Gıdalardan izole edilen Listeria monocytogenes suşlarında virülens faktörlerin ve biyofilm oluşturma özelliğinin belirlenmesi
Determination of virulence factors and biofilm forming properties in strains of Listeria monocytogenes isolated from food
Yazar: HACER ASLAN CANBERİ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ŞANLIBABA
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Temel Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Biyofilmler = Biofilms ; Gıda güvenliği = Food safety ; Listeria monocytogenes = Listeria monocytogenes ; Patojenler = Pathogens ; Virülans faktörleri = Virulence factors

Özet:
Ankara ve yakın çevresindeki market, pazar ve gıda işletmelerinden temin edilen toplam 180 adet izolasyon materyali, ISO 11290-1 protokolü takip edilerek Listeria spp. varlığı bakımından taranmıştır. Morfolojik ve biyokimyasal olarak muhtemel Listeria spp. olarak tanımlanan 61 izolata 16S rRNA dizi analizi uygulanmıştır. Suşların 29'u L. monocytogenes, 18'i L. innocua, 9'u L. grayii ve 5'i L. welshimeri olarak tanımlanmıştır. L. monocytogenes varlığı bakımından tüketime hazır gıdalar en riskli gıda grubu olarak belirlenmiştir. Virülens gen bölgeleri varlığı açısından değerlendirilen 29 L. monocytogenes suşunun hiçbirinde fla genine ait bant bölgesi görülmemiştir. Suşların %72,4'ünde prfA, %69'unda iap, %48,3'ünde hlyA, %34,5'inde inlA, %24,2'sinde fbp ve %10,3'ünde ise actA gen bölgesi varlığı saptanmıştır. L. monocytogenes suşlarının biyofilm üretme yetenekleri 24 h, 48 h ve 72 h süreyle araştırılmış ve her üç inkübasyon süresi sonunda da HL31, HL76 ve HL98 suşları güçlü biyofilm üreticisi olarak tanımlanmıştır. Paslanmaz çelik kuponlarda ve 96 kuyucuklu mikroplak ortamlarında 48 h ve 72 h'lik inkübasyon süreleri sonunda oluşan biyofilm yapısı üzerinde PAA ve QAC'nin etkinlik düzeyleri farklı konsantrasyonlarda (%0,1, %0,2 ve %0,3), farklı sürelerde (90 ve 120 saniye) ve farklı sıcaklık derecelerinde (25°C ve 37°C) test edilmiştir. Paslanmaz çelik kuponlarda en etkili dezenfektan olarak PAA saptanırken, mikroplak ortamlarında dezenfektanlar arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Her iki ortamda da PAA ve QAC'nin 37°C'de %0,3 düzeyindeki uygulama dozunun en etkin eradikasyonu sağladığı istatistiki olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
A total of 180 samples obtained from supermarkets, street markets and food vendors in and around Ankara were screened for Listeria spp., following the ISO 11290-1 protocol. 16S rRNA sequence analysis was performed on 61 isolates identified as probable Listeria spp. on the basis of their morphological and biochemical properties. Of those, 29 were identified as L. monocytogenes, 18 as L. innocua, 9 as L. grayii and 5 as L. welshimeri. In terms of L. monocytogenes positivity, ready-to-eat foods were determined as the food group with the highest risk. The 29 L. monocytogenes strains detected were evaluated for virulence genes, and no band corresponding to the fla gene was observed in any of them. While the prfA gene was found positive in 72.4% of the strains, iap was detected in 69%, hlyA in 48.3%, inlA in 34.5%, fbp in 24.2%, and actA in 10.3%. Biofilm producing capababilities of L. monocytogenes strains were investigated for 24 h, 48 h and 72 h, and HL31, HL76 and HL98 strains were defined as strong biofilm producers for all three biofilm formation periods. The efficacy of PAA and QAC disinfectants against biofilm structures formed on stainless steel coupons and in 96 microplate wells for 48 h and 72 h was tested at different concentrations (0.1%, 0.2% and 0.3%), for different durations (90 and 120 seconds) and at different temperatures (25°C and 37°C). While PAA was found to be the most effective disinfectant against biofilms formed on stainless steel coupons, no statistically significant difference was found between the disinfectants in terms of effectiveness against biofilms formed in microplate wells. It has been statistically determined that PAA and QAC disinfectants applied at a concentration of 0.3% at 37°C provide the most effective eradication in both environments.