Demodeks enfestasyonu ile tiroid otoimmünitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between demodex infestation and thyroid autoimmunity
Yazar: MUHAMMED BURAK YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. RAGIP ERTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Giriş ve Amaç: Demodeks akarları, insan derisinde özellikle ve pilosebase ünitelerinde kommsensal olarak yaşayan mikroflora üyesi ektoparazitlerdir ve sayıları belli seviyenin üzerine çıktığında konakçı ile ilişkisini parazitizme çevirerek demodikozis hastalığına neden olurlar. Demodikozis, primer olarak veya çeşitli immünsüpresif hastalıklar ve tedavilere bağlı sekonder olarak ortaya çıkabilir. Deri, öte yandan tiroid hormonları açısından önemli bir hedef organdır. Tiroid hormonları, deri üzerinde reseptörlere sahiptir ve nükleer sinyaller yoluyla başta epidermis proliferasyonu ve inflamasyon olmak üzere birçok immün aracılı etkiye sahiptir. Tiroid hormonlarındaki değişikliklerin deri üzerinde birçok klinik etkisi mevcuttur. Çalışmamızda, demodikozis kliniğinde sık görülen bulgulardan kserozis, spinülat ve dikensi cilt yapısı, papüller ve pürüzlü cilt görünümünün, otoimmün tiroid hastalıklarında da görülebilmesi ve otoimmün tiroid hastalığı patogenezinde meydana gelen ve iç içe geçmiş görünen immün disregülasyon ve immünsüpresyon durumlarının demodikozis kolonizasyonunun artması ve inflamatuar sürecin tetiklenmesi ile klinik bulgulara yol açabilmesi hipotezinden yola çıkarak, demodikozis hastalarında otoimmün tiroid hastalığı gelişebilme riski ortaya konmaya çalışılmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmamız; Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevî Hastalıkları Polikliniklerine Eylül 2019 – Eylül 2023 tarihleri arasında başvuran, 18-95 yaş arası ve Demodikozis yahut Rosacea tanısı almış toplam 2304 hastadan, son bir yıl içerisinde demodeks tahlilleri ile tiroid hormon ve otoimmünite paneli birlikte istenen ve poliklinik başvurusundan önceki son bir ay içerisinde herhangi sistemik veya topikal akarisidal tedavi almamış olan 201 hasta ile planlandı.
Bulgular: Ortalama hastalık süresi, anti-TPO pozitif ve tip 2 demodikosize sahip hastalarda daha fazladır (p=0.031), (p<0.001). Serbest T3 (p=0.01), serbest T4 (p=0.034) ve anti-TPO (p<0.001) değerleri ile hastalık klinik tipi arasında istatistiksel anlamlı fark gözlenmiştir. Buna göre serbest T3 değerleri, tip 2 demodikozis hastalarında istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek, serbest T4 düzeyleri daha düşük ve anti-TPO düzeyleri pozitiftir. 
Anti-TPO seviyesi pozitif olan hastalarda ölçülen ortalama demodeks sayısı daha yüksektir (p=0.008). Tip 2 demodikozise sahip hastalarda 1 cm2'de ölçülen ortalama demodeks sayısı daha yüksektir (p<0.001). Anti-TPO seviyesi negatif olan hastalarında demodeks seviyeleri negatif ve daha az iken, anti-TPO seviyesi pozitif hastalarda ise demodeks seviyeleri pozitif ve daha yüksektir (p=0.007). 
Tip 1 demodikozise sahip hastalarda ölçülen ortalama demodeks seviyeleri negatif ve daha az iken, tip 2 demodikozise sahip hastalarda ise demodeks seviyeleri pozitif ve daha yüksektir (p<0.001). Tip 1 demodikozis hastalarında anti-TPO seviyeleri negatif iken, tip 2 demodikozis hastalarında anti-TPO seviyeleri pozitiftir (p<0.001).
1 cm2'de ölçülen ortalama demodeks sayısı, hasta yaşı (r:0.247, p:0.000), hastalık süresi (r:0.407, p:0.000) ve anti-TPO seviyeleri (0.144, p:0.043) ile pozitif korelasyon gösterir iken, serbest T3 seviyeleri (r:-0.157, p:0.030) negatif korelasyon gösterir. 
Hastalık süresi, yaş (r:0.635, p:0.000), demodeks sayısı (0.407, p:0.000) ve anti-TPO seviyeleri (r:0.200, p:0.005) ile pozitif korele iken, serbest T3 seviyeleri (r:-0.338, p:0.000) ile negatif korelasyon gösterir. 
Anti-TPO seviyeleri, 1 cm2'de ölçülen ortalama demodeks sayısı (r:0.144, p:0.043) ve hastalık süresi (r:0.200, p:0.005) ile pozitif korelasyon gösterirken, mutlak beyaz küre sayıları (r:-0.143, p:0.047) ve serbest T3 seviyeleri (r:-0.158, p:0.029) negatif korelasyon gösterir.
Serbest T3 seviyeleri, yaş (r:-0.378, p:0.000), 1 cm2'de ölçülen ortalama demodeks sayısı (r:-0.157, p:0.030), hastalık süresi (r:-0.338, p:0.000) ve anti-TPO seviyeleri (r:-0.158, p:0.029) negatif korelasyon gösterirken, eozinofil sayıları (r:0.181, p:0.013) ile pozitif korelasyon gösterir.
1 cm2'de ölçülen ortalama demodeks sayılarının artması, 0.6138918 kuvvetiyle anti-TPO pozitifliği açısından predikte ettirici değere sahiptir (p=0.004).
Sonuç: Çalışmamız, tip 2 demodikozis kliniğine ait olan eritem, papül, püstül ve zaman zaman görülebilen süpüratif apseler gibi bulgulara sahip hastalarda otoimmün tiroid hastalığı sıklığının istatistiksel açıdan anlamlı şekilde artmış olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca demodeks sayılarındaki pozitifleşme ve artma, anti-TPO pozitifliği dolayısıyla otoimmün tiroid hastalığı riski açısından predikte ettirici değere sahiptir. Sonuç olarak, klinik pratikte demodikozis veya rosacea bulgularına sahip hastalardan tiroid otoantikoru çalışılması, otoimmün tiroid hastalığı açısından hastalara erken tanı ve tedavi imkânı sağlayabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Demodex, Demodeks, Demodikozis, Hashimoto Tiroiditi, Otoimmün Tiroid Hastalığı.

Abstract:
Introduction and Purpose: Demodex mites are ectoparasites that are members of the microflora living commensally on human skin, especially in the pylosebaceous units, and when their numbers exceed a certain level, they cause demodicosis by parasitising the host. Demodicosis may occur as a primary disease or secondary to various immunosuppressive diseases and treatments. On the other hand, the skin is an important target organ for thyroid hormones. Thyroid hormones have receptors on the skin and have many immune-mediated effects, especially epidermis proliferation and inflammation through nuclear signalling. Changes in thyroid hormones have many clinical effects on the skin. In our study, based on the hypothesis that xerosis, spinulate and prickly skin structure, papules and rough skin appearance, which are common findings in the demodicosis clinic, can also be seen in autoimmune thyroid diseases, and that immunodysregulation and immunosuppression states that occur in the pathogenesis of autoimmune thyroid disease and appear to be intertwined may lead to clinical findings with increased demodicosis colonization and triggering of the inflammatory process. The risk of developing the disease has been tried to be revealed.
Material and Method: Our work was conducted of a total of 2304 patients between the ages of 18-95 who were diagnosed with Demodicosis or Rosacea, who applied to Kayseri City Training and Research Hospital Dermatology and Venereal Diseases Outpatient Clinics between September 2019 and September 2023, 201 patients who were requested together with demodex assays and thyroid hormone and autoimmunity panel in the last year and who did not receive any systemic or topical acaricidal treatment in the last month before the outpatient clinic admission.
Results: The mean disease duration was longer in patients with anti-TPO positive and type 2 demodicosis (p=0.031), (p<0.001). A statistically significant difference was observed between free T3 (p=0.01), free T4 (p=0.034) and anti-TPO (p<0.001) values and the clinical type of the disease. Accordingly, free T3 values are statistically significantly higher, free T4 levels are lower and anti-TPO levels are positive in type 2 demodicosis patients.
The average demodex count measured in patients with positive anti-TPO levels was higher (p=0.008). The average number of demodex measured in 1 cm2 was higher in patients with type 2 demodicosis (p<0.001). While demodex levels are negative and lower in patients with negative anti-TPO levels, demodex levels are positive and higher in patients with positive anti-TPO levels (p = 0.007).
While the average demodex levels measured in patients with type 1 demodicosis are negative and lower, in patients with type 2 demodicosis, demodex levels are positive and higher (p<0.001). While anti-TPO levels are negative in type 1 demodicosis patients, anti-TPO levels are positive in type 2 demodicosis patients (p<0.001).
While the average number of demodex measured in 1 cm2 shows a positive correlation with patient age (r:0.247, p:0.000), disease duration (r:0.407, p:0.000) and anti-TPO levels (0.144, p:0.043), free T3 levels (r:-0.157, p:0.030) show a negative correlation.
While disease duration was positively correlated with age (r:0.635, p:0.000), demodex count (0.407, p:0.000) and anti-TPO levels (r:0.200, p:0.005), free T3 levels (r:-0.338) , p:0.000) shows a negative correlation.
Anti-TPO levels showed a positive correlation with the average demodex count measured in 1 cm2 (r:0.144, p:0.043) and disease duration (r:0.200, p:0.005), while absolute white blood cell counts (r:-0.143, p :0.047) and free T3 levels (r:-0.158, p:0.029) show a negative correlation.
Free T3 levels, age (r:-0.378, p:0.000), average number of demodex measured in 1 cm2 (r:-0.157, p:0.030), disease duration (r:-0.338, p:0.000) and anti- While TPO levels (r:-0.158, p:0.029) show a negative correlation, they show a positive correlation with eosinophil counts (r:0.181, p:0.013).
The increase in the average demodex number measured in 1 cm2 has a predictive value in terms of anti-TPO positivity with a strength of 0.6138918 (p = 0.004).
Conclusion: Our study reveals that the frequency of autoimmune thyroid disease is statistically significantly increased in patients with type 2 demodicosis symptoms such as erythema, papules, pustules and occasionally suppurative abscesses. In addition, the positivity and increase in demodex numbers have a predictive value in terms of the risk of autoimmune thyroid disease due to anti-TPO positivity. As a result, studying thyroid autoantibodies in patients with demodicosis or rosacea findings in clinical practice may provide early diagnosis and treatment for autoimmune thyroid disease.
Key Words: Demodex, Demodicosis, Hashimoto's Thyroiditis, Autoimmune Thyroid Disease.