Post-Covid 19 hasta semptomlarına etki eden faktörler
Affecting post-Covid 19 patient symptoms factors
Yazar: ÖZNUR SEZER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET CEMAL PAZARLI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; COVID 19 = COVID 19 ; Dispnea = Dyspnea ; Hasta takibi = Follow up studies ; Miyalji = Myalgia ; Yorgunluk = Fatigue ; Öksürük = Cough

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile PCR + vaka olarak tedavi altına alınan Covid-19 hastalarının,
hastalık sonrasında, hastaneye başvurmalarına neden olan semptomlarına etki eden
faktörlerin (demografik özellikler, ek hastalıklar, tedavi yeri, tedavide kullanılan
ilaçlar, radyolojik tutulumun derecesi, labaratuar parametreleri) araştırılması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Mayıs 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında PCR + Covid-19 tanısı
sonrasında polikliniğimize semptomatik olarak başvuran 570 hastanın tıbbi dosyaları;
demografik özellikler, ek hastalıklar, tedavi yeri, tedavide kullanılan ilaçlar, radyolojik
tutulumun derecesi, labaratuar parametreleri açısından incelenerek, hastalık sonrası
başvuru semptomlarına etki edebileceği öngörülen faktörler kaydedilmiştir.
Bulgular: Tarafımıza başvuran hastaların başvuru anındaki en sık yakındığı semptom
halsizlik-yorgunluk olarak bulundu. Bunu nefes darlığı, öksürük, myalji ve sırt-göğüs
ağrısı izledi. Başvuru günü, sigara içimi, radyolojik tutulum derecesi ile herhangi bir
semptom arasında ilişki saptanmadı. Halsizlik-yorgunluk için ileri yaş, hipertansiyon
ve diabet varlığı, WBC değerinin normal değer aralığının dışında olması (düşük ya da
yüksek), CRP değerinin yüksek olması, tedavide steroid kullanılması risk faktörü
olarak bulundu. Sırt-göğüs ağrısı için kadın cinsiyet risk faktörü olarak bulundu.
Myalji için BKİ değerinin 35'ten yüksek olması, hipertansiyon varlığı, lenfopeni,
antiviral tedavi kullanımı, ferritin değerinin normal değerin dışında olması (düşük ya
da yüksek) risk faktörü olarak bulundu. Nefes darlığı için CRP değerinin yüksek
olması, hastanede yatırılarak tedavi görmek, steroid, antisitokin ve post-covid rehber
profilaksisi kullanımı, Astım-KOAH varlığı risk faktörü olarak bulundu. Öksürük için
CRP değerinin yüksek olması risk faktörü olarak bulundu.
Sonuç:Virüs ile enfekte veya reenfekte olan kişi sayısının her geçen gün artması, postcovid semptomatik olan kişi sayısını da artırmakta ve tüm dünyada günlük hayat
olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle bu semptomlara etkisi olabilecek faktörlerin
belirlenmesi önem arz etmekte ve nedenlerin belirlenmesi için daha fazla sayıda
araştırma yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, post covid semptom, takip, nefes darlığı, halsizlikyorgunluk, öksürük, myalji

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to investigate the factors (demographic
characteristics, additional diseases, treatment site, drugs used in treatment, degree of
radiological involvement, laboratory parameters) affecting the symptoms of Covid-19
patients who were treated as PCR positive cases, which caused them to apply to the
hospital after the disease.
Materials and Methods: Medical files of 570 patients who applied symptomatically
to our outpatient clinic after the diagnosis of PCR positive Covid-19 between May
2020 and May 2021; Demographic characteristics, comorbidities, treatment site, drugs
used in the treatment, degree of radiological involvement, laboratory parameters were
examined and the factors that were predicted to affect the symptoms at admission after
the disease were recorded.
Results: The most common symptom of the patients who applied to us at the time of
admission was tiredness-fatigue. This was followed by shortness of breath, cough,
myalgia, and back-chest pain. There was no correlation between the admission day,
smoking, radiological involvement and any symptoms. Advanced age, presence of
hypertension and diabetes, WBC value outside the normal value range (low or high),
high CRP value, and steroid use in treatment were found to be risk factorsfor tirednessfatigue. Female gender was found to be a risk factor for back-chest pain. Risk factors
for myalgia were higher than 35 BMI, presence of hypertension, lymphopenia, use of
antiviral therapy, and ferritin value outside the normal value (low or high). High CRP
value for dyspnea, hospitalization, use of steroid, anticytokine and post-covid
guideline prophylaxis, presence of asthma-COPD were found to be risk factors.High
CRP value was found to be a risk factor for cough.
Conclusion: The increase in the number of people infected or reinfected with the virüs
increases the number of people who are post-covid symptomatic and daily life is
adversely affected all over the world. For this reason, it is important to determine the
factors that may affect these symptoms and more research is needed to determine the
causes.
Keywords: Covid-19, post covid symptom, follow-up, dyspnea, weakness-fatigue,
cough, myalgia