Özel gereksinimi olan ve olmayan çocukların ebeveynlerinin çocuk ilişkileri, evlilik uyumları ve bağlanma stilleri
Child relationships, marital harmony and attachmet styles of parents of children with and without special needs
Yazar: BAHAR AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KOBYA BULUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Çocuklar = Children ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Araştırma özel gereksinimi olan ve olmayan çocukların ebeveynlerinin çocuk ilişkileri, evlilik uyumları ve bağlanma stilleri ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmaya Mart-Eylül 2019 tarihleri arasında Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı özel eğitim I, II, III. kademe kurumlarında eğitim gören 100 özel gereksinimi olan çocuk (ÖGÇ), anaokul, ilkokul, ortaokul ve lisede eğitim gören 114 özel gereksinimi olmayan çocuk (ÖGOÇ) olmak üzere toplam 214 anne dâhil edildi. Araştırma verileri, Özel Gereksinimi Olan ve Olmayan Çocuk-Ebeveyn Tanıtım Formu, Çocuk Ana-baba İlişki Ölçeği, Çift Uyum Ölçeği ve İlişki Ölçekleri Anketi kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Ki-Kare ve Spearman Korelasyon testi kullanıldı. Araştırmaya katılan ÖGÇ'nin yaş ortalaması 12.78±3.80 ÖGOÇ'lerin 10.03±3.25 yıldır. ÖGÇ ve ÖGOÇ annelerinin çoğunun ortaokul ve babaların lise mezunu olduğu ve çocuklarının temel bakımından annenin sorumlu olduğunu belirlendi. ÖGÇ'nin cinsiyeti, anneden sonra bakımdan sorumlu olan kişiye göre çocuk anne-baba ilişkisi arasında anlamlı bir fark belirlenemedi ancak ÖGÇ'nin yaşına göre çocuk anne-baba ilişkisi gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (p<0.05).Anne-çocuk ilişkisi ile bağlanma stilleri arasında pozitif, evlilik uyumlarıyla negatif yönde ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). 
Sonuç olarak ÖGÇ'nin tanısı konulduktan sonra, annelerin çocuklarıyla olumlu çocuk ilişkiler kurmasını, babaların olumlu evlilik ilişkilerini ve çocuklara güvenli bağlanmalarını sağlamak amacıyla hemşireler ÖGÇ'ye ve ebeveynlerine eğitimler planlamalı ve ebeveynlerine ekonomik, sosyal ve psikolojik açıdan destek sağlamalıdır.

Abstract:
The research was conducted to determine the factors affecting the relationships, marital adjustment and attachment styles of the parents of children with and without special needs. The study between March and September 2019 a total of 214 mothers were included, including of 100 children with special needs (ÖGÇ) who are educated in private education I, II, III institutions and 114 children without special needs (ÖGOÇ) who are educated in kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools. 
The data were collected by using a face to-face interview technique The Child with and Without Special Needs-Parent Identification Form, Child-Parent Relationship Scale, Dyadic Adjustment Scale and Relationships Scale Questionnaire with were used as data collection tools. Descriptive statistics and independent samples t-test, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Chi-Square and Spearman Correlation Test were used to evaluate the data obtained from the study. The mean age of the participants was 12.78±3.80 years, and the mean age was 10.03±3.25 years.
The mean age of the ÖGÇ was 12.78±3.80 years and the ÖGOÇ was 10.03±3.25 years. It was determined that the mothers of ÖGÇ and ÖGOÇ are middle school and spouses high school graduates and the mother is responsible for the basic care of their children. There was no significant difference between the child's parent relationship according to the gender of the ÖGÇ and the person responsible for care after the mother but there was a statistically significant difference between according to the age of the ÖGÇ (p <0.05).There was a positive relationship between mother-child relationship and attachment styles and a negative relationship with marital adjustment (p <0.05). 
As a result, after the diagnosis of ÖGÇ, mothers to establish positive child relationships with their children nurses should plan trainings and provide support to the ÖGÇ and their parents in order to ensure that their spouses have positive marital relationships and secure attachment to children.