Konya ili atmosferik spor ve polenlerinin araştırılması
The research of atmospheric spores and pollen grains in konya
Yazar: İLGİNÇ KIZILPINAR TEMİZER
Danışman: YRD. DOÇ. CAHİT DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada, Konya ili atmosferinde bulunan polen ve sporlar 1 Ocak 2008 tarihinden 31 Aralık 2010 tarihine kadar Burkard polen ve spor tuzaklama aracı ile toplanmıştır. Bu üç yıllık periyot içerisinde atmosferde bulunan polenlerin ait oldukları bitki taksonları teşhis edilmiştir. Polenlerin, Konya ili atmosferindeki miktarları ve polinizasyon dönemleri saptanmıştır. Ayrıca alerjik etkileri bakımından önemli olduğu bilinen Alternaria Nées ve Cladosporium Link. sporlarının da atmosferdeki miktarları ve yayılış süreleri belirlenmiştir.2008 yılında %19'u Alternaria ve %81'i Cladosporium'a ait olmak üzere 2208 adet spor; 18'i ağaç/ağaçsı, 17'si ise ot/otsu olmak üzere 35 farklı taksona ait toplam 4343 adet polen tespit edilmiştir. Polenlerin ise %61.39'unun ağaç/ağaçsı taksonlara, %16.09'unun Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %20.25'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu belirlenmiştir.2009 yılında %8.62'si Alternaria ve %91.38'i ise Cladosporium'a ait toplam 46137 adet spor sayılmıştır. Ayrıca 22'si ağaç/ağaçsı, 22'si ise ot/otsu olmak üzere 44 farklı taksona ait toplam 54191 adet polen tespit edilmiştir. Bu polenlerin ise %68.97'sinin ağaç/ağaçsı taksonlara, %22.38'inin Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %8.58'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu saptanmıştır.2010 yılında ise %10.46'sı Alternaria ve %89.54'ü ise Cladosporium'a ait toplam 52645 adet spor sayılmıştır. 18'i ağaç/ağaçsı, 20'si ise ot/otsu olmak üzere 38 farklı taksona ait toplam 47556 adet polen bulunduğu tespit edilmiştir. Bu polenlerin ise %80.68'inin ağaç/ağaçsı taksonlara, %13.57'sinin Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %5.75'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu görülmüştür.Cupressaceae/Taxaceae, Pinaceae, Poaceae, Chenopodiaceea/Amaranthaceae, Quercus L., ve Morus L. polenleri Konya ili atmosferinde dominant olarak bulunmuştur. Polen kompozisyonu çevredeki park ve bahçelerden dolayı tipik step vejetasyonunu yansıtmamaktadır. Her taksonun 1 m³ havadaki polen ve spor miktarlarının günlük, haftalık ve aylık değerleri çizelgeler şeklinde verilmiştir. Elde edilen verilerin meteorolojik faktörlerle olan bağlantısı araştırılmıştır. Bu veriler kullanılarak Konya iline ait aylık polen ve spor takvimi hazırlanmıştır.

Abstract:
In this research, pollen and spore grains found in Konya area were collected with a Burkard Sevenday Recording Volumetric Spore Trap, from 1 January 2008 to 31 December 2010. Plant taxa of pollen grains were identified within a three-year period. Quantities and dipersal period of the pollens in Konya atmosphere were determined. In addition to this, quantities and dispersion periods of highly allergic spore grains that belonged to Alternaria Nées and Cladosporium Link. were investigated.Of a total of 2208 spore grains, 19% is identified as Alternaria, while the remaining 81% are determined as Cladosporium, and a sum of 4343 pollen grains were collected from 35 different taxa, including 18 arboreal and 17 non-arboreal taxa in 2008. It is observed that 61.39% of pollen grains belong to arboreal taxa, 16.09% of them belong to the taxa of Poaceae family and the remaining 20.25% are gathered from other non-arboreal taxa.In 2009, a total spore count of 46137 was observed, of which 8.62% consisted of Alternaria and 91.38% of Cladosporium. In addition, a total of 54191 pollen grains were collected from 44 different taxa, including 22 from arboreal taxa and 22 from non-arboreal taxa. It is observed that in total the ratio of pollen grains make up 68.97% of the sum, 22.38% of the Poaceae and 8.58% of other non-arboreal taxa.In 2010, a total spore count of 52645 was detected and of these spores 10.46% accounted for Alternaria and 89.54% for Cladosporium. This time, the identified 47556 pollen grains belonged to 38 different taxa, including 18 arboreal and 20 non-arboreal taxa. Arboreal pollen accounted for 80.68%, Poaceae for 13.57% and other non-arboreal for 5.75% of the annual sum of the pollen yield.The taxa contributing to the highest concentration of pollen grains in Konya atmosphere were Cupressaceae/Taxaceae, Pinaceae, Poaceae, Chenopodiaceea/Amaranthaceae, Quercus L., and Morus L. The pollen combination generally reflects the vegetation of gardens, parks and roadsides, while the natural steppe vegetation of the area around Konya is not properly represented. Daily, weekly and monthly quantities of pollen grains and spores of each taxon within 1 m³ of Konya atmosphere were shown in these tables. The relationship of these data with meteorological parameters were investigated. The pollen and spore calendar of Konya was prepared using the data.