Yabancı dilde imgesel anlamlı dil öğelerinin öğretimi
Teaching figurative expressions in foreign language
Yazar: ELİF ARICA AKKÖK
Danışman: PROF. DR. İCLAL ERGENÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türk üniversite öğrencileriyle gerçekleştirilen bu çalışma, yabancı dilde (İngilizce) deyimlerin öğretiminde karşılaşılan güçlük durumlarına ilişkin bir öğretim süreci seçeneği oluşturmayı ve bu sürecin öğrencilerde yarattığı öğrenme davranışlarını sınamayı amaçlamıştır.Araştırma 2007-2008 öğretim yılı güz yarıyılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dilbilim Bölümü lisans öğrencileriyle 8 haftalık bir süre içerisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ön-test son-test deney deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 56 öğrenci oluşturmuştur. Yansız atama yöntemiyle çalışma gruplarını oluşturan 56 öğrenciden 28'i Deney, 28'i Kontrol grubu olarak belirlenmiştir.Araştırma öncesinde uygulanan ön çalışmadan elde edilen verilere göre öğrencilerin bilmedikleri belirlenen deyimler arasından 70 deyim seçilmiştir. Bu deyimler, tezin kavramsal temelini oluşturan sınıflandırma gözönünde bulundurularak sınıflandırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında Deney ve Kontrol gruplarına ön-test uygulanarak grupların ortalamaları arasında fark olmadığı saptanmıştır. Ön-testin ardından sunulan öğretim sürecinde, öğrencilere deyimlerin sınıflandırılmasında temel alınan anlambilimsel ve bilişsel özelliklerin sezdirilmesi amaçlanmıştır. Bu yolla, öğrencilerde deyimleri güdüleyen uzlaşımsal ve kavramsal bilgiye; deyim bileşenlerinin anlambilimsel yönüne ilişkin farkındalık yaratılarak, onların bir bilişsel eylem gerçekleştirmeleri sağlanmıştır. Bu süreç, etkin öğrenme yöntemleri araç olarak kullanılarak oluşturulan etkinliklerle deney grubundaki öğrencilere sunulmuştur. Kontrol grubundaki öğrencilere sadece deyimlerin tanımı verilmiştir.Araştırmanın sonuçları, sunulan öğretim sürecinin deney grubundaki öğrenciler ile kontrol grubundaki öğrencilerin ortalamaları arasında farklılık yarattığını ortaya koymuştur. Buna göre, kontrol grubundaki öğrencilerin ön-test ve son-test erişileri arasında bir farklılık gözlenmezken, deney grubundaki öğrencilerin başarı düzeyinin son-test sonucunda önemli ölçüde arttığı gözlenmiştir. Bu vargı, deney grubuna uygulanan öğretim sürecinin deyimlerin öğrenilmesinde karşılaşılan güçlük durumlarını ortadan kaldırdığını ve öğrencilerin söz konusu süreç sonucunda olumlu öğrenme davranışları geliştirdiklerini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study aimed to form a teaching process relating to teachability of idioms which deals well with difficulties experienced when teaching figurative expressions in a foreign language (English), and to question the kind of learning behaviour this process produces in the students.The study was performed in 8 weeks during the fall semester of the 2007-2008 academic year with Ankara University, Faculty of Letters, Linguistics Department students. A pre-test/post-test experimental design was used. The 56 students constituting the study group were assigned randomly and evenly as the experiment and control groups.70 idioms unknown by the students were chosen from a list acquired by a preliminary study. These idioms were classified according to proposal in the conceptualization. The pre-test revealed no difference between the groups. At the teaching process the students were implicitly provided with semantic and cognitive properties, which are basis for the classification of idioms. Thus, it was aimed that the students develop a cognitive behaviour, by becoming aware of conventional and conceptual knowledge that motivates the idioms and realize the semantic aspects of idiom constituents. This process was performed using active learning techniques as a tool. On the other hand, the control group was only provided with the definitions of the idioms.The results show that the teaching process has led to significant differences between the final knowledge of the experiment and control groups, and has demonstrated that the teaching process has eliminated the difficulties in idiom learning and made the students develop positive learning behaviour.