Anlatı yoluyla dünyanın zihinsel yeniden kurulumu: "Palto", "Dönüşüm" ve "Hayvan Çiftliği" romanlarının alımlama pratikleri üzerine bir inceleme
Mental reconstruction of the world through narration: An investigation on reception practices of 'The overcoat', 'The metamorphosis' and 'Animal Farm'
Yazar: RECEP YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MELİHA NURDAN TAŞKIRAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anlatı = Narrative ; Anlatıbilim = Narratology ; Roman = Novel ; Yazınsal iletişim = Literary communication ; İletişim = Communication

Özet:
Metin ile okur arasındaki iletişimi konu alan 'Anlatı Yoluyla Dünyanın Zihinsel Yeniden Kurulumu' başlıklı doktora çalışması, salt sözcükler yoluyla girişilen bir etkileşimde okuyucuların roman yazarlarının oluşturduğu dünyayı kendi zihinlerinde nasıl kurdukları sorunsalı üzerine yoğunlaşmaktadır. Söz konusu sorunsalın merkezinde ise hakikatin konumu vardır. Yazınsal iletişimde hakikatin konumuna ilişkin tartışmalar uzun süredir edebiyatçıların ve akademisyenlerin kafasını kurcalamaktadır. Yazar, metin ve okuyucunun hakikat konusunda sacayağının birer bölümünü oluşturduğu konusunda akademik topluluk tarafından bir uzlaşı gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte bazı akademisyenler yazınsal gerçeklikte hakikatin, metni oluşturan öznelere bağlı olarak ortaya çıktığını, bazıları metnin ortaya çıktıktan sonra başlı başına yazarından bağımsız bir yapı olduğunu, diğerleri ise hakikatin metnin içinde değil okuyucunun metinle oluşturduğu etkileşimde varlaştığını savunmaktadırlar. Çalışmada hakikatin konumuna ilişkin her üç yaklaşım da inceleme altına alınmıştır. Yazı, zihin ve anlamlandırma edimi ile metin, anlatı ve anlamlandırma edimine ilişkin kavramsal bir referans çerçevesi oluşturulduktan sonra üçboyutlu bir analiz yapılmıştır. Boyutlardan birincisi, yazarlarının niyetliliğidir. Palto, Dönüşüm ve Hayvan Çiftliği romanlarının inceleme nesnesi olarak seçildiği çalışmada yazarların metinlerine yüklediği anlam, kendi beyanlarından ve edebiyat tariçilerinin metinlerinden yola çıkarak, yazarlık serüvenleri içerisinde belirlenmiştir. İkinci boyut, metnin kendi anlamsal yapısıdır. Burada metinler, içerik çözümlemesiyle desteklenerek, yapısal çözümleme yöntemiyle kendi anlatısal yapıları içerisinde sistematik olarak analiz edilmiştir. Üçüncü boyut, okuyucuların anlamlandırma pratikleridir. Burada, derinlemesine görüşme yöntemiyle farklı tiplerdeki okuyucuların alımlama pratiklerini çözümlenmiştir. Üzerine yoğunlaşılan sorunsala yönelik yapılan üç boyutlu çözümlemeden elde edilen bulgular, kavramsal çerçeve ile birleştirilerek genel geçer saptamalara ulaşılmış ve bu vargılar sonuç bölümünde bir model üzerinde somutlaştırılmıştır.

Abstract:
This is the doctorate study titled as 'Mental Reconstruction of the World by means of Narration' -which expresses the communication of the text and the reader- mainly focuses on how the readers recognize a world that is constructed by the writers only through the words as an interaction method. In the center of problematic we mention about, the main problem is the location of the reality. The discussions about the location of reality in written communication have preoccupied the minds of litterateurs and academicians. The academic society has come to a conclusion that the author, text and the reader are the main feet of the reality. Nevertheless, some academicians support that the reality in written genres emerges dependent to the subjects that compose the text, some say that the texts are totally independent bodies from the authors after coming into existence and some others support that the reality is not inside the text but in the interaction which the reader forms with the text. In this study, all three approaches about the location of the reality are questioned. A three dimensional analysis has been made after a conceptual reference framework about the acquisition of text, narration and construing was practised. The first of the dimensions is the tendencies of authors. The meanings that the authors gave to thier texts are determined in their own experinences in writing and under the guidance of authors' statements and the writings of Literature Historians. The novels of 'The Overcoat', 'The Metamorphosis' and 'Animal Farm' have been selected as the subjects of the study. Second dimension is the text's own structure of meaning. Here, texts are analyzed systematically in their own narrational structures as using the structural analysis method and consolidated with content analysis. The third of the dimensions is the reader' contruing practises. Recognising practices of different readers are analyzed through the interviewing method in depth. The findings -that have been concluded through the three dimensional analysis about problematics we focused on- are combined with the conceptual framework, after that, some mainstream determinations are reached and all these conclusions are embodied on a model in the epilogue of the study.