Örgüt içi ve örgütler arası dinamiklerin inovasyon yeteneğine etkisi
The effect of intra-organizational and inter-organizational dynamics on innovation capability
Yazar: BUĞRA KARABULUT
Danışman: PROF. DR. BURAK ÇAPRAZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Örgütler = Organizations ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel diriklik = Organizational dynamism ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Bu araştırmanın amacı örgütsel dinamikler ve inovasyon yeteneği arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Söz konusu ilişkiler kapsamında birey, grup ve örgüt düzeyinde oluşan örgüt içi dinamikler ve örgütlerin diğer örgütlerle etkileşimini esas alan örgütler arası dinamiklerin durumu ve inovasyon yeteneklerine sunduğu etkiler incelenmiştir. Belirlenen örneklem kapsamında yapılan çalışma neticesinde benzerlik ve farklılıklara erişilmiş, elde edilen bulgular ışığında inovasyon alanında çalışan akademisyenlere ve karar vericilere bakış açısı geliştirilmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde örgütsel dinamikler kavramının tanımı ve alt boyutları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde; inovasyon yeteneğine ilişkin tanımlama çalışmalarına, teorilere ve modellere yer verilmiş ve ilgili literatürün değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın metodolojisi hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak dördüncü bölümde ise araştırmanın uygulamasından elde edilen bulgular aktarılmış ve araştırma konusu ile ilgili sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Uygulama aşamasında maksimum çeşitlilik örneklemesi ve kolayda örnekleme yöntemleri kullanılarak, Türkiye'nin ilgili gelişmişlik ve performans endekslerine göre ilk %50'lik dilimi içerisinde yer alan il ve teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren yedi firma ve ikinci %50'lik dilimi içerisinde yer alan il ve teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren on bir firma olmak üzere toplamda on sekiz firma ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışma kapsamında elde edilen veriler MAXQDA 2020 analiz programı ile içerik analizine tabii tutulmuştur.
Çalışmada, inovasyon yeteneğinin tanımlamasına katılımcılar perspektifinden bakış açısı geliştirilmiş, birey düzeyinde; çalışanların kişisel özellikleri, iş tecrübeleri, yetkinlikleri ve eğitim durumları ile yönetici motivasyonları, grup düzeyinde; grup oluşumu, biçimsel olmayan ilişkiler, karar ve anlaşmazlık yönetimleri, örgüt düzeyinde; örgüt kültürü, örgüt yapısı, strateji ve değişim, örgütler arası düzeyde ise yakınlık türleri ve iş birlikleri inovasyon yeteneği bağlamında ele alınmış, elde edilen veriler ışığında örgüt içi ve örgütler arası dinamiklerin inovasyon yeteneğine etkisini betimleyen araştırma modeli oluşturulmuştur. Ayrıca, katılımcılar illerinin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi ve teknoloji geliştirme bölgelerinin performansı bağlamında kategorize edilmiş, ortaya çıkan benzeşme ve farklılaşmalar bulgular bölümünde sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the relationship between organizational dynamics and innovation capability. Within the scope of these relations the intra-organizational dynamics consisting of individual, group and organizational levels and the inter-organizational dynamics based on the interaction of organizations with other organizations and their effects on innovation capabilities were examined. As a result of the study conducted on determined sample, similarities and differences were reached and in the light of the findings obtained, the perspective was developed for academicians and decision makers working in the field of innovation.
In first part of the study, the definition and sub-dimensions of the concept of organizational dynamics were emphasized. In the second part; descriptive studies, theories and models related to innovation capability were explained and the relevant literature was evaluated. In the third chapter, information about the methodology of the research was mentioned. Finally, in the fourth chapter, the findings obtained from the application of the research were conveyed and the results and suggestions related to the research subject were presented.
By using maximum variation sampling and convenience sampling methods during the implementation phase, a total of eighteen companies were interviewed of which seven companies operating in the provinces and technology development zones that are in the first 50% and eleven companies operating in the provinces and technology development zones that are in the second 50% of Turkey by the light of relevant development and performance indexes. The data obtained within the scope of the study were subjected to content analysis with the MAXQDA 2020 analysis program.
In the study, the perspective of the participants on the definition of innovation capability was developed. In individual level; personal characteristics, work experiences, competencies and educational backgrounds of employees and managerial motivations, in group level; group formation, informal relations, decision and conflict management, in organizational level; organizational culture, organizational structure, strategy and change, in interorganizational level, types of closeness and cooperation are discussed in the context of innovation capability and a research model describing the effect of intra-organizational and inter-organizational dynamics on innovation capability was explained
in the light of the obtained data. In addition, the participants were categorized in terms of the socio-economic development level of their provinces and the performance of the technology development zones and the emerging similarities and differences were presented in the findings section.