Okul yöneticilerinin okul yönetiminde karşılaştıkları sorunlar:  trabzon ili örneği
Problems encountered by school principals in school management: the sample of trabzon province
Yazar: ALİ YÜCEL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KASAPOĞLU TANKUTAY
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticilerinin okul yönetiminde karşılaştıkları sorunları okul türü, görev türü, görev yapılan okuldaki görev süresi, yaş, görev yapılan okuldaki öğretmen sayısı, görev yapılan okuldaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Trabzon il merkezinde ve Vakfıkebir, Tonya, Akçaabat, Beşikdüzü ve Çarşıbaşı ilçelerinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise seviyesindeki okullarda çalışan tüm okul yöneticileri (N=604) oluşturmaktadır. Tarama modeli ile desenlenen bu araştırmada random olarak seçilen 400 okul yöneticisine (müdür, müdür başyardımcısı ile müdür yardımcısı) internet yoluyla elektronik form gönderilmiştir. Elektronik ortamda gönderilen veri toplama aracına 183 kişi dönüt vermiş, değerlendirmeler sonucunda 41 adet eksik ve hatalı veri toplama aracı kapsam dışında tutulmuştur. Bu çalışmanın örneklem grubunu 142 okul müdür ve müdür baş/yardımcısı meydana getirmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formunu da içeren "Okul Yönetimi Problem Tarama Envanteri (OYPTE)" kullanılmıştır. Ölçme aracından elde edilen veriler SPSS 25 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçekler ile elde edilen bilgiler tablo şeklinde, yöneticilerin demografik bilgileri frekans ve yüzde olarak sunulmuştur. Araştırmada dağılımın normalliği Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş ve testin sonucunda dağılımların normal olmadığına karar verilmiştir. Bu nedenle verilerin analizlerinde yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, iki bağımsız grup arasında niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bu süreçte anlamlılık değeri olarak %5 ve güven aralığı olarak %95 değerleri kullanılmıştır. 
Çalışmanın bulgularında okul yöneticilerinin, en çok öğretmenlerden kaynaklanan sorun yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Bunu yönetimden kaynaklı sorunlar, öğrencilerden kaynaklı sorunlar, okul ikliminden kaynaklı sorunlar takip ederken, en az sorun kaynağı olan alan okulun fiziki yapısından kaynaklanan sorunlar olarak bulunmuştur. Bu araştırmanın sonunda yöneticilerin   sorunlarla başa çıkma konusunda güçlendirilmesi ve konu ile ilişkili farklı yöntem ve örneklem   seçimleri ile yeni araştırmalar yapılması önerilerine yer verilmiştir.

Abstract:
This research aims to explore the problems the school principals encounter in school management in terms of the school type, year of duty at school, age, number of teachers at the school, and number of students at school variables. The universe of the research consisted of all the school principles (N= 604) in Trabzon province and Vakfıkebir, Tonya, Akçaabat, Beşikdüzü and Çarşıbaşı districts in the 2021-2022 education year. 183 principals filled up an electronic form, which was sent to 400 school principals (school principals, chiel assistant principals and assistant principals), who were selected randomly in this research designed with a screening model, and as a result of the evaluations, 41 of them were excluded as they were incomplete and incorrect. The sample group of this study consisted of 142 school principals and chief assistant/assistant principals. As the data collection tool, the " School Management Problem Screening Inventory (SMPSI), which also consisted of a personal information form, was applied. The data, which were obtained from the scales were analysed with the SPSS 25 package program. The information which was obtained with the scales was presented with tables and the demographic information of the principals was presented with frequencies and rates. Kolmogorov-Smirnov test was used to decide whether the distribution was normal, and as a result of the test, it was decided that the distributions were not normal. Since the distributions were not normal, percentage, arithmetic mean and standard deviation were used in the analysis of the data, while the Man Whitney U test was used to compare the quantitative data between two independent groups, the Kruskal Wallis H test and correlation analysis. 5 % was used for the significant value and 95 % for the confidence range in this process.
It was found in the study that the school principals experienced problems with teachers the most. This was followed by the problems originating from the management, students, from school climate; the least problems emerged from the physical structure of schools. Some recommendations such as supporting the school principals to cope with the problems and further research should be conducted by selecting different methods and samples were given at the end of the research.