Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri ve aleksitiminin, sosyal medya kullanımı üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of attachment styles and alexitymia on social media use for university students
Yazar: BUSE ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YILDIRIM
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Facebook = Facebook ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Sosyal medya = Social media ; Twitter = Twitter ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnstagram = Instagram

Özet:
Sosyal medya, insanların hayatlarında büyük bir yer kaplamak ile birlikte diğer kişilerle ilişkilerin sürdürüldüğü sanal bir platform olarak belirtilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de yaşayan üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleri ve  aleksitimi puanlarının sosyal medya kullanımı ve ağ büyüklüğü ile ilişkisinin incelenmesi aynı zamanda bu değişkenlerin sosyal medya kullanımı üzerinde yordayıcı etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Buna ek olarak, sosyodemeografik özelliklerin ve hesap sayısı, günlük kullanım süresi, sahte hesap varlığı gibi sosyal medya kullanım özelliklerinin de sosyal medya kullanımı üzerindeki etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu, 18-26 yaş aralığında bulunan 464 (257 kadın, 207 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılara sırasıyla Sosyo-demografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği (SMUIS), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II) uygulanmıştır. Çalışmada incelenen 3 farklı sosyal medya platformu (Facebook-Instagram-Twitter) için ayrı ayrı analizler yapılmıştır. Bulgular, Instagram ve Twitter platformlarında günlük kullanım süresi arttıkça sosyal medya kullanımı puanının da arttığını ve Instagram'da sahte hesap kullanan katılımcıların kullanmayanlara göre sosyal medya kullanımı puanının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Her platform için sosyal bütünleşme ve duygusal bağlantı alt boyutu ile aleksitimi, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Instagram için; sosyal rutinlerle bütünleşme alt boyutu ile aleksitimi ve kaygılı bağlanma arasında pozitif, kaçınmacı bağlanma arasında negatif bir ilişki bulunurken Twitter için; sosyal rutinlerle bütünleşme alt boyutu ile kaçınmacı bağlanma arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte Facebook için; kaygılı bağlanma, Instagram için; sahte hesap, günlük kullanım süreleri, aleksitimi ve kaygılı-kaçınmacı bağlanma, Twitter için; günlük kullanım süresi (3 saat ve daha fazla), aleksitimi ve kaygılı bağlanma değişkenleri sosyal bütünleşme ve duygusal bağlantı alt boyutunu yordarken Instagram için; sahte hesap, günlük kullanım süreleri (0-30 dk/ 30 dk-1 saat, 3 saat ve daha fazla) ve kaygılı-kaçınmacı bağlanma, Twitter için; günlük kullanım süreleri (0-30 dk/ 30 dk-1 saat, 3 saat ve daha fazla) ve kaçınmacı bağlanma değişkenleri sosyal rutinlerle bütünleşme alt boyutunun yordayıcı faktörleri olarak bulunmuştur. Son olarak çevrimiçi ağ büyüklüğü ile aleksitimi ve güvensiz bağlanma arasında bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar bireylerin, bağlanma biçimleri ve aleksitimi düzeylerinin sosyal medya kullanımı üzerinde etkisinin olduğunu göstermektedir. Bununla beraber sosyal medya bağımlılığı ve problematik internet kullanım nedenlerinin farklı bir bakış açısı ile değerlendirilmesi konusunda literatüre katkı sağlamıştır.

Abstract:
Social media occupies a large portion of people's lives and it's indicated as a virtual platform where relationships with other people are maintained. The objective of the study is to examine the relationship of attachment styles and alexithymia with social media use and network size (number of the account's following). Another aim of the study is to examine the role of attachment style and alexithymia in predicting social media use. In addition, it is intended to examine the effect of socio demographic characteristics, daily usage (time spent) and the number authentic and fake accounts on social media. Participant consisted of 464 university students (257 women, 207 men) in the age range of 18 to 26. Participants were respectively given Socio-Demographic Information Form, Social Media Use Integration Scale (SMUIS), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) and Experiences in Close Relationships-II (ECR). Analyses were made separately for 3 different social media platforms (Facebook-Instagram-Twitter) with were examined in the study. According to the findings, social media use integration was found to be increased along with the time spent on Instagram and Twitter, it was also found to be more increased for participants who use fake account on Instagram compared to ones who use authentic account. For each platform; social integration and emotional connection was found to be positively correlated with alexithymia, anxious attachment and avoidant attachment. For Instagram; integration into social routines was found to be positively correlated with alexithymia and anxious attachment. For Instagram and Twitter; integration into social routines was found to be negatively correlated with avoidant attachment. At the same time, for Facebook; anxious attachment variable was predicted for social integration and emotional connection. For Instagram; daily usage, alexithymia and anxious-avoidant attachment variables were predicted for social integration and emotional connection. For Twitter; daily usage (3 hours or more), alexithymia and anxious attachment variables were predicted for social integration and emotional connection. For Instagram; fake account, daily usage (0-30 min/ 30 min-1 hour, 3 hours and more) and anxious-avoidant attachment variables were found to be predictive factors for integration into social routines. For Twitter; daily usage (0-30 min/ 30 min-1 hour, 3 hours and more) and avoidant attachment variables were found to be predictive factors for integration into social routines. Furthermore, online network size was not found to be correlated with alexithymia and insecure attachment. The results showed that individuals' attachment styles and levels of alexithymia have an effect on their use of social media. The obtained results from the study contributed to the literature on the subject of evaluating the causes for social media addiction and problematic internet use from a different perspective.