Çölyak tanısı konulan hastalarda eş zamanlı olarak otoimmün hepatit serolojisinin ve sıklığının araştırılması
Investigation of patients diagnosed with celiac disease which shows simultaniously autoimmune hepatitis serology and i̇ts frequency
Yazar: MEHMET CİHAN İÇLİ
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ CUMALİ EFE
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Seroloji = Serology ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç: Çölyak hastalığı (ÇH) otoimmün bir hastalık olup otoimmün hepatit ( OİH )
hastalığıyla beraber görülebilmektedir. OİH ile gelen çölyak hastalarında OİH serolojisi bakılması,
bu hastaların kısa sürede teşhis edilip hızlı tedavi almalarını sağlamak hayat kurtarıcıdır. Bizde
yaptığımız prospektif çalışmamızda; ÇH tanısı alan hastalarda OİH oto-antikorlarına bakarak, bu
antikorların pozitif prediktifliğini araştırmayı amaçladık.
Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya 27' si kadın, 17' si erkek olmak üzere duodeneskop ile
çölyak tanısı alan 44 hasta alınmıştır. Bu hastalardan eş zamanlı olarak serum örnekleri alınarak
OİH serolojisi prospektif olarak bakıldı. İFA( İmmunflorasans Assay ) yöntemiyle ANA, AMA ve
ASMA değerlendirildi. Eliza yöntemiyle serum Ig-G ve viral hepatit düzeyleri; İmmün-blot
yöntemi ile de AMA-M2, LKM-1, LC-1 ve SLA/LP oto-antikorları çalışıldı. Pozitif gelen antikorlar
ile hastalar aralıklı olarak takibe alınarak OİH gelişimi açısından değerlendirildi. Elde edilen veriler
SPSS 22. 0 paket programı ile değerlendirilerek istatistik verileri oluşturuldu.
Bulgular: ÇH tanısı alan hastalarda eş zamanlı olarak alınan kanlarda OİH serolojileri
bakıldı. ANA 6 hastada kuvvetli ve 1 hastada normal pozitif olmak üzere toplam 7 hastada pozitif
geldi (%15.9), ASMA 2 hastada kuvvetli ve 1 hastada normal pozitif olmak üzere toplam 3 hastada
pozitif geldi (%6.8), ANTİ-SLA 1 hastada kuvvetli pozitif geldi (%2.3), diğer antikorlar ise negatif
geldi. Tüm hastalara glütensiz diyet (GFD) verilerek 3 yıl boyunca OİH gelişimi açısından
gözlemledik ve sadece ANTİ-SLA pozitif gelen 1 hastada OİH (%2.3) gelişti. Çölyak tanısı alan
hastaların Marsh skorlarıyla, IgG düzeyleri arasında bir karşılaştırma yapıldı. IgG düzeyleri Marsh
0-1-2 ve Marsh 3a-3b-3c evrelerinde bakılarak aralarında anlamlı bir fark bulunmadı ( P= 0.532 ).
Sonuç: ÇH' da GFD' e rağmen yükselen karaciğer enzimleri varlığında OİH (%2.3)
gelişebileceği unutulmamalıdır. Ayrıca ÇH da, OİH antikorlarından ANTİ-SLA dışında pozitif
olmaları OİH gelişimine yatkınlık oluşturmadığını öngörmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Otoimmün hepatit, çölyak hastalığı

Abstract:
Purpose: Celiac disease (CD) is an autoimmune disease and can be seen together with
autoimmune hepatitis (OIH). It is life-saving to check the serology of OIH in celiac patients coming
with OIH, and to ensure that these patients are diagnosed in a short time and receive rapid
treatment. In our prospective study we have done; we look at the OIH auto-antibodies in patients
diagnosed with CD and we aimed to investigate the positive predictivity of these autoantibodies.
Methods and Materials: Forty-four patients diagnosed with celiac by duodenoscope, 27
of which were female and 17 of which were male, were included in the study. Serum samples were
taken from these patients simultaneously and OIH serology was examined prospectively. ANA,
AMA and ASMA were evaluated using the IFA (Immunofluorescence Assay) method. Serum Ig-G
and viral hepatitis levels were studied by Eliza method; AMA-M2, LKM-1, LC-1 and SLA / LP
auto-antibodies were studied by the immune-blot method. Patients were followed up intermittently
with positive antibodies and evaluated for the development of OIH. Data obtained was evaluated
with SPSS 22.0 package program and statistical data was created.
Findings: The serology of OIH was examined in the bloods taken simultaneously in
patients diagnosed with CD. ANA was found strong in 6 patients and normal positive in 1 patient
and totally, positive in 7 patients (15.9%), ASMA was found strong in 2 patients and normal
positive in 1 patient and totally, positive in 3 patients (6.8%), ANTI-SLA was found strongly
positive in 1 patient. (2.3%), other antibodies were found negative. All patients were given a glutenfree
diet (GFD) and we observed them for the development of OID for 3 years, and OID (2.3%)
developed only in 1 patient who was positive for ANTI-SLA. A comparison was made between
Marsh scores and IgG levels of patients diagnosed with celiac disease. No significant difference
was found between IgG levels by looking at Marsh 0-1-2 and Marsh 3a-3b-3c phases (P = 0.532).
XI
Conclusion: It should be kept in mind that OID (2.3%) may develop in CD in the presence
of elevated liver enzymes despite GFD. In addition, we predict that in CD, positive OIH antibodies
other than ANTI-SLA do not predispose to OIH development.
Keywords: Autoimmune hepatitis, celiac disease