Vermikompost, çiftlik gübresi ve azotlu gübre uygulamalarının farklı soya (Glycine max. (L.) merrill) genotiplerinde N2-fiksasyonu ve toprak mikrobiyal aktivitelerine etkisi
The effects of vermikompost, farm manure and nitrogen fertilizer applications on N2 fixation and soil microbial activities in different soybean genotypes
Yazar: HAYAT DEMİRTOK
Danışman: PROF. DR. KEMAL DOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot fiksasyonu = Nitrogen fixation ; Gübreler = Fertilizers ; Solucan gübresi = Vermicompost ; Soya = Soybean ; Çiftlik gübresi = Farmyard manure

Özet:
Bu araştırma, vermikompost ve çiftlik gübresi ile azotlu mineral gübre uygulamalarının farklı soya genotiplerinde rhizobiyal azot bağlama potansiyellerine ve kök bölgesi bazı toprak mikrobiyal aktivitelerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Hatay ili Reyhanlı ilçesinden alınan toprak örnekleri ile kurulan saksı denemelerinde kullanılan soya, Hatay Bölgesinde bulunan Progen Tohum firmasının ürettiği Asya, Bravo, Lider ve Sonya genotipleridir. İklim odası koşullarında, saksı denemesi olarak kurulan bu araştırma, çiçeklenme dönemlerine kadar sürdürülmüş ve sonrasında hasat edilerek bitki ve toprak örnekleri alınmıştır. Bitki örneklerinde, biyomas ağırlıkları, nodül sayısı, nodül ağırlığı değerleri belirlenirken, kök bölgesi topraklarda toprak solunumu (CO2), dehidrogenaz enzim aktivitesi (DHA), mikrobiyal biyomas karbon içerikleri (MBC), pH ve tuz (EC) belirlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, kontrol, solucan gübresi, çiftlik gübresi, mineral gübre 1-2 uygulamaları ile tespit edilen nodül sayısı değerleri sırasıyla 87,143,130,58 ve 33 Ad. Bitki-1 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, solucan ve çiftlik gübresi uygulamaları soya genotiplerinde incelenen parametreler üzerinde istatistiksel açıdan önemli (p<0.05) farklılıklara neden olmuştur. Solucan gübresi ve çiftlik gübresi uygulamaları rhizobiyal azot fiksasyonu değerleri ve kök bölgesi mikrobiyal aktivitelerini arttırmıştır.

Abstract:
This research was carried out to determine the effects of vermikompost, farm manure and nitrogenous mineral fertilizer applications on rhizobial nitrogen fixing potentials and some root zone soil microbial activities in different soybean genotypes. Soybean used in pot trials established with soil samples taken from Reyhanlı district of Hatay province are the Asian, Bravo, Lider and Sonya genotypes produced by Progen seed company in Hatay Region. This research, wich was established as a pot experiment in climatic room conditions, was continued until the flowering periods and then harvested and plant and soil samples were taken. In plant samples, biomass weights, nodule number and nodule weight values were determined, while soil respirations (CO2), dehydrogenase enzyme activity (DHA), microbial biomass carbon contents (MBC), pH and salt (EC) were determined in root zone soils.
According to the results of the research, the nodule number values determined by control, vermikompost, farm manure, and mineral fertilizer 1-2 applications were 87,143,130,58 and 33 pieces plant-1, respectively. According to these results, vermikompost and manure applications caused significant (p<0.05) differences in soybean genotypes on the investigated parameters. Vermikompost and farm manure applications increased rhizobial nitrogen fixation values and root zone microbial activities.