Glyphosate nphosphonomethyl glycine glyphın gökkuşağı alabalığı Oncorhynchus mykiss sperm kalitesi ve DNA hasarı üzerindeki in vitro etkilerinin belirlenmesi
Evaluation of in vitro effects of glyphosate [N-(phosphonomethyl) glycine] (glyph) on quality and dna damageof rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) spermatozoa
Yazar: AYŞE AKÇA
Danışman: PROF. DR. MEHMET KOCABAŞ ; DOÇ. DR. FİLİZ KUTLUYER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıklar = Trouts

Özet:
Günümüzde herbisitlerin kullanımı artmış ve farklı yollarla su kaynaklarına bulaşmaktadır.
Bu durum doğal ortamı olumsuz etkilemektedir. Bu maddeler su ortamındaki canlıları
etkileyerek vücutlarında birikmelerine de neden olabilmektedir. Tüketici açısından da
tehlike oluşturabilmektedir. Günümüze kadar yapılan çalışmalar kirliliğin su ortamına ve
sucul canlılar üzerine olumsuz etkileri üzerine olmuştur. Bu amaçla çalışmada,
Glyphosate'ın (GlyPh), ülkemiz için egzotik olan, ancak kültür balıkçılığında dünyada söz
sahibi olduğumuz ve yıllık 200.000 ton ürettiğimiz gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus
mykiss) sperminine olası in vitro maruziyetinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gökkuşağı
alabalığı spermi, farklı konsantrasyonlarda in vitro olarak çeşitli konsantrasyonlarda (2,5, 5,
10 mg L-1) Glyphosate'a maruz bırakılmıştır. Sperm hareketlilik parametreleri bilgisayar
destekli sperm analizi (SCA) ile analiz edilmiştir. Sperm hücrelerinin toksik maddeden ne
oranda etkilendiğini belirlemek amacıyla sperm kalite parametreleri ile DNA hasarı
incelenmiştir. Uygulanan konsantrasyonun artışıyla sperm motilitesi ve süresi azalmış, DNA
hasarı artmıştır. Sonuç olarak, sperm hücreleri Glyphosate'ın düşük dozlarına hassastır ve
bu durum doğal popülasyonları olumsuz etkileyebilir.

Abstract:
Today, the use of herbicides has increased and mixes with water sources in different ways.
This situation does not affect the natural environment negatively. These substances can
affect living things in the aquatic environment and cause them to accumulate in their bodies.
This chemicals may also pose a danger to the consumer. Most studies conducted until today,
have been on the adverse effects of pollution on the aquatic environment and aquatic
organisms. For this purpose, in this study, it is aimed to investigate Glyphosate's (GlyPh) on
possible in vitro exposure on the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) sperm, however,
exotic for our country, that to be arbiter in aquaculture and produce 200.000 tons annually
per year. Rainbow trout sperm were exposed to Glyphosate at various concentrations (2,5,
5, 10 mg L-1) in vitro at different concentrations. Sperm motility parameters were analyzed
by computer assisted sperm analysis (SCA). DNA damage was analyzed to determine the
extent to sperm cells are affected by toxic substances. With the increase of the applied
concentration, sperm motility and duration decreased and DNA damage increased.
Consequently, sperm cells are sensitive to low doses of Glyphosate and this can negatively
affect natural populations.