Okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin ilişkisi ve okuduğunu anlama becerisini yordama düzeyleri
Correlation of reading attitude, anxiety, self-efficacy, metacognition factors and their predictive power on reading comprehension
Yazar: UĞUR DEMİRCAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SEÇKİN AYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okuduğunu anlama becerisi bireyin akademik başarısının temelini oluşturur. Birçok çalışma, okuduğunu anlama becerisi daha iyi olan öğrencilerin çeşitli alanlarda daha başarılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle okuma ve anlama becerileri bireyin eğitim-öğretim hayatında çok önemli bir yer tutar. Öneminden dolayı okuduğunu anlama becerisi birçok çalışmaya konu olmuş, bu beceriyi hangi etmenlerin ne düzeyde etkilediği konusunda araştırmalar yapılmıştır. Çağdaş öğretim yaklaşımlarının etkisiyle tutum, kaygı, öz yeterlik gibi duyuşsal etmenler önem kazanırken öğrenme ihtiyaçlarının hızlı değişimi de üstbilişsel becerileri öne çıkartmıştır. Bu çalışmanın amacı okuduğunu anlama becerisini etkilediği kabul edilen tutum, kaygı, öz yeterlik ve üstbiliş etmenlerinin birbirleriyle olan ilişkisini ortaya koymak ve bu etmenlerin okuduğunu anlama becerisini ne şekilde yordadığını bir model üzerinden belirlemektir. Örneklem grubu 7. Sınıf düzeyinde 386 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin elde edilmesinde geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış okumaya yönelik tutum, kaygı, öz yeterlik ölçekleri ve okuduğunu anlama başarı testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre tutum, öz yeterlik ve üstbiliş değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki görülürken kaygı ile bu değişkenler arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Okuduğunu anlama becerisinin tutum ve öz yeterlik ile pozitif yönlü, kaygı ile negatif yönlü ilişkiye sahip olduğu görülürken üstbiliş ile anlamlı bir ilişkiye sahip olmadığı görülmüştür. Oluşturulan yapısal eşitlik modelinde kaygı ve üstbilişin okuduğunu anlama becerisini negatif yönde, öz yeterliğin pozitif yönde yordadığı; tutumun ise yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Reading comprehension skills form the basis of an individual's academic success. Many studies reveal that students with better reading comprehension skills are more successful in various fields. For this reason, reading and comprehension skills have a very important place in an individual's educational life. Due to its importance, reading comprehension skill has been the subject of many studies and researches has been conducted on which factors affect this skill and to what extent. Affective factors such as attitude, anxiety and self-efficacy have gained importance with the effect of modern teaching approaches and the rapid change in learning needs has also highlighted metacognitive skills. The aim of this study is to reveal the relationship between the factors of attitude, anxiety, self-efficacy and metacognition, which are considered to affect reading comprehension and to determine how these factors predict reading comprehension skills through a model. The sample group consists of 386 secondary school students at the 7th grade level. Attitude, anxiety, self-efficacy towards reading scales and reading comprehension achievement test were used to obtain the data. Correlation analysis and structural equation modeling were used in the analysis of the data. According to the findings obtained as a result of the study, there is a positive relationship between the variables of attitude, self-efficacy and metacognition. It has been observed that there is a negative relationship between anxiety and these variables. While it was seen that reading comprehension skill had a positive relationship with attitude and self-efficacy, and a negative relationship with anxiety, it did not have a significant relationship with metacognition. According to the structural equation model, anxiety and metacognition negatively predicted reading comprehension, while self-efficacy predicted positive; It was concluded that attitude did not predict.