Otizm spektrum bozukluğu olan altı yaşındaki çocukların problem davranışları ile anne baba tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the problem behaviours of six year old children with autism spectrum disorder and parent attitude
Yazar: KÜBRA SALTIK
Danışman: DOÇ. DR. ASİL ÖZDOĞRU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Problem davranış = Problem behavior ; Çocuklar = Children

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), sosyal etkileşim ve iletişimde yetersiz, yineleyici davranışlara ve sınırlı ilgiye sahip, dil konuşma alanında geri olma ve bu özelliklerin yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkmasıyla başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu araştırmada OSB olan altı yaşındaki çocukların problem davranışları ile anne baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile yapılmıştır. Çalışma grubu uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen İstanbul ilinin Avrupa yakasındaki 9 ilçeden 198 OSB tanılı çocuğu olan anne baba ve bu çocukların 19 öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak için anne babalara sosyodemografik form ve Ebeveyn Tutum Ölçeği uygulanırken öğretmenlere Okulöncesi ve Anaokulu Davranış Ölçeğinin Problem Davranış Alt Ölçeği uygulanmıştır.
Araştırmanın sonucunda OSB'li çocukların genel ve içsel davranış problemlerinin ebeveynlerin demokratik tutumuyla istatiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Ebeveynlerin demokratik tutumu yükseldikçe çocuklardaki problemli davranış düzeyi de düşüş göstermektedir. Otoriter tutum, aşırı koruyucu tutum ve izin verici tutum puanlarının çocukların içsel ve dışsal davranış problemleri ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüştür. Demokratik ve otoriter tutum puanlarının anne babaların yaş, eğitim ve gelir düzeyleriyle anlamlı ilişkisi olduğu bulunmuştur. Aşırı koruyucu tutum puanlarının yaş ve cinsiyet ile izin verici tutumun da eğitim düzeyi, çocukla ilgili eğitim alma ve çocuğun cinsiyeti ile ilişkili olduğu bulunmuştur.
Literatürde anne baba tutumları ile yaş değişkeni arasında anlamlı ilişki olan benzer çalışmalar görülmektedir. Çocukla ilgili eğitim alan ebeveynlerin otoriter tutumla anlamlı ilişkisi olduğu görülürken bizim araştırmamızda literatürden farklı olarak izin verici tutumla ilişkili olduğu bulunmuştur. Otizm tanısı almış çocukların problem davranışlarının söndürülmesinde aile eğitimleri yoluyla uygun anne baba tutum ve davranışlarının pekiştirilmesi yararlı olacaktır. Sonraki araştırmalarda anne baba tutumu ve problem davranışlarla ilişkili diğer değişkenlerde daha derinlemesine çalışılmalıdır.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that is inadequate in social interaction and communication, has repetitive behaviors and interest, is backward in the field of language and speech and these features appear in the first years of life. In this study, it was aimed to examine the relationship between the problem behaviors of six-year-old children with ASD and parental attitudes.
The research was conducted with relational scanning model, one of the quantitative research methods. The study group consists of parents with 198 children diagnosed with ASD from 9 districts in the European side of Istanbul, and 19 teachers of these children, determined by the appropriate sampling method. Sociodemographic form and Parental Attitude Scale were applied to parents to collect research data, and Problem Behavior Sub-Scale of Preschool and Kindergarten Behavior Scale was applied to teachers. As a result of the study, it was seen that the general and internal behavioral problems of children with ASD had a statistically significant relationship with the democratic attitude of the parents. As the democratic attitude of the parents increases, the level of problematic behaviors in children decreases. It was observed that authoritarian attitude, overprotective attitude and permissive attitude scores did not have a significant relationship with children's internal and external behavioral problems. It has been found that democratic and authoritarian attitude scores have a significant relationship with parents' age, education and income levels. It was found that overprotective attitude scores were related to age and gender, and the permissive attitude was related to education level, getting education about the child and the child's gender.
There are similar studies in the literature with a significant relationship between parental attitudes and age variable. On the contrary, it was observed that parents who received education about the child had a significant relationship with authoritarian attitude, in our study, it was found to be associated with permissive attitude. It will be beneficial to reinforce appropriate parental attitudes and behaviors through family education in order to suppress the problem behaviors of children diagnosed with autism. In subsequent studies, other variables related to parental attitude and problem behaviors should be studied more deeply.