Ankara ili Bala ilçesinde kuru tarım yapan işletmelerde kredi kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of credit usage in enterprises engaged in dry farming in Bala district of Ankara province
Yazar: GÖKHAN GÜNEY
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÇELİK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Ankara İli Bala İlçesinde kuru tarım yapan tarım işletmelerinin yıllık faaliyet sonuçları ortaya konarak, kredi kullanımı ve kredi kullanımında etkili faktörler incelenmiştir. Araştırmanın temel verilerini, Ankara ili Bala ilçesinde ilçeyi temsil edecek köylerdeki tarım işletmelerinden tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenen 69 adet tarım işletmesinden anket yöntemi ile elde edilen veriler oluşturmuştur. Ayrıca konu ile ilgili diğer veriler ve araştırmalardan da yararlanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre işletme başına nüfus varlığı 2,90 kişi olup nüfus varlığının %38'i 15–49 yaş aralığında ve %50,50'si 50 yaş ve üstünde olduğu belirlenmiştir. Nüfusun %51'i ilkokul okuyan ve mezundur. İşletmeler ortalaması arazi miktarı 278,55 dekardır. İşletme başına 1,75 adet parsel düşmekte ve ortalama parsel büyüklüğü 143,71 dekardır. İşletmelerde ortalama aktif sermaye 2.014.026,36 TL olup bunun %16,51'ini işletme sermayesi, %83,49'unu çiftlik sermayesi oluşturmaktadır. Toplam pasif sermayenin %87,17'sini öz sermaye ve %10,48'ini ise yabancı sermaye oluşturmaktadır.  İşletme başına gayri safi hasıla (GSH) 172.254,52 TL olarak belirlenmiştir. GSH'nın %92,82'sini GSÜD ve % 7,18'ini konut kira bedeli oluşturmaktadır. İşletme başına ortalama saf hasıla 41.845,20 TL olarak hesaplanmıştır. Gayrisafi hasılanın %75,70'ni işletme masrafları ve %24,30'unu ise saf hasıla oluşturmuştur. İşletme başına ortalama tarımsal gelir 67.726,05 TL olarak tespit edilmiştir. İşletmeler ortalamasında, mali rantabilite %1,46, sermaye devir oranı %8,19 ve sermaye devir hızı 12,21 yıl olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç araştırma yapılan işletmelere yatırılan sermayenin 12,21 yılda bir devir ettiğini göstermektedir. İşletmeler ortalamasında mali kaldıraç oranı %4,67'dir. İşletmeler geneli olarak krediye ihtiyaç duyan işletme yöneticilerinin %26,67'si yatırım yapmak için, %65 işletme sermayesi eksikliğini tamamlamak için, %8,33'ü ise tüketime dönük bazı ihtiyaçlarını karşılamak için krediye ihtiyaç duydukları saptanmıştır.  İşletme tiplerinde 2018-2019 üretim döneminde tarımsal amaç dışı kredi kullanımının %42,03 oran ile yüksek olduğu tespit edilmiştir. Tarımsal amaç dışı kredilerin düğün, tüketim ve ev almak gibi nedenlerden dolayı olduğu saptanmıştır. İşletmeler geneli olarak, işletmelerin %66,67'si krediyi geri ödediği, %23,07'si ödemediği, %10,26'sı ise vadesinin gelmediğini, vadesi geldiğinde ödeyeceği tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Kuru tarım işletmesi, Finansal yapı, Kredi kullanımı, Bala-Ankara.

Abstract:
In this study, the annual activity results of the agricultural enterprises engaged in dry farming in the Bala District of Ankara were analyzed, the use of credit and effective factors in credit usage were examined. The basic data of the research consisted of the data obtained by the survey method from 69 agricultural enterprises determined according to the stratified random sampling method from the agricultural enterprises in the villages that will represent the district of Bala district, Ankara. In addition, other data and research on the subject were also used. 
According to the results of the research, the population size per enterprise was 2.90 people, and 38% of the population is between the ages of 15-49 and 50.50% of them were 50 years old and over.  When the education level of the population was examined, 51% of them were primary school graduates and graduates. The average land size of the enterprises was 278.55 decares. There were 1.75 parcels per enterprise and the average parcel size was 143.71 decares. Average assets in enterprises were 2,014,026.36 TL, of which 16.51% was working capital and 83.49% was farm capital. Of the assets, 87.17% was equity capital and 10.48% was foreign capital. Gross product value (GSH) per enterprise was determined as 172,254.52 TL. GSÜD constitutes 92.82% of the GSH and the rental price of the residence constitutes 7.18%. The average pure product per business was calculated as 41,845.20 TL. 75.70% of the gross product consisted of operating expenses and 24.30% of pure product. The average agricultural income per farm was determined as 67,726.05 TL. In the average of enterprises, profitability on equity was 1.46%, capital turnover ratio was 8.19% and capital turnover rate was 12.21 years. This result shows that the capital invested in the researched enterprises was transferred once in 12.21 years. The financial leverage ratio in the average of enterprises was 4.67%. It has been determined that 26.67% of the business managers who need loans in general, need loans to make investments, 65% to complete the working capital deficiency, and 8.33% to meet some of their consumption-oriented needs. It has been determined that the use of non-agricultural loans in the 2018-2019 production period in business types was high with a rate of 42.03%. It has been determined that non-agricultural loans are for reasons such as weddings, consumption and buying a house. In general, it has been determined that 66.67% of the enterprises repay the loan, 23.07% do not pay, and 10.26% do not pay the due date.

Keywords: Dry farming business, Financial structure, Credit utilization, Bala-Ankara.