Papaver rhoeas ve Sinapis alba yabancı otlarının kontrolünde ayçiçeği ve buğday eksudatlarının etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of sunflower and wheat exudates in the control of weeds of Papaver rhoeas and Sinapis alba
Yazar: ALİ AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ TÜRKYILMAZ ÜNAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Yabancı otlar, tarımsal üretimde karşı karşıya kalınan en önemli sorunlardandır. Kontrol altına alınmalarında en etkili olan ve tercih edilen yöntem sentetik herbisitlerin kullanımıdır. Günümüzde bunların aşırı derecede ve sürekli kullanımlarıyla yabancı otlarda direnç oluşmakta, çevre güvenliğine ve insan sağlığına yönelik tehditler meydana gelmektedir.  Bu durumun önüne geçilmesi adına allelopatik bitki ekstraktları veya eksudatlarının tek başına ya da düşük herbisit dozlarıyla birlikte kullanımları gündeme gelmiştir.  Bu tez çalışmasında Helianthus annuus (ayçiçeği) ve Triticum aestivum (buğday) kök eksudatlarının, bu yabancı otların kontrolünde sıklıkla kullanılan bir herbisit olan Gromstor'un ve eksudatlarla birlikte herbisitin yaygın yabancı otlardan Papaver rhoeas (gelincik) ve Sinapis alba (akhardal) tohumlarının çimlenmeleri ve fide gelişimleri üzerine allelopatik etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 8 haftalık olan ayçiçeği ve buğday 100'er ml distile suda, her bitkiden 20 ya da 40 fide olacak şekilde 3 gün bekletilerek kök eksudatları elde edilmiş ve yabancı otlara foliar yolla uygulanmıştır. Gelincik ve akhardal tohumlarının çimlenmesi ve fide gelişimine ait morfolojik ölçümler ile biyokimyasal ve fizyolojik (fotosentetik pigment, prolin, toplam protein ve toplam fenolik madde miktarları ile antioksidan enzim aktiviteleri) analizler gerçekleştirilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ayçiçeği ve buğday kök ekstraktlarının P. rhoeas ve S. alba yabancı otlarında allelopatik etki gösterdiğini, bu eksudatların herbisitle kullanıldığında etkinin arttığını kanıtlamıştır.

Abstract:
Weeds are one of the most important problems in agricultural production. The effective and preferred method of controlling it is the use of synthetic herbicides. Nowadays, excessive and continuous use of weed resistance is created, threats to environmental safety and human health. In order to avoid this situation, the use of allelopathic plant extracts or exudates alone or in combination with low herbicide doses has emerged. In this thesis, it is aimed to determine the allelopathic effects of Helianthus annuus (sunflower) and Triticum aestivum (wheat) root exudates, Gromstor which is a herbicide frequently used in the control of these weeds, and these exudates together with herbicide on germination and seedling growth of common weeds Papaver rhoeas (red poppy) and Sinapis alba (white mustard). 8 weeks of sunflower and wheat in 100 ml of distilled water, 20 or 40 seedlings from each plant to be kept for 3 days to obtain root exudates and weeds were applied by foliar. Morphological measurements of germination and seedling growth and biochemical and physiological (photosynthetic pigment, proline, total protein and total phenolic content and antioxidant enzyme activities) analyses of red poppy and white mustard seeds were evaluated. The obtained data showed that sunflower and wheat root exudates showed allelopathic effect on P. rhoeas and S. alba weeds, and when these exudates were used with herbicides, the effect increased.