Monoterapi ve politerapi antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastalarında kardiyak etkilenmenin QTC dispersiyonu ile değerlendirilmesi
Evaluation of cardiacial influence in epilepsy patients using monotherapy and polyterapy antiepyleptic drug by QTC dispersion
Yazar: SENEM BEHSAT
Danışman: PROF. DR. ŞENOL COŞKUN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Epilepsi = Epilepsy ; Kalp = Heart ; Polifarmasi = Polypharmacy ; QT dispersiyonu = QT dispersion ; Ölüm-ani-kardiak = Death-sudden-cardiac ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Epilepsi hastalığı çocukluk çağında bilinen en sık nörolojik hastalık grubunu oluşturur. Epilepsi nöbetleri santral otonomik alanları etkileyerek iktal, interiktal ve postiktal dönemlerde kardiyovasküler ve diğer otonomik yanıtlara neden olabilir. Bunun sonucunda epileptik hastalarda otonom fonksiyon bozukluğu ve bu durumun kalp üzerindeki olumsuz etkileri hayatı tehdit edici tablolara ve hatta kardiyak aritmilere ve kardiyak ani ölümlere sebep olabilir. (2)
 Epilepsiden kaynaklanan ölümlerin %12-17 sinden ani kardiyak ölüm sorumlu tutulmaktadır. (3) Epilepsi hastalarında ani kardiyak ölüm (SUDEP) diğer popülasyonlara göre daha sık görülmekte ve epilepsi içindeki ölümlerin %17 sinden sorumlu tutulmaktadır. SUDEP aynı zamanda epilepsi ile ilişkili ölümlerin başında gelmektedir. (33) Bu denli yüksek mortaliteye neden olması nedeni ile epilepsi hastalarında SUDEP son yıllarda dikkat çekici olmaktadır.
Kalp hızı değişkenliğinin azalması, kardiyak repolirazasyon değişiklikleri kardiyak mortalite ve ani kardiyak ölüm ile ilişkili bulunmuştur. (97) Elektrokardiyografide (EKG) kardiyak repolarizasyon anormaliikleri QT intervalinde uzama veya kısalma ya da QT dispersiyonunda değişiklik olarak değerlendirilmektedir. Artmış QT dispersiyonunun ciddi disritmi ve ani kardiyak ölüm riskini önceden belirlemede yararlı olabileceği yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Literatürde yapılan çalışmalarda sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında QT intervali kısa bulunmuştur. Buna karşın yapılan diğer çalışmalarda ise QT intervalinde anlamlı bir değişiklik saptanmazken sağlıklı kontrol grubuna göre daha sık anormal EKG bulgusu saptanmıştır.
Antiepileptik ilaç kullanımının da QTC dispersiyonu ve QT intervali üzerinde etili olduğu öne sürülmüştür. Ancak monoterapi antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastaları sağlıklı gruplarla karşılaştırılmış olup birden fazla antiepileptik ilaç kullanımı ile EKG değişikliği arasındaki bilgiler kısıtlıdır. Biz de çalışmamızda epilepsi hastalarının EKG kayıtlarını inceleyerek QTC dispersiyonları hesapladık. İlaç alan hastaların almayanlara göre ve yine ilaç alan hastaların kendi içinde ilaç tedavilerine göre QTC dispersiyonlarını karşılaştırdık. 
Hastanemiz çocuk nöroloji polikliniğine 1 yıl süreyle başvuran başvuran 96 epilepsi hastası ve EKG kayıtları incelendi. Cinsiyeti, doğum haftası, doğum tipi, yenidoğan yoğun bakım servisinde yatma öyküsü ile QTC dispersiyonu arasında ilişki gözlenmedi. Ebeveynleri arasında akrabalık öyküsü olan epilepsi tanılı çocuklarda QTC dispersiyonu istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde uzun bulundu. Bu durum epilepsi hastalarında ailesel geçişli uzun QT sendromlara dikkat edilmesi açısından dikkat çekiciydi. Antiepileptik ilaç kullanan hastalar ile kullanmayan hastalar karşılaştırıldığında QTC dispersiyonu anlamlı fark göstermedi. Ancak antiepileptik ilaç kullanımı 2 yıldan uzun süreli olduğunda QTC dispersiyonunda istatistiksel açıdan QTC dispersiyonunun uzun olduğu sonucuna varıldı. İlaç grupları tek tek incelendiğinde QTC dispersiyonlarında fark gözlenmedi. Yeni nesil antiepileptik ilaç olan lakozomid tedavisi alan epilepsi tanılı çocuklarda diğer tedavilere göre QTC dispersiyonunun daha kısa olması dikkat çekiciydi. Monoterapi ve politerapi alan hastalar birbirleri ile karşılaştırıldığında QTC dispersiyonları istatistiksel açıdan anlamlı fark görülmedi.
Sonuç olarak epilepsi hastalarında ani kardiyak ölümü öngörmede QTC dispersiyonu basit, ulaşılabilir ve etkili bir yöntemdir. Kontrollere gelen epilepsi tanılı çocuklarda rutin kardiyolojik muayenelerinin yapılması ve EKG görülmesi önerilmektedir. Antiepileptik ilaç kullanan hastalarda kullandığı ilaç fark etmeksizin kardiyoloji muayenelerine daha dikkat edilmesi gerektiği ilaç kullanım süresi uzadıkça kardiyak otonomide oluşabilecek patolojiler göz ardı edilmemelidir.

Abstract:
Epilepsy disease is the most common group of neurological diseases known in childhood. Epilepsy seizures can affect central autonomic areas, causing cardiovascular and other autonomic responses in the ictal, interictal and postictal periods. As a result, autonomic dysfunction in the epileptic patients and its negative effects on the heart may cause life-threatening pictures and even cardiac arrhythmias and cardiac sudden death. Sudden cardiac death is blamed for 12-17% of deaths caused by epilepsy. Sudden cardiac death (SUDEP) is more common in epilepsy patients than in other populations and is responsible for 17% of deaths in epilepsy.SUDEP is also one of the leading deaths associated with epilepsy. 
Due to its high mortality, SUDEP has been remarkable in patients with epilepsy in recent years. 
Reduced heart rate variability, cardiac repolation changes were associated with cardiac mortality and sudden cardiac death. In electrocardiography (ECG), cardiac repolarization abnormalities are considered as prolongation or shortening in the QT interval or a change in QT dispersion.It has been shown in studies that increased QT dispersion may be useful in predetermining serious dysrhythmia and risk of sudden cardiac death. However, in other studies, there was no significant change in the QT interval, while abnormal ECG findings were found more frequently than the healthy control group. It has been suggested that the use of antiepileptic drugs is also effective on the QTC dispersion and the QT interval.
However, epilepsy patients using monotherapy antiepileptic drugs were compared with healthy groups, and the information between the use of more than one antiepileptic drug and ECG change is limited. In our study, we examined the ECG records of epilepsy patients and calculated the QTC dispersions. We compared the QTC dispersions of the patients who received the drug compared to those who did not and the patients who received the drug according to their medication.
96 epilepsy patients admitted to the pediatric neurology outpatient clinic for 1 year and their ECG records were examined. There was no relationship between gender, gestation week, birth type, neonatal intensive care hospitalization history and QTC dispersion. QTC dispersion was found statistically significantly longer in children with epilepsy who had a family history of consanguinity. This situation was remarkable in terms of attention to long QT syndromes with familial transition in epilepsy patients. Compared to patients using antiepileptic drugs and those not using QTC dispersion did not show a significant difference. However, when antiepileptic drug use is longer than 2 years, it is concluded that QTC dispersion is statistically long in QTC dispersion. When the drug groups were examined one by one, no difference was observed in QTC dispersions. It was noteworthy that children diagnosed with epilepsy who received lacosomide therapy, a new generation antiepileptic drug, had a shorter QTC dispersion than other treatments. When patients receiving monotherapy and polytherapy were compared with each other, QTC dispersions were not statistically significant.

As a result, QTC dispersion is a simple, accessible and effective method in predicting sudden cardiac death in epilepsy patients. Routine cardiological examinations and ECG are recommended in children diagnosed with epilepsy. Regardless of the medication used in patients using antiepileptic drugs, more attention should be paid to the cardiology examinations.