Konjenital adrenal hiperplazi ön tanısı alan ve dizi analizinde CYP21A2  geninde mutasyon tespit edilemeyen hastalarda kopya sayısı değişimlerinin incelenmesi
Evaluation of copy number variation in congenital adrenal hyperplasia patients which in sequence analysis mutation not detected
Yazar: BAKHTIYAR MAMMADOV
Danışman: PROF. DR. MEHMET SEVEN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Konjenital adrenal hiperplazi, adrenal steroid yapımının bozukluğu ile oluşan ve otozomal resesif kalıtım gösteren ailevi hastalıklar grubunu tanımlamaktadır. Adrenal kortekste kolesterolden kortizol sentezini sağlayan beş enzimden herhangi birinin eksikliği sonucu oluşmaktadır. KAH'ın en sık nedeni ise %90-95'lik oranla 21-Hidroksilaz eksikliğidir. Genel olarak KAH'da karakteristik özellik,  şüpheli genital yapı ve bozulmuş cinsel gelişimdir.
İki steroid 21 hidroksilaz geni (CYP21A2 aktif gen, CYP21P psödogen) 6. kromozomun kısa kolu (p21) üzerinde MHC (Major Histocompatibility Complex)'nin Klas III bölgesi içinde bulunur. Her iki gen birbirinden 30 kb uzaklıkta ve her biri 3.1 kb uzunluğunda olup 10 ekzon içerir. Nukleotid dizileri ekzonlara göre %98, intronlara göre %96 homologdur. CYP21A2'nin psödogenin bulunması, 21-OH eksikliğine bağlı gelişen KAH'a genetik tanının konulmasını zorlaştırmaktadır. CYP21A2 genine yönelik dizi analizi çalışmalarında bu nedenle sonuca ulaşmak ve hastalara doğru tanı konularak tedavisine başlamakta çoğu kez aksaklıklar yaşanmaktadır.
Bu çalışmada CTF Tıbbi Genetik ABD'ye CYP21A2 genine yönelik mutasyon analizi için yönlendirilen hastalar, klinik ve laboratuvar bulgularıyla tekrar değerlendirilmeye alındı. Bu hastalarda dizi analizinde saptanması mümkün olmayan kopya sayısı değişikliklerini belirlemeyi hedefledik. Böylece, hastaların tanısını kesinleştirerek, tedavilerinin gecikmeden yapılmasını sağlamak ve CYP21A2 genine yönelik yapılan mutasyon analizlerinde MLPA yönteminin kolay, nispeten ucuz, hızlı ve güvenilir bir yöntem olduğunu göstermektir.
Çalışmaya dahil ettiğimiz 28 hastaya yönelik uygulamış olduğumuz MLPA yöntemiyle, 1 hastada genin büyük bir kısmını kapsayan homozigot mutasyon, 2 hastada heterozigot delesyon ve 1 hastada da heterozigot duplikasyon saptadık.
Bu sonuçlarla da MLPA yönteminin, 21 OHE bağlı gelişen KAH'ın tanısında hiç kuşkusuz çok önemli bir yer aldığını kanıtlamış olduk.

Abstract:
Congenital adrenal hyperplasia (CAH), is an autosomal recessive disorder, identifies the group of diseases caused by impairment of adrenal steroid production. It occurs lack of any of the five enzymes that enable the synthesis of cortisol from cholesterol in the adrenal cortex. CAH and the most common cause of congenital adrenal hyperplasia is 21-hydroxylase deficiency of %90-95. The characteristic clinical picture of CAH consist of ambiguous genitalia and impairment of sexual development.
Two of 21 hydroxylase related genes (CYP21A2 active gene, CYP21P pseudogene) are located on short arm of chromosome 6 (p21) in class III of Major Histocompatibility Complex. Due to the pseudogene, there are hitches and delays at CYP21A2 sequencing studies and making the diagnosis and beginning of the treatment.
In this study patients were guided to CTF Medical Genetics Department for CYP21A2 gene mutation analysis. The cause of the study is to show that MLPA technique is easy, relatively cheap, and starting the treatment without delay. For definitive diagnosis patient's clinical and laboratory results were reevaluated and the changes in copy numbers that were not been able to determine with DNA analyzing, were determined. 
We determined homozygous mutation at the large section of the gene in 1 patient, heterozygous deletion in 2 patients and heterozygous duplication in 1 patient, within the 28 patient we included to our study for MLPA testing. 
With this results, we proved that MLPA technique has a very important role in the diagnose of the congenital adrenal hyperplasia due to 21 hydroxylase deficiency.