Evre 2 ve üzeri hepatosteatoz ile sirkadiyen kan basıncı arasındaki ilişki
Relationship between stage 2 and above hepatosteatosis and circadian blood pressure
Yazar: NURCAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Hepatosteatoz karaciğerde lipid oranının %5 ten fazla olması durumu olup,
basit yağlanmadan başlayıp non alkolik steatohepatite kadar uzanan geniş bir hastalık
spektrumuna sahiptir. Hepatosteatozda endotelde yağ birikmi artışıyla endotel
disfonksiyonu gelişebilir. Literatürde hipertansiyonun endotel disfonksiyonu ile
ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada endotel disfonksiyonuna yol açabilen
hepatosteatoz ile sirkadiyen kan basıncı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık.
Ağustos 2023-Ağustos 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
İç Hastalıkları polikliniklerine başvurup, yapılan ultrasonografide evre 2 ve üzeri
hepatosteatoz tespit edilen hastalara sirkadiyen kan basıncı takibi için 24 saatlik
ambulatuvar kan basıncı cihazı takıldı. Rutin alınan kan tetkikleri incelendi.
İstatistiksel bulgular SPSS programı ile değerlendirildi.
Evre 2 hepatosteatozu olan bireylerde total kolesterol daha yüksek saptanmış
olup anlamlıdır. Dipper grubundaki hastaların GGT ortalaması daha yüksek olup
istatistiksel olarak anlamlıdır. Non-dipper grubundaki hastaların genel SKB, uykuda
SKB, uykuda DKB dipper grubuna göre daha yüksek ve anlamlıdır. Non-dipper olan
USG evre 2 hepatosteatoz olan grupta LDL ve total kolesterol ortalaması daha yüksek;
evre 3 hepatosteatozu olan grupta LDL ortalama değeri daha yüksek bulunmuş olup
anlamlı fark saptanmıştır. USG evre 2 hepatosteatozu olan dipper grupta olan
bireylerde ALT, GGT, total bilirubin, direkt bilirubin ortalaması daha yüksek olup
anlamlı fark saptanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre
genel SKB artıkça non-dipper olma riskini %55.8 azalttığı tespit edilmiş olup uykuda
SKB arttıkça non-dipper olma riskini 2.3 kat arttırdığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada

Evre 2 hepatosteatozu olan hastalarda HT komorbiditesi olan ve olmayan grupta non-
dipper patern görülme sıklığının arttığı; evre 3 hepatosteatozda ise anlamlı bir artış

izlenmediği görülmüştür. Non-dipper grupa literatürle benzer olarak LDL kolesterol
ve total kolesterol daha yüksek saptanmıştır.
Sonuç olarak çalışmamızda evre 2 hepatosteatoz ile non dipper hipertansiyon
paterni arasında ilişki saptandı. Endotel disfonksiyonuna yol açan hipertansiyon ve

viii

hepatosteatoz arasındaki ilişkiyi daha net ortaya koymak için, fazla sayıda olgunun
dahil edildiği ek çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Hepatosteatoz; Hipertansiyon, Endotel disfonksiyonu; Dipper;
Non-Dipper

Abstract:
Hepatosteatosis is a condition in which the proportion of lipids in the liver
exceeds 5%, and it encompasses a wide spectrum of diseases ranging from simple
steatosis to nonalcoholic steatohepatitis (NASH). In hepatosteatosis, endothelial
dysfunction may develop due to increased lipid accumulation in the endothelium. In
the literature, hypertension has been shown to be associated with endothelial
dysfunction. In this study, we aimed to investigate the relationship between
hepatosteatosis, which can lead to endothelial dysfunction, and circadian blood
pressure patterns.
Between August 2023 and August 2024, patients who were admitted to the
Internal Medicine outpatient clinics of Ankara Bilkent City Hospital and were found
to have stage 2 or higher hepatosteatosis on ultrasonography were fitted with a 24-hour
ambulatory blood pressure monitor for circadian blood pressure assessment. Routine
blood tests were conducted. Statistical findings were analyzed using the SPSS
program.
Total cholesterol was found to be significantly higher in individuals with stage
2 hepatosteatosis. The mean GGT levels in the dipper group were higher and
statistically significant. In the non-dipper group, general SDB, sleep SDB, and sleep
DBP were significantly higher compared to the dipper group. In the non-dipper group
with stage 2 hepatosteatosis (USG), the mean LDL and total cholesterol levels were
higher; in the group with stage 3 hepatosteatosis, the mean LDL level was higher, and
a significant difference was found. The mean levels of ALT, GGT, total bilirubin, and
direct bilirubin were higher in the dipper group with stage 2 hepatosteatosis (USG),
and a significant difference was observed. According to the results of the multivariate
logistic regression analysis, it was determined that the risk of being a non-dipper
decreased by 55.8% as general SDB increased, and the risk of being a non-dipper
increased 2.3 times as sleep SDB increased. In this study, it was observed that in
patients with stage 2 hepatosteatosis, the frequency of the non-dipper pattern increased
in both groups, with and without hypertension comorbidity. However, no significant
increase was observed in stage 3 hepatosteatosis. Similar to the literature, LDL
cholesterol and total cholesterol were found to be higher in the non-dipper group.

x

In conclusion, this study found a relationship between stage 2 hepatosteatosis
and the non-dipper hypertension pattern. Additional studies with a larger number of
patients are needed to clarify the relationship between hypertension, leading to
endothelial dysfunction, and hepatosteatosis.
Key Words: Hepatic Steatosis; Hypertension; Endothelial Dysfunction; Dipper;
Non-Dipper