Kronik böbrek hastalarında eriptozun değerlendirilmesi
Evaluation of eryptosis in patiens with chronic kidney disease
Yazar: MEHMET GÖKHAN GÖK
Danışman: PROF. DR. SAİME PAYDAŞ ; ÖĞR. GÖR. BÜLENT KAYA ; UZMAN BARIŞ BORAL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anneksin V = Annexin V ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hücreler = Cells ; Kalsiyum = Calcium

Özet:
Kronik Böbrek Hastalarında Eriptozun Değerlendirilmesi
Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH)'da en önemli bulgulardan olan aneminin patogenezinde çok sayıda faktörden biri de eriptozdur. Bu çalışmanın amacı evre 3-5 ve 5D (diyaliz) kronik böbrek hastalarında eriptozun değerlendirilmesidir.
Yöntem ve gereçler: Çalışmamıza Nefroloji Bilim Dalında takip edilen KBH'lı hastalar dahil edildi. Hasta gruplarının yaşı 18-80 ve hemoglobin değeri erkekte <13 g/dl, kadında <12g/dl altında idi. Ellidokuz prediyaliz hastası (eGFR<60 mL/dk 1,73 m2), 26 hemodiyaliz hastası, 21 periton diyaliz hastası ve benzer yaştaki 29 sağlıklı gönüllüde (kontrol) eriptoz belirteci olarak flow sitometrik olarak anneksin V bağlanması, intrasellüler kalsiyum ve ELİSA yöntemi ile süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesi değerlendirildi. Ayrıca hemogram, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), parathormon (PTH), 25-OH vit D3, kan üre azotu (BUN), kreatinin (Cr), C-reaktif protein (CRP), Na, K, P, iyonize ve total kalsiyum, Ferritin, B12, Folat ölçüldü. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics Versiyon 20. 0 paket programı kullanıldı
Bulgular: İntraselüler kalsiyum; prediyaliz grubunda 3,05±1,66 hemodiyaliz grubunda 2,24±0,99 periton diyalizi grubunda 2,38±0,87 ve kontrol grubunda 1,71±0,46 ölçüldü. İntraselüler kalsiyum diğer gruplarda benzer iken sadece prediyaliz grubunda kontrol grubundan istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0,000). Anneksin V bağlanması; prediyaliz grubunda 1,05±0,99 hemodiyaliz grubunda 1,15±0,56 periton diyalizi grubunda 1,06±0,87 ve kontrol grubunda 0,88±0,86 ölçüldü. Kontrol grubuna göre anneksin V bağlanması prediyaliz, hemodiyaliz ve periton diyaliz gruplarında istatistiksel anlamlı yüksek saptandı (hepsi için p <0,000). SOD aktivitesi ise; prediyaliz grubunda 0,07±0,07 hemodiyaliz grubunda 0,13±0,08 periton diyalizi grubunda 0,14±0,07 ve kontrol grubunda 0,03±0,01 ölçüldü. Kontrol grubu ile diyaliz grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p <0,000). Çalışmaya alınanlardan kullanmayanlara göre; kalsiyum kanal blokeri (KKB) kullananlarda anneksin V bağlanması düşük (p=0,013) idi. Eritropoietin (EPO) kullanmayanlara göre kullananlarda; anneksin V bağlanması yüksek (p <0,000) ancak intrasellüler kalsiyum düşük (p=0,014) saptandı.
Sonuç: Evre 3-5 ve 5D kronik böbrek hastalarında eriptozu artmış bulduk. Ayrıca inflamasyon ve yüksek parathormon seviyesi, artmış eriptozla birliktelik gösterdi. Bu nedenle eriptozun renal anemi patogenezinde rol oynadığı ve böbrek yetersizliğine eşlik eden inflamasyonun da eriptozu artırdığı söylenebilir. Ayrıca kalsiyum kanal blokeri ve EPO kullanan hastalarda eriptoz daha düşük bulunması nedeni ile tedavi planlanmasında bu etki de dikkate alınabilir.
Anahtar kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, anemi, eriptoz, hücre içi kalsiyum, anneksin V bağlanması

Abstract:
Evaluation of Eryptosis in Patiens with Chronic Kidney Disease
Objective: One of the many factors in the pathogenesis of renal anemia, is eryptosis. The aim of this study was to evaluate eryptosis in patients with chronic renal disease stage 3-5 and 5 dialysis (5D).
Materials and Methods: Patients with CKD who were followed in our nephrology department were included in the study. The age range of the patient group was 18-80 years and hemoglobin levels were <13 g / dl in men and <12 g / dl in women. As parameters of erytroptosis, Flow cytometric annexin V binding and intracellular calcium, and superoxide dismutase (SOD) activity with ELISA method were measured in 59 predialysis patient (eGFR <60 mL / min 1.73 m2), 26 hemodialysis patient, 21 peritoneal dialysis patient and 29 healthy volunteers with similar age (control). Hematological and biochemical tests including complete blood count, erythrocyte sedimentation rate (ESR), Parathormone (PTH), 25-OH vit D3, Blood urea nitrogen (BUN), Creatinine (Cr), C-reactive protein (CRP), Na, K, P, ionized and total Calcium, Ferritin, B12 and Folate, were performed. IBM SPSS Statistics Version 20.0 was used for statistical analysis of the datas.
Results: The amount of intracellular calcium were 3.05 ± 1.66 in predialysis group, 2.24 ± 0.99 in hemodialysis group, 2.38 ± 0.87 in peritoneal dialysis group and 1.71 ± 0.46 in control group. For intracellular calcium there was statistically significant difference only between predialysis group and control group (p <0. 000). Annexin V binding were calculated as 1.05 ± 0.99 in predialysis group, 1.15 ± 0.56 in hemodialysis group, 1.06 ± 0.87 in peritoneal dialysis group and 0.88 ± 0.86 in control group. Comparing to control group annexin V binding in predialysis, hemodialysis and peritoneal dialysis groups, were statistically significantly increased (for all p <0.000). SOD activity was 0.07 ± 0.07 in predialysis group, 0.13 ± 0.08 in hemodialysis group, 0.14 ± 0.07 in peritoneal dialysis group and 0.03 ± 0.01 in control group. The difference between the control group and dialysis group was statistically significant (p <0. 00). Comparing to nonusers; patients using calcium channel blockers (CCB) had low annexin V binding level (p = 0.013). Patients using erythropoietin (EPO) had elevated annexin V binding level (p <0.000) and lower intracellular calcium (p = 0.014) according to non- users.
Conclusion: We determined increased eryptosis in patients with CKD stage 3-5 and 5D in our study. Inflammation and elevated parathormon were also associated with increased eryptosis. Therefore, eryptosis may be an important factor in the pathogenesis of renal anemia. Inflamation associated CKD may increase eryptosis. In addition, this effect can be taken into consideration in the planning of treatment because of the lower incidence of eryptosis in patients using calcium channel blocker and EPO.
Keywords: Chronic kidney disease, anemia, eryptosis, intracellular calcium, annexin V binding