Ailenin ağız bakım alışkanlıklarının ve sosyokültürel özelliklerinin bireyin ağız bakım alışkanlıklarına ve ağız sağlığı durumuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of the family's oral care habits and sociocultural characteristics on the individual's oral care habits and oral health status
Yazar: IŞIL BÜYÜKÇOLPAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN GÜLDEN IŞIK
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Davranış = Behavior ; Diş fırçalama = Toothbrushing ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmamızda anne ve babaların sosyokültürel özelliklerinin, ekonomik durumlarının ve ağız 
sağlığı davranışlarının lise çağındaki bireylerin ağız bakım alışkanlıklarına ve ağız sağlığı 
durumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca genç bireylerin ifade ettikleri ağız 
bakım alışkanlıkları ile ağız içi değerlendirme sonucu elde edilen ağız sağlığı durumlarının 
ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir. İstanbul'da rastgele belirlenen bir Anadolu Lisesinde 
okuyan gönüllü 157 genç birey ve anne-babaları katılmıştır. Katılımcılardan HU-DBI ve ek 
3 sorudan oluşan anket ile ağız sağılığı bilgi düzeylerine, bakım alışkanlıklarına ve 
davranışlarına yönelik veriler toplanmıştır. Ailenin sosyokültürel özellikleri, anne-babaların 
diş hekimine gitme sıklığı ve sistemik hastalıkları ile ilgili veriler de ek bir anket aracılığıyla 
elde edilmiştir. Periodontal indeksler (PI, SK, SCD, ve CPI) ve DMF-T indeksi ile gençlerin 
ağız sağlığı durumu tespiti yapımıştır. HU-DBI skoru ortalaması genç bireylerin 5,9, 
annelerin 5,4 ve babaların 5,1'dir. Anne-çocuk ve baba-çocuk arasında istatistiksel olarak 
anlamlı farklılık mevcuttur. HU-DBI'da yer alan fırçalama alışkanlıklarına yönelik ifadelere 
anne ve çocuklar birbirleri ile benzer ve olumlu yönde cevaplar verirken; bu iki grubun cevabı 
babalardan farklıdır. Fırçalama alışkanlıkları yönünden annelerin, babalara göre çocuklar 
üzerinde daha etkili olduğu görülmektedir. Gençlerin indeks ortalamaları PI 1,37; SCD 1,93 
mm; SK %22,34, DMF-T 4,03 ve CPI 2,2 şeklindedir. SK>%30 olan genç bireylerin yalnızca 
%46'sı diş etlerinin fırçalamada kanamalı olduğunun, PI>1 olanların ise yalnızca %19'u 
dişlerinin üzerinde yapışkan birikintiler olduğunun farkındadır. Ailelerin ekonomik durumu 
iyileştikçe çocuklarda daha yüksek HU-DBI skoru ve artan oranlarda eşik değerinin altında 
SCD, PI, DMF-T ve CPI skorları saptanmıştır. Annenin diş hekimine gitme sıklığına göre
çocuğun HU-DBI ve CPI skoru istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Ailenin 
sosyokültürel özelliklerinden ziyade ağız bakım alışkanlıkları ve çocuğun kendi ağız sağlığı 
bilgi düzeyi; ağız sağlığı ile ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
In our study, it was aimed to examine the effects of sociocultural characteristics, 
economic status and oral health behaviors of mothers and fathers on the oral care habits 
and oral health status of high school individuals. In addition, it is aimed to correlate the 
oral care habits expressed by young individuals with the oral health status obtained as a 
result of intraoral evaluation. 157 volunteer young individuals and their parents attending 
a randomly selected Anatolian High School in Istanbul participated. Data on oral health 
knowledge levels, care habits and behaviors were collected from the participants with 
HU-DBI and a questionnaire consisting of 3 additional questions. Data on the sociocultural characteristics of the family, the frequency of visits to the dentist and the systemic 
diseases of the parents were also obtained through an additional questionnaire. Oral health 
status of young people was determined by periodontal indices (PI, SK, SCD, and CPI) 
and DMF-T index. The mean HU-DBI score is 5.9 for young individuals, 5.4 for mothers 
and 5.1 for fathers. There is a statistically significant difference between mother-child 
and father-child. While mothers and children gave similar and positive answers to the 
statements about brushing habits in HU-DBI; The answers of these two groups are 
different from the fathers. In terms of brushing habits, mothers seem to be more effective 
on children than fathers. The mean PI of the youth was 1.37; SCD average 1.93 mm; The 
mean SC was 22.34%, the DMF-T mean was 4.03, and the CPI was 2.2. Only 46% of 
young individuals with SC>30% are aware that their gums bleed on brushing, while only 
19% of those with PI>1 are aware of sticky deposits on their teeth. As the economic 
situation of families improved, children had higher HU-DBI scores and increasingly 
below-threshold SCD, PI, DMF-T and CPI scores. There is a statistically significant 
difference between the mother's visit to the dentist and the child's HU-DBI and CPI score, 
and the mother's presence/absence of systemic disease and the child's HU-DBI score. Oral 
care habits and the child's own oral health knowledge level rather than the sociocultural 
characteristics of the family; has been associated with oral health.