Refik Halid Karay'ın romanlarında İstanbul'un sosyal yaşamı
Refik Halid Karay's novels in İstanbul's social life
Yazar: KÜBRA OLKAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TARANA OKTAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Karay, Refik Halid = Karay, Refik Halid ; Roman = Novel ; Sosyal hayat = Social life ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İstanbul = Istanbul

Özet:
II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemi edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Refik Halit Karay; gazete-dergi yazıları, roman, hikâye, tiyatro ve anılarında yaşadığı toplumun nabzını tutmayı başarmıştır. Döneminin önemli siyasi-toplumsal olayları Karay'ın romanlarında yankısını bulmuştur. Karay'ın romanlarında, fiziksel ve sosyal bir mekân olarak ele alınan İstanbul, ayrı bir öneme sahiptir. Mekân olarak ağırlıkla İstanbul'un seçildiği romanlarda, şehrin özellikle Meşrutiyetten 1960'lı yıllara kadar olan görünüm ve değişimine yer verilmiştir. Modernleşme ile birlikte İstanbul'un semtlerinin kazandığı yeni kimlikler üzerinde durulmuştur. Karay, romanlarına yansıttığı İstanbul'u, kentin geçmişteki hali ile karşılaştırmaktadır. Bu tez kapsamında Refik Halit Karay'ın ağırlıklı olarak İstanbul'da geçen, İstanbul'u ve onun sosyal yaşamını öncelediği romanları incelenmiştir. Tezde, yazarın romanlarına yansıyan sosyal, tarihi ve siyasi olaylar tespit edilmiş; bu olaylar, eserlerdeki tipler ve güncel olaylarla da birleştirilerek ayrı ayrı işlenmiştir. Ayrıca, romanlarda yer alan İstanbul semtleri temsil ettiği toplumsal zihniyete bağlı kalınarak ele alınmıştır. İncelenen romanlarda Karay'ın toplumsal değişimin merkezi kabul edilebilecek İstanbul'u semtleri, insanları, eğlence hayatı, ulaşım ve haberleşme araçları ile bir bütün olarak ele aldığı ve onun sosyal yaşamına da bütün bu dinamikleri hesaba katarak yer verdiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Refik Halid Karay, İstanbul, Sosyal Yaşam, Toplumsal Değişim

Abstract:
Refik Halid Karay, one of the leading authors of the Second Constitutional and the Republican period literature, managed to sound the community out in his newspaper-magazine articles, novels, short stories, plays and journals. The important political-social events of this period can easily be traced in Karay's novels. Istanbul, which is regarded as a physical and social setting in Karay's novels, has a particular importance. His novels in which the setting takes place in Istanbul are emphasized the appearance and the change of the city especially from the Constitutional to the 1960's years. With the modernization, the new identities which the districts of Istanbul have gained are emphasized. However, whilst doing that Karay does not lose his optimism due to his admiration for Istanbul. He compares Istanbul, which he wrote in his novels, with its previous periods. In this thesis, Refik Halid Karay's novels which prioritize Istanbul and its social life are studied. The social, historical and political events reflected in the author's novels are identified; and these events are discussed along with the characters in his works and the current events. Additionally, the districts of Istanbul in his novels are examined abiding by the social mindset it represents. It appears that in the novels studied, Istanbul, which can be accepted as the center of social change, is considered with its districts, people, nightlife, transportation and communication devices as a whole, and that Karay tells about its social life by taking all these dynamics into account.
Keywords: Refik Halid Karay, Istanbul, Social Life, Social Change