Kripto varlıkların İslâm hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of crypto assets in terms of Islamic law
Yazar: MELEK AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BORAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law

Özet:
Sosyal bir varlık olan insan, ihtiyaçlarını karşılamak için satın alma yöntemlerini
kullanmaktadır. Satın alma aracı olarak varlık sınıflarından para, çek, banknot vb. gibi
varlıkları tercih etmektedir. Daha sık tercih edilen satın alma aracı ise para olmaktadır.
Günümüzde ortaya çıkan kripto varlıklar, toplum nezdinde kripto para olarak ifade edilse de
bazı çevrelerde para olarak kabul görmemektedir. Tez çalışmasında inceleyeceğimiz konu
İslâm hukuku çerçevesinde kripto varlıklar olup kripto varlıkların para vasfındaki durumu,
genel kullanım durumu, İslâm dünyasının kripto varlıklara bakış açısı ve İslâm hukukuna
göre kripto varlıkların kullanım durumuna yönelik araştırmalardan oluşmaktadır. Beş
bölümde çalışılan tezin ilk bölümü olan giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu,
araştırmanın önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde, kripto varlığın
ortaya çıkış süreci ve kripto varlığın yapısını tanımaya yönelik çalışma yer almaktadır.
Üçüncü bölümde, iktisatta ve İslâm hukukunda para konusu, kripto para üzerine yapılmış
olan değerlendirmeler ve fetvalar ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde, İslâm hukukunda
bey' akdi ve sarf akdi yönüyle kripto varlık değerlendirilmeye çalışılmıştır. Son bölümde,
İslâm hukuku açısından kripto varlıklar üzerine genel bir değerlendirme yapılmış ve kripto
varlıklar para vasfında görülmüştür. Kripto varlıkların caiz olup olmaması durumunun
kullanım yollarına bağlı olduğu ve bu yönde kripto varlıklara ilişkin gelişmelerin takip
edilmesinin doğru olacağı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Bey' Akdi, Sarf Akdi, Kripto Varlık,
Blokzincir, Para.

Abstract:
Humans are social beings and use purchasing methods to meet his needs. People prefer
asset classes such as money, checks and banknotes as purchasing instruments. The most
preferred purchasing tool is money. Although the crypto assets emerging today are referred
to as crypto money by the society, some circles do not accept them as money. The subject
we will examine in the thesis is crypto assets within the framework of Islamic law, and
consists of research on the status of crypto assets as money, their general usage, the Islamic
world's perspective on crypto assets, and the usage status of crypto assets according to
Islamic law. The introduction, which is the first section of the thesis that is studied in five
chapters, provides information about the purpose of the research, the subject of the research,
the importance of the research and the method. In the second part, the emergence process of
the crypto-asset, the study to recognize the structure of the crypto-asset, and the monetary
nature of the crypto-asset as money were examined. In the third section, the subject of money
in economics and Islamic law, evaluations and fatwas on crypto money are included. In the
fourth section, crypto-assets were tried to be evaluated in terms of bey' contract and spend
contract in Islamic law. In the last section, a general evaluation of crypto assets was made in
terms of Islamic law and crypto assets were seen as money. It has been concluded that
whether crypto assets are permissible or not depends on the ways they are used and that it
would be right to follow the developments regarding crypto assets in this direction.
Keywords: Islamic Law, Bey' Contract, Sarf Contra, Crypto Asset, Blockchain,
Money.