Türkiye'deki altın fiyatlarının ekonometrik analizi
An econometric analysis of gold prices in Turkey
Yazar: MERVE SEFA
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA YURDAKUL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Altın = Gold ; Altın piyasası = Gold market ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Fiyat = Price ; Fiyat düzeyi = Price level ; Fiyat hareketi = Price movement ; Fiyat tahmini = Price ferecasting ; Fiyatlandırma = Pricing ; Tahmin yöntemleri = Estimation methods ; İstanbul Altın Borsası = Istanbul Gold Exchange

Özet:
Yüzyıllardan beri değerini ve önemini koruyan altın, tarihte uzun dönemler boyunca parasal sistemde önemli bir yere sahip olmuştur. Uluslararası ticaretin ve finansal piyasaların gelişmesi ile parasal sistem içerisindeki yerini kademeli olarak kaybetse de, günümüzde hala finans ve yatırım aracı olarak kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada, altınının ekonomik sistem içerisindeki yeri, Dünya ve Türkiye ekonomisinde altının önemi ve kullanım alanlarına değinilmiş ve Türkiye altın piyasasındaki altın fiyatlarında meydana gelen değişmeler incelenerek, altın fiyatlarını etkileyebileceği düşünülen değişkenler Londra Külçe Altın Birliği altın fiyatları, Brent Petrol fiyatları, ABD doları, Amerika Dow Jones Sanayi Endeksi, aylık ortalama vadeli mevduat faiz oranları, toptan eşya fiyat endeksi ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası 100 endeksi olarak seçilmiş ve ekonometrik modeller kurulmuştur.
Engle- Granger iki aşamalı tahmin yöntemiyle tahmin edilen modellerden en iyi sonucu veren modelde, Londra Külçe Altın Birliği altın fiyatlarının İstanbul Altın Borsası altın fiyatlarını etkileyen tek ve en önemli bir değişken olduğu sonucuna varılmıştır. 
Çalışmada ayrıca İstanbul Altın Borsası?nın altın fiyatları ARCH modelleri yardımıyla tahmin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre en iyi model EGARCH(1,1) modelidir. Bu modele göre İstanbul Altın Borsası Altın Fiyatlarını, Dow Jones Sanayi Endeksinin negatif yönlü olarak etkilediği, Londra Külçe Altın Birliği altın fiyatlarının pozitif yönlü olarak etkilediği, Toptan Eşya Fiyat Endeksinin pozitif yönlü olarak etkilediği ve ARCH modelleri yardımıyla tahmin edilen İstanbul Altın Borsası Altın Fiyatlarının Oynaklığının negatif yönlü olarak etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
For centuries, the value and the importance of protecting the gold, for long periods of time has had an important place in the monetary system. Although it lost its place in the monetary system with the development of international trade and financial markets gradually, today it is still used as a means of finance and investment instrument.
In this study, the factors that affect the gold price are tried to determined by investigating the place of gold in the monetary system and demand markets of the world and the Turkey. The gold price of London Bullion Market Association, the Brent Oil price, the U.S. dollar, the America Dow Jones Industrial Index, the average monthly interest rates on time deposits, and the whole sale price index of the Istanbul Stock Exchange 100 index are obtained as factors that affects the Istanbul Gold Exchange gold price and macro-econometric models are established.
In the model which is based on Engle-Granger two-step method and predict the best results, the London Bullion Market Association gold prices are obtained as unique and most important variable that affect Istanbul Gold Exchange gold prices.
In this study, the Istanbul Gold Exchange gold prices are also estimated with the help of ARCH models. Analysis results show EGARCH (1,1) the best model. According to this model it is seen that, the Dow Jones Industrial Index has a negative influence on the Istanbul Gold Exchange Gold Rates, Association of London Bullion gold prices as a positive influence, Wholesale Price Index as a positive influence and the Istanbul Gold Exchange Gold Prices Volatility which is estimated with the help of ARCH models had influenced negatively.