Türkçe ders kitapları üzerine değerler eğitimi bağlamında karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative study on Turkish textbooks in the context of values education
Yazar: ADEM KARABACAK
Danışman: DOÇ. DR. NURAN BAŞOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Değerler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler eğitimi = Values education

Özet:
Millî, manevi, ahlaki, dinî, evrensel değerlerin öğrencilere kazandırılması; sağlıklı karakter oluşumunun, huzurun, bireysel gelişimin, kendini gerçekleştirmenin ve hayattaki başarının yanında ortak değerler etrafında birleşmiş bireylerle toplumsal devamlılığın sağlanması ve toplumların birbiriyle barış içinde yaşaması için önem arz etmektedir.
Millî Eğitim Temel Kanunu'nun ve Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın (TDÖP) en önemli amaçları arasında öğrencilere değerlerin kazandırılması vardır. Türkçe ders kitapları, değerlerin öğrencilere kazandırılmasında en temel materyallerin başında gelir. Bu nedenle Türkçe ders kitabının özellikle metinlerinin değerler eğitimi bakımından özenli, nitelikli ve yeterli düzeyde hazırlanması gerekmektedir. Aynı sınıf seviyesi için farklı yayınevleri tarafından hazırlanan Türkçe ders kitaplarının değer eğitimi bakımından durumlarının ortaya konulması ve karşılaştırılması gerekliliği bu çalışmanın çıkış noktası olmuştur. Çalışmada, 2020-2021 eğitim öğretim yılında dağıtımı yapılan MEB ve Ekoyay yayınları 6. sınıf Türkçe ders kitapları metinlerinin değer eğitimi bakımından durumunu incelemek ve karşılaştırmak amaçlanmıştır. Nitel desenlerden durum çalışması modeli ile hazırlanan çalışmada veriler doküman incelemesi ile toplanmış ve Schwartz'ın 10 motivasyonel değer sınıflandırmasına göre içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. 
Sonuç olarak, MEB ve Ekoyay yayınlarına ait 6.sınıf Türkçe ders kitaplarının her ikisinde, ölçüt olarak seçilen Schwartz'ın 10 motivasyonel değerine yer verildiği, en fazla özyönetim değerine en az ise uyum değerine rastlandığı, özyönetim değerinden sonra en fazla gelenek değerine yer verildiği tespit edilmiştir. Değerlerin geçiş sıklığına, temalara, edebî türlere ve metinlere göre dengeli bir dağılım göstermediği ve her iki ders kitabının da değişime açık bireyler yetiştirmeyi amaçladığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Değer eğitimi, 6. sınıf Türkçe ders kitapları, Schwartz 10 motivasyonel değer sınıflandırması.

Abstract:
The acquisition of national, spiritual, moral, ethical, religious and universal values by students is important for ensuring healthy character formation, peace, individual development, self-realization, success in life and social contiunity.
	One of the most important objectives of the Basic Law of National Education and the Turkish Language Curriculum (TDÖP) is to help students acquire values. Turkish textbooks are one of the most basic materials for students to acquire values. Thus, especially the texts of Turkish textbooks should be prepared carefully, qualified and adequately regarding values education. The necessity of revealing and comparing the status of Turkish textbooks prepared by different publishers for the same grade level regarding value education has been the starting point of this study. It aimed to examine and compare the status of the texts of the 6th grade Turkish textbooks of MEB and Ekoyay publications distributed in the 2020-2021 academic year regarding value education. In the study, prepared with the case study model from qualitative designs, the data were collected by document analysis and analyzed by content analysis method regarding Schwartz's 10 motivational value classifications.
	Consequently, determined that both 6th grade Turkish textbooks of MEB and Ekoyay publications include Schwartz's 10 motivational values selected as criteria, the most common value is self-management, the least common value is harmony, and the most common value after self-management is tradition. It was observed that the values were not distributed in a balanced manner according to the frequency of occurrence, themes, literary genres and texts and that both textbooks aimed to raise individuals open to change.
Keywords: Value education, 6th grade Turkish textbooks, Schwartz 10 motivational value classification.