Yoğun bakım ünitesinde takip edilen kafa travmalı hastalarda hiperoksijenizasyonun mortalite ve morbiditeye etkisi
The effect of hyperoxygenization on mortality and morbidity in head trauma patients followed in the intensive care unit
Yazar: ZEHRA KILINÇ
Danışman: DOÇ. AYÇA SULTAN ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, yoğun bakım ünitesinde takip ve tedavi edilen kafa travmalı hastalarda hiperoksijenizasyonun mortalite ve morbidite üzerindeki olumsuz etkisinin hastaların tedavi öncesi ve sonrası alınan arteryel kan gazı verileriyle ortaya konulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 3. düzey YBÜ'nde, Ocak 2018 ile ARALIK 2019 tarihleri arasında, çeşitli nedenlerle takip ve tedavi edilmiş 119 kafa travma olgusu retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, boy, ağırlık, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, YBÜ yatış endikasyonu, Glasgow Koma Skalası (GKS), Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) II Skoru, YBÜ kalış süresi, hastane yatış süresi, reoperasyon durumu, ekstübasyon günü, hastanın taburculuk veya eksitus durumu değerlendirilmiştir. Hastalar YBÜ'ne yatışının ilk gününde alınan arter kan gazındaki en yüksek PaO2 değerine göre (<120, 120-200, >200) 3 gruba ayrılarak YBÜ giriş ve taburculuk veya eksitus günündeki arter kan gazları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Üç grup arasında yapılan karşılaştırmada hastaların demografik verilerinin, ASA, tanı, ek hastalık, GKS, APACHE, hastane ve YBÜ yatış süresinin istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olmadığı, YBÜ yatış günündeki arter kan gazı ortalamaları karşılaştırıldığında ilk SaO2 (p<0,001) ve ilk PaO2 (p<0,001) ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olduğu bulundu. Grupları ilk PaO2 değerine göre oluşturduğumuz için istatistiksel açıdan farklı olması klinik açıdan anlamlı değildir.
Vakaların tedavi sonrası çıkış arter kan gazı değerleri ortalamaları karşılaştırıldığında pH (p=0,010), SaO2 (p=0,008), PaO2 (p<0,001), PaCO2 (p=0,006), laktat (p=0,015), BE (p=0,035) ve HCO3 (p=0,024) ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olduğu bulundu. Hiperoksik kabul ettiğimiz grupta anlamlı derecede yüksek bulundu. PaO2 grupları arasında (Grup1, 2, 3) mortalite (p<0,001) ve reoperasyon (p=0,001) oranlarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olduğu, grup 2 ve 3'te (Hiperoksik gruplarda) mortalitenin daha yüksek, grup 1'de reoperasyon oranının daha yüksek olduğu bulundu. Araştırmada yoğun bakımda kafa travması tanısı ile takibi yapılan vakaların 28'inde (%23,5) mortalite olduğu bulundu. Mortalite olan ve olmayan vakalar arasında demografik veriler anlamlı olarak bulunmazken, GKS (p<0,001), APACHE (p<0,001), İlk SaO2 (p=0,002), Ekstübasyon günü (P<0,001), çıkış pH (P<0,001), PaO2 (P<0,001), PaCO2 (P=0,015), Laktat (p<0,001), BE (p<0,001), HCO3 (p<0,001) ve YBÜ Yatış (p=0,038) oranlarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklı olduğu ve mortalite olan grupta SaO2, PaO2, PaCO2, Laktat ve yaş ortalaması daha yüksek olarak bulunmuştur.
Sonuç: Yaptığımız çalışmada PaO2 değerlerine göre gruplara ayırdığımız hastaların arter kan gazı verilerinden yola çıkarak hiperoksik kabul ettiğimiz grup 2 ve 3'te mortalite yüksek bulunmuştur. Mortalite olan grupta SaO2, PaO2 olmayan gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Klinik olarak anlamlı bulduğumuz bu veriler direk oksijen tedavisiyle ilişkilendirilemese de YBÜ hastalarında yaygın ve kolay uygulanan oksijen tedavisinin faydasının yanında mortalite ve morbiditeye olan olumsuz etkisine bu çalışmayla dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Kafa travması, yoğun bakım ünitesi, hiperoksijenizasyon

Abstract:
Introduction and Aim: In this study, it was aimed to reveal the negative effect of hyperoxygenation on mortality and morbidity in patients with head trauma who were followed up and treated in the intensive care unit, using arterial blood gas data obtained before and after treatment.
Materials and Methods: 119 head trauma cases who were followed up and treated for various reasons in the 3rd level ICU between January 2018 and December 2019 were retrospectively analyzed. Age, gender, height, weight, additional diseases, medications used, ICU hospitalization indication, Glasgow Coma Scale (GCS), Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) II Score, ICU length of stay, hospital stay, reoperation The condition, the day of extubation, the patient's discharge or death status were evaluated. The patients were divided into 3 groups according to the highest PaO2 value (<120, 120-200,> 200) in the arterial blood gas taken on the first day of admission to the ICU, and arterial blood gases on the day of ICU admission and discharge or discharge were compared.
Results: In the comparison between the three groups, the demographic data of the patients, ASA, diagnosis, comorbidity, GCS, APACHE, hospital and ICU length of stay were not statistically significantly different, and the first SaO2 (p <0.001) and the mean arterial blood gas on the day of ICU hospitalization were It was found that the means of the first PaO2 (p <0.001) were statistically significantly different. Since we formed the groups according to the first PaO2 value, its statistical difference is not clinically significant.
 When the mean exit arterial blood gas values of the cases were compared, pH (p = 0.010), SaO2 (p = 0.008), PaO2 (p <0.006), PaCO2 (p = 0.006), lactate (p = 0.015), BE (p = 0.035)) and HCO3 (p = 0.024) were found to be statistically significantly different. It was found to be significantly higher in the group considered to be hyperoxic. There were statistically significant differences in mortality (p <0.001) and reoperation (p = 0.001) rates among PaO2 groups (Group1, 2, 3), higher mortality in group 2 and 3 (hyperoxic groups), and reoperation in group 1 rate was found to be higher. In the study, it was found that 28 (23.5%) of the cases followed up with a diagnosis of head trauma in the intensive care unit had mortality. While demographic data were not found to be significant between cases with and without mortality, GCS (p <0.001), APACHE (p <0.001), First SaO2 (p = 0.002), Extubation day (P <0.001), exit pH (P <0.001), PaO2 (P <0.001), PaCO2 (P = 0.015), Lactate (p <0.001), BE (p <0.001), HCO3 (p <0.001) and ICU Hospitalization (p = 0.038) rates were statistically significantly different and In the group with mortality, SaO2, PaO2, PaCO2, Lactate and mean age were higher.
Conclusion: In our study, mortality was found to be high in groups 2 and 3, which we considered hyperoxic, based on the arterial blood gas data of the patients we divided into groups according to PaO2 values. In the group with mortality, SaO2 was higher than the group without PaO2. Although these data, which we find clinically significant, cannot be directly related to oxygen therapy, this study has tried to draw attention to the negative effects of common and easily administered oxygen therapy on mortality and morbidity in ICU patients.


KEYWORDS: Head trauma, İntensive Care Unit, Hyperoxygenation