Sadık Yalsızuçanlar'ın Gezgin romanına tasavvufî bakış
A sufistic approach to Sadık Yalsızuçanlar's Traveller novel
Yazar: SEREN AYGENOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMİNE YENİTERZİ
Üsküdar Üniversitesi / Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü / Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Edebiyat, eski çağlardan beri toplumu en iyi yansıtan araçlardan biridir. Edebiyat eserleri, topluma yön veren büyük değişimlere dair tarihi belge niteliği de taşır. İnsan ve topluma ait her türlü dil, din, kültür, gelenek romanların konusu olabilir. Toplum da bunlar hakkında romanlardan bilgi sahibi olabilir. 1860'lardan itibaren Batılılaşmanın etkisinde kalan edebiyatta din ve tasavvuf konusu etkisini yitirmişse de 1950'den sonra kaleme alınan romanlarda din ve tasavvufun etkisi tekrar görülmeye başlamıştır. Günümüzde din ve tasavvufî konulu roman yazanlar halka doğru bir anlayışla hareket etmişler ve sanat kaygısını ikinci planda tutmuşlardır. Popüler edebiyatta tasavvufî etkinin daha geride olması hem tasavvufun hem de sanat eserlerinin kazanım edinmesine yardımcı olamayacaktır. Bu çalışmada Sadık Yalsızuçanlar'ın Gezgin romanındaki dinî ve tasavvufî unsurlar araştırılmış ve bu popüler romanların etkileri vurgulanmıştır. Yalsızuçanlar, romanlarında tasavvuf kültürünü, modern hayatın karmaşası arasında sıkışan kendi özüne yabancılaşmış insana, başka bir dünyanın kapılarını aralayan imkân olarak sunmuştur. Yine bu çalışmada mutasavvıf şahsiyetlerin hayatlarından hareketle biyografik roman türünde eserler de veren Yalsızuçanlar'ın İbnü'l-Arabî'nin tasavvuf yolundaki mücadelesini romanlaştırdığı Gezgin'de görülen dinî ve tasavvufî muhteva ve kaynaklar saptanmıştır

Abstract:
Literature has been one of the best tools reflecting the society since ancient times. Literary works also document the great changes that shape the society. All kinds of languages, relagions, customs and traditions belonging to human can be seen as a topic for novels. Society can also learn about these from novels. Although the subject of religion and Sufism lost its influence in literature, which was under the influence of Westernization since the 1860s, the influence of religion and Sufism began to be seen again in the novels written after 1950. Today, those who write novels on religion and Sufism have acted with an understanding towards the public and have kept the concern for art in the background. The fact that the Sufi influence in popular literature is still behind will not help both Sufism and works of art to gain success. In this study, religious and mystical elements in Sadık Yalsızuçanlar's novel Traveler were investigated, and the effects of these popular novels were emphasized. In his novels, Yalsızuçanlar presents the culture of Sufism as an opportunity that opens the doors of another world to people who are alienated from their own essence and stuck in the chaos of modern life. Again, in this study, the religious and mystical content and sources seen in "The Traveler", in which Yalsızuçanlar, who also wrote biographical novels based on the lives of Sufi figures, novelized Ibnu'l-Arabī's struggle on the path of Sufism, were determined.