Öğrencilerin tarih sunum araçlarına yaklaşımı (Erzurum örneği)
Students' view on presentation instruments of history
Yazar: RAMAZAN KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERSİN GÜLSOY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sunum = Visual representation ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Tarih = History ; Tarih metodolojisi = History methodology ; Tarih öğretimi = History teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin, tarih bilinçlerini etkileyen faktörleri ne derece keyif verici ve güvenilir buldukları ile bu faktörlere ve tarih sunumlarına ilişkin görüşlerinin tarih metodolojisi açısından eleştirel olup olmadığını incelemektir. Araştırma, öğrencilerin görüşlerinin incelenmesine yönelik anket modeline uygun betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Erzurum il merkezinde bulunan lise 2. sınıflarda okuyan öğrenciler, örneklemini ise, liselerin 2. sınıflarında bulunan ve seçkisiz olarak belirlenen 1395 öğrenci oluşturmaktadır.  Konu ile ilgili literatürden faydalanılarak kuramsal temeller oluşturulmuştur. Veri toplama aracı olarak, ilgili literatürün ve öğretim üyelerinin yardımıyla hazırlanan anket formları kullanılmış ve elde edilen veriler SPSS?den yararlanmak sureti ile, analiz edilerek tablolaştırılmıştır. Yapılan analizlerde, frekans, yüzde, t testi, f testi ve correlation (r) teknikleri kullanılmış ve sonuçta özetle şu bulgulara ulaşılmıştır:  Öğrencilerin gerek okul içi ve gerekse okul dışı tarih sunumlarından keyif alma ve güvenme durumlarında kitle iletişim araçları ile tarihi yer ve müzelere yapılan ziyaretler ilk sıralarda gelmektedir. Bununla birlikte tarih dersleri genellikle ders kitabı ve öğretmenin anlatısıüzerine kurulu olup, öğrencilerin eleştirel bir tarih bilinci oluşturmalarında ve tarih derslerine karşı olumlu tutumlar geliştirmelerinde önemli bir yeri olan yenilikçi yöntemler yok denecek kadar az uygulanmaktadır. Bu nedenle öğrencilerin tarih metodolojisi bilgilerinin yanında, tarih bilincini etkileyen faktörleri eleştirel açıdan değerlendirme becerilerinin de yetersiz kaldığıtespit edilmiştir. Sonuç olarak öğrencilerde eleştirel bir tarih bilincinin oluşumu için tarih metodolojisi temelinde, öğrenci seviyesine uygun tarihçilik becerilerinin ve ders kitabı, kitle iletişim araçları vs. gibi faktörlerce sunulan tarihi, analiz ve çözümleme gibi yeteneklerin geliştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate how enjoyable and reliable the students find the factors which affect their consciousness of history and to determine whether their views on these factors and on the history presentations are critical or not in terms of the history methodology. This research is a descriptive study based on a questionnaire model. The universe of the research is composed second year students of the high school in Erzurum; and, the sample of it consists of 1395 randomly chosen second year students of the high schools in Erzurum. The theoretical backround of the study was formed based on the relevant literature. The forms of the questionnaires which had been designed by the help of the teaching staff were used as the data collection instruments; and, analyzed and transformed into tables through SPSS. In the analyses, the freuency, percentage, t test, f test and correlation techniques were used and following results were found. Mass communication vehicles and visits to historical places and museums are (the) two factors which have greatest roles in students' enjoyment of and reliance on the history presentations both in and outside the classroom. However, the history courses are based on the course books and the instructions of the teacher; and modern methods which have an important role in students' developing a critical consciousness of history and a positive attitude towards the history course are very few. Therefore, students are insufficient in their critical judgment of the factors which affect their historical consciousness. İn addition to their lack of knowledge on the history methodology. In conclusion, it was found out that students' abilities to analyze and synthesize the history presentendet by the course books, mass communication vehicles, etc.. and their historians skills appropriate for their levels are needed to be devoloped for devolopment of a critical consciousness of history in the students.