Beden eğitimi öğretmenlerinin kişilik, yenilikçi davranış ve sosyal problem çözme özellikleri
Personality, innovative behavior and social problem-solving characteristics of physical education teachers
Yazar: FATİH KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. MENDERES KABADAYI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin kişilik, yenilikçi davranış ve sosyal problem çözme düzeylerini bazı demografik bilgiler açısından incelemektir. Çalışmada betimsel nitelik taşıyan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, ortaokul ve lisede görev yapan beden eğitimi öğretmenleri arasından tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen 405 birey oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile Atak (2013) tarafından Türk Kültürü'ne Uyarlanması yapılmış "On-Maddeli Kişilik Ölçeği", Türkiye'ye Uyarlama Çalışması Pala ve Turan (2020) tarafından yapılmış "Yenilikçi Davranış Ölçeği" ve Çekici tarafından Türkçe' ye uyarlaması (2009) yapılmış olan Sosyal Problem Çözme Envanteri-Kısa Formu kullanılmıştır. Çalışmada, ölçek toplam ve alt boyut toplam puanlarının cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, ulusal ve uluslararası projelerde görev alma durumuna türüne göre farklılık gösterip göstermediği Student t test, gelir düzeyi, idari görev durumu, yaşadığı yer vb. değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği ise Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi ile belirlenmiştir. Araştırmada,  kadın beden eğitimi öğretmenlerinin daha fazla sorumluluk sahibi, idari görevi olan ve ulusal/uluslararası projelerde görev alan beden eğitimi öğretmenlerinin daha dışa dönük bir kişiliğe sahip olduğu belirlenmiştir.  Araştırmada idari görevi olan, ulusal projelerde görev alan ve yüksek gelire sahip olduğunu beyan eden beden eğitimi öğretmenlerinin daha fazla yenilikçi davranış ve sosyal problem çözme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, beden eğitimi öğretmenlerinin daha fazla dışa dönük, sorumluluk sahibi, yenilikçi davranış ve sosyal problem çözme eğilimi gösterebilmesi için özlük haklarının iyileştirilmesi, idari görevlerde yer alabilme fırsatların verilmesi, kendilerini gösterebilecekleri ulusal ve uluslararası projelerde görev almaya teşvik edilmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the personality, innovative behavior, and social problem-solving levels of physical education teachers with respect to some demographic information. In the study, a descriptive survey model was used. The population of the study consists of physical education teachers working in public schools affiliated with the Ministry of National Education. The study sample consists of 405 participants randomly selected among the teachers working in secondary and high schools. As data collection tools, the "Personal Information Form" developed by the researchers, the "Ten-Item Personality Inventory" adapted to Turkish by Atak (2013), the "Innovative Behavior Inventory" adapted to Turkish by Pala and Turan (2020) and "Social Problem Solving Inventory-Short Form" adapted into Turkish by Çekici (2009) were used. Student t-test was used to determine whether the scale total and sub-dimension total scores differed according to gender, marital status, educational status, and involvement in national and international projects, while one-way ANOVA and Tukey's multiple comparison test were used to determine whether the total scores differed according to income level, administrative position, place of residence etc. The results showed that the female teachers have more responsibilities, and physical education teachers who have administrative duties and take part in national or international projects have a more extroverted personality. It was also determined that physical education teachers who have administrative duties, take part in national projects, and declare to have high income tend to have more innovative behavior and social problem-solving. Therefore, it is important to improve the personal rights of the teachers, give them opportunities to take part in administrative duties and encourage them to take part in national and international projects where they can show themselves so that the teachers can show more extrovert, responsible, innovative behavior and social problem-solving tendencies.