Gelibolulu Sürûrî Divanı'nda sosyal hayat
Gelibolulu Sürûrî Divanı'nda sosyal hayat
Yazar: SERPİL GÜRDAP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN ŞEHİTOĞLU
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
16. yüzyıl sosyal alanda olduğu gibi edebiyat alanında da parlak bir yüzyıl olmayı başarmıştır. 16. yüzyıl edebiyat alanında önemli çıkış yaşanmasını sağlayan Baki, Fuzuli, Hayali gibi şairler yetişmiştir. Bu sayede kendi topraklarında ayak izi oluşturmuş şairler önek alınmaya başlanmıştır. Böylesine parlak bir yüzyılın önemli bir diğer şairi ise Gelibolulu Sürûrî'dir. Şair Sürûrî yaşadığı yüzyılın sosyal hayatındaki gelişmelere kayıtsız kalmayıp eserini bu gelişmelerle meydana getirilmiştir. 
Çalışmamızın amacı Divan'ı sosyal hayat boyutuyla araştırıp tespitlerde bulunarak dönemin değerlendirmesini yapıp şairin yaşadığı döneme ışık tutmaktır. Gelibolulu Sürûrî sosyal hayatın birçok unsuruyla Divanı'nı süsleyerek toplumun her kesimine ait sosyal hayatın izlerini Divan'ına yansıtmıştır. Çalışmamız giriş, birinci bölüm, İkinci Bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümünde şairin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise 16. yüzyılın toplum yapısı hakkında bilgiler yer alırken Sürûrî Divanı'ndan yola çıkılarak dönemle ilgili tespit edilen sosyal hayat izleri yer almıştır. İkinci bölümünde yirmi altı başlık yer almaktadır. Bu başlıklarla birlikte toplumun içinde bulunduğu gündelik hayatın unsurları ve yazılan esere yansımaları tespit edilip değerlendirilmeye çalışılmıştır.  Sonuç kısmında ise divanda şair ve sosyal hayata dair tespitler yer almaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal Hayat, Divan Edebiyatı, 16. yüzyıl, Gelibolulu Sürûrî.

Abstract:
The 16th century succeeded to be a brilliant century in the field of literature as well as in the social field. Poets such as Baki, Fuzuli, Hayali, who made an important breakthrough in the field of literature in the 16th century, were raised. In this way, poets who created footprints in their own lands began to be taken as a prefix. Another important poet of such a brilliant century is Sürûrî from Gallipoli. The poet Sürûrî was not indifferent to the developments in the social life of the century in which he lived, and his work was created with these developments.
The aim of our study is to make an evaluation of the period by researching the Divan in terms of social life and making determinations and to shed light on the period in which the poet lived. Surûrî from Gallipoli embellished his Divan with many elements of social life and reflected the traces of social life belonging to all segments of society to his Divan. Our study consists of introduction, first part, second part and conclusion part. In the first part, the poet's life, literary personality and works are discussed. In the second part, while there is information about the social structure of the 16th century, there are traces of social life determined about the period based on Sürûrî's Divan. The second part includes twenty-six titles. Along with these titles, the elements of the daily life of the society and their reflections on the written work were tried to be determined and evaluated. In the conclusion part, there are determinations about the poet and social life in the divan.
Key Words: Social Life, Divan Literature, 16th century, Sürûrî from Gallipoli.