Seyyid Kutub'un ahkam ayetlerine bakışı
Seyyid Kutub's view of rule verses
Yazar: EKREM DAYAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ABAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahkam = Provisions ; Ahkamu`l-Kur`an = Ahkamu`l-Kur`an ; Ayetler = Verses ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Seyyid Kutub = Seyyid Kutub ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân-i Kerim ayetleri, itikad, ahkâm ve geçmiş peygamberler ile ümmetlerin kıssaları olmak üzere temelde üç hususu ele almıştır. Ahkâm ayetleri de fıkhî bir ayrıma tabi tutularak kendi içerisinde üç kısma ayrılmıştır. Bunlar: ibadât, muâmelât ve ukûbât ile ilgili ayetlerdir. İslam tarihi boyunca Kur'ân üzerine rivayet ve dirayet gibi farklı metotlar ile çeşitli tefsir faaliyetleri yürütülmüş olup kimisi Kur'ân'ın tüm ayetlerini ele almışken kimisi de sadece ahkâm ayetlerinin üzerinde durmuştur. Bu çalışmalardan birisi de XX. yy'da Mısır'da yaşayıp Müslümanları etkilemeyi başarmış önemli bir mütefekkir olan Seyyid Kutub'un edebi-içtimaı metot ile kaleme almış olduğu Fî Zılâli'l-Kur'ân adlı tefsiridir. Bu çalışmada Seyyid Kutub'un hayatına değinildikten sonra onun, adı geçen eseri bağlamında ahkâm ayetlerine bakış açısı ve açıklama yöntemi ele alınarak bu ayetleri nasıl değerlendirdiğinin yanı sıra mezheplere yaklaşımı incelenmiştir. Seyyid Kutub, tefsirinde tümüyle belli bir mezhebin etkisi altında kalmamıştır. Zira o, ahkâm ayetlerini tefsir ederken bazen mezheplerin görüşünü naklederek bunlardan birisini benimsemiş bazen de hiçbir mezhebin görüşünü benimsemediğini ifade ederek kendisi farklı bir görüş ileri sürmüştür. Ancak birçok yerde meselenin fıkhî tafsilatına girmemiş, detaylı bilgi için okuyucuyu fıkıh eserlerine yönlendirmiştir. Bununla beraber ahkâm ile ilgili ayetlerin fıkhî açıklamalarını yaptığı yerlerde de sadece fıkhî boyutu ele almamış, aynı zamanda bu ayetlerden çıkarılabilecek mesajlara da temas etmiştir.

Abstract:
It has dealt with three basic issues: verses of the Qur'an, ithikad, ahkam and the stories of the past prophets and the Ummah. The verses of Ahkam are divided into three parts within themselves, subject to a Fiqh distinction.These are verses related to ibadat, Muamalat and ukubat.Throughout the history of Islam, various exegetical activities have been carried out with different methods such as narratives and guidance on the Qur'an, some of which have dealt with all the verses of the Qur'an, while others have only focused on the verses of ahkam. One of these works is the Tafsir called Fî Zılali'l-Qur'an, which was written by Sayyid Qutub, an important scholar who lived in Egypt in the XX century and managed to impress the Muslims with his literary-içtimai method. In this study, after addressing the life of Sayyid Qutub, his approach to sects as well as his approach to the verses of ahkam in the context of his mentioned work were examined.Sayyid Qutb did not fall under the influence of a certain sect in his exegesis. For he, while interpreting the ahkam verses, sometimes adopted one of them by conveying the opinion of the sects, and sometimes expressed that he did not accept the opinion of any sects and put forward a different opinion himself.In many places, however, the Fiqh particulars of the matter did not enter, directing the reader to the works of fiqh for detailed information. However, in the places where he made the Fiqh explanations of the verses about ahkam, he did not only address the Fiqh dimension, but also contacted the messages that could be inferred from these verses.