COVİD-19 pandemisi'nde görev alan sağlık çalışanlarında dünyaya ilişkin varsayımlar durumu ve sekonder travmatik stres düzeyleri: İstanbul'da 3. basamak bir kamu hastanesi örneği
Assumption status and secondary traumaticstress levels in healthcare workers taking work inthe COVID-19 pandemic: Example of a 3rd stage publichospital in istanbul
Yazar: HATİCE GEGİN
Danışman: PROF. DR. GALİP EKUKLU
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Varsayımlar = Assumptions

Özet:
The aim of this study; To investigate the level of secondary traumatic stress and
assumptions about the world of healthcare workers involved in the COVID-19 pandemic.
The research was carried out with 352 people in a public institution providing 3rd level
health services in Istanbul.
Physicians, nurses, pharmacists, cleaning staff and clinical support staff participated in
the study.
As the secondary traumatic stress level of the participants increased, their assumptions
about the world were negatively affected.
As the professional experience of healthcare professionals increased, their secondary
traumatic stress levels decreased, and their assumptions about the world were positively
affected.
62
The assumptions of the cleaning personnel about the world were found to be more
positive than the assistant physician, general practitioner and nurse. The mean age of the
participants was 31.1 ± 8.1.
As age increases, assumptions about the world become more positive and secondary
traumatic stress levels decrease. 52% of the participants are female and 42% are male. Women's
secondary trauma levels are higher than men, and their assumptions about the world are more
negative (p:0.017).
In the study, it was determined that ITSO scores of those with doctoral education were
lower than those with associate degree graduates (p˂0.05). People with low education level
have more positive assumptions than participants with high education level (p˂0.05). There
was no significant relationship between marital status and ITSO (p˃0.05). The assumptions
about the world of the married participants were found to be more positive than the singles
(p=0.003). Secondary traumatic stress levels of people who have children were found to be
lower and their assumptions about the world were more positive (p<0.05). As the income level
of the participants increased, the scores they got from the ITSO decreased (r:-0.14. p:0.015).
Health workers living with their families have more positive assumptions about the
world (p=0.002). Secondary traumatic stress levels of employees providing healthcare services
to COVID-19 patients were found to be higher (p=0.045). The level of secondary traumatic
stress was found to be higher in healthcare workers who were assigned to another unit or outside
the institution during the pandemic (p=0.047). 91.5% of the participants stated that they felt the
need for psychological support during the pandemic, but 6.8% stated that they could receive
psychological support.
Keywords: Secondary traumatic stress, health workers, assumptions about the world,
COVID-19

Abstract:
Bu çalışmada, COVID-19 pandemisinde görev alan sağlık çalışanlarının ikincil
travmatik stres düzeyi ve dünyaya ilişkin varsayımlar durumu araştırılmıştır. Araştırma
İstanbul'da 3. Basamak sağlık hizmeti veren bir kamu kurumunda 352 kişi ile yapılmıştır.
Araştırmaya hekim, hemşire, eczacı, temizlik personeli ve klinik destek personeli katılmıştır.
Katılımcıların ikincil travmatik stres düzeyi arttıkça dünyaya ilişkin varsayımları olumsuz
etkilenmiştir. Sağlık çalışanlarının meslek tecrübeleri arttıkça ikincil travmatik stres düzeyleri
azalmış, dünyaya ilişkin varsayımları olumlu yönde etkilenmiştir. Temizlik personellerinin
dünyaya ilişkin varsayımları asistan hekim, pratisyen hekim ve hemşireden daha olumlu
bulunmuştur. Katılımcıların yaş ortalaması 31,1 ± 8,1'dir. Yaş arttıkça dünyaya ilişkin
varsayımlar daha olumlu olmakta, ikincil travmatik stres düzeyleri azalmaktadır. Katılımcıların
%52'si kadın % 42'si erkektir. Kadınların ikincil travma düzeyleri erkeklere göre daha yüksek,
dünyaya ilişkin varsayımları daha olumsuzdur (p:0,017). Çalışmada doktora eğitimi olanların
İTSÖ puanı ön lisansa göre daha düşük bulunmuştur (p˂0,05). Eğitim düzeyi düşük olan
kişilerin yüksek olan katılımcılara göre varsayımları daha olumludur (p˂0,05). Medeni durumla
İTSÖ arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p˃0,05). Evli katılımcıların dünyaya ilişkin
varsayımları bekarlara göre daha olumlu bulunmuştur (p=0,003). Çocuk sahibi olan kişilerin
ikincil travmatik stres düzeyleri daha düşük, dünyaya ilişkin varsayımları daha olumlu
bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların gelir düzeyi arttıkça İTSÖ'den aldıkları puanlar
düşmüştür (r:-0.14. p:0.015). Ailesiyle yaşayan sağlık çalışanlarının dünyaya ilişkin
varsayımları daha olumludur (p=0,002). COVID-19 hastasına sağlık hizmeti sunan çalışanların
ikincil travmatik stres düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p:0,045). Pandemide kurum içinde
60
başka bir birime veya kurum dışına görevlendirilen sağlık çalışanlarında ikincil travmatik stres
düzeyi daha yüksek bulunmuştur (p:0,047). Katılımcıların %91,5'i pandemide ruhsal destek
ihtiyacı hissettiğini belirtmiş ancak % 6,8'i ruhsal destek alabildiğini belirtmiştir.
Anahtar Kelimeler: İkincil travmatik stres, sağlık çalışanları, dünyaya ilişkin
varsayımlar, COVID-19