Kritik boyut kemik defektlerinde ozon ve propolisin iyileşme üzerine olan etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of ozone and propoli̇s on healing in critical size bone defects
Yazar: HALİL İBRAHİM DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEDİM GÜNEŞ
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ozon ve propolisin, kritik boyut kemik defektlerinde kemik iyileşmesi üzerine olan etkilerini ve kemik iyileşmesinde görev aldıkları bilinen osteopontin ve osteonektin immünlokalizasyonu ve ekspresyonu üzerine olan etkilerini, histolojik ve moleküler düzeyde ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç - Yöntem: Dicle Üniversitesi Sağlık Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde şubat 2016-2017 tarihleri arasında 56 adet Sprague-Dawley cinsi ortalama 350 gr ağırlığında yetişkin erkek rat üzerinde yapılmıştır. Çalışmada her grupta 7 adet olmak üzere toplam 56 adet yetişkin erkek rat kullanılmıştır. Çalışmamız toplam 4 gruptan oluşturulmuştur ; kontrol grubu, topikal ozon grubu(O), topikal ozon ile sistemik propolis'in birlikte uygulandığı grup (O+PO), sistemik propolis grubu(PO) . Her gruptan 7 rat 4. hafta sonunda, gruptaki diğer 7 rat ise 6. hafta sonunda sakrifiye edilerek, çıkarılan dokular fiksatif solüsyon içinde histolojik ve immünohistokimyasal olarak incelemeye tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçların istatistiksel yazılım paketi SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences – IBM®) kullanılarak analizi yapıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yapılan analizler sonucunda, 4. hafta Kontrol grubunun RatSPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 1,29 bulundu. 6. hafta kontrol grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 1,57 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 1,43 bulundu. 4. hafta ozon grubunun RatSPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,57 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,43 bulundu. 6. hafta ozon grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,86 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,71 bulundu. 4. hafta ozon+propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,29 bulundu. 6. hafta ozon+propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,86 bulundu. 4. hafta propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,43 bulundu. 6. hafta propolis grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,86 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,71 bulundu. Osteonektin immün reaksiyonunu saptamak için boyanan kesitlerde, 4. ve 6. haftada haftada sakrifiye edilen ratların greft alanındaki osteonektin boyanma yoğunluğu incelendiğinde; kontrol grubunda az düzeyde immün reaksiyon izlenmiş iken, ozon ,ozon+propolis ve propolis uygulanan gruplarda orta düzeylerde immün reaksiyon saptanmıştır. Deney grupları olan ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında anlamlı derecede artmış bir immün reaksiyon gösterdikleri saptanmıştır. Deney grupları olan Ozon uygulanan,ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan gruplar kendi aralarında karşılaştırıldıklarında, istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Osteopontin immün reaksiyonunu saptamak için boyanan kesitlerde, 4. ve 6. haftada haftada sakrifiye edilen ratların greft alanındaki osteonektin boyanma yoğunluğu incelendiğinde;4. haftada kontrol grubunda az düzeyde bir immün reaksiyon izlenmiş iken, ozon, ozon+propolis ve propolis uygulanan gruplarda orta düzeyde immün reaksiyon saptanmıştır. Bunun yanı sıra 6. haftada ozon ve propolis+ozon uygulanan gruplarda güçlüye yakın düzeylerde immün reaksiyon saptanmıştır.Hem 4. hem 6. haftada deney grupları olan ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında anlamlı derecede artmış bir immün reaksiyon gösterdikleri saptanmıştır. Bununla birlikte deney grupları olan Ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan gruplar kendi aralarında karşılaştırıldıklarında, istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre ozon ve propolisin kemik iyileşmesini olumlu etkilediği görüldü. Ozon ve propolisin kemik yapımını olumlu etkilediği ve kemik yıkımını azalttığı görüldü. Ancak bu özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha ileri düzeyde araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to investigate the effects of ozone and propolis on bone healing in critical dimension bone defects and the effects on osteopontin and osteonectin mRNA localization and expression known to be involved in bone healing at histological and molecular level. Materials and Methods: In tis study, 56 male Sprague-Dawley rats weighing 350 g on an adult male rat between February 2016 and 2017 were studied at the Dicle University Health Sciences Application and Research Center. A total of 56 adult male rats, 7 in each group, were used in the study. Our study consisted of 4 groups in total; control group, topical ozone group (O), group in which topical ozone and systemic propolis were applied together (O+PO), systemic propolis group (PO). 7 rats from each group were sacrificed at the end of the 4th week, and the other 7 rats in the group at the end of the 6th week, and the removed tissues were examined histologically and immunohistochemically in fixative solution. The results were analyzed using the statistical software package SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences – IBM®). Results were considered significant with p<0.05 at 95% 
confidence interval.Findings: As a result of the analyzes performed in the study, the mean values of the Rat-SPARC and Rat-OPN expression power of the control group at the 4th week were found to be 1.29. The mean value of Rat-SPARC expression power of the 6th week control group was 1.57 and the mean value of Rat-OPN expression power was 1.43. The mean value of the Rat-SPARC expression power of the ozone group at the 4th week was 2.57 and the mean of the values of the Rat-OPN expression power was 2.43. The mean value of the Rat-SPARC expression power of the 6th week ozone group was 2.86 and the mean of the Rat-OPN expression power was 2.71. The mean values of the Rat-SPARC and Rat-OPN expression power of the ozone+propolis group at the 4th week were found to be 2.29. The mean value 
of the Rat-SPARC and Rat-OPN expression power of the ozone+propolis group at the 6th week was found to be 2.86. The mean values of the Rat-SPARC and Rat-OPN expression power of the propolis group at the 4th week were found to be 2.43. The mean value of RatSPARC expression power of the 6th week propolis group was 2.86 and the mean value of Rat-OPN expression power was 2.71. When the osteonectin staining intensity in the graft area of the rats sacrificed at the 4th and 6th weeks was examined in the sections stained to detect the immune reaction of osteonectin; While a low level of immune reaction was observed in the control group, moderate immune reactions were detected in the ozone, ozone+propolis and propolis applied groups. When the experimental groups, ozone applied, 
ozone+propolis applied and propolis applied groups were compared with the control group, it was determined that they showed a significantly increased immune reaction. When the experimental groups, ozone applied, ozone+propolis applied and propolis applied groups were compared among themselves, no statistically significant difference was found. In the sections stained to detect the osteopontin immune reaction, when the osteonectin staining intensity in the graft area of the rats sacrificed at week 4 and 6 was examined; While a low level of immune reaction was observed in the control group, a moderate immune reaction was detected in the ozone, ozone+propolis and propolis applied groups. In addition, immune reaction was detected at levels close to strong in the groups administered ozone and propolis+ozone at the 6th week. In both the 4th and 6th weeks, the experimental groups, 
which were ozone applied, ozone + propolis applied and propolis applied groups, showed a significantly increased immune response when compared to the control group. reactions were detected. However, when the experimental groups Ozone applied, ozone+propolis applied and propolis applied groups were compared among themselves, no statistically significant difference was found.
Conclusion: According to the results obtained from our work, it was seen that ozone 
and propolis have positive effects on bone healing. Ozone and propolis were found to 
positively influence bone formation and reduce bone destruction. However, further research 
is needed to better understand these properties.