İngilizce ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yeri
The place of intangible cultural heritage in English language teaching coursebooks
Yazar: ESİN DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER SÜMBÜL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil-kültür = Language-culture ; Kült = Cult ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu çalışmada İngilizcenin ikinci dil ya da yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yeri incelenmektir. Çalışmada ders kitaplarında genel olarak kültürel öğelere ne kadar yer verildiği sorusuna cevap vermenin yanı sıra özellikle somut olmayan kültürel mirasın incelenen ders kitaplarında ne ölçüde yer aldığı da ortaya konulmaktadır. 
Nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme tekniğini benimseyen çalışmanın odağında Norveç, Avusturya, Hindistan, Japonya ve Türkiye'de kullanılmakta olan İngilizce ders kitapları yer almaktadır. Söz konusu ülkelerin seçiminde göz önünde bulundurulan kriterler ise UNESCO somut olmayan kültürel miras listesine kabul edilmiş değerlere sahip olmak, UNESCO somut olmayan kültürel mirası koruma sözleşmesini kabul etmiş ya da tanımış olmak ve "Education First (EF)" tarafından sunulmakta olan İngilizce yeterlik seviyesi indeksidir. Çalışma kapsamında Türkiye'den yerel basım İngilizce ders kitabı seti ve diğer ülkelerden ikişer yine yerel basım İngilizce ders kitapları incelenmiştir. İncelenen kitaplar farklı seviyeler için hazırlanmış olup basım yılları da farklılaşmaktadır. Kitapların basım yılları seçilen ülkelerin UNESCO Kültürel Mirası Koruma Sözleşmesini kabul etme ya da tanıma tarihlerinden sonradır. Ayrıca bir kıyaslama yapabilmek adına çalışmaya uluslararası kullanım için hazırlanmış olan bir İngilizce ders kitabı da ilave edilmiştir. Verilerin analizinde Kachru (1985)'nun Üç Çevre Modeli ve Somut Olmayan Kültürel Miras Boyutları temel alınmıştır. 
İncelenen on iki (12) İngilizce ders kitabında genel olarak iç çevre ülkelerinin sözcüksel temsilinin diğer çevrelere kıyasla daha fazla olduğu görülmüştür. İç çevreyi genişleyen çevre takip etmektedir. Kitaplarda dış çevrenin temsil oranının oldukça düşük olduğu elde edilen bulgular arasındadır. Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) boyutlarının temsil durumlarında ise en çok sözlü gelenekler ve anlatılar boyutuna ait öğelerin yer aldığını ve bu boyutu doğa ve evrenle ilgili uygulamaların takip ettiğini söylemek mümkündür. Kitaplarda toplumsal uygulamalar, ritüeller, şölenler boyutuna ait öğeler yer alırken en az gösteri sanatları ve el sanatları boyutlarının temsil edildiği elde edilen bulgular arasındadır. 
İngilizcenin hitap ettiği kitlenin büyüklüğünü düşündüğümüzde temel ders materyali olarak kullanılan ders kitaplarının kültürel açıdan daha çok çeşitlilik sağlaması ve somut olmayan kültürel miras öğelerinin korunması ve aktarılmasına katkı sağlayabilmeleri için içeriklerinin tüm bu unsurlar göz önünde bulundurularak düzenlenmesi önem arz eden bir durumdur. 

Anahtar Kelimeler: İngilizce Öğretimi, Somut Olmayan Kültürel Miras, İngilizce Ders Kitapları.

Abstract:
The aim of this present study is to investigate the place of Intangible Cultural Heritage within the EFL /ESL coursebooks. Besides revealing the extent of covering cultural elements, the study also aims to find out to what extent EFL/ESL coursebooks take into consideration to Intangible Cultural Heritage. 
Adapting document analysis of qualitative research techniques, the study focuses on in total 12 English coursebooks published in Norway, Austria, India, Japan and Turkey. The countries were selected through the criteria of having a heritage in the list of UNESCO Intangible cultural heritage, accepting or ratifying Convention for Safeguarding Intangible Cultural Heritage and English proficiency index 2017 prepared by Education First. Within the scope of the study a coursebook set from Turkey and two English coursebooks from each country were evaluated. Also, in order to make a comparison, an English coursebook of an international publishing house was also analyzed. For the data analysis, Kachru (1985)'s three circle model and domains of intangible cultural heritage were taken as a base.  
The analyses of 12 coursebooks showed that in general the inner circle was presented more than other circles. Inner circle was followed by expanding circle and the presentation of outer circle was found to be very low. In terms of intangible cultural heritage domains, oral traditions and expression was the mostly covered domain in the coursebook. It was followed by knowledge and practices concerning nature and universe. The least covered domains were found to be performance arts and traditional craftsmanship. 
Taking into consideration the global usage of English language, it is important for the coursebooks, the main teaching materials, to provide cultures variety and play a role in safeguarding and transfer of cultural heritage. Thus, it is crucial for the writers to bear these in mind while designing the coursebooks.  
Key Words: English Language Teaching, Intangible Cultural Heritage, Coursebook