Türkiye'deki huzur evlerinde mekansal yaşam kalitesinin irdelenmesi
Research on the spatial quality of life in residential homes in Turkey
Yazar: REYHAN MİDİLLİ SARI
Danışman: PROF. DR. AYŞE SAĞSÖZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kullanıcı tatmini = User satisfaction

Özet:
Modern yaşam koşullarının zorlamasıyla geleneksel aile yapısının değişmesi, eş kaybı, sosyal güvencenin bulunmayışı ya da gelir düzeyindeki düşüş, yalnız yaşamaktan kaynaklı güvenlik sorunu vb. etkenler yaşlıların kendi evlerindeki yaşamlarını, tek başlarına sürdürebilmesini zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla, kendi yaşıtlarıyla bir arada yaşamak, sosyal bir çevre edinebilmek, ev bakımı ve idaresi gibi sorumluluklardan kurtulmak, daha güvenli bir çevrede yaşamak ve bakım hizmetlerinden yararlanabilmek gibi sayısız nedenlerle huzurevleri birer yaşam alanı olarak tercih edilmeye başlanmıştır.Huzurevleri yaşlıların sosyal, psikolojik, ekonomik, sağlık ve günlük yaşamla ilgili gereksinimlerini karşılarken yaşam kalitelerini de doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, çalışma kapsamında Türkiye'deki huzurevlerinde yaşayan yaşlıların yaşadıkları mekânların yaşam kaliteleri irdelenmektedir. Bu amaçla, literatür incelenerek yaşam kalitesinin belirlenmesine yönelik bir model geliştirmiştir. Model, nesnel-kişisel, nesnel-fiziksel, öznel-kişisel, öznel-fiziksel ve beklenti boyutu olmak üzere toplam beş bölümden oluşmaktadır.Geliştirilen model vasıtasıyla, huzurevi sakinlerinin psikolojik, ekonomik ve kültürel açılardan durum tespitleri yapılmış, huzurevi mevcut koşulları belirlenerek değerlendirilmiş, yaşlıların huzurevlerinden beklentileri ortaya konarak ve bu beklentilerin karşılanıp karşılanmadığı belirlenmiş, mekânsal düzenlemelerin ihtiyaca cevap verip vermediği araştırılarak huzurevindeki yaşam kalitesini etkileyen durumlar tespit edilmiştir.

Abstract:
Factors as changing of traditional family structure by the force of modern living conditions, death of wife/husband, lack of social assurance or reduction of income level and security problem stemming from loneliness etc. complicate elderly people leading to live alone in their own homes. So, residential homes as being living spaces have been preferred by numerous reasons like living with people of the same age, having a social environment, getting out of the responsibilities as home care and menage, living in a more secure environment and utilizing from nursing services.Residential homes affect elders? quality of life directly as well as meeting their requirements of social, psychological, economical, health and daily lives. In this sense, the quality of life (related to spaces) of the elders living in residential homes in Turkey was examined within this study. To this end, a model to determine the quality of life is developed by searching literature sources. Model consists of five dimensions: objective-personal, objective-physical, subjective- personal, subjective-physical and expectation.Through the developed model, psychological, economical and cultural cases of elders were determined, actual conditions of the residential homes were defined and considered, elders? expectations from residential homes were put forward and whether these expectations were met or not was stated, whether the space organizations met needs of elders were searched and cases affecting quality of life were determined.