Antepfıstığında (Pistacia vera L.) bazı anaç adaylarının moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of some rootstock candidates in pistachio (Pistacia vera L.)
Yazar: MEHMET ALPER SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. SALİH KAFKAS
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anaçlar = Rootstocks ; Basit dizi tekrarları (SSR) = Simple sequence repeats (SSR) ; Karakterizasyon = Characterization ; Melez = Hybrid

Özet:
Bu çalışmada antepfıstığına anaç adayı olan farklı Pistacia türleri arasındaki melez genotiplerin moleküler analizleri ile hibrit durumları ve genetik farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında P.integerrima, P.atlantica, P.terebinthus ve P.eurycarpa ve UCB-1 genotipi ile türler arası melezlemeler sonucu elde edilen 37 F1 melez genotip ve 10 ebeveyn genotip 38 SSR primeri kullanarak incelenmiştir. Her bir lokustaki allel sayısı 3 ile 17 arasında değişmiş ve toplam 355 allel elde edilmiştir. Ortalama allel sayısı ise 9.34 olarak hesaplanmıştır. En yüksek allel sayısı (Na=17) CUPSiBa4072 ve CUPSiPa2059 markörlerinden elde edilmiştir. Etkili allel sayısı 2.02 (CUPSiPa725) ile 10.42 (CUPOhPa3954) arasında değişmiş olup ortalaması Ne=5.01 olmuştur. Gözlenen heterozigotluk (Ho) 0.32-0.95 aralığında değişmiş ve ortalama Ho=0.74 olarak hesaplanmıştır. En yüksek gözlenen heterozigotluk CUPOhPa1636, CUPSiPa3238 ve CUPSiOh2390 markörlerinden belirlenmiştir. Ortalama beklenen heterozigotluk He=0.77 olarak hesaplanmış ve en yüksek He değerine CUPOhPa3954 (He=0.90) markörü sahip olmuştur. Polimorfizm bilgi içeriği değerleri 0.44 (CUPSiPa725) ile 0.90 (CUPOhPa3954) aralığında değişmiş ve ortalama PIC değeri 0.74 hesaplanmıştır. Genetik çeşitlilik analizleri sonucunda allel aralığını 89 bç ile 258 bç aralığında belirlenmiştir. UPGMA analizi ile genotiplerin soyağacı 6 alt grupta oluşmuştur. Genotipler arasında genetik olarak en fazla uzaklık Pe-G1-13 x Pint-Pi*14 ile Pe-G1-20 x Pint-Pi*18, Pe-G1-20 x Pint-Pi*23, Pe-G1-13 ve Pe-G1-20 genotipleri arasında tespit edilmiştir. Ancak en yakın genetik benzerlik ise Pint-BY baba ebeveyn ile Pa-G2-2 x Pint-BY*37 arasında belirlenmiştir. Bu çalışmada SSR markörleri ile türler arası Pistacia F1 hibritlerinin genetik karakterizasyonu ve anaç adaylarının genetik yakınlıkları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar gelecekte anaç adaylarının anaçlık özelliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecektir.

Anahtar Kelimeler: Anaç, melez, Pistacia, karakterizasyon, SSR

Abstract:
which are candidates for pistachio rootstocks, and the hybrid options of rootstocks and the predicted values of genetic variants. A total of 37 F1 hybrid genotypes and 10 parental genotypes obtained as a result of cross-breeding with P.eurycarpa, P.atlantica, P. terebinthus and P.integerrima and UCB-1 genotypes were investigated using 38 SSR primers. The number of alleles at each locus ranged from 3 to 17, resulting in a total of 355 alleles. The average number of alleles was calculated as 9.34. The highest number of alleles (Na=17) was obtained from the CUPSiBa4072 and CUPSiPa2059 loci. The number of effective alleles ranged from 2.02 (CUPSiPa725) to 10.42 (CUPOhPa3954), with a mean of Ne=5.01. The observed heterozygosity (Ho) ranged from 0.32 to 0.95 and the mean Ho was calculated as 0.74. The highest observed heterozygosity was determined at the CUPOhPa1636, CUPSiPa3238 and CUPSiOh2390 loci. The mean expected heterozygosity was calculated as He=0.77 and the CUPOhPa3954 (He=0.90) locus had the highest He value. Polymorphism information content values ranged from 0.44 (CUPSiPa725) to 0.90 (CUPOhPa3954), and the average PIC value was calculated as 0.74. As a result of genetic diversity analysis, the range of alleles was determined between 89 bp and 258 bp. Phylogenetic of genotypes was generated in 6 subgroups by UPGMA analysis. The genetically greatest distances between genotypes Pe-G1-13 x Pint-Pi*14 to Pe-G1-20 x Pint-Pi*18, Pe-G1-20 x Pint-Pi*23, Pe-G1-13 and Pe-G1-20 identified among the genotypes. However, the closest genetic similarity was determined between Pint-BY paternal parent and Pa-G2-2 x Pint-BY*37. In this study, genetic characterization of SSR markers of interspecies Pistacia F1 hybrids and genetic relationships of rootstock candidates were determined. These results obtained in the present study can be used in the evaluation of rootstock candidates in the future.

Key Words: Rootstock, hybrids, Pistacia, characterization, SSR