Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda moleküler genetik inceleme
Molecular genetic analysis in Criminal and Criminal Procedure Law
Yazar: RECİBE ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. FARUK TURHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alman hukuku = German law ; Ceza Hukuku = Criminal Law ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Türk Ceza Hukuku = Turkish criminal law ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code

Özet:
Araştırmamızın amacı, ceza muhakemesi hukukunun amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasında araç olan moleküler genetik incelemenin incelenmesidir. Bu amaçla çalışmamızda moleküler genetik incelemede kullanılan tıbbi kavramların ve uygulanma tekniklerinin avukat, hakim, savcı ve diğer hukuk mesleği mensuplarının anlayabilmesini kolaylaştırmak hedeflenmektedir.
Araştırmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ceza muhakemesi hukukunda moleküler genetik incelemedeki kavramlar, incelemenin ceza hukuku ile bağlantısı ve diğer koruma tedbirleri ile mukayesesi ele alınmıştır. İkinci bölümde ceza muhakemesinde moleküler genetikteki inceleme yöntemleri, süreç, inceleme öncesinde beden muayenesi ve vücuttan örnek almada rıza sorunu incelenmiştir. Üçüncü bölümde moleküler genetik incelemeyi yapacak kişi, kurum ve incelemenin kapsamı, bilirkişi raporlarının ispat hukuku açısından katkısı, inceleme sonucu elde edilen materyallerin başka bir suçta kullanılabilmesi, inceleme esnasında ve sonucunda oluşan suçlar, yargı yolları, yaptırım ve tazminat incelenmiştir. Moleküler genetik inceleme doktrin görüşleri, Yargıtay kararları ve uygulamadan edinilen bilgiler doğrultusunda ele alınmıştır. Çalışmamızda bütüncül bir değerlendirme için mevzuattaki çelişkiler, yasal boşluk, gerekli yasal düzenlemelerin neler olabileceği mehaz Alman Ceza Muhakemesi Kanunu da göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir.
Araştırmanın sonucuna göre kişisel veri niteliğindeki moleküler genetik incelemeye konu materyaller ve inceleme sonucu oluşan raporların güvenliği için, DNA Veri Bankası Kanunu'nun yasalaştırılması ve tüm kurum ve kuruluşlardan bağımsız kendi tüzel kişiliği olan DNA veri bankasının kurulması gerekmektedir. Buna ilaveten Türk Ceza Kanunu'nda moleküler genetik incelemeye ilişkin yeni suç tipleri ihdas edilerek, incelemeye ilişkin hukuka aykırılıklar cezai yaptırıma tabi tutulmalıdır.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate molecular genetic analysis which is tool for revealing material fact as the purpose of criminal procedure law. The expected outcome of the research is to facilitate the understanding of medical terms and application techniques in moleculer genetic examination for lawyers, attorneys, judges and other members of jurisprudence.
The study contains three main parts. In the first part, the historical development of molecular genetic analysis in criminal prodcedure law, the concepts of molecular genetic analysis in criminal procedure law, the scope of the analysis, the relation of the analysis with the criminal law, and the comparison with other protection measures are discussed. In the second section, the analysis methods of molecular genetics in criminal procedure, the process, the physical examination before the analysis and the consent issue of taking sample from the body were investigated. In the third part, the conductor of the analysis, the institution, and the scope of the analysis, the contribution of the expert examination in terms of evidence law, the abuse of the materials obtained as a result of the analysis, the crimes arising from the analysis and the result of the analysis, judicial remedy, sanctions and compensation were studied. The ideas of molecular genetic analysis doctrine are investigated considering the decisions of the Supreme Court and the information obtained from the practice. In the study, the legal contradictions, legal gap, and required legal regulations were evaluated by taking into account the German Criminal Procedure Law for a holistic assessment.
In conclusion, to secure the reports obtained from the analysis and the materials of the analysis as a personal data, DNA Data Bank Law should be enacted and a DNA database with its own legal entity independent from all institutions and organizations should be established. In addition to this, the unlawfulness of the analysis should be subjected to criminal sanctions by creating new criminal types related to molecular genetic analysis in the Turkish Criminal Law.