Birinci Dünya Harbinde, Kafkas İslam Ordusunun lojistik durumu - teşkilatlanma ve tahliyesi
Logistics, organization and evacuation of the Caucasion Islamic Army in the First World War
Yazar: MUHAMMED ALİ MUTLUER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ETHEM ATNUR
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Askeri Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askeri teşkilat = Military organization ; Dünya Savaşı I = World War I ; Kafkas İslam Ordusu = Caucasian Islam Army ; Lojistik = Logistics ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Savaş = War ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Kafkas Cephesi'nde 1914 yılında Osmanlının, Çarlık Rusya'ya karşı başlattığı Sarıkamış taarruzu başarısız olmuş, Türk Ordusu Anadolu'nun içlerine kadar çekilmiştir. Fakat Çarlık rejiminin yıkılması ve ardından 3 Mart 1918'de Brest – Litovsk antlaşmasının imzalanması dengeleri değiştirmiş, Türk ordusu 1877 - 1878 harbi sınırlarına geri dönmüş, hatta daha ileri harekât için hazırlıklara başlamıştır.
25 Mayıs 1918'de Nuri Paşa'nın Gence'de karargâh kurmasıyla Kafkas İslam Ordusu harekâta fiilen başlamıştır. Harekât 5. Kafkas Tümeni ve 15. Piyade Tümeni tarafından icra edilmiştir. 5. Kafkas Tümeni, harekâtın büyük bir kısmını üstlenmiş ve lojistik teşkilatların çoğunluğu bu tümenin gayretleriyle oluşturulmuştur. 15. Piyade Tümeni ise, 5 Ağustos 1918'de Birinci Bakü Taarruzunun başarısız olmasıyla bölgeye sevk edilmiştir. Kurtarılmış bir bölgeden geçtiği için zorlu bir ikmal faaliyeti olmamış ve hızlı bir şekilde Bakü önlerine gelmiştir. 15 Eylül 1918'de de Bakü kurtarılmıştır. 15. Piyade Tümeninin lojisitk hizmetleri daha çok Dağıstan harekâtında etkin olarak kullanılmıştır.
Kafkas İslam Ordusu sadece askeri hareketi yürütmemiş, Azerbaycan coğrafyasında harp okulu, küçük zabit mektebi, askeri telgraf mektebi gibi askeri açıdan eğitim verecek okulların yanında, çeşitli fabrikalar açma girişimleri de olmuştur. Ordu başarılı hareketler yürütse de Osmanlının diğer cephelerde durumu hiç iyi değildi ve 30 Ekim 1918'de Mondros mütarkesi imzalandı. Mütareke gereği Türk Ordusu Kafkasları boşaltmak zorunda kaldı.

Anahtar Sözcükler: Askeri Tarih, Osmanlı Tarihi, Rusya Tarihi

Abstract:
In the Caucasus Front, the Sarikamis offensive launched by the Ottomans against Tsarist Russia in 1914 failed, and the Turkish Army retreated into Anatolia. However, the collapse of the Tsarist regime and then the signing of the Brest-Litovsk treaty on March 3, 1918 changed the balance, the Turkish army returned to the borders of the 93 war and even started preparations for a further operation.
On May 25, 1918, with Nuri Pasha's headquarters in Ganja, the Caucasian Islamic Army actually started the operation. The operation was carried out by the 5th Caucasian Division and the 15th Infantry Division. The 5th Caucasian Division undertook a large part of the operation and most of the logistics organizations were formed with the efforts of this division. The 15th Infantry Division was dispatched to the region on August 5, 1918 after the failure of the First Baku Offensive. As it passed through a liberated area, there was no difficult supply operation and Baku quickly arrived. Baku was liberated on September 15, 1918. Logistics services of the 15th Infantry Division were used more effectively in the Dagestan operation.
The Caucasian Islamic Army has not only carried out the military movement, but there have been attempts to open various factories in the geography of Azerbaijan, in addition to schools that will provide military training such as war school, junior officer school, military telegraph school. Although the army carried out successful movements, the situation of the Ottomans on other fronts was not good at all and the Armistice of Mudros was signed on 30 October 1918. According to the armistice, the Turkish Army had to evacuate the Caucasus.

Keywords: Military History, History Of The Ottoman Empire, History Of Russia.