Ortaöğretim öğrencilerinin sosyal beceri ve okula yönelik öfke düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Observation of the relationship between the social skills and anger level for secondary school students
Yazar: HASAN GÜMÜŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM YENEN
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sosyal Beceri Envanteri = Social Skills Inventory ; Sosyal beceri = Social skill ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; Şiddet = Violence

Özet:
Günümüzde, şiddet konusu toplumların önemli bir sorunudur. Bireylerin öfke durumları ile baş edememesi ile şiddet davranışları ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada, duyguların aşırı olarak yaşandığı ergenlik dönemindeki ortaöğretim öğrencilerinin sosyal becerileri ve okula yönelik öfke düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Karabük ili merkezinde okuyan lise öğrencileri oluşturmuştur. Bu evrenden rastlantısal olarak seçilen, her sınıf düzeyinden 100 öğrenci olmak üzere 400 öğrenci çalışma grubunu oluşturmuştur. 
Verilerin toplanmasında Sosyal Beceri Envanteri ve Çok Boyutlu Okul Öfke Ölçeği kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS 20.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçek verilerinin analizleri öncesinde normallik varsayımı incelenmiştir. Örneklem büyüklüğüne göre Kolmogorov-Smirnov testi kullanılmıştır. Sosyal Beceri Envanteri ve Çok Boyutlu Oklu Öfke Ölçeği puanları arasındaki ilişkiyi incelemek için Öfke Ölçeği normal dağılım göstermediğinden Sperman Brown Korelasyon katsayısına bakılmıştır. Tek yönlü Varyans Analizi, anlamlı farklılığın hangi ikili gruplar arasındaki farktan kaynaklandığını tespit edebilmek için Tukey testi kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda, öğrencilerin cinsiyetine göre Sosyal Beceri Envanter toplam puanlarında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p˂0,05). Sosyal Beceri Envanteri alt boyutlarına bakıldığında kız öğrencilerin duyuşsal anlatımcılık, duyuşsal duyarlık ve sosyal duyarlık özelliklerinin; erkek öğrencilerin ise duyuşsal ve sosyal kontrol özelliklerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kız öğrenciler duyuşsal yönden kendilerini anlatma, duyuşsal ve sosyal açıdan daha duyarlı olmalarına rağmen erkeklerin hem duyuşsal hem de sosyal kontrollerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Öğrencilerin sınıf düzeyine göre Sosyal Beceri Envanteri puanlarında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p˃0,05) Öğrencilerin cinsiyetine göre Okul Öfke Ölçeği toplam puanlarında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p˃0,05). Öğrencilerin sınıf düzeylerine göre Okul Öfke Ölçeği Düşmanlık alt boyut puanlarında anlamlı bir fark olduğu (p<0,01), diğer alt boyut puanlarında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p˃0,05). Sınıf düzeyine göre 11.sınıfların düşmanlık alt boyut puanı ( =15,04), 9. ve 10.sınıflara göre anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin Sosyal Beceri Envanteri Toplam Puanı ve Çok Boyutlu Okul Öfke Ölçeği puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p˃0,05).
Literatür bilgileri ve elde edilen bulgular ışığında, ortaöğretim öğrencilerinde Sosyal Beceri Eğitim programlarının arttırılması, öfkenin alt boyutları olan düşmanlık, öfke yaşantısı ve yıkıcı ifade etme boyutlarına yönelik önleyici çalışmaların yapılması, olumlu başa çıkma stratejilerinin ise arttırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, violance is an important problem of societies. Violent behaviors arises due to the inability of individuals to cope with anger. Therefore, in this study to investigate the relationship between the level of anger against the school and social skills of secondary school students who are in puberty period that there is much experiencing extreme emotions.
First subject of the research were high school students in centre of Karabük in 2013-2014 educational and training school term. 100 students from each grade level and totally 400 hundred students that were chosen randomly has formed the working group.
School Multidimensional Anger Scale and Social Skills Inventory were used in collecting datas. These datas were evaluated electronically by using SPSS 20.0 program. According to the sample size Kolmogorov-Smirnov test was used. To examine the relationship between School Multidimensional Anger Scale and Social Skills Inventory coeeficient of Sperman Brown correlation was analyzed just because Anger Scale didn't show the normal distribution. In one way Varyans Analyze, Turkey test was used in order to determine the significant diversity from which stems of binary groups. 
At the end of the study it was detected that there was significant difference in Social Skills Inventory total points according to students' genders (p˂0,05). When we look subscale points of Social Skills Inventory, it was determined that the properties of emotional expressivity, emotional sensitivity and social sensitivity of female students and also emotional and social control properties of male students are significantly higher. Although girls are more sensitive in telling themselves through affective and social ways it was determined that boys' both affective and social controlls are higher.
There was no significant difference in the Social Skills Inventory points compared to the students' grade level (p˃0,05). It was determined that there was no significant difference in the total score of School Anger Scale according to students' gender (p˃0,05) and also there was a significant difference in Hostility subscale in School Anger Scale according to the students' grade level (p<0,01) but it was detected there was no important difference in other subscale points (p˃0,05). 
It was detected significantly high when Hostility subscale point of 11th grade students according to their class levels ( =15,04) when it was compared with 9th and 10th grade students. It was detected that there was no significant relationship between Social Skills Inventory Total Point and School Multidimensional Anger Scale among students (p˃0,05).
With the help of significant informations and findings it was understood that Social Skills Training programs in secondary school students should be improved, precuation activities for anger life and destructive expression size should be developed and  positive dealing strategies should be increased.