Annelerin bebek beslenme tutumu ve anksiyete düzeylerinin bebeklerinin ilk 6 ay beslenmesi üzerine etkisi: iki merkezli çalışma
The effect of mothers' infant feeding attitudes and anxiety levels on the first 6 months feeding of their infants: a two-center study
Yazar: MELİS ÖZKUMUR YEŞİL
Danışman: PROF. DR. AYSU DUYAN ÇAMURDAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Anne sütü bebeğin beslenmesinde gerekli olan her türlü besin öğesini içeren en ideal besindir. Özellikle ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenme bebeğin nöromotor ve bilişsel yönden gelişimini destekler. İlk 6 ay içinde çocukların formül mama veya ek gıda ile beslenmesi anne sütü üretiminde azalmaya sebep olacaktır. Çünkü anne sütünün üretimi emzirme sıklığı ve yoğunluğu ile paralellik göstermektedir. Anne sütüyle beslenmenin sürdürülmesini etkileyen demografik, biyolojik, psikolojik ve sosyal pek çok belirleyici faktör bulunmaktadır. Çalışmamızda farklı sosyodemografik özelliklere sahip iki farklı merkezdeki annelerin bebek beslenme tutumu ve anksiyete düzeylerinin bebeklerinin tek başına anne sütü veya anne sütüyle birlikte mama kullanımına etkileri ve beslenme şeklini etkileyen diğer faktörleri araştırmayı planladık. Çalışmamıza; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sosyal Pediatri Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği ve Mamak Devlet Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine 01.05.2023-31.05.2023 tarihleri arasında başvuran, 0-6 ay yaş aralığında olan, bilinen kronik bir hastalık tanısı olmayan ve kronik ilaç kullanım öyküsü olmayan, yenidoğan döneminde herhangi bir nedenle hastanede yatış öyküsü olmayan 38 hafta ve üzeri doğum öyküsü olan bebeklerin anneleri davet edilmiştir. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sosyal Pediatri Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniğinde toplam 150, Mamak Devlet Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğinde toplam 118 anket formu değerlendirmeye alındı. İlk bölüm emzirmede etkili olabileceği düşünülen bebeğe ve anneye ait özelliklerin sorulduğu veri formu, ikinci bölüm 20'şer adet sorudan oluşan Durumluk-Süreklik Kaygı Ölçek'ine ait form, üçüncü bölüm IOWA- Bebek Beslenme Tutum Ölçek'ine ait 17 sorudan oluşan anket formu idi. İstatistiksel analizler için SPSS 24.0 (SPSS Inc.; Chicago, IL, ABD) programı kullanıldı. 
Çalışmamızın sonucunda her iki merkezde de annelerin bebek beslenme tutumları yükseldikçe ve anksiyete düzeyleri azaldıkça emzirme oranlarının arttığı görülmüştür (sırasıyla; [p<0.001, OR:0,86, GA:%95 (0.81-0.90)] [p=0.011, OR:1.05, GA:%95 (1.01-1.09)]). Emzik kullanımının da mama kullanımını artırdığı saptanmıştır [p=0.011, OR:1.05, GA:%95 (1.01-1.09)]. Emzirme danışmanlığı almış olmak her iki merkezde de tek başına anne sütü ile beslenmeyi etkilememiştir. VKİ yüksek olan annelerin bebeklerinde tek başına anne sütü ile beslenmede azalma olduğu, mama ile beslenme eğiliminde oldukları istatistiksel olarak gösterilmiştir [p=0.035, OR:1.08, GA:%95 (1.005-1.159)]. Bu tez çalışmasından çıkarılabilecek en önemli sonuç olarak,  tek başına anne sütü ile beslenmede annelerin bebek beslenme tutumları ve kaygı düzeylerinin etkili olduğu saptanmıştır. Annelerin gebelik öncesi, sırası ve sonrasında bebek beslenmesine yönelik tutumları saptanıp düşük beslenme tutum puanına sahip annelere emzirmenin ve anne sütünün bebeğe ve anneye yararlarıyla ilgili bilgiler verilmelidir. Ayrıca, bu annelerin emzirme danışmanı tarafından daha sık ve yakın takibi sağlanmalıdır. Postpartum dönemde sık görülen anksiyetenin annelerde tespit edilerek yüksek kaygı düzeyine sahip annelere gerekli psikolojik desteğin sağlanması ve bu annelerin emzirme konusunda cesaretlendirilmesi, bilgi düzeylerinin artırılması ve gerekli durumlarda bu annelere sık emzirme danışmanlığı verilerek yakın takiplerinin gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Breast milk is the ideal food that contains all the nutrients necessary for infant nutrition. Exclusive breastfeeding, especially for the first 6 months, supports the neuromotor and cognitive development of the baby. Feeding children with formula or supplementary food in the first 6 months will cause a decrease in breast milk production. This is because breast milk production is parallel to the frequency and intensity of breastfeeding. There are many demographic, biological, psychological and social determinants that affect the continuation of breastfeeding. In our study, we planned to investigate the effects of infant feeding attitude and anxiety levels of mothers in two different centers with different sociodemographic characteristics on the use of breast milk alone or formula with breast milk in the first 6 months and other factors affecting feeding style. Mothers of babies who were between 0-6 months of age, who had no known diagnosis of a chronic disease, who had no history of chronic drug use, who had no history of hospitalization for any reason during the neonatal period, and who had a birth history of 38 weeks or more, who were admitted to Gazi University Faculty of Medicine Pediatrics Social Pediatrics Child Health Follow-up Outpatient Clinic and Mamak State Hospital Pediatrics Outpatient Clinic between 01.05.2023-31.05.2023 were invited to our study. A total of 150 questionnaire forms were evaluated in Gazi University Faculty of Medicine Pediatrics Social Pediatrics Child Health Follow-up Outpatient Clinic and 118 questionnaire forms were evaluated in Mamak State Hospital Pediatrics Outpatient Clinic. The first part was a data form in which infant and maternal characteristics thought to be effective in breastfeeding were asked, the second part was a form of State-Trait Anxiety Scale consisting of 20 questions each, and the third part was a questionnaire form consisting of 17 questions of IOWA-Infant Feeding Attitude Scale. SPSS 24.0 (SPSS Inc.; Chicago, IL, USA) program was used for statistical analysis. 
The results of our study showed that breastfeeding rates increased as the mothers' infant feeding attitudes increased and anxiety levels decreased in both centers (respectively; [p<0.001, OR:0.86, CI:95% (0.81-0.90)] [p=0.011, OR:1.05, CI:95% (1.01-1.09)]). Pacifier use was also found to increase formula use [p=0.011, OR:1.05, CI:95% (1.01-1.09)]. Receiving breastfeeding counseling alone did not affect breastfeeding in both centers. It was statistically shown that the infants of mothers with high BMI had a decrease in exclusive breastfeeding and tended to feed with formula [p=0.035, OR: 1.08, CI: 95% (1.005-1.159)]. The most important conclusion that can be drawn from this thesis is that mothers' infant feeding attitudes and anxiety levels were found to be effective in exclusive breastfeeding for the first 6 months. Mothers' attitudes towards infant feeding before, during and after pregnancy should be determined and mothers with low feeding attitude scores should be given information about the benefits of breastfeeding and breast milk to the baby and mother. In addition, these mothers should be followed up more frequently and closely by a lactation counselor. It is thought that anxiety, which is common in the postpartum period, should be identified in mothers and necessary psychological support should be provided to mothers with high anxiety levels, and these mothers should be encouraged about breastfeeding, their knowledge level should be increased and, if necessary, these mothers should be given frequent breastfeeding counseling and close follow-up should be carried out.