Bilişsel davranışçı psikoterapi yaklaşımıyla bütünleştirilmiş dini danışmanlık modeli
The religious counseling model that integrated with cognitive behavioral psychotherapy
Yazar: TURGAY ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. RECEP KAYMAKCAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini danışmanlık = Religious counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dini danışmanlık alanında bilişsel davranışçı psikoterapi yaklaşımı ve İslâmî inanç esasları ile bütünleştirilmiş bir dini danışmanlık modeli (BDTBDDM) geliştirmektir. Bununla birlikte, geliştirilen bu modelin, din eğitimi alan erkek öğrencilerin durumluk kaygı düzeyleri, sürekli kaygı düzeyleri, otomatik düşünceleri ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) ile ölçülen semptomlarına etkisinin araştırılmasıdır.Araştırma kapsamında geliştirilen model, eğitim ve psikoloji alanında sıklıkla kullanılan karışık desenlerin özel bir türü olan 2X2? lik ?ön test - son test kontrol gruplu (split plot) deneysel desen? kullanılarak; grup danışmanlığı oturumları şeklinde uygulanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, İstanbul ili sınırlarında yaşayan, 18-30 yaşları arasında ve dini ilimlerde yüksek öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerinden araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden toplam 93 öğrenci arasından, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ) ve Kısa Semptom Envanteri uygulanarak yapılan genel tarama ölçümleri (ön-test) sonucunda belirlenen kriterlere uyan ve çalışmalara düzenli katılan 14 öğrenci oluşturmaktadır. İstatistiksel testlerin anlamlılık düzeyi için p<0,05 değeri kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, parametrik testlerin uygulanabilmesi için asgari örnek boyutunun 30 olması gerektiğinden hareketle, non-parametrik testlerin kullanılmasına karar verilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmış olup bu analizler bilgisayarda "SPSS for Windows 17.00" istatistik paket programı ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerine uygulanan BDTBDDM uygulamalarının öğrencilerin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile otomatik düşüncelerin görülme sıklığının düşmesine sebep olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte KSE ile yapılan ön test son test ölçümlerinde de anlamlı bir düşüş gözlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Dini Danışmanlık, Din Psikolojisi, Bilişsel Davranışçı Psikoterapi, Din, Kaygı, Otomatik Düşünceler

Abstract:
The subject of research is to develop a religious counseling model by integrating principles of the Islamic faith and cognitive behavioral psychotherapy approach. This research discusses various beliefs in the Islamic faith that may be incorporated into the counseling process, focusing on a cognitive behavioral (cbt) restructuring model. However, this study explores to investigate the effects of this integrated cbt and Islamic faiths model on the male students have a religious education and state anxiety levels of this male students, trait anxiety levels, automatic thoughts and the Brief Symptom Inventory (BSI) measured by the symptoms.In the research investigated the effects of this integrated model, using the exploring model  which is a special type of commonly used 2X2 mixed patterns to a pre-test - post-test control group (split-plot) experimental design method in the form of group counseling sessions.Research participants, 14 university students in higher religious education are selected from 93 students  between the ages of 18-30, and who live in the province of Istanbul (Turkey) and accepted to participate as a volunteer. These students, have been selected as a result of the pre-test measurements of the State-Trait Anxiety Inventory, Automatic Thoughts Scale (SAS) and the Brief Symptom Inventory.For statistical tests the level of significance p <0.05 was adopted. Analysis of the data obtained from the study, parametric tests for the implementation of the minimum sample size should be 30 motion, it was decided to use non-parametric tests. Analysis of the data and the Mann-Whitney U test, Wilcoxon signed-rank test was used in this analysis, the computer "SPSS for Windows 17:00" performed with statistical software package.
As a result of this study, the model applied to the experimental group subjects lead to decreased levels of state and trait anxiety was observed. Practices have been observed to reduce the incidence of automatic thoughts in the same way. However, the pre-test and post-test measurements at BSI declined significantly.


Keywords: Religious Counseling, Psychology of Religion, Cognitive Behavioral Psychotherapy, Religion, Anxiety, Automatic Thoughts