Guınea pig'lerde deneysel olarak oluşturulan seröz otitis media tedavisinde klaritromisin ve prednizolonun antioksidan ve antienflamatuar etkilerinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması
Investigation of antioxidant and anti-inflammatory effects of clarithromycin and prednisolone in the treatment of experimental otitis media with effusion by biochemical and histopathological methods
Yazar: GÜNAY KOZAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AKTAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Clarithromycin = Clarithromycin ; Kobaylar = Guinea pigs ; Otitis media = Otitis media ; Prednizolon = Prednisolone

Özet:
Makrolid grubu antibiyotiklerden klaritromisinin diğer grup antibiyotiklerden farklı olarak antimikrobiyal, etkilerinin yanı sıra antienflamatuar ve antioksidan etkileri mevcuttur. Bu farklılık birçok araştırmacının bu konu üzerinde yoğunlaşmısına sebep olmuştur. Makrolidler, mediatörler aracılığıyla sitokin üretimi, nötrofil infiltrasyonu ve buna bağlı olarak gelişen serbest radikallerin oluşumuna engel olarak antienflamatuar ve antioksidan etkinlik gösterirler.  
    Efüzyonlu otitis media (EOM) tedavisinde, steroid kullanımıyla ilgili birçok araştırmacı doz, süre ve kullanım şekli yönüyle farklı fikirler öne sürmüş olsalar da steroidlerin EOM'deki etkinliği yönüyle görüş birliği mevcuttur. 
    Çalışmamızda deneysel EOM oluşturularak klaritromisin, prednizolon ve bunların kombine kullanımlarının tedavideki antioksidan ve antienflamatuar etkinlikleri araştırıldı.
    Çalışmamızda rastgele olarak seçtiğimiz guinea pig'lerle her grupta 7'şer hayvan olacak şekilde 5 grup oluşturuldu. Grup 1'e (kontrol) intratimpanik salin enjeksiyonu, diğer gruplara intratimpanik histamin (0,1ml) enjeksiyonunu yapıldı. İntratimpanik enjeksiyonlardan 24 saat sonra, 12 saat arayla günde iki kez; grup 2'ye klaritromisin (15mg/kg/gün) ve prednizolon (1mg/kg/gün), grup 3'e klaritromisin (15mg/kg/gün), grup 4'e prednizolon (1mg/kg/gün), grup 5'e (experimental grup) serum fizyolojik intraperitoneal olarak 5 gün boyunca verildi. Grup 1'e tedavi uygulanmadı. Bu süre sonunda tüm guinea pig'lerden derin anestezi altında intrakardiyak kan alındıktan sonra sakrifiye edildi. Daha sonra sağ temporal kemikleri çıkarılarak hiastopatolojik analizler için fiksasyon ve dekalsifikasyon işlemleri yapıldı.
    Biyokimyasal analizler sonucunda klaritromisin ve prednizolunun kombine kullanıldığı grupta malondialdehit (MDA) ve total oksidan seviyesi (TOS) değerlerinin anlamlı olarak azaldığı, (p<0.05) total antioksidan seviyesi (TAS) değerinin experimental gruba göre anlamlı oranda arttığı (p<0.05) görüldü. Bu verilerin kontrol grubuna en yakın değerler olduğu görüldü. Klaritromisin ve prednizolonun tek başlarına kullanıldığı gruplarda ise MDA ve TOS değerlerinin anlamlı oranda azaldığı (p<0.05) ve TAS değerinin experimental gruba göre anlamlı oranda arttığı görüldü (p<0.05). Ancak kendi aralarında istatistiksel bir farklılığın olmadığı izlendi (p>0.05). Experimental grupta ise en yüksek MDA ve TOS değeri ile en düşük TAS değeri belirlendi.
    Histopatolojik analizlerde experimental grup orta kulak mukozasında, yoğun nötrofil infiltrasyonu, vasküler dilatasyon ve kollojen doku artışı izlenirken bu değişikliklerin en fazla klaritromisin ve prednizolonun kombine edildiği grupta baskılandığı, tek başına klaritromisin ya da prednizolon uygulanan gruplarda nispeten daha az baskılandığı görüldü. Sadece prednizolonun uygulandığı grupta ise klaritromisine göre histopatolojik değişikliklerin daha fazla baskılandığı görüldü.
    EOM'de klaritromisinin antioksidan ve antienflamatuar etkinliğinin olduğu, Prednizolon ile kombine edildiğinde bu etkilerin güçlendiği görüldü. Klaritromisinin antibakteriyel, antienflamatuar ve antioksidan özelikleri nedeniyle EOM tedavisinde ilk akla gelen ajanlardan olması gerektiği ve kontrendikasyonun olmadığı durumlarda steroidlerin de eklenmesinin tedavi etkinliğini arttıracağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Clarithromycin is a group of macrolide antibiotics. Apart from other antibiotics, clarithromycin have anti-inflammatory and antioxidant as well as antimicrobial effects of it. This difference causes many researchers to concentrate upon the subject. Macrolides have antioxidant and anti-inflammatory activity with the help of mediators by preventing the cytokine production, neutrophile infiltration and the free radical formation which develops depending upon this. 
    Even though, many researchers have suggested different ideas about steroid usage depending on dosage, period and usage aspects on the treatment of Otitis Media with Effusion (OME), there is an agreement asserting that steroids have an effect upon OME. 
    The present study aims to investigate the antioxidant and antiinflammatory activities the clarithromycin and/or prednisolone in the experimental OME induced guinea pigs.
    In our study, 35 male guinea pigs were randomly chosen into five groups; each group consisted of seven animals. Intratympanic injection of saline injected to group 1 (control), Intratympanic injection of histamine (0,1 ml) injected to the remaining groups. After 24 hours Intratympanic injections, clarithromycin (15mg/kg/day) and prednisolone (1mg/kg/day) to group 2, clarithromycin (15mg/kg/day) to group 3, prednisolone (1mg/kg/day) to group 4, serum physiologic to group 5 (experimental group) were injected intraperitoneally every 12 hours, twice a day for five days. Any treatment was not applied to group 1. At the end of this period, after collecting intracardiac bloods from all guinea pigs under the deep anesthesia they were sacrificed. Later, right temporal bones were removed, fixated and decalcification procedure was done for histopathologic analyses.  
    As a result of biochemical analyses, in the group that clarithromycin and prednisolone are used as combined, it was seen that malondialdehyde (MDA) and total oxidant status (TOS) values decrease significantly (p<0.05) and total antioxidant status (TAS) values increased significantly compared to experimental group (p<0.05), TAS value increases significantly compared to experimental group (p<0.05). It was seen that these data proximate values to control group. As to the groups in which clarithromycin and prednisolone was used separately, it was seen that MDA and TOS values decreased significantly (p<0.05) and TAS value increases significantly compared to experimental group (p<0.05). However, it was observed that there was no statistical difference between each other. As to experimental group, maximum MDA and TOS values and minimum TAS values were detected. While increased neutrophil infiltration, vascular dilatation, and collagen density were observed in the histopathologic analyzes in middle ear mucosa of experimental groups, it was seen that these variances were mostly inhibited in the group of which clarithromycin and prednisolone were given as combined and comparatively less in the group of which clarithromycin and prednisolone were administered as separately. It was seen that histopathologic variances were inhibited further in the only prednisolone treated group.
    The results of study showed that clarithromycin has anti-inflammatory and antioxidant effects, when it is combined with prednisolone, these effects gain strength. We consider that clarithromycin should be the first agent coming to mind on the treatment of OME because of its antibacterial, anti-inflammatory and antioxidant features and in case of no contraindication situations, addition of steroids will increase the efficiency of the treatment.