Prematür Over Yetersizliği olan normal karyotipli (46 XX) olgularda androjen düzeyleri, östrojen replasman tedavisinin, androjen düzeyine ve kemik yıkım ürünü olan kollagen tip 1 çapraz bağlı N-Telopeptit (NTX) üzerine olan etkisi
Women with 46,XX spontaneous premature ovarian failure, serum androgen levels, effect of estrogen therapy on both serum androgen levels and bone turnover marker; collagen tip 1 cross linked N-Telopeptit (NTX)
Yazar: EBRU ALICI DAVUTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ENGİN AKHAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Beklenen yaşam süresinin uzaması ile menopozda geçirilen zaman dilimi artışı kaçınılmazdır. POF hastaları için bu sürenin daha uzun olması sebebiyle seksüel hormon eksikliğinin etkileri de artacaktır. Uzun süreli östrojen eksikliği osteoporoz için risk faktörüdür.Amaç: Normal karyotipi olan (46 XX) POF olgularında, androjen düzeylerini belirlemek, östrojen replasman tedavisinin androjen düzeylerine etkisini incelemek ve varsa androjen düzeyleri ile osteoporoz ilişkisini bir kemik yıkım belirteci olan NTx (prokollajen ve kollajen tip 1 çapraz bağlı N telopeptit) ve kemik mineral yoğunluğu üzerinden ortaya koymaktır.Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın hastalıları ve Doğum A.B.D Polikliniği'ne başvuran 46 hasta tespit edildi. Hastaların yaşları 17 ile 41 (28,84 ± 7,85SS) arasında değişmektedir. 46 hasta spontan POF tanısı almış olup, bu hastalardan 30 yaş ve altında olanların yapılan karyotip analizi sonucu, tamamının karyotipi 46 XX olarak tespit edildi. Bu hastaların 26 'sı kliniğimize başvurdukları sırada hormon replasman tedavisi alırken 20 ' si henüz tedavi almamaktaydı. Çalışmaya kontrol grubu olarak yaşları 44 ile 55 arasında (51,1 +3,2 SS) olan 15 doğal menopozlu kadın ve yaşları 22 ile 40 arasında (30,7 + 4,7SS) 15 reprodüktif çağdaki kadın dahil edildi. Bu hastaların klinik ve laboratuvar değerlendirmeleri yapılarak demografik özellikleri, biyokimyasal ve hormonal değerleri tespit edildi. Hastaların kemik yoğunluğu ölçümü (Lunar DPX) yapıldı, kemik yıkım ürünü olan NTx serumda ELİSA yöntemiyle saptandı. 30 yaş ve altı ile 30 yaş üzeri, hormon replasman tedavisi alan ve almayan toplam 4 grupta incelenen POF olgularının, androjen düzeyleri, kemik mineral yoğunluğu ile serum NTX ölçümleri hem kendi aralarında hem de kontrol grupları ile karşılaştırıldı. Ayrıca hastaların ve kontrol grubunun serum androjen düzeyleri ile Beck skalası uygulanarak elde edilen depresyon skorları birbirleriyle karşılaştırıldı.Bulgular: POF hastalarında uygulanan hormon replasman tedavisi serum androjen düzeylerine etki etmemektedir. Androjen düzeyleri yine POF grubunda, kemik mineral yoğunluğu üzerine etki etmezken, total testosteron düzeyleri ile kemik yıkım belirteci olan NTX arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Ayrıca total testosteron düzeyindeki artış, hastaların depresyon skorlarına negatif yönde etki etmektedir.Sonuç: POF tanısı olan ve total testosteron seviyesi daha düşük olan hastalarda, kemikteki remodelling (resorbsiyon ve formasyon) sürecinin, negatif yönde etkilendiği düşünülmektedir. Ayrıca kadının genel iyilik hali ile total testosteron seviyeleri arasında benzer şekilde bir ilişki kurulmuştur. Total testosteron seviyelerinin kadının hem kemik metabolizması hem de sosyal yaşantısı üzerine olan bu etkileri, POF hastalarında androjen yetmezliği tabsuna dikkati çekmektedir.

Abstract:
With increasing life expectancy the prolonged menopausal life span is inevitable. This time is longer for the patients with POF, therefore the consequences of deficiency of sexual hormones will increase. Estrogen deficiency for a long period is a risk factor for osteoporosis.Objective: To determine women with 46,XX spontaneous premature ovarian failure serum androgen levels, whether any effect of estrogen therapy on serum androgen levels, and to understand ıf there is a relationship between serum androgen levels and bone quality of cases of POF; by two different way and looking for a correlation.Materials and Methods: 46 patients admitted to Istanbul Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology were evaluated. The ages of the patients varies between 17 to 41 (28,84 ± 7,85SD). 46patients are diagnosed as POF; 30 years old and below of them were karyotypically evaluated. All of the results are normal karyotye; 46, XX. 26 of 46 women were on hormone therapy at first visit. 15 control women were healty, menopausal whom ages were between 44 to 55 (51,1 + 3,2 SS) and 15 control women were healty, regularly menstruating whom ages between 22 to 40 (30,7 + 4,7SS). The demographic properties, biochemical and hormonal levels were obtained. BMD measurement by Lunar DPX is planned. The measurement of biochemical markers of bone metabolism (NTx) in serum by ELISA metod is planned. POF patients classified as at or below 30 and over 30 years of age whether on or off hormone therapy. Comparision of serum androgen levels, bone mineral density and serum NTX levels between POF and control groups were evaluated. The depression scors of POF and control groups and androgen levels were compared.Results: Serum androgen levels of POF patients is not affected by hormon therapy.Bone mineral density of POF patients is not affected by serum androgen levels. Serum total testosteron is negatively correlated with both serum NTX levels and Beck depression scores.Conclusion: Bone quality is affected negatively in POF patients with low serum total testosterone. diagnosed as POF. Very similar correlation between low serum total testosteron levels and general well being of POF patients is confirmed.