Koagülaz negatif stafilokoklarda dezenfektan direnç genlerinin sıklığının tespiti ve fenotipik direnç ile ilişkisinin araştırılması
Detection of disinfectant resistance genes and their association with phenotypic resistance in coagulase negative staphylococcus isolates
Yazar: SARMAD WAHAB SHAHAB SHAHAB
Danışman: PROF. DR. KAYHAN ÇAĞLAR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Dezenfektanlar = Disinfectants ; Koagülaz = Coagulase ; Staphylococcus = Staphylococcus

Özet:
Koagülaz negatif stafilokoklar (KNS) hastane enfeksiyonu etkeni olarak çeşitli enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Bu bakteriler dezenfektan ve antiseptik maddelere karşı direnç geliştirebilmektedirler. qacA/B dezenfektan direnç genleri bazı dezenfektanlara dirençli KNS suşlarında bulunabilmektedir. Bu çalışmada KNS'lerin klorheksidin diglukonat ve benzalkonyum klorür gibi dezenfektanlara duyarlılığı, qacA/B direnç genlerinin sıklığı ve bu genlerin varlığı ile fenotipik direnç (minimal inhibitör konsantrasyon testi ve klinik direnci gösteren bir bakterisidal test olan kantitatif süspansiyon testi) arasında ilişki bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Bakteriyel izolatlar Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na Ekim 2010 - Ağustos 2011 tarihleri arasında yatan hastalardan gönderilen kan kültürü ve kateter içi kan kültürü örneklerinden izole edildi. qacA/B gen pozitifliği KNS suşlarının %84'ünde (42/50) tespit edildi. İzolatlardaki klorheksidin diglukonat ve benzalkonyum klorür duyarlılığı minimum inhibisyon konsantrasyonu (MİK) testi ile belirlendi. Klorheksidin diglukonat için MİK değerleri 0.03125-4 µg/ml arasında bulunurken, benzalkonyum klorür için MİK değerleri ise 0.015625-8 µg/ml arasında bulundu. Kantitatif süspansiyon testi sonuçlarına göre, dezenfektanların önerilen kullanım konsantrasyonları (%4 klorheksidin diglukonat ve %1 benzalkonyum klorürün 1/1'lik konsantrasyonları) tüm KNS izolatlarına karşı bakterisidal etkili bulundu. Bu sonuçlara göre, klorheksidin diglukonatın 1/10'luk konsantrasyonu 1. dakika temas sonrasında izolatların 29'una (%58), 5. dakika temas sonrasında 46'sına (%92) ve 30. dakika temas sonrasında ise izolatların 49'una (%98) bakterisidal etkili bulundu. Klorheksidin diglukonatın 1/100'lük konsantrasyonun 1. dakika temas sonrası tüm izolatlara bakterisidal etkisiz bulunurken, 5. dakika temas sonrası suşların %10'una ve 30. dakika temas sonrası ise izolatların %44'üne bakterisidal etkili bulundu. Benzalkonyum klorürün 1/10'luk konsantrasyonu 1. dakika temas sonrası izolatların %98'ine, 5. ve 30. dakika temas sonrası tüm izolatlara bakterisidal etkili bulunurken, 1/100'lük konsantrasyonunun 1. dakika sonrası izolatların %58'ine, 5. dakika temas sonrası %80'ine ve 30. dakika temas sonrası %88'ine bakterisidal etkili bulunduğu gözlendi. Sonuç olarak, qacA/B dezenfektan direnç geni pozitif bulunan KNS izolatlarında dezenfektanların klinik kullanım konsantrasyonlarına direnç bulunmadığı gözlendi.

Abstract:
Coagulase negative staphylococcus (CoNS) are responsible for different nosocomial infections in some hospitalized patiensts. These bacteria can develop resistance against various disinfectant and antiseptic biocidal agents. qacA/B disinfectant resistance genes can be detected in some disinfectant resistant CoNS strains. The aim of this study is to research the sensitivity of CoNS isolates against some disinfectants such as chlorhexidine digluconate and benzalkonium chloride, to determine the frequency of qacA/B resistance genes, and to determine the association of these genes with phenotypic resistance (minimum inhibition concentration test and the European Standard prEN bactericidal quantitative suspension test method). Bacterial strains were isolated from the peripheral and catheter-drawn blood samples of the patients that were submitted to the Clinical Microbiology Laboratory of Gazi University Medical Faculty Hospital between October 2010 and August 2011. qacA/B genes were detected in 84% (42/50) of the CoNS strains. The sensitivities of the isolates against chlorhexidine digluconate and benzalkonium chloride were detected using minimum inhibitory concentration (MIC) method. The MIC values were found between 0.03125-4 µg/ml for chlorhexidine digluconate, and between 0.015625-8 µg/ml for benzalkonium chloride. According to the quantitative suspension tests results, the disinfectant solutions, at the concentration of 4% of chlorhexidine digluconate and at the concentration of 1% of benzalkonium chloride, were found bactericidal against all CoNS isolates. 58% of the isolates were killed by 1/10 concentrations of chlorhexidine digluconate following 1 minute contact, 92% were killed in 5 min contact and 98% were killed in 30 min contact. At a concentration of 1/100, chlorhexidine digluconate was not bactericidal for any of the isolates following 1 minute contact, while 10% of the isolates were killed in 5 minute contact, and 44% were killed in 30 min contact. On the other hand, 98% of the isolates were killed by 1/10 concentrations of benzalkonium chloride following 1 minute contact, while it was found bactericidal for all of the isolates following 5 and 30 min at this concentrations. At a concentration of 1/100 solution of benzalkonium chloride, 58% of the isolates were killed following 1 min contact, 80% were killed in 5 min contact, and 88% were killed following 30 min contact. In conclusion, no resistance was observed in the bacterial isolates with qacA/B resistance genes for the clinical use concentrations of the disinfectant solutions.