Bazı saf hat Kırkağaç kavun (Cucumis melo L.) genotipleri ve hibritlerinin Fusarium oxysporum F. Sp. melonis' e dayanım, morfolojik karakterizasyon ve raf ömrü bakımından incelenmesi
An investigation of some genotypes of Kırkagac melon (Cucumis melo L.) pure lines and hybrids in terms of resistancy to Fusarium oxysporum F. Sp. melonis, morphological characterization and shelf life
Yazar: AHMET SEÇİM
Danışman: PROF. DR. AHMET NACİ ONUS
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kavun, Cucurbitaceae familyası içerisinde yer alan sebzeler arasında ekonomik olarak dünyada subtropik, tropik ve ılıman iklim bölgelerinde yetiştiriciliği yapılan önemli türlerden biridir. Türkiyede ve diğer kavun üreticisi ülkelerde hastalık ve zararlılar ticari yetiştiricilik için başlıca engellerdir. Fusarium solgunluğu kavun yetiştiriciliğinde hastalıklar arasında en yaygın fungal hastalıktır ve epidemi durumunda tüm ürünün kaybolmasına neden olabilir. Bu nedenle, hastalıkla mücadelede sürdürülebilirlik için dayanıklı çeşitlerin ıslah edilmesi gereklidir.
Bu çalışmada bazı saf hat kırkağaç kavun genotiplerinin Fusarium solgunluğuna dayanımları incelenmiş, fusarium solgunluğu ve meyve özellikleri bakımından üstün ümitvar genotip geliştirmek amacıyla genotiplerin morfolojik karakterizasyonları yapılmış ve raf ömürleri incelenmiştir. Çalışmada yetmişbeş kırkağaç kavun saf hattı içinden Fusariuma dayanıklılık bakımından üstün yirmi bir saf hat seçilmiş ve bu hatlarla yapılan melezlemeler sonucunda yirmibir hibrit genotip elde edilmiştir. Hibritler pomolojik özellik, verim, heterosis ve heterobeltiyosis bakımından ticari kontrol çeşitleri ile karşılaştırılarak araştırılmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek heterosis oranı 57-64 ve 22-64 nolu hibritlerde sırasıyla %68,44 ve %60,61 olmuştur. Heterosis oranına benzer olarak, en yüksek verim 57-64 ve 22-64 nolu hibritlerde sırasıyla 8154,83±11,54 kg/da ve 7714,87±3,70 kg/da olmuştur. Bu genotipler incelenen parametreler bakımından üstün olup, ümitvar hibrit kavun aday çeşit olarak saptanmıştır.

Abstract:
Melon belongs to Cucurbitaceae family is one of the economically important species among species grown in subtropics, tropics and temperate zones around the world. Pests and diseases are major obstacle in commercial growing in Turkey as well as in the other melon producer countries. Fusarium wilt is the most common fungal disease among disease in melong growing and it can be reason of whole product lose in case of epidemic. Therefore, breeding of disease resistant cultivar should be improved for disease management for sustainability.
At present study, resistancy to fusarium wilt of some kirkagac melon genotypes were evaluated and morphological characterization and shelf life of the fruit were investigated to improve superior hopefull genotypes in terms of Fusarium wilt and fruit characteristics. A twenty-one superior pureline in terms of Fusarium resistancy among seventy-five were selected after Fusarium test and twenty-one hybrid genotypes were obtained after crossing among selected purelines. Hybrids were evaluated in terms of pomological characteristics, yield, heterosis and heterobeltiosis comparing with characteristics of commercial control cultivars. According to results, the highest heterosis rates were determined in two hybrids coded with 57-64 and 22-64. The highest heterosis rates were 68.44% and 60.61% in 57-64 and 22-64 respectively. In similar with heterosis rate, the highest yields were found in 57-64 and 22-64 with 8154.83±11.54 kg/da and 7714.87±3.70 kg/da respectively. These genotypes were superior in terms of investigated paramters in the study and they could be suggested as hopeful putative cultivar.