55 yaş ve üzeri yaşlardaki kadın ve erkeklerde dental kalsiyumun farklı tekniklerle karşılaştırılması
A Comparison of dental calcium with different techniques in 55 age and above women and men
Yazar: NURULLAH KEKLİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELÇUK DUMAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Dentin = Dentin ; Diş taşları = Dental calculus ; Dişler = Teeth ; Kalsiyum = Calcium ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
6.0ZET S.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Histoloji ve Embriyoloji (TIP) Anabilim Dalı DOKTORA TEZİ/KONYA-2000 Nurullah KEKLİKOĞLU Danışman Prof. Dr. Selçuk DUMAN 55 Yaş ve Üzeri Yaşlardaki Kadın ve Erkeklerde Dental Kalsiyumun Farklı Tekniklerle Karşılaştırılması Bu çalışmada, postmenopozal kadınlar ile aynı yaşlardaki erkek dişlerindeki kal siyum miktarlarının ve asit ortamlarda dekalsifıkasyon hızlarının karşılaştırılması ve dişlerdeki kalsiyum salınımı oranlarının histolojik araştırması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 100 adet 55 yaş ve üzeri yaşlardaki postmenopozal kadın ve 100 adet aynı yaşlardaki erkek ile 20-40 yaş arası 16 kadın ve 17 erkek olmak üzere toplam 233 kişinin, tıbbi endikasyonlarla çekilmiş, tek köklü çürüksüz dişleri, zayıf asitte (%8 formik asit) ve kuvvetli asitte (%8 nitrik asit) dekalsifiye edildi. Dekalsifıkasyonun belirli aşamalarında dişlerin radyografileri çekildi, kullanılmış solüsyonlarda kalsiyum ve oluşturulan kalsiyum oksalat çökeltisi miktarları ölçüldü. Dişlerden histolojik preparatlar hazırlanarak, kökün 1/3 orta kısmında predentin ta bakası kalınlıkları ölçüldü, predentini terk ettikleri bölgede dentin tübülleri incelen di. Ölçülen kalsiyum ve çökelti miktarları, dişlerde yaşla birlikte, kadınlarda daha fazla olan bir azalma göstermiştir. Postmenopozal kadınların dişlerindeki kalsiyum, aynı yaşlardaki erkeklerden fazla ancak 20-40 yaş arası kadınlardan daha az bulun muştur. Fakat gruplar arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmamış tır (P>0.05). 63Radyografik incelemede postmenopozal kadın dişlerinin diğerlerinden daha hızlı dekalsifiye olduğu görülmüştür. Predentin kalınlığı ortalamaları; postmenopozal kadın dişlerinde 63.44±1.01 ji, 55 yaş ve üzeri yaşlardaki erkek dişlerinde 35.71+1.16 \ı, 20-40 yaş arası kadın dişlerinde 30.7211.12 \ı ve 20-40 yaş arası erkek dişlerinde 22.94±1.16 \ı bulun muştur. En fazla postmenopozal gruptaki dişlerde görülen predentin kalınlığı farklı lıkları istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (PO.001). Bu durum postmenopozal kadınlarda dentinden kalsiyum salınımını veya predentinde kalsifıkasyonun ger çekleştirilemediğini göstermektedir. Dentin tübülü sayılanımı yaşla birlikte azaldığı fakat en geniş tübüllerin postmenopozal kadınlarda olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; postmenopozal kadınların dişlerindeki kalsiyum salmımımn daha fazla olduğu, bunun postmenopozal diş kaybı artışına katkısı olabileceği görülmüş tür. 64

Abstract:
7. SUMMARY A Comparison of Dental Calcium With Different Techniques in 55 Age and Above Women and Men The purpose of this study is to reveal teeth calcium levels and comparison of cal cium releasing in an acidic medium between postmenopausal aged women and men. 100 women and 100 men aged 55 and older with 16 women and 17 men aged between 20-40 years were selected, so totally 233 person entered to the study. Teeth extracted based on a medical indication with single root and cariesless of the pati- nents. Decalsification was done with weak acid (8% formic acid) and strong acid (8% nitric acid). As decalcification proceed teeth radiographs were obtained and the solutions used for this aim were calculated of their calcium and artifically made cal cium oxalate content, 1/3 middle root part of teeth predentin layer thickness was calculated and dentinal tubules were explored where the bordorline with predentin. Calculations show that the calcium and precipitate amount gets lower according to age in women. The calcium content of postmenopausal women was higher than same aged men and lower than 20-40 aged women. Statistically no significant dif ference was observed between any groups (P>0.05). Radiographic exploration shows that decalcification is faster in the teeth of post menopausal women. Calculations of predentin thickness for postmenopausal women is 63.44+1. 01 n, men aged 55 and older is 35.7111. 16u, for 20-40 years aged women 30.72±1.12u and for men 20-40 years aged is 22.94±1.16|J. The thickest value is seen in post menopausal group and statistically this was significant (PO.001). From these val ues one can conclude that, in postmenopausal women the significant dentinal cal cium releasing or predentin calcification can't be achieved. Dentinal tubule number decreases according to aging and the largest tubules were observed in postmenopausal woman. 65As a result, postmenopausal woman has a higher calcium release from teeth and this effect can play role of tooth loss. 66