Balassa - Samuelson Hipotezi: Türkiye ve dış ticaret ortakları uygulaması
The Balassa - Samuelson Hypothesis: Turkey and foreign trade partners application
Yazar: İSMAİL ÇİFÇİ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KÜÇÜKAKSOY
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Balassa-Samuelson Hipotezi = Balassa-Samuelson Hypothesis ; En küçük kareler yöntemi = Least squares method ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Uluslararası ticaret = International trade ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu çalışma Türkiye ve Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan 10 Avrupa Birliği Ülkesi (Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Hollanda, ispanya, Belçika, Yunanistan, Polonya, Romanya) ve NAFTA ülkeleri (Kanada, Meksika, Amerika Birleşik Devletleri) için 1991-2013 yıllık verileri kullanarak "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini test etmeyi amaçlamaktadır. Hipotez ülkeler arasında, dış ticarete konu olan ve dış ticarete konu olmayan sektörler arasındaki verimlilik farklarının reel döviz kurlarını belirleyeceğini iddia etmektedir. Çalışmada "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini araştırmak için öncelikle kurulan modeldeki değişkenlerin (reel efektif döviz kuru endeksi ve göreceli verimlilik endeksi) durağanlık analizleri Levin Lin Chu; Hadri; Breitung; Im Pesaran Shin; Fisher ADF; Fisher PP birim kök testleriyle yapılmış, ardından değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkilerin varlığı Pedroni Panel koentegrasyon testi ve Kao Panel koentegrasyon testiyle araştırılmış ve son olarak değişkenler arasındaki uzun dönemli katsayılar Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ve Dinamik En Küçük Kareler Yöntemiyle (DOLS) tahmin edilmiştir. Uygulanan testler sonucunda elde edilen bulgular şunlardır: a) Değişkenlere uygulanan tüm birim kök testleri sonucunda değişkenlerin düzey değerlerde durağan olmadıkları, birinci farkları alındığında ise %1 önem seviyesinde durağanlaştıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgu aynı zamanda söz konusu dönemde ve söz konusu ülkeler için "Satınalma Gücü Paritesinin" geçerli olmadığını ispatlamaktadır; b) Pedroni Panel koentegrasyon ve Kao Panel koentegrasyon test sonuçlarına göre değişkenler arasında %5 önem seviyesinde uzun dönemli koentegre ilişki tespit edilmiştir; c) FMOLS ve DOLS yöntemi "Balassa-Samuelson Hipotezi"nin geçerliliğini hem panel bazında hem de tüm ülkeler için %1 önem seviyesinde ispatlamaktadır. FMOLS ve DOLS yöntemine göre göreceli verimlilik endeksinde meydana gelen 1 birimliklik bir artış, uzun dönemde, reel efektif döviz kurunda yaklaşık olarak 0.96 birimlik bir artış meydana getirmektedir.

Anahtar  Kelimeler: 
Balassa-Samuelson  Hipotezi, Reel Döviz Kuru, Dış Ticarete Konu Olan ve Olmayan Sektör Verimlilikleri, Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS), Dinamik En Küçük Kareler Yöntemi (DOLS)

Abstract:
This paper aims to investigate validity of "Balassa-Samuelson Hypothesis" for Turkey and 10 member countries of the European Union (Germany, France, Britain, Italy, Netherlands, Spain, Belgium, Greece, Poland, Romania) and NAFTA countries (Canada, Mexico, United States) which Turkey's major trading partners using annual data in period from 1991 to 2013. Hypothesis argues that differential between the tradable and non-tradable sector productivity among countries determine the real exchange rate. In this study, first of all Levin Lin Chu; Hadri; Breitung; Im Pesaran Shin; Fisher ADF; Fisher PP unit root tests were performed to investigate stationary of the series (the real effective exchange rate index and relative productivity index), then The existence of long-run relationships between variables were investigated by Pedroni Panel cointegration test ve Kao Panel cointegration test, and finally the long-run coefficient between variables were estimated by Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS). Findings can be summarized as follows: a) According to unit root tests the series are not stationary at level but in the first difference they are stationary at 1% significance level. This finding also proves the "Purchasing Power Parity" does not holds in the these countries; b) According to Pedroni Panel cointegration test ve Kao Panel cointegration test long-run cointegrating relationship between variables has determined at 5% significance level; c) FMOLS and DOLS methods prove "Balassa-Samuelson Hypothesis" in both terms of panels and for all countries at 1% significance level. According to FMOLS and DOLS methods a 1 unit increase in the relative productivity index increases the real effective exchange rate index approximately 0.96 unit in the long-run.

Key Words: 
Balassa-Samuelson Hypothesis,Real Exchange Rate, Tradable and Non-Tradable Sector Productivity, Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS)