Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının örgüt kültürü üzerine etkisi: Düzce ili örneği
The effects of ethical leadership behaviors of school administrators organisation culture according to teachers' perceptions: Sample of Düzce city
Yazar: ESEF HAKAN TOYTOK
Danışman: DOÇ. DR. ŞADUMAN KAPUSUZOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı,  öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırmada verileri elde etmek için Yılmaz (2006) tarafından geliştirilen 44 soruluk ve dört alt boyutlu etik liderlik ölçeği ile Fırat (2007) tarafından geliştirilen 48 soruluk ve dört alt boyutlu örgüt kültürü ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmanın on üç alt problemi vardır. Araştırmaya Düzce ili merkez ve ilçelerinde resmi ilkokul, ortaokul, lise ve meslek lisesi türünde 86 okulda görev yapan 1057 öğretmen katılmıştır. Elde edilen verilerin SPSS 21,00 ile yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapmaları alınmış, ikili değişkenler için t-testi, ikiden fazla değişkenler için ANOVA analizi uygulanmıştır. Araştırmada ilişkisel incelemeler için korelasyon, yordayıcılık için regrasyon analizleri yapılmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin yöneticilerini etik lider olarak algılamaları branş, cinsiyet, medeni durum, yaş, çalıştığı okul türü, mesleki kıdem ve görev yaptığı okul değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Benzer olarak öğretmenlerin örgüt kültürü algıları cinsiyet, medeni durum ve okuldaki hizmet yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir; ancak branş, yaş, çalıştığı okul türü ve mesleki kıdeme göre öğretmenlerin örgüt kültürü algıları arasında anlamlı fark görülmüştür. Buna ek olarak yöneticilerin etik liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasında pozitif yönde bir anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca yapılan regrasyon analizlerinde etik liderliğin örgüt kültürünün güçlü bir yordayıcısı olduğu görülmüştür. Araştırma bulgularına göre, yöneticiler ne kadar yüksek oranda etik liderlik davranışları sergilerse, öğretmenlerin örgüt kültürü algılarının da o düzeyde artış gösterebileceği söylenebilinir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between the ethical leadership behaviours of school administrators and organizational culture based on teacher perceptions. An ethical leadership scale including 44 items with four sub-dimensions developed by Yılmaz (2006) and an organizational culture scale including 48 items with four sub-dimensions developed by Fırat (2007) were used in order to collect data. There are seven sub-problems in this study. 1057 teachers from 86 formal primary schools, secondary schools, high schools and vocational high schools in the centre and districts of Duzce participated in this study.  Percentage statistics, frequency, arithmetic mean and standard deviations of the obtained data were calculated through SPSS 21.00, and t-test was used for binary devations while ANOVA was used for multiple variables. For relational analysis correlation was used; for predication regression analysis was used.   
The results of the study indicate that there is no significant difference in the perception of school principals as ethical leaders by teachers based on branch, gender, marital status, age, the type of school, years of experience and affiliated school. Similarly, there is no significant difference in teachers' perception of organizational culture based on gender, marital status and years of experience in school; however, there is a significant difference in teachers' perception of organizational culture based on branch, age, the type of school and years of teaching experience. In addition, there is a significant positive correlation between school principals' ethical leadership conducts and organizational culture. Regression analysis reveals that ethical leadership is a strong predictor of organizational culture. The results of the study also suggest that the more ethical conducts school principals exhibit, the higher the teachers' organizational culture perceptions get.