Ürün tasarımında üretken tasarımın tasarım süreçleri, tasarımcı ve tasarım eğitimi üzerine etkileri
The effects of generative design on design processes, designer and design education in product design
Yazar: UTKU KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH TOĞAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstriyel tasarım = Industrial design

Özet:
Tasarım süreçleri, teknoloji etkisinde değişen tasarımcı rolü ile büyük bir değişim yaşamaktadır. Tasarlanan ürünlerin form alternatiflerini hızlı bir şekilde tasarımcıya ulaştırabilen üretken tasarım araçları da bu değişimin bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Literatür incelendiğinde mimarlık ve mühendislik alanında sıkça karşılaşılan üretken tasarımının endüstriyel tasarım alanında henüz görece yaygın olmadığı görülmektedir. Bu eksikliğe odaklanan araştırma kapsamında üretken tasarımın tasarım eğitimindeki eksikliği, ürün tasarımı süreçlerinde üretken tasarımın kullanımı, tasarımcı rolüne etkisi, öğrenci, tasarımcı ve akademisyen bağlamında ele alınmaktadır. Diğer taraftan çalışma üretken tasarımın endüstriyel tasarımcılar tarafından ürün tasarımı süreçlerinde yol gösterici olarak kullanılması ve tasarımcı rolünün gelecekte nasıl değişeceğine dair bir çıkarım yapılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda literatür araştırması yapılmış ve öğrencileri, sektörü ve tasarımcıları kapsayan üç aşamalı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerle analiz, optimizasyon ve üretken tasarım odaklı çalışmalar gerçekleştirilip, süreçleri izlenmiş üretken tasarımın eğitim süreçleri içerisindeki yerine ilişkin çıkarımlar yapılmıştır. Diğer bir aşamada reel sektör bağlamında bir çalışma yapılmış, sektörden bir firma ile üretken tasarım kullanılarak ürün geliştirmesi yapılmış, üretken tasarımın üretim sektörü ilişkisindeki etkileri izlenmiş ve tartışılmıştır. Çalışmanın son aşamasında deneyime dayalı yürütülen her iki aşamada elde edilen sonuçlar akademi ve sektörden profesyonel tasarımcılarla ele alınmış, süreçler tartışılmış, çıktılar değerlendirilmiş ve öneriler getirilmiştir. Geliştirilen yeni üretken tasarım sürecinin endüstriyel tasarım alanında tasarımcılara yeni bir yol gösterebileceğine dair değerlendirmelere ulaşılmıştır.

Abstract:
Design processes are undergoing a great change with the changing role of designer under the influence of technology. Generative design tools that can quickly deliver the form alternatives of products to the designer have also emerged as a part of this change. When the literature is examined, it is seen that the generative design, which is frequently encountered in the field of architecture and engineering, is not yet relatively common in the field of industrial design. Within the scope of the research focusing on this deficiency, the lack of generative design in design education, the use of generative design in product design processes and its effect on the role of designer are discussed in the context of students, designers and academicians. On the other hand, the study aims to use generative design as a guide in product design processes by industrial designers and to make an inference about how the role of designer will change in the future. For this purpose, literature research was conducted and a three-stage research was carried out covering students, industry and designers. Studies focused on analysis, optimization and generative design were carried out with the students, and the processes were followed and inferences were made regarding the place of generative design in the educational processes. At another stage, a study was conducted in the context of the real sector, product development was made with a company from the sector using generative design, the effects of generative design on the production sector relationship were monitored and discussed. In the last stage of the study, the results obtained in both stages based on experience were discussed with professional designers from academia and the sector, the processes were discussed, the outputs were evaluated and suggestions were made. Evaluations have been reached that the newly developed generative design process can show designers a new way in the field of industrial design.