Bazı geçiş metalleri-urasil komplekslerinin sentezi, spektroskopik ve termik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis, spectroscopic examination and thermal behaviour of some transition metal-uracil complexes
Yazar: OKAN ZAFER YEŞİLEL
Danışman: PROF.DR. HALİS ÖLMEZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Geçiş metalleri = Transition metals ; Nükleik asit = Nucleic acids ; Spektroskopik özellikler = Spectroscopic properties ; Termal özellikler = Thermal properties ; Urasil kompleksleri = Uracil complexes

Özet:
Bu çalışmada, Mn(II), Fe(II), Co(II), Ni(II), Cu(II), Zn(II), Cd(II) ve Pd(II) - urasil kompleksleri sentezlenerek spektroskopik özellikleri incelendi. Komplekslerin manyetik duyarlıkları ölçülerek spin manyetik momentleri hesaplandı. Zn(II), Cd(II) ve Pd(II) komplekslerinin diyamanyetik, diğer komplekslerin paramanyetik ve yüksek spinli olduklan bulundu. Sentezlenen komplekslerin elementel analizleri yapıldı. Komplekslerin termik davranışları TG, DTG ve DTA teknikleri ile incelendi. Urasilin komplekslerden uzaklaşmasına ilişkin birinci basamağın DTGmaks değerleri (Tablo 4.4.) kullanılarak komplekslerin termik kararlılık sırasının Ni(II) > Fe(II) > Pd(II) > Cu(II) > Co(II) > Mn(II) > Zn(II) > Cd(II) şeklinde olduğu tespit edildi. Bazı komplekslerdeki ilk bozunma reaksiyonlannm (dehidrasyon) kinetik analizi, Jeres düzeltmeli Freeman ve Carrol metodu ile yapılarak, aktivasyon enerjileri ve reaksiyon dereceleri hesaplandı. Aqua ligandı içeren Ni(II), Fe(II), Cu(II) ve Co(II)-urasil komplekslerinin aqua ligantının birinci dehidrasyon basamağına ilişkin aktivasyon enerji değerleri sırası ile 22,9 kjmol"1, 20,9 kjmol"1, 20,4 kjmol"1 ve 19,1 kjmol"1; kristal suyu içeren Ni(II), Fe(II), Cd(II) ve Co(II)-urasil komplekslerinin kristal suyunun birinci dehidrasyon basamağına ilişkin aktivasyon enerji değerleri ise sırası ile 17,7 kjmol"1, 17,5 kjmol"1, 17,5 kjmol"1 ve 17,3 kjmol"1 olarak hesaplandı. Ni(II) ve Co(II) komplekslerinden aqua ligandının uzaklaşması reaksiyonunun sıfırına, diğerlerinin birinci dereceden bozunma reaksiyonları olduklan bulundu. Komplekslerin termik bozunma mekanizmaları önerildi. Anahtar Kelimeler: Pirimidin bazları, Nükleik asitler, Urasil, Metal-urasil kompleksleri, Termik bozunma kinetiği.

Abstract:
In this study, the uracil complexes of Mn(II), Fe(II), Co(II), Ni(II), Cu(II), Zn(II), Cd(II) and Pd(II) were synthesized and their spectroscopic properties have been investigated. The spin only magnetic moments of the complexes have been calculated from the magnetic susceptibility measurements. The magnetic moments have shown that Zn(II), Cd(II) ve Pd(II) complexes are diamagnetic whereas the other complexes are paramagnetic and exhibit high-spin configuration. The elemental analyses of complexes synthesized were made. Thermal behaviour of the complexes was investigated by the TG, DTG and DTA techniques. The sequence of thermal stability of the metal complexes was found to be Ni(II) > Fe(II) > Pd(II) > Cu(II) > Co(II) > Mn(II) > Zn(II) > Cd(II) by using the DTGmax of the uracil decomposition stages of the uracil only complexes. Using Jeres' modification of the Freeman and Carrol method, the kinetic analysis of the initial decomposition (dehydration) stages of some complexes were performed. The activation energy values of dehydration stages of Ni(II), Fe(II), Cu(II) ve Co(II)-uracil complexes that have aqua ligand were calculated as 22,9 kjmol'1, 20,9 kjmol"1, 20,9 kjmol"1 and 19,1 kjmol"1, respectively. The activation energy values of Ni(II), Fe(II), Cd(II), Co(II)- uracil complexes which have crystal water were calculated 17,7 kjmol"1, 17,5 kjmol"1, 17,5 kjmol"1 and 17,3 kjmol"1, respectively. Removing of aqua ligands followed the zero order reactions in Ni(II) and Co(II) complexes, and the others were the first order reaction kinetics. Thermal decomposition mechanisms of the complexes were proposed. Key Words: Pirimidine bases, Nucleic acids, Uracil, Transition metal-uracil complexes, Thermal decomposition kinetics.