Remisyonda bipolar bozukluk hastaları ve tanı almamış kardeşlerinde bağlanma biçimleri ve zihin kuramı işlevleri
Attachment types and theory of mind functions in bipolar patients with remission and their undiagnosed siblings
Yazar: MENŞURE EFE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAY ÖNEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ağlama = Crying ; Bağlama kuramı = Binding theory ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Remisyon = Remission ; Teşhis = Diagnosis ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Bipolar Bozukluk (BB) tanılı remisyon dönemindeki hastalar ile Bipolar Bozukluk Tanısı Almamış Sağlıklı Kardeş (BK)'lerinde Zihin Kuramı (ZK) işlevleri ile bağlanma biçimlerinin ve aralarındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya ötimik dönemde 46 BB tanılı hasta, hastaların BB tanısı almamış 40 sağlıklı kardeşi ile ailede BB öyküsü olmayan 40 Sağlıklı Kontrol (SK) olmak üzere toplam 126 gönüllü dahil edilmiştir. Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu (SVF); Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ); ZK'nın değerlendirilmesi için Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), İmayı Anlama Testi (İAT) ve Pot Kırmayı Farketme Testi (PKFT); erişkin dönem bağlanma biçimlerinin anlaşılabilmesi için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II) ve yürütücü işlevleri değerlendirmek için İz Sürme Testi (İST) kullanılmıştır.
Bulgular: YİYE-II ortalama puanları bakımından gruplar karşılaştırıldığında BB grubunun YİYE-II kaygı alt boyutu ortalama puanlarının BK grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu, BK ve SK grubu arasında anlamlı derecede fark olmadığı bulunmuştur (p=0,031). YİYE-II kaçınma alt boyutu ortalama puanları bakımından üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p= 0,548). ZK işlevleri bakımından gruplar karşılaştırıldığında GZOT ve İAT ortalama puanlarının BB grubunun BK grubundan, BK grubunun da SK grubundan daha düşük olduğu ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (sırasıyla p= 0,067, p= 0,071). İST-A ve İST-B tamamlama süreleri ile İST-A hata puanlarının BB grubunda BK ve SK gruplarından istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla olduğu bulunmuştur (sırasıyla p=0,013, p=0,025, p=0,138). Bipolar bozukluk grubunda GZOT ile hem İST-A, hem de İST-B skorları arasında negatif yönde korelasyon olduğu bulunmuşken (sırasıyla r=-0,296, p=0,046, r=-0,344, p=0,022), YİYE-II ile ZK alt testleri ve YİYE-II ile İST arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Doğrusal regresyon analizi sonucunda GZOT, İAT ve PKFT puanlarını açıklamada YİYE-II alt boyutlarının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda ZK puanlarının YİYE-II alt boyutları tarafından açıklanamaması, bipolar bozuklukta ZK defisitlerinin bağlanma biçimleriyle ilişkili olabileceği hipotezini desteklememektedir. BB'de nörobilişsel ve ZK işlevlerinin farklı alanlardaki bozukluklardan mı kaynaklandığı yoksa her ikisinin örtüşen bir faktör mü olduğu sorusuna yanıt bulabilmek için daha ayrıntılı çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Aim: The aim of the present study was to investigate the Theory of Mind (ToM) and attachment styles and the relationship between them in patients with Bipolar disorder (BD) and healthy siblings who have no diagnosis of bipolar disorder (BS).
Materials and Methods: A total of 126 subjects, including 46 patients diagnosed with BD during the euthymic period, 40 healthy siblings who were not diagnosed with BD and 40 healthy control (HC) were included in the study. Sociodemographic Data Form (SDF); Hamilton Depression Rating Scale (HDRS) and Young Mania Rating Scale (YMRS), Reading the Mind in the Eyes test (RMET), Hitting Task (HT), Faux Pas Test (FPT), Experiences in Close Relationships Inventory-II (ECRI-II) and the Trail Making Test (TMT) were applied to all participants.
 Results: When the groups were compared in terms of ECRI-II mean scores, it was found that the ECRI-II-anxiety subscale mean scores of the Bipolar Disorder group (BD) were significantly higher than that of the BS, and there was no significant difference between the BS and HC (p=0.031). There was no statistically significant difference between the three groups in terms of ECRI-II avoidance subscale mean scores (p= 0,548). When the groups were compared according to ToM, it was found that the mean scores of RMET and HT were lower in BD group than the BS group and the BS group was lower than the HC group, but this difference was not statistically significant (in order of p= 0,067, p= 0,071). It was found that the completion times of TMT-A and TMT-B and the error scores of TMT-A were statistically significantly higher in the BD group than in the BS and HC groups (in order of p=0,013, p=0,025, p=0,138). In the BD group, there was a negative correlation between RMET and both TMT-A and TMT-B scores, and no statistically significant correlation was found between ECRI-II and ToM tests and between ECRI-II and TMT (p>0,05). As a result of linear regression analysis, it was observed that the subscales of ECRI-II were not statistically significantly explaining the RMET, HT and FPT scores.
 Conclusion; In our study, the inability to explain ToM scores by ECRI-II subscales does not support the hypothesis that ToM deficits may be related to the attachment styles in bipolar disorder. More detailed studies are needed to answer the question of whether ToM and neurocognitive deficits in BD are caused by the distortions in different functions or if both are an overlapping factor.