Pragmatik iman anlayışı
Pragmatic conception of faith
Yazar: ABDULKADİR TANIŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT REÇBER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Allah'ın varlığı = Existence of God ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; James, William = James, William ; Pascal, Blaise = Pascal, Blaise ; Pragmatizm = Pragmatism ; Rasyonellik = Rationality ; Tanrı = God ; İman = Faith ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Genellikle kanıtsal gerekçelerin/ argümanların Tanrı'nın varlığına inanmak için en
uygun yol olduğu kabul edilmesine rağmen, aynı zamanda bu inanç için kanıtsal
olmayan gerekçelerin/ argümanların da var olduğu iddia edilmiştir. Kanıtsal
argümanlar (ontolojik, kozmolojik ve tasarım vb.), Tanrı'nın var olduğunu
kanıtlamaya çalışmaktadır. Bunlar, "Tanrı vardır" önermesinin doğruluğunu ortaya
koymak amacıyla tasarlandığı için "doğruluğa yönelik" olan argümanlardır. Ancak
kanıtsal olanların aksine kanıtsal olmayan argümanlar doğruluğu göstermeye yönelik
değildir. Bunlar, daha ziyade doğruluk dışındaki gerekçeleri ön plana çıkartırlar.
Kanıtsal olmayan argümanlardan biri de Tanrı'ya inanmanın faydalarını ön plana
çıkarttığı için "faydaya yönelik" olan pragmatik argümanlardır. Bu argümanları
savunanlara göre, pragmatik argümanlara/ gerekçelere dayanarak Tanrı'nın var
olduğuna inanmak rasyonel ve ahlaki açıdan meşrudur. Tanrı inancı lehinde birçok
farklı pragmatik argüman olmasına karşılık, bunların en bilinenleri Pascal'ın "Bahis"
ve James'in "İnanma İradesi" tezleridir.
Bu çalışma, pragmatik temellerden hareketle Tanrı inancı lehindeki pragmatik
argümanların rasyonelliği ve doğası üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu şekilde o,
pragmatik argümanların, teistik inancın uygun bir gerekçelendirmesini sağlayıp
sağlayamayacağını eleştirel olarak incelemektedir.

Abstract:
Although it has been generally considered that evidential arguments/ reasons are
the only appropriate way for believing that God exists, it has been argued that there
are also non-evidential arguments or reasons for believing so. Evidential arguments
(such as ontological, cosmological, or design) try to demonstrate that God exists.
These arguments are "truth-oriented" because they are intended to show that it is true
that God exists. In contrast to evidential arguments, non-evidential arguments are not
truth-oriented. Rather, they emphasize other reasons apart from truth. One of nonevidential
arguments is pragmatic arguments which are "benefit-oriented" because
they focus on the benefits of believing in God. For the proponents of pragmatic
arguments, it is rationally and morally permissible to believe that God exists based
on pragmatic arguments/ reasons. Although there are various kinds of pragmatic
arguments for believing in God, the paradigm examples are exemplified in Pascalian
Wager and Jamesian Will to Believe.
This study focuses on the nature and rationality of pragmatic arguments for belief
in God based on the pragmatic grounds. It also critically examines whether pragmatic
arguments can provide a proper justification for a theistic belief.