Bilim ve sanat merkezleri'nde sosyal bilgiler öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri
Teacher's opinions on social studies education in science and art centers
Yazar: GİZEM DEMİROK
Danışman: DOÇ. SERKAN KELEŞOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) sosyal bilgiler dersinin niteliğine ilişkin öğretmen görüşlerini ortaya koymak, öğretmenlerin öğretim sürecindeki uygulamalarını tespit etmek ve elde edilen veriler ışığında sosyal bilgiler öğretimine yönelik öneriler sunmaktır. Çalışmanın deseni  nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak planlanmıştır. Çalışma grubu, BİLSEM' lerde sosyal bilgiler öğretmenliği yapan on üç öğretmenden oluşmaktadır. Bu çalışmada amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", ve "BİLSEM'lerde Sosyal Bilgiler Dersinin Uygulanma Sürecine İlişkin Öğretmen Görüşme Formu" kullanılmıştır.
Çalışmanın bulgularına göre, özel yetenekli bireylere eğitim veren BİLSEM'lerde sosyal bilgiler dersi için üç öğretmenin e-BİLSEM üzerinden yayımlanan programı kullandığı, yedi öğretmenin ise bu programı örnek alarak kendi programlarını oluşturduğu, üç öğretmenin ise bu çerçeve programı yetersiz olarak gördüğü için kullanmadığı, kendi programını ve içeriğini kendisinin oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. BİLSEM' de sosyal bilgiler dersinin amacının; duyuşsal becerilerin gelişimi, bilişsel becerilerin gelişimi, vatandaşlık becerilerin gelişimi, 21.yy becerilerinin gelişimi, sosyal bilgiler alan motivasyonunu içermesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin BİLSEM sosyal bilgiler derslerinde önemli gördüğü kazanımların; coğrafya ile ilgili kazanımlar, demokrasi ve insan hakları ile ilgili kazanımlar, bilimsellik ile ilgili kazanımlar, vatandaşlık bilgisi ile ilgili olan kazanımlar olduğu; derslerinde görsel materyaller yada görsel ve işitsel materyalleri birlikte kullandıkları tespit edilmiştir. BİLSEM sosyal bilgiler derslerinde yaşanan zorlukların fiziki durumlardan ve tutum/davranışlardan kaynaklandığı, BİLSEM sosyal bilgiler dersine yönelik özel yetenekli bireylerin motivasyonunun oldukça düşük olduğu, ilerleyen zamanlarda motivasyonlarının arttığı ve özel yetenekli öğrencilerin motivasyonlarını arttırmak için öğretmenlerin çeşitli uygulamalarla derslerini zenginleştirip farklılaştırdıkları sonucuna ulaşılmıştır.
BİLSEM' de sosyal bilgiler öğretmeni olma yeterliğine sahip olabilmek için program okuryazarlığı, öğrenciyi çeşitli yönlerden tanıma ve özellikle kişisel ve mesleki gelişim konusunda yeterliklere sahip olunması gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the opinions of teachers about the quality of the Science and Art Center (BİLSEM) social studies course, to determine the practices of teachers in the teaching process and to offer suggestions for social studies teaching in the light of the data obtained. The design of the study was planned as a case study, one of the qualitative research designs. The study group consists of thirteen teachers who teach social studies at BİLSEM's. In this study, criterion sampling and snowball sampling methods, which are purposive sampling methods, were used together. In the study, "Demographic Information Form" and "Teacher Interview Form Regarding the Implementation Process of Social Studies Course in BİLSEM's" were used to collect data.
According to the findings of the study, three teachers used the program published on e-BİLSEM for the social studies course in BİLSEM's providing education to gifted individuals, seven teachers created their own programs by taking this program as an example, three teachers did not use this framework program because they saw it as insufficient, It was concluded that he created the program and its content himself. The aim of the social studies course in BİLSEM; It was concluded that it should include the development of affective skills, the development of cognitive skills, the development of citizenship skills, the development of 21st century skills, and social studies motivation.
 The gains that teachers consider important in BİLSEM social studies lessons; geography, democracy and human rights, scientific achievements, citizenship knowledge; It has been determined that they use visual materials or visual and auditory materials together in their lessons. It has been concluded that the difficulties experienced in BİLSEM social studies lessons are caused by physical situations and attitudes/behaviors, the motivation of gifted individuals for BİLSEM social studies lesson is quite low, their motivation increases in the future, and teachers enrich and differentiate their lessons with various applications in order to increase the motivation of gifted students.
In BİLSEM, it has been determined that in order to have the competence to be a social studies teacher, it is necessary to have competencies in program literacy, getting to know the student from various aspects, and especially personal and professional development.