Geleneksel tıp uygulamalarında kullanılan sarı kantaron (Hypericum perforatum L.) yağının standardizasyonunun belirlenmesi
Determination of standardization of the st. john's wort  (Hypericum perforatum L.) oil used in traditional medicine applications
Yazar: İREM AYRAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tıbbi ve Aromatik Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tıbbi ve Endemik Bitkiler Eğitim ve Araştırma Çiftliği'nde 2018-2019 yıllarında kültürü yapılan sarı kantaron (Hypericum perforatum L.) bitkisi ile yürütülmüştür. Sarı kantaron bitkisinde ve farklı uygulamalar ile elde edilen tıbbi yağlarında hiperisin miktarı, toplam flavonoid ve fenolik miktarı, antioksidan aktivitesi, mineral madde içerikleri, pestisit analizleri ve maya, küf sayımları gibi kalite analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre sarı kantaron bitkisinde toplam fenolik ve flavonoid miktarı en yüksek tam çiçeklenme döneminde belirlenmiş olup değerleri sırasıyla 103.51±3.54 mg GAE/g ve 140.68±7.09 mg QEs/g'dır. Sarı kantaron bitkisinin en yüksek hiperisin miktarı tam çiçeklenme döneminde ortalama % 0.32 olarak tespit edilmiştir. 
Sarı kantaron bitkisinden maserasyon yöntemi ile elde edilen yağlarında en yüksek toplam flavonoid miktarı tam çiçeklenme döneminde kuru herbada 5.415 mg QEs/g iken, en yüksek toplam fenolik miktarı tam çiçeklenme döneminde 1.986 mg GAE/g'dır. Sarı kantaron yağlarında en yüksek hiperisin miktarı tam çiçeklenme döneminde yaş herbada 271.92 mg/L olarak belirlenmiştir.
Sarı kantaron bitki ve yağlarında farklı yöntemlerle yapılan antioksidan aktivite sonuçları değerlendirildiğinde; numuneler DPPH serbest radikal süpürücü ve metal şelatlama aktivitesi bakımından önemli antioksidan aktivite göstermiştir. Buna ilaveten FRAP yöntemi ile yürütülen aktivite çalışmaları sonucunda düşük antioksidan aktivite göstermiştir. Sarı kantaron bitkisinde Ca, K, Mg, P, S, B, Cu, Fe, Mn, ve Zn mineralleri, tıbbi yağlarda ise Ca, K, Mg, P, S ve Fe mineralleri tespit edilmiştir. Bitki ve yağ numunelerinde yapılan kalıntı analizleri ve mikrobiyolojik analizler sonucunda, numunelerde pestisit, maya ve küf tespit edilmemiştir.

Abstract:
This study was carried out with St. John's Wort (Hypericum perforatum L.) cultivated in 2018-2019 in Medical and Endemic Plants Research and Application Farm, Faculty of Agriculture, Selcuk University. St. John's Wort herb and its medicinal oils obtained with different applications were made quality analyzes such as hypericin content, total flavonoid and phenolic content, antioxidant activity, mineral substance contents, pesticide analyzes and yeast and mold counts. According to the results of the analysis, the total phenolic and flavonoid amounts of St. John's Wort herbs were determined the highest during the full flowering period, and their values were 103.51±3.54 mg GAE/g and 140.68±7.09 mg QEs/g, respectively. The highest amount of hypericin in St. John's Wort herb was determined as 0.32% in full flowering period.
The highest total flavonoid amount in the medicinal oils obtained from St. John's Wort by maceration method is 5.415 mg QEs/g in dry herb during the full flowering period, while the highest total phenolic content is 1.986 mg GAE/g during the full flowering period. The highest amount of hypericin in St. John's Wort oils was determined as 271.92 mg/L in fresh herb during the full flowering period.
When the antioxidant activity results of St. John's Wort plants and oils made with different methods are evaluated; samples showed significant antioxidant activity in terms of DPPH free radical scavenging and metal chelating activity. Ca, K, Mg, P, S, B, Cu, Fe, Mn, and Zn minerals were detected in St. John's Wort plant, while Ca, K, Mg, P, S and Fe minerals were detected in medicinal oils. As a result of residue and microbiological analyzes carried out on the plant and oil samples, no pesticides, yeast and mold were detected in the samples.