2008 küresel krizi sonrasında TCMB para politikası
CBRT monetary policy after 2008 global crisis
Yazar: HİLAL ATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Finansal istikrar = Financial stability ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Dünya ekonomisi son 30 yılda ciddi bir finansallaşma geçirmiştir. Bu 
finansallaşmanın etkisiyle sık sık finansal krizler yaşanmıştır. Yaşanan bu finansal 
krizler gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomilerini ciddi oranda etkilemiş ve 
ülkeler bu duruma para politikaları aracılığıyla yön vermeye çalışmışlardır. Bir ülkede 
başlayan finansal kriz sadece o ülkede kalmamış diğer ülkelere de sıçrayarak o 
ülkelerin ekonomilerini de olumsuz yönde etkilemişlerdir. 2007 yılında konut 
balonunun patlaması sonucu ABD'de ortaya çıkan kriz kısa sürede diğer gelişmiş ve 
gelişmekte olan ülkelere yayılarak küresel bir boyut kazanmıştır. Krizi kontrol altına 
almak isteyen gelişmiş ülkelerin merkez bankaları genişleyici para politikası 
uygulayarak piyasaya bol miktarda likidite sağlamıştır. Uluslararası finans 
piyasalarında oluşan bol likidite görece faizlerin yüksek olduğu gelişmekte olan 
ülkelere transfer olmuştur. Bu durum Türkiye'de önemli ölçüde kredi hacminde 
genişlemeye ve döviz kurunda oynaklığın artmasına yol açmıştır. Bunun yanında
ihracat hacminin daralmasına karşılık yurtiçi talebin artmış olması cari açığı artırmış 
ve finansal istikrara yönelik risklerin oluşmasına neden olmuştur. Türkiye Cumhuriyet 
Merkez Bankası ise finansal piyasalarda oluşan riskleri önlemek amacıyla 2010 yılı 
sonunda yeni bir para politikası stratejisi geliştirmiştir. Bu strateji çerçevesinde fiyat 
istikrarı ve finansal istikrar amacı gözetilerek yeni para politikası araçları kullanılmaya 
başlanmıştır. Çalışmanın amacı 2008 küresel krizi sonrasında uygulanmaya başlayan 
para politikası araçlarının ve uygulanan stratejinin değerlendirilerek sonuçlarının 
analiz edilmesidir. Bu kapsamda çalışmada 2008 küresel krizinden bahsedilmiş, krizin 
ABD ekonomisine ve Türkiye ekonomisine etkileri incelenmiş, ABD ekonomisinin 
krize karşı aldığı tedbirler açıklanmış, TCMB'nin kriz öncesi ve kriz sonrası 
uyguladığı politikalar incelenmiştir.

Abstract:
The world economy has undergone a serious financialization in the last 30 
years. With the effect of this financialization, financial crises have been experienced 
frequently. These financial crises have seriously affected the economies of developed 
and developing countries and countries have tried to direct this situation through 
monetary policies. The financial crisis that started in a country did not only stay in that 
country, but also spread to other countries and negatively affected the economies of 
those countries. The crisis, which emerged in the ABD as a result of the bursting of 
the housing bubble in 2007, spread to other developed and developing countries in a 
short time and gained a global dimension. Central banks of developed countries that 
wanted to control the crisis provided ample liquidity to the market by implementing 
expansionary monetary policy. Abundant liquidity formed in international financial 
markets was transferred to developing countries with relatively high interest rates. This 
situation led to a significant expansion in the credit volume and increased volatility in 
the exchange rate in Turkey. In addition, the increase in domestic demand despite the 
contraction in export volume increased the current account deficit and caused risks to 
financial stability. The Central Bank of the Republic of Turkey, on the other hand, 
developed a new monetary policy strategy at the end of 2010 in order to prevent risks 
in financial markets. Within the framework of this strategy, new monetary policy 
instruments have been started to be used with the aim of price stability and financial 
stability. The aim of the study is to evaluate the monetary policy tools and the strategy 
implemented after the 2008 global crisis and to analyze the results. In this context, the 
2008 global crisis was mentioned in the study, the effects of the crisis on the ABD 
economy and the Turkish economy were examined, the measures taken by the ABD 
economy against the crisis were explained, and the policies implemented by the TCMB 
before and after the crisis were examined