Parkinson hastalarında ağrı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of pain and relative factors in parkinson's patients
Yazar: BURÇİN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE YILMAZ KÜSBECİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Pain ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Prevalans = Prevalence

Özet:
AMAÇ: Ağrı, Parkinson hastalığının (PH) en rahatsız edici non-motor semptomlarından biridir. Günlük yaşamsal aktivitelerde ve hareketlerde belirgin kısıtlılığa neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı erken dönem ve ileri dönem PH'larında ağrı prevelansının, tiplerinin ve karakteristik özelliklerinin ve ağrının depresyon ve günlük yaşamsal aktiviteler üzerine olan etkisinin belirlenmesidir.
MATERYAL VE METOD:  Bu kesitsel çalışmada 1 Şubat – 30 Nisan 2017 tarihleri arasında İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği Hareket Bozuklukları polikliniklerinde takip edilen İngiltere Beyin Bankası tanı kriterlerine göre İdiopatik Parkinson Hastalığı tanısı konmuş, demansı olmayan 50 erken ve 50 ileri dönem hasta ile yaş cinsiyet olarak uyumlu 100 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu değerlendirildi. Hastalık evreleri H&Y ölçeği, hastalık şiddeti ise UPDRS (BPHDÖ) ile belirlendi. Hastalara ağrı özelliklerini, ağrının başlama zamanı, karakteristiği, ağrının hastalık, depresyon ve hastaların yaşam kaliteleri ile olan ilişkisine ait sorular içeren anket formu uygulandı. Hastaların kognitif durumlarının değerlendirilmesi Standardize Mini Mental Test,  ağrı  ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi Kısa ağrı envanteri (BriefPain Inventory –BPI) ile yapıldı. Depresyonun belirlenmesinde Geriatrik Depresyon Ölçeği ve Hamilton Depresyon Skalası kullanıldı. Ağrı ile PH bulgularının ilişkisinin değerlendirilmesinde BPHDS Motor bulgular kullanıldı. Ağrıya sebep olabilecek, Diabetes Mellitus,  polinöropati gibi tanımlanmış bir hastalığı olan ve çalışmaya katılmayı kabul etmeyen bireyler değerlendirmeye alınmadı. Sonuçlar SPSS 20 IBM programı ile değerlendirildi.
BULGULAR: Hasta grubuna 100 , kontrol grubuna 100 kişinin dahil edildiği çalışmamızda gruplar arasında yaş, cinsiyet açısından anlamlı fark yoktu.Parkinson hastalarında ağrı ve ilişkili faktörlerin değerlendirildiği çalışmamızda hasta grubu ve kontrol grubu arasında ağrı yakınması açısından yapılan değerlendirmeler sonucunda hasta grubunda ağrı yakınmasının kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha fazla görüldüğü saptandı ( p = 0.007 ). Hasta grubunda en sık parkinson hastalığı ile ilişkili ağrı saptandı. ( p = 0,001 ).Ağrının yanı sıra parkinson hastalığı ile ilişkili diğer non-motor semptomlar açısından da (bilişsel disfonksiyon, depresyon ) hastalar değerlendirildiğinde, hasta grubunun depresyon skalalarının ortalamasının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu (p = 0,000) ve bilişsel disfonksiyon açısından da hasta grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. (p = 0,000). Yapılan değerlendirmeler sonucunda ağrı erken evre grupta %34, ileri evre grupta %60; harekete engel olan ağrı varlığı erken evrede %28, ileri evrede %50; uyku bozukluğu yaratacak düzeyde ağrı varlığı erken evrede %18, ileri evrede %34 oranında bulundu.
SONUÇ: Çalışmamızda, İPH hastalarında non-motor semptomlardan biri olan ağrının, hastalığa bağlı olarak daha sık görüldüğü ve hastaların günlük yaşam aktivitelerini önemli ölçüde kısıtladığı saptandı. Yapılan değerlendirme sonuçlarının verileri göz önüne alındığında İPH hastalarında sıkça görülen ağrı şikayetinin hastaların değerlendirilmesi ve takibi sırasında daha detaylı sorgulanması ve hastanın günlük yaşam aktiviteleri üzerine ne derecede etki ettiği saptanarak buna yönelik önlemlerin alınmasının hastaların tedavi sürecinin  yönetimi açısından daha sağlıklı bir süreç yaratacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
ABSTRACT
AIM: Pain is one of the most disabling, non-motor symptoms of Parkinson's disease (PD).It causes significant limitations in daily living activities and movements.The aim of this study is to determine the prevalence of pain, types and characteristics of pain and the effect of pain on depression and daily living activities in early and advanced stages of  PD.
MATERIALS AND METHOD: In this cross-sectional study, 50 early  and 50  advanced  non-demented PD patients who were followed in İzmir Bozyaka Research and Training Hospital Neurology Clinic, Movement Disorders out patient clinic between 1 February and 30 April 2017 and diagnosed with Idiopathic Parkinson's disease according to the United Kingdom Parkinson's disease society brain bank diagnostic criteria were evaluated. 100 age and gender matched  healty individuals were included as the control group. Disease stages were determined by H &Y scale, and disease severity by UPDRS. Questionnaire which included questions about the pain characteristics, the time of pain onset, the relationship between the pain and the illness, depression and the quality of life was administered to the patients and control groups.
In assessment of cognitive status of patients Standardized Mini Mental Test was used. Pain and clinical characteristics were assessed with the Brief Pain Inventory (BPI). Geriatric Depression Scale and Hamilton Depression Scale were used to determine depression. BPHDS motor findings were used to evaluate the relationship between pain and PD findings. Individuals with a diagnosed disease which may cause pain, such as diabetes mellitus, polyneuropathy and who refuse to participate in the study, were excluded from the study. The results were evaluated using the SPSS 20 IBM program.
RESULTS: In our study, there was no significant difference between the groups in terms of age and sex. There were statistically significant difference between pain in PD and control groups (p = 0.007). When the patients were evaluated in terms of other non-motor symptoms (cognitive dysfunction, depression) related to parkinson's disease there was a statistically significant difference between, the ratio of the depression scales of the patient and control groups group (p = 0,000) and in terms of cognitive dysfunction between the patient group and the control group,statistically significant difference was found. (p= 0,000). As a result of these evaluations, the pain rate was 34% in the early stage group, 60% in the advanced stage group; the mobility-inhibiting pain rate was 28% in the early phase, 50% in the advanced phase; the pain rate at the level of sleep disorder was 18% in the early stage and 34% in the advanced stage.
CONCLUSION: In our study, it was found that the pain, one of the non-motor symptoms in IPD patients, was more frequently seen due to the disease and it severely restricted the daily living of the patients. Considering the results of the evaluation, we think that a more detailed investigation of the pain complaints, during the evaluation and follow up of the patients improves the daily living activities and treatment sucess rates of PD patients.