Obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme egzersiz davranışı, sedanter aktivite süresi ve antropometrik sonuçlara etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of motivational interviewing on obese adolescents on nutrition exercise behavior, sedentary activity time and anthropometric results
Yazar: HASAN EVCİMEN
Danışman: DOÇ. DR. SONAY BİLGİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Egzersiz = Exercise ; Ergenler = Adolescents ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Obezite = Obesity ; Sedanterler = Sedentary ; Ölçümleme = Measurement

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme egzersiz davranışı, sedanter aktivite süresi ve antropometrik sonuçlara olan etkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Araştırma randomize kontrollü deneysel tasarımda yapıldı. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Muş ilinde basit rastgele olarak seçilen iki ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda okuyan öğrenciler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise 95 persentil üzerinde olan güç analizi sonucu belirlenen 76 adölesan oluşturdu. 76 adölesan randomize şekilde deney ve kontrol grubuna ayrıldı. Her iki gruba da ön test uygulandı ardından deney grubuna haftada bir olmak üzere 6 kez motivasyonel görüşme uygulanarak son test uygulamasından 3 ay sonra izlem test uygulaması yapıldı.  Deney grubuna verilen eğitim sonrasında kontrol grubuna eğitim materyalleri verildi. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Beslenme- Egzersiz Davranışları Ölçeği, Adölesan Sedanter Aktivite Anketi ve Antropometrik Ölçüm Formu kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Deney grubunda yer alan adölesanların beslenme egzersiz davranışları ölçeği alt boyut puan ortalamalarının son test ve izlem test değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), toplam sedanter aktivite sürelerinin ise deney grubunda anlamlı olarak düştüğü (p<0,05) saptandı. Deney grubundaki adölesanların izlem test BKI değerleri ön test ve son teste göre anlamlı derecede azaldığı, kontrol grubunda yer alan adölesanların ise BKI değerleri anlamlı artış gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Deney grubunda yer alan adölesanların kontrol grubuna göre izlem test BKI değerleri arasında anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). 
Sonuç: Obez adölesanlara uygulanan motivasyonel görüşmenin beslenme- egzersiz davranışları, sedanter aktivite süreleri ve antropometrik sonuçlar üzerinde pozitif yönde değişim oluşturduğu belirlendi. Hemşirelerin adölesan obez yönetiminde motivasyonel görüşme kullanmaları önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Adölesan, antropometrik ölçüm, beslenme egzersiz davranış, motivasyonel görüşme, obezite, sedanter aktivite

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effect of motivational interviewing applied to obese adolescents on nutritional exercise behavior, sedentary activity duration and anthropometric results.
Materials and Methods: The study was conducted in a randomized controlled experimental design. The population of the research consisted of students studying in the 5th, 6th and 7th grades in two randomly selected secondary schools in the province of Muş in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of 76 adolescents who were above the 95th percentile and determined as a result of the power analysis. 76 adolescents were randomly divided into experimental and control groups. A pre-test was applied to both groups, then motivational interviews were applied to the experimental group 6 times a week, and a follow-up test was applied 3 months after the post-test application. After the training given to the experimental group, training materials were given to the control group. Personal Information Form, Nutrition-Exercise Behaviors Scale, Adolescent Sedentary Activity Questionnaire and Anthropometric Measurement Form were used to collect data. In the analysis of the data, number, percentage, mean, chi-square test, t test in independent groups, and variance analysis in repeated measurements were used.
Results: The post-test and follow-up test values of the sub-dimension scores of the adolescents in the experimental group showed a significant difference compared to the control group (p<0.05), while the total sedentary activity times decreased significantly in the experimental group (p<0, 05) was detected. It was determined that the follow-up test BMI values of the adolescents in the experimental group decreased significantly compared to the pre-test and post-test, while the BMI values of the adolescents in the control group increased significantly (p<0.05). It was determined that there was a significant difference between the follow-up test BMI values of the adolescents in the experimental group compared to the control group (p<0.05).
Conclusion: It was determined that motivational interview applied to obese adolescents had a positive effect on nutrition-exercise behaviors, sedentary activity durations and anthropometric results. It is recommended that nurses use motivational interviewing in the management of adolescent obesity.
Keywords: Adolescent, anthropometric measurement, nutrition exercise behavior, motivational interviewing, obesity, sedentary activity