Medya okuryazarlığı bağlamında çocuk dergileriyle zenginleştirilmiş Türkçe dersinin etkililiği: Bir eylem araştırması
Enriched with children journal in the context of media literacy  effectiveness of Turkish course: An action research
Yazar: FATİH TANRIKULU
Danışman: PROF. DR. AZİZ KILINÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dergiler = Magazines ; Eylem araştırması = Action research ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk dergileri = Child magazines

Özet:
Bu araştırmada medya okuryazarlığı bağlamında çocuk dergilerini Türkçe dersinde materyal olarak kullanılmak, çocuk dergilerinin dersin işlenişini nasıl etkilediğini gözlemlemek amaçlanmıştır. Bunun için "Eylem Araştırması" model olarak kullanılmıştır.
Günümüzde 170 tane çocuk dergisi yayınlanmaktadır. Bu önemli bir sayıdır. Bazı dergilerin tirajı 100.000'in üzerindedir. Çocuk dergilerinin sayısı ve tirajı bu materyallerin çocuklar tarafından tercih edildiğini göstermektedir. Görsel açıdan ve içerik açısından zengin olan bu materyaller ders dışında tercih edilmektedir. Ders dışında tercih edilen çocuk dergilerinin ders materyali olarak kullanılmasının etkili olacağı düşünülmektedir. Türkçe dersinde tek materyal olan ders kitabı yerine, görsel ve içerik yönünden zengin olan çocuk dergilerinin kullanılması Türkçe dersinin işlenişini olumlu yönde etkileyebilir. 
Çocuk dergileri üzerine yapılan araştırmalar daha çok edebiyat ve eğitim fakülteleri tarafından yapılmıştır. Yapılan araştırmalarda çocuk dergileri eğitici yönden ya da içerik yönünden ele alınmıştır. Çocuk dergilerinin bir medya türü olduğu göz ardı edilmiştir. Çocuk dergileri bir medya ürünü olduğu için oluşturulma sürecinde medya formatına girmektedir. Fiziksel yönden ve içerik yönünden ait oluğu medya grubunun ilkelerine, değerlerine göre yayınlanmaktadır. Bu yüzden çocuk dergilerini sadece eğitim açısından incelemenin, değerlendirme yapmanın eksik bir çalışma olacağı düşünülmüş ve dergiler medya okuryazarlığı bağlamında ele alınmıştır.
Araştırma Kayseri il merkezinde bulunan İldem İMKB Ortaokulu'nun 5 / F sınıfında yapılmıştır. Uygulamada Türkçe ders kitabı yerine çocuk dergileri kullanılmıştır. Türkçe ders kitabındaki "Sağlık ve Çevre" teması çocuk dergileri kullanılarak işlenmiştir. Bu temadaki metinlerin yerine Bilim Çocuk, Gonca, Ng Kids ve TRT Çocuk dergileri ve bu dergilerin içinde bulunan metinler kullanılmıştır. Metinler kitap haline getirilmemiş, metinlerin bulunduğu dergiler öğrencilere dağıtılmış, öğrenciler dersi çocuk dergisinden takip etmiştir. Çocuk dergilerinin bir bütün olarak dağıtılmasındaki amaçlardan biri de, bu materyallere yönelik öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Seçilen metinlerden ve dergilerden hareketle çalışma kitabı hazırlanmıştır. Çalışma kitabı Türkçe kılavuz kitabındaki kazanımlara sadık kalınarak hazırlanmıştır.
Araştırmanın uygulaması 19.03.2013 tarihinde başlayıp 18.04.2013 tarihinde tamamlanmıştır. Toplam 29 ders saati uygulama gerçekleştirilmiştir. Eylem araştırmasının veri toplama sürecinde video kamera, odak görüşmesi, çalışma kitabı, veli görüşmesi, facebook paylaşımları gibi araç ve yöntemler kullanılmıştır. Toplanan veriler Nvivo 10 programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur.
Yapılan araştırma sonucunda, çocuk dergilerinin bir materyal olarak dersi olumlu yönde etkilediği, öğrencilerin çocuk dergilerini her konuda Türkçe ders kitabına tercih ettikleri, çocuk dergilerinin içerik ve fiziksel unsurlarına yönelik olumlu görüşler sunulduğu, Türkçe ders kitaplarına yönelik ise birçok olumsuz görüş sunulduğu, çocuk dergileriyle işlenen dersin Türkçe ders kitabıyla işlenen derse göre daha etkili olduğu, öğrencilerin dergilerdeki medya unsurlarını fark ettiği gözlemlenmiştir. 



Anahtar Kelimeler: çocuk dergileri, medya okuryazarlığı, Türkçe öğretimi, eylem araştırması

Abstract:
In this study, the children's magazine in the context of media literacy as a material to be used in Turkish language course, children's magazines and how they affect the handling of the course is to observe. For this "Action Research" has been used as a model.
Today, 170 units are published in children's magazines. This is an important number. Some magazine has a circulation of over 100,000 is. The number and circulation of children's magazines preferred by children indicate that these materials. Visually and content-rich material except of course those are preferred. Except of course the preferred magazine for children to be used as course material is considered to be effective. Turkish course textbooks instead of a single material, images, and content-rich lesson, the children's magazine The use of Turkish can positively affect.
Research on children's magazines mostly by literature and education faculties. From children's magazines in the research or educational aspects are discussed in terms of content. Children's magazines as a media type has been ignored. Children's magazines created for a media product that enters in the process of media formats. Physical aspect and a groove in terms of content to the principles of the media group, according to the values ​​are displayed. So the only magazine for children in terms of education of the review, evaluation and magazines thought of doing it would be an incomplete work is discussed in the context of media literacy.
Research in the provincial center of Kayseri İldem ISE Middle School 5 / F class has been made. In practice, Turkish textbooks are used instead of the children's magazine. Turkish in the textbook "Health and Environment" theme was processed using children's magazines. This theme instead of text in the Science Kid, Bud, Ng Kids and TRT Children's magazines and text contained in this magazine are used. Not booked texts, where the text of the magazine distributed to the students, the students followed the course of children's magazines. Child magazine One of the objectives in the distribution as a whole, for these materials is to determine students' opinions. In the light of the selected texts and journals workbook was prepared. The workbook was prepared by adhering gains in Turkish guide books.
Application of the research has been completed on 18.04.2013 starting on 03/19/2013. A total of 29 hours has been implemented. In the process of action research, data collection, video camera, focus interviews, workbooks, parent meetings, facebook tools and methods are used, such as shares. Data collected Nvivo 10 was subjected to content analysis using the program.
The research result, children magazines as a material courses positively influenced the students' children's magazine every issue Turkish textbooks of their choice, a children's magazine content and physical elements for positive opinions offered, Turkish textbooks for the many negative opinion was served, the children's magazine with the lessons of the Turkish textbooks based on the lessons to be more effective with the students noticed in magazines media elements were observed.



Keywords: children's magazines, media literacy, Turkish teaching, action research