Periodontal açıdan sağlıklı ve periodontal hastalığa sahip bireylerin serum, tükürük ve dişeti oluğu sıvısı örneklerinde IL-36ɣ, IL-38, IL-17 ve MMP-9 düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of IL-36ɣ, IL-38, IL-17 and MMP-9 levels in serum, saliva and gingival crevicular fluid samples of periodontal healthy and individuals with periodontal disease
Yazar: HİLAL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜKERREM HATİPOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Tükürük = Saliva ; İnterlökin 17 = Interleukin 17 ; İnterlökin 36 = Interleukin 36 ; İnterlökin 38 = Interleukin 38

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; periodontal açıdan sağlıklı ve periodontal hastalığa sahip bireylerin diş eti oluğu sıvısı (DOS), tükürük ve serum sıvılarındaki matriks metalloproteinaz (MMP)-9, interlökin (IL)-17, IL-36-gama (γ) ve IL-38 seviyelerinin tespit edilmesi, karşılaştırılması ve klinik parametreler ile ilişkilerinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: DOS, tam tükürük ve serum örnekleri sistemik olarak sağlıklı ve sigara içmeyen periodontal açıdan sağlıklı (S, n=30), gingivitis (G, n=30) ve periodontitis (P, n=30) tanılı bireylerden toplandı. Çalışmaya dahil edilen bireylerin plak indeks (Pİ), gingival indeks (Gİ), sondlamada cep derinliği (SCD), klinik ataşman seviyesi (KAS), ve sondlamada kanama yüzdesini (SK) içeren klinik periodontal kayıtları kaydedildi. Toplanan örneklerin analizleri için enzim bağlı immun absorbans yöntem (ELİSA) kullanıldı. Çoklu karşılaştırmalar ve post hoc istatistiksel analizler için sırasıyla Kruskal-Wallis testi ve Bonferroni düzeltmesi yapıldı. 
Bulgular: Gruplar arası yapılan karşılaştırmada DOS, tükürük ve serum MMP-9, IL-17, IL-36γ ve IL-38 seviyelerinin sağlıklı grupta periodontitis grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p<0,001). Tüm numunelerdeki biyokimyasal parametreler sağlıklı grupta gingivitis grubundan daha düşük periodontitis grubunda ise her iki gruba göre daha yüksek miktarlarda ölçüldü.  Serum MMP-9 konsantrasyonu hariç diğer biyolojik sıvılardaki MMP-9, IL-17, IL-36γ ve IL-38 seviyeleri ile klinik parametreler arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardı (p<0,001).
Sonuç: Periodontitisteki doku yıkımından sorumlu MMP-9 ve IL-17 ile IL-36γ ve IL-38 arasında görülen korelasyonlar sebebiyle IL-36γ ve IL-38'in periodontal hastalık patofizyolojisinin aydınlatılamayan yönlerinin açıklanması için önem taşıyan biyolojik belirteçler olabileceği düşünülmektedir. Öte yandan bu çalışma, diğer çalışmalar için yol gösterici olmakla beraber uzun dönem takip çalışmaları ve farklı inceleme metodları kullanılan daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determined and compared the levels of matrix metalloproteinase (MMP)-9, interleukin (IL)-17, IL-36-gamma (γ) and IL-38 in the gingival crevicular fluid (GCF), saliva and serum fluids of individuals with periodontally healthy and periodontal disease, and to evaluated their relationship with clinical parameters.
Method: GCF, whole saliva and serum samples were collected from systemically healthy and non-smoker; periodontally healthy (S, n=30), gingivitis (G, n=30) and periodontitis (P, n=30) individuals. Clinical periodontal records of the individuals included in the study, including plaque index (PI), gingival index (GI), pocket depth (PD), clinical attachment level (CAL), and percentage of bleeding on probing (BOP), were recorded. Enzyme-linked immune absorbent method (ELISA) was used for the analysis of the collected samples. Kruskal-Wallis test and Bonferroni correction were performed for multiple comparisons and post hoc statistical analyses, respectively.
Results: All clinical parameters; PI, GI, SCD, CAL and BOP (%) showed statistically significant positive correlations among themselves (p<0.001). In the comparison between the groups GCF, saliva and serum MMP-9, IL-17, IL-36γ and IL-38 levels were found to be statistically significantly lower in the healthy group compared to the periodontitis group (p<0.001). Biochemical parameters in all samples were measured in lower amounts in the healthy group than in the gingivitis group, and higher in the periodontitis group compared to both groups. Except for serum MMP-9 concentration, there is a significant positive correlation between clinical parameters and MMP-9, IL-17, IL-36γ and IL-38 levels in other biological fluids (p<0.001).
Conclusion: Because of the correlations between MMP-9 and IL-17, which are responsible for tissue destruction in periodontitis, and IL-36γ and IL-38; it is suggesting that IL-38 and IL-36γ may be important biological markers for detecting the unexplained aspects of periodontal disease pathophysiology. On the other hand, although this study is a guide for other studies, there is a need for long-term follow-up studies and more research that using different examination methods.