Araştırma görevlilerinin örgütsel sinizm algılarının işten ayrılma niyetine etkisi
The effect of organizational cynicism perception of research assistants on leave of employment intention
Yazar: UĞUR YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUNUS ÖZTAŞYONAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma görevlileri = Research assistants ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Sinizm = Cynicism ; Spor eğitimi = Sport education ; Spor okulları = Sports schools ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmada araştırma görevlilerinin örgütsel sinizm algılarının belirlenmesi ve var olması durumunda bu algının işten ayrılma niyetine etkisi saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında ayrıca araştırma görevlilerinin demografik özelliklerine göre işten ayrılma niyeti ve örgütsel sinizm düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Bu bağlamda araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde düzenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim öğretim yılında Türkiye'de devlet üniversitelerinin beden eğitimi ve spor ile alakalı bölümlerinde görev yapan 323, vakıf üniversitelerinde görev yapan 17 olmak üzere toplam 340 araştırma görevlisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında devlet üniversitesinde görev yapan 191, vakıf üniversitelerinde görev yapan 15 olmak üzere toplam 206 araştırma görevlisine ulaşılmıştır.
Araştırmada üç bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Birinci bölümde katılımcılara ait kişisel bilgilere yer verilmiştir. Veri toplama aracında ikinci bölümde kullanılan örgütsel sinizm ölçeği Brandes (1997) tarafından geliştirilmiş 14 maddeden oluşan örgütsel sinizm ölçeğinin gözden geçirilmiş formu olan ve Brandes, Dharwadkar ve Dean (1999) tarafından geliştirilen ölçektir. Örgütsel sinizm ölçeğinin ülkemizde faktör yapısının ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi, ilk olarak Erdost ve arkadaşları (2007) tarafından gerçekleştirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Wayne ve arkadaşları (1997) tarafından geliştirilmiş, Türkçeye uyarlaması Küçükusta (2007) tarafından yapılan işten ayrılma niyeti ölçeği kullanılmıştır. "İşten Ayrılma Niyeti Envanteri"nin Cronbach‟s Alpha katsayısı r = 0,839, "Örgütsel Sinizm Ölçeği"nin ise r =  0,928 bulunmuştur.
Araştırma kapsamında devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan araştırma görevlilerinden veriler yüz yüze veya elektronik posta yoluyla toplanmıştır. Araştırma görevlilerinden alınan veri toplama araçları öncelikle SPSS 20.0 programına aktarılmıştır. Verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon katsayısı, parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t-testi, bağımlı örneklemler için t-testi, bağımsız örneklemler için tek yönlü varyans analizi ile parametrik testlerin sayıltılarının karşılanamaması durumunda non-parametrik testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, araştırma görevlilerinin işten ayrılma niyetleri ile örgütsel sinizm düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma görevlilerinin işten ayrılma niyetleri ile bilişsel, duyuşsal ve davranışsal sinizm düzeyleri arasında pozitif yönde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar bazında incelendiğinde araştırma görevlilerinin işten ayrılma tutumlarıyla en yüksek ilişki duyuşsal sinizm alt boyutu ile bulunmuştur. Daha sonra bilişsel ve en son davranışsal sinizm düzeyleri ile işten ayrılma niyetleri arasında ilişki olduğu saptanmıştır. Pozitif düzeyde bulunan ilişkiler araştırma görevlilerinin örgütsel sinizm düzeyleri arttıkça işten ayrılma niyetlerinin de artış gösterdiğini ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Araştırma Görevlisi, Sinizm, Örgütsel Sinizm, İşten Ayrılma Niyeti

Abstract:
This study aims to determine the organizational cynism perceptions of research assistats, and its effect on leave of employment if present. Study also examines if there is a significanct difference between the level of cynism and intention of leave for research assistants, based on their demographics. Concordantly, the study uses a rational screening model as the research method. Research population consists of 340 research assistants, 323 from public universities, 17 from private universities, worked in 2015-2016 school year. 191 public university research assistants and 15 private university research assistants (206 in total) are raeched in this context.
Data collection tool of research consists of three sections. The first section involves participants' personal data. Second section is the scale developed by Dharwadkar and Dean (1999), improved successor of Brandes' (1997) 14 section organizational cynism scale. The scale is first examined by Erdost et al in Turkey (2007). The third and last section uses the intention of leave scale, developed by Wayne et al (1997), translated into Turkish by Küçükusta (2007). Alpha coefficient for "Cronbach's intention of leave" was found r = 0,839, whereas calculated r is 0,928 based on the "organizational cynism scale".
In the research, data was collected via e-mail or face to face meetings from research assistants working at state and private universities. Firstly, gathered data collection tools from research assistants were passed to SPSS 20.0 program. During analysis, tests of percent, frequency, arithmetical mean, standard deviation, Pearson correlation coefficient were used. Also, t-test for independent samples, t-test for dependent samples, one-way analysis of variance and Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests which are non-parametric tests used when premises of parametric tests are not met.
In conclusion, it is determined that there is a positive correlation and moderate relation between resignation tendency of research assistants and organizational cynicism levels. It is determined that there are positive correlations between resignation tendency and cognitive, affective behavioral cynicism levels of research assistants. On the bases of subfields, affective cynicism is determined to be the most important reason of the resignation tendency of research assistants. It is followed in order by cognitive cynicism and behavioral cynicism. These positive relations show that resignation tendency of research assistants increase as organizational cynicism levels increase.

Key Words: Research Assistant, Cynicsm, Organizational Cynicism, Resignation Tendency