Malpraktis iddiası ile hakkında soruşturma açılan hekimlerin depresyon ve tükenmişlik düzeyleri
Depression and burnout levels of physicians who are investigated about the malpractice allegation
Yazar: ÖZGE ERDOĞMUŞ ERDEM
Danışman: PROF. DR. ÇETİN LÜTFİ BAYDAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Depresyon = Depression ; Doktorlar = Physicians ; Soruşturma = Investigation ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice

Özet:
Amaç: Tükenmişlik ve depresyon sağlık çalışanlarında görülen yaygın ve önemli bir sağlık
sorunudur. Tıbbi malpraktis iddiası ise idari soruşturma, yargılama süreci ve sonuçları nedeni
ile hekimler üzerinde ciddi bir stres faktörü olarak düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı
hekimlerin tükenmişlik ve depresyon düzeylerini ortaya koymak ve malpraktis iddialarının bu
düzeylere olan etkilerini tespit etmektir.
Materyal metod: Tüm Türkiye'den 753 hekimin katıldığı bu çalışmada anketler yalnızca
hekimlerin üye olabildiği sosyal medya gruplarındaki gönüllü hekimler tarafından
doldurulmuştur. Çalışmamızda 16 soruluk bir sosyodemografik veri anketi, tükenmişlik
düzeyi için Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve depresyon düzeyini değerlendirmek için Beck
Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt gruplarından
duygusal tükenme (DT), duyarsızlaşma (D) ve kişisel başarı (KB) ayrıca Beck Depresyon
Ölçeği toplam puanları (BT) hesaplanarak bunların kişilerin sosyodemografik ve mesleki
özellikleri, malpraktis şikayeti ve dava durumu ile olan ilişkileri karşılaştırıldı.
Bulgular: Katılımcıların ölçeklerden aldıkları puan ortalamarı: duygusal tükenmişlik
20.9±8.5, duyarsızlaşma 8.2±4.5, kişisel başarı 20.2±6.1 ve Beck depresyon 14,4±9.8 olarak
bulunmuştur. Katılımcıların Beck depresyon puanı %49.4'ünde minimal depresyon (0-13
puan), %24.2'sinde hafif depresyon (14-19 puan), %17.8'inde orta depresyon (20-28 puan) ve
%8.6'sında şiddetli depresyon (29-63 puan) düzeyindeydi. Erkek ve kadın cinsiyet ile KB ve
BT puanları, yaş ile DT ve D puanları, malpraktis iddiası ile şikayete maruz kalma,
yargılanmış olma, idari soruşturmanın halen devam ediyor olması ve uzmanlık durumu ile
DT, D ve BT puanları, dava üzerinden geçen zaman ile D ve BT puanları, meslek yılı, şikayet
yılı, şikayet edildiğindeki görevi ile D puanları, medeni durum, dahili veya cerrahi branşta
çalışma ve mali sorumluluk sigortası yaptırma ile KB puanları, amir veya iş arkadaşı desteği
ile BT puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada malpraktis iddiası ile herhangi bir merciye şikayet edilen hekimlerin,
dava edilen hekimlerin ve idari soruşturması halen devam eden hekimlerin duygusal olarak
daha tükenmiş, hastalarına karşı daha duyarsızlaşmış ve kendilerini daha depresif hissetikleri
ancak kişisel başarı hislerinin değişmediği; malpraktis iddiası ile şikayet edilmeleri üzerinden fazla zaman geçmemiş hekimlerin ve şikayet edildiklerinde pratisyen olan hekimlerin
hastalarına karşı daha duyarsızlaştığı; yargılanmalarının üzerinden fazla zaman geçmemiş
hekimlerin hastalarına karşı daha duyarsızlaştıkları ve depresyon düzeylerinin daha yüksek
olduğu; erkek hekimlerin, evli hekimlerin, cerrahların ve zorunlu mali sorumluluk sigortası
yaptırmayan hekimlerin kendilerini daha başarılı gördükleri; 50 yaş üzerindeki hekimlerde ve
akademisyenlerde duygusal tükenme ve duyarsızlaşmanın azaldığı, meslekte 20 yılın üzerinde
çalışan hekimlerde duyarsızlaşmanın azaldığı; amir ve çalışma arkadaşları tarafından
yargılanma sürecinde yalnız bırakılan hekimlerin, kadın hekimlerin ve pratisyen hekimlerin
duygu durumlarının daha çökkün olduğu; eşlerin mesleği ile tükenmişlik ve depresyon
düzeyleri arasında fark olmadığı ortaya konmuştur.
Anahtar kelimeler: Maslach, tükenmişlik, Beck, depresyon, malpraktis, hekim

Abstract:
Background and Aim: Burnout and depression are common and important health
problems seen in health care workers. The claim of medical malpractice is
considered as a serious stress factor on physicians due to administrative
investigation, judicial process and results. The aim of this study is to determine the
burnout and depression levels of physicians and to determine the effects of
malpractice claims on these levels.
Materials and methods: From all over Turkey 753 physicians participated in this
study and questionnaires were delivered to the volunteer participants via social media
groups which can only physicians become a member. In our study, a
sociodemographic questionnaire consisting of 16 questions, Maslach Burnout Scale
for burnout level and Beck Depression Scale for assessing depression level was used.
Maslach Burnout Inventory emotional exhaustion (DT), depersonalization (D) and
personal accomplishment (KB) scores and Beck Depression scores (BT) of the
participants were calculated. The relationship of these scores with sociodemographic
and occupational characteristics, malpractice complaint and judgment status were
compared.
Results: The mean score of the participants was emotional exhaustion 20.9 ± 8.5,
depersonalization 8.2 ± 4.5, personal achievement 20.2 ± 6.1 and Beck depression
14.4 ± 9.8. Beck depression levels of the participants was minimal depression in
49.4% (0-13 points), mild depression in 24.2% (14-19 points), moderate depression
in 17.8% (20-28 points) and severe depression in 8.6% (29-63 points). There was a
statistically significant difference between the gender and KB, BT scores; age and
DT, D scores; malpractice allegations, judgment status, ongoing administrative
investigation, expertise and DT, D, BT scores; years passed from judgement and D,
BT scores; occupational year and status, year of complaint and D scores; marital
status, internal medicine or surgical career, medical malpractice insurance and KB
scores; supervisor or colleague support and BT scores (p <0.05).
Conclusion: In this study, it was revealed that physicians who complained to any
authority with the claim of malpractice, physicians who were sued and physicians
who were still in administrative investigation were emotionally exhausted, more
insensitive to their patients and felt more depressive but their sense of personal
accomplishment did not change. Physicians who are newly complained with the
claim of malpractice and who are general practitioners when they complained,
became more insensitive to their patients. Physicians who are newly judged became
more insensitive to their patients and their depression levels were higher. Male
physicians, married physicians, surgeons and physicians who did not have
compulsory financial liability insurance have higher feel of personal
accomplishment. Physicians over 50 years of age and academicians have reduced
emotional exhaustion and depersonalization levels. Physicians who are working in
the profession for more than 20 years have decreased depersonalization levels.
Physicians who were left alone during the judgement by the supervisor and
colleagues, women and general practitioners were more depressive. There was no
difference between spouse's profession and burnout and depression levels.
Keywords: Maslach, burnout, Beck, depression, malpractice, physician