Hılary W. Putnam'ın anlamsal dışsalcılık teorisi üzerine bir değerlendirme
An evaluation on Hilary W. Putnam's theory of semantic externalism
Yazar: ERDOĞAN BOZ
Danışman: PROF. DR. FERİT USLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Hilary W. Putnam'ın geliştirdiği 'Anlamsal Dışsalcılık' adlı anlam teorisi, özgün bir teori olarak dil felsefesi içinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Anlamsal Dışsalcılık, özü itibariyle anlamın zihin durumları tarafından değil, bireyin içinde yaşadığı dilsel topluluk ve fizik (dış) dünya tarafından oluşturulduğunu iddia eder. 'Anlam Teorisi Olası mı? 'adlı makale ile ilk izleri ortaya çıkan Anlamsal Dışsalcılık teorisi, Putnam'ın kurguladığı üç varsayımsal düşünce deneyine ('Su', 'Kayın-Karaağaç' ve 'Alüminyum-Molibden') dayanmaktadır. Bu deneylerin ilkinde İkiz Dünya tasarlayan Putnam, ikizler (Oscarlar) üzerinden anlam teorisini inşa eder. Diğer varsayımsal düşünce deneylerindeki görüşlerini pekiştiren Putnam, daha sonra 'Kavanozdaki Beyin' varsayımsal düşünce deneyini kurgulayarak görüşlerini daha ileriye taşır. 

Anlamsal Dışsalcılık teorisinin en önemli etkisi, zihinci anlam teorilerinin bir alternatifini oluşturmasıdır. Kökeni Locke'a kadar götürülebilen zihinci anlam teorilerinin, anlamı yalnızca insan zihniyle sınırlayan katı tutumları böylelikle aşılmıştır. Putnam, anlamın oluşum süreçlerini yalnızca zihinle ilişkilendiren bu görüşlere karşı, anlamın oluşumunda yalnızca zihin durumlarının etkili olmadığını, dolayısıyla anlamın bireyin bedeni ile sınırlı kalamayacağını iddia etmiştir. Anlamın oluşum sürecinde bireyin yaşadığı toplumdaki dilsel iş bölümünün etkili olduğunu ileri süren Putnam, bu süreçte etkili olan diğer öge, fizik (dış) dünyanın yani göndergenin önemine dikkat çekmiştir. Kendi ifadesiyle "Anlam göndergeyi belirler, gönderge değişirse anlam değişir". 

Anlamsal Dışsalcılık teorisinin yapı taşları olan anlam, kaplam, içlem, kavram, gönderge, basmakalıp, dizinsellik, doğal tür sözcükleri, katı belirleyiciler vd. terimlerin tanımları, kapsamları ve işlevleri dolayısıyla oluşturdukları farklılıklar, karşıtlıklar, ara kesitler ve kapsayıcılıklar bu teorinin esasını teşkil eder.

Abstract:
The theory of meaning called 'Semantic Externalism' developed by Hilary W. Putnam has an important place in the philosophy of language as an original theory. In essence, Semantic Externalism claims that meaning is created not by psychological states, but by the linguistic community and the physical (external) world in which the individual lives. The theory of Semantic Externalism, the first traces of which appear in the article "Is a Theory of Semantics Possible?", is based on Putnam's three hypothetical thought experiments ("Water", "Beech-Elm" and "Aluminum-Molibden"). In the first of these experiments, Putnam designs a Twin World and constructs his theory of meaning through twins (Oscars). Reinforcing his views in other hypothetical thought experiments, Putnam then carries his views further by conducting the 'Brains in a Vat' hypothetical thought experiment.

The most important effect of the theory of Semantic Externalism is that it constitutes an alternative to idealist theories of meaning. The rigid attitudes of idealist theories of meaning, whose origins can be traced back to Locke, which limit meaning to the human mind alone, were thus overcome.  Against these views, which associate the formation processes of meaning only with the mind, Putnam argued that only states of mind are not effective in the formation of meaning and therefore meaning cannot be limited to the individual's mind. Putnam, who argues that the linguistic division of labor in the society in which the individual lives is effective in the process of meaning formation, drew attention to the importance of the other effective element in this process, the physical (external) world, that is, the reference. According to him, "Meaning determines the reference, if the reference changes, meaning changes".

The building blocks of the theory of Semantic Externalism are meaning, scope, implication, concept, referent, stereotype, indexicality, natural type words, strict determinants, etc. and the differences, contrasts, intersections and inclusiveness that these terms create due to their definitions, scopes and functions constitute the basis of this theory.