Hepatit b'ye bağlı sirotik hastalarda kas kitlesi ile insülin direnci arasındaki ilişki
Relationship between insulin resistance and muscle mass in patients with hepatitis b virüs-related cirrhosis.
Yazar: EYÜP SAMİ AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. SEMA BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatit B = Hepatitis B ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Kaslar = Muscles ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Hepatit B virüsü, tüm önlemlere rağmen, dünyada 400 milyon üzerinde kişiyi etkilemekte ve büyük tehdit oluşturmaktadır. Karaciğer sirozunun en önemli nedenlerinden birisidir. Karaciğer sirozu ise hastalığın hem kendinden kaynaklanan, hem de çeşitli nedenlerle oral alımda azalma sonucu malnutrisyona neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda kas kitlesi ile insülin direnci arasında ki ters korelasyon belirlenmiştir. Biz hepatit B nedeniyle siroz gelişen hastalarda insülin direnci ile kas kitlesi ve kas gücü arasında ki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
            Gereç ve Yöntem : Tek merkezli olarak yönetilen bu çalışmaya 65 hepatit B'ye bağlı Child A ve Child B grubundaki sirotik hastalar ile 65 kontrol hastası dahil edilmiştir. Kontrol grubundaki hastalar, dahiliye polikliniklerine başvurup, rutin tetkiklerinde patolojik değer olmayanlar arasından seçilmiştir. Her iki grupta kas gücünü ve kitlesini belirlemek amacı ile bioempedans analiz ile kas kitle indeksi (kas kitlesi /boy², kg/m²) hesaplandı. El sıkma gücü, kol ve baldır çevresi bakıldı. Her iki grupta insülin direncinin belirlenmesi amacı ile HOMA-IR[(açlık insülinμU/mL)X (AKŞmmol/L)/22.5 ] bakıldı. Her iki gruptan açlık insülin, açlık glukoz, HbA1c, LDL, HDL, trigliserit, kolesterol düzeyleri, baldır çevresi ile bel çevresi bakıldı. Kas kitlesi ile insülin direnci, laboratuvar değerleri, bel çevresi ve baldır çevresi arasındaki ilişki değerlendirildi.
            Bulgular: Altmış beş hasta, altmışbeş kontrol katılımcının bulunduğu çalışmamızda, hasta grubunun kas kitle indeksi ortalaması 10,98±11,40, kontrol grubunun kas kitle ortalaması 9,88±1,12 olarak belirlendi. HOMA-IR değeri ise hasta katılımcılarda 3,47±3,80, kontrol grubunda ise 1,83±1,20 olarak belirlendi. İki grup arasında kol çevresi, açlık insülin, açlık glukoz, HOMA-IR, HDL ve total kolesterol paramatrelerinde anlamlı farklılık olduğu gözlendi. Özellikle hasta grubunda bakılan kas kitlesi ile insülin direnci arasında hesaplanan korelasyon katsayısı  istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sağlıklı grupta ve tüm grupta kas kitlesi ile insülin direnci arasında korelasyon saptanmamıştır. HOMA-IR düzeyi üst limiti 3.2 olarak alınmış olup, sağlıklı olan gruptaki bireylerin %78,9'u HOMA-IR (<3,2) grubunda, %21,1'i ise HOMA-IR (≥3,2) grubundadır. Hasta olan gruptaki bireylerin %68,3'ü HOMA-IR (<3,2) grubunda, %31,7'si ise HOMA-IR (≥3,2) grubundadır.
           Sonuç: Biz bu çalışmada sirozlu hastalarda kas kitlesi ile insülin direnci arasında bir ilişki saptayamadık. Hasta grupta kas kitlesi ile el sıkma gücü ve baldır çevresi ile pozitif yönlü ilişki olduğunu belirledik. Çalışmamızda el sıkma gücü ile insülin direnci arasında ilişki saptayamadık. 
          Anahtar kelimeler: İnsülin direnci ,Siroz ,Hepatit B,Kas kitlesi

Abstract:
Introduction and Aim: Hepatitis B virüs affects over 400 million people in the world and becomes a major threat despite all prevention measures. It is one of the most important cause for liver cirrhosis. Liver cirrhosis causes malnutrition as a result of decreased oral intake, both because of the disease itself and multipl other reasons. Studies showed inverse correlation between muscle mass and insulin resistance. We aimed to evaluate the relationship between insulin resistance, muscle mass and muscle strength in patients with Hepatitis B virüs-related cirrhosis. 
           Material and Method: We included 65 patients with hepatitis B virüs-related cirrhosis in Child A and B group and 65 healthy control individuals in this monocentric study. Control group was chosen between patients who admitted to internal medicine clinic and had no pathological values in routine examination. Muscle mass index were calculated with bioimpedance analysis for both groups to determine muscle strength and muscle mass. Handgrip strength, arm and calf circumference were measured. In both groups, HOMA-IR were calculated to determine insulin resistance. Fasting glucose, fasting insulin, HbA1C, LDL, HDL, triglyceride, cholesterol levels with calf and waist circumference measurements were detected. The relationship between muscle mass and insulin resistance, laboratory results, waist and calf circumference was evaluated. 
            Results: In our study which includes 65 patients and 65 healthy control individuals, the average of muscle mass index was 10,98±11,40 in cirrhotic individuals group and was 9,88±1,12 in healthy control individuals group. HOMA-IR value was detected 3,47±3,80 in study group and 1,83±1,20 in control group. There were singificant differences between two groups in arm circumference, fasting insulin, fasting glucose, HOMA-IR, HDL and total cholesterol parameters. Correlation coefficent between muscle mass and insulin resistance was statistically insignificant especially in study group. In healthy individuals group and all the groups, there wasn't a correlation between muscle mass and insulin resistance. Upper limit for HOMA-IR was determined 3.2 and in control group %78,9 of individuals were in HOMA-IR (<3.2) group and %21,1 of them were in (≥3,2) group. %68,3 of study group were in HOMA-IR (<3,2) group and %31.7 were in HOMA-IR (≥3,2) group. 
            Conclusion: In our study, we did not find a relationship between muscle mass and insulin resistance in patients with liver cirrhosis. In study group, we detected positive relationship between muscle mass, handgrip strength and calf circumference. We did not find a relationship between insulin resistance and handgrip strength in our study. 
           Key words: Insulin resistance, cirrhosis, Hepatitis B, muscle mass