Bazı mısır (Zea mays L.) çeşitlerinde humik asit ve solucan gübresi uygulamalarının verim ve verim bileşenlerine etkileri
The effects of some corn (Zea mays L.) humic acid and worm fertilizer applications on yield and yield components
Yazar: YILMAZ FİLİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDOĞAN TOPAL
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada üretim bakımında birinci sıra da yer alan Mısır (Zea mays L.) bitkisi ülkemizde buğday ve arpadan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Ülkemizde yemlik, tüketim ve sanayi kullanımı bakımından çok yönlü olarak değerlendirilen bir üründür. Çalışma Konya ili Akşehir ilçesi koşullarında 2018 yılında, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olacak şekilde yürütülmüştür. Ana parsellere çeşitler, alt parsellere gübre uygulamaları konulmuştur. Denemde altı adet hibrit tanelik at dişi mısır çeşidi  kullanılmıştır. Gübre uygulamasında kontrol (K), kontrole ek olarak dekara 200 cc hümik asit (HA), dekara 400 cc Solucan Gübresi (SG) ve dekara 600 cc hümik asit ve solucan gübresi (HA+SG) kullanılmıştır. Çalışmada; bitki boyu (cm), ilk koçan yüksekliği (cm), koçan ağırlığı (g), koçan sıra sayısı (adet), sırada tane sayısı (adet), koçanda tane sayısı (adet), koçanda tane ağırlığı (g), koçan uzunluğu (cm), koçan çapı (mm), bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (kg), protein oranı (%) ve kül oranı (%) parametreleri incelenmiştir. Varyans analizi sonucunda incelenen parametrelerde %1 ve %5 önemlilik seviyelerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bununla birlikte koçan sıra sayısı parametresinde sadece çeşitler arasında çok önemli farklılık bulunurken (p<0,01), kül oranı parametresinde ise sadece gübre dozları arasında çok önemli farklılık (p<0,01) belirlenmiştir. Çeşitlerden Pioner 0937 ve LG 30692 çeşitleri öne çıkarken gübre uygulamaları bakımından HA+SG uygulaması öne çıkmaktadır.  İncelenen parametrelerde verim SG+HA uygulamasında %13 artış göstermiş, protein oranı bakımından LG30500 ve HA+SG uygulamaları ve Hektolitre ağırlığında ise Pioner 0573 çeşidi ve HA+SG uygulaması önde yer almıştır.

Abstract:
Corn (Zea mays L.) plant, which is in the first place in terms of production in the world, is in the third place after wheat and barley in our country. In our country, it is a product that is considered versatile in terms of feed, consumption and industrial use. The study was carried out in the conditions of Akşehir district of Konya province in 2018 according to the divided plots trial design with three replications. Varieties were placed on the main plots and fertilizer applications were placed on the sub plots. In the experiment, six hybrid grain dent  corn varieties were used. In fertilizer application, control (C), 200 cc humic acid (HA) per decare, 400 cc vermicompost (VC) and 600 cc decares in addition to control humic ait and vermicompost (HA+VC) were used. In the study; plant height (cm), cob height (cm), cob weight (g), number of cob rows (number), number of grains in row (number), number of grains in the cob (number), grain weight (g), cob length (cm), cob diameter (mm), thousand grain weight (g), hectoliter weight (kg), protein ratio (%) and ash ratio (%) parameters were investigated. As a result of the analysis of variance, significant differences were found in the analyzed parameters at 1% and 5% significance levels. On the other hand, while there was a significant difference only between cultivars in the no. of cob row parameter (p<0.01), a significant difference was determined between the fertilizer doses only in the ash ratio parameter (p<0.01). While Pioner 0937 and LG 30692 varieties stand out, HA+VC application stands out in terms of fertilizer applications. In the parameters examined, yield increased by 13% in HA+VC application, LG30500 and HA+SG applications in terms of protein ratio and Pioner 0573 variety and HA+VC application in hectoliter weight took the lead.