Çanakkale'de yaşayan yaşlılarda kırılganlık prevalansı ve ilişkili faktörler
Prevalence and associated factors with frailty among community-dwelling older people in canakkale
Yazar: FAHRİYE PALA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE YALÇIN GÜRSOY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kırılganlık = Frailty ; Prevalans = Prevalence ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Bu çalışma, toplumda yaşayan yaşlılarda kırılganlık prevalansını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Kesitsel türde olan bu araştırmaya, Çanakkale merkezde yaşayan 65 yaş ve üstü 400 yaşlı dahil edildi. Kırılganlığın değerlendirilmesinde FRAIL ölçeği kullanıldı. Ayrıca ilişkili faktörler arasında yer alan beslenme durumunun değerlendirilmesinde Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu (MNA-SF) ve günlük yaşam aktivitelerini değerlendirilmesinde Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Katz GYA) formu kullanıldı. Çalışma sonuçlarına göre; yaşlıların %24,5'inin kırılgan ve %44,2'sinin kırılganlık öncesi dönemde olduğu belirlendi. Ayrıca yaşı 75 ve üzerinde olanlarda 4,3 kat (2,4-7,7), beş ve üzeri ilaç kullananlarda 3,1 kat (1,4-6,9), sağlık algısı orta olanlarda 5,7 kat (2,9-11,5), sağlık algısı kötü/çok kötü olanlarda 30,6 kat (8,5-109,6) ve son bir yılda düşme öyküsü olanlarda 2,2 kat (0,9-5,0) daha fazla kırılganlık görüldüğü saptandı. Sonuçta kırılganlık ve kırılganlık öncesi dönem yaygınlığının oldukça yüksek olduğu ve çeşitli değişkenlerin kırılganlıkla ilişkili olduğu görüldü. Kırılganlık, geri döndürülebilir bir durum olduğundan, yaşlıların yaşadıkları yerlerde ve birinci basamak sağlık kurumlarında kırılganlık yönünden taranması, kırılganlığın olumsuz sonuçlarını önlemek adına önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the prevalence of frailty and related factors in the elderly living in the community. This cross-sectional study included 400 elderly people aged 65 and over living in the center of Çanakkale. The FRAIL scale was used to assess vulnerability. In addition, the Mini Nutritional Assessment Test-Short Form (MNA-SF) and activities of daily living were used in the evaluation of nutritional status, which are among the related factors.
Katz Activities of Daily Living Scale (Katz ADL) form was used for evaluation. According to the results of the study; It was determined that 24.5% of the elderly were frail and 44.2% were in the pre-frailty period. In addition, 4.3 times (2.4-7.7) in those who are 75 and over, 3.1 times (1.4-6.9) in those who use five or more drugs, 5.7 times in those with a medium perception of health (2, 9-11.5), 30.6 times (8.5-109.6) in those with poor/very poor health perception, and 2.2 times (0.9-5.0) in those with a history of falling in the last year was detected. As a result, it was observed that the prevalence of frailty and pre-frailty period was quite high and various variables were associated with frailty. Since frailty is a reversible condition, screening of the elderly for frailty in the places where they live and in primary health care institutions can be recommended to prevent the negative consequences of frailty.