Uçucu madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde dikkat, bellek, yürütücü işlevler ve vizyospasyal fonksiyonların değerlendirilmesi
Assessment of attention, memory, executive and visuospatial functions in adolescents with volatile substance use disorder
Yazar: EVRİM ÜNAL
Danışman: UZMAN DİLEK ÖZER
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bellek = Memory ; Dikkat = Attention ; Ergenler = Adolescents ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Toluen = Toluene ; Uçucu maddeler = Volatile substances

Özet:
Giriş ve Amaçlar: Uçucu maddelerin kötüye kullanımı, kimyasal yapılarından dolayı santral sinir sisteminin bütünlüğüne ciddi zararlar verebilmektedir. Çoğunlukla ergenlik döneminde kullanılan ve ilk istismar edilen maddeler olan uçucuların, kronik kullanımında nöropsikolojik fonksiyonları nasıl etkilediği hakkında az şey bilinmektedir. Az sayıda çalışmada uçucu madde kullanıcıları arasındaki bilişsel yetersizlikler incelenmiştir. Ancak, bu çalışmalar çoğunlukla mesleki maruziyet ve çok uzun süreler kötüye kullanımı olan küçük örneklemli erişkin popülasyonlarında yapılmış çalışmalardır.Kronik kullanıcılar arasında bilişsel fonksiyon kayıpları bildirilmiş olsa da, ergen uçucu madde kullanıcısı örnekleminde, iyi eşleştirilmiş bir kontrol grubuyla karşılaştırılarak dikkat, bellek, yürütücü işlevler ve vizyospasyal fonksiyonlar kapsamlı olarak test edilmemiştir. Ergenler tarafından sıklıkla istismar edilen uçucu maddelerin, kullanım döneminin nörogelişimin kritik bir aşamasına denk gelmesi göz önüne alındığında, ergen uçucu madde istismarının bilişsel etkilerinin büyük olması olasıdır. Bu çalışmanın amacı, düzenli (en az 6 ay, hergün veya nerdeyse hergün) uçucu madde kullanan ergenlerde bilişsel işlevlerdeki olası fonksiyon kayıplarını ve uçucu madde kullanmaya başlama yaşı, kullanım süresi, kullanım sıklığı ve en son kullanımdan sonra geçen süre ile nöropsikolojik fonksiyonların muhtemel ilişkisini incelemektir.Yöntem: 15-18 yaş grubunda iki grup çalışmaya alınmıştır: Düzenli uçucu madde kullanımı olan 30 ergen ve sigara dışında psikoaktif madde kullanımı olmayan 28 ergen. İki grup yaş, cinsiyet ve eğitim durumu bakımından eşleştirilmiştir. Nöropsikolojik test bataryası, geniş ölçekli bir dizi bilişsel işlevi değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu değerlendirmeler, dikkat, bellek, yürütücü işlevler ve vizyospasyal fonksiyonlar gibi işlevlere odaklanmıştır. Batarya bu işlevleri değerlendiren 13 testten oluşmaktadır. Araştırma istatistik analizleri SPSS 18.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Analizlerde sosyo-demografik değişkenlerin dağılımları frekans ve yüzde olarak hesaplanmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasındaki karşılaştırmalar nonparametrik bir test olan Mann-Whitney U Testi ile yapılmıştır. Spearman's Rho Korelasyon Analizi ile iki değişken arasındaki ilişki incelenmiştir.Bulgular: Uçucu madde kullanım bozukluğu olan ergenler ile sağlıklı kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, eğitim ve hemisfer baskınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Dikkat, dikkati sürdürme, çalışma belleği, bellek, yürütücü işlevleri değerlendiren 10 nöropsikolojik teste ait 44 ayrı alt testin 25'inde uçucu madde kullanan grup anlamlı derecede düşük puan almıştır. Diğer testlerde iki grup arasında test puanları açısından fark olmadığı görülmüştür. Vizyospasyal fonksiyonları değerlendiren Çizgi Yönünü Belirleme Testi ve Küp Çizimi Test'inde iki grup benzer performans gösterirken, Benton Yüz Tanıma Test'inde uçucu madde kullanan grup anlamlı düzeyde düşük performans göstermiştir. Uçucu madde kullanım sıklığı ve en son uçucu madde kullanımından sonra geçen süre ile testlerden alınan puanlar arasında, birkaç izole ölçüm dışında anlamlı korelasyon olmadığı görülmüştür. İlk uçucu madde kullanımından sonra geçen süre ile bazı bellek puanları arasında ve uçucu madde kullanmaya başlama yaşı ile yürütücü işlevleri değerlendiren bazı test puanları arasında anlamlı düzeyde korelasyon olduğu tespit edilmiştir.Sonuç: Başta yürütücü işlevler olmak üzere dikkat, bellek ve yüz tanıma fonksiyonunda uçucu madde kullanım bozukluğu olan grubun sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde performans kaybı olduğu saptanmıştır. Özellikle frontal-prefrontal etkilenmeyi düşündüren bu bulgular ilk uçucu madde kullanımından sonra geçen süre ve uçucu madde kullanmaya başlama yaşı ile de ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmada en son madde kullanımından sonra geçen süre ile nöropsikolojik test performansları arasında anlamlı korelasyon saptanmasa da, iyi eşleştirilmiş kontrol katılımcıları kullanılarak planlanacak izlemsel çalışmalarla, detoksifikasyon ve uzun süreli yoksunluğu takiben beynin nasıl toparlandığının araştırılması, gelecek çalışmaların önemli alanlarından biridir.Nöropsikolojik fonksiyon kayıpları, ciddi davranışsal sorunlar, akademik ve mesleki başarıda düşüşle sonuçlanabileceğinden bu çalışmanın verileri, rehabilitasyon çalışmaları için önemli bilgiler sağlamaktadır.

Abstract:
Introduction and Objectives: The abuse of volatile substances, because of the chemical structures, it may damage seriously integrity of central nervous system.. It is rarely known that often used in adolescence and at the first use of chronic abuse of volatile substances and how it affects neuropsychological functions. In the few studies cognitive deficits among users of volatile substances were investigated, but these studies are often very occupational exposure and in very long periods misuse of small-sample studies conducted in adult populations. Though losses of cognitive function among chronic users were reported, a sample of adolescent inhalant user, a well-matched control group, comparing the attention, memory, executive functions and visuospatial functions have not been tested extensively. Volatile substances commonly abused by adolescents, when considered a critical stage of neurodevelopment coincided with the period of use, it is likely to be large given the cognitive effects of adolescent inhalant abuse. The purpose of this study examines, regularly (at least 6 months, every day or almost every day) the possible loss of function in cognitive functions in adolescents using volatile substances and age of onset of inhalant use, duration of use, frequency of use and time elapsed after the last use, the possible relationship between passed time and neuropsychological functions.Methods: The 15-18 age group, two groups were included: a 30 adolescent inhalant use regularly and not smoking out of 28 adolescent psychoactive substance use. Two groups of age, gender and education were matched in terms of availability. Neuropsychological test battery was designed to assess a series of large-scale for cognitive function. These assessments focused attention, memory, executive functions and such as visuospatial functions. Batary consists of 13 tests assessing these functions. Research statistical analysis were carried out by using SPSS 18.0 program. Analyses of socio-demographic variables and frequency distributions were calculated as a percentage. Comparisons between the patient and control groups, a nonparametric test which was done with the Mann-Whitney U test. Spearman's rho correlation analysis examined the relationship between two variables.Results: Volatile substance abuse among adolescents and with the healthy control group, age, gender, education, the difference wasn?t statistically significant in terms of hemispheric dominance. Attention, sustaining attention, working memory, memory, executive function tests assessing 10 neuropsychological tests in 25 of the 44 separate sub-scores, using volatile substances group had significantly lower scores. Other tests showed no significant difference in test scores between the two groups. As two group showed similar performance evaluating visuospatial functions Determining the Direction of the Line Drawing Test and the Cube Test, group of inhalant use showed significantly lower performance at the Benton Facial Recognition Test. The frequency of inhalant use and inhalant use after last test between scores, with the passing of time, there wasn?t a significant correlation except for a few isolated measurement. With the time interval after the first use of volatile substances a negative correlation between the scores of some memory, executive functions with age at onset of volatile matter of evaluating the test scores of some of the significant negative correlation was found.Conclusion: Particularly the executive functions, in attention, memory, and uses face-recognition function of volatile matter than in healthy control group were found to be a significant loss of performance. Especially thought frontal-prefrontal affection these findings are suggestive after the use of volatile substances passing time and was associated with age at onset of inhalant use. In this study, even non determined significant correlation the use of time passed after the last item between neuropsychological test performance. Longitudinal studies will be planned using the best matched control participants, and after detoxification and the long-term abstinence investigate how the brain, is one of the most important areas of future works. Neuropsychological function losses, severe behavioral problems, academic and professional success may lead drop data in this study, provides important information for rehabilitation work.