Psikolojik danışmanlarda şefkat yorgunluğu ölçeği geliştirme çalışması
Study development of compassion failure scale in psychological counselors
Yazar: SÜLEYMAN METİN
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, psikolojik danışmanlarda şefkat yorgunluğu ölçeğinin geliştirilmesini sağlamaktır. Bu amaç çerçevesinde, psikolojik danışmanların şefkat yorgunluğunu ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca psikolojik danışmanların şefkat yorgunluklarının cinsiyet, mesleki kıdem, çalışılan kurum, medeni durum, çocuk sahibi olma, eğitim durumu, algılanan sosyoekonomik durum, süpervizyon desteği alma, bir terapi eğitimi alma ve düzenli bir hobiye sahip olup olmama değişkenlerine göre değişip değişmediğini belirlemek araştırmanın bir diğer amacıdır.
Araştırmanın evrenini Türkiye'deki psikolojik danışmanlar oluşturmaktadır. Örneklemi ise Türkiye'de farklı şehirlerde ve farklı kurumlarda aktif olarak görev yapan 451 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak olasılık temelli olmayan yöntemlerden biri olan ve sosyal bilimler alanında sıklıkla kullanılan uygun örnekleme metodu kullanılmıştır. Uygun örnekleme araştırmacının amacına uygun ve gönüllü olan katılımcılara kolay ulaşabildiği, zaman ve ekonomik olarak avantajlı olan bir yöntemdir. Katılımcıların 345'i (%76,5) kadın ve 106'sı (%23,5) erkektir. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanmış aydınlatılmış onam formu ve kişisel bilgi formu, Psikolojik Danımşanlarda Şefkat Yorgunluğu Ölçeği (ŞYÖ) kullanılarak veri toplanmıştır.
Çalışmada elde edilen veriler, SPSS 22 paket programı ve PROCESS Macro eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Şefkat yorgunluğunu etkileyen bağımsız değişkenler (Demografik değişkenler), analiz edilirken Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, araştırma değişkenlerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Bağımsız Gruplar t Testi ve ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, aynı zamanda aracılık hipotezi, PROCESS Macro 3.5 versiyonunda Bootstrap temelli Tekli Aracılık Analizi modeli kullanılarak da test edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, Psikolojik Danışmanlarda Şefkat Yorgunluğu ölçeğinin psikometrik özellikleri bağlamında ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kriter geçerliği için yapılan analizde psikolojik danışmanların tükenmişlik puanları ile şefkat yorgunluğu toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan şekilde, psikolojik danışmanların şefkat yorgunluğu düzeylerinin demografik değişkenlere göre karşılaştırılmasına dair analizler sonucunda sadece bazı demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılaşmalar olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve çeşitli öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to develop the compassion fatigue scale in psychological counselors. Within the framework of this purpose, it is aimed to develop a valid and reliable measurement tool that can measure the compassion fatigue of psychological counselors. In addition, to determine whether the compassion fatigue of psychological counselors changes according to the variables of gender, professional seniority, institution, marital status, having a child, educational status, perceived socioeconomic status, receiving supervision support, receiving therapy training, and having a regular hobby is another part of the research is the purpose.
The universe of the research consists of psychological counselors in Turkey. The sample consists of 451 psychological counselors who are actively working in different cities and different institutions in Turkey. As a sampling method, the convenient sampling method, which is one of the non-probability-based methods and is frequently used in the field of social sciences, was used. Convenience sampling is a method that is suitable for the researcher and the volunteers can easily reach the participants, which is advantageous in terms of time and economy. Of the participants, 345 (76.5%) were female and 106 (23.5%) were male. In the study, data were collected by using the informed consent form and personal information form prepared by the researcher, Compassion Fatigue Scale (SSS).
The data obtained in the study were analyzed using the SPSS 22 package program and the PROCESS Macro plug-in. While analyzing the independent variables (demographic variables) affecting compassion fatigue, Pearson Product-Moment Correlation, Independent Groups t-Test and ANOVA (One-Way Analysis of Variance) were used to determine whether the research variables differed according to demographic variables. The data obtained from the research were also tested using the Bootstrap-based Single Mediation Analysis model in the PROCESS Macro 3.5 version of the mediation hypothesis.
According to the results obtained from the research, it was concluded that the scale is a valid and reliable measurement tool in terms of the psychometric properties of the compassion fatigue scale in psychological counselors. In addition, in the analysis for the validity of the criterion, it was concluded that there was a positive and significant relationship between the burnout scores of the psychological counselors and the total scores of compassion fatigue. On the other hand, as a result of the analysis of the comparison of the compassion fatigue levels of the psychological counselors according to the demographic variables, it was seen that there were significant differences only according to some demographic variables. The findings were discussed in the light of the literature and various suggestions were made.