Baba adaylarına sunulan görsel ve işitsel uyaranların annelerin doğum sonu emzirme başarısı, eş destek algısı ve doğum sonu depresyona etkisi
The effect of visual and auditory stimuli presented to expectant fathers on mothers' postpartum breastfeeding success, perception of spousal support and postpartum depression.
Yazar: MERVE ÇAKIL
Danışman: DOÇ. DR. AYLA KANBUR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Adaptasyon =   ; Baba katılımı = Father involvement ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Ebelik = Midwifery ; Emzirme = Breast feeding ; Eş desteği = Spousal support ; Yeterlik =

Özet:
Amaç: Baba adaylarına sunulan görsel ve işitsel uyaranların annelerin doğum sonu emzirme başarısı, eş destek algısı ve doğum sonu depresyona etkisini değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü araştırma, Eylül 2023-Mayıs 2024 tarihleri arasında Van Erciş Şehit Rıdvan Devlet Hastanesi kadın doğum polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırma örneklemini 90 nullipar gebe ve 90 eş (Deney: 45 gebe, 45 eş, Kontrol: 45 gebe, 45 eş) oluşturmuştur. Deney grubu babalara; gebelik döneminde fetal USG görüntüleri ve fetal kalp sesi, doğum sonu dönemde emzirmeye ilişkin videolar whatsapp uygulaması ile gönderilmiştir. Veriler, Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteği Ölçeği, Emzirme Özyeterlilik ve Adaptasyon Ölçeği, Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği, Babaların Emzirme Tutumu ve Katılımı Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler, ki-kare, bağımsız gruplarda t testi, Pearson korelasyon ve linear regresyon ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Deney grubu annelerin emzirme öz-yeterliliği, adaptasyonu ve algıladıkları eş desteği kontrol grubuna göre daha yüksektir. Depresyon düzeyleri arasında ise fark yoktur. Algılanan eş desteği deney grubu annelerin emzirme öz-yeterliliği ve adaptasyonunu pozitif yönde etkilemekte (r=0.401,p<0.01; r=0.559,p<0.001), emzirme öz-yeterliliğindeki varyansın %16'sını (R2=0.161, F=8.235; p=0.006), emzirme adaptasyonundaki varyansın %31'ini (R2=0.313, F=19.592; p=0.000) açıklamaktadır. Babaların emzirme tutumları ve emzirmeye iyi katılımları deney grubu annnelerde kontrol grubuna göre emzirme öz-yeterliliğini ve algılanan eş desteğini daha fazla olumlu yönde etkilemektedir. 
Sonuç: Gebelik ve doğum sonu babalara sunulan görsel ve işitsel uyaranlar annelerin emzirme öz-yeterliliği, adaptasyonunu ve algıladıkları eş desteğini artırmaktadır. Algılanan eş desteği arttıkça, annelerin emzirme öz-yeterliliği ve adaptasyonu artmaktadır. Babaların pozitif emzirme tutum ve katılımları annelerin emzirme öz-yeterliliği ve algıladıkları eş desteğini kontrol grubuna göre daha olumlu yönde etkilemektedir.  
Anahtar Kelimeler: Doğum sonu depresyon, ebe, emzirme adaptasyonu, emzirme katılımı, emzirme öz-yeterliliği, emzirme tutumu, eş desteği, fetal görüntü, fetal kalp sesi, USG.

Abstract:
Aim: To evaluate the effects of visual and auditory stimuli presented to fathers-to-be on mothers' postpartum breastfeeding success, perception of spousal support, and postpartum depression.
Material and Method: The randomized controlled trial was conducted in the gynecology and obstetrics clinic of Van Erciş Şehit Rıdvan State Hospital between September 2023 and May 2024. The research sample consisted of 90 nulliparous pregnant women and 90 spouses (Experiment: 45 pregnant women, 45 spouses, Control: 45 pregnant women, 45 spouses). Fetal USG images and fetal heart sounds during pregnancy, and videos about breastfeeding during the postpartum period were sent to the fathers in the experimental group via WhatsApp. Data were collected using the Perceived Spousal Support Among Women in Early Postpartum Period, the Breastfeeding Self-Efficacy and Adaptation Scale, the Edinburgh Postpartum Depression Scale, and the Fathers'Breastfeeding Attitude and Participation Scale. Data were analyzed using chi-square, independent groups t-test, Pearson correlation, and linear regression.
Results: Breastfeeding self-efficacy, adaptation and perceived spousal support of the mothers in the experimental group were higher than that of the control group. There is no difference in depression levels. Perceived spousal support positively affected breastfeeding self-efficacy and adaptation in the mothers in the experimental group (r=0.401, p<0.01; r=0.559, p<0.001), explained 16% of the variance in breastfeeding self-efficacy (R2=0.161, F=8.235; p=0.006) and 31% of the variance in breastfeeding adaptation (R2=0.313, F=19.592; p=0.000). Fathers' breastfeeding attitudes and good participation in breastfeeding affect breastfeeding self-efficacy and perceived spousal support more positively in the experimental group mothers compared to the control group.
Conclusion: Visual and auditory stimuli presented to fathers during pregnancy and postpartum increase mothers' breastfeeding self-efficacy, adaptation and perceived spousal support. As perceived spousal support increases, breastfeeding self-efficacy and adaptation increase. Fathers' positive breastfeeding attitudes and participation affect mothers' breastfeeding self-efficacy and perceived spousal support more positively than in the control group.
Key Words: Breastfeeding adaptation, breastfeeding attitude, breastfeeding participation, breastfeeding self-efficacy, fetal heart sound, fetal image, midwife, postpartum depression, spousal support, USG.