Ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin karar verme davranışları ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between decision making behaviours and subjective well-being of the elementary school 7th and 8th grade studuents
Yazar: GAYE GÜLENAY
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
Yeditepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
İlişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen bu araştırmanın genel amacı, ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin karar verme davranışları ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini İstanbul ili, Üsküdar ilçesinde bulunan ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem, rastgele (random) oransız küme örneklemesi metoduyla belirlenen, 10 devlet ortaokulunda okuyan 310 kız, 296 erkek toplam 606 öğrenciden oluşmuştur. Araştırma için kişisel bilgi toplama formu, ölçek olarak Eryılmaz (2009)'ın geliştirdiği "Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği (EÖİOÖ)" ve Çolakkadıoğlu ve Güçray (2007)'ca geliştirilmiş olan "Ergen Karar Verme Ölçeği (EKVÖ)" kullanılmıştır. 
EKVÖ özsaygı alt boyutu ile EÖİOÖ yaşam doyumu, olumlu duygular, aile ilişkilerinde ve önemli diğerleri ile ilişkide doyum puanları ve öznel iyi oluş toplam puanları arasındaki ilişkiler pozitif ve manidar bulunmuştur. EKVÖ ihtiyatlı seçicilik ile EÖİOÖ yaşam doyumu, aile ilişkilerinde ve önemli diğerleri ile ilişkide doyum, olumlu duygular puanları ve öznel iyi oluş toplam puanları arasındaki ilişkiler pozitif ve manidar bulunmuştur. EKVÖ sorumluluktan kaçma ve panik puanları ile EÖİOÖ olumlu duygular, yaşam doyumu, aile ilişkilerinde ve önemli diğerleri ile ilişkilerde doyum puanları ve öznel iyi oluş genel puanları arasındaki ilişkilerin anlamlı olmadığı saptanmıştır. EKVÖ umursamazlık alt boyutu ile EÖİOÖ aile ilişkilerinde ve önemli diğerleri ile ilişkilerde doyum, olumlu duygular alt boyut puanları ve öznel iyi oluş toplam puanları arasındaki ilişkilerin anlamlı olmadığı saptanırken, yaşam doyumu alt boyutu arasındaki ilişki pozitif ve manidardır.
Ergenlerin öznel iyi oluş durumlarında cinsiyet, anne-baba mesleği, hanedeki kişi sayısı ve doğum sırası (kaçıncı kardeş) değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmazken; yaş, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, aile yapısı, algılanan ekonomik seviye değişkenleri için anlamlı fark bulunmuştur. Öte yandan EKVÖ puanlarında yaş, aile yapısı, hanedeki kişi sayısı, algılanan gelir düzeyi ve doğum sırası (kaçıncı kardeş) değişkenlerine göre karşılaştırma analizlerine bakıldığında anlamlı fark bulunmamışken; cinsiyet, baba mesleği, anne mesleği, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi değişkenleri için çeşitli anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. 
Sonuçlar araştırmanın amaçları doğrultusunda tartışılmış ve sonuçlara uygun çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler:	Öznel İyi Oluş, Karar Verme.

Abstract:
The main aim of this research, carried out by correlational model, is to analyze the correlation between the Elementary School 7th and 8th Grade adolescent students' subjective well-being levels and decision making behaviours. Sample is created by the 8th Grade students in Üsküdar, Istanbul. Sampling consists of 310 girls and 206 boys, in total 606 adolescents attending 10 different public schools chosen randomly by unproportional cluster sampling model. Data were gathered through personal information form and two scales "Adolescent Subjective Well-Being Scale" developed by Eryılmaz (2009) and "Adolescent Decision Making Scale" developed by Çolakkadıoğlu and Güçray (2007).
Positive significant correlations were found between the Adolescent Decision Making Scale self-esteem subdimension and the Adolescent Subjective Well-Being Scale relationship satisfaction within the family members and with the other important ones, life satisfaction and positive emotions subdimension points. There is a meaningful correlation between the Adolescent Decision Making Scale prudent selectivity subdimension and the Adolescent Subjective Well-Being Scale relationship satisfaction within the family members and with the other important ones, positive emotions, life satisfaction subdimension points and subjective well-being total points. It has been identified that there is no significant correlation between the Adolescent Decision Making Scale panic and escaping from responsibility subdimensions and the Adolescent Subjective Well-Being Scale relationship satisfaction within the family members and with the other important ones, positive emotions, life satisfaction subdimension points and subjective well-being total points. Even though it has been identified that there is no meaningful correlation between the Adolescent Decision Making Scale indifference subdimension and the Adolescent Subjective Well-Being Scale relationship satisfaction within the family members and with the other important ones, positive emotions, life satisfaction subdimension points and subjective well-being total points, it has been identified that there is a meaningful correlation with the life satisfaction subdimension.
The obtained results show that there is no meaningful difference in the adolescents' subjective well-being conditions with regards to the variables of mother and father occupation, gender, number of household and birth order whilst a meaningful difference has been identified for the variables of the family structure, age groups and perceived income level. As the comparison analyses are examined, no significant difference was detected in the Adolescent Decision Making Scale points for the variables of gender, family structure, number of household, perceived income level and birth order, various significant differences were encountered for the variables of gender, father occupation, mother occupation, father education level and mother education level. 
Conclusions are discussed in the direction of the research aims and various proposals are given fitting with the results.

Key Words: Subjective Well-Being, Decision Making.