Gökçeada`da fiziki coğrafya araştırmaları
Physical geography researches in Gökçeada
Yazar: AYLİN KAPSIZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ERLAT ; PROF. DR. ASAF KOÇMAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Toprak = Soil ; Çanakkale-Gökçeada = Çanakkale-Gökçeada ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
ÖZET Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda yer alan Gökçeada tektonik bir çukurluk olan Saros körfezinin güneyinde yer almaktadır. Genel olarak dağlık bir görünüme sahip olan adanın başlıca yapısal birimlerini Eosen yaşlı konglomera, kumtaşı, marn, silttaşı ve kireçtaşları, Oligosen yaşlı konglomera, kumtaşı, marn ve kiltaşları, Miyosen yaşlı kumtaşı, silttaşı, marn ve kiltaşları, Kuaterner yaşlı alüvyon ve kolüvyonlar ile Oligosen sonlarına ait andezit, aglomera ve tufler oluşturmaktadır. Gökçeada'nın jeomorfolojisini Pliyosen'den beri meydana gelen tektonik hareketler, yapısal özellikler ve dış süreçler şekillendirmiştir. Gökçeada makroklima tipi olarak, Akdeniz ikliminin sınırları içerisinde olmasına rağmen Akdeniz iklim bölgesinin kuzey sınırında yer almasına bağlı olarak bazı farklılıklar göstermektedir. Sıcaklık ve yağış özellikleriyle alanda Akdeniz iklim rejimi egemen olmakla birlikte, yaz sıcaklıkları ve yaz yağışları bakımından Akdeniz ikliminden farklı özellikler sergilemektedir. Gökçeada'nın en büyük akarsuları Büyükdere ve Ballıdere olup çevrenin suları bu akarsular aracılığıyla denize ulaştırılmaktadır. Adanın yüzey sularını toplayan derelerin çoğu mevsimlik akış gösteren sel rejimli akarsular özelliği taşımaktadır. Gökçeada, sahip olduğu yapısal ve litolojik özellikleri sayesinde kaynak suları açısından oldukça zengindir. Gökçeada uzun bir yerleşme tarihine sahiptir. Prehistorik çağlardan bugüne kadar geçen zaman içinde bitki örtüsü yoğun bir şekilde tahrip edilmiştir. Bitki örtüsü tahribine ve adanın sahip olduğu yüksek ve engebeli rölyefe bağlı olarak toprak örtüsü erozyona maruz kalmıştır. Bu nedenle de ada genelinde horizonlaşmış derin bir toprak örtüsü gelişme gösterememiştir. Mevcut topraklar sığ karakterli iskelet toprak özelliği göstermektedir. Gökçeada'da kızılcam ve meşelerden oluşan orman formasyonlarına oldukça dar alanlarda parçalı bir şekilde rastlanmaktadır. İnsan tahriplerinin etkili olduğu kesimlerde oldukça geniş alanlarda maki, garig ve friganalardan oluşan Akdeniz çalı formasyonları hakimdir. Bu çalı formasyonları içinde friganalar baskın durumdadır. Adada yer yer nem koşullarına bağlı olarak higromorfik ot topluluklarına da rastlanmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT Gökçeada located in northeastern part of the Aegean Sea situated south of Gulf of Saras which is a tectonic depression. Generally, Gökçeada has a mountainous sight. Eocene conglomerate, sandstone, marl, siltstone and limestone, Oligocene conglomerate, sandstone, marl and shale, Miocene sandstone, siltstone, marl and shale, Quaternary alluvium and collivium and Late Oligocene andesite, agglomerate and tufas are the main structural units of the study area. Geomorphological features of the island are formed by the structural characteristics, the tectonic movements that become active from Pliocene period to Holocene age and the external processes. The Mediterranean climatic conditions are dominant in the study area and climatic elements effected by the location of the area due to the study area is located the north of the the Mediterranean climate region. So some properties of climate has some differences from the Mediterranean climate. In other words, the Mediterranean climatic regime is dominant in the island, but the summer temprature and precipitation are different from the Mediterranean climatic conditions. Büyükdere and Ballidere are the longest streams in Gökçeada. These streams runs through the area and collects the surface water and transports to the sea. Most of the other streams in the island are seasonal and show torrential regime. Gökçeada has a long settlement history. Since Prehistoric times, the vegetation is destroyed by the human being. Due to destruction of the vegetation and the rough relief of the island, soil is exposed to the erosion. So the soil formation has not horizons and a deep profile in the area. The forest formations that include Pinus brutia and Quercus speciesses are spread restricted area. Today, scrubs are dominant on the places destructed by the human beings in the area. Besides, in some places that has humid conditions hygromorphic wild grasses are spread.