fossa anatomy with CBCT before surgical interventions such as implant placement can prevent possible complications.