Şizofreni hastalarının bakım vericilerine verilen psikoeğitimin bakım yüklerine etkisi
The effect on care burdens of psychoeducation given for caregivers of patients with schizophrenia
Yazar: DERYA TANRIVERDİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MİNE EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım = Maintenance ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırma şizofreni tanılı hastaların bakım vericilerine yapılan psikoeğitimin, bakım yükü düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tek grup ön test-son test deneme öncesi modeli olarak yürütülmüştür.Atatürk Üniversitesi Yakutiye Araştırma Hastanesi ile Erzurum Numune Hastanesi psikiyatri polikliniklerinde Ekim 2007- Haziran 2008 tarihleri arasında yapılmıştır. DSM-IV tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı almış, ayaktan takip ve tedavisi yapılan, araştırma kriterlerine uyan tüm hasta bakım vericileri araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya 40 şizofreni hastasının ailelerinin bakım veren üyeleri ile başlanmış ancak 9 bakım verici çeşitli nedenlerle araştırma kapsamından çıkarıldığından, araştırma toplam 31 bakım verici ile tamamlanmıştır.Veriler, hasta ve bakım vericilerin tanıtıcı özelliklerini belirleyen soru formu ve ?Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği? kullanılarak toplanmıştır.Bakım vericilerin bakım yükü, ön test puan ortalaması 57.2 ± 9.9, son test puan ortalaması ise 34.3 ± 9.9 olarak bulunmuştur. Bakım vericilerin bakım yükü ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farkın ileri derecede anlamlı olduğu belirlenmiştir (p=0.000). Şizofren hasta bakım vericilerine yapılan psikoeğitim, kişilerin bakım yüklerini azaltmada önemli derecede etkili olmuştur.Bakım vericilerin tanıtıcı özelliklerinden; kadın olanların, ileri yaş grubunda (51 ve üzeri) olanların, eğitim düzeyi ilkokul ve altında olanların, çalışmayanların, bakımda destek almayanların hem ön test hem son test bakım yükü puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Grupların ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Yalnızca cinsiyet ve yaş gruplarının ön test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Yapılan psikoeğitim sonucunda, bakım vericilerin hepsinin bakım yükünde orantılı bir düşüş olduğu, bu yüzden grupların son test puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Bu sonuca dayanarak, bakım yükünü azaltmaya yönelik verilen psikoeğitimin etki düzeyine, bakım vericilerin tanıtıcı özelliklerinin bir etkisinin olmadığı söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Şizofreni, bakım yükü, psikoeğitim

Abstract:
This research was carried out with the aim of determining the effects on care burdens of psychoeducation given for caregivers of patients with schizophrenia. It was carried on one group pre-test post-test pre-experiment model. It was carried out in psychiatry clinics of Erzurum State Hospital and Yakutiye Research Hospital of Atatürk University between the dates October 2007- June 2008. The whole caregivers who are suitable for all research criteria, and diagnosed schizophrenia according to the measures of DSM-IV diagnose and treated as outpatient and pursuited, were included in research content. The research was started with the members of the families giving care to 40 schizophrenic patients, and it was completed with 31 caregivers because of caregivers were excluded from the study content due to various reasons.The data were collected by using ?Zarit Caregiver Burden Scale? and questionnaire form determining introductory features of caregivers.Pre test score averages of care burden of caregivers was 57.2 ± 9.9, and post test score averages was 34.3 ± 9.9. It was found out that the distinction between pre-test and post-test score averages of care burden of caregivers was significantly meaningful. Psychoeducation given for caregivers of patients with schizophrenia affected significantly the reduction of individuals.Of introductory features of caregivers; pre-test and post-test care burden score averages of those that are under and the level of primary school of their educations, and not to work, and those that are in advanced age group and and those that are women and those that can not to take support in the care were found higher. The distinction between pre-test and post-test score averages of the groups wasn?t found statistically significant (p> 0.05). Yet, pre-test score averages of sex and age groups were found statistically distinction (p<0.05). In conclusion of psychoeducation; It was observed that there was a proportional reduction of care burden of the whole caregivers, and so, it was found out that there wasn?t significant distinction in post-test score averages of the groups (p> 0.05). Depending on this conclusion, it can be said that psychoeducation oriented to the reduction of care burden doesn?t have any impact on introductory features of caregivers.Key words: schizophrenia, caregiver burden, psychoeducation