Kalkınma ajanslarının ülke ekonomileri açısından önemi ve Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa örneği
The importance of development agencies in terms of countries' economies and Karacadağ Development Agency, Şanlıurfa example
Yazar: ÜNSAL NARMAN
Danışman: PROF. DR. ESRA SİVEREKLİ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik kalkınma ajansları = Economical develeopment agencies ; Kalkınma ajansları = Development agencies ; Karacadağ = Karacadağ ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışmanın konusu; Karacadağ Kalkınma Ajansının Şanlıurfa'da desteklediği projeler sonucunda ekonomik etkilerin incelenmesidir. Karacadağ Kalkınma Ajansının Şanlıurfa'daki desteklediği projelerin Şanlıurfa ekonomisine etkileri, farklı ekonomik veriler üzerinde değerlendirme yapılarak ele alınması amaçlanmaktadır.

Çalışmada, Karacadağ Kalkınma Ajansının, Şanlıurfa'da hangi yıllarda ne kadar proje desteklediği, projelere ne kadar harcama yapıldığı ve ne tür projeler desteklendiği araştırılmıştır. Desteklenen projeler kapsamında Şanlıurfa'ya ait işsizlik, ihracat, kurumlar vergisi ve yatırım teşvik belge sayısı üzerindeki etkisi değerlendirilmiş. Elde edilen veriler tablo ve grafik şekline getirilerek yorumlanmıştır.

2009 yılında kurulan Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinde faaliyet göstermeye başlamıştır. Merkezi Diyarbakır'da olan Ajans Şanlıurfa'da açılan Yatırım Destek Ofisi ile hizmet vermektedir. Kurulduğundan bu yana Şanlıurfa iline katkıda bulunan Ajans ilde birçok işletmeye teknik destek ve mali destek sağlarken bölgenin turizm potansiyeli ile yakından ilgilenmektedir. Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa'da desteklediği projeler kapsamında ödenen kurumlar vergisin artış olmuştur, işsizliğin azalmasında olumlu etkiler yaratmıştır. Şanlıurfa'daki ihracat rakamlarında da olumlu etkiler gözlenmektedir. Karacadağ Kalkınma Ajansı danışmanlığında yatırımcıların almış olduğu yatırım teşvik belgelerinde sürekli bir artış olmuştur. Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa ekonomisinin büyümesine olumlu etkileri olmuştur.

Kalkınmaya sadece iktisadi veriler ile bakmak yanlış olur. Kalkınma bir süreç gerektirmektedir. Karacadağ Kalkınma Ajansı sadece hibe dağıtan bir kuruluş olarak görmek pek doğru değildir. Çünkü Karacadağ Kalkınma Ajansı, bölgesel kalkınma amacına yönelik vereceği hibe ve kredi desteklerden ziyade, bölgesel kalkınma ve gelişmenin yönetiminde ve yönlendirilmesinde kamu ve özel sektör ile sivil toplum kuruluşlarının işbirliği ve güç birliğini sağlayacak yerelde yeni bir "yönetişim" mekanizması ortaya koymaktadır. Karacadağ Kalkınma Ajansı Şanlıurfa'da valilik, ticaret odası, üniversite, sivil toplum kuruluşları ve diğer yerel aktörlerle projeler geliştirerek ekonomik büyümenin sağlanmasının yanında kalkınmaya da katkı sağlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Kalkınma, Bölgesel Kalkınma, Kalkınma Ajansları, Karacadağ Kalkınma Ajansı, Şanlıurfa, Şanlıurfa Ekonomisi

Abstract:
The study aimed to examine the economic effects of the projects supported by Karacadağ Development Agency in Şanlıurfa. It was aimed to discuss the effects of the projects supported by Karacadağ Development Agency on the economy of Şanlıurfa by evaluating various economic data.

In the study, answers to questions such as in which years and how many projects Karacadağ Development Agency supported in Şanlıurfa, how much was spent on the projects and what types of projects were supported. by the agency were sought. Within the scope of the supported projects, their effects on unemployment, export, corporate tax and investment incentive certificates in Şanlıurfa were evaluated. The data obtained were interpreted by presenting them in tables and graphs.

Karacadağ Development Agency, which was established in 2009, started operating in Şanlıurfa and Diyarbakır provinces. The agency, with its headquarters in Diyarbakır, serves  through the Investment Support Office opened in Şanlıurfa. The Agency, which has significantly contributed to the province of Şanlıurfa since its establishment, is closely interested in the tourism potential of the region in addition to providing technical and financial support to many businesses in the province. As a result of the projects supported by Karacadağ Development Agency in Şanlıurfa, there have been increases in paid corporate taxes, creating positive effects on the decrease in unemployment. Positive effects are also observed in the export figures in Şanlıurfa. There has been a continuous increase in the number of investment incentive certificates received by investors with the consultancy of Karacadağ Development Agency. Karacadağ Development Agency has had positive effects on the growth of Şanlıurfa's economy.

It would be wrong to evaluate development through only economic data. Development requires a process. It is also not right to see Karacadağ Development Agency as an organization which  only provides  grants. This is because, rather than providing grants and credit support for regional development purposes, Karacadağ Development Agency introduces a new local "governance" mechanism that will ensure cooperation and collaboration between public and private sector and non-governmental organizations in the management and guiding of regional development and improvement. Karacadağ Development Agency contributes to economic growth by developing projects with governorates, chambers of commerce, universities, non-governmental organizations and other local actors in Şanlıurfa, as well as contributing to development.

Keywords: Development, Regional Development, Development Agencies, Karacadağ Development Agency, Şanlıurfa, Şanlıurfa's Economy