Erzurum ili palandöken ilçesi 40 yaş ve üzeri popülasyonda hipertansiyon prevalansı ve farkındalık durumu
Prevalence and awareness of hypertension in the population aged 40 years and older in palandöken district of Erzurum province
Yazar: AHMET SEFA BİLİCİ
Danışman: PROF. DR. SERHAT VANÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Erzurum-Palandöken = Erzurum-Palandöken ; Farkındalık = Awareness ; Hipertansiyon = Hypertension ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Amaç: Kan basıncı uzun süre yüksek kaldığı zaman vücudun farklı organlarına zarar verebilir ve komplikasyonlara neden olabilir. Hipertansiyon erken tespit edilirse, ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kalp krizi, kalp yetmezliği, felç ve böbrek yetmezliği riskini en aza indirmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı Erzurum ili Palandöken ilçesinde 40 yaş ve üzeri nüfusta hipertansiyon prevalansını ve farkındalığını belirlemektir.
Materyal ve Metot: Erzurum ilinin Merkez ilçesi Palandöken'de yapılan bu çalışmada basit rastgele yöntemle 242 erkek, 258 kadın ve toplam 500 kişi örneklemi oluşturmuştur. Araştırma kapsamına alınanlara ev ziyaretleri ile yüz yüze görüşme yöntemi ile anket uygulanmış ve kan basınçları ölçülmüştür. Sistolik ≥ 140 mmHg veya diyastolik ≥ 90 mmHg kan basıncı hipertansiyon olarak kabul edilmiştir. Daha önce hipertansif olduğu bilinen veya antihipertansif ilaçlar alan hastalar hipertansif olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırma grubumuzda önceden hipertansiyon tanısı alanlarla birlikte hipertansiyon prevalansı %47.6 idi. Erkek katılımcılarda hipertansiyon sıklığı %43.2 iken kadınlarda %51.6 idi. Yaşa göre kan basıncı düzeyi değerlendirildiğinde 80 yaş ve üzeri grupta hipertansiyon sıklığı %76.5 iken, 40-49 yaş grubunda 29.7 idi.  Tedaviye rağmen kontrolsüz hipertansiyon oranı tüm hipertansif hastalarda  %39.5 idi. Tedaviyle kontrol altında olan hipertansiyon oranı tüm hipertansiflerde % 45.1 idi. 
Sonuç: Prevalans ileri yaşlarda, BKİ yüksek olanlarda, streslilerde, ailevi hipertansiyon hikayesi olanlarda ve kronik hastalığı olanlarda yüksekti. Hipertansiyon farkındalığının  %84.5 olması gerek iyi bir sağlık eğitimi verildiğini, gerekse yüksek bir toplumsal bilince sahip olunduğunu düşündürmektedir. Çalışmamızda ilk kez hipertansiyon tanısı alma oranının %7.3 olması da yüksek farkındalık ile birlikte verilen sağlık hizmetlerinin de iyi düzeyde olduğunu düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Farkındalık, hipertansiyon, prevalans

Abstract:
Aim: When the blood pressure is high for a long time, it can damage the different organs of the body and cause complications. If hypertension is detected early, it is possible to minimize the risk of heart attack, heart failure, stroke and kidney failure by drug therapy and lifestyle changes. The aim of this study is to determine the prevalence and awareness of hypertension among the population aged 40 years and older in Palandöken district of Erzurum.
Material and Method: In this study conducted in Palandöken, the central district of Erzurum, 242 men, 258 women and a total of 500 people formed the sample by simple random method.  A questionnaire was conducted on those included in the research with face-to-face interview method through home visits and their blood pressures were measured. Systolic ≥ 140 mmHg or diastolic ≥ 90 mmHg blood pressure was accepted as hypertension. Patients who were previously known to be hypertensive or who were taking antihypertensive drugs were considered hypertensive.
Results: In our study group, the prevalence of hypertension was 47.6% with those diagnosed with hypertension before. The frequency of hypertension in male participants was 43.2%, while it was 51.6% in women. When the blood pressure level was evaluated according to age, the prevalence of hypertension was 76.5% in the age group 80 and older, while it was 29.7 in the 40-49 age group.  The rate of uncontrolled hypertension despite treatment was 39.5% in all hypertensive patients. The rate of hypertension controlled by treatment was 45.1% in all hypertensive patients. 
Conclusion: Prevalence was higher in those who are elderly, have high BMI, are stressful, have familial hypertension history and chronic disease. The fact that the awareness of hypertension is 84.5% suggests that both a good health education is provided and a high social consciousness is achieved. The fact that the rate of the first diagnosis of hypertension in our study was 7.3% suggests that the health services provided with high awareness are at a good level. 
    Key Words: Awareness, hypertension, prevalence