Hal komisyonculuğu ve muhasebesi
Wholesale market brocage and accounting
Yazar: NAŞİDE KÖKEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN NURİ ŞAHİN
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Komisyonculuk = Commussion ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe işlemleri = Accounting piocess ; Toptancı hali = Wholesale market

Özet:
Dört mevsim yaşanan ülkemiz gelişmekte olan bir ekonomiye sahip ülke olarak
tanımlanmaktadır. Gelişmekte olan ekonomimizin temelinde ise tarım sektörü yer
almaktadır. Bu nedenle tarım sektöründe aktif bir rolü bulunan ve hal komisyonculuğu
faaliyeti ile meşgul olan meslek mensupları tarım sektörü içinde hareketliliğe katkıda
bulunmakta ve özellikle küçük ölçekli üreticilerin ekonomiye katılımlarını artırarak
büyük bir devinim sağlamaktadırlar. Diğer sektörleri etkileme gücü ve üretici ile
tüketici zinciri arasında yer alma kapasitesi dikkate alındığında meslek mensuplarının
tarım sektöründeki önemi daha anlaşılabilir hale gelmektedir.
Hal Komisyonculuğu faaliyeti için, yapısal özellikleri nedeni ile muhasebe ve
vergi işlemlerinde farklı uygulama ve mevzuat zorunlu hale getirilmiştir. Hatta bu
zorunlulukların denetimleri ciddi şekilde sıklaştırılmış ve yaptırımların caydırıcı
olmasına önem gösterilmiştir.
Farklı uygulamalar ve belge düzenlemesine sahip olan Hal Komisyonculuğu
faaliyetinin güncel mevzuat uygun olarak belge düzeni ve muhasebe kayıtlarının nasıl
yapılması gerektiği hakkında literatürde eksik olduğu görülmektedir. Bu açıdan
çalışmada hal komisyonculuğu işlemlerinin muhasebe kapsamında teori ve
uygulamalarının bir arada gösterilerek örnekler yardımıyla açıklanması
amaçlanmaktadır. Bu çerçevede literatüre önemli bir katkıda bulunulması
düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Toptancı hali, Tüccar, Hal komisyonculuğu.

Abstract:
Our country, which has four seasons, is defined as a country with a developing
economy. The agriculture sector is the basis of our developing economy. For this
reason, professionals who have an active role in the agricultural sector and are engaged
in market brokerage activities contribute to the mobility in the agricultural sector and
provide a great momentum by increasing the participation of especially small-scale
producers in the economy. Considering the power to influence other sectors and the
capacity to take place between the producer and the consumer chain, the importance of
the members of the profession in the agricultural sector becomes more understandable.
Due to its structural features, different practices and legislations have been made
mandatory in accounting and tax transactions for the activity of Wholesale Market
Brokerage. In fact, the inspections of these obligations have been seriously tightened
and importance has been given to the deterrent of sanctions.
It is seen that there is a lack in the literature about how the document order and
accounting records should be made in accordance with the current legislation of the
Market Brokerage activity, which has different applications and document arrangement.
In this respect, in this study, it is aimed to explain the theory and applications of market
brokerage transactions within the scope of accounting with the help of examples. In this
context, it is thought to make an important contribution to the literature.

Keywords: Wholesale store, Wholesale market brocage, Merchant.