Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde köpeklerde visseral leishmaniasis'in klinik ve serolojik olarak araştırılması
Clinical and serological research of canine visceral leishmaniasis in Turkish Republic of Northern Cyprus
Yazar: TAYFUN ÇANAKCI
Danışman: PROF. DR. ARİF KURTDEDE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki köpeklerde Visseral Leishmaniasis, klinik ve serolojik olarak araştırıldı.KKTC'nin Lefkoşa (n=80), İskele (n=58), Magosa (n= 60), Güzelyurt (n=30) ve Girne (n=53) yörelerini temsil edecek yeterli sayıda köpekten kan alındı. Yörelerin ve köpeklerin seçimi leishmaniasis varlığı düşünülmeksizin rastgele gerçekleştirildi.Kan serum örneklerinin İFAT'la muayenesinde, Lefkoşa yöresinde seropozitif köpeğe rastlanmadı. Girne yöresinde 7 (% 13,2), Gazi Magosa yöresinde 1 (% 1,7), İskele yöresinde 1 (% 1,7) ve Güzelyurt yöresinde 1 (% 3,3) köpek seropozitif olarak belirlendi. KKTC genelinde 10 (% 3,6) köpek seropozitif olarak saptandı.Seropozitif köpeklerden, kan alındığı tarihlerde 4'ünde hasta sahibi şikayeti veya KVL ile ilişkili fiziksel muayene bulguları saptanırken, diğer 6 seropozitif köpekte herhangi bir şikayet veya fiziksel bulgu yoktu. Seropozitif köpekler 2 ay sonra tekrar ziyaret edildiklerinde, 5'inde hasta sahiplerinin herhangi bir şikayeti bulunmamaktaydı. 5 köpekte ise çeşitli deri bozuklukları, iştahsızlık ve zayıflama şikayetlerin olduğu saptandı.Seropozitif köpeklerin tamamında KVL bulgularından bir veya daha fazlasına rastlandı. Saptanan bulgular generalize lenfadenopati (n=8), deri lezyonları (n=7), mokozalarda solgunluk ve kaşeksi (n=5), konjuktivitis (n=4) ve onkogripozis'di (n=3).KKTC'de 5 yöreden alınan kan örneklerinde seropozitifliğin en yoğun olduğu Girne'de hastalığın oluşumunda yörede kırsal ve kentsel yaşamın beraber olması, bölgenin coğrafik koşullarına bağlı olarak vektörlerin rezervuar köpeklere yakın olabileceği, bununla birlikte bu bölgelerde yapılan insektisit uygulamalarının vektör kontrolünde yetersiz kaldığı düşünülmektedir.Lefkoşa bölgesinin şehirsel yapısı, köpek populasyonun büyük bir kısmının kent içerisinde varolması, insektisit uygulamalarının diğer bölgelere kıyasla daha düzenli olması, bölgenin büyük bir kısmının ovalardan oluşması gibi coğrafik ve jeolojik yapısı bu bölgede KVL enfeksiyonuna rastlanmamasıyla ilişkili görülmektedir.

Abstract:
Canine visceral leishmaniasis was researched clinicaly and serologicaly in Turkish Republic of Northern Cyprus in this study.Enough number of dog blood samples were collected from the regions of Lefkosia (n=80), İskele (n=58), Famagusta (n=60), Morphou (n=30) and Kyrenia (n=52) in TRNC. The regions and the dogs were selected randomly without thinking the existence of leishmaniasis.At the examination of dog blood samples with IFAT, no seropositive dogs were found in Lefkosia region. 7 (%13,6) dogs in Kyrenia region, 1(%1,7) dog in Famagusta region, 1(%1,7) dog in İskele region and 1(%3,3) dog in Morphou region was found to be seropositive. 10 dogs were were determined to be seropositive in TRNC, generaly.When collecting the blood samples, 4 of the seropositive dog owners had complaints and clinical findings related to canine visceral leishmaniasis, while the the other 6 dog owners had no complaints or clinical findings. When the seropositive dogs were revisited 2 months later, 5 of the dog owners did not have any complaints. Skin problems, lethargy and weigth loss were the main complaints determined, of the other 5 dog owners.All seropositive dogs had one or more clinical manifestations at the re-examination. Generalized lenfadenomegaly, skin lession, pale mocous membranes and weight loss, conjunctivitis and onychogryposis were the the clinical signs deteremined.The urban and rural life style being together, the regions geographical circumstances making the dogs closer to the vectors and the administration technics of the insecticidal spraying not being sufficient are thougth to be the reasons of the infection, which is seen in Kyrenia, Famagusta, İskele and Morphou.Urban life style of Lefkosia, high number of dogs living in the urban areas, insecticidal drug administration being more programed, the regions geographical and geological structure are thougth to be releated with the infection not being determined in the region.