Alt ve üst üriner sistem enfeksiyonu olan çocuklardaki ortalama trombosit hacmi ve diğe hemogram parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of mean platelet volume and other hemogram parameters in children with lower and upper urinary system infection
Yazar: SARE GÖKDERE
Danışman: DOÇ. FATMA ŞEMSA ÇAYCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kan sayımı = Blood cell count ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
AMAÇ: Çocuklarda üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) üst solunum yolu
enfeksiyonlarından sonra en sık görülen enfeksiyondur ve böbrek hasarı, hipertansiyon, son
dönem böbrek hastalığına yol açabilmektedir. Üriner sistem enfeksiyonu tanısının hızlı
konması ve tedavi protokolüne erken karar verilmesi böbrek hasarından korunma için
önemlidir. Eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), C-reaktif Protein (CRP), beyaz küre ve
Prokalsitonin (PCT) akut enflamasyon sürecinin göstergeleridir ve alt ÜSE / üst ÜSE
ayrımında yardımcı olur. Bunun dışında daha kolay ulaşılabilir bir tetkik olan MPV'nin de
yol gösterici olabileceği yönünde çalışmalar vardır. Bu çalışmada hemogram
parametrelerinin ve bir akut faz cevabı olarak yükseldiği bildirilen MPV'nin ÜSE'de
araştırılması ve ESH, CRP ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel nitelikteki bu çalışmada 1 Ocak 2017- 31 Aralık 2017
tarihleri arasında polikliniğe başvuran veya servise yatan ÜSE tanısı alan 1 ay ile 12 yaş
arasındaki hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların anamnez, tam idrar tahlili,
idrar kültürü, tam kan sayımı, ESH, CRP, DMSA bilgileri 'SPSS for Windows 11.5'
kullanılarak analiz edildi.
Mesaneye kalıcı veya intermittan kateter uygulaması gerektiren hastalar çalışma dışı
bırakıldı. Ayrıca yenidoğan hastaları, immun yetmezlik tanısı olan, hematolojik veya
onkolojik hastalığı olan hastalar ile birlikte aterotromboz, hipertansiyon, obezite,
dislipidemi, diabetes mellitus, sigara kullanımı, kardiyovasküler hastalık, serebrovasküler
hastalık, ÜSE dışındaki enfeksiyon hastalıkları ve romatizmal hastalığı olanlar çalışma dışı
bırakıldı.
BULGULAR: Üst üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) tanısı alan hastalarda ortalama
WBC, ESH, CRP değerleri kontrol grubuna göre ve alt ÜSE grubuna göre istatistiksel olarak
anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.001). Ortalama ANS değerleri, üst ÜSE grubunda alt
ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.001). Absolü monosit sayısı
da üst ÜSE grubunda, alt ÜSE ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede
yüksek saptandı (p=0.001). Ortalama MPV değerleri kontrol grubunda 7.49±0.76 fL, üst
ÜSE grubunda 8.05±0.88 fL ve alt ÜSE grubunda 8.03±0.79 fL saptandı. ÜSE'de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek ortalama MPV değerleri bulundu
(p=0.001) ancak üst ÜSE ve alt ÜSE arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
görülmedi. DMSA'da böbrek hasarı olan hastalarda hasar olmayan hastalara göre MPV
değeri daha yüksek bulundu ancak istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.189). En sık ÜSE
etkeninin %75.7 (n=177) ile E. Coli ve %9.8 (n=23) ile Klebsiella olduğu saptandı. Gram
negatif üremelerde gram pozitif üremelere göre daha yüksek MPV değerleri görüldü
(p=0.005).
SONUÇLAR: Bu çalışmada ÜSE geçiren hastalarda kontrol grubuna göre daha
yüksek MPV değerlerinin olduğu saptandı ancak alt/üst ÜSE'de MPV değerleri açısından
anlamlı derecede farklılık olmadığı görüldü. ANS ve AMS değerlerinin üst ÜSE'de alt ÜSE
ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede yükseldiği saptandı ancak bu konuda destekleyici
başka çalışmalara ihtiyaç vardır. MPV gram negatif üremelerde gram pozitif üremelere göre
daha yüksek bulundu. Literatürde MPV'nin gram pozitif ve gram negatif etkenlerde farklılık
göstermesi ile ilgili farklı çalışmalar bulunmaktadır.
ÜSE hastalarında MPV'nin etkileri konusunda daha geniş hasta popülasyonu ile daha
fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle MPV'nin ve trombosit özelliklerinin
hastalıklardaki rolü aydınlatılmalıdır. MPV'nin kolay ulaşılabilir olması, hızlı sonuçlanması,
çok az kan ile çalışılabilmesi ve maliyetinin düşük olması göz önünde bulundurulduğunda
MPV konusunda çalışmalar yapılmasının faydalı olabileceği düşünüldü.
ANAHTAR KELİMELER: İdrar yolu enfeksiyonu, MPV, Üriner sistem enfeksiyonu,
Piyelonefrit, Sistit

Abstract:
AIM: Urinary tract infection (UTI) is the second most common infection in children
following upper respiratory tract infections and can lead to kidney damage, hypertension,
and end-stage renal disease. Rapid diagnosis of urinary tract infection and early decision of
treatment protocol are important for prevention of kidney damage. Erythrocyte
sedimentation rate (ESR), C-reactive Protein (CRP), white blood cell and Procalcitonin
(PCT) are indicators of the acute inflammation process and help in the differentiation of
lower UTI / upper UTI. Apart from this, there is a study that MPV can be a guide which is
more easily accessible. The aim of this study was to investigate hemogram parameters and
MPV reported to be elevated as an acute phase response in UTI and to evaluate its
relationship with ESR and CRP.
MATERIALS AND METHODS: In this cross-sectional study, patients between 1 month
and 12 years of age who were admitted to the clinic between January 1, 2017 and
December 31, 2017 were searched for their archival information. Anamnesis, complete
urinalysis, urine culture, complete blood count, erythrocyte sedimentation rate, c-reactive
proteine, DMSA information were analyzed using 'SPSS for Windows 11.5'. Patients who
required a permanent or intermittent catheter to the bladder were excluded from the study.
In addition, newborn patients, patients with hematological or oncologic diseases, who were
diagnosed with immunodeficiency, atherothrombosis, hypertension, obesity, dyslipidemia,
diabetes mellitus, smoking, cardiovascular disease, cerebrovascular disease, infectious
diseases other than UTI and rheumatic diseases were excluded from the study.
RESULTS: The white blood cell (WBC), erythrocyte sedimentation rate (ESR) and creactive
protein (CRP) values of the patients with upper UTI were significantly higher than
the control group and the lower UTI group (p = 0.001). The Absolute Neutrophile Count
values were significantly higher in the upper UTI group compared to the control group (p =
0.001). In addition, the Absolute Monocyte Count was significantly higher in the upper
UTI group than in the lower UTI and the control group (p = 0.001). The mean MPV values in the control group were 7.49 ± 0.76 fL, in the upper UTI group 8.05 ± 0.88 fL and in the
lower UTI group 8.03 ± 0.79 fL. Statistically significantly higher mean MPV values were
found in UTI compared to the control group (p = 0.001) but no statistically significant
difference was found between upper UTI and lower UTI. The MPV value was higher in the
group with damage than the group without damage but it was not statistically significant (p
= 0.189). The most common UTI pathogen was E. coli (75.7%, n = 177) and Klebsiella
(9.8%, n = 23). UTI caused from gram-negative microorganisms showed higher MPV
values than gram positive mivroorganisms (p = 0.005).
CONCLUSION: In this study, MPV values were found to be higher in patients with UTI
compared to control group, but it was seen that MPV could not be used in the distinction of
upper and lower UTI. Other hemogram parameters, ANC and AMC, were found to be
significantly elevated in upper UTI in comparison to lower UTI. In addition, UTI caused
by gram negative microorganisms showed higher MPV than gram positive
microorganisms. Patients with damage in DMSA scan had higher MPV, but this was not
statistically significant. There was no correlation between MPV and CRP or ESR. The
most common UTI agent was E. coli with a and Klebsiella spp. Further studies with a
larger patient population are needed for studying MPV levels in UTI. The influence of
thrombotic events as well as infections and inflammatory diseases on MPV have been
shown in many studies . Therefore, the role of MPV and other platelet parameters in
diseases should be elucidated Studies on MPV could be useful considering that MPV is
easily accessible, gives rapid results, needs small amount of blood and has low cost.
KEYWORDS: MPV, Urinary tract infection, Urinary tract infection, Pyelonephritis,
Cystitis