Balıkesir Mutasarrıf Ömer Ali Bey Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan Osmanlı dönemi ciltleri
Examples of book bindings in the style of Ottoman in the Library of Balıkesir Mutasarrif Omar Ali Bey
Yazar: BEYZA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Balıkesir = Balıkesir ; Cilt sanatı = Book binding ; El sanatları = Handicrafts ; Kütüphaneler = Libraries ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı kütüphaneleri = Ottoman libraries ; Türk cilt sanatı = Turkish volume art

Özet:
Bir kitap ve mecmuaya ait yaprakların dağılmasına engel olmak ve sırası ile bir arada tutabilmek için deriden, ince tahtadan veya üzeri bez, kağıt ve deri gibi maddeler ile kaplanmış mukavvadan yapılan kaplar "cilt" olarak adlandırılmaktadır. Cilde dair en eski örnekler Uygurlara aittir. Türklerdeki Cilt sanatı Tolunoğulları, Gazneliler ve Selçuklular döneminde geliştirilerek devam ettirilmiştir. XV. asrın son döneminden sonra Anadolu'nun hakimiyetini ele geçirmiş olan Selçuklular, Orta Asya'ya ait olan sanat hazinesini Anadolu'ya aktarmışlar, geliştirmişler ve oldukça değerli ciltler yaratarak Türk-İslam Cilt sanatında önemli bir konum elde etmişlerdir. Bu birikim Karamanoğulları ve Anadolu'daki diğer beylikler tarafından Osmanlı İmparatorluğuna aktarılmıştır. Sanatın tüm dallarındaki gibi cilt sanatı da Osmanlı İmparatorluğunda en gelişmiş haline gelmiş ve bu süreçte nadide eserler ortaya çıkmıştır. Bugünse hakkı olan değeri elde edemeyen ciltçilik sanatı unutulmaya başlamıştır. Balıkesir Mutasarrıf Ömer Ali Bey Yazma Eser Kütüphanesi bünyesinde Osmanlı Dönemine ait oldukça nadide eserler bulunmaktadır. Bu kütüphanede mevcut olan eserler çalışmamız kapsamına alınmıştır. En eski sanatlarımız arasında bulunan Türk cilt sanatını konu alan çalışmamızın içerisinde konuyla ilgili tanımlar, yapılan araştırmanın yöntemi, Mutasarrıf Ömer Ali Bey ve Kütüphanesi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Ayrıca Mutasarrıf Ömer Ali Bey Kütüphanesi'nde yer alan Osmanlı ciltlerine ait bazı örnekler incelenmiş elde edilen veriler sunulmuştur. Eserlere ait çizimler ve fotoğraflar ile çalışma bitirilmiştir.

Abstract:
In order to prevent the distribution of the leaves of a book and magazine and to keep them together, the coverings made of leather, thin wood or cardboard covered with materials such as cloth, paper and leather are called binding. The oldest examples of the binding belongs to the Uighurs. The skin art in the Turks was continued by developing in Tulunids, Ghaznavids and Seljuk period. The Seljuks, who had conquered Anatolia after the last period of the fifteenth century, had transferred the treasure of Central Anatolia, which had belonged to Central Asia, to Anatolia and created an important position in the Turkish-Islamic Binding Art by creating highly valuable bindings. This accumulation was transferred to the Ottoman Empire by Karamanogullari and other principalities in Anatolia. As in all branches of art, the art of binding has become the most advanced in the Ottoman Empire and rare works have emerged in this process. Today, the art of bookbinding, which cannot achieve the right value, began to be forgotten. There are very rare artifacts belonging to the Ottoman Period within the structure of Balıkesir Mutasarrıf Ömer Ali Bey Yazma Eser Kütüphanesi. The works in this library were included in our study. In our study on Turkish Binding Art, which is among our oldest arts, there are information about the subject, method of research, Mutasarrıf Ömer Ali Bey and the Library. In addition, some samples belonging to Ottoman Binding in the Mutasarrıf Ömer Ali Bey Library were examined and the obtained data were presented.. The study is finished with drawings and photographs of works.