Nasreddin hoca fıkralarının mantıksal açıdan incelenmesi
Analysis of Nasreddin Hodja's jokes based on logic
Yazar: ZÜMRÜT AYSUN CABA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM EMİROĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Fıkralar = Jokes ; Mantık = Logic ; Nasrettin Hoca = Nasr bin Hodja

Özet:
Bu çalışmada Nasreddin Hoca fıkraları Mantıksal açıdan bir tasnife tabi tutularak incelenmiştir. Bu tasnife göre söz konusu fıkralar Sağlam Mantıksal İşleyişe, Yanlışa Düşme Nedenleri, İşaret Edilen Yanlışlar ve Yanlışlardan Korunma Yollarına göre bir bir incelenip değerlendirilmeye çalışılmıştır.  
Giriş bölümünde Nasreddin Hoca?nın kişiliği hakkında ve fıkralarının espri gücü ile ilgili bilgi verilmiştir. 
Birinci bölümde Mantıksal İşleyişi Gösteren fıkraların tahlili yapılmıştır. Bu grupta yirmi dört başlık altında yanlışlara dikkat çekilmiştir. Nasreddin Hoca?nın elli iki fıkrası incelenmiştir. Bu bölümde en çok ?Cedel?, ?Öyleyse? ve ?Önceli Evetleme? için örnekler görülmüştür.
İkinci bölümde ise Yanlışa Düşme Nedenlerini Gösteren fıkraların tahlili yapılmıştır. Bu bölüm on üç alt başlık altında işlenmiştir. Daha ziyade ?İstisna yapma? ve ?Karmaşık Sorular? için örneklerin öne çıktığı görülmüştür. Bu bölümde Nasreddin Hoca?ya ait olduğunu düşündüğümüz yirmi iki fıkra, fıkraların taşıdıkları mantıksal espriler ve boşluklar yani yanlışlar açısından  ele alınıp incelenmiştir. 
Üçüncü bölümdeyse Nasreddin Hoca fıkraları İşaret Edilen Yanlışlar Açısından otuz iki alt başlık altında, altmış fıkra üzerinden incelenip değerlendirilmiştir. Bunlar arasında en çok ?Eş Sesli Lafız Yanlışı? ve ?Şundan Ötürü? (Post Hoc Ergo Propter Hoc)ve ?Bundan Ötürü? (Cum Hoc Ergo Propter Hoc) konularındaki örneklere yer verilmiştir.
Dördüncü bölümdeyse Nasreddin Hoca fıkraları, Yanlışlardan Korunma Açısından on yedi başlık altında, kırk yedi fıkra üzerinden incelenip değerlendirilmiştir.  
Sonuç olarak toplam doksan sekiz Nasreddin Hoca fıkrası mantık temelinde seksen yedi başlık altında sistematik olarak sınıflandırılmıştır.



Anahtar kelimeler: Nasreddin Hoca, Fıkra, Mantık terimleri, Mantık Yanlı?ları, Yanlı?lar, Yanlı?lardan korunma.

Abstract:
In this thesis, Nasreddin Hodja?s jokes are classiffied based on Logic including an  analysis and assessment for each exemplary joke according to the principles of Sound Logic, Reasons Of Making Fallacies, Logical Fallacies and Ways of Preventing Fallacies. 
The introduction includes information about Nasreddin Hodja relating both to his character and his sense of humour as displayed through his jokes. 
In the first part, jokes are analysed based on the principles of Sound Logic. A total number of fifty two jokes are found to gather under twenty four sub-topics where more examples were available for ?Dialectic? , ?If so? or ?Modus Ponens?. 
In the second part, jokes are analysed based on the principles of Reasons Of Making Fallacies identifying logical gaps in reasoning.  A total number of twenty two jokes are examined under thirteen sub-topics where more examples fell under ?Addition Ad Hoc ? and ?Many Questions?. 
In the third part, jokes are analysed based on the principles of Logical Fallacies. A total number of sixty jokes are examined under thirty two sub-topics and more examples fell under ?Synonym?, ?post hoc ergo propter hoc?and ?Cum hoc ergo propter hoc?.  
In the fourth part, a total number of fourty seven jokes are analysed based on the principles of Ways Preventing From Fallacies under seventeen sub-topics. 
In conclusion a total number of ninety eight Nasreddin Hodja?s Jokes are systematically classified on the basis of Logic under eighty seven sub-topics.




Keywords: Nasreddin Hodja, joke, Logical Terms, Logical Fallacies, Fallacies, Prevent from fallacies.