Rekabetten yaratıcı yıkıma pazar yoğunlaşması ve inovasyon arasındaki ilişkinin G-20 ülkelerinde test edilmesi
Testing the relationship between market concentration and innovation from competition to creative destruction in G-20 countries
Yazar: ALİ ARIÖZ
Danışman: PROF. DR. AHMET BURÇİN YERELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: G-20 ülkeleri = G-20 countries ; Rekabet = Competition ; Rekabet piyasaları = Competition markets ; Schumpeter, Joseph Alois = Schumpeter, Joseph Alois ; Smith, Adam = Smith, Adam ; Tekel = Monopolies ; Uluslararası rekabet = International competition ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Çalışmanın amacı klasik iktisat öğretisi ile şekillenen ve günümüze kadar süren, piyasada rekabetin varlığı veya yokluğunun inovasyonu nasıl etkilediğine ilişkin görüşlerin aktarılması ve sonrasında da ortaya konulan görüşlerin uygunluğunun veriler kapsamında test edilmesidir. Adam Smith ve Joseph A. Schumpeter ile iki ana eksen olarak belirlenen bu görüşlerden Adam Smith'in görüşüne göre rekabet, piyasalar ve ticaret için ilke olarak iyidir, buna karşın tekel hakkı gibi imtiyazlar iyi yönetimin büyük düşmanıdır ve inovasyonu baltalamaktadır. Kapitalizmin merkezine yenilikçiyi ve girişimciyi; gerekli itici güç olarak da sürekli yenilemek, yenilenmek, değiştirmek veya daha doğru bir ifadeyle inovasyonu koyan Schumpeter ise, bu kapsamda büyük firmaya ya da pazarda hâkim olan firmaya, yoğunlaşmaya veya merkezileşmeye karşı değildir, tam tersine bu durumları inovasyon için bir gereklilik olarak görmektedir. Bu kapsamda teorik olarak verilmiş olan Smithyen ve Schumpeteryen görüşlerden hangisinin geçerli olabileceği 2009-2019 yılları arası G-20 ülkelerinin verileri yardımıyla Ar-Ge harcaması, kişi başı GSYH, ticari açıklık oranı, doğrudan yabancı yatırım oranı, Herfindahl-Hirschman endeksi ve piyasada rekabet düzeyi endeksinin patent başvuru sayısına etkisi panel veri analizi ile sınanmış, sınama sonuçlarında piyasadaki rekabet düzeyindeki artışın, Smithyen görüşlerde ifade edildiği gibi inovasyonda pozitif bir değişime (artışa) yol açtığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to convey the views on how the presence or absence of competition in the market affects innovation, and then to test the suitability of the views put forward within the scope of the data. According to Adam Smith, competition is good for markets and trade, whereas privileges such as monopoly are the great enemy of good management and undermine innovation.  On the other hand, Schumpeter puts the entrepreneur and innovator at the center of capitalism and describes the innovator as the one who constantly renews, changes, or, more accurately, puts innovation as the necessary driving force. He in this context is not hostile to the large or dominant firm, or market concentration; on the contrary he sees all these situations as a requisite for innovation. Within this context the effects of R&D expenditure, GDP per capita, trade openness ratio, foreign direct investment ratio, Herfindahl-Hirschman index and competition level index in the market on the number of patent applications of the G-20 countries for the years 2009- 2019 were tested by panel data analysis, and it was seen that the increase in the level of competition in the market led to a positive change (increase) in innovation, as Smithian views assert.