Başkanlık sisteminde başkanın statüsü ve yetkileri
The president's status and powers in presidential system
Yazar: MÜGE ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. NUR ULUŞAHİN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Başkanlık sistemi = Presidency system ; Devlet idaresi = State administration ; Kamu Hukuku = Public Law ; Latin Amerika = Latin America ; Latin Amerika ülkeleri = Latin American countries ; Statü = Status ; Yetki = Authority ; Yönetim sistemleri = Management systems ; Yönetsel yetkinlik = Managerial competencies

Özet:
Sert kuvvetler ayrılığı ile kontrol ve denge mekanizmaları üzerinde temellenen başkanlık sisteminde, sistemin niteliklerini belirleyen unsurlardan en önemlisi başkanın statüsü ve yetkileridir. Başkanlık sisteminde başkan ve başkanın sahip olduğu yetkiler, sistemin ilk ortaya çıktığı Amerika Birleşik Devletleri ile söz konusu sistemi ABD'den örnekle kendilerine adapte etmeye çalışan Latin Amerika ülkeleri arasında farklılık göstermektedir. Bu farklılığın temel sebebi, kuvvetler ayrılığı ile kontrol ve denge mekanizmasının sağlam temeller üzerine oturtmuş olan ABD başkanlık sisteminde, sistemsel tıkanıklıklar yalnızca ufak krizlerle atlatılabildiği halde, bu mekanizmaların iyi işletilememesi dolayısıyla meydana gelebilecek tıkanıklıkların rejim krizlerine dönüşmemesi için Latin Amerika ülkelerinde uygulanan, Kongre karşısında güçlü başkan yaratma arzusudur. Latin Amerika ülkelerinde sistemsel tıkanıklıkların önüne geçmek üzere başkanlara verilen önem ve başkanlara anayasalarca tanınan yetkiler, yalnızca sistemi saflıktan çıkarmakla kalmamakta aynı zamanda sorunun çözümü konusunda da bir fayda sağlamayıp demokratik krizlere sebebiyet vermektedir. Başkanlık sisteminin yarattığı yasama - yürütme organları arasında yaşanabilecek herhangi bir çatışmanın rejim krizine dönüşmemesinin yolu başkanın güçlendirilip üstün yetkilerle donatılması ile değil, ancak söz konusu ülkelerde uzlaşma kültürünün geliştirilmesiyle sağlanabilecektir.

Abstract:
The presidential powers constitute one of the elements that determine the characteristics of the presidential system, which is based on the rigid separation of powers and balance control mechanism. In presidential system, the powers of the president differ in Latin American countries that attempt to adapt the system in question, taking the USA as an example, and the USA itself where the system originated. The main reason for this difference is that in the US presidential system, which has built the separation of powers and balance control mechanism on a solid foundation, the blockages in the system can be circumvented merely by minor crisis, whereas in Latin American countries the will to bring forth a powerful president vis-a-vis the Congress exist in order not to let the blockages in the system transform into a regime crisis. Such powers given in Latin American countries to the presidents for the purpose of preventing the blockages in the system, not only moves the system away from being pure, but also causes democratic crisis by being ineffectual in solving the issue. The way to prevent any possible conflict, which is caused by the presidential system between the legislative and executive organs from transforming into a regime crisis, is not the empowerment of the president with superior powers but the improvement of the settlement culture in such countries.