Heykel ve kozmogoni
Sculpture and cosmogony
Yazar: OĞUZHAN GÜDEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER EMRE YAVUZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı / Heykel Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Evren = Universe ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kozmogoni = Cosmogony ; Mitoloji = Mitology

Özet:
Evrenin oluşumunun mitolojik kaynaklarda zamansal ve yapısal olarak nasıl açıklandığı, bu mitlerin birbirleriyle ve sanat eserleriyle olan ilişkisi ve tüm bu düşüncelerin bilim felsefesi ve modern astronominin oluşmasına nasıl katkıda bulunduğu, bu çalışmanın temel araştırma konularıdır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, heykellerin üretim sürecine katkıda bulunmuştur.   

    Neredeyse tüm mitlerde karşılaşılan kaos kavramına bir yaratıcı figür ya da ilksel bir olgu olarak nasıl yaklaşıldığı, kaosun, karmaşa ve/veya düzenin temsili olarak mitlerde nasıl yer aldığı araştırılmıştır. Kaosun yapısı üzerinden örneklerle, kozmik su kavramı ele alınmış, yaratıcı ve yıkıcı bir güç olarak suyun mitolojilerdeki yeri incelenmiştir. Tapınak yapıları ve şehir planlamaları başta olmak üzere, gökyüzü üzerinden yapılan gözlemlerin uygarlıkların günlük hayatında ne gibi yansımaları olduğu araştırılmış ve farklı mimari örneklerle kozmos ve kent ilişkisine değinilmiştir. 

     Gök cisimlerinin genel olarak mitolojilerde üstlendikleri görev ve tanrılaşma süreçleri antik edebiyat örnekleri üzerinden incelenmiş ve Kozmik Canavarlar bölümünde ejderha gibi mitolojik yaratıkların anlatılarda üstlendikleri kozmik rol araştırılmıştır. 

    Uygulamalar bölümünde üretilen heykeller, tüm bu araştırma ve modern bilim felsefesinden örneklerle açıklanmaktadır. 
     




Anahtar Kelimeler: Heykel, Kozmogoni, Kozmos, Evren, Mitoloji

Abstract:
How the formation of the universe is explained temporally and structurally in
mythological sources, how these myths are related to each other and to the art
works, and how all of these thoughts contributed to the formation of the philosophy
of science and modern astronomy are the main research topics of this study. The
data obtained from the research informed the production process of the sculptures.

     It was explored how chaos, which is almost an ever-present concept in all myths, was approached as a creative figure or as a primary phenomenon, and how chaos appeared in myths as a representation of disorder and/or order. The concept of cosmic water was studied with examples on the structure of chaos and the place of water as a creative and destructive power in mythologies was examined. Moreover, it was investigated what are the reflections of sky observations primarily on the temple buildings and city planning and on the daily life in the old civilizations and the relationship between cosmos and the city through different architectural examples was discussed.

     The role of celestial bodies and deities in mythologies are then examined through examples in ancient literature, and the cosmic role of mythological creatures such as dragons are explored in a section on "Cosmic Monsters".

     The sculptures produced in the "Works" section are explained using both this research as well as examples from the philosophy of modern science.






Keywords: Sculpture, Cosmogony, Cosmos, Universe, Mythology