Akromegali tanılı hastalarda diş ve diş eti hastalık bulgularının ve periodontit sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of dental and gingival disease findings and the frequency of periodontitis in patients with acromegaly
Yazar: KÜBRA ÇINGAR ALPAY
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL TAŞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Periodontitis = Periodontitis

Özet:
Giriş ve Amaç: Akromegali, büyüme hormonu (BH) ve insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1)'in aşırı üretiminden kaynaklanan, birden çok sistemi etkileyen nadir görülen bir hastalıktır. Akromegalide sistemik tutulumları ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Ancak diş ve diş eti hastalık bulgularının değerlendirildiği çalışmalar kısıtlıdır. Çalışmamızda akromegali tanılı hastalardaki diş ve diş eti hastalık bulgularının ve periodontit sıklığının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız prospektif vaka kontrol çalışmasıdır. 35 akromegali tanılı hasta ve 35 sağlıklı gönüllü çalışmamıza dâhil edilmiştir. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji bölümüne diş muayenesi yapılmıştır ve elde edilen verilerle periodontitis teşhisi ve sınıflandırılması yapılmıştır. Akromegali grubundaki hastaların akromegali tanı yaşı, hastalık süresi, son ölçülen BH ve IGF-1 değeri, akromegali tedavileri kaydedilmiştir.
Bulgular: Dolgulu diş sayısı 2 grupta karşılaştırıldığında sağlıklı kontrol grubunda daha fazla olacak şekilde istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Eksik ve çürük diş sayısı akromegali grubunda daha fazla sayıda olmasına rağmen karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Akromegali grubunda 35 hasta (%100) periodontitis tanısı aldı. Sağlıklı kontrol grubunda 19 kişi periodontitis tanısı aldı. Sağlıklı diş eti, gingivitis, periodontitis varlığı iki grupta karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı saptandı (p: <0,01). Periodontitis evresi ile hastalık süresi (p<0,01) ve periodontitis derecesi arasında (p<0,01) pozitif yönlü istatistiksel anlamlı ilişki bulundu.
Sonuç: Akromegali grubunda periodontitis sıklığının fazla olması dolaşımdaki IGF-1 ve BH'nun periodontal doku üzerinde anabolik etkisiyle inflamasyonu kolaylaştırıcı etken olması ve hastalığın uzun seneler kümülatif etkisiyle periodontitis oluşumuna zemin hazırlamasıdır. Diş hekimlerinin akromegalideki ağız diş bulgu bilgisi artması ile tanı konma süresi kısalabilir. Akromegali hastalarının diş muayenesine yönlendirmesiyle diş patolojilerinin erken saptanması sağlanabilir.
Anahtar Sözcükler: akromegali, periodontitis, diş ve diş eti hastalıkları

Abstract:
Introduction and Aim: Acromegaly is a rare disease that affects multiple systems, resulting from overproduction of growth hormone (GH) and insulin-like growth factor 1 (IGF-1). Many studies have been conducted on systemic involvement in acromegaly. However, studies evaluating dental and gingival disease findings are limited. In our study, it was aimed to determine the dental and gingival disease findings and the frequency of periodontitis in patients with acromegaly.
Materials and Methods: Our study is a prospective case-control study. 35 patients with acromegaly and 35 healthy volunteers were included in our study. A dental examination was performed at the Department of Periodontology, Faculty of Dentistry of Bezmialem Vakıf University, and periodontitis was diagnosed and classified with the data obtained. Age at diagnosis of acromegaly, disease duration, last measured GH and IGF-1 values, and acromegaly treatments of the patients in the acromegaly group were recorded.
Results: When the number of filled teeth was compared in the 2 groups, it was found to be statistically significant, being higher in the healthy control group. Although the number of missing and decayed teeth was higher in the acromegaly group, it was not statistically significant when compared. In the acromegaly group, 35 patients (100%) were diagnosed with periodontitis. In the healthy control group, 19 people were diagnosed with periodontitis. The presence of healthy gingiva, gingivitis and periodontitis was found to be statistically significant when the two groups were compared (P: <0.01). A positive statistically significant relationship was found between the stage of periodontitis and the duration of the disease (p<0.01) and the degree of periodontitis (p<0.01).
Conclusion: The high frequency of periodontitis in the acromegaly group is that circulating IGF-1 and GH are factors that facilitate inflammation with their anabolic effect on the periodontal tissue, and the disease paves the way for the formation of periodontitis with the cumulative effect of the disease for many years. With the increase in dentists' knowledge of oral and dental findings in acromegaly, the time to diagnosis may be shortened. Early detection of dental pathologies can be achieved by directing patients with acromegaly to dental examination.
Keywords: acromegaly, periodontitis, dental and periodental diseases