Geriatrik hastalarda ortostatik hipotansiyonun kognitif fonksiyonlar ile ilişkisi /
Yazar: MEHMETCAN ATAK
Danışman: PROF. DR. BURCU BALAM YAVUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Geriatri = Geriatrics ; Hipotansiyon = Hypotension ; Hipotansiyon-ortostatik = Hypotension-orthostatic ; Kan basıncı = Blood pressure

Özet:
Ortostatik hipotansiyon yatar pozisyondan ayağa kalktıktan sonraki 3 dakika
içerisinde sistolik kan basıncında en az 20 mmHg veya diastolik kan basıncında en az
10 mmHg düşüş olarak tanımlanır. Ortostatik hipotansiyon ve kognitif
fonksiyonların ilişkisini inceleyen çalışmalar mevcut olmakla birlikte net sonuç elde
edilememiştir. Bu çalışmanın amacı geriatrik yaş grubunda saptanan ortostatik
hipotansiyonun kognitif fonksiyonlar ile ilişkisini araştırmaktır. Çalışmaya Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı
polikliniğine başvuran 200 hasta dahil edilmiştir. Çalışmadan bilinen demansı, major
depresyonu, kontrolsuz hipertansiyonu ve deliryum kliniği olan hastalar dışlanmıştır.
Tüm hastaların yatar pozisyonda ve ayakta iken 1, 3, 5. dakikalarda kan basınçları
ölçülmüştür. Tüm hastalara geriatrik değerlendirme ile birlikte nöropsikiyatrik testler
uygulanmıştır. Gönderilen laboratuvar testleri kayıt altına alınmıştır. Sistolik kan
basıncı 20 mmHg veya daha fazla düşüş veya diastolik kan basıncında 10 mmHg
veya daha fazla düşüş ortostatik hipotansiyon olarak kabul edilmiştir. Analizler
sonrasında ortostatik hipotansiyon saptanan hastaların sayısı 47(%23,5) olarak
hesaplanmıştır. Ortostatik hipotansiyon saptanan hastaların MMSE (Mini Mental
Durum Değerlendirme Testi), QMCI (Hızlı Hafif Kognitif Bozukluk Tarama Testi),
MOCA (Montreal Kognitif Değerlendirme Ölçeği), iz sürme testi A, sayı menzili
testlerinden daha düşük skorlar aldığı görülmüştür. Testlerin alt grupları ayrıca
incelenmiştir.
Bu çalışma ortostatik hipotansiyonu olan geriatrik hastalarda kognitif fonksiyonların
ortostatik hipotansiyon saptanmayan hastalara göre daha zayıf olduğunu
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Ortostatik, hipotansiyon, kognitif

Abstract:
Orthostatic hypotension is defined as a decrease of at least 20 mmHg in systolic
blood pressure or at least 10 mmHg in diastolic blood pressure within 3 minutes after
standing. Although there are studies examining the relationship between orthostatic
hypotension and cognitive functions, there are no definite results. The aim of this
study is to investigate the relationship between orthostatic hypotension and cognitive
functions in the geriatric population. Two hundred patients who were admitted to the
Geriatric Medicine outpatient clinic, Hacettepe University Faculty of Medicine,
Department of Internal Medicine were included in the study. Patients with dementia
diagnosis, major depression, uncontrolled hypertension, and delirium were excluded
from the study.
Blood pressure of all patients was measured lying down and in 1st, 3rd, and 5th
minutes while standing. All patients underwent neuropsychiatric tests within
comprehensive geriatric assessment. The results of laboratory tests were recorded.
Orthostatic hypotension is considered as decrease in systolic blood pressure of at
least 20 mmHg or in diastolic blood pressure of at least 10 mmHg within 3 minutes
of standing. Statistical analyses revealed that the number of patients with orthostatic
hypotension was 47 (23.5%). Patients with orthostatic hypotension were found to
have lower scores in MMSE (Mini-Mental State Examination), QMCI (Quick Mild
Cognitive Impairment Test), MOCA (Montreal Cognitive Assessment Scale), trail
making A, digit span tests. Subgroups of tests are also examined.
This study shows that cognitive functions in geriatric patients with orthostatic
hypotension are worse than patients without orthostatic hypotension.
Keywords: orthostatic, hypotension, cognitive