Psikolojik ve gerçek doğum sırası farklı üniversite öğrencilerinin sosyal ilgi, yaşam stili ve psikolojik belirti düzeylerinin incelenmesi: Mersin ili örneği
The investigation of social interest, life style and psychological symptom levels of different university students in psychological and actual birth order: Mersin province example
Yazar: MÜRŞİDE EMİROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikolojik doğum sırası = Psychological birth order ; Toplumsal ilgi = Social interest ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, psikolojik doğum sırası farklı üniversite öğrencilerinin sosyal ilgi, yaşam stili ve psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim- öğretim yılında Mersin Üniversitesi'nin çeşitli fakülte ve yüksekokullarında öğrenim gören 518 ( 353 kadın, 165 erkek)  üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri, Yaşam Stilleri Envanteri, Toplumsal İlgi Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tek yönlü varyans analizi (ANAVO), ki-kare ve doğrusal çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin psikolojik doğum sırasına göre sosyal ilgileri açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Psikolojik doğum sırasına göre mükemmeliyetçilik, memnuniyet ve beklentiler yaşam stilleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunurken, psikolojik doğum sırasına göre psikolojik belirtileri açısından gruplar arasında somatizasyon dışında tüm alt boyutlarda anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Öğrencilerinin gerçek doğum sıraları ile psikolojik doğum sıraları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin %30,5'inin gerçek doğum sıraları ile psikolojik doğum sıralarının aynı olduğu bulunmuştur.
Ortanca çocuk psikolojik doğum sırasının, psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları için pozitif ve anlamlı, küçük çocuk psikolojik doğum sırasının sadece depresyon alt boyutu için negatif ve anlamlı, tek çocuk psikolojik doğum sırasının ise psikolojik belirtilerin depresyon, olumsuz benlik, somatizasyon, alt boyutları için pozitif ve anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Büyük çocuk psikolojik doğum sırasının, psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları için anlamlı yordayıcı olmadığı sonucu elde edilmiştir.
Öğrencilerin sosyal ilgilerinin, psikolojik belirtilerin tüm boyutları için negatif ve anlamlı yordayıcı olduğu bulunmuştur.
Cinsiyetin kadın olması değişkeninin, anksiyete, depresyon ve somatizasyon alt boyutları için pozitif ve anlamlı yordayıcı olduğu bulunmuştur.
Mükemmeliyetçilik yaşam stilinin psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları için negatif ve anlamlı; benlik saygısı yaşam stilinin ise psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları için pozitif ve anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Kontrol yaşam stilinin, somatizasyon alt boyutu dışında psikolojik belirtilerin tüm alt boyutları için pozitif ve anlamlı; beklentiler yaşam stilinin, depresyon, olumsuz benlik ve hostilite alt boyutları için pozitif ve anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Memnuniyet yaşam stilinin, anksiyete, depresyon ve olumsuz benlik alt boyutları için pozitif ve anlamlı yordayıcı olduğu bulunurken, hostilite alt boyutu için negatif anlamlı yordayıcı olduğu bulunmuştur.
Elde edilen sonuçlar, ilgili literatürle birlikte tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship among social interest, life style and psychological symptom levels of university students who have different psychological birth orders. The study group of the research is consisted of 518 (353 women, 165 men) students who study in different faculties and academies at Mersin University in the academic year of 2018-2019. To gather the data of the research, White-Campbell Psychological Birth Order Inventory, Life styles Inventory, Social Interest Scale, Short Symptom Inventory and Personal Data Form were used. For data analysis, one-way analysis of variance (ANAVO), chi square and linear multiple regression have been used. Significance level has considered as 0.05.
According to the results obtained by this study, there were found meaningful differences among the groups in accordance with psychological birth order of students in terms of social interests. While there were found meaningful differences in the groups in accordance with psychological birth order as perfectionism, satisfaction and expectation life styles, according to psychological symptoms in psychological birth order, there were found meaningful differences in all sub-dimensions except somatization.
It has found that there were no any meaningful relation between actual birth orders and psychological birth orders of the students. Besides, it has been found that 30,5% of university students' real birth orders and psychological birth orders are the same.
Middle child in psychological birth order, is positive and meaningful for all sub-dimensions of psychological symptoms, youngest child in psychological birth order, is negative and meaningful only for depression sub-dimension, The only child in psychological birth order, is a positive and meaningful predictor for psychological symptoms of depression, negative-self. Oldest child psychological birth order is not a meaningful predictor for all sub-dimensions of psychological symptoms.
Social interests of the students are negative and meaningful predictor for all dimensions of psychological symptoms.
Woman gender variable is a positive and meaningful predictor for sub-dimensions of anxiety, depression and somatization.
Perfectionism life style is negative and meaningful predictor for all sub-dimensions of psychological symptoms; self-esteem life style is a positive and meaningful predictor for all sub-dimensions of psychological symptoms. Restrictive life style, except somatization sub-dimension, is a positive and meaningful for all sub-dimensions of psychological symptom; expectation life style is a positive and meaningful predictor for sub-dimensions of depression, negative-self and hostility. While satisfaction life style, is a positive and meaningful predictor for sub-dimensions of anxiety, depression and negative-self, it is a negative meaningful predictor for hostility sub-dimension.
Obtained results have been discussed with related literature and some suggestions have been made.