Millî mücadele dönemi Türk-Fransız ilişkileri ve Ankara itilafnâmesi
Turkish-French relations during the period of national struggle and the Ankara entente
Yazar: ŞEYMA NUR KIYIKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ SALIK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
I. Dünya Savaşı'nın sona erip İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından Anadolu'nun İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesine, devlet yöneticileri ve halk tarafından farklı tepkiler verilmiştir. Babıâli, İtilaf Devletleri'nin işgallerine karşı koyacak güçte değilken Anadolu'da askerler tarafından başlatılıp halkın katılmasıyla genişleyen Millî Mücadele Hareketi, işgalleri mitinglerle protesto edip işgalci kuvvetlere karşı cephelerde savaşarak işgallerin yayılmalarını engellemiştir. Bu bağlamda bağımsızlık mücadelesi verilen önemli bölgelerden bir tanesi Güney Cephesi olmuştur. Cephede, Türklerle Fransızlar arasında büyük ve küçük çaplı birçok çarpışma gerçekleşmiştir. Fransa, İtilaf Devletleri arasında İngiltere'den sonra sözü en çok geçen ikinci devlet olmuştur. Fransızlar gerek Anadolu'nun kendilerine uzak olması gerekse savaş sırasında yapmış olduğu harcamalardan dolayı ekonomik anlamda zor durumda bulunduğundan hem kapitülasyonlarla elde etmiş olduğu ayrıcalıkları sürdürmek hem de Zonguldak'taki Ergani madenleriyle Kilikya bölgesinde belli ekonomik imtiyazlar elde edip bölgeden çekilmeyi düşünmüştür. Başta bunu fark eden Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye, dönemdeki stratejilerini anlatılan çerçevede geliştirerek Ankara İtilafnâmesi'nin imzalanmasıyla Fransız askerlerinin Anadolu'dan çekilmesini sağlamıştır. Elinizdeki tez çalışması da Ankara İtilafnâmesi'nin imzalanmasının dönem içindeki Türk-Fransız ilişkilerine yansımasıyla Millî Mücadele Hareketi'nin başarıya ulaşmasındaki etkisinden bahsetmektedir.

Abstract:
Following the end of World War I and the signing of the Armistice of Mondros between the Allied Powers and the Ottoman Empire, the occupation of Anatolia by the Allied Powers was met with different reactions by state administrators and the public. While the Porte was not strong enough to resist the occupations of the Entente, the National Struggle Movement, which was started by the soldiers in Anatolia and expanded with the participation of the people, protested the occupations with rallies and prevented the occupations from spreading by fighting on the fronts against the occupying forces. In this context, one of the important regions where the struggle for independence was waged was the Southern Front. On the front, many large and small-scale battles took place between the Turks and the French. France was the second most influential state after Britain among the Entente States. Since the French were in an economically difficult situation both because Anatolia was far away from them and because of the expenditures they had made during the war, they thought of withdrawing from the region both to maintain the privileges they had obtained through capitulations and to obtain certain economic privileges in the Cilicia region with the Ergani mines in Zonguldak. Mustafa Kemal Pasha and the Delegation, who realized this at the beginning, developed their strategies in the framework described in the period and ensured the withdrawal of French troops from Anatolia with the signing of the Ankara Entente. This dissertation is the result of the signing of the Ankara Treaty on Turkish-French relations during the period.