Hastanemizde 2010-2015 yılları arasında aynı anda D vitamini ve HBA1C düzeyine bakılmış hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with concurrent measurements of HBA1C and vitamin d levels in our institution between 2010-2015
Yazar: DEMET ŞAHİNER LAZZARI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL BALCI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Çalışmamızda D vitamini ve HbA1c aynı anda bakılmış hastaların eksiklik derecesi, HbA1c düzeyi ve bunlar arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmamıza Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi veri tabanından 13779 25(OH)D ve HbA1C aynı anda bakılmış hasta verisine ulaşıldı. Hastalardan 4510'nu aynı kişiler olması nedeni ile çıkartıldı. Değerlendirmeye 9269 hasta alındı. Hastaların 25(OH)D düzeyine, HbA1C yüzdesine, kreatinin seviyelerine, ALT, albumin, LDL, trigliserid, kasiyum, fosfor, magnezyum, GGT, parathormon, tiroid stimüle edici hormon), serbest T4 LDH, HDL, idrar kalsiyumu değerlerine ulaşıldı. Glomeruler filtrasyon hızı (GFH) hastanın tetkikinin yapıldığı tarihteki yaşı ve kreatinin değeri göz önüne alınarak MDRD 4 formülü ile hesaplandı.
Hastalar gruplandırılırken D vitamini düzeyine göre 0-9.99 ng/ml ciddi (şiddetli) eksiklik, 10-19.99 ng/ml eksiklik, 20-29.99 ng/ml yetersizlik, 30 ng/ml ve üstü normal olarak alındı. HbA1C için iki farklı gruplandırma yapıldı. İlkinde amaç normal (<%5.69), prediyabet (%5,7-6,49) ve diyabet (>%6,5) olarak alındı. GFR için hasta grupları 0-29,99 ml/dk; 30-59.99 ml/dk; 60 ml/dk ve üstü olarak alındı. Yaş gruplamasında 18-49/50-64/65 yaş ve üstü olarak gruplandırma yapıldı. 65 yaş üstü popülasyonda kendi içinde iki gruba ayrıldı ve 65-74/75 ve üstü olarak kabul edildi. Albumin için normal değer 3,5 g/dl olarak alındı.
Hastaların D vitamini düzeylerine göre ciddi eksiklik %20,8; eksiklik %29,8; yetersizlik %26,1; normal seviye %23,3 olarak tespit edildi. D vitamini düzeyi <20 mg/dl olan hastalar %50,6'dır. Hastaların %76,6'sının D vitamini seviyesi <30 mg/dl'nin altında olup uygun düzeyde olmadığı gösterilmiştir 
HbA1c düzeylerine göre diyabet olmayan %49,5; prediyabet %26,7; diyabet %23,7 olarak tespit edildi.
D vitamini seviyesi, cinse göre kadın cinsiyette ve yaşa göre 18-49 yaş aralığında daha düşük tespit edildi. 
HbA1c ortalaması daha iyi olan Diyabetik olmayan grupta D vitamini seviyesi daha yüksek bulunurken, diyabetik grupta HbA1c düzeyi yükseldikçe D vitamini düzeyinde düşme tespit edildi. Bu kesitsel çalışmamızda literatürü destekler şekilde 25(OH)D ile HbA1c arasında ters-negatif bir ilişki olduğunu gösterdik. Böylece, diyabetik hastalarda D vitamini düzeyi bakılmasının faydalı olabileceği sonucuna varabiliriz.

Abstract:
In this study, we aimed to evaluate the frequency and severity of vitamin D deficiency and the relationship between vitamin D and HbA1c levels in patients with concurrent measurements of HbA1c and vitamin D levels in our institution between 2010-2015.
13779 patients' concurrent 25(OH)D and HbA1C were accessed and evaluated retrospectively. 4510 measurements were omitted due to recurrence. Data from 9269 patients were included in final analysis. 25(OH)D, HbA1C (%), creatinine, ALT, albumin, LDL, triglyceride, calcium, phosphorus, magnesium, GGT, parathormone, TSH, free T4 LDH, HDL and urinary calcium levels were analyzed. Glomerular filtration rate was calculated using MDRD 4 formula.
Patients were classified as: 0-9.99 ng/ml severe deficiency, 10-19.99 ng/ml deficiency, 20-29.99 ng/ml insufficiency and 30 ng/ml or higher as normal. HbA1C was categorized as normal (<5.69%), pre-diabetes (5.7-6.49%) and diabetes (>6.5%). GFR was further classified as 0-29.99 ml/min; 30-59.99 ml/min; 60 ml/min and higher. Age was grouped as 18-49, 50-64 and 65 or higher. 65 or higher group was further categorized as 65-74 and 75 or higher. Normal value for albumin was considered as 3.5 g/dl.
Frequency of severe deficiency was 20.8%; deficiency was 29.8%; insufficiency was 26.1%; and 23.3% of patients had normal vitamin D levels. 50.6% of all patients had vitamin D levels lower than 20 mg/dl and 76.6% had vitamin D levels lower than 30 mg/dl. Vitamin D levels were lower in females and in patients between ages of 18-49.
49.5% of the patients had normal HbA1c levels; 26.7% of the patients had prediabetes and diabetes was present in 23.7% of the study population.
In non-diabetic patients vitamin D levels were higher, however, in patients with diabetes, vitamin D showed likelihood to decrease with increased HbA1c levels representing poor control of diabetes. This retrospective analysis supports the previous literature suggesting a negative relation between vitamin D and HbA1c levels. We conclude that it may be beneficial to assess vitamin D levels in all diabetic patients.