Kısıntılı sulama koşullarında bitki stres indeksleri (CWSI ve WDI) kullanılarak silajlık mısır ve sorgum bitkilerinin su-verim ilişkilerinin belirlenmesi
Determination of water-yield relationships of silage maize and sorghum plants by using plant stress index (CWSI and WDI) under deficit irrigation conditions
Yazar: MUALLA KETEN
Danışman: PROF. DR. HASAN DEĞİRMENCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tezin amacı, Kahramanmaraş koşullarında, ikinci ürün silajlık mısır ve sorgum bitkilerine uygulanan farklı sulama seviyelerinin su-verim ilişkisi ile fizyolojik özellikler, yem kalitesi ve en yüksek ekonomik getiri sağlayacak sulama seviyelerinin belirlemektir. Çalışma 2018 ile 2019 yılı üretim sezonunda Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırma alanında yürütülmüştür. Çalışmada silajlık mısır ve sorgum bitkileri için beş farklı sulama seviyesi (M100 ve S100: kontrol konusu, M80 ve S80, M60 ve S60, M40 ve S40, M20 ve S20: kısıntılı sulama konuları) tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak uygulanmıştır. Toprak nem içerikleri gravimetrik yöntemle takip edilmiştir. Her iki bitkide de en yüksek bitki su tüketimi, bitki su stres indeksi (CWSI), su kısıntı indeksi (WDI), yeşil ot verimi, bitki boyu, gövde çapı, yaprak sayısı, klorofil içeriği, protein içeriği ve net gelir M100 ve S100 konularında, en düşük ise M20 ve S20 konularında bulunmuştur. Su kullanım etkinliği (WUE), sulama suyu kullanım etkinliği (IWUE), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) ve nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF) değerleri sulama seviyelerine göre değişiklik göstermiştir. Bu çalışmanın sonucunda, silajlık mısırın silajlık sorguma göre verim, kalite ve net gelir açısından daha avantajlı olduğu, bitki stres belirteçlerinden WDI'nin CWSI'ya göre daha doğru sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Silajlık mısır ve sorgum yetiştiriciliği için su kaynağının yeterli olduğu yerlerde bitki su ihtiyacının tamamının karşılandığı sulama, yetersiz olduğu alanlarda ise kısıntılı sulama yapılması önerilmektedir. Özellikle de %60 ve daha fazla su kısıtının olduğu yerlerde sorgum bitkisinin yetiştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the water-yield relationship, physiological characteristics, feed quality and irrigation levels that will provide the highest economic return for different irrigation levels applied to second crop silage corn and sorghum plants under Kahramanmaraş conditions. This study was carried out in the research area of the East Medıterranean Transitional Zone Agrıcultural Research of Instıtuteduring the 2018 and 2019 production season. In the study, silage maize and sorghum crops for five different irrigation regimes (M100 and S100: control treatment, M80 and S80, M60 and S60, M40 and S40, M20 and S20: deficit irrigation treatment) arranged in a randomized complete block factorial design with three replications. Soil moisture contents were followed by gravimetric method. In the both plants the highest plant water consumption, plant water stress index (CWSI), water shortage index (WDI), green weed yield, plant height, stem diameter, leaf number, chlorophyll content, protein content and net income M100 and S100, the lowest was found in the treatment M20 and S20. Water use efficiency (WUE), irrigation water use efficiency (IWUE), acit detergent fiber (ADF) and neutral detergent fiber (NDF) values varied according to the irrigation levels.As a result of this study, it was observed that silage corn is more advantageous in terms of yield, quality and net income compared to silage sorghum, WDI has been observed to give more accurate results than CWSI. For silage maize and sorghum cultivation, irrigation which is met of plant water requirement where the water supply is sufficient; where it is insufficient there is recommended to deficit irrigation. It has been suggested to grow a sorghum plant, especially in places where there is a water deficit of 60% or more.