Fibromiyalji sendromu için ACR 2010 tanı kriterlerinin Türk toplumunda geçerlilik ve güvenirliği
Validity and reliability of the 2010 ACR preliminary diagnostic criteria for fibromyalgia syndrome in a group of Turkish patients
Yazar: ÇAĞRI ATİK
Danışman: PROF. DR. YEŞİM AYTÜR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Fizik muayene = Physical examination ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Amaç: Klinisyenin görüşü ile birlikte 1990 American College of Rheumatology (ACR) sınıflandırma kriterlerine göre Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanısı almış bir grup hastada, ACR 2010 fibromiyalji tanı kriterlerinin geçerlilik ve güvenirliğini araştırmak. Gereç-Yöntem: Çalışmaya klinisyenin görüşü ve 1990 ACR sınıflandırma kriterlerine göre FMS tanısı almış 100 hasta ile kontrol grubu olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'nda kronik inflamatuvar artrit (Romatoid artrit, Psöriatik artrit, Ankilozan spondilit) tanılarıyla izlenen, ağrılı 100 hasta olmak üzere toplam 200 hasta dahil edildi. Hastalar (kontrol ve çalışma grubu) yaygın ağrı indeksi (WPI) ve semptom şiddeti ölçeğinin (SSS) sorgulandığı ACR 2010 fibromiyalji tanı kriterlerine göre başlangıçta ve 1 hafta sonra değerlendirildi. Yine her iki gruba başlangıçta ve 1 hafta sonra ACR 1990 sınıflandırma kriterleri temel alınarak hassas nokta muayenesi yapıldı, her hasta için myaljik ağrı skoru saptandı. Başlangıçtaki ve 1 hafta sonraki ağrı şiddeti değerlendirimi görsel analog ölçek (VAS) ve sözel tanımlayıcı ölçek (VDS) ile; fonksiyonel değerlendirme fibromiyalji etki anketi (FIQ) ile; günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi sağlık değerlendirme anketi (HAQ) ve VAS ile; ruhsal durum değerlendirmesi Beck Depresyon Envanteri (BDI) ile; uyku, yorgunluk ve sabah dinlenmeden uyanma değerlendirmesi VAS ile yapıldı. İstatistiksel analizde hasta ve kontrol grubu demografik özellikleri, ağrı, yorgunluk, FIQ ve HAQ açısından karşılaştırıldı. ACR 2010 kriterlerinin geçerlilik ve güvenilirliği ile ACR 1990 kriterleri temel alınarak sensitivite ve spesifite değerlendirimi yapıldı. ACR 2010 kriterlerinin fonksiyonel parametrelerle ilişkisi incelendi. Bulgular: FMS ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve meslek açısından anlamlı farklılık saptanmadı. FMS grubunda başta SSS ve WPI olmak üzere, VDS, VAS-ağrı, yorgunluk, gece dinlendirici uyku, dinlenmemiş uyanma, genel sağlık durumu ve günlük yaşamı etkileme skorları hassas nokta sayısı, miyaljik skor, FIQ, HAQ ve BDI skorları kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı. ACR 2010 tanı kriterlerinin sensitivitesi %97, spesifitesi %66 olarak bulundu. 1990 ACR sınıflandırma kriterleri ve ACR 2010 tanı kriterleri arasında iyi düzeyde bir uyum saptandı. Başlangıç ve tekrar değerlendirmeler arası ACR 2010 tanı kriterleri uyumu çok yüksek düzeyde saptandı. ROC analizi sonuçlarına göre; WPI ve SSS'in FMS tanısındaki tanı değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Fibromiyalji etki anketi (FIQ) ile WPI ve SSS arasında anlamlı bir pozitif ilişki saptandı. Sonuç: FMS'de ACR 2010 tanı kriterlerinin, bu çalışmada değerlendirilen Türk hasta grubu için geçerli ve güvenirliği yüksek bulundu. ACR 2010 tanı kriterlerinin sensitivitesinin oldukça yüksek olduğunu gösterildi, ancak spesifitesinin düşük olması gerçekte FMS olmayan kronik ağrılı hastaların, özellikle inflamatuvar eklem hastalığı olan hastaların yanlış olarak FMS tanısı aldıkları için hastalık aktivitelerinin iyi değerlendirilememesine yol açabilir. Bu nedenle fibromiyalji teşhisinde altın standart tanı kriterleri ortaya çıkana kadar, klinisyenin değerlendirmesi sonrası her iki kriter de kullanılabilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the reliability and validity of 2010 American College of Rheumatology (ACR) Preliminary Diagnostic Criteria in patients diagnosed as Fibromyalgia Sendrome (FMS) according to 1990 American College of Rheumatology (ACR) classification criteria and expert opinion. Methods: One hundred FM patients diagnosed with 1990 ACR and expert opinion and one hundred control patients who had pain and diagnosed as chronic inflamatory arthritis (such as rheumatoid arhtritis, psoriatic arhtritis and ankylosing spondylitis) at Ankara University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation, were enrolled in the study. Participants (FMS and control groups) were assessed with 2010 ACR diagnostic criteria, including widespread pain index (WPI) and symptom severity scale (SSS). The tender point examination was also performed in both groups based on 1990 ACR  classification criteria, and myalgic pain score was assessed in each patient. Visual analog  scale (VAS) and  verbal descriptor scale (VDS) was used to assess pain intensity, Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) was used for functional assessment, Health Assessment Questionnaire (HAQ) and VAS was used to assess daily activities, Beck Depression Inventory (BDI) was used for the assessment of psychological status, and VAS was used for assessment of fatigue, sleep and waking up tired. All the assessments were performed at baseline and 1 week after. Intervention and control groups were compared for demographic characteristics, pain intensity, fatigue, FIQ and HAQ. The sensitivity and specificity of 2010 ACR criteria was analyzed with reference to the 1990 ACR classification criteria. The association of 2010 ACR criteria with functional parameters were also analyzed. Results: There were no statistically significant  difference between FMS and control groups in age, sex and profession. VDS, VAS-pain, fatigue, waking up tired, restful sleep, general health status and its effect on daily life, number of tender points, myalgic score, FIQ, HAQ, BDI and particularly FAQ and SSS scores were statsitically higher in FMS group than in the control group. SSS and WPI were significantly higher in FMS group compared to those of the control group. The sensitivity and specificity of 2010 ACR were 97% and 66%, respectively. There was a good agreement between the 1990 and 2010 ACR criteria for FM diagnosis. The consistency of 2010 ACR diagnostic criteria was significantly high between two measurements. The ROC analysis showed that WPI and SSS were statistically significant in the diagnosis of FMS. Positive correlations were observed between the FIQ, WPI and SSS. Conclusion: This study demostrated that the validity and reliability of the 2010 ACR preliminary diagnostic criteria for FMS were high in a group of Turkish patient population. The sensitivity of 2010 ACR diagnostic criteria was high but specifity was low, therfore, patients with chronic pain and particularly inflammatory joint disease may be misdiagnosed as FMS and clinicians may overlook the clinical activity of these disease. For these reasons; we recommend that both diagnostic criteria can be used besides clinicians' assessment for the diagnosis of FMS until a more powerful diagnostic criteria is developed.