Yağ doku miktarı ve üriner vitamin d bağlayan protein atılımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between amount of fat tissue and urinary vitamin d-binding protein excretion
Yazar: ARİFE CANPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ALTUNER TORUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Ergenler = Adolescents ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract

Özet:
Amaç: Obezite ve obezite ilişkili komorbid durumlar günümüzde önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. D vitamini eksikliğinin obezitede normal populasyondan daha sık görüldüğü ya da vücut kitle indeksi (VKİ) ile negatif bir korelasyon gösterdiği bir çok çalışma ile saptanmıştır. Bu duruma neden olan mekanizmalar ise bu ilişkinin varlığı kadar net değildir. Günümüzde obezitede vitamin D yetersizliğinin mekanizmasını açıklamaya çalışan birçok hipotez vardır. Bu hipotezlerden farklı olarak bu çalışmada obez olgularda idrarla vitamin D bağlayan protein (VDBP) atılımının vitamin D ve vitamin D ile ilişkili serum fraksiyonlarına etkisi araştırılmıştır.
Hastalar ve Metotlar: Çalışma 60 adolesan kız ve erkek olgu ile Mart-Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirildi. Antropometrik ölçümleri ile birlikte glukoz, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, parathormon (PTH), 25-Hidroksivitamin D (25OHD), total kolestrol, insülin için sabah açlık kan örnekleri alındı. VKI %95 persentil üzerinde olan olgular obez olarak değerlendirildi. Ayrıca serum vitamin D bağlayan protein (VDBP) düzeyleri çalışıldı. Serbest 25OHD ve biyoavaible 25OHD düzeyleri matematiksel olarak uygun formüller ile hesaplandı. Sabah ikinci idrarları toplanarak idrar VDBP düzeyleri ve mikroalbümin çalışıldı. Yağ doku miktarı hesaplamaları biyoimpedans yöntemi ile yapıldı. Yağ dokusu tanımlayıcıları olarak VKİ, VKİ persantil, bel-kalça oranı, yağ doku indeksi kullanıldı. 
Bulgular: Obez grupta kontrol grubuna göre yağ dokusu tanımlayıcıları, total kolesterol, insülin ve HOMA-IR anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Serum VDBP, PTH, toplam 25OHD, serbest ve biyoavaible 25OHD düzeyleri gruplar arasında anlamlı bir fark oluşturmadı. Ancak idrarda VDBP atılımı ve mikroalbumin/kreatinin oranı obez grupta daha düşük saptandı. Ayrıca idrar VDBP atılımı ile yağ doku tanımlayıcıları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu. İdrar VDBP/kreatinin ile mikroalbümin/kreatinin arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki gözlendi. Çoklu regresyon analizinde idrar VDBP üzerinde etkili bağımsız risk faktörü olarak yalnızca mikroalbümin/kreatinin oranı bulunmuştur. İdrar VDBP düzeylerinin gerek vitamin D düzeyleri gerekse serum VDBP ile ilişkili olmadığı görüldü. Vitamin D eksikliği olan olgularda serbest ve biyoavaible 25OHD düzeyleri de anlamlı düşüktü. Bununla birlikte serum kalsiyum ve PTH değerlerinin etkilenmediği görüldü. Genel olarak vitamin D yetersizliğinin çalışma grubunda yaygın bir sorun olduğu tespit edildi. Bununla birlikte biyoavaible 25OHD/toplam 25OHD oranlarının literatürde belirtilen değerlerden daha yüksek, VDBP değerlerinin ise daha düşüktü.
Sonuç: Çalışmamız idrar VDBP atılımının diyabeti olmayan obez olgularda incelendiği ve serum vitamin D, serum VDBP ile ilişkilerinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. İdrar VDBP'nin vitamin D metabolizması üzerine etkisi görülmemiştir. Obez grubunda daha düşük idrar VDBP düzeyleri saptanmış olup, tübüler hasar gelişmemiş olgularda megalin/cubulin ekspresyonlarının da değerlendirildiği daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler:	Adolesan, mikroalbümin, obezite, vitamin D bağlayan protein, 25 hidroksivitamin D

Abstract:
Objective: Obesity and obesity-related comorbidities are an important public health issue today. In many studies, it has been found that vitamin D deficiency is more common in obesity than normal population and that it is negatively correlated with body mass index (BMI). However, mechanism underlying this finding isn't as clear as relationship itself. Currently, there are various hypotheses which attempt to explain mechanism of vitamin D deficiency in obesity. Unlike these hypotheses, we investigated effects of urinary vitamin D-binding protein (VDBP) excretion on vitamin D and vitamin D fractions in serum.
Patients and methods: This study was conducted on 60 adolescent girls and boy between March, 2017 and April, 2017. Together with anthropometric measurements, blood samples were drawn at morning after overnight fasting in order to study glucose, calcium, phosphor, alkaline phosphatase, parathyroid hormone (PTH), 25-hydroxyvitamin D (25OHD), total cholesterol and insulin. Subjects with a BMI greater than 95 percentile were evaluated as obese. In addition, serum VDBP levels were studies. Free 25OHD and bioavailable 25OHD levels were calculated by using appropriate mathematic formulas. Urine samples were obtained from second voiding at morning and urinary VDBP and micro-albumin levels were studies. Amount of fat tissue was estimated by using bioimpedance method. BMI, BMI percentile, waist-hip ratio and fat tissue index were used as fat tissue surrogates. 
Results: Fat tissue surrogates, total cholesterol, insulin and HOMA-IR levels were found to be significantly higher in obese group when compared to control group. No significant difference was found in serum VDBP, PTH, total 25OHD and free and bioavailable 25OHD levels between groups. However, urinary VDBP excretion and micro-albumin: creatinine ratio was found to be lower in obese group. In addition, a negative correlation was detected between urinary VDBP excretion and fat tissue surrogates. A positive correlation was observed between urinary VDBP/creatinine and micro-albumin/creatinine. In multiple regression analysis, only micro-albumin/creatinine ratio was identified as independent risk factor that affected urinary VDBP. It was found that urinary VDBP level had no correlation with either serum vitamin D or VDBP levels. Free and bioavailable 25OHD levels were significantly lower in patients with vitamin D deficiency. However, it was seen that there was no effect on serum calcium and PTH levels. In general, it was found that vitamin D insufficiency is a common problem in study population. However, bioavailable 25OHD/total 25OHD ratios were higher while VDBP levels were lower than those in literature. 
Conclusions: This is the first study which investigated urinary VDBP excretion and its relationship with serum vitamin D and VDBP in obese cases. No significant effect of urinary VDBP on vitamin D metabolism was observed. Lower urinary VDBP levels were detected in obese group. Thus, further comprehensive studies investigating megalin/cubilin expression in cases without tubular injury.
Keywords: Adolescent, micro-albumin, obesity, vitamin D binding protein, 25-hydroxyvitamin D,