Şiddet dışılık bağlamında pasif direniş
Passive resistance in a nonviolent context
Yazar: BEGENCH BASHIMOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SERTAN BEŞER
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Direniş = Resistance ; Direnme hakkı = Right to resistance ; Felsefe = Philosophy ; Pasif agresif davranışlar = Passive aggressive behaviors ; Sivil itaatsizlik = Civil disobedience ; Şiddet içermeyen mücadele = Non-violent struggle

Özet:
Bu tez çalışması dört bölümden oluşmakta olup, bunlar: sivil itaatsizliğin
tanımı, direnme hakkının ve pasif direnişin tarihçesi, pasif direnmenin temelleri,
pasiflik ve pasif direniş olarak belirlenmiştir. Tezin ana fikri bir aktivizm yöntemi
olan sivil itaatsizlik eylemindeki pasif direniş tutumu üzerine kuruludur. Sivil
itaatsizlik kavramı kısaca ciddi bir haksızlığa karşı tüm yasal çözümlerin tükendiği
bir noktada, ahlaki bir motivasyonla yasadışı ama aleni bir şekilde, şiddetsiz/pasif bir
direnişle karşı koyma anlamına gelmektedir. Bireysel bir tutum olabileceği gibi
kitlesel bir eyleme de dönüşebilmektedir. Bir pasif direniş biçimi olan sivil
itaatsizliğin ana unsurları ise yasaya aykırılık, şiddet dışılık, alenilik, Hukuk
Devletine yönelik eğilim ve Hukuki yaptırıma katlanma rızası olarak sıralanabilir.
Bir kavram olarak tamamen Yakın Çağ'a özgü olmasına rağmen fikri kökleri Antik
Çağ'a kadar uzamaktadır. Bu düşünceler uzun bir süre boyunca direnme hakkı
üzerine gelişmiştir. Thoreau'nun kaleme aldığı "Sivil İtaatsizlik Görevine Dair"
makalesi sosyal bilimler sözlüğüne yeni bir kavram kazandırmıştır. Düşünceleri ve
örnek davranışları başta Tolstoy, Gandhi ve M.L. King olmak üzere nice şiddet
karşıtı ve şiddetsiz direnişçilere ilham olmuştur. Sivil itaatsizlik kavramı hem
bireysel hem de toplumsal anlamda bir takım psikolojik, felsefi ve ahlaki temellere
dayanmaktadır. Sonuç olarak pasif direniş eylemleri kavramsal açıdan düşüncelerine
sadık, eylemsel açıdan son derece şiddetsiz olduğundan olumlu sonuçlara en asgari
bedelle ulaşabilen bir direnme yöntemidir.

Abstract:
This thesis consists of four parts: definition of civil disobedience, the history
of the right to resist and nonviolent resistance, the foundations of passive resistance,
passivity and nonviolent resistance. The main idea of the thesis is based on the
passive resistance attitude in the act of civil disobedience, which is an activism
method. The concept of civil disobedience, in short, means a morally motivated,
illegal but public, nonviolent/passive resistance to a serious injustice at a point where
all legal solutions have been exhausted. It can be an individual attitude or it can turn
into a mass action. The main elements of civil disobedience, which is a form of
passive resistance, can be listed as illegality, non-violence, publicity, tendency
towards the State of Law and consent to endure legal sanction. Although it is
completely unique to the Modern Age as a concept, its intellectual roots go back to
Antiquity. These considerations developed over a long period of time on the right to
resist. Thoreau's article "On the Duty of Civil Disobedience" has brought a new
concept to the social sciences dictionary. His thoughts and exemplary actions are
primarily those of Tolstoy, Gandhi, and M.L. It has inspired many non-violent and
nonviolent resisters, including King. The concept of civil disobedience is based on a
number of psychological, philosophical and moral foundations, both individually and
socially. As a result, passive resistance acts are a method of resistance that can
achieve positive results with the least cost, since it is conceptually faithful to its ideas
and is extremely non-violent in action.