Parkinson hastalarında depresyon, anksiyete, yorgunluk, uyku bozukluğu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of depression, ti̇redness, sleep disorder, anxiety and quality of life in parki̇nson patients
Yazar: KADRİYE MERVE BÜYÜKTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK VARHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu araştırma kapsamında, parkinson hastalarında depresyon, yorgunluk, uyku bozukluğu, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amaçlandı. Bu doğrultuda araştırma verileri İstanbul Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'nde 01.12.2019-01.04.2020 tarihleri arasında toplandı. Araştırma gözlemsel, analitik ve kesitsel modelde gerçekleştirildi. Araştırmaya Parkinson tanılı 30 olgu ve sağlıklı 30 birey katıldı. Çalışmada verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek oluşturulan sosyo demografik veri formu, Parkinson hastalığının derecesinin belirlenmesi "Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği", bireylerin depresyon "Beck Depresyon Ölçeği", yorgunluk "Yorgunluk Şiddet Ölçeği", uyku bozukluğu "Pitts Burgh Uyku Kalitesi indeksi, anksiyete "Hamilton Anksiyete Ölçeği" ve yaşam kalitesi ise "Sf-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form" ile değerlendirildi. Gruplar arası farklılıklar Student t testi ve ANOVA testi kullanılarak analiz edildi ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Araştırma sonucunda Parkinson hastalığına sahip olan bireyler ile sağlıklı bireylerin depresyon, yorgunluk, uykusuzluk, anksiyete ve yaşam kalitesi düzeyleri anlamlı olarak farklılaştığı görüldü (p<0.05). Parkinson hastalığına sahip olan bireylerin depresyon, yorgunluk, uykusuzluk ve anksiyete düzeyleri sağlıklı bireylere oranla anlamlı olarak daha yüksekken; yaşam kalitesi düzeyleri anlamlı olarak daha düşüktür (p<0.05). Aynı zamanda Parkinson hastalığına sahip olan bireylerin depresyon, yorgunluk, uykusuzluk, anksiyete ve yaşam kalitesi düzeyleri cinsiyet, yaş ve hastalık evresine göre farklılık göstermemekteydi (p<0.05).

Sonuç olarak; Parkinsonlu bireylerin depresyon, yorgunluk, uyku bozukluğu ve anksiyete düzeyleri Parkinson olmayan bireylere göre yüksek, yaşam kaliteleri düşük bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate depression, fatigue, sleep disorder, anxiety and quality of life in Parkinsons's patients. At the same time, it is aimed to examine the depression, fatigue, sleep disorder, anxiety and quality of life levels of individuals with Parkinson's disease in terms of gender, age and disease stage variables. In this direction, the research data were collected at Istanbul Bezmialem Vakıf University Hospital between 01.12.2019-01.04.2020. The research was carried out in observational, analytical and cross-sectional models 30 patients with Parkinson's diagnosis and 30 healthy individuals participated in the study. In the collection of data in the study, socio-demographic data form created by the researchers by examining the relevant literature, determining the degree of Parkinson's disease "Combined Parkinson's Disease Rating Scale", individuals' depression "Beck Depression Scale", fatigue "Fatigue Severity Scale", sleep disorder "Pitts Burgh Sleep Quality index", anxiety was evaluated with the "Hamilton Anxiety Scale" and quality of life with the "P-36 Quality of Life Scale-Short Form". Differences between groups were analyzed using Student's t test and ANOVA test and the level of significance was accepted as p <0.05. As a result of the study, it was observed that individuals with Parkinson's disease and healthy individuals differ significantly in levels of depression, fatigue, anxiety and quality of life. While depression, fatigue, anxiety levels of individuals with Parkinson's disease were significantly higher than healthy individuals; quality of life levels are significantly lower. At the same time, depression, fatigue, anxiety and quality of life levels of individuals with Parkinson's disease do not differ according to gender, age and disease stage.