Refik Halid Karay'ın eserlerinde Aarap imajı
The image of Arabs in the works of Refik Halid Karay
Yazar: HEBA FAIK MOHAMED HALAPI
Danışman: PROF. DR. HANDAN İNCİ ELÇİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada Refik Halid Karay'ın (1888-1965) 1922-1965 yılları arasında 
eserlerinde canlandırdığı Arap imajı incelenecektir Araplar, Arabistan yarımadasında 
Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da yaşayan ve Arapça konuşan yerel halklardır. 
Refik Halit Karay edebiyatı Fecri-i Ati döneminde başlamış Cumhuriyet 
sonrasında da uzun yıllar eser vermeye devam etmiştir. Karay, İttihat ve Terakki 
döneminde ve Milli Mücadele sırasında muhalif tutumu nedeniyle iki defa sürgüne 
gönderilmiştir. İlk sürgününde Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde görevlendirilen 
Karay, ikinci sürgününde ana vatanından uzakta Arap coğrafyasında 16 sene sürgün 
geçirmiştir. Bu çalışmada Karay'ın özellikle ikinci sürgün dönemi sonrasında 
eserlerinde Arap kültürünün coğrafyası, insanları, gelenekleri, insanlarıyla birlikte 
Karay'ın yazılarına nasıl yansıdığı ele alınmıştır. 
Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş süreci, Araplar arasında milliyetçilik ve 
yerel kimlik bilincinin güçlenmesine yol açmış, Osmanlı yönetimine karşı tepkiler 
artmıştır. Bu dönemde Araplar kendi bağımsızlık mücadelelerine odaklanmış ve 
Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla birlikte milliyetçilik akımları 
güçlenmiştir. Refik Halid Karay, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş dönemini 
yaşamış bir yazardır. Bu dönemde, imparatorluk içinde ve dışında birçok siyasî, 
ekonomik ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Karay, Arap karakterlerine 
yaşadığı dönemin sosyal ve siyasî sorunlarını yansıtmıştır. Çalışmamız aracılığıyla 
Karay'ın bunu bu süreci nasıl işlediği ortaya konmuştur. 
Bu çalışmada Karay'ın içinde tezin araştırma konusuyla ilgili bilgilerin yer 
aldığı roman hikâye, anı, günlük, mizah ve tiyatro eserleri incelenmiş ve bu eserler 
kaynakça kısmında gösterilmiştir.

Abstract:
In this study, the Arab image portrayed in the works of Refik Halid Karay 
(1888-1965) between 1922 and 1965 will be examined. Arabs are various peoples 
who live in the Arabian Peninsula, the Middle East, and North Africa and speak 
Arabic. 
Refik Halit Karay started his literary career during the Fecri-i Ati period and 
continued to produce works for many years after the Republic era. Due to his 
oppositional stance during the Ittihad ve Terakki period and the National Struggle, 
Karay was sent into exile twice. In his first exile, Karay was assigned to various 
cities in Anatolia, while in his second exile, he spent 16 years in the Arab region far 
away from his homeland. In this study, Arab characters depicted by Refik Halid 
Karay in both periods of exile, the political and social atmosphere of the time, his 
personal experiences, and his artistic expression are examined. 
The collapse of the Ottoman Empire led to the strengthening of nationalism and local 
identity consciousness among Arabs, with increasing reactions against Ottoman rule. 
During this period, Arabs focused on their own independence struggles, and with the 
weakening of the Ottoman Empire, nationalist movements gained momentum. 
Refik Halid Karay was a writer who lived through the collapse of the Ottoman 
Empire. During this period, he faced many political, economic, and social challenges 
both within and outside the empire. Karay reflected the social and political issues of 
his time onto Arab characters. Through our study, we have demonstrated how Karay 
portrayed this process. 
In this study, works such as novels, stories, memoirs, diaries, humor pieces, and 
plays by Refik Halid Karay that contain information related to the research topic of 
the thesis have been examined, and the relevant ones are listed in the bibliography.