Anlam arayışı, alternatif kutsallıklar, ihtiyaca uyarlanmış itikatler: Türkiye'de yeni çağ inanışları ve pratikleri
Search for meaning, alternative sacraments, beliefs adapted to needs: New age beliefs and practices in Türkiye
Yazar: BURCU DOĞAN KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK KESGİN
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Yeni Çağ İnanışları alanında eğitim veren, faaliyetler düzenleyen kurumların incelenmesi ve bu kurumlara kimlerin hangi nedenlerle katıldığının anlaşılmasıdır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile derinlemesine mülakat ve katılımlı gözlem tekniklerinden yararlanılarak yürütülmüştür. Bir yıldan fazla süren saha araştırması boyunca 15'den fazla eğitime katılınmış, 250'den fazla kişiyle görüşülmüş, 76 kişi ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Bu noktada Yeni Çağ İnanışları ile ilgili eğitim ve faaliyetlere katılan kişilerin çoğunluğunun 35-45 yaş aralığında, orta ve üst gelir düzeyine sahip, iyi eğitimli bireylerden oluştuğu ve kadın katılımcı oranının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcıların hayatlarına anlam katma, sorularına yanıt, sorunlarına çözüm bulma, kendilerine maddi-manevi bir fayda sağlama amaçlarıyla bu eğitim ve faaliyetlere katıldıkları sonucuna varılmıştır. Öte yandan grup katılımlarının kişilere sosyalleşme imkânı verdiği anlaşılmıştır. Bu noktada konunun geniş bir çerçeveden anlaşılabilmesi için Goffman'ın Dramatürjik yaklaşımı ile Bourdieu'nün habitus, alan, sermaye, oyun ve illusio kavramlarından yararlanılmıştır. Literatürün zaman zaman işaret ettiği, Yeni Çağ İnanışlarının oluşup gelişmesinde en önemli etkenlerin başında insanların hem bireysel hem toplumsal olarak dinden uzaklaşmaları olduğunu savunan sekülerleşme kuramı söyleminin aksine katılımcıların Yeni Çağ İnanışlarına dini bir anlam yüklemedikleri, bunların mevcut kurumsal inançlarıyla çeliştiğini düşünmedikleri ve Yeni Çağ İnanışlarını kültürel bir pratik olarak değerlendirdikleri belirlenmiştir. Diğer taraftan Yeni Çağ İnanışları ile ilgili eğitim ve faaliyet düzenleyen kurumların ticari bir boyutu olduğu, ticari kuruluşlara benzer biçimde bir kurumsal kimlik ve yönetim şekli sergileme çabasında oldukları gözlemlenmiştir.  Katılımcıların çok büyük bir oranının ileride bu alanda meslek sahibi olmak istemeleri ve bunun için sertifika veren kurumları tercih etmeleri Yeni Çağ İnanışlarının bir Pazar olarak gelişim göstermekte olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the institutions providing educations and activities based on New Age Beliefs in Turkiye as well as the participants main motives to join these institutions. The research has been conducted using phenomenology, in-depth interview and participant observation techniques, which are qualitative research methods. The field researches have lasted more than a year. During this period more than 15 trainings were attended, over 250 people were met and in depth inteviews were conducted with 76 of them. According to the obtained results, the majority of the participants of these trainings and activities are between the ages of 35-45, have middle and upper income levels, are well-educated and the women outnumbers men. Participants are in the pursuit of meaning in their lives, are searching answers to their questions, wish to find solutions to their problems, with an overall aim to provide both spiritual and material benefits for themselves. It has been also understood that group participation gives people the opportunity to socialize and express themselves openly. Goffman's Dramaturgical approach and Bordieu's consepts such as habitus, field, game, illusio and capital will help us to have a better understanding on the subject. Contrary to what the literature on secularisation sometimes indicates, the emergence of new age beliefs should not be attributed to the personal and social loss of religion. It has been determined that the participants do not attribute a religious meaning to New Age Beliefs, do not think that these contradict with their existing institutional beliefs, and evaluate New Age Beliefs as cultural practices.  On the other hand, these institutions tend to have a commercial dimension including a corporate identity and management approach similar to industrial companies. The fact that a large majority of the participants wishes to be a part of the New Age Beliefs professionally and prefers institutions with certification indicates that the sector is developing as an industry.