Preterm bebeklerde germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanamaya ait risk faktörleri ve yönetimi /
Yazar: ÖMER GÖKHAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALİ AKIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Beyin = Brain ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles

Özet:
Amaç: Germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanama (GMK-İVK)
yenidoğanda ve özellikle preterm bebeklerde önemli bir beyin hasarı
nedenidir. İnsidans 1980'lerden bu yana azalmasına rağmen, aşırı erken doğmuş
bebeklerin sağ kalımındaki artış hayatta kalma oranlarında artışla sonuçlandığından
GMK-İVK önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Biz, çalışmamızda 32.
gestasyonel haftanın altında doğan bebeklerde germinal matriks kanaması ve
intraventriküler kanamaya ait risk faktörlerini ve bu bebeklerin yönetimini
incelemeyi amaçladık.

Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmada, Ocak 2017-Mart 2022 tarihleri arasında
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde doğan ve Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Anabilim Dalı Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatarak izlenen 32
hafta ve altındaki 358 bebek retrospektif olarak incelendi. En az iki kraniyal ultrason
uygulanmamış ve kanama saptanmayan bebeklerde yapılan ultrasonlarda diğer
intrakraniyal patolojiler saptanmış olan vakalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışma, kalan
185 hastaya ait veriler ile gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen bebeklerde;
gestasyonel hafta, doğum ağırlığı, doğum şekli, cinsiyet, mortalite oranları, maternal
risk faktörleri (preeklampsi, gestasyonel diyabet, PPROM, amniyon sıvısı
patolojileri, plasental anomaliler), antenatal steroid uygulaması, 1. ve 5. dk APGAR
skorları, doğum sonrası alınan ilk kandaki hemoglobin, hematokrit ve kan gazı
değerleri, RDS gelişimi ve hastaya uygulanan sürfaktan sayısı, PDA varlığı ve PDA
için medikal tedaviye başlanma süresi, erken neonatal sepsis varlığı, vazopressör
ihtiyacı olup olmadığı, invaziv mekanik ventilatör ihtiyacı, NEK, pnömotoraks ve
ROP gelişimleri, eritrosit süspansiyonu transfüzyonu ihtiyacı, takiplerinde
ventriküloperitoneal şant ihtiyacı olup olmadığı, asfiksi, hiperglisemi, hipernatremi
ve trombositopeni varlığı not edildi.

Bulgular: Çalışmadaki hastaların %45,40'ında GMK-İVK saptandı. Doğum haftası
ve doğum ağırlığı azaldıkça GMK-İVK rmeydana gelme riskinin ve GMK-İVK
şiddetinin anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu gözlemlendi. Prenatal risk
faktörlerinden sadece gestasyonel diyabetin GMK-İVK için anlamlı bir risk faktörü
oluğu görüldü. RDS, PDA, invaziv mekanik ventilatör kullanımı, vazopressör
tedavisi uygulanması, erken neonatal sepsis, trombositopeni, anemi, hiperglisemi
gibi durumların GMK-İVK için anlamlı risk faktörleri olduğu görüldü.

Sonuçlar ve Öneriler: Bu bulgulara bağlı olarak hastanın; hipotansiyon ve sepsisten
korunmasının, hastaya RDS ve PDA için uygun medikal tedavinin en kısa sürede
başlanmasının, invaziv mekanik ventilatör kullanımından mümkün olduğunca
kaçınılmasının, trombositopeni, anemi, hiperglisemi gibi durumlar için en kısa
sürede uygun tedavilerin uygulanmasının GMK-İVK riskini önemli ölçüde
azaltabileceğini düşündük.

Abstract:
Purpose: Germinal matrix-intraventricular hemorrhage (GM-IVH) is an important
cause of brain damage in newborns and especially in preterm infants. Although the
incidence has decreased since 1980s, GM-IVH remains a major problem because of
the increase in survival of extremely preterm infants has resulted in increased
survival rates. In our study, we aimed to examine the risk factors of germinal matrix-
intraventricular hemorrhage in infants born below 32 weeks' gestation and the
management of these infants.

Patients and Methods: In this study, 358 infants born at Ondokuz Mayıs University
Faculty of Medicine Hospital and followed up in the Neonatal Intensive Care Unit of
the Department of Pediatrics between January 2017 and March 2022 were
retrospectively analyzed. Infants who did not undergo at least two cranial ultrasounds
and infants without GM-IVH who detected other intracranial pathologies in cranial
ultrasounds were excluded from the study. The study was carried out with data from
the remaining 185 patients. Gestational week, birth weight, mode of delivery, gender,
mortality rates, maternal risk factors (preeclampsia, gestational diabetes, PPROM,
amniotic fluid pathologies, placental anomalies), antenatal steroid administration, 1st
and 5th minute APGAR scores, RDS development and the number of surfactants
administered to the patient, presence of PDA and time to start medical treatment for
PDA, presence of early neonatal sepsis, need for vasopressor, need for invasive
mechanical ventilator, development of NEC, pneumothorax and ROP, need for
erythrocyte suspension transfusion, need for ventriculoperitoneal shunt in follow-
ups, asphyxia, presence of hyperglycemia, hypernatremia and thrombocytopenia,
hemoglobin, hematocrit and blood gas values in the first blood taken after birth were
noted in the study.

Results: GM-IVH was detected in 45.40% of the patients in the study. It was
observed that as the gestational week and birth weight decreased, the risk of
developing GM-IVH and the severity of GM-IVH were significantly higher. Of the
prenatal risk factors, only gestational diabetes was found to be a significant risk
factor for GM-IVH. Conditions such as RDS, PDA, use of invasive mechanical
ventilators, use of vasopressor therapy, early neonatal sepsis, thrombocytopenia,
anemia, hyperglycemia were found to be significant risk factors for GM-IVH.

Conclusions and Recommendations: Depending on these findings we thought that
to protect the patient from hypotension and sepsis, to initiate appropriate medical
treatment for RDS and PDA as soon as possible, to avoid the use of invasive
mechanical ventilators as possible, to apply appropriate treatments as soon as
possible for conditions such as thrombocytopenia, anemia and hyperglycemia could
significantly reduce the risk of GM-IVH.