Non-brakiosefalik köpeklerde periodontal hastalığa yatkınlığın klinik ve termografik olarak değerlendirilmesi
Clinical and thermographic evaluation of susceptibility to periodontal disease in non-brachiocephalic DOGS
Yazar: CANDEMİR ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAD YİĞİTARSLAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Köpekler = Dogs ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Termografi = Thermography ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, Gingival İndeks (Gİ), Papil Kanama İndeksi (PKİ) ve Plak İndeksi (Pİ)'ne göre köpeklerin diş eti yangısı ve ağız hijyen derecesi belirlendi. Bu indeks dereceleri arasında, diş etinin farklı anatomik bölgelerinin, termal kamera yardımıyla ölçülen sıcaklıklarının karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmanın materyalini Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi Cerrahi Kliniği'ne getirilen, non-brakiosefalik ve diş etlerinde periodontal yıkımlanma gözlenmeyen, 2 yaş ve üzeri 140 köpek oluşturdu. Köpekler vücut ağırlığı 25 kg'a kadar olanlar 1. Grup ve vücut ağırlığı 25 kg'ın üzerinde olanlar 2. Grup olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kliniğe getirilen köpeklerin muayene odasında 30 dakika süre ile istirahati sağlandı. Anesteziye alınmadan önce köpeklerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür haldeyken termal kamera ile ilk termogramları alındı. Daha sonra köpekler entübe edilerek anestezi cihazında inhalasyon anestezisine alındı. Köpeklerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür hale getirildi ve 20 cm mesafeden termal kamera yardımıyla sağ maksiller ve mandibular yarımın termogramları alındı. Aynı prosedür sol maksiller ve mandibular yarımda da tekrarlandı. Daha sonra tüm diş etlerine ait hiperemi, ödem, kanama ve plak yoğunluğu indeks sistemlerine göre kayıt altına alındı ve köpekler taburcu edildi. Elde edilen termogramlardan, köpeklerin her bir dişine ait diş etinin, serbest gingiva (SG), bağlı gingiva (BG) ve alveolar mukoza (AM) olmak üzere üç ayrı anatomik bölgesine ait sıcaklıkları kaydedildi. Kaydedilen sıcaklıklar kullanılan üç ayrı indeks sistemine göre ayrı ayrı sınıflandırıldı. Gİ ve PKİ'ne göre 1. Grup ve 2. Grup köpeklerin diş eti sıcaklıkları arasında anlamlı fark görülmedi. Bu sebeple Gİ ve PKİ'ne göre derecelendirilen diş eti sıcaklıklarında grup ayrımı gözetilmedi. Kanama görülmeyen diş etlerinin sıcaklığı, kanama görülen diş etlerinin sıcaklığından SG'da 0,27°C (p<0,01), BG'da 0,24°C (p<0,01) ve AM'da 0,26°C (p<0,01) daha yüksek sıcaklıkta olduğu bulundu. Plak yoğunluğunun diş eti yangısını belirlemede etkili olmadığı görüldü. Ayrıca sıcaklık ile PKİ dereceleri arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilmedi. Sağlıklı köpeklerin maksiller SG sıcaklığının 36,25±1,43°C, BG sıcaklığının 36,81±1,37°C ve AM sıcaklığının 37,53±1,30°C olduğu; mandibular SG sıcaklığının 35,46±1,42°C, BG sıcaklığının 36,26±1,35°C ve AM sıcaklığının 37,01±1,22°C olduğu tespit edildi. Maksiller diş etlerinin mandibular diş etlerinden daha yüksek sıcaklığa sahip olduğu tespit edildi (p= ,000). Entübe edilmeden köpeklerin oral kavitelerinden elde edilen sıcaklık verilerinin değerlendirilmesi hatalı sonuçlara sebebiyet verdi. Termal kameranın köpeklerde diş eti hastalıklarının teşhisinde önemli katkıları olabileceği öngörüldü.

Abstract:
In this study, gingival inflammation and oral hygiene degree of dogs were determined according to Gingival Index (GI), Papillary Bleeding Index (PBI) and Plaque Index (PI). Between these index grades, it was aimed to compare the temperatures of different anatomical regions of the gingiva, measured with a thermal camera. The material of the study consisted of 140 non-brachiocephalic dogs over the age of 2 years, who were brought to Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Faculty of Veterinary Medicine, Animal Hospital Surgery Clinic and did not have periodontal destruction in their gingiva. Dogs with a body weight up to 25 kg were Group 1 and those with a body weight over 25 kg were Group 2. The dogs brought to the clinic were allowed to rest in the examination room for 30 minutes. Before being anesthetized, the dogs' lips were lifted to make their gums visible, and the first thermograms were taken with a thermal camera. After the first procedure, the dogs were intubated and put under inhalation anesthesia in the anesthesia device. By lifting the lips of the dogs, the gums were made visible, and first, thermograms of the right maxillary and mandibular half were taken with the help of a thermal camera from a distance of 20 cm. The same procedure was repeated in the left maxillary and mandibular half. Then, all gingival hyperemia, edema, bleeding and plaque density were recorded according to the index systems and the dogs were discharged. From the obtained thermograms, the temperatures of three different anatomical regions of the gingiva of each tooth of the dogs: free gingiva (FG), attached gingiva (AG) and alveolar mucosa (AM) were recorded. Recorded temperatures were classified separately according to three different index systems used. There was no significant difference between the gingival temperatures of the Group 1 and Group 2 dogs according to GI and PBI. For this reason, no group distinction was made in gingival temperatures graded according to GI and PBI. The temperature of the non-bleeding gums was higher than the temperature of the bleeding gums. The temperature difference was 0.27°C in FG (p<0.01), 0.24°C in AG (p<0.01) and 0.26°C in AM (p<0.01). Plaque density was not found to be effective in determining gingival inflammation. In addition, no significant correlation was found between temperature and PCI grades. The maxillary FG temperature of healthy dogs was 36.25±1.43°C, BG temperature was 36.81±1.37°C, and AM temperature was 37.53±1.30°C. It was determined that the mandibular SG temperature of healthy dogs was 35.46±1.42°C, BG temperature was 36.26±1.35°C, and AM temperature was 37.01±1.22°C. It was determined that the maxillary gums had a higher temperature than the mandibular gums (p= .000). Evaluation of temperature data obtained without intubation in the oral cavity resulted in erroneous results. It was predicted that the thermal camera may have important contributions to diagnosis of gum diseases in dogs.