Hemodiyaliz sırasında uygulanan sanat terapinin diyaliz semptomları ve spiritüel iyilik haline etkisi
The effect of art therapy applied during hemodialysis on dialysis symptoms and spiritual wellness
Yazar: BEYZA NUR KAHRAMAN KIZILCAOLUK
Danışman: DOÇ. DR. SEDA PEHLİVAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırmanın amacı; hemodiyaliz sırasında uygulanan sanat terapinin diyaliz semptomları ve spiritüel iyilik haline etkisini incelemektir. Bu araştırma, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi diyaliz ünitelerinde hemodiyaliz alan, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 60 hasta ile yapıldı. Araştırmacılar tarafından hazırlanan, hastanın sosyodemografik özelliklerini içeren 12 sorudan oluşan Hasta Tanıtım Formu, Diyaliz Semptom İndeksi ve Spiritüel İyilik Hali ölçeği kullanıldı. Hastalar kontrol grubu ve uygulama grubu olarak rastgele örneklem seçimiyle 2'ye ayrıldı. Diyaliz esnasında kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmazken, deney grubuna sanat terapi uygulandı. Sanat terapi uygulaması, diyaliz sırasında resim boyama ve resim yapma şeklinde 4 hafta boyunca uygulandı. Araştırmanın verileri, çalışmanın başlangıcında (hafta 0), uygulamaların bitiminde (hafta 4) ve uygulamanın bitiminden 4 hafta sonra (hafta 8) toplandı. Veriler SPSS 21.0 kullanılarak analiz edildi ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Deney grubunun Hafta 0 ve Hafta 4 Diyaliz Semptom İndeksi puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Deney kontrol gruplarına göre Hafta 0, Hafta 4 ve Hafta 8 Spiritüel İyilik Hali Ölçeği Puanı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir (p<0,05). Bulgular göz önüne alındığında sanat terapi uygulamasının diyaliz semptomlarını azalttığı, kişiyi ruhen ve bedenen olumlu yönde etkilediği sonucuna varıldı. Hastanelerde hemodiyaliz alan hastalara tedavi, sırasında çalışmamızda uyguladığımız resim boyama tekniğine benzer uygulamalar (çini boyama, ebru sanatı, müzik terapi) yapılması desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, diyaliz semptomları, spiritüalite, sanat terapi, hemşirelik.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of art therapy during hemodialysis on dialysis symptoms and spiritual well-being. This study was conducted with 60 patients who received hemodialysis in the main building and annex building dialysis units of Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital and who volunteered to participate in the study. The Patient Introduction Form, which was prepared by the researchers and consisted of questions questioning the socio-demographic characteristics of the patient, Dialysis Symptom Index and Spiritual Well-Being Scale were used. Patients were divided into 2 groups as control group and treatment group by random sampling. While no procedure was performed on the control group during dialysis, art therapy was applied to the experimental group. Then the patients were asked to fill in the dialysis symptom index and spiritual well-being scale. It took about 40 minutes in total. Data were recorded using SPSS 21.0. p<0.05 was considered significant. Week 0 and Week 4 Dialysis Symptom Index scores of the experimental group show a statistically significant difference (p<0.001). Week 0, Week 4 and Week 8 Spiritual Well-Being Scale Scores show a statistically significant difference compared to the experimental control groups (p<0.05). Considering the findings, it was concluded that art therapy application decreased dialysis symptoms and positively affected the person mentally and physically. Applications similar to the painting technique we applied in our study (tile painting, marbling art, music therapy) should be supported during treatment of patients receiving hemodialysis in hospitals. 

Keyword: Chronic kidney disease, hemodialysis, dialysis symptoms, spirituality, art therapies, nursing.