Ters omuz artroplastisinin orta dönem radyolojik ve fonksiyonel sonuçlarını etkileyen prognostik faktörler
The prognostic factors which affect on the radiologic and functional midterm  results in the reverse shoulder arthroplasty
Yazar: MECHMET CHODZA
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERŞEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Biyomekanik = Biomechanics ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Radyoloji = Radiology ; Rotator manşet = Rotator cuff

Özet:
Amaç: Ters omuz artroplastisi (TOA), rotator manşet artropatisinin (RMA) cerrahi tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmış olsa da gün geçtikçe endikasyonları genişlemektedir. Bizim çalışmamızın amacı, iki farklı biyomekaniğe sahip protez kullanılan olgularımıza dair orta dönem klinik ve radyolojik sonuçları değerlendirmek ve bu sonuçlar ile takip sürecinde kulanılabilecek prognostik değere sahip faktörleri tayin etmektir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, ortalama 71,9 yaş ve 33,5 ay takip süresi olan 65 hasta üzerinden yapıldı. Bu hastaların, 43'ü rotator manşet artropatisi, 14'ü akut kırık sonrası, 4'ü revizyon, 2'si instabilite, 2 hasta ise kırık sekeli zeminindedir. Tüm hastaların (n:65) klinik sonuçları, Neer kriterlerine göre mükemmel, tatmin edici ve yetersiz şeklinde gruplandırıldı. Preop muayene (aktif ve pasif EHA, ÖF, ABD, İR, DR), skorlama sistemleri (Constant, ASES, Q-DASH, VAS ve SF-12) ve postop çekilen direk grafiler üzerinden, çentikleşme derecesi, protez skapular boyun açısı (PSBA), peg glenoid kenar mesafesi (PGKM), akromiyon-tüberkül (AT) mesafesi, glenoid-tüberkül (GT) mesafesi, glenosferin glenoid üzerindeki konumu ve taşma miktarı, akut kırık zemininde TOA yapılan hasta grubunda opere olan humerusun uzunluk farkı ve tüberkül iyileşmesi, bu klinik sonuç grupları ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Hastalarımız, klinik sonuç sınıflamasına göre 15'i mükemmel, 35'i tatmin edici ve 15'i yetersiz olarak ayrıldı. Ölçülen PSBA değerleri ile klinik sonuç grupları arasında yetersiz, tatmin edici ve mükemmel gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p=0,004; p<0,01). Bu gruplar arasında PSBA için bir cut-off değer arandı. PSBA<114° olan olgularda tatmin edici başarı oranı, yetersiz gruba göre 21,3 kat fazla olarak tespit edildi. Yetersiz sonuç ve mükemmel sonuç arasında cut-off değeri ise 105° olarak hesaplandı. PSBA <105° olan olgularda mükemmel başarı elde etme oranı, yetersiz gruba göre 11 kat fazla bulundu. Olguların (n:65) %26,2'sinde (n=17) inferior skapular çentikleme tespit edilmezken, %73,8'inde (n=48) tespit edildi. PSBA ve PGKM değerleri ile skapular çentikleşme sıklığı arasında hem tüm olgularda (n:65) hem de izole manşet artropatisi olan grupta (n:43) anlamlı ilişki olduğu görüldü (p=0,001; p<0,01). Kullanılan farklı biyomekanikteki protez arasında, çentikleşme sıklığında anlamlı fark olmadığı ancak dış rotasyon fonksiyonun lateralize sistem protez grubunda anlamlı daha yüksek olduğu saptandı (p=0,039; p<0,05).
Sonuçlar: PSBA derecesi, TOA sonrası klinik gidiş için prognostik olup, skapular çentikleşme sıklığı ile korelasyon gösteren değerlere sahip bir parametre olarak
2
kullanılabilmektedir. Aynı zamanda RMA sonrası TOA'da ölçülen PSBA, PGKM ve taşma miktarı klinik gidişi olumsuz etkileyen skapular çentikleşmenin ön görülebilmesi için birer prediktif parametre olarak kullanılabilir. Ayrıca lateralize protez grubunda postop rotasyon sonuçlarının daha üstün olması hasta ve cerrah memnuniyetini arttıran bir başka çıkarımdır.

Abstract:
Background: Reverse shoulder arthroplasty (RSA) indications are expanding. Although first design for shoulder with cuff tear arthropaty (CTA). Our purposeses of study are evaluate the mid-term clinical and radiological results with two different biomechanical design prosthesis. Determine the prognostic factors that usable for follow-up period and analyze the effects on clinical outcome with these two different design.
Methods: At a minimum of two years postoperatively, 65 RSAs (43 CTA, 14 acute fracture, 4 revision, 2 fracture sequele and 2 instability) with a mean 71,9 age and 33.5 months follow-up were evaluated. All patients' clinical outcomes are classified by Neer Criteria as excellent, satisfied and unsatisfied. And postop ROM, scoring systems (Constant, ASES, Q-DASH, VAS and SF-12) and radiographically with the prosthesis scapular neck angle (PSNA), peg glenoid rim distance (PGRD), overhang distance, acromion-tuberosity distance (AT) and glenoid-tuberosity distance (GT) on the development of inferior scapular notching and clinical outcome were assessed biostatistically and compare with clinical outcomes for the all cases. Two different prosthesis (medialized and lateralized) was used. Also we measure the humerus lengthening and greater tuberosty healing for acute fracture group for compere with outcome.
Results: Excellent or satisfactory results according to Neer's criteria were obtained in 76,9% and %23,1 unsatisfactory results. The PSNA values was directly correlated to the excellent and satisfactory group. The cutoff point for the PSNA with general outcome correlation was calculated as 114° for satisfactory, 105° for excellent clinical outcome group using ROC curve analysis. In CTA group, scapular notching rate was reported % 70,7 and this rate was significantly correlated with PSNA, PGRD and overhang values (p=0,001). In addition the external rotation of non-medialized group was significantly better than the lateralized ( 42° vs 30° p:0.039).
Conclusion: Postoperative PSNA values are predictive for clinical outcomes of TSA. And in CTA cases, PSBA, PGRD and overhang distance can bu use for the predictive factors for formation of scapular notching. Also non-medialized prosthesis results, increase the patients' and also surgeons satisfaction through the greater postoperative rotation capability.