1883-1884 Ma'mûratü'l-Azîz gazetesi açıklamalı fihristi ve değerlendirmesi
1883-1884 the explanatory index for Ma'mûratü'l-Azîz newspaper and its evaluation
Yazar: İBRAHİM DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ HAYKIR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Elazığ = Elazığ ; Gazeteler = Newspapers ; Mamuratül-Aziz gazetesi = Mamuratül-Aziz newspaper ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yerel basın = Local press ; Yerel gazetecilik = Local journalism

Özet:
Elazığ'ın o dönemdeki adını taşıyan ve bu ilde yayınlanan ilk gazete olan 5
Ekim 1883 tarihinde yayın hayatına başlayan ve Cumhuriyetin ilanından sonrada devam
eden Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi Anadolu'da yayınlanan en uzun ömürlü gazetelerden
biridir. Yayın periyodunu kesintili bir şekilde sürdüren bu gazete, cumhuriyetin
ilanından sonra da yayınını devam ettirerek 1928 yılında yapılan Harf İnkılabından
sonra Elaziz ismiyle 1935 yılına kadar yayınlanmıştır.
Bu bakımdan Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi hem son dönem Osmanlı devleti hem
de Türkiye Cumhuriyeti tarihi alanında yapılacak çalışmaların yanı sıra Elazığ ve Doğu
vilayetleri ile ilgili yapılacak çalışmalarda önemli bir kaynak teşkil etmektedir.
Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nin cumhuriyet döneminde yayınlanan nüshaları sadece
Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu koleksiyonda ise
sadece 1883-1884 yılları arasında yayınlanmış olan sayıları bulunmaktadır. Bu
çalışmada Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi koleksiyonunun 1883 – 1884 yılları arasında
yayınlanan 65 sayının açıklamalı fihristi ve değerlendirilmesi yapılmıştır.
Bu çalışmayla gazetede yer alan haber, makale, reklam ve ilanlar tespit edilerek,
Türkiye başta olmak üzere Elazığ ve çevre illerin siyasi, sosyal, iktisadi ve kültürel
gelişmelerin Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nde nasıl yer bulduğu ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Basın-yayın, gazete, Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi, Elazığ

Abstract:
Ma'mûratü'l-azîz Newspaper that had held the name of Elazığ in the relevant
period, and had started to be published in October 5, 1883 and had continued publishing
after the foundation of the Republic had been one of the longevous newspapers in
Anatolia. The newspaper that had pursued publishing activities with interruptions had
continued to be published after the foundation of the Republic and had been published
until 1935 with the name of Elaziz after the Alpabet Revolution.
In this regard, Ma'mûratü'l azîz Newspaper represents an important source of
work to be done in the late Ottoman state as well as studies related both in the field of
history as the Republic of Turkey and the eastern province of Elazig. Ma'mûratü'l-azîz
newspaper published in the period of the republic are just copies of the Grand Assembly
of Turkey in the library. This collection comes with a number of which were published
between the years 1883 to 1884 only. In this study, Ma'mûratü'l-azîz Newspaper
collection of 1883 - published between 1884 annotated index of the number 65 was
carried out and evaluated.
Reports in the newspapers about this work, article advertising and ads are
identified, Elazig province of Turkey and the environment, particularly the political,
social, revealed how he found in Ma'mûratü'l-Mighty Journal of economic and cultural
development.