Mersin körfezi dip trollerinde ticari ve alternatif torbaların seçiciliği ve seçicilik ızgaralarında balık davranışları
Selectivity of commercial and alternative codends and fish behaviour in the selectivity grids in Mersin bay demersal trawls
Yazar: AHMET RAİF ERYAŞAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZBİLGİN
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology
Dizin: Mersin Körfezi = Mersin Bay ; Seçicilik = Selectivity ; Trol = Trawl

Özet:
Ocak 2011 - Nisan 2013 ayları arasında Mersin Körfezi dip trol balıkçılığında torba seçiciliğini arttırıcı bazı modifikasyonlar test edilmiş ve su altı kameraları yardımıyla seçicilik ızgaralarında balık davranışı gözlemleri yapılmıştır. Ticari trol gemileri Azim ve Aynur 33'te örtü torba yöntemi kullanılarak yapılan seçicilik çalışmaları, 44 mm göz açıklığında el yapımı ve gevşek düğümlü ticari trol torbasının seçiciliğinin oldukça düşük olduğunu göstermiştir. Alternatif olarak denenen, 44 ve 50 mm fabrikasyon torbalar ile daraltılmış torbaların seçiciliği arttırdığı ama hala küçük balıkların kaçışını sağlayacak kadar başarılı olmadıkları bulunmuştur. 40 mm kare gözlü torbanın ise alternatif torbalar içerisinde en seçici torba olduğu fakat bazı pazarlanabilir boydaki, gümüş, kupes ve barbun balıklarının da kaçışına sebep olduğu için kısa dönemde %17'ye varan bir ekonomik kayba sebep olabileceği hesaplanmıştır. Av karşılaştırması çalışması ise bu kaybın av kompozisyonuna bağlı olarak %40'a yükselebileceğini göstermektedir. Lamas araştırma gemisi ve ticari Seçer teknesi kullanılarak yapılan seçicilik ızgaralarda balık davranışları gözlemleri, 10 cm çubuk aralıklı Super Shooter ızgarasının iri deniz canlılarını (kaplumbağa, vatoz, kemane vb.) ve birçok ağır çöp materyalini tasfiye etmekte başarılı olduğunu lakin tıkanma durumunda ticari avında kaçmasına neden olacağını göstermiştir. Ayrıca JTED ve Nordmore ızgara sistemlerinin aktif yüzen balıkları kaçırmada etkili olduğu ama çöpler sebebiyle sıklıkla tıkandıkları görülmüştür.

Abstract:
Several modifications to improve the codend selectivity for demersal trawl fisheries in Mersin Bay are tested, and fish behaviour in the selectivity grids was observed by using underwater cameras during a study period between January 2011 and April 2013. Selectivity studies conducted onboard commercial trawlers Azim and Aynur 33 by using covered codend method has shown that selectivity of 44 mm hand-woven slack knotted commercial codend is rather poor. It was found that alternatively tested 44 and 50 mm mesh size fabricated codends and narrow codends increase the selectivity but still not at a level of releasing sufficient amount of juveniles. It was found that 40 mm square mesh codend was the most selective among all the alternative codends. However, it is estimated that this codend may cause an economic loss of up to 17 % particularly due to escapement of some marketable brushtooth lizard fish, bogue and red mullet. Catch comparison study shows that depending on the catch composition economic loss may rise up to 40%. Fish behaviour observations in the selectivity grids were conducted in research vessel Lamas and commercial vessel Seçer showed that 10 cm bar spaced Super Shooter grid is successful in releasing large animals (turtles, rays, guitar fish, etc.) and many heavy marine debris, but may also cause loss of commercial catch in case of clogging. Additionally, JTED and Nordmore grids were observed to be efficient in releasing active swimming fish but they were often blocked by debris items.