Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanım durumu
Use of alternative assessment and evaluation methods and techniques in social study teaching undergraduate program
Yazar: ŞEYMA BAHADIRTAŞ
Danışman: PROF. DR. ELVAN YALÇINKAYA
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lisans = Licence ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs

Özet:
Sosyal bilgiler eğitiminde geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin yanında alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin de kullanımı oldukça önemli bir yere sahiptir. Özellikle 2005 ve 2018 öğretim programlarındaki değişimlerle birlikte kullanılmasının gerekliliği daha da önemli bir hal almıştır. Bu yöntem ve tekniklerin okullarda uygulanabilmesi için onları uygulayabilecek nitelikte öğretmenlerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Nitelikli öğretmen yetiştirme görevi ise şüphesiz öğretmen yetiştirme programlarına ve bu programı yürüten akademisyenlere düşmektedir.  Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programında alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin kullanım durumunu ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya Türkiye'de bir üniversitede 2021-2022 yılında Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ana bilim dalında görev yapmakta olan 6 akademisyen ve aynı bölümde 4. Sınıfta öğrenim gören 24 öğretmen adayı katılmıştır.  Veri toplama aracı olarak akademisyenlerle bireysel görüşmeler yapılmış ve öğretmen adayları ile de odak grup görüşmesi alanda 4 uzman görüşü alınarak hazırlanan görüşme formu aracılığı ile yapılmıştır. Çalışma içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş katılımcıların kimlik gizlilikleri açısından akademisyenlere K1 ve öğretmen adaylarına Ö1 gibi isimler verilmiştir. Araştırma sonucunda akademisyenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanma konusunda kendilerini yeterli gördükleri ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında kullanılmasının gerekli ve yeterli olduğunu düşündükleri ortaya çıkmıştır. Öğretmen adayları ise alternatif ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin eğitimlerinde kullanımını gerekli ancak yeterli görmediklerini ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında en çok kullanılan alternatif ölçme ve değerlendirme tekniğinin portfolyo ve proje olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar sözcükler: sosyal bilgiler, sosyal bilgiler eğitimi, ölçme ve değerlendirme, alternatif ölçme ve değerlendirme, öğretmen eğitimi.

Abstract:
Alternative methods and techniques have an important place in the scope of measurement and evaluation. These methods and techniques should be used in schools and measurement and evaluation should be supported by alternative methods and techniques. The duty of training qualified teachers undoubtedly falls on teacher training programs and academicians. The purpose of this research is to reveal the use of alternative measurement and evaluation methods and techniques in the Social Studies Teaching undergraduate program. The case study, one of the qualitative research methods, was used in the study. Six academicians working in the Department of Social Studies Teaching at a university in Turkey in 2021-2022 and 24 teacher candidates studying in the 4th grade in the same department participated in the study. In data collection, individual interviews with academicians, focus group interviews with teacher candidates were made through the interview form prepared by taking the opinions of 4 experts in the field. The study content analysis method was used, and names such as K1 for academics and S1 for teacher candidates were given. As a result of the research, it has been revealed that the academicians consider themselves sufficient in using alternative measurement and evaluation methods and techniques and they think that it is necessary and sufficient to use them in the undergraduate program of social studies teaching. As a result of the research, it has been revealed that the most used alternative measurement and evaluation technique in the social studies teaching undergraduate program is portfolio and project.

Keywords: alternative measurement and evaluation, measurement and evaluation in social studies, social studies, social studies education, quantification and consideration.