Merkez ? çevre ilişkileri ekseninde Kahramanmaraş ilinin sanayileşme dinamikleri
The industrialization dynamics of Kahramanmaraş according to centre ? periphery relations
Yazar: MİRAY KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLEN ELMAS ARSLAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgeselcilik = Regionalism

Özet:
Bu çalışma, merkez ? çevre ilişkileri ekseninde Kahramanmaraş ilinin sanayileşme dinamiklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, ölçek gözetilmeksizin, Kahramanmaraş'ta faaliyet gösteren tüm firmalara yönelik olarak anket uygulaması gerçekleştirilerek; firmaların genel durumu, yönetim yapısı, personel durumu, ihracat durumuna ilişkin bilgiler toplanmıştır. Bu amaçla, hazırlanan anketler firmalara dağıtılarak, firma sahiplerinin cevaplamaları istenmiştir. Toplanan bilgiler analiz edilerek Kahramanmaraş'taki sanayinin niteliği incelenmiştir. Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli İller kapsamında olan Kahramanmaraş, ildeki firmaların devletin sanayileşme ve ihracata yönelik olarak sağladığı teşvikleri doğru yönde kullanmaları ve fırsatları iyi değerlendirmeleri sonucunda, bugün sahip olduğu ekonomik ve dinamik yapıya kavuşmuştur.Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze planlı kalkınma çabalarını sürdüren Türkiye, son yıllarda hızla yayılan küreselleşme olgusunun da etkisiyle kalkınma anlayışını makro ölçekten mikro ölçeğe indirirken, şehir ve bölgeleri kalkınmanın sürükleyici unsurları olarak belirlemiştir. Bu amaçla çalışmalar yön değiştirmiş, hazırlanan planlar ?Yeni Bölgeselcilik? anlayışı üzerine kurulmuştur.Diğer taraftan, gelişme gösteren şehirlerin ve bölgelerin kendi dinamikleriyle mi gelişme gösterdiği yoksa gelişmiş, sanayi alt yapısı oturmuş şehir ve bölgelerin dinamiklerinden mi etkilendiği araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada gelişmiş bir sanayi şehri olan Gaziantep'in, çevresine göre gelişmekte olan Kahramanmaraş ilinin sanayileşme dinamikleri üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışma ve analizler sonucunda Kahramanmaraş'ın iç dinamikleri sayesinde geliştiği, elinde bulundurduğu kaynakları ve teşvikleri çok iyi değerlendirdiği görülmüştür.Gaziantep sanayisindeki gelişmelerin, Kahramanmaraş sanayisindeki gelişmeler üzerinde olumsuz etkiler yaptığına ilişkin net bulgulara rastlanmadığı gibi iller arasında pazar açısından açılım yaratılmıştır kanaatine varılmıştır. Kısacası şehrin, Gaziantep'e yakınlığı üretilen malların pazarlanmasında ve dağıtımında kolaylıklar sağlanmasına yardımcı olmuştur. Öte yandan alan araştırması sonuçları; merkez ? çevre ilişkisi açısından, Kahramanmaraş ve Gaziantep illerinin sanayileri başlangıç aşamasında da olsa, bu tür bir şekillenmeye gittiklerine işaret etmektedir. Ancak yolcu ve yük taşıma ve posta hizmetlerine ilişkin bulgular henüz bu şekillenmenin olduğuna işaret etmemektedir. Belki de Kahramanmaraş'ın teşvik alması, Gaziantep'in bir periferisi olması sürecinin önünü kesecektir.

Abstract:
This thesis is studied to examine the industrialization dynamics of Kahramanmaraş according to centre ? periphery relations. In the work, without taking account of their business scales, all the firms in Kahramanmaraş had been applied for an enquiry which includes the firms? general status, their managing structure, labour state and information about their export data. For this reason, previously prepared enquiries had been given to firm owners to get their answers. Following after analyzing the enquiries, the quality of Kahramanmaraş industry had been examined. As in the content of the provinces with first degree priority for development, Kahramanmaraş has gained its economic and dynamic position with firms? wise usage of government incitements about export and industrialization and also with their correct estimation of opportunities today.As being a country that has been continued its planned development efforts since the foundation of the Republic, Turkey has changed the policy of development from macro view to micro scale because of the globalization fact that has been spread on lately. For this situation, Turkey has decided provinces are the most important factors of development. Therefore, all the works has been changed and plans has been recognised in the view of understanding called ?New Regionalism?.On the other hand, it has always been an interesting research issue about provinces in the process of development whether if they had been developed by their own dynamics or if they had been affected by already developed cities nearby, which their industrialization state is already settled. For this reason, in this study, effects of Gaziantep (city which already has a complete developed industry) on Kahramanmaraş (city which has been in progress of development) in the view of industrialization dynamics has been examined. After analyzing results of the work, it has been decided that Kahramanmaraş has been developed by its own dynamics and it has utilized its sources and incitements in commonly correct way.There are no clues that show bad effects of industrial improvements in Gaziantep on industrial improvements in Kahramanmaraş. On the contrary, some new expansions for the market between the two provinces have been created. Briefly, being located very close to Gaziantep has been very useful for Kahramanmaraş to have a market and to distribute the products. Otherwise, zone research results show that kind of situation have been occurred between the two provinces in the view of centre ? periphery relations, even if both provinces? industries are in the first stage of improvement. However, the results of passenger and cargo transportation and postal services have not revealed that kind of relation occurred yet. Probably, taking incitements for Kahramanmaraş can stop the situation of Gaziantep of being a periphery.