Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar, Sarıot köylerinin sosyal ve iktisadi yapısı (1844-1845)
Social and economic structure of the Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar, Sarıot willages (1844-1845)
Yazar: HASAN EFE
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ KARADENİZ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yenidoğan Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat'ın ilanından sonra maliye alanında yeni düzenlemeler yapılmış, herkesin ticari gelirine göre tek bir vergi alınması için yeni kanunlar çıkarılmıştır. Halkın vergiye esas alınacak mal, emlak ve kazancının tespiti için yapılan yazımlar sonucu hazırlanan Temettu'at defterleri Başbakanlık Osmanlı arşivinde kayıtlı bulunmaktadır. Temettu'at defterleri, ait oldukları yerleşim birimlerinin sosyal ekonomik yapıları hakkında önemli bilgiler vermektedir. Osmanlı Devleti'nin vergi kaynaklarını ve mükelleflerini tespit amacıyla, taşrada titizlikle uygulanmış olan temettu'at sayımları, 19.yüzyıl Osmanlı Devleti'nin sosyal ve ekonomik yapısı ile ilgili bize ayrıntılı malzemeler sunmaktadır.Bu çalışma 07739, 07737, 07724, 07734 numaralı Temettu'at defterlerine göre Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar ve Sarıot köylerinin 1844-1845 yılındaki sosyal, kültürel ve iktisadi durumunu incelemeyi hedeflemektedir. Bu çalışma, giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Domaniç ilçesinin tarihi hakkında, birinci bölümde ise Tanzimat sonrası idari ve mali reformlar hakkında malûmat vererek , Osmanlı Devleti'nin vergi düzeni ve tahrirlerin yapılışı konularına değinildi. Bu tahrirler içinde yer alan Temettu'at tahrirleri ve kayıtların tutulduğu Temettu'at defterleri üzerinde duruldu. Yine bu bölümün sonunda çalışmanın temel kaynağı durumundaki Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Daire Başkanlığı'ndan fotokopi yolu ile elde edilen 1844-1845 yılında Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar, Sarıot köylerindeki ikamet eden Müslümanların emlak, arazi ve gelirlerini içeren 07739, 07737, 07724, 07734 numaralı Temettu'at defterleri hakkında bilgi verildi.İknci bölümde Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar, Sarıot köylerinin 1844-1845 yılındaki durumu incelendi. Bu inceleme sosyo kültürel hayat, ziraat ve hayvancılık diye üç ana başlıkta toplandı. Bu başlıklar altındaki konular da ayrıntılar ile değerlendirildi. Ele aldığımız dönem sınırları içinde, Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar, Sarıot'un idari ve sosyal yapısına, nüfusuna, meslek grupları konularına yer verildi. İdari ve sosyal yapıyı değerlendirmekle, sonraki bölümlerdeki iktisadi yapıya temel hazırlandı. İktisadi faaliyetlerin başında yer alan tarım ve hayvancılık konularına değinildi. Öncelikle tarım yapılan toprak miktarı, ziraati yapılan ürünler tablo ve grafikler yardımıyla ele alındı. Ardından hayvancılık faaliyetlerini türüne göre sınıflandırarak ele aldık. Vergi çeşitleri ve vergi dağılımları da açıklanmıştır. Sonuç kısmında çalışmayla ilgili kısa bir değerlendirme yapıldı.Anahtar Kelimeler: Domaniç Bozyalak, Karaköy, Sarıot, Saruhanlar, Temettuat Defterleri.

Abstract:
In the of Ottoman Empire, there hed been made a new law to yet a single tax from people according to their commercial income. ?Temettu?at Notebooks? prepared according to the notes taken for determining the real estate, propery and income of people are registered in ?ThePremiership of Ottoman Archives.? ?The Temettu?at Notebooks? gave important information about the socio economic structure of settlements they belong to. The censuses meticulously performed in the provinces in order to determine Ottoman State?s tax sources and its tax payers give us information about the social and economical situation of 19.th century?s Ottoman State.This study aims to investigate social, cultural and economical position of Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar and Sarıot willages district of the province in 1844-1845 according to income Regoster No 07739, 07737, 07724, 07734. This study is composed of an introducton part and two sections. In the introduction part, a general information about the history of district Domaniç. In the first, we mentioned Ottaman State?s tax system and making the tahrir by giving information about administrative and financial reforms after the period, administrative reform. We gave detailed information about these tahrir including Temettu?at tahrir and Temettu?at notebooks where the records were kept. Also at the end of this section, information on the income Register No. 07739, 07737, 07724, 007734 the major source for our study, comprising the property, lands and taxes of muslim resident in quarters of Domaniç Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar and Sarıot willages in 1844-1845 AD which was copied from Head Office of the Premiership Ottoman Archieves.In the second section situation of Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar and Sarıot willages in 1844-1845 was evaluated. The study was categorized under 3 headıngs; socio cultural life, farming and husbandry. Under these headings related issues were discussed in detail. We included the Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar ve Sarıot?s administrative and social situation, its population, groups of occupations intuitions considering the period, we provided the way for the economical frame coming in the next sections. We mentioned about agriculture and stock-breeding which come first among the economical activites of Domaniç. First of all, we evaluated the land rates on which agricultural activities performed grown crops by table and graphics. Afterwards, we obtained stockbreeding according to its types by classfying. The spread and types tax are explained of Nefs-i Bozyalak, Karaköy, Saruhanlar and Sarıot willages. In the conclusion, we made a short evaluation on the study.Keywords: Domaniç Bozyalak, Karaköy, Sarıot, Saruhanlar, Temettuat Reqisters