Koroner bypass cerrahisi sonrası pranayama ve büzük dudak solunum egzersizinin ağrı ve solunum üzerine etkisi
The effect of pranayama and pursed lip breathing exercise on pain and respiration after coronary bypass surgery
Yazar: TUĞBA ALBAYRAM
Danışman: PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Albayram, T. (2024). Koroner Bypass Cerrahisi Sonrası Pranayama ve Büzük Dudak Solunum Egzersizinin Ağrı ve Solunum Üzerine Etkisi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği ABD. Doktora Tezi. İstanbul. 
Amaç: Koroner arter bypass cerrahisi sonrası pranayama ve büzük dudak solunum egzersizinin ağrı ve solunum üzerine etkisini incelemektir. 
Yöntem: Randomize kontrollü, tek kör olarak tasarlanan araştırma, Mayıs 2022- Mart 2023 arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma Uygulama ve Uygulama Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Güç analizi yapılarak belirlenen örneklem ile KABG cerrahisi geçirecek olan, araştırma hakkında bilgilendirilmiş 66 hasta, randomize olarak pranayama (N=22), büzük dudak solunumu (N=22) ve kontrol (N=22) olmak üzere üç eşit gruba ayrıldı. Kontrol grubu hastalara herhangi bir uygulama yapılmazken, girişim gruplarındaki hastalara ameliyattan bir gün önce eğitim amaçlı ve SFT değerleri kontrolü açısından ve ameliyat sonrası yedi gün süre ile günde 15 dk. Nadi Shodhana ve büzük dudak solunumu egzersizi yaptırıldı. Solunum egzersizinin etkinliğini belirleyebilmek için hastanın FVC, FEV1, FEV1/FVC düzeyleri spirometre cihazı ile ölçüldü. Hastaların ağrı düzeyini belirleyebilmek için görsel kıyaslama ölçeği kullanıldı. Solunum parametreleri FVC, FEV1, FEV1/FVC) Hasta İzlem Formuna kaydedildi.  Elde edilen veriler, SPSS Statistics 25.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı ile sayı, yüzde, ortalama, t testi, Kruskal Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi, Pearson korelasyon analizi yapılarak değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 63,67±8,97 olup, %72,7'si erkek, %80,3'ü evli, BKİ %39,4' tür. Pranayama, büzük dudak solunumu ve kontrol grubu hastalarında tanıtıcı özellikler benzer olup (p>0.05), pranayama grubunda 0. gün orta düzeydeki ağrının, 1., 2., 3., 4., 5., 6. günlerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ve klinik olarak en fazla 6. günde hafif ağrı düzeyine indiği, pranayama grubu hastaların büzük dudak solunumu ve kontrol grubu hastalarına göre daha az ağrı hissettikleri, FVC, FEV1, FEV1/FVC düzeylerinde artış olduğu; pranayama grubu hastalarında en çok ameliyat sonrası 6. gün ağrı şiddetinin azaldığı, ameliyat öncesine göre ameliyat sonrası 6.gün FVC, FEV1, 4., 5., 6. gün FEV1/FVC düzeylerinde en fazla artış olduğu (p<0,01); 15 dakikalık pranayama uygulamasının, ameliyat sonrası 6. gün ölçülen FVC, FEV1, FEV1/FVC ve ağrı düzeyleri üzerinde en etkili uygulama olduğu bulundu (η2=7,63) (p<0,01). 
Sonuç: Koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası pranayama uygulaması, erken ameliyat sonrası dönemde ağrının azaltılmasında ve ameliyat sonrası FVC, FEV1, FEV1/FVC düzeylerinin normal sınırlarda tutulmasında klinik olarak daha yararlıdır.  Bu sonuçlar doğrultusunda erken ameliyat sonrası dönemde ağrı ve solunum yönetiminde hemşirelik bakım girişimleri kapsamında 15 dakikalık pranayama güvenle uygulanabilir.

Abstract:
Albayram, T. (2024). The Effect of Pranayama and Pursed Lip Breathing Exercise on Pain and Respiration after Coronary Bypass Surgery. Istanbul University- Cerrahpasa Institute of Graduate Studies. Department of Surgical Nursing. PhD Thesis. Istanbul. 
Aim: To examine the effects of pranayama and pursed lip breathing exercise on pain and breathing after coronary bypass surgery.
Method: The research, designed as a randomized controlled, single-blind and experimental, was conducted between May 2022 and March 2023 at Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital. With the sample determined by power analysis, 66 patients who would undergo CABG surgery and were informed about the research were randomly divided into three equal groups: pranayama (N= 22), pursed-lip breathing (N= 22) and control (N= 22). While no treatment was performed on the patients in the control group, the patients in the intervention groups performed Nadi Shodhana and pursed lip breathing exercises for 15 minutes a day for seven days, respectively. To determine the effectiveness of breathing exercise, the patient's FVC, FEV1, FEV1/FVC levels were measured with a spirometer device. A visual comparison scale was used to determine the pain level of the patients. Respiratory parameters (FVC, FEV1, FEV1/FVC) were recorded on the patient follow-up form. The data obtained were evaluated by number, percentage, mean, t test, Kruskal Wallis H test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon test and Pearson correlation analysis with the SPSS Statistics 25.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) program.
Results: The age of the patients was 63.67±8.97 years, 72.7% were male, 80.3% were married, and BMI was 39.4%, which was at a normal level. The descriptive characteristics are similar in pranayama, pursed-lip breathing and control group patients (p>0.05), and in the pranayama group, moderate pain was observed on day 0 and statistically significant on days 1, 2, 3, 4, 5, and 6. and it clinically decreased to a mild pain level on the 6th day, patients in the pranayama group felt less pain than pursed-lip breathing and control group patients, and there was an increase in FVC, FEV1, FEV1/FVC levels; In pranayama group patients, the pain intensity decreased the most on the 6th postoperative day, and the highest increase was observed in postoperative FVC, FEV1, 4th, 5th and 6th day FEV1/FVC levels compared to the preoperative period (p<0.01); It was found that 15-minute pranayama application was the most effective application on FVC, FEV1, FEV1/FVC and pain levels measured on the 6th postoperative day (η2=7.63) (p<0.01).
Conclusion: Pranayama application CABG surgery showed that it is clinically more useful in reducing pain in the early postoperative period and in bringing postoperative FVC, FEV1, FEV1/FVC levels to normal limits. Therefore, pranayama can be safely applied within the scope of nursing care interventions in pain and respiratory management in the early postoperative period.