Lise öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi
Examining the level of loneliness and social support of high school students
Yazar: NURAY ERDEĞER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmada, lise öğrencilerinin sosyal destek düzeyleri yalnızlık düzeylerine ve bazı kişisel özelliklerine göre incelenmiştir. Ayrıca, lise öğrencilerinin sosyal destek düzeyleri cinsiyet, akademik basan durumları, anne ve babalarının eğitim durumları, ailelerinin gelir durumları, ana-baba tutumları, arkadaşlık ilişkileri ve kardeşleriyle ilişkileri gibi bağımsız değişkenlere göre irdelenmiştir. Bu araştırmanın evrenini, Ankara il merkezinde bulunan Cumhuriyet Lisesi, Mustafa Kemal Lisesi ve Gülveren Lisesi'nde kayıtlı olan öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise, yine aynı liselerin değişik bölüm ve sınıflarında okuyan tesadüfi yöntem ile seçilen 375 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri üç veri toplama aracı ile toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan sosyal destek düzeyini belirlemek için "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği"; yalnızlık düzeyini belirlemek için "UÇLA Yalnızlık Ölçeği"; diğer bağımsız değişkenler için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda yalnızlık düzeyi ile sosyal destek düzeyi arasındaki ilişki regresyon analizi ile incelenmiştir. Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nden elde edilen puanlar ile öğrencilerin kişisel niteliklerine göre grupların ortalamaları arasındaki farkların tespiti için ikili gruplarda bağımsız gruplar için "t-testi"; ikiden fazla gruplarda "f testi (Tek Yönlü Varyans Analizi)" kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucunda çıkan "F" değerinin anlamlı olması durumunda bu farkın hangi grupların ortalamaları arasında olduğunu belirlemek için "Scheffe Testi" uygulanmıştır. Gruplar arasındaki farkın anlamlılık kontrolü için hata payı 0,05 olarak alınmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, öğrencilerin sosyal destek düzeylerinin annelerinin ve babalarının eğitim durumlarına ve ailelerinin gelir durumlarına göre değişmediği bulunmuştur. Öğrencilerin yalnızlık düzeyleri ile sosyal destek düzeyleri arasında negatif yönde doğrusal bir ilişki bulunmaktadır. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre sosyal destek düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuş ve kız öğrencilerin sosyal destek düzeylerinin erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Akademik basan durumlannı iyi olarak algılayan öğrencilerin ASDÖpuanlarının ortalaması, akademik basan durumlarım orta ve zayıf olarak algılayan öğrencilerin ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Akademik basan durumlannı orta ve zayıf olarak algılayan öğrencilerin ASDÖ puanlarının ortalamalan arasında ise anlamlı bir fark bulunmamıştır.Otoriter ve koruyucu tutuma sahip ailelerden gelen öğrencilerin sosyal destek puanlarının ortalamalan arasında anlamlı fark görülmezken, demokratik tutuma sahip ailelerden gelen öğrencilerin sosyal destek puanlarının ortalaması, otoriter ve koruyucu ailelerden gelen öğrencilerin ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Arkadaşlık ilişkilerinden memnun olanlann ASDÖ puanlarının ortalaması arkadaşlık ilişkilerinden kısmen memnun olan ya da hiç memnun olmayan öğrencilerin ortalamalanndan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Arkadaşlanyla ilişkilerinden kısmen memnun olan öğrencilerle hiç memnun olmayan öğrencilerin ASDÖ puanlannın ortalamalan arasında ise anlamlı düzeyde fark bulunmamıştır. Kardeşleriyle ilişkilerinden memnun olan öğrencilerin ASDÖ puanlannın ortalaması, kardeşleriyle ilişkilerinden memnun olmayan. öğrencilerin ortalamalanndan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kardeşleriyle ilişkilerinden kısmen memnun olan öğrencilerle memnun olmayan öğrencilerin ASDÖ puanlannın ortalamalan arasında ise anlamlı düzeyde fark bulunmamıştır.

Abstract:
In this study, social support and loneliness in high school students was examined, in terms of sex, academic success, parental education, parental income, parental attitudes, and relations with friends and relations with siblings. The population of this study has students who afitend to Cumhuriyet Lisesi, Mustafa Kemal Lisesi and Gülveren Lisesi in city center of Ankara. The sample of the study, includes 375 students, was randomly selected from those schools in different areas and grades. The data was collected by using 3 scales social support levels of students which is the dependent variable of the study, was gathered by the "perceived social support scale, the data about loneliness has gathered by "UCLA loneliness scale", the data about other independent variables has gathered by "personal information form" which was developed by the researcher. The relationship between loneliness and social support was analyzed by regression analysis. Data gathered from "perceived social support scale" and personal traits of students was analyzed by independent sample t test and for the groups more than 2 was analyzed by "f test (ANOVA). In the case of "f ' test was statistically significant, for explanly where the difference come from "scheffe test" was employed. The significance level for differences between groups was 0.05. The results of the study indicated that social support levels of students did not indicate any differences by parental education and parental income. There was not linear relation between loneliness and social support levels. There is a significant difference between gender and social support levels of students; the difference was in advance of girls. There is significant difference between students' perceived academic success and social support levels. The students who perceive their academic success as medium or bad at perceived social support. There is not significant difference between students who perceive their success as medium and students who perceive their success as bad at perceived social support significant difference between parental attitudes and social support levels of students was found.IV There is not a significant difference between students whose parents have authoritarian and conservative attitudes. The students whose parents have democratic attitudes are higher than students whose parents are authoritarian at social support levels.For relations with friends and relations with siblings, there is a significant difference in social support levels. Students who are satisfied with their friendship have higher means than students who are satisfied with their friendship have higher means than students who are partially satisfied or not satisfied with their friendship at perceived social support levels. There is not significant difference between students who are partially satisfied with their friendship and who are not satisfied with their friendship at perceived social support levels. Students who are satisfied with relations with their siblings have higher means than students who are partially satisfied or not satisfied with relations with their siblings at perceived social support. There is not significant difference between students who are partially satisfied or not satisfied with relations with their siblings at perceived social support levels.