Mermer çamurunun güneş hava ısıtıcılı sistemlerle kurutularak geri kazanım potansiyelinin araştırılması
Recovery potential investigation of marble sludge by drying with solar air heating systems
Yazar: MELSA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. NEZİH KAMİL SALİHOĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Hava ısıtma = Air heating ; Kurutma = Drying ; Mermer atıkları = Marble wastes ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Bu tez çalışması, mermer üretiminin çevre ile uyumlu yapılması, üretim sırasında oluşan mermer çamuru ve toz atıklarının en verimli şekilde değerlendirilmesinin araştırılması amaçlı yapılmıştır. Yapılan kaynak araştırmasıyla mermer çamuru ve toz atıklarının farklı sektörlerde alternatif ham madde olarak değerlendirilme potansiyelinin olduğu, toz formundaki atıkların yeniden kullanıma daha uygun olması nedeniyle, mermer çamurunun uygun şekilde yönetimi için öncelikle su içeriğinin azaltılması gerektiğinden, kurutma işlemi uygun görülmüştür. Kurutma teknolojisinin seçiminde küresel ölçekte
çevre kirliliğine ve iklim değişikliğine neden olan fosil yakıt kaynaklı klasik kurutma teknolojileri yerine, çevre dostu, sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji kaynaklı teknolojiler değerlendirilmiştir. Bu çalışma için Güneş enerjisiyle doğal kurutma uygulama esaslı literatürde güneş hava ısıtıcılı sistem olarak tanımlanan özellikte prototip tasarlanmıştır. Tez çalışması genel olarak literatür taraması ve saha çalışmaları olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmaları üç ayrı alanda yürütülmüştür. Saha çalışmalarının ilk aşaması olan laboratuvar çalışmalarında, mermer çamuru
özelliklerinin belirlenmesi amaçlı analizler yapılmış, tasarlanan prototipin mermer çamurunu kurutma performansı farklı dönemlerde test edilmiştir. İkinci aşamada prototip için belirlenen en iyi performans özellikleri doğrultusunda, sistemin gerçek bir mermer çamuru üreticisi konumundaki tesis için tasarlanması halinde tam ölçekli projelendirme çalışılmış, gerekli teknik özellikler belirlenmiş ve maliyet analizi yapılmıştır. Saha çalışmalarının üçüncü ve son aşamasında tez konusu sektörün mevcut durumunun belirlenmesi ve güneş hava ısıtıcılı sistemlerin sahada uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi için mermer atık üreticileri ve atığın kullanım potansiyelinin bulunduğu sektör temsilcileriyle görüşmeler yapılmıştır. Tez çalışmasının sonucunda, geri kazanım için güneş hava ısıtıcılı sistemin mermer çamurunun kurutulmasında verimli olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile atık yönetiminde yenilenebilir enerji destekli geri kazanım
uygulamalarının çevresel ve ekonomik açıdan katkılarının değerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This thesis study was carried out with the aim of making marble production in harmony with the environment, and investigating the most efficient evaluation of marble sludge and dust wastes formed during production. As a result of the resource research, marble sludge and powder wastes have the potential to be used as alternative raw materials in
different sectors, because waste in powder form is more suitable for reuse, the water content must be reduced first for the proper management of marble sludge, and various drying and grinding processes are needed. process was deemed appropriate. In the selection of drying technology, environmentally friendly, sustainable renewable energybased technologies were evaluated instead of traditional fossil fuel-based conventional drying technologies that cause environmental pollution and climate change on a global scale. A prototype has been designed, which is defined as a solar air heater system in the literature based on natural drying with solar energy. The thesis study was carried out in
two stages, namely literature review and fieldwork. Fieldwork was carried out in three different categories. In the laboratory studies, which is the first part of the field work, analyzes were made to determine the properties of marble mud, and the drying performance of the marble mud of the designed prototype was tested in different periods. In the second part, in line with the best performance characteristics determined for the prototype, the requirements and cost analysis were made if the system is designed for a real marble mud producer facility. In the third part, in order to determine the current situation and to evaluate the effect of the application in the field, interviews and surveys were carried out with the marble mud and dust waste producers and the sector officials where the use potential of the said waste, as a result of the resource research, was conducted. As a result of the thesis, it was stated that such new applications in waste
management are valuable in terms of environmental and economic contributions and should be supported.