Acil serviste çoklu travma sonrası baş, toraks, batın tomografisi görüntülemesi gerçekleştirilen olgularda revize travma skoru, yaralanma şiddet skoru ve ascot skorlarının değerlendirilmesi
Multiple trauma emergency department head, chest, abdominal imaging tomography in realized case revised trauma score, score and evaluation of injury severity score ascot
Yazar: MUSTAFA BAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. OKHAN AKDUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Göğüs = Thorax ; Kafa = Head ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çoklu travmalı hastaların Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleme yöntemlerinden üç bölgesi değerlendirilenlerin verilerini inceleyerek görüntüleme yöntemlerinin seçiminde yol gösterici olabilecek bulguları tespit etmeyi, BT incelemelerinin literatürde sık kullanılan travma skorları ile karşılaştırarak tanı, tedavi, hasta sonucuna katkısını değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışma 17 yaş üzeri 01.01.2013-31.12.2015 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi Acil Servisine başvuran, Acil Serviste en az 3 bölge BT (kafa, toraks ve batın) görüntülemesi istenilen olguların değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi.
Hasta dosyalarında bulunan veriler değerlendirildi. Glaskow koma skoru (GKS), yaralanma şiddet skoru (YŞS), revize travma skoru (RTS) ve travma şiddet nitelendirmesi (ASCOT) hesaplandı, BT bulguları incelendi ve değerlendirildi.
Bulgular ve Sonuçlar: 207 olgunun 153'ü (%73.9) erkekti. Yaş ortalaması 41.26±17.17 iken olguların %97.6'sı künt travmaydı. Travma şekilleri değerlendirildiğinde 125'i (%60.4) araç içi trafik kazasıydı. Üç bölge tomografi görüntülemesi gerçekleştirilen olguların 62'sine (% 30) cerrahi tedavi uygulanmıştı. Hastaların 89'unun (%43) acil servisten taburcu edildiği görüldü. Olguların GKS'leri ile ASCOT (p<0.01, r=-0.51), YŞS (p<0.01, r=-0.46) ve RTS (p<0.01, r=0.86) skorları arasında korelasyon mevcuttu. Direkt grafisinde patoloji tespit edilmeyen olgularla, tespit edilenlerin GKS'leri, ASCOT, RTS ve YŞS'leri arasında istatistiksel fark vardı (p<0.01). Kraniyal BT'sinde patoloji tespit edilenlerle edilmeyenlerin GKS'leri, YŞS, RTS'leri (p<0.01) ve ASCOT (p<0.05) arasında anlamlı fark bulundu. Toraks BT'sinde patoloji tespit edilenler ile edilmeyenlerin GKS, RTS'leri karşılaştırıldığında anlamlı fark olmadığı (p>0.05), YŞS ve ASCOT skorları karşılaştırıldığında anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.01). Batın BT'lerinde patoloji olan ve olmayan olguların GKS ve RTS'leri arasında anlamlı fark yok iken (p>0.05), ASCOT ve YŞS skorları arasında fark vardı (p<0.01).
Anahtar Sözcükler: Yaralanma şiddeti skoru, çoklu travma, X-ray Bilgisayarlı Tomografi.

Abstract:
Aim: In this study, by examining the data of the patients whose three areas were evaluated in multiple trauma Computerized Tomography (CT) imaging methods, we aimed at detecting findings that can be guiding in selection of imaging methods, and assess the contribution of CT examinations to the diagnosis, treatment and patient results by comparing them with the trauma scores frequently used in the literature.
Material and Methods: The study was conducted by evaluation of cases, over the age of 17, admitted to the Emergency Service of the Canakkale Onsekiz Mart University Research and Application Hospital, from 01.01.2013 to 31.12.2015, with at least 3 areas of (head, thorax and abdomen) CT required at the Emergency Service.
The data available at the patient files were evaluated. Glasgow coma score (GCS), injury severity score (ISS), revised trauma score (RTS) and a severity characterization of trauma score (ASCOT) were calculated and CT findings were noted.
Findings and Conclusion: 153 of 207 cases (%73.9) were male. While the average age of patients was 41.26±17.17, 97.6% of them were blunt trauma. In terms of trauma types, 125 (60.4%) of them were in-vehicle traffic accident. 62 (%30) of the cases who underwent three-area tomography imaging, received surgical treatment. 89 (%43) of the patients were discharged from the emergency service.
There was correlation between the GCSs and ASCOT (p<0.01, r=-0.51), ISS (p<0.01, r=-0.46) and RTS (p<0.01, r=-0.86) of the cases.
There was a statistical difference between the GCSs, ASCOT, RTS and ISS of the cases with pathology not detected and those detected in the direct graphy (p<0.01).
Significant difference was found between the GCSs, ISSs, RTSs (p<0.01) and ASCOT (p<0.05) of those in whom pathology was detected in their cranial CT and those pathology was not detected. When the GCSs and RTSs of those in whom pathology was detected in their thorax CT and those no pathology was detected were compared, it was seen that there was not a significant difference (p>0.05) and when the ISS and ASCOT scores were compared, significant
vi
differences were seen (p<0.01). While there was not any difference between the GCSs and RTSs of the cases with and without pathology in their abdomen CTs (p>0.05), there was difference between the ASCOT and ISS scores (p<0.01). Keywords: Injury severity score, multiple traumas, X-ray, CT.