Muğla ili örtü altı domates üretim alanlarında görülen fungal hastalık etmenlerinin saptanması
Determination of fungal diseases on greenhouse tomato growing areas in Muğla province
Yazar: ASLI KOR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA DİNLER
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Fusarium solgunluğu = Fusarium wilt ; Örtü altı yetiştiriciliği = Protected cultivation

Özet:
Çalışma; Muğla ili örtü altı domates üretim alanlarında domateste solgunluğa neden olan fungal hastalık etmenlerini tespit etmek, tanılamak, patojen olan Fusarium türlerini belirlemek ve domates bitkilerinde bulunma oranı en yüksek Fusarium türlerine karşı in vivo'da çeşitlerin duyarlılığını tespit etmek amacıyla ele alınmıştır.  Muğla ili ve ilçelerinde 2018-2019 yılı survey çalışmalarının yapıldığı domates üretim alanlarının % 45,1'inin Fusarium solgunluk hastalığıyla bulaşık olduğu ve hastalığın bitkilerde % 76,2 oranında yaygın olduğu belirlenmiştir. Her iki üretim sezonunda elde edilen toplam fungal izolat sayısı 689 olup, izolatların % 62,8'inin Fusarium spp.'nin oluşturduğu saptanmıştır. Fusarium spp. izolatı seçilerek petrilerde yapılan ön patojenisite testinde izolatların % 100' ünün (100) patojen olduğu belirlenmiştir. Patojen olduğu gözlenen 100 Fusarium spp. izolatının Kardelen F1 domates çeşidi ile saksılarda yürütülen patojenisite çalışmalarında hastalık şiddeti değerlerinin % 20-% 85 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. Fusarium spp. izolatlarının makroskobik ve mikroskobik olarak yapılan tür teşhisine göre 78'i F. oxysporum, 11' i F. solani, 5' i F. verticillioides ve 6'sı Fusarium spp. olarak tanılanmıştır. Çeşit reaksiyon çalışmalarında, Fusarium izolatları arasında virulensi en yüksek olan izolatların F. oxysporum'a ait olduğu belirlenmiştir. Çeşit reaksiyon çalışmaları sonucunda Fusarium oxysporum izolatlarının diğer izolatlara (F. solani ve F. verticilloides) oranla bitkiyi daha çok etkiledikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Domates, örtü altı, Fusarium solgunluğu, Patojenisite

Abstract:
The aim of this study was to determine the fungal disease agents that cause wilt in tomatoes in the greenhouse tomato production areas of Muğla province, to identify the pathogenic Fusarium species, and to determine the susceptibility of the varieties in invivo conditions to Fusarium species, which have the highest prevalence in tomato plants. It was determined that 45,1% of the tomato production areas in Muğla province and its districts, where 2018-2019 survey studies were carried out, were infected with Fusarium wilt disease and the disease was common in plants at a rate of 76,2%. The total number of fungal isolates obtained in both production seasons was 689, and 62,8 % of the isolates were Fusarium spp. isolates were determined. In the pre-pathogenicity test performed on petri dishes by selecting Fusarium spp. isolate, it was determined that 100 % (100) of the isolates were pathogenic. In the pathogenicity studies carried out in pots with Kardelen F1 tomato variety of 100 Fusarium spp. isolates determined to be pathogenic, disease severity values were observed to vary between 20 % and 85 %. According to the macroscopic and microscopic identification of Fusarium spp. isolates, 78 were identified as F. oxysporum, 11 as F. solani, 5 as F. verticillioides and 6 as Fusarium spp. In the variety reaction studies, it was determined that the isolates with the highest virulence among Fusarium isolates belonged to F. oxysporum. As a result of the variety reaction studies, it was determined that Fusarium oxysporum isolates affected the plant more than other isolates (F. solani and F. verticilloides).

Keywords: Tomato, greenhouse, Fusarium wilt, pathogenicity