Sağlık çalışanlarının anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels of healthcare professionals breast milk and breastfeeding
Yazar: MÜŞERREF GÜNDEMİR
Danışman: DR. ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Emzirme = Breast feeding ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Giriş ve Amaç: Emzirme öncelikle anne ve bebek sağlığı olmak üzere toplum sağlığını da etkileyen ve geliştiren en doğal eylemdir. Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu tarafından  ilk 6 ay yalnızca anne sütü başta olmak üzere 2 yaş sonrasında da ek gıdalar eşliğinde emzirmenin devam ettirilmesi önerilmektedir. Ülkemizde giderek artan emzirme oranları hala beklenen seviyede değildir. 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması raporunda da belirtildiği üzere 0-6 aylık bebeklerde yalnızca anne sütü ile beslenme oranı %41'dir. Bu çalışmada hekim ve hemşirelerin anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeyi ve farkındalık durumunun tespiti ile bu bilgi düzeyinin sosyodemografik özelliklerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Gereç ve Yöntem: İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde aktif olarak çalışan kadın hekimler ile kadın hemşirelerden emzirme sıklığı %30 alınarak evreni belli olan örneklem hesabıyla 236 kişiye ulaşılmıştır. Veriler sosyodemografik değişkenlere yönelik 25 soruluk anket ve Anne Sütü ve Emzirme Danışmanlığı Eğitimi 25 Soruluk Testi ile iki ayrı form kullanılarak  yüzyüze ve online yöntemlerle anket uygulanarak elde edilmiştir.  Toplanan verilerin analizleri parametrik ve non parametrik testler ile SPSS 21.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların %72,5'i evli olup %37,3'ü 31-40 yaş aralığındadır. Hekimler grubun %35,2'sini, hemşireler ise %64,8'ini oluşturmaktadır. Katılımcıların çocuk sahibi olma oranı %66,1 olup  yaklaşık yarısının anne sütünün farklı koşullarda saklanma sürelerini bildikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların %42.9'u  2 yıldan uzun süre emzirmeyi başarabilmiştir. Emzirmeyle ilgili kurs veya sempozyuma katılanlar grubun %29.7' sini oluşturmakta olup bu oran oldukça düşüktür. Medeni hal, meslek, çocuk sayısı, kronik hastalık, emzirme süresi, doğum şekli ile bilgi düzeyi arasında ilişki bulunamamıştır. 

Sonuçlar: Çalışmamızda katılımcıların anne sütü ve emzirme bilgi düzeyleri yüksek bulunmuştur. Anne sütü ve emzirme bilgi düzeyi yüksekliği yaş, çocuk sahibi olma ve eğitim alma değişkenleriyle ilişkili bulunmuştur. Anne sütü ve emzirme konusunda etkili bir eğitim ve destek verilerek emzirme süresinin ve etkinliğinin arttırılarak hem annenin hem de bebeğin sağlığı açısından olumlu sonuçlar doğurmak mümkündür.

Anahtar kelimeler: Anne Sütü, Emzirme, Hekim, Hemşire

Abstract:
Introduction: Breastfeeding is the most natural action that affects and develops primarily mother and baby health, and as well the health of society. The World Health Organization (WHO) and The United Nations Children's Fund (UNICEF) recommend only breast milk for the first six months, and continue breast feeding with supplementary foods for until 2 years and after. Despite the increasing breast feeding rates in our country, it is still not at the expected level. According to the TNSA 2018 report, 41% of babies at the age of 0-6 months were exclusively breastfeeded. In this study, it is aimed to determine the level of knowledge and awareness of physicians and nurses about breast milk and breast feeding, and evaluate the relationship between this level of knowledge and sociodemographic characteristics.
Materials and Methods: By taking %30 as the average breast feeding regularity, 236 people, consisting of female physicians and female nurses actively working in İzmir Bozyaka Training and Research Hospital were included in the sample. Data were collected by face-to-face and online questionnaire method using a questionnaire for socio-demographic 25 variables and Breast Milk and Breastfeeding Counseling Training 25-Question Test using two separate forms. Parametric and non-parametric tests were used to analyze the collected data, by using SPSS 21.0 database. p<0.05 was considered as the significant.
Conclusion: 72.5% of the participants were married and 37.3% were between the ages of 31-40. Physicians constituted 35.2% and nurses constituted 64.8% of the group. It was determined that about half of the participants knew the storage periods of milk in different conditions. The average level of knowledge about breast milk and breast feeding of women over 40 years of age, who participated in the training before, was found to be higher. The average level of knowledge of 156 people with children is higher than those who do not. No relationship was found between to be married, to have an occupation,  the number of children, having a chronic disease, the breast feeding duration, the labor type and the level of knowledge.

Results: 72.5% of the participants were married and 37.3% were between the ages of 31-40. Physicians constituted 35.2% and nurses constituted 64.8% of the group. It was determined that about half of the participants knew the storage periods of milk in different conditions. The average level of knowledge about breast milk and breast feeding of women over 40 years of age, who participated in the training before, was found to be higher. The average level of knowledge of 156 people with children is higher than those who do not. No relationship was found between to be married, to have an occupation,  the number of children, having a chronic disease, the breast feeding duration, the labor type and the level of knowledge.
Key Words: Breast milk, Breastfeeding, Physician, Nurse