Aile işletmelerinde ailenin etkisi ve finansal performans tatmini ile ilişkisi üzerine bir araştırma
The influence of family at family businesses and a research on its relationship with financial performance satisfaction
Yazar: EVREN AYRANCI
Danışman: DOÇ. DR. FATİH SEMERCİÖZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile = Family ; Aile işletmeleri = Family enterprises ; Finansal performans = Financial performance ; Performans = Performance ; Yönetim = Management

Özet:
Tezin amacı aile işletmelerinde ailenin işletme üzerindeki etkisi ile işletmenin en üst düzey yöneticisi olan aile üyesinin kendi işletmesinin finansal performansından duyduğu tatmin arasındaki ilişkiyi kuramsal ve uygulamalı olarak incelemektir. Bu amaca yönelik olarak öncelikle bir ailenin kendi işletmesini hangi unsurlara dayanarak etkilediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Aile etkisinin unsurlarını içeren bir soru formu oluşturulmuştur. Ardından da ailenin etkisiyle işletmenin en üst düzey yöneticisi olan aile üyesinin, işletmesinin finansal performansından duyduğu tatmin arasındaki ilişki konu edilmiştir.Tezin aile işletmeleri literatürüne önemli bir katkısı aile etkisinin aynı anda birkaç unsura dayandırılarak değerlendirilmesidir. Tezin bir diğer katkısı ?finansal performans tatmini? konusu üzerinde durmasıdır, zira ülkemizde aile işletmelerinin finansal konuları hakkında yapılacak araştırmalar, yönetim biliminin gelişmesi açısından faydalı olacaktır.Çalışmada öncelikle aile etkisi ile finansal performans tatmini ilişkisini incelemek için literatür taraması yapılmış, daha sonra elde edilen bilgileri baz alan bir model oluşturulmuş ve İstanbul'daki organize sanayi bölgelerinde bulunan aile işletmelerinden toplanan veriler analiz edilmiştir.Uygulama sonucunda aile etkisinin beş, finansal performans tatmininin ise iki ana unsura dayandığı ortaya çıkmıştır. Bulgulara göre işletmedeki aile üyelerinin eşleri borç ve kâr tatmini üzerinde etkili olmamakla birlikte satış ve faaliyet tatminini azaltmaktadırlar. İşletmenin varisi ile ailenin finansal kararlara katılımı da borç, kâr, satış ve faaliyet bakımından duyulan tatmini olumsuz etkilemektedirler. Kurucunun finansal performans tatmini unsurları üzerinde anlamlı bir etkisi mevcut değilken kültür unsuru finansal performans tatminini olumlu yönde etkilemektedir. Son olarak aile etkisi ile finansal performans tatmini zayıf ve zıt yönlü bir değişim ilişkisine sahiplerdir.

Abstract:
The purpose of the dissertation is to analyze the relationship between the influence of family on business at family businesses and the satisfaction of the business? top manager family member upon his / her business? financial performance both theoretically and practically. To head for this purpose, the facts which the family relies on, in order to influence its business were tried to be anticipated primarily. A question form involving family influence facts was formed. Then the relationship between family?s influence and business? top-manager family member?s satisfaction about his / her own business? financial performance was subjected.An important contribution of the dissertation to family business literature is to assess the family influence by relying on multiple facts at the same time. Another contribution of the dissertation is to take ?financial performance satisfaction? into account because the research conducted on family businesses in our country will be helpful to deepen management science.First of all, a literature review was performed to investigate the relationship between family influence and financial performance satisfaction in the study. Then a model that was based on the information obtained was formed and the data that were gathered from family businesses at İstanbul?s organized industrial zones were analyzed.At the end of the application it was found out that the family influence was related to five, the financial performance satisfaction was related to two main facts. The spouses of the family members in the business aren?t effective on debt and profit satisfaction but spouses decrease sales and operation satisfaction. The successor of the business and the family?s involvement in financial decisions influence debt, profit, sales and operation satisfaction negatively. While the founder has no significant influence on financial performance satisfaction facts, the culture fact influences financial performance satisfaction in a positive way. Finally, family influence and financial performance satisfaction have a weak and negative-directed change relationship.