Skleroderma hastalarının nutrisyonel durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of patients with scleroderma
Yazar: EMRE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SONER ŞENEL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Bağ doku hastalıkları = Connective tissue diseases ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Mikrobesin elementleri = Micronutrient elements ; Skleroderma-lokalize = Scleroderma-localized

Özet:
Amaç: Skleroderma (SSc) kronik inflamasyon, otoimmünite, cilt ve iç organlarda fibrozis ile seyreden bir bağ doku hastalığıdır. Skleroderma hastalarında malnutrisyon insidansı yüksek olup hastalığın seyrini olumsuz etkilemektedir. Bizim bu çalışmayı yapmamızın amacı Skleroderma hastalarının nutrisyonel durumunu değerlendirmek ve mikronutrientlerle nutrisyonel durum arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Hastalar ve yöntem: Bu çalışmaya 50 SSc hastası alındı. Hastaların yaş, boy, cinsiyet, tutulum tipi, kilo, hastalık süreleri gibi demografik özellikleri kaydedildi. Hastaların nutrisyonel durumu SGA (Subjective Global Assesment) formu ile değerlendirildi. Hastalardan alınan kan örneklerinden vitamin B1, vitamin B6, vitamin B12, vitamin D, vitamin A, folik asit, prealbümin, seruloplazmin, krom, bakır, çinko, selenyum düzeyleri ölçüldü. Elde edilen sonuçların hastaların demografik özellikleri ve nutrisyonel durumu ile ilişkileri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %8'i (n=4) erkek, %92'si (n=46) kadın idi. Hastaların %40'ı (n=20) diffüz Skleroderma (dcSSc), %60'ı (n=30) limitli Skleroderma (lcSSc) hastası idi. Hastaların %46'sında (n=23) orta dercede, %2'sinde (n=1) ciddi derecede malnutrisyon saptandı. Malnutrisyonu olan hastaların %65'i (n=15) dcSSc grubundaydı. Hastaların %18'inde (n=9) Vitamin B1 ekliği, %10'unda (n=5) vitamin B6 eksikliği, %10'unda (n=5) vitamin B12 eksikliği, %10'unda (n=5) vitamin A eksikliği, %72'sinde (n=36) vitamin D eksikliği, %18'inde (n=9) folik asit eksikliği, %14'ünde (n=7) prealbümin eksikliği, %20'sinde (n=10) krom eksikliği, %96'sında (n=48) bakır eksikliği, %98'inde (n=49) çinko eksikliği, %36'sında (n=18) selenyum eksikliği bulundu. Hastaların malnutrisyon oranı istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,004). Bakır ve çinko eksikliği de istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,022, p=0,013). Prealbümin ile malnutrisyon arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p=0,019, r=-0,331). Vitamin B1 ile hasta yaşı arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p=0,014, r=-0,347). Prealbümin ile hastalık süresi arasında da anlamlı negatif korelasyon saptandı (p=0,000, r=-0,521).
Sonuç: SSc hastalarında malnutrisyon sık karşıalşılan bir sorun olup ciddi mikronutrient eksikliklerine sebep olmaktadır. Bu nedenle hastalar klinik kontrolerinde mutlaka nutrisyonel durum açısından da değerlendirilmedir. Prealbümin güvenilir bir nutrisyonel markerı olarak kullanılabilir. Hastalar ayrıca mikronutrient eksikliği açısından da sorgulanmalıdır.

Abstract:
Aim: Scleroderma (SSc) is a connective tissue disease characterized by chronic inflammation, autoimmunity, fibrosis in the skin and internal organs. The incidence of malnutrition in scleroderma patients is high and adversely affects the course of the disease. Our aim in this study is to evaluate the nutritional status of scleroderma patients and to evaluate the relationship between micronutrients and nutritional status.
Patients and methods: Fifty SSc patients were included in this study. Demographic characteristics such as age, height, sex, type of involvement, weight, duration of illness were recorded. Nutritional status of the patients was evaluated with SGA (Subjective Global Assesment) form. Vitamin B1, vitamin B6, vitamin B12, vitamin D, vitamin A, folic acid, prealbumin, ceruloplazmin, chromium, copper, zinc, selenium levels were measured in the blood samples taken from the patients. The results were evaluated in relation to the demographic characteristics and nutritional status of the patients.
Findings: Of the patients studied, 8% (n=4) were male and 92% (n=46) were female. Diffuse scleroderma (dcSSc) and 60% (n=30) limited scleroderma (lcSSc) were present in 40% of the patients (n=20). Moderate malnutrition in 46% (n=23), severe malnutrition in 2% (n=1) was detected of the patients. Sixty five (n=15) malnourished patients were in the dcSSC group. Ten percent (n=5) of the patients had vitamin B1 deficiency, 10% (n=5) of the patients had vitamin B12 deficiency, 10% (n=5) of the patients had vitamin A deficiency, 72% (n=36) of the patients had vitamin D deficiency, 18% (n=9) of the patients had folic acid deficiency, 14% (n=7) of the patients had prealbümin deficiency, 10% (n=5) of the patients had chromium deficiency, 96% (n=48) of the patients had copper deficiency, 98% (n=49) of the patients had zinc deficiency, 36% (n=18) of the patients had selenium deficiency. The malnutrition rate of the patients was statistically significant (p=0,004). Copper and zinc deficiencies were also statistically significant (p=0,022, p=0,013). There was a significant negative correlation between prealbumin and malnutrition (p=0,019, r=-0,331). There was a significant negative correlation between vitamin B1 and patient age (p=0,014, r=-0,347). There was also a significant negative correlation between prealbumin and disease duration (p=0,000, r=-0,521).
Conclusion: Malnutrition is a common problem in SSc patients and causes severe micronutrient deficiencies. Therefore, patients are also evaluated for nutritional status in the clinical control. Prealbumin can be used as a reliable nutritional marker. As a result, the patients should be questioned and screened for micronutrient deficiency.