Oyunculuk eğitiminde feldenkrais metoduyla nötr beden inşası
Neutral body construction with feldenkrais method in acting education
Yazar: YEŞİM ALIÇ
Danışman: PROF. TUFAN KARABULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Tiyatroda hareketin kullanımı ile yaşam gerçeğinde hareketin kullanımı arasında hem farklılıklar hem de benzerlikler vardır. Oyuncunun bedenini tanıması, geliştirmesi ve sahnede bedenini bir anlatım aracı olarak kullanması genelde tiyatronun, özelde ise oyuncunun kendi sanatsal başarısının güçlenmesi demektir. Her oyuncunun, kendine özgü bedensel özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre şekillenen bir beden eğitimi anlayışına odaklanmak, ihtiyaçlara doğru cevap vermek adına önemlidir.
Sahnede bedensel anlatım, seyirci ile sahne arasında kurulan iletişimin devamlılığını sağlayabilmek için hem görsel, hem de işitsel malzeme olarak kullanılmaktadır.
Oyuncunun görevi sahnede 'yaşayan insan'ı inşa etmek' ise oyuncunun ana malzemesi insandır ve bir karakter inşa ederken aslında yaşayan bir insanı kurgular. Bu kurgulama sürecinde oyuncunun kaynağı ise kendidir.
Oyuncunun, sahnede kendini tekrar etmeden özgün olması, taklit etmemesi ve klişelerden kaçınması beklenir. Ancak, oyunculuk derslerinde beden hareketi teknikleri kullanılarak, oyuncunun kendi bedensel yeteneklerini keşfetmesi ve geliştirmesi sağlanır. Bu teknikler, alışkanlıklardan kurtulmak için mevcut alışkanlık kalıplarını tekrarlamaya dayanır. Bu sayede öğrenci, farklı koşullar ve egzersizlerle kendi sınırlarını ve mevcut alışkanlıklarını keşfeder, güçlendirir ve genişletir.
Bu tezin amacı, bilişsel bilimler, nörobilim, psikoloji ve fizyoloji alanlarındaki kavramları tanımlamak, bu alanlardaki teorik açıklamaları deneysel çalışmalara dayandırarak oyunculuk sanatı bağlamında incelemektir. Bu araştırmada, oyuncunun bedeni nasıl yaratıcılığın bir kaynağı haline geldiği ve karakter inşası sürecinde kendi benliğinden yola çıkarak yaratıcılığını somutlaştırdığı bilimsel bir bakış açısıyla ele alınacaktır. Ayrıca, bu çalışma, hareket, dans ve doğaçlama eğitmenleri için işlevsel bir eğitimin bağlantılarını kurmayı amaçlamaktadır.
Feldenkrais Metod temel alınarsk oyuncunun yaratıcılığı çerçevesinde yeniden yapılandırılmış, sistematik bir yöntem önerisi sunmayı uygun görülmüştür.

Abstract:
There are both differences and similarities between the use of movement in theater and the use of movement in the reality of life. The actor's recognition and development of his/her body and the use of his/her body as a means of expression on stage means the strengthening of the theater in general and the actor's own artistic success in particular. It is important to focus on an understanding of physical education that is shaped according to the unique physical characteristics and needs of each actor in order to respond to the needs correctly.
Physical expression on stage is used as both visual and auditory material to ensure the continuity of communication between the audience and the stage.
If the actor's task is to 'construct the living human being' on stage, the main material of the actor is the human being and while constructing a character, he actually constructs a living human being. In this fictionalization process, the actor's source is himself/herself.
The actor is expected to be original without repeating himself/herself on stage, not to imitate and to avoid clichés. However, in acting classes, body movement techniques are used to help the actor discover and develop their own physical abilities. These techniques are based on repeating existing habitual patterns in order to break out of habits. In this way, the student discovers, strengthens and expands their own limits and existing habits through different conditions and exercises.
The aim of this thesis is to define the concepts in the fields of cognitive sciences, neuroscience, psychology and physiology and to analyze the theoretical explanations in these fields in the context of the art of acting based on empirical studies. In this research, how the actor's body becomes a source of creativity and embodies his/her creativity based on his/her own self in the process of character construction will be discussed from a scientific point of view. Furthermore, this study aims to establish the links of a functional training for movement, dance and improvisation instructors.
In line with the results found in this thesis, which was written using qualitative and quantitative methods, it was deemed appropriate to present a structured, systematic method proposal for the reorganization of Feldenkrais Method courses within the framework of the creativity of the actor.