Irak hükûmetlerinin Türkmen politikası ve Musul'dan Türkiye'ye yapılan göçler (1958 - 1993)
The Turcoman policy of Iraq goverments and immigration from Musul to Turkiye (1958 - 1993)
Yazar: BİLGE YASEMİN ALABAŞ
Danışman: PROF. DR. REMZİ KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Göçler = Migrations ; Irak = Iraq ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Irak-Musul = Iraq-Mosul ; Türk-Irak ilişkileri = Turkish-Iraq relations ; Türkmenler = Turkomans

Özet:
Mondros ateşkes antlaşmasından sonra Kerkük, Erbil, Süleymaniye eyaletlerini içerisine alan Musul vilâyetinin aidiyeti Türkiye ve İngiltere arasında bir Musul meselesine dönüşmüştür. İki ülke arasındaki mesele Lozan görüşmelerinde de devam etmişse de bir sonuca varılamayarak ilerleyen bir sürece bırakılmıştır. Bu süreçte Irak topraklarının en büyük azınlık unsurlarından biri olan Türkmenlerin köklü bir geçmişe sahip olması, Türkiye'nin bölgeye yakın olması ve Türkmenlerin Türkiye'ye bağlanma talebinde bulunacağı korkusu bütün Irak yönetimlerinin Türkmenlere yönelik aynı politikayı benimsemesine neden olmuş, bu politika Musul Vilâyetinin 1926 Ankara Antlaşmasıyla müstakil Irak devletine bağlanmasına karar verilmesinden sonra Türkmenlerin Irak'ta daima sindirilmesi, asimile edilmesi ve hatta katliamla yok edilmesi gereken millet olduğu algısına dönüşmüştür. 1924 Levy katliamı, 1946 Gavurbağı katliamı, 1959 Kerkük katliamı, 1980 Türkmen liderlerinin katliamı, 1981'de resmen uygulamaya konulan Araplaştırma politikası, Altunköprü katliamı, 1991 krizi gibi örneklerde tarih veya iktidar değişmişse de politikaların değişmediği gerçeğini ortaya çıkarmıştır.
	Uygulanan tüm politikaların nihai bir sonucu olarak Türkmenler için Irak yaşanılamaz bir yer haline dönüştürülmüştür. Irak'ta can güvenliği bulunmayan Türkmenler asla başvurmayacakları bir karara çaresiz bir şekilde vararak anavatan Türkiye'ye göç etmişlerdir. Türkmenler art arda bu sindirme politikalarına maruz kalırken Türkiye nasıl bir tutum sergilemiştir? Irak ve Türkiye arasındaki ilişkiler nasıl seyretmiştir? Tüm bunlar ve konu üzerinde yapılan bütün çalışmalar değerlendirilerek tanıkların da ifadeleriyle objektif  bir şekilde ele alınmıştır.
	Anahtar Kelimeler: Musul Meselesi, Kerkük, Türkmenler, Göçler, Saddam Hüseyin

Abstract:
After Mondros truce agreement, belonging of Musul province which contain of  Kerkük, Erbil and Süleymaniye became a problem. This was called as Musul Question. Although this question among on two countries was debated in Lausanne negotiations, they didn't reach any solution and postponed next time. In this time, Turcomans who one of the greatest minorities on land of Iraq have long history, the proximity of Turkiye to Iraq and fear of Turcomans were likely to be demanded to join Turkiye. These reasons turned to sense of Turcomans was a nation, always must be overawed, assimilated and exterminated with slaughter. 1924 Levy massacre, 1946 Gavurbagı massacre, 1959 Kerkuk massacre, 1980 slaughter of Turcoman leader, Arabization policy which carried out on 1981 as officially, Altunkopru massacre, 1991 crisis. These examples show that even if history and goverments changed, policies didn't change.
As the consequence of the whole policies, Iraq became a uninhabitable place for Turcomans. Turcomans who didn't have life safety gave a decision despairingly and migrated to Turkiye as fatherland. What was the attitude of Turkiye while Turcomans exposed of this suppression policies ? How did relation of Turkiye and Iraq progress ? All these issues were handled objectively with expression of witnesses and evaluations of all studies about subject.
Key Words : Musul Question, Kerkük, Turcomans, Immigrations, Saddam Hussein.