Endometrium kanserli olgularda myometrial invazyon derinliğinin öngörülmesinde insan epididim proteini-4 (human epididim protein-4[HE-4]) ile manyetik rezonans görüntülemenin (MRI) karşılaştırılması
Comparison of magnetic resonance imaging (MRI) with human epididymis protein-4 (HE-4) in predicting myometrial invasion depth in cases with endometrium cancer
Yazar: SAMİCAN ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. SEFA KURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Epididimis = Epididymis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İnsan epididimis protein 4 = Human epididymis protein 4

Özet:
AMAÇ: Endometrium kanseri dünyada en sık rastlanan malignitelerden biridir. Dünya çapında kadınlarda görülen kanserlerin %8-10'unu oluşturmaktadır. En sık görülen semptomu postmenopozal kanama ve premenopozal kadınlarda düzensiz vajinal kanamalardır. Hastalık erken evrelerde tedavi edildiğinde 5 yıllık sağkalım %84'lerde iken ileri evrede sağkalım oranları %40'lardadır. Prognozu en çok etkileyen faktör evredir. Endometrium kanserinde evreleme cerrahi olup evreleme cerrahisi histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomi ile birlikte lenfadenektomiyi kapsar. Lenf nodu diseksiyonunun yaratacağı morbidite durumundan dolayı endometrium kanserinde hastalığın erken evre şartlarını karşılaması (myometrial invazyon <%50, <2cm tümör çapı, histolojik olarak endometrioid tip derece 1 ve 2 tümörler, servikal tutulum olmaması, cerrahi sırasında uterus dışına yayılıma yönelik kanıt olmaması) durumunda histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomi ile sınırlı cerrahi önerilmektedir. Evre ve buna bağlı gerçekleştirilecek cerrahi işlemi preoperatif dönemde öngörebilmek için myometrial invazyon, lenf nodu tutulumu, servikal tutulumu gösterebilmesi açısından MR ve BT gibi görüntüleme yöntemleri dışında birçok serum biyomarkerı daha önceden çalışılmıştır. Bunlardan CA-125 ve HE-4'ün hastalığın evre, derece ve yaygınlığı gibi parametreleri operasyon öncesi saptayabildiği gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, patolojik olarak endometrium kanseri tanısı almış hastalarda operasyon öncesi dönemde MRG, HE-4 ve CA-125 düzeylerinin myometrial invazyon derinliğini predikte etmedeki başarısını karşılaştırmak ve bu tetkiklerin birbirlerine olan üstünlüklerini saptamaktır. 
YÖNTEM: Bu prospektif çalışmaya Şubat 2019- Şubat 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde endometrium kanseri tanısı alarak opere olmuş 47 olgu dahil edildi. Olgular operasyon öncesi hastalığın yaygınlığının saptanabilmesi açısından MR ile değerlendirildi. Yine operasyon öncesi serum CA-125 ve HE-4 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülerek karşılaştırıldı ve tetkiklerin myometrial invazyon derinliğini belirlemede birbirlerine olan üstünlükleri değerlendirildi. 
BULGULAR: Preoperatif CA-125 ve HE-4 seviyeleri endometrioid tip endometrium kanseri olan olgularda myometrial invazyon derinliğinin >%50 olduğu durumlar ve lenfovasküler aralık invazyonunun pozitif olduğu durumlarda istatistiksel olarak anlamlı, belirgin yüksek olarak saptandı. (Myometrial invazyon derinliği >%50 olduğu durumlarda sırasıyla CA-125 için p=0,035, HE-4 için p=0,021; LVSI pozitifliği durumunda CA-125 için p=0,020, HE-4 için p=0,025) Bununla birlikte MR'ın myometrial invazyon derinliğini saptamadaki sensitivitesi %87,1, spesifisitesi %86,7 olarak izlendi. CA-125 ve HE-4 hiçbir kesme değerinde bu değerlere erişememiş olup buna göre tetkiklerin myometrial invazyon derinliğini predikte etmedeki başarısı sırasıyla MR, HE-4 ve CA-125 şeklindedir. 
SONUÇ: MRG, HE-4 ve CA-125 endometrium kanserli olgularda hastalığın yaygınlığının ve uygulanacak olan cerrahi tedavinin kapsamının belirlenmesinde kullanılan tetkikler olup her üç yöntemle de myometrial invazyon derinliğinin >%50 olduğu durumlar saptanabilmektedir. MR bu yöntemler arasında sensitivite ve spesifisitesi en yüksek yöntem olup HE-4 ve CA-125 moleküllerinin serum seviyeleri de myometrial invazyon derinliğinin arttığı durumlarda belirgin olarak yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, her üç yöntem de operasyon öncesinde yüksek riskli olguların tespitinde kullanılabilir. Serum CA-125 ve HE-4 seviyelerinin hastalığın evrelerine göre dağılımı ve yöntemlerin birbirine olan üstünlükleri daha geniş serili araştırmalarla desteklenebilir.

Abstract:
OBJECTIVE: Endometrium cancer is one of the most common malignancies in the world. It accounts for 8-10% of cancers seen in women worldwide. The most common symptom is postmenopausal bleeding and irregular vaginal bleeding in premenopausal women. When the disease is treated in the early stages, the 5-year survival rate is around 84%, while in the advanced stage the survival rate is 40%. The most important factor affecting the prognosis is stage. Endometrium cancer is surgically staged and staging procedure includes total hysterectomy, bilateral salpingo-oophorectomy and lymphadenectomy. Due to the morbidity caused by lymph node dissection, in endometrial cancer, if the patient meets the early stage conditions (myometrial invasion <50%, <2cm tumor diameter, histologically endometrioid type grade 1 and 2 tumors, no cervical involvement, no evidence of extension outside the uterus during surgery) surgery limited to hysterectomy and bilateral salpingo-oophorectomy is recommended. In order to predict the stage and the surgical procedure to be performed in the preoperative period, many serum biomarkers have been studied before, apart from imaging methods such as MRI and CT, in order to show myometrial invasion, lymph node involvement and cervical involvement. It has been shown that CA-125 and HE-4 can detect parameters such as stage, degree and the extent of the disease before the operation. The aim of this study is to compare the success of MRI, HE-4 and CA-125 levels in predicting the depth of myometrial invasion in the preoperative period in patients with pathologically diagnosed endometrial cancer, and to determine the superiority of these examinations to each other.
METHOD: In this prospective study, 47 cases who were operated with the diagnosis of endometrial cancer in Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology between February 2019 and February 2020 were included. The cases were evaluated with MRI preoperatively to determine the extent of the disease. Again, preoperative serum CA-125 and HE-4 levels were measured by ELISA method and compared, and the superiority of the tests to each other in determining the depth of myometrial invasion was evaluated.
RESULTS: Preoperative CA-125 and HE-4 levels were found to be significantly higher in cases with endometrioid type endometrial cancer when myometrial invasion depth was > 50% and when lymphovascular space invasion was positive. (p = 0.035 for CA-125, p = 0.021 for HE-4 when myometrial invasion depth is> 50%; p = 0.020 for CA-125, p = 0.025 for HE-4 in case of LVSI positivity) However, the sensitivity of MRI in detecting the depth of myometrial invasion was 87.1%, and its specificity was 86.7%. CA-125 and HE-4 could not reach these values at any cut-off value. Accordingly, the success of the tests in predicting the depth of myometrial invasion is MR, HE-4 and CA-125, respectively.
CONCLUSION: MRI, HE-4 and CA-125 are the examinations used to determine the extent of the disease and the scope of the surgical treatment to be applied in patients with endometrial cancer, and cases which myometrial invasion depth is> 50% can be detected with all three methods. Among these methods, MRI has the highest sensitivity and specificity, and serum levels of HE-4 and CA-125 molecules are also found to be significantly higher when the depth of myometrial invasion increases. According to these results, all three methods can be used to detect high risk cases before the operation. The distribution of serum CA-125 and HE-4 levels according to the stages of the disease and the superiority of the methods over each other can be supported by further studies.