Tip 1 diyabetli adölesanlarda yağ ve protein içeriği yüksek öğün için uygulanan farklı insülin rejimlerinin postprandiyal kan glukoz düzeyi üzerine etkisi
The effect of different insulin regimens used for meal of high fat and protein on postprandial blood glucose level in type 1 diabetes adolescents
Yazar: AYLİN BAYINDIR GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALEV KESER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diyet = Diet ; Diyet proteinleri = Diet proteins ; Diyet yağları = Dietary fats ; Ergenler = Adolescents ; Kan glükozu = Blood glucose ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; İnsülin = Insulin

Özet:
Bu araştırma, öğünün karbonhidrat içeriğine ek olarak protein ve yağ miktarına göre de bolus insülin dozunda ve uygulama zamanında yapılan bazı değişikliklerin postprandiyal kan glukozu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yaş ortalaması 15.25±1.13 (14-17) yıl olan 16 (8 Erkek/8 Kız) Tip 1 diyabetli adölesan ile yürütülmüştür. Bireylerin genel özellikleri ve diyabet ile ilgili bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanan bir soru formu ile yüz yüze görüşme tekniği ile alınmıştır. Tüm katılımcılara bir gün standart kahvaltı (%55,8 karbonhidrat, %18,6 protein, %25,6 yağ), üç gün yağ ve protein içeriği yüksek kahvaltı (%30,5 karbonhidrat, %23,7 protein, %45,8 yağ) randomize olarak verilmiştir.  Ardışık 4 gün sürecince verilen kahvaltı öğünlerinde farklı insülin rejimleri uygulanmıştır. Standart öğün için uygulanan insülin dozu her bireyin karbonhidrat/insülin (K/İ) oranına göre hesaplanmıştır. Test öğünü için insülin dozu ise üç farklı şekilde uygulanmıştır. Bunlardan ilki her bireyin K/İ oranına göre, ikincisi K/İ oranına ek olarak öğünün protein ve yağdan karşılanan her 200 kkal enerji için 1 ünite, son olarak K/İ oranına göre hesaplanan insülin dozuna 180. dakikada %30 ek insülin uygulaması şeklindedir. Öğün sonrası postprandiyal kan glukozu, sürekli glukoz ölçer sistemi (Medtronic iPro CGM) ile 6 saat boyunca takip edilmiş ve günde 4 defa kapiller ölçüm ile sensör güvenilirliği sağlanmıştır. Katılımcıların ortalama diyabet tanısı aldığı yaş 11,41±3,02 yıl, diyabet yaşı 3,84±3,45 yıl ve karbonhidrat sayımı yöntemini kullanma süreleri 2,59±2,25 yıldır. Ortalama günlük insülin gereksinimleri 0,95±0,26 IU/kg/gün ve ortalama HbA1c düzeyi %8,80±1,30'dur. Beden kütle indeksi sınıflamasına göre %74,9'u normal vücut ağırlığındadır.   Adölesanların  %38,5'i standart öğünde, %33,3'ü yağ ve protein sayımının yapıldığı öğünde hipoglisemi yaşamıştır.  Postprandiyal kan glukozu medyan değeri, test öğününde K/İ oranına göre insülin dozu ve 180. dakikada %30 ek doz insülin uygulamaları sonrası 180. dakikadan sonra diğerlerine kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Kan glukoz düzeyinin pik değeri uygulamalar arasında farklılık göstermemiştir (p>0,05). Yüksek yağlı ve proteinli öğün için K/İ oranına göre insülinin yapıldığı uygulamanın geç glisemik yanıtı (120-360 dakika), standart öğüne kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kan glukoz dalgalanmalarında uygulamalar arasında belirgin farklılık gözlenmemiştir. Sonuç olarak, standart öğüne kıyasla yüksek yağlı ve proteinli öğün postprandiyal kan glukoz düzeyini daha fazla yükseltmiştir. Ancak bu durum bireysel farklılıklar da göstermiştir. Bu nedenle öğünün tüm makro besin ögelerinin dikkate alınarak insülin dozunun hesaplandığı alternatif algoritmaların geliştirilmesi gereklidir.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the effect of some changes in the dose and on the time of administration of bolus insulin on postprandial blood glucose according to the amount of protein and fat content of the meal, in addition to the carbohydrate with 16 (8 male / 8 female) type 1 diabetic adolescents with a mean age of                   15.25±1.13 (14-17) years. General characteristics of individuals and information about diabetes were obtained by face-to-face interview technique with a questionnaire prepared by the researcher. All participants were given randomized standard breakfast (55.8% carbohydrate, 18.6% protein, 25.6% fat) for a day, fat and protein content high breakfast  (30.5% carbohydrate, 23.7% protein, 45.8% fat) for three days. Different insulin regimens were applied at breakfast for 4 consecutive days. The insulin dose administered for a standard meal was calculated according to the carbohydrate/insulin (K/I) ratio of each individual. For test meal, insulin was applied in three different ways. The first is the K/I ratio of each individual, the second is the K/I ratio, in addition to the protein and fat content of the meal, each 200 kcal energy 1 unit, finally the K/I ratio calculated according to the insulin dose 180. an additional 30% per minute is the form of insulin application. Postmeal postprandial blood glucose was followed continuous glucose meter system (Medtronic IPRO CGM) for 6 hours and sensor reliability was ensured with capillary measurement 4 times a day. The mean age of participants diagnosed with diabetes was 11.41±3.02 years, diabetes age was 3.84±3.45 years, and the time to use the carbohydrate count method was 2.59±2.25 years. The average daily insulin requirements were 0.95±0.26 IU/kg/day and the average HbA1c level was 8.80±1.30%. According to the body mass index classification, 74.9% of the participants had normal body weight. 38,5% of adolescents at the standard meal and 33.3% of adolescents at the meal of fat and protein count experience hypoglycemia. The median value of postprandial blood glucose was found to be significantly higher in test meal after 180 minutes accordin to K/I ratio of insulin dose and %30 of insulin addition dose at the 180th minute (p<0.05). Peak values of blood glucose levels did not differ between applications (p>0.05). The late glycemic response (120-360 min) in high-fat and high-protein meals according to K/I ratio of insulin application was found to be significantly higher for the high fat and high protein meal (p<0.05). There was no significant difference in blood glucose excursion between the applications. As a result, a higher fat and protein meal compared to a standard meal significantly increased postprandial blood glucose levels. However, this situation also showed individual differences. For this reason, it is necessary to develop alternative algorithms in which the dosage of insulin is calculated taking into account all macro nutrients of the meal.