Samuel Clarke'ın metafiziği
Samuel Clarke's metaphysicks
Yazar: YUNUS YURDAKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILDIZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Clarke, Samuel = Clarke, Samuel ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Metafizik = Metaphysical ; Tanrı = God

Özet:
Bu çalışmada Samuel Clarke'ın metafiziğinin temel konuları arasında ye alan Tanrı anlayışını, Tanrı ile evren arasında nasıl bir ilişki tasavvur ettiğini ve ruha dair görüşlerini ortaya koymayı ve değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Tezimizin giriş bölümünde Clarke'ın hayatı ve genel felsefesini açıkladık. Birinci bölümde; Clarke'ın Tanrı'nın varlığını nasıl delillendirdiğini ve genel olarak Tanrı hakkındaki ana fikirlerini ortaya koyduk. Ayrıca, Clarke'ın yapmış olduğu temellendirmelerde haklı olup olmadığını değerlendirmeye çalıştık. İkinci bölümde; Clarke'ın Tanrı'ya hangi sıfatları yüklediğini ve bu sıfatları Tanrı'ya hangi açıdan yüklediğini tespit etmeye ve Clarke'ın Tanrı'ya bu sıfatları yüklerken temel dayanak noktasının ne olduğunu belirlemeye çalıştık. Üçüncü bölümde; Clarke'ın Tanrı ile evren arasında nasıl bir ilişki gördüğünü Leibniz-Clarke yazışmaları üzerinden ortaya koymaya çalıştık. Dördüncü bölümde ise genel olarak ruh meselesini ele aldık. Bu meseleyi de Clarke'ın yazışmaları üzerinden değerlendirip, bu yazışmalardaki savunmaların sağlamlığını değerlendirmeye çalıştık.  
Clarke, Tanrı'nın varlığını a priori olarak ispat etmeye çalışmıştır. Tanrı'nın sıfatlarına ilişkin fikirlerini genel olarak rasyonel bir zeminde ele almış ve bu konudaki görüşlerini sağlam bir şekilde ortaya koymaya çalışmıştır. Tanrı ile evren arasındaki ilişkiyi açıklamak için Newton fiziğine başvurmuş, bu fizik anlayışını temel alarak sahip olduğu görüşlerini savunmuştur. Ruhun gayri maddiliği ve ölümsüzlüğü konusundaki argümanlarını ise genel olarak materyalist filozoflara karşı ileri sürmüş ve bu argümanlarını güçlü bir şekilde savunmuştur. 
Tezimizin bu konuda yapılmış ilk çalışma olması hasebiyle, çeşitli eksiklikleri bulunsa da bundan sonra Clarke hakkında yapılması muhtemel çalışmalara bir perspektif sağlamasını umuyoruz.
Anahtar Kelimeler: Samuel Clarke, Tanrı, A priori Argüman, Zaman-Mekân, Ruh.

Abstract:
In this study, we try to reveal and evaluate Samuel Clarke's conception of God, and his ideas on the relation between God and universe, and soul. This study, consist of an introduction and four chapters. In the introduction, we tried to make clear Clarke's life and his overall philosophy. In the first chapter, we set forth how Clarke proves the existence of God and basic ideas on God. Furthermore, we attempted to evaluate whether he was right about his justifications on the issue. In the second chapter, we tried to locate attributes predicated of God by Clarke, and what was his fundamental ground on the attributes, along with what was his point of view while he is doing that. In the third chapter, we tried to present which kind of relationship Clarke supposes between God and the universe on the base of his correspondence with Leibniz. In the fourth chapter, we discussed the subject of the soul in general. About this matter, we also took his correspondences as the basic source and tried to evaluate the soundness of his justifications in these correspondences.
Clarke attempted to prove God's existence by an a priori argument. He set forth his ideas on God's attributes on a rational basis in general and tried to assert his ideas on the subject in a steady way. He referred to Newtonian physics to explain the relationship between God and the universe. The Newtonian approach was the foundation of his ideas on this matter. He put forward his arguments on the incorporeality and immortality of soul against materialist philosophers in general and defended these ideas clamorously.
Due to it's being the first study on the subject it could be some deficiencies in this study. But we hope that it would provide a perspective to later studies, on Clarke's philosophy.

Key Words: Samuel Clarke, God, A priori argument, Time-Space, Soul.