Term gebelerde doğumun aktif fazının transperineal ultrason ile değerlendirilmesi ve travay takibinde sonopartograf'ın yeri
Evaluation of the active phase of delivery by transperineal ultrasound and the place of sonopartograph in travay follow-up in term pregnancy
Yazar: ZÜLEYHA ZENGİN
Danışman: DOÇ. NEFİSE NAZLI YENİGÜL ; DOÇ. DR. BURCU DİNÇGEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda vajinal tuşeye ve bishop skoruna alternatif olarak İntrapartum transperineal ultrasonla ölçülen iniş açısı ve baş symfisis mesafesinin zamana ve servikal açıklığa göre ilerleyişini belirlemeyi ve yeni bir gösterge olarak sonopartograf çizmeyi amaçladık. Ayrıca transperineal ultrasonun doğumun aktif fazında kullanımının uzamış doğum eylemi, doğum süresi ve doğum şeklini öngörmedeki başarısını değerlendirmeyi amaçladık. 
Materyal ve Method: Bu çalışma, 18-45 yaş arası 37-41 hafta arası doğumhaneye yatırılan 30 nullipar ve 70 multipar toplam 100 doğum yapan tekil gebenin dahil edildiği tek merkezli, prospektif bir calışmadır. Çalışma, 1 Aralık 2021 ve 31 Haziran 2022 tarihleri arasında Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Doğumun aktif fazında olan gebelerin transperineal ultrasonla iniş açısı ve baş simfizis mesafeleri, aktif fazın birinci evresinde (servikal açıklık 4 cm den tam açık olana kadar ki dönem) saatlik; aktif fazın ikinci evresinde (tam açıklıktan bebeğin doğumuna kadar geçen süre) ise 15 dakikada bir ölçüldü. Eş zamanlı dijital vajinal muayene ile açıklıkları ve baş seviyeleri not edildi. Görüntülemeyi yapan hekim ile tuşeyi yapan hekim birbirlerinden bağımsız çalıştı ve birbirlerinin sonuçlarını görmedi. 
Bulgular: Çalışmamızda gebelerin "demografik ve bazı klinik özelliklerini" aktif faz süresine göre kıyasladığımızda aktif faz süresi >=240 dk olan gebelerin; gravida ve parite ortalamalarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu (p=0.037), p=0.014), peripartum özelliklerine göre yapılan kıyaslamada aktif faz süresi >=240 dk olan gebelerin; hastanede kalış sürelerinin anlamlı düzey de daha uzun olduğu (p=0.050), epizyotomi oranının (p=0.012) ve postpartum komplikasyonun anlamlı düzeyde daha yüksek oranda olduğu (p=0.015) görüldü. Veriler incelendiğinde aktif faz süresi 240 dk üzerinde olanlarda başvurudan itibaren bir saat aralıklarla yapılan birinci (p=0.044,) ikinci (p=0.029) ve dördüncü (p=0.045 ) muayenelerdeki aktif AOP ortalamalarının anlamlı düzeyde daha küçük olduğu görülür. Tam açıklık AOP içinde benzeri sonuçlar bulunurken, Tam açıklık HSD açısından da birinci (p=0.016) ve üçüncü muayene (p=0.044) periyot ölçümlerin de aktif faz süresi 240 dk ve üstü olanlarda ortalamanın anlamlı düzeyde daha büyük olduğu görüldü. Doğum şekillerine göre gebelerin "demografik ve bazı klinik özellikleri" kıyaslandığında C/S doğum yapan kadınlarda, yaş ortalamasının anlamlı düzeyde daha büyük olduğu (p=0.034), "peripartum özellikler" kıyaslandığında C/S ile doğum yapanlarda hastanede kalma süresinin anlamlı düzeyde daha uzun olduğu (p=0.004) görülür. Genel olarak analiz edilen ilk 6 periyodun tamamında aktiffaz AOP ve HSD, Tam açıklık AOP ve HSD, dijital muayene (servikal dilatasyon) ve baş seviyesinin ayrı ayrı korelasyonu yapıldığında; aktiffaz AOP ile baş seviyesi arasında pozitif korelasyon, aktiffaz HSD ile baş seviyesi arasında ise negatif korelasyon bulunmuştur. Ancak aktiffaz AOP ile baş seviyesi arasındaki ilişkinin daha güçlü olduğu görülmüştür. Aktiffaz süresi 240'dk altında ve üzerinde olan hastalar için AOP ve HSD'nin zamansal değişimine ait sonoparto grafileri oluşturuldu. 
Sonuç: Teknolojinin ilerlemesi ve ultrasonların obstetrinin her alanında kullanılır hale gelmesi sonopartogram için umut vaat etmektedir. Travay sırasında hastaların tuşe edilmesi zor, zahmetli ve rahatsızlık vericidir. Bu yüzden hastaları tuşe etmek yerine transperineal ultrasonla değerlendirerek benzer sonuçlara ulaşabilme ihtimali obstetrisyenleri çok heyecanlandırmaktadır. Bu amaçla çizmeye çalıştığımız sonopartograf yeni bir bakış açısı ve bu alanda yeni bir umut olmuştur. Gebelerin daha konforlu bir travay geçirmesi ve doğum süresinin doğru öngörülebilmesi için sonopartograf oluşturmak adına daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Daha net şeyler söyleyebilmek için daha fazla hasta ile multicenter randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: İntrapartum transperineal ultrason, baş symphizis mesafesi (HSD), ilerleme açısı (Aop), sonopartograf

Abstract:
Aim: In our study,  we aimed to determine the progression of the descent angle and head symphysis distance measured by intrapartum transperineal ultrasound as an alternative to vaginal examination and bishop score, according to time and cervical dilatation, and to draw a sonopartograph as a new indicator. In addition, we aimed to evaluate the success of the use of transperineal ultrasound in the active phase of labor in predicting prolonged labor, duration and mode of delivery.
Materials and Methods: This is a single-center, prospective study including 30 nulliparous and 70 multipara total 100 singleton pregnant women between the ages of 18-45 and 37-41 weeks hospilatalized in the delivery room. The study was carried out at Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic between 1 December 2021 and 31 June 2022.
Descent angle and head symphysis distances by transperineal ultrasound of pregnant women who are in the active phase of labor was measured hourly in the first phase of the active phase (the period from 4 cm to full dilation of the cervical opening); every 15 minutes in the second phase of the active phase (time from full dilation to delivery of the baby)  
Cervical dilatation and head levels were noted by simultaneous digital vaginal examination. The physician who performed the imaging and the physician who made the vajinal examination worked independently of each other and did not see each other's results.
Results: In our study, when we compared the "demographic and some clinical features" of pregnant women according to the active phase duration, it was found that the pregnants with active phase duration >=240 minutes; In the comparison made according to the "peripartum characteristics" in which the mean gravida and parity were significantly lower (p=0.037, p=0.014), the pregnant women with active phase duration >=240 min; It was observed that the duration of  hospital stay was significantly longer (p=0.050), the rate of episiotomy (p=0.012) and the postpartum complication rate were significantly higher (p=0.015). It is seen that the mean of active AOP in the first (p=0.044,), second (p=0.029) and fourth (p=0.045) examinations performed at intervals are significantly smaller. While similar results were found in full dilatation AOP, it was observed that the mean was significantly higher in patients with active phase duration of 240 minutes and above in the first (p=0.016) and third examination (p=0.044) period measurements in terms of full dilatation HSD. When the "demographic and some clinical characteristics" of the pregnant women are compared according to the delivery types, the mean age is significantly higher in women who gave C/S delivery (p=0.034), and the duration of hospitalization is significantly longer in those who gave birth by C/S when the "peripartum characteristics" are compared (p=0.004 ) is seen. In general, when the active phase AOP and HSD, full dilatation AOP and HSD, digital examination (cervical dilatation) and head level are correlated separately in all of the first 6 periods analyzed; A positive correlation was found between active phase AOP and head level, and a negative correlation was found between active phase HSD and head level. However, the relationship between active phase AOP and head level was stronger. Sonopartographies of temporal variation of AOP and HSD were created for patients whose active phase duration was less than or above 240 minutes.
Conclusion: The advancement of technology and the use of ultrasound in all areas of obstetrics are promising for sonopartogram. Digital vaginal examination of patients during labor is difficult, laborious and uncomfortable. Therefore, obstetricians are very excited about the possibility of obtaining similar results by evaluating patients with transperineal ultrasound instead of digital vajinal examination. For this purpose, the sonopartograph we tried to draw has become a new perspective and a new hope in this field. More comprehensive studies are needed to create a sonopartograph so that pregnant women can have a more comfortable labor and accurately predict the delivery time. Multicenter randomized controlled studies with more patients are needed to be able to say more clearly.
Keywords: intrapartum transperineal ultrasound, head symphysis distance (HSD), angle of progression (Aop), sonopartograph