Kars şehrinin kültürel coğrafyası (Maddi kültür ögelerine göre)
Cultural geography of the city of Kars (According to the elements of material culture)
Yazar: ÖMER ERKMEN
Danışman: PROF. DR. ALPEREN KAYSERİLİ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Kültürel coğrafya = Cultural geography

Özet:
Kars, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars bölümünde yer almaktadır. Doğuda Ermenistan, batıda Erzurum, kuzeyde Ardahan, güneyde ise Iğdır ve Ağrı illeri ile çevrilidir. Coğrafi konumu sebebiyle Anadolu'nun Kafkaslara açılan kapısıdır. Sınır şehri olmasından dolayı birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medeniyetlerin karşılaşma sahası olması kültürel çeşitliliği artırmıştır. Kentin tarihi özellikle Osmanlı-Rus savaşları tarafından şekillenmiştir. Ruslar, kentte hâkim olabilmek için sürekli Osmanlı Devleti ile savaş halinde olmuşlardır. Kars, Ruslar için Doğu Anadolu'ya açılan kapı olarak bilinmektedir. Bu sebeple kent şiddetli saldırılara maruz kalmıştır. Ruslar bu amaçlarına 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı ile ulaşmışlardır. Bu savaş sonucunda kent, yaklaşık olarak kırk yıl boyunca Rus hâkimiyetinde kalmıştır. Bu süre zarfında Ruslar, kenti temel değerlerinden uzaklaştırıp tipik bir Rus kenti haline getirmeye çalışmışlardır. Eğitim, idari, demografi ve mimari gibi birçok alanda Sovyet tarzı uygulamalar hayata geçirilmiştir. 
Çalışmada,  Kars kentinin sahip olduğu kültürel değerler coğrafi bakış açısıyla ele alınıp ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kent üzerine yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Ancak bu çalışmalar sadece o bilimin çalışma alanlarıyla sınırlı olup birçok yönden kenti tam tanıtmamaktadır. Çalışmada coğrafyanın multidisipliner bir bilim olması özelliği göz önünde tutularak birçok farklı bilimle etkileşimde bulunmasına bağlı olarak  daha kapsamlı bir çalışmanın ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.
Kent, zengin bir kültürel çeşitliliğe sahiptir. Bu çeşitlilik giyim kuşam, mesken kültürü, yemek kültürü, halk oyunları gibi birçok alana yansımıştır. Son zamanlarda turizmin etkisiyle kente olan ilgi oldukça artmıştır. Özellikle Doğu Ekspresi'nin sosyal medya etkisiyle kullanımının artması kentin de popülaritesini arttırmıştır. Bu sayede kentin maddi ve manevi kültürel öğeleri de tanınmaya başlandı. 
Araştırma yöntemi olarak Nitel Araştırma yöntemlerinden etnografik araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yerinde gözlem ve yapılandırılmamış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırma süresinde coğrafyanın temel ilkeleri olan gezi gözlem, nedensellik ve sebep sonuç ilkeleri dikkate alınmıştır. Coğrafyanın laboratuvarı arazidir düşüncesi gereği saha araştırmasına ağırlık verilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kültür, Kültürel Coğrafya, Mesken Kültürü, Yemek Kültürü, Kars

Abstract:
Kars is located in the Erzurum-Kars section of the Eastern Anatolian region. It is surrounded by Armenia from the east, Erzurum from the west, Ardahan from the north, Iğdır and Ağrı provinces from the south. Due to its geographical location, it is the gateway of Anatolia to the Caucasus. Because it is a border city, it has hosted many civilizations. Being the meeting place of civilizations has increased cultural diversity. The history of the city was shaped especially by the Ottoman-Russian wars. The Russians were constantly at war with the Ottomans in order to dominate the city. Kars is known as the gateway to Eastern Anatolia for the Russians. For this purpose, the city was subjected to severe attacks. The Russians achieved these goals with the Ottoman-Russian war of 1877-1878. As a result of this war, the city remained under Russian rule for nearly forty years. During this time, the Russians tried to move the city away from its basic values and turn it into a typical Russian city. Soviet-style practices were implemented in many fields such as education, administration, demography and architecture.
The city has a rich cultural diversity. It is among the most colorful cities of Anatolia. This colorfulness is reflected in many areas such as clothing, home culture, food culture, folk dances. Recently, the interest in the city has increased considerably with the effect of tourism. Especially the eastern express has spread the popularity of the city to a wide area with the effect of social media. In this way, the material and spiritual cultural elements of the city began to be recognized.
The ethnographic research method, one of the Qualitative Research methods, was used as the research method. On-site observation and unstructured interview forms were used as data collection tools. During the research, the basic principles of geography, travel observation, causality and cause-effect principles were taken into account. Due to the idea that the laboratory of geography is the land, field research was emphasized.
Keywords: Culture, Cultural Geography, Residential Culture, Food Culture, Kars