Özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları iletişim sorunlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examining the perspectives of teachers who work in special education classes in terms of communication problems
Yazar: DEVRİM AKÇAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ARSLANTAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları iletişim sorunları ile ilgili görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya'nın Meram, Karatay, Selçuklu merkez ilçelerindeki genel eğitim okulları bünyesinde bulunan (ilkokul ve ortaokul) özel eğitim sınıflarında çalışan 20 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler görüşme tekniği kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, MAXQDA 2022 nitel analiz programından faydalanılarak tema, alt tema ve kodlamalar yapılmış, veriler içerik analizine göre çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda;
1-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin; branş öğretmenlerinin derse girmek istememeleri, öğrencilerle iletişim kurmada zorluk yaşamaları, özel eğitime yönelik yeteri kadar bilgiye sahip olmamaları, özel eğitime karşı ön yargılı olmaları ve branş öğretmenleriyle ortak vakit geçirememekten kaynaklı iletişim sorunlarıyla karşılaştıkları,
2-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin sınıflarda sürekli öğretmen değişiklikleri yaşadıkları, iletişim kopuklukları, öğretimi planlanma, koordinasyon, evraklar ve bireysel farklılıklardan kaynaklı ekip arkadaşıyla iletişimde sorunlarla karşılaştıkları,
3-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin okulda çalışan diğer personellerden bir istekte bulunduğunda ya da yapılması gereken bir iş olduğunda zamanında gerçekleştirilmediği, servislerin zamanında gidip gelmediği, personel ve veli arasında sorun yaşandığı, personellerin görevlerini yerine getirmediği gibi konularda iletişim sorunlarıyla karşılaştıkları,
4-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin idarecilerle materyal sağlanması, ortak etkinlik, sınıf düzeni, veli problemlerinin çözülmesi, yasa ve yönetmelik uygulanması, özel eğitim sınıflarının istenmemesi, özel eğitimin anlaşılmaması, iletişim kopukluklarının yaşanması konularında iletişim sorunlarıyla karşılaştıkları,
5-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenler ailelerle; ailelerin iletişime geçmesindeki zamansızlığı, güvene dayalı sorunların olması, farklı aile bireylerinin ilgilenmesi, beklentinin yüksek tutulması ailelerle ortak çalışamama, ailelerin sorunların farkına varamaması gibi nedenlerden kaynaklı iletişim sorunlarıyla karşılaştıkları, 
6-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin rehabilitasyon merkezinde çalışan öğretmenlerle iletişim kopukluğu yaşadıkları, farklı paydaşlarla işbirliği içinde çalışamadıkları, RAM'ın öğrenci değerlendirmelerinde hatalı ya da eksik değerlendirmeler yaptıkları, RAM'ın fazla öğrenci göndermesinden kaynaklı diğer kişilerle iletişimlerinde sorunlarla karşılaştıkları, 
7-Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda aile bilgilendirmelerinin ya da eğitimlerinin yapılması, veli toplantıları yapılması, velilerle ya da RAM ile ortak çalışmalar yürütülmesi, akademinin de süreç içerisine daha fazla dahil edilmesi gerektiği, materyal desteği sağlanması ve ön yargıların giderilmesi konusunda öneriler sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel eğitim sınıfı, iletişim sorunları, özel eğitim öğretmeni

Abstract:
The aim of this research is to examine the opinions of teachers working in special education classrooms about the communication problems they encounter. The phenomenological approach, one of the qualitative research designs, was used in the research. The participants of the research consist of 20 teachers working in special education classes (primary and secondary schools) in general education schools in Konya province Meram, Karatay and Selçuklu central districts in the 2021-2022 academic year. In the research, the data were collected with a semi-structured interview form using the interview technique. In the analysis of the data, themes, sub-themes and coding were made using the MAXQDA 2022 qualitative analysis program and the data were analyzed according to content analysis. In line with the findings of the research;
1-Teachers working in special education classes; that branch teachers do not want to attend the class, have difficulties in communicating with students, do not have enough knowledge about special education, are prejudiced against special education, and they encounter communication problems due to not being able to spend time together with branch teachers,
2-Teachers working in the special education classroom experience constant teacher changes in the classrooms, encountering problems in communication with their teammates due to communication breakdowns, teaching planning, coordination, documents and individual differences,
3-When the teachers working in the special education classroom make a request from the other staff working at the school or when there is a job that needs to be done, they encounter communication problems such as not being carried out in a timely manner, the shuttle services not arriving on time, problems between the staff and the parents, and the staff not fulfilling their duties,
4-Teachers working in special education classrooms encounter communication problems with administrators in terms of providing materials, joint activities, classroom order, solving parent problems, applying laws and regulations, not wanting special education classes, not understanding special education, experiencing communication breakdowns,
5-Teachers working in special education classrooms with families; they faced communication problems due to reasons such as lack of time in communicating with families, problems based on trust, interest from different family members, high expectations, inability to work together with families, and families not being aware of the problems,
6-The teachers working in the special education classrooms have a communication breakdown with the teachers working in the rehabilitation center, they cannot work in cooperation with different stakeholders, they make erroneous or incomplete evaluations in the student evaluations of the RAM, and they encounter problems in their communication with other people due to the RAM sending too many students,
7-In line with the opinions of the teachers working in the special education classroom, suggestions were made to provide family information or education, to hold parent meetings, to carry out joint studies with parents or RAM, to include the academy more in the process, to provide material support and to eliminate prejudices. has been reached.

Keywords: Special education classroom, communication problems, special education teacher