Yetişkinlerin çocuklukta algıladıkları ebeveyn kabul veya reddinin mükemmeliyetçilik, benlik algısı ve bağlanma stilleri ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between adults' perceived parental acceptance or rejection in childhood and perfectionism, self-perception, attachment styles
Yazar: TUĞBA GİZEM ENER
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Benlik algısı = Self perception ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Kendilik = Self ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada, yetişkinlerin çocuklukta algıladıkları ebeveyn kabul veya reddinin mükemmeliyetçilik, benlik algısı ve bağlanma stilleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda yetişkinlerin çocuklukta algıladıkları ebeveyn kabul veya reddinin mükemmeliyetçilik, benlik algısı ve bağlanma stillerinin, sosyo-demografik bilgilere göre farklılaşma durumları incelenmiştir. 
Araştırmanın örneklemini, Türkiye'nin farklı şehirlerinde yaşayan 18-70 yaş aralığındaki 514 kadın ve 330 erkek olmak üzere toplam 844 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada, katılımcıların demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", anne-baba kabul ve reddini değerlendirmek amacıyla "Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği - Kısa Form (EKRÖ)", mükemmeliyetçiliği değerlendirmek amacıyla "Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği", benlik algısını değerlendirmek amacıyla "Benlik Kuramı Ölçeği", ve bağlanma stillerinin incelenmesi amacıyla "İlişki Ölçekleri Anketi" uygulanmıştır. 
Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Version 22.0 istatistik programı kullanılmıştır. Temel değişkenlerin cinsiyet ve psikiyatrik destek açısından farklılaşma düzeyini belirlemek için bağımsız örneklemler t testi yapılmıştır. Temel değişkenlerin, hayatını geçirdiği yer değişkenine göre farklılaşma durumunu belirlemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Temel değişkenlerin birbiriyle ilişkisine bakmak için korelasyon analizi yapılmıştır. Ebeveyn Kabul- Red Algısının, Bağlanma Stilleri, Mükemmeliyetçilik ve Benlik Algısı üzerindeki etkisine bakmak için ise çoklu regresyon analizleri yapılmıştır.
Araştırma sonucunda, algılanan ebeveyn kabul veya reddinin bağlanma stilini anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir ve anne reddi arttıkça güvenli bağlanmanın düştüğü; algılanan baba reddi arttıkça kayıtsız bağlanmanın arttığı bulunmuştur. Algılanan anne ve baba reddi arttıkça mükemmeliyetçiliğin arttığı ve olumlu benlik algısının azaldığı saptanmıştır. Katılımcıların algıladıkları ebeveyn kabul-red algısının cinsiyet ve psikiyatrik destek alma durumuna göre farklılaştığı; hayatını geçirdiği yere göre ise farklılaşmadığı saptanmıştır. Katılımcıların bağlanma stillerinin, cinsiyet, hayatını geçirdiği yer ve psikiyatrik destek alma durumuna göre farklılaştığı saptanmıştır. Mükemmeliyetçilik ve benlik algısı düzeylerinin; psikiyatrik destek alma durumuna göre farklılaştığı; cinsiyet ve hayatını geçirdiği yere göre farklılaşmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ebeveyn kabul-red kuramı, Mükemmeliyetçilik, Benlik, Bağlanma

Abstract:
The research is aimed to examine the relationship of parental acceptance or rejection perceived by adults in childhood with perfectionism, self-perception and attachment styles. At the same time, it is studied that differentiation of perfectionism, self-perception and attachment styles of adults who has perceived parental rejection or acceptance in their childhood according to socio-demographic information.
The sample of the study consists of 844 people who live in different cities of Turkey, including 514 women and 330 men aged 18-70 years. In the research, it is applied to participants the Demographic Information Form in order to reach their demographic data and Adult Parental Acceptance - Rejection Questionnaire Short Form  (Adult PARQ - Short Form) in order to evaluate the parental rejection and acceptance, and Frost Multidimensional Perfectionism Scale (FMPS) in order to interpret the perfectionism and The Self-Theory Scale in order to assess the perception of the self and Relationship Scales Questionnaire (RSQ) for the purpose of the examination of attachment style.
SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 22.0 statistical program was used for statistical analysis while evaluating the results obtained in the study. Independent Sample T-Test is used to determine the level of differentiation of the main variables in terms of gender and psychiatric support. A one-way analysis of variance (ANOVA) was performed to determine the state of differentiation of the basic variables according to the location variable in which they spent their lives. Multiple regression analyses were performed to look at the effect of parental acceptance-rejection perception on attachment styles, perfectionism and self-perception.  
The study found that perceived parental acceptance or rejection significantly predicts attachment style and it was found that secure attachment decreased as maternal rejection increased; indifferent attachment increased as perceived paternal rejection increased. It was obtained that perfectionism increased and positive self-perception decreased as perceived maternal and paternal rejection increased. It was found that the parental acceptance-rejection perception perceived by participants differed according to gender and psychiatric support status, and did not differ according to where they spent their lives. It was found that the attachment styles of participants differed depending on gender, where they spent their lives, and the state of receiving psychiatric support. It was found that the levels of perfectionism and self-perception differ according to the state of receiving psychiatric support; they do not differ according to gender and where they spend their lives.

Keywords: Parental acceptance-rejection theory, Perfectionism, Self, Attachment