Fatsa-Arpalık Köyü (Ordu, Kuzeydoğu Türkiye) yöresi bentonit oluşumlarının mineralojik ve jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi, kullanım alanlarının belirlenmesi
Investion of mineralogic and geochemical properties and usage areas of bentonite occurrences Fatsa-Arpalik Köyü (Ordu, Kzueydoğu Türkiye)
Yazar: HÜSEYİN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ KARAKAYA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma Ordu-Fatsa-Arpalık dolayları yaklaşık olarak132 km2'lik alanı kapsamaktadır. Ayrıntılı çalışma sahası 20 km2 olup Arpalık ve civarındaki bentonit yataklarını içermektedir.Çalışmanın amacı, inceleme sahasında yeralan kayaçların sedimantolojik ve petrografik özelliklerini belirlemek ve Tirebolu formasyonu bünyesinde bulunan bentonitleşmenin arazi ve inceleme sonuçları yardımıyla oluşum şekilleri ve kullanım sahalarının belirlenmesine yöneliktir.Çalışma sahasındaki volkaniklerin kalk-alkalen toleyitler, toleyitik, olduğu ve dasitik, andezitik özellik gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca belirli alanda bazaltik riyodasitik, lav ve volkaniklerle benzeyen özellikli piroklastikler incelenmiştir. Analiz edilen bentonitlerin Na-bentonit olduğu tespit edilmiştir. Bentonitlerde ana mineral montmorillonit olduğu görülmektedir. Bununla beraber çok az kuvars beraberinde çok az feldispat ve illit görülmektedir. Bentonitler volkanoklastik materyallerin ayrışma-taşınma-çökelme ortamında taşlaşması ve hidrolizi meydana gelmiştir. Na-bentonitler zayıf pozitif Eu ve Ce anomalisi vermiştir. Bentonitlerin ortalama SiO2 miktarlarıyla SiO2/Al2O3 sonuçlarının standart bentonit sonuçlarına yakın olarak elde edilmiştir. Na-bentonitlerin şişme ve KDK karekterlerinin normal bentonitlere benzer karekterde olduğu gözlenmektedir.Bu değerlendirmelere göre çalışma sahasındaki bentonitler; kağıt sanayi, yağ sanayi, döküm sanayi, sondaj sanatii ve seramik sanayii alanlarında kullanılmaları uygun olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study approximately include 132 km2 in Ordu Fatsa Arpalık environment. Detailed study environment is 20 km2. It includes bentonite?s lair in Arpalık and its environment.Aim of this study is to clarity sedimantologic and petrografic characters of rocks. Formation types and usage areas are clarified by the help of the land and observation results in Tirebolu formation.The volcanic rocks are calc-alkaline tholeitic, tholeitic, dacite and andesite in study land. Also, in some areas, pyroclastics are examined like basaltic ryhodacite lava and volcanics. In analiysis, bentonites are Na-bentonites main mineral in bentonites are montmorillonites. Also it is seen rarely quartz, feldispar and illite.The Na-montmorillonites formed by alteration and diagenesis of volcanoclastic material in sedimantery basin.The Na-bentonite samples displays a slightly positive Eu and Ce anomaly. SiO2/Al2O3 ratios of the bentonites are close to standart bentonites results.Na-bentonites swels and CEC characters are close to normal bentonites.These analysis show that bentonites are usable in the paper industry, dropping industry, sondage industry and ceramice industry.