İzole koroner arter bypass cerrahisine giden hastalarda postoperatif tiroid fonksiyonlarındaki değişiklikler ve aritmi ile ilişkisi
Changes of thyroid hormones at patients undergoing isolated coronary artery bypass surgery and their relationship with arrythmia
Yazar: KÖKSAL DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. NEVZAT ERDİL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Ötiroid hasta sendromları = Euthyroid sick syndromes

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalığı toplumda oldukça sık görülen ve hastaların yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri olan ciddi bir sağlık sorunudur. Cerrahi tedavi son derece yaygın bir şekilde uygulanmaktadır. Kalp cerrahisi sonrası ortaya çıkan aritmilerin etyolojik olarak pek çok sebebi vardır. Bu çalışmanın amacı, koroner arter bypass cerrahisi sonrası hastaların tiroit hormon fonksiyonlarındaki değişiklikleri tespit ederek aritmi ile ilişkisini değerlendirmektir.Metot: Ağustos 2012 ve Ocak 2013 tarihleri arasında Turgut Özal Tıp Merkezi'nde kardiyopulmoner bypass kullanılarak opere edilen ötiroid, 84 izole koroner arter hastası çalışmaya dahil edildi. Aritmi gelişmeyen olgular Grup 1 (n=66), aritmi gelişen olgular Grup 2 (n=18) şeklinde izlendi. Acil operasyonlar, böbrek ve karaciğer fonksiyonları bozuk olanlar, ejeksiyon fraksiyonu %30'un altında olanlar, bilinen tiroit hastalığı (operasyon geçirmiş, hormon replasmanı alanlar) olanlar, ek kardiyak veya major vasküler cerrahi planlananlar, malignensi veya kaşeksisi olanlar, kalp harici bir nedenle yoğun bakımda kalanlar ve preoperatif altı ay içinde amiodaron kullanmış olan hastalarlar çalışmaya dahil edilmedi. Prospektif olarak tüm hastalardan yoğun bakıma alınınca (D0), 24 saat sonra (D1), 48 saat sonra (D2), 72 saat sonra (D3) ve 96 saat sonra (D4) olmak üzere kan örnekleri alındı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi.Bulgular: Preoperatif dönemde hastaların tamamı ötiroiddi. Çalışmaya alınan hastaları %21,43'ünde aritmi görüldü. Aritmilerin 12 tanesi atriyal fibrilasyon, 6 tanesi ventriküler aritmiydi. En sık postoperatif 2. günde aritmi izlendi.fT3 değerleri, her iki grupta postoperatif tüm dönemlerde, preoperatif döneme göre düşmüştü. Bu düşüş özellikle D2'de anlamlıydı (p=0,003). Grup içi değişimler karşılaştırıldığında her iki grupta da fT3 değeri düşmüştü. Bu düşüş aritmi grubunda daha fazlaydı. D2 döneminde fT3'te meydana gelen düşüş (p=0,036) özellikle anlamlıydı.fT4 değerleri, her iki grupta postoperatif tüm dönemlerde, preoperatif döneme göre yükselmişti. Grup içi değişimler karşılaştırıldığında her iki grupta da fT4 değerinde artış izleniyordu ancak bu artış aritmi grubunda daha fazlaydı. D1 döneminde fT4'te meydana gelen artış (p=0,0226) özellikle anlamlıydı.Sonuç: Aritmi grubunda (Grup 2) postoperatif dönemde fT3 değerlerinde meydana gelen düşüş aritmi izlenmeyen gruba (Grup 1) daha fazlaydı. Bu durumun aritminin en sık görüldüğü 2. günde daha belirgin olması önemlidir. Aynı şekilde fT4 değerlerinde yükseliş izlenmektedir. Bu rölatif yükselişin hipertiroidi kliniğini taklit ederek aritmi ve atriyal fibrilasyon için predispozisyon yarattığı öngörülebilir.Cerrahi travmanın haricinde, hormon düzeylerindeki değişikliğe kardiyopulmoner bypassın katkısını daha iyi görmek açısından hem çarpan kalpte hem de kardiyopulmoner bypass ile opere edilen hastaların bulunduğu iyi planlanmış, daha geniş serilerde, prospektif randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: Koroner arter hastalığı, Kardiyopulmoner bypass, Tiroit hormonları, Ötiroid hasta sendromu

Abstract:
Objective: Coronary artery disease is a very common and serious health problem and its effects over life quality is quite important. Surgery is one of the most important treatment options. Arrythmias after cardiac surgery may have multiple etiologic causes. The aim of this study is to insvestigate changes of thyroid hormones and its relationship with arrythmias after cardiac surgery.Methods: Between the dates August 2012 and January 2013 at the Turgut Özal Medical Center; eighty four euthyroidic isolated coronary artery disease patients were included in this study. Patients without new-onset arrythmia or atrial fibrillation were included in Group 1 (n=66) and patients with new-onset arrythmia or atrial fibrillation were included in Group 2 (n=18). Exclusion criteria were; emergency operations, patients with renal or hepatic dysfunctions, low ejection fraction (<30%), known thyroid disease or operation, additional cardiac or aortic surgery, malignancy, cachexia, patients who received amiodarone or stayed in an intensive care unit other than coronary causes in last six months. After cardiac surgery, blood samples were collected at the time of arrival to intensive care unit (D0), 24th hour (D1), 48th hour (D2), 72th hour (D3) and 96th hour.Results: All of the patients were euthyroidic preoperatively. Arrythmia was detected at 21,43% patients. Twelve patients had atrial fibrillation and six patients had ventricular arrythmia. Postoperative second day was the most common day for arrythmia.fT3 values were lower than preoperative values at both groups. This fall was significantly important at postoperative second day (p=0,003). When intra-group falls were compared fT3 values were lowering at both groups. This fall was more at arrythmia group and fT3 fall at D2 term (p=0,036)was especially important.fT4 values were higher than preoperative values at both groups. When intra-group rises were compared fT4 values were rising at both groups. This rise was more at arrythmia group and fT4 rise at D1 term (p=0,022)was especially important.Conclusion: Fall of fT3 values at arrythmia group (Group 2) were greater. This is especially important because it is more significant at postoperative second day and this is the most common day for arrythmia after cardiac surgery. There is a rise at fT4 values and this is higher at arrythmia group. These relatively high values may be mimicing hyperthyroidism and may be considered as a predisposition for arrythmia and atrial fibrillationWell-planned prospective, controlled, randomised studies with larger groups including on-pump and off-pump surgery are required for deciding affects cardiopulmonary bypass and surgery.Key words: Coronary artery disease, Cardiopulmonary bypass, Thyroid hormones, Euthyroid sick syndrome