Norduz oğlaklarının büyüme-gelişme özellikleri ve en uygun büyüme eğrisi modelinin belirlenmesi
Determination of the most appropriate growth curve model and growth-development characteristics in norduz kids
Yazar: DAVUT ÖZEL
Danışman: PROF. DR. TURGUT AYGÜN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beden ölçüleri = Body measurements ; Büyüme modelleri = Growth models ; Canlı ağırlık = Live weight ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Oğlaklar = Kids

Özet:
Bu çalışmanın amacı Norduz oğlaklarının çeşitli dönem canlı ağırlık ve bazı vücut ölçüleri üzerine cinsiyet, doğum tipi ve ana yaşı gibi bazı makro çevre etmenlerinin etkilerini incelemek ve en uygun büyüme modelini tespit etmektir. Çalışmada, 2008 yılında doğan 14 baş Norduz oğlağı kullanılmıştır. Bu amaçla Monomoleküler, Gompertz, 3 parametreli Logistik ve Richards büyüme modelleri kullanılmıştır.Oğlakların doğumundan 6 aylık oluncaya kadar doğum ağırlığı ile canlı ağırlık ve 30-180. günler arasında ise cidago yüksekliği, vücut uzunluğu, göğüs çevresi, but çevresi, göğüs derinliği ve kürekler arkası göğüs genişliği gibi kimi vücut ölçüleri 14 gün aralıklarla kaydedilmiştir. Yüz sekseninci gündeki ortalamalar sırasıyla 2.94±0.14 kg ve 20.30±0.74 kg; 56.41±0.54, 58.60±0.80, 76.09±1.82, 59.49±1.09, 24.44±0.59 ve 13.62±0.32 cm olarak tahmin edilmiştir. Sütten kesim yaşındaki canlı ağırlık, vücut uzunluğu, göğüs çevresi ve kürekler arkası göğüs genişliği üzerinde sadece doğum tipi etkili olmuştur (P<0.05). Sütten kesim çağındaki but çevresi üzerinde cinsiyetin önemli etkisi belirlenmiştir. Doğum tipinin 0-60, 0-90 ve 0-120 günler arası günlük canlı ağırlık kazançları üzerindeki etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05). Doğum tipinin; 180. günlük yaştaki cidago yüksekliği, göğüs derinliği ve but çevresi üzerindeki etkisi önemli bulunmuştur (P<0.05).Sonuç olarak, Norduz oğlaklarının canlı ağırlık ve vücut ölçülerini tanımlayan en uygun büyüme modelinin 3 parametreli Logistik modeli olduğu anlaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Büyüme modeli, Canlı ağırlık, Vücut ölçüleri, Oğlak, Norduz.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of some major environmental factors such as gender, birth type and dam age on the body weight and the several body measurements at various periods of Norduz kids, and to determine the most suitable growth model. In this study, it were used 14 Norduz kids born in 2008. For this aim, the growth models of Monomolecular, Gompertz, 3 parameters Logistic, and Richards were used. Birth weight, live weight, and body measurements such as withers height, body length, chest circumference, leg circumference, chest depth and width of chest behind shoulders were fortnightly recorded from birth to 180 days of age. Corresponding the averages at 180 days of age were estimated as 2.94±0.14 kg, 20.30±0.74 kg, 56.41±0.54, 58.60±0.80, 76.09±1.82, 59.49±1.09, 24.44±0.59, and 13.62±0.32 cm, respectively. Only birth type on body weight, body length, chest circumference, and chest depth at weaning age had significant effect (P<0.05). Significant effect of gender on leg circumference at weaning time was found (P<0.05). The effect of birth type on the daily gains of body weight for days of 0-60, 0-90, and 0-120 was significant (P<0.05). The effect of birth type on withers height, chest depth and leg circumference at 180 days of age was statistically significant (P<0.05).It was concluded that the most suitable growth model describing the body weight and the body measurements of Norduz kids was Logistic model with 3 parameters.Key words: Growth model, Live weight, Body measurements, Kid, Norduz.