Yaratıcı arzu ve sanatçı oluşun sinemadaki görünümü
Creative desire and the appearance of being the artist in the cinema
Yazar: GAMZE YILMAZ GÜNTAY
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Sanat = Art ; Sanat eylemi = Art action ; Sanatkarlar = Artisans ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Sanatçılar = Artists ; Sinema = Cinema

Özet:
"Sinema; sanatçı oluş ve sanatsal üretim üzerine ne tür düşünceler üretmektedir?" sorusuna odaklanan bu tez çalışması, temeline Gilles Deleuze ve Félix Guattari'nin "yaratıcı arzu" kavramlaştırmasını almaktadır. Arzuyu pozitif düzeyde ele alan çalışmada sanatçıların yaratıcı arzularının eserlerin oluş sürecindeki etkileri incelenmektedir. Aynı zamanda Deleuze'ün sanatla üretilen düşüncenin, kaosla mücadelenin bir yolu olduğu ve bir zorunluluktan kaynaklandığı yaklaşımı, filmler üzerinden değerlendirilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, sinematografik düşüncede sanatçı oluşu ve sanatsal üretimi zorunlu hale getiren koşulların sinemanın araçlarıyla nasıl ortaya konulduğunu açığa çıkarmaktır. Bu bağlamda tezin kuramsal çerçevesi oluşturulmaya başlandığı andan itibaren kavramsal düşünce ile sinematografik düşünce paralel olarak ilerletilmektedir. Filmler çözümlenirken, yine Deleuze ve Guattari'nin merkeziyetsiz, neden-sonuç ilişkisi kurmayı zorunlu kılmadan yatay yönde gelişen ve hiyerarşik olmayan "köksapsal düşünce" yaklaşımı benimsenmektedir. Bazen üzerine düşünülen kavramların işaret ettiği filmlere, bazen de izlenen filmlerin açığa çıkardığı sinematografik düşüncenin işaret ettiği kavramlara başvurulmaktadır. Disiplinlerarası bir yaklaşımla yapılan okumalar, film izlemeleri ve çözümlemelerinin tezi taşıdığı yollarda ilerlenilmektedir. Temel amaç sorular sormayı ve sanat üzerine düşünmeyi sürdürmektir.

Abstract:
This thesis work focuses on the question of "What kind of thoughts does cinema produce on becoming an artist and artistic production?" based on Gilles Deleuze and Felix Guattari's conceptualization of "creative desire". In this study, which deals with desire at a positive level, the effects of artists creative desires on the creation process of works are examined. At the same time, Deleuze's approach that the thought produced by art is a way of fighting chaos and arising from necessity is evaluated through films. The aim of this thesis study is to reveal how the conditions that make being an artist and artistic production mandatory in cinematographic thinking are revealed through the tools of cinema. In this context, from the moment the theoretical framework of the thesis began to be formed, conceptual thinking and cinematographic thinking are advanced in parallel. While analyzing the films, Deleuze and Guattari's decentralized, horizontally developing and non-hierarchical "rhizome thinking" approach is adopted, without necessarily establishing a cause-effect relationship. Sometimes it is applied to the films indicated by the concepts considered on them, and sometimes to the concepts indicated by the cinematographic thinking revealed by the films watched. With an interdisciplinary approach the progress is made in the ways that the readings, movie watching and analysis carry this thesis. The main purpose is to keep asking questions and thinking about art.