Anadolu Selçukluları döneminde Türk-İslam şehri olarak Konya (3 cilt)
Konya as a Turc-Islamic city in period of Anatolian Seljuk
Yazar: AZİZE YASA
Danışman: PROF. DR. AYNUR DURUKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Konya = Konya

Özet:
Diğer Anadolu şehirleri gibi Konya'nın da şehir dokusuna yönelik olarak yapılan çalışmaların sınırlı, konu ile ilgili araştırma ve yayınların şehre yönelik türn verilerin kullanılmasından uzak oluşu, esM doku ile eserlerin hızla yok edilmesi bizi Selçuklu dönemi payitahtı olan bu şehri incelemeye yöneltmiştir. M. Ö. 2000 yıllarından itibaren varlığını sürdüren, zengin tarihi ve kültürel bir mirasa sahip olan Konya, ayrıca kurum ve yapı çeşitliliği ile yapım etkinlikleri yoluyla bir şehrin çeşitli yönleri ile açığa çıkarılması konusunda yapılan bu çalışmada amaca en uygun şehir olarak görülmüştür. Konya'nın toplumsal ve fiziksel yapısı açığa çıkarılmaya çalışılırken fiziksel çevre ile toplumsal yapı birbirinin belirleyicisi olarak ele alınmış, birinden diğerine yapılan göndermeler ile sanat eseri ve toplumsal yapı şehir bazında değerlendirilmiştir. Fiziksel görüntü olarak ortaya çıkan tarihi - kültürel ortam, sanatçı ve banilerle oluşturulan sanat ortamı, sanatçı ve banilerin bu ortama katkıları üzerinde durulmuştur. Kaynak ve arazi çalışmaları sonucunda gerçekleşen çalışmamızın sonunda şehrin her dönemde iskân edilmiş.olması nedeniyle bir uygarlıktan diğerine miras kalan dokunun bazı eklemelerle korunduğu belirlenmiştir. İç Kale'nin ilM Frig, ikincisi muhtemelen Erken Roma dönemine ait çift sıra surla kuşatıldığı, buranın saraya aynlmış, idarî ve askerî bir merkez olduğu tespit edilmiştir. Mevcut veriler, Selçuklular döneminde ilk kez LAlâeddin Keykûbad tarafından yenilendiği veya inşa edildiği kabul edilen Dış Kale surlarının daha önce n.Kılıç Arslan döneminde onanldığmı ortaya koymuştur. Anadolu Selçukluları döneminde inşa edildikleri tespit edilen iktyüzseksenbir yapı ilk kez bir arada kitabe ve vakfiyeleriyle ele alınarak, şehir dokusuna katkıları bazında incelenmiştir.Selçuklu döneminde din ve eğitim yapılan ile ticaret yapüannm, şehrin niteliğini ortaya koyacak şekilde yoğun olarak inşa edildikleri tespit edilmiştir. Selçuklular döneminde idarî, dinî, ticarî ve iktisadî bir merkez olan Konya'nın daha LAlâeddin Keykûbad döneminde ikinci kez onarılan surların oldukça dışına taşarak büyük bir gelişme gösterdiği izlenmiştir. Şehir, fiziki gelişimine paralel olarak bir sanat ortamı olma niteliği ile de önem kazanmıştır.

Abstract:
Like other Anatolian cities, publications on the development of urban settlement of Konya are very limited; these researches mostly ignore the significant information given especially in several sources of the period. Besides, the Seljuk settlement and monuments were/ are destroyed with a rapid pace. These are the main reasons why the Seljuk capital Konya is chosen as a subject for a Ph.D. thesis. Konya was a significant city with a rich historical and cultural heritage from 2000 B.C. onwards. For this reason, we also intend to study the artistic activities with the help of the various institutions-monuments in order to evaluate the urban development with all its aspects. In revealing the social and physical structure of Konya, physical environment and social settings are studied as the determinant factors of the artistic milieu of the Seljuk capital. In relation to the artistic activities realised in Konya, artists and art patrons are also taken into consideration. As a result of our researches in relation to sources and field study, we have determined that the city, being inhabited for such a long period, have preserved her structure with some additional aspects. The citadel which was surrounded by two ramparts from the Phrygian and Roman periods is separated for the palace, namely as a centre for administrative and military purposes. It is established that the fortress which is supposed to be constructed by the Seljuk.