Türkiye ürün ihtisas borsası ve lisanslı depoculuk: Eskişehir ilinde bir uygulama
Turkish mercantile exchange and licensed warehousing system: Case of Eskişehir
Yazar: EMEL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. METİN ÇOŞKUN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tarım, gıdanın en temel kaynağı olması sebebiyle tarih boyunca önemini hiçbir zaman kaybetmemiş ve tüm dünyada her zaman hassas ve stratejik bir sektör olarak ele alınmıştır. Aynı zamanda, en gelişmiş ülkeler dahil, istisnasız her ülke için gıda güvenliği, tarım ürünleri piyasasının en önemli parametrelerinden biri olmuştur. Bu bağlamda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarımın nabzını tutan en önemli iki unsur lisanslı depolama ve tarım ürünleri ihtisas borsası olarak karşımıza çıkmaktadır. Lisanslı depoculuk sistemi, tarım ürünlerinin analiz edilerek modern altyapıya sahip depolarda sigortalı olarak depolandığı sistemdir. Tarım Ürünleri İhtisas Borsası ise, lisans almış depolarda depolanan tarım ürünlerinin mülkiyetini temsil eden ürün senetleri vasıtasıyla satışa sunulduğu, alıcı ve satıcının etkin bir piyasa çerçevesinde bir araya getirildiği elektronik platformdur. Bu çalışmada, ülkemizde uygulama alanı çok yeni olan lisanslı depoculuk sistemi ve tarım ürünleri ihtisas borsacılığı ile ilgili Eskişehir'de bulunan tarafların mevcut durumu değerlendirmeleri, beklentileri ve sistemin gelişimi için yapılabilecekler konusundaki görüşlerinin alınması adına yarı yapılandırılmış mülakat yöntemiyle veriler toplanmıştır. Bu doğrultuda TÜRİB ile Eskişehir ilinde bulunan lisanslı depolar, acente, tüccarlar ve üreticiler ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler ise kavramsal çerçeve belirlenerek ortak ifadelere indirgenmiş ve betimleme ile sistematik çözümlemeyi içeren yorumlama tekniği ile değerlendirilmiştir.

Abstract:
Since agriculture is the most basic source of food, it has never lost its importance throughout history and has always been considered as a sensitive and strategic sector all over the world. At the same time, food safety has been one of the most important parameters of the agricultural products market for every country without exception, including the most developed ones. In this context, the two most important factors that take the pulse of agriculture in developed and developing countries are licensed warehousing and mercantile exchange of agricultural products. Licensed warehousing system is a system in which agricultural products are analyzed and stored insured in warehouses with modern infrastructure. Mercantile Exchange of agricultural products is an electronic platform where the agricultural products stored in licensed warehouses are offered for sale through product certificates representing the ownership, and where buyers and sellers are brought together within the framework of an efficient market. In this study, data were collected by semi-structured interview method in order to get the opinions of the stakeholders in Eskişehir about the current situation, expectations and what can be done for the development of the system regarding the licensed warehousing and mercantile exchange, which is brand new in our country. In this direction, meetings were held with TMEX and licensed warehouses, agency, traders and farmers in Eskişehir. The data obtained, on the other hand, were reduced to common expressions by determining the conceptual framework and evaluated with the interpretation technique that includes description and systematic analysis.