Doğal ve egzotik bazı perennial bitkilerin Trabzon koşullarında gelişimlerinin belirlenmesi
Determination etermination of the development of some natural and exotic perennial plants under Trabzon conditions
Yazar: TÜRKER OĞUZTÜRK
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ACAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu tez kapsamında, doğal ve egzotik taksonların birlikte kullanılmasıyla bir perennial bahçe kurulmuştur. Araştırmada, otsu perennial taksonlar kullanılarak 3 farklı besi ortamında (%50 dere mili+%50 toprak, %25 dere mili+%75 toprak ve %100 toprak) 4 farklı katman tipinde (yapısal+tematik, yapısal+yer örtücü, tematik+yer örtücü ve yapısal+tematik+yer örtücü) 3 tekerrürlü olarak yapılan perennial bahçe tasarım uygulamasını içermektedir. Dikey katman ve besi ortamı tiplerinin birlikteliği; farklı yetişme ortamı olarak tanımlanmıştır. Bu sayede 12 yetişme ortamı oluşturulmuştur. Bu perennial bahçede yetişme ortamı toprak analizleri, fenolojik gözlem (vejetasyon başlangıcı, çiçeklenme dönemi gibi), klorofil ölçümleri (μmol m-2), morfolojik ölçümler (boy, çap) ve yaşama yüzdeleri ölçülmüştür. Her takson için elde edilen veriler ayrı ayrı tablolaştırılarak, yetişme ortamlarının bitkilerdeki büyümeyi nasıl etkilediği test edilmiştir. Ayrıca, kullanılan bitki taksonları için aylarla yetişme ortamı arasındaki etkileşim incelenmiştir. İstatistik analizler, katmanlarda ve aylarda anlamlı farklılıkların ve etkileşimlerin olduğunu ortaya koymuştur. Boy ve çap gelişimindeki değişimlerin yetişme ortamlarına ve aylara göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kullanılan bitki taksonlarının belirli yetişme ortamlarında sergiledikleri yaşama yüzdelerini kapsamlı bir şekilde inceleyerek, taksonların büyüme performansları ve çevresel koşullara uyum kabiliyeti hakkında çeşitli çıkarımlar yapılabilmesine olanak sağlamıştır.  

Anahtar Kelimeler: Otsu perennial bitki, Perennial bahçe, Doğal takson, Egzotik takson

Abstract:
In the scope of this thesis, a perennial garden has been designed by incorporating both natural and exotic taxa. In the research, herbaceous perennial taxa were used in 3 different media (50% stream shaft + 50% soil, 25% stream shaft + 75% soil and 100% soil) in 4 different layer types (structural + thematic, structural + ground cover, thematic + ground cover and It includes perennial garden design application made in 3 repetitions (structural + thematic + ground cover).Combination of vertical layer and soil types; It has been defined as a different growing environment. In this way, 12 habitats were created. In this perennial garden, soil analyses, phenological observations (such as the beginning of vegetation, flowering period), chlorophyll measurements (μmol m-2), morphological measurements (height, diameter) and survival percentages were measured. The data obtained for each taxon were tabulated separately and it was tested how the habitats affected the growth of plants. Furthermore, the interaction between months and growing environments for the utilized plant taxa was examined. Statistical analysis revealed significant differences and interactions across layers and months. It has been determined that changes in heigh and diameter development vary according to growing environments and months. The findings obtained enabled various inferences to be made about the growth performances of the taxa and their ability to adapt to environmental conditions by comprehensively examining the survival rates of the plant taxa used in certain growing environments.

Key Words: Herbaceous perennial plant, Perennial garden, Natural taxon, Exotic taxon