II. Mahmud dönemi İstanbul'unda asayiş ve güvenlik (1808-1829)
Public order and security in Istanbul during the reign of Mahmud II (1808-1829)
Yazar: ZEYNEP POLAT SATOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MERT SUNAR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışması, Sultan II. Mahmud döneminin 1808-1829 yılları arasında
merkezileşme siyaseti ve askeri reform politikalarını güvenlik konusuyla bir arada
incelemektedir. Çalışma, 1821 Yunan İsyanı, 1826 Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ve
1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'na odaklanmaktadır. Bu tezin amacı Yunan İsyanı
(1821), Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (1826) ve 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı
olaylarının öncelikle başkent İstanbul üzerindeki etkilerini merkezileşme ve güvenlik
politikaları çerçevesinde analiz etmektir. Söz konusu olayların Sultan II. Mahmud ve
devlet için bir güvenlik sorunu oluşturup oluşturmadığı, başkent İstanbul'da asayiş
ve güvenliği nasıl etkilediği ve devletin bu olaylara karşı ne tür önlemler aldığı bu tez
çalışmasının temel sorularıdır. Yunan İsyanı, yeniçeriliğin kaldırılması ve 1828-1829
Osmanlı-Rus Savaşı konuları II. Mahmud dönemine dair yapılan akademik
çalışmalar içinde çok defa ele alınmıştır. Özellikle Yunan İsyanı ve Yeniçeri Ocağı'nın
kaldırılması olayları farklı yaklaşım ve yöntemlerle tarihçiler tarafından çalışılmıştır.
Mevzubahis konuların bu çalışmada güvenlik meselesi üzerinden incelenmesi bu
tezin özgün bir yanını oluşturmaktadır. Güvenlik meselesi bu çalışmada güvenliğe
dair sosyal bilimler alanında geliştirilen kuram ve yaklaşımlarla ele alınmış;
güvenlikleştirme teorisi kullanılmıştır. II. Mahmud döneminin bu çalışmaya konu
olan olaylardaki güvenlik söylem ve politikalarının disiplinler arası bir yaklaşımla
incelenmesi ile mevcut literatüre bir katkı yapılması amaçlanmıştır. Bu tez
çalışmasında II. Mahmud döneminin yaklaşık ilk yirmi yılında ortaya çıkan isyan,
savaş ve benzeri olayların yol açtığı asayiş ve güvenlik sorunlarının gerçek anlamda
bir güvenlik tehdidi oluşturduğu ve bu tehdit karşısında alınan güvenlik
önlemlerinin II. Mahmud'un merkezi bir devlet inşa etme amacına hizmet ettiği
gösterilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı İmparatorluğu, II. Mahmud, İstanbul, Yunan İsyanı,
Yeniçeri İsyanı, 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı, Güvenlikleştirme, Merkezileşme

Abstract:
This dissertation examines the centralization and military reform policies during the
reign of Mahmud II between 1808-1829 in relation to the issue of security. This study
focuses on the Greek Revolt of 1821, the abolition of the Janissary Corps in 1826, and
the Ottoman-Russian War of 1828-1829. The aim of this dissertation is to analyze the
effects of the Greek Revolt (1821), the abolition of the Janissary Corps (1826) and the
Ottoman-Russian War of 1828-1829 primarily on the capital Istanbul within the
framework of centralization and security policies. The main questions of this
dissertation are whether these events posed a security problem for Sultan Mahmud II
and the state, how they affected public order and security in the capital Istanbul, and
what measures the state took against these events. The Greek Revolt, the abolition of
the Janissary Corps and the Ottoman-Russian War of 1828-1829 have been discussed
in several academic studies on Mahmud II's reign. Especially the Greek Revolt and
the abolition of the Janissary Corps have been studied by historians with different
approaches and methods. The examination of these events through the security issue
constitutes the unique aspect of this dissertation. In this study, the issue of security is
examined with theories and approaches developed in the field of social sciences on
security, including the securitization theory. This study aims to contribute to the
existing literature by examining the security discourses and policies in the events that
constitute the subject of this study with an interdisciplinary approach. This
dissertation tries to show that the public order and security problems caused by
rebellions, wars and similar events in the first twenty years of Mahmud II's reign
constituted a real security threat and that the security measures taken against this
threat served Mahmud II's aim of building a centralized state.
Keywords: Ottoman Empire, Mahmud II, Istanbul, The Greek Revolt, Janissary
Uprising, 1828-29 Ottoman Russian War, Securitization, Centralization