Serum matriks metalloproteinaz–3 (MMP-3) düzeylerinin şizofreni hastalarında değerlendirilmesi ve klinik belirti şiddeti ile ilişkisi
Evaluation of serum matrix metalloproteinase-3 (MMP-3) levels in schizophrenia patients and its association with clinical symptom severity
Yazar: HÜSEYİN KAYIRGAN
Danışman: PROF. DR. MURAT ERKIRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: MMP-3'ün sinaptik plastisitenin düzenlenmesi, nöronal ağların oluşumu ve inflamatuar tepkilere neden olması nedeniyle şizofreni patogenezinde rol alabileceği düşünülerek şizofreni hastalarını cinsiyet ve yaş açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrollerle karşılaştırarak MMP-3'ün şizofrenideki olası rolünü, cinsiyet farklılığının, klinik belirti şiddetinin ve depresyonun MMP-3 düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde psikiyatri kliniklerinde akut alevlenme döneminde yatarak tedavi gören şizofreni tanılı 75 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar arasında 40 kadın ve 35 erkek hasta bulunmaktadır. Ayrıca, sosyodemografik özellikler açısından hastalarla benzer olan toplam 40 erkek ve 40 kadın sağlıklı kontrol birey de çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan sosyodemografik ve klinik bilgileri içeren bir form doldurmaları istenmiştir. Şizofreni tanılı hastalara tedavi öncesi ve sonrasında Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ) ve Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçekleri uygulanmıştır. Tüm katılımcıların tedavi öncesi ve sonrasında enflamatuar parametreleri, beden kitle endeksi ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır.

BULGULAR: Şizofreni hastalarının serum MMP-3 değerleri tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede daha düşük saptandı (p<0.001). Şizofreni hastalarının serum MMP-3 değerlerinde tedavi ile düşme saptandı (p<0.001). Erkek ve kadın hastalar arasında MMP-3 düzeyleri tedavi sonrasında anlamlı olarak kadın hastalarda daha düşük saptandı (p<0.014). Tüm hastalarda tedavi öncesi ve sonrasında MMP-3 düzeyleri ile PANNS negatif skorları arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı. Yatış sonrasında Calgary skorları ile MMP-3 düzeyleri arasında tüm hastalar grubunda anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,237, p=0,041). Yatış sonrasında erkek hastalarda MMP-3 düzeyleri ile Calgary skorları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,340, p=0,046).

SONUÇ: MMP-3 şizofreni tanılı hastalarda sağlıklı kontrollere göre daha düşük saptanmış olup, antipsikotik tedavi sonrasında şizofreni hastalarının MMP-3 değerlerinde azalma izlenmiştir. Şizofreni hastalarında depresif semptomlar ve negatif belirtiler ile serum MMP-3 düzeyleri arasında ilişki saptanmıştır. Serum MMP-3 düzeylerinin şizofreni hastalarında klinik belirti şiddeti, antipsikotik tedavi, cinsiyet ve depresif semptomlar ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Şizofreni, MMP-3, Serum Matriks Metalloproteinaz-3, Negatif Belirtiler, Şizofrenide Depresyon

Abstract:
OBJECTIVE: This research aimed to explore the potential involvement of MMP-3 in the development of schizophrenia, considering its impact on regulating synaptic plasticity, the formation of neural networks, and the initiation of inflammatory reactions. To achieve this, the study compared MMP-3 levels in individuals with schizophrenia to those in healthy controls who were matched for gender and age. Additionally, the study aimed to investigate how MMP-3 levels related to gender differences, the severity of clinical symptoms, and the presence of depression among individuals diagnosed with schizophrenia.
MATERIALS AND METHODS: This research was carried out at the Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Nervous System Diseases Training and Research Hospital's psychiatric clinics, involving 75 patients diagnosed with schizophrenia who were hospitalized during the acute exacerbation phase. The study included 40 female and 35 male patients. Additionally, 40 healthy control individuals, consisting of 40 males and 40 females, who closely matched the patients in terms of sociodemographic characteristics, were also incorporated into the study. All participants were requested to complete a questionnaire that collected sociodemographic and clinical information. For the individuals diagnosed with schizophrenia, the research team administered the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Clinical Global Impression Scale (CGI), and Calgary Depression Scale for Schizophrenia both before and after treatment. Furthermore, inflammatory parameters, body mass index, and waist circumference measurements were recorded for all participants before and after the treatment.
RESULTS: The study revealed that the serum MMP-3 levels of individuals with schizophrenia were significantly lower before and after treatment when compared to healthy control subjects (p<0.001). Notably, treatment led to a decrease in serum MMP-3 levels among schizophrenia patients (p<0.001). After treatment, it was observed that female patients had significantly lower MMP-3 levels compared to male patients (p<0.014). In addition, a significant negative correlation between MMP-3 levels and PANSS negative scores was found in all patients, both before and after treatment. After hospitalization, a significant positive correlation was noted between Calgary scores and MMP-3 levels in all patients (r=0.237, p=0.041). Moreover, after hospitalization, a significant positive correlation was identified between MMP-3 levels and Calgary scores in male patients (r=0.340, p=0.046).
CONCLUSION: In individuals diagnosed with schizophrenia, it was observed that MMP-3 levels were lower compared to healthy control subjects, and a reduction in MMP-3 levels was noted after the administration of antipsychotic treatment. A significant correlation was found between serum MMP-3 levels and the presence of depressive symptoms and negative symptoms in schizophrenia patients. It is suggested that serum MMP-3 levels might be associated with the severity of clinical symptoms, antipsychotic treatment, gender, and the presence of depressive symptoms in individuals diagnosed with schizophrenia.


Keywords: Schizophrenia, MMP-3, Serum Matrix Metalloproteinase-3, Negative Symptoms, Depression in schizophrenia.