Foeniculum vulgare Mill. bitkisi üzerinde fitoterapötik çalışmalar
Phytotherapotic studies on Foeniculum vulgare Mill.
Yazar: AHMET SAZLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UFUK KOCA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Foeniculum vulgare = Foeniculum vulgare ; Rezene = Fennel ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Çalışmamızda Foeniculum vulgare Mill. bitkisinin botanik özellikleri; kimyasal yapısı, biyolojik aktivite ve klinik çalışmalarının yanında kullanılışı ile ilgili bilgi birikimi ayrıntılı bir şekilde derlenmiş, kültürü yapılan tarlalardan toplanan ve aktarlardan temin edilen numunelerin Avrupa Farmakopesi (6.0)' ne uygunluğu, Farmakopedeki mevcut, makroskobik, mikroskobik özellikler ile yabancı madde, bütün kül, su miktar tayini ve kromatografik yöntemlerden ince tabaka (İTK) ve Gaz kromatografisi-kütle spektrometresi (GK-KS) analizleriyle tespit edilmiştir.Deneysel çalışmalarımızın sonucunda, Türkiye'de kültürü yapılan tarlalardan alınan bitkilerden elde edilen rezene meyvelerinin (5 numune) ve aktarlarda satılan rezene meyvelerinin (5 numune) makroskobik, mikroskobik, bütün kül miktarı ve su miktarı bakımından Avrupa Farmakopesi'ne (6.0) uygun olduğu tespit edildi. Uçucu yağ seviyeleri bakımından sadece FV2 numunesinin uçucu yağ seviyesi uygun bulunde diğerleri ise %2nin altında oldukları için Farmakope'ye uygun bulunmadı. Uçucu yağ içeriği kromatografik analizlerle tespit edildi. Yabancı madde miktarı bakımından tarladan toplanan 5 numuneden 2'sinin, aktardan alınan 5 numuneden ise 3'ünün A. Farmakopesi'ne (6.0) uygun olmadığı tespit edilmiştir.Ayrıca çalışmamızda piyasada satılan tek başına rezene olarak kullanılan ve rezene içeren ürünlerin araştırılmasına da yer verilmiş, bu ürünlerin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
In our study, information about botanical features, chemical content, biological acitivity, clinical studies, and folklorik usage of Foeniculum vulgare Mill. were collected in details, samples were collected from cultivars and bought from herbalists were analyzed for their compliance to European Pharmacopeae 6.0, according to macroscobic, microscobic, foreing matter, total ash, water content, thin layer chromatography (TLC) and Gas chromatography-Mass Spectrometric methods present in the Pharmacopea.As a result of our experimental studies, Fennel fruits obtained from cultivars (5 samples) in Turkey and bought from herbalists (5 samples) comply with the standards in the European Pharmacopea 6.0 for their macroscobic, microscobic, total ash and water. As for volatile oil levels only one sample FV2 was suitable with the Pharmacopea, the others were below 2%. Volatile content of the samples were analyzed with chromatographic methods. When foreign materials were analyzed, 2 samples out of 5 from cultivars and 3 samples out of 5 from herbalists did not comply with the Pharmacopea 6.0.Additionally in our study, a place allocated for products used alone or products containing fennel sold in Turkey, a general evaluation was conducted on these products.