Ayçiçeği (Helianthus annuss L.) bitkisinde senesens ile nitrik oksit arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation on the relationship between senescence and nitric oxide in sunflower (Helianthus annuus L.) seedlings
Yazar: ÇİĞDEM SELÇUKCAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL CEVAHİR ÖZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETAYÇ ÇEĞ (Helianthus annuus L.) B TK S NDE SENESENS LE N TR KOKS T ARASINDAK L ŞK N N NCELENMESBu çalışmada Helianthus annuus L. (ayçiçeği) fidelerinin kotiledonlarında meydanagelen senesens olayı üzerine nitrik oksitin (NO) etkileri incelendi.Ayçiçeği tohumlarının çimlenmesini ardışık gelişen fideler 10 gün süre ile perlitteyetiştirildikten sonra Â¼ Hoagland besin çözeltisi içeren hidroponik kültüre alındı.Kotiledonlardaki senesens başlangıcını takiben (yaklaşık 23. gün) fidelere Â¼ Hoaglandbesin çözeltisi ile hazırlanmış NO vericisi olarak kullanılan sodyum nitropurissidin(SNP) farklı konsantrasyonları (0.1, 1, 10, 100 ve 400 M) uygulandı. Kontrol grububitkilerinde ortalama yeşil alan % 50 olduğu gün hem kontrol hem de deney grubufidelerin kotiledonları hasat edildi. NO in senesens süreci üzerine olan etkisikotiledonlardaki oransal su içeriği, membran permeabilitesindeki değişiklikler, klorofilve total çözünebilir protein miktarı, peroksidaz enzim aktivitesindeki değişiklikler gibiparametrelere bakılarak belirlendi.Kontrol grubu fidelerindeki kotiledonlar ile kıyaslandığında düşük SNPkonsantrasyonlarında, özellikle 0.1 M SNP uygulandığında senesensin geciktiğisaptandı. Senesens derecesine paralel olarak kontrole göre 0.1 M SNPkonsantrasyonunda kotiledonların oransal su içeriğinin en yüksek, 400 M SNPkonsantrasyonunda ise en düşük seviyede olduğu belirlendi. Dış ortama sızan maddemiktarının 72. saat sonunda kontrol grubundaki artışa zıt bir şekilde 10 M SNPkonsantrasyonunda hemen hemen aynı düzeyde seyrettiği gözlendi. SNPkonsantrasyonları arttıkça klorofil miktarının giderek azalıp 400 M SNP de kontroldeğerinin altına düştüğü, total çözünebilir proteinlerin 10 M SNP de en yüksekseviyeye ulaştığı, peroksidaz aktivitesinin ise konsantrasyona paralel olarak artışgösterdiği tespit edildi.Bu araştırmanın sonucunda, eksojen SNP uygulamalarının konsantrasyona bağlı olarakH. annuus fidelerinde senesens sürecinin düzenlenmesinde etkili olabileceğisöylenebilir.

Abstract:
SUMMARYINVESTIGATION ON THE RELATIONSHIP BETWEEN SENESCENCE ANDNITRIC OXIDE IN SUNFLOWER (Helianthus annuus L.) SEEDLINGSIn this work, the effects of NO (nitric oxide) on senescence occuring in the cotyledonsof Helianthus annuus L. (sunflower) seedlings, were examined.Seedlings following germination of sunflower seeds were grown in perlit for 10 daysand then transferred into hydroponic culture containing Â¼ Hoagland solution. At day 23approximately when senescence started occuring, different concentrations (0.1, 1, 10,100 and 400 ÂµM) of sodium nitroprusside (SNP) used as NO donor, which wereprepared in Â¼ Hoagland solution, were applied to the seedlings. The cotyledons of bothcontrol and experimental groups were harvested when the avarage green area in thecontrol group reached 50 %. Effects of NO in senescence process were determinated, bymeasuring parameters such as relative water content, changes in membrane permeabilityand peroxidase activity, amount of chlorophyll and total soluble protein.When compared with the control cotyledons, senescence was observed to be delayed itlower SNP concentrations, especially at 0.1 ÂµM SNP. Being parallel to senescencedegree, the highest and lowest relative water content of the cotyledons were at 0.1 ÂµMSNP and 400 ÂµM SNP, respectively, in comparision with the control. Unlike an increasein the control group, amount of the substance leaking towards the outer medium wasalmost at the same level at 10 ÂµM SNP concentrations at 72 hours. As SNPconcentrations were elevated chlorophyll amount gradually decreased, being under thecontrol value at 400 ÂµM SNP, while total soluble protein reached a maximum at 10 ÂµMSNP and peroxidase activity showed an increased parallel to increased concentrations.As a result, one may say that exogenously applied SNP may play a role in regulatingsenescence process in Helianthus annuus seedlings, depending on concentration.