Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlilikleri: Amasya ili örneği
Competencies of technological pedagogical and content knowledge (TPACK) of social studies teachers: A case study of Amasya province
Yazar: ALPAY AKSİN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM FEVZİ ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Teknolojik bilgi = Technological knowledge ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilerin pedagojik 
özelliklerini dikkate alarak, meslek hayatlarında öğrettikleri konuların içeriğine uygun 
teknoloji ve öğretim yöntemlerini kullanabilme yeterliliklerini tespit etmektir. Bu amaca 
yönelik olarak Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) modeli ve bileşenleri 
kullanılmıştır.
Karma modelin kullanıldığı bu araştırmanın katılımcılarını, Amasya merkez ve 
ilçelerinde görev yapmakta olan Sosyal Bilgiler öğretmenleri oluşturmuştur. 
Araştırmanın nicel kısmı için ölçme aracı olarak geçerlilik-güvenilirlik çalışmaları 
yapılan TPAB ölçeği kullanılmıştır. Nitel kısım için ise araştırmacı tarafından 
geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formu kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan her bir öğretmenin, teknoloji entegrasyonunun uygulanması için
teknoloji kullanımı hakkındaki görüşlerini keşfetmek için iki kez yarı yapılandırılmış 
bireysel görüşme yapılmıştır. İlk görüşme öğretmenlerin geçmişi ve önceki 
deneyimlerini belirlemek için tasarlanmıştır. İkinci görüşmede öğretmenlere güncel 
deneyimleri ve bu deneyimlerin onları teknoloji entegrasyonuna nasıl teşvik ettiğine
yönelik, bilgisayar teknolojisini kullanırken nasıl bir farklılık bekledikleri hakkında 
sorular sorulmuştur. Araştırmanın nicel analizi PASW Statistics 18 programı 
kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde frekans, yüzde, aritmetik ortalama analizlerinin
yanında t-test, Mann-Whitney U, ANOVA, Levene ve Kolmogorov-Smirnov analizleri
de kullanılmıştır. Nitel analiz ise TPAB'nin alt boyutlarına uygun olarak betimsel analiz
ile yapılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin TPAB'nin alt boyutları 
içerisindeki en düşük seviyedeki bilgisi Teknolojik Bilgi (TB), en yüksek seviyedeki 
bilgisi de Alan Bilgisi (AB)'dir. Araştırmanın sonucunda teknoloji okuryazarlığı 
konusunda öğretmenlerin genel olarak yeterli düzeyde olmadıkları, Pedagojik Bilgi
(PB) ve Alan Bilgisi (AB) olarak kendilerini yeterli gördükleri ve bu bilgilerinin 
Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) düzeylerine pozitif etki ettiği, teknolojik bilgilerinin 
yeterli olmaması nedeniyle Teknolojik Pedagojik Bilgi (TPB) ve Teknolojik Alan 
Bilgisi (TAB) düzeylerinin orta düzeyde olduğu, TPAB ortalamasının orta düzeyin 
üzerinde olduğu ve öğretmenlerin PB, AB, PAB ortalamasının yüksek; ancak TB 
düzeylerinin orta düzeyde olması nedeniyle TPAB düzeylerinin yüksek olmadığı tespit 
edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak uygulamaya ve araştırmacılara 
yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Teknoloji Okuryazarlığı, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi
(TPAB), Sosyal Bilgiler Öğretmenleri

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the competencies of social studies 
teachers regarding their using of suitable technology and teaching methods in relation to 
the pedagogical features of students. For the purpose of this study, the Technological 
Pedagogical and Content Knowledge (TPACK) model and components were used.
The participants of this study, in which the mixed model was used, were social studies 
teachers working in Amasya city center and in nearby towns. For the quantitative part of 
the study, the TPACK instrument was used. For the qualitative part, semi-structured 
interview and observation forms were developed and used by the researcher. To 
determine the opinions of the teachers who participated in the study about the 
technology they use, each teacher was interviewed twice in a semi-structured private 
session. The first interview was performed to determine their background and 
experiences. The second interview was performed to learn their contemporary methods 
while they are teaching and their expectations through using computer technology. The 
quantitative analysis of the study was done using a PASW Statistics 18 program on the 
computer. In the analysis, t-test, Mann-Whitney U, ANOVA, Levene and KolmogorovSmirnov were used besides frequency, percentage and mean. The qualitative analysis
was done with descriptive analysis regarding to the sub dimensions of TPACK. 
According to the obtained findings, Technological Knowledge (TK) is the lowest level 
and Content Knowledge (CK) is the highest level in the sub dimensions of the TPACK 
of the social studies teachers' knowledge. At the end of the study, it was observed that 
the teachers had an insufficient understanding of technological literacy, though they felt 
themselves good enough on Pedagogical Knowledge (PK) and Content Knowledge 
(CK). Their PK and CK had a positive effect on their Pedagogical Content Knowledge
(PCK). It was also determined that their Technological Pedagogical Knowledge (TPK)
and Technological Content Knowledge (TCK) levels were at medium as they are 
sufficient in TK. Their TPACK mean was over the medium level, their PK, CK, PCK 
means were high whereas their TPACK levels were not high because of their 
insufficient TK levels. Based on the findings, recommendations were made about 
practice and for researchers.

Key Words: Technological Literacy, Technological Pedagogical and Content 
Knowledge (TPACK), Social Studies Teachers