MÖ 3. binyılda hidrolik uygarlıklardan Harappa'nın sosyoekonomik yapısı
The socioeconomic structure of Harappa- a 3rd millennium BC hydraulic civilization
Yazar: DİDEM ÇAĞLA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ H. GÜL KÜÇÜKBEZCİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Ekonomi = Economy ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Harappa-İndus = Harappa-Indus ; Hindistan = India ; Kültürel yapı = Cultural structure ; M.Ö. 3000 = B. C. 3000 ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure

Özet:
Bu çalışmada, Harappa ya da diğer bir adıyla İndus Vadisi uygarlığının sosyoekonomik ve kültürel yapısı ele alınmaktadır. Harappa uygarlığı, Mezopotamya ve Mısır gibi MÖ 3. binyılda su kaynağı etrafında gelişen ve hidrolik medeniyet olarak tanımlanan uygarlıktır. Harappa, Hindistan ve civarının en eski kent uygarlığı olup MÖ 3200-1300 yılları arasında var olmuştur.  Sahip olduğu coğrafyanın potansiyeli, İndus halkının ekonomik ve sosyal alanlarda ilerlemelerini sağlamıştır. Verimli araziler sayesinde yoğun tarımsal faaliyetler gerçekleştirilmiş ve elde edilen artı ürün ve hammadde diğer bölgelere ihracat edilmiştir. İndus uygarlığının sahip olduğu coğrafi konum uygarlığın başta karasal ulaşım olmak üzere nehirler ya da deniz yoluyla uzak ve yakın bölgelerle ticaret yapmasını mümkün kılmıştır. Tarım ve ticaret alanındaki tüm bu gelişmeler Harappa uygarlığının sınırlarını genişletmiş ve uzun yıllar ayakta kalmasını sağlamıştır.  
Bu çalışmadaki amaç, MÖ 3. binyılda bir hidrolik uygarlık olan Harappa'nın sosyoekonomik yapısını ele almaktır. İndus Nehri'nin, bu yapının şekillenmesi ve gelişmesindeki etkenleri ya da rolü ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Ülkemizdeki Eskiçağ tarihi ve arkeoloji çalışmaları genelde Anadolu, Yunanistan, Roma ve Mezopotamya coğrafyaları tarihi ile ilgili çalışmalardır. Hindistan ve çevresinin en eski uygarlığıyla ilgili ülkemizde ayrıntılı çalışma pek yoktur. Var olan çalışmalar çok genel bilgilerden oluşmaktadır. Bu çalışma ile, Harappa veya İndus uygarlığının sosyal, ekonomik ve kültürel yönleri hakkında ayrıntılı bilgi verilerek bu açık kapatılmaya çalışılmıştır. Çalışmamız dönem olarak MÖ 3. bin yıl ile sınırlandırılmıştır. MÖ 3200-1900 yıllarını kapsayan Erken ve Olgun Harappa dönemleri ele alınarak Geç Harappa dönemi çalışmamızın dışında tutulmuştur.

Abstract:
In this study I will be examining the socioeconomic and cultural structure of Harappa, also known as the Indus Valley Civilization. The Harappan Civilization, like Mesopotamia and Egypt is the civilization that thrived around the water sources in 3000 BC and was defined as a hydraulic civilization. Harappa, one of the earliest city civilizations of India and its surrounding regions existed from 3200-1300 BC. The potential of its geography allowed the Indus people to develop in the economical and social fields. Due to its fertile lands the people were engaged in intense agricultural activities and the excess of produce and raw materials obtained from agriculture were exported to other regions. The geographical location of the mentioned civilization allowed it to do trade with nearby and distant regions, first and foremost via land routes but also via sea and rivers. All these developments in the fields of agriculture and trade allowed the Harappan Civilization to expand it borders and survive over a long period. 
The aim of this study is examining the socioeconomic structure of Harappa, a hydraulic civilization in 3000 BC. The factors and role of the Indus River in the shaping and development of this structure were also examined in detail. Studies on ancient history and archaeology in Turkey are generally related to research conducted on the history of Anatolia, Greece, Rome and Mesopotamia. Detailed studies in Turkey on the earliest civilization in and around India are somewhat limited. With this study, I attempt to fill this gap by providing detailed information on the social, economic and cultural aspects of the Harappan or Indus Civilization. This study is limited to the period of 3rd millennium BC. I have focused on the time period between 3200 and 1900 also called Early and Mature Harappan Phases. Late Harappan Phase was not included in this study.