TM yöntemi ile alüminyum esaslı küresel şekilli metalik köpük üretimi ve üretim parametrelerinin incelenmesi
Production of aluminum based spherical foams by powder metallurg route and investigation of their production parameters
Yazar: ARİF UZUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜRKER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Teknik Eğitim Bölümü / Metal Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Metalik köpük = Metallic foam ; Toz metalurjisi = Powder metallurgy

Özet:
Bu çalışmada, toz metalurjisi yöntemi ile alüminyum esaslı küresel şekilli metalik köpük üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretim parametrelerinden köpürtme sıcaklığı, köpürtme süresi, köpürtücü madde miktarı ve deformasyon miktarının küresel şekilli metalik köpük üretimi üzerine etkileri belirlenmiştir. Yapılan deneysel çalışmada Alümix 231 tozlarına köpürtücü madde miktarının köpürmeye etkirsini incelemek amacıyla %0,5-0,75-1 ve 1,5 oranlarında TiH2 ilave edilerek 30 dakika karıştırılmıştır. Daha sonra karışım tozlar kalıp içerisinde tek yönlü preste 600 MPa basınç uygulanarak preslenmiş ve belirli ölçülerde numuneler elde edilmiştir. Elde edilen numuneler 550oC sıcaklıkta ısıtılıp 180 dakika süreyle bekletilmiştir. Fırın içerisinden alınan numuneler deformasyonun köpürmeye etkisini incelemek amacıyla %10-30-50 ve 70 oranlarda deforme edilip, belirli boyutlarda kare şeklinde kesilerek köpürmeye hazır numuneler elde edilmiştir. Daha sonra kesilmiş numuneler fırın içerisine ayrı ayrı yerleştirilip 650oC, 670oC, 690oC ve 710oC'da 2 ile 5 dakika arasında 30 saniye aralıklarla bekletilerek köpürtme işlemine tabii tutulmuştur. Bu işlem sırasında herhangi bir kalıp kullanılmadan serbest köpürtme yapılmıştır. Elde edilen Al köpük numunelerde, üretim parametrelerinin lineer genişlemeye, yoğunluğa ve gözenek yapısına etkileri araştırılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda deformasyon miktarındaki artış (%70) ile beraber gözenek sayısının azaldığı, gözenek boyutunun, lineer genişleme oranın ve boşluk miktarının ise arttığı tespit edilmiştir. Köpürtme sıcaklığının, köpürtme süresinin ve köpürtücü madde miktarının aynı anda artırılması numunelerde homojen olmayan gözenek yapısı oluşumuna, yer yer çöküntülere, boşluk ve lineer genişleme oranlarının azalmasına neden olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla bu parametrelerin ara değerlerde seçilmesi (690oC, %1 TiH2, 3-3,5 dak) köpürebilirliğe olumlu yönde etki etmektedir.

Abstract:
In this study, aluminum based spherical shape foams were produced by using powder metallurgy techniques. Effect of production parameters such as; foaming temperature, foaming time, amount of foaming agent and deformation rate on the production of foam were determined. In experimental study, various amount of powdered foaming agent (0.5, 0.75, 1, and 1.5% TiH2) were added to Alumix 231 powder and mixed for 30 minutes. Mixed powders were compacted at 600 MPa pressure by using a uniaxial action press to produce powder blanks. Blanks were then preheated to 550 oC in a furnace for 180 min and then deformed by 10, 30, 50 and 70% and then cut into square shape to produce spherical foams. Samples were foamed without any mold at 650oC, 670oC, 690oC and 710oC between 2 to 5 minutes with the interval of 30 seconds. Effect of production parameters on the pore size, shape, linear expansion and density of spherical shape aluminum foam were investigated. It was found that pore size, linear expansion rate and the amount of porosity increased with increasing the deformation rate (70%) however, it reduced the pore number. Increasing the foaming temperature, foaming time and the amount of foaming agent together, resulted in inhomogeneous pore structure together with collapsing of foam structure. This also reduced the amount of porosity and linear expansion rate of the foams. Choosing a suitable parameters (such as 690 oC foaming temperature, 1% TiH2 foaming agent and 3-3.5 min foaming duration) resulted in a positive effect on foamability.