Denetim odağının beden eğitiminde oluşan başarı duygularına etkisi: Başarı güdüsü ve öğretmen desteğinin rolleri
The effect of locus of control on achievement emotions in physical education: The roles of achievement motive and teacher support
Yazar: MEHMET CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KARLI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik kontrol odağı = Academic control focus ; Başarı duyguları = Achievement emotions ; Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı vardır; birincisi denetim odağının beden eğitimi dersi için oluşan başarı duygularına etkisini ve bu etkide başarı güdüsünün aracı rolünü ortaya koymak, ikincisi ise beden eğitimi öğretmeni desteği ile denetim odağı, başarı duyguları ve başarı güdüsü arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırma örneklemini 2022-2023 bahar yarıyılında Kırıkkale'de öğrenim gören 894 öğrenci oluşturmaktadır. Bulgular; iç denetim odağının beden eğitimi için oluşan pozitif başarı duygularını etkilediğini ve bu etkide başarı güdüsünün aracı olduğunu ortaya koymuştur. İç denetim odağı başarı güdüsü ile birlikte pozitif başarı duygularındaki değişimin %19'unu açıklamaktadır. Yapılan analizler dolaylı etkinin anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Dış denetim odağının ise beden eğitimi için oluşan negatif başarı duygularını etkilediği ve bu etkide başarı güdüsünün aracı rolü 
olduğu bulunmuştur. Dış denetim odağı başarı güdüsü ile birlikte negatif başarı duygularındaki değişimin %34'ünü açıklamaktadır. Yapılan analizler sonucundaaracı etkinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, beden eğitimi öğretmeni desteği ile pozitif başarı duyguları arasında pozitif yönde, negatif başarı duyguları arasında ters yönde ilişki varken, dış denetim odağı ile ters yönde, iç denetim odağı ve başarı güdüsü ile pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma; 
denetim odağının ve başarı güdüsünün çocukların beden eğitimi alanında başarılı olabilmelerinde önemli unsurlardan birisi olan başarı duygularında belirleyici değişkenler olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
The purpose of the study was two-fold; the first aim was to investigate the impact of locus of control on achievement emotions for physical education and to explore the mediating role of achievement motive in this impact, the second aim was to determine the relationship between locus of control, achievement emotions, and achievement motive with the support of physical education teachers. The sample of the study was composed of 894 secondary-school students. The results showed that internal locus of control had an effect on positive achievement emotions for physical education and revealed the mediating role of achievement motive on this effect. Internal locus of control together with achievement motive explains the 19% of the variation in positive achievement emotions. The conducted tests also revealed the significance of the indirect effect. Besides, results pointed the effect of external locus of control on negative achievement emotions for physical education and 
indicated the mediating role of achievement motive in this effect. External locus of control together with achievement motive explained 34% of the variance in negative achievement emotions and the mediating effect was deemed significant. Additionally, physical education teacher support showed positive relation with positive achievement emotions, negative relation with negative achievement 
emotions, negative relation with external locus of control, and positive relation with internal locus of control and achievement motive. Finally, study revealed locus of control's and achievement motive's significant role in achievement emotions which is one of the important factor for achievement in physical education.