Sağlık çalışanlarında işe cezbolma, işe yabancılaşma ve performans arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluating the relationship between work engagement, work alienation and work performance in healthcare professionals
Yazar: NAZAN KARTAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET KARAGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Performans = Performance ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; İş performansı = Job performance ; İş performansı = Job performance ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
İşe cezbolma davranışı, pozitif psikoloji akımının öncül konularından biri olarak uluslararası yazında daha önceden kullanıldığı halde, günümüz Türkçe yazınında hak ettiği öneme henüz kavuşamamıştır.Diğer yandan işe yabancılaşma kavramı da çalışanları pek çok konuda olumsuz etkileyen bir kavram olarak bilinmektedir. Bu çalışma, sağlık çalışanlarının işe cezbolma ve işe yabancılaşma düzeylerinin performansa etksini ölçmek için gerçekleştirilmiştir.  Bu kapsamda Ankara'nın metropolitan bölgesinde bulunan birer adet kamu hastanesi, üniversite hastanesi ve özel hastanede görev yapan 493 sağlık çalışanından elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bu sağlık kurumlarında çalışan bireylerin genel işe cezbolma ve işe yabancılaşma davranışlarının orta, çalışma performanslarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Yine bu çalışmada yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre sağlık çalışanlarının işe cezbolma düzeylerinin performanslarına etkisi (0,20) olumlu yönde ve anlamlı bulunmuştur. İşe yabancılaşma düzeylerinin performanslarına etkisi ise (0,16) olumsuz yönde anlamlı bulunmuştur. Bunların yanı sıra çalışanların işe cezbolma ortalamalarının cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu ve hem sektörde hem de kurumda çalışma yılları ve gelir durumu dışındaki değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür (p<0,05). İşe yabancılaşma ortalamaları ise demografik değişkenlerden hastane türü ve yönetsel pozisyon durumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Çalışanların performans düzeyleri ortalamalarının ise öğrenim durumu ve yönetsel pozisyona göre farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Örgütsel davranış alanında yazında yerini alan işe cezbolma ve işe yabancılaşma davranışlarının sağlık kurumlarında çalışan bireylerin performans düzeylerine etkilerini ölçmek amacıyla yapılan bu çalışmanın daha sonraki çalışmalara yol göstermesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.


Anahtar Sözcükler: İşe cezbolma, işe yabancılaşma, çalışan performansı, sağlık çalışanları, sağlık kurumları

Abstract:
Although work engagement has previously entered foreign literature as one of the precursor subjects of the positive psychology movement, it has yet to receive its rightful place in the Turkish literature of today. On the other hand, the concept of work alienation is known to have an adverse effect on the workers regarding many issues. This study has been made to measure the effect of work engagement and work alienation on the job performances of healthcare professionals.  In this context, data obtained from 493 healthcare professionals serving at a public hospital, a university hospital and one private hospital located in the Ankara metropolitan area have been evaluated. As a result of the undertaken analysis, the work engagement and work alienation behaviors of the health professionals working at these healthcare organizations were determined medium, their work performance levels were found to be high. Again, as a result of the regression analysis made within this study, the effect (0.20) of healthcare professionals' work engagement level on their performance was found positive and meaningful. Whereas the effect (0.16) of work alienation on their performances was determined to be meaningfully negative. In addition to these, it was seen that variables other than gender, marital status, level of education and their service period both in the sector and at the organization and their income level did not show statistically meaningful differences regarding the professionals' work engagement averages (p<0.05).  But their work alienation averages showed meaningful differences in terms of demographical variables to hospital type and administrative positions (p<0.05). Whereas it was seen that the professionals' performance level averages displayed differences according to their level of education and administrative position (p<0.05). This study which has been made to measure the effects of work engagement and work alienation behaviors which have been contributed to the literature in the field of organizational behavior, to the performance levels of persons working at healthcare organizations, is considered as a significant study which will lead the way for subsequent studies. 


Keywords: Work engagement, work alienation, job performance, healthcare professionals, healthcare organization