Globularia trichosantha fisch. & C.A.Mey. (Globulariaceae)'nınantikanser aktivitesinin araştırılması
Investigation of anticancer activity of Globularia trichosanthafisch. & C.A.Mey (Globulariaceae)
Yazar: ABDURRAHMAN CAN
Danışman: PROF. DR. FEVZİ ÖZGÖKÇE ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SALİH NAS
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Mide kanseri, Van ili ve çevresinde en çok karşılaşılan kanser tiplerinden biridir.
Bölgede mide kanserine karşı pek çok bitki türü kullanılmaktadır. Bu bitkiler arasında en
sık kullanılan bitki türü Globulariaceae familyasına ait Globularia trichosantha Fisch. &
C. A. Mey.'dir. Globularia L. cinsine ait 11 taksondan 5'i ülkemiz için endemiktir.
Globularia trichosantha ilişkili herhangi bir kanser ve tıbbi çalışmalarına
rastlanmamıştır. Çalışmanın esas amacı, halkın doğadan elde ettiği ve kullanımı ile fayda
sağladığı bitki türünün tespit edilerek bunu laboratuvar ortamında potansiyel tıbbi
hammadde elde edilmesidir.
Çalışmada G. trichosantha türüne ait herbaryum materyalleri arazide toplanmış
ve bunlara ait video ve fotoğraf kayıtları alınmıştır. Bitki örneklerinin teşhisleri yapmak
için Herbaryum materyali haline getirilmiş ve sonra VANF herbaryumunda saklanmıştır.
Mide kanserine karşı halkın tükettiği bitkisel drogların; kullanım süreleri, kullanım
şekilleri ve dozu belirlenmiştir. Yetişme habitatlarında toplanan G. trichosantha'nın kök
ekstraktının antikanser aktivitesi araştırılmıştır. Araştırma in vitro ortamda, HGC-27,
A549/BEAS-2B, DU-145/PNT1-A, HUVEC, CaCO-2, MCF-7, T98-G hücre hatlarında
canlılık testi yapılmıştır.
İlk etapta A549/BEAS-2B, DU-145/PNT1-A hatlarındaki canlılık testi sonuçları
birbirine yakın çıktığından diğer hücre hatlarında zaman ve doza bağımlı değişikliğe
gidilerek deneyler tekrarlanmıştır. 15.63 μg/ml, 31.25 μg/ml, 62.50 μg/ml, 125.00 μg/ml,
250.00 μg/ml ve 500.00 μg/ml dozlarında 24 ve 48 saatlik canlılık testleri sonucunda
başta HGC-27 olmak üzere belirgin düzeyde hücre ölümlerinin gerçekleştiği görülmüştür.
Daha sonra bitkinin içerik analizi LC/MS kullanılarak yapılmış ve analizde yüksek
miktarda trans-sinamik asit, protokateşik asit, kafeik asit, kumarik asit, vanilik asit ve
sirinjik asit varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında öncelikle Moleküler
Biyoloji ve Genetik olmak üzere Eczacılık ve Tıp gibi pek çok farklı bilim dalı için de
temel teşkil edecektir.
Sonuçta, G. trichosantha'nın ihtiva ettiği etken maddeler belirlenmiştir. Başta
eczacılık sektörü olmak üzere mide kanserine karşı ilaç potansiyeli olan etken maddelerin
elde edilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Stomach cancer is one of the most common cancer types in and around Van. Many
plant species are used against stomach cancer in the region. Among these plants, the most
commonly used plant species is Globularia trichosantha Fisch & C. A. Mey., which
belongs to the Globulariaceae family. 5 of 11 taxa belonging to the genus Globularia L.
are endemic to our country. No cancer and medical studies related to Globularia
trichosantha were found. The main purpose of the study is to determine the plant species
that the public obtained from nature and benefit from its use, and to obtain potential
medicinal raw materials in the laboratory environment.
In the study, herbarium materials belonging to the G. trichosantha species were
collected in the field and video and photographic records of them were taken. Plant
specimens were made into herbarium material for identification and then stored in the
VANF herbarium. Herbal drugs consumed by the public against stomach cancer; duration
of use, forms of use and dosage were determined. The anticancer activity of the root
extract of G. trichosantha grown in its natural habitats was investigated. The viability test
was performed in vitro on HGC-27, A549/BEAS-2B, DU-145/PNT1-A, HUVEC, CaCO-
2, MCF-7, T98-G cell lines.
Since the viability test results in A549/BEAS-2B, DU-145/PNT1-A lines were
close to each other in the first stage, the experiments were repeated by making time and
dose-dependent changes in other cell lines. Significant cell death, especially HGC-27,
was observed as a result of 24- and 48-hour viability tests at 15.63 μg/ml, 31.25 μg/ml,
62.50 μg/ml, 125.00 μg/ml, 250.00 μg/ml and 500.00 μg/ml doses. Then, the content
analysis of the plant was made using LC/MS and the presence of high amount of transcinnamic
acid, protocatechic acid, caffeic acid, coumaric acid, vanillic acid and syringic
acid was detected in the analysis. In the light of the results obtained, it will form the basis
for many different disciplines such as Molecular Biology and Genetics, Pharmacy and
Medicine.
As a result, the active ingredients of G. trichosantha were determined. It is aimed
to obtain active substances with drug potential against stomach cancer, especially in the
pharmaceutical sector.