Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisi
The effect of problem-based learning model in science education on the development of prospective teachers' critical thinking and 21st century skills
Yazar: BUKET GEVİŞ FARHADZADA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH SERDAR YILDIRIM
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğretmen adaylarına uygulanan probleme dayalı öğrenme modelinin; öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. Yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Uygulama, 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Antalya ilinde bulunan Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. Sınıfında öğrenim görmeye devam eden 48 Öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen modeline göre Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test) ve Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale) uygulama süresince ön test ve son test olmak üzere iki kere uygulanmıştır. Bu öğrencilerden 24 kişi deney grubunu, 24 kişi ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deneysel bir çalışma olduğu için evren ve örneklem tespitine gidilmemiştir. 14 hafta boyunca deney grubunda Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde probleme dayalı öğrenme modeli ile dersler işlenmiştir. Kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile dersler işlenmiştir. 
Nicel verilerin elde edilmesi için uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında deney grubunda ve kontrol grubunda veri toplama aracı olarak Çevik ve Şentürk (2019) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale)" ve Eğmir ve Gürbüz (2016) tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test)" kullanılmıştır. Bu çalışmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılan çok boyutlu 21. Yüzyıl becerileri ölçeği kendi içinde alt boyutlara ayrılmaktadır.
Verilerin analizinde bütün alt boyutların ayrı ayrı analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinin yapılması için öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığına bakılması gerekmektedir. Normallik testi olan Shapiro Wilk Testi uygulanıp verilerin normal dağılmadığı görülmüştür. Daha sonra ise non-parametrik yani parametrik olmayan testlerin, grupların ön test ve son test puanlarının karşılaştırılabilmesi için Mann Whitney U Testi analizi seçilmiştir. Araştırmanın istatistiksel analizleri için SPSS 26 paket programı kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen nicel bulgular doğrultusunda bu çalışmada, probleme dayalı öğrenme modeli ile ders işlemen deney grubunun sonucunda "Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar" dersinde uygulanan probleme dayalı öğrenme modeli, fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme, 21. yüzyıl becerilerine ve 21. yüzyıl becerilerinin alt boyutları olan bilgi ve teknoloji okuryazarlığı becerilerine, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine, girişimcilik ve inovasyon becerilerine, sosyal sorumluluk ve liderlik becerilerine ve kariyer bilincinin gelişimine etkisini olumlu yönde etkilemiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak uygulamaya yönelik ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl Becerileri, Eleştirel Düşünme Becerisi, Fen ve Teknoloji, Probleme Dayalı Öğrenme Modeli.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of the problem-based learning model applied to 2nd year pre-service science teachers on the development of critical thinking and 21st century skills of pre-service teachers.
The application was carried out with 48 students studying in the 2nd grade of Science Teacher Education at Akdeniz University Faculty of Education in Antalya province in the fall semester of 2022-2023 academic year. In the study, according to the pretest-posttest control group experimental design model, Critical Thinking Skill Test and Multidimensional 21st Century Skills Scale were applied twice as pretest and posttest during the implementation period in the Science and Technology Based Problems course. Since it is an experimental study, the population and sample were not determined. For 14 weeks, the experimental group was taught with the problem-based learning model in the Science and Technology Related Problems course. In the control group, lessons were taught with the traditional method.
In order to obtain quantitative data, the "Multidimensional 21st Century Skills Scale" developed by Çevik and Şentürk (2019) and the "Critical Thinking Skill Test" developed by Eğmir and Gürbüz (2016) were used as data collection tools in the experimental and control groups before and after the application. The multidimensional 21st century skills scale used as a quantitative data collection tool in this study is divided into sub-dimensions.
In the analysis of the data, all sub-dimensions were analyzed separately. In order to analyze the data obtained, it is first necessary to check whether the data are normally distributed. Shapiro Wilk Test, which is a normality test, was applied and it was seen that the data were not normally distributed. Then, Mann Whitney U Test analysis was selected to compare the pre-test and post-test scores of the groups using non-parametric tests. SPSS 26 package program was used for statistical analysis of the study. 
In line with the quantitative findings obtained in the research, in this study, the problem-based learning model applied in the "Science and Technology Based Problems" course as a result of the experimental group teaching with the problem-based learning model positively affected the effect of the problem-based learning model in science education on pre-service teachers' critical thinking, 21st century skills and information and technology literacy skills, critical thinking and problem solving skills, entrepreneurship and innovation skills, social responsibility and leadership skills and the development of career awareness, which are sub-dimensions of 21st century skills. Based on the findings, recommendations for practice and research are presented.

Keywords: 21st Century Skills, Critical Thinking Skills, Science and Technology, Problem Based Learning Model.