3 boyutlu açıkhava reklamlarında gerçekliğin yeniden üretimi; mekana dayalı görsel algı deneyimi
Reproduction of reality in three dimensional outdoor advertisements; place-oriented visual perception experience
Yazar: ÖZGÜR AKTAŞ
Danışman: PROF. H. EMRE BECER
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Açık hava reklamaları = Outdoor advertisement ; Gerçeklik = Reality ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel algılama = Visual perception ; Mekan = Space

Özet:
20. yüzyılla birlikte, özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısında ivme kazanarak devam eden gelişmeler, kültürel üretim alanları, dolayısıyla da toplumsal yapı üzerinde etkili olmuşlardır. Grafik tasarım alanı da, bu gelişmeler doğrultusunda durağan kalmamış; sürekli ve hızla değişen toplumsal algıya hangi biçim ve yöntemle yaklaşılması gerektiğinin cevaplarını aramıştır. Dolayısıyla, `Mesajı en etkili biçimde kitlelere nasıl ulaştırabilirim?' sorusu, grafik tasarım alanı için her dönemde cevaplanması gereken bir soru olmuştur.Tüm kültürel üretim biçimleri için geçerli olan bu sorunun grafik tasarım alanı için cevaplanması, toplumsal değişim dinamiklerinin göz önünde tutulması ile gerçekleşmiş, grafik ürünler dört tarafı sınırlandırılmış yüzeyden ya da ciltlenmiş mekanından taşmaya başlamış; kentsel mekanlarda çevresinde dolaşılabilen, deneyimlenen, üç boyutlu yapılara dönüşmüşlerdir.İletinin izleyici özneler tarafından etkili bir biçimde içselleşmesini sağlayan üç boyutlu grafik ürünler, toplumsal olana ulaşmada yeni ve başarılı bir yöntem olarak kabul edilebilir. Geleneksel pazarlama yöntemlerini kullanan grafik ürünlerin hedef kitlesine sadece öneri getirmesine karşılık, gerilla pazarlama yöntemlerinden faydalanan üç boyutlu grafik ürünler, mekanın gerçekliğiyle birleşerek yeni bir gerçeklik olarak algılanır.Kendini deneyimlemeye sunan tasarım, izleyici öznelerde duyu algısal bir derinlik yaşatır. Üç boyutlu grafik ürünlerin görünürlüğü, görünürlüğünden öte yaşanırlığı/ yaşantıya katılımı, onu deneyimleyen ile duyu algısal/duygulanımsal bir anlama bürünür. Anlam, izleyici öznenin deneyimlediğini sahiplenmesinin, kendisinin kılmasının sebebi olur.Bugünkü anlamıyla üç boyutlu açıkhava reklamları, yaşantıya katılan, kendisi de yaşayan imgelerden oluşan etkili bir iletişim yöntemidir. O'nun gerçekliği, imgenin yaşayan bir varlık olarak mekan(lar)da yer edinmesi; mekan içerisinde kendi `yer'ini oluşturması olarak kabul edilebilir. Sözü edilen gerçekliğin izleyici özneler tarafından deneyimlenmesi demek, deneyimlerin izleyici için gerçek ve anlamlı olması demektir. Anlamlı kişisel deneyimler yaşayan özneler, deneyimlerine önerilerden daha çok güvenir: Deneyimlerin önerilerden daha etkili bir yöntem olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Gerçeklik, Algı, Gerilla Pazarlama, Mekan, Deneyim

Abstract:
With the twentieth century, especially gaining accelarion in the second half of the twentieth century, the ongoing developments become effective on the fields of cultural production and therefore on social structure. Meanwhile, graphic design domain was not stagnant; kept on searching the answers of which form and method should be used to approach the continually and quickly changing social perspectives. Hence the question of how to convey the message to the masses by the most effective way is a question for the graphic design domain which needs to be answered in every period.Answering this question which is valid for all forms of cultural production for the graphic design domain occurred by the consideration of the dynamics of social change, graphic products began to overflow from the surface limited in four directions or the volumes they were bound at and been transformed into experienced, traveled around three dimensional structures in the urban areas.Three dimensional graphic products which make the message become effectively internalised for the audience subjects can be accepted as a new and successful method for achieving what is social. Graphic products using traditional marketing methods in response to bringing only suggestions to the target audience, three dimensional graphic products benefited from guerilla marketing methods combining with the reality of space be perceived as a new reality.Design which offers itself to be experienced, create a perceptual sense of depth in viewer subjects. The visibility of three dimensional graphic products, beyond visibility their liveability / their participation in life with the one who experienced it, becomes a perceptual sense/ affective meaning. Meaning is rendered the reason of the what the observer experiences and which he/she wishes to make his/her own.In today?s context, three dimensional outdoor advertisement which participates in life and being itself composed of living images, is an effective method of communication. Its reality can be accepted as the image having a place in locations as a living entity; thus creating its ?space? in a location. Aformentioned reality experienced by audience subjects means that experiences are reals and meaningfuls for the audiences. Subjects living meaningful experiences trust their experiences rather than suggestions. It can be said that experiences are more effective methods than suggestions.Keywords: Reality, Perception, Guerilla marketing, Location, Experience.