Barsaklardan ilaç absorpsiyonu üzerine kapsaisinin etkisinin araştırılması
Investigation of effect of capsaicin on intestinal drug absorption
Yazar: EZGİ ŞENER
Danışman: PROF. DR. SELMA ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Etkileşim = Interaction ; Fenol kırmızısı = Phenol red ; Kapsaisinoidler = Capsaicinoids ; Metoprolol = Metoprolol ; Perfüzyon-bölgesel = Perfusion-regional ; Rodamin = Rhodamine ; Taşıma = Transport

Özet:
Oral yolla verilen ilaçların gastrointestinal kanaldan absorpsiyonuna pek çok faktör etki etmektedir. Bu faktörlerden bir tanesi gastrointestinal kanalda eksprese edilen eksorptif (P-glikoprotein: P-gp; Göğüs Kanseri Rezistans Proteini: BCRP) taşıyıcılardır. Bu taşıyıcıların fonksiyonunu etkileyen besinler (ör. kapsaisin) bu taşıyıcıların substratı olan maddelerin absorpsiyonunu da etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, rodamin 123'ün barsaklardan absorpsiyonu üzerine kapsaisinin etkisini incelemektir. Bu amaçla üç farklı barsak segmentinin (jejunum, ileum ve kolon) simultane olarak sirküle edilmeden perfüze edildiği bir perfüzyon tekniği kullanılmıştır. Her barsak segmentinin su dengesine ulaşma zamanı fenol kırmızısı (5 µg/mL) kullanılarak tayin edilmiştir. Fenol kırmızısının kararlı duruma ulaşma zamanı barsaklarda su dengesinin göstergesi olarak alınmıştır. Rodamin 123'ün barsaklardan absorpsiyonu spesifik bir P-gp (GG918) ve BCRP (Fumitremorgin C) inhibitörü kullanılarak incelenmiştir. Rodamin 123'ün barsaklardan absorpsiyonu üzerine kapsaisinin etkisi iki farklı doz (50 ve 100 µM) kullanılarak incelenmiştir. Perfüzyon çalışmalarında metoprolol tartarat referans madde olarak kullanılmıştır. Rodamin 123 ve metoprolol tartarat için permeabilite değerleri çıkış ve giriş konsantrasyonları kullanılarak her segment için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Barsaklarda su dengesine ulaşma zamanı jejunum için 20 dk, ileum için 15 dk, kolon için ise 30 dk olarak bulunmuştur. Metoprolol tartaratın permeabilite değerlerinin barsak segmentlerinden ve inhibitörlerden etkilenmediği bulunmuştur. Rodamin 123 kullanılarak yapılan çalışmalarda hem GG918 hem de Fumitremorgin C'nin inhibitör etkinliğinin kolon > jejunum > ileum sırasına göre azaldığı bulunmuştur. Ancak, Fumitremorgin C'nin inhibitör etkinliği GG918'den biraz daha yüksek bulunmuştur. Kapsaisinin inhibitör etkinliğinin doz ve barsak segmentine bağlı olduğu gözlenmiştir. Doz arttıkça inhibitör etkinlik artmıştır. Örneğin kapsaisin dozundaki 2 katlık artış inhibisyon etkinliğinde 2.6 katlık bir artışa yol açmıştır. Yüksek kapsaisin dozunda (100 µM) inhibitör etkinliği kolondan ileuma doğru azalmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar kapsaisin-ilaç etkileşmesinin yüksek dozlarda ve kronik kullanımda önemli olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Absorption of drugs from gastrointestinal tract following oral administration is influenced by many factors. One of these factors is the efflux transpoters (P-glycoprotein: P-gp; Breast Cancer Resistance Protein: BCRP) expressed in the gastrointestinal tract. Foods which effect the function of these transporters may also affect the absorption of substances that are substrate of these transporters. The aim of this study is to investigate the effect of capsaicin on the intestinal absorption of rhodamine 123. For this purpose a perfusion technique in which three different intestinal segments (jejunum, ileum, colon) perfused simultaneously without recirculation was used. Time to reach water equilibrium in each intestinal segment was determined using phenol red (5 µg/mL). Time to reach steady state for phenol red was taken as an indicator of water equilibrium achieved in intestinal segments. Intestinal absorption of rhodamine 123 was examined using specific P-gp (GG918) and BCRP (Fumitremorgin C) inhibitors. Effect of capsaicin on intestinal absorption of rhodamine 123 was investigated using two different doses (50 and 100 µM). Metoprolol tartrate was used as the reference compound in the perfusion studies. The permeabillity values of rhodamine 123 and metoprolol tartrate were calculated using outlet and inlet concentrations for each intestinal segments. Time to reach water equilibrium in the intestine was 20 min for jejunum, 15 min for ileum and 30 min for colon. It was found that permeability values of metoprolol tartrate was not affected by the intestinal segments and inhibitors. The studies performed using rhodamine 123 revealed that the inhibitor activities of both GG918 and Fumitremorgin C was decreased in the order of colon > jejunum > ileum. However, the inhibitor activity of Fumitremorgin C was found to be slightly higher than that of GG918. It was observed that inhibitor activity of capsaicin was dependent on the dose and intestinal segment. Inhibitor activity is increased with an increase in dose. For example, two fold increase in capsaicin dose leads to 2.6 folds increase in inhibition. With high dose (100 µM), capsaicin inhibitor activity was decreased from colon to ileum. The results of this study revealed that capsaicin-drug interactions could be important in high doses and chronic administration.