Monosit ve aortadaki CD36 ekspresyonunun ateroskleroz açısından değerlendirilmesi
Evaluation of CD36 expressions in aorta and monocytes during atherosclerotic conditions
Yazar: BURAK YAZGAN
Danışman: PROF. DR. NESRİN KARTAL ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis

Özet:
Ateroskleroz ve komplikasyonları tüm dünyada başlıca ölüm nedenlerinden biridir. Ateroskleroz mononükleer lenfositlerin arter duvarına infiltrasyonu, damar düz kas hücrelerinin proliferasyonu ve ekstrasellüler matriks bileşenlerinin birikimi ile damar duvarında oluşan hasara karşı gelişen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Bu inflamasyon süreci arter lümeni içerisine doğru ilerleyen plak ve kompleks lezyon gelişmesine neden olur. Plak yırtılması, miyokard infarktüsü ve iskemik inme gibi klinik komplikasyonlar ile sonuçlanmaktadır. Birçok genetik ve çevresel faktör arasında artmış serum kolesterol ve oxLDL düzeyleri ateroskleroza yol açan en önemli faktör olarak değerlendirilmektedir. Ateroskleroz oluşumunda köpük hücrelerin varlığı, damar duvarında oxLDL'nin makrofajlar tarafından hücre içine alınmasında rol alan CD36 çöpçü reseptörlerinin önemini göstermiştir. CD36, oxLDL ve uzun zincirli yağ asitlerinin hücre içine alınmasında önemli bir role sahiptir. Yapılan epidemiyolojik, klinik ve hayvan çalışmalarında vitamin E'nin aterosklerozda koruyucu etkisinin olduğu gösterilmiştir. Vitamin E'nin düz kas hücre proliferasyonunu baskıladığı ve düz kas hücrelerinde CD36 reseptörünün ekspresyonunu inhibe ederek oxLDL alınımını azalttığı ve köpük hücre oluşumunu engellediği in vivo ve in vitro çalışmalarda gösterilmiştir.Bu çalışmada, tavşanlarda %2 kolesterol içeren diyet ile indüklenen ateroskleroz modelinde, CD36 mRNA ekspresyonunun aort dokusunda ve monosit hücrelerinde karşılaştırılmalı olarak incelenmesi ve vitamin E'nin bu değişiklikler üzerine olan etkisinin araştırılması planlanmıştır. Kolesterol grubundaki tavşanların CD36 mRNA ekspresyonu kontrollere göre hem aorta hem de monositlerde yüksek oranda artış gösterirken, vitamin E verilen grupta hem aorta hem de monositlerde CD36 mRNA ekspresyonunun önemli derecede azaldığı gözlenmiştir. Monositlerde bulunan CD36 mRNA ekspresyon değerinin aortadaki değeri yansıttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Atherosclerosis and its complications are major causes of the death all over the world. Atherosclerosis is a chronic inflamatory disorder occurs as a result of infiltration of mononuclear lymphocytes to the arterial wall, proliferation of smooth muscle cells and damage in the arterial wall caused by extracellular matrix accumulation. This inflammation process induces plaque and complex lesion formation proceeds into the arteria lumen and results in clinic comlications such as plaque rupture, myocardium infarct and ischemic stroke. Besides several genetic and environmental factors, increased serum cholesterol and oxLDL are considered to be major inducing factors of atherosclerosis. The presence of foam cells in the atherosclerosis formation confirms the importance of CD36 scavenger receptors plays role in the intake of oxLDL by macrophages in the arteria walls. CD36 has an important role in the intake of oxLDL and long chain fatty acids into the cells. Several epidemiologic studies revealed that vitamin E has a protective role in the atherosclerosis. In vitro and in vivo studies showed that vitamin E supresses proliferation of smooth muscle cells and intake of oxLDL via inhibition of CD36 receptor expression and prevention of foam cells formation.In this study, the investigation of CD36 mRNA expressions in both aorta tissues and monocytes compared to each other and the effects of vitamin E on these changes in the atherosclerotic rabbit model induced by 2% cholesterol containing diet was planned. In the cholesterol group, significant increase in the CD36 mRNA expressions of rabbit aorta and monocytes was observed compared to control group and in the vitamin E treated group a significant decrease was observed in CD36 mRNA expressions in both aorta and monocytes. The levels of CD36 mRNA expressions in monocytes was determined to reflect the levels in aorta.