Hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında hata
The mistake of objective elements of justification reasons
Yazar: BUKET ABANOZ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ADEM SÖZÜER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hata = Error ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Kanunilik = Legality ; Suç = Crime ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code

Özet:
Bu çalışmada, ceza hukukunun en tartışmalı konularından biri olan hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında hata ele alınmaktadır. Bu hata türünde fail, hukuka uygunluk nedenlerinin objektif koşulları somut olayda gerçekleşmemesine rağmen gerçekleştiği inancıyla hareket etmektedir. Failin hareketine izin veren bir normun koşullarının gerçekleştiğini düşünerek yanıldığı bu hataya, hukukun ne sonuç bağlayacağı ya da bir sonuç bağlayıp bağlamayacağı sorusu bu tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır.  5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun hata kenar başlıklı 30'uncu maddesinin 3. fıkrasında, araştırma konumuz olan hukuka uygunluk nedenlerinin koşullarında kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin, bu hatasından yararlanacağı belirtilmektedir. Fakat düzenlemede, kaçınılmaz hatanın ne anlama geldiği ve kişinin bundan ne şekilde yararlanacağı belirtilmemiştir. Maddede yer verilen ifadenin tersinden hareketle, kaçınılabilir hatanın hukuki sonucu da açık değildir. Bu kapsamda, Kanun'un kastın tanımını düzenleyen 21. maddesi, haksızlık bilincinin konumuna işaret eden 30. maddesinin 4. fıkrası ve Kanun'un 27. maddesinde yer alan ceza sorumluluğunu kaldıran nedenlerde sınırın aşılması durumunda taksirli sorumluluğun devam ettiği hükmü de dikkate alınarak ceza kanununun bütünselliğine uygun bir inceleme yapılmaktadır.

Abstract:
This study deals with one of the most controversial issues of the general provisions chapter of criminal law- the mistake in the objective conditions of the justification reasons. In this type of mistake, the offender acts with the belief that the justification reasons are realized even though the objective conditions are not realized in the concrete case. The question of what the law will conclude to this mistake or whether it will connect a result is the subject of this doctoral dissertation. In the third paragraph of article 30 of the Turkish Criminal Code numbered 5237 with the title of mistake, it is stated that the person who makes into an inevitable mistake in the objective conditions of the justification reasons, which is our subject of research, will benefit from this error. However, with this specific regulation it is not clear what the inevitable mistake means and how the person will benefit from it. The legal consequence of the inevitable mistake is not clear, on the contrary to the statement in this regulation. In this study, the article 21 of the Turkish Criminal Code regulating the definition of intention, the 4th paragraph of the 30th article showing the place of injustice awareness in the criminal systematic, as well as the provision of the criminal law in case of exceeding the limit for the reasons that remove the criminal responsibility in the article 27 of this Code an examination is carried out in accordance with its integrity.