Türkçede görünüş: Figen Şakacı'nın Kesekli Tarla örneği
Aspect in Turkish: Example of Figen Şakacı's Kesekli Tarla
Yazar: SEDA FEYZİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE DİNÇER BAHADIR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-zaman = Grammar-tense ; Kipler = Moods ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe = Turkish ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şakacı, Figen = Şakacı, Figen

Özet:
Aristo'dan bu yana ilgi odağı olan, 17. yüzyılda ilk olarak kaynaklarda vid terimiyle
geçen ve 1970'li yıllarda ilk kez müstakil bir şekilde ele alınan görünüş, şimdi noktasından
bir olayın gerçekleşme zamanını gösteren bir dil bilgisi kategorisidir. Görünüş fiilçekiminde
zaman eki olarak adlandırılan eklerin fiilin bitmişlik ve bitmemişlik durumlarını
göstermesidir. Olayın gerçek zaman boyutuna yerleşme biçimini gösteren görünüş, konuşan
kişinin ve dinleyen kişinin fiile yeni bir anlam yüklemesidir. Bu yönüyle görünüş kategorisi
öznel bir kategoridir.
Semantik bir kategori olan görünüş, sık sık zaman ve kılınış kategorileri ile
karıştırılmaktadır. Görünüşün bu kavramlarla bağı bulunsa da başlı başına ayrı bir
kategoridir. Bu çalışmada görünüş kategorisinin daha iyi anlaşılması ve ayırt edilmesi için
bu kategori ile ilgisi bulunan zaman, kip – kiplik ve kılınış kategorileri de ele alınmıştır
Zaman, fiilin gerçekleşme zamanını; görünüş fiilin süreye nasıl yayıldığını; kip fiilin hangi
psikolojik koşullarda gerçekleştiğini; kılınış ise fiilin iç anlamsal yapısını göstermektedir.
Bu çalışmada Figen Şakacı'nın Kesekli Tarla adlı hikâye kitabındaki fiiller görünüş
açısından incelenmiştir. İnceleme sırasında Comrie'nin görünüş sınıflandırması esas
alınmıştır. Bu sınıflandırmada fiillerin bitmişlik ve bitmemişlik türleri esas alınmış aynı
zamanda bitmemişlik de kendi içinde alışkanlık ve sürme olmak üzere iki başlık altında
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fiil, zaman, görünüş, kip- kiplik, kılınış.

Abstract:
Appearance, which has been the focus of attention since Aristotle, first mentioned
with the term vid in the sources in the 17th century, and which was handled separately for
the first time in the 1970s, is a grammatical category that shows the time of occurrence of
an event from the point of now. The suffixes which are called tense suffixes in aspect verb
conjugation show the perfective and imperfective states of the verb. Appearance is the
speaker's or the listener's giving a new meaning to the action. In this respect, appearance is
a subjective category.
Appearance, a semantic category, is often confused with the categories of tense and
rendering. Although appearance has a connection with these concepts, it is a separate
category on its own. In this study, in order to better understand and distinguish the aspect
category, the categories of tense, modality - modality and rendering, which are related to this
category, are also discussed. Time is the actual time of the verb; how the aspect extends into
the verb; the mood under which psychological conditions the verb takes place; The verb
shows the internal semantic structure of the verb.
In this study, the verbs in Figen Şakacı's story book Kesekli Tarla were examined in
terms of appearance. During the review, Comrie's appearance classification was taken as a
basis. In this classification, perfective and imperfective types of verbs were taken as basis,
and imperfectiveness was also examined under two headings as habit and continuation.
Key words: Verb, tense, aspect, mode - modality, manner of action