Giresun merkezdeki kilise yapıları
Late era church buildings in Giresun central district
Yazar: TOLGA ÖZYER
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ KOÇYİĞİT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dini mimari = Religious architecture ; Dini yapılar = Religious buildings ; Giresun = Giresun ; Kiliseler = Churchs ; Mimari yapı = Architectural structure ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Tarihi yapılar = Historic structures

Özet:
Bu araştırmanın konusunu Giresun İli Merkez İlçesinde yer alan kilise yapıları oluşturmaktadır. Giresun'un yüzyıllardır süregelen tarihi geçmişi birçok yapı türünün ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Söz konusu mimari yapılar malzeme-teknik, plan şeması, süsleme-bezeme, biçim ve günümüzdeki işlevleri bakımından aynı dönemde inşa edilen bölgedeki diğer kilise yapılarıyla karşılaştırılarak incelenmiş ve yine aynı dönemde inşa edilen başkent yapılarıyla kıyaslanmıştır.
	Çalışmamızda Giresun İli Merkez İlçesinde yer alan kilise yapıları kendi içerisinde kronolojik ve sosyolojik bir sırayla aktarılmış olup toplamda günümüzde mevcut bulunan 4 adet kilise yapısı tüm detaylarıyla incelenmiştir.
	Tarihi Sürecin farklı dönemleri'nde çeşitli sosyolojik ve siyasal nedenlere bağlı olarak, Doğu Karadeniz'in kıyı ve dağlık kesiminde yaşamlarını sürdüren gayrimüslim halk için ibadetlerini yerine getirebilme maksadıyla dini binalar yapılmasına ve yaptırılmasına izin verilmiş ve gayrimüslimler bizzat payitaht tarafından desteklenmişlerdir. Bu dönemde Doğu Karadeniz'de ve Giresun'da inşa edilen kiliselerin büyük çoğunluğun bazilikal planlı küçük ölçekli yapılar olduğunu ve bu yönüyle bölgedeki yapılarla benzerlik gösterse de başkent de yer alan dönemdaş kilise yapılarına göre oldukça sade ve gösterişten uzak kaldığını belirtmekte fayda var.
	Çalışmamızda söz konusu kilise yapıları ayrıntılı bir Şekilde değerlendirilmiştir. Çeşitli örnekler eşliğinde benzer kilise yapılarının hangi döneme ait olduğu hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra ise geneli Giresun il merkezinde yer alan Ortodoks ve Katolik kilise yapılarının mimari katalog biçiminde sınıflandırılarak her yönüyle tanıtılması tezimizin en önemli bölümünü oluşturmaktadır.  Tespiti ve incelemeleri yapılan kilise yapıları mimari üslupları, plan özellikleri ve sosyolojik değerlendirmeleri açısından iki ana başlık altında incelenmiştir.

Abstract:
The subject of this research is the church structures located in the Central District of Giresun Province. Giresun'scenturies-long history has led to the emergence of many types of structures. The architectural structures in question were examined in comparison to other church structures in the region, which were built in the same period in terms of material-technical, plan scheme, decoration-embellishment, format and present functions, and compared to the capital structures built in the same period.
In our study, the church structures in the Central District of Giresun Province were transferred in a chronological and sociological order and only four churchs tructures were examined in detail. Due to various sociological and political reasons at different times of the Historical Process, religious buildings were allowed to be builtand built in order to carr you ttheir worship for non-Muslim people living in the coastal and mountainous part of the Eastern Black Sea, andnon-Muslims were personally supported by the share it hrone. It is worth noting that the vast majority of churches built in the Eastern Black Seaand Giresun during this period are small-scale structures with basilica planned structures, and although it bears similarities to the structures in theregion, it is worth noting that it is quite simple and far from showing compared to the periodic church structures in the capital.
In this study, the church structures in question were examined in detail.
Various examples accompanied by information about which period similar church structures, belongto. Then, the classification of Orthodox and Catholic church structures, which are located in the city center of Giresun, in the form of architectural catalogues, is the most important part of our thesis. The church structures, which have been identified and examined, have been examined under two main headings in terms of architectural style, plan characteristics and sociological evaluations.