Büyük ölçekli tarım işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısı ve finans kaynakları
Socio-economic structure and financial sources of large-scale agricultural enterprises
Yazar: ASUDE İNCE
Danışman: PROF. DR. MÜGE KANTAR DAVRAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Adana İline bağlı Ceyhan, Yumurtalık ve Karataş İlçelerinde tarımsal faaliyetlerine devam eden büyük ölçekli tarım işletmelerinin sosyo- ekonomik yapılarını ve finansal kaynaklarını ortaya koymak amacıyla yürütülen bu araştırmada 90 tarımsal işletme ile yüzyüze bireysel görüşmeler yapılmıştır. 2021 yılını kapsayan alan araştırması sonuçlarına göre üreticilerin ortalama işledikleri arazi miktarı 719 da olup; ağırlıklı olarak mısır ürününü yetiştirdikleri saptanmıştır. Türkiye'de genel olarak yüksek olan mülk arazi işleme eğilimi, araştırma alanındaki işletmeler için sözkonusu olmayıp, mülk, kira, hazine arazisi ve ortak payı sırasıyla %.50,9, %22,9, % 15,4 ve %10,9 olarak bulunmuştur.  İşletme sahiplerinin, yine Türkiye'de yaygın olarak ilkokul ve orta eğitim düzeyinde yoğunlaşan eğitim seviyelerinin, araştırma alanında oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Görüşülen işletme sahiplerinin kredi tercihlerinde ilk sırayı Kamu bankaları ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin aldığı ve işletmelerin çoğunlukla kullandıkları kredilerde öteleme veya ödeyememe gibi durumların olmadığı saptanmıştır. İşletmeler tarımsal gelirlerinin  çoğunu yaklaşık %51-70 kısmını tarımsal faaliyet masraflarına harcamakla birlikte, ürün desenlerini çeşitlendirmek, yüksek teknolojiye sahip modern ekipmanlar kullanmak, hem zaman hem de emek tasarrufu sağlayarak yüksek rekolteye sahip verim elde etmeyi amaçlamaktadırlar. 
Araştırma sonucunda yapılabilecek temel öneriler ise maliyetlerin kontrolü ve azaltılması için toplu alımlar, iklim değişikliği ile ilgili çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve modern sulama yöntemlerinin kullanımı, ürün yelpazelerinin çeşitlendirilmesi ve tarım sigortalarının yaygınlaştırılması şeklinde özetlenebilir.

Anahtar Kelimeler: 	Büyük Ölçekli Tarım İşletmeleri, Tarımsal Finans Kaynakları, Tarım Kredileri, Adana.

Abstract:
In this research, which was conducted to reveal the socio-economic structures and financial resources of large-scale agricultural enterprises that continue their agricultural activities in Ceyhan, Yumurtalık and Karataş Districts of Adana Province, face-to-face individual interviews were held with 90 agricultural enterprises. According to the results of the field research covering 2021, the average amount of land cultivated by producers is 719; It has been determined that they mainly grow corn. The tendency to cultivate property land, which is generally high in Turkey, is not the case for the enterprises in the research area, and property, rent, treasury land and common shares are 50.9%, 22.9%, 15.4% and 10.9%, respectively. has been found. It has been determined that the education levels of business owners, which are generally concentrated at primary and secondary education levels in Turkey, are quite high in the research area.
It has been determined that public banks and Agricultural Credit Cooperatives come first in the loan preferences of the interviewed business owners, and that there are no situations such as postponement or inability to pay the loans that businesses mostly use. Although businesses spend most of their agricultural income, approximately 51-70%, on agricultural activity expenses, they aim to diversify product patterns, use high-tech modern equipment, and achieve high yields by saving both time and labor.
The main suggestions that can be made as a result of the research can be summarized as bulk purchasing to control and reduce costs, raising farmers' awareness about climate change and the use of modern irrigation methods, diversifying product ranges and expanding agricultural insurance.

Keywords: 	Large-Scale Agricultural Enterprises, Agricultural Finance Resources, Agricultural Credits, Adana.