İstanbul'da mekânsal damgalamanın haritalandırılması
The Istanbul map of spatial stigmatization
Yazar: HÜRŞAH UTKU KAYA
Danışman: DOÇ. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Mesleki damga = Occupational stigma ; Sosyo-mekansal ayrışma = Socio-spatial segregation ; Sosyo-mekansal ilişkiler = Socio-spatial relationship ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Dünyanın hemen her yerinde bazı bölgeler kötü ve iyi özellikleri üzerinden
damgalanmışlardır. Bu durum İstanbul'da yaşayanlar için de aynı olmakla
birlikte genellikle bu gibi bölgeler, içinde yaşayan insanlarla beraber
anılır. Bu bölgelerde yaşayan insanlar, bölgenin damga ve toplumsal
algısıyla beraber yaşar. 20. yüzyılın başlarında Amerika'da da rastlanan
bu damgalanmış bölgelerde bölgelerde suç oranlarını azaltmak ve bu
bölgeleri düzeltmek için bazı toplu konut projeleri yapılmıştır. Kent
planlama veya mekânı değiştirmeyle toplumsal sorunlara ve suç
oranlarına gerçekten müdahale etmek mümkün müdür? Bu projelerin
bazıları olumlu sonuçlara ulaştı fakat bazıları ise "modern mimarlığın
çöküşü" olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmanın da tartışacağı konulardan
biri bu olacaktır. Mekânlar mı damgalıdır, yoksa insanlar mı? Bu iki özne
birbirinden bağımsız bir biçimde ele alınabilir mi?
Bazı bölgelerde de politik bir yönlendirme aracı olarak kent planlama
yöntemlerine başvurulmuştur. Böylece mekân ve bellek arasındaki
ilişkinin değiştirilmesi ile gündelik pratikler ve bazı politik toplumsal
tavırları da değiştirmek hedeflenmiştir. Bu konuda da bu çalışma
içerisinde Paris Şanzelize örneğini aktaracağız. Peki mekân ve bellek
ilişkisinin ortak bağlamı nedir? Neden birini tetiklemek diğerini de
tetiklemektedir?
Bu çalışmanın amacı dünyadaki benzer tartışmalara değinmek, damga ve
mekân kavramlarını ele almak ve bağlantıları üzerine bir tartışma açarak
bu konuyu İstanbul üzerinden ortaya koymaya çalışmaktır. İlk olarak bu
çalışma bir yanıyla mekânın, toplumların veya toplulukların nasıl
damgalandıklarını anlamayı; birbirileri arasındaki ilişkiyi görmeyi ve
mekânsal damganın gerçekten söz edildiği kadar önemli olup olmadığına
bakmayı ve insanların hayatlarına tesirini tartışmayı hedeflemiştir. İkinci
olarak ise İstanbul özelinde hangi bölgeler mekânsal damgalanmanın
etkisindedir ve ne üzerinden damgalanmışlardır sorularının cevaplarını,
yapılan görüşmelerde ortayı çıkarmayı hedeflemiştir. Böylesi bir araştırma
için ise gezici meslekler (taksici, polis, bölge müdürleri, pazarcı ve
benzeri) ile yapılan görüşmelerde hem bu sorulara cevap aramayı hem de
VIII
görüşmecilerin düşünceleri üzerinden İstanbul haritasını bu açıdan
değerlendirmeyi hedeflemiştir. Yani mekânsal damgalamanın bir İstanbul
haritasını çıkarmak hedefiyle yola çıkışmıştır.

Abstract:
Some regions around the world have been stigmatized because of their
characteristics. This situation is the same for those living in Istanbul. And
like nature, this environment is lived together with the living. If you want
these days, determine where you are going, and together with your head
this stigma and social perception live together. In the early 20th century,
there were places in America. To correct crime rates and these areas.
Was it possible to redirect the city to planning and to change the space
and really to the problems and crime rates? I believe in the positive
results as a result of these projects, but it was called lar the collapse of
modern architecture Bu. That's exactly what we're doing. Are the places
stigmatized or people? Or can it be handled independently from one
another? That is the only attempt to change architecture or space.
Planning and planning at the same time. Finally I believe the relationship
with the space memory community. What is the common name of the
relation between space and memory in Paris? Triggering the trigger
triggered the other? We will look for answers to these and similar
questions.
First of all to say something on a topic. Our intention is to address similar
debates in the world, to explore the concepts of stigma and space, and to
open a discussion on the connection to address this issue in Istanbul.
Also, as I mentioned, you can use a backing for other examples and
narratives on this subject, to reconsider the situation of the contents with
a perspective from there; prefer similar and / or different aspects of
other samples.
First of all, this study aims to understand how the space, societies or
communities are connected, to read the unity of each other, and to see
that the spatial stigma is truly meaningless, and that they are looking at
each other, and secondly, in what areas they are under the influence of
spatial stigmatization and, in particular, when they are interviewed.
aimed to remove the middle. For this kind of research, we meet with
mobile professions (taxi drivers, police, regional managers, marketers
and so on) and they both seek answers to these questions and plan the
interviewers. In other words, spatial stigmatization was set out with the
aim of taking one in Istanbul.