Duygu düzenlemenin yordayıcıları: Üst duygu, duygudurum ve ebeveyn duygusal erişilebilirliği
The predictors of emotion regulation: Meta emotion, mood and emotional availability of parents
Yazar: ŞEHİDE KELEK
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Duygudurum = Mood ; Duygusal erişilebilirlik = Emotional availibility ; Ebeveynler = Parents ; Genç yetişkinler = Young adult ; Ölçekler = Scales ; Üst duygu = Meta-emotion

Özet:
Dünyaya gelen her bir bireyin yaşam boyu süren gelişim görevlerinden biri, etkin duygu düzenleyebilmeyi öğrenmesidir. Bu araştırmanın amacı beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyini üst duygu, duygudurum ve ebeveyn duygusal erişilebilirliği açısından incelemektir. Ayrıca bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyi çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 18-25 yaş aralığındaki 882 kişi (%58.2 kadın, %41.8 erkek) oluşturmaktadır. Bu kişilere uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılmış olup, verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği, Üst Duygu Ölçeği, Kısa Duygudurum İçe Bakış Ölçeği ve Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenlerine yönelik analizlerinde bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA); temel araştırma problemi içinse hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, beliren yetişkinlik dönemindeki katılımcıların duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyinde cinsiyete, ebeveynlerin eğitim durumuna, ebeveynlerin evlilik durumuna ve babanın psikolojik bir rahatsızlığa sahip olduğu algısına göre anlamlı düzeyde bir fark bulunmamışken; travmatik olarak algılanan bir yaşam olayına maruz kalma durumuna ve bireyin kendisi ile annesinin psikolojik bir rahatsızlığa sahip olduğu algısına göre anlamlı bir düzeyde bir fark bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda ise, duygu düzenlemede yaşanan zorluk düzeyini en çok üst duygunun, ardından duygudurumun ve en az da ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Duygu düzenleme zorluk düzeyini olumlu üst duygu, keyifli duygudurum ve anne-baba duygusal erişilebilirliği negatif yönde yordarken; olumsuz üst duygu ve keyifsiz duygudurum pozitif yönde yordamaktadır. Elde edilen bu bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: duygu düzenleme, üst duygu, duygudurum, ebeveyn duygusal erişilebilirliği, beliren yetişkinlik

Abstract:
One of the lifelong development tasks of each individual who comes to the world is to learn how to regulate emotions effectively. The aim of this study is to examine the level of difficulty in emotion regulation experienced by individuals in emerging adulthood in terms of meta emotion, mood and parental emotional availability. In addition, the level of difficulty that individuals experience in emotion regulation was examined in terms of various demographic variables. The study group of this research consists of 882 people (58.2% women, 41.8% men) between the ages of 18-25. These individuals were contacted with the appropriate sampling method and Personal Information Form, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Meta Emotion Scale, Brief Mood Introspection Scale and The Lum Emotional Availability of Parents Scale were used to collect data. The analysis of the data was done with the SPSS 25.0 program. Independent samples t test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for the analysis of the research for demographic variables; and hierarchical regression analysis was used for the main research problem. As a result of the research, while the level of difficulty in emotion regulation of emerging adulthood individuals did not differ significantly according to gender, education level of the parents, marriage status of the parents and the perception that their fathers had a psychological problem; it differs significantly according to exposure to a traumatic perceived life event and perception that the individual and his mother have a psychological problem. As a result of the hierarchical regression analysis, it was found that the level of difficulty in emotion regulation significantly predicted the most meta emotion, then the mood and at least the parental emotional availability. While positive meta emotion, pleasant mood, mother and father emotional availability predict the level of difficulty in emotion regulation negatively; negative meta emotion and unpleasant mood predict it positively. These findings are discussed in the light of related literature.Keywords: emotion regulation, meta emotion, mood, emotional availability of parents, emerging adulthood