Konya ilinin inanç turizmi potansiyelinin değerlendirilmesi ve Konya'daki turist rehberlerinin inanç turizmine bakış açıları
Evaluation of religious tourism potential of Konya province and perspectives of tourist guides in Konya on religious tourism
Yazar: KAMİLE GÜRDAL
Danışman: PROF. DR. ESİN ÖZKAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: İnanç turizmi = Faith tourism

Özet:
Günümüzde turizm sektörü ülke ekonomileri için büyük önem taşımaktadır. Her ne kadar geleneksel deniz-kum-güneş turizmi uluslararası turizmde önemli bir yer tutsa da inanç turizmininde yer aldığı alternatif turizm pazarı giderek büyümektedir.  Türkiye her üç semavi din için önemli merkezlerin bulunduğu bir ülkedir. Özellikle İslamiyet'e ait çok sayıda kutsal mekan ve dini değerler mevcuttur. Konya ili de inanç turizmi potansiyeli bakımından dikkat çeken illerden bir tanesidir.
Yapılan bu çalışmanın amacı, Konya ilinin mevcut inanç turizmi potansiyelinin ortaya konulması, bilinen inanç merkezlerinin yanında bilinmeyenlerin de araştırılarak Konya'nın inanç turizmine katkıda bulunmaktır. Bu çalışma ile Konya ilinin inanç turizmine yönelik gelecek zamanlarda yapılacak bilimsel çalışmalara yol göstermek amaçlanmaktadır. Ayrıca, Konya'da görev yapan turist rehberlerinin inanç turizmine yönelik bakış açılarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Konya'da görev yapan turist rehberleri ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir.  Literatür taraması yapılarak görüşme formları hazırlanmıştır (Rzazade vd., 2018, Demir, 2022; Demircan, 2014) Hazırlanan görüşme formları uzman görüşüne sunulmuş, uygun onayı alındıktan sonra kullanılmıştır. Araştırmada katılımcılara 8 açık uçlu soru yöneltilmiş, elde edilen bulgular Betimsel Analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Ayrıca araştırmacı tarafından inanç merkezleri ziyaret edilmiş olup güncel durumları fotoğraflanmıştır.
Çalışmadan elde edilen verilere göre, Konya ilinin inanç turizmi potansiyelinin yeterli düzeyde olduğu, fakat bu potansiyelin tam anlamıyla kullanılmadığı anlaşılmıştır.  Konya'da inanç turizmi faaliyetlerinin Mevlana üzerinden yapıldığı; bunun yanı sıra Şems-i Tebrizi Türbesi, Nasreddin Hoca Türbesi, Sadreddin Konevi Türbesi, Ateşbaz-ı Veli Türbesi, Sille Aya Elana Kilisesi gibi inanç merkezlerinin bilinirliğinin olduğu ve ziyaret edilen yerler olduğu görülmektedir. Ancak araştırma sonucu, Konya'da hem Hristiyanlık hem de İslam dini açısından çok sayıda inanç merkezi olduğu belirlenmiştir.  Özellikle Kilistra bölgesinin Hristiyanlık dini için önemli bir bölge olduğu; burada çok sayıda kilise, manastır bulunduğu ancak turizm alt yapısının olmadığı, turizme hizmet etmediği anlaşılmıştır. Ayrıca Selçuklular ve Osmanlılar zamanından kalma türbe, cami, mescit ve medrese gibi çok sayıda İslami eser bulunmaktadır. Yerli ve yabancı turistler tarafından az bilinen ya da hiç bilinmeyen bu inanç merkezlerinin de turizme kazandırılması gerektiğine; Konya iline ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Abstract:
Today, the tourism sector is of great importance for the country's economy. Although traditional sea-sand-sun tourism has an important place in international tourism, the alternative tourism market, which includes faith tourism, is growing. Turkey is a country with important centers for all three monotheistic religions. In particular, there are many holy places and religious values belonging to Islam. Konya is one of the cities that attract attention in terms of faith tourism potential.
The aim of this study is to reveal the current faith tourism potential of Konya and to contribute to Konya's faith tourism by researching the unknown ones as well as the known faith centers. With this study, it is aimed to guide the scientific studies that will be carried out in the future for the faith tourism of Konya. In addition, it is aimed to determine the perspectives of the tourist guides working in Konya towards faith tourism. Purposeful sampling method, one of the qualitative research methods, was preferred in the study. Interviews were conducted with the tourist guides working in Konya using semi-structured interview technique. Interview forms were prepared by reviewing the literature. (Rzazade et al., 2018, Demir, 2022; Demircan, 2014) The prepared interview forms were submitted to expert opinion and used after obtaining appropriate approval. In the study, 8 open-ended questions were asked to the participants, and the findings were analyzed with the Descriptive Analysis method. In addition, belief centers were visited by the researcher and their current status was photographed.
According to the data obtained from the study, it has been understood that the faith tourism potential of Konya is at a sufficient level, but this potential is not fully utilized. Religious tourism activities in Konya are carried out through Mevlana; In addition, it is seen that belief centers such as Şems-i Tebrizi Tomb, Nasreddin Hodja Tomb, Sadreddin Konevi Tomb, Ateşbaz-ı Veli Tomb, Sille Aya Elana Church are known and visited. However, as a result of the research, it has been determined that there are many belief centers in Konya in terms of both Christianity and Islam. Especially Kilistra region is an important region for Christianity; It has been understood that there are many churches and monasteries here, but there is no tourism infrastructure and it does not serve tourism. In addition, there are many Islamic works such as tombs, mosques, masjids and madrasas from the Seljuk and Ottoman times. These belief centers, which are little known or not known by local and foreign tourists, should also be brought into tourism; It is believed that it will contribute to the province of Konya economically, socially and culturally.