Tip-II diyabetes mellitus hastalarında dapaglifozin tedavisinin sol atriyum hacim indeksi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dapaglifozin treatment on left atrium volume index in patients with TYPE-II diabetes mellitus
Yazar: BİLAL ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BARAN KARATAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Kardiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Dapagliflozin = Dapagliflozin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kardiyomiyopatiler = Cardiomyopathies ; SGLT = SGLT

Özet:
Giriş: Tip-Ⅱ diyabetik hastalarda, koroner arter hastalığı, kapak hastalığı veya hipertansiyon gibi bir sebep olmadan da miyokard disfonksiyonu gelişebilmektedir. Diyabetik kardiyomiyopati (DKMP) adını alan bu süreçte kardiyak yeniden şekillenme erken evrelerde asemptomatik olan birkaç basamaktan oluşmaktadır. DKMP'nin esas fonksiyonel bulgusu diyastolik disfonksiyon (DD) olup, sol ventrikül (SV) dolum basınçlarının yükselmesine yol açmaktadır. Sol atrium (SA), zayıf kompliyansı nedeniyle artan dolum basınçları neticesinde dilate olmakta ve sol atrium hacim indeksi (SAHİ), yüklenme durumundan bağımsız olarak SV dolum basıncı yüksekliğinin kümülatif etkisini yansıtmaktadır. Çalışmamızda, dapaglifozin tedavisi altındaki tip-Ⅱ diyabetik hastaların SAHİ değişimi gözlemlenerek, dapaglifozin tedavisinin DKMP gelişimindeki kardiyak yeniden şekillenme üzerine olası etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu sayede Sodyum Glikoz Kotransporter Tip-2 (SGLT2)
inhibitörlerinin kardiyoprotektif etki mekanizmasının anlaşılmasına katkı sunabilmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız, tek merkezli, kesitsel, gözlemsel prospektif çalışma niteliğindedir. Dahiliye veya endokrinoloji polikliniklerinde, 20.06.2021 ile 20.06.2022 tarihleri arasında dapaglifozin (10 mg 1*1) tedavisi başlanıp kardiyoloji kontrolü amaçlı tarafımıza yönlendirilmiş hastalardan, çalışmaya alınmaya uygun olup, aydınlatılmış onam veren 36 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. 1 hastada tedavinin 4. ayında hipoglisemi gelişmesi nedeniyle tedavi kesilmiş ve çalışmayı 35 hasta tamamlayabilmiştir. Hastaların ilk muayenelerinde (dapaglifozin tedavisinin ilk 3 günü içinde olmasına dikkat edilerek) ve 6. ay kontrollerinde transtorasik ekokardiyografi, kan tetkikleri, EKG ve efor testi uygulanmıştır. Başta SAHİ olmak üzere diyastolik fonksiyon parametrelerinin, lipit profili vb. laboratuvar parametrelerinin, temel EKG ve efor testi parametrelerinin 6 aylık dapaglifozin tedavisi altındaki değişiminin istatiksel analizi yapılmıştır.

Bulgular: Sol atriyum hacim indeksi, 6 aylık dapaglifozin tedavisi sonucunda istatiksel anlamlı derecede azalmıştır (31,7 ± 10,6 vs 27,9 ± 10,6 ml/m2, p<0,01). Yapılan alt grup analizleri, SAHİ'deki azalmanın istatiksel anlamlılığa erişmesinin, ön planda bazal SAHİ değeri 34 ml/m2'nin altında olan asemptomatik hastalardan ileri geldiğini göstermiştir. Sol ventrikül hipertrofisi (SVH), DKMP'de gözlenen ana morfolojik değişiklik olup, çalışmamızda ventriküller arası septum ve arka duvar kalınlığının anlamlı derecede azaldığı görülmüştür (p<0,01). AST ve ALT değerleri tedavi sonunda anlamlı azalmış (p = 0,01, p = 0,03; sırasıyla); HDL kolesterol seviyesi ise tedavi sonunda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (46 ± 7,4 vs 48,2 ± 8,1 mg/dl, p = 0,03).

Sonuç: Çalışmamız sonucunda 6 aylık dapaglifozin tedavisi ile tip-Ⅱ diyabetik hastaların SAHİ değerlerinde istatiksel anlamlı azalma elde edilmiş olup, bu bulgu dapaglifozin tedavisinin DKMP gelişim sürecindeki kardiyak yeniden şekillenmeyi tersine döndürebileceği şeklinde yorumlanabilir. Bununla birlikte alt grup analizleri, bu olası etkinin erken fazlardaki asemptomatik hastalarda daha belirgin olabileceğini göstermiştir. Ayrıca çalışmamızda HDL kolesterol düzeyinde istatiksel anlamlı artış saptanmış olup, bu sonuç SGLT-2 inhibitörlerinin kardiyovasküler (KV) sonlanımları iyileştirici etkisinin mekanizmasının aydınlatılmasına yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler: Dapaglifozin, Diyabetik kardiyomiyopati, Diyastolik kalp yetersizliği, Sglt2 proteini, Sol atrium fonksiyonu

Abstract:
ABSTRACT

Background: In type-Ⅱ diabetic patients, myocardial dysfunction may develop without a cause such as coronary artery disease, valve disease or hypertension. In this process, which is called diabetic cardiomyopathy, cardiac remodeling consists of several steps that are asymptomatic in the early stages. The main functional finding of diabetic cardiomyopathy is diastolic dysfunction, leading to increased left ventricular filling pressures. The left atrium dilates as a result of increased filling pressures due to poor compliance, and the left atrium volume index reflects the cumulative effect of left ventricular filling pressure elevation, regardless of loading. In our study, it was
aimed to determine the possible effect of dapaglifozin treatment on cardiac remodeling in the development of diabetic cardiomyopathy by observing the change in left atrial volume index of type-Ⅱ diabetic patients under dapaglifozin treatment. In this way, it is aimed to contribute to the understanding of the cardioprotective effect mechanism of SGLT-2 inhibitors.

Method: Our study is a single-center, cross-sectional, observational prospective study. Among the patients who were started on dapaglifozin (10 mg 1*1) treatment between 20.06.2021 and 20.06.2022 in the internal medicine or endocrinology outpatient clinics and were referred to us for cardiology control, 36 patients who were eligible to be included in the study and gave informed consent were included in our study. Treatment was discontinued in 1 patient due to the development of hypoglycemia in the 4th month of treatment and 35 patients were able to complete the study. Transthoracic echocardiography, blood tests, ECG and exercise tests were performed at the first examination of the patients (paying attention to the fact that they were within the first 3 days of dapaglifozin treatment) and at the 6th month controls. Statistical analysis of the changes in diastolic function parameters, especially left atrial volume index, laboratory parameters such as lipid profile, basic ECG and exercise test parameters under 6 months of dapaglifozin treatment was performed.

Results: Left atrial volume index was statistically significantly decreased after 6 months of dapagliflozin treatment (31,7 ± 10,6 vs 27,9 ± 10,6 ml/m2, p<0,01). The subgroup analyzes showed that the statistical significance of the decrease in the left atrial volume index was mainly due to asymptomatic patients with a baseline left atrial volume index below 34 ml/m2. Left ventricular hypertrophy is the main morphological change observed in diabetic cardiomyopathy, and the thickness of the interventricular septum and posterior wall was significantly decreased in our study (p<0,01). AST and ALT values decreased significantly at the end of treatment (p = 0,01, p = 0,03, respectively); HDL cholesterol level was statistically significantly higher at the end of the treatment (46 ± 7,4 vs 48,2 ± 8,1 mg/dl, p = 0,03).

Conclusıon: As a result of our study, a statistically significant decrease was obtained in the left atrial volume index values of type-Ⅱ diabetic patients with dapaglifozin treatment for 6 months, and this finding can be interpreted as dapaglifozin treatment can reverse cardiac remodeling during the development of diabetic cardiomyopathy. In addition to this, subgroup analyzes showed that this possible effect may be more pronounced in asymptomatic, early phase patients. Furthermore, a statistically significant increase was found in HDL cholesterol levels, and this result may help to elucidate the mechanism of the SGLT-2 inhibitors' ameliorating effect on cardiovascular outcomes.

Key Words: Dapaglifozin, Diabetic cardiomyopathy, Diastolic heart failure, Left atrial function, Sglt2 protein