Kronik karaciğer parankim hastalarında minimal hepatik ensefalopati ve karaciğer kırılganlık indeksinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of minimal hepatic encephalopathy and liver frailty index on quality of life in patients with chronic liver disease
Yazar: GÖRKEM KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. HASAN CELALETTİN ÜMİT
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ensefalopati = Encephalopathy ; Hepatik ensefalopati = Hepatic encephalopathy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Sirozun yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen komplikasyonlarından biri de hepatik ensefalopatidir. En hafif formunda bile, hepatik ensefalopati sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini düşürür ve aşikâr hepatik ensefalopati için bir risk faktörüdür. Kırılganlık yaşlanma ile birlikte vücuttaki organların ve sistemlerin mevcut görevlerini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle yetersiz kalması, günlük rutin aktiviteler ve stres kaynaklarına karşı vermeleri gereken yanıtta ve tepkilerde noksanlık sonucu fizyolojik kabul edilmeyen sonuçların ortaya çıkmasına yatkınlık olarak değerlendirilen bir sendromdur. Bu araştırmada kronik karaciğer parankim hastalarında minimal hepatik ensefalopati varlığının ve Karaciğer Kırılganlık İndeksi'nin yaşam kalitesine etkisini ortaya koymaya çalıştık
	Çalışmamıza Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Polikliniği'nde takip edilen, karaciğer sirozu tanılı 76 hasta dahil edildi. Karaciğer sirozu tanısı klinik, radyolojik, laboratuvar ve/veya histopatolojik kriterlerle konuldu. Hastaların kırılganlık testi değerlendirmesi için Karaciğer Kırılganlık İndeksi kullanıldı. Aşikâr hepatik ensefalopati klinik olarak ekarte edilen hastalara minimal hepatik ensefalopati değerlendirmesi amacıyla İz Sürme Testi Form-A ve Form-B uygulandı. Hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ''Karaciğer Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği 1.0'' kullanıldı. İstatistiksel analizde gruplar arasında sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında Student t testi, ANOVA, Mann Whitney U testi, Kruskal wallis testi, kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Chi Square testi, Fischer Exact testi uygulandı. Sağkalım analizleri için Kaplan Meier sağkalım analizi yöntemi kullanıldı. 
Çalışmamızda Minimal hepatik ensefalopati saptanan hastalarda yaşam kalitesi %67,19, saptanmayan hastalar da ise %81 saptandı. Minimal hepatik ensefalopati varlığının hastaların yaşam kalitesini azalttığı görüldü. Yaşam kalitesi sağlam hastalarda %81,91, hafif-kırılgan hastalarda %75,84, kırılgan hastalarda %61,37 saptandı. Kırılganlık düzeyinin artmasının hastaların yaşam kalitesini azalttığı görüldü. Minimal hepatik ensefalopati varlığının siroz hastalarında kırılganlığı arttırdığı görüldü. Yaşam kalitesi yüksek olan hastaların ortalama sağkalım düzeyi 76,43±2,37 hafta, düşük olan hastaların 60,26±4,8 hafta saptandı. Yaşam kalitesi düşük olan hastalarda mortalitenin daha fazla olduğu gösterildi. Karaciğer kırılganlık indeksine göre sağlam hastalarda sağkalım %100, hafif-kırılgan hastalarda %76,1, kırılgan hastalarda ise %56,3 saptandı. Kırılganlık düzeyindeki artışın mortaliteyi arttırdığı görüldü. Minimal hepatik ensefalopati varlığının mortaliteyi arttırdığı gösterildi. 
Sonuç olarak; minimal hepatik ensefalopati ve kırılganlık kronik karaciğer parankim hastalarında yaşam kalitesini düşürmektedir.

Abstract:
One of the complications of cirrhosis that seriously affects the quality of life is hepatic encephalopathy. Even in its mildest form, hepatic encephalopathy reduces health-related quality of life and is a risk factor for overt hepatic encephalopathy. Frailty is a syndrome that is evaluated as a predisposition to the emergence of non-physiological results as a result of the insufficiency of organs and systems in the body due to their inability to fully fulfill their current duties, and the lack of response and reactions to daily routine activities and stress sources. In this study, we tried to reveal the effect of minimal hepatic encephalopathy and Liver Frailty Index on quality of life in patients with chronic liver disease.
Our study included 76 patients diagnosed with liver cirrhosis, who were followed up in Trakya University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology Outpatient Clinic. The diagnosis of liver cirrhosis was made by clinical, radiological, laboratory and/or histopathological criteria. Liver Frailty Index was used for the evaluation of patients' frailty test. Trail Making Test Form-A and Form-B were performed for the evaluation of minimal hepatic encephalopathy in patients whose overt hepatic encephalopathy was clinically excluded. " The Liver Disease Quality of Life instrument 1.0" was used to evaluate the quality of life of the patients. In statistical analysis, Student's t test, ANOVA, Mann Whitney U test, Kruskal wallis test were used to compare continuous variables between groups, Chi Square test and Fischer Exact test were used to compare categorical variables. Kaplan Meier survival analysis method was used for survival analysis.
In our study, the quality of life was 67.19% in patients with minimal hepatic encephalopathy, and 81% in patients who were not. It was observed that the presence of minimal hepatic encephalopathy decreased the quality of life of the patients. Quality of life was 81.91% in robust patients, 75.84% in pre-frail patients, and 61.37% in frail patients. It was observed that the increase in the frailty level decreased the quality of life of the patients. It was observed that the presence of minimal hepatic encephalopathy increased frailty in patients with cirrhosis. The mean survival level of patients with high quality of life was 76.43±2.37 weeks, and 60.26±4.8 weeks for patients with low quality of life. It has been shown that mortality is higher in patients with low quality of life. According to the liver fragility index, survival was 100% in robust patients, 76.1% in pre-frail patients, and 56.3% in frail patients. It was observed that the increase in the frailty level increased the mortality. The presence of minimal hepatic encephalopathy was shown to increase mortality.
As a result; minimal hepatic encephalopathy and fragility reduce the quality of life in patients with chronic liver disease.