İklim duyarlılığı ve KOBİ'lerin organizasyon davranışlarına etkileri: Gebze örneği
Climate awareness and the effects on the organizational behavior of SMEs: The case of Gebze
Yazar: DİLEK SOYKUVVET
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM BUDAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
İklim değişikliği literatüründe büyük firmaları konu alan birçok çalışma yapılmış olmasına karşın KOBİ'leri, özellikle de sahip-yöneticilerin kişisel bilgi ve farkındalık düzeylerini ele alan çalışmalar konusunda bir eksiklik söz konusudur. Hem Dünya hem de Türkiye ekonomisi içinde büyük bir yer kaplamalarına rağmen, KOBİ'lerin çevresel etkileri çoğunlukla ihmal edilmektedir. Fakat son yıllarda KOBİ'lere yönelik gerçekleştirilen çalışmalar, KOBİ'lerin bireysel olarak anlamlı bir çevresel zorlama unsuru yaratmamalarına rağmen, bölgesel ve küresel bağlamda büyük çevresel etkilere sahip olduklarını göstermektedir. Bu anlamda literatüre katkı sağlamak için, bu çalışmada firma sahip-yöneticilerinin iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyi, çevreye yönelik tutum ve davranışlarının, firmadaki "çevre/iklim yanlısı" organizasyonel davranışı ne yönde etkilediği sorusuna cevap bulmak amaçlanmıştır. KOBİ'lerin karar alma mekanizmaları üzerinde büyük etki sağladığı varsayılan sahip-yöneticilerin iklim duyarlılığı, sahip-yöneticilerin bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile ilişkilendirilmiştir. 

Çalışma Gebze alt bölgesinde Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Temiz Üretim Mali Destek Programı kapsamında destekten yararlanmış olan KOBİ'ler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu firmaların seçilme nedeni ise temiz üretim mekanizmasından haberdar olan ve bu konuda proje yürütme kabiliyetine ve altyapısına sahip olan bu firmaların, çevre/iklim yanlısı davranışa sahip olma/geliştirme kabiliyetlerinin ortalamaya oranla yüksek olduğunun varsayılmasıdır. 

Firmalar üzerinde gerçekleştirilen anket ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ışığında, katılımcıların iklim değişikliği konusunda yüksek bir bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Kişisel olarak özellikle elektrik ve su kullanımı konusunda çevre yanlısı davranışlar gösteren sahip-yöneticilerin iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının, firmanın çevre/iklim yanlısı firma faaliyetleri konusunda anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Kar amacını önceleyen her ticari işletme gibi, katılımcıların da çevre ve iklim değişikliği konularında öncelikli olarak kar maksimizasyonu ve hayatta kalma saikleriyle hareket ettikleri belirlenmiştir.

Abstract:
Although there have been many studies in the climate change literature on large firms, there is a lack of information on SMEs, particularly on the level of personal knowledge and awareness of owner-managers. Despite a large footprint in Turkey's economy, both world as well, the environmental impact of SMEs is often neglected. However, recent studies on SMEs have shown that although they do not create a meaningful element of environmental coercion individually, they have great environmental impacts in the regional and global context. In this sense, in order to contribute to the literature, the aim of this study is to find out the level of knowledge of the company owners about climate change, their attitudes and behaviours towards the environment and how they affect the "environmental/ climate organizational behaviour in the company. Climate sensitivity of owner-managers supposed to have an impact on the knowledge level, attitude and behaviour of owner-managers.
 
The study was conducted on SMEs benefiting from support under the Clean Production Financial Support Program of East Marmara Development Agency in Gebze sub-region. The reason why these companies are selected among these companies, who are aware of the clean production mechanism and have the capability and the infrastructure to carry out projects on this issue, are assumed to have higher environmental/climate-proactive behaviour than the average.
 
In the light of the questionnaires and semi-structured interviews conducted on firms, it was determined that the participants had a high level of knowledge on climate change. It was determined that the level of knowledge, attitudes and behaviours of owners-managers who show pro-environmental behaviours, especially about electricity and water use, do not have a significant effect on the company's environmental/pro-climate activities. It was determined that, like every commercial enterprise that prioritized the profit goal, the participants acted primarily with profit maximization and survival motives on environmental and climate change issues.