Kanola sonrası yetiştirilen II. ürün mısır bitkisine mikoriza aşılamasının verim ve besin elementleri alımına etkisi
The effects of mycorrhizae inoculation on yield and nutrient uptake of canola following by maize
Yazar: ÇAĞDAŞ AKPINAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kanola = Canola ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Mısır = Maize ; İkinci ürün = Secondary crop

Özet:
Araştırmanın amacı, Çukurova Bölgesinde sera ve tarla koşullarında, kanola ekimi sonrasında yetiştirilen mısır bitkisine mikoriza aşılamasının, büyüme ve besin elementleri alımına ve toprak özelliklerine olan etkilerinin belirlenmesidir. Deneme, iki aşamalı olarak Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak ve Bitki Besleme Bölümünde sera denemesi ve Araştırma Uygulama Çiftliğinde de tarla denemesi olarak yürütülmüştür. Denme bitkisi kanola mısır ve bakla bitkileri, mikoriza türü olarak da kokteyl mikoriza (G. intradices, G. mossea, G. etinicatum, G. caledonium, G. intaradices, G. fasciculatum ve Dr. Kindom karışımı) kullanılmıştır. Deneme sonunda bitkilerde üst aksam kuru madde üretimi, verim, kök infeksiyonu, P, K, Zn, Fe, Mn ve Cu konsantrasyonu, danede yağ analizi ile topraklarda spor sayısı, dehidrogenaz aktivitesi ve CO2 üretimi belirlenmiştir.Araştırma bulgularına göre, mikoriza aşılamasının, saksı ve tarla koşullarında kanola bitkisinin büyümesi ve besin elementleri alımına etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Kanola sonrası mikoriza aşılanmış mısır bitkisinin verim ve besin elementleri alımı mikoriza aşılanmamış bitkilere göre artmıştır.Kanola-bakla karışık ekilmiş saksı ve tarla demelerinde kanola bitkisinin büyüme ve besin elementleri alımı yalnız kanola ekili uygulamalara göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Mikoriza aşılaması mısır ve bakla bitkisinin verim, besin elementleri alımını ve aynı zamanda toprakta mikrobiyal aktiviteyi de (CO2 üretimi ve Dehidrogenaz Aktivitesi) arttırmıştır. Sonuç olarak, kanola sonrası ekilen mısır bitkisine mikoriza aşılaması, bitki verimi ve besin elementi alımını mikoriza aşılaması yapılmayanlara oranla arttırır şeklinde kurulan hipotez destek görmüştür.

Abstract:
The aim of study was to determine the effect of canola residual by following second crop maize which is mycorrhiza-dependent upon growth, nutrient uptake and soil properties. The experiment was carried out in greenhouse and field conditions simultaneously for three years at the same place on a rotation at the Research Farm of the University of Çukurova, Faculty of Agriculture, Department of Soil Science and Plant Nutrition, Adana-Turkey. Canola, maize and horse bean were used as test plant and cocktail mycorrhiza (G. intradices, G. mossea, G. etinicatum, G. caledonium, G. intaradices, G. fasciculatum and Dr. Kindom species) was used as an inoculum. Under greenhouse conditions sterile and non-sterile soil was used. Under field conditions, the effect of cocktail mycorrhiza on canola and maize after canola growth were searched. For both of experiments, shoot dry weight, yield, root infection, P, K, Zn, Fe, Mn and Cu concentration, seed oil content, number of spore, dehydrogenase activity and CO2 production were determined.The results are shown that under pot and field experiment mycorrhiza inoculation have no significant effects on canola growth and nutrient uptake. Mycorrhiza inoculation significantly increased maize after canola plant growth and nutrient uptake compared to non-mycorrhizal treatments. Maize after canola rotation has a significant effect on growth, especially was more pronounced for mycorrhizal inoculation. Canola and horsebean mix cultivation has a better growth and nutrient uptake than single canola cultivation. Mycorrhiza inoculation increased microbial activity (CO2 production and dehydrogenase activity). Results are supporting our hypothesis that mycorrhiza inoculated maize after canola growth increased yield and nutrient concentration more than non inoculated treatments.