Okul öncesinde proje yaklaşımıyla gerçekleştirilen coğrafya eğitiminin çocukların gelişimlerine ve coğrafi kazanımlarına etkisi
The effect of geography education provided with a project approach in preschool on children's development and geographical acquisitions
Yazar: FATMA NUR ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÇABUK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı okul öncesinde proje yaklaşımıyla gerçekleştirilen coğrafya eğitiminin çocukların gelişimlerine ve coğrafi kazanımlarına etkilerini ve edindikleri coğrafi kavramların kalıcılığını incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 ve 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Gaziantep'te bulunan bir köy okulunda anasınıfına devam eden 5-6 yaş grubu çocuklar ve aileleri oluşturmaktadır. Araştırmacı, öğretmen olarak görev yaptığı okulda öğrenim gören çocuklar ve aileleri ile çalışmayı yürütmüştür. Çalışma grubu ile 11 hafta süren ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Anadolu'm Projesi" gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan "Okul Öncesi Dönem İçin Coğrafi Kavramlar Görüşme Formu", "Gözlem ve Anekdot Kaydı Formları", "Yarı-Yapılandırılmış Veli Görüşme Formları" ve "Çocukların Gözünden Anadolu Çizimleri" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çocukların edindikleri coğrafi kazanımların kalıcılığını belirlemek için "Okul Öncesi Dönem İçin Coğrafi Kavramlar Görüşme Formu" çocuklara proje bittikten altı ay sonra tekrar uygulanmıştır. Veriler, betimsel analiz ve nitel verilerin sayısal analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre çocukların proje öncesi ve sonrası edindikleri coğrafi kavramlar arasında farklılık olduğu, çocukların mekânsal terimlerle coğrafya, yerler ve bölgeler, fiziksel sistemler, beşerî sistemler ile çevre ve toplum coğrafi temalarına ait kazanımları edindikleri ve bu kazanımlara ilişkin bilgileri projeden sonra anımsadıkları belirlenmiştir. Velilere göre çocuklar okul dışında mekânsal terimlerle coğrafya, yerler ve bölgeler, fiziksel sistemler, beşerî sistemler ile çevre ve toplum coğrafi temalarına ait kazanımlar sergilemişlerdir. Veliler, çocuklarının bilişsel, sosyal ve duygusal, motor ve dil gelişim alanları ile öz bakım becerileri ve coğrafi gözlem, coğrafi sorgulama ve zamanı algılama becerilerinin geliştiğini fark etmişlerdir. Araştırmada çocukların edindikleri coğrafi kavramların kalıcı olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar ışığında araştırmacılara ve öğretmenlere öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Okul öncesi, coğrafya eğitimi, coğrafi bölgeler, coğrafi temalar, proje tabanlı öğrenme yaklaşımı

Abstract:
The aim of the study is to examine the effects of geography education, which is carried out with the project approach in preschool, on the development and geographical achievements of children and the permanence of the geographical concepts they have acquired. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group of the research consists of 5-6 years old children who attend a kindergarten in a village school in Gaziantep and their families in the 2021-2022 and 2022-2023 academic years. The researcher conducted the study with the children and their families studying at the school where she worked as a teacher. "My Anatolia Project", which lasted 11 weeks, created by the researcher, was carried out with the study group. "Geographical Concepts Interview Form for Preschool Period", "Observation and Anecdotal Record Forms", "Semi-Structured Parent Interview Forms" and "Anatolian Drawings Through Children's Eyes" created by the researcher were used as data collection tools. In order to determine the permanence of the geographical achievements of the children, the "Geographical Concepts Interview Form for the Preschool Period" was applied to the children six months after the end of the project. The data were analyzed by descriptive analysis and numerical analysis of qualitative data. According to the findings, it was determined that there was a difference between the geographical achievements of the children before and after the project. Additionally, data shows that the children acquired the geographical elements such as the World in spatial terms, places and regions, physical systems, human systems and environment & society. They also remembered the information about these achievements after the project. According to the parents, the children exhibited acquisitions related to The World in spatial terms, places and regions, physical systems, human systems, and environment & society geographical themes outside the school. Parents have noticed that their children's cognitive, social & emotional, motor and language development areas, self-care skills and geographical observation, geographical inquiry and time perception skills have improved. In the research, it has been determined that the geographical gains of the children are permanent. In the light of the results, suggestions were presented to researchers and teachers.

Keywords: Preschool, geography education, geographical regions, geographical elements, project-based learning approach