Kişilik ve evlilik doyumu ilişkisi: Duygu düzenleme güçlüğü ile kişiler arası ilişki tarzlarının aracılık rolü
The relationship between personality and marital satisfaction: The mediating role of difficulty in emotion regulation and interpersonal relationship styles
Yazar: EMİNE ÜLKEN
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA NESRİN BİROL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Evlilik bir kadın ve bir erkeğin hayatı paylaşmak, çocuk sahibi olmak gibi amaçlarla birlikte olduğu, toplumsal ve yasal nitelikleri olan bir oluşumdur. Evlilik sürecinden elde edilecek olan doyum sağlıklı bir evlilik süreci için önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, evli bireylerin kişilik özellikleri ile evlilik doyumları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve kişiler arası ilişki tarzlarının aracı rollerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon ilinde ikamet eden gönüllü 339 kadın ve 321 erkek olmak üzere toplam 660 evli birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, Evlilik Yaşam Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Kişiler Arası İlişki Tarzları Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 23 ve Amos Graphics 24 programlarından yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen yapısal eşitlik modellemesine göre deneyime açıklık kişilik özelliği ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ile besleyici ve ketleci ilişki tarzlarının tam aracılık; dışa dönüklük ve nevrotiklik kişilik özelliği ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğüyle besleyici ve ketleci ilişki tarzlarının kısmi aracılık; yumuşak başlılık ve sorumluluk kişilik özelliği ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğüyle besleyici ilişki tarzlarının kısmi aracılık sergiledikleri bulunmuştur. Buna göre her bir kişilik özelliğinin evlilik doyumunu yordadığı ve duygu düzenleme güçlüğü ile kişiler arası ilişki tarzlarının farklı şekillerde bu ilişkiye aracılık ettiği görülmüştür. Ulaşılan bulgular alan yazını çerçevesinde tartışılarak yorumlanmıştır. Bu sonuçlara dayanarak bilim insanlarına, psikolojik danışmanlara ve profesyonellere öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Marriage is a formation with social and legal qualities in which a man and a woman come together for purposes such as sharing life and having children. The satisfaction gained from the marriage process is important for a healthy marriage process. The purpose of this study is to examine the mediating roles of emotion regulation difficulties and interpersonal relationship styles in the relationship between married individuals' personality traits and marital satisfaction. The study group of the research consists of 660 married volunteers, 339 women and 321 men, residing in Trabzon. In order to collect data in the study, Personal Information Form, Adjective Based Personality Scale, Marital Life Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Interpersonal Relationship Styles Scale were applied. SPSS 23 and Amos Graphics 24 programs were used in the analysis of the data obtained in the research. According to the structural equation modelling, the relationship between the personality trait of openness to experience and marital satisfaction is fully mediated by difficulty in emotion regulation and nurturing and inhibitory relationship styles; The relationship between extroversion and neuroticism personality traits and marital satisfaction is partially mediated by emotional regulation difficulties and nurturing and inhibitory relationship styles; It was found that difficulty in emotion regulation and nurturing relationship styles partially mediate the relationship between the personality traits of agreeableness and responsibility and marital satisfaction. Accordingly, it has been observed that each personality trait predicts marital satisfaction, and difficulty in emotion regulation and interpersonal relationship styles mediate this relationship in different ways. The findings were discussed and interpreted within the framework of the literature. Based on these results, recommendations are presented to scientists, psychological counselors and professionals.