Toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılmasında eşitlik kurumlarının rolü
The Role of equality bodies in gender mainstreaming
Yazar: ESRA YAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN DİNÇER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına yönelik bir strateji ve politika olan toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması, toplumsal cinsiyet perspektifinin tüm plan, program ve politika yapım süreçlerinde yer alması olarak tanımlanmaktadır. Avrupa Birliği direktifleriyle üye ülkeler açısından kurulması zorunlu olan eşitlik kurumlarının toplumsal cinsiyet ana akımlaştırılması açısından önemli aktörlerden biri olduğu kabul görmektedir.
Ayrımcılıkla mücadele etmek ve eşit muamele ilkesini yerleştirip geliştirmek üzere kurulan eşitlik kurumlarının toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılmasına yönelik katkılarını ortaya koymak tezin amacını oluşturmaktadır. Tezde Birleşik Krallık Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu, Danimarka İnsan Hakları Enstitüsü ile Portekiz Vatandaşlık ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonunun faaliyetleri içerik/doküman analizi yöntemiyle toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması araçları bağlamında değerlendirilmiştir.  
Çalışmanın sonucunda toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılmasının başarısının ülkenin toplumsal cinsiyet konusundaki bakış açısı, yasal eşitlik çerçevesi ve eşitlik kurumlarının kapasitesi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Eşitlik kurumları, toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin sorunların tespitinde ve yeni stratejiler geliştirmede etkin rol oynayabilmektedir. Özellikle farkındalık artırmaya yönelik faaliyetleri ile toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında önemli bir rol üstlenebilirler. Sorun alanlarını tespit ederek ellerindeki kaynak ve imkânlarla kapsamlı raporlar hazırlayabilirler. Devletlerin toplumsal cinsiyet ilişkilerini düzeltmedeki temel rolü üzerinde düşünen kurumlar oldukları için devletlerin toplumsal cinsiyetin anakımlaştırılmasına dönük stratejilerini güçlendirecek ve bunu harekete geçirecek kritik kurumlardan birisi olabilirler.

Abstract:
Gender mainstreaming, a strategy and policy for achieving gender equality, is defined as the inclusion of a gender perspective in all plans, programs and policy-making processes. It is accepted that equality bodies, which are mandatory for member states under European Union directives, are one of the important actors in gender mainstreaming.
The aim of this thesis is to reveal the contributions of equality bodies, which are established to combat discrimination and to establish and develop the principle of equal treatment, to gender mainstreaming.  In this thesis, the activities of the United Kingdom Equality and Human Rights Commission, the Danish Institute for Human Rights and the Portuguese Commission for Citizenship and Gender Equality were examined in the context of gender mainstreaming tools through content/document analysis. 
The study found that the success of gender mainstreaming is related to a country's perspective on gender, its legal equality framework and the capacity of equality bodies. Equality bodies can play an effective role in identifying gender equality problems and developing new strategies. They can play an important role in ensuring gender equality, especially through awareness-raising activities. They can identify problem areas and prepare comprehensive reports with the resources and means at their disposal. Since they are institutions that think about the fundamental role of states in correcting gender relations, they can be one of the critical institutions that will strengthen and mobilize the strategies of states towards gender mainstreaming.