İç Anadolu kurak sahalarında ağaçların su kaynağının durağan izotop yöntemiyle belirlenmesi
Determination of the water sources of trees in arid areas of Central Anatolia using stable isotopes
Yazar: ŞANSEL BİLDİREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT SARGINCI
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
İklim değişikliğinin etkileri İç Anadolu Kurak sahalarında çok daha şiddetli hissedilecektir. Bu nedenle yörede yapılacak ağaçlandırma çalışmalarında iklim değişikliği senaryolarında başarılı olacak türlere yer verilmelidir. Dolayısıyla bu projenin amacı İç Anadolu kurak sahalarında bitkilerin kullandıkları su kaynağını belirlemektir. Böylece elde edilen proje sonuçlarıyla olası iklim değişikliğinde ve azalan su kaynaklarının olduğu ortamda hangi türlerin sahada kalma şansının daha fazla olduğundan yola çıkarak uygulamacıya önerilerde bulunulacaktır. Çalışma Tuz Gölü-Konya havzasında yedi sahada bulunan yalancı akasya (Robinia pseudoacacia), badem (Amygdalus communis), dişbudak (Fraxinus angustifolia), iğde (Elaeagnus angustifolia), karaçam (Pinus nigra), sedir (Cedrus libani) türlerinin farklı yaşlarındaki ağaçlandırma sahalarında gerçekleştirilecektir. Her sahayı temsilen birbirlerine uzaklığı 200 metre olan üçgen şeklinde üç nokta belirlenecektir.  Her noktada Toprağın 5, 10, 20 ve 30 metre derinliklerinden karot örnekleri alınacaktır.  Her karottan yaklaşık 2 kg kadar toprak örneği alınıp toprak örneklerinden 10 ml kadar su elde edilmesi sağlanacaktır. Yörede en çok kullanılan akasya, badem, dişbudak, iğde, karaçam, sedir türleri 8-12 ila 18-25 arası iki farklı yaşı grubu olarak örneklenecektir. Her türün her iki yaş grubundan 30'ar birey örnekleme ağacı olarak belirlenecektir. Her bireyin öz suyundan yaklaşık 10 ml örnekleme yapılacaktır. Stomaların açık kalma sürelerini karşılaştırmak için bitkilerin yaprak ve ibrelerinde 13C izotop analizleri yapılacaktır. Bunun için su örneklemesi yapılan bireylerden tepe çatısını temsil edecek şekilde dört farklı yönden yaprak ve ibrelerden örneklenecektir. Yaprak ve ibre örneklerinin 13C, su örneklerinin 18O izotopları analiz edilecektir. Aynı türlerin farklı yaşları ile farklı türlerin aynı yaştaki bireylerindeki 13C ve 18O izotop fraksiyon dağılımları tek yönlü varyans analizi ile karşılaştırılacaktır. Her değişken için farklılık olduğu belirlenen ANOVA sonuçlarında Tukey's HSD ortalamaları ayırma testi  = 0.05 düzeyinde gerçekleştirilecektir.

Abstract:
The impacts of climate change will be more pronounced in the Central Anatolian Arid lands. Therefore, promising species under climate change scenarios should be included in the afforestation programs in the region. Thus, the aim of the current project is first to determine the plant water sources in the arid lands of Central Anatolia and then come up with species suggestions to the practitioners working in these arid lands afforestation sites based on decreasing water resources under the possible climate change scenarios. The study will be carried out in different age afforestation sites of black-locust (Robinia pseudoacacia), almond (Amygdalus communis), ash (Fraxinus angustifolia), Russian olive (Elaeagnus angustifolia), back pine (Pinus nigra), and cedar (Cedrus libani) in seven sites located in the Tuz Gölü-Konya basin. Three locations in the form of a triangle with a distance of 200 meters from each other will be determined on each site. Core samples will be taken from 5, 10, 20, and 30 meters depths of the soil at each location. Approximately 2 kg of soil samples will be taken from each core and 10 ml of water will be obtained from the soil samples. The most commonly used black-locust, almond, ash, Russian olive, black-pine and cedar species in the region will be sampled as two different age groups between 8-12 and 18-25. 30 individuals from both age groups of each species will be determined as sampling trees. About 10 ml of sap water will be sampled from each tree. 13C isotope will be analyzed in the leaves and needles of plants to compare the stomatal closure and their water use efficiency. For this, leaves and needles will be sampled representing the crown area when the leaf is at full expansion during early summer. Leaf and needle samples will be analyzed for their 13C isotopes. The water samples will be analized for their 8O isotopes content. The 13C, and 18O isotope fraction distributions in individuals of the same age of the same species and of the same age of different species will be compared with a one-way analysis of variance. In the ANOVA results determined to be different for each variable, Tukey's HSD mean separation test will be performed at the level of α = 0.05.