Kentsel yoksulluğa yönelik sosyal belediyecilik uygulamaları: Kepez Belediyesi örneği
Social municipal practices against urban poverty: The case of Kepez Municipality
Yazar: ÖMER FARUK BAHAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE DURMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Antalya-Kepez = Antalya-Kepez ; Belediyeler = Municipalities ; Sosyal devlet = Social state ; Sosyal politika = Social policy ; Toplumcu belediyecilik = Social municipalism ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bir ülkede insanların temel yaşam gereksinimlerini karşılamak için ihtiyaç duyduğu
kaynaklardan yoksunluk durumu olarak karşımıza çıkan yoksulluk, nedenleri ve sonuçları
bakımından toplumları doğrudan etkilemektedir. Bu durum sadece az gelişmiş ve gelişmekte olan
ülkelerin değil aynı zamanda gelişmiş modern toplumların da karşı karşıya kaldığı bir sorundur.
Sosyal devlet olgusu ve sosyal politikaların ortaya çıkışı ve gelişimi, yoksulluk olgusu ile
paralel bir gelişim göstermiştir. Bu sebeple yoksulluk ve sosyal devlet kavramları arasında sıkı
bir ilişkinin olduğu kabul edilmektedir.
Sanayi Devrimi ile artan sosyal sorunlar devletlerin daha fazla göz ardı edilemeyen ana
problemlerinden biri haline gelmiş ve çözüm önerisi olarak sosyal politikalar devreye girmiştir.
Günümüze kadar ki uygulamalarında pek çok dönüşüm yaşayan bu politikalar aynı zamanda
politika uygulayıcıları bakımından da bir dönüşüme uğramıştır. İlk dönemlerinde merkezi
yönetimin yaptığı hizmetler küreselleşme ve liberal politikalarında etkisiyle zaman içerisinde
yerini yerel yönetimlere ve sivil toplum kuruluşlarına bırakmıştır. Merkezi yönetimin sosyal
politika uygulamalarında daha pasif konuma gelmesi ve nüfusun anakentlerde yoğunlaşmaya
başlaması ile yoksullukla mücadelede yerel yönetimler daha etkin rol oynamaya başlamıştır. Bu
gelişmeler doğrultusunda halka en yakın yönetim birimi olan belediyelere önemli görev ve
sorumluklar yüklenmiştir. Bu çerçevede araştırmanın konusunu oluşturan sosyal belediyecilik ve
kent yoksulluğu ilişkisi, yoksullukla mücadele anlamında önem arz etmektedir.
Dört bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın temelini oluşturan
sosyal politika, yoksulluk, Türkiye'de yoksulluğun nedenleri ve mücadele yöntemleri hakkında
bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise sosyal politika ve yoksulluk ilişkisi çerçevesinde sosyal
belediyecilik ele alınmış ve bu ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için sosyal devlet anlayışı, yerel
yönetim ve sosyal belediyecilik, Türkiye'de sosyal belediyeciliğin tarihsel gelişimi açıklanmıştır.
Ayrıca sosyal belediyeciliğin işlevleri, sorunları ve uygulamaları da ele alınmıştır. Araştırmanın
üçüncü bölümünde ise Antalya'da diğer merkez ilçelere göre halkı göreceli olarak
sosyoekonomik açıdan daha düşük gelirli olan, fazlasıyla göç alan ve kentsel yoksulluğun
yoğunlaştığı Kepez ilçesinin yerel yönetim birimi olan Kepez Belediyesi'nin sosyal belediyecilik
uygulamaları kendi internet sitelerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Son bölümde ise Kepez Belediyesinin sosyal belediyecilik uygulamalarını gerçekleştiren 
birimlerde görevli personelle yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılarak sosyal belediyecilik algısı,
uygulamalar, yaşanan problemler ve pandemi etkisi ve öz değerlendirmeleri MAXQDA 2020
programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların, sosyal belediyecilik kavramını, çalıştıkları
birimler üzerinden algıladıkları, kavrama yönelik çeşitli bakış açılarının olmasıyla birlikte
kavramın, çoğunlukla sosyal yardımlar üzerinden anlaşıldığı görülmüştür. Ayrıca insan odaklı bir
sosyal belediyecilik uygulamasını temel aldıkları anlaşılmıştır.

Abstract:
Poverty, which is a situation of deprivation of the resources that people need to meet their basic
life needs in a country, directly affects societies in terms of its causes and consequences. This is a
problem faced not only by underdeveloped and developing countries, but also by developed
modern societies.
The social state phenomenon and the emergence and development of social policies have shown
a parallel development with the phenomenon of poverty. For this reason, it is accepted that there
is a close relationship between the concepts of poverty and social state.
Social problems that increased with the Industrial Revolution became one of the main problems
of the states that could not be ignored any longer, and social policies came into play as a solution
proposal. These policies, which have undergone many transformations in their practices until
today, have also undergone a transformation in terms of policy practitioners. The services
provided by the central government in its early periods have been replaced by local governments
and non-governmental organizations over time, with the effect of globalization and liberal
policies. Local governments have begun to play a more active role in the fight against poverty, as
the central government has become more passive in social policy practices and the population has
started to concentrate in metropolitan areas. In line with these developments, important duties and
responsibilities have been imposed on municipalities, which are the closest administrative units to
the public. In this context, the relationship between social municipality and urban poverty, which
is the subject of the research, is important in terms of fighting against poverty.
In the first part of this study, which consists of four parts, information about social policy,
poverty, the causes of poverty in Turkey and methods of struggle are given. In the second part,
social municipality is discussed within the framework of the relationship between social policy
and poverty, and in order to better understand this relationship, the understanding of social state,
local government and social municipality, and the historical development of social municipality
in Turkey are explained. In addition, the functions, problems and practices of social municipality
are also discussed. In the third part of the research, the social municipality practices of Kepez
Municipality, which is the local government unit of Kepez district, which has a relatively lower 
xii
socioeconomic income compared to other central districts in Antalya, receives a lot of
immigration and has intensified urban poverty, were evaluated in line with the information
obtained from their own websites. In the last part, semi-structured interviews were made with the
personnel working in the units that carry out the social municipality practices of Kepez
Municipality, and the perception of social municipality, practices, the problems experienced, the
effect of the pandemic and their self-evaluations were analyzed using the MAXQDA 2020
program. It has been seen that the participants perceive the concept of social municipality through
the units they work in, and the concept is mostly understood through social assistance, although
there are various perspectives on the concept. Also, it has been understood that they are based on
a human-oriented social municipality practice.