Akçadağ Anadolu Öğretmen Lisesinin tarihinin ve uygulanan eğitim programların incelenmesi
An investigation of historical development of Akçadağ Anatolian Teacher High School and applied educational curricula
Yazar: ALİ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN NİHAT ŞAD
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
AKÇADAĞ ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİNİN TARİHİNİN VE UYGULANAN EĞİTİM PROGRAMLARIN İNCELENMESİ

KILIÇ, Ali
Doktora, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü 
Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Tez danışmanı: Prof. Dr. Süleyman Nihat ŞAD
Haziran 2024,
	
Bu araştırmanın amacı, 1989-2014 yılları arasında eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüren ve öğretmen yetiştirme alanında ülkemize kaynaklık eden önemli bir eğitim kurumu olan Akçadağ Anadolu Öğretmen Lisesinin (AAÖL) tarihsel gelişimi, uygulanan eğitim programların temel özellikleri ve öğretmen yetiştirme süreçlerine etkilerinin incelenmesidir. Durum çalışması deseninde tasarlanan araştırmanın birinci ve ikinci alt problemleri kapsamında Akçadağ Anadolu Öğretmen Lisesinin tarihi gelişiminin ve uygulanan programların temel özelliklerinin incelenmesi amacıyla Malatya Milli Eğitim Müdürlüğü, Akçadağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Akçadağ Fatih Fen Lisesi bünyesinde arşiv taraması yapılmıştır. Araştırmanın üçüncü alt problemi kapsamında uygulanan programların öğretmen yetiştirme süreçlerine etkilerini incelemek için 1989-2014 yılları arasında AAÖL'de öğrenim görmüş toplam 25 mezun ile görüşülmüştür. Verilerin toplanması amacıyla araştırmanın birinci ve ikinci alt problemleri kapsamında veri kayıt formu oluşturularak doküman inceleme yönteminden yararlanılmıştır. Üçüncü alt probleme cevap bulmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle mezunlar ile görüşülmüştür. Toplanan verilerin analizi sürecinde birinci ve ikinci alt problem için betimsel analiz, üçüncü alt problem için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle AAÖL'nin eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürdüğü 1989-2014 arası dönemde kurumsal kimliğini oluşturmuş bir teşkilat yapısına,  insan kaynağına, çok yönlü bir eğitim kampüsüne sahip olduğu, arşivden edinilen belgelerden saptandığı üzere öğrencilerin hem üniversite sınavlarında hem de sosyal kültürel faaliyetlerde başarılı olduğu görülmüştür. Uygulanan eğitim programlarının temel özellikleri incelendiğinde, AAÖL'nin programların temelini Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliği ve Milli Eğitim Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan eğitim-öğretim ilkelerinin oluşturduğu görülmektedir. Okulun amacının, kuruluş ve görevlerinin çerçevesinin çizildiği yönetmeliğin 5. ve 6. maddeleri ve ilkelerin ilk beş maddesi ile 7., 8., 10., 17. ve 19. maddelerinin uygulanan programın amaçları ile doğrudan ilişkili olduğu görülmüştür. Yönetmeliğin ilgili maddelerinde yıllar içerisinde değişiklik yapıldığı tespit edilmiştir. Programların içeriğinin kapsamı ilk olarak Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliğinin 7. maddesinde ve 1990 yılında yayımlanan MEB Tebliğler Dergisindeki Anadolu Öğretmen Liseleri haftalık ders çizelgeleri ve ders uygulama esasları ile belirlenmiştir. Yine aynı yıl MEB Tebliğler Dergisinde yayımlanan eğitim öğretim ilkelerinin 3., 4., 5., 8., 9., 10., 11., 13., 14., 15., 16. ve 17. maddeleri ile içerik belirlenmiş ve dikkat edilecek hususlar açıklığa kavuşturulmuştur. Dersler ve uygulama saatlerinde yıllar içerisinde değişiklikler yapıldığı görülse de uygulanan programların haftalık ders çizelgelerinde zorunlu ve seçmeli öğretmenlik meslek derslerinin ağırlığının yaklaşık %40 olduğu saptanmıştır. Programların eğitim durumlarıyla ilgili açıklamalara eğitim-öğretim ilkelerinin 6., 11., 12., 16., 18. ve 19. maddelerinde yer verildiği tespit edilmiştir. Programın sınama durumları öğesine ilişin açıklamalara ise ilgili yönetmeliğin 18. Maddesinde "Öğrenci Başarısının Tespiti" başlığı altında hazırlık sınıfı ve normal sınıflarda uygulama esasları ve dikkate alınacak mevzuatlar şeklinde yer verildiği saptanmıştır. Araştırmanın üçüncü alt problemi kapsamında elde edilen sonuçlara bakıldığında, AAÖL'de uygulanan programların, mezunların hem mesleki hem de kişisel gelişimleri üzerinde olumlu etkilere sahip olduğuna dair temalara ulaşılmıştır. Bu temalar; mesleki gelişimde öğretmenlik mesleğine yönelik olumlu tutum, üniversite eğitimini kolaylaştırma, öğrenme ve öğretme süreçlerini yönetebilme; kişisel gelişim kategorisinde ise farlılıklara karşı hoşgörülü olma, erken olgunlaşma ve özgüven, etkili iletişim, objektiflik ve idealist olma şeklindedir.  Bu açıdan AAÖL'nin öğretmen yetiştirme sürecine katkısının özellikle MEB'in 2017'de hazırlamış olduğu "Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlilikleri Kılavuzu'ndaki" yeterlilik alanlarıyla örtüştüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Anadolu Öğretmen Lisesi, Akçadağ Anadolu Öğretmen Lisesi, Öğretmen yetiştirme, eğitim programları, tarihi gelişim, Öğretmen yeterlikleri.

Abstract:
AN INVESTIGATION OF HISTORICAL DEVELOPMENT OF AKÇADAĞ ANATOLIAN TEACHER HIGH SCHOOL AND APPLIED EDUCATIONAL CURRICULA

KILIÇ, Ali
PhD, İnönü University Institute of Educational Sciences
Department of Curriculum and Instruction

Thesis Advisor: Prof. Dr. Süleyman Nihat ŞAD
June 2024,



The aim of this research is to examine the historical development of Akçadağ Anatolian Teacher High School (AAÖL), which is an important educational institution that continued its education activities between 1989 and 2014 and became a source for our country in the field of teacher training, and the basic characteristics of the applied curricula and their effects on teacher training processes. Within the scope of the first and second sub-problems of the research designed in the case study pattern, an archive search was conducted within the Malatya National Education Directorate, Akçadağ District National Education Directorate and Akçadağ Fatih Science High School in order to examine the historical development of Akçadağ Anatolian Teacher High School and the basic features of the applied curricula. In order to examine the effects of the curricula implemented within the scope of the third sub-problem of the research on teacher training processes, a total of 25 graduates who studied at AAÖL between 1989 and 2014 were interviewed using semi-structured interview method. In order to collect data, a data recording form was created within the scope of the first and second sub-problems of the research and the document review method was used. In order to find an answer to the third sub-problem, graduates were interviewed using a semi-structured interview form. Within the scope of the analysis of the collected data, descriptive analysis was used for the first and second sub-problems and content analysis method was used for the third sub-problem. Based on the findings obtained from the research, it has been determined from the documents obtained from the archive that AAÖL had an organizational structure that created its corporate identity, human resources, and a versatile education campus in the period between 1989 and 2014, when it continued its education and training activities, and that its students were successful in both university exams and social and cultural achievements. The activities were found to be very successful. Main features of the applied training curricula When examined, it can be seen that the basis of AAÖL's programs is the Anatolian Teacher High Schools Regulation and the educational principles published in the National Education Announcements magazine. It has been observed that the 5th and 6th articles of the regulation, which outlines the purpose, establishment and duties of the school, and the first five articles of the principles, as well as articles 7.8.10.17 and 19, are directly related to the objectives of the implemented program. It has been determined that changes have been made to the relevant articles of the regulation over the years. The scope of the content of the curricula was first determined in Article 7 of the Anatolian Teacher High Schools Regulation and the weekly course schedules and course application principles of Anatolian Teacher High Schools in the MEB Announcements magazine published in 1990. While the content is applied with the 3rd, 4th, 5th, 8th, 9th, 10th, 11th, 13th, 14th, 15th, 16th, and 17th articles of the education and training principles published in the Ministry of Education Journal of Announcements in the same year. The points to be taken into consideration have been clarified. Although it has been seen that changes have been made in the courses and practice hours over the years, it has been determined that the weight of compulsory and elective teaching vocational courses in the weekly course schedules of the implemented programs is approximately 40%. It has been determined that explanations about the educational status of the programs are included in the 6th, 11th, 12th, 16th, 18th and 19th articles of the education principles. It has been determined that explanations regarding the testing situations element of the program are included in the 18th article of the relevant regulation under the title "Determination of Student Success", in the form of principles of practice and legislation to be taken into consideration in preparatory and regular classes. Looking at the results obtained within the scope of the third sub-problem of the research, themes emerged that the programs implemented in AAÖL had positive effects on both the professional and personal characteristics of the graduates. These themes; Positive Attitude Towards the Teaching Profession in professional development, Facilitation of University Education, Ability to Manage Learning and Teaching Processes; In the personal development category, they are Tolerant to Differences, Early Maturation and Self-Confidence, Effective Communication, Objectivity, and Being Idealist. In this respect, it has been determined that AAÖL's contribution to the teacher training process is especially similar to the competency areas in the "Teaching Profession General Competencies Guide" prepared by the Ministry of Education in 2017.

Key Words: Anatolian Teacher High School, Akçadağ Anatolian Teacher High School, teacher training, education programs, historical development.