Farklı refah devleti modellerinde sosyal harcamaların niteliği: Emekgücünün meta niteliği açısından bir değerlendirme
Social expenditures in different welfare state models: An analysis due to the characteristic of labour power as a commodity
Yazar: ŞERMİN SARICA
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KİRMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Fordizm = Fordizm ; Metalaşma = Commodization ; Refah devlet = Welfare state ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Sosyal politika = Social policy ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Bu çalışmada sosyal politikada yaşanan değişimlerin sosyo-ekonomik bileşenlerinin değerlendirilmesine yardımcı olabilecek farklı bir çerçeve oluşturulması denenmiştir. Sosyal politika, ücretli istihdamı eksenine alarak, emekgücünün biyolojik ve ideolojik yeniden üretiminin sürekliliği amacıyla aile, piyasa ve devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen politikalar demeti olarak tanımlanabilir. Sosyal devlet ya da sosyal politikaların somut örgütlenme biçimi olarak refah devleti, bu çalışmada emekgücünün meta karakteri üzerindeki etkisi odağında ele alınmıştır. Çalışmada, bu etki bağlamında farklı refah devletlerinde sosyal harcamaların niteliği analiz edilmiştir.Çalışma öncelikle sosyal harcamalar yazınında hâkim görüşlerden biri olan kurumsalcı görüşün sosyal harcamaların emekgücünün "meta niteliğini zayıflatıcı" yönde işlediğine dair tezini ele almış ve bu tezin geçerliliğini tarihsel ve mekânsal olarak değerlendirmiştir. Fordizm öncesi, Fordizm ve Fordizm sonrasında üç tür refah rejiminin temsilcisi olarak ABD, Almanya ve İsveç'te sosyal harcamalar ve emek piyasası ilişkisi emekgücünün meta niteliğine etkileri bakımından analiz edilmiştir. Çalışmadan çıkan sonuç hâkim görüşün aksine sosyal harcamaların emekgücünün meta niteliğini güçlendirici yönde işlediği ve sosyal politikaların bu yönde oluşturulduğu biçimindedir.

Abstract:
In this work, an attempt to help analysing the socio-economic components of the changes in social policies is made through a different approach. Social policy, as taking waged employment into his axis, can be defined as a policy range arranging the relations between family, market and state to reproduce labour power biologically and ideologically. Social state or as a concrete organizational form of social policies the welfare state, is taken into account in this work, from the focus of its effects on the commodity character of labour power. Here, social expenditures in different welfare states are analysed through these effects.First, we looked closer to the argument of one of the dominant approaches in social policy literature, namely the institutionalists", that social expenditures decommodify labour power and we tried to examine its validity in time and space. Namely in pre-fordist, fordist and post-fordist eras and in three different countries, USA, Germany and Sweden as representatives of three different welfare regimes, the relation between social expenditures and labour markets from the focus of its effects on the commodity character of labour power is analysed. The conclusion we came through is, opposite to the dominant view, that social expenditures commodify the labour power and that they are formed as to achieve this aim.