Kişilik tipi, iş stresi düzeyi ve işgören performansı ilişkisi: Turizm işletmeleri çalışanları üzerinde bir inceleme
The relationship of personality type to job stress level and employee performance: A study on tourism businesses employees
Yazar: YU HUA CHEN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KOÇ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Performans = Performance ; Stres = Stress ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Çalışanlar = Workers ; İş performansı = Job performance ; İş stresi = Job stress

Özet:
Teknoloji, makineleşme ve otomasyonun ilerlemiş olduğu günümüzde işgücünün makine ile ikame edilmesinin mümkün olmadığı, turizm sektöründe insan faktörünün önemi oldukça yüksektir ve iyi yönetilmesi halinde işletmede rekabet gücü artabilmektedir. Kişilik insanın düşünce ve davranışına yön vermektedir. Bu yüzden işgörenlerin A/B kişilik tipleri ile iş stresi düzeyi ve iş performansı arasında anlamlı ilişkilerin var olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, Ankara ilinde bulunan konaklama işletmelerinde çalışan işgörenlerin kişilik tipi, iş stresi düzeyi ve iş performansı arasındaki ilişkilerin ortaya konmasıdır. Bu amaçla araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020 yılında Ankara ilinde konaklama işletmelerindeki işgörenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle Ankara ilindeki konaklama işletmelerinde çalışan 398 işgören oluşturmaktadır. Araştırma problemini ortaya koymak amacıyla işgörenlerin kişilik tipi ile iş stresi düzeyi ve iş performansı arasında ilişkilerin olup olmadığı, uygulanan anketlerden elde edilen verilerle analiz edilmiştir. Anket formu, demografik özellikler, A/B tip kişilik ölçeği, iş stresi ölçeği ve iş performansı değerlendirme ölçeği olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Verilerin analizi için SPSS (The Statistical Package for Social Science) programı kullanılmış ve analiz sırasında Pearson Korelasyonu, t-testi ve one way ANOVA testi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda iş stresi düzeyi ile işgören performansı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin bulunduğu, A tipi kişilik özelliklerine sahip işgörenlerde iş stresi düzeyleri ile işgören performansları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin var olduğu, iş stresi düzeyinin kişilik tipine göre farklılaştığı ve işgören performansının kişilik tiplerine göre farklılaşmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Since it is still impossible to replace the labor force of the tourism sector with machinery in this advanced technology, mechanization and automation era, human factor is an issue that has great importance in this sector and its well-managed condition could lead to an increased competitiveness of the enterprise. Personality gives direction to human thinking and behavior. It is thought that there are significant relationships between employee personality types and job stress level and employee performance. The aim of this study is to investigate relationships between personality type, job stress level and job performance of employees who work in lodging establishments in Ankara. For this purpose, the study was carried out within the scope of relational scanning model from quantitative research methods. The sample included 398 respondents randomly selected from the population of all lodging establishment employees working in Ankara in 2020. A questionnaire for investigating the research problem: that is, whether there are relationships between the personality type and the level of job stress and job performance of the employees, was utilized to collect data. The questionnaire is composed of four parts including demographic characteristics, Type A / B personality scale, job stress scale and job performance evaluation scale. The SPSS (The Statistical Package for Social Science) program was used for data analysis and Pearson's Correlation Coefficient, t-test and one way ANOVA were conducted during analysis. The results of the study indicate that there is a significant and positive relationship in between job stress level and employee performance, a significant and positive relationship in between the job stress levels and the employee performances of employees owning type A personality traits, a differentiation in job stress level between Type A and Type B personality traits owners and no differentiation in employee performance between Type A and Type B personality traits owners.