Koklear implantlı çocuk ses kayıtlarının spektral ve koherans analizi
Spectral and coherence analysis of child audio records with koklear implant
Yazar: ŞEYMA ARSLANBAŞ
Danışman: PROF. SEYHAN ALKAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak = Ear ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Ses = Voice ; Ses kaydı = Voice recording ; Spektral analiz = Spectral analysis ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızda; normal işitmeye sahip olan çocuklar ve koklear implant kullanıcısı olan çocuklardan alınan ses kayıtlarının spektral ve koherans analiz yöntemleri kullanılarak analizlerinin yapılması ve aralarındaki farklılıkların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 8-9 yaş aralığında olan, normal işitmeye sahip 16 çocuk (8 erkek, 8 kadın)  ve koklear implant kullanıcısı 16 çocuk (8 erkek, 8 kadın) olmak üzere toplam 32 çocuk dahil edilmiştir. Bu çalışmada materyal olarak 60 cümleden oluşan dengeli liste kullanılmıştır. Kontrol ve çalışma grubuna cümlelerin sesli tekrarı yaptırılarak kayıt altına alınmıştır. Alınan kayıtlar Audacity programı kullanılarak düzenlenmiştir. Katılımcıların seslendirdiği her bir cümle wav formatında kaydedilmiştir. Hazırlanan verilerle MATLAB© programında veritabanı oluşturulmuştur. Bu verilere MATLAB© programı kullanılarak spektral ve koherans analiz yöntemleri uygulanmıştır. Sesler; spektral analiz için zaman-genlik ve zaman-frekans (spektrogram) grafiğine dönüştürülmüştür. Koherans analizi için ise normalize edilmiş frekans-güç spektrumu grafiğine dönüştürülerek normal işitmesi olan çocuklar ile koklear implant kullanıcısı olan çocukların ses kayıtları arasındaki farklılıklar karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Normal işitmeye sahip olan çocuklar ve koklear implant kullanıcısı olan çocukların ses kayıtlarının analizlerinin karşılaştırılması sonucunda aralarındaki farklılıkların zaman-genlik, zaman-frekans (spektrogram) ve normalize edilmiş frekans-güç spektrumu değerlendirmeleri sonucunda anlamlılık gösterdiği görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda, normal işitmeye sahip olan ve koklear implant kullanıcısı olan çocukların ses kayıtlarının birbirleri arasında gösterdiği farklılıklar spektral ve koherans analiz yöntemleriyle saptanmıştır. Spektral ve koherans analiz yöntemlerinin, normal işitmeye sahip olan çocuklar ve koklear implant kullanıcısı olan çocukların ses kayıtları arasındaki farklılıkları değerlendirme yöntemi olarak kullanılabileceği öngörülmüştür. Ayrıca normal işitmeye sahip olan çocuklar ile koklear implant kullanıcısı olan kız ve erkek çocukların ses işaretlerinin istatistiksel olarak; ortalama, standart sapma, çarpıklık, basıklık ve varyans parametreleri hesaplanmıştır. İstatistiksel parametreler arasında uyumlu ve uyumlu olmayan değerler belirlenmiş ve değerler arasında farklılıklar olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Koklear implant, spektral analiz, koherans analiz

Abstract:
In our study; it was aimed to analyze the sound recordings taken from children with normal hearing and children with cochlear implants using spectral and coherence analysis methods and to evaluate the differences between them. A total of 32 children were included in the study, including 16 children (8 male, 8 female) with normal hearing and 16 children (8 male, 8 female) with cochlear implants, aged 8-9 years. In this study, a balanced list of 60 sentences was used as material. The control and study groups were recorded by making a voice repetition of the sentences. The recordings were arranged by using the Audacity program. Each sentence voiced by the participants was recorded in wav format. A database was created in the MATLAB© program with the prepared data. Spectral and coherence analysis methods were applied to these data using the MATLAB© program. Sounds were converted to time-amplitude and time-frequency (spectrogram) graphs for spectral analysis. For coherence analysis, the differences between the sound recordings of children with normal hearing and children with cochlear implants were evaluated by converting them to a normalized frequency-power spectrum graph. As a result of the comparison of the analyzes of the sound recordings of children with normal hearing and children with cochlear implants, it was seen that the differences between them were significant as a result of time-amplitude, time-frequency (spectrogram) and normalized frequency-power spectrum evaluations. As a result of the analysis, the differences between the sound recordings of children with normal hearing and cochlear implant users were determined by spectral and coherence analysis methods. It is anticipated that spectral and coherence analysis methods can be used as a method to evaluate the differences between sound recordings of children with normal hearing and children with cochlear implants. In addition, the sound signs of children with normal hearing and girls and boys with cochlear implants were statistically; mean, standard deviation, skewness, kurtosis and variance parameters were calculated. Consistent and inconsistent values were determined between statistical parameters and differences were found between the values. 
Keywords: Cochlear implant, spectral analysis, coherence analysis