Kentsel planlama ve proje bütünleşme süreci Kayseri kenti örneği
Integration process of urban planning and urban project the case of Kayseri
Yazar: NEŞE YILMAZ BAKIR
Danışman: PROF. DR. GÜZİN KONUK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehircilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel tasarım = Urban design ; Stratejik planlama = Strategic planning

Özet:
Değişim dinamikleri olarak tanımlanan farklı ekonomik ve siyasal gelişmelerin, mekansal ölçekte yansıma biçimine bağlı olarak, kent planlama ve tasarım anlayışı dönemsel olarak farklı biçimlerde anlam kazanmıştır. Kentsel değişim sürecinde gelişen yeni yapılanmalar ile birlikte, Küreselleşme, kentlerin uluslararası düzlemde artan rekabet ortamında yer alabilmesi için Mekansal Stratejik Planlama yaklaşımını gündeme getirmiştir. Kentsel projeler ise ekonomik güç kazanma, gelişmeyi yönlendirme, kamu-özel işbirlikleri ile yeni bir yönetim modeli oluşturma, karma kullanımlar ile sosyal dengeyi kurma ve yaşanabilir çevreler yaratma hedefi ile bu yaklaşımın en temel eylem alanları olarak yapılanmaya başlamıştır.Ancak; günümüzde, kentlerin parçalı ve çoklu yaşadığı değişim ve beraberinde araç olarak kullandığı projelerin getirdiği, kopuk ve özelleşmiş mekanlar, ayrışma yaratmakta, sosyal kopuklukları da tetiklemekte ve sonuçta hem sosyal hem de mekansal olarak bütünlüğün bozulmasına neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, kentsel gelişmede proje temelli yaklaşımların gelişim sürecinin irdelemek ve sonuçta kentte mekansal ve toplumsal bütünleşme sorununa yönelik kavramsal bir model geliştirilmektir. Tezin birinci bölümünde, değişim dinamikleri sonucu kentlerde yaşanan kentsel proje yaklaşımlarına ilişkin mekansal planlama problemleri kısaca özetlenmiş, tezin amaç ve önemi açıklanmıştır.İkinci bölümde, modernizm, postmodernizm ve küreselleşme ile kent planlama ve kentsel tasarım bağlamında yaşanan değişim süreçleri irdelenmiş, üçüncü bölümde ise, kent planlama ve kentsel projeler ilişkisi ele alınmıştır. Kentsel proje kavramının gelişimi, stratejik planlanma ile ilişkisi, kentte yarattığı ayrışma ile ilgili süreçler ve bu ayrışmanın mekansal çözümü olarak kamusal mekanların yeniden yükselen değeri tartışılmıştır.Dördüncü bölümde, dünya üzerinde seçilen Buenos Aires, Atina, Amsterdam, Barselona, Berlin, Kopenhag, Rio de Genario, Liverpool, Lyon, Cape Town kentlerinde kentsel projeler, planlama süreçleri, projelerin, planlama, mekansal ve kullanıcılar yönünden bütünleşme stratejileri incelenmiştir. Sistematik olarak gerçekleştirilen değerlendirmenin ardından, planlama aşamasında, stratejik planlama odaklı, mekansal bağlamda, karma kullanımlı kamusal mekanlar ile temellendirilmiş, kavramsal bir sistem modeli önerilmiştir.Besinci bölümde ise, Kayseri kentinde gelişen kentsel projeler, kentin mekansal planlama süreçleri ile birlikte ele alınmış, dördüncü bölümde geliştirilen model üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
Depending on the spatial reflections of different social and political developments, which are defined as transformation dynamics, the concepts of urban planning and urban design differ through the time. After the new developments of the urban transformation, globalization brought forward the concept of Spatial Strategic Planning in order for the cities to take part in the international competitive environment. Urban Projects on the other hand, emerged as fundamental means of this approach by fostering economical growth, conducting the development, creating a new administrative model by republic-private co-operations, establishing social equilibrium and livable environments by mixed usagesHowever, the cities experience a segmental and multifaceted transformation. This process, as produce of urban projects that create isolated and privatized spaces, results in social segregations and social partitions and also results in the destruction of spatial unity.The aim of is thesis is to evaluate the development process of the project base approaches to urban development and thus create a conceptual model for the problem of spatial and social unification of the city.The first part of the thesis, covers a short description of spatial planning problems of urban projects which are the results of transformation dynamics.Second chapter is reserved for the process of transformation within the scope of modernism, postmodernism, urban planning and urban design.The third chapter discusses the relation between the urban planning and urban projects, considering topics such as; the development of the concept of urban project, its relation with strategic planning, its results as urban segregation and the rise of public spaces as a spatial solution for this segregation.The fourth chapter presents urban projects chosen from Buenos Aires, Athens, Amsterdam, Barcelona, Berlin, Copenhagen, Rio de Genario, Liverpool, Lyon, Cape Town, focusing on their strategies of planning and spatial and social integration. After an systematic analysis, a conceptual system model is proposed, which focuses on strategic planning and which proposes mixed usage public spaces.In the fifth chapter, urban projects of Kayseri are evaluated in relation with the spatial planning processes, and are evaluated by the above mentioned model.