Zihinsel yetersizliğe sahip çocukların annelerinin yaşadıkları güçlükler ve başa çıkma stratejileri hakkındaki görüşleri /
Yazar: SERAP BAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ANIL GÖRKEM
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan annelerin hangi güçlükleri
yaşadığı ve bu güçlüklere yönelik olarak hangi başa çıkma yöntemlerini kullandıkları
araştırılmıştır. Araştırmaya, çocuğu Gazimağusa Özel Eğitim Merkezine devam eden
15 anne katılmıştır. Katılımcılar; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Gazimağusa ve
İskele bölgesinde ikamet eden, zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan anneler
arasından maksimum çeşitlilik ve gönüllülük ilkesine göre seçilmiştir.
Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu ile Yarı Yapılandırılmış
Görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış,
durum araştırması deseni uygulanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından annelerle
gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerle elde edilmiştir. Veri kaybını önlemek için
görüşmelerin ses kaydı alınmıştır. Elde edilen verilen çözümlenmesi ve analizinde
betimsel analiz yöntemi uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda elde edilen
bulgular frekans tabloları oluşturularak yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre anneler en çok psikolojik alanda ve eğitim alanında sorun
yaşadıklarını belirtmişlerdir. Annelerin en çok kullandığı başa çıkma yöntemi
problem odaklı başa çıkma yöntemi olmuştur. Annelerin kullandıkları başa çıkma
yöntemleri sorun alanlarına göre değişim göstermektedir. Örneğin psikolojik
sorunlarla başa çıkmada daha çok duygu odaklı yöntemler kullanılırken, eğitimle
ilgili sorunlarda daha çok problem odaklı başa çıkma yöntemleri kullanılmıştır.
Problem odaklı başa çıkma yöntemlerinden en sık kullanılanı aktif başa çıkma ve
yararlı sosyal destek kullanımı olurken, duygu odaklı başa çıkma yöntemlerinde en
sık kullanılan kabullenme ve duygusal destek kullanımı olmuştur. Bulgular
tartışılmış ve annelere verilecek psikolojik ve sosyal yardım hizmetleri ve okullara
yönelik bilgi ve farkındalık artırıcı faaliyetler hakkında ve ileri araştırmalara yönelik
önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizlik, stres, güçlükler, başa çıkma

Abstract:
In this study, the topic being investigated is the problems experienced by mothers
who have a child with an intellectual disability and how they are coping with these
issues. 15 mothers participated in this study, their children are students of
Gazimağusa Special Education Center. Mothers who participated in this study were
chosen according to maximum diversity method and they all consented voluntarily to
participate in this study. All the participaints live in Gazimağusa and iskele.
The research methods included in this study include a Personal Information
Questionaire and Semi Structured Individual Interview. A qualitative research
method and a case study design were used. Data was collected via face to face
individual interviews made by the researcher. The interviews were voice recorded
and transcribed to prevent data loss. The descriptive analysis method was used to
analyze to obtained data. The results from the analysis were interpreted by creating
frequency tables.
According to the results of the research, mothers stated that their major problems are
in psychological and education fields. The most commonly used methods of coping
by mothers are problem-focused coping. The coping methods used by mothers vary
according to the problem areas. For example, while more emotion-focused methods
are used to deal with psychological problems, problem-focused coping methods are
used more in education-related problems. The most frequently used problem-focused
coping methods are; active coping and the use of instrumental social support, while
the most commonly used emotion-focused coping methods are acceptance and
seeking of emotional social support. The findings were discussed and
recommendations were made on psychological and social help services for mothers
and activities to provide information and to raise awareness for schools and
suggestions were made on future researchs.
Key words: intellectual deficiencies, stress, difficulties, coping