Taksi şoförlerinin mesleki risklere yönelik bilgi düzeyleri ve korunma yöntemlerinin değerlendirilmesi
An assessment of taxi drivers' knowledge level of occupational risks and prevention methods
Yazar: RUKEN BARUT
Danışman: PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Korunma tedbirleri = Protection measures ; Mesleki risk = Career risk ; Sürücüler = Drivers ; Taksi = Taxi ; Taksici = Cab-driver

Özet:
Taksi şoförlerinin mesleki risklere ilişkin bilgi düzeyleri ve korunma yöntemlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu araştırma tanımlayıcı araştırma türündedir. Taksi sayısı 40 ve üzeri olan toplam 9 taksi durağı çalışma kapsamına alınmıştır. Bu 9 taksi durağına kayıtlı 497 takside çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 524 taksi şoförü çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak taksi şoförlerine yönelik mesleki risklere ilişkin bilgi düzeyleri ve korunma yöntemlerini belirlemek amacıyla literatürden yararlanılarak araştırmacı tarafından anket formu hazırlanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Ki kare, MannWhitney U testi, Fisher exact testi kullanılmıştır (p<0,05). Araştırma sonucunda, şoförlerin yaptıkları işin hastalıklar ile ilişkilendirilmesinde farkındalık düzeylerinin %80,0 ile %45,0 arasında olduğu görülmüştür. Her sistem için (kas iskelet, kalp damar, solunum, psikosyal) ayrı ayrı değerlendirme yapıldığında, yapılan işin mesleki açıdan riskli bulma düşüncesine sahip olan şoförlerin oranının, korunma için önlem alma noktasında yarı yarıya düştüğü saptanmıştır. Korunma konusunda şoförlerin bilgilerinin yeterli olmadığı saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, şoförlerin korunma konusunda bilgi eksikliğini gidermek için eğitim programları önerilmiştir. Farklı sosyo ekonomik ve kültürel özellikler açısından benzeri çalışmaların yapılması ve koruyucu davranışları geliştiren eğitimlerle davranış değişikliğini değerlendiren araştırmalar önerilmektedir.

Abstract:
This research which was conducted to assess taxi drivers' knowledge level about occupational risks and prevention methods was designed in a descriptive manner. A total of 9 taxi ranks involving 40 taxis and over were included in the study. Study sample consisted of 524 taxi drivers who were working in the 497 taxis registered with these 9 taxi ranks and accepted to participate in the survey. To collect data, a questionnaire was developed by the researcher through benefiting from the literature to determine taxi drivers' level of knowledge and prevention methods related to occupational risks. Data were analyzed by using descriptive statistics, Chi-square test, Mann-Whitney U test, and Fisher Exact test (p<0,05). In the result of the research, it has been seen that the taxi drivers' level of awareness of associating their work with diseases is between 80.0% and 45.0%. When assessed separately for each system (musculoskeletal, cardiovascular, respiratory or psychosocial), it has been determined that the proportion of drivers who thought their work was risky in occupational terms fell by half with regard to taking actions for prevention. It has been identified that the drivers' knowledge of prevention was not sufficient. In the light of these findings, the present study recommended conducting training programs to address the knowledge deficit of the taxi drivers in prevention. It is recommended that similar further studies be conducted based on different socio-economic and cultural features, that training programs be implemented to develop preventive behaviors, and research into behavior changes be undertaken