Émile Durkheim'ın teorisinde toplumsal bütünleşme ilkesi olarakyurttaşlık ahlakı
Citizenship morality as a principle of social integration in Emile Durkhim's theory
Yazar: NİHAL DEMİR
Danışman: PROF. DR. VEYSEL BOZKURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Fransız sosyolojisi = French sociology ; Kurumlar sosyolojisi = Corporates sociology ; Makro sosyoloji = Macro sociology ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology

Özet:
Yüksek lisans tezinin konusu Émile Durkheim'ın laik yurttaşlık ahlakı
önerisidir. Durkheim, Fransa'da devrim sonrası toplumsal yapıda görülen
problemlerin kaynağını, ahlakî yoksunluk ile açıklamıştır. Tezin amacı; toplumsal
bütünleşme ilkesi olarak önerilen laik yurttaşlık ahlakının hangi yöntemler
aracılığıyla inşa edilebileceğine ve hedefindeki toplumsal yapının özelliklerine
ulaşmaktır. Durkheim'ın söz konusu problemlere çözüm için neden laik ahlakı
seçtiği tezin problemine işaret etmektedir.
Tezin bulgularından hareketle; Émile Durkheim'ın laik yurttaşlık ahlakı
önerisinin, çağdaş yurttaşlık tartışmaları bağlamında güncelliğini hala koruduğu,
eleştirel katkıyla yeniden değerlendirilmesinin verimli olacağı sonucuna varılmıştır.
Durkheim'ın Üçüncü Cumhuriyet reformları dâhilinde önerdiği laik yurttaşlık
ahlakı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün ilgisine
mazhar olmuştur. Atatürk, Durkheim'ın temel çalışmalarını okumuş, incelemiştir.
Tezin konusu bu açıdan da önem taşımaktadır.
Çalışmada, belirtilen genel çerçeve kapsamıyla birincil ve ikincil kaynaklardan
yararlanılarak doküman analizi yapılmıştır. Durkheim'ın metodolojisi hem konunun
incelenmesinde hem de tez içerisinde yapılan yorum ve eleştirilerde odak olarak
belirlenmiştir.

Abstract:
The subject of the master's thesis is Émile Durkheim's proposal of secular
citizenship morality. Durkheim explained the source of the problems seen in the
social structure after the revolution in France with moral deprivation. The aim of the
thesis is to find out the methods through which the secular citizenship morality,
which is proposed as a principle of social integration, can be constructed and the
characteristics of the target social structure. The problem of the thesis is why
Durkheim chose secular morality as a solution to these problems.
Based on the findings of the thesis, it is concluded that Émile Durkheim's
proposal for a secular citizenship morality is still relevant in the context of
contemporary citizenship debates and that it would be fruitful to re-evaluate it with
critical contributions.
The secular citizenship morality proposed by Durkheim within the reforms of
the Third Republic attracted the attention of Mustafa Kemal Atatürk, the founder of
the Republic of Turkey. Atatürk read and analysed Durkheim's main works. The
subject of this thesis is also important in this respect.
In the study, document analysis was carried out by making use of primary and
secondary sources within the scope of the general framework mentioned. Durkheim's
methodology has been determined as the focus both in the examination of the subject
and in the comments and criticisms made in the thesis.