Multipl Skleroz Tanılı Hastalar ve Sağlıklı Kontrol Grubunun Anhedoni veDepresyon Düzeyleri, Nörobilişsel ve Sosyal Bilişsel İşlevler Açısından Karşılaştırılması
Comparison of Anhedonia and Depression Levels, Neurocognitive and SocialCognitive Functions in Patients with Multiple Sclerosis and Healthy Control Group
Yazar: SERAP KIZILEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ASLI BEŞİRLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı Multipl Skleroz tanılı kişiler ve sağlıklı kontrol grubu
arasında nörobilişsel işlevleri, sosyal bilişsel işlevleri, depresyon ve anhedoni düzeylerini
karşılaştırmaktır. Aynı zamanda MS tanısı almış kişilerde hastalıkla ilgili özelliklerin (atak
sayısı, EDSS skoru, hastalık başlangıç yaşı, hastalık süresi) ölçülen alanlara etkisi
araştırılmıştır. Ölçülen parametrelerin birbirleri arasındaki ilişkiler ve hastaların yaşam
kalitesi üzerine olan etkileri incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Şubat 2024- Mayıs 2024 tarihleri arasında Seyrantepe
Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran, McDonald
kriterlerine göre Multipl Skleroz tanısı almış 33 kişi ve bu kişilerle yaş, cinsiyet ve eğitim
durumu eşleştirilmiş 31 sağlıklı gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara
Sosyodemografik Veri Formu, MS için Kısa Uluslararası Bilişsel Değerlendirme Bataryası
(Sembol Basamaklı Modalite Testi, Californiya Sözel Öğrenme Testi, Kısa Vizyospasyal
Bellek Testi), Gözlerden Zihin Okuma Testi, Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği, Beck
Depresyon Envanteri, Snaith-Hamilton Zevk Alma Ölçeği uygulanmıştır. MS tanısı almış
kişilerin yaşam kalitesi Yaşam Kalitesi Testi Kısa Form-36 ölçeği ile sorgulanmıştır.

Bulgular: Vaka grubunda BDE ve SHAPS ile ölçülen depresyon ve anhedoni düzeyleri
kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur. Vaka grubunun BICAMS ile
ölçülen nörobilişsel işlevlerinden SMDT ve CVLT-2 anlamlı olarak kontrol grubundan düşük
bulunmuştur. Sosyal bilişsel işlevlerin değerlendirildiği GZOT puanı ve DEZTÖ toplam puan,
1.derece yanlış inanç, metafor ve ironi puanları vaka grubunda kontrol grubuna göre anlamlı
olarak düşük görülmüştür. Nörobilişsel işlevleri değerlendiren CVLT-2 ve SDMT puanları ile
sosyal bilişsel işlevin sosyal-algısal bileşeninin değerlendirildiği GZOT puanları arasında
pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. BVMT-R ve SDMT puanlarıyla zihin teorisi
işlevlerinin değerlendirildiği DEZTÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif

xi

yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. BDE puanları SF-36'nın bütün alt boyutları arasında
negatif korelasyon bulunmuştur.

Sonuç: MS tanısı almış kişilerde klinik pratikte yaygın olarak değerlendirilen fiziksel
engelliliğin yanı sıra nörobilişsel ve sosyal bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi ve psikometrik
incelemelerin yapılması önemlidir. Bu alanlardaki araştırmaların artması ve mekanizmalarının
anlaşılmasının, çalışmamızda gösterilen bulgulara yönelik terapötik yaklaşımlara alan
açacağını ve bu yaklaşımların kişilerin yaşam kalitesine katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: multipl skleroz, sosyal biliş, nörobiliş, depresyon, anhedoni

Abstract:
ABSTRACT

Comparison of Anhedonia and Depression Levels, Neurocognitive and Social
Cognitive Functions in Patients with Multiple Sclerosis and Healthy Control Group
Aim: The primary aim of our study is to compare neurocognitive functions, social
cognitive functions, and levels of depression and anhedonia between individuals diagnosed
with Multiple Sclerosis (MS) and a healthy control group. Additionally, we investigated the
impact of disease-related characteristics (such as the number of relapses, Expanded Disability
Status Scale score, age of onset, and disease duration) on these measured domains in individuals
with MS. Furthermore, we examined the relationships between the measured parameters and
their effects on the quality of life of the patients.
Method: This study included 33 individuals diagnosed with Multiple Sclerosis (MS)
according to the McDonald criteria and 31 healthy volunteers who were matched for age,
gender, and educational level. Participants were recruited from the Neurology Outpatient
Clinic at Seyrantepe Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between February 2024
and May 2024. All participants completed the Sociodemographic Data Form and the Brief
International Cognitive Assessment for MS (BICAMS), which encompasses the Symbol Digit
Modalities Test (SDMT), the California Verbal Learning Test (CVLT-2), and the Brief
Visuospatial Memory Test-Revised (BVMT-R). Additionally, they were evaluated using the
Reading the Mind in the Eyes Test and the Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZTÖ). The
levels of depression and anhedonia were assessed with the Beck Depression Inventory (BDI)
and the Snaith-Hamilton Pleasure Scale (SHAPS), respectively. For individuals diagnosed
with MS, their quality of life was measured using the Short Form-36 (SF-36) Health Survey.
Results: In the case group, levels of depression and anhedonia measured by BDI and
SHAPS were found to be statistically higher compared to the control group. Neurocognitive
functions measured by BICAMS, specifically SDMT and CVLT-2, were significantly lower
in the case group than in the control group. Social cognitive functions assessed by GZOT
score and DEZTÖ total score, as well as 1st-degree false belief, metaphor, and irony scores,
were significantly lower in the case group compared to the control group. A moderate positive
correlation was found between CVLT-2 and SDMT scores, which evaluate neurocognitive
functions, and GZOT scores, which assess the social-cognitive component of social cognitive
function. Additionally, a statistically significant positive moderate correlation was observed

xiii

between BVMT-R and SDMT scores and the total score of DEZTÖ, which evaluates theory
of mind functions. BDI scores showed a negative correlation with all subscales of SF-36.
Conclusion: In individuals diagnosed with Multiple Sclerosis (MS), it is crucial to
assess not only the commonly evaluated physical disability in clinical practice but also to
evaluate neurocognitive and social cognitive functions, along with conducting psychometric
assessments. We believe that an increase in research within these areas and a deeper
understanding of their underlying mechanisms will pave the way for therapeutic approaches
targeting the findings demonstrated in our study. These approaches have the potential to
significantly enhance the quality of life for individuals with MS.

Keywords: Multiple Sclerosis, Social Cognition, Neurocognition, Depression,
Anhedonia