İnme sonrası gelişen ayak bileği plantar fleksör spastisitesinde ekstrakorporeal şok dalga tedavisinin (ESWT) etkisinin değerlendirilmesi
The effect of extracorporeal shock wave therapy on the spasticity of ankle plantar flexor muscles in poststroke patients
Yazar: ŞERİFE YOLDAŞ ASLAN
Danışman: PROF. DR. ŞEHİM KUTLAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; ESWT = ESWT ; Elastografi = Elastography ; Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Radyal ESWT'nin inme sonrası alt ekstremite ayak bileği plantar fleksör kas spastisitesi üzerine etkisini ve bu etkinin kasın fibroelastik özellikleri ile olan ilişkisini ortaya koymak.
Gereç-Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'na inme rehabilitasyonu amacı ile yatırılan ve etkilenen taraf alt ekstremite plantar fleksör kaslarında Modifiye Ashworth Skalası'na (MAS) göre ≥ 1 spastisitesi olan 47 inmeli hasta çalışmaya dahil edildi. Tek kör randomize kontrollü olarak planlanan bu çalışmada hastalar ESWT, sham ESWT ve kontrol grubu olmak üzere 3 gruba randomize edildi. Tüm hastalar konvansiyonel inme rehabilitasyon programı almaya devam etti. ESWT grubuna dahil edilen hastalara ek olarak haftada 2 seans olmak üzere toplam 4 seans ESWT, sham ESWT grubuna ise ek olarak haftada 2 seans olmak üzere toplam 4 seans sham ESWT verildi. Çalışmanın primer sonlanım noktası ESWT ile hastaların spastisite şiddetinde azalma, sekonder sonlanım noktası ise ESWT ile kasın elastik komponentlerinde düzelmenin sağlanması olarak belirlendi.  Hastalar tedavi öncesi, tedavi bitiminden hemen sonra ve tedaviden 4 hafta sonra MAS, Tardieu Skalası,  Brunnstrom Motor Evrelemesi, Klonus Skoru, ayak bileği eklem hareket açıklığı ölçümü, 6 metre yürüme zamanı ve Barthel İndeksi ile değerlendirildi. Hastaların alt ekstremite plantar fleksör kaslarının elastik özellikleri Ultrason elastografi ile tedavi öncesi, 4 seansın bitiminden hemen sonra ve tedavi bitiminden 4 hafta sonra değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların tamamı tedaviyi tamamladı. Hiçbir hastada ciddi bir yan etki gözlenmedi. MAS ve Tardieu X skorlarında ESWT grubunda, sham ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, tedavi sonrası 4. haftada da devam eden azalma saptandı. Eklem hareket açıklığında artış yalnızca ESWT grubunda saptandı. Bu etkinin 4. haftada da devam ettiği görüldü. Brunnstrom alt ekstremite motor evreleme ve Barthel indeksinde ise tüm gruplarda iyileşme saptandı. Elastografi doku sertliği ölçümlerinde her üç grupta da tedavi sonrasında ve 4. haftada başlangıç değerine göre azalma saptandı, azalmanın her üç grupta da tedavi öncesi ile 4. hafta kontrolü arasında anlamlı olduğu görüldü.
Sonuç: Radyal ESWT inme sonrası alt ekstremite plantar fleksör spastisitesinde tedaviden hemen sonra ve kısa dönemde etkili olan, uygulanması kolay, iyi tolere edilen, güvenli bir tedavi yöntemidir. ESWT, konvansiyonel tedavi yöntemlerine ek olarak spastisite tedavisinde kullanılabilir.

Abstract:
Objective: To evaluate the effectiveness of radial ESWT in lower extremity plantar flexor spasticity in stroke patients and to reveal the relationship of this effect with the fibroelastic components of the muscle.
Material-Method: Forty –seven stroke patients with ankle plantar flexor spasticity more than grade 1 according to the Modified Ashworth Scale (MAS) who were hospitalized for inpatient rehabilitation at the Ankara University Faculty of Medicine, Department of PMR were enrolled to study. This study was planned as a single-blind, randomized controlled trial. Participants were randomly allocated to three groups; the ESWT group, the sham ESWT group and the control group. All patients received conventional rehabilitation. The ESWT group received conventional rehabilitation plus radial ESWT (rESWT) and the sham ESWT group received conventional rehabilitation plus sham ESWT two sessions per week for two weeks (total 4 sessions). The primary endpoint of the study was to determine a decrease in spasticity grade after ESWT whereas the secondary endpoint was to provide improvement of the fibroelastic properties of the spastic muscles. All patients assessed with MAS, Tardieu Scale, Brunnstrom motor recovery stage, Clonus Score, ankle range of motion measurement of affected side, 6 meter walk time test, and with Barthel Index at baseline, immediately after the last ESWT session and 4 weeks after the last ESWT session. The elastic properties of the plantar flexor muscles were evaluated by Ultrason elastography before treatment, immediately after the last ESWT session and 4 weeks after the last ESWT session.
Results: All patients had completed the treatment. No serious adverse event was observed in any patient. MAS and Tardieu X scores showed a continued decrease in ESWT group compared to sham and control group at 4 weeks after treatment.  Ankle range of motion measurement showed a continued increase at 4 weeks after treatment only in ESWT group. Brunnstrom motor recovery stage and Barthel Index showed an increase in all group. Elastography tissue stiffness measurements showed a decrease in all three groups after treatment and at the 4th week compared to baseline, and the decrease was significant between pre-treatment and 4th week control in all three groups.
Conclusion: Radial ESWT is a safe, well tolerated and easy applied treatment method that is effective immediately and in the short term after the treatment of plantar flexor spasticity of lower extremity in patients with stroke. In addition to conventional rehabilitation methods, ESWT can be used in spasticity treatment.