Hayatları yeniden inşa etmek: 6 Şubat deprem felaketinin sosyolojik boyutlarını keşfetmek
Rebuilding lives: Discovering the sociological dimensions of the 6 February earthquake disaster
Yazar: ZEKİYE BEYZA ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. İLKAY ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
6 Şubat 2023'te Türkiye'yi vuran yıkıcı depremler, bireylerin ve toplumun yaşamı üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakmıştır. Bu felaket, sosyal yapılarda önemli değişimlere yol açmış ve afet sonrası toparlanma süreçlerinin kapsamlı bir şekilde ele alınmasını gerektirmiştir. Bu çalışma, Adıyaman ve Kahramanmaraş şehir merkezlerinde yaşayan depremzedelerin baş etme stratejilerini ve bu stratejilerin sosyal dayanıklılık ile toparlanma üzerindeki etkilerini incelemektedir.
Araştırmada, niteliksel yöntemlerden derinlemesine görüşme tekniği kullanılmış ve katılımcılar kartopu yöntemiyle gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Çalışma, afetlerden farklı şekillerde etkilenen bireylerin benimsemiş olduğu baş etme stratejilerinin çeşitliliğine ve bu süreçleri şekillendiren sosyal ve kültürel faktörlere odaklanmaktadır. Bulgular, depremzedelerin yaşadığı travmaların boyutlarını, toplumsal ve bireysel düzeyde karşılaşılan zorlukları, eğitim, sağlık, barınma gibi alanlarda yaşanan sorunları ve bu problemlere getirilen çözümleri ortaya koymaktadır.
Ayrıca, depremzedelerin iyileşme sürecinde sadece fiziksel yapıların yeniden inşasının değil, aynı zamanda sosyal, psikolojik ve ekonomik çabaların da büyük öneme sahip olduğu görülmüştür. Çalışma, afet müdahale ve kurtarma çabalarının teknik ve mühendislik yaklaşımlarının ötesine geçmesi; sosyal, kültürel, dini ve politik boyutları kapsaması gerektiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma, afet sosyolojisi literatürüne katkı sunmakta ve afet yönetimi stratejilerinin daha kapsayıcı politikalarla geliştirilmesi gerektiğini önermektedir.
Anahtar Kelimeler: Afet, Afetin Sosyolojik Boyutu, Deprem, Başa Çıkma Stratejileri, Toplumsal Dayanışma

Abstract:
The devastating earthquakes that struck Türkiye on February 6, 2023, had profound and lasting effects on individuals and society. This disaster led to significant changes in social structures, necessitating a comprehensive examination of post-disaster recovery processes. This study explores the coping strategies employed by earthquake survivors in the city centers of Adıyaman and Kahramanmaraş and examines the impact of these strategies on social resilience and recovery.
The research employs qualitative methods, using in-depth interviews with participants who were selected through the snowball sampling technique on a voluntary basis. The study focuses on the diversity of coping strategies adopted by individuals affected in different ways by disasters and the social and cultural factors shaping these recovery processes. The findings reveal the dimensions of trauma experienced by survivors, the challenges faced on both societal and individual levels, and the problems encountered in education, health, housing, and daily life practices, as well as the solutions proposed for these issues.
Moreover, it highlights that the recovery process involves not only the reconstruction of physical structures but also significant social, psychological, and economic efforts. The study underscores the necessity for disaster response and recovery efforts to extend beyond technical and engineering approaches to include social, cultural, religious, and political dimensions. In conclusion, this research contributes to the sociology of disasters and emphasizes the need for disaster management strategies to be revised and developed into more inclusive policies.
Keywords: Disaster, Sociological Dimension of Disaster, Earthquake, Coping Strategies, Social Solidarity