Mustafa Kutlu'nun uzun hikâyelerinde insan
Human in Mustafa Kutlu's long stories
Yazar: EMİNE KIZILGEÇİT
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM CAN ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk-İslam edebiyatı = Turkish Islamic literature

Özet:
Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden olan Mustafa Kutlu, yazarlık yolculuğunda elli yılı geride bırakmış ve edebiyatımıza birçok eser kazandırmıştır. Eserleri aracılığıyla insanlığa ve topluma ayna olmuştur. Bu çalışmada "Mustafa Kutlu'nun Uzun Hikâyelerinde İnsan" başlığı altında yazarın uzun hikâye formundaki eserlerinde şahıs kadrosunun tespiti yapılmış ve bu tespit sonucunda insan olgusunun eserlerde nasıl işlendiği aktarılmıştır. Çalışma giriş ve sonuç kısmı dışında iki ana başlıktan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, çalışma yöntemi ve sınırları ile ilgili bilgiler verilmiş ve genel olarak insanın nasıl tanımlandığına, Kuran'ı Kerim'de insandan nasıl bahsedildiğine kısaca değinilmiştir. Aynı başlıkta Mustafa Kutlu'nun insan ile ilgili fikirleri üzerinde durulmuştur. Birinci bölüm kendi içerisinde üç başlığa ayrılmıştır. Birinci alt başlıkta Mustafa Kutlu'nun hayatıyla ilgili bilgiler sunulmuştur. İkinci alt başlıkta eserleri listelenmiş ve teze konu olan eserlerin özetleri aktarılmıştır. Üçüncü alt başlıkta ise yazarın edebî kişiliğiyle ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölüm tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu bölüm de kendi içerisinde dört alt başlığa ayrılmıştır. Birinci alt başlıkta insana dair iyilik ve olumlu nitelikler üzerinde durulmuş, ikinci alt başlıkta insana dair zorluklar ve olumsuz nitelikler değerlendirilmiş, üçüncü alt başlıkta hikâyelerdeki tipler ve ilişkiler incelenmiş dördüncü alt başlıkta ise insan ve din arasındaki ilişki irdelenmiştir. Sonuç bölümünde çalışma genel olarak değerlendirilmiştir. Yazarın eserlerinde insanı nasıl işlediği ile ilgili genel yargılara varılmıştır. Mustafa Kutlu, insanı eserlerinde işlerken onu bütün yönleriyle ele almış, maddi ve manevi bütün duygularına yer vermiş, toplumsal değişimlerin insan ilişkilerini nasıl etkilediğini eserleriyle okuyucuya aktarmıştır.

Abstract:
Mustafa Kutlu, one of the important representatives of Turkish literature in the Republican Era, has left fifty years behind in his journey as a writer and has contributed many works to our literature. He became a mirror to humanity and society through his works. In this study, under the title of "Human in Mustafa Kutlu's Long Stories", the cast of characters in the author's long story works has been determined and as a result of this determination, how the human phenomenon is handled in the works has been conveyed. The study consists of two main headings, apart from the introduction and conclusion. In the introduction section, information about the subject, purpose, working method and boundaries of the thesis is given, and how human beings are defined in general and how humans are mentioned in the Quran are briefly mentioned. Under the same title, Mustafa Kutlu's ideas about humans are emphasized. The first part is divided into three headings. In the first subheading, information about the life of Mustafa Kutlu is presented. In the second subheading, his works are listed and summaries of the works that are the subject of the thesis are given. In the third subheading, information about the author's literary personality is given. The second chapter constitutes the main subject of the thesis. This section is divided into four subheadings. In the first sub-heading, the goodness and positive qualities of humans are emphasized, in the second sub-heading, difficulties and negative qualities of humans are evaluated, in the third sub-heading, the types and relationships in the stories are examined, and in the fourth sub-heading, the relationship between humans and religion is examined. In the conclusion section, the study was evaluated in general. General judgments have been made about how the author treats people in his works. While dealing with humans in his works, Mustafa Kutlu dealt with all aspects of him, included all his material and spiritual emotions, and conveyed to the reader how social changes affect human relations through his works.