Letterpress ve flekso baskı ile yapılan etiket üretiminin basılabilirlik kriterlerinin karşılaştırılması
Comparison of printability criteria of label made with letterpess and flexo printing
Yazar: BÜŞRA SADIKLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LUTFİ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Basım Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Basım Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matbaacılık = Typography
Dizin: Etiket = Label ; Flekso baskı = Flexo printing ; Tipo baskı = Letterpress

Özet:
Günümüzde çok önemli bir rol oynayan fakat hiç fark edilmeyen gizli kahramanlar olan
etiketler, günlük yaşantımızda bir nevi hayat kurtarıcımızdır. Eski zamanlardan beri daha
çok ürünleri tanımlamak, sınıflandırmak için görseller veya yazılar ile aktarılan etiketler
gıda, ilaç, ticari gibi bir çok alanda kullanılmaktadır. Etiketler yapışkanlı veya yapışkansız
olarak üretilirler. Kendinden yapışkanlı etiketler, ilk bakışta tek bir katman gibi gözükseler
de aslında birden fazla katmanı vardır. Temel olarak 4 katmandan oluşurlar: üst kaplama,
yüzey hammaddesi, astar ve yapışkan.
Matbaacılık sektörü içerisinde etiket üretimi için kullanılan iki temel baskı sistemi olan
Flekso ve Letterpress (Tipo) baskı birbirine çok benzeyen fakat farklı sistemlerdir. İki baskı
sistemi de yüksek baskı sistemi olarak adlandırılır, bunun sebebi baskı kalıpları üzerindeki
görüntü aktaracak alanların yüksekte olmasıdır. Flekso baskı kalıpları esnektir fakat
Letterpress kalıpları serttir. Bu iki baskı sistemini birbirinden ayıran en temel özellik,
mürekkebin baskı kalıbına aktarım sistemidir. Letterpress baskıda mürekkebi aktarmak için
mürekkep merdaneleri kullanılır, Flekso baskıda mürekkebi aktarmak için üzeri gözenekli
aniloks adı verilen silindirler kullanılmaktadır.
Etiket üretiminde hangi baskı sisteminin seçileceği, baskı sistemine uygun bir tasarımın nasıl
yapılması gerektiği konuları önemli konulardır. Tasarım aşamasında yapılan her şey baskıyı
doğrudan etkilemektedir. Doğru tasarım ve doğru baskı sistemi seçimi kaliteli ürünler ortaya
koymayı sağlar. Yapılan bu çalışmada, Flekso ve Letterpress baskı sistemleri için sabit bir
test skalası oluşturarak bu iki baskı sisteminin basılabilirliklerini karşılaştırmak ve bu
sistemler için doğru tasarım yapabilmek için yapılan ölçümler sonucunda bir kılavuz
oluşturmak amaçlanmıştır.
Yapılan bu tez çalışmasında öncelikle teorik olarak etiketi tanımak, iki baskı sistemi
arasındaki benzer ve farklı noktaları ortaya koyacak kaynak taraması yapılmıştır. Ardından
gereken ölçümleri yapabilmek adına test baskısı yapmak için standart bir test skalası
oluşturulmuştur. Oluşturulan bu test skalaları, basılacak olan makinelere göre yerleşimi
düzenlenmiş ve baskı için makinelere uygun kalıp çekimi yapılmıştır. Baskısı gerçekleşen
test skalalarından bir miktar ayırarak, mikroskop altında dişi-erkek yazılar ve negatif ve
pozitif çizgilerin gözlemleri yapılmıştır. Baskıların diğer kısmı ile iki baskı sistemin renk
evreni sınırlarını belirlemek için I1IO Otomatik Tarama Tablası ile ilgili alan üzerinden
ölçüm yapılarak ICC Profilleri çıkarılmıştır.
Elde edilen veriler etiket üreticileri için karar verme aşamasında bir değerlendirme kriteri
sunacaktır. Her iki baskı sisteminin basılabilirlik sonuçları ve kalite faktörleri hem etiket
tasarımcısı için hem de üretici için referans sağlayacaktır.
Çalışmanın sonucunda üretim sisteminin tiraj ve görsel kalite açısından yanlış seçilmesinin
önüne geçilerek hem zamandan hem malzeme sarfiyatından hem de ekonomik yönden
tasarruf sağlanacaktır. Böylelikle ülke ekonomisine bu yönden olumlu yönde katkı
sağlanmış olacaktır.

Abstract:
Labels, which are secret heroes that play a very important role today but are never noticed,
they are a kind of life saver in our daily life. Labels, which have been transferred with visuals
or texts to define and classify products since ancient times, have been used in many areas
such as food, medicine, commercial. Labels are produced with or without adhesive.
Although self-adhesive labels may seem like a single layer at first glance, they actually have
more than one layer. They basically consist of 4 layers: top coat, surface raw material,
undercoat and adhesive.
Flexo and Letterpress printing, which are the two basic printing systems used for label
production in the printing industry, are very similar but different systems. Both printing
systems are called high-pressure systems, because the image transfer areas on the printing
plates are high. Flexo printing plates are flexible, but Letterpress plates are rigid. The most
basic feature that distinguishes these two printing systems from each other is the ink transfer
system to the printing plate. Ink rollers are used to transfer the ink in letterpress printing,
while in flexo printing, porous anilox rollers are used to transfer the ink.
Which printing system to choose in label production and how to make a design suitable for
the printing system are important issues. Everything done during the design phase directly
affects the printing. Choosing the right design and the right printing system ensures quality
products. In this study, it is aimed to create a fixed test scale for Flexo and Letterpress
printing systems, to compare the printability of these two printing systems and to create a
guide as a result of the measurements made in order to make the right design for these
systems.
In this thesis study, first of all, a literature review was made to recognize the label
theoretically and to reveal the similar and different points between the two printing systems.
Then, a standard test scale was created to print the test in order to make the necessary
measurements. These test scales created were arranged according to the machines to be
printed and molds were drawn according to the machines for printing. By separating some
from the printed test scales, female-male inscriptions and observations of negative and
positive lines were made under the microscope. In order to determine the borders of the color
universe of the two printing systems with the other part of the prints, ICC Profiles were
extracted by measuring over the relevant area with the I1IO Automatic Scanning Table.
The data obtained will provide an evaluation criterion for label manufacturers at the
decision-making stage. The printability results and quality factors of both printing systems
will provide reference for both the label designer and the manufacturer.
As a result of the study, the wrong selection of the production system in terms of circulation
and visual quality will be prevented, and both time, material consumption and economic
savings will be achieved. Thus, a positive contribution will be made to the country's
economy in this respect.