Ebeveynlerin çocuk yetiştirme davranışlarının yordayıcısı olarak anne babalarda erken dönem uyumsuz şemalar ve ebeveyn stres düzeyi
Early incompatible schemes and parent stress level in parents as a predictive of parents' child-reaching behaviors
Yazar: SEDEF SEVGİLİ BÖCEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı ebeveynlerin çocuk yetiştirme davranışlarının yordayıcısı olarak anne babalarda erken dönem uyumsuz şemalar ve ebeveyn stres düzeyini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 26-67 yaş aralığında, 6-18 yaş arası ve en az bir çocuğu olan  197 kadın ve 138 erkek olmak üzere toplam 335 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", "Alabama Çocuk Yetiştirme Anketi", "Erken Dönem Uyumsuz Şemalar Formu" ve "Ebeveynlik Stres Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon teknikleri kullanılmıştır. Katılımcıların, erken dönem uyumsuz şema alt boyutu puanlarının ve ebeveyn davranışı alt boyutlarından zayıf ebeveyn takibi alt boyutunun cinsiyete göre farklılaştığı bulunmuştur. Araştırmada yaşa göre ebeveyn davranışı puanlarının farklılaştığı görülürken, erken dönem uyumsuz şema puanlarında farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Ebeveyn stresi puanlarının katılımcıların gelir durumuna ve eğitim düzeyine göre farklılaştığı bulunmuştur. Değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde, erken dönem uyumsuz şema boyutları ile ebeveyn stresi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın son aşamasında erken dönem uyumsuz şema boyutlarının ve ebeveyn stresinin ebeveyn davranışlarını etkilediği ve anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine early maladaptive schemas and parental stress level as predictors of parenting behaviors in parents. The population of the research consists of 335 people in the 26-67 age range. 197 women and 138 men, who have at least one child between the ages of 6-18.The questionnaire form consists of questions about demographic characteristics, Alabama Childrearing Questionnaire, Early Maladaptive Schemas Form and Parenting Stress Scale.Research data were analyzed with SPSS 21.0 program.Descriptive survey model was used in the research. In the analysis of the data, independent samples t-test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation Analysis and regression analysis was used. It was found that the participants' scores of the early incompatible schema sub-dimension and the weak parental follow-up sub-dimension from the parental behavior sub-dimensions differed by gender. It was determined that while parental behavior scores differed according to age, there was no difference in early maladaptive schema scores. It was found that the parental stress scores differed according to the income status and education level of the participants. When the significance between the variables was examined, a positive and significant relationship was found between early maladaptive schema dimensions and parental stress. In the last stage of the study, it was found that early maladaptive schema dimensions and parental stress affected and significantly predicted parental behaviors. As a result of the research, it was determined that early maladaptive schemas and parental stress perception had positive and negative effects on child rearing sub-dimensions.