Baş boyun kanserlerinde statik, dinamik yoğunluk ayarlı radyoterapi ve ark terapi tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison between static, dynamic intensity modulated radiation therapy (iMRT) and volumetric modulated arc therapy (VMAT) in head and neck cancers
Yazar: UMUT EFE DOKURLAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ YALMAN ; DR. NEZAHAT OLACAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Laringeal neoplazmlar = Laryngeal neoplasms ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted

Özet:
Baş-boyun kanserlerinin radyoterapisinde statik, dinamik YART ve VMAT tekniklerini hedef, kritik organ dozları ve tedavi verimi açısından karşılaştırmak amacıyla baş-boyun kanserli 20 olgunun BT görüntülerinde hedef hacim ve riskli organlar konturlanmıştır. Primer tümöre ve tutulu lenf nodlarına 6 MV enerjiyle 33 fraksiyonda 70 Gy, yüksek riskli alanlar ve tutulu lenf nodu bölgelerine 60 Gy, elektif lenf nodlarına 54 Gy uygulanacak şekilde simültane entegre boost planlamaları "Monaco" tedavi planlama sistemiyle yapılmıştır. Statik ve dinamik YART tekniklerinde karşılıklı olmayan 9 alan, VMAT tekniğinde iki tam ark (çift ark) kullanılmış, hedef hacim ve riskli organların aldığı dozlar incelenmiştir.
Konformite indeksi değerleri açısından teknikler arasında fark görülmezken, PTV'nin maksimum dozu VMAT tekniğinde avantajlıdır. Dinamik YART tekniğinde homojenite indeksi değerleri dezavantajlıdır.
Parotis ortalama dozları ve V30 değerleri, oral kavite ve larenks ortalama dozları, beyin sapı ve medulla spinalis maksimum dozları açısından teknikler arasında fark görülmezken, medulla spinalis, beyin sapı ve gözlerin ortalama dozları, lenslerin maksimum dozları açısından VMAT tekniğinin avantajları gösterilmiştir. Optik sinirlerin maksimum dozları açısından statik YART tekniği dezavantajlıdır.
Sağlıklı dokulara ait ortalama doz, V10 ve V15 değerleri açısından VMAT tekniği en avantajlı iken, dinamik YART tekniği statik YART tekniğinden daha avantajlıdır. V5 değerlerinde en iyi sonuçlar dinamik YART tekniği, V20'de VMAT tekniği ile elde edilmiştir.
Tedavinin süresi immobilizasyon, tedavinin kesinliği ve hasta konforu  açısından en önemli kriterlerdendir. VMAT tekniği tedavi süreleri açısından çok daha avantajlıdır.
Hastanın durumuna ve radyasyon onkolojisi kliniğinin teknik şartlarına bağlı olarak üç tekniğin de uygulanabilir olduğu gösterilmiştir. İdeali her hastayı ayrıntılı olarak değerlendirip hasta bazında tedavi tekniğine karar verilmesidir.

Abstract:
In order to compare static, dynamic IMRT and VMAT techniques in the radiotherapy of head and neck cancers in terms of target and critical organ doses and treatment efficiency target volumes and organs at risk were contoured on computed tomography images of the 20 patients with head and neck cancer. Simultaneous integrated boost plannings are made with "Monaco" treatment planning system, using 6 MV energy. The doses were prescribed as 70 Gy in 33 fractions to the primary tumor region and involved lymph nodes, 60 Gy to high-risk and involved nodal regions, 54 Gy to the elective nodal regions. Non-opposed 9 field technique was used for static and dynamic IMRT, and 2 full arcs are defined for the VMAT planning. The doses to target volume and organs at risk were evaluated. 
No difference was found among the techniques regarding conformity index values, VMAT technique was more advantageous regarding the maximum doses inside the PTV. The homogeneity index values provided by the dynamic IMRT technique were disadvantageous.
There is no difference among the techniques regarding maximum doses to brain stem and spinal cord, average doses of oral cavity and larynx, and average doses of parotids and volumes receiving 30 Gy. However, VMAT technique was advantageous regarding the average doses of spinal cord, brain stem, eyes and the maximum dose to the lenses. Static IMRT technique was disadvantageous because of the maximum doses to the optic nerves.
While VMAT technique was the most advantageous regarding the average doses to the healthy tissues, V10, and V15 values, dynamic IMRT is more advantageous than static IMRT technique. The best results for the V5 and V20 values were provided by the dynamic IMRT and VMAT techniques respectively.
Treatment duration is one of the most important criteria in terms of immobilization, treatment accuracy and patient comfort. VMAT technique was more advantageous in terms of treatment duration.
It is proved that the all three techniques are applicable depending on the patient status and technical capabilities of the radiation oncology department. Ideally all patients should be evaluated in detail and the appropriate technique should be chosen on an individual patient basis.