Hz. Muhammed'in diplomatik girişimleri
The diplomatic attempts of Prophet Muhammad
Yazar: MUSTAFA ESEN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TURAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Davet = Invitation ; Diplomasi = Diplomacy ; Siyer = Siyer ; Siyer-i Nebî = Siyer-i Nebî ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Gerek Müslüman araştırmacılar gerekse müsteşrikler tarafından hayatı incelemeye en fazla konu olan şahsiyetlerden birisi Hz. Muhammed'dir. Bu tez çalışması, Hz. Muhammed'in (610-632) peygamberlik ile görevlendirildiği zaman diliminden başlayarak vefatına kadar devam eden süreci kapsamaktadır. Çalışmanın konusunu, Hz. Muhammed'in tebliğ sürecinde karşılaştığı olumsuz tutum ve davranışlar neticesinde başvurduğu diplomatik girişimler oluşturmaktadır. Çalışma giriş ve sonuç kısımları hariç üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde tebliğ kavramı üzerinde durulmuş, Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Muhammed'in tebliğ ile sorumlu tutulmasına ve bu süreçte karşılaştığı zorluklara değinilmiş, tebliğ ile diplomasi arasındaki farklar belirtilmiştir. İkinci bölümde Hz. Muhammed'in Mekke ve Medine dönemlerindeki diplomatik girişimlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Hz. Muhammed'in İslâm'a davet için Bizans İmparatoru'na, Habeşistan Necâşî'sine, Sâsânî Kisrâ'sına ve Mısır Mukavkıs'ına gönderdiği mektuplar incelenmiştir. Çalışmanın amacı ise, Hz. Muhammed'in tebliğ sürecinde başvurduğu diplomatik girişimlerin İslâm Tarihi kaynaklarına nasıl yansıdığını tespit ederek peygamber algısını ortaya koymaktır. Hz. Muhammed'in diplomatik girişimleri birlikte yaşama anlayışının geliştirilmesinde, anlaşmazlıkların çözülmesinde ve barışçıl ilişkilerin kurulmasında etkili olmuştur. Hz. Muhammed'in, diplomatik çabaları İslâm'ın barış mesajının yayılması noktasında etkili iletişim ve çatışma çözümünün kalıcı bir örneği olarak hizmet etmekte ve günümüz dünyasında geçerliliğini koruyan temel ilkeler sunmaktadır. Diplomasi ve karşılıklı anlayışın geliştirilmesi, dini tebliğ faaliyetlerinde ve dinler arası iletişimin geliştirilmesinde hayati bir öneme sahiptir. İlk Müslümanların tarihsel bağlamda kullandıkları stratejileri inceleyerek, farklı dini topluluklar arasında anlayış ve kabulü teşvik etmeye yönelik günümüz dünyasına uygulanabilecek yöntemler geliştirilebilir. Hz. Muhammed'in dini tebliğ mücadelesinde ortaya koyduğu diplomatik çabalar ve İslâm'a davet mektupları, ilk Müslüman toplumunun karşılaştığı zorluklar ve inançlarını yaymak için kullandıkları yöntemler, gelecek inşasında bizlere önemli bir yol göstermektedir.

Abstract:
Prophet Muhammad is one of the personage whose life is most thoroughly studied by both Muslim researchers and orientalists. This thesis study covers the period starting from the time when Prophet Muhammad was assigned to prophethood until his death (610-632). The subject of the study revolves around the diplomatic initiatives undertaken by Prophet Muhammad as a result of the negative attitudes and behaviors he encountered during the process of preaching. The study comprises three main sections, excluding introduction and conclusion sections. In the first section, emphasis is placed on the concept of preaching, addressing the responsibility attributed to Prophet Muhammad for preaching in the Qur'an and the challenges he faced during this process, also the differences between preaching and diplomacy are highlighted. The second section, covers Prophet Muhammad's diplomatic attempts during his periods in Mecca and Medina. In the third section, the letters sent by Prophet Muhammad to the Byzantine Emperor, the King of Abyssinia, the Sassanian Emperor and the Egypt of Governor Mukavkis inviting them to Islam are examined. The purpose of the study is to determine how the diplomatic attempts resorted to by Prophet Muhammad during his preaching process are reflected in the Islamic historical sources in thus revealing perception of the prophet. Prophet Muhammad's diplomatic attempts have been effective in developing the understanding of living together, resolving disputes and establishing peaceful relations. Prophet Muhammad's diplomatic efforts serve as a lasting example of effective communication and conflict resolution in spreading Islam's message of peace and provide fundamental principles that remain relevant in today's world. Diplomacy and the development of mutual understanding are of vital importance in religious preaching activities and enhancing interfaith communication. By examining the strategies used by the first Muslims in their historical context, methods can be developed to mutual understanding and acceptance among different religious communities in today's world. The diplomatic efforts of Prophet Muhammad in his struggle to preaching the religion and his letters of invitation to Islam, the difficulties faced by the first Muslim community and the methods they used to spread their beliefs, show us an important way in building the future.