Psikolojik belirtilerin yordayıcısı olarak sosyal problem çözme, aile işlevselliği ve benliğin ayrımlaşmasının rolünün incelenmesi
The role of social problem solving, family functioning and differentiation of self as predictors of psychological symptoms
Yazar: SEVGİNUR TİRYAKİ GÜVEN
Danışman: PROF. DR. İHSAN DAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Benlik ayrımlaşması = Self discrimination ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sosyal problemler =   ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada aile işlevselliği, benliğin ayrımlaşması, sosyal problem çözme ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiler incelenmiş; aile işlevselliği ve psikolojik belirti düzeyi arasındaki ilişkide benliğin ayrımlaşma düzeyi ve sosyal problem çözme becerisinin rolü araştırılmıştır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesinde lisans eğitimine devam eden 425 öğrenci katılmıştır. Kişisel Bilgi Formu, Aile Değerlendirme Ölçeği, Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği, Sosyal Problem Çözme Envanteri Kısa Formu ve Kısa Semptom Envanteri kullanılarak katılımcılardan bilgi alınmıştır. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda aile işlevselliği, benliğin ayrımlaşması, sosyal problem çözme ve psikolojik belirti düzeyi arasında beklenen yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Aile işlevselliği arttıkça benliğin ayrımlaşma düzeyi ve sosyal problem çözme becerisi artmakta, psikolojik belirti düzeyi ise düşmektedir. Benliğin ayrımlaşma düzeyi arttıkça sosyal problem çözme becerisi artmakta, psikolojik belirti düzeyi ise düşmektedir. Sosyal problem becerisinin yüksek olması da psikolojik belirti düzeyinde düşüşle ilişkilidir. Algılanan aile işlevselliği dışındaki tüm değişkenlerde ve bu değişkenlerin bazı alt boyutlarında cinsiyetler arasında fark bulunmuştur. Kişinin kiminle yaşadığının ise genel benliğin ayrımlaşma düzeyi, duygusal tepkisellik, başkalarına bağımlılık ve depresyon belirtileri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Aile işlevselliği ve psikolojik belirtisellik arasındaki ilişkide benliğin ayrımlaşması ve sosyal problem çözmenin aracı rolü Seri Çoklu Değişken Analizi ile incelenmiş ve kurulan modelin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aile işlevselliği ve psikolojik belirti düzeyi arasındaki ilişkide benliğin ayrımlaşma düzeyi ve sosyal problem çözme becerisinin ayrı ayrı olduğu gibi birlikte de aracı rolü bulunmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Aile İşlevselliği, Benliğin Ayrımlaşması, Sosyal Problem Çözme, Psikolojik Belirtiler

Abstract:
In this study, relationships between family functioning, differentiation of self, social problem solving and psychological symptoms were examined. The role of differentiation of self and social problem solving skills in the relationship between family functioning and psychological symptoms was investigated. 425 students attending the undergraduate education at Hacettepe University participated in the study. Personal Information Form, Family Assessment Device, Differentiation of Self Scale, Social Problem Solving Inventory-Short Form and Brief Symptom Inventory were used to collect information from participants. As a result of correlation analysis, it was observed that there were significant relations between family functioning, differentiation of self, social problem solving and psychological symptoms in the expected direction. As the family functionality increases, the level of differention of self and social problem solving skills increase, and psychological symptoms decreases. As the level of differentiation of self increases, social problem solving skill increases and psychological symptom level decreases. Increase in social problem skills is also associated with a decrease in psychological symptom level. A difference was found between genders in all variables and some dimensions of these variables except perceived family functioning. It was found that who the person lived with was related to total differention of self level, emotional reactivity, fusion with others and depression symptoms. The mediating roles of self differentiation and social problem solving in the relationship between family functioning and psychological symptoms was examined by Serial Multiple Mediator Analysis and it is concluded that the established model is statistically significant. In the relationship between family functioning and psychological symptoms, differentiation of self and social problem solving skill have a mediating role both separately and together.

Key Words: Family Functioning, Differentiation of Self, Social Problem Solving, Psychological Semptoms