Eleştirel düşünme eğilimlerinin okuduğunu anlama, öğrenci, aile ve ev ortamı değişkenleri bağlamında incelenmesi
Determination of critical thinking disposition in the context of reading comprehension, student, family and home environment variables
Yazar: IŞIL BASMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER KUTLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile değişkenleri = Family factors ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Evler = Houses ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Çalışma ortamları = Work environment ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile okuduğunu anlama, öğrenci, aile ve ev ortamı değişkenleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini yordayan faktörlerin belirlenmesi yordayıcı korelasyon türünde bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Çorum ilinde 7. sınıfta öğrenim gören toplam 508 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kaliforniya Zihinsel Güdülenme Ölçeği, Öğrenci Bilgi Anketi, Okuduğunu Anlama Testi ve Okuduğunu Anlama Testine Ait Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde yüzde ve frekans gibi betimsel istatistikler ve hiyerarşik çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın birinci amacında, araştırma grubundaki öğrencilerin; cinsiyete, annenin ve babanın eğitim durumuna, annenin ve babanın çalışma durumuna, evde sahip olunan olanaklara, öğrencinin kendisine ait kitap sayısına, evdeki toplam kitap sayısına, okul dışında günde ortalama kitap okumaya ayrılan zamana, sinemaya ve tiyatroya gitme sıklığına göre dağılımları incelenmiştir.
Araştırmanın ikinci amacında ise öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini yordayan faktörler belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin eleştirel düşünme eğilimlerini önemli derecede yordadığı görülmektedir. Ayrıca, sinema ya da tiyatroya gitme sıklığı ve evdeki kitap sayısı değişkenleri de öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini yordamaktadır.

Abstract:
It is aimed to determine the relationship between critical thinking disposition and reading comprehension, students, family and home environment of 7th grade students. This study is designed as a predictive correlation study as it means to identify the predictive variables for critical thinking disposition. The study group consists of 508 seventh grade students who were educated in 2016-2017 education term in Corum city. California Measure of Mental Motivation Scale, students questionnaire, reading comprehension test and its rubric were used as data collection tools. Descriptive statistics such as percentages and frequencies and hierarchical multiple regression analysis were conducted in order to analyze data. To answer the first question of this study, distribution of the study group according to the gender, education level and working status of parents, home opportunities, books that student owns and his/her family own, time spent reading other than school work and the frequency of going to cinema and theatre is observed.
To answer the second question of this study, the predictive factors for critical thinking disposition are studied. The results advocate that students' reading comprehension skills play an important role in their critical thinking disposition. Besides, going to cinema or theatre and the number of the books at home are predictors of critical thinking disposition.