Çukurova bölgesi kıraç ve taban arazi koşullarında yetiştirilen biberiye (Rosmarinus officinalis L.) çeşitlerinin verim ve kalitesi üzerine araştırmalar
Researches on the yield and quality of rosemary (Rosmarinus officinalis L.) cultivars grown in dryland and highland conditions of Çukurova region
Yazar: MUZAFFER KIRPIK
Danışman: PROF.DR. MENŞURE ÖZGÜVEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZÇUKUROVA BÖLGES KIRAÇ VE TABAN ARAZ KOŞULLARINDAYET ŞT R LEN B BER YE (Rosmarinus officinalis L.) ÇEŞ TLER N N VER MVE KAL TES ÜZER NE ARAŞTIRMALARMuzaffer KIRPIKÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARLA B TK LER ANAB L M DALIDanışman :Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVENYıl-Sayfa :2005-97Jüri Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVENProf. Dr. Halis ARIOĞLUProf. Dr. Saliha KIRICIProf. Dr. Atilla GÜRYrd.Doç. Dr. Abdulhabip ÖZELÇukurova Bölgesi kıraç ve taban arazi koşullarında yetiştirilen biberiye (Rosmarinusofficinalis L.) genotiplerinin verim ve kalitesini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma 2003-2004 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü denemealanında yürütülmüştür. Denemeler taban ve kıraç koşullarda olmak üzere farklı ikilokasyonda tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuş,denemelerde 15 farklı genotip 40 X 40 cm sıra arası ve üzeri mesafelerle dikilmiş veyetiştirilmesi sağlanmıştır.Yürütülen bu çalışmada, biberiye (Rosmarinus officinalis L.) genotiplerinin verim veverim komponentlerinden; bitki boyu, dal sayısı, taze herba verimi, kuru herba verimi, kuruyaprak verimi, kuru yaprak oranı, kuru madde oranı, uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenlerive uçucu yağ verimi değerlerinin farklı yetiştirme koşullarına göre sulama sonucu değişimgösterdiği belirlenmiştir. Özellikle, taban koşullarda, kıraç koşullara göre daha yüksekdeğerler elde edildiği saptanmıştır. Ancak kıraç koşullarda elde edilen verilerinde tatminkardüzeyde olduğu belirtilmelidir.Anahtar Kelimeler: Biberiye, Taze, Kuru, Herba, Yaprak

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISRESEARCHES on the YIELD and QUALITY of ROSEMARY (Rosmarinusofficinalis L.) CULTIVARS GROWN in DRYLAND and HIGHLANDCONDITIONS of CUKUROVA REGIONMuzaffer KIRPIKDEPARTMENT of FIELD CROPSINSTITUTE of NATURAL and APPLIED SCIENCESUNIVERSITY of ÇUKUROVASupervisor :Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVENYear-Pages :2005-97Jury Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVENProf. Dr. Halis ARIOĞLUProf. Dr. Saliha KIRICIProf. Dr. Atilla GÜRAssist Prof. Dr. Abdulhabip ÖZELThis study was conducted in 2003 and 2004 at the Faculty of Agricultural Experimentalareas, University of Çukurova, to determine the yield and quality of rosemary (Rosmarinusofficinalis L.) varieties grown under dryland and highland conditions of Çukurova region.Field experiments were designed as randomised block designs with three replications at twodifferent locations. 15 different genotypes were grown in 40x40 cm row spacings.In study yield and related components, plant height, number of branches, fresh herbageyield, dry herba yield, dry leaf yield, dry leaf ratio, dry matter ratio, volatile oil ratio, volatileoil compositions and volatile oil yield, responses to different growing conditions wereevaluated. It was especially found that the highest values due to irrigation were obtained fromhighland conditions than dryland conditions. It must be indicated that data obtained fromdryland conditions seemed also satisfied.Key Words: Rosemary, Fresh, Dry, Herbage, Leaf