Ulaşım yatırımları ile kentsel toprak rantı arasındaki ilişki: Bursaray (hafif raylı sistem) özelinde bir değerlendirme
The relationship between transportation investments and urban land rents: An evaluation in Bursaray (light rail system)
Yazar: MELİS İŞLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP YÜCEDOĞRU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Arazi değeri = Land valuation ; Arazi değerlendirme = Land evaluation ; Arazi rantı = Land rent ; Arsa = Land ; Bursa = Bursa ; Gayrimenkul değerleme = Real estate valuation ; Hafif raylı sistemler = Light rail systems ; Kentsel arazi = Urban land ; Raylı sistemler = Railway systems ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems

Özet:
Kentsel toprak rantı, kentsel topraklara yapılan yatırımların emlak değerleri üzerinde yaratmış olduğu artı değeri ifade etmektedir. Kent içi yerleşimi açıklama amacıyla geliştirilen kent ekonomi modellerinde ulaşım maliyetinin temel açıklayıcı değişken olarak varsayılması, kentsel topraklar ile ulaşım arasındaki ilişkinin sorgulanmasına neden olmuştur.  Ulaşım sistemine erişebilmenin (accessibility) kentsel topraklarda ne zaman ve nasıl ortaya çıkacağı tam olarak bilinmese de uluslararası ampirik çalışmaların ortak bulgusuna göre, yerel ve/veya bölgesel düzeyde var olan kent içi raylı ulaşım sistemleri emlak değerleri üzerinde pozitif etkiye sahiptir. 
Bu çalışmada Bursa hafif raylı sistemin (BURSARAY) arsaların m2 değerleri üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. BURSARAY ve İstanbul Caddesi (Yalova Yolu) güzergâhından 159 arsa tespit edilmiştir. Bu arsaların 1999-2018 yılları arasındaki metre kare değerleri ilgili ilçe belediyelerin resmi internet sitesinden derlenmiştir. Arsaların metre kare değerleri arasındaki artış trendlerini yorumlayabilmek için grafikler hazırlanmıştır. Arsa grupları arasındaki farkın anlamlılığını test edebilmek için analiz yöntemi olarak bağımsız örneklemler t testi ve tek örneklem t testi uygulanmıştır.  
Bu çalışmanın sonuçlarına göre BURSARAY'ın, istasyonlara 0-1000 metre mesafede yer alan arsaların metre kare değerleri üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. BURSARAY ve Yalova Yolu güzergâhından 0-5000 metre mesafe içinde seçilen arsaların metre kare değerleri arasında tespit edilen anlamlı farklılık ise BURSARAY'ın arsaların m2 değerleri üzerinde pozitif etkisinin olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Urban land rent means the surplus value created by investments in urban lands on properties' values. The cost of transportation is assumed as the main explanatory variable in urban economy models developed to explain the urban settlement which is caused to query the relationship between urban lands and transportation. It is not known exactly yet when and how the accessibility to the transportation system occured in urban lands, although according to the common finding of international empirical studies, local rail transportation systems, either if it's in local or region, have a positive effect on property values.
This study aimed to determine the effect of Bursa light rail system (BURSARAY) on m2 values of the plots. 159 lands have been identified from the route of BURSARAY and Istanbul Avenue (Yalova Road). The square meter values of these lands between 1999 and 2018 were compiled from the official website of the relevant district municipalities. Graphics were prepared to interpret the increase trends between the square meter values of the lands. In order to test the significance of the difference between the plot groups, independent samples t test and single sample t test were used as the analysis method.
According to the results, BURSARAY has a positive effect on square meter values of the plots located at a distance of 0-1000 meters from the stations. The significant difference detected between the square meter values of the plots chosen within the range of 0-5000 meters from the route of BURSARAY and Yalova Road which is show that BURSARAY has a positive effect on the square meter values of the plots.