Tokat-Erbaa şartlarında bazı ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinin performanslarının belirlenmesi
The determination performances of some sunflower (Helianthus annuus L.) varieties Tokat-Erbaa conditions
Yazar: TUĞBA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ayçiçeği = Sunflower ; Helianthus annuus = Helianthus annuus ; Sulama planlaması = Irrigation planning

Özet:
Bu araştırma 2013 yılında, sulamalı ve sulamasız arazi şartlarında yağlık ayçiçeği çeşitlerinin verim ve verim kriterlerinin belirlemesi amacıyla, Tokat ili Erbaa ilçesinde sulamalı ve sulamasız koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada Bosfora, Reyna, LG 5580, Hornet, Pactol, Aitana, Tunca, Tarsan 1018, Sirena, Oleko, P 64G46, LG 5400HO, P 4223 ve 2525 yağlık ayçiçeği çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmada çıkış süresi, çiçeklenme süresi, bitki boyu, tabla çapı, tabladaki tane sayısı, 1000 tohum ağırlığı, dekara tohum verimi, yağ oranı, yağ verimi ve olgunlaşma süresi özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre dekara tohum verim sulamalı şartlarda 168,04-406,13 kg/da, sulamasız şartlarda ise 155,82-345,77 kg/da arasında değişmiştir. Çalışmada en yüksek verim Tunca ve Sirena çeşitlerinden alınmış, bunu aynı istatistiki grupta yer alan Reyna, Bosfora, Hornet ve P 64646 çeşitleri izlemiştir. Sulamasız şartlarda ise en yüksek verim 345,77 kg/da ile Hornet çeşidinden alınmış, bunu aynı istatistiki grupta yer alan Tunca, Bosfora, Pactol, Tarsan 1018, Sirena, P 64G46 ve 2525 çeşitleri izlemiştir. Çalışmadaki yağ oranları sulamalı şartlarda % 39,93-47,63, sulamasız şartlarda % 41,04-48,08 arasında değişmiştir. Her iki durumda da en yüksek yağ oranı alınan çeşit Tunca olmuştur. Yağ verimi sulamalı şartlarda 75,04-183,87 kg/da arasında sulamasız şartlarda ise 72,65-167,36 kg/da arasında değişmiştir. Her iki durumda da dekara yağ verimi en yüksek olan çeşit Tunca olmuştur. Buna göre Erbaa şartlarında sulama yapılması durumunda Tunca, Sirena, Bosfora ve Hornet çeşitleri; sulamasız şartlarda ise Hornet, Tunca, Sirena, Pactol ve P 64G6 çeşitlerinin yetiştirilmesi uygun bulunmuştur.

Abstract:
This research was carried out to determine the yield and the yield components and oil ration of sunflowers in irrigated and non-irrigated conditions. The experiment was designed as randomized block with three replications Tokat-Erbaa conditions in 2013.  In the research, Bosfora, Reyna, LG 5580, Hornet, Pactol, Aitana, Tunca, Tarsan 1018, Sirena, Oleko, P 64G46, LG 5400HO, P 4223 and 2525, prespecified types of sunflowers were used.  They were analyzed emergens date,inflorescence time, plant height, diameter of head, number of grains, 1000 grain weight, seed yield per decare, oil rate, oil yield per decar. According to the resultsoy the study, seed yield was obtained between 168,04 and 406,13 kg/da under irrigated conditions. The highest yield varieties in this study, Tunca and Sirena. Reyna, Bosfora, Hornet and P 64G46 ,which are in the same statistical group. The highest yield varieties in this study, under non-irrigated conditions, is Hornet (345,77 kg/da). Tunca, Bosfora, Pactol, Tarsan 1018, Sirena, P 64G46 and 2525, in the same statistical group. The least yield with 155,82 kg/da, was detected to be Aitana. In this study, the oil ratio under irrigated conditions are % 39,93 to 47,63, and the ratio under non-irrigated conditions are % 41,04 to 48,08. In both of the conditions, Tunca became the varietie providing the highest oil percentage. The oil yield was obtained under irrigated conditions is 75,04 to 183,87 kg/da and under non-irrigated conditions, it is 72,65 to 167,36 kg/da. In both of the conditions, the highest oil yield per decare is Tunca and the least yield is Aitana. Accordingly, in case of irrigating, Tunca, Sirena, Bosfora and Hornet, and in case of non-irrigating, Hornet, Tunca, Sirena, Pactol and P 64G46 are suitable to grow within the conditions of Tokat-Erbaa.