Polikistik over sendromu olan hastalarda folik asitin kardiyovasküler risk parametrelerine etkisi
Polikistik over sendromu olan hastalarda folik asitin kardiyovasküler risk parametrelerine etkisi
Yazar: FİGEN BEŞYAPRAK
Danışman: PROF. DR. BERRİN ACAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Albüminler = Albumins ; Apoproteinler = Apoproteins ; Endotelinler = Endothelins ; Folik asit = Folic acid ; Homosistein = Homocysteine ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Karotis cismi = Carotid body ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnsülin direnci = Insulin resistance ; İskemi = Ischemia

Özet:
AMAÇ: Polikistik over sendromlu (PCOS) hastalardan özellikle insülin rezistansı gösterenler uzun dönemde kardiyovasküler hastalık (KVH) açısından yüksek riskli hasta grubunu oluşturdukları için bu çalışma yapılmış olup, folik asit kullanımının bu hastaların klinik, hormonal, metabolik ve kardiyovasküler risk parametreleri üzerine olumlu etki yapıp yapmadığı gösterilmek istenmiştir.YÖNTEM: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı Polikliniği'ne başvuran Rotterdam kriterlerine göre PCOS tanısı konulan 77 hasta ve kontrol grubunu oluşturmak üzere 40 sağlıklı kadın çalışmaya alınmıştır. PCOS hastaları folik asit kullanımlarına göre iki gruba ayrıldı. Grup 1; günde 5 mg folik asit kullanan 44 hastadan, Grup 2; folik asit kullanmayan 33 hastadan oluşmuştur. Hasta ve kontrol grubundaki olguların antropometrik ve kan basıncı ölçümleri ve Modifiye Ferriman Gallwey skor hesaplamaları yapıldı. Serum açlık glukoz, açlık insülin, C-reaktif protein, folik asit, endotelin-1 (ET-1), iskemi modifiye albümin (IMA), apoprotein B (Apo B), apoprotein A1 (Apo A1), yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), trigliserid, total kolesterol, homosistein, folikül stimüle edici hormon (FSH), lüteinize edici hormon (LH), total testosteron, serbest testosteron, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS) seviyeleri ölçüldü. Tüm hastaların LH/FSH ve Apo B/A1oranları, HOMA-IR (Homeostasis Model of Assessment - Insulin Resistance) indeksi ve serbest androjen indeksi (SAI) hesaplandı. Açlık insülin değerinin ?20 µIU/mL + HOMA-IR ?2.5 olması ve HOMA-IR ?2.5 olmak üzere her ikisine göre de hastalar insülin rezistans olanlar ve olmayanlar olarak gruplandırıldı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı tarafından tüm olguların ultrasonografi ile karotis intima media kalınlığı (CIMK), aort çapı, kol ve abdominal yağ kalınlık ölçümleri yapıldı. Tüm ölçümler 3 ay sonra tekrarlandı.BULGULAR: PCOS'lu olgular kontrol grubu ile yaş ve vücut kitle indeksi (BMI) açısından farklılık göstemeyip, her iki grubun da obez olmayan olgulardan oluştuğu saptanmıştır. PCOS'lu olgular kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bel çevresi, bel-kalça oranı ve ultrasonografik bel yağ kalınlık ölçümü, over volümleri, LH/FSH oranları ve HOMA-IR indeksleri, serum insülin, trigliserid, total kolesterol, DHEA-S, homosistein, ET-1 ve IMA değerleri, sağ, sol CMIK ve aort çapı ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. PCOS olgularını gruplandırdığımızda folik asit seviyesi yüksek olan Grup-1'in başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında sağ ve sol CIMK ölçümler, serum homosistein, folik asit ve ET-1 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Tüm PCOS olgularında homosistein ile sağ ve sol CIMK ölçümleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar olduğu izlenmiştir. İnsülin rezistansı olan PCOS'lu olguların serum homosistein düzeyleri ile açlık insülin ve ET-1 değerleri ve HOMA-IR indeksleri arasında güçlü, olumlu korelasyonlar olduğu saptanmıştır. İnsülin rezistansı olan PCOS'lu olgularda folik asit kullanımı ile homosistein düzeylerinde anlamlı düşme tespit edilmiştir olup, insülin rezistansı olmayan PCOS'lu olgularda folik asit kullanımı ile serum homosistein düzeylerinde hiçbir değişiklik olmadığı bulunmuştur. İnsülin rezistansı olmayan Grup 1 olgularında ise ET-1 seviyeleri 3. ayın sonunda anlamlı olarak düşmüş olup, insülin rezistansı olan Grup 1 olgularında ET-1 seviyeleri folik asit kullanımından etkilenmemiştir. İnsülin rezistansı olan PCOS olgularında ET-1 ile homosistein arasında olumlu, güçlü, anlamlı bir korelasyon gözlemlenmiştir. Grup 1'de 3 ay folik asit kullanımı sonucu folik asit ile sağ ve sol CMIK ve aort ölçümleri ile olumlu yönde korelasyonlar saptanmış olup, 3 ay folik asit kullanımı ile serum homosistein düzeyleri ile serum folik asit değeri arasında negatif korelasyon ve serum glukoz değerleri ile de pozitif korelasyon saptanmıştır. İnsülin rezistansı olmayan PCOS grubunda ise homosistein ile bakılan tüm parametreler arasında hiçbir korelasyon bulunamamıştır.SONUÇ: Bu çalışma, folik asit seviyesinin artmasının obez olmayan PCOS hastalarında ve özellikle de insülin rezistansı olanlarda kardiyovasküler hastalıkların ve damar endotelinin fonksiyon bozukluğu oluşmasında suçlanan homosisteinin seviyesinin azaldığını göstermiştir. Yine kardiyovasküler hastalığın önceden belirlenmesinde kullanılan non invaziv yöntem olan CIMK'nı da azalttığını ortaya koymuştur. PCOS'da insülin rezistansının olupolmamasına göre folik asitin ET-1 üzerine olan etkisini detaylı bir şekilde izlenmiş ve insülin rezistansı olan PCOS olgularında ET-1 ile homosistein arasında olumlu, güçlü, anlamlı bir korelasyonun olduğu gözlemlenmiştir. Ancak folik asit verilmesi ile insülin rezistansında azalma olmamıştır. Elde edilen sonuçlar, PCOS'lu hastaların erken dönemlerinde kardiyovasküler ve metabolik hastalıkları öngörmede ve gerekli önlemlerin erken yaşlarda alınmasının gerekliliğini göstermesi açısından önemli verilerdir. PCOS'lu olguların uzun dönemde KVH gelişme riskini önlemede folik asit kullanımının rol oynayabileceğini düşünmek için daha çok erken olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
PURPOSE: This study has performed for patients with polycystic ovary syndrome (PCOS) especially with insulin resistance, because they compose the high risk patient group for developing cardiovascular disease over the long term. It is purposed to show positive effect of folic acid usage on clinic, hormonary, metabolic and cardiovascular risk parameters in these patients.METHOD: Seventy seven patients with PCOS diagnosis (according to Rotterdam criteria) and 40 healthy women for control group, who applied to Dokuz Eylul University Hospital Department of Obstetrics and Gynecology, Division of Reproductive Endocrinology and Infertility Outpatient Clinic were included in this study. Patients with PCOS were divided into two groups according to usage of folic acid. Group 1 Forty four patients using 5 mg/day folic acid Group 2 Thirty three patients not using folic acid. Patients in both groups evaluated for antropometric and blood pressure measures and modified Ferriman Gallwey score. Fasting plasma glucose, fasting plasma insulin, C- reactive protein (CRP), folic acid, endothelin-1 (ET-1), ischemia modified albumin (IMA), apoprotein B (Apo B), apoprotein A1 (Apo A1), high density lipoprotein (HDL), low density lipoprotein (LDL), trigliserid, total cholesterol, homocysteine, follicule stimulating hormon (FSH), luteinizing hormon (LH), total testosteron, free testosteron, dehidroepiandrosteron sulfate (DHEAS) levels were measured. All patients? LH / FSH ratio and Apo B/A1 ratio, HOMA-IR (Homeostasis Model of Assessment - Insulin Resistance) index and free androgen index (SAI) were calculated. Both of ?20 µIU/mL fasting plasma insulin value + ?2.5 HOMA-IR and with the inclusion of HOMA-IR ?2.5, for both of two values patients divided into two groups as insülin rezistans positive and negative patients. All patients? carotis intima media thickness (CIMT), aorta diameter, arm and abdominale fat thickness were measured with ultrasonograpy by Dokuz Eylul University Hospital Radiology Department. All measurements were repeated after 3 months.RESULTS: Age and body mass index (BMI) values were not different in PCOS and control group, both groups consist of patients who were not obese. As compared to control group, istatistically significant differences between waist environment, waist-hip ratio and ultrasonographic waist fat thickness measurement, ovary volumes, LH/FSH ratios and HOMA-IR indexes, plasma insulin, trigliserid, total cholesterol, DHEA-S, homocysteine, ET-1 and IMA values, right-left CIMT and aorta diameter measurements in PCOS group. As we grouped PCOS patients, in group 1 with high folic acid levels, we found istatistically significant differences between beginning values of right and left CIMT measurements, plasma homosistein, folic acid and ET-1 levels as compared to other group. In all PCOS patients, significant positive corelations between homosistein and right-left CIMT measurements were found. In PCOS patients with positive insulin resistance, we confirmed strong, positive corelations between plasma homosistein levels and fasting plasma insulin and ET-1 values and HOMA-IR indexes. In PCOS patients with positive insulin resistance, significant decrease in homosistein levels have found by usage of folic acid. In the other hand, in patients with negative insulin resistance, it was found that there was no difference in plasma homosistein levels by the usage of folic acid. In group 1 patients with negative insulin resistance, ET-1 levels decreased significantly at the end of third month. In group 1 patients with positive insulin resistance, ET-1 levels were not effected by the usage of folic acid. In PCOS patients with positive insulin resistance; strong, positive, significant corelation was found between ET-1 and homosistein. In group 1, after the usage of folic acid for 3 months; we confirmed positive corelations between right-left CIMT and aorta measurements with the result of folic acid usage, negative corelation between plasma homosistein levels and plasma folic acid values, positive corelation with plasma glucose levels. In PCOS patient without insulin resistance, no correlation was found between homocysteine and all parameters are maintained.CONCLUSION: This study was featured that, in PCOS patients who were not obese, especially with positive insulin resistance; homosistein levels decreased by the increased level of folic acid. Homosistein was accused for the developing of cardiovascular diseases and vessel endothelin disfunction. Yet, it was featured that, CIMT decreased either, which was known as the noninvasive method of predicting cardiovascular disease.In PCOS, according to positive or negative insulin resistance, the effect of folic acid on ET-1 followed in detail and in PCOS patients with positive insulin resistance; strong, positive, significant corelation was found between ET-1 and homosistein. But, there was no decrease in insulin resistance by the usage of folic acid. The results found by this study were important because of predicting cardiovascular and metabolic diseases in early term of PCOS and necessity of needful cautions in early ages. It is yet early for thinking about the effect of folic acid usage for preventing the risk of cardiovascular disease for long term in patients with PCOS.