Diyabet sohbetleri ile yapılandırılmış eğitim programının insülin kullanan tip 2 diabetes mellituslu hastalarda hipoglisemi üzerine etkisi
The effects of structured training program constructed with conversation maps on hypoglycemia in patients with TYPE 2 diabetes mellitus using insulin
Yazar: ASLI TOK ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Sohbet toplantıları = Chat meetings ; İnsülin = Insulin

Özet:
Bu araştırma diyabet sohbet haritaları ile yapılandırılmış Hipoglisemi Eğitim Programı'nın insülin kullanan tip 2 diabetes mellituslu hastalarda hipoglisemileri önleme, hipoglisemi sıklığını azaltma ve hipoglisemi yönetimini iyileştirme üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak, deneysel düzende planlandı ve uygulandı. 
Çalışmanın örneklem grubuna 101 hasta alındı. Araştırma kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar randomize olarak eğitim (n=51) ve kontrol (n=50) grubu olarak ayrıldı. Eğitim grubuna sohbet haritaları yöntemine göre yapılandırılmış eğitim uygulandı, sonrasında birinci, üçüncü ve altıncı aylarda kontrolleri yapıldı. Kontrol grubuna ise eğitim verilmeden ilk değerlendirmeyi takiben birinci, üçüncü ve altıncı aylarda aynı kontroller yapıldı. İlk değerlendirme ve kontrollerde araştırmacı tarafından hazırlanan "Hasta Tanılama Formu" ile "Clarke Hipoglisemi Duyarlılık Ölçeği", "Gold Hipoglisemi Skorlaması", "Hipoglisemi Korku Ölçeği", "Diyabet Öz Yönetim Algı Skalası",  "EQ-5D-5L/Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve "Hasta Sağlık Anketi-9" uygulandı. Biyokimyasal testler (açlık-tokluk kan glukozu, HbA1c ve lipitler) ile boy ve kilo ölçümleri yapıldı. Veriler SPSS 11.5 programı kullanılarak analiz edildi.
Çalışmada diyabet sohbetleri ile yapılandırılmış Hipoglisemi Eğitim Programı'nın eğitim grubunda kontrol grubuna göre hipoglisemi yaşama oranı ve atak sıklığını etkilemediği, ancak hipoglisemi semptomlarını hissetmeyi ve hipoglisemi yönetimini iyileştirdiği belirlendi. Ayrıca çalışmada Hipoglisemi Eğitim Programı'nın eğitim grubunda metabolik kontrolü iyileştirdiği, hipoglisemi korkusunu azalttığı, diyabet öz yönetim algısını iyileştirdiği, yaşam kalitesini artırdığı ve depresyon yaşama oranını azalttığı belirlendi. 
Çalışmanın bulguları diyabet sohbetleri ile yapılandırılmış Hipoglisemi Eğitim Programı'nın olgularda yararlı olabileceğini gösterdi ve Hipoglisemi Eğitim Programı'nın benzer hasta gruplarının eğitiminde kullanılması önerildi.

Abstract:
This study, planned and conducted as randomized controlled, experimental study, aims to assess effects of Hypoglycemia Training Program constructed with conversation maps on preventing hypoglycemia, decreasing frequency of hypoglycemia, improving hypoglycemia management in patients with type 2 diabetes mellitus using insulin. 
The sample was 101 patients. Patients, met the research criteria and accepted to participate the study, were randomly assigned to the training (n=51) and control (n=50) groups. Structured training program constructed with converstation maps was performed to training group, then check-ups apply in the first, third, sixth months. As to the control group, check-ups apply in the first, third, sixth months without training. The participants were administered "The Patient Identification Form", "Clarke's Hypoglycemia Awareness Questionnaire", "Gold Hypoglycemia Scoring", "Hypoglycemia Fear Survey", "Perceived Diabetes Self-Management Scale", "EQ-5D-5L/Quality of Life Questionnaire", and "Patient Health Questionnaire-9". Biochemical test (fasting-post prandial blood glucose, HbA1c and lipids), with height and weight measurement were made. Data were analyzed using SPSS 11.5 programming. 
It was found that Hypoglycemia Training Program constructed with diabetes conversations did not affect the rates of hypoglycemia and frequency of attacks in the training group; but improved feeling hypoglycemia symptoms and management. Besides, the Hypoglycemia Training Program was found to improve metabolic control, decrease hypoglycemia fear, improve the perceived diabetes self-management, increase quality of life, and decrease the rates of experiencing depression. 
Findings show that Hypoglycemia Training Program constructed with diabetes conversations could be beneficial in patients and has been recommended to be used for the training of similar patient groups.