Karbonmonoksit zehirlenmesi ile çocuk acil polikliniğine başvuran olgulardaki trombosit sayılarının ve ortalama trombosit hacimlerinin değerlendirilmesi
Assessment of thrombocyte counts and average thrombocyte volumes in cases of carbonmonoxyde poisoning admitted by pediatric emergency service
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA GÜNEYLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEDİNE AYŞİN TAŞAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Karbonmonoksit zehirlenmesi = Carbon monoxide poisoning ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Çocuklar = Children

Özet:
Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi dünyada ve ülkemizde hastalık ve ölüm ile sonuçlanan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Zehirlenmeye bağlı ölümler arasında ilk sırada yer almaktadır.
Çalışmamızın amacı, akut CO zehirlenmesi olan olgularda kan karboksihemoglobin (COHb) düzeyleri ile trombosit sayıları ve ortalama trombosit hacmi (MPV)değerleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve böylece trombosit aktivasyon göstergesi olan MPV değerlerindeki değişimleri saptamaktır.
Çalışmamızda 2012-2015 tarihleri arasında hastanemizin çocuk acil servisinde akut CO zehirlenmesi nedeni ile takip edilen 306 olgunun laboratuvar sonuçları (kan gazı, tam kan sayımı ve kardiyak belirteçler) geriye dönük olarak incelendi. Kontrol grubu olarak çocuk polikliniğine başvuran, ek şikâyeti olmayan ve tetkiklerinde anormallik saptanmayan 57 olgu alındı.
Olguların yaşları 1 ay-17 yıl 11 ay (ortalamaları 9,7±5,0 yıl) arasında olup, 154'ü (%50,3) kız, 152'si (%49,7) erkekti. Yaş gruplarına göre dağılımda olgular en sık 11-18 (%47,3) yaş grubunda saptandı.
Olguların geliş COHb düzeyleri %5,3–52,1 (ortalama %22,2±9,1) arasında olup, COHb düzeyi %5-19,9 olan olgular Grup 1 (n=132; %43,1) ve ≥%20 olan olgular Grup 2 (n=174; %56,9) olarak belirlendi.
Olguların geliş beyaz küre, hemoglobin, kütle kreatin kinaz-MB (CK-MB), laktat değerleri ve trombosit sayılarının, 6. saat değerlerine göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (sırası ile p<0,001; =0,003; <0,001; <0,001; =0,017). Olguların geliş ve 6. saatte bakılan ortalama MPV değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,223).
Çalışma grubunda geliş kütle CK-MB değeri %6,1 (n=18) olguda ve high sensitive troponin I (hs-TnI) %5,8 (n=17) olguda normalden yüksek saptandı.
Karboksihemoglobin gruplarında hemoglobin ve laktat değerlerinin Grup 2'de Grup 1'e göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (sırası ile p=0,043; <0,001). Ancak kütle CK-MB değerlerinin Grup 2'de Grup 1'e göre anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p=0,001). Grup 1'in geliş ortalama trombosit sayısı, Grup 2'ye göre yüksek olmasına rağmen istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,189). Grup 2'de Grup 1'e göre geliş MPV değeri istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0,042).
Çalışma grubunun ortalama beyaz küre sayısı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). Çalışma grubunun geliş ortalama hemoglobin değeri, kontrol grubuna göre daha düşük saptandı (p=0,043).
Çalışma grubu geliş ortalama trombosit sayısı ve MPV değerleri ile kontrol grubu trombosit sayısı ve MPV değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı (sırası ile p=0,988; 0,802).
Olguların geliş MPV değerleri ile geliş trombosit sayıları arasında ters yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,001, r =-0,459).
Sonuç olarak çalışmamızda yüksek COHb değerlerinde trombosit aktivasyonunun bir göstergesi olan MPV'nin anlamlı olarak yükseldiği saptandı. Olguların geliş MPV değerleri ile geliş trombosit sayıları arasında ters yönde ilişki saptandı. Bunun trombosit yıkımının arttığı durumlarda, azalan trombosit sayılarına ve yeni trombositlerin salınımına bağlı MPV değerindeki artışa bağlı olduğu kabul edilmektedir.
Çalışmamız bir ön çalışma olup çocukluk döneminde akut CO zehirlenmesinde MPV değerlerdeki artışın tanı, tedavi ve uzun dönem etkilerin saptanmasındaki önemini belirlemek için çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Carbon Monoxide (CO) poisoning is an important public health problem, resulting disease and death in our country and in the world. It ranks first among mortalities caused of poisoning.
Objective of our study was to assess the correlation between carboxyhemoglobin (COHb) levels in bloods of patients with acute CO poisoning and plateletnumbers and mean platelet volume (MPV) values, in order to determine the changes in MPV values which is the indicator platelet activation.
With this objective, laboratory results (blood gas, complete blood count and cardiac markers) of 306 patients who were followed up for acute CO poisoning in pediatric emergency department between 2012-2015, were retrospectively examined. As the control group 57 cases were taken, who has applied to our pediatric polyclinics without additional complaints and in whose examinations no anomalies were detected.
Ages of the cases were between 1 month-17 years 11 months (with an average of 9,7 ± 5,0 years). 154 were female (%50,3) and 152 were male (%49,7). Distributed as age groups, the most frequent cases were in 11-18 age group (%47,3).
COHb levels of the cases at arrival were between %5,3-52,1 (Average %22,2 ± 9,1). Cases with a COHb level between %5-19,9 were grouped as Group 1 (n=132; %43,1), while the ones with COHb levels ≥%20 were grouped as Group 2 (n=174; %56,9).
Counts of white blood cell, hemoglobin, mass creatine kinase-MB (CK-MB), lactate levels and platelet counts at arrival were determined as significantly higher than 6th hour values (Respectively: p<0,001; =0,003; <0,001; <0,001; =0,017). There was no statistically significant difference between the mean MPV values of the cases at arrival and at the 6th hour (p=0,223).
Mass CK-MB and high sensitive troponin I (hs-TnI) levels at arrival in the study group were higher than normal in %6,1 (n=18) and %5,8 (n=17) of the cases, respectively.
Hemoglobin and lactate values in carboxyhemoglobin groups were significantly higher in Group 2 compared to Group 1 (Respectively: p=0.043, p <0.001).However, the mass CK-MB values were significantly lower in Group 2 than in Group 1 (p=0.001). Although the mean number of platelets at arrival in Group 1 was higher than Group 2, there was no statistically significant difference (p=0,189). In Group 2, arrival MPV value was statistically found to be significantly higher than Group 1 (p=0.042).
Average white blood cell count of the study group were found to be significantly higher than the control group (p<0,001). Arrival average hemoglobin value of the study group were found to be lower than the control group (p=0.043).
There was no significant difference between the mean platelet counts and MPV values of the study group and platelet counts and MPV values of the control group (Respectively: p=0,988; 0,802).
In the cases, an inverse correlation between arrival levels of MPV and arrival counts of platelets were found (p<0,001, r = - 0,459).
In conclusion, our study showed that MPV, a marker of platelet activation, increased significantly at high COHb values. In the cases, an inverse correlation between arrival levels of MPV and arrival counts of platelets were found. In cases of increasing platelet catabolism, it is accepted that this is related to decreasing platelet counts and an increase in MPV values as the result of release of new platelets.
Our study is a preliminary study and there is a need for studies to determine the significance of the increase in MPV values in acute CO poisoning in childhood in diagnosing, treating and determining long-term effects.