Duygusal okuryazarlık eğitim programının çocuk evlerinde kalan çocukların duygu düzenleme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect on the children's emotion regulation skills the emotional literacy education program given to children staying in child homes
Yazar: SÜMEYYA TATLI HARMANCI
Danışman: PROF. DR. FATMA ABİDE GÜNGÖR AYTAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygusal okuryazarlık = Emotional literacy ; Eğitim programları = Education programs ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Çocuk evleri = Children's homes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, duygusal okuryazarlık eğitim programının çocuk evlerinde kalan çocukların duygu düzenleme becerilerine etkisini incelemek amacıyla ortaya konulmuştur. Karma yöntemin kullanıldığı deneysel araştırmanın deney ve kontrol grubunu Çocuk Evlerinde kalan 22 çocuk oluşturmuştur. Araştırma kapsamında hazırlanan "Duygusal Okuryazarlık Eğitim Programı" deney grubunda yer alan çocuklara 12 hafta süresince uygulanmıştır. Araştırmaya ait nicel veriler; kişisel bilgi formu ve bu araştırma kapsamında uyarlama çalışması yapılan "Çocuklar için Duygu Düzenleme Ölçeği" ile "Çocuklar için Duygu Düzenleme Ölçeği-Yetişkin Formu" aracılığıyla elde edilmiştir. Nitel veriler ise; odak grup görüşmeleri, çocukların ve araştırmacının tuttuğu günlükler ile DOEP çalışma kağıtları aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin normal dağılıma uygun olup olmama durumlarını belirlemek üzere Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Normallik durumlarının karşılandığı durumlarda parametrik testler olan; t testi, tek yönlü ANOVA, iki faktörlü ANOVA testi kullanılmıştır. Normallik durumlarının karşılanmadığı durumlarda ise parametrik olmayan testlerden; Mann-Whitney U testi, Friedmann testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmış ve Gross (1998)'un belirlemiş olduğu beş temel duygu düzenleme startejisinin her biri bir kategori olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda; duygusal okuryazarlık eğitim programının çocukların öfke, korku, üzüntü ve heyecan duygularını düzenleme ve duygu yoğunluklarını azaltmada etkili ve kalıcı bir eğitim program olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eğitim programının çocukların öfke, korku ve üzüntü duygularını düzenlemek için duygu düzenleme stratejilerine başvurma düzeylerini desteklediği belirlenmiştir. Heyecan duygusunun düzenlenmesine yönelik strateji kullanımına ise çok fazla rastlanılmamıştır. Elde edilen sonuçlar alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research was conducted to examine investigation of the effect on the children's emotion regulation skills the emotional literacy education program given to children staying in child homes. In the experimental research carried out with the mixed method, the experimental and control group consisted of 22 children living in Child Homes. The prepared "Emotional Literacy Education Program" was applied to the children in the experimental group for 12 weeks. Quantitative data of the research were obtained through the personal information form and "Emotion Regulation Scale for Children" and "Emotion Regulation Scale for Children-Adult Form" which were adapted within the scope of this research. Qualitative data were collected through focus group interviews, diaries kept by the children and the researcher, and worksheets of the training program. Shapiro-Wilk test was used to determine whether the quantitative data were suitable for normal distribution or not. In cases where normality conditions were met; parametric tests such as t-test, one-way ANOVA, and two-factor ANOVA tests were used. In cases where normality conditions were not met, non-parametric Mann-Whitney U test, Friedmann test and Wilcoxon test were used. Content analysis was used in the analysis of qualitative data. Each of the five basic emotion regulation strategies determined by Gross (1998) was accepted as a category. As a result of the research, it has been determined that the emotional literacy education program is an effective and permanent education program in regulating children's anger, fear, sadness and excitement and reducing their emotional intensity. In addition, it was determined that the education program supported the level of children's use of emotion regulation strategies to regulate their anger, fear and sadness. The use of strategies for regulating the emotion of excitement has not been encountered very often. The results obtained were discussed in line with the literature and suggestions were made.