Muhasebe bilgi kalitesinin şirket performansına etkisi: BİST 30 uygulaması
The effect of accounting information quality on company performance: BİST 30 application
Yazar: FURKAN ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. FERAH YILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi kalitesi = Information quality ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgisi = Accounting information ; Muhasebe kalitesi = Accounting quality ; Muhasebe karı = Accounting profit ; Sermaye piyasası = Capital market

Özet:
Sermaye piyasaları, ekonomik büyüme ve kalkınmada kritik bir rol oynar. Yatırımcılar tasarruflarını buraya yönlendirerek gelir elde etmeyi ve varlıklarının değerini artırmayı amaçlar. Borçlular ise fon ihtiyaçlarını buradan karşılar. Aracı kurumlar ve borsalar, işlemlerin güvenli ve etkin şekilde yapılmasına yardımcı olur. Yatırımcılar risk ve getiri dengesini göz önünde bulundurarak karar verirken finansal bilgilere, ekonomik göstergelere ve yasal düzenlemelere ihtiyaç duyarlar. Bu bilgilerin doğru ve güncel olması önemlidir çünkü yatırımcıların bilinçli kararlar almasını sağlar. Sermaye piyasaları yatırımcılara gelir elde etme ve varlık değerini artırma fırsatı sunarken risklerle de karşılaşabilecekleri bir ortamı temsil eder.
Bu çalışmada 2019-2023 yılları arasında BIST 30 endeksinde yer alan 25 şirketin finansal performansı ile muhasebe bilgi kalitesi arasındaki etki incelenmiştir. Bu kapsamda şirket performansını temsilen bağımsız değişken olarak hisse başı defter değeri, hisse başı kar ve fiyat kazanç oranı; bağımlı değişken olarak da öz sermaye karlılığı ve varlık karlılığı kullanılmış ve bu değişkenler ile ilgili korelasyon ve regresyon analizleri kurularak muhasebe bilgi kalitesinin şirket performansına etkisi incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre korelasyon analizinde bağımsız değişkenlerle (Hisse Başına Kar, Fiyat Kazanç oranı ve Hisse Başı Defter Değeri) bağımlı değişken (ROA) arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Diğer bağımlı değişken olan öz sermaye (ROE) karlılığının korelasyon analizinde hisse başına kar (EPS) ile pozitif, fiyat kazanç oranı (P/E Ratio) ile negatif, hisse başı defter değeri (Book Value per Share) ile zayıf olarak anlamlı olmayan bi ilişkisi vardır. Yapılan analizlere göre, adımsal regresyon analizi sonucunda varlık karlılığı (ROA) ve öz sermaye (ROE) karlılığı üzerinde hisse başına kar (EPS) pozitif ve istatistiksel, hisse başı defter değeri (Book Value per Share) negatif ve istatistiksel anlamlı bir etkiye sahip iken fiyat kazan oranı (P/E Ratio) anlamlı bir etkiye sahip değildir.
Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Sermaye Piyasaları, Yatırımcılar, Bilgi, Risk, Ekonomik Büyüme, Mali Müşavir.

Abstract:
Capital markets play a critical role in economic growth and development. Investors aim to generate income and increase the value of their assets by directing their savings here. Debtors meet their funding needs from here. Brokerage firms and exchanges help carry out transactions safely and effectively. Investors need financial information, economic indicators and legal regulations when making decisions, taking into account the balance of risk and return. It is important that this information is accurate and up to date because it allows investors to make informed decisions. While capital markets provide investors with the opportunity to generate income and increase asset value, they also represent an environment where they may encounter risks.
In this study, the effect between the financial performance and accounting information quality of 25 companies in the BIST 30 index between 2019 and 2023 was examined. In this context, book value per share, profit per share and price earnings ratio are used as independent variables representing company performance; Return on equity and return on assets were used as dependent variables, and the effect of accounting information quality on company performance was examined by establishing correlation and regression analyzes regarding these variables. According to the results obtained, no significant relationship was detected between the independent variables (Earnings Per Share, Price Earnings ratio and Book Value Per Share) and the dependent variable (ROA) in the correlation analysis. In the correlation analysis, the other dependent variable, return on equity (ROE), has a positive relationship with earnings per share (EPS), a negative relationship with price earnings ratio (P/E Ratio), and a weak, non-significant relationship with book value per share (Book Value per Share). has. According to the analysis, as a result of the stepwise regression analysis, earnings per share (EPS) has a positive and statistical effect on return on assets (ROA) and return on equity (ROE), book value per share (Book Value per Share) has a negative and statistically significant effect, while price Win ratio (P/E Ratio) has no significant impact.
Keywords: Accounting, Capital Markets, Investors, Information, Risk, Economic Growth, Finanscial Advisor.