Portföy etkinliğinin veri zarflama analizi ile ölçülmesi ve portföy etkinleştirilmesine yönelik bir uygulama
Measuring the efficiency of portfolios by using data envelopment analysis and heightening the efficiency of portfolios
Yazar: LEYLA İŞBİLEN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. KARUN NEMLİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Hisse senetleri = Stocks ; Portföy = Portfolio ; Portföy etkinlik testi = Tests of the efficiency of portfolio ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Veri Zarflama Analizi, benzer girdiler kullanarak benzer çıktılar üreten homojen karar birimlerinin etkinliklerini ölçmede kullanılan, üretim fonksiyonunun tanımlanmasına ihtiyaç duyulmaksızın her karar birimi için ayrı ayrı optimal ağırlıklar hesaplayarak, karar birimlerinin etkin olup olmadıklarını, etkin değillerse bu durumun hangi girdi veya çıktılardan kaynaklandığını ortaya koyabilen nonparametrik bir yöntemdir. VZA, Charnes-Cooper-Rhodes tarafından 1978'de, Farell'ın ağırlıklı toplam girdilerin ağırlıklı toplam çıktıya bölünmesi ile elde edilen toplam faktör verimliliği mantığından yola çıkılarak, doğrusal programlama yaklaşımı ile türetilmiştir. Bu çalışmada VZA, portföylerin etkinliklerini ölçmek için kullanılmıştır. Portföyler yatırımcısına getiri sağlamakla görevli birer üretim birimi olarak kabul edilmiş, en az risk ile en fazla getiriyi sağlayan portföyler etkin portföy olarak tanımlanmıştır. Etkinlik analizinde kullanılan VZA modeli girdi yönelimli CCR modeldir. Girdi yönelimli modelin tercih edilme sebebi, yatırımlara ilişkin gerçekleşecek getiriler üzerinde herhangi bir işlem yapılamamasıdır. Çünkü getiriler her zaman için sürpriz bir şekilde oluşmaktadır ve bu konuda hiç kimse garanti veremez. Bunun yanında, girdiler, yani burada portföyün maruz kaldığı riskler ölçülebilir ve müdahale edilebilirdirler. Uygulama kısmında portföyler, 2005-2009 arası dönemde dört çeyrekte de ULUSAL100 endeksinde varlığını sürdüren firmaların hisse senetleri, kıymetli maden olarak külçe altın ve risksiz varlık olarak DİBS'ten oluşturulmuştur. Portföylerin etkinlikleri ölçülmüş, etkin olmayanlara VZA'nın sunduğu iyileştirme önerileri uygulanarak etkinlikleri arttırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Data envelopment analysis measures the efficiencies of homogeneous decision making units which produce similar outputs with similar inputs, without using production function. It calculates optimal weights for decision making units individually, not only finds their efficiency scores but also the sources of inefficiency. Data envelopmnet analysis method was derived by Charnes, Cooper and Rhodes in 1978 setting out Farrell?s total factor productivity sense which is the ratio of weighted outputs to weighted inputs. In this study DEA is used for measuring the efficiencies of portfolios. Portfolios are said to be production units which are assigned to supply return to their investors. The portfolios which supplies maximum return with minimum risk are said to be efficient ones. The DEA model preferred in this study is, input oriented CCR model. The reason for prefering this model is that, there can be no operation made on returns. Because, returns realize surprisingly and no one can guarantee the level of it. Furthermore, altough we can not operate on output of portfolio (realized return) , we can always interfere on inputs (measurable risk components of portfolio, market risk and non-market risk). In application part, portfolios are composed of stocks of the firms which survive in ISE National 100 Index for four quarters between 2005-2009 period, furthermore gold bullion as precious metal and domestic government bonds as risk-free asset. After developing the portfolios, their efficiencies are measured with input oriented CCR DEA model. At the last stage, the treatment offerings are applied to inefficient ones for heightening their efficiency scores.