Çocuk romatoloji kliniğinden erişkin romatoloji kliniğine geçiş yapan Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarında ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of medication adherence in Familial Mediterranean Fever patients transitioned from pediatric rheumatology clinic to adult rheumatology clinic
Yazar: FATMA ZEHRA AVCI
Danışman: PROF. DR. SERDAL UĞURLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
ÇOCUK ROMATOLOJİ KLİNİĞİNDEN ERİŞKİN ROMATOLOJİ KLİNİĞİNE GEÇİŞ YAPAN AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ HASTALARINDA İLAÇ UYUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Amaç: Çocuk kliniğinden erişkin kliniğine geçen Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) hastalarının ilaç uyumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 2017-2024 yılları arasında, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Romatoloji kliniğinden, erişkin Romatoloji kliniğine geçen, AAA tedavisi alan 256 AAA hastası dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri ve klinik özellikleri incelenmiştir. Hastalara 18 sorudan oluşan Medication Adherence Scale in FMF ölçeğinin Türkçe hali uygulanmıştır. 60 puan ve üzeri ilaç uyumu yüksek, 60 puanın altı ise ilaç uyumu düşük kabul edilmiştir. Her iki grubun puan dağılımları incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların %39,6'sının (n=102) ilaç uyumu yüksek, %60,4'ünün (n=154) ilaç uyumu düşüktü. İlaç uyumu yüksek grupta tanı yaşı ortalaması 18,6±5,34, düşük grupta 16,34±4,93'tü ve ilk grupta anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). İlaç uyumu yüksek grupta hastalık süresi ortalama 18,8±4,93 yıl, ilaç uyumu düşük grupta 16,3±4,93 yıldı ve ilk grupta anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). İlaç uyumu yüksek hastalarda anti IL-1 ajanla tedavi edilenlerin oranı %20,5 (n=21), ilaç uyumu düşük hastalarda %8,4'tü (n=13). Anti IL-1 alanlarda ilaç uyumu daha yüksekti. (p=0,005).
İlaç uyumu yüksek ve düşük grubun ikisinde de en düşük ortalamalı yargı "7.Bu hastalığın ilaçsız tedavisi olmasını dilerdim.", en yüksek ortalamalı yargı "1.Hastalığımı biliyorum ve tedavimin çok uzun bir zaman devam edeceğinin farkındayım." olarak bulundu. Yargılardan alınan puanların ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,001).
Sonuç: Geçiş hastalarında ilaç uyum sorunu mevcuttur. Hastalık bilinci, uyumu olumlu etkilerken, ilaçsız tedavi beklentisi uyumu olumsuz etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Ailesel Akdeniz Ateşi, geçiş bakımı, ilaç uyumu

Abstract:
EVALUATION OF MEDICATION ADHERENCE IN FAMILIAL MEDITERRANEAN FEVER PATIENTS TRANSITIONED FROM PEDIATRIC RHEUMATOLOGY CLINIC TO ADULT RHEUMATOLOGY CLINIC 
Aim: The aim was to evaluate the medication adherence of Familial Mediterranean Fever (FMF) patients who transitioned from pediatric to adult clinics.
Material and Method: The study included 256 AAA patients who were transitioned from the Cerrahpaşa Medical Faculty Pediatric Rheumatology Clinic to the Adult Rheumatology Clinic and received AAA treatment between 2017-2024. Demographic data and clinical characteristics of the patients were examined. The Turkish version of the Medication Adherence Scale FMF, consisting of 18 questions, was applied to the patients. A score of 60 and above was considered high medication adherence, and a score below 60 was considered low medication adherence. The score distributions of both groups were examined.
Results: 39.6% (n=102) of the patients had high medication adherence, while 60.4% (n=154) had low medication adherence. The mean age at diagnosis was 18.6±5.34 in the high medication adherence group and 16.34±4.93 in the low medication adherence group and was significantly higher in the first group (p<0.001). The mean duration of disease was 18.8±4.93 years in the high medication adherence group and 16.3±4.93 years in the low medication adherence group and was significantly higher in the first group (p<0.001). The rate of those treated with anti-IL-1 agents was 20.5% (n=21) in patients with high medication adherence and 8.4% (n=13) in patients with low medication adherence. Medication adherence was higher in those receiving anti-IL-1 (p=0.005). In both the high and low medication adherence groups, the lowest average judgment was found to be "7. I wish this disease could be treated without medication.", and the highest average judgment was found to be "1. I know my disease and I am aware that my treatment will continue for a very long time." A significant difference was found between the average scores obtained from the judgments (p<0.001).

Conclusion: There is a problem of medication adherence in transition patients. While awareness of the disease positively affects adherence, the expectation of drug-free treatment negatively affects adherence.

Keywords: Familial Mediterranean Fever, transitional care, medication adherence