Sürdürülebilir kalkınma amaçları doğrultusunda biyoçeşitlilik ve biyokaçakçılık konularına yönelik eğitim içerikleri ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of educational content and practices on biodiversity and bio-smuggling in line with sustainable development goals
Yazar: YASİR BORAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NACİYE SOMUNCU DEMİR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin biyoçeşitlilik ve biyokaçakçılık konularına yönelik bilişsel yapılarını ortaya çıkarmak ve bu doğrultuda geliştirilen öğretim sürecine yönelik görüşlerini incelemektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılının birinci döneminde Konya ili Karatay İlçesine bağlı bir ortaokulun 5. sınıfında öğrenim görmekte olan 21 öğrenci oluşturmaktadır. Biyoçeşitlilik ve biyokaçakçılık kavramlarına yönelik 6 haftalık bir eğitim süreci tasarlanmış ve uygulanmıştır. Eğitimde sürecinde, Web 2.0 araçlarından Powtoon ile hazırlanan öğretim materyalleri öğrenciler ile etkileşimli şekilde paylaşılmış ve informal öğrenme ortamı olarak seçilen Konya Tropikal Kelebek Bahçesi, Karatay Hayvanat Bahçesi ve Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ne eğitim gezisi düzenlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, 7 anahtar kavramdan oluşan (Biyokaçakçılık, Biyoçeşitlilik, Endemik Tür, Ekosistem, Küresel Isınma, Nesli Tükenme Tehlikesinde Olan Canlılar ve Sürdürülebilir Kalkınma) kelime ilişkilendirme testi (KİT) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. KİT verileri frekans tablosu oluşturulduktan sonra kavram ağına aktarılarak kesme noktası tekniği ile analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler üzerinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları öğrencilerin, bilişsel olarak yanlış yapılandırdığı algılarında ve imgelerinde düzelme yaşandığını, ülkemize ait ulusal ve yerel biyolojik zenginliğin milli bir değer olarak algılanması gerektiğini, biyokaçakçılık sorununa yönelik farkındalıklarında gelişim sağlandığını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin, biyoçeşitlilik konusuna yönelik göstermiş oldukları antroposen yaklaşımların, çevre merkezci (ekosentrik) yaklaşıma doğru evrilmesi ve biyokaçakçılık sorununa yönelik milli bir duruşa sahip olmaları gerektiğinin farkına varmaları da araştırmanın katma değer sonuçları arasındadır.  Araştırma sonunda, biyoçeşitlilik ve biyokaçakçılık konularında çalışma yapmak isteyen, araştırmacı ve eğitimcilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to reveal the cognitive structures of middle school students about biodiversity and bio-smuggling and to examine their views on the teaching process developed in this direction. A holistic single case study design was used as a qualitative research method.  The study group of the research consists of 21 students studying in the 5th grade of a secondary school in Karatay District of Konya province in the first semester of the 2023-2024 academic year. A 6-week training process on biodiversity and bio-smuggling was designed and implemented. In the educational process, teaching materials prepared with Powtoon, one of the Web 2.0 tools, were shared interactively with the students, and an educational trip was organized to Konya Tropical Butterfly Garden, Karatay Zoo, and Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute, which were selected as informal learning environments. As data collection tools, a word association test (WAT) consisting of 7 key concepts (Bio-smuggling, Biodiversity, Endemic Species, Ecosystem, Global Warming, Endangered Species, and Sustainable Development) and a semi-structured interview form was used. The WAT data were transferred to the concept network after the frequency table was created and analyzed with the breakpoint technique. Content analysis was performed on the data obtained from the semi-structured interview form. The results of the study revealed that students' cognitively misconstructed perceptions and images were improved, the national and local biological richness of our country should be perceived as a national value, and their awareness of the problem of bio-smuggling was improved. Among the value-added results of the research are that students' Anthropocene approaches towards biodiversity evolved towards an ecocentric approach and they realized that they should have a national stance towards the problem of bio-smuggling.  At the end of the research, recommendations were made for researchers and educators who want to work on biodiversity and bio-smuggling.