Mücavir alan kavramının imar mevzuatı ve uygulamaları yönünden irdelenmesi
An examination of the adjacent area concept within the context of reconstruction legislation and implementation
Yazar: İNÖNÜ ABACI
Danışman: DOÇ. DR. HÜLAGÜ KAPLAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Antalya = Antalya ; Planlama = Planning

Özet:
İmar faaliyetlerinin yerine getirilmesi için tek yetkili kurumun, belediyeler olduğu yıllarda; belediye sınırları dışında kalan alanlarda, imar konusunda yetkili bir kurumun olmadığından, kaçak yapılaşma ve arsa spekülasyonunu gibi sorunları önlemek ve planlı gelişmeyi sağlamak için, bir ara çözüm olarak, mücavir alan kavramı ortaya atılmıştır. Mücavir alan sınırları, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 45. Maddesi uyarınca, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nca onaylanmaktadır.Günümüzde, imar açısından sorumlu farklı idarenin varlığı ve merkezi idare kuruluşlarına plan yapma yetkisi veren kanunlar dikkate aldığında; mevzuat açısından, mücavir alan kavramına duyulan hukuksal ihtiyacın, sona ermesi gerektiği düşünülmektedir. Mücavir alanlar ilk yıllarında amacına uygun, önemli yararlar sağlamıştır. Ancak, son zamanlarda amacından sapmış, farklı amaçlarla kullanılmaya başlamıştır.Son yıllarda yapılan, mücavir alan başvurularına bakıldığında, taleplerin; arazi rantının yoğun olduğu yerlerde, kıyı bölgelerinde ve hızlı gelişen yerleşmelerde yoğunlaştığı görülmektedir.Bu çalışmada, mücavir alanların, tarihsel gelişimi ortaya konularak, imar mevzuatı ve uygulamaları yönünden irdelemesi yapılmıştır. İrdeleme yöntemi iki teknik kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak, belirlenen anahtar kavramlar üzerinden, mücavir alanlar; ?yararlı mıdır??, ?belediyelerin hizmet verebilme güçleriyle orantılı mıdır?? ve ?yasalarımızda yer almalı mıdır?? konularına açıklık getirilmiştir. Belediye anketi ile örneklem belediyeler üzerinden, mücavir alan uygulamalarındaki, mevcut durum ortaya konulmuştur.Bu irdeleme sonuçlarına göre, mücavir alanların, çıkarılma amacına uygun hizmet edememe sebepleri saptanmış ve buna bağlı olarak, uygulamada yaşanılan olumsuzlukları gidermek için öneriler getirilmiştir. Ancak, planlama açısından, sebep olduğu olumsuzlukların, olumlu olanların çok üzerinde olmasından ötürü; kanunlarımızdan kaldırılması gerektiğine dair gerekçelere de ayrıca yer verilmiştir.

Abstract:
The years, that the only institution authorized to carry out the zoning activities was municipalities; in order to prevent problems such as illegal construction, speculation and to ensure the planned development; as an interim solution, the concept of adjacent area was to put forward outside municipal boundaries. According to the Zoning Law No. 45 of 3194 article, boundaries of adjacent areas approved by the Ministry of Public Works and Settlement.Today, in terms of legislation, taking into account the presence of different central government institutions responsible for urban development plans and law authorizes the central government institutions to make plan; it is thought that legal need of the concept of adjacent area should be terminated. Adjacent areas, has provided significant benefits for the purposes of the first years of their built up. However, recently the concept strayed from the purpose and began to be used for different purposes.In recent years, considering the applications of adjacent area, there is a high demand especially in high- rent areas, coastal areas and the fastest growing settlement areas.In this study, after intruducing historical development of the adjacent areas, practices were explicated in terms of building regulations. Explication method was carried out by using two techniques. Using In-depth interview method, the set of key concepts about adjacent areas, such as "Is it useful?", "Is it proportionate to the power of municipalities to serve them? and "should it be placed in our laws?" were clarified. A questionnaire survey was conducted for the ?sampled? municipalities, to describe the present situation.According to the results of this examine, it was determined the reasons for not being able to serve the purpose of adjacent areas for their appearence. And some suggestions were made to resolve the disadvantages experienced in practice. However, in terms of planning, negative affects of this concept is much more than positive ones. Therefore this concept should be removed for our laws.