1950 sonrası çağdaş Türk resminde yalnızlık metaforu
The metaphor of loneliness in contemporary Turkish painting after 1950
Yazar: MEHMET AKİF ORÇAN
Danışman: DOÇ. SELMA ŞAHİN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu Araştırmanın konusu, 1950 Sonrası Çağdaş Türk Resminde Yalnızlık Metaforu'dur. Araştırmanın amacı, 1950 Sonrası Çağdaş Türk Resminde Yalnızlık Metaforunun incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 1950 Sonrası Çağdaş Türk Resminde figüratif ağırlıklı resimlerinde yalnızlık metaforu algısı ile dikkatleri çeken Nevhiz Tanyeli'nin "İçe (Eğilen Adam)", Aydın Ayan'ın "Gidenlerin Ardından/Anadolu Kadını" ve Neşe Erdok 'un "Bekleyiş" adlı eserleri araştırma kapsamında seçilmiş ve Feldman'ın Sanat Eleştiri Modeline (betimleme, çözümleme, yorumlama ve yargı aşamaları) göre hazırlanan görüşme formu ile uzman görüşleri alınmıştır. Araştırmaya dokuz uzman katılmıştır. Araştırma tarama modelinde olup nitel olarak desenlenmiştir. Çalışma kapsamında, araştırmacı tarafından Feldman Sanat Eleştirisi Modeline göre hazırlanan 15 soru içerikli yarı yapılandırılmış görüşme formu elektronik ortamda katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Toplanan veriler araştırmacı tarafından ayrı ayrı analiz edilmiş, bu analizler karşılaştırılmış ve yorumlamada ortak görüşler değerlendirilmiştir. Ulaşılan verilerden kodlar oluşturulmuş, bu kodlar daha sonra temalara dönüştürülerek tablolar haline getirilmiştir. Tablolaştırma yapılırken ortaya çıkan kodların yüzdeleri ve frekansları hesaplanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, incelenen üç eserde tek başına olan figürlerin, uzmanlar tarafından kolaylıkla yalnızlık kavramı ile eşleştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Uzmanların üç eserde yalnızlık kavramını yüksek oranlarda karamsarlık, üzüntü, acı,
 
özlem,	çaresizlik,	hüzün,	kasvet,	melankoli	gibi	duygularla	eşleştirdikleri görülmektedir.

Abstract:
The subject of this research is the Metaphor of Loneliness in Contemporary Turkish Painting after 1950. The aim of the research is to examine the Metaphor of Solitude in Contemporary Turkish Painting after 1950. In line with this purpose, Nevhiz Tanyeli's "İçe (The Bowing Man)", Aydın Ayan's "After the Departed ones/Anatolian Woman" and Neşe Erdok's "Waiting", which draws attention with the perception of loneliness in his figurative paintings in Post-1950 were selected in the scope of research and Contemporary Turkish Painting Expert opinions were taken with the interview form which were prepared according to Feldman's Art Criticism Model (description, analysis, interpretation and judgment stages). Nine experts participated in the research. The research is in the scanning model and has been patterned qualitatively. Within the scope of the study, a semi-structured interview form containing 15 questions prepared by the researcher according to the Feldman Art Criticism Model was applied to the participants in the electronic environment. The data obtained from the research were analyzed by content analysis. The collected data were analyzed separately by the researcher, these analyzes were compared and common views were evaluated in interpretation. Codes were created from the obtained data, and these codes were then converted into themes and turned into tables.
The percentages and frequencies of the codes that emerged during the tabulation were calculated.According to the results of the research, it was concluded that the figures that were alone in the three works examined were easily matched with the concept of loneliness by the experts. It is seen that the experts match the concept of
 
loneliness  with  emotions  such  as  pessimism,  sadness,  pain,  longing,  helplessness, sadness, gloom, melancholy at high rates in three works.