Optimal para alanları: Avro alanı ile Türkiye arasındaki yakınlaşma
Optimal currency areas: The convergence between eurozone and Turkey
Yazar: GANİ BATU KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AKKOYUNLU WİGLEY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Euro = Euro ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Maastricht Anlaşması = Maastricht Agreement ; Optimum para alanı = Optimal currency area ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal analiz = Monetary analysis ; Parasal birlik = Monetary Union ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Çalışmamızın amacı, özellikle Gümrük Birliği sonrası dönemde, Avro Alanı ile Türkiye arasındaki nominal ve reel yakınsamanın gerçekleşip gerçekleşmediğini Optimal Para Alanları Teorisi çerçevesinde sınamaktır. Yakınsamanın analizi amacıyla Avrupa Birliği ile ticaretin ivme kazandığı, 1996 yılı sonrası dönem baz alınmıştır.Bu amaçla ilk olarak Avro Alanı ile Türkiye arasındaki yakınsamanın nominal ölçütünü ve mevcut durumu göstermesi açısından, Maastricht Kriterleri'nin Türkiye tarafından ne derecede karşılandığı incelenmiş, Türkiye'nin fiyat istikrarı ve faiz oranları kriterlerini karşılayamamakla birlikte borç stoğu ve bütçe açığı kriterlerini yerine getirebildiği sonucu elde edilmiştir. Daha sonra, ?şoklarının benzerliği? Optimal Para Alanları kriteri kullanılarak ampirik analiz bölümüne devam edilmiştir. Avro Alanı ile Türkiye arasındaki ilişki, tüketici fiyatları endeksleri, endüstriyel üretim endeksleri ve M2 değişkenlerinin kulanımıyla analiz edilmiş, yakınsama olup olmadığı hata düzeltme modeli ve VAR modeli çerçevesinde eşbütünleşme analizi kullanılarak belirlenmiştir. Serilerin birinci dereceden bütünleşik olmaları Engle-Granger ve Johansen eşbütünleşme analizlerinin yapılabilmesine olanak sağlamıştır. Engle-Granger sınamasından elde ettiğimiz sonuçlar ışığında Avro Alanı ve Türkiye arasında, tüketici fiyatları endeksleri, M2 ve endüstriyel üretim endeksleri için uzun dönemli bir ilişkiye rastlanmamıştır. VAR analizi çerçevesinde yapılan Johansen eşbütünleşme sınamasıyla da söz konusu sonuç desteklenmiş, Türkiye ile Avro Alanı M2 verileri arasında uzun dönemli bir ilişkiye rastlanmamış, nedeninin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Avrupa Merkez Bankası para politikalarının uyumlu olmamasından kaynaklanabileceği belirtilmiştir. Endüstriyel üretim endeksi serileri arasında da eşbütünleşme bulunamamasının nedeninin, arz şoklarının yeterli ilişkide olmamasından kaynaklanabileceği ifade edilmiştir. Tüketici fiyatları endeksi sonuçlarında ise eşbütünleşme ilişkisi bulunmasına rağmen bu ilişkinin ters yönde olmasının, Türkiye'nin yüksek enflasyon probleminden kaynaklanabileceği belirtilmiştir. Elde edilen sonuçlar Türkiye'nin Avro Alanı'na girmeye henüz hazır olmadığını göstermektedir.Anahtar Sözcükler: Avro Alanı, Ekonomik ve Parasal Birlik, Eşbütünleşme, Maastricht Kriterleri, Optimal Para Alanları, Optimum Para Alanları, Yakınsama

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether or not nominal and real convergence between Turkey and Eurozone is realized after the establishment of Customs Union within the context of Optimal Currency Area Theory. In order to analyze the convergence, the post 1996 period during which trade relations with the European Union were accelerated has been taken as the basis.With this objective, since it shows the current status and is a nominal convergence indicator between Eurozone and Turkey, the extent to which Turkey has fulfilled the Maastricht Criteria is examined; and it is concluded that while Turkey fails to meet the criteria for price stability and interest rate, it satisfies the criteria for government debt and budget deficit. Empirical analysis is carried out using the ?similarity of shocks? approach which is one of Optimal Currency Area criteria. The relationship between Turkey and Eurozone is analyzed using the variables of consumer price indices, M2 and industrial production indices. The presence of convergence is investigated using the cointegration analysis within the framework of both VAR model and error correction model. The fact that the series are integrated in the first level, has enabled us to realize the cointegration analysis of Engle-Granger and Johansen. The results obtained through Engle-Granger tests show no indication of a long term relationship between Turkey and Eurozone for consumer price indices, M2 and industrial production indices series. Johansen cointegration tests carried out within the framework of VAR analysis have also supported these results and there are no long term relationship between M2 variables of Turkey and Eurozone. It has been denoted that the reason for this might be due to the non harmonized monetary policies of Turkish Central Bank with respect to the European Central Bank policies; and the reason why no cointegration was encountered amongst industrial production index variables, might be due to the lack of sufficient correlation of the supply shocks. Although there is a cointegration relationship between consumer price index series, the inverse relationship between these two variables might be due to the high inflation problem in Turkey.Key Words: Cointegration, Convergence, Economic and Monetary Union, Eurozone, Maastricht Criteria, Optimal Currency Areas, Optimum Currency Areas