Bir sanayi bölgesinde yaşayan evli kadınların meme ve serviks kanserine yöneklik farkındalıklarının saptanması ve sağlık inançlarının incelenmesi
Determining the awareness role of married women living in an industrial zone for breast and cervical cancer and investigating health beliefs
Yazar: GÖZDE AVCI
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Endüstri bölgesi = Industrial area ; Evli kadınlar = Married women ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Tekkeköy Merkez Aile Sağlığı Merkezine bağlı Organize Sanayi Bölgesinde yaşayan kadınların meme ve serviks kanseri erken tanısına yönelik farkındalıkları ve sağlık inançlarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve metot: Bu araştırma tanımlayıcı veilişki arayan araştırma ilkelerine uygun olarak 14 Mart–1 Mayıs 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun Tekkeköy Merkez Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı  40 yaş üstü, evli 370 kadın oluşturmaktadır.Araştırma verileri; 'Tanıtıcı Bilgiler Anket Formu', 'Meme Kanseri  Taramalarında Sağlık İnanç Ölçeği', 'Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ile toplanmıştır.Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, t testi,  korelasyon,  X² (ki kare) testi, Mann-Whitney U testi,Kruskal-Wallis testi  ve varyans analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 51,6'dır. Katılımcıların %91,9'unun meme kanseri hakkında bilgisi olduğu, %70,8' inin kendi kendine meme muayene-si(KKMM)'ni bildiği, %54,9'unun KKMM yaptığı bulunmuştur. Katılımcıların %91,4'ünün mamografiyi duyduğu, %52,2'sinin mamografi çektirdiği bulunmuştur. Katılımcıların %88,4'ünün serviks kanseri hakkında bilgisi var, %75,7'si pap smearı duymuş, %46,2'si pap smear yaptırmıştır. Araştırmaya katılanların pap smear yarar algısı puan ortalamaları ile KKMM yarar algısı puan ortalamaları arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu, pap smearın yararlarını yüksek algılayanların KKMM yararlarını da yüksek algıladığı bulunmuştur.
Sonuç: Kadınların meme ve serviks kanserini bilme oranları yüksek, erken tarama ve teşhis yöntemlerini uygulama oranları ise düşük bulunmuştur. Ailesinde meme kanseri olanların sağlık motivasyon algıları; ailesinde serviks kanseri olanların duyarlılık algıları yüksek bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Meme kanseri; serviks kanseri; erken tanı; sağlık inancı

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the awareness and health beliefs of women living in the Organized Industrial Zone of Tekkeköy Central Family Health Center in the early diagnosis of breast and cervical cancers.
Material and Method: This research was carried out in accordance with descriptive research principles between 14 March and 1 May 2019. The research of the study group of 370 married women over the age of 40, registered at Samsun Tekkeköy Central Family Health Center. Data collection tools; 'Introductory Information Questionnaire Form', 'Health Belief Scale in Breast Cancer Screenings', 'Cervical Cancer and Pap Smear Test Health Belief Model Scale'. Descriptive statistics, t test, correlation, X² (chi-square) test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and variance analysis were used in the statistical analysis of the data.
Results: The average age of the participants is 51.6. It was found that 91.9% of the participants knew about breast cancer, 70.8% knew breast self-examination (BSE), 54.9% performed breast self-examination. It was found that 91.4% of the participants heard of mammography and 52.2% of them had mammography. 88.4% of the participants have knowledge about cervical cancer, 75.7% have heard of pap smear, 46.2% have had pap smear. It was found that there was a moderate positive correlation between the mean scores of pap smear benefit perception and breast self-examination benefit perception scores of the participants, and those who perceived the benefits of pap smear high perceived the benefits of breast self-examination.
Conclusion:The rate of women knowing breast and cervical cancer is high and the rate ofearly screening and diagnosis methods is low. Health motivation perceptions of those with breast cancer in their families; sensitivity perceptions of those with cervical cancer in their family are high.

Keywords: Breast cancer; cervical cancer; early diagnosis; health belief