Çok kriterli grup karar verme problemleri için yamuk bipolar bulanık edas yöntemi ve gerçek bir uygulama
Trapezoidal bipolar fuzzy edas method for multi criteria group decision making problems and a real application
Yazar: MAKBULE NALKIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZÇELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu tezde, Çok Kriterli Grup Karar Verme ile ilgili karar vericilere bağlı olarak dilsel belirsizliği içeren problemleri ele almak için yeni bir yamuk bipolar bulanık EDAS (TrBF-EDAS) yöntemi sunulmaktadır. Önerilen TrBF-EDAS yöntemi; ölü ve canlı hücre sayımı, hücre canlılığı ile ilgili görüntü tabanlı analizler yapabilen bir tıbbi cihazın seçimiyle ilgili gerçek bir problem için uygulanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de bulunan bir tıp fakültesinin tıbbi biyoloji bölümünde hücre kültürü çalışmalarında kullanılmak üzere istenilen uygun cihazın seçim işlemi, kendi alanlarında uzman, üç karar vericinin görüşü alınarak önerilen TrBF-EDAS ile gerçekleştirilmiştir. Tezde, önerilen TrBF-EDAS yönteminin geçerliliğini doğrulamak için ölçütlerin ağırlığına rastgele farklı değerler atanarak yirmi dört vaka oluşturulmuştur. Üretilen tüm vakalar için, TrBF-EDAS yöntemi tarafından elde edilen tercih sıralaması, daha önce akademik literatürde sunulan TrBF-TOPSIS yöntemi tarafından elde edilen çıktılarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalara göre, Spearman'ın sıra korelasyon katsayıları yeterince tatmin edici bulunmuştur. Sonuç olarak, TrBF-TOPSIS ile karşılaştırıldığında nispeten daha az çaba gerektiren TrBF-EDAS yönteminin, herhangi bir sistemdeki alternatiflerin değerlendirilmesinde kolayca uygulanabilecek verimli ve sağlam bir araç olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
This thesis presents a novel trapezoidal bipolar fuzzy EDAS (TrBF-EDAS) method to handle Multi-Criteria Group Decision Making problems in which includes linguistic vagueness depending on double-sided judgmental thinking of the decision-makers. The proposed TrBF-EDAS is employed to conduct a real case dealing with the selection of a medical device which can perform image-based assays dealing with dead and live cell count, cell viability. In this regard, the selection process of the most desirable device to be used in cell culture studies in the biology department of the medical faculty in Turkey is performed with the proposed TrBF-EDAS by taking the opinion of three decision-makers who are experts in their fields. In the thesis, twenty-four cases are generated by assigning randomly different values to the weights of criteria to verify the validation of the proposed TrBF-EDAS. For all generated cases, the preference rankings obtained by the TrBF-EDAS are compared with the outputs obtained by the TrBF-TOPSIS, presented before in the academic literature. According to the comparisons, Spearman's rank correlation coefficients are found sufficiently satisfactory. Consequently, TrBF-EDAS, requiring relatively less effort compared with the TrBF-TOPSIS, is an efficient and robust tool to apply readily for evaluations of the alternatives in any system.