Hastane dışı kardiyopulmoner arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönmesi ve kısa dönemde nörolojik iyileşme belirteci olarak kan gazı parametrelerinin ve end tidal karbondioksit değeri etkinliğinin araştırılması
The return of spontaneous circulation in patients with out-of-hospital cardiopulmonary arrest and the investigation of blood gas parameters and end-tidal carbon dioxide value as short-term neurological recovery
Yazar: AYÇA ÇALBAY
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Kalp durması = Heart arrest ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Laktatlar = Lactates ; Sağkalım = Survival

Özet:
Hastane Dışı Kardiyopulmoner Arrest Hastalarında Spontan Dolaşımın Geri Dönmesi ve Kısa Dönemde Nörolojik İyileşme Belirteci Olarak Kan Gazı Parametrelerinin ve end Tidal Karbondioksit Değeri Etkinliğinin Araştırılması
Giriş ve Amaç: Ani kardiyopulmoner arrest sonrası mortalite oranları oldukça yüksektir. Bu dönemde yapılan müdahaleler hastanın spontan dolaşımının geri döndürülebilmesine (SDGD) ve dönüş sonrası nörolojik hasarın azaltılmasına yönelik olmaktadır. Resüsitasyon sırasında hastanın tedaviye yanıtının değerlendirildiği parametrelerden kan gazı analizi ve endtidal karbondioksit (EtCO2) ölçümü kullanımı ve değerlendirilmesi en kolay olanlardandır. Biz çalışmamızda bu paramatrelerin SDGD'yi tahminde ve SDGD sonrası nörolojik sağ kalımın değerlendirilmesinde kullanılabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Metot: Çalışma Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Acil Kliniği'nde bir yıl süre ile prospektif olarak yapıldı. Hastane dışından kardiyopulmoner arrest (HDKA) olarak gelen hastaların gelişlerinde ve eğer sağlanmışsa SDGD sonrası kan gazı örnekleri heparinli bir enjektör ile alındı. Endotrakeal tüp (ETT) ile entübasyonu yapılmış olan hastalardan eş zamanlı olarak kapnografi ile gelişlerinde ve SDGD sağlandığında EtCO2 değerleri ölçülerek kaydedildi. SDGD sağlanan hastaların nörolojik değerlendirmesi 1. saatlerinde ve taburculuklarında serebral performans skoru(SPS) hesaplanalarak yapıldı. Eksitus olan ve SDGD sağlanan hastaların analiz sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: SDGD sağlanan hastalar kontrol grubunu oluşturmak üzere toplamda 155 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı tüm grup için 65,45 ± 15,12 (17-93) ölçüldü. Hastaların % 58,7'si erkek cinsiyetteydi. Yapılan kan gazı değerlendirmesinde PCO2, PO2 ve kapnografi ile ölçülen EtCO2 değerlerinin prognostik belirteç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir parsiyel oksijen (PO2), parsiyel karbondioksit (PCO2) ve kapnograf ile ölçülen EtCO2 değerinin de SDGD'nin tahmininde kullanılabilir bir belirteç olduğu gösterilmiştir (p<0,05). Yine kan gazından ölçülen laktat, baz fazlalığı (BE) değerleri ile de SDGD'nin sağlanması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gösterilememiştir (p>0,05).Tüm bunların aksine arteriyoalveolar karbondioksit farkı (AaDCO2) değerinin SDGD tahmininde anlamlı olduğu (p<0,05) fakat nörolojik değerlendirmede kullanılamayacağı gösterilmiştir (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda kan gazı parametreleri ve EtCO2'nin tek başına SDGD'nin tahmininde kullanılabileceği gösterilmiştir. EtCO2 ve PO2 kullanılarak hesaplanan AaDCO2 değerinin ise HDKA hastaların prognozunun tahmininde kullanılabileceği yönündedir. Fakat nörolojik sağ kalımla ilgili fikir vermez.
Anahtar Kelimeler: Hastane dışı kardiyopulmoner arrest, kan gazı, laktat, endtidal karbondioksit (EtCO2), arterioloalveolar karbondioksit farkı (AaDCO2).

Abstract:
The Return of Spontaneous Circulation in Patients With out-of-Hospital Cardiopulmonary Arrest and the Investigation of Blood Gas Parameters and End-Tidal Carbon Dioxide Value as Short-Term Neurological Recovery
İntroduction: Mortality rates after sudden cardiopulmonary arrest are high. The interventions in this period are aimed to return of spontaneous circulation of the patient (ROSC) and reducing the post-turn neurological damage. The blood gas analysis and endtidal carbon dioxide measurement are the easiest to use and evaluate from the parameters of the patient's response to treatment during resuscitation. We aimed to evaluate the usefulness of these parameters in predicting ROSC and in evaluating post-ROSC neurological survival in our study.
Method: The study was conducted prospectively at Atatürk University Research Hospital Emergency Department for 1 year. Blood gas samples were taken with a heparinized syringe at the arrival of patients who came from outside the hospital as cardiopulmonary arrest (OHCA) and, if provided, after ROSC. Endotidal carbon dioxide (EtCO2) values were measured and recorded when patients were intubated with endotracheal tube at the same time with capnography and when ROSC was given. The neurological assessment of ROSC-treated patients was made by calculating the cerebral performance capacity (CPC) score at the 1st hour and at discharge. The results of the analysis of patients with Ex and ROSC were evaluated statistically.
Findings: A total of 155 patients were included in the study to form the control group of patients with ROSC. The mean age of the patients was 65,45 ± 15,12 (17-93) for the whole group and 58,7% were male. It was shown that PO2, PCO2 and the EtCO2 value measured by capnography were heve a prognostic marker for the supply of ROSC (p< 0,05). The lactate and BE values measured by the blood gas was also found to be insignificant in the prediction of ROSC (p> 0.05). Conversely, AaDCO2 was found to be significant in ROSC estimation (p <0.05) but not in neurological evaluation (p> 0.05).
Conclusion: As a result of our work, blood gas parameters and EtCO2 alone are sufficient in predicting ROSC. The value of AaDCO2 calculated using EtCO2 and PO2 may be used in predicting the prognosis of OHCA patients. But it does not give any idea about neurological survival.
Key words: Out of hospital cordiopulmonary arrest, blood gas, lactat, endtidal carbondioxide, arteriolaralveolar carbondioxide difference.