Cemal Reşit Rey`in yaşamı ve piyano yapıtlarına derin yaklaşımlar
Life of Cemal Reşit Rey and an intimate approach to his piano pieces
Yazar: EBRU GÜNER
Danışman: Y.DOÇ. TURGAY ERDENER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kompozisyon, Koro ve Orkestra Şefliği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Müzik = Music
Dizin: Biyografi = Biography ; Piyano eserleri = Piano works ; Rey, Cemal Reşit = Rey, Cemal Reşit

Özet:
Çağdaş Türk Müziğinin kurucuları olarak "Türk Beşleri" adıyla anılan grubun üyelerinden biri olan, Cemal Reşit Rey' in yaşamı ve besteci kişiliği, üç ayrı dönem altında incelenmiştir. Cemal Reşit Rey, bu dönemlerden önce, 1912 - 1926 yılları arasında Avrupa' da öğrenim gördüğü sırada, müzik dünyasında kullanulan materyaller, yeni ekollerin yarattığı değişimlerden etkilenerek, batı kültürünün, müzik teknikleri ve anlayışı içerisinde eserler yaratmıştır.. Cemal Reşit Rey, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti' nin ilk yıllarında, Türkiye' ye döndükten sonra, Birinci Dönem Yapıtları, adı altında toplanan yapıtlarında Türk Halk Müziği öğelerini kullanarak, halk ezgilerini fazla değiştirmeden, yalın bir armonizasyon ile yapıtlarına aktarmıştır. 193 1 - 1950 yıllan arasında, İkinci Dönem Yapıtları, adı altında toplanan yapıtları, içerik açısından daha gizemsel ve teknik olarak, izlenimci bir görünüm sergilemektedir. Bu dönem içerisinde ayrıca, ağabeyi Ekrem Reşit Rey ile birlikte birçok müzikal operet' e imza atmışlardır. 1950' den sonraki Üçüncü ve son dönemi içerisinde, Türk Müziği ve Tasavvuf felsefesinden esinlenmiştir. Cemal Reşit Rey, yapıtları ile Cumhuriyet döneminin en önemli Çağdaş Türk Bestecileri arasında yer almasının yanında; önce İstanbul Belediye Konservatuvarı, sonra ölümüne dek Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı' nda müzikal analiz, piyano ve kompozisyon dersleri vererek, çok değerli sanatçılar yetişmesine katkıda bulunmuştur. Günümüzdeki adıyla İstanbul Devlet Senfoni Orkestrasında kuruluşundan, 1968 yılına kadar orkestra şefliği yapmıştır. Bunlarla birlikte kültür yaşamımıza en önemli katkılarından biri olan İstanbul Filarmoni Derneği' nin kurulmasına öncülük etmiştir.Cemal Reşit Rey, tüm yaşamı boyunca Çağdaş Türk Müziği' nin oluşmasına ve gelişmesine büyük katkılarda bulunarak, Türk Müzik Tarihinde önemli bir yer edinmiştir.

Abstract:
The life of Cemal Reşit rey, who is a member of The Turkish Fives was one of the founders of the Contemporary Turkish Music, and his composer personality is analyzed in three eras. Cemal Resit Rey, before these eras, during his education in Europe between the years 1912 - 1926, created his work of art under the influences of the materials used in the world of music, the changes brought by the new trends, the Western culture, music technics and its understandings. Cemal Reşit Rey, in the early years of the Turkish Republic' s establishment returned to Turkey, used the elements of the Turkish Folk Music with simple harmony not changing much of the melody of people' s music in his work of art of the First Era. Between 1931 - 1950, his Second Era' s work of art reflect an impressionist look with mysterious content and with the technic used. In this era, he also created many musical operette with his older brother Ekrem Reşit Rey. During the last era which is the Third era, after the 1950' s, he was influenced by the Turkish Music and Islamic mysticism. Cemal Reşit Rey, besides being an important composer among the Contemporary Turkish Composers, with his work of art, educated many precious artists by giving the courses of musical analysis, piano and composition first in Istanbul Municipality Conservatory and then in Mimar Sinan University State Conservatory. He was conductor from the establishment of -today called- Istanbul State Symphony Orchestra till 1968. He also played a leading role in the establishment of the Istanbul Philharmony Association. Cemal Reşit Rey, through his life had a crucial role in Turkish Music History in the creation and the improvement of Contemporary Turkish Music.