Lipödemde nöropatik ağrının değerlendirilmesi
Evaluation of neuropathic pain in lipedema
Yazar: İZEL TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. EBRU ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Ağrı; lipödemde sık görülen, hastaların yaşam kalitesini ve tedavi uyumunu olumsuz etkileyen bir durumdur. Lipödemdeki ağrı henüz aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada lipödemde görülen ağrının nöropatik ağrı karakterini değerlendirmek, ayrıca hastalığın kişinin günlük yaşam aktiviteleri ile psikososyal durumuna etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine başvuran, 43 lipödem tanısı alan veya lipödem tanısı ile takip ettiğimiz hastalar ile kontrol grubu için akut subakromiyal sıkışma sendromu (SSS) tanılı 42 hasta nosiseptif ağrı modeli olarak alındı. Hastaların ağrı özelliklerini değerlendirmek için LANSS Ağrı Skalası ve PainDETECT Ağrı Anketi, yaşam kalitesini değerlendirmek için Nottingham Sağlık Profili, depresyon ve anksiyete varlığını saptamak için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği anketleri dolduruldu. Anket sonuçlarına göre analizler SPSS 24.0 programı ile yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olması kabul edildi.

Bulgular: Lipödem grubunda VKİ ortalaması SSS grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Lipödem grubu hastalarında yanma (%30.2) ve karıncalanma (%25.6) şikayetinin ön planda olduğu görüldü. LANSS Ağrı Skalası ve PainDETECT Ağrı Anketine  göre lipödem grubunda nöropatik ağrı varlığı SSS grubuna göre anlamlı dereecede fazla bulundu (p<0.01). LANSS Ağrı Skalası ve  PainDETECT Ağrı Anketi ile semptom süresi ve lipödem evresi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (p>0.05). Semptom süresi ile lipödem evresi arasındaki ilişki değerlendirildiğinde zayıf anlamlı korelasyon saptandı (p<0.05) (r: 0.331). Lipödem grubunda %46.5 allodini, % 86.0 pinprick testinde bozulma saptandı. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeğinde göre gruplar arası karşılaştırmada anksiyete ve depresyon varlığı açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Nottingham Sağlık Profiline göre lipödem grubundaki yaşam kalitesinde bozulma SSS grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). Yüksek skorların kötü sonuçlarla ilişkili olduğu bu ölçeğe göre; ağrı ve fiziksel aktivite skorları lipödem grubunda anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Benzer şekilde uyku bozukluğu skorları lipödem grubunda anlamlı yüksek saptandı (p=0.001). Enerjide olumsuz etkilenim açısından gruplar karşılaştırıldığında lipödem grubundaki etkilenim anlamlı yüksek saptandı (p=0.02). 
Sonuç: Bu çalışmada lipödem ağrısının nöropatik ağrı ile uyumlu olduğu gösterildi. Lipödem hastalarında depresyon ve anksiyete sıklığında anlamlı artış gösterilmese de yaşam kalitesinin anlamlı derecede bozulduğu, özellikle ağrı, fiziksel aktivitelerde zorlanma, uyku bozuklukları ve enerjide azalma olduğu görüldü. Lipödem hastalarında nöropatik ağrı komponentinin farkında olunması ve bu konuda yapılacak ileri çalışmalar ile tedavi sürecinde ve hastaların yaşam kalitesinde olumlu sonuçlar alınacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: Pain is a common symptom among patients with lipedema and impairs both the quality of life and compliance to therapy. Cause and mechanism of pain in patients with lipedema is yet to be enlightened. Aim of this study is to evaluate the characteristics of neuropathic pain seen in patients with lipedema and to describe its effects on the patients psychology and activities of daily living. 
Materials and Methods: Among the patients who applied to the outpatient clinic of Dokuz Eylul University Faculty of Medicine, Department of Physical Therapy and Rehabilitation, 43 female patients diagnosed with lipedema or followed up with the diagnosis of lipedema, and 42 female patients diagnosed with acute subacromial impingement syndrome (SIS) for the control group as a nociceptive pain model are included. The LANSS Pain Scale and PainDETECT Pain Questionnaire to evaluate the pain characteristics of the patients, the Nottingham Health Profile to evaluate the quality of life, and the Hospital Anxiety and Depression Scale to detect the presence of depression and anxiety were completed. According to the results of the survey, statistical analyzes and data were compared. Statistics software of choice was SPSS 24.0 program  and p<0.05 was accepted as statiscally significant. 
Results: Mean BMI value was significantly higher in lipedema group compared to SIS group (p<0.05). Burning (30.2%) and tingling (25.6%) sensation were the predominant compalints in patients with lipedema. According to the LANSS Pain Scale and PainDETECT Pain Questionairre, prevalance of neuropathic pain in the lipedema group was significantly higher than SIS group (p<0.01). No correlation was present among the LANSS Pain Scale and PainDETECT Pain Questionairre with the duration of sypmtoms and the lipedema stage (p>0.05). Weakly significant correlation was present among duration of symptoms and lipedema stage (p<0.05) (r: 0.331).  Among patients with lipedema, 46.5% had allodynia and 86.0% had impaired results on pinprick test. No significant difference was apparent on prevalence of anxiety and depression among groups, according to Hospital Anxiety and Depression Scale (p>0.05). According to Notthingham Healt Profile, impairement of quality of life was significalty higher in lipedema group compared to SIS group (p<0.001). Similary, sleep impairement scores were significantly higher among lipedema patients compared to controls (p=0.001). Negative influence of energy was also more significantly prevalent among patients with lipedema compared to controls (p=0.02).      
Conclusion: This study has shown that the characteristics of pain in patients with lipedema is similar to characteristics of  neuropathic pain. Eventhough no apparent increase in the prevalance of anxiety and depression was shown in patients with lipedema; impairement of quality life, disturbing pain, having trouble performing physical activities, sleep disorders and decrease in energy levels were significantly more apparent. We are certain that acknowledging and making further investigations on the presence of the neuropathic component of pain among patients with lipedema will significantly improve the theurapatic outcomes and increase the quality of life.