Duygusal zekanın stresle başa çıkma yolları ve motivasyona etkisi
The effects of emotional intelligence on motivation and the ways to cope with stress
Yazar: DİLHAN GÖKDAL
Danışman: DOÇ. DR. AYGEN OKSAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Motivasyon = Motivation ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Her geçen gün büyüyen teknoloji nedeniyle insan gücüne daha az ihtiyaç olması, zorlaşan yaşam şartları, çevresel faktörler, sağlık ve eğitim sisteminin yeterli olmaması gibi toplumun her bir bireyini ilgilendiren sorunlar, insanları hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkileyerek stresli bir ortamın oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Eğitim hayatı da bu zorlu ve stresli sürecin içinde yer alan önemli bir alandır. Zorlu şartlar altında geçen bu süreçte kişinin stresi tanıması ve onunla mücadele edebilmek için uygun yöntemleri öğrenmesi gerekmektedir. Mental açıdan kişinin duygusal zekasının farkında olarak kendisi dışında başkalarının da duygu ve düşüncelerini anlama yeteneğine sahip olması hem günlük hem de eğitim hayatında sorunların çözümüne olumlu katkı sağlamaktadır. Duygusal zekâsı gelişmiş kişilerin yaşam kaliteleri büyük ölçüde artmaktadır. Aynı zamanda gelişmiş duygusal zeka yeteneği sayesinde kişinin iç ve dış motivasyon kaynakları kişiye yaptığı işleri daha verimli yapmasına yardımcı olmaktadır.
Bu çalışma üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ seviyelerinin stresle başa çıkma yolları ve motivasyona etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Güzel Sanatlar Fakültesinde öğrenim görmekte olan 400 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada duygusal zeka seviyesinin ölçülmesinde Chan (2004)'in ölçeği, stresle başa çıkma yöntemleri ve motivasyonun ölçülmesinde ise Moos (1993)'un ölçeği ile Lepper ve arkadaşlarının (2004) geliştirdiği ölçekler kullanılmıştır. SPSS22 ile yapılan yüzde ve frekans analizlerinin yanında ikili gruplarda t testi, ikiden fazla gruplarda Anova testi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre duygusal zeka düzeyinin %21'inin stresle başa çıkma yolları tarafından %19'ununda motivasyon düzeyi tarafından açıklandığı ve buna göre duygusal zekanın stresle başa çıkma yollarını ve motivasyonu olumlu ve anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Duygusal zeka, stresle başa çıkma yolları ve motivasyon ile cinsiyet, fakülte gelir ve ders dışı aktivite arasında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Yapılan hipotez testleri sonuçlarına göre 21 hipotezden 16'sı kabul edilmiş; 5'i reddedilmiştir.

Abstract:
Problems concerning each individual of society, such as the need for less manpower due to the ever-growing technology, difficult living conditions, environmental factors, and inadequate health and education system, affect people both physically and psychologically, paving the way for a stressful environment. Educational life is also an important area in this difficult and stressful process. During this period under difficult conditions, one needs to recognize stress and learn the appropriate methods to solve it. Being aware of the emotional intelligence of the person mentally and having the ability to understand the feelings and thoughts of others besides himself contributes positively to the solution of problems both in daily and educational life. The quality of life of people with advanced emotional intelligence is greatly improved. At the same time, thanks to the advanced emotional intelligence ability, the internal and external motivational sources help the person to do the work he/she does more efficiently.
This study was conducted to examine the effects of emotional intelligence levels of university students on ways of coping with stress and motivation. The sample of the research consists of 400 students studying at Süleyman Demirel University, Faculty of Economics and Administrative Sciences and Faculty of Fine Arts. In the study, the scale of Chan (2004) was used to measure the level of emotional intelligence, the scale of Moos (1993) and Lepper et al. (2004) to measure the methods of coping with stress and motivation. In addition to the percentage and frequency analyzes made with SPSS22, t test in paired groups, Anova test and regression analyzes were applied in groups of more than two. According to the results of the regression analysis, it was concluded that 21% of the emotional intelligence level was explained by the ways of coping with stress and 19% by the motivation level and accordingly, it was concluded that emotional intelligence predicted the ways of coping with stress and motivation positively and significantly. There are significant differences between emotional intelligence, ways of coping with stress and motivation and gender, faculty income and extracurricular activities. According to the results of the hypothesis tests, 16 of the 21 hypotheses were accepted and 5 were rejected.