İlköğretim kurumu öğretmenlerine göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişkide örgütsel sessizlik ve karara katılımın aracı etkisi
Primary school teachers' mediating impact of organizational silence and participatory decision making in the relationship between leadership styles and organizational learning
Yazar: ESRA KARABAĞ KÖSE
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kararlara katılma = Decision making participation ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişkide örgütsel sessizlik ve karar katılımın aracı etkisini belirlemektir. Nedensel karşılaştırmalı modelin kullanıldığı bir araştırma olan araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Çankırı il ve ilçe merkezi sınırları içinde yer alan, Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı 121 ilköğretim kurumunda görev yapan 1.171 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada, okul yöneticilerinin liderlik stillerini belirlemek için ?Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği?, örgütsel öğrenme düzeyini belirlemek için? Öğrenen Örgütlerin Boyutları Ölçeği?, örgütsel sessizlik düzeyini belirlemek için ?Çalışan Sessizliği Ölçeği?, karara katılmayı düzeyini belirlemek için de ?Karara Katılım Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 15 ve AMOS 16 programları kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon ve path analizi ile hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; dönüşümcü liderlik, işlemci liderlik, örgütsel sessizlik, karara katılım ve örgütsel öğrenme değişkenleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde, değişkenler arasındaki tüm ilişkilerin, pozitif ya da negatif yönde anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki en güçlü ilişkilerin, dönüşümcü liderlik ile örgütsel öğrenme ve karara katılım ile örgütsel öğrenme arasında olduğu görülmektedir. Dönüşümcü liderlik ile örgütsel sessizlik arasında ters yönde, yine örgütsel sessizlik ile örgütsel öğrenme arasında ve işlemci liderlik ile örgütsel öğrenme arasında da ters yönde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Dönüşümcü liderlik ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişkide karara katılımın aracı etkisini ortaya koyan analiz sonuçları ise aracı bir değişken olarak karara katılımın dönüşümcü liderlikle örgütsel öğrenme arasındaki ilişkide anlamlı bir belirleyici olduğunu göstermektedir.


Anahtar sözcükler: Okul yöneticileri, liderlik stilleri, örgütsel öğrenme, örgütsel sessizlik, karara katılma.

Abstract:
The aim of this study, according to the views of teachers working in primary schools,  is to examine the mediating effect of participating decision-making and organizational silence in the relationship between school administrators? leadership styles and organizational learning. The study was a relational screening model research. Population of the study were composed of 1.171 primary school teachers who work in Turkish Public Schools, in Çankırı, Turkey. In the study, scale of ?Multifactor Leadership Questionnaire? was used to determine school administrators? leadership styles; scale of ?Dimensions of Organizational Learning?was used to determine degree oforganizational learning; scale of ?Employee Silence? was used to determine degree of organizational silence; scale of ?Participate in Decision? was used to determine degree of participation decision making. SPSS 15 and AMOS 16 software was used in the analysis of the study. The correlation between variables was calculated by means of path and correalition analysis. The result of the study indicated that; there are meaningful positive or negative relationships between variances of the study which are transformational leadership, transactional leadership, organizational silence, participational decision making and organizational learning. It is seemed that the strongest reletionships between variances of the study are between transformational leadership and organizational learning and between participational decision making and organizational learning. It is determinated that there are meaningfull negative reletionships between transformational leadership and organizatioanal silence; between organizational silence and organizational learning; between transactional leadership and organizatioanal silence. As to the analyses results; participation decision making as a mediator variable has a meaningfull effect on the relationship between transactional leadership and organizational learning.



Keywords: School principals, leadership sytles, organizational learning, organizational silence, participatory decision making.