Ladik dayk kümesinin petrolojisi, jeokimyası ve yapısal özellikleri Ladik-Sarayönü, Konya
Petrology, geochemistry and structural properties of the Ladik dike swarm, Ladik-Sarayönü, Konya
Yazar: ABDÜSSAMED GÜVEN
Danışman: PROF. DR. TİMUR USTAÖMER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Dayklar = Dikes ; Jeokimya = Geochemistry ; Mavişist = Blueschist ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Anatolid-Torid Platformu'nun Paleosen döneminde yüksek basınç metamorfizmasına maruz 
kalmış bir bölümünü oluşturan Afyon Zonu'nun Konya KB'sındaki yüzlekleri Paleozoyik yaşlı 
kaya birimlerini kesen dayklar (Ladik dayk kümesi) veya onlarla dokanak yapan meta-volkanik 
ve volkaniklastik sedimentleri (Kadınhanı volkanikleri) kapsar. Önceki çalışmalarda 
çoğunlukla Devoniyen-Alt Karbonifer-Permiyen yaşlı olarak düşünülmüştür. Bu çalışmada 
Ladik dayk kümesine ait bir dayk (meta-tonalit) ve Kadınhanı volkaniklerine ait bir lav (meta-
trakit) üzerinde gerçekleştirdiğimiz LA-ICP-MS U-Pb zirkon yaş tayininin tektonik anlamı 
tartışılmaktadır. 
Ladik batısında, Karbonifer yaşlı melanj üzerinde tektonik olarak yer alan Silüryen- Devoniyen 
yaşlı Bozdağ meta-karbonat platformu dilimi, mavişist fasiyesinde metamorfizmaya uğramış 
diyabaz, mikrogabro ve tonalit bileşimli dayklar ile kesilir. Dayklar çoğunlukla birbirine 
paralel, 1 ila 5 metre genişlikli ve kilometrelerce uzunluklu olup KB-GD doğrultulu bir küme 
oluşturur. Yaklaşık 4 km genişlikli bu küme içinde > 60 adet dayk yer alır. Jeokimyasal 
özellikleri, farklı bileşimdeki daykların aynı mağmadan fraksiyonel kristalizasyon ile türediğini 
ortaya koymaktadır. N-MORB'a normalize örümcek diyagramlarda bazik dayklar MORB'a 
benzer yatay desen sergiler ve Nb-fakirleşmesi gösterirler. 


 

 

 

xviii 

Kadınhanı ilçesinin GD kesiminde ise meta-trakiandezitik lavlar ve ilişkili volkaniklastik 
sedimentler yer alır. Lavların jeokimyası yitim bileşeni içeren bir kaynak alandan gerilme 
ortamında oluşumu yansıtır. Kadınhanı meta-trakiandezitlerinden ayrılan zirkonların U-Pb 
izotop analizinden 229±1.3 My konkordiya yaşı (MSWD 1.19) elde edilmiştir. Ladik dayk 
kümesine ait meta-tonalitten ayıklanan zirkonlarda önemli Pb kaybı bulunmaktadır. Bu veri seti 
içinde en konkordan analizleri kullanılarak elde edilmiştir. 

Bu çalışmada elde edilen bulgular gerek Ladik dayk kümesinin gerekse Kadınhanı meta- traki 
andezitlerinin Üst Triyas sırasında, Gondwana kuzey kenarının riftleşmesi sırasında yerleştiğini 
ortaya koymaktadır.  

Temmuz 2024 ,  129. sayfa.

Abstract:
Afyon Zone forms a part of the Anatolid-Tauride platform which underwent to high pressure 
metamorphism during Palaeocene. The exposures of Afyon Zone to the NW of Konya comprise 
dykes (Ladik dyke swarm) cutting the Palaeozoic rock units or making contact with meta-
volcanic and volcaniclastic sediments (Kadınhanı volcanics). The age of this unit is mostly 
thought to be Devonian-Lower Carbonifferous-Permien in previous studies. In this study, the 
tectonic meaning of the U-Pb LA-ICP-MS zircon dating is discussed. 
One sample (meta-tonalite) from Ladik dyke mass and one sample (meta-trachyte) from 
Kadınhanı volcanics were dated by LA-ICP-MS analyses. The Carboniferous melange is 
tectonically overlaid by the Silurian-Devonian Bozdağ meta-carbonate platform slice cut by 
dykes in diabase, microgabro and tonalite composition which affected by blueschists facies 
metamorphism. Dykes are mostly parallel to each other, from 1 to 5 m in width and a few km 
in length creating a set of NW-SE trending. > 60 individuals dykes exist in this cluster (4 km in 
width). The chemical composition of these dyke indicate that the dykes were formed from same 
magma by fractional crystalization. The basic dykes present similar horizontal pattern to 
MORB on N-MORB normalised spidergram and show Nb depletion. 


 

 

 

xx 

The meta-trachyandesitic lavas and associated volcaniclastic sediments take place to the SE of 
Kadınhanı. Geochemistry of the lava reflects a rift environment containing subduction 
component. U-Pb dating of zircons separated from the sample of Kadınhanı meta- 
trachyandesites yielded a concordia age of 229±1.3 Ma (MSWD 1.19). Zircons from the sample 
of Ladik dyke mass have a considerable Pb loss. So that, a Concordia age of 221±4.1 Ma 
(MSWD 0.9) was obtained by using the most concordia ages from the data set. 

The data obtained by this study indicate that both of the Ladik dyke mass and Kadınhanı meta-
trachyandesites were formed by the rifting of the northern margin of Gondwana during Upper 
Triassic. 

July 2024,  129. pages.