Diabetes mellitus ile ilgili çevrimiçi internet sitelerinin kalite, güvenilirlik ve okunabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the quality, reliability and readability of online websites related to Diabetes mellitus
Yazar: GÜLBAHAR DOĞAN ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Teknolojinin gelişmesiyle internet kullanım sıklığı artmış ve bilgiye ulaşım kolaylaşmıştır. Ancak kontrolsüz bir şekilde yayılan bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu konusunda tereddütler de akla gelmeye başlamıştır. Bu bağlamda araştırmamızda, aile hekimliği pratiğinde sık görülen kronik hastalıklardan biri olan Diabetes Mellitus ile ilgili internet sitelerinin kalite, güvenilirlik ve okunabilirlik düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Google, Yandex ve Bing arama motorları kullanılarak "Diabetes Mellitus" "Diyabet" ve "Şeker Hastalığı" anahtar kelimeleri taranmıştır. Arama motorlarında karşımıza çıkan ilk 30 Türkçe internet sitesi çalışmaya dahil edilmiştir. İnternet sitelerinin kalite ve güvenilirlikleri JAMA ve DISCERN kriterleri ile; okunabilirliği Ateşman okunabilirlik formülü ile değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS Version 25.0 programından yararlanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: 270 web sitesi üzerinden yapılan taramada dışlanma kriteri uygulandığında sitelerin %75,19'u (203) incelemeye dahil edilmiştir. İncelemeye dahil edilen 203 sitenin JAMA, DISCERN ve Ateşman okunabilirlik puanları açısından ortanca değerleri sırasıyla; 2,00 (0,00-4,00), 44,00 (19,00-75,00), 61,40 (37,00-79,80) olarak tespit edilmiştir. Arama motorlarına ve anahtar kelimelere göre JAMA, DISCERN ve Ateşman okunabilirlik puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05)
Sonuç: İncelenen internet sitelerinin kalite ve güvenilirliği orta düzeyde gelmiş olup, okunabilirlik düzeyinin dokuzuncu veya onuncu sınıf düzeyinde anlaşılabilir olduğu bulunmuştur. Hastaların internet ortamında doğru içeriğe ulaşabilmesi için kaliteli, güvenilir ve ayrıca rahat anlaşılabilir internet sitelerinin oluşturulması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, JAMA, DISCERN, okunabilirlik, internet

Abstract:
Introduction and purpose: The advent of technology has significantly increased internet usage and facilitated access to information. However, alongside this convenience, concerns about the reliability and accuracy of information disseminated in an unregulated manner have emerged. In this study aims to assess the quality, reliability, and readability levels of websites pertaining to diabetes mellitus, one of the most common chronic diseases in family medicine practice.  
Material and Method: The keywords "Diabetes Mellitus", "Diyabet" and "Şeker Hastalığı" were searched using Google, Yandex and Bing search engines. The first 30 Turkish websites that appeared in the search engines were included in the study. The quality and reliability of the websites were assessed using JAMA and DISCERN criteria, and readability was assessed using the Ateşman readability formula. SPSS Version 25.0 software was used in the statistical analysis of the data and statistical significance level was accepted as p<0.05. 
Results: In the review of  270 websites, 75.19% (203) of the sites were included in the review when the exclusion criteria were applied. The median values of 203 sites included in the review in terms of JAMA, DISCERN and Ateşman readability scores were 2.00 (0.00-4.00), 44.00 (19.00-75.00), 61.40 (37.00-79.80), respectively. No significant relationship was found between JAMA, DISCERN and Ateşman readability scores according to search engines and keywords (p>0.05)
Conclusion: The quality and reliability of the analysed websites were found to be moderate, and the readability level was found to be comprehensible at the ninth or tenth grade level. In order for patients to access the right content on the internet, it is important to create quality, reliable and easily understandable websites.
Keywords: Diabetes mellitus, JAMA, DISCERN, readability, internet