Bağlama icrasındaki çeşitliliğe yönelik tespitler
Findings for the variety in baglama performance
Yazar: UĞUR GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜNAL İMİK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bağlama = Bağlama (Müzik aleti) ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques ; Çalgılar = Musical instruments ; İcra = Performing

Özet:
Bağlama, geleneksel Türk halk müziğimizin en önemli çalgılarından biri olup yaygın olarak kullanılmaktadır. Bağlama icrasının çeşitliliğine yönelik, günümüze değin literatüre geçmiş yeterli düzeyde bir sınıflandırmanın yapılmadığı da bilinmektedir. Bağlama icrasındaki çeşitliliğin sınıflandırılmamış olması, çeşitli problemlerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu problemlerin; geçmişten günümüze gelenekselleşerek süregelen ve bağlama icracılarının kişisel icra tarzlarıyla gelişen bağlama icrasının, bağlamadaki yapısal (organolojik) değişimler ve sosyokültürel etkileşimler sonucu farklı biçimlerde çeşitlenmesinden kaynaklandığını söylemek mümkündür.
Bu araştırma durum tespiti yapmaya yönelik olup, bağlama icrasındaki mevcut çeşitliliğe yönelik saptamalar yapmaya odaklanmaktadır. Araştırma sürecinde ilk olarak konuya yönelik kaynak taraması yapılmış, ardından 50 alan uzmanı ile yarı yapılandırılmış kişisel görüşmeler yapılarak konu hakkındaki mevcut veriler toplanmıştır. Daha sonra ise elde edilen bulgular ışığında çeşitli sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.
Araştırma sürecinde bağlama çalgısı; tarihi, organolojik ve özellikle icra çeşitliliği boyutuyla ele alınarak detaylı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında öncelikle bağlama icrasındaki mevcut icra çeşitliliği tespit edilmeye çalışılmış daha sonra ise elde edilen veriler ışığında çeşitli sınıflandırma önerilerinde bulunulmuştur.
Araştırma sonuçlarından bazıları sıralanacak olursa; mevcut bağlama icrasında çeşitliliğin var olduğu, bu çeşitliliğin; geleneksellik, kişisel icra tarzları, bağlamadaki yapısal (organolojik) değişimler ve sosyokültürel etkileşimlerden kaynaklandığı, bu konuda günümüze kadar yeterli düzeyde bilimsel araştırmanın yapılmadığı ilk aklımıza gelenlerden bazıları olacaktır. Araştırma sonucunda; geleneksel/otantik, yenilikçi, yenilikçi modern ve yenilikçi sentez icra olmak üzere bağlama icrasında 4 temel icra biçimi önerisinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İcra, Bağlama İcrası, Geleneksel/Otantik İcra, Yenilikçi İcra, Yenilikçi Modern İcra, Yenilikçi Sentez İcra

Abstract:
The baglama which is one of the most important instruments of our traditional Turkish folk music is widely used. It is also known that there is no sufficient classification for the diversity of baglama performance, which has been passed to the literature to the present day. The fact that the variety in baglama performance is not classified leads to various problems to raise. It is possible to say that these problems are caused by the diversification of the bağlama performance, which has been become traditional from the past to the present and developed with the personal performance styles of the baglama performers, as a result of structural (organological) changes and sociocultural interactions in the baglama.
This research is aimed at make due diligence and focuses on making determinations for the current diversity in the baglama performance. In the research process, firstly, a resource survey was conducted on the subject, then semi-structured personal interviews were conducted with 50 field experts, and existing data on the subject were collected. Later, in the light of the results obtained, various results were tried to be reached.
During the research process, the baglama instrument has been examined in detail by addressing it in terms of its history, organological and especially performance diversity. Within the scope of the research, firstly, it was attempted to determine the current variety of performance in the bağlama performance, and then various classification suggestions were made in the light of the data obtained.
If some of the research results are to be listed; Some of the first things that come to mind are that there is diversity in the current baglama performance, that this variety is due to traditionalism, personal styles of performance, structural (organological) changes in the baglama, and sociocultural interactions, and that enough scientific research has not been done on this subject until today. As a result of the research, 4 basic forms of performance were proposed in baglama performance, including traditional/authentic, innovative, innovative modern and innovative synthesis performance.

Keywords: Performance, Baglama Performance, Traditional/Authentic Performance, Innovative Performance, Innovative Modern Performance, Innovative Synthesis Performance