Korku kültürü ve güvensizlik üretimi bağlamında televizyon haberlerinde ateşli silah sunumu
Firearm presentation in television news in the context of culture of fear and insecurity production
Yazar: AJDA ÜÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA ODYAKMAZ ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Televizyon bugün hala, insanların bilişsel süreçlerine etki eden, onların tutum ve davranışlarını yönlendiren önemli bir kitle iletişim aracıdır. Bu durum, özellikle de kayda değer bir ilgiyle izlendiği araştırmalarca belirlenmiş olan televizyon haber programlarının, şiddete dayalı toplumsal gerçekliği yansıtma biçimi bağlamında dikkat çekicidir. Çeşitli etkenlerle baskılanmış bireylerin yaygın bir kendini ifade yolu haline gelen şiddet ve kullanılan şiddet öğeleri, televizyon haber bültenlerinin dolayımı aracılığıyla ekrana çoğaltılarak ve abartılarak yansıtılmaktadır. Örneğin ateşli silahlarla gerçekleştirilen şiddet haberlerinde silah, televizyonun dijital tasarım olanakları kullanılarak, görsel efektlerle vurgulanmakta, büyütülmekte ve etkisi tekrarlarla arttırılmaktadır. Böylelikle temelde bir haber verme pratiği olan haber bültenlerinde ateşli silah sunum biçimi ve buna eşlik eden retorik, korku kültürü ve kaygı üretim pratiğine dönüşmektedir. 

Mevcut araştırmada, yayın politikası göz önüne alınarak belirlenmiş üç ana haber bülteni, ateşli silahın sunumu bağlamında, on beş günlük bir zaman dilimi esas alınarak analiz edilmiştir. Nitel araştırma yönteminin içerik analizi tekniği ile ateşli silahlı şiddet haberlerinin frekansı ve süresi ile ateşli silah sunumunun frekansı ve süresi tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı araştırma yönteminin eleştirel söylem analizi tekniği kullanılarak, silahın görsel sunumunun ve dilinin retorik çözümlemesi yapılmaya çalışılmıştır.

Bu bağlamda, araştırma göstermektedir ki, üç ana haber bülteninden, sansasyona dayalı bir habercilik anlayışı ile yayın yapan iki tanesinde ateşli silahlı şiddet haberlerinin oranı, silahın gösterim frekansı ve süresi, korku ve güvensizlik üretmek suretiyle, izleyicide olumsuz bir etki yaratacak nitelikte ve orandadır. Söz konusu haberlerin retorik çözümlemesi sonuçları da kullanılan korku ve dramatizasyon unsurlarının bahse konu iki ana haber bülteninde, insanlarda korku ve güvensizlik yaratacak oranda fazla kullanıldığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Korku Kültürü, Güvensizlik, Haber, Ateşli Silah, Şiddet

Abstract:
Television is still an important mass media tool that affects people's cognitive processes and directs their attitudes and behaviors. This is particularly striking in the context of the way television main news programs reflect social reality based on violence, which has been determined by research to be watched with considerable interest. Violence and the elements of violence, which have become a common way of self-expression of individuals oppressed by various factors, are reflected on the screen by being reproduced and exaggerated through the mediation of television main news bulletins. For example, in the news of violence which is performed with firearms, the weapon is emphasized with visual effects, magnified and its effect is increased with repetitions by using the digital design possibilities of television. Thus, the firearm presentation style and accompanying rhetoric in the main news bulletins, which are basically a news reporting practice, turn into a culture of fear  and anxiety production practice.
In the present study, three main news bulletins, which were determined by considering the publication policy, were analyzed in the context of the presentation of the firearm, based on a fifteen-day time frame. With the content analysis technique of the qualitative research method, the frequency and duration of the news of firearm violence and the frequency and duration of the firearm presentation were tiried to be determined. A rhetorical analysis of the visual presentation and language of the firearm was attempted by also using the critical discourse analysis technique of the same research method.
In this context, the research shows that among the three main news bulletins, the rate of news about firearm violence, the frequency and duration of the gun's display have a negative impact on the audience, especially in two bulletins broadcasting with a sensationalized journalism approach. The results of the rhetorical analysis of the news in question indicate that  the elements of fear and dramatization are used excessively in the two main news bulletins in question, creating fear and insecurity in people.

Keywords: Culture of Fear, Insecurity, News, Firearm, Violence