Kriz yönetiminde liderlik ve liderlik özelliklerinin değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Leadership at crises management and a research to review leadership characteristics
Yazar: YAŞAR İBRAHİM KURTULUŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜNDÜZ ÇEKMECELİOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yönetim = Management

Özet:
Günümüzde yaşanan hızlı değişim süreci ekonomik koşulları, personel sorunlarını, teknolojik gelişimi, politik davranışları etkileyerek istikrarsızlığa ortam oluşturmakta ve genellikle krizle sonuçlanmaktadır. Kriz ise örgütün üst düzey amaçlarını tehdit eden, beklenmedik olarak gelişen, çabuk yanıt verilmesi gereken ve iyi yönetilemezse sistemin durmasına sebep olabilecek durum olarak ortaya çıkmaktadır. Kriz süreci olumsuz bir gelişme olmasına rağmen iyi yönetilirse örgüt için tehdit olduğu kadar fırsat da olabilmektedir. Krizi fırsata çevirip örgüt üzerindeki olumsuz etkisini olumlu yönde değiştirmek ne şekilde yönetildiğine bağlıdır. Bu süreçte kriz yönetiminde liderlik faktörü öne çıkmaktadır. Kriz lideri krizin örgütsel yapı üzerindeki kaçınılmaz etkileri karşısında en uygun çözümü sağlamak için, daha önce göstermiş olduğu liderlik özelliklerini gerektiğinde duruma uygun bir liderlik yaklaşımı ile değiştirerek kendini ayarlamak zorundadır. Bu yaklaşım, kriz sürecinde, kriz yönetim liderinin örgütü daha merkeziyetçi bir yapıya dönüştürerek organik örgüt yapısından uzaklaştırdığı ve demokratik liderlik tipinden otokratik lider tipine geçişi şeklinde gözlemlenmektedir. Kriz sonrasında kriz yönetim lideri tekrar örgüt hedeflerine yönelmekte ve merkeziyetçi yapıdan uzaklaşarak tekrar organik örgüt yapısına dönmektedir. Bu araştırmada amaçlanan; çalışanların gözlemlerine bağlı olarak çalıştıkları kurumun üst düzey yöneticilerinin kriz öncesi süreçten kriz sürecine geçişte liderlik özelliklerinde bir değişim olup olmadığını belirlemek ve eğer değişim varsa bu değişimin hangi lider özelliklerinde olduğunu saptamaktır. Araştırma 2010 yılını yansıtan kesitsel bir araştırmadır. Araştırma evrenini İstanbul ilindeki bankalarda çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda kriz öncesi süreç ve kriz yönetim sürecinde lider özelliklerinde değişim olduğu tespit edilmiştir. Kriz sürecinde, kriz olmayan sürece göre belirgin şekilde farklılık sergilenen liderlik özellikleri belirlenmiştir.

Abstract:
Today, rapid process of change in our daily routine affects the economical conditions, staff problems, technological developments, political behaviors and create a non-consistent ground, which result as crisis. Crisis emerge as a situation which threatens the senior goals of the organization, exists unexpectedly, needs urgent response, and eventually leads the organization to collapse unless managed well. Despite crisis process being a negative condition, it can also be an opportunity if managed well. Changing the negative effects to positive and threats to opportunity, depends on how it is managed. At this point, leadership during crisis management comes up as a key factor. In order to show the most appropriate reaction against crisis? inevitable effects, leader must adjust his leadership characteristics according to the crisis situation. It has been observed that during crisis, leadership characteristics show a swap from democratic to autocratic leadership approach converting the organization to a centralist structure. After crisis process, leader re-focuses to the organizational targets approaching back to the organic structure. The reason of this survey is to specify weather the leadership characteristics will change when shifting from a non-crisis situation to a crisis situation, as well as to determine the major leadership characteristics that exchange. The research reflects year 2010 and is cross sectional. The research includes the employees at the banking sector in İstanbul. It has been found that there is a change in leadership characteristics passing through non-crisis process to a crisis process and some characteristics show remarkable difference during the crisis process versus non-crisis.