İsfahan'da hadisçilik
Hadi̇st i̇n İsfahan
Yazar: MUHAMMED AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muhaddis = Muhaddthoon ; İbn Mende = İbn Mende ; İbn Mende = İbn Mende ; İsfahan = Isfahan ; İslamiyet = Islam

Özet:
1-5. yüzyıllar arasında İsfahan'da gerçekleştirilen hadisçilik faaliyetini kapsayan tez, üç bölümden müteşekkildir. İlk bölüme geçmeden önce giriş kısmında konu, metod, kaynaklar, İsfahan tarihi, coğrafyası, iktisadî ve sosyal durumu, etnik ve dini yapısı ile ilmi ve kültürel faaliyetlerden bahsedilmiştir.
Birinci bölümde sahâbe, tâbiûn ve tebeu't-tâbiîn dönemlerinde İsfahan'a gelen ya da İsfahan asıllı olan kişiler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise diğer tabakalara müntesip râviler, muhaddis, fakîh, kârî gibi gruplar altında incelenmiş, haklarında bir bilgi demeti sunulmuş, cerh-ta'dil açısından değerlendirilmiş ve eserleri tespit edilmiştir. 
Üçüncü bölümde İsfahan'da hadis ilminde öne çıkan 10 âlim kronolojik olarak incelenmiş; hayatları, ilmî şahsiyeti, hadisçilikleri, eserleri gibi konular hakkında bilgi verilmiştir. Bu kişiler arasında yaptıkları çalışmalarla öne çıkanlar Ebu'ş-Şeyh, Ebû Abdullah İbn Mende ile Ebû Nuaym el-İsfahanî'dir. Bu âlimler hadis, tarih ve kelam alanlarında pek çok eser yazmışlardır. Aynı kişilerin mensubu bulunduğu ailelerin de İsfahan kültür ve medeniyetinde etkileri olduğu gibi özellikle hadis alanındaki katkıları önemlidir. Yapılan bu çalışmayla İsfahan'ın hadis ilmine yaptığı katkılar göz önüne serilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: İsfahan, Ebu'ş-Şeyh, İbn Mende, Ebû Nuaym al-İsfahanî, Hadis,Sünnet, muhaddis.

Abstract:
The thesis that involves the activities of hadith in Isfahan between 1st and 5th centuries, is constituted three parts. Before passing through the first division, in the part of introduction, topic, methods, sources, history and geography, economic and social status of Isfahan, ethnic and religious structure and scientific and cultural activities are mentioned.
In the first chapter, information was given about the people who came to or born in Isfahan in the period of "sahaba", "tâbiûn" and "tebeu't-tâbiîn". In second chapter, the other groups were examined under groups such as "muhaddis", "fakih" and "karî", and a bunch of information about them were presented, they were evaluated in terms of "cerh-ta'dil" and their works were determined.
In the third chapter, ten scholars who became prominent on the science of hadith in Isfahan are analyzed chronologically and were given information about topics such as their lives, scientific personality, hadith activities and work. Among these people who have come to prominence with their studies are Abu al-Sheikh, Abu Abdullah Ibn Mende and Abu Nuaym al-Isfahani. These scholars have written many works in hadith, history and kalam. Also the families that members of the same people who are influential in the culture and civilization of Isfahan, and especially the contributions of the hadith are important. With this study done, the contributions made by Isfahan to the hadith knowledge have been tried to be displayed.


Keywords: Isfahân, Ebu'ş-Şeyh, İbn Manda, Abû Nuaym al-Isfahanî, Hadith, Sunna,muhaddith.