HPLC'de iğne-içi (in-needle) türevlendirmenin optimizasyonu
Optimization of in-needle derivatization in HPLC
Yazar: HAKAN GÜRAY GÜL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA EMRAH KILINÇ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kimyasal analiz = Chemical analysis ; Kimyasal yöntemler = Chemical methods ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Optimizasyon = Optimization ; Türevlendirme = Derivatization ; Yöntem geliştirme = Method developing ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
HPLC günümüzde en yaygın olarak kullanılan ayırma tekniklerinden biridir. Bunun nedenleri; tekrarlanabilir olması, kullanımının kolay olması, geniş uygulama alanının olması, duyarlı olması ve hızlı sonuç vermesidir. Proteinler hücredeki bütün yaşamsal reaksiyonlarda rol oynarlar. Aminoasit zincirlerinden oluşurlar. Aminoasit tayini için kullanılan yöntemlerin başında türevlendirme sonrasında HPLC analizleri gelir. 
Türevlendirme HPLC'de belirlenebilirliği arttırır, daha iyi bir kromatografi için analitin moleküler yapısını ve polaritesini değiştirir ve analizin stabilitesini arttırır. Ancak türevlendirmede uygulanan prosedürlerde çokça adım bulunur. Bu adımları uygulanan analistlerden kaynaklanan birçok hata faktörü vardır. 
Bunların başında ölçüm hataları, bekleme sürelerinin standardizasyonu gelir. Türevlendirmede küçük hacimli örneklerle çalışıldığında yada örneğin türevlendirme reaksiyonu sonucunda çabuk parçalanan numune vermesi durumunda tayin zorlaşır. Bu hata faktörlerini ortadan kaldırmak için HPLC'nin otomatik numune cihazının (autosampler) iğnesine verilen komutlarla yapılan türevlendirme ile bu hatalar minimuma indirilebilir. Her örnek için harcanan süre azalır ve tekrarlanabilirlik artar.
Tez çalışmamızda laboratuvarımızda konuşlu bulunan HPLC'nin sahip olduğu otomatik numune cihazının (autosampler) iğnesinde türevlendirme yaparak aminoasitlerin ayrımı yapıldı. Türevlendirme ajanları olarak o-ftalaldehit (OPA) ve merkapto etanol kullanılmıştır. Bu amaçla kullanılan model aminoasitler; L-asparajin L-glisin, L-alanin ve DL-lizin'dir. Oluşturduğumuz metodla farklı deneysel parametrelerin değişikliğinin kromatogramlara etkisi araştırıldı.

Abstract:
HPLC is one of the most widely used separation technique today. There are several reasons for this; its reproducibility, practicality, wide range of usability, sensitivity and quickness. Proteins play a role in all the vital reactions of the cell. They consist of amino acid chains. 
The most used method for the acid determination is HPLC analyze after derivatization. The derivatization increases the detectability on HPLC, changes the molecular structure and polarity of the analyte for better chromatogram, and increases the stability of the assay. However, there are many steps in the procedures applied to derivatization. Because of that, numbers of errors are made by analysts who apply those steps. 
Most frequent errors that are made are measurement errors and standardization of waiting times. In addition to that if small amount of samples are used or if sample's derivatization gives a rapid degraded result the determination becomes really difficult. These errors can get eliminated by derivation with the commands to the needles of the autosampler. By doing this the time spent for each sample can be reduced and repeatability increases.
In this study, we first separated our amino acids by derivatization in the needle of the autosampler of the HPLC in our laboratory. We used o-phthalaldehyde (OPA) and mercapto ethanol as the derivatization agents. The model amino acids, used for this purpose, were L-glycine, L-arginine, L-alanine and DL-lysine. The effect of various experimental parameters on the chromatograms were investigated with the method we created.