Çok kriterli karar verme yöntemi ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak en uygun okul yerlerinin belirlenmesi: Uşak ili merkez ilçe örneği
Determination of the most suitable school sites by using multiple criteria decision making methods and geographic information systems: case study of central district of Uşak, Turkey
Yazar: MURAT BAŞEĞMEZ
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN YILDIRIM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
İnsanın yaşadığı toplum içinde değeri olan, yetenek, tutum ve davranış biçimlerini geliştirdiği süreçlerin tümü olarak tanımlanan eğitim, aileyle başlayıp okul ile devam etmektedir. Okul ile başlayan eğitim ve öğretim faaliyetlerinin en önemli amacı, çocukların ve gençlerin iyi insan ve iyi vatandaş olarak yetiştirilmesini sağlamaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için çocukların eğitim alacakları mekânların tasarlanması önemli hale gelmektedir. Bu mekânların tasarlanmasındaki önemli problemler; hızlı nüfus artışı ve buna bağlı olan hızlı kentleşmedir. Hızlı kentleşme ve nüfus artışı, okul alanlarının sağlıklı, ferah ve güvenilir alanlarda tasarlanmasını ayrıca mevcut eğitim alanlarının da uygunluğunun kontrol edilmesini zorunlu hale getirmektedir. Okul alanlarının planlanmasının tek bir karar verici tarafından yapılmayışı bu alanların oluşturulmasında çeşitli problemler meydana getirmektedir. Eğitim alanlarının planlanmasında karşılaşılan bu problemlerin mevcut yöntemlerle çözülemeyişi günün ihtiyaçlarını ve geleceğin planlanmasını zorlaştırmaktadır. Karşılaşılan güçlüklerin yönetilmesi ve gelecek planlamalarının da çağdaş, modern ve teknolojik yönetim tarzıyla yapılabilmesi için bir karar destek sistemi olan coğrafi bilgi sistemi teknolojilerinin okul alanlarının yönetiminde kullanılması birçok sorunun çözümüne katkı sağlayabilecektir. Bu çalışmada; okul alanları için uygulama alanındaki en uygun yerler analitik hiyerarşi yöntemi ve CBS entegrasyonu sağlanarak belirlenmiş ayrıca mevcut eğitim kurumlarının uygunlukları da incelenmiştir. Çalışma sonucunda, en uygun okul yerlerinin belirlenmesinde ve mevcut eğitim kurumlarının uygunluğunun tespitinde CBS'nin büyük kolaylık sağladığı görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), Okul yer seçimi, Çok kriterli karar
verme yöntemi, Analitik hiyerarşi yöntemi (AHY), ArcGIS

Abstract:
Education, defined as the processes in which human beings develop skills, attitudes and behaviors that have a value in the society they live in, starts with the family and continues with the school. The most important aim of the education and training activities starting with the school is to raise children and young people as good people and good citizens. In order to achieve this goal, it is important to design the sites where children will be trained. Important problems in the design of these sites; rapid population growth and rapid urbanization. Rapid urbanization and population growth make it necessary to design school sites in healthy, spacious and reliable areas as well as to check the suitability of existing training sites. The fact that the planning of school sites is not done by a single decision maker creates various problems in the creation of these sites. The fact that these problems encountered in the planning of the school sites cannot be solved by the current methods makes the needs of the day and the planning of the future difficult. The use of geographic information systems technologies in the management of school sites, which is a decision support system in order to manage the difficulties encountered and to make future planning in a modern, modern and technological management style, can contribute to the solution of many problems. In this study; The most suitable sites in case study for school site were determined by providing analytic hierarchy method and GIS integration and also the suitability of existing educational institutions were examined. As a result of the study, it was seen that GIS provides great convenience in determining the most suitable school sites and determining the suitability of the existing educational institutions.


Key Words:Geographic information systems (GIS), School site selection, Multi criteria
decision making method, Analytical hierarchy process (AHP), ArcGIS