Farklı dermatolojik bozukluğu bulunan köpeklerde kutanöz hastalık aktivitesinin belirlenmesine yönelik epidermal korneometrik analizler ve D-dimer seviyelerinin tespiti
Epidermal corneometric analysis and D-dimer level determination for determination of cutaneous disease activity in dogs with different dermatological disorders
Yazar: ŞÜKRAN GÖZDE İÇAÇAN ÇIĞIRGAN
Danışman: PROF. DR. KEREM URAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Hastalık takibinde biyokimyasal belirteçler, veteriner hekimin hastalığın ciddiyetini, ilerlemesini ve terapötik müdahaleyi sınıflandırmasına izin verir. Çapraz bağlı fibrinin iyi bilinen bir parçalanma/degradasyon metaboliti olan D-dimer, pıhtı oluşumu ve fibrinoliz ile yükselebilir. Bu doktora tezinin amacı, D-dimer konsantrasyonlarını analiz etmek ve köpeklerde birkaç farklı kutanöz hastalık aktivitesinin teşhisindeki önemini ve ayrıca ikinci biyobelirteçlerin erken teşhisi belirlemedeki gücünü değerlendirmekti. 
Gereç ve Yöntem: Bu amaçla 5 köpek grubunda D-dimer analizleri yapıldı; (I) Endokrin grupta 10 köpek, (II) Enfeksiyöz grupta 10 köpek, (III) Enfeksiyöz olmayan grupta 10 köpek, (IV) Paraziter dermatozlu 10 köpek, (V) sağlıklı kontrol grubunda 10 köpek. 
Bulgular: Klinik olarak sağlıklı köpeklerde D-dimer aralığı < 0,1 mg/L idi. D-dimer düzeyleri (ortalama standart hata) açısından sağlıklı grup ile leishmania (p= 0.008), gıda alerjisi (p=0.016), atopik dermatit (AD) (p=0.000), piyoderma (p= 0.000) arasında istatistiksel anlamlılık vardı. Ayrıca uyuz grubuna göre leishmania (p=0.021), piyoderma (p=0.000), AD (p=0.001) ve gıda alerjisi grupları (p=0,034) arasında anlamlılık vardı. Dermatofitozis grubu ise AD (p=0.004) ve piyoderma (p=0.001) grupları arasında anlamlı değişiklikler gösterdi. Ayrıca malassezia ve AD (p=0.054) ve piyoderma (p=0.011) grupları arasında da anlamlı değişiklikler saptandı. Epidermal korneometrik analiz, uyuz (p=0.000), dermatit grubu (p=0.000), pire alerjik dermatit (p=0.034), malesezia (p=0.022), leishmania (p=0.011), dermatofitozis (p=0,044) ve piyoderma (p=0,054)  ile sağlıklı grup arasında epidermal hidrasyon (%) ile ilgili önemli değişikliklerin var olduğunu gösterdi. 
Sonuç: Her iki parametre, D-dimer seviyeleri ve epidermal hidrasyon yorumu, klinik hastalık kanıtı ile kutanöz hastalık aktivitesi sırasında değişmiştir. D-dimer seviyeleri, seçilen hastalıklar sırasında bir biyobelirteç veya kutanöz hastalık aktivitesi olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle, belirli kutanöz enflamatuar durumlarda cilt bozukluklarının yararlı olası bir biyobelirteci olabilir.
Anahtar kelimeler: Analiz, D-dimer, Epidermal, Hastalık, Korneometrik, Kutanöz.

Abstract:
Objective: Biochemical markers in an attempt to determine disease monitorization permits veterinary surgeon to classify severity of illness, progression, and therapeutical intervention. D-dimer, a well known breakdown/degradation metabolite of cross-linked fibrin, could elevate with clot formation and fibrinolysis. The purpose of this PhD thesis was to analyze D-dimer concentrations and assess their value in the diagnosis of several different cutaneous disease activity in dogs, besides the power of the latter biomarker in identifying early diagnosis.             
Materials and Methods: For this purpose, D-dimer analyses were performed in 5 groups of dogs; (I) 10 dogs with endocrine, (II) 10 dogs with infectious, (III) 10 dogs with non-infectious, (IV) 10 dogs with parasitic dermatosis, then were compared to those of healthy dogs (n = 10) as (V) control group. 
Results: The D-dimer range in clinically healthy dogs was < 0.1 mg/L. Regarding D-dimer levels (mean standard error) there were statistical significance among healthy group and leishmania (p = 0.008), food allergy (p= 0.016), atopic dermatitis (p=0.000), pyoderma (p= 0.000). Besides regarding scabies group statistical signifcance were evident among leishmania (p=0.021), pyoderma (p=0.000), atopic dermatitis (p=0.001) and ; food allergy groups (p=0.034). On the other hand dermatophytosis group showed significant alterations between atopic dermatitis (p=0.004), and pyoderma (p=0.001) groups. Furthermore significant alterations were also detected among malassezia and atopic dermatitis (p=0.054) and pyoderma (p=0.011) gtoups. Epidermal corneometrica analysis were deemed available presented that significant alterations were existed regarding epidermal hydration (%) among healthy group within the scabies (p=0.000), dermatitis group (p=0.000), flea allergic dermatitis (p=0.034), malessezia (p=0.022), leishmania (p=0.011), dermatophytosis (p=0.044) and pyoderma (p=0.054) groups. 
Conclusion: Both parameters, D-dimer levels and epidermal hydration interpretation, were altered during cutaneous disease activity with clinical evidence of disease. D-dimer levels could be suggested as a biomarker or cutaneous disease activity during selected diseases. Therefore, it may be a useful potential biomarker of skin disorders in certain cutaneous inflammatory conditions.
Keywords: Analysis, Corneometric, Cutaneous, D-dimer, Disease, Epidermal.