Annelerin prososyal davranışları ve tutumları ile okul öncesi dönem çocuklarının prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relation between prosocial behaviors and attitudes of mothers and prosocial behaviors of preschoolers
Yazar: FUNDA GÜL GENÇ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Annelerin sosyal hayatı çocuklarının sosyal hayatlarının ve davranış biçimlerinin şekillenmesine etki etmektedir. Bu davranışların içeriğinde prososyal beceriler de yer alıp, annenin tutumuna göre çocuğun davranışlarına yön vermektedir. Bu doğrultuda bu araştırmada annenin prososyal davranışlarının ve tutumlarının çocuğun prososyal davranışlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada "Demografik Bilgi Formu", "Çocuk Prososyallik Ölçeği (Anne ve Öğretmen İçin)" ve "Yetişkin Prososyallik Ölçeği", "Anne Baba Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (ABTÖ)-A Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Bayburt İli merkez ve ilçelerinde bağımsız anaokulu ve resmi anasınıflarında öğrenim görmekte olan 204 çocuktan ve bu çocukların anne ve öğretmenlerinden oluşmaktadır. İlişkisel tarama modelinde olan araştırmada, verilerin analizinde, prososyal davranış puanları normal dağılım gösterdiği için, paramatrik testlerden "Bağımsız Örneklem t-Testi" ve "Tek Yönlü ANOVA" kullanılmıştır. Okul öncesi dönem çocuklarının prososyal davranışları ile annelerinin prososyal davranışları arasındaki ilişkiyi ve anne tutumları ile çocuklarının prososyal davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile "Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı" belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, anne değerlendirmelerinde, okul öncesi dönem çocuklarının prososyal davranışlarının çocuk cinsiyetine göre bir ilişki bulunmazken öğretmen değerlendirmelerinde kız çocukları lehine farklılaştığı görülmüştür. Yapılan korelasyon analizine göre annelerin prososyal davranışları ile çocuklarının prososyal davranışları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca demokratik tutum sergileyen annelerin çocuklarının prososyal davranışlarının daha iyi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The social life of mothers affects the way their children's social lives and behaviors are shaped. Prosocial skills are also included among these behaviors and shape the behaviors of the child depending on the mother's attitudes. In this direction, this study aims to examine the effects of the mother's prosocial behaviors and attitudes on the child's prosocial behaviors. For this purpose, the "Demographic Information Form", the "Child Prosociallness Scale (Mother and Teacher Form)" and the "Adult Prosocialness Scale" and the Parental Attitudes toward Child Rearing Scale - Form A" were used. The sample of the research consisted of 204 preschool children attending independent kindergartens and official preschool classes in Bayburt Province in the 2019-2020 academic year, and mothers and teachers of these children. Since the prosocial behavior scores in the study by using the correlational survey model showed a normal distribution, the "Independent Sample t-Test" and "One Way Anova" parametric tests were conducted. In order to determine the relation between prosocial behaviors of the preschoolers and prosocial behaviors of their mothers besides the relation between mother's attitudes and prosocial behaviors of their children, "Pearson Product-Moment Correlation Coefficient" was determined. The research findings showed that there was no correlation between the prosocial behaviours of the preschoolers and the by child gender mother questionnaire, whereas it differed on behalf of the girls in the teacher questionnaire. According to the correlation analysis carried out, there was a positive relation between the prosocial behaviors of mothers and the prosocial behaviors of their children. It was also determined that the children whose mothers adopted democratic attitudes had better prosocial behaviors.