Bazı gelişmekte olan ülkelerde ve Türkiye'de ekonomik krizler ile iç-dış borçlanma ilişkisi
The relationship between economic crises and domestic-external borrowing in some developing countries and Turkey
Yazar: CANSU AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CURAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; İç borçlanma = Domestic borrowing

Özet:
1929 Büyük Buhranı ve sonrasında yaşana ekonomik krizler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerini olumsuz etkilemiştir. Genellikle siyasi, ekonomik ve teknolojik değişimlerin etkileriyle ortaya çıkan ekonomik krizler, üretimde azalma, işsizlikte artış, enflasyon, deflasyon veya stagflasyon şeklinde kendini göstermiştir. Ekonomik kriz dönemlerinde değişime uğrayan diğer önemli makroekonomik değişken, iç ve dış borçlanmadaki artıştır. Bu bağlamda çalışmanın konusu, bazı gelişmekte olan ülkelerde iç ve dış borçlanmayı etkileyen faktörleri ve Türkiye'de bu faktörlerden ekonomik krizler ile iç-dış borçlanma ilişkisini ele almasıdır. Çalışmanın amacı, bazı gelişmekte olan ülkelerde iç ve dış borçlanmayı etkileyen faktörler ve Türkiye'de ekonomik krizler ile iç ve dış borçlanmanın etkileşiminden hareketle ilerde yaşanabilecek ekonomik krizleri ve/veya borçlanma krizlerini önceden tahmin edebilmektir. Bu çalışma, bazı gelişmekte olan ülkelerde iç ve dış borçlanmayı etkileyen faktörleri ve Türkiye özelinde ekonomik krizler ile iç ve dış borç ile ilişkini ele alması bakımında literatüre katkı sağlayacaktır. 
Değerlendirmelere göre bazı gelişmekte olan ülkelerde iç ve dış borçları etkileyen faktörler; kamu kesimi açıkları, faiz oranı, enflasyon oranı ve döviz kuru, yatırım-tasarruf açıkları, finansal kesimin büyüklüğü, ekonomik büyüme ve ekonomik krizlerdir. Türkiye'de 1990 sonrası yaşanan ekonomik krizler için, 1994 ekonomik kriz yılı öncesi iç ve dış borç miktarı artmış, 1994 yılında azalmış ve kriz sonrası tekrar artış göstermiştir. 2001 krizinde dış borç miktarı iç borç miktarına oranla kriz öncesi dönemde azalmış 2001 yılı ve sonrasında artmıştır. 2008 küresel krizinde ise iç borç ve dış borç miktarı kriz yılı öncesi, 2008 yılı ve kriz yılı sonrasında artış yaşandığı söylenebilir.

Abstract:
The Great Depression of 1929 and the economic crises after it had a negative impact on the economies of developed and developing countries. Economic crises, which generally occur with the effects of political, economic and technological changes, manifested themselves in the form of decrease in production, increase in unemployment, inflation, deflation or stagflation. Another important macroeconomic variable that changes during the economic crisis is the increase in domestic and foreign borrowing. In this context, the subject of the study is to examine the factors affecting domestic and foreign borrowing in some developing countries and the relationship between economic crises and domestic-external borrowing in Turkey. The aim of the study is to predict future economic crises and/or borrowing crises based on the factors affecting domestic and foreign borrowing in some developing countries and the interaction of economic crises and domestic and foreign borrowing in Turkey. This study will contribute to the literature in terms of addressing the factors affecting domestic and foreign borrowing in some developing countries and the relationship between economic crises and domestic and foreign debt in Turkey. 
According to the evaluations, the factors affecting domestic and foreign debts in some developing countries; public sector deficits, interest rate, inflation rate and exchange rate, investment-savings deficits, size of the financial sector, economic growth and economic crises. For the economic crises experienced in Turkey after 1990, the amount of domestic and foreign debt increased before the 1994 economic crisis, decreased in 1994 and increased again after the crisis. In the 2001 crisis, the amount of external debt decreased in the pre-crisis period compared to the amount of domestic debt, and increased in 2001 and after. In the 2008 global crisis, it can be said that the amount of domestic debt and external debt increased before the crisis year, after 2008 and after the crisis year.