Dental zirkonya altyapılar için renklendirme solüsyonlarının üretimi ve karakterizasyonu
Production and characterization of coloring solutions for dental zirconia frameworks
Yazar: MESUT KÖK
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY KAYA
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Karakterizasyon = Characterization ; Zirkonyum oksit = Zirconium oxide ; Üretim = Production

Özet:
Renk, göz ile algılanan bir ışık kaynağının meydana getirdiği fiziksel bir olgu olarak nitelendirilebilir. Başka bir ifade ile renk; ışığın fiziksel olarak bir cisimle karşılaşması ve bu olayın da bir gözlemci tarafından psikofiziksel olarak algılanmasıyla oluşur.
Zirkonya desteklerin renklendirilmesi, desteğin renk solüsyonuna daldırılıp bir süre beklenilmesiyle yapılmaktadır. Diş protez laboratuvarlarının renklendirme işlemlerinde yaşadığı en büyük problem; farklı ticari markalı zirkonya destekleri, tek bir ticari markaya ait renk solüsyonlarıyla renklendirseler dahi aynı rengi elde edememeleridir. Bu renk farklılığının sebebi, farklı ticari markalı zirkonya desteklerin sahip oldukları mineraloji, porozite ve yoğunluk gibi değerler ile açıklanmaktadır.
Bu tez çalışması ile bir ticari markaya ait zirkonya desteklere özel olarak geliştirilecek ve yalnızca söz konusu destekler için kullanılacak renk solüsyonlarının üretimi amaçlanmıştır. 
Bu doğrultuda; farklı metal tuzları saf su, organik çözücü-1 ve organik çözücü-2 içerisinde çözdürülüp renk solüsyonları üretilmiştir. Her bir ürün grubu için özel olarak hazırlanan pelet, tek kuron ve köprü formunda üretimi gerçekleştirilen örnekler, renk solüsyonlarında daldırma yöntemi kullanılarak renklendirilmiştir. Renklendirilen zirkonya örneklere ait renk özellikleri spektrofotometre (CIE L*a*b*) yardımı ile belirlenmiştir. Zirkonya desteklerin kristallografik analizleri X-ışını kırınım (XRD) tekniği ile yapılmıştır. Mikro yapıya ait özellikler taramalı elektron mikroskobu (SEM) esaslı analitik (enerji saçınımlı X-Işını (EDX)) teknikler kullanılarak karakterize edilmiştir. Uzman diş teknisyeni tarafından görsel olarak analiz edilen zirkonya örneklerin renk sonuçlarına göre, renk solüsyonları Ivoclar Vivadent IPS e.max Ceram Dentin A-D renk skalasına uygun olarak başarılı bir şekilde üretilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zirkonya destek, renk solüsyonu, spektrofotometre, görsel analiz, karakterizasyon.

Abstract:
Color can be described as a physical phenomenon caused by a light source that is perceived by human eye. In other words, color comes into existence when light meets an object physically and this is perceived psychophysically by an observer.
The coloring is performed by immersing the zirconia blocks in the color solution for a certain time. The ultimate challenge experienced in coloring processes for dental prosthesis laboratories is the distinction in color when various trademark zirconia blocks are employed even though the coloring process is carried out by a single trademark color solutions. The reason for this color difference is explained by the values such as mineralogy, porosity and density of different trademarked zirconia blocks.
In this thesis, the main goal is to produce color solutions that will be developed exslusively for a trademark zirconia blocks and will be used only for those blocks.
In summary, different metal salts were dissolved in pure water, organic solvent-1 and organic solvent-2 and color solutions were produced. The pellets, specially prepared for each product group, the samples produced in the form of single crown and bridge were colored via dipping method in color solutions. Color properties of the colored zirconia samples were determined by a spectrophotometer (CIE L* a* b*). Crystallographic analyses of zirconia blocks were carried out by using X-ray diffraction (XRD) technique. Microstructure features were characterized by using Scanning Electron Microscopy (SEM) based analytical (energy scattering X-ray (EDX)) techniques. According to the color results of the zirconia samples, which were visually analyzed by a specialist dental technician, the color solutions were successfully produced in accordance with the Ivoclar Vivadent IPS e.max Ceramic Dentin A-D color scale.
Keywords: Zirconia support, color solution, spectrophotometer, visual analysis, characterization.