Lise müdür ve müdür yardımcılarının liderlik davranışları ve okul başarısı
Leadership behaviors of high school principals and vice principals and school achievement
Yazar: ŞAHİN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. HOŞCAN ENSARİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liseler = High schools ; Müdürler = Directors ; Okul başarısı = School achievement ; Okul yöneticileri = School administrators

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın amacı; İstanbul ilindeki resmi lise müdürlerinin ve müdür yardımcılarının değiştirilemeyen kişisel özelliklerine göre (cinsiyet, yaş, yönetcilik kıdemi, branş, yüksek lisans eğitimi ve yöneticilik formasyonuna sahip olup olmama), okul yöneticisinin belirlenen üç alandaki (okul yönetimi, okul iklimi, öğretim organizasyonu) liderlik davranışlarına ilişkin algıları arasındaki farklar Ue bu davranışlar ve son 3 yıllık dönemde okulun ÖSS başarı ortalaması ile ölçülen akademik başarısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada bir tür tarama modeli olan Bossert Modeli kullanılmıştır. Ölçme aracı, Heck (1993) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından mevcut şekli verilen Yönetici Lider Profilidir ve üç boyutta toplam 29 sorudan oluşmaktadır. Madde ve İç Tutarlılık Analizleri tatmin edici sonuçlar vermiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki devlet liseleri ile bunların müdür ve müdür yardımcıları oluşturmaktadır. Örneklem, 125 okul yöneticisini - 46 okul müdürü (%36.8), 79 müdür yardımcısını (%63.2) kapsamaktadır. Çalışma sonuçlarına göre cinsiyet, branş ve yüksek lisans derecesi / çalışması lider davranışlarında anlamlı farklara neden olmamaktadır. Göreve göre ise, okul müdürleri lehine anlamlı farklar vardır. Yaşa göre Okul İklimi ve Öğretim Organizasyonu boyutlarındaki davranışlara ilişkin algılar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Okul Yönetimi boyutunda, daha yaşlı gruplar lehine anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Yöneticilik kıdemine göre Okul Yönetimi ve Öğretim Organizasyonu boyutlarındaki liderlik davranışlarına ilişkin algılarda anlamlı farklar bulunmamıştır. Okul İklimi boyutunda, 1-5 yıl grubu yöneticiler ile 16 yıl ve üstü gruptaki yöneticilerin algıları arasında ikinci grup lehine manidar bir farklılık bulunmuştur. Yöneticilik formasyonu Okul Yönetimi ve Okul İklimi boyutlarındaki lider davranışlarında anlamlı farklara neden olmamakta ancak Öğretim Organizasyonu boyutunda formasyon sahibi yöneticiler lehine anlamlı bir fark yaratmaktadır. Başarılı okulların yöneticileri ile başarısız okulların yöneticilerinin algıları arasında ise başarılı okul yöneticileri lehine anlamlı farklar bulunmuştur.

Abstract:
ABSTRACT The purpose of this study is to find the differences between the leadership behaviors of principals and vice principals of specified successful and less successful public high schools in Istanbul with respect to school administrators' specific unalterable personal traits. Instructional leadership behaviors are organized into three domains; School Governance (SG hereafter), School Climate (SC hereafter) and Instructional Organization (IO hereafter). Specified personal unalterable traits include gender, administrative post (principal vs. vice principal), age, years of experience as a school administrator, administrator's postgraduate study and administrator certificate. The second and more important purpose is to find the effects of school administrators' leadership behaviors in three domains on student achievement as explained by school's average success in University Admission Exam (OSS) over a period of three years. This study used Administrative Leadership Profile originally developed by Heck, 1993 and later modified by the researcher to comply with the realities of Turkish public education and is comprised of 29 questions of Likert scale ranging from 0 (Never) to 5 (Always). Analysis showed that instrument is highly reliable and needs no further change. The universe of the study is public high schools in Istanbul and their principals and vice principals. Sample includes a total of 46 schools and 125 school administrators - 46 principals (%36.8)and 79 vice principals (%63.2). Data were analyzed using statistical tehniques of Independent Sample T- Test and One Way ANOVA in SPSS Version 9. Results of the study showed that there are no significant differences between perceptions of school administrators about their leadership behaviors in three domains with respect to gender, M.A. study and field of study. Some differences were found with respect to age, administrative experience and certificate. Finally perceptions of administrators of schools with a higher success average about their leadership behaviors were more positive in all three domains than perceptions of administrators of schools with a lower success average. in