Kliniğimizde rotavirüse bağlı akut gastroenteriti olan çocukların serum çinko ve D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum zinc and vitamin D levels in children with acute gastroenteritis due to rotavirus
Yazar: ARİF YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT UĞUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kliniğimize başvuran rotavirüse bağlı akut gastroenterit (AGE) olan hastalardaki D vitamini ve çinko seviyelerinin, hiç rotavirüse bağlı AGE geçirmemiş ve rotavirüs aşısı olmamış sağlıklı çocuklardan farklı olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Ayrıca ayaktan tedavi gören rotavirüse bağlı AGE olan hastalarla, yatarak tedavi gören hastaların serum D vitamini ve çinko seviyelerinde fark olup olmadığını araştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Hasta grubu, Eylül 2022 ile Mayıs 2023 arasında Konya Şehir Hastanesi Çocuk Acil Servisi'nde gaitada rotavirüs antijeni pozitif saptanan AGE tanısı alarak ayaktan veya yatarak tedavi edilmiş olan 1 ay-5 yaş arası erkek veya kız çocuklardan oluşturuldu. Rotavirüse bağlı AGE tanısı alan hastalar genel durum, beslenme, sıvı kaybı, ishal, kusma, karın ağrısı özelliklerine göre hafif, orta, ağır dehidrate olarak sınıflandırıldı. Kontrol grubu Konya Şehir Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne sağlam çocuk muayenesi için başvuran, akut veya kronik kardiyovasküler, solunumsal, renal, hematolojik veya metabolik bir hastalığa sahip olmayan, daha önce rotavirüs geçirmeyen, rotavirüs aşısı olmayan 1 ay-5 yaş arası erkek veya kız çocuklardan oluşturuldu. Prospektif vaka-kontrol çalışmamızda, çalışmaya dahil edilen olguların sosyo-demografik verileri, tibbi hikayesi, klinik özellikleri, dehidratasyon derecesi, hastanede yatış süresi, laboratuar tetkikleri (beyaz küre sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, monosit sayısı, eozinofil sayısı, platelet sayısı, hemoglobin değeri, hematokrit değeri, serum D vitamini ve çinko düzeyi) ve aldığı tedaviler bire bir olarak kaydedildi. D vitamini ve çinko düzeyleri hastaların ilk başvurularında rutin olarak alınan kanlarından çalışıldı. Hastaların laboratuvar tetkiklerindeki anormalliklerin, hastanın yatış süresi ile olan bağlantısı araştırıldı. D vitamini ve/veya çinko eksikliği veya yetersizliğinin rotavirüse bağlı AGE hastalarında hastalığın seyri (dehidratasyon derecesi ve yatış süresi) ile ilişkisi incelendi. 

Bulgular: Hasta grubuna 40 ayaktan ve 40 yatan hasta olarak 80 hasta, kontrol grubuna ise 80 sağlıklı çocuk olmak üzere çalışmaya toplam 160 kişi dahil edildi. Her iki grubun yaş ve cinsiyet özellikleri birbirine benzerdi. Hasta grubunun serum D vitamini düzeyi 20,67 ± 15,58 µg/L ile kontrol grubunun serum D vitamini düzeyi 22,30 ± 14,60 µg/L idi, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,005). Hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre daha düşük D vitamini seviyeleri saptandı. Hasta grubunda D vitamini eksikliği ve yetersizliği sıklığı kontrol grubuna göre daha fazlaydı, ancak istatiksel olarak anlamlı değildi (p>0,005). Hasta grubunun serum çinko düzeyi 0,84 ± 0,21 µg/ml ile kontrol grubunun serum çinko düzeyi 0,85 ± 0,19 µg/ml idi, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,810). Dehidratasyon derecesine göre hastalar arasında D vitamin düzeyi ve çinko düzeyi açısından anlamlı fark bulunmadı. Yatan hastaların ortanca yatış süresi 4 (3-6) gündü. Yatış süresi ile D vitamini düzeyi ve çinko düzeyi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı ( p>0,05).

Sonuç: Serum D vitamini ve çinko seviyeleri ile rotavirüse bağlı AGE arasında hastalığın şiddeti ve yatış süresi ile ilgili bir korelasyon saptamadık. Her ne kadar D vitamininin enfeksiyöz hastalıklara karşı koruyuculuğundan bahsedilse de rotavirüs enfeksiyonu geçirenlerle geçirmeyenler arasında D vitamini ve çinko seviyeleri açısından istatistisel olarak anlamlı bir fark yoktu. Ayrıca yatarak tedavi alanlar ile ayaktan tedavi alanlar arasında da anlamlı bir fark saptanmadı.

Anahtar Kelimeler: Çocuk,  akut gastroenterit, rotavirüs, D vitamini, çinko

Abstract:
Introduction: We aimed to investigate whether the vitamin D and zinc levels in patients with rotavirus gastroenteritis who applied to our clinic differ from healthy children who have never had rotavirus gastroenteritis and who have not been vaccinated against rotavirus. In addition, we aimed to investigate whether there is a difference in serum vitamin D and zinc levels between outpatients and inpatients.
Materials and Methods: The patient group consisted of boys or girls between the ages of 1 month and 5 years, who were diagnosed with AGE with positive rotavirus antigen in the stool and treated as an outpatient or inpatient at the Konya City Hospital Pediatric Emergency Service between September 2022 and May 2023. Patients diagnosed with acute gastroenteritis due to rotavirus were classified as mild, moderate, and severely dehydrated according to their general condition, nutrition, fluid loss, diarrhea, vomiting and abdominal pain. Control group was composed of boys or girls aged 1 month-5 years who applied to Konya City Hospital Pediatrics Outpatient Clinic, did not have acute or chronic cardiovascular, respiratory, renal, hematological or metabolic diseases, did not have acute gastroenteritis due to rotavirus and did not have rotavirus vaccine. In our prospective case-control study, socio-demographic data, medical history, clinical features, degree of dehydration, length of hospital stay, laboratory tests (white blood cell count, neutrophil count, lymphocyte count, monocyte count, eosinophil count, platelet count, hemoglobin value, hematocrit value, serum vitamin D and zinc level) and treatments of the patients included in the study were recorded from the hospital automation system. The relationship between the abnormalities in the laboratory tests and the length of stay of the patient was investigated. The effect of vitamin D and/or zinc deficiency or insufficiency on the course of the disease (degree of dehydration and length of stay) in cases of AGE due to rotavirus was investigated.




Results: A total of 160 people were included in the study group, including 40 outpatients and 40 inpatients in the case group and 80 healthy children in the control group. Age and gender characteristics of both groups were similar. The serum vitamin D level of the case group was 20.67 ± 15.58 µg/L and the serum vitamin D level of the control group was 22.30 ± 14.60 µg/L, there was no statistically significant difference between the two groups (p=0.500). Vitamin D levels were found to be lower in the case group compared to the healthy controls. The frequency of vitamin D deficiency and insufficiency was higher in the case group than in the control group, but it was statistically insignificant(p=0.290). The serum zinc level of the case group was 0.84 ± 0.21 µg/ml and the serum zinc level of the control group was 0.85 ± 0.19 µg/ml. There was no statistically significant difference between the two groups (p=0.810). According to the degree of dehydration, there was no significant difference between the patients in terms of vitamin D and zinc levels (p=0.390, p=0.088, respectively). The median length of stay of hospitalized patients was 4.00 (3.00-6.00) days. There was no significant correlation between length of stay, vitamin D level and zinc level (p>0.05).

Conclusion: We did not detect a correlation between serum vitamin D and zinc levels and rotavirus-related AGE with the severity of the disease and length of stay. Although it is mentioned that vitamin D is protective against infectious diseases, there was no statistically significant difference in vitamin D and zinc levels between those who had rotavirus infection and those who did not. Additionally, no significant difference was detected between those receiving inpatient treatment and those receiving outpatient treatment.

Keywords: Child, acute gastroenteritis, rotavirus, vitamin D,  zinc