Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurulması
Establishment of the foundation by means of testamentary disposition
Yazar: CENGİZ HAN AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. DORUK GÖNEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Mirasbırakan, terekesinin bir bölümünü yahut bütününü özgülemek suretiyle vakıf kurabilir. Bu çalışmanın konusunu ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma teşkil etmektedir. Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurmanın düzenleme altına alındığı esas norm Türk Medeni Kanunu'nun 526. maddesidir. Söz konusu işlem vasiyetname veya miras sözleşmesi şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflarının içerisinde yer alabilir. Çalışmamızda ölüme bağlı vakıf kurma tasarrufunun hukuki niteliğinin ardından, bu tasarrufu içeriğinde barındıran şekli anlamda ölüme bağlı tasarrufun türüne göre, vakfedende aranacak ehliyet şartları ve bu işlem için yasanın öngördüğü geçerlilik şekli değerlendirilmektedir.
Ölüme bağlı vakıf kurma tasarrufunun unsurlarından biri vakfın tüzel kişilik kazanması iken, diğeri vakfa malvarlığı tahsisidir. Bu çalışmada ölüme bağlı vakıf kurma tasarrufu ile ilgili temel bilgilerin verilmesinden sonra, vakfın tüzel kişilik kazanması ve hükümlerini doğurması incelenmektedir. Vakfın hükümleri bağlamında, ilk kısımda, vakıf kurma işleminin esaslı olan zorunlu içeriği, esaslı olmayan zorunlu içeriği ve ihtiyari içeriği ele alınmakta ve esaslı olmayan zorunlu içeriğin ve ihtiyari içeriğin eksikliğinde ölüme bağlı tasarrufun mahkemece nasıl tamamlattırılabileceği açıklanmaktadır. İkinci kısımda ise, ölüme bağlı tasarrufa dayanan vakfın kendisi lehine tahsis edilen malvarlığı değerlerini nasıl edineceği öğretideki tartışmalar etrafında irdelenmektedir. Yine bu kısımda tahsis konusu malların mülkiyetinin ve hakların tüzel kişiliğin kazanılmasıyla beraber vakfa intikal edeceği belirtildikten sonra, mirasbırakanın ölümü ile vakfın tescili arasında geçen süre boyunca tahsis konusu malvarlığı değerlerinin akıbetinin ne olduğu öğretideki görüşler de dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmektedir.
Çalışmanın sonuna gelindiğinde ise, ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma işleminde tahvil ve geri alma konularının yanı sıra bu tasarrufa iptal ve tenkis davaları vasıtasıyla itiraz edilmesi hususları kaleme alınmıştır. Bu konular çeşitli örnekler, tartışmalar ve ulusal ve yabancı yargı kararları etrafında ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurulması, vakıf, ölüme bağlı tasarruf, miras sözleşmesi, vasiyetname.

Abstract:
The testator may establish a foundation by allocating part or all of decedent's estate. The subject of this study is the establishment of a foundation by means of testamentary disposition. The main norm regulating the establishment of a foundation by testamentary disposition is Article 526 of the Turkish Civil Code. The said transaction may be included in the testament or inheritance agreement in the formal sense of testamentary dispositions. In our study, after the legal nature of the act of establishing a foundation by testamentary disposition, according to the type of formal testamentary disposition that includes this disposition, the conditions of the capacity to be sought in the founder and the form of validity stipulated by the law for this transaction are evaluated.
While one of the elements of the disposition of establishing a foundation upon death is the acquisition of legal personality by the foundation, the other is the allocation of assets to the foundation. In this study, after providing basic information on the disposition of establishing a foundation upon death, the legal personality of the foundation and its provisions are analysed. In the context of the provisions of the foundation, the first part analyses the essential mandatory content, non-essential mandatory content and discretionary content of the disposition of establishing a foundation, and explains how the court may complete the testamentary disposition in the absence of the non-essential mandatory content and discretionary content. In the second part, how the foundation based on the testamentary disposition will acquire the assets allocated in its favour is examined in the context of the discussions in the doctrine. Again in this section, after stating that the ownership of goods and rights subject to allocation will be transferred to the foundation upon the acquisition of legal personality, the aftermath of the assets subject to allocation during the period between the death of the testator and the registration of the foundation is evaluated by taking into account the opinions in the doctrine. 
At the end of the study, the issues of conversion and withdrawal in the transaction of establishing a foundation by testamentary disposition, as well as the objection to this disposition through annulment and reduction actions are discussed. These issues are addressed through various examples, discussions and national and foreign judicial decisions.
Keywords: Establishment of a foundation by testamentary disposition, foundation, testamentary disposition, inheritance contract, testament.