Thorstein B. Veblen`in iktisat düşüncesi: Kapitalizmin ruhuna farklı bir bakış
The economic throught of thorstein Veblen: A different view of the spirit of capitalism
Yazar: ERTUĞRUL İBRAHİM KIZILKAYA
Danışman: PROF.DR. AHMED GÜNER SAYAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Değer teorisi = Value theory ; Ekonomi teorileri = Economic theories ; Kapitalizm = Capitalism ; Kurumsal ekonomi = Corporate economy ; Veblen, Thorstein = Veblen, Thorstein ; Weber, Max = Weber, Max

Özet:
öz Bu çalışmanın amacı, başlığının da ifade ettiği gibi, Weber'in düşüncesi ile Veblen'in toplumsal yaklaşımı arasındaki bazı bağlantıları ortaya koymaktır. Weber protestan ahlakının kapitalist insana rasyonel-asketik bir ruh verdiğini vurgulamaktadır. Veblen, Weber'in kapitalizmin doğuşu ile ilgili nedenselliğe dayanmayan özgün yaklaşımına katılmayarak toplumsal evrimi çok farklı bir biçimde ele almıştır. Veblen'in düşüncesinde, kapitalizm Elişçiliği çağından itibaren ortaya çıkan kurumsal dönüşüm ile mümkün olmuştur. Diğer taraftan Hıristiyan ahlakı ile kapitalist sistem iki farklı kültürel ortamın kurumsal ürünleridir ve farklı düşünce alışkanlıkları ortaya koyduklarından birbirleriyle uyumsuzdurlar. Ayrıca Veblen birçok düşünürden etkilenerek, yerleşik iktisat teorisinin tutarsız varsayımlara dayanmasını ve metafizik animizmini eleştirmiştir. Kapitalizmi endüstri-iş alemi dikotomisi çerçevesinde eleştiren Veblen, üretimi ve çalışma içgüdüsünü vurgulayarak toplum yararım metafizik bir öğe olarak kullanmıştır. ABSTRACT The purpose of this study, as its title implies, is to examine certain connections between the Weberian thought and Veblen's social theory. Weber emphasizes that the protestant ethic gives the rational-ascetic spirit to the capitalistic man. Veblen, disagreeing with Weber's original acausal theory of the rise of capitalism, considered the social evolution in a different way. In the Veblen's thought, capitalism had been possible with the institutional transformation which occured in the Handicraft Era. On the" other hand, Christian morals and capitalist system are institutional by-products of two different cultural situations and they are incompatible in so far they reflect distinct habits of mind. Also Veblen was a critic influenced by many intellectual antecedents and claimed that the orthodox economic theory was based on inadequate premises and metaphysical animism. Veblen, who critizes the capitalism in the context of the industry-business dichotomy, used the social serviceability as a metaphysical component by emphasizing production and the instinct of workmanship. m

Abstract:
öz Bu çalışmanın amacı, başlığının da ifade ettiği gibi, Weber'in düşüncesi ile Veblen'in toplumsal yaklaşımı arasındaki bazı bağlantıları ortaya koymaktır. Weber protestan ahlakının kapitalist insana rasyonel-asketik bir ruh verdiğini vurgulamaktadır. Veblen, Weber'in kapitalizmin doğuşu ile ilgili nedenselliğe dayanmayan özgün yaklaşımına katılmayarak toplumsal evrimi çok farklı bir biçimde ele almıştır. Veblen'in düşüncesinde, kapitalizm Elişçiliği çağından itibaren ortaya çıkan kurumsal dönüşüm ile mümkün olmuştur. Diğer taraftan Hıristiyan ahlakı ile kapitalist sistem iki farklı kültürel ortamın kurumsal ürünleridir ve farklı düşünce alışkanlıkları ortaya koyduklarından birbirleriyle uyumsuzdurlar. Ayrıca Veblen birçok düşünürden etkilenerek, yerleşik iktisat teorisinin tutarsız varsayımlara dayanmasını ve metafizik animizmini eleştirmiştir. Kapitalizmi endüstri-iş alemi dikotomisi çerçevesinde eleştiren Veblen, üretimi ve çalışma içgüdüsünü vurgulayarak toplum yararım metafizik bir öğe olarak kullanmıştır. ABSTRACT The purpose of this study, as its title implies, is to examine certain connections between the Weberian thought and Veblen's social theory. Weber emphasizes that the protestant ethic gives the rational-ascetic spirit to the capitalistic man. Veblen, disagreeing with Weber's original acausal theory of the rise of capitalism, considered the social evolution in a different way. In the Veblen's thought, capitalism had been possible with the institutional transformation which occured in the Handicraft Era. On the" other hand, Christian morals and capitalist system are institutional by-products of two different cultural situations and they are incompatible in so far they reflect distinct habits of mind. Also Veblen was a critic influenced by many intellectual antecedents and claimed that the orthodox economic theory was based on inadequate premises and metaphysical animism. Veblen, who critizes the capitalism in the context of the industry-business dichotomy, used the social serviceability as a metaphysical component by emphasizing production and the instinct of workmanship. m