Prediyabetik bireylerin diyet glisemik indeksi ve glisemik yükü ile beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of diabetic glycemic index and glycemic load in prediabetic individuals
Yazar: TUĞBA DEMİREL
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Bu çalışmanın amacı sağlıklı ve prediyabetik bireylerin beslenme durumlarını karşılaştırmak ve diyetin kalitesi ile diyet glisemik indeksi ve glisemik yükü arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmada Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi diyet polikliniğine başvuran prediyabet tanısı almış 100 birey ile sağlıklı 100 birey rastgele seçilmiştir. Araştırma kapsamındaki bireylerin genel bilgileri,  besin tüketim durumları, fiziksel aktivite düzeyleri, Akdeniz diyeti uyum skoru (ADS) ölçeği (14 sorudan oluşan) anket kağıdına kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri alınarak beden kütle indeksleri  (BKİ)  hesaplanmıştır. ADSortalama skoru prediyabetik bireylerde 5,94±2,29 ve kontrol grubu bireylerde6,77±1,87 olup çalışmaya katılan bireylerin çoğunlukla orta düzeyde (6-9 puan)diyet kalitesine (kontrol: %58, prediyabetik: %50) sahip olduğu belirlenmiştir.Yüksek diyet kalite skoruna (≥ 9 puan) sahip olma oranıkontrol grubunda (%19), prediyabetik bireylere göre(%9) daha yüksek bulunmuştur(p<0,05). Prediyabetik bireylerin diyet glisemik indeksi ve glisemik yükü  (GI: 78,07±10,79, GY: 214.6 ± 73.23 ) kontrol grubundan (GI: 54,49±8,86, GY: 114.1 ± 52.22) anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001).Prediyabetik bireylerin %19'unun ve kontrol grubundaki bireylerin %2'sinin diyet GY değerleri yüksek  (≥120)'tir(p<0,05). Prediyabetik bireylerde ADS ile diyet GI ve GY arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki(p<0,05), kontrol grubundaki bireylerde GY ile negatif yönlü ve kuvvetli bir ilişki bulunmuştur(p<0,05). BKİ ve antropometrik ölçümler ile ADS arasında ise her iki grupta da negatif yönlü istatiksel olarak önemli olmayan zayıf bir ilişki bulunurken (p>0,05) sadece bel çevresi ile ADS arasında negatif yönlü önemli bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubundaki bireylerde ADS ile biyokimyasal bulgular arasında herhangi bir ilişki gözlenmezken, prediyabetiklerde açlık kan şekeri, insülin, HbA1c ve total kolesterol arasında negatif yönlü önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Her iki grupta da diyet GI ve GY ile biyokimyasal bulgular arasında önemli bir ilişkiye rastlanmamıştır(p>0,05). Bu çalışmanın sonuçları,Akdeniz diyetine uyumlu, GI ve GY düşük bir diyetle beslenme modelinin Tip2 diyabet oluşma riskine karşı koruma sağladığını göstermektedir.


Anahtar Kelimeler: Prediyabet, Glisemik İndeks, Glisemik Yük, Akdeniz Diyet Kalite
Skoru

Abstract:
The aim of this study was to compare the nutritional status of healthy and prediabetic individuals and to evaluate the relationship between diet quality and dietary glycemic index and glycemic burden. In this study, 100 individuals diagnosed with prediabetes and 100 healthy individuals who applied to Kırıkkale University Medical Faculty Hospital diet polyclinic were randomly selected. General information, food consumption status, physical activity levels, Mediterranean diet compliance score (ADS) scale (consisting of 14 questions) of the individuals included in the study were recorded on the questionnaire paper and body mass index (BMI) was calculated by taking anthropometric measurements. The mean score of AD was 5.94 ± 2.29 in prediabetic individuals and 6.77 ± 1.87 in the control group, and it was determined that the participants were mostly moderate (6-9 points) dietary quality (control: 58%, prediabetic: 50%). . The high dietary quality score (≥ 9 points) was higher in the control group (19%) than in prediabetic individuals (9%) (p <0.05). Dietary glycemic index and glycemic load (GI: 78.07 ± 10.79, GI: 214.6 ± 73.23) were significantly higher in the control group (GI: 54.49 ± 8.86, GI: 114.1 ± 52.22). p<0.001). Dietary GL values were high (≥120) in 19% of prediabetic individuals and 2% of individuals in the control group (p <0.05). There was a negative and weak relationship between ADS and dietary GI and GI in prediabetic individuals (p <0.05), and a negative and strong relationship with GI in control group (p <0.05).There was a negative negative correlation between BMI and anthropometric measurements and ADS in both groups (p> 0.05), while only a significant negative correlation was found between waist circumference and ADS (p <0.05). While no correlation was found between ADS and biochemical findings in the control group, a significant negative correlation was found between fasting blood glucose, insulin, HbA1c and total cholesterol in prediabetic patients (p <0.05). No significant relationship was found between diet GI and GL and biochemical findings (p> 0.05). The results of this study show that a diet that is compatible with the Mediterranean diet and low GI and GI diet provides protection against the risk of developing Type 2 diabetes.


Key words: Prediabetes, Glycemic index, Glycemic Load, Mediterranean diet quality