Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkileri: 1980 sonrası Türkiye ekonomisi analizi
The effects of health expenditures on economic growth:  Analysis of Turkish economy after 1980
Yazar: GÖKHAN SALMAN
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT YENAL KESBİÇ
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Harcama sistemi = Expenditure system ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Wald testi = Wald test

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de 1980'den günümüze kadar takip eden yıllarda gerçekleşen toplam sağlık harcamalarının kamu ve özel sektör ayrıştırması yapılarak, ekonomik büyüme üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Çalışmanın amacı; Türkiye'de 1980'den günümüze kadar gerçekleştirilen kamu ve özel sektör sağlık harcamalarının iktisadi büyüme üzerindeki etkinlik derecelerini ortaya koymaktır. Bu bağlamda gerekli görüldüğü takdirde yeni politika önerileri sunulması ya da hâlihazırda uygulanan sağlık politikalarının desteklenmesi hedeflenmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde; sağlık ve ekonomik büyüme kavramları ile ilgili genel bilgiler verilmiş, izleyen bahiste sağlık ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir.
Çalışmanın  ikinci  bölümünde;  Türkiye'de  gerçekleştirilen  sağlık harcamalarının yapısı hakkında genel bilgiler verilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde; Türkiye'de 1980 sonrası yıllarda gerçekleştirilen toplam sağlık harcamalarının kamu ve özel sektör ayrıştırması yapılarak, iktisadi büyüme üzerindeki etkileri varyans ayrıştırması ve etki tepki analiz yöntemleri ile ortaya konulmuştur. Ayrıca yapılan nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı araştırılmıştır.
Analiz sonucunda Türkiye'de 1980'den itibaren gerçekleştirilen kamu sağlık harcamalarının iktisadi büyüme üzerinde daha etkin rol oynadığı sonucuna ulaşılmış olup, değişkenler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanılmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Sağlığa Dayalı Büyüme Hipotezi, Kamu ve Özel Sağlık Harcamaları, Ekonomik Büyüme, VAR Model Analizi, Varyans Ayrıştırması, Etki – Tepki Analizi, Wald Testi.

Abstract:
In this study, it is investigated the effects of total health expenditures carried out from 1980 to the following years in Turkey on economic growth by doing public- private sector separation.
The aim of the study is to reveal the efficiency ratios of the public and private sector expenditures on the economic growth carried out from 1980 to present in Turkey. In this context, if it deemed necessary, it is aimed at introduction of new policy recommendations or support for health politics currently applied.
In the first part of the study, general information about health and economic growth concepts is given, subsequently, the relationship between health and economic growth is examined.
In the second part of the study, general information about structure of health expenditures carried out in Turkey is given.
In the last part of the study, the effects of total health expenditures by doing public-private sector separation, carried out in the years after 1980 on economic growth with methods of variance decomposition and effect-responce analysis are introduced.
As a consequence of analysis, it is reached the result that public health expenditures carried out since 1980 in Turkey play a more active role on economic growth and there is no causality relationship between variables.
Key Words: Health-Based Growth Hypothesis, Public and Private Health Expenditures, Economic Growth, VAR Model Analysis, Variance Decomposition, Impulse - Response Analysis, Wald Test.