Artırılmış gerçeklik uygulamalarındaki müşteri deneyiminin satın alma niyetine etkisi
The impact of customer experience in augmented reality applications on purchase intent
Yazar: BÜŞRA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE YURDAKUL
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Stratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Gelişen teknolojik gelişmelerin paralelinde, dijital pazarlama araçları da her geçen gün çeşitlilik kazanmaya devam etmektedir. Bu noktada; dijital pazarlamada önemli bir araç olan artırılmış gerçeklik teknolojisi, işletmeler tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Rakiplerinden farklılaşmak isteyen, müşterilerinin istek ve ihtiyaçlarına yanıt vermek isteyen işletmeler AR teknolojisinden faydalanarak uygulamalar tasarlamaktadır. Bu uygulamalar sayesinde müşteriler, işletmelerin sundukları ürün veya hizmetleri akıllı cihazlar yardımı ile zamandan ve mekandan bağımsız olarak deneyimleme imkanına sahip olmaktadır. AR uygulamaları sundukları yenilikçi imkanlar sayesinde müşterilere deneyim yaşatmaktadır. Müşteriler bir ürünü görebilmek için mağaza dolaşmak yerine istediği yer ve zamanda akıllı telefonundan ürünün üç boyutlu halini görerek satın alma davranışını buna göre şekillendirebilmektedir.
Bu çalışmada AR uygulama örneklerinden bahsedilerek, pazarlama alanında AR teknolojisinden faydalanmanın işletmeler açısından önemine değinilmiştir. Çalışmada, deneyim pazarlamasından bahsedilmiş ve artırılmış gerçeklik uygulamalarındaki müşteri deneyimi ve duyusal, duygusal, bilişsel ve davranışsal deneyim alt boyutlarının satın alma niyetini pozitif olarak etkilediği hipotezleri üzerine bir model oluşturulmuştur. 
Çalışma kapsamında oluşturulan hipotezlerin test edilebilmesi için anket tasarlanmıştır. Katılımcılardan AR uygulamasını deneyimlemesi amacıyla örnek bir AR uygulaması seçilmiş ve katılımcılardan bu uygulamayı deneyimlemeleri ve sonrasında anketi doldurmaları istenmiştir. Seçilen AR uygulamasını deneyimleyen 257 katılımcı ile online olarak yapılan anket sonrasında hipotezlerin test edilebilmesi amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda araştırma modelinin anlamlı çıktığı tespit edilmiştir. Buna göre; artırılmış gerçeklik uygulamalarındaki müşteri deneyimi ve müşteri deneyimi alt boyutları satın alma niyetini pozitif olarak etkilemektedir. Elde edilen bu sonuçlarla literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In parallel with the developing technological advancements, digital marketing tools continue to diversify every passing day. In this context, augmented reality (AR) technology, which is an important tool in digital marketing, has begun to be used by businesses. Businesses that want to differentiate themselves from their competitors and respond to the wants and needs of their customers are designing applications using AR technology. Thanks to these applications, customers have the opportunity to experience the products or services offered by businesses with the help of smart devices, regardless of time and place. AR applications offer customers an experience thanks to the innovative possibilities they offer. Instead of wandering around the store to see a product, customers can see the three-dimensional version of the product on their smartphones at any time and place they want, and shape their purchasing behavior accordingly.
This study discusses AR application examples and the importance of using AR technology in the marketing field for businesses. In the study, experiential marketing is discussed and a model is created based on the hypotheses that the customer experience and the sub-dimensions of sensory, emotional, cognitive and behavioral experiences in augmented reality applications positively affect purchase intention.
In order to test the hypotheses formed within the scope of the study, a survey was designed. Participants were asked to experience a sample AR application to experience the AR application, and the participants were asked to experience this application and fill out the survey afterwards. Regression analysis was performed to test the hypotheses after an online survey conducted with 257 participants who experienced the selected AR application. As a result of the analyzes, it was determined that the research model was meaningful. Accordingly, customer experience and customer experience sub-dimensions in augmented reality applications positively affect purchase intention. It is aimed to contribute to the literature with these results obtained.