Türk kuyumculuk sektöründe güvenin karanlık yüzü: Nitel bir değerlendirme
Understanding the dark side of trust in the Turkish jewelry sector: A qualitative account
Yazar: H. MÜGE CANTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ELİF ŞENGÜN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değer zinciri analizi = Value-chain analysis ; Güven = Confidence ; Kuyumculuk = Jewellery ; Kuyumculuk işletmeleri = Jewellery enterprise ; Örgütsel güven = Organizational trust

Özet:
Bu çalışma Gargiulo ve Ertuğ'un (2006) kuramsal modelinden yola çıkarak güvenin karanlık yüzünü araştırmayı hedeflemektedir. Aynı zamanda güvenin 'karanlık yüzüne' ilişkin çıktılar olarak tanımlanan kör inanç, rehavet ve gereksiz yükümlülükleri, kurumsal, ilişkisel ve ekonomik çıkarlar olarak tanımlanan farklı öncüllerle ilişkilendirmektedir. Çalışma örgütler arası ilişkiler odağında gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Türk kuyumculuk sektöründe alıcı-tedarikçi ilişkileri irdelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kurumsal güvenin varlığı ile izleme ve kontrol seviyesi düşmektedir ve bu 'kör inancı' tetiklemektedir. Sektörde değer zincirinin tamamına yaygın olarak kör inanca bağlı suistimaller görülmektedir. Gargiulo ve Ertuğ'un (2006) güvenin olumsuz çıktısı olarak tanımladıkları 'rehavet' ilişkisel öncüllerden kaynaklanırken, gereksiz yükümlülükler ilişkisel öncüllerin yanında ekonomik çıkarlar sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Çalışma aynı zamanda, güvenin "karanlık" yüzünü tedarik zinciri aşamalarıyla ilişkilendirmektedir. Buna göre, kör inanç değer zincirinin tüm aşamalarında görülmekte, rehavet üretim aşamasında ve özellikle niş üretim alanında ortaya çıkmakta, gereksiz yükümlülüklerse dağıtım seviyesinde görülmektedir. Çalışma güvenin karanlık yüzü konusunda ileride yapılacak çalışmalara ışık tutmaktadır.

ANAHTAR KELĠMELER: güven, güvenin karanlık yüzü, kuyumculuk sektörü, değer 
zinciri aĢamaları

Abstract:
This study attempts to investigate the dark side of trust by building on the theoratical model developed by Gargiulo and Ertuğ (2006). More specifically, we endeavor to link different antecedents, namely, institutional, relational and economic antecedents, to three different "dark" outcomes: blind faith, complacency and unnecessary obligations. We also specify the types of trust that lead to these three 'dark' outcomes. For analytical purposes we specifically focus on interorganizational trust. The method of the study is qualitative and our data is based on buyer-supplier relationship in the Turkish jewelery sector. The findings suggest that blind faith is triggered by institutional mechanisms. Blind faith in the form of exploitation is widely seen in the entire value chain. 'Complaceny' which Gargiulo and Ertuğ (2006) defined as another dark otucome of trust have relational whereas 'unnecessary obligations' have both relational and economic antecedents. The study results also point to the value-chain phase dependent nature of the 'dark' outcomes of trust. According to this, blind faith is seen at all value-chain phases, complacency is specific to the production phase and unnecessary obligations are experienced at the distribution level. The study sheds light for future research on the dark side of trust.

KEY WORDS: trust, dark side of trust, jewelry industry, value-chain phases.