Dudak damak yarıklı hastalarda alveoler yarık onarımı başarısının değerlendırılmesı : tek merkezlı retrospektıf çalışma
Evaluation of alveolar cleft repair success in patients with cleft lip and palate : A single center retrospective study
Yazar: ALI FATTAHOV
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EMİN DEMİRBAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF NURİ KABA
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç : Bu çalışmanın amacı, otojen ve otojen olmayan greft materyalleri kullanılarak yapılan alveoler onarımların etkinliğini konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri üzerinden volümetrik, mikro-BT ve fraktal analiz yöntemleriyle değerlendirilmesidir. Ayrıca, bu çalışma kapsamında alveoler yarık onarımı yapılan hastalarda demografik veriler, cerrahi komplikasyon oranları, revizyon cerrahisi ihtiyacı, tedavi teknikleri ve zamanlaması gibi bilgilerin geriye dönük olarak değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metod :  Bu çalışmada, tüm hastaların demografik verileri incelenmiştir. Otojen greft materyali kullanılarak alveoler yarık onarımı yapılan hastalar ile otojen olmayan greft materyali kullanılarak alveoler yarık onarımı yapılan hastalar üzerinde volümetrik, mikro-BT ve fraktal analizleri yapılmıştır. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 1. yıl KIBT görüntüleri, volümetrik analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Bu analizler kapsamında preoperatif alveoler yarık hacmi, postoperatif elde edilen yeni kemik hacmi ve yüzdesi ölçülmüştür. Mikro-BT analizlerinde ise kemiğin mikroyapısal parametrelerini incelemiştir. Ayrıca, fraktal analiz yöntemiyle greft materyali kullanılarak alveoler yarık onarımı yapılan hastalarda kemiğin mikroyapısal parametrelerini incelemek amacıyla 1. yıl (T1 evresi) ve 2. yıl (T2 evresi) KIBT görüntüleri, ImageJ yazılımının BoneJ eklentisi kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin R programı ile istatistiksel analizleri yapıldı.
Bulgular : Demografik bulgularda çalışmamıza dahil edilen hastaların ortalama yaşı 14,85±8,18 olup, %35'i kadın, %65'i erkek, 21 hastada bilateral yarık ve 59 hastada ise tektaraflı yarık tespit edilmiştir. Ayrıca hastaların %12,5'inde komplikasyon görülmüştür.
Volumetrik analizde preoperatif alveoler yarık hacmi ortalaması otojen grupta 3031,96 mm³, nonotojen grupta ise 2409,63 mm³ olarak bulunmuştur. Postoperatif elde edilen yeni kemik hacmi ortalaması otojen grupta 1163,64 mm³, nonotojen grupta ise 1214,49 mm³ olarak saptanmıştır. Volumetrik analizler sonucunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0.05).
Mikro-BT analizinde, otojen grupta trabeküler kalınlık (Tb.Th) nonotojen gruba kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0.026). Diğer mikroyapısal parametreler açısından otojen ve nonotojen gruplar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05).
Fraktal analizde, T1 evresinde trabeküler kalınlık otojen grupta nonotojen gruba göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0.027). T2 evresinde ise kemik yüzey yoğunluğu otojen grupta nonotojen gruba göre daha yüksek olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.010). Nonotojen grupta ise trabeküler aralık (Tb.Sp) otojen gruba kıyasla anlamlı derecede daha anlamlı bulunmuştur (p=0.007). Diğer parametreler açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).
Sonuç : Yapılan volümetrik, mikro-BT ve fraktal analiz sonuçlarına göre, alveoler yarık onarımında kullanılan otojen olmayan sığır kaynaklı ksenojenik kemik greftleri ile otojen iliak kemik greftlerinin benzer başarılar gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ancak, otojen greftlerin bazı mikroyapısal parametrelerde, özellikle trabeküler kalınlık ve kemik yüzey yoğunluğunda, ksenojenik greftlere kıyasla üstünlük sağladığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular, otojenik greftlerin bazı avantajlara sahip olabileceğini, ancak genel başarı açısından her iki greft türünün de etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler : Alveoler yarık, otojen iliak greft, ksenojenik greft, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, volümetrik analiz, mikro-BT, Fraktal analiz

Abstract:
Objective : The aim of this study is to evaluate the effectiveness of alveolar repairs performed using autogenous and non-autogenous graft materials through volumetric, micro-CT, and fractal analysis methods using cone-beam computed tomography (CBCT) images. Additionally, this study retrospectively evaluates demographic data, surgical complication rates, the need for revision surgery, treatment techniques, and timing in patients who underwent alveolar cleft repair.
Materials and Methods : In this study, the demographic data of all patients were examined. Volumetric, micro-CT, and fractal analyses were performed on patients who underwent alveolar cleft repair using autogenous graft material and those who underwent repair using non-autogenous graft material. The CBCT images of the patients taken preoperatively and at the 1-year postoperative mark were evaluated through volumetric analysis. Within these analyses, the preoperative alveolar cleft volume, the newly obtained postoperative bone volume, and percentage were measured. In micro-CT analyses, the microstructural parameters of the bone were examined. Additionally, using the fractal analysis method, the microstructural parameters of the bone in patients who underwent alveolar cleft repair using graft material were evaluated at the 1st year (T1 phase) and 2nd year (T2 phase) CBCT images using the BoneJ plugin of the ImageJ software. Statistical analyses of the data were performed using the R program.
Results: In the demographic findings, the average age of the patients included in our study was 14.85±8.18 years, with 35% being female and 65% male. Bilateral clefts were identified in 21 patients, while unilateral clefts were observed in 59 patients. Additionally, complications were observed in 12.5% of the patients. 
In volumetric analysis, the preoperative alveolar cleft volume average was found to be 3031.96 mm³ in the autogenous group and 2409.63 mm³ in the non-autogenous group. The average new bone volume obtained postoperatively was 1163.64 mm³ in the autogenous group and 1214.49 mm³ in the non-autogenous group. No statistically significant difference was found between the groups as a result of the volumetric analyses (p>0.05). 
In micro-CT analysis, trabecular thickness (Tb.Th) was found to be significantly higher in the autogenous group compared to the non-autogenous group (p=0.026). No significant difference was observed between the autogenous and non-autogenous groups in terms of other microstructural parameters (p>0.05). 
In fractal analysis, trabecular thickness in the T1 phase was found to be significantly higher in the autogenous group compared to the non-autogenous group (p=0.027). In the T2 phase, bone surface density was higher in the autogenous group compared to the non-autogenous group, and this difference was statistically significant (p=0.010). In the non-autogenous group, trabecular spacing (Tb.Sp) was found to be significantly wider compared to the autogenous group (p=0.007). No statistically significant difference was found between the groups in terms of other parameters (p>0.05).
Conclusion:  Based on the volumetric, micro-CT, and fractal analysis results, it was concluded that non-autogenous bovine-derived xenogenic bone grafts and autogenous iliac bone grafts demonstrated similar success in alveolar cleft repair. However, it was observed that autogenous grafts exhibited superiority in certain microstructural parameters, particularly in trabecular thickness and bone surface density, compared to xenogenic grafts. These findings suggest that while autogenous grafts may offer some advantages, both types of grafts are effective in terms of overall success.

Keywords: Alveolar cleft, autogenous iliac graft, xenogenic graft, cone-beam computed tomography, volumetric analysis, micro-CT, fractal analysis