Minimalist yaşam pratikleri ve minimalist birey: Instagram örneği
Minimalist life practices and the minimalist individual: The example of Instagram
Yazar: MELİKE CAN
Danışman: PROF. DR. HAYATİ BEŞİRLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İnsanlık tarihi ile yaşıt olan ve günümüzde artık toplumun 'tüketim toplumu' olarak nitelendirilmesini gerektirecek kadar artış gösteren tüketim davranışı, özellikle son birkaç on yıldır araştırmaların yoğunlaştığı alanlardan biridir. Başlangıçta daha çok fizyolojik ihtiyaçları karşılamaya yönelik gerçekleştirilen tüketim; küreselleşme, göç, teknolojik gelişmeler gibi olguların artmasıyla fizyolojik bağlamından oldukça uzaklaşmıştır. Bireyi daha fazla tüketime yönlendiren sosyal olgular, reklamlar, satış stratejileri, moda ve yeni sürüm ürünlerin devasa çarkından sıyrılmak isteyen bireyler daha sade bir yaşam tarzı arayışına girmişlerdir. Maddi ve manevi her olgunun metalaştığı bu dönemde tüketim sadece sosyologlarca değil toplumsal bir özne olan bireylerce de eleştirilmeye başlanmış ve bilinçli tüketici, minimalist tüketim, sürdürülebilir veya ekolojik tüketim gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. Minimalizm, günümüzde bireyin yaşam biçimini yansıtan bir akımdır ve tüketim alışkanlıklarının sorgulanması, gereksiz tüketimden kaçınılması ve hayatın daha basit ve anlamlı bir şekilde yaşanması için bireyleri yönlendiren bir anlayışı ifade eder. Minimalizm ile bireyler daha az ile yetinmeyi, daha mutlu bir yaşamı, zihni fazlalıklardan arındırmayı ve hayatın pek çok alanında ortaya çıkan sorunlara çözümler üretmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın konusunu minimalizmin tüketim karşıtlığı bağlamındaki pratikleri ve minimalist bireyler oluşturmaktadır.  Araştırmanın amaçları, kavram olarak minimalizmin ve minimalist felsefenin tanımlanması, tüketim toplumunun dayatmalarını reddedip sadece minimal düzeyde tükettiğini belirten bireyleri bu davranışa yönlendiren etmenlerin keşfedilip açıklanması ile minimalizm pratiklerini ve minimalist bireyin özelliklerini tüketim karşıtlığı bağlamında analiz etmektir. Bu bağlamda Instagram üzerinde minimalizm temalı paylaşım yapan altı kullanıcı belirlenmiş ve bu kullanıcıların paylaşımları içerik analizi yöntemiyle irdelenmiştir. Minimalist tüketimin toplumda etki ettiği alan arttıkça tüketim sosyolojisi açısından da önemi artmaktadır. Akademik alanda bu tüketim türüne dair çalışmalar az olmakla birlikte ilerleyen dönemde minimalist yaşam tarzına sahip bireylerin artacağı öngörüsüyle buna dair yapılacak olan çalışmaların artacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın da ilgili araştırmalar için kaynak niteliği teşkil etmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
Consumption behavior, which is as old as the history of humanity and has increased enough to require the society to be described as a 'consumption society', is one of the areas where research has focused, especially in the last few decades. Consumption, which was carried out to meet more physiological needs at the beginning; With the increase of phenomena such as globalization, migration and technological developments, it has moved away from its physiological context. Individuals who want to get rid of the huge wheel of social phenomena, advertisements, sales strategies, fashion and new release products that direct the individual to more consumption have sought a simpler lifestyle. In this period, when every material and spiritual phenomenon has become commodified, consumption has begun to be criticized not only by sociologists but also by individuals who are social subjects, and concepts such as conscious consumer, minimalist consumption, sustainable or ecological consumption have emerged. Minimalism is a movement that reflects the lifestyle of the individual today and expresses an understanding that directs individuals to question consumption habits, avoid unnecessary consumption and live life in a simpler and more meaningful way. With minimalism, individuals aim to be content with less, lead a happier life, purify the mind from excesses and produce solutions to problems that arise in many areas of life. The subject of this study is the practices of minimalism in the context of anti-consumption and minimalist individuals. The aims of the research are to define minimalism and minimalist philosophy as concepts, to discover and explain the factors that lead individuals who reject the impositions of the consumer society and consume only minimally, and to analyze the practices of minimalism and the characteristics of the minimalist individual in the context of anti-consumption. In this context, six users who share with the theme of minimalism on Instagram were determined and the shares of these users were examined by content analysis method. As the area of influence of minimalist consumption in society increases, its importance also increases in terms of consumption sociology. Although there are few studies on this type of consumption in the academic field, it is thought that studies on this will increase with the prediction that individuals with a minimalist lifestyle will increase in the future. It is aimed that this study will constitute a source for related researches.