Toprağa uygulanan bazı insektisit, herbisit ve fungusitlerin entomopatojen nematod, heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının yönelim ve yayılımına etkileri
Effects of some soil insecticides, herbicides, fungicides on orientation and dispersal of entomopathogenic nematodes, heterorhabditis bacteriophora hybrid HBH strain
Yazar: MERİÇ USTA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ALPER SUSURLUK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda

Özet:
Entomopatojen nematodlar (EPN'ler) Rhabditida takımı, Steinernematidae ve Heterorhabditidae familyalarında yer alan, mikroskobik ipliksi solucanlar olarak bilinmektedirler. Biyolojik mücadele ajanı olan EPN'ler, bitki zararlılarıyla mücadelede önemli bir rol oynamaktadırlar. Toprak kökenli olan ve toprak içerisinde aktif olarak hareket eden bu nematodlar yaşam döngülerini tamamlamak için konukçuya ihtiyaç duymaktadırlar. Çoğunlukla doğal açıklıklardan konukçularına giren EPN'ler, taşıdıkları simbiyont bakteriler aracılığıyla konukçuların enfekte edip ölümüne neden olurlar. Bu enfeksiyon süreci, nematodların taşıdığı simbiyont bakterilerin böcek vücudunda üremesi ve toksinlerin salınmasıyla gerçekleşmektedir. Son zamanlarda kimyasal pestisitlerle beraber uygulanan EPN'lerin, beraber kullanıldıkları bu pestisitlerle uyumluluğunun bilinmesi önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma üllkemizde yaygın olarak kullanılan bazı pestisitlerin Heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının davranışı ve yönelimi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda, çelik olfaktometreler içerisinde bu EPN türünün pestisitlerin varlığındaki genel yayılımı ve yönelim tercihi ölçülmüştür. Kullanılan pestisitler arasında Cypermethrin ve Difenoconazole'ün EPN'un genel yayılım oranlarını kontrol grubuna göre azaltmakta olduğu görülürken, diğer pestisit gruplarında ise istatistiksel olarak bir etki görülmemiştir. Bununla beraber ikili tercih değerlendirmelerinde ise Pyriproxyfen, Glyphosate, Fosetyl-Al ve Captan'ın bu EPN üzerinde itici/uzaklaştırıcı bir etkiye neden olduğu belirlenirken Cypermethrin ve Difenoconazole'ün çekici etki yaptığı ortaya konulmuştur. Spirotetramat ve Chlorantraniliprole'ün ise EPN'un tercihi üzerinde istatistiksel olarak önemli etkide bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışması ile EPN'lerin pestisitlerle birlikte uygulanması durumunda pestisit seçiminin EPN'lerin arazideki başarısına önemli oranda etki etme potansiyelini göstermiştir. Pestisit-EPN ilişkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için farklı EPN türleri ve pestisit çeşitleri ile arazi denemeleri kurulması gerekmektedir.

Abstract:
Entomopathogenic nematodes (EPNs) are microscopic, thread-like worms belonging to the order Rhabditida, specifically the families Steinernematidae and Heterorhabditidae. Serving as biological control agents, EPNs play a crucial role in pest management. These nematodes, active in soil throughout most of their lifecycle, requires a host for their life cycle completion. EPNs invade hosts through skin or natural openings, inducing host death through symbiont bacteria. The infection process involves symbiont bacteria reproducing within the insect body, releasing toxins. Recently, understanding the compatibility of EPNs with chemical pesticides has gained significance. This study explores the impact of certain pesticides on the behavior and orientation of the Heterorhabditis bacteriophora HBH hybrid strain. General distribution and orientation preferences of the EPN in the presence of selected pesticides were measured in steel olfactometers. Cypermethrin and Difenoconazole exhibited decreased dispersal of the EPN compared to the control group, while other pesticide treatments showed no statistical difference. Moreover, in dual-choice evaluations, Pyriproxyfen, Glyphosate, Fosetyl-Al, and Captan had a repellent effect on EPNs, whereas Cypermethrin and Difenoconazole had an attractive effect. No statistical difference was observed in the preference of Spirotetramat and Chlorantraniliprole. This thesis demonstrates that the choice of pesticide significantly affects the success of EPNs when applied together. To deepen our understanding of the pesticide-EPN relationship, field trials with diverse EPN and pesticide types are recommended.