Türkiye'de afiş sanatının görsel kültürdeki yeri
The place of poster art in visual culture in Turkey
Yazar: DUYGU DİNÇELİ
Danışman: PROF. DR. ENGİN BEKSAÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Görsel Kültür Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afiş sanatı = Poster art ; Afişler = Posters ; Görsel kültür = Visual culture ; Kültür = Culture ; İletişim = Communication

Özet:
Disiplinlerarası bir yaklaşım olarak günlük yaşamımız içerisinde yer alan görsel kültür, resimden heykele, filmden kitaba, görsel öğelerin yer aldığı her şeyi kapsamaktadır. Bu kapsam içerisinde görsel kültür tanımıyla sıklıkla karşılaşmamız, tanımın etki alanları hakkında bir bakış açısı kazanmak konusunda düşündürmektedir. Bu nedenle, görsel kültür tanımı hakkında net bir yorum yapılması da zorlaşmaktadır.

     	Günümüzde görsel kültür, insanların bilincinde yer alan görsel imgelerin egemenliğindedir. Bu görsellerin hepsi bize birşey anlatmaktadır ve onları kısa zamanda yorumlayabilmek zordur. Bu zorlukla, bütün bu görsel öğeleri hayatımızın bir parçası haline getiren, bir fikrin etkili bir biçimde sunulmasını sağlayan ve günümüz yaşam biçimini en iyi şekilde özetleyen anlatım biçimlerden biri de afiş sanatıdır. Bu sanat, geçmişten günümüze duyguları ifade etmede, bir sorunun çözümlenmesinde, ticari bir ürünü tanıtılmasında, insanlara farklı bakış açıları sunarak belli bir estetik kazandırmaktadır. Yolda giderken, iş yerinde, yaşadığımız sokakta, kısaca hayat sürdüğümüz her yerde karşılaştığımız afiş sanatı, Türkiye'de de önemli bir konuma sahiptir. Özellikle Cumhuriyet sonrası gelen değişimlerle anlatım olanakları ve kapsadığı konular gelişim ve değişim göstermiştir. Bu dönem sanatçıları, aldıkları eğitimlerle afiş sanatını farklı noktalara ulaştırmıştır. Latin harflerinin gelişimi, dış ticaretin anlam kazanması, siyasi değişimler gibi birçok konu Türkiye'de afişin Cumhuriyet sonrası farklı bir yapı kazanmasına yol açmıştır.

     	Günümüzde de teknolojinin getirmiş olduğu yaşam biçimiyle paralel giden afiş sanatı, ülkemizde küreselleşmenin sunduğu sorunları ve konuları anlatmada dış ülkelerle birlikte farklı değişimler yaşamıştır. Özellikle yapılan çeşitli etkinlikler, projeler ve yarışmalarla afiş sanatının ülkemizde görsel kültür içerisinde etki alanı artmaya devam etmektedir. Bu etki teknolojinin sunmuş olduğu olanaklarla kısıtlanmadan daha da güçlenerek hayatımıza yön veren önemli bir parça olmuştur.
     	Türkiye'de Afiş Sanatı'nın Görsel Kültür'deki yeri adlı yüksek lisans tezi, görsel kültürün kapsadığı konuları ve kültür kavramlarını incelerken, afişin farklı konularla ve farklı anlatım biçimleriyle ülkemizdeki yerini ve görsel kültür içerisinde ne kadar önemli olduğunu tespit etme amacını taşımaktadır. Buradan yola çıkarak, ikinci bölümde kültür, iletişim ve görsel kültür tanımlarını inceledim ve bu konuda farklı görüşlere yer vererek, iletişimin görsel kültür ve afiş için ne kadar önemli olduğunun anlaşılmasını istedim. Üçüncü bölümde, afiş sanatının ne olduğu ve bu sanatın farklı akımların etkisiyle dünyadaki gelişim sürecini anlatmaya çalıştım. Dördüncü bölümde, Türkiye'de afiş sanatının geçmişten günümüze gelen değişimini tarihsel bağlamda ele aldım. Ülkemizdeki afiş türleri ve konularının ne olduğu üzerine örnekler inceledim. Beşinci bölümde (Sonuç) ise, Türkiye'de görsel kültür içerisinde afişin yeri konusunda yapılmış araştırmalar sonucu genel bir değerlendirme yaptım.



Anahtar Kelimeler: Afiş, Cumhuriyet, İletişim, Kültür, Görsel Kültür

Abstract:
Visual Culture, which still exists at the present time as an interdisciplinary approach, includes many visual elementes like painting and sculpture. In this scope, encountering the definition Visual Culture makes us think of developing a point of view about orbits of the definition.

     	Visual Culture in our day is under the sway of visual images that plays a part in people's consciousness. All that images tell us something and to render them in a short time is difficult. With this difficulty, poster is one of the means to turn visual elements into a part in our lives, present an idea in a predominant way and summarize the modern-day life styles best. This branch of art brings us in aesthetistics to resolve a problem and present a commercial product, by submitting different viewpoints to people. Poster art with which we encounter everywhere crossing street, going to work or simply in the neighbourhood that we live, have an important part in Turkey as well. Particularly with the changes came after the repuclic, it made progress in including subjects. Artists in this period, with the education they took, brought a different point to poster art. Many subjects like development of Latin characters, foreign trade's having a meaning and political changes led poster in Turkey to have a different structure. 


     	The poster art which parallels with the life style technology brough to us, has gone through various changes together with foreign countries in reflecting the topics and problems that globalisation created. Particularly with the changes, activities and competitions that was made, the orbit of the poster art inside visual culture is continuing to progress in our country. This effect, getting stronger, has got an important place that dominates our lives without being restricted with the opportunities technology offers.

     	Master's thesis with the title ''Place of Poster Art in Visual Culture'' has the aim of detecting the place of poster with various subjects and phrases in our country and the importance of it in visual culture while analysing the cultural concept and the topic visual culture includes. Starting from this, I analysed culture, communication and visual culture in the second part and by giving place to different views, I wanted how important communication is for visual culture and poster to be understood. In the third part I tried to tell what poster art is, its progress in the world with the effects of different art movements. In the fourth part, I dealt with the historical change of poster art in Turkey in historical context. I analysed the examples of various types of poster in Turkey in this research. Eventually in the fifth part, I evaluated the place of poster in visual culture in Turkey starting from the researches made about it.



Keywords: Poster, Republic, Communication, Culture, Visual Culture