Rhamnus imeretinus kabuklarında bulunan heterozit yapısında maddeler
Glycosides from the bark of rhamnus imeretinus
Yazar: FİLİZ ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK ÖZGEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antrakinonlar = Anthraquinones ; Flavonlar = Flavones ; Glikozitler = Glycosides ; Naftalin = Naphthalene ; Rhamnus L. = Rhamnus L. ; Rhamnus imeretinus = Rhamnus imeretinus

Özet:
Rhamnaceae familyasına ait bir cins olan Rhamnus cinsinin yeryüzünde yaklaşık 110 türü bulunmaktadır. Rhamnus türlerinin kabuk, kök kabuğu, meyva ve yapraklarında bulunan 1,8-dihidroksiantrakinonların laksatif ve pürgatif etkili olduğu bilinmektedir. Rhamnus purshiana, R. frangula ve R. cathartica birçok farmakope ve kodekslerde kayıtlı türlerdir.Türkiye bitki örtüsünde ise, 7'si endemik olmak üzere 21 tür yetişmektedir. Ülkemizde yetişen farklı Rhamnus türlerine değişik isimler verilmektedir. R. petiolaris ?cehri?; R. catharticus ?akdiken?, ?geyikdikeni ağacı?; R. frangula ?barut ağacı?, ?erkek akdiken?; R. alaternus ?yalancı akdiken?; R. oleoides subsp. graceus ?kördiken? olarak bilinmektedir.Rhamnus imeretinus ülkemizde Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yetişen bir türdür. Bu çalışmada Rhamnus imeretinus üzerinde fitokimyasal çalışmalar yapılmıştır. Bileşiklerin izolasyonu, bitkinin gövde kabuklarının metanollü ekstresinden elde edilen etil asetat ve su ekstresinden, çeşitli kromatografik yöntemlerle [açık kolon kromatografisi (normal faz silika jel, ters faz silika jel, sefadeks)] gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada 2 antrakinon heterozit yapısında bileşik (Frangulin B, Emodin 8-O-ß-D-glukozit), 1 flavonol heteroziti (Ramnositrin 3-O-ramninozit), 2 naftalit heteroziti (6-Metoksisorigenin 8-O-ß-D-glukozit, 6-Metoksisorigenin 8-O-primeverozit (?-Sorinin)) izole edilmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapısı 1H-NMR, 13C-NMR spektroskopisi kullanılarak aydınlatılmıştır.Anahtar kelimeler: Rhamnus imeretinus Booth, Rhamnaceae, antrakinon heteroziti, flavonol heteroziti, naftalit heteroziti

Abstract:
Rhamnus genus belonging to Rhamnaceae family is represented by about 110 species in the world. It has been known that 1,8-dihydroxyanthraquinones found barks, root barks, fruits and leaves of Rhamnus species have laxative and purgative effects. Rhamnus purshiana, R. frangula ve R. cathartica are official drugs in a lot of pharmacopoeias and codexies.Of which 7 species are endemic, 21 species are growing in Turkish flora. R. petiolaris is known as ?cehri?; R. catharticus ?akdiken?, ?geyikdikeni ağacı?; R. frangula ?barut ağacı?, ?erkek akdiken?; R. alaternus ?yalancı akdiken?; R. oleoides subsp. graceus ?kördiken? in Turkey.Rhamnus imeretinus is growing in the East Black Sea region in Anatolia. In this study, phytochemical studies have been performed on Rhamnus imeretinus. The isolation of the compounds was carried out chromatographically studies [open colon chromatography (normal phase silica gel and sephadex)] from ethyl acetate extract and remainin aqueous phase that partitioned from methanolic extract obtained from aerial parts of the plant. As consequence of this seperation study, 2 anthraquinone glycosides (Frangulin B, Emodin 8-O-ß-D-glucoside) and 1 flavonol glycoside (Rhamnocitrin 3-O-rhamninoside) and 2 naphthalide glycosides (6-Methoxysorigenin 8-O-ß-D-glucoside and 6-Methoxysorigenin 8-O-primeveroside (?-Sorinin)) were isolated. The structures of these isolates were elucidated by spectral analysis 1H-NMR and 13C-NMR spectroscopy.Key Words: Rhamnus imeretinus Booth, Rhamnaceae, anthraquinone glycoside, flavonol glycoside, naphthalide glycoside