Postmenapozal kadınlarda fiziksel aktivite beslenme ve diğer bazı faktörlerin kemik yoğunluğuna etkisinin değerlendirilmesi
Investigation of the effect of physical activity, nutrition and some other factors on bone density in postmenopausal women
Yazar: ŞÜKRAN İPEK YABUZ
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kadınlar = Women ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopoz = Postmenopause ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışmada amaç menopoz tanısı konmuş, kalp rahatsızlıkları, nörolojik hastalıkları ve/veya kas kemik rahatsızlıklarına sahip olmayan 45 yaş üstü ve en az 12 aydır adet görmeyen doğal yolla menopoza girmiş kadınlarda, kemik mineral yoğunluklarına etki eden fiziksel aktivite ile birlikte diğer bazı faktörlerin (beslenme, D vitamini, kemik yapım-yıkım göstergeleri, menarş yaşı, doğum sayısı, düşük - kürtaj sayısı, emzirme süresi, Beden Kütle İndeksi (BKI), boy uzunluğu, sigara kullanımı) etkisinin araştırılmasıdır.
Çalışma 2016 yılı Haziran- Aralık ayları arasında ortalama yaşları 55,49 ± 5,94 yıl olan 45 yaş üzeri post menapozal 102 kadın olgu üzerinde yapılmıştır. Boy ve kiloları ölçülerek BKİ hesaplanmıştır. Ayrıca biyoelektirik empedans analizi ile vücut yağ, yağsız kitle, su miktarı ve yüzdeleri ile segmental olarak abdominal yağ miktarları belirlenmiştir. Sosyodemografik durumları, beslenme ve düzenli egzersiz alışkanlıkları anket kapsamında kaydedilmiştir. Kemik mineral yoğunlukları ölçülmüştür. L1-L4 femur boynu kemik mineral yoğunlukları ve T skorları tespit edilmiştir. Katılımcılardan 20 ml kan örneği alınarak D vitamin, kalsiyum (Ca), fosfor, albumin ve alkalenfosfataz seviyelerine bakılmıştır.
Katılımcıların kemik mineral yoğunluğu düzeylerinin; sigara kullanımına, kapalı giyim tarzına sahip olma durumuna, menarş yaşı ve kürtaj sayısı hariç diğer obstetrik özelliklere göre, güneşlenme durumuna, güneşlenirken krem kullanma durumuna, menapozlu olunan yıla, düzenli egzersiz yapma durumuna, serum D vitamini – Alkalen Fosfataz (ALP) - Albumin seviyesine, diyetle alınan protein, kalsiyum miktarına, kalsiyum suplemanı kullanımına, boy uzunluğuna ve BKI'ye göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür (p>0,05). Menarş yaşı, kürtaj saysı ve diyetle alınan kafein miktarı ile femur kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken (p>0,05); spine kemik mineral yoğunluğu ile arasındaki negatif ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05).

Anahtar Kelime: Kemik dansitesi, Postmenopoz, Osteoporoz, Fiziksel aktivite,
Beslenme

Abstract:
In this study our aim is to determine the relationship between bone mineral dansity (BMD) with physical activity and some other factors such as feeding, Vitamin D level, bone formation and destruction indicators, menarche age, birth count, number of abortion, breast-feeding period, Body mass index (BMD) and cigarette usage on postmenopausal patients over 45 years old women whom has no cardiac, neurological and/or bone muscle disorders. 
This study was conducted between June 2016-December 2016. Post menapausal 102 patients older than 45 years were included in this study. Mean age was 55,49 ± 5,94 (min--max). Patients' BMI were calculated by measuring Weight and Height. Also fat, non-fat body mass, water count and ratios, and segmental abdominal fat counts were analysed by using bioelectric impedance analysis. Sociodemographic situation, feeding and regular exercise habitation were recorded. Bone mineral dansities were measured and L1-L4 vertebral and femoral neck dansity and T scores were recorded. From all participans 20 ml blood was taken and Vitamin D, Calcium, Phospor, albumin and alkhalen phosphatase level were measured.
There were no significiant differences between BMD level and cigarette usage, indoor clothing style, abortion count, oral contraceptive usage, breast - feeding period, sun bathing and using sun protective cream, duration of menapause, regular excersise, protein take, calcium taken, height and BMI was found (p>0,05). 
There were no significant differences were found femoral bone mineral dansity and Menarch age, abortion count, caffein taken by diet(p>0,05) but significiant differences with Spine BMD (p<0,05).

Keywords: Bone density, Postmenopausal, Osteoporosis, Physical activity, Healthy
nutrition