Davranış denetimi aile eğitim programının annelerin davranışsal işlem süreçlerini kazanmalarına etkisi (doğrudan öğretim yaklaşımı ile sunulan)
The effect of behavior management family training program to mothers' behavioral processes gaining
Yazar: YUSUF ZİYA TAVİL
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL VAROL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın genel amacı; Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı' nın, annelerin, ev ortamına uygun olmayan davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanmalarına yol açıp açmadığını ve aile eğitim programının sonunda, ev ortamına uygun olmayan davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan annenin, programda kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak çocuğunun ev ortamına uygun olmayan davranışını azaltıp azaltamadığını belirlemektir. Bu araştırmada, tek denekli deneysel desenlerden "AB Deseni" kullanılmıştır. Araştırmanın deneklerini, Özel Barış Özel Eğitim Merkezine devam eden zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin annelerinden 6 anne ve bu annelerden aile eğitim programı sonucunda, davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan ve evde kamera çekimi için gönüllü olan bir anne ve çocuğu oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanabilmesi için, aile görüşme formu, scatter plat kaydı, anekdot kaydı, video kamera, televizyon, hedef davranış kayıt formu, pekiştireç belirleme formu, kavramlara ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı, işlemlere ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı kullanılmıştır. Araştırmanın deney sürecinde, geliştirilen aile eğitim programının uygulanması öncesinde araştırma kapsamına dahil edilen 6 annenin, araştırmada kazanması amaçlanan kavram ve işlem süreçlerinde üç ayrı oturumda grup olarak başlama düzeyleri belirlenmiştir (A). Annelerin başlama düzeylerinin belirlenmesinin ardından, gruba 6 oturumluk aile eğitim programı uygulanmıştır (B).Ill Aile eğitim programının tamamlanmasından sonra davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan ve evde kamera çekimi için gönüllü olan bir annenin çocuğunun ev ortamına uygun olmayan davranışının ve bu davranışın uyuşmayan davranışının başlama düzeyi belirlenmiştir. Başlama düzeyi verilerinin belirlenmesinin ardından, anne programda kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak sağaltım programım uygulamıştır. Araştırmada, araştırma verileri, grafiksel olarak gösterilmiş ve grafikler niteliksel olarak yorumlanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen bulgular şu şekildedir; - Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı' nın uygulanması sonunda araştırma kapsamına dahil edilen anneler, programda ele alman kavram ve işlem süreçlerinin alt amaçlarının hepsini gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı'nın, ele alınan kavram ve işlem süreçlerinin kazanılmasına yol açtığı izlenimi edinilmektedir. -I no'lu annenin, kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak, çocuğun yayılarak okuma yazma davranışım azaltabildiği ve dik oturarak okuma yazma davranışım arttırabildiği izlenimi edinilmektedir.

Abstract:
IV SUMMARY General purpose of this study is to determine if mothers can acquire the needed concepts and procedures as a result of the implication of family training program presented by Direct Instruction Method aiming managing the behaviours and also if mothers who acquired the needed concepts and processes can control the inappropriate behaviours at home and lessen them. The design used in this study is "AB design" which is one of the single subject experimental designs. The subjects of this study are six of the mothers of mentally handicapped children are the students of Private Barış Special Education Center and one of those mothers who has gained the needed concepts and processes to control the behaviours as a result of implication of the family training program voluntered for video recording at home of her and her child. To collect the data family interview form, scatter plat record, anectodes record, video-camera, television, target behaviour record form, reinforcement determination form, concept related criterion reference test and process related criterion reference test were used. During the experiment process of the study, before the implication of the family training program, the baselines of the concepts and processes of the family training program which aimed to be gained by the six mothers were determined (A). After determining the baselines of the mothers', six sessioned family training program were implied to them (B). After the completition of the implication of family training program the mother with the needed concepts and processes to control the behaviours as a result of the implication of the family training program voluntered for video recording andimpered the treatment program to her child by using these gained concepts and processes after the determination of the baseline data. Before this implication the mother's child's inappropriate behaviours' at home and its incompatible behaviours' baseline were determined. Graphical analysis were used in evaluating the obtained data. The findings are as follows; At the end of the implication of the Family Training Program Presented by Direct Instruction Method to Control the Behaviours, mothers involved in the study realized all the sub-purposes of the concepts and processes in the study. As a result, The Family Training Program Presented by Direct Instruction Method to Control the Behaviours given the impression that the concepts and processes in the program can be gained. -Mother number I given the impression that by using the concepts and processes gained by the implication of the family training program, lessens the inappropriate reading-writing behaviours and increases the appropriate reading- writing behaviours of her child.