Diyabetik ratlarda zeytin yaprağı ekstresinin glisemik, kolesterolemik ve antioksidan özelliklerinin incelenmesi
Investigation of glycemic, cholesterolemic and antioxidant properties of olive leaf extract in diabetic rats
Yazar: MURAT GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL ÖĞÜT
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hidroksitirozol = Hydroxytyrosol ; Kolesterol = Cholesterol ; Oleuropein = Oleuropein ; Sıçanlar = Rats ; Yapraklar = Leafs ; Zeytin = Olive

Özet:
Literatür dizini diyabetik hastalarda serbest radikallerin ve lipid peroksidasyonunun önemli derecede arttığı, oksidatif stresin diyabetin etiyolojisinde ve progresyonunda önemli rolü olduğunu bildirmektedir. Son yıllarda, birçok hastalığın temelinde payı olan oksidatif stresi kontrol etmek için, çeşitli bitkiler üzerinde antioksidan potansiyel çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışmada da diyabet modeli oluşturulan ratlarda Olea europaea var oleaster'in toplanmış taze yapraklarından elde edilen sıvı ekstraktının antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 12-13 haftalık 32 adet Wistar cinsi rat kullanılmıştır. Ratlar her grupta 8 adet olacak şekilde kontrol grubu (C), diyabetik kontrol grubu (DC), 200 mg zeytin yaprağı esktresi ile tedavi alan diyabetik grup (D+200) ve 400 mg/kg zeytin yaprağı ekstresi ile tedavi alan diyabetik grup (D+400) olarak 4 gruba ayrılmıştır. Çalışma sonrasında ratlar anestezi altında servikal dislokasyon  ile sakrifiye edilmiştir. Kalpten alınan kan örnekleri santrifüj edilip elde edilen serumda glukoz, total kolesterol, trigliserid, üre, ürik asit, kreatinin, ALT ve AST düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca tam kan örnekleri ile Hemoglobin A1c analizi yapılmıştır. Antioksidan kapasite ölçümü için ise native thiol, total thiol ve lipid hidroperoksit analizi yapılmıştır. Çalışma sonunda zeytin yaprağı esktresinin diyabetik ratlarda ağırlık kaybını önlediği, glukoz ve hemoglobin A1c üzerine etkisinin olmadığı, düşük doz verilen ekstrenin total kolesterolü ve üreyi istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalttığı gözlenmiştir. Yine zeytin yaprağı ekstresinin ALT ve AST seviyelerini klinik açıdan anlamlı ölçüde azalttığı gözlenmiştir. Ayrıca yüksek doz ekstrenin serum native ve total thiol seviyesini klinik açıdan anlamlı ölçüde arttırdığı gözlenmiştir. Sonuçta, zeytin yaprağı esktresinin hiperglisemiyi önleyemediği ancak diyabete bağlı dislipidemi, oksidatif stres ve organ hasarına karşı koruyucu özellik gösterebileceği söylenebilir.

Abstract:
Studies have shown that free radicals and lipid peroxidation increase significantly in diabetic patients, and oxidative stress plays an important role in the etiology and progression of diabetes. In recent years, various studies have been carried out on antioxidant potentials of various plants in order to control oxidative stress, which is a significant contributor to the basis of many diseases. In the study, it was aimed to investigate the antidiabetic and antioxidant effects of the liquid extract obtained from the collected fresh leaves of Olea europaea var oleaster in the diabetic model rats. Thirty-two Wistar albino rats aged 12-13 weeks were used in the study. The rats were grouped into the control group (C), the diabetic control group (DC), the diabetic group treated with 200 mg olive leaf extract (D + 200) and the diabetic group treated with 400 mg / kg olive leaf extract (D + 400) and there are 8 rats in each group. At the end of the study, all rats were sacrificed by cervical dislocation. Blood samples collected from the heart were centrifuged and glucose, total cholesterol, triglyceride, urea, uric acid, creatinine, ALT and AST levels were determined. Hemoglobin A1C analysis was also performed on complete blood samples. For antioxidant capacity measurement, native and total thiol and lipid hydroperoxide analysis were performed. At the end of the study, it was observed that olive leaf extract prevented weight loss in diabetic rats and  had no effect on glucose and hemoglobin A1c levels. It was also observed that low-dose olive leaf extract reduced total cholesterol and urea levels in a statistically significant manner and olive leaf extract decreased serum ALT and AST levels in a clinically significant manner. Moreover, it was observed that high-dose olive leaf extract increased serum native and total thiol levels in a clinically significant manner. As a result, it can be said that olive leaf extract can not protect against hyperglycemia but it may be protective against dyslipidemia, oxidative stress and oxidatif stres related organ damage caused by diabetes.