İklim duyarlı peyzaj tasarımında bitki kullanım ölçütlerinin belirlenmesi: Bilkent Üniversitesi kampüsü
Determination of plant usage criteria in climate sensitive landscape design: Bilkent University campus
Yazar: FATMA NUR KARANFİL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bilkent Üniversitesi = Bilkent University ; Bitkisel tasarım = Plant design ; Dayanıklılık = Durability ; Soğuğa dayanıklılık = Cold hardiness

Özet:
Kentleşmenin iklim değişikliğine olan etkisi göz önünde bulundurulduğunda; kentsel peyzaj tasarımı süreçlerinde bitki-iklim ilişkisinin tutarlı biçimde kurulması hem sürdürülebilir bir çevre yaratmada hem de iklim değişikliği ile mücadelede önemli katkı sağlayabilir. Bu tez çalışmasıyla, iklim duyarlı peyzaj tasarım projelerinin geliştirilebilmesi doğrultusunda bitki tür seçimi ve bitki yerleşim ilkelerinin belirlenme aşamalarının tanımlandığı bir model üretilmesi amaçlanmıştır. Bu modelin ortaya konmasında iklim bileşenlerinden sıcaklık, yağış, rüzgâr ve güneşlenme verileri değerlendirilmiştir. Bitkilerin sıcağa ve soğuğa dayanıklılık zonları, ekolojik istekleri, doğal tür olma durumları ve bitki-yapı ilişkisi, bitki seçim sürecinin iklim duyarlı belirleyici ve sınırlayıcı etmenlerini oluşturmaktadır. Bu iklim duyarlı belirleyici ve sınırlayıcıların değerlendirilmesi sonucunda, geliştirilecek tasarım ilkelerinin, peyzaj tasarımında, bitkilendirilmiş mekânların iklim duyarlılığı bakımından başarımlarının değerlendirilmesinde ve aynı zamanda bitkilendirilmiş alanlarda iklim tabanlı problemlerin çözümünde kullanılabileceği düşünülmektedir. Çalışma alanı olarak seçilen Bilkent Üniversitesi Kampüsü'nde önerilen bu model uygulanmış ve iklim verilerinin, mevcut bitki örtüsünün ve mekânsal analizlerinin yorumlanması ile kampüsün iklim odaklı dış mekân yapısının güçlü ve geliştirilebilir yanları ortaya konmuştur.

Abstract:
Considering the effect of urbanization on climate change; in urban landscape design processes, the consistent establishment of a plant-climate relationship can make an important contribution to both creating a sustainable environment and tackling climate change. In this thesis, it is aimed to produce a model in which decision-making stages are defined in order to determine the principles of plant species selection and plant placement in order to develop climate-sensitive landscape design projects. In the presentation of this model, temperature, precipitation, wind and sun-exposure data from climate parameters were evaluated. Plant hardiness zones and heat tolerance zones, their ecological demands, their natural species status, the plant-structure relationship are the determining and limiting factors of the climate sensitive plant selection process. As a result of evaluating these climate sensitive determinants and limiters, it is thought that the design principles to be developed can be used in landscape design to evaluate the achievements of vegetated areas in terms of climate sensitivity, as well as to solve climate-based problems in vegetated areas. This proposed model was applied at the Bilkent University Campus, which was chosen as the study area, and the strengths and developable sides of climate oeriented outdoor structure of the campus were revealed by interpreting climate data, existing vegetation and spatial analysis.