Kayseri Ayşe Baldöktü Mesleki Eğitim Merkezi'ndeki öğrencilerde tütün kullanma durumu ve depresyon arasındaki ilişki
Tobacco usage of the students who study at Kayseri Vocational Education Center and its relation with depression
Yazar: ESRA TEKDEMİR
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Depresyon = Depression ; Mesleki eğitim merkezleri = Vocational education centers ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco ; Çıraklar = Apprentices ; Çıraklık eğitim merkezi = Apprenticeship education center ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu tanımlayıcı araştırma, Kayseri Ayşe Baldöktü Mesleki Eğitim Merkezi'nde okuyan çırakların tütün ve tütün ürünlerini kullanma durumunu ve bunun depresyonla ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada, Kayseri Ayşe Baldöktü Mesleki Eğitim Merkezi'nde öğrenim gören 1310 öğrenciden 1252'sine ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında 34 sorudan oluşan anket formu ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Pearson ki kare testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Anlamlılık sınırı olarak p<0,05 düzeyi kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılanların, %83.3'ünü   erkekler, %16.6'sını  kadınlar oluşturmaktadır. Araştırma grubunun %36.3'ünün halen tütün ve tütün ürünlerini kullanmakta olduğu, %10.7'sinin daha önce kullanıp bıraktığı belirlenmiştir. Tütün kullanmaya başlama yaşı ortancası 14 yaş olarak tespit edilmiştir. Halen tütün kullanan ve kullanıp bırakmış olanların %77.8'i başlamada en fazla etkisi olan kişilerin arkadaşları olduğunu belirtmiştir. Araştırma grubunda ortalama BDÖ puanı, halen tütün kullananlarda 17.0±11.6, hiç kullanmayanlarda 14.1±11.1 olarak saptanmıştır. Araştırma grubunda depresif belirti prevalansı %43,4 bulunmuştur. Halen tütün kullananlarda BDÖ puanı ve depresif belirti prevalansı, hiç kullanmayanlardan anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. 
Sonuç olarak;  Kayseri Ayşe Baldöktü Mesleki Eğitim Merkezi'nde okuyan çırakların tütün ve tütün ürünlerini kullanma oranı ve depresif belirti prevalansı yüksek olup, tütün kullanımı ve depresyon arasında anlamlı bir ilişki vardır. Çırakların tütün kullanmasını önlemek için yapılacak çalışmalarda; aile, arkadaş ve işyerindeki ortam bir bütün olarak değerlendirilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Çırak, Tütün ve tütün ürünleri, Mesleki eğitim merkezi, Depresyon, Beck Depresyon Ölçeği.

Abstract:
This descriptive study was performed in order to determine the use of tobacco and tobacco products of the students who are studying at Kayseri Ayşe Baldöktü Vocational Education Centre and its relation with depression.
In the study, 1252 of 1310 students who study at Kayseri Ayşe Baldöktü Vocational Education Centre have been included. A questionnaire of 34 questions and Beck Depression Inventory (BDI) were used as data collection tool. Pearson Chi-Square test and ANOVA test were used for statistical analyses.  A p value under 0.05 was accepted statistically significant.
Of the study group, 83.3%  is male and 16.6%  is female students. It was determined that 36.3% of the study group use tobacco and tobacco products currently and 10.7% stopped to use. Of the students who are current tobacco user and stopped to use, 77.8% stated that the most important people affecting them to start smoking are their friends. Mean BDI scores were found 17.0±11.6 for the current tobacco users and 14.1±11.1 for the students who are never used. Prevalence rate of depressive symptoms was found 43.4 %. Mean BDI score and prevalence rate of depressive symptoms were found significantly higher among the current tobacco users than never smoked. 
It was concluded that prevalence rate of tobacco use and depressive symptoms among the students of Kayseri Ayşe Baldöktü Vocational Education Centre is considerably high. There is a significant correlation between tobacco use and depressive symptoms. The students should be evaluated with their families, friends and workplaces as a whole, in the studies aimed at preventing to start smoking of the apprentices.

Keywords: Apprentice, Tobacco and tobacco products, Vocational education center, Depression, Beck Depression Inventory