Afet bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlik algısı ve afet yönetimine ilişkin yeterlilik durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of professional self-efficacy perception and disaster management competency status of nurses working in the disaster area
Yazar: ESENGÜL AĞKALE
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Afet yönetimi, afetlerin önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla afet öncesinden sonrasına kadar tüm ayrıntıların planlanmasını içerir ve toplumun tüm kurumlarını ortak hedefler doğrultusunda yönlendirir. Öz yeterlik belirlenmiş seviyelerdeki eylemleri öğrenmek ve gerçekleştirmek için algılanan yetenekleri ifade eder. Hemşirelerin afetlerle başa çıkabilmeleri ve etkili bir afet yönetimi sağlayabilmeleri için uygun bir eğitim almış olmaları ve hazırlıklı olmaları gerekmektedir. Bu çalışma deprem bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlik algısı ile afet yönetimi yeterlilik durumlarının değerlendirilmesi amacıyla Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili merkezinde bulunan bir kamu hastanesi ve ek binalarında çalışmakta olan hemşireler ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı şeklinde yürütüldü. Toplam 520 hemşire ile çalışma tamamlandı. Çalışmada Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği, Hemşirelerin Afet Yönetimine İlişkin Yeterlilik Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Veriler SPSS istatistik puanı ile değerlendirildi ve istatiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edildi. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamaları 35,12±8,28 olup, %81'i (n=421) kadın, %69,0'I (n=421) evli,%75,6'sı (n=393) lisans mezunudur. Hemşirelerin yarısından fazlasının hastanede çalışırken herhangi bir afet durumuyla karşılaşmadığı, karşılaşanların ise hastaya müdahalede çok ihtiyaç duydukları durumların ana başlıkları sırasıyla; afet koşullarına uygun ekipman, tıbbı malzeme, nitelikli personel, koordinasyon, güvenli alan ve tahliye için araç olduğu sonucu bulundu. Hemşirelerin Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği toplam puanları ile Hemşirelerin Afet Yönetimine İlişkin Yeterlilik Değerlendirme Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde orta derecede bir ilişki olduğu bulundu. Bu çalışmanın bulgularına dayanarak, deprem bölgesinde çalışan hemşirelerin mesleki öz yeterlilik algıları ve afet yönetimi yeterliliklerinin artırılması için çalışmanın önerileri uygulanabilir. Afet yönetimi ve mesleki öz yeterlik konularında daha fazla araştırma yapılmalı ve bu araştırmaların sonuçları uygulamalara entegre edilmelidirAnahtar Kelimeler: Afet yönetimi, Mesleki yeterlilik, Öz yeterlik, Hemşire

Abstract:
Disaster management involves planning all the details from before to after the disaster in order to prevent disasters and reduce their effects and directs all institutions of the society towards common goals. Self-efficacy refers to perceived abilities to learn and perform actions at specified levels. Nurses must receive appropriate training and be prepared in order to cope with disasters and provide effective disaster management. This study was conducted as a descriptive and relationship-seeking study with nurses working in a public hospital and its annex buildings located in the center of Kahramanmaraş between January and March 2024, in order to evaluate the professional self-efficacy perception and disaster management competence status of nurses working in the earthquake zone. The study was completed with a total of 520 nurses. Patient Identification Information Form, Nursing Profession Self-Efficacy Scale, and Nurses' Competency Assessment Scale for Disaster Management were used in the study. The data were evaluated with SPSS statistical score and the statistical significance value was accepted as p<0.05. The average age of the nurses participating in the study was 35.12±8.28, 81% (n=421) were women, 69.0% (n=421) were married, 75.6% (n=393) had a bachelor's degree. is a graduate. More than half of the nurses did not encounter any disaster situation while working in the hospital, and those who did encounter situations where they needed to intervene in the patient are as follows; It was found that there was equipment suitable for disaster conditions, medical supplies, qualified personnel, coordination, safe area and vehicles for evacuation. It was found that there was a moderate positive relationship between the total scores of the nurses' Nursing Profession Self-Efficacy Scale and the total scores of the Nurses' Competency Assessment Scale for Disaster Management. Based on the findings of this study, the recommendations of the study can be applied to increase the professional self-efficacy perceptions and disaster management competencies of nurses working in the earthquake zone. More research should be conducted on disaster management and professional self-efficacy and the results of this research should be integrated into practiceKeywords: Disaster management, Professional competence, Self-efficacy, Nurse