Smyrna terrakottaları
Terracottas from Smyrna
Yazar: GÖZDE ŞAKAR
Danışman: PROF. DR. BİNNUR GÜRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Figürün = Figurine ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Seramikler = Ceramics ; Smyrna = Smyrna ; Tipoloji = Typology ; İkon = Icon

Özet:
İÖ 4. yüzyılda Pagos (Kadifekale) eteklerinde yeniden kurulan Smyrna, Hellenistik Dönem'den itibaren Batı Anadolu'nun en önemli pişmiş toprak figürin üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. Dünyanın pek çok büyük müzesinde çok sayıda Smyrna kökenli figürin bulunmakta ve sergilenmektedir. Ancak bu müzelerin koleksiyonları içerisinde yer alan figürinler bilimsel çalışmalardan elde edilmemiş olup, büyük kısmının buluntu yeri tam olarak bilinmemektedir. Bu durum kayıtları detaylı tutulmuş bazı gruplar haricinde müzelerde korunan Smyrna figürinleri için köken sorunu yaratmıştır. 1930'lu yıllarda başlayan ve aralıklarla günümüze değin sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan figürinler ise Smyrna Antik Kenti'nde ortaya çıkarıldığı kesin olarak bilinen eserler olmaları açısından önem taşımaktadır. Kazılarda bulunan figürinler, bugüne değin kente ait olup olmadığı kesin olarak bilinmeyen eserler üzerinden yapılan değerlendirmelerin sınanmasını ve konu ile ilgili yeni verilere ulaşılmasını sağlamaktadır. 
19. yüzyılın sonundan itibaren Smyrna figürinleri ile ilgili olarak gerçekleştirilen araştırmalarda, bazı teknik, tipolojik ve stilistik kriterler belirlenmiştir. Bu çalışma kapsamında ilk olarak Smyrna figürinleri ile ilgili bugüne değin yapılmış olan tüm çalışmalar incelenmiş, ve bu çalışmaların sonuçları kentte sürdürülen kazılar ve yeni buluntular ışığında tekrar ele alınmıştır. Böylece Smyrna atölyeleri için daha net teknik, stilistik ve tipolojik özellikler belirlenebilmiştir. Ayrıca Smyrna figürinleri ile ilgili detaylı ikonografik değerlendirmeler yapılarak elde edilen sonuçlar kentte varlığı bilinen kültler ve Antik Dönem'deki sosyal yaşam açısından değerlendirilmiş, pişmiş toprak figürinlerin Antik Smyrna'nın dini, siyasal, kültürel, toplumsal hayatındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Smyrna, figürin, pişmiş toprak, ikonografi, kabartmalı kaplar, pişmiş toprak sunaklar.

Abstract:
Smyrna was relocated to the slopes of Mount Pagos (Kadifekale) in the 4th century B.C. and became one of the most important figurine production centres in Western Anatolia since the Hellenistic Period. Many figurines originating from Smyrna are found and exhibited in many big museums all over the world but these figurines in these museums' collections are not acquired through scientific works and exact finding spots of many of them are unknown. This led to an origin problem for Smyrna figurines except for a few groups with detailed records. Figurines found during excavations in the city beginning in 1930 and conducted at certain intervals are important because for these figurines we can say for sure that they have originated from the Ancient City of Smyrna. Figurines found during excavations allow us to evaluate studies done on other figurines with uncertain origins and give us new information about the subject on hand.
	Technical, typological and stylistic criteria have been defined through studies conducted on Smyrna figurines since the end of the 19th century. In the light of this study previous work on Smyrna figurines has been examined and the results of these studies have been revaluated according to the new excavations conducted in the city and new findings. Through this; clearer technical, stylistic and typological criteria have been redefined. Furthermore detailed iconographic study has been conducted on Smyrna figurines, results evaluated according to the known cults in the city and social life during antiquity to determine the place of figurines in religious, political, cultural and social life in Ancient Smyrna.




Keywords: Smyrna, figurine, terracotta, iconography, relief vases, terracotta altars.