Yiyeceğin kapitalistleşmesi ve denetimi: Türkiye'de gıda kontrolleri
The capitalization and control of food: Food inspections in Turkey
Yazar: EBRU DİLEK
Danışman: DOÇ. DR. UTKU AYBUDAK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Gıda ve teknoloji arasındaki bağlantı modern toplumun en önemli dinamiklerinden birisidir. Teknolojik ilerlemeler, gıda üretim aşamasından tüketim aşamasına kadar tüm süreçlerde kullanılmaktadır. Günümüzde teknolojik ilerlemelerin tarıma entegre edilmesi ile tarımdaki verimlilik artırılmış, daha az kaynak kullanımı ile daha fazla gıda üretimi sağlanmaktadır. Örneğin, hassas ve akıllı tarım ekipmanları, biyoteknoloji alanında gelişmelerin beraberinde getirdiği genetiği değiştirilmiş organizma ve ürünler, gıdaların dayanıklılığını artırmakta ve ürün kalitesini etkilemektedir. Ayrıca teknolojik ilerlemeler ile gıdaların raf ömrü uzatılmakta, gıda güvenliği sağlanmakta, tedarik zinciri sürecinde izlenebilirlik ve şeffaflık sağlanmaktadır.  
Gıda güvenliği ve erişimi, sağlıklı toplumun temel taşlarından birisidir. Güvenli ve sağlıklı gıda, insanların sağlıklarını koruması ve yaşam kalitelerini artırması açısından önem arz etmektedir. Gıda güvenliği, gıdaların üretim aşamasından tüketime kadar tüm aşamaların güvenilir ve sağlıklı olmasını ifade etmektedir. 
Gıda, üretiminden tüketimine kadar tüm süreçlerde çeşitli riskleri içermektedir. Bu riskler, fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskleridir. Gıdalara bulaşabilecek risklerin belirlenmesi ve yönetilmesi, halk sağlığının korunması açısından önem taşımaktadır.
Gıda güvenliği ve denetimi, küresel bir boyut niteliği taşımaktadır. Uluslararası gıda güvenliği, küresel sağlık, ticaret ve sürdürülebilir kalkınma açısından kritik bir öneme sahiptir. Ülkeler gıda kaynaklı hastalıkların yayılmasını önlemek, tüketici ve halk sağlığını korumak ve güvenli gıdaya erişim sağlanmak için standartlar ve mevzuatlar geliştirmekte ve değişen koşulları göz önüne alarak sürekli güncellemektedir. Gıda güvenliği, sadece yerel bir mesele değil, küresel çapta bir sorun durumuna dönüşmüştür. Bu durum ülkeler arasında iş birliği ve koordinasyon gerektiren bir sorunun ortaya çıkmasına etken olmuştur. 
Gıda ticaretinin küreselleşmesi, ülkeler arası sınırları aşan gıda tedarik zincirlerini ortaya çıkarmıştır. Bu durum, farklı ülkelerin gıda güvenliği standartlarının uyumlu hale getirilmesini ve uluslararası mevzuatların oluşturulmasını zorunlu kılmıştır. Gıda güvenliğinin sağlanması için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) gibi uluslararası kuruluşlar, Codex Alimentarius Komisyonu aracılığıyla gıda güvenliği standartlarının belirlenmesinde rol oynamışlardır. 
Türkiye'de gıda güvenliği ve denetimi halk sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Gıda denetimleri Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar tarihsel gelişim göstermiştir.  Ülkemizde gıda güvenliği, başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere çeşitli kurumlar ve kuruluşlar tarafından denetlenmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliği konusundaki politikaların belirlenmesi, standartların oluşturulması ve denetimlerin gerçekleştirilmesi gibi birçok görev ile yetkilendirilmiştir.

Abstract:
The connection between food and technology is one of the most significant dynamics of modern society. Technological advancements are utilized throughout all processes, from food production to consumption. Today, integrating technological advancements into agriculture has increased productivity, enabling more food production with fewer resources. For example, precision and smart farming equipment, along with developments in biotechnology such as genetically modified organisms and products, enhance the durability of foods and impact product quality. Additionally, technological advancements extend the shelf life of foods, ensure food safety, and provide traceability and transparency in the supply chain process.
Food safety and accessibility are fundamental pillars of a healthy society. Safe and healthy food is crucial for maintaining health and improving quality of life. Food safety involves ensuring that all stages of food, from production to consumption, are reliable and healthy.
Food involves various risks throughout its production and consumption processes. These risks include physical, chemical, and biological hazards. Identifying and managing these risks in food is essential for protecting public health.
Food safety and inspection have a global dimension. International food safety is critically important for global health, trade, and sustainable development. Countries develop and continually update standards and regulations to prevent the spread of foodborne diseases, protect consumer and public health, and ensure access to safe food. Food safety has evolved from a local issue to a global concern, necessitating international cooperation and coordination.
The globalization of food trade has led to cross-border food supply chains, making it necessary to harmonize food safety standards across different countries and create international regulations. Organizations such as the World Health Organization (WHO) and the Food and Agriculture Organization (FAO) have played a role in establishing food safety standards through the Codex Alimentarius Commission.
Food safety and inspection in Turkey are of great importance for the protection of public health. Food inspections have evolved historically from the Ottoman Empire to the present day. In our country, food safety is monitored by various institutions and organizations, primarily the Ministry of Agriculture and Forestry. The Ministry of Agriculture and Forestry is authorized with several responsibilities, such as setting policies related to food safety, establishing standards, and conducting inspections.