Çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen çocukların ebeveynlerinin başa çıkma tutumlarının depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisi
Association between anxiety, depression levels and copingmechanisms of parents whose children were treated in thepediatric intensive care unit
Yazar: EMRE KAAN
Danışman: UZMAN BİNNAZ ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Yoğun bakım tedavisi süreci ve sonrasında görülen fiziksel, psikososyal ve
nöro-bilişsel etkiler ve bunlara bağlı ortaya çıkan sorunlar, çocuğun ve ailenin yaşamını
olumsuz yönde etkilemektedir. Ailenin çocuğun hayatında itici güç olduğu
düşünüldüğünde ebeveynlerin karşılaşacağı ruhsal problemlerin çocuğun kritik hastalık
süreci ve sonrasındaki bakımında ciddi aksamalara sebep olacağı aşikardır.
Bu çalışmada çocukları çocuk yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan anne ve
babalarda, duygusal durumu ve bununla başa çıkma tutumlarının ilişkisini ortaya
koyarak ebeveynlerde gelişebilecek psikiyatrik bozuklukların erken tespit edilmesini
sağlayacak gerekli önlemlerin alınabilmesi için literatüre katkı sağlamayı hedefledik.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen 1ay-18 yaş
çocukların 48 gönüllü ebeveyni ile çocuk polikliniklerine başvuran 1ay-18 yaş sağlıklı
çocukların 38 gönüllü ebeveyni dahil edilmiştir.
Çalışmaya alınan ebeveynlere Beck Aksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve COPE
Başa Çıkma Tutumları ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda; hasta grubu ebeveynlerinin yaş ortalamasının daha düşük
olduğu, daha çok geniş aile içinde yaşadıkları ve üniversite eğitim oranlarının daha az
olduğu saptandı. Beck depresyon ve anksiyete ölçeklerini kullanarak belirlediğimiz
depresyon ve anksiyete düzeyleri hasta grubunda daha yüksek bulundu. Ancak, Başa
Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinin sorun odaklı, duygu odaklı ve işlevsel
olmayan başa çıkma tutumlarının düzeylerinde gruplar arasında fark saptanmadı. Buna
ek olarak, hasta grubundakilerin depresyon düzeyi ile sorun/duygu odaklı başa çıkma
tutumları arasında ters yönlü bir ilişki tespit edildi.
Hasta grubunda, yakınlarının daha önce yoğun bakıma yatış öyküsü olan anne-babaların
işlevsel olmayan başa çıkma tutum puanları diğer anne-babalara göre istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. 
vii
Yoğun bakıma yatış öncesinde çocuklarının durumunun akranlarına göre daha kötü
olduğunu düşünen anne-babaların depresyon ve anksiyete düzeyleri daha yüksek
bulundu. Buna ek olarak, hasta grubundaki anne-babaların yaşı ile duygu odaklı başa
çıkma tutum puanları arasında doğru orantılı bir ilişki saptandı.
Son olarak çalışmamızda gruplar arasında aktif başa çıkma ve şakaya vurma puan
ortancaları arasında fark gözlendi. Hasta grubundaki bireylerde aktif başa çıkma ve
şakaya vurma puan ortancaları kontrol grubuna göre daha düşük bulundu.
Sonuçlar: Çalışmamızdan elde edilen verilere göre çocukları çocuk yoğun bakım
ünitesinde tedavi görmekte olan ebeveynlerin psikiyatrik bozukluk yaşama ihtimali
daha yüksektir. Bunun nedeni yoğun bakım takip ve tedavi sürecini kavrayamamak
olabilir. Bu nedenle bu ebeveynlere karşı psikiyatrik bozukluklar açısından dikkatli
olunmalıdır.
Sonuç olarak sağlık çalışanlarının, ebeveynlerin çocuklarının tıbbi durumunu
kavrayabilmesi için onlara daha çok vakit ayırması ve daha net açıklamalar yapması;
ebeveynin psikolojik anormalliğinin erken tanınıp doğru yönlendirilmesi, çocukların
yoğun bakım tedavisi sonrası uygun ortamda bakımının yapılabilmesi için oldukça
önem arz etmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: The experience of a serious disease and intensive care unit
treatment of a child may lead to psychiatric disorders in parents. The bad emotional
state of parents could cause disruption of child care during and after intensive care unit
treatment.
We aimed investigate the relationship between emotional state and coping mechanisms
of parents whose children were treated in the paediatric intensive care unit. Our results
may give clues about early diagnosis and prevention of psychiatric disorders in parents.
Participants and Methods: Forty-eight parents of children aged between one month18
years who were treated in the intensive care unit (patient group) and 38 parents of
healthy children at the same age (control group) were recruited. Beck anxiety inventory,
beck depression inventory and COPE index of participants were measured.
Findings: We found higher levels of anxiety and depression in the patient group. There
was no significant difference between patient and control groups regarding problemfocused,
non-functional and emotional coping.
Non-functional coping levels of parents whose children were treated in the intensive
care unit before were significantly higher than other parents in the patient group. In
addition, anxiety and depression levels of parents who think their child was in a worse
condition compared to other children were higher than other parents. Also, there was a
positive correlation between age and level of emotional coping of parents.
Results: According to our study, parents of children who are treated in the paediatric
intensive care unit are at a higher risk of developing a psychiatric disorder. This could
be due to a lack of understanding of the intensive care unit treatment process. 
ix
In conclusion, health care professionals should give more information to parents about
the treatment process and should be cautious about the emotional state of the parents.