Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel uygunluk düzeyleri ile dikkat ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical fitness levels and attention and cognitive flexibility levels of secondary school students
Yazar: KARDELEN GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. TAMER CİVİL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel uygunluk (FU) düzeyleri ile dikkat ve bilişsel esneklik (BE) düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca okul türü, cinsiyet, düzenli egzersiz yapma ve lisanslı spor yapma değişkenlerine göre öğrencilerin FU, dikkat ve BE düzeylerinin incelenmesi araştırmanın alt amaçlarındandır. Araştırmanın evrenini ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise Trabzon ilinde bulunan Trabzon Spor Lisesi ve Affan Kitapçıoğlu Anadolu Lisesi'nde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 9, 10,11 ve 12. sınıflardan toplam 310 (220 erkek, 90 kadın) gönüllü öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemi kapsamında ilişkisel tarama modeli ile yürütüldü. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, d2 Dikkat Testi, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Fiziksel Uygunluk Testleri kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS 23 istatistik programı kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel işlemler sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği saptandı. FU test skorları, dikkat, BE düzeyleri arasındaki ilişki korelasyon analizi ile değerlendirildi. İkili gruplar; FU test skorları, dikkat ve BE düzeyleri ile ilgili analizinde bağımsız örneklem t testi kullanıldı. Bulgular doğrultusunda katılımcıların FU düzeyleri ile dikkat düzeyleri arasında ilişki olmadığı tespit edildi. FU parametrelerinden anaerobik güç ve kuvvet skorları yüksek katılımcıların BE düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı. Çeviklik ve sürat test skorları ile BE düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edildi. Katılımcıların dikkat düzeyleri ile BE düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edildi. FU parametrelerine ait skorların Spor Lisesi öğrencilerinde anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildi. Dikkat düzeylerinde ise Anadolu Lisesi öğrencilerinin skorlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı. Düzenli egzersiz yapan öğrencilerin BE skorlarının egzersiz yapmayan öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi. Lisanslı spor yapan öğrencilerin ise hem dikkat hem de BE skorları yapmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç olarak FU, Dikkat ve BE değerlerinin birbirlerini etkileyebilen faktörler olduğu, spor yapan bireylerin dikkat ve BE düzeylerinde gelişmeler olabileceği düşünülebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between physical fitness (PF) levels and attention and cognitive flexibility (CF) levels of secondary school students. In addition, it is one of the sub-objectives of the study to examine the PF, attention and CF levels of students according to the variables of school type, gender, regular exercise and licensed sports. The population of the study consists of secondary school students. The sample group of the research consists of a total of 310 (220 male, 90 female) volunteer students from 9th, 10th, 11th and 12th grades studying at Trabzon Sports High School and Affan Kitapçıoğlu Anatolian High School in Trabzon in the 2022-2023 academic year. The research was conducted with the relational screening model within the scope of quantitative research method. Personal Information Form, d2 Attention Test, Cognitive Flexibility Scale and Physical Fitness Tests were used to collect the data. SPSS 23 statistical program was used for data analysis. As a result of the statistical procedures, it was determined that the data were normally distributed. The relationship between PF test scores, attention and CF levels were evaluated by correlation analysis. Independent sample t test was used to analyze paired groups; PF test scores, attention and CF levels. According to the findings, it was determined that there was no relationship between PF levels and attention levels of the participants. There was a significant positive correlation between the CF levels of participants with high anaerobic power and strength scores among PF parameters. It was determined that there was a significant negative correlation between agility and sprint test scores and CF levels. It was determined that there was a significant positive correlation between the attention levels of the participants and their CF levels. It was determined that the scores of PF parameters were significantly higher in Sports High School students. In attention levels, it was determined that the scores of Anatolian High School students were significantly higher. It was determined that the CF scores of students who exercised regularly were significantly higher than those of students who did not exercise. It was found that both attention and CF scores of students who were engaged in licensed sports were significantly higher than non-exercising students. In conclusion, it can be said that PF, attention and CF values are factors that can affect each other, and that there may be improvements in the attention and BE levels of individuals who do sports.