Savunma alanında yapılan araştırma ve geliştirme giderlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi
Examination and evaluation of research and development expenses in the field of defense
Yazar: FURKAN TORUN
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ BUHUR
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Ülkenin egemenliğinin ve güvenliğinin korunması, olası bir saldırıda veya savaş durumunda caydırıcı gücünü kullanabilmesi yüksek teknolojik ürünler ve savunma sistemlerine sahip olması ile mümkündür. Savunma teknolojisine sahip olan ülkeler yüksek teknolojik savunma sistemleri üreterek ve geliştirerek diğer ülkelere karşı üstünlük kurmasını sağlamaktadır. Yüksek teknolojik savunma sistemlerinin üretilmesi ve geliştirilmesi ise savunma alanında göstereceği araştırma ve geliştirme çalışmalarına bağlıdır. Dünya genelinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin en yoğun olarak kullanıldığı alanlardan biri savunmadır. Ülkelerin savunma alanında dışa bağımlılığını azaltmasında, özgün, milli, kaliteli ve katma değeri yüksek ürünler üretmesinde, ürettikleri ürünleri ihraç ederek ülkenin gelirlerini artırmasında ve dış tehditlere karşı ülkenin korunmasında savunma alanındaki araştırma ve geliştirme faaliyetleri son derece önemlidir. Ülkeler bu faaliyetlerin gerçekleşmesi için bütçesinden harcama yapmaktadır.
Bu çalışmada, ülkelerin savunma alanında yaptıkları araştırma ve geliştirme harcamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Türkiye'nin ve diğer ülkelerin harcama düzeylerini uluslararası kuruluşlardan alınan veriler dahilinde karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İnceleme sonucunda, Türkiye'nin yaptığı harcamalarda istikrarsızlık olduğu gözlemlenmiştir. Diğer ülkelerde ise geçmişte ve günümüzde yaşanan olaylar neticesinde harcamalarını artırdığı ve artırmaya devam edeceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bütün ülkelerin savunma alanında yaptıkları araştırma ve geliştirme harcamalarının gayri safi yurtiçi hasıla içerisindeki payının yüzde birin altında olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
It is possible for a country to protect its sovereignty and security only by possessing high-tech products and defence systems in order to utilize its deterrent force in case of a potential attack. Countries with defense technology provide superiority against other countries by producing and developing high-tech defense systems.  The production and development of high-tech defense systems depends on the research and development studies to be carried out in the field of defense. Defence is one of the areas where research and development activities are used most intensively worldwide. Research and development activities in the field of defense are extremely significant in reducing the foreign dependency of countries in the field of defense, producing unique, national, high quality and high value-added products, increasing the country's revenues by exporting the products they produce and protecting the country against external threats.  Countries spend from their budget for the realization of these activities. 
In this study, it is aimed to examine the research and development expenditures of countries in the field of defense. In this context, the expenditure levels of Türkiye and other countries was discussed comparatively within the data received from international organizations.  As a result of the examination, it has been observed that there is instability in the expenditures made by Türkiye. In other countries, as a result of past and present events, it has been concluded that it has increased its expenditures and will continue to increase them. In addition, it has been determined that the share of research and development expenditures made by all countries in the field of defense in gross domestic product is below one percent.