Elit liglerde oynayan hentbolcuların psikolojik sağlamlık, zihinsel dayanıklılık, kaygı durumları arasındaki ilişki
The impact of psychological resilience levels of handball players in professional leagues on mental toughness and anxiety states
Yazar: YALÇIN DALAY
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY DERECELİ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Elit Liglerde Oynayan Hentbolcuların Psikolojik Sağlamlık, Zihinsel Dayanıklılık, Kaygı Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada veriler katılımcılara Google formlar aracılığıyla ulaştırılmış olup gönüllülük esas alınmıştır. Toplamda 387 kişiye ulaşılmış ve eksiklik ya da hata görülen 21 anket formu analizden çıkartılmış ve analiz için 366 anket formu değerlendirmeye alınmıştır.
Veri toplama aracı olarak, Doğan (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), Smith ve diğerleri (1986) tarafından geliştirilen Akyol ve diğerleri (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Spor Kaygı Ölçeği, Sheard, Golby ve Van Wersch (2009) tarafından geliştirilen Altınbaş (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ve kişisel bilgiler formundan oluşmaktadır.
Verilerin analizi katılımcılardan elde edilen bilgiler doğrultusunda SPSS 25.0 paket programı ile %95 güven aralığına göre yapılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerine yönelik tanımlayıcı istatistikler ve frekans dağılımları hesaplanmıştır. Veri setindeki aykırı-uç değerler Mahalanobis uzaklık değerleri yardımıyla incelenmiş aykırı uç değerler analizden çıkartılmıştır. Kolmogorov-Smirnova testine göre anlamlılık düzeyi p<0.05'den küçük olduğundan verilerin normal dağılıma sahip olmadığı ve analiz için parametrik olmayan testlerin uygulanmasına karar verilmiştir. İkili değişkenler için Mann Witney U testi, ikiden fazla değişkenler için ise Kruskal Wallis H testi yapılmıştır. Ayrıca katılımcıların ruh halleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişki Spearman korelasyon analiziyle belirlenmiştir.
Katılımcıların psikolojik sağlamlıkları ile sadece Spor Yapma Sıklığı Değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu, Kaygı Durumları ile cinsiyet, yaş, lig kategorisi, spor geçmişi, hentbol geçmişi ve Spor Yapma Sıklığı değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu, Zihinsel Dayanıklılık ile cinsiyet, yaş, spor geçmişi, hentbol geçmişi ve Spor Yapma Sıklığı değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Sonuç olarak hentbolcuların psikolojik sağlamlık ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu, Hentbolcuların psikolojik sağlamlık ile zihinsel dayanıklılık arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ve zihinsel dayanıklılıkları ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü orta düzeyde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, which was conducted to examine the relationship between Psychological Resilience, Mental Endurance and Anxiety Status of Handball Players in Elite Leagues, the data were delivered to the participants through Google forms and volunteerism was taken as basis. A total of 387 people were reached and 21 questionnaire forms with deficiencies or errors were excluded from the analysis and 366 questionnaire forms were taken into consideration for analysis.
The data collection tool consists of the Brief Psychological Resilience Scale (BSRS) adapted into Turkish by Doğan (2015), the Sports Anxiety Scale developed by Smith et al. (1986) and adapted into Turkish by Akyol et al. (2016), the Mental Endurance Inventory in Sport developed by Sheard, Golby and Van Wersch (2009) and adapted into Turkish by Altınbaş (2015), and a personal information form.
The data were analysed according to the information obtained from the participants using SPSS 25.0 package programme with a 95% confidence interval. Descriptive statistics and frequency distributions were calculated for the personal information of the participants. Outlier values in the data set were examined with the help of Mahalanobis distance values and outlier values were removed from the analysis. Since the significance level was less than p<0.05 according to the Kolmogorov-Smirnova test, it was decided that the data did not have a normal distribution and nonparametric tests should be applied for the analysis. Mann Witney U test was used for binary variables and Kruskal Wallis H test was used for more than two variables. In addition, the relationship between the participants' moods and exercise addiction was determined by Spearman correlation analysis.
It is concluded that there is a statistically significant difference between the participants' psychological resilience and only the Variable of Frequency of Playing Sports, there is a statistically significant difference between their Anxiety Status and the variables of gender, age, league category, sports history, handball history and Frequency of Playing Sports, and there is a statistically significant difference between their Mental Resilience and the variables of gender, age, sports history, handball history and Frequency of Playing Sports.
As a result, it was concluded that there is a significant negative moderate relationship between psychological resilience and anxiety levels of handball players, there is no significant relationship between psychological resilience and mental toughness of handball players, and there is a significant negative moderate relationship between mental toughness and anxiety levels.