Kahramanmaraş'ta yapıtaşı olarak kullanılan kayaçların fiziksel ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
Phisical and mechanical properties investigation of rocks usage as a building stone on Kahramanmaraş
Yazar: AYDIN DİKEÇ
Danışman: YRD. DOÇ. AHMET ÖZBEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Son yıllarda doğal kayaçlar dünyada ve ülkemizde kaplama döşeme ve dekoratif amaçlı kullanılmaktadır. Artan ihtiyaca yönelik olarak bu kayaçların jeomekanik özelliklerinin iyi bilinmesi ticari ve kullanım açısından oldukça önemlidir. Kahramanmaraş'ta yapıtaşı olarak kullanılan kayaçlar çoğunlukla Tomarza (Kayseri) bölgesinde bulunan ignimbiritik kayaçlar ve Gaziantep ili sınırları içerisinde yeralan bazalt ve kireçtaşlarından elde edilmektedir. Bu kayaçların çoğunlukla evlerde, camilerde, çeşmelerde, mezartaşlarında yaygın bir şekilde kaplama ve döşeme taşı olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kahramanmaraş'ta yapıtaşı olarak kullanılan bu kayaçların petrografik, kimyasal, fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemektir.Bu amaçla Tomarza'dan (Kayseri) dört farklı ignimbirit örneği, Gaziantep'ten bazalt ve kireçtaşlarından toplanan örneklerle derlenen toplam altı adet farklı kayaç örneği üzerinde birim hacim ağırlık, Özgül ağırlık, su emme, gözeneklilik, tek eksenli sıkışma dayanımı, suda dağılmaya karşı duraylılık indeksi, sürtünmeyle aşınma kaybı, Schmidt sertlik çekici, Los Angeles aşınma dayanımı, sodyum sülfat don kaybı deneyi ve sonik hız deneyleri gerçekleştirilmiştir.Deney sonuçlarına ilişkin olarak çeşitli değerlendirmelere gidilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bu altı kayaç grubunun genelde TS standartlarında belirtilen sınır değerlere uygunluk göstermediği belirlenmiştir. Bu kayaçların döşeme taşı yerine daha çok bazı koruyucu işlemlerle birlikte yapılarda hafif yapı malzemesi ve kaplama taşı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Recent years, natural rocks are used for furnishing and decorative coatings in the world and in Turkey. It needs better knowledge about geomechanical properties of rocks which depends on growing and it?s important for trade. Rocks which are used as building stone in Kahramanmaraş are obtained Tomarza (Kayseri) ignimbrite rocks and some provinces? which in the boundaries of Gaziantep basalt and limestone. These rocks are generally widely used in houses, mosques, fountains, gravestones as coating and flagstone. The purpose of this study is to determine the petrographic, chemical, physical and mechanical properties of these stones which are used as building material in Kahramanmaraş.For this purpose from Tomarza (Kayseri) four different ignimbrite samples and from Gaziantep basalt and limestone samples collected. On this six different rock samples, unit weight, specific gravity, water absorption, porosity, unialxial compressive strength, slake durability index, abrasion loss with friction, Schmidt hammer test, Los Angeles abrasion resistance, sodium sulfate soundness value, P wave velocity were carried out.Some assessments made according to statistical analyses. As a result of the analyses these six groups of rocks in general did not comply with the limits of the TS standards. It is considered that some of these rocks can be used as lightweight building materials and coating stones with some preventive actions rather than flagstones.