Yiyecek içecek eğitimi alan ortaöğretim öğrencilerinin eğitim kalitesi, sektör algısı ve memnuniyetinin devam etme niyetine etkisi
The effects of secondary school food and beverage students' quality perceptions, attidutes towrads industry and satisfaction with education on their intention to proceed
Yazar: SAMİ NURTAÇ TURAN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN ÖZDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Türkiye'de yiyecek içecek eğitimi ortaöğretimden lisansüstüne kadar devam etmektedir. Bu çalışmada ortaöğretim düzeyinde yiyecek içecek alanında öğrenim gören öğrencilerin, mezuniyetlerinden sonra sektöre ve/veya yükseköğrenime devam etme niyetleri araştırılmaktadır. Mesleki eğitime gerek ailelerden gerekse devlet tarafından aktarılan kaynakların heba olmaması için, mezunların alanlarında devam etmeleri beklenilen bir durumdur. Öğrencilerin devam etme niyeti ve gerekçeleri bu çalışmanın araştırma modeline yön vermektedir. Öğrencilerin devam etme niyetlerini etkileyen değişkenlerden hizmet kalitesi algısı SERVPERF ölçeği ile, memnuniyet, sektör algısı ve devam etme niyetleri ise yine literatürde var olan ölçeklerden derlenerek hazırlanmış ve gerekli ölçümler yapılmıştır.
Bu çalışmada öğrencilerin aldıkları hizmet kalitesi ile ilgili algılarını etkileyen boyutların (fiziksel kalite algısı, güvenirlik algısı, heveslilik algısı ve empati algısı) memnuniyeti olumlu yönde etkileme durumları tek tek incelenmiştir. Daha sonra öğrencilerin aldıkları eğitim hizmeti ile ilgili memnuniyetlerinin ve sektöre yönelik algılarının devam etme niyetine olan etkileri ayrı ayrı ölçülmüştür. Son olarak öğrencilerin memnuniyetleri ile devam etme niyetleri arasında sektör algısının düzenleyici bir rol oynayıp oynamadığı ölçülmüştür.
Ankara'da yiyecek içecek alanında öğrenim gören 2198 öğrenciden alınan veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. YEM'de öncelikle doğrulayıcı faktör analizi yapılmış daha sonra yapısal modele geçilmiştir. Araştırma sonucunda, SERVPERF Modelinin boyutları olan fiziksel kalite, güvenirlik, heveslilik ve empatinin memnuniyeti olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Daha sonra memnuniyet ve sektör algısının devam etme niyeti üzerinde etkileri olduğu tespit edilmiştir. Ancak burada devam etme niyeti için memnuniyetten ziyade, sektöre ilişkin algı ön plana çıkmaktadır. Yapısal eşitlik modelinde yapılan analiz sonucunda memnuniyetin, devam etme niyetine olan etkisinde sektör algısının düzenleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın benzeri Ankara dışında özellikle turistik destinasyonlardaki ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarında hatta öğrenci ile sınırlandırılmadan okul ve sektör çalışanlarına da uygulanabilir.
Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim, devam etme niyeti, hizmet kalitesi algısı, memnuniyet, sektör algısı, yiyecek içecek eğitimi

Abstract:
In Turkey, gastronomy and food & beverage education is delivered within the range of secondary school to graduate and postgraduate levels. In order not to waste the resources provided for vocational education by both families and the state, graduates are expected to take part in employment or higher levels of education in their fields. Therefore, the intention of tourism students to proceed in higher education or industrial employment is pivotal to this study's research model. More specifically, this study focuses on the secondary school education and aims at exploring the impacts of students' satisfaction with and quality perceptions of current education on their intention to proceed in industrial employment and/or higher education in food and beverage field. Moreover, the study also investigates whether students' attitudes towards food and beverage industry moderates the relationship between satisfaction and intention to proceed. 
The data gathered from 2198 students who study food and beverage at vocational secondary schools in Ankara. Students' quality perceptions of education that they currently receive was measured with SERVPERF scale while appropriate scales from the relevant literature were employed and modified in order to gauge students' satisfaction levels, their attitudes towards the industry and intentions to proceed in tourism higher education or industrial employment. The data were analyzed with Structural Equation Modeling (SEM) following a test of measurement model with confirmatory factor analysis. The findings revealed that dimensions of SERVPERF including physical quality, confidence, eagerness and empathy had a positive effect on satisfaction with education. Furthermore, both students' satisfaction levels and attitude towards food and beverage industry had an impact on their intentions to proceed. However, the findings also indicated that the effect of students' attitude towards industry was greater than satisfaction. Finally, analysis for testing the moderation relations revealed that students' attitude towards industry was a moderator in the relationship between satisfaction and intention to proceed. Relying on the findings of current research, it is recommended that similar research studies can be carried out on higher education students or even on current employees in the tourism industry outside Ankara, especially in tourist destinations.
Keywords: Secondary education, attendance intention, service quality perception, satisfaction, sector perception, food and beverage training.