Menstrual migrende serebral vazomotor reaktivitedeki değişikler
Changes in cerebral vasomotor reactivity in menstrual migraine
Yazar: SERDAR TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL EROĞLU
GATA / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Serebral arterler = Cerebral arteries ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Vazomotor sistem = Vasomotor system ; Östrojenler = Estrogens

Özet:
Amaç: Migren, günlük yaşamsal aktiviteleri bozarak, performans düşüklüğüne neden olan hastalıkların başında gelmektedir. Uzun yıllardır bilinmesine karşın oluş mekanizması tam olarak anlaşılamamaktadır. Çeşitli nedenlere bağlı olarak da migren atakları tetiklenebilmekte, ancak bu tetikleyici mekanizmalarda net olarak ortaya konamamaktadır. Puberte ile birlikte kadınlarda migren prevelansının artması, gebelik, menstruasyon, menapoz, oral kontraseptif ilaçların migren üzerine olan etkisi migrenin kadın steroid hormonları ile ilişkili olabileceği fikrini ortaya çıkarmaktadır. Menstruasyon dönemdeki migren ataklarının siklusun diğer zamanlarına göre daha şiddetli ve daha uzun geçtiği hastalar tarafından belirtilmektedir. Çalışmamızda menstrual dönemdeki hormonal seviyelerdeki değişikliklerle başağrısı arasındaki ve hormonal seviyelerle serebral hemodinami arasındaki ilişkinin araştırılarak muhtemel altta yatan serebral otoregulasyondaki bozukluğun varlığını ve hormonal değişikliklerle ilişkisini ortaya çıkarmayı amaçladık.
Metod: 26 menstrual migren hastanın (ortanca: 38) TCD ile mensin 3. günü ve 10. gününde bilateral MCA ve PCA kan akım hızları, pulsatilite indeksleri ve nefes tutma indeksine bağlı vazomotor değişiklerini inceledik.
Bulgular: Çalışma sonucunda 3.günde MCA, PCA hızları ve PI?leri arasında anlamlı fark yoktu. MCA nefes tutma indeksine bağlı vazomotor reaktivitelerde anlamlı fark yoktu. PCA da ise 3. Günde (NTI:1,02) nefes tutma indeksleri 10. Güne (NTI: 1,14) göre anlamlı şekilde düşüktü (p: 0,012)
Sonuç: Menstrual dönemde östrojen ve diğer seks hormonların seviyelerindeki değişikliklere serebral vasküler yapıların verdiği cevaplardaki düzensizlik ve hiperaktivitenin, mikrosirkülasyon düzeyinde serebral metabolizmada bozukluğa neden olduğu ve özellikle otonomik sempatik liflerin ön sirkülasyona göre daha az yoğun olarak bulunduğu posterior
sirkülasyonda hiperkapniye bağlı vazodilatatör cevabın 3. günde azaldığı, bunun sonucunda nörojenik inflamatuar süreçlerin devreye girmesiyle ağrıların tetiklendiği sonucuna varılmıştır. Bu durumun menstrual dönemde östrojenin düşük olmasına bağlı olarak seratonin dengesindeki dolaylı azalma ve bunun ağrı mekanizmalarına olumsuz etkisine veya östrojenin reseptör düzeyindeki fonksiyonel bozukluğa ve dolaylı olarak vasküler endotelyal fonsiyon bozukluğuna bağlı olarak mikrosirkülasyon düzeyinde serebral otoregülasyon fonksiyonundaki bozukluğa yol açtığı sonucuna varılmıştır. Altta yatan reseptör düzeyindeki bozuklukların gösterilmesi serebral otoregulasyondaki düzensizliğin mekanizmalarını ve seks hormonlarının oynadığı önemli rolu açıklayabileceğini düşündürmekte olup bu çalışmanın altta yatan fizyopatolojik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasına önemli katkıları olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Migraine is one of the significant diseases that cause poor performance affecting vital activities. The pathogenesis is not clear exactly although it has been known for many years. The migraine attacks can be triggered due to various reasons, but these trigger mechanisms cannot be explained clearly. The prevalance of migraine in women increases with puberty; furthermore, pregnancy, menstruation, menopause and oral contraceptives affect the migraine. These cases raise the idea that female steroid hormones may be associated with migraine. The patients report that the migraine attacks during menstruation are longer and more painful than the other times of the cycle. In our study, we aimed to reveal the existence of a possible underlying malfunction of cerebral autoregulation and its relation with hormonal changes by researching the correlation between the changes in hormonal levels during the menstrual period and headache and the correlation between hormonal levels and cerebral hemodynamics.
Method: We researched bilateral MCA and PCA blood flow velocities, pulsative indexes and vasomotor changes depending on the breath-hold indexes of 26 migraine patients who were examined with TCD on the 3rd and 10th days of menstruation.
Results: At the end of the study there was no significant difference between the 3rd day and 10th day of the MCA, PCA blood flows and PI of these vessels. There was also no significant difference between vasomotor reactivities in MCA depending on breath-holding index. The 3rd day (BHI:1,02) BHI was considerably lower than the 10th day (BHI:1,14) in PCA. (p: 0,012)
Conclusion : The irregular responses of cerebral vascular structures to the changes in the levels of estrogen and other sexual hormones during
menstrual period and hyper activity causes malfunction of cerebral metabolisms in the level of micro circulation. Particularly, the vasodilator response depending hypercapnia in posterior circulation which has less sympathetic autonomic fibers than the front circulation, reduced on the 3rd day. As a result of this, pain is triggered by the neurogenic inflammatory processes. This case causes malfunction of cerebral autoregulation in the level of microcirculation owing to the reduction in the balance of serotonin and its negative effects on pain mechanisms or functional impairment in the recepter level of estrogen and consequently the impairment of vascular endothelial function. Demonstrating the underlying disorders in the level of recepter can clarify the mechanisms of the irregularity in cerebral autoregulation and the significant role of sexual hormones. Additionally, this study is thought to be highly conducive to better understanding the underlying pathophysiological mechanisms.