Sıvı gübrelerin  makarnalık buğdayda yapraktan uygulanması ile verim, verim unsurları ve kalite özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of liquid fertilizers on yield, yield components and quality characteristics by foliar application of durum wheat
Yazar: SEVDA EKİN
Danışman: DOÇ. DR. ENVER KENDAL
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Kalite = Quality ; Makarnalık buğday = Durum wheat ; Sıvı gübreleme = Liquid fertilizing ; Verim = Yield

Özet:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi makarnalık buğday için en elveriĢli ekolojiye sahip bir bölgemiz olmakla birlikte yetiĢtirme tekniklerinden biri olan gübrelemenin çiftçilerimiz tarafından yanlıĢ ve bilinçsizce yapılmasından ötürü hala verim ve kalite istenilen düzeye ulaĢılamamıĢtır. Yüksek verimli ve kaliteli ürünler elde etmek için uygun çeĢit yetiĢtirmenin
yanında yetiĢtirme döneminde en uygun yetiĢtirme Ģartlarının sağlanması ile mümkün olmaktadır. Bunlardan biri de bitkinin ihtiyaç duyduğu makro ve mikro besinlerin eksiksiz olarak uygulanmasıdır. Bu çalıĢma içerisinde makro ve mikro besin elementlerini birlikte içeren Sıvı gübrenin makarnalık buğdayın verim, verim unsurları ve kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüĢtür. ÇalıĢma 2020-2021 yetiĢtirme sezonunda, Mardin ili Kızıltepe ilçesi Çağıl köyünde, çiftçi koĢullarında, 3 adet makarnalık buğday çeĢidinde (Sümerli, Güneyyıldızı, Burgos) sıvı gübre uygulama dozunun etkisi
araĢtırılmıĢtır. Deneme Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüĢtür. ÇalıĢmada; baĢaklanma süresi, metrekarede baĢak sayısı, bitki boyu, baĢak uzunluğu, baĢakta baĢakçık sayısı, baĢakta tane sayısı, baĢak verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tane verimi, tanede camsılık oranı, protein oranı ve yaĢ gluten oranı parametreleri incelenmiĢtir. Bu parametrelerden metrekarede baĢak sayısı (368-439 adet), bitki boyu (97-107 cm), baĢak uzunluğu (7.4-7.7cm), baĢak verimi (25.2-26.0 g/baĢak), hektolitre ağırlığı (81.6-83.8 kg/hl), protein oranı (11.8-14.0), yaĢ glüten oranı (30.6-35.6) ve tane veriminin (536.7-628.9 kg/da) Sıvı gübre uygulamasının etkisi istatistiki açıdan önemli bulunmuĢ olup diğer parametreler üzerine etkisi önemli bulunmamıĢtır. Genel olarak bakıldığında araĢtırmadan elde edilen sonuçlara göre sıvı gübre uygulamasının makarnalık buğdaya etkisi önemli bulunmuĢtur.

Anahtar Kelimeler: Kalite, Makarnalık Buğday, Verim, Vital Gübre

Abstract:
Although the Southeastern Anatolia Region is a region with the most favourable ecology for durum wheat, the desired level of yield and quality has still not been reached due to the wrong and unconscious fertilization of one of the cultivation techniques by our farmers. In addition to growing suitable varieties to obtain high yield and quality products, it is possible to provide the most suitable growing conditions during the growing period. One of them is the complete application of macro and micro nutrients needed by the plant. In this study, it was carried out to determine the effect of lquid fertilizer containing macro and micro nutrients together on yield, yield components and quality characteristics of durum wheat. The effect of the application dose of Sıvı fertilizer was investigated on 3 durum wheat cultivars (Sümerli, Güneyyıldızı, Burgos), in the farmer conditions in Çağıl village of Kızıltepe district of Mardin province in the 2020-2021 growing season. The experiment was carried out according to the Random Blocks Trial Design with 4 replications. In the study; The parameters of earing time, spike number per square meter, plant height, spike length, number of spikelets per spike, number of grains per spike, spike yield, thousand grain weight, hectoliter weight, grain yield, vitreousness per grain, protein content and wet gluten content were investigated. These parameters are the number of spikes per square meter (368-436 pieces), plant heighgt (97-107 cm), spike length (7.4-7.7 cm), spike yield (25.2-26.0 g/spike), hectolitre weight (81.6-83.8 kg/hl), protein ratio (11.8-14.0), wet gluten ratio (30.6-35.6) and grain yield (536.7-628.9 kg/da) were found to be statistically significant and the effect of liquid fertilizer application was not significant on other parameters. In general, according to the results obtained from the research, the effect of liquid fertilizer application
on durum wheat was found to be significant.

Key Words: Durum Wheat, Quality, Vital Fertilizer, Yield