3 Numaralı Sicill-i Ahvâl kayıtlarına göre Hazîne-i Hâssa'da görev yapan memurlar
According to No. 3 Sicill-i Ahvâl Records, officiers serving in Hazine-i Hassa
Yazar: ÜLKÜ ZÜLAL UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN IŞIKTAŞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Türk-İslam medeniyeti içerisinde müstesna bir yeri olan Osmanlı Devleti, yalnızca hâkimiyet dönemine değil kendisinden sonraki süreçlere de etki etmiştir. İdari, askeri, iktisadi ve sosyal alanlarda meydana getirdiği müessis yapılarla bu etkisini hissettiren devlet, takdire şayan başarılar elde etmiştir. Ve bu başarı, Avrupa ve Doğulu araştırmacılar tarafından hep bir merak konusu olmuş ve buna ilişkin çeşitli çalışmalar yapılmışlardır. Bununla birlikte konuya ilişkin araştırmalar devam etmektedir. Bu çalışmada Osmanlı saray bürokrasinin önemli birimlerinden biri olan Hazine-i Hassa Nezareti'mde görev alan memurların sicilleri incelenmiştir. Biyografik bir künye tanıtımı olarak ele alınabilecek olan bu kayıtlar, son dönem tarih araştırmacılarının sıklıkla başvurduğu kayıtların arasında yer almaktadır. Elbette ki ilgili kayıtlara olan ilginin fazla olmasının nedenleri mevcuttur. Bunları birkaç dinamikte sıralamak gerekirse Osmanlı'da memurların şecereleri, aldıkları eğitimleri, görev yaptıkları birimler, maaşları, görevden azledilme nedenleri, aldıkları terfi ve nişanlara ilişkin verileri içermeleridir. Bunlar, Osmanlı bürokrasisinin işleyiş yapısının anlaşılması ve ehemmiyetini ortaya koyması açısından dikkat çekmektedirler. Bu nedenle çalışmada ele alınan konuya bu çerçevede yaklaşılmıştır. Çalışmada 3 Numaralı Sicill-i Ahvâl Defteri kullanılmıştır. Osmanlı Türkçesi'nden transkripsiyonu yapılan belgelerden elde edilen veriler çalışmanın amacı doğrultusunda kullanılmıştır.

Abstract:
The Ottoman Empire, which has an exceptional place within the Turkish-Islamic civilization, influenced not only the period of dominance but also the processes after it. The state, which made its impact felt with the established structures it created in the administrative, military, economic and social fields, has achieved admirable successes. And this success has always been a matter of curiosity for European and Eastern researchers, and various studies have been conducted on it. However, research on the subject continues. In this study, the records of the civil servants working in the Treasury, one of the important units of the Ottoman palace bureaucracy, were examined. These records, which can be considered as an index containing data about civil servants, are among the records frequently consulted by recent history researchers. Of course, there are reasons for the high interest in the relevant records. To list these in a few dynamics, they include data on the pedigree of Ottoman civil servants, the training they received, the units they served in, their salaries, the reasons for their dismissal, the promotions and decorations they received. These attract attention in terms of understanding the functioning structure of the Ottoman bureaucracy and revealing its importance. Sicill-i Ahvâl Book No. 3 was used in the study. Data obtained from documents transcribed from Ottoman Turkish were used for the purpose of the study.