Medya manipülasyonunun Borsa İstanbul'a etkileri: Küçük yatırımcıya boğa tuzağı
Effects of news media manipulation on Borsa Istanbul (Istanbul stock exchange): Bull trap for small investor
Yazar: ALPER İŞLEYEN
Danışman: DOÇ. DR. VELİ POLAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Gazetecilik = Journalism
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Gündem belirleme = Agenda-setting ; Manipülasyon = Manipulation ; Medya = Media ; Olumsuz etki = Negative effect ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Bu çalışma, temelde medyanın borsalara, hisse senedi seçimlerine, bireysel küçük yatırımcılara ve haberlere erişimdeki eşitsizliklerin etkilerini tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla bu çalışmada, Türkiye'de 2019 yılında yapılan yerel seçimler döneminde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlık seçiminin tekrar edilmesi kararında medyada yer alan haber başlıklarını bireysel küçük yatırımcıların nasıl algıladığı, yatırımlarını nasıl yönlendirdikleri ve seçimin tekrar edilmesi kararından, seçimin tekrar edildiği tarihe kadar geçen 7 haftalık süreçteki Borsa İstanbul'un performansı örnek olay alarak incelenmektedir.

	Bu araştırma içerisinde Türkiye'de 2019 yılında yapılan yerel seçimler döneminde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlık seçiminin tekrar edilmesi kararının alındığı tarihten, seçimin tekrar yapıldığı 7 haftalık süreçte Borsa İstanbul'daki beş endeksin performansı ortaya konulmuştur. Ayrıca söz konusu dönem yatırım yapmış 10 bireysel küçük yatırımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği ile görüşme yapılmıştır. Buna ek olarak bu araştırmada, alanında dört uzman ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat yapılmıştır.

	Araştırmanın bulgularına göre; medya, hisse senedi piyasasını ve bireylerin yatırım kararlarını etkilemektedir. Ayrıca 2019 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinin tekrar edilmesi kararı Borsa İstanbul'un performansını etkilemiştir. Ancak diğer yandan seçimin tekrar edilmesi kararının bireysel küçük yatırımcılara olan etkisi tartışmalıdır. Bu çalışma kapsamında; gazetecilerin yurttaşların çıkarlarını koruyacak haberler yapması, haberlerde kamu yararını gözetmesi, haber ajanslarının ücretli abonelik sistemini sınırlaması, haberlere tüm yurttaşların anında erişiminin sağlanması ve öğrencilere ilköğretim seviyesinden itibaren finansal okur yazarlık ve medya okur yazarlığı eğitimlerinin tüm eğitim hayatı boyunca verilmesi tavsiye edilmiştir.

	Bu araştırma, iletişim perspektifinden borsa ve finansal piyasalar alanına Türkçe literatüre katkı sağlamayı ve bu alanda yapılacak başka çalışmalar için araştırmacıları teşvik etmeyi amaçlamıştır.

Abstract:
This study fundamentally aims to discuss the effects of media inequalities in access to stock markets, stock choices, individual small investors and news media. In line with this purpose, in the period of local elections held in Turkey in 2019, some aspects such as how individual small investors perceived the news headlines in the news media in the decision to re-run the Istanbul Metropolitan Municipality mayoral election, how they steered their investments, and Borsa İstanbul's performance in the 7-week period from the decision to repeat the election to the date of the re-election are analyzed as a case in this study.

	In this research, during the local elections held in Turkey in 2019, the performance of five indexes in Borsa Istanbul in the 7-week period from the date of the decision to repeat the Istanbul Metropolitan Municipality Mayoral election to the date of the re-election has been presented. In addition, interviews were conducted with 10 individual small investors who had invested in the aforementioned period, using the semi-structured in-depth interview technique. In addition to this research, semi-structured in-depth interviews were conducted with four experts in the field.

	According to the findings of the research, the news media affect the stock market and the investment decisions of individuals. In addition, the decision to re-run the İstanbul Metropolitan Municipality elections in the year 2019 affected Borsa İstanbul's performance. On the other hand, the impact of the re-election decision on individual small investors is controversial. Within the scope of this study, it has been recommended that journalists should make news that will protect the interests of citizens, that they should Look after the public interest in the news, that news agencies should limit the paid subscription system, that all citizens should have instant access to the news, and that financial literacy and media literacy education should be given to students throughout their education life, starting from the primary education level.

	Via this research, it is aimed to contribute to the Turkish literature in the field of stock market and financial markets from the perspective of communication sciences and to encourage researchers for further studies in this field.