Türk seramik sağlık gereçleri sektöründe endüstri ürünleri tasarımı disiplininin rekabet stratejileri içindeki rolü
The role of design in competitive strategies of Turkish ceramic sanitary ware industry
Yazar: MERVE YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Küreselleşen dünya ekonomisinde sürdürülebilir kalkınma ülkelerin rekabet güçlerine
bağlıdır. Bir ülkenin rekabet gücünün, firmalarının rekabet gücüne bağlı olduğu kabul
edildiğinde, küresel sektörlerin ülkenin gelişiminde önemli olduğu söylenebilir. Bu
bağlamda seramik sektörü, hem yerli kaynakları en çok kullanması, hem ithal bağımlılığı
en az olan sektörlerden biri olması, hem de ihracat potansiyeli ile dünya pazarında söz
sahibi olması dolayısı ile Türkiye ekonomisi için kritik öneme sahiptir. Bugün seramik
sağlık gereçleri üretiminde, gelişmekte olan ülkelerden gelen fiyat tabanlı rekabet baskısı
hissedilmektedir. Gelişmiş ülkelerde ortalama ürün fiyatları tasarıma, markaya ve ürün
kalitesine verilen önem ile yüksek tutulabilmiştir. Türkiye kapasite bazında dünyanın en
büyük ihracatçı olmasına rağmen ciro bazında dünya üçüncüsü konumdadır. Avrupa
Birliği ülkeleri seramik sektörü, maliyet liderliği yoluyla rekabet edemediği Türkiye gibi
ülkeleri pazardan uzaklaştırmak için inovasyon, tasarım, markalaşma yetenekleri gibi
güçlü yanlarını esas alan rekabet stratejileri üzerine odaklanmaktadır. Türkiye'nin de pazar payını korumak ve genişletmek için bu güçlü yanlara odaklanması gerekmektedir.
Çalışmada Türk seramik sağlık gereçleri sektöründe ürün tasarımı etkinliğinin firmaların
rekabet stratejileri içerisindeki işlevi ve kapsamının belirlenmesi üzerine çalışılmıştır.
Türkiye seramik sağlık gereçleri sektörünün iç ve dış pazarının %50sini oluşturan üçü
büyük, beşi orta, biri ise küçük ölçekte olan dokuz firma ile görüşülmüş, tasarımın bu
sektörde önemli bir katma değer unsuru olduğu ortaya konulmuştur. Bu sektörde âtıl
durumda bulunan yatırımların değerlendirilmesi için yaratılması gereken yeni pazarların
tasarım yatırımları ile mümkün olabileceği görülmüştür. Yapılan karşılaştırmalı analiz
sonucunda sektörün rekabet gücünün artırılması için endüstri ürünleri tasarımı disiplininin
kullanımına yönelik öneriler dile getirilmiştir.

Abstract:
In the globalizing world, sustainable development depends on the competitiveness of the
countries. It can be argued that global competitive sectors play an important role in the
development of countries when it is accepted that the competition power of a country
depends on its' firms' competitiveness. In this context, the ceramic sector also has a critical importance for the Turkish economy, as it is one of the sectors with the least use of indigenous resources and the least import dependency as well as having a strong presence
in the world market with its export potential. Today, the pressure of price-based
competition from developing countries is seen in the ceramic sanitary ware industry. In
developed countries, average product prices have been kept high due to design, brand and
product quality. Although Turkey is the largest exporter in Europe in terms of capacity, it
is third in terms of turnover. The European Union countries' ceramic sector focuses on
competitive strategies based on strengths such as innovation, design, and branding abilities to move countries away from the market, such as Turkey, where they cannot compete
through cost leadership. Accordingly, Turkey needs to focus on these strengths in order to
maintain and expand its market share. In the study, it has been worked on determining the
function and scope of design in competitive strategies of the ceramic sanitary ware
industry. Nine companies with different sized -three large, five medium and one small-,
which constitute 50% of the domestic and foreign markets of the ceramic sanitary ware
industry of Turkey, were interviewed and it was revealed that the design is an important
added value element in this sector. It has been seen that new markets, which should be
created for the evaluation of idle investments in this industry are only possible with design investments. As a result of the comparative analysis, proposals for the use of the discipline of industrial product design have been expressed in order to increase the competition power of the sector.