Yetişkin bireylerde genel beslenme durumu, diyetin triptofan ve kafein içeriği ile depresyon durumu, uyku süresi ve kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of correlation between general nutritional status, dietary tryptophane and caffeine consumption and depression, sleep duration and quality in adults
Yazar: OSMAN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Kafein = Caffeine ; Metabolizma = Metabolism ; Triptofan = Tryptophan ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Bu çalışma beslenme, uyku süresi, uyku kalitesi,depresyon ve dinlenme metabolizma hızı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla 19-25 yaş aralığındaki gönüllü 215 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin genel bilgileri ve beslenme alışkanlıkları ile ilgili sorular bir anket formu ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak kaydedilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri ve vücut bileşimleri biyoelektrik impedans analizi ile ölçülmüştür. Ayrıca bireylere besin tüketim sıklığı ( kafein ve triptofan), 24 saatlik besin tüketim kaydı, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve Beck Depresyon Ölçeği formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan 215 bireyden iyi uyku kalitesine sahip 45 bireyin ve kötü uyku kalitesine sahip 45 bireyin Fitmate-Pro cihazı ile dinlenme metabolizma hızı ölçülmüştür. Çalışmaya katılan erkek bireylerin uyku kalitesi skoru, kadın bireylerin uyku kalitesi skorundan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05).Bu çalışmada toplam bireylerin %52.6'sı iyi uyku kalitesine sahipken, %47.4'ü kötü uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. Bireylerin uyku kalitesine göre enerji ve makro besin öğesi alımları arasında istatistiksel fark bulunmamıştır (p>0,05). Bu çalışmada PUKİ sınıflaması ile uyku süresi sınıflaması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin %60,5'inde depresyonu görülmediği, %19,1'inde hafif, %13,0'ünde orta, %7,4'ünde şiddetli depresyon görüldüğü belirlenmiştir. Beck depresyon ölçeği skoru ile PUKİ skoru arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Diyetin kafein ve triptofan içeriği ile uyku süresi, uyku kalitesi, Beck Depresyon Ölçeği, BKİ arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). İyi uyku kalitesine sahip olan kadın bireylerin DMH değerleri, kötü uyku kalitesine sahip olan kadınların DMH değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). İyi uyku kalitesine sahip bireylerin, kötü uyku kalitesine sahip bireylere göre uyku süresi daha yüksek bulunmuştur ve bu fark istatiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). DMH'nin uyku süresi PUKİ skoru, Beck depresyon ölçeği skoru arasında negatif yönde ancak istatiksel olarak anlamlı olmayan ilişki saptanmıştır (p>0,05). Sonuç olarak, uyku kalitesinin DMH, uyku süresi, depresyon ile ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Bu ilişkinin açıklanabilmesi için daha geniş örneklemli çalışmaların yapılması gerekmektedir.

AnahtarKelimeler : Uyku kalitesi, beslenme, dinlenme metabolizma hızı,
depresyon

Abstract:
This study, conducted on 215 individuals aging between 19 and 25, aims to examine the correlation between nutrition, sleep duration, sleep quality, depression and resting metabolic rate. Participants were requested to answer the questions regarding their nutritional habits and general information through face-to-face interview. Anthropometric measures and body composition data of individuals were measured via bioelectircal impedance analysis. Individuals were also applied food frequency questionnaire (caffeine and tryptophan), 24-hour food consumption record, Pittsburg Sleep Quality Index and Beck Depression Inventory. Resting metabolic rates of 45 individuals with good sleep quality and 45 individuals with poor sleep quality were measured by means of Fitmate-Pro. Sleep quality scores of male participants were found to be significantly higher than female participants (p<0.05).İn this study, 52.6% of all participants had good sleep quality, while the rest 47.4% had poor sleep quality.There was not a statistically significant difference between energy and macronutrient intakes of participants according to their sleep quality (p>0.05).However, in this study, there was a significant correlation between PSQI classification and sleep duration classification (p<0.05).According to the study, 60.5% of the participants had no depression symptoms while 19.1% had mild, 13.0% moderate and 7.4% severe depression. There was a positive, weak and statistically significant correlation between Beck Depression Inventory score and PSQI score (p<0.05).There was not a statistically significant correlation between caffeine and tryptophane consumption and sleep duration, sleep quality, Beck Depression Inventory and BMI scores according to food frequency questionnaires and food consumption records (p>0.05).RMR values of female participants with good sleep quality were significantly higher than that of female individuals with poor sleep quality (p<0.05).It was found out that sleep durations of individuals with good sleep quality were higher than that of individuals with poor sleep quality, and the difference was found to be statistically significant (p<0.05). There was a negative but statistically not insignificant relationship between RMR with sleep duration, PSQI score and Beck Depression Inventory score (p>0,05). As a consequence, it was found out the sleep quality is correlated with RMR, sleep duration and depression. Wider samples and further research are necessary for better explanation of this correlation.


Keywords : Sleep quality, nutrition, resting metabolic rate, depression,