Ticaret savaşlarının dünya ekonomisine etkileri; ABD Çin örneği
The effects of trade wars on the world economy; USA Chine case
Yazar: MAHAMMAD ALİYEV
Danışman: PROF. DR. ELİF HAYKIR HOBİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ticaret savaşları = Trade war ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Uluslararası ekonomi = International economy ; Uluslararası ticaret = International trade ; Çin = China

Özet:
Modern dünyada, ABD ve Çin ulusal gücü, devletin uluslararası etkisini ve küresel gündemdeki rolünü yansıtan birçok temsili göstergede lider konumdadır. ABD ve Çin'in dünyanın siyasi ve ekonomik süreçlerinde oynadığı yüksek rol nedeniyle, ABD-Çin ilişkileri, dünyanın en önemli ülkeler arası ilişkileri olarak kabul edilebilir. Uluslararası sistemi değiştirme yönünü belirlemek ve bunları incelemek büyük önem gerektirmektedir. Dünyada var olan ve bunlara doğrudan katılan devletler için sınırlı bir öneme sahip olan birçok ikili devletlerarası ilişkiden farklı olarak, ABD-Çin ilişkilerinin doğası ve yönelimi, diğer devletlerin güvenliği ve siyaseti üzerinde ve tüm uluslararası sistem üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. ABD ve Çin arasında gelişen ilişkilerin vektörü, uluslararası durumun gelişimi üzerinde doğrudan ve önemli bir etkiye sahiptir ve uluslararası sistemdeki değişiklikleri teşvik etmektedir. Bu çalışmanın amacı, ticaret savaşları çerçevesinde dünyanın siyasal ve ekonomik açıdan iki büyük gücü olan ABD ve Çin'in toplam ihracat ve ithalatlarının bir birine karşılıklı etkilerini ekonometri yöntemlerle değerlendirmektir. İhracat ve ithalat değişkenlerinin karşılıklı etkileri değerlendirilirken, kontrol değişkenler olarak euro-dolar paritesi ile dolar-yuan paritesi de dikkate alınmıştır. Çalışmanın ekonometrik değerlendirilmesi zamanı ise, ekonometri yöntem olarak Vektör otoregressif (VAR) model tercih edilmiştir. VAR modeli aracılığı ile ABD ve Çin'in ihracat ve ithalatının bir birine karşılıklı etkileri değerlendirilirken, etki-tepki analizlerine de yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çin, ABD, Dünya Ticareti, Ticaret Savaşları, Ticaret Teorileri, Sanayi Politikaları

Abstract:
In the modern world, the US and China are leaders in many representative indicators that reflect national power, the state's international influence, and its role on the global agenda. Due to the high role played by the USA and China in world political and world economic processes, US-China relations can be considered as the most important inter-state relations of the world, determining the direction of transformation of the international system and examining them requires importance. Unlike many bilateral interstate relations that exist in the world and are of limited importance for the states directly participating in them, the nature and orientation of the US-China relations have a significant impact on the security and politics of other states and on the entire international system. The vector of the developing relations between the USA and China has a direct and significant impact on the development of the international situation and encourages changes in the international system. The aim of this study is to evaluate the mutual effects of the total exports and imports of the USA and China, which are the two biggest powers of the world in terms of politics and economy, on each other, within the framework of trade wars, with econometric methods. While evaluating the mutual effects of export and import variables, euro-dollar parity and dollar-yuan parity are also taken into consideration as control variables. When the study is evaluated econometrically, Vector autoregressive (VAR) model was preferred as an econometric method. While evaluating the mutual effects of the exports and imports of the USA and China on each other through the VAR model, impulse-response analyzes are also included.
Keywords: China, USA, World Trade, Trade Wars, Trade Theories, Industrial Policies