Mimarlıkta ortak mekan kavramı kapsamında atriumlar üzerine bir araştırma
A Research on atriums in the context of public space in architecture
Yazar: İNCİ UZUN
Danışman: Y.DOÇ.DR. TURGAY ÖNBİLGİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Atriyum = Atrium ; Kamusal alan = Public space ; Mekan = Space

Özet:
ÖZET "Mimarlıkta Ortak Mekan Kavramı Kapsamında Atriumlar Üzerine Bir Araştırma" konulu bu çalışmanın ilk bölümünde, problemin tanımı yapılarak araştırmanın amacı ifade edilmiş; konunun kapsam ve ele alınışı ilgili sınırlamalar, nedenleri ile belirtilerek, konuda anahtar rol oynayan kavramlar tanımlanmıştır. İkinci bölümde ise ortak mekan kavramı ile ilgili tanım ve görüşlere yer verilmiş; ortak mekanların genel nitelikleri ile atriumla işlev ve form açısından benzerlik gösteren, tarihsel süreç içindeki diğer ortak mekanlar irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, ilk olarak atriumun günümüzdeki ortak mekan anlayışı ve kentsel yapı içindeki yeri değerlendirilmiş; atrium mekanının ortaya çıkışı, günümüzdeki form, işlev ve anlamını ve formunu kazanana değin geçirdiği değişimler ile nedenlerinin anlaşıması açısından ise atriumun tarihsel gelişim süreci ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise atriumun yapı türlerine göre kullanım alanları ve ortak mekan niteliği araştırılmıştır. Bu bölümde atriumlar, "alışveriş merkezleri, büro yapıları, otel, kültür ve eğitim yapıları, sağlık yapıları" ve "çok kullanımlı yapılar" başlıkları altında incelenmiş ve yapı türlerine göre işlev farklılaşmaları üzerinde durulmuştur. Atrium mekanının yapı içindeki formu ve konumuna göre tipolojik olarak incelenmesi ise araştırmanın beşinci bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde atriumlar,II içinde yer aldıkları yapıdaki konumlarına göre sınıflandırılmış, yapı türleri ve işleyiş açılarına göre örneklerle irdelenmiştir. Altıncı bölümde atriumun mekansal donanım özellikleri ele alınmaktadır. Bu bağlamda atriumun kütle ve yüzey özellikleri, giriş, dolaşım ve yönlendirme niteliği ve ilgili donanım öğeleri ile atrium mekanında kullanılan doğa ve sanat yapıtları gibi mekansal donanım öğeleri örneklerle irdelenerek tasarım kriterleri belirtilmektedir. Sonuç bölümünde ise araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirilmektedir.

Abstract:
m ABSTRACT In the first chapter of the study " A research on atriums in the context of public space in architecture", problem causing factors are defined and the aim of the study is explained. The limitations about the subject and the method of the study is pointed out with their reasons, and the keywords of the study is defined. In the second chapter, the definations and opinions about the "public space" are given; general charasterictics of the public spaces and the public spaces in history which have similarities with the atriums are searched. In the third chapter, the importance of the atrium in contemporary public space and urban context is discussed; the historical evolution of the atrium is searched to see how it has gained its form, function and meaning. In the fourth chapter, the functions and the public space qualities of the atrium according to the building types. The types are classified as "shopping centers, office buildings, hotels, culture and education buildings, health centers" and "multi - purpose buildings", and the differentations between atriums' form and functions are pointed out. The typhologic research of the atrium according to its form and location in the building is the fifth chapter of the study. In this chapter, the atriums are classified and their peculiarities are searched within the examples of different kinds of buildings.IV In the sixth chapter, the spatial characteristics and furnishing elements of the atrium are studied. Mass and surface qualities, entrance, orientation and circulation functions and elements, use of nature and art elments are searched within the examples. In the last chapter, the conclusions are discussed.