Lüküs Hayat operetinin Çağdaş Türk Müziğindeki yeri ve önemi
The place and the impotance of the operetta Lukus Hayat Contemporary Turkish music
Yazar: AHMET UTKU
Danışman: DOÇ.DR. BERRAK TARANÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Müzik = Music

Özet:
Lüküs Bayat operetinin Çağdaş Türk Müziği'ndeki yeri ve önemini saptamak adına yapılan bu çalışmada, önce operet türünün doğuşu ve Türklerde uygulanmaya başlaması hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Lüküs Hayat öğretinin ilk sahnelendiği 1933 yılında bir değişim sürecinde olan Türkiye'de Batılılaşma'nın yoğun bir şekilde görüldüğü, müzik adına yapılan yenilenmelerin Batı kaynaklı olduğu ve operetin bestecisi Cemal Reşit Rey' in de bu akım paralelinde eserler bestelediği tespit edilmiştir. Bir operet furyasının yaşandığı bu dönemde sahnelenen Lüküs Hayat büyük beğeni almış ve günümüze dek çeşitli tiyatro ve operetlerce tekrar oynanmıştır. ikinci bölümde Lüküs Hayat operetinin konusu itibariyle yazıldığı dönemi yansıttığı, müziklerinin Bati tekniği ve formunda bestelenmesine rağmen bazı parçalarda makamsal duyumların yer aldığı saptanmıştır. Lüküs Hayat bir toplumun yaşantısını ele alan konusu ile diğer Türk operetlerinden, Batı formunda bestelenen müzikleri ile de Cumhuriyet öncesi Türk operetlerinden farklılık göstermektedir. Konusunun Türkiye'de her dönemde güncel olabilmesi, müziklerinin yalınlığı, Geleneksel Türk müziğimize ait makamsal tatların oluşu ve ezgilerinin kulağa çabuk yerleşmesi Lüküs Hayatı popülerliğe taşımıştır. İstanbul Şehir Tiyatroları'nda 6.Mart.l985 tarihinde prömiyeri yapılan Lüküs Hayat gördüğü büyük ilgi üzerine 20 sezondur sahnelenmektedir. Bu özelliğiyle diğer Türk operetleri arasında bir rekora sahip olmuştur ve operet türünün Çağdaş Türk Müziği'ndeki en başarılı temsilcisi ve canlı tek örneğidir.

Abstract:
Having done to determine the place and the importance of the operetta Lukus Hayat in Contemporary, Turkish Music,this study gives information first about the origin of 'operetta' and then its application with, the Turks. In the first section, it is noticeable that there was an intense Westernisation of the changing Turkey in the year 1933 when the operetta was first staged, that all the renewals in view of music were of Western origin, and that the composer of the operetta, Cemal Reşit Rey, produced his works with the effect of this Westernisation. Having been staged at the time when there was much demand for operettas, Lukus Hqyat was admired a lot and has been staged again and again by various theatres. The second section reveals that the operetta Lukus Hayat, because of its subject, reflects the era it was composed in, that although its music was composed in Western technique and form, some parts contain melodies from the Traditional Turkish Art Music. With its subject which displays a society's lifestyle the operetta differs from the other Turkish operettas and with ite music composed in the Western form, the operetta differs from the pre-Republic Turkish operettas. It has become popular with its always being up-to-date, its music's being simple, its containing melodies from our Traditional Turkish Music, and its tune's being easy to remember. Since its premier at Istanbul City Theatres on March 6, 1985, it has been performed for 20 seasons with great admiration. This makes Lukus Hayat the most successful representative of the operettas in Contemporary Turkish Music and a unique example that's alive.