Modern Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin kuruluşu: Askeri Tekaüt Sandığı (1866)
Foundation of Modern Turkish Social Security : Military Retirement Fund (1866)
Yazar: CAN KURUM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ÇİFTÇİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sigortacılık = Insurance ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Askeri Tekaüt Sandığı = Military Retirement Fund ; Malullük sigortası = Disability insurance ; Sosyal güvenlik kurumları = Social security institutions ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Sosyal sigortalar = Social insurances ; Sosyal sigortalar sistemi = Social insurances system ; Ölüm sigortası = Burial insurance ; Özel emeklilik = Private pension

Özet:
Sanayi inkılabı ertesinde, iş piyasalarında ve toplum yapısında o döneme kadar görülmedik değişimler yaşanmıştır. Proleterya olarak tanımlanan ve yaşamını devam ettirebilecek düzeyde gelir düzeyine sahip kitlelerle şekillenen sanayi toplumuna geçiş söz konusu olmuştur. Bu yapı, 19. yüzyıl boyunca sanayi inkılabının etkisini yoğun olarak hisseden Avrupa ülkelerinde, çeşitli tepkilerin oluşumunu da beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda 1830, 1848 ayaklanmaları ve 1871 Paris komünü ile iktidarların temelden sarsıldığı bir kompozisyonla karşılaşılmıştır. Sanayi inkılabının etkisinin mevcut ekonomik sistemi hammadde tedarikçisine dönüştürdüğü ve tüketim toplumuna evrilmeye yol açtığı Tanzimat sonrası Osmanlı'daki yapıyı reddetmek ya da farklı ekonomik şartlara sahip Avrupa'yla örtüştürme eğilimi son derece anlamsız olacaktır. Osmanlı İmparatorluğu'nde Avrupa'daki gibi bir sanayileşme süreci izlenememiştir. Ancak bu farklılık, günümüz Türkiye'sine miras bırakamayacağı anlamına gelmemektedir. Bu kapsamda modern sosyal sigortaların kuruluşunda milat olarak alınan Bismarck Almanyasındaki uygulamalardan çeyrek asır öncesinde 1859 Askeri Tekaüt Nizamnamesi ve 1866 Askeri Tekaüt Sandığı Nizamnameleri ile ülkemizdeki modern sosyal sigorta sisteminin kökenlerine erişilebilmektedir. Günümüz kanunları ile mukayesede, uzun vadeli sigorta kolları açısından Askeri Tekaüt Kanunu ve Askeri Tekaüt Sandığı Nizamnameleri'nin çoğu açıdan birebir örtüştüğü sonucuna varılmaktadır. Bu da, ulusal literatürde sosyal sigorta sistemimizin kökenlerini Bismarck Almanyasında arama eğiliminin yanılgısını göstermekte olup, kökenleri kendi köklü tarihimizden de aramayı ihmal etmememiz gereğini de gerektirmektedir.




Anahtar Sözcükler: Sosyal Sigorta, Uzun Vadeli Sigorta Kolları, Emeklilik,Sosyal Güvenlik, Askeri Tekaüt Sandığı, Bismarck.

Abstract:
he labour market and the community structure has changed after the industrial revolution. In this context, a new society class has appeared which is named proletariat. This structure has brought various reactions Throughout the 19. Century. İn the following years 1830, 1848 revolution and the 1871 paris commune has crushed the goverments bases. Every society and periods should compare inside them by own time unfortunately the general mistake is a standardization. Because the effect of industrial revolution, the economical system has evolved to the raw material suppliers and people became a consumption society,  İn this regard reject the structure of the Ottoman's After Tanzimat period or compare with the at different conditions European countries is clearly meaningless. Ottoman Empire didnt experienced the industrial revolution such as European countries but this difference doesnt means Ottomans cant bequeath a system to modern Turkey. Eventually, before the twentyfive years ago from the bismarck who was the known as a base of modern social securities founder, The ottoman has put in to practice an various acts which was named Askeri Tekaüt Kanunu and Askeri Tekaüt Sandığı Nizamnamesi in 1859 and 1866. in this regard this acts and the current social security acts are mostly similar. Thus the base of current acts should search in our history not in the Bismarck practice.




Keywords: Social İnsurance, Long Term Insurance Branch, Retirement, Social
Security, Military Retirement Fund, Bismarck.