Non-termal atmosferik basınçlı plazma ile aktive edilmiş farklı konsantrasyonlardaki beyazlatma ajanlarının renk değişimine etkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: KEREM CAN IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BURAK TEMEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş beyazlatma = Tooth bleaching ; Hidrojen peroksit = Hydrogen peroxide ; Karbamid peroksit = Carbamid peroxide ; Soğuk plazma = Cold plasma

Özet:
Non-termal Atmosferik Basınçlı Plazma ile Aktive Edilmiş Farklı Konsantrasyonlardaki Beyazlatma Ajanlarının Renk Değişimine Etkisinin Değerlendirilmesi
Bu in-vitro çalışmanın amacı farklı konsantrasyonlardaki beyazlatma ajanlarıyla birlikte uygulanan atmosferik basınçlı soğuk plazmanın, dişlerin renk değişimine, renk stabilitesine ve yüzey morfolojisine etkisinin değerlendirilmesidir.
İnsan üst ve alt keser dişlerinden hazırlanmış 80 adet örnek 4 gruba ayrıldı. Gruplar kullanılan beyazlatma ajanı ve beyazlatma yöntemine göre; sadece hidrojen peroksit (HP) (Opalescence Boost PF %40, Ultradent Inc., Güney Jordon, UT, ABD), sadece karbamid peroksit (KP) (Opalescence PF 16%, Ultradent Inc., Güney Jordon, UT, ABD), non-termal atmosferik plazma + hidrojen peroksit (HP+NTAP) ve non-termal atmosferik plazma + karbamid peroksit (KP+NTAP) olarak oluşturuldu. Örnekler 24 saat çay solüsyonu ile renklendirildikten sonra dental spektrofotometre (SpectroShande Micro, MHT, İtalya) ile ilk renk ölçümleri yapıldı. Çalışmadaki tüm renk farklılıkları CIELAB (ΔE), CIEDE2000 (ΔE00) sistemleri ve diş hekimliğinde beyazlık indeksi (ΔWID) kullanılarak değerlendirildi. Örneklere beşer dakikalık periyotlarla toplamda 20 dakika olacak şekilde beyazlatma işlemi uygulandı. 5.dk (ΔE1) (ΔE001) (ΔWID1), 10.dk (ΔE2) (ΔE002) (ΔWID2), 15.dk (ΔE3) (ΔE003) (ΔWID3), 20.dk (ΔE4) (ΔE004) (ΔWID4) ve örnekler 24 saat rehidrate edildikten sonra (ΔE5) (ΔE005) (ΔWID5) renk değişimleri ölçüldü. Beyazlatma öncesi ve sonrası dişlerin vestibül yüzeyinden temassız termometre ile sıcaklık ölçümleri yapıldı. Daha sonra örnekler iki hafta yapay tükürük solüsyonunda bekletildikten sonra renklenmeye karşı yatkınlıklarını değerlendirebilmek için 24 saat çay solüsyonunda yeniden renklenmeye tabi tutulup renk değişimleri ölçüldü (ΔE6) (ΔE006) (ΔWID6). Normal ve homojen dağılım gösteren verilerde tekrar eden ANOVA (repeated ANOVA) ve tek yönlü bağımsız varyans analizi (one-way ANOVA) testleri uygulandı. Normal dağılım ve homojenliği sağlamayan veriler için de Man-Whitney U, Kruskall-Wallis testleri kullanıldı. Bu analizlerin uygulamasında Bonferroni ve/veya Turkey HDS post-hoc düzeltmeleri kullanıldı. Ayrıca her grup için ikişer örnek daha hazırlanarak beyazlatma öncesi ve beyazlatma sonrası yüzey morfolojisi taramalı elektron mikroskobu (Quanta FEG 250, Fei, Eindhoven, Hollanda) ile x500, x1000, x2000 ve x5000 büyütme altında incelendi.
Yirmi dakikalık beyazlatma sonrası değerler en yüksekten düşeğe sırasıyla HP+NTAP (ΔE4=12,56±1,78, ΔE004=12,56±1,78, ΔWID4=14,05±2,25), KP+NTAP (ΔE4=11,63±1,52, ΔE004=9,31±1,25, ΔWID4=11,21±1,73), HP (ΔE4=7,31±1,16, ΔE004=6,08±1,16, ΔWID4=6,57±1,20) ve KP (ΔE4=3,66±0,67, ΔE004=3,11±0,52, ΔWID4=4,41±1,14) gruplarında elde edildi (p<0,05). Plazma uygulanmayan gruplar yeniden renklenme sonrası başlangıç rengine yakın değerlere dönerken plazma uygulanan gruplarda başlangıç rengine dönüş olmadı. Plazma uygulanan gruplarda sıcaklık seviyesi 31-310C'lerde seyretti ve pulpa için kritik sıcaklık seviyelerini aşmadı. Ayrıca plazma uygulanan gruplarda mine yüzey morfolojisi etkilenmezken, plazma uygulanmayan gruplarda morfolojik değişiklikler görüldü.
Elde edilen veriler sonucunda plazmanın diş beyazlatma tedavilerinde termal yan etkilere neden olmadan ve mine yüzeyinde güvenli şekilde beyazlatma ajanlarının etkinliğini arttırabileceği görüldü.

Anahtar Kelimeler: Diş beyazlatma, hidrojen peroksit, karbamid peroksit, soğuk  plazma, renk stabilitesi

Abstract:
Evaluation of the Effect of Bleaching Agents at Different Concentrations Activated by Non-thermal Atmospheric Pressure Plasma on Color Change
The aim of this in-vitro study is to evaluate the effect of atmospheric pressure cold plasma applied with whitening agents at different concentrations on the color change, color stability and surface morphology of the teeth.
Eighty specimens prepared from human upper and lower incisors were divided into 4 groups. Groups according to the bleaching agent and bleaching method used; hydrogen peroxide only (HP) (Opalasence Boost PF 40%, Ultradent Inc., South Jordan, UT, USA), carbamide peroxide only (CP) only (Opalescence PF 16%, Ultradent Inc., South Jordan, UT, USA), non -thermal atmospheric plasma + hydrogen peroxide (HP+NTAP) and non-thermal atmospheric plasma + carbamide peroxide (CP+NTAP). After the samples were colored with tea solution for 24 hours, the first color measurements were made with a dental spectrophotometer (SpectroShande Micro, MHT, Italy). All color differences in the study were evaluated using the CIELAB (ΔE), CIEDE2000 (ΔE00) systems and Whiteness Index for Dentistry (ΔWID). The bleaching process was applied to the samples for a total of 20 minutes in five-minute periods. The color changes were measured after 5.min (ΔE1) (ΔE001) (ΔWID1), 10.min (ΔE2) (ΔE002) (ΔWID2), 15.min (ΔE3) (ΔE003) (ΔWID3), 20.min (ΔE4) (ΔE004) (ΔWID4) and after the samples were rehydrated for 24 hours (ΔE5) (ΔE005) (ΔWID5). Temperature measurements were made with a non-contact thermometer from the vestibule surfaces of the teeth before and after bleaching. Then, after keeping the samples in artificial saliva solution for 14 days, they were stained in tea solution for 24 hours to evaluate their susceptibility to discoloration and color changes were measured (ΔE6) (ΔE006) (ΔWID6). Repeated ANOVA and one-way independent analysis of variance one-way ANOVA tests were applied to the data showing normal and homogeneous distribution. Man-Whitney U and Kruskall-Wallis tests were used for data that did not provide normal distribution and homogeneity. Bonferroni and/or Turkey HDS post-hoc tests were used for these analyses. In addition, two more samples were prepared for each group and the surface morphology before and after bleaching was examined under x500, x1000, x2000 and x5000 magnifications with scanning electron microscope (Quanta FEG 250, Fei, Eindhoven, Holland).
The values after 20 minutes of bleaching were obtained in HP+NTAP (ΔE4=12,56±1,78, ΔE004=12,56±1,78, ΔWID4=14,05±2,25), KP+NTAP (ΔE4=11,63±1,52, ΔE004=9,31±1,25, ΔWID4=11,21±1,73), HP (ΔE4=7,31±1,16, ΔE004=6,08±1,16, ΔWID4=6,57±1,20) and KP (ΔE4=3,66±0,67, ΔE004=3,11±0,52, ΔWID4=4,41±1,14) groups, from highest to lowest, respectively (p<0.05). While the groups without plasma treatment returned to values close to the initial color after recoloring, there was no return to the initial color in the groups treated with plasma. The temperature level in the plasma applied groups remained at 31-310C and did not exceed the critical temperature levels for the pulp. In addition, enamel surface morphology was not affected in the plasma-treated groups, while morphological changes were observed in the groups without plasma treatment 
As a result of the obtained data, it was seen that plasma can increase the effectiveness of whitening agents in teeth whitening treatments without causing thermal side effects and is safe for the enamel surface.

Keywords: Tooth bleaching, hydrogen peroxide, carbamide peroxide, cold plasma, color stability