Ortaokul öğrencilerinin acil durumlarla başa çıkma ölçeğinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Developing and evaluating the middle school students' coping with emergency situations scale
Yazar: ÖMER YILDIRIM
Danışman: PROF. TÜLAY ORTABAĞ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil durumlar = Emergencies ; Afetler = Disasters ; Başa çıkma = Coping ; Doğal afetler = Natural disasters ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Acil durum ve afet olayları öğrencilerin yaşam kalitesini düşürerek stres artışına, yaralanmalara, sakat kalmalarına, hastalanmalarına, depresyona girmelerine, öğrencilerde tükenmişliğe ve psikolojik bozukluklara neden olur. Acil durum ve afet eğitimi öğrencilerin sosyal ve zihinsel gelişimlerinin desteklenmesinin yanı sıra afet ortamının tehlikelerinden korumasını sağlar, afetin psiko-sosyal etkilerini hafifletir. Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin ADBÇÖ'ni geliştirmek ve geliştirilen ADBÇÖ'ni kullanarak ortaokul öğrencilerin acil durumlarla başa çıkma becerisinin eğitim etkinliğini değerlendirmektir. Çalışma Mart-2020 Temmuz 2021 tarihleri arasında Muş Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokul öğrencilerinden 479 öğrenciye ölçek geliştirmek amacıyla metodolojik çalışma olarak yürütüldü. Ölçek toplam 30 madde 3 alt boyuttan oluştu. Ortaokul Öğrencilerinin Acil Durumlarla Başa Çıkma Ölçeğini geliştirmek için araştırmaya katılan 479 öğrencinin ölçek toplamından aldığı en düşük puan 34 en yüksek puan 113, puan ortalaması ise 67.17 ± 15.13, "Temel İlkyardım" alt boyutundan aldığı en düşük puan 15 en yüksek puan 58, puan ortalaması ise 31.66 ± 8.58, "Doğal Afetler" alt boyutundan aldığı en düşük puan 10 en yüksek puan 40, puan ortalaması ise 22,19 ± 5.26 ve "Yardım İsteme" alt boyutundan aldığı en düşük puan 5 en yüksek puan 20, puan ortalaması ise 13.32 ± 3.26 olarak hesaplandı. ADBÇÖ'ne ait Cronbach α güvenilirlik katsayısı ise 0,910 olarak hesaplandı "Ortaokul Öğrencilerinin Acil Durumlarla Başa Çıkma Ölçeğinin'' ortaokul öğrencilerinde geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edildi. Geçerlilik ve güvenirlikten yapıldıktan sonra yarı deneysel tasarım olarak 38 kişi eğitim grubu, 36 kişide kontrol grubu olarak belirlendi. Çalışmada soru formu sosyo-demografik bilgi ve acil durumlar bilgisi sorularından oluşturuldu. Acil durumlarla başa çıkma becerisini ölçmek için ADBÇÖ kullanıldı. Eğitim grubuna dört hafta haftada iki kez acil ve afet eğitimi verilerek eğitimden sonra sonuçlar tekrar değerlendirildi. Eğitim grubunda ADBÇÖ ve ölçeğin tüm alt boyutlarında puan ortalaması kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p<0.05). Ortaokul öğrencilerine acil ve afet eğitimi verilmesi ortaokul öğrencilerinin acil durumlarla başa çıkma becerini arttırdığı görüldü. 
Anahtar Kelimeler: Ortaokul Öğrencileri, Acil Durumlar ve Afet, Acil Durumlarla Başa Çıkma Becerisi, Geçerlilik, Güvenirlilik

Abstract:
Emergency and disaster events reduce the quality of life of students and cause stress, injuries, disability, illness, depression, burnout and psychological disorders in students. Emergency and disaster education not only supports the social and mental development of students, but also protects them from the dangers of the disaster environment and alleviates the psycho-social effects of the disaster. The aim of this study is to improve secondary school students' CWESS and to evaluate the educational effectiveness of secondary school students' ability to cope with emergencies by using the developed CWESS. The study was carried out as a methodological study in order to develop a scale for 479 secondary school students affiliated to the Muş National Education Directorate between March 2020 and July 2021. The scale consisted of a total of 30 items and 3 sub-dimensions. In order to develop the Middle School Students' Coping with Emergencies Scale, 479 students who participated in the research got the lowest score from the total scale 34, the highest score was 113, the average score was 67.17 ± 15.13, the lowest score they got from the "Basic First Aid" sub-dimension was 15, the highest score was 58, and the average score was 58. The lowest score obtained from the "Natural Disasters" sub-dimension is 31.66 ± 8.58, the lowest score is 10, the highest score is 40, the average score is 22.19 ± 5.26, the lowest score from the "Requesting Help" sub-dimension is 5, the highest score is 20, and the average score is 13.32. It was calculated as ± 3.26.The Cronbach α reliability coefficient of the CWESS was calculated as 0.910. After validity and reliability, 38 students were determined as the training group and 36 people as the control group as a quasi-experimental design. In the study, the questionnaire was composed of socio-demographic information and emergency information questions. CWESS was used to measure the ability to cope with emergencies. The training group was given emergency and disaster training twice a week for four weeks, and the results were re-evaluated after the training. In the training group, the average score in the CWESS and all sub-dimensions of the scale was higher than the control group (p<0.05). It was seen that providing emergency and disaster education to secondary school students increased the ability of secondary school students to cope with emergencies.
Keywords: Secondary School Students, Emergencies and Disaster, Ability to Cope with Emergency Situations, Validity, Reliability.