Emzirme ve dikkati başka yöne çekme yönteminin bebeklerde hissedilen akut ağrı düzeyine etkisi
The effect of the breastfeeding and distraction methods on acute pain management with infants
Yazar: SELDA BEŞİRİK
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU GÖZEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bebekler = Infant ; Dikkat = Attention ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
Bebeklerin stratum korneum tabakasının ince olması nedeniyle ağrıyı hissedebildikleri, aşı uygulamaları gibi hemşirelik girişimleri sırasında davranışsal, fizyolojik ve hormonal ağrı belirtileri gösterdikleri bilinmektedir. Girişimler sırasında bebeklerde; oksijen saturasyonu (SpO2), kalp tepe atımı (KTA) gibi fizyolojik belirtiler olumsuz etkilenmekte, ayrıca ağlama gibi davranışsal belirtiler görülmektedir. Araştırma, süt çocuklarında aşı uygulamaları sırasında ağrıyı azaltmada en etkili, uygulama süresi en kısa ve en kolay yöntemi bulmak amacıyla emzirme ve oyuncak ile dikkati başka yöne çekme (DBYÇ) yöntemlerinin aşı enjeksiyonuna bağlı hissedilen ağrı düzeyine etkisini karşılaştırmak amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak planlandı.
Araştırmanın evrenini Haziran 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Sağlam Çocuk Polikliniği Aşı Enjeksiyonu Odası'na gelen, örneklem kriterlerine uyan, 1-12 ay arasındaki bebekler oluşturdu. Araştırma kapsamına alınan bebeklerin randomizasyonu sağlanarak, toplam 120 bebekten oluşan örneklem grubunda, 58 bebek emzirme grubuna, 62 bebek ise DBYÇ grubuna dahil edildi. Bebek-ailelerin tanıtıcı özelliklerini değerlendirmek için anket formu kullanıldı. Her iki gruptaki bebeklerin aşı uygulama öncesi-sonrası, SpO2, KTA düzeyleri, FLACC ölçeği ile elde edilen ağrı puanları ve ağlama süreleri karşılaştırıldı. 
Araştırma sonucunda; emzirme ve DBYÇ grubu bebeklerin aşı öncesi dönemde ağrı puanı (χ2=0,012; p=0,994), SpO2 düzeyi (t=1,941; p=0,055) ve KTA sayısında (t=1,762; p=0,081) gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. DBYÇ grubu bebeklerin aşı sonrası ağrı puanı (4,39±2,18), emzirme grubu bebeklerden (7,05±1,55) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p=0,001). DBYÇ grubu bebeklerin aşı sonrası SpO2 düzeylerinin emzirme grubuna göre daha yüksek (p=0,001); KTA'nın ise daha düşük (p=0,001) olduğu belirlendi. DBYÇ grubu bebeklerin aşı sonrası ağlama süresi (24,69±18,53 sn), emzirme grubundan (59,22±26,72 sn) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa bulundu.
Sonuç olarak; bebeklerde kullanılan oyuncak ile DBYÇ yönteminin aşı uygulamaları sırasında hissedilen akut ağrıyı azaltmada etkili olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Akut ağrı, emzirme, dikkati başka yöne çekme, bebek

Abstract:
It has been known that as they have a thin layer of stratum corneum, infants feel the pain and manifest behavioural, physiological, and hormonal symptoms in such administrations as vaccination. During these, such physiological symptoms as oxygen saturation (SpO2), and heart rate (HR) are negatively influenced, and behavioural symptoms including crying may be observed. This research was designed to be a randomized, controlled experiment with the aim of finding the most efficient, the easiest, and the fastest method in the administrations of vaccines for the unweaned infants; to do that, the techniques of breastfeeding, and distraction with a toy were compared and contrasted on their effects on the levels of pain felt during a vaccination.
The research population included the infants of 1-12 months who conformed with the sampling criteria and visited the Well Child Clinic Vaccination Room in the Cerrahpaşa Medical Faculty, İstanbul University from June, 2015 to December, 2015. From the sample group of 120 infants in total, 58 of them were randomized into the breastfeeding group and the remaining 62 were randomized into the Distraction Method group. Surveys were conducted in order to assess the defining characteristics of the infant-families. For both groups, SpO2   levels, HRs, crying durations and the pain scores through the FLACC scale were compared in both pre- and post- vaccine administration periods. 
The research has shown that the differences in the pain scores before vaccination (χ2=0,012; p=0,994), SpO2 levels (t=1,941; p=0,055), and HRs (t=1,762; p=0,081) were not statistically significant between the two groups. However, the post-vaccination pain scores of the Distraction-group infants (4,39±2,18) were statistically significantly lower than the ones in the breastfeeding group (7,05±1,55) (p=0,001). The research also showed that post-vaccination SpO2 levels were higher among the Distraction-group infants (p=0,001) whereas HRs were lower when compared to the breastfeeding group (p=0,001). The post-vaccination crying durations of the Distraction-group infants (24,69±18,53 sn) were also found to be statistically significantly shorter than the breastfeeding group (59,22±26,72 sn).
In conclusion, the Distraction Method which is adopted by the use of a toy has been found to be effective in decreasing the acute pain felt during vaccine administrations. 

Key Words: Acute pain, breastfeeding, distraction, infant