Pankreas kanseri nedeni ile whipple operasyonu uygulanan hastalarda sarkopeninin post operatif komplikasyonlar üzerine etkisi
The effect of sarcopenia on postoperative complications in patients undergoing whipple procedure due to pancreatic cancer
Yazar: ÇAĞLAR AYAROĞLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN NURİ DİLEK ; DOÇ. DR. YELİZ YILMAZ BOZOK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş ve Amaç: Pankreas kanseri tanı anında hastaların %10'unda lezyon pankreasta sınırlı, %40'ında lokal ilerlemiş ve %50 vakada ise uzak metastaz yapmış (%90'ında lokal ileri ya da sistemik metastaz yapmış) hastalığın bulunması ve kemoterapiye iyi yanıt vermemesi nedeni ile en ölümcül kanser türlerinden biridir. Pankreas kanserleri tüm kanserlerin %3'ünü oluşturmakla beraber, görülme sıklığı tüm dünyada son 25 yılda yaklaşık 2 kat artmış olup, gelişmiş tanı ve tedavi yöntemlerine rağmen hala düşük operabilite ve yüksek morbidite oranlarına sahiptir. Günümüzde mutlak tedavisi cerrahi olup, cerrahi sonrasında hastaların hızlı bir şekilde normal yaşam aktivitelerine dönmesi ve adjuvan tedaviye başlaması gerekmektedir. Sarkopeni, kanserli hastalarda sıklıkla karşılaşılan bir durum olup pankreas kanserli hastalarda klinik etkinliği ve ilişkisi konusunda literatürde yeterli veri yoktur. Araştırmanın amacı pankreas kanserli ve sarkopenik hastalarda ameliyat sonrası komplikasyonların incelenmesi ve cerrahlara bu konuda bilimsel destek sunmaktır.
Yöntem: 2018-2023 yılları arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde pankreas adenokanseri nedeni ile Whipple operasyonu uygulanan 198 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Hastaların bütün bilgileri İKÇÜ tıp fakültesinden etik kurul onayı alındıktan sonra HBYS sistemi üzerinden retrospektif olarak analiz edildi. BT görüntüleri üzerinden kas analizi, web tabanlı yazılım paketi www.coreSlicer.com (versiyon 1.0.0; Montreal, Quebec, Kanada) üzerinden yapıldı. Sarkopeni indeksi , ameliyat sonrası komplikasyonlar, tümör boyutu, cerrahi sınır, inflamasyon markerları, hastanede kalış süresi ve adjuvan tedaviye başlama süreleri gibi faktörler incelenerek istatiksel analiz analizleri yapıldı.
Bulgular: Pankreas adenokanseri nedeni ile opere edilen 198 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 84'ü kadın 114'ü erkekti. Hastaların hepsine pankreatikoduodenektomi prosedürü uygulandı.
Sonuçlar: Pankreas başı adenokarsinomu nedeni ile Whipple ameliyatı yapılan hastalarda, sarkopeni post operatif pankreatik fistül açısından bir risk faktörüdür. Ancak diğer post operatif komplikasyonlar üzerinde anlamlı bir etki izlenmemiştir. Morbidite, erken dönem mortalite ve uzun dönem sağ kalım oranları her iki grupta da benzer olarak bulunmuştur. Bunların dışında tümör boyutu, metastatik lenf nodu sayısı, perinöreal invazyon, lenfovasküler invazyon oranları ve tümör diferansiyasyonu her iki grupta da benzer bulunmuştur. Sarkopeninin önlenmesi veya ilave tedbirlerin alınması pankreas fistülü ilişkili morbidite ve mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayabilir ve prognozu iyileştirebilir.

Anahtar Kelimeler: Pankreas kanseri, sarkopeni, komplikasyon, tedavi, pankreas fistülü

Abstract:
Introduction and Aim: At the time of diagnosis, pancreatic cancer is limited to the pancreas in approximately 10% of patients, locally advanced in 40%, and metastatic in 50% (with 90% presenting with either locally advanced or metastatic disease). Due to its poor responsiveness to chemotherapy, pancreatic cancer remains one of the most fatal malignancies. While pancreatic cancer accounts for only 3% of all cancer cases, its global incidence has nearly doubled over the past 25 years. Despite advancements in diagnostic and therapeutic modalities, it continues to be associated with low resectability rates and high morbidity. Currently, surgical resection remains the only definitive treatment, and prompt recovery of patients to baseline functional status for the initiation of adjuvant therapy is crucial following surgery. Sarcopenia is a frequently observed condition in cancer patients; however, data on its clinical impact and association in pancreatic cancer are limited. This study aims to evaluate postoperative complications in sarcopenic patients with pancreatic cancer and to provide evidence-based insights for surgical practice.
Method: The study group consisted of 198 patients who underwent the Whipple procedure for pancreatic adenocarcinoma at İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital between 2018-2023. After obtaining ethical committee approval from İKÇÜ Faculty of Medicine, all patient data were retrospectively analyzed through the HBYS system. Muscle analysis was performed on CT images using the web-based software www.coreSlicer.com (version 1.0.0; Montreal, Quebec, Canada). Factors such as sarcopenia index, postoperative complications, tumor size, surgical margins, inflammation markers, hospital stay duration, and the time to start adjuvant therapy were statistically analyzed.
Results: A total of 198 patients who underwent surgery for pancreatic adenocarcinoma were included in the study. Of the included patients, 84 were female, and 114 were male. All patients underwent the pancreaticoduodenectomy procedure.
Conclusion: In patients undergoing Whipple surgery due to pancreatic head adenocarcinoma, sarcopenia was identified as a risk factor for postoperative pancreatic fistula. However, no significant effect was observed on other postoperative complications. Morbidity, early mortality, and long-term survival rates were found to be similar in both groups. Additionally, tumor size, the number of metastatic lymph nodes, perineural invasion, lymphovascular invasion rates, and tumor differentiation were found to be comparable between the two groups. The prevention of sarcopenia or the implementation of additional measures may help reduce morbidity and mortality associated with pancreatic fistula and improve prognosis.
Keywords: Pancreatic cancer, sarcopenia, complication, treatment, pancreatic fistula