Çalışan ve çalışmayan annelerin 3-6 yaş çocuklarının öz bakım becerileri ile sosyal gelişim düzeylerinin incelenmesi /
Yazar: DENİZ KARAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal gelişme = Social development ; Çalışan kadınlar = Working women ; Çalışmayan kadınlar = Unemployed women ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçekler = Scales ; Özbakım = Self-care

Özet:
Okul öncesi dönem çocuğun fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal gelişimi açısından çok önemli olduğu bilinmektedir. Sağlıklı, bilinçli ve anlamlı bir şekilde geçirilmesi gereken bu dönemde çocukların gelişimi ve kazandığı beceriler önemli hale gelmektedir. Bu bağlamda çocukların kolay bir yaşam sürmek ve başkalarının yardımı olmadan kişisel ihtiyaçları karşılamak için öğrenmesi gereken öz bakım becerileri çocuğun gelecek yaşamının da kalitesi açısından önemli rolü vardır. Okul öncesi dönemde çocuklara kendi temel ihtiyaçlarını karşılamak için verilen öz bakım becerileri eğitiminin çocukların fiziksel sağlıkları ve bağımsızlığı üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Diğer taraftan okul öncesi dönemde kazanılan öz bakım becerilerinin çocukların sosyal becerilerine olumlu katkılar sağlayabileceği de değerlendirilmektedir. Bu bağlamda çalışmada çalışan ve çalışmayan annelerin 3-6 yaş grubundaki çocukların öz bakım ve sosyal gelişim düzeylerinin incelenmesinin gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
Bu çalışmada, çalışan ve çalışmayan annelerin 3-6 yaş çocuklarının öz bakım becerileri ile sosyal gelişim düzeylerini incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda İstanbul ilinde bulunan çalışan ve çalışmayan annelerin 3-6 yaş grubundaki çocukların katılımı ile nicel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ili Kağıthane ilçesinde yaşayan ve kolayda örnekleme yoluyla belirlenen 3-6 yaş grubu toplam 102 çocuktan meydana gelmiştir. Bahse konu katılımcılara "kişisel bilgi formu", "Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği" ve "3-6 Yaş Çocukları İçin Öz Bakım Becerileri Değerlendirme Testini" içeren bir anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. 
Çalışma sonucunda çalışan annelerin çocuklarının sosyal gelişim düzeyleri 36-47 ay ile 48-59 ay grubu çocuklar için yaşıtlarından bir miktar yavaş ve 60-72 ay grubu çocuklar için ise yaşıtlarından kaydadeğer düzeyde daha yavaş olduğu tespit edilmiştir. Çalışmayan annelerin 36-47 ay, 48-59 ay ve 60-72 ay grubu çocuklarının tümünün sosyal gelişim düzeyinin ise yaşıtlarından kaydadeğer düzeyde daha yavaş olduğu saptanmıştır. Okul öncesi 2-3 yıl arasında eğitim alan çocukların duygularını yönetme becerilerinin daha az eğitim alanlardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışan ve çalışmayan annelerin 3-6 yaş grubu çocuklarının genel ve alt boyutlardaki öz bakım becerilerinin yüksek düzeyde olduğu gözlenmiştir. Çocukların sosyal gelişim düzeyleri ile öz bakım beceri düzeyleri arasında pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that preschool period is very important for the physical, mental, social and emotional development of the child. In this period, which should be passed in a healthy, conscious and meaningful way, the development and skills gained by children become important. In this context, self-care skills that children need to learn in order to lead an easy life and meet personal needs without the help of others also play an important role in the quality of the child's future life. Self-care skills training given to children in order to meet their basic needs has a positive effect on children's physical health and independence. In this context, it is evaluated that it is necessary to examine the self-care and social development levels of children in the 3-6 age group with working and non-working mothers.
In this study, it was aimed to examine the self-care skills and social development levels of 3-6 year old children with working and non-working mothers. In this context, a quantitative study was carried out with the participation of children in the 3-6 age group with working and non-working mothers in Istanbul. The sample of the study consisted of 102 children in the 3-6 age group living in İstanbul, Kağıthane district. A questionnaire including "personal information form", "Preschool Social Skill Assessment Scale" and "Self Care Skills Assessment Test for 3-6 Years Old Children" was applied to the participants. The data obtained were analyzed with SPSS software.
As a result of the study, it was determined that the social development levels of the children of working mothers were slightly slower for their 36-47 months and 48-59 months children than their peers and considerably slower for their 60-72 months children than their peers. The social development level of all unemployed mothers in 36-47 months, 48-59 months and 60-72 months children was considerably slower than their peers. It was determined that the skills of managing the emotions of children who received education between 2-3 years before school were higher than those who received less education. It was observed that the general care and sub-dimensions of self-care skills of children between 3-6 age group with working and non-working mothers were high. It has been determined that there is a positive relationship between children's social development levels and self-care skill levels.