Yapı bilgi modellerinin harita tabanlı web ortamında 3 boyutlu gösterimine yönelik model geliştirilmesi
Development of a model for 3d display of building information models in a map-based web environment
Yazar: SELAHATTİN ŞİŞMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL KARATAŞ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Dünyada nüfusun hızlı bir şekilde artmasıyla birlikte kent merkezlerindeki teknolojik ve tasarımsal olarak eskide kalmış yapıların yerini dikey mimaride gelişmiş yapılar almaya başlamıştır. Bu yapılar; farklı disiplin dalların bir araya gelerek ürettiği, modern inşaat tekniklerinin ve teknolojik sistemlerinin kullanıldığı, uzun zaman varlığını koruması için planlanan, detaylarının fazla olduğu binalardır. Yeni yapılacak olan binaların projelendirilmesinden, inşaat süreci ve sonrası yapının yönetimine kadar olan bütün yaşam evrelerinde farklı mühendislik dallarının üretmesi gereken iki boyutlu veya üç boyutlu(3B) verilere ihtiyaç duymaktadır. Fakat mevcut verilerin güncel olmamasından ve farklı veriler arasında entegrasyonun sağlıklı bir şekilde yapılamamasından veya hiç entegre olamamasından kaynaklı inşaat projelerinde zaman ve maliyet artmaktadır. Bu sorunun çözümüne yönelik olarak  farklı mühendislik dallarının bir araya gelerek, projelendirmeden inşaat sonrası bina yönetimine kadar olan bütün süreçleri kapsayan 3B sanal bir ortamda geliştirme yapılmasına imkan veren Yapı Bilgi Modellemesi(YBM) geliştirilmiştir.
Yapı Bilgi Modeli süreçleri kullanılarak geliştirilen 3B bina modelinde, binaya ilişkin en küçük detaylar önceden belirlenebilmektedir. Yapıda bulunan her bir yapı elamanına öznitelik bilgileri eklenerek model daha anlamlı hale gelebilmektedir. Bu anlamlandırılmış 3B model, kendi yaşam döngüsünde tam bir yönetim sağlasa da çevresiyle olan ilişkiler eksik kalmaktadır. Akıllı şehirler kapsamında sürdürülebilir kent modellerinin ortaya çıkması için Coğrafi Bilgi Sistemleri(CBS) ile entegre olarak çalışması beklenmektedir.
Bu çalışmada, YBM süreçleri uygulanarak üretilmiş olan 3B bina modellerin CBS ile entegrasyon çalışmaları yapılmıştır. Bu entegrasyona yönelik Feature Manipulation Engine(FME) programında kapsamlı bir iş akış diyagramı geliştirilmiştir. YBM-CBS entegrasyonu olan modellerin 3B web haritası üzerinden başka bir yazılıma gerek kalmadan görselleştirilmesi ve modeller üzerinde dinamik olarak bina bazlı, kat bazlı ve bağımsız bölüm bazlı coğrafi analizlerin yapılması sağlanmıştır.

Abstract:
With the rapid increase in the population in the world, the technologically and designally outdated structures in the city centers have started to be replaced by advanced structures in vertical architecture. These structures are; These are the buildings that are produced by different disciplines, use modern construction techniques and technological systems, are planned to maintain their existence for a long time, and have a lot of details. It needs two-dimensional or three-dimensional (3D) data that different engineering branches must produce in all life stages from the design of the new buildings to the management of the construction process and post-construction. However, time and cost increase in construction projects due to the fact that the existing data is not up-to-date and the integration between different data cannot be done properly or not at all. In order to solve this problem, Building Information Modeling (BIM) has been developed, which allows development in a 3D virtual environment, covering all processes from project design to post-construction building management, by bringing together different engineering branches.
In the 3D building model, which is developed using Building Information Model processes, the smallest details of the building can be determined beforehand. The model can become more meaningful by adding attribute information to each structural element in the structure. Although this meaningful 3D model provides full management in its life cycle, its relations with its environment remain incomplete. It is expected to work in integration with Geographic Information Systems (GIS) for the emergence of sustainable city models within the scope of smart cities.
In this study, integration studies of 3D building models produced by applying BIM processes with GIS were carried out. A comprehensive workflow diagram has been developed in the Feature Manipulation Engine(FME) program for this integration. Models with BIM-GIS integration are visualized on a 3D web map without the need for any other software, and dynamically building-based, floor-based and independent section-based geographical analyzes are performed on the models.