İç hastalıkları kliniğine yatan hastalarda trombositopeni ve etiyolojisi
Trombocytopenia and its etiology in patients hospitalized at internal medicine clinics
Yazar: SERDAR GÜVEREN
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Purpura-trombositopenik = Purpura-thrombocytopenic ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; Yatan hastalar = Inpatients ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİNE YATAN HASTALARDA 
TROMBOSİTOPENİ VE ETİYOLOJİSİ

AMAÇ. Trombositopeni klinikte sık karşılaşılan, basit kanamalardan hayatı tehdit edici kanamalara kadar değişken klinik spektrum gösteren ve genellikle de tanının zor konulduğu bir laboratuar bulgusudur. Bu çalışmanın amacı İç Hastalıkları kliniklerine herhangi bir nedenle yatan hastalarda yatışı sırasında saptanan trombositopeninin etiyolojik değerlendirmesi ve bunun yaş ve cinsiyet özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması idi. 
METOD. Çalışmaya Kasım 2017 ile Nisan 2018 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma hastanesi dahiliye servislerine çeşitli sebeplerle yatışı yapılan ve yatış anında klinik olarak anlamlı trombosit değeri kabul edilen <100 bin/mm3 bulunan, 18 yaş ve üzeri 250 hasta (104 kadın, 146 erkek, ortalama yaş:64.4±5.3 yıl, 117'si <65 yaş) retrospektif ve ardışık olarak dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, detaylı fizik muayene ve özgeçmişleri ile aldıkları ilaç özellikleri dosyaları incelenerek kaydedildi. Trombositopeninin etiyolojik değerlendirmesi ve bunun yaş (≥65 ve <65) ve cinsiyet özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği belirlendi 
BULGULAR. Genel olarak trombositopeni etiyolojileri sıklık sırasına göre; karaciğer hastalıkları (%19.6), ilaca bağlı (%12), miyelodisplastik sendrom (%10.4), enfeksiyonlar (%10) ve tanısı konulamayanlar (%9.6) idi. Başvuru anında trombositopenisi için önceden tanı almış hasta sayısı 102 (%40.8, trombositopeni etiyoloji sıklık sırası; karaciğer hastalıkları, lösemiler ve miyelodisplastik sendrom), klinikte yeni tanı alan hasta sayısı 148 (%59.2, trombositopeni etiyoloji sıklık sırası; ilaca bağlı, enfeksiyonlar ve yeni tanı karaciğer hastalıkları) idi. Hastaların etiyolojik dağılımları cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermedi. Yaş özelliklerine göre etiyolojik karşılaştırmada; <65 yaş olanlarda ≥65 yaşa göre immün trombositopenik purpura sıklığı 

 
anlamlı yüksek (p<0.001), ≥65 yaş olanlarda <65 yaş olanlara göre enfeksiyona bağlı trombositopeni sıklığı anlamlı yüksek (p<0.028) bulundu. 
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları trombositopeni etiyolojik araştırmasında kronik karaciğer hastalığı varlığının ve kullandığı ilaç anamnezinin iyi sorgulanması gerektiğini, daha genç hastalarda immün trombositopenik purpura, yaşlı hastalarda ise enfeksiyonların daha ön planda düşünülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
TROMBOCYTOPENIA AND ITS ETIOLOGY IN PATIENTS HOSPITALIZED AT INTERNAL MEDICINE CLINICS

AIM. Thrombocytopenia is a common disorder with a wide clinical spectrum of diseases from fatal to simple bleeding and its etiological diagnosis is often difficult. Aim of this study was to assess etiological causes of thrombocytopenia in patients admitted to internal medicine clinics and to investigate whether there is difference in etiology according to age and gender. 
MATERIAL AND METHODS. Two hundred and fifty patients (104 female, 146 male, mean age 64.4±5.3 years, 117 of them <65 years old) who were consequently hospitalized for various causes, older than 18 years and with thrombocyte levels <100.000/ mm3  at Istanbul Medeniyet University Goztepe Training and Research Hospital between November 2017 and April 2018 were included to the study retrospectively. Patients' demographic characteristics, physical examination reports, medications were recorded. Etiological assessment of thrombocytopenia and whether there is a difference according to age (≥65 and <65 and gender were evaluated. 
RESULTS. Etiological causes of thrombocytopenia were; liver diseases (19.6%), medications (12%), myelodysplastic syndrome (10.4%), infections (10%) and patients without a diagnosis (9.6%). There were 102 patients with a diagnosis upon admission (40.8%, liver diseases, leukemia and myelodysplastic syndrome) and 148 patients received a diagnosis at the clinic (59.2%; medications, infections and new diagnosis of liver diseases, respectively).   There was no statistically significant difference between genders according to etiological causes. Immune thrombocytopenic purpura (ITP) frequency was higher in patients with an age <65 years than ≥ 65 years (p<0.001), and thrombocytopenia due to infections were higher in patients with an age ≥65 years than <65 years (p<0.028).
 
CONCLUSION. Findings of this study show that when assessing etiological causes of thrombocytopenia presence of chronic liver disease and medication history should be well inquired. Also, in younger patients ITP and in older patients infections should be considered primarily.