Pnömonektomi yapılan akciğer kanseri hastalarında egzersiz kapasitesi solunum fonksiyonları ve fiziksel aktivite seviyesinin araştırılması
Investigation of exercise capacity pulmonary functions and physical activity levels in lung cancer undergoing pneumonectomy
Yazar: GÜLSÜM SERTTAŞ
Danışman: PROF. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pnömonektomi = Pneumonectomy ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Pnömonektomi akciğerin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Genellikle küçük hücreli dışı akciğer kanserinde merkezi yerleşimli veya büyük boyutlu tümörlere uygulanır. Pnömonektomi sonrası anatomik ve fizyolojik değişikliklerin kardiyorespiratuar fonksiyonlar üzerine etkilerini araştıran çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamızın amacı pnömonektomi yapılan akciğer kanseri hastalarında solunum fonksiyonları (spirometre), fonksiyonel egzersiz kapasitesi (6 dakika yürüme testi (6-DYT), Pegboard ve Ring testi (6-PBRT)), solunum kas kuvveti (ağız basınç ölçüm cihazı) ve enduransı (eşik yükleme testi), periferik kas kuvveti (dinamometre), fiziksel aktivite seviyesi (metabolik holter), yaşam kalitesi (Avrupa Kanser Araştırması ve Tedavisi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ-C30)), yorgunluk (Yorgunluk Şiddet ölçeği (YŞÖ)) ve nefes darlığının (MMRC dispne ölçeği) sağlıklılarla karşılaştırılmasıydı. 14 hasta ve 17 sağlıklı karşılaştırıldı. Hastaların FEV1, FVC, PEF, FEF%25-75, 6-DYT mesafesi, 6-PBRT halka sayısı, MİP, MEP, omuz abduktör ve diz ekstansör kas kuvveti, solunum kas enduransı ve fiziksel aktivite parametreleri puanları istatistiksel anlamlı olarak sağlıklılardan daha az; YŞÖ ve MMRC dispne ölçeği puanları ise fazlaydı (p<0,05). EORTC QLQ-C30 ölçeğinin alt ölçek puanları sağlıklılardan istatistiksel anlamlı olarak daha kötüydü (p<0,05). Ortalama MET değerine göre hastaların hepsi (%100), günlük ortalama adım sayısına göre ise %78,6'sı fiziksel olarak inaktifti. Pnömonektomi yapılan akciğer kanseri hastalarında solunum fonksiyonları kötüleşmiştir, üst ve alt ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve fiziksel aktivite seviyesi azalmıştır. Hastaların inspiratuar, ekspiratuar ve periferik kasları zayıflamış, solunum kas enduransı azalmıştır. Yaşam kalitesi kötüleşmiş, dispne ve yorgunluk algısı ise artmıştır. Hastalar bu bozuklukların iyileştirilmesi için en erken dönemde değerlendirilmeli, kardiyopulmoner rehabilitasyon programlarına dahil edilmelidir. Hastalarda egzersiz eğitiminin üst ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi üzerine etkisi araştırılmalıdır. COVID-19 pandemisi fiziksel inaktivitenin artmasına sebep olmuş olabilir. Fiziksel aktivite danışmanlığı gereklidir.

Abstract:
Pneumonectomy, surgical removal of the entire lung, is generally applied to centrally located or large sized tumors in non-small cell lung cancer. Limited studies have investigated the effects of anatomical and physiological consequences on cardiorespiratory functions after pneumonectomy. To compare pulmonary function (spirometry), functional exercise capacity (6 minute walking test (6-MWT), Pegboard and Ring test (6-PBRT)), respiratory muscle strength (mouth pressure device, MİP, MEP) and endurance (threshold loading test), peripheral muscle strength (dynamometer), physical activity level (metabolic holter), quality of life (European Organization for Research and Treatment of Cancer (EORTC QLQ-C30), fatigue (Fatigue Severity Scale (FSS)), dyspnea (MMRC scale) in patients and healthy was aimed. 14 patients and 17 healthy controls were compared. Patients' FEV1, FVC, PEF, FEF%25-75, 6-MWT distance, 6-PBRT number of rings, MIP, MEP; shoulder abductor and knee extensor muscle strength, respiratory muscle endurance and physical activity parameter scores were statistically significantly lower, FSS and MMRC dyspnea scale scores were higher, EORTC QLQ-C30 subscale scores were worse compared with controls (p<0.05). According to number of steps/day and MET, 78.6% and 100% of patients were sedentary, respectively. Pulmonary function is impaired in patients with lung cancer undergoing pneumonectomy, upper and lower extremity functional exercise capacity and physical activity levels are decreased. Inspiratory, expiratory and peripheral muscles are weakened, respiratory muscle endurance is decreased. Quality of life is impaired, dyspnea and fatigue perception are increased. Patients have to be evaluated at the earliest stage and included in cardiopulmonary rehabilitation programs in order to improve impairments. The effect of exercise training on the upper extremity functional exercise capacity should be investigated in patients. COVID-19 pandemic may have increased physical inactivity thus physical activity counseling is warranted.