AR-GE projelerinin önceliklendirilmesi ve seçimi için çok kriterli bir model önerisi
A multi criteria model proposal for prioritization and selection of R&D projects
Yazar: DENİZ PEKER
Danışman: DOÇ. DR. METİN DAĞDEVİREN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Ar-Ge projeleri konusunda çalışan bir kurumun stratejik hedeflerine ulaşabilmesi için Proje Seçimi önemli rol oynar. Ar-Ge projelerinin farklı kurumsal getirileri vardır. Bu sebeple Ar-Ge projelerinin çok boyutlu şekilde ele alınması, çeşitli ölçütlere göre kurum açısından taşıdığı değerin belirlenmesi ve bu değere göre en iyi seçimin yapılması gerekir. Ar-Ge projelerinin seçimi genel olarak finansal metodlar, matematiksel modeller veya Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılarak yapılmaktadır. Optimal şekilde proje seçimi yapılırken Çok Kriterli Karar Verme tekniklerinden faydalanılması, yöneticiye karar verme sürecinde büyük ölçüde yardımcı olur. Amaç, kuruma gelen proje önerilerinden en iyisini seçebilmek için projeleri değişik boyutları (finans, pazar, risk, strateji, teknoloji, yapılabilirlik) ile ele almak ve yöneticiye karar vermede yardımcı olması için pratik bir Ar-Ge Proje Seçim Metodolojisi geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda yapılan tez çalışmasında, Ar-Ge projelerinin önceliklendirilmesi ve seçimi problemine değinilmiştir. Öncelikle tezin temel konusu olan proje seçimi, daha sonra da karar verme yöntemleri ile ilgili literatür araştırması yapılmış ve genel bilgi verilmiştir. Çalışmada kullanılacak olan AHP ve TOPSIS metodlarından detaylı bir şekilde bahsedilmiştir. Uygulama aşamasında, on adet proje önerisinden en iyisini seçmek için her iki metod da uygulanmış ve hem MS Excel hem de Expert Choice programı kullanılarak kriterlerin ve seçeneklerin karşılaştırılması yapılmıştır. Her bir ana kriterin önem ağırlığının değişiminin, proje sıralamasını nasıl değiştirdiğini belirlemek için Duyarlık Analizi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Project Selection plays an important role in order to achieve the strategic objectives of an institution working in the field of R&D projects. R&D projects have different corporate benefits. For this reason,  R&D projects must be considered as multi dimensional, its value for institution based on several criteria need to be determined, and according to this value, the best choice must be selected. In order to select R&D projects, financial methods, mathematical models or Multi Criteria Decision Making Methods are generally used. While selecting the optimal project, use of multi criteria decision making techniques helps the administrator to decide. The goal is to examine projects with different dimensions (finance, market, risk, strategy, technology, feasibility) and develop a practical R&D Project Selection Methodology for helping the administrator to decide. In this thesis made for this purpose, R&D project prioritization and selection problem has been mentioned. A literature research was performed on the project selection and decision making methods which are the main theme of the thesis, then general information has been given. AHP and TOPSIS methods which will be used in study, were described in detail. In the implementation phase, both methods were applied to choose the best within ten project proposals and comparison of the criteria and options were made with using MS Excel and Expert Choice softwares. Sensitivity Analysis was performed to determine how the project ranking is modified by the change of importance of each main criteria weights.