Kentsel dönüşüm uygulamalarında, dönüşüm öncesi ve dönüşüm sonrası mekan organizasyonlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi: Kadıköy örneği
The comparison of the space organizations before and after urban renewal Fikirtepe example
Yazar: KADİR SİVRİ
Danışman: PROF. DR. ZÜLKÜF GÜNELİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentsel dönüşüm çalışmaları, bozulan, köhneyen ya da tamamen yok olan dolayısıyla fiziksel ve sosyal açıdan çöküntüye maruz kalan alanlarda yeni yaşanabilir alanlar yaratılması ya da mevcut alanın iyileştirilmesi amacıyla uygulamada kullanılan önemli mekânsal değişim aracıdır. 
Kentsel dönüşüm projeleri; başlangıçta sosyal, kültürel ve ekonomik değişimlerin neden olduğu yerleşim alanlarındaki yetersizliklerin yerine sağlıklı ve güvenilir yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla uygulanmaya başlanmış olsa da kentsel dönüşümü etkileyen farklı nedenler de mevcut bulunmaktadır.
Tez konusunu oluşturan Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi; yukarıda sözü edilen yapısal nedenlerin dışında, yerleşimin bulunduğu alanın coğrafi konumu dolayısıyla deprem kuşağı üzerinde yer alması, bölgede bulunan yapıların insan yaşamı açısından tehlike oluşturacak ölçüde sağlıksız durumda olması nedenleriyle de bölgede kentsel dönüşüm gerekli görülmüştür.
Bu tezin amacı kentsel dönüşümün mekân organizasyonu açısından değerlendirilmesi ve kentsel dönüşüm uygulamaları öncesi ve sonrasının bu açıdan karşılaştırılmasıdır. Bu amaca yönelik olarak, öncelikle mekân kavramı ve kentsel mekân kavramına ilişkin alt başlıklar detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde, kentsel dönüşüm öncesi, Fikirtepe'nin mekân organizasyonu açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi'nin uygulanma süreci yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Son olarak Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi'nin mekân organizasyonu açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İncelenen örnekler ve literatür taraması sonucu elde edilen veriler sonuç bölümünde yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Mekân, Kentsel Mekân

Abstract:
Urban renewal works are a significant tool of spatial transformation used with the purpose of improving the pre-existing areas or creating new and habitable areas in places that are deteriorating, old-fashioned, or completely destroyed; and therefore, left in physical and social ruins. Although, at the beginning, urban renewal projects were being applied with the goal of establishing healthy and safe living spaces instead of the inadequacies found in the settlements caused by the social, cultural, and economic changes; there are other elements that affect the urban renewal.
The subject of the thesis, Fikirtepe Urban Renewal Project, deemed urban renewal necessary in the region not only because of the aforementioned structural causes, but also because of the geographical location of the settlement, the fact that it is located on a seismic belt, and the structures in the region being unhealthy to the point where they pose a threat to the human life there.
This aim of this thesis is to evaluate urban renewal in terms of space organization, and to compare the before and after of the urban renewal applications from this aspect. Regarding this objective, firstly the concept of space and the subheadings of the concept of urban space have been examined thoroughly. In the following stages of this work, Fikirtepe's space organization prior to the urban renewal has been evaluated. The application process of the Fikirtepe Urban Renewal Project has been evaluated with regards to the legal regulations. Lastly, Fikirtepe Urban Renewal Project has been evaluated in terms of space organization. Examined samples and the data obtained as a result of the literature review have been interpreted in the conclusion section.
Keywords: Urban Renewal, Space, Urban Space