Kız ve erkek üniversite öğrencilerinde duygusallıkla tetiklenen yeme davranışıyla kişilik ve duygudurum bozukluğu belirtileri arasındaki ilişki
The relationship between eating behavior triggered with emotions and mood disorder symptoms and personality characteristics in male and female university
Yazar: ECE TINMAZOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Duygusallık = Sentimentality ; Dışa dönüklük = Extroversion ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Uyumluluk problemi = Compatibility problem ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Yemek yemek = Eating ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada kız ve erkek üniversite öğrencilerinde duygusallıkla tetiklenen yeme davranışıyla kişilik ve duygudurum bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi gönüllülük esasına göre kolayda örneklem yöntemiyle rastgele seçilmiş, Istanbul'un 3 farklı üniversitesinde eğitim alan 320 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara Duygusal İştah Anketi (DİA),  Duygudurum Bozuklukları Ölçeği (DBÖ), Beş Faktörlü Kişilik Özellikleri Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu veri toplama aracı olarak verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre emosyonel yeme davranışı ile cinsiyet, beden kitle indeksi ve diyet yapma davranışı ve kilo memnuniyeti algısı ile ilgili, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Elde edilen en önemli bulgular katılımcıların uyumluluk, nörötiklik, özdisiplin, dışadönüklük kişilik özellikleriyle emosyonel yeme arasında anlamlı bir ilişki olduğudur. Ayrıca uyumluluk kişilik puanlarının, anksiyete temelli duygu ve durumdaki iştahın ve dışadönüklük kişilik özelliklerinin ise olumlu duygu ve durumundaki iştahın anlamlı yordayıcısı olduğudur. Bu çalışmaya göre emosyonel yeme, uyumluluk ve dışadönüklük kişilik özelliğine sahip kişilerde gözlemlenmektedir ve yeme bozukluklarıyla obezitenin de ayrıca öncülüdür. Zaman içinde sağlığı ve psikolojiyi etkileme ihtimali olduğundan, daha kapsamlı araştırılması, risk faktörlerinin tespit edilmesi, sağlık ve koruma programlarının yürütülmesi, toplumun bilinçlendirilmesi gerekliliği dikkat çekicidir.

Abstract:
The aim of this study was to explain the relationship between emotionally triggered eating behavior and mood disorder symptoms and personality characteristics in male and female university students. The sample of the research consisted of 320 university students from various departments of 3 different universities who were randomly selected by easy sampling method in Istanbul, aged between 17-25 on a voluntary basis. Participants were given a sociodemographic questionnaire prepared by the researcher, an emotional appetite questionnaire, a mood disorder scale, and a five factor personality scale as the data collection tools. According to the results, a statistically significant difference was found between emotional eating behavior and gender, body mass index and diet attitude behavior and perception of weight satisfaction.  The most important findings were that participants had a significant relationship between harmoniousness, neuroticism, self-discipline, extroversion personality charecteristics and emotional eating. Harmoniousness was a significant predictor of personality charecteristics during anxiety-based emotional appetite and extrovert personality characteristics during positive emotional appetite. According to this study, emotional eating was observed in people who had harmoniousness and extrovert personality characteristics and was also a precursor to eating disorders and obesity. Since it was likely to affect health and psychology over time, more comprehensive research, identification of risk factors, implementation of health and protection programs, and awareness of the society is necassary.