Yeni uluslararası sistem ve değişen dengeler bağlamında Rusya-Çin yakınlaşması
New international system and Russia China rapprochement in the context of the changing balances
Yazar: NEŞE UYGUN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN ATAMAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Güç ilişkileri = Power relations ; Kafkasya = Caucasus ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Rusya = Russia ; Strateji = Strategy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Soğuk savaşın sona ermesi uluslararası ilişkilerde son derece önemli gelişmelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Orta Asya ve Kafkasya'daki devletlerin bağımsızlıklarını kazanmaları uluslararası ilişkilerde yaşanan rekabetleri ve çatışmaları artırmıştır. Bunun nedeni bölgenin sahip olduğu zengin enerji kaynaklarıdır.Yeni uluslararası sistemde güç mücadelesi, enerji kaynakları ve boru hatları üzerinde kontrolü ele geçirme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Birinci problem, enerji kaynakları ve nakil hatları kimin nüfuzu altında olacaktır, diğer bir problem ise petrol ve doğalgaz hangi yollarla pazarlara ulaştırılacaktır.Bu noktada enerji zengini bölgeler olan Orta Asya ve Kafkasya'da oluşan güç boşluğu enerji temelinde bir güç mücadelesi doğurmuştur. Söz konusu mücadele Yeni Büyük Oyun olarak adlandırılmaktadır. Orta Asya ve Kafkasya'nın coğrafyasını oluşturduğu oyunun amacı, enerji kaynakları ve enerji aktarım yolları üzerinde hakimiyet kurmaktır. Küresel ve bölgesel bir çok aktörün dahil olduğu oyun, yeni güç dengelerini oluşturmaktadır.Soğuk Savaş'ın hemen sonrasında ABD'nin tek süper güç olduğu sistem tek kutuplu olarak tanımlanmış olsa da, sistemde meydana gelen değişiklikler uluslararası sistemin çok kutuplu bir yapılanma içerisinde olduğunu göstermektedir. ABD, AB, Rusya, Çin, Japonya ve Hindistan gibi aktörlerin yanı sıra devlet dışı güçlerin etkinlik mücadelesi, sistemin çok kutuplu yapıda olduğunu göstermektedir. Aktörler, stratejilerini enerji çıkarlarına göre yeniden tanımlamaktadırlar.ABD, enerji kaynaklarının kontrolünü sağlamak için enerji bölgelerine yerleşme çabasındadır. Rusya, enerji kozuyla ABD'nin küresel hegemonyasına karşı çıkmaktadır. Gelişen ekonomisi için enerjiye ihtiyacı olan Çin, Rusya'nın yanında yer almaktadır. Küresel dengelerin en önemli belirleyicisi haline gelen enerji uluslararası ilişkileri şekillendirmektedir.Rusya ve Çin, bölgeye yönelik ortak amaçlar doğrultusunda ilişkilerini geliştirmektedir. Bu iki güç Şangay İşbirliği Örgütü sayesinde en azından bölgesel düzlemde Batıya karşı koyabilecek, hatta alternatif olabilecek bir güç merkezi olma gayretindedir.Anahtar kelimeler: Yeni uluslararası sistem, enerji güç mücadelesi, Asya.

Abstract:
The end of The Cold War caused very important changes on the international relationships. Declaration of independence by Central Asian and Caucasian states increased competitions and conflicts among states. These conflicts stemmed from the presence of rich energy reserves in the region.On the new century, power struggle in the new international system emerges as an effort to gain control of energy resources and pipelines. The first issue is who will influence on energy resources and pipelines and the other one is how and with which ways the extracted oil and gas will be exported to.At this point, the power gap inside the energy-rich Central Asia and Caucasia regions caused a huge struggle on energy basis. The mentioned struggle is named as ?New Great Game?. The goal of this play in this geography is to dominate over resources and energy transmission lines. Included many global and regional actors; this play sets off the new power balance.Although the system in which United States takes place as the sole super power defined as monopolar; some shifts in the system reveal that the international system is in fact a multipolar organization. The USA, The European Union, Russia, China, Japan, India and non-governmental organization (NGOs) show the system is multipolar. Actors redefine their strategies based on their energy interests.The USA strives to settle in the energy cooridors to dominate over energy resources. Russia opposes to American hegemony with its energy card. China wants to be beside Russia. Because China needs energy for its own economic development. The energy which became the most important determinant of the global balance shapes international relationships.Russia and China are tightening their ties towards common goals concerning the region. These two powers strive to stand against the West at least regionally or even prove to become an alternative; thanks to The Shanghai Cooperation Organization.Key words: New international system, energy conflict, Asia.