hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muhsin Demirci'nin "Kur'ân Tefsirinde Farklı Yorumlar" adlı eserinin incelenmesi
Examination of Muhsin Demirci's "Different Interpretations in the Qur'anic interpretation
Yazar: SAFA SİPAHİ
Danışman: PROF. DR. HİKMET KOÇYİĞİT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
1982 yılından bu tarafa akademik camiada çalışmalarda bulunan Muhsin Demirci günümüze kadar tefsir alanında muhtelif konularda eserler kaleme almıştır. Her bir eserinin yazılış gayesine bakıldığında; akademi ve ilim camiasına katkı sunma isteği dikkat çekmektedir. Bunlardan biri olan "Kur'ân Tefsirinde Farklı Yorumlar" adlı eser bizim çalışmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamız bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümümde Muhsin Demirci'nin hayatı, eserleri ve "Kur'ân Tefsirinde Farklı Yorumlar" adlı eserin genel özellikleri, amaç, kapsam ve kaynak değeri açısından incelemesi yapılmıştır. Birinci bölümde temelde 3 ana başlık ve 15 alt başlıkla eserin Kur'ân ilimleri açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Böylelikle müellif Muhsin Demirci'nin Tefsir Usûlü kitabında oluşturduğu başlık sistemi tez çalışmasına uyarlanmıştır. İkinci bölümde ise muhteva açısından incelenen eser, kelâmi, fıkhî, bilimsel, vb. konulara ait başlıklar içermektedir. Böylelikle müellifin güncel ve muhtelif meselelere yaklaşımının nasıl olduğu ve bu konularda nelere dikkat çektiği incelenmiş, sonuç bölümünde ise birinci ve ikinci bölüme dair genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Muhsin Demirci who has been working in the academic community since 1982, has written works on various subjects in the field of tafsir. when we look at the purpose the writting each of his works. The desire to contribute to the academic and scientific community draws attention one of them, "Different interpretations in Qur'anic Commentary", constitutes the main source of our study. Our study consists of; an there chapter; Introduction, an two main sections and then conclusion. In the introduction, Muhsin Demirci's life, works and the work named "Different interpretations in Qur'anic commentary" were examined in terms of general characteristics, purpose, scope and resource value. In the first part, the work has been evaluated in terms of Our'anic sciences with 3 main titles and 15 sub-titles. Thus, we have adapted the title system created by the author Muhsin Demirci in his own book topics were opened. Thus, we found anwers to questions such as what should be the approach to current issues and what the author paid attention to in this regard. In the conclusion part, a general summary was made about the first and second parts.
II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı Rum mektepleri ve faaliyetleri
Ottoman Greek schools and their activities during the 2nd censtitutional Monarchy period
Yazar: SEVDE SENA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TURAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Milli mektep = Milli mektep

Özet:
Osmanlı Rum mektepleri, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethetmesiyle Osmanlı millet
sistemi altında eğitim faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Rum milletinin zengin bir halk olması ve
eğitim faaliyetlerine öncelik vermeleri sebebiyle Osmanlı coğrafyasının birçok yerine
mektepler inşa etmişler ve kendi dillerinde eğitim faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Bağımsız
Yunanistan Devleti'nin kurulmasının ardından Osmanlı Rum mektepleri eğitim faaliyetlerini
sürdürmeye devam etmişlerdir. Bu süreçte Rumlar özellikle mektepleri milliyetçilik
faaliyetlerini öğrencilere aşılamak için kullanmışlardır. Çalışmadaki amacımız, Yunanistan
Devleti'nin bağımsızlığını kazandıktan sonra, Osmanlı Rum mekteplerinde milliyetçilik
faaliyetlerini ne şekilde devam ettirdiklerini ortaya koymaktır. Çalışmada literatür taraması
yapılmış ve Osmanlı Arşivi belge tarama sistemi kullanılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde
Osmanlı millet sistemi ve Rum milletinin yeri anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında
Osmanlı Rum mekteplerinde Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı ve Kanun-i Esasi
dönemindeki milliyetçilik faaliyetleri incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü kısmında ise II.
Meşrutiyet Dönemi Osmanlı Rum mektepleri ve milliyetçilik faaliyetleri ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mektep, Rum milleti, Milliyetçilik, Meşrutiyet.

Abstract:
The Ottoman Greek schools continued their educational activities under the Ottoman
"Millet System" after Fatih Sultan Mehmet conquered Istanbul. Since the Greek nation
was rich and prioritized educational activities, they built schools in many parts of the
Ottoman geography and continued their educational activities in their own language.
After the establishment of the independent state of Greece, the Ottoman Greek schools
continued their educational activities. In these times, Greeks especially used the
schools to instil their nationalist activities in students. Our aim in this study was to
reveal how they continued their nationalist activities in the Ottoman Greek schools
after the Greeks gained its independence. For the study, a literature review was
conducted and the document scanning system of the Ottoman Archives was used. In
the first part of the study, the Ottoman Millet System and the place of the Greek nation
in this system were explained. In the second part of the study, the nationalist activities
in the Ottoman Greek schools during the Tanzimat Fermanı, the Islahat Fermanı and
the Kanun-i Esasi period were evaluated. In the third part of the study, Ottoman Greek
schools and nationalist activities during the Second Constitutional Era were discussed.
Keywords: Madrasahs, Greek nation, Nationalism, Constitutional Era.
Ahkam defterlerine göre Bursa'da ekonomik ve sosyal hayat (1808-1839)
Economic and social life in Bursa according to the ahkam books(1808-1839)
Yazar: DİLEK ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNÜ YÜCEKAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivi defter serisinde yer alan Anadolu Ahkâm defterleri tezin ana kaynağını oluşturmuştur. Bursa ve yakın çevresinden Divânı Hümâyuna iletilen şikâyet kayıtlarının tutulduğu bu defterlerden 1808-1839 tarih aralığındaki hükümler tespit edilmiştir. Devletin en üst makamı hükümdarın temsil edildiği Divana iletilen bu ihtilâflı meselelerin çeşitliliği ve yoğunluğu sebebiyle oldukça zengin bir veri kaynağıyla karşılaşırken öte yandan karmaşık bir veri yığınının sarmalı içine girilmiştir. Dönemin toplumsal yaşamı, iktisadi faaliyetleri, şahıslar arasındaki anlaşmazlıklar, şikâyet unsuru içeren ihtilâflar üzerinden ele alınmıştır. Müslüman nüfusun yanı sıra gayrimüslim nüfusun da yoğun olarak bir arada yaşadığı bir kent olarak yerelde yaşanan ihtilâflı meselelere merkezi otoriteden çözüm arayışına cevap olarak iletilen şikâyetler, hükümlere yansıdığı nispetde dönemin sosyal ve eko-nomik şartlarına ilişkin çok değerli bilgiler sunmuştur. Zamansal ve mekânsal anlamda bir sınır-lama konularak dönemin Bursa şehrinde ve günün Osmanlı şehirli toplumunda sosyal ve eko-nomik yaşayışı, anlamaya ve açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The Anatolian Ahkam books in the Ottoman Archives of the Presidency of the Republic of Turkey State Archives are the main source of this thesis. The judgements between the dates 1808-1839 were identified from these books, where the complaint records from Bursa and its neighbourhood were kept. Due to the diversity and intensity of these disputed issues submit-ted to the Divān, where the highest authority of the state, the sovereign, is represented, we have encountered a very rich source of data, while on the other hand, we have entered into the spiral of a complex mass of data. The social life of the period, economic activities, and dispu-tes between individuals are analysed through disputes that contain an element of complaint. As a city where both Muslim and non-Muslim populations lived together, the complaints sub-mitted in response to the central authority's search for solutions to local disputes provided valuable information on the social and economic conditions of the period as reflected in the judgements. By setting a temporal and spatial limitation, an attempt has been made to unders-tand and explain the social and economic life in the city of Bursa and the Ottoman urban soci-ety of the day.
Güncel pratiklerde bir bağlam olarak absürt
Absurd as a context in contemporary pratices
Yazar: AYBEGÜM GÜLER
Danışman: PROF. DR. TANSEL TÜRKDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tezimde Albert Camus'nün absürdizm felsefesini nasıl oluşturduğu ele alınarak Absürdizm felsefesinden yola çıkarak sanatta "absürt" kavramının nasıl işlendiğine yer verilmiştir. Dadaizm ve Sürrealizm sanat akımlarında, sanatçıların absürt imgeleri ne şekilde sunduğu incelenmiş, absürt kavramının altında yatan derinlik konu edinilmiştir. Bunlardan hareketle Absürt kavramının çağdaş sanatta nasıl ele alındığına değinilmiştir. Absürt Edebiyat romanı Faruk Duman'ın İncir Tarihi isimli eseri incelenmiş, yalancı gerçeğe karşı çıkan Absürt Tiyatro ele alınmıştır. Sanatçıların deneysel ve absürt işleri yorumlanarak, kendi işlerimden de örneklerle sunulmuştur. Eğitmen sanatçıların başlattığı Absürt Pedagoji, eğitimde ve sanatta yeni bir ufuk açmıştır. Deneyselliği, saçmalığı ve kuralsızlığı da içinde barındıran absürt sanat anlayışı, sanatta kırılmayı, zincirlerden kopmayı sağlamış ve sanat anlayışına yeni bir soluk getirmiştir.

Abstract:
In my thesis, how Albert Camus created the philosophy of absurdism and how the concept of the absurd is handled in art based on the philosophy of Absurdism are discussed. How artists presented absurd images in the art movements of Dadaism and Surrealism was examined, and the depth underlying the concept of the absurd was discussed. It was mentioned how the concept of the absurd is handled in contemporary art. The Absurd Literature novel, Faruk Duman's Fig History, was examined and Absurd Theater, which opposes the false truth, was discussed. The experimental and absurd works of the artists are interpreted and presented with examples from my own works. The absurd pedagogy initiated by educator artists has opened a new horizon in education and art. The absurd understanding of art, which includes experimentation, absurdity and irregularity, provides a break in art, breaks away from the chains and brings a new breath.
Altın Orda, İlhanlı ve Çağatay Hanlıklarının münasebetleri, sosyo-ekonomik ve dini durumları
The relations, socio-economic, and religious status of the Golden Horde, Ilkhanate, and Chagatai Khanates
Yazar: ERKAN GÜLBİN
Danışman: PROF. DR. VARİS ÇAKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Altın-Orda Devleti = Altın-Orda Khanate ; Moğollar = Mongoşs ; Çağatay Hanlığı = Chagatay Khanate ; İlhanlı Devleti = Ilkhanid State

Özet:
Moğol İmparatorluğu, dünya tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Cengiz Han liderliğindeki Moğollar tarihte görülen en geniş imparatorluklarından birini kurmuşlardır. İmparatorluğun hakimiyet sahası Çin'den Orta Doğu'ya ve Doğu Avrupa'ya kadar ulaşmıştır. Bu çalışma Moğol İmparatorluğu'nun parçalanması ile ortaya çıkan Altın Orda, İlhanlı ve Çağatay Hanlıklarının birbirleri ile olan ilişkilerini açıklamayı amaçlamaktadır. İlk olarak, Moğol İmparatorluğu'nun ve bu hanlıkların ortaya çıkışı incelenecektir. Sonrasında Altın Orda, İlhanlı ve Çağatay Hanlıklarının birbirleri ile olan siyasi ilişkileri ele alınmıştır. Sonraki bölümde bu hanlıkların sosyo-ekonomik durumları ele alınmıştır. Böylece ilişkilerin sadece siyasi olarak değil ekonomik açıdan da değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Son bölümde hanlıkların dini yapıları ele alınmıştır. Sonuç olarak bu çalışma Altın Orda, İlhanlı ve Çağatay Hanlıklarının ilişkileri çeşitli açılardan ele alarak bulundukları bölgeler ve hakimiyetleri altında yaşayan halklar açısından önemini vurgulamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The Mongol Empire played a significant role in world history. Under the leadership of Genghis Khan, the Mongols established one of the largest empires in history. The empire's sphere of influence extended from China to the Middle East and Eastern Europe. This study aims to explain the relationships between the Golden Horde, Ilkhanate and Chagatai Khanate that emerged following the fragmentation of the Mongol Empire. Initially, the emergence of the Mongol Empire and these successor states will be examined. Subsequently, the political relationships between the Golden Horde, Ilkhanate and Chagatai Khanate are discussed. The next section delves into the socio-economic conditions of these khanates, aiming to evaluate the relationships not only from a political but also an economic perspective. The final section explores the religious structures of these khanates. In conclusion, this study seeks to emphasize the significance of the relationships among the Golden Horde, Ilkhanate and Chagatai Khanate in various aspects, considering the regions they occupied and the populations living under their dominion.
Şevket Mirziyoyev dönemi Türkiye-Özbekistan ilişkileri (2016-2021)
Turkey-Uzbekistan relations in the Period of Shavkat Mirziyoyev (2016-2021)
Yazar: ZEYNEP ALPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ERTAÇ ÇELİK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi = Regional Security Complex Theory ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türk Devletleri Teşkilatı = Organization of Turkic States ; Türk dünyası = Turkish world ; Özbekistan = Uzbekistan

Özet:
Özbekistan gerek köklü tarihi gerekse jeopolitik konumu ile Orta Asya'nın incisi olarak öne çıkan bir ülkedir. Son yıllarda Türk Dünyasının artan bir ivmeyle birlik ve beraberlik adına işbirliği içerisinde hareket ettiği görülmektedir. Türk Dünyasının küresel sistem içerisinde önemli bir aktör olarak yer alması sürecinde, Türkiye ile Özbekistan'ın "stratejik ortaklık" seviyesine ulaşan ilişkilerinin büyük katkısı bulunmaktadır. İslam Kerimov'un vefatından sonra 2016 yılında Cumhurbaşkanı olan Şevket Mirziyoyev'in "Yeni Özbekistan" açılımı ve uluslararası ilişkilerde geliştirdiği pozitif atmosfer neticesinde Türkiye-Özbekistan ilişkileri derinlik kazanmıştır. Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin gelişmesinin; bölge güvenliği ve istikrarı açısından faydalı olacağı düşünülmektedir. Orta Asya bölgesinde geliştirilmekte olan çok boyutlu ve işbirliğine dayalı ilişkiler, karşılıklı güvenlik bağlamında bölge devletlerinin daha istikrarlı ve güvenli bir devlet yapısına ulaşmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, Şevket Mirziyoyev dönemi Türkiye-Özbekistan ilişkileri (2016-2021) Kopenhag Okulu ve bölgesel güvenlik kompleksleri teorisi bağlamında incelenmiştir.

Abstract:
Uzbekistan is a country that stands out as the pearl of Central Asia with its deep-rooted history and geopolitical position. In recent years, it is seen that the Turkic World has been acting in cooperation in the name of unity and solidarity with increasing momentum. The relations between Turkey and Uzbekistan, which have reached the level of "strategic partnership", have made a great contribution to the process of the Turkic World becoming an important actor in the global system. Turkey-Uzbekistan relations have deepened as a result of the "New Uzbekistan" initiative of Shevket Mirziyoyev, who became President in 2016 after the death of Islam Karimov, and the positive atmosphere he developed in international relations. The development of Turkey-Uzbekistan relations is considered to be beneficial for regional security and stability. The multidimensional and cooperative relations being developed in the Central Asian region help the regional states to achieve a more stable and secure state structure in the context of mutual security. In this study, Turkey-Uzbekistan relations during the Shevket Mirziyoyev era (2016-2021) are analyzed in the context of Copenhagen School and regional security complexes theory.
Milletlerarası Ticaret Odasının yeknesak kuralları çerçevesinde dijital ticari işlemler (URDTT)
Digital trade transactions within the framework of uniform rules of International Chamber of Commerce (URDTT)
Yazar: AHMET FURKAN TÜRKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA İSMAİL KAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Milletlerarası Ticaret Odası tarafından 1 Ekim 2021 tarihinde yayımlanan yeknesak kurallar olan URDTT kapsamında ayrıntılı biçimde düzenlenen dijital ticari işlem kavramı, temeldeki ticari işlemin dijitalleşmesine işaret etmektedir. Bu bağlamda bir dijital ticari işlem, işlemin taraflarının üzerinde anlaşmalarıyla birlikte, temeldeki milletlerarası ticari satım sözleşmesinin ve ortaya çıkan ödeme yükümlülüğü ilişkisinin elektronik kayıtlar vasıtasıyla tamamen dijital olarak belgelendirilmesi ve ilgili aşamaların tamamen dijital olarak gerçekleştirilmesini ifade etmektedir. Dijital ticari işlemin birinci işlevi, işlemin fiziki evrak kullanılmaksızın tamamen dijital olarak gerçekleştirilmesi şeklinde tezahür eder. Dijital ticari işlemin ikinci işlevi ise, temeldeki milletlerarası ticari satım sözleşmesinin taraflarını teşkil eden alıcı ve satıcıyı bütünüyle merkeze alan ve milletlerarası ticarete daha önce arz edilmiş olan ödeme yöntemlerinden bu şekilde farklılaşan yeni bir ödeme yöntemini oluşturmasıdır. Çalışmamızda, dijital ticari işlem konsepti, bu iki temel işlevi ve bünyesinde ortaya çıkan diğer hukuki ilişkilerle birlikte detaylı biçimde analiz edilmektedir.

Abstract:
The concept of digital trade transaction, which is regulated in detail under the URDTT, the uniform rules published by the International Chamber of Commerce on October 1, 2021, refers to the digitalization of the underlying commercial transaction. In this context, a digital trade transaction is a process, as agreed between the principal parties, whereby electronic records are used to evidence the underlying sale and purchase of goods or services, and the incurring of a payment obligation. The first function of a digital trade transaction is that the transaction is carried out entirely digitally without the use of physical documents. The second function of the digital trade transaction is that it constitutes a new payment method that focuses on the buyer and seller, who are the parties to the underlying international commercial sales contract, and that differs from the payment methods that have been previously offered to international trade. In our study, the concept of digital trade transaction is analyzed in detail together with these two basic functions and other legal relations that arise within it.
Cizreli Şeyh Süleyman Kaya, hayatı ve tasavvufi görüşleri
Sheikh Suleyman Kaya of Cizre, his life and mystical thought
Yazar: MUHAMMED ALİ KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUD ESAD ERKAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Halidi tarikatı = Halidi religious order ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Bu tez çalışmasında Nakşibendiyye'nin Hâlidiyye kolundan gelen ve XX. yüzyılda Anadolu'da yaşamış sufilerden Şeyh Süleyman Kaya'nın hayatı ve tasavvufi görüşleri incelenmiştir. Çocukluğu Cizre'de geçen Kaya, eğitimi gereği Mardin ve Diyarbakır'da, mesleği gereği Afyon, Adana, Ankara ve diğer illerde ikamet etse de Cizre ve Cizre'deki şeyhi ile irtibatını hiç kesmemiştir. Nakşilik ve Kadirilik yolunda icaze almasından itibaren yarım asır boyunca tasavvufu anlatmıştır. Yaptığı sohbet ve zikir toplantılarıyla çok sayıda insan tasavvufla tanışmış ve mürid olmuştur. Süleyman Kaya'nın hayatı ve tasavvufi görüşlerini bilimsel ve kapsamlı şekilde ele alan ilk tez çalışması olan bu çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümü oluşturan Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, kapsamı ve kaynakları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Kaya'nın hayatı ve tasavvufla ilgisi, kendi eserlerinden, ailesi ve müridleriyle yapılan röportajlardan elde edilen bilgiler ışığında sunulmuştur. Üçüncü bölümde Kaya'nın tasavvufi görüşleri yine kendi yazılarından ve daha fazlasıyla onun vefatından sonra yazıya aktarılmış olan sohbetlerinden tespit edilerek belirli kavramlar çerçevesinde ele alınmıştır.

Abstract:
In this thesis study were examined the life and sufi views of Sheikh Süleyman Kaya one of the sufis who lived in Anatolia in the 20th and comes from Khalidiyyah branch of Naqsbandiyyah. Kaya, who spent his childhood in Cizre, lived in Mardin and Diyarbakır for his education and in Afyon, Adana, Ankara and other provinces for his profession, but he never lost contact with Cizre and his sheikh in Cizre. He explained Sufism for half a century after he received his permission on the path of Naqshbandiyyah and Qadiriyyah. Many people became acquainted with Sufism and became disciples through the conversations and dhikr meetings he held. This study, which is the first thesis that deals with Süleyman Kaya's life and his sufi views in a scientific and comprehensive manner, consists of an introduction and two main chapters. In the Introduction section, which constitutes the first part, the subject, purpose, scope and sources of the study are emphasized. In the second part, Kaya's life and his interest in Sufism are presented in the light of information obtained from his own works and interviews with his family and disciples. In the third chapter, Kaya's sufi views were identified from his own writings and, more importantly, from conversations transcribed after his death, and discussed within the framework of certain concepts.