Tip 1 diyabetli adölesanların uyku ve yaşam kalitesi ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişki
TYPE 1 diabetes adolescents the relationship between sleep and life quality and psychological health levels
Yazar: ÖZGE BAŞTOPCU
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ARSLAN ; PROF. DR. İLKNUR ARSLANOĞLU
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma Tip 1 diyabetli adölesanların uyku ve yaşam kalitesi ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma, Ekim 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezinde endokrin polikliniğine veya pediatri servisine başvuran, 13 ile 18 yaş arasındaki Tip 1 diyabetli adölesanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, tip 1 diyabetli adölesanlara yönelik tanıtıcı bilgilerin bulunduğu Kişisel Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalite Indeksi, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Çocuk Ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov Smirnov, Mann Whitney U, Kruskall Wallis H, Sperman's rho testleri kullanılmıştır. Tip 1 diyabetli adölesanların %55,6'sı (n=50) kız ve %50'si (n=45) 13-14 yaş grubundadır. Adölesanların %33,3'ü (n=30) yedi yıl ve üzeri süredir hastadır. Çalışmaya katılan adölesanların tamamının insülin uygulamasını kendi yaptığı, %45,6'sının (n=41) diyabetin günlük faaliyetlerini yapmaya iyi derecede izin verdiğini, yarıdan fazlasının gece altı ile sekiz saat arasında uyuduğu ve gece kan şekeri hiç veya bir kez bakanların çoğunlukta olduğu bulunmuştur. Tip 1 diyabetin adölesanlarda ilk iki yılda uyku bozukluğuna neden olduğu saptanmıştır. Diyabet dışında ek bir hastalığı bulunanların okul işlevselliği ve psikososyal sağlık toplam puanlarının kötü yönde etkilendiği belirlenmiştir. Uyku kalitesi iyi olanların ve tanı sırasında diyabet eğitimi alanların yaşam kaliteleri iyi, psikolojik sağlamlıklarının yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu konuda daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive study in order to investigate the relationship between sleep and quality of life and psychological stability of adolescents with type 1 diabetes. The study was carried out between October 2018 and June 2019 in Düzce University Research and Application Center. Data were collected by face-to-face interview with Personal Information Form, Pittsburgh Sleep Quality Index, Quality of Life Scale for Children, Child and Young Psychological Health Scale, which contains introductory information for adolescents with type 1 diabetes. Kolmogorov Smirnov, Mann Whitney U, Kruskall Wallis H, Sperman's rho tests were used for data evaluation. 55.6% (n = 50) of the adolescents with type 1 diabetes were female and 50% (n = 45) were in the 13-14 age group. Of the adolescents, 33.3% (n = 30) were patients for seven years or more. It was found that all of the adolescents who participated in the study administered insulin on their own, 45.6% (n = 41) of them allowed to perform their daily activities well, more than half of them slept between six and eight hours at night and the blood glucose level was never or once in the majority. Type 1 diabetes was found to cause sleep disorders in adolescents in the first two years. It was determined that the total scores of school functioning and psychosocial health of the patients with an additional disease other than diabetes were adversely affected. It was concluded that those with good sleep quality and those who received diabetes education during diagnosis had good quality of life and psychological stability. Further studies are recommended.