Farklı acil sistemlerine göre iskemik inme hastalarında kapı iğne zamanını kısaltan ve uzatan etkenler: Belçika ve Türk modelleri
Factors that shorten or extend door to needle time in ischemic stroke patients based on different emergency systems: Belgian and Turkish models
Yazar: MUHAMMET FATİH BEŞER
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR GÜNDÜZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Belçika = Belgium ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Türkiye = Türkiye ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İnme dünya çapındaki ölümlerin en sık ikinci nedenidir. İskemik inme tedavisine erken başlamanın mortalite ve morbidite üzerinde olumlu etkileri vardır. Bu çalışma farklı acil sistemlerinde akut iskemik inme tedavisinde tedavi süresini kısaltan ve uzatan nedenlerin incelenmesi amacıyla yapıldı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya katılan Belçika'dan Antwerp Üniversite Hastanesi (UZA), Saint-Luc Üniversite Hastanesi (UCL), Türkiye'den Akdeniz Üniversitesi Hastanesi (AÜ) ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi (KTÜ) acil servislerine 01.01.2016-31.12.2017 tarihleri iskemik inme ile başvuran hastalar retrospektif olarak incelendi. Dört hastanenin kullanımda olan inme protokolleri oluşturuldu ve özellikleri incelendi.
Bulgular: Acil servise ambulansla başvuranlar arasında Belçika'daki hastaların Kapı-BT süresi Türkiye'dekilerden uzundu ancak BT-IVT süresi, Kapı-IVT süresi, Semptom-IVT süresi Türkiye'deki hastalardan kısaydı (p<0,001 p<0,001 p<0,001 p=0,019 sırasıyla). Tomografisi acil serviste olan merkezde Kapı-BT süresi tomografisi acil servis dışında olanlara göre kısaydı (p<0,001). Belçika'daki hastalarda hastaneye MUG/SMUR yoluyla gelen hastaların Semptom-Kapı zamanı, Kapı-BT zamanı, Kapı-IVT zamanı ve Semptom-IVT zamanı ayaktan ve ambulansla gelen hastalara göre kısaydı (p=0,008 p<0,001 p=0,002 p=0,016 sırasıyla). En kısa BT-IVT süresi olanlar tomografi ünitesinde trombolitik tedavi uygulanan hastalardı (15 dk. IQR=14). 
Sonuç: Elde ettiğimiz sonuçlara göre, inme kodunun kullanımı, MUG/SMUR sistemi kullanımı, tomografiyi acil serviste konumlandırmak, trombolitik tedaviye tomografi ünitesinde başlamak ve ilk başvurulan hastanede trombolitik tedavi uygulamak iskemik inme hastasına trombolitik tedavinin daha erken başlanmasını sağlamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: İskemik İnme, Kapı İğne Zamanı, İnme Protokolü,  Belçika, Türkiye

Abstract:
Objective: Stroke is the second leading cause of death worldwide. Early initiation of treatment for ischemic stroke has beneficial effects on mortality and morbidity. This study was conducted to investigate the reasons that shorten or prolong the duration of treatment for acute ischemic stroke in different emergency systems.
Materials and Methods: A retrospective review of medical records of patients with acute ischemic stroke who were referred to the Emergency Department of Antwerp University Hospital (UZA) and Cliniques Universitaires Saint-Luc (UCL) in Belgium and also Akdeniz University Hospital (AU) and Karadeniz Technical University Hospital (KTU) in Turkey between 01.01.2016-31.12.2017. The stroke protocols in use at four hospitals were created and their characteristics were examined. 
Results: Among the patients admitted to the ED by ambulance, the Door-to-CT time of patients in Belgium was longer than those in Turkey, but the duration of CT-to-IVT, Door-to-IVT, and Onset-to-IVT were shorter than the patients in Turkey (p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.019 respectively). There was no difference between countries in terms of CT-to-EVT, Door-to-EVT and Onset-to-EVT times. Door-to-CT time was shorter in the center with CT in the ED than those outside the ED. Onset-to-Door time, Door-to-CT time, Door-to-IVT time, and Onset-to-IVT time were shorter in patients in Belgium who came to the hospital via MUG/SMUR than self-presenting patients and ambulance patients (p=0.008, p<0.001, p=0.002, p=0.016 respectively). The patients with the shortest CT-to-IVT time were those who received thrombolytic therapy in the CT unit (15 min. IQR=14).
Conclusion: According to the results, the factors that enable the thrombolytic treatment to be started earlier in ischemic stroke patients are the use of the MUG/SMUR system, use of the stroke code, positioning the CT unit in the ED, starting the thrombolytic treatment in the CT unit and applying thrombolytic treatment in the first hospital.

Keywords: Ischemic Stroke, Gate Needle Time, Stroke Protocol, Belgium, Turkey