Isparta-Eğirdir yöresi doğal kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcereleri için ağaç hacim denklemlerinin geliştirilmesi
Development of tree volume equations for natural brutian pine (Pinus brutian Ten.) stands in Eğirdir-Isparta region
Yazar: HAKKI ALTINKAYA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Amenajmanı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Kızılçam (Pinus brutian Ten.) ekonomik ve ekolojik açıdan en önemli asli ağaç türlerimizden birisidir. Doğal kızılçam ormanlarının bugün ve geleceğe dönük yönetim ve planlanması ile ilgili stratejilerinin geliştirilmesinde, bu ormanlarının büyüme ve hasılatına ilişkin sağlıklı bilgilerin elde bulunması zorunludur. Ormanların büyüme ve hasılatına ilişkin tahminlerde kullanılan en önemli yapı taşlarından birisi, ağaç hacim tahminleridir. Hacim tahminleri, ağaç ve meşcerelere ilişkin hacmin ve bu hacim miktarının farklı ticari sınıflara dağılımının doğru hesaplanmasında, orman amenajman planlarının düzenlenmesinde, orman ürünleri sanayisinin geleceğine ilişkin projeksiyonların yapılmasında ve uygun biyokütle dönüşüm faktörleri yardımı ile biyokütle ve karbon birikim miktarının hesaplanmasında kullanılmaktadır. Bu amaçla, bu çalışmada, Isparta-Eğirdir Yöresi doğal kızılçam meşcerelerinin hacim tahminleri için hacim denklemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla 405 örnek ağaç ölçülmüş ve bu örnek ağaçlar tesadüfi olarak iki gruba yarılmıştır. Gruplardan biri model geliştirmek , diğer ise geliştirilen modelin test edilmesi amacıyla kullanılmıştır. Çalışmada 30 farklı regresyon modeli test edilmiştir. En uygun hacim denkleminin seçimi için; model geliştirme ve test verileri için, altı farklı uygunluk ölçütü (uyum indeksi, ortalama hata, ortalama mutlak hata, maksimum mutlak hata, hata kareler ortalamasının karekökü ve Akaike bilgi kriteri) kullanılarak belirlenen model nisbi sıralamalarına göre gerçekleştirilmiştir. Model nisbi sıralarına göre, en başarılı hacim modelleri, Model 14, Model 6 ve Model 17 olarak bulunmuştur. Ancak, yörede doğal kızılçam meşcerelerinde yapılacak hacim tahminleri için, daha az parametreli ve nispeten daha kolay bir model olması nedeniyle, Model 7 önerilmiştir.

Abstract:
Brutian pine (Pinus brutian Ten.) forests are economically and ecologically one of the most important forests in Turkey. In this context, knowing the state and limitations of growth and yield of Brutian pine forests is necessary for improving future management and planning strategies of timber resources. The one of the essential building blocks in forest growth and yield prediction models is the equations for estimating individual tree volume. Individual tree volume estimations can be use to tree and stand volume estimations and to any merchantable limit of this volume, forest management plans arrangement, to projections of forest products industries, and to estimations of biomass and carbon budgets with suitable biomass conversion factors. In this study, tree volume equations were developed for brutian pine stands in Isprata-Eğirdir Region. For this aim, 405 sample trees destructively measured and then these trees rae randomly divided into two groups as development data and validation data.  Thirty regression models tested in this study. The tested models were compared using six performance criteria (Fit index, average bias, average absolute residuals, absolute maximum bias, and Akaike Information criteria) for model development and validation dataset. Accordingly relative ranks of models, the best volume equations are Model 14, Model 6, and Model 17, respectively. Hovewer, we recommended Model 7, Because of well-known model, easy to applicate, and the model has only two parameter. As a result, tree volume can be estimated with high precision using Model 7 for natural brutian pine stands in region.