hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kayseri bölgesi obsidyenlerinin süstaşı olarak kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usability of obsidians as gemstones of the Kayseri region
Yazar: MUZAFFER ERAYDIN
Danışman: PROF. DR. UTKU BAĞCI
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Kayseri ili ve çevresi, Paleozoik'ten Kuvaterner'e kadar uzanan çeşitli yaşlarda birimler ve geniş volkanik alanlardan oluşmaktadır. Erciyes Dağı, Orta Anadolu'nun sönmüş volkanları arasında büyüklüğü ve yüksekliği ile öne çıkmakta olup, 3916 metre yüksekliğe sahip ve merkez konisinin etrafında çapları 600-3000 metre arasında değişen 68 volkan konisini barındıran bir volkanlar topluluğu olarak tanımlanmıştır. Volkanik faaliyetler Üst Miyosen'den sonra başlayarak yakın zamanlara kadar devam etmiştir. Kayseri civarındaki volkanik kayaçlar, Kuvaterner-Pliyokuvaterner yaşlı bazalt, andezit ve piroklastitlerden oluşmaktadır. Bu volkanik kayaçlarla birlikte gözlenen obsidyenler, özellikle Kocasinan ilçesi Beyazşehir ve Cırgalan Mahallesi ile Erciyes Dağı yamaçlarında yüzeylenmeler sunmaktadır. Siyah ve kahverengi renklerde gözlenen obsidyenler, konkoidal kırılmalar sergilemektedir. Obsidyen örnekleri, süstaşı işleme atölyesinde kesim, şekillendirme, zımparalama ve cilalama işlemleri sonucunda; Cırgalan Mahallesi bölgesinden toplanan örneklerin süstaşı olarak kullanılabilir olduğu, Erciyes Dağı yamaçlarında bulunan ve toplanan obsidyen örneklerinin ise yeterli kalite ve parlaklıkta olmadıklarından süstaşı olarak kullanılabilir olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The province of Kayseri and its surroundings consist of units of various ages, ranging from the Paleozoic to the Quaternary, and extensive volcanic areas. Mount Erciyes stands out among the extinct volcanoes of Central Anatolia with its size and height, being 3916 meters high and described as a cluster of volcanoes containing 68 volcanic cones with diameters ranging from 600 to 3000 meters around its central cone. Volcanic activities started after the Upper Miocene and continued until recent times. The volcanic rocks around Kayseri consist of Quaternary- Plio-Quaternary aged basalt, andesite, and pyroclastics. Obsidians observed together with these volcanic rocks present outcrops especially in Kocasinan district, Beyazşehir and Cırgalan neighborhood and on the slopes of Mount Erciyes. obsidians, observed in black and brown colors, exhibit conchoidal fractures. After being cut, shaped, sanded, and polished in a gemstone processing workshop, it has been determined that the obsidian samples collected from the Cırgalan neighborhood can be used as gemstones, whereas the obsidian samples collected from the slopes of Mount Erciyes are not suitable for use as gemstones due to insufficient quality and luster.
Sonsuz serilerin bazı metotlar ile toplanabilirliği
Summability of infinite series by some methods
Yazar: SÜLEYMAN ATALAR
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DEĞER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL YASEMİN GÖLBOL
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, toplanabilme teorisi ile ilgili genel bilgiler verilmiş olup Riesz metodunun toplanabilme teorisindeki öneminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, yapılan çalışmayla ilgili kaynak araştırmalarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışma boyunca kullanılacak olan temel tanım ve teoremler verilmiştir. Dördüncü bölümde,   olmak üzere sonsuz serilerin deferred    toplanabilirliği ve  Riesz alt metodunun   toplanabilirliği ile ilgili teoremler ifade ve ispat edilmiştir. Son olarak, beşinci bölümde yapılan çalışmalar ile ilgili sonuçlar verilerek çalışmanın amacı desteklenmiştir.

Abstract:
This study consists of five sections. In the first section, general information about summability theory is provided, and the importance of the Riesz method in summability theory is discussed. The second section includes a literature review related to the study. In the third section, the fundamental definitions and theorems that will be used throughout the study are presented. In the fourth section, theorems regarding the deferred   summability and the   summability of the Riesz submethod of infinite series for  are stated and proved. Finally, in the fifth section, the results related to the conducted studies are presented, supporting the purpose of the study.
Kur'an çevirilerinde kadın imgesinin işlenişi
Handling of female image in Qur'an's translations
Yazar: BEDİR TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞKIN ÇOKÖVÜN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı / Çeviri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Çeviri, tarih boyunca diller ve kültürlerarası bir iletişim aracı olarak sürekli olarak varlığını sürdürmüştür. Kutsal kitaplar ise önceleri çevrilemez olarak nitelendirilirken daha sonraları bu algıdan vazgeçilip, insanların tanrı kelamına erişme hakları olduğu savunularak çevrilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda Türk ve Batı toplumlarında sıklıkla ortaya çıkan Kur'an çevirilerine ilişkin farklı yorumlamalara yol açtığına dair tartışmalar süregelmiştir. Özellikle kadın ve erkek cinsiyetlerinin Kur'an ve İslam'da işlenişlerine yönelik çıkmış olan tartışmalar da sorunun çevirilerde olduğu algısını ortaya koymuştur. Bu tez çalışmasındaysa kaynağa sadık kalınması gerektiğini savunan çeviribilimcilerden biri olan Antoine Berman'ın analitik yol haritası modeli temel alınarak kadın ve erkek cinsiyetlerini konu alan ayetlerin çeşitli dillere yapılmış olan çevirilerinin karşılaştırmalı çözümlemeleri yapılarak çevirmen tercihlerinin çevirilere olan etkisi ve çevirinin manipülatif bağlamda kullanılması konusu ele alınmıştır. Berman, modelinde çeşitli biçim bozucu eğilimleri tanıtır ve bu eğilimlerin saptanmasıyla çeviri ideolojisi bağlamında çeviriyi etkileyen çevirmen tercihlerinin saptanabileceğini öngörür. Dolayısıyla bu çalışmada da ilgili çevirilerdeki bu eğilimler ortaya konularak çevirinin manipülatif bir araç olarak kullanıldığı gösterilmeye çalışılacaktır.

Abstract:
Translation existed continuously as a cross-language and cross-cultural communication tool. Back in the time, the sacred books were considered untranslatable, this consideration changed over time and the sacred books started to be translated while authorities stated that every human being has a right to receive the god's words. In this regard, there were some continuous arguments have been held in Turkish and Western societies, stating that the Qur'an translations are causing different interpretations. On the other hand, especially the arguments that are about the handling of male and female genders in the Qur'an and Islam revealed a perception that the main problem is in the translations. Meanwhile, in this thesis, the topic of the manipulative use of translation and the impact of translator choices on translations has been addressed through a comparative analysis of translations of verses concerning male and female genders into various languages, based on the analytical pathway model of Antoine Berman, a translation theorist who advocates for fidelity to the source. In his model, Berman introduces the deforming tendencies and he predicts that by detecting those tendencies it is possible to detect also the effects of translators' choices over translation texts. Therefore in this thesis, we will try to prove that the translation has been used for manipulative purposes by detecting these tendencies in relevant translation examples.
Atık polietilenteraftalat (PET) katkısı ile üretilmiş betonun basınç dayanımlarının ve priz sürelerinin incelenmesi
Investigation of the compressive strengths and setting timesof concrete made with waste poly ethyleneterphthalate (PET)additive
Yazar: EZGİ ELTEZ
Danışman: PROF. DR. TONGUÇ ÖZDEMİR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmada atık PolietilenTeraftalat (PET) katkısı ile üretilmiş betonun basınç dayanımları ve priz süreleri incelenmiştir. PET katkısının beton katkısı olarak kullanılmasına son yıllarda çok önem verilmeye başlanmış ve oldukça yüksek miktarlarda PET malzemesinin geri dönüşümünün çimento sektöründe sağlanması hedeflenmiştir. Bu çalışmada Tip 1 olarak adlandırılan yüksek kalitedeki çimentoya sırasıyla kütlece %0.2, %0.4, %0.6, %0.8, %1, %2, %3 ve %5 oranında 0-4 mm boyutuna getirilmiş mikro partikül PET eklemesi yapılmıştır.
PET oranının yükseltilmesi ile çimentonun basınç dayanımı arasında ters orantı gözlemlenmiş ve PET'in çimento entegrasyonunda optimum bir nokta bulunduğu tespit edilmiştir. Optimum noktadan uzaklaşıldıkça PET entegrasyonu her ne kadar çimentonun mekanik dayanımına olumsuz etki etse de mekanik dayanımların minimum sağlanması gereken mekanik dayanım değerinden çok sapmadığı ve kullanılabilirliğinin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca betonların priz alma sürelerinin PET entegrasyonu oranı ile paralel olarak arttığı fakat bu artış oranını standart değerler içerisinde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, compressive strengths and setting times of concrete produced with waste PolyethyleneTerephthalate (PET) additive were investigated. In recent years, great importance has been given to the use of PET additive as a concrete additive, and it is aimed to recycle PET materials in high quantities in the cement sector. In this study, microparticles reduced to 0-4 mm size were added to the high quality cement called Type 1 at a rate of by mass 0.2%, 0.4%, 0.6%, 0.8%, 1%, 2%, 3% and 5%, respectively. PET was added. 
An inverse relationship was observed between the increase in the amount of PET and the mechanical strength of the cement, and it was determined that there was an optimum point in the cement integration of PET. Although the PET integration negatively affects the mechanical strength of the cement as we move away from the optimum point, it has been determined that the mechanical strengths do not deviate much from the minimum mechanical strength value and its usability is possible. In addition, it was determined that the setting times of the concretes increased in parallel with the PET integration rate, but this increase rate was within the standard values.
Sinemada öz uyarlama: Mehmet Eroğlu örneği
An analysis of self-adaptation: The case of Mehmet Eroğlu
Yazar: GİZEM YETİŞKİN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ERKILIÇ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalışmada öz uyarlama (self-adaptation) kavramı incelenmektedir. Bu kapsamda  Mehmet Eroğlu'nun roman yazarı olarak, kendi eserini sinemaya senarist olarak uyarlaması incelenmiştir. Kaynak metin ve dramatik metin, sadakat bağlamında incelenmiş, kitap ve senaryo üzerinden karşılaştırma yapılarak çözümlenmiştir.
Uyarlama türleri ve sinema edebiyat ilişkisi ve metinlerarasılık incelenmiş, bu ilişki bağlamında öz uyarlama kavramı değerlendirilmiştir. Öz uyarlamanın uyarlamadan farkı ortaya konmuştur. Yeniden yazımın aynı kişi tarafından gerçekleştirilmesinin, yeniden üretilen dramatik eserin, kaynak esere olan sadakatine olan etkisi gösterilmeye çalışılmıştır. Mehmet Eroğlu'nun senaryolaştırdığı, İyi Adam'ın 10 Günü romanı ile senaryosu karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.
Öz uyarlamanın, bir uyarlama türü olarak sinemamızda yeni bir alan açtığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study examines the concept of "self-adaptation," focusing on Mehmet Eroğlu's process of adapting his novel into a screenplay as both the author and the screenwriter. The original text (novel) and the dramatic text (screenplay) were analyzed in terms of fidelity, with a comparative analysis of the novel and the screenplay.

Adaptation types, the relationship between cinema and literature, and intertextuality were explored, and the concept of self-adaptation was evaluated within this context. The distinction between self-adaptation and traditional adaptation was clarified, emphasizing the impact of having the same individual rewrite the text on the fidelity of the dramatized work to the source material.

A comparative analysis of Mehmet Eroğlu's novel, "İyi Adam'ın 10 Günü" (The 10 Days of a Good Man), and its screenplay revealed that self-adaptation introduces a new dimension to Turkish cinema. The study highlights the unique contributions of self-adaptation as a subcategory of adaptation and its role in bridging literature and cinema.
(3+1)-boyutlu b-tipi kadomtsev-petviashvili denklemi için analitik ve nümerik çözümler
Analytical and numerical solutions for the (3+1)-dimensional b-type kadomtsev–petviashvili equation
Yazar: MÜNEVVER GÖKÇEM GÜLSEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ULVİYE DEMİRBİLEK
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada, doğrusal olmayan dalga dinamiklerini tanımlayan, çok boyutlu sistemlerde karmaşık yapılar sergileyen ve özellikle sıvı yüzey dalgaları, plazma fiziği ve optik solitonlar gibi birçok fiziksel fenomenin anlaşılması ve modellenmesi açısından büyük bir öneme sahip olan (3+1)-boyutlu B-tipi Kadomtsev–Petviashvili (KP) denkleminin analitik ve nümerik çözümlerine odaklanılmıştır.
Analitik çözümler için alt-denklem ve Sardar alt-denklem yöntemleri uygulanmış ve doğrusal olmayan denklemler için tam çözümler elde edilmiştir. Nümerik çözüm yöntemi olarak ise Rezidual Kuvvet Serisi Metodu (RKSM) kullanılmıştır. Çalışmada, elde edilen çözümler Mathematica yazılımı kullanılarak 2D, 3D ve kontur grafiklerle görselleştirilmiştir. Bu görselleştirmeler, çözümlerin fiziksel anlamını ve davranışlarını daha iyi değerlendirebilmemize olanak tanımıştır. Ayrıca belirli parametrelerle analitik ve nümerik çözümler arasında karşılaştırmalar yapılarak yöntemlerin doğruluğu ve etkinliği analiz edilmiştir.

Abstract:
In this study, the analytical and numerical solutions of the (3+1)-dimensional B-type Kadomtsev–Petviashvili (KP) equation, which is an important mathematical model describing nonlinear wave dynamics, exhibiting complex structures in multidimensional systems, and particularly significant for understanding and modeling various physical phenomena such as surface waves, plasma physics, and optical solitons, are focused on.
For the analytical solutions, the sub-equation and Sardar sub-equation methods were applied, and exact solutions for nonlinear equations were obtained. The Residual Power Series Method (RKSM) was employed as the numerical solution method. The obtained solutions were visualized using 2D, 3D, and contour plots with the help of Mathematica software. These visualizations allowed for a better evaluation of the physical meaning and behavior of the solutions. Additionally, comparisons between the analytical and numerical solutions were made for specific parameters, and the accuracy and effectiveness of the methods were analyzed.
Tarım sektöründe yer alan geçici koruma statüsü altındaki Suriyeliler'in çalışma koşulları: Mersin ili örneği
Working conditions of Syrians under temporary protection status in the agricultural sector: The example of Mersin province
Yazar: BAŞAK KERİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İREP KIROĞLU BAYAT ; DR. KANDEMİR ATÇEKEN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Savaş, ekonomik zorluklar, doğal afetler ve siyasi istikrarsızlık gibi faktörler, dünya genelinde milyonlarca insanın yerinden edilmesine neden olmaktadır. Türkiye, Suriye iç savaşının başlangıcından bu yana Suriyeli sığınmacılara en fazla ev sahipliği yapan ülkelerden biri olarak öne çıkmaktadır. Özellikle tarım sektöründe yoğun bir şekilde istihdam edilen Suriyeli işçiler, zorlayıcı çalışma koşullarıyla dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, "Geçici koruma altındaki Suriyeli tarım işçilerinin çalışma koşulları nasıldır?" sorusu önemli bir araştırma konusu olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma, ikili iş gücü piyasası teorisi çerçevesinde Mersin'deki geçici koruma altındaki Suriyeli tarım işçilerinin sosyo-ekonomik durumlarını, sosyal güvenlik haklarını, çalışma koşullarını ve karşılaştıkları zorlukları incelemektedir. Araştırma kapsamında, Mersin'de 15 Suriyeli tarım işçisiyle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, ''Suriyeli tarım işçilerinin çalışma koşulları'', ''sosyal güvenlik ve haklar'' ile ''barınma ve ulaşım'' olmak üzere üç ana tema belirginleşmiştir. Ayrıca, elde edilen bulguların, ikili iş gücü piyasası teorisi ile tutarlılık gösterdiği ortaya konmuştur.

Abstract:
Migration, driven by factors such as war, economic hardship, natural disasters, and political instability, has led to the displacement of millions of people worldwide. Since the onset of the Syrian civil war, Turkey has emerged as one of the leading host countries for Syrian refugees. Syrian workers, particularly those employed intensively in the agricultural sector, are notable for facing challenging working conditions. In this context, the question "What are the working conditions of Syrian agricultural workers under temporary protection?" emerges as a significant research topic. This study examines the socio-economic status, social security rights, working conditions, and challenges faced by Syrian agricultural workers under temporary protection in Mersin within the framework of dual labor market theory. As part of the research, in-depth interviews were conducted with 15 Syrian agricultural workers in Mersin. The study identifies three main themes: the working lives of Syrian agricultural workers, social security and rights, and issues related to housing and transportation. Additionally, the findings reveal consistency with the premises of dual labor market theory.
Üniversite öğrencilerinde reddedilme duyarlılığı ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of dark triad personality traits in the relationship between rejection sensitivity and social anxiety among university students
Yazar: SEMİH ZİDANOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEM ALİ GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde reddedilme duyarlılığı ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracılık rolü üstlenip üstlenmediğini incelemek amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 öğretim yılında Mersin Üniversitesinin farklı fakültelerinde öğrenimlerine devam eden 795 (574 kadın, 221 erkek) lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği'', "Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği" ve "Karanlık Üçlü Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde Pearson Korelasyon Analizi ile Aracı Değişken Analizinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre reddedilme duyarlılığı ve sosyal kaygı arasında narsisizm kişilik özelliğinin kısmi aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Makyavelizm ve psikopati kişilik özelliklerinin ise reddedilme duyarlılığı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkide bir aracı rolü bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar, ilgili alan yazın çerçevesinde tartışılarak, uygulamalara ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to investigate whether dark triad personality traits play a mediating role in the relationship between rejection sensitivity and social anxiety among university students. The study sample consisted of 795 (574 female, 221 male) undergraduate students enrolled in various faculties of Mersin University in 2023-2024 academic year. In this study, "Personal Information Form", "Rejection Sensitivity Scale", "Liebowitz Social Anxiety Scale" and "Dark Triad Scale" were used to collect data. Pearson Correlation analysis and Mediation analysis were used in the analysis process. The results of the study indicated that narcissism personality trait played a partial mediating role in the relationship between rejection sensitivity and social anxiety. It was also determined that Machiavellianism and psychopathy personality traits did not have a mediating role in the relationship between rejection sensitivity and social anxiety. The findings of the study were discussed within the framework of the relevant literature and some suggestions were made for implications and future research.
Yarım-spinli parçacıkların lorentzyen dS2 manifoldunda göreli kuantum dinamiği
Relativistic quantum dynamics of half-spin particles on a lorentzian dS2 manifold
Yazar: OĞUZHAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SALTI ; PROF. DR. OKTAY AYDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Matematik = Mathematics
Dizin: Fermiyonlar = Fermions ; Görelik = Relativizm ; Kozmoloji = Cosmology ; Kuantum fiziği = Quantum physics ; Kuantum teorisi = Quantum theory ; Parçacık fiziği = Particle physic

Özet:
Bu tez çalışmasında gökkuşağı formalizmi ve Bogoliubov yaklaşımı kullanılarak iki-boyutlu de Sitter (dS2) manifolduna hapsedilmiş Dirac parçacıklarının göreli kuantum dinamiği tartışılmıştır. Bu amaca ulaşmak adına, seçilen uzay-zaman metriği gökkuşağı formalizmi yardımıyla yeniden yazıldıktan sonra değiştirilmiş dS2 geometrisinde hareket eden spin-1/2 parçacıklarının göreli kuantum dinamiğini betimleyen çözümleri elde etmek amacıyla kovaryant Dirac ve yarı-klasik Hamilton-Jacobi denklemleri çözülmüştür. Sonrasında, geometrik yapıdaki kuantum etkilerini tartışabilmek amacıyla asimptotik bölgelerdeki vakum durumlarını analiz ettikten sonra Bogoliubov dönüşümleri kullanılarak birim hacim başına üretilen parçacıkların oranı irdelenmiştir. Literatürde genel olarak güçlü elektrik alanlarının veya seçili bir geometrideki genişlemenin vakum durumunda çeşitli parçacıkların üretim sürecini incelemek için bir fırsat sağlayan kararsızlıklara yol açabileceği kabul edilmektedir, bu tez araştırmamızda dış elektromanyetik alan olmadan da bir vakum durumundan kütleli Dirac parçacıklarının üretilebileceği gösterilmiştir.

Abstract:
In this thesis, making use of the rainbow formalism and the Bogoliubov approximation, the relativistic quantum dynamics of Dirac particles confined in a two-dimensional de Sitter (dS2) manifold was discussed. In order to achieve this goal, the covariant Dirac and semi-classical Hamilton-Jacobi equations were solved to obtain solutions describing the relativistic quantum dynamics of spin-1/2 particles moving in the modified dS2 geometry, with the chosen space-time metric rewritten using the rainbow formalism. Afterwards, in order to discuss quantum effects on the geometric structure, after analyzing the vacuum states in asymptotic regions, the rate of particles produced per unit volume was evaluated by using Bogoliubov transformations. It is generally accepted in the literature that strong electric fields or expansion in a selected geometry can lead to instabilities in the vacuum state, which provides an opportunity to study the production process of various particles, in this thesis research it was shown that massive Dirac particles can be produced from a vacuum state without an external electromagnetic field.