Medeni Usul Hukukunda asli müdahale
Principal intervention in the Civil Procedure Law
Yazar: MEHMET KODAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEMA TAŞPINAR AYVAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Asli müdahale = Essential interventions ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Müdahale = Intervention ; Özel Hukuk = Private Law

Özet:
Çekişmeli yargı iki taraf sistemine göre kurulmuştur. Dava açarak hukukî korunma isteyen kişiye davacı, kendisine karşı hukukî korunma istenen kişiye ise davalı denir. Davada, davacı ve davalı taraf dışında yer alan kişiler üçüncü kişidir. Elbette bir hukukî ilişki içinde, aralarında hak mücadelesi veren taraflara karşı üçüncü kişilerin her zaman bir hukukî korunmaya ihtiyaçları olmuştur ve olacaktır da. Açılmış olan bir davaya taraflar dışında, dava sonucunda hukukî durumu veya hakkı olumsuz yönde etkilenecek olan üçüncü kişinin dâhil olmasına davaya müdahale denmektedir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre davaya iki türlü müdahale mümkündür. Bunlardan biri fer'i müdahale, diğeri ise aslî müdahaledir. Fer'i müdahale, üçüncü kişinin görülmekte olan davanın taraflarından birisinin yanında davaya katılmasıdır. Aslî müdahale ise gerçek anlamda bir müdahale olmayıp, üçüncü kişinin görülmekte olan davanın taraflarına karşı ayrı ve bağımsız bir dava açmasıdır.
Aslî müdahale, görülmekte olan bir davanın konusunun üçüncü kişiyi de ilgilendirmesi halinde, üçüncü kişinin taraf olarak bu davaya dâhil olmasına izin verilmesi ve bu üçüncü kişi hakkında hüküm kurulmasının sağlanması ihtiyacından doğmuştur. 
Nihayetinde aslî müdahalenin değişik kanunlarda örnekleri görünse de bu müdahale için kanunî bir düzenleme 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 65. maddesi ile yapılmış ve böylece hukuk sistemimizde önemli bir boşluğun da doldurulması sağlanmıştır.
HMK m. 65 uyarınca; bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir (m. 65, 1). Aslî müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır (m. 65, 2).
Bir usul hukuku müessesesi olarak aslî müdahalenin amacı, üçüncü kişiye, ilk davanın her iki tarafına karşı kendi hakkını bir dava yoluyla, zaten ilk davaya bakan ve dava konusu hakkında bilgisi olan bir mahkeme önünde, elde etmeye çalışma imkânı sağlamaktadır. Aslî müdahale davası ile ilk davanın taraflarının arasındaki hukukî ilişki çok daha anlaşılır bir duruma gelmektedir.

Abstract:
Adversarial procedure is based on the two-party system. The individual who brings a suit is named as "plaintiff" and the individual against whom a suit is brought is called as "defendant". Individuals other than plaintiff or defendant are third persons in the suit. Without a doubt third persons would need legal protection in a legal relationship where parties seek legal remedies. A third person's involvement in an ongoing litigation due to the fact that this third person would have a legal consequence as a result of the law suit is called intervention to the law suit.
Pursuant to Code of Civil Procedure, there are two types of intervention. The first one is the principal intervention and the second one is the secondary intervention. Secondary intervention is the participation of a third person together with one of the parties to the law suit. On the other hand, principle intervention is not considered to be an actual intervention; it is defined as the filing an independent law suit against one of the parties of an ongoing law suit. 
Principle intervention is emerged due to the fact that the ongoing law suit has some extent of relevancy with the third person and that the permission is given to the third person to participate to this law suit as it is required to reach a decision regarding that individual . 
Although it is possible to see different examples of principle intervention in various legal texts, a legal designation that directly deals with this issue has come into force on 01.10.2011 with the enactment of Code of Civil Procedure (Nr. 6100) under its article 65. This designation has filled a significant gap in our law system. 
According to article 65 of Code of Civil Procedure, a third person who claims a right on a matter or material, partially or wholly, may file a law suit in the same court against the parties of that law suit, asserting his/her position (art. 65, 1). Principal intervention case and the original case should be conducted and decided together (art. 65, 2). 
The purpose of the principal intervention as a procedural law institution is to provide a legal remedy to the third person agains the both sides of the original law suit through litigation, before the court which already is knowledged about the law suit at hand. Principle intervention case provides clearity to the relationship between the parties of the original  lawsuit.