Medyada yapısal dönüşümler: Dönüşümün bir göstergesi olarak Aşk-ı Memnu romanının TRT ile özel/ticari televizyonlarda değişen sunum ve içerikleri
Structural transformation in media: Changing content and portrayal of the novel ?Aşk-ı Memnu? (Forbidden Love) on TRT and private/commercial television channel as an indicator of transformation
Yazar: RAMAZAN UYSAL
Danışman: PROF. DR. DENİZ TAŞCI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Aşk-ı Memnu = Aşk-ı Memnu ; Medya = Media ; Sunum = Presentation ; TRT 1 = Turkish Radio and Television Corporation 2 ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Özel televizyonlar = Private televisions

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de Neo-liberal politikaların hayata geçirilme sürecinde yükselmekte olan tüketim kültürü, yayıncılık sektöründeki değişmeler ile tüketim kültürü ve yayıncılık sektörü etkileşimi ele alınmaktadır. Neo-liberal yayıncılık politikaları doğrultusunda medya sektöründe de egemen olan liberalleşmenin ve ticarileşmenin dizilerin içeriklerine nasıl yansıtıldığı ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Çalışmanın problemi Türk edebiyatının önemli bir romanı olan ve Halit Ziya Uşaklıgil tarafından yazılan Aşk-ı Memnu romanının kamusal yayıncılık yapan TRT'deki uyarlaması ile, bir özel şirket olarak yayın yapan Kanal D'de gösterilen bölümleri arasındaki farklılıklardan hareketle irdelenmektedir. Çalışmanın teorik duruşu kültürel çalışmalar, ekonomik politik yaklaşım ve tüketim kültürü kuramlarına yaslanmaktadır. Çalışmada içerik analizi çözümleme yöntemi olarak kullanılmıştır.Aşk-ı Memnu dizisinin TRT'de yayınlanan bölümlerinde önemli oranda romana sadık kalındığı, kostüm ve dekor ile dönemi yansıtma kaygısı taşındığı görülmektedir. Karakterlerin taşıdığı olumsuz değerler yargılanmakta, sadakatsizlik, tüketim ve lüks düşkünlüğü roman anlatısı ile paralel şekilde eleştirilmektedir. Oysa Kanal D gibi ticari/özel TV kanalında yayınlanan dizide tüketim eleştirilmemekte, dizinin firmalarla kurduğu reklam ve diziye ürün yerleştirme aracılığıyla tüketim özendirilmektedir. Dizinin ana karakterleri üzerinde kurulan olumlu imajlar aracılığıyla tüketim üzerinden kimlik kurma izleyiciye günlük gazeteler, televizyon reklamları ve magazin programları aracılığıyla özendirilmektedir. Böylelikle ülkede hayata geçirilen liberal politikalar ve yayıncılık sektöründeki ticarileşmenin program içeriklerini doğrudan etkilediği görülmektedir.

Abstract:
This study deals with consumption culture-media sector interaction as well as the changes in consumption culture and in media sector in the course of realization of neo-liberal policies in Turkey. The study aims to bring to light how liberalization and commercialization dominating the media sector in line with the neo-liberal broadcasting policies are reflected in the content of TV serials. The thesis problem is examined with reference to the differences between television adaptations by TRT as public corporation, and Channel D as a private TV, of an important novel in Turkish literature, namely Aşk-ı Memnu (Forbidden Love) authored by Halid Ziya Uşaklıgil. The theoretical stand of the study rests on cultural studies, political economy and consumption culture theories. Content analysis is the method employed in this studyThe plot of the TRT version of the serial Aşk-ı Memnu, is mostly loyal to the novel as are the costume and the décor. The negative attributes of the characters; infidelity, greed, indulge in luxurious consumption are criticized in line with the novel. However consumption is not criticized in the private Kanal D version, on the contrary, it is encouraged by the sponsorship relations, commercials and product placement in the episodes. Resting on the positive image created by the characters, identity building via consumption is encouraged by daily newspapers, television commercials and paparazzi programs. Thus the effect of commercialization in line with liberal policies in the media sector is documented.