Ortaöğretim 9. ve 10. sınıf biyoloji dersi öğretim programının farklı değişkenler açısından öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelenmesi
Analyzing the students' and teachers' views of 9th and 10th grades biology curriculum according to different variables
Yazar: ALİ DERYA ATİK
Danışman: PROF. DR. FİGEN ERKOÇ ; YRD. DOÇ. DR. YÜCEL KAYABAŞI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Ders programları = Curriculum ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim dokuz ve onuncu sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programına ilişkin Biyoloji öğretmen görüşlerini belirlemek, çeşitli değişkenlere göre karşılaştırmak, dokuz ve onuncu sınıf öğrencilerinin Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutumlarını ölçmektir. Araştırma 2013/2014 ve 2014/2015 Eğitim-Öğretim yıllarında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara İlindeki ortaöğretim okullarında görevli biyoloji öğretmenleri ve dokuz ve onuncu sınıf ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verilerinin toplandığı öğretmen örneklemini; 267 biyoloji öğretmeni, öğrenci örneklemini ise 738 dokuzuncu ve onuncu sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutu için örneklem; 24 biyoloji öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında öğretmen ve öğrencilere iki ayrı ölçek uygulanmış, nitel verilerin toplanmasında ise öğretmenlere uygulanan bir görüşme formu kullanılmıştır. Ayrıca zümre öğretmenler kurulu tutanakları doküman inceleme yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada nicel verilerin çözümlenmesinde biyoloji öğretmeni ve dokuzuncu ve onuncu sınıf ortaöğretim öğrencilerine ilişkin frekans ve yüzde hesaplanmıştır. Biyoloji öğretmenlerinin dokuz ve onuncu sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programının (amaçlar, içerikler, öğretim süreçleri, değerlendirme) ögeleri hakkındaki görüşleri arasındaki farklılıkları tespit etmek için t testi, ANOVA, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Görüşme formuyla elde edilen veriler için içerik analizi yapılmıştır. Dokuzuncu ve onuncu sınıf öğrencilerinin Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutumlarını cinsiyet, sınıf düzeyi, başarı durumu gibi değişkenlere göre farkının olup olmadığını ortaya çıkarmak içinde Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri sonucunda, öğretmenlerin cinsiyet, mezun oldukları fakülte, görev yaptıkları okul, hizmet içi kursa katılıp/katılmama durumları, hizmet süreleri, öğrenim durumu, sınıf mevcudu ve haftalık ders saatlerine göre programın amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarına yönelik görüşleri arasında fark bulunmamıştır. Araştırmanın öğrenci analiz sonuçlarına göre, biyoloji bilimine ve dersine karşı tutum puanlarında sınıf düzeyi, Biyoloji dersi akademik başarısı ve okul türü değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilirken, cinsiyet ve anne-baba eğitim durumu değişkenleri açısından tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Genel olarak kız ve erkek öğrencilerin Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutumları pozitiftir. Araştırmanın nitel verileri sonucunda, bazı öğretmenler Biyoloji Dersi Öğretim Programının ögelerine ilişkin problemleri belirtmişlerdir. Genel olarak öğretmenlerin çoğunluğu programın kazanımlar, içerik, öğrenme-öğretme ve ölçme değerlendirme süreci açısından çok ciddi sorun yaşanmadığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin Biyoloji Dersi Öğretim Programının temel yaklaşımı, öğretim yaklaşımları, yöntemleri, ölçme ve değerlendirme boyutu hakkında hizmet içi eğitimler alması gerektiği belirlenmiştir.



Anahtar Kelimeler : Ortaöğretim Biyoloji programı, program değerlendirme, öğretmen, öğrenci

Abstract:
The purpose of this study is to identify the opinions of Biology teachers regarding the 9th and 10th class Biology Lesson Education Program, to compare them according to various variables and to determine the attitudes of 9th and 10th class secondary school students  toward biology as a science and the course. This study was applied in 2013/2014 and 2014/2015 academic year. The study universe covers the bioloy teachers woking in the Provincial Education Directorate of Ankara and 9th and 10th secondary school students. The quantitative data is gathered from the teacher sample group consisted of 267 biology teacher, and from the student sample group including 738 9th and 10th secondary school students. The samples for qualitative analysis of the research is consisted of 24 biology teacher. In order to collect the quantitative data, two separate scale is developod, one of the which is to conducted on teacher, and the other of which is for the students. To gather qualitative data, a questionnaire is prepared for teachers. In addition committee of teachers' group reports were examined by using document rewiev method. In analyzing the quantitative data, frequency and percentage related to biology teachers and 9th and 10th secondary school students are calculated. In determinig whether there is a difference between the Biology teachers' opinions regarding the elements of the curriculum (aims, contents, implementation  or teaching and learning processes, assessment and evaluation), Student's t Test, ANOVA, Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis H Test is applied. The data collected via questionnaires are analyzed through content analysis. In determining whether there is a diffrence between the secondary school students attitudes toward biology as a science and the course regarding the gender, grade, success etc. variables, Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis H Test is applied. As a result of the quantitative data is, there are not any significant between the teachers gender, the faculty of the graduate, type of school, where he/she served, receive in-service training programs, tenure, educational levels, class size and weekly biology lessons and their opinions about curriculum's aims, contents, teaching and learning processes, assessment and evaluation. According to the students' result of analysis; in term of variables such as the grades of students, success of biology courses and type of school; a significant differences are found between students' scores of attitudes toward Biology as a science and the course. Besides, there are not any significant between attitudes toward biology as a science and the course scores and variables such as gender and education level of the parents. In general terms, both girls and boys have a possitive attitude toward Biology as a science and the course. As a result of the qualitative analysis, it is revealed that some of the teachers declare that problems of the curriculum's elements.  In general, it is revealed that the most of the teachers do not have a serious problem with the curriculum's aims, contents, teaching and learning processes, assessment and evaluation. However, biology teachers have to be given in-service trainings regarding the Biology curriculum's aims, educational approaches, methods, assessment and evaluation.




Key Words : Secondary school Biology curriculum, program evaluation, teacher,
student