Alışverişteyim adlı mobil uygulama aracılığı ile zihin yetersizliği olan bireylerealışveriş yapma becerilerinin kazandırılması
Teaching shopping skills to individuals with intellectual disability through the mobile application called "Alışverişteyim"
Yazar: DENİZ CAN KODALAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobil aplikasyon = Mobile application ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies

Özet:
Günümüz teknolojisinin sunduğu imkanlar ve değişen günlük yaşam alışkanlıkları, özel gereksinimi olan bireylerin hayatlarına da yansımaktadır. Teknolojik gelişmeler özel gereksinimli bireylerin eğitiminde yeni düzenlemeler geliştirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu araştırmanın temel amacı zihin yetersizliği olan bireylere bağımsız yaşam becerilerinden biri olan alışveriş yapma becerisini kazandırmaktır. Bu doğrultuda araştırma kapsamında 'Alışverişteyim' adlı bir mobil uygulama geliştirilmiş ve bu mobil uygulama aracılığıyla sunulan öğretimin zihinsel yetersizliği olan bireylerin alışveriş yapma becerilerine etkisi değerlendirilmiştir. Araştırmada hafif düzey zihin yetersizliği olan 13-14 yaş aralığındaki üç katılımcı yer almıştır. İki aşamalı olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın ilk aşamasında zihin yetersizliği olan bireylere online alışveriş yapma becerilerinin öğretilmesinde kullanılmak üzere bir mobil uygulama geliştirilerek test süreçleri tamamlanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında "Alışverişteyim" adlı mobil uygulama aracılığı ile doğrudan öğretim modeline dayalı olarak sunulan öğretimin zihin yetersizliği olan bireylere alışveriş yapma becerisine etkisi incelenmiştir. Araştırmada yöntem olarak tek denekli deneysel desenlerden olan değişen ölçütler modeli, katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli içerisinde kullanılmıştır. Geliştirilen mobil uygulama aracılığıyla sunulan öğretim sürecinin sonunda zihin yetersizliği olan üç katılımcının da hedeflenen beceriyi edindikleri, yapılan uygulamanın genelleme ve izleme oturumlarında da etkili olduğu görülmüştür. Araştırmanın sosyal geçerliğini belirlemek amacıyla katılımcıların öğretmenleri ve ebeveynlerinden alınan görüşler de olumlu olmuştur.
Anahtar Kelimler: Alışveriş Yapma Becerisi, Mobil Uygulama, Teknoloji Destekli Öğretim, Zihinsel Yetersizliği Olan Birey.

Abstract:
The opportunities offered by today's technology and changing daily habits are reflected in the lives of individuals with special needs.  Technological developments have enabled the development of new regulations for the education of individuals with special needs. The main purpose of this study is to help individuals with intellectual disabilities acquire shopping skills, which are independent living skills. In this direction, a mobile application called 'I'm Shopping' was developed within the scope of the research and the effect of the teaching package offered through this mobile application on the shopping skills of individuals with intellectual disabilities was evaluated. Three participants aged 13-14 with mild intellectual disabilities participated in this study. In the first phase of this two-stage research, a mobile application was developed and tested to teach online shopping skills to individuals with intellectual disabilities. In the second phase of the study, individuals with intellectual disabilities were taught shopping skills with the instructional package based on the direct instruction model through the mobile application called "I'm shopping." In the study, the changing criteria model, which is one of the single-subject experimental designs, was used within the multiple probe model with probe between participants.At the end of the teaching process offered through the developed mobile application, it was observed that all three participants with mild intellectual disability acquired the targeted skill and that the application was effective in generalization and follow-up sessions.In order to determine the social validity of the study, the opinions of the participants' teachers and parents were also positive.
Key Words: Individual with Intellectual Disability, Mobile Application, Shopping Skills, Technology in Special Education.