İrritabl bağırsak sendromu ile aile işlevselliği arasındaki ilişki
The relationship between irritable bowel syndrome and family function
Yazar: HATİCE BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET UNGAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Aile = Family ; Aile hekimliği = Family practice ; Aile işlevleri = Family functions ; Kolon hastalıkları-fonksiyonel = Colonic diseases-functional

Özet:
İrritabl Bağırsak Sendromu İle Aile İşlevselliği Arasındaki İlişki 
Amaç: İrritabl bağırsak sendromu (İBS) klinik pratikte, birinci basamak hekimleri ve 
gastroenteroloji uzmanları tarafından sık konulan bir tanıdır. İBS, sebep olduğu ekonomik 
yük, sosyal fonksiyonlarda ve hayat kalitesinde bozulma gibi nedenlerden dolayı toplum için 
bir yük oluşturmaktadır. İBS artmış intestinal motilite ve reaktivasyon, ağrı algısında artış ve 
artmış beyin –bağırsak etkileşimi gibi multifaktöriyel etiyolojiye sahiptir. Ek olarak psikolojik 
ve sosyal faktörler, sindirim fonksiyonlarını, semptom algısını, hastalık davranışlarını ve 
hastalığın sonuçlarını etkiler. Biyopsikososyal tıp ışığında, aile, sağlık üzerinde temeli olan 
önemli bir sosyal arka plandır. Bu çalışmada İBS ile aile işlevselliği arasındaki ilişki 
araştırılmıştır.  
Metod: Çalışmaya kasım 2015-şubat 2016 tarihlerinde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 
Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran 51 İBS hastası ve Aile Hekimliği 
polikliniğine başvuran 53 kontrol hastası alınmıştır. İBS tanısı alarm semptomlar 
dışlandıktan sonra Roma III tanı kriterlerine göre konulmuştur. Kontrol grubu, İBS hastası 
olmayan ve psikiyatrik hastalık tanısı olmayan kişilerden oluşmaktadır. Aile işlevsellik düzeyi 
için aile APGAR ölçeği kullanılmıştır.  
Bulgular: 68 İBS semptomu olan hasta çalışmaya alınmış, 17 kişi alarm semptomlar sebebi 
ile dışlamıştır. İBS' li grupta ortalama yaş değeri 35,4±8.2 idi ve İBS' li grubun %78,2'si 
kadındı. Kontrol grubu ve İBS'li grup arasında demografik özellikler (cinsiyet, yaş, meslek, 
medeni durum ve eğitim düzeyi) açısından sayısal fark bulunmamaktaydı. İBS'li grubun aile 
APGAR skorunda, kontrol grubunun aile APGAR skoruna göre anlamlı bir düşüklük 
mevcuttu. İBS'li grubun ortalama aile APGAR skoru 5,4±2,28, kontrol grubunun ise 8,45±1,5 
idi (p<0,000). Her iki grupta da demografik özellikler ile aile işlevselliği arasında istatistiksel 
olarak anlamlı bir ilişki tespit edilemedi.  
Sonuç: Biz çalışmamızda aile fonksiyonlarının İBS'li hastalar üzerinde etkisi olabileceği 
sonucuna vardık. Bu anlamlı sonucun, birinci basamakta İBS'nin tanı olasılığını artıracağı, 
İBS'nin ortaya çıkmasına ve semptomların alevlenmesine neden olacak bağlamsal faktörleri 
belirlemede birinci basmak hekimine yardımcı olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
The Relationship Between İrritable Bowel Syndrome And Family Function 
Objective: Irritable bowel syndrome (IBS) is a frequent diagnosis in clinical practice for 
gastroenterologists and primary care physicians. It is a burden to society through total 
direct costs, reduced social functioning and quality of life impairment. IBS has a 
multifactorial etiology, involving altered gut reactivity and motility, altered pain perception, 
and alteration of the brain-gut axis. In addition, psychological and social factors can 
influence digestive function, symptom perception, illness behavior and outcome. In view of 
biopsychosocial medicine, family is an important social background that is the basis of 
health care. Therefore we studied the relationship between IBS and family function. 
Methods: The 51 IBS patients group who visited gastroenterology department and 53 
normal control group who visited the depatment of family medicine, Ankara University 
Hospital from December 2015 to February 2016 were enrolled in this study. IBS was 
diagnosed using Rome III diagnostic criteria after exclusion of organic bowel pathology. 
Patients not having these symptoms and psychiatric disorder were classified into control 
group. For evaluation of family function, we used family APGAR. 
Results: 68 patients were enrolled with IBS symptom, but 17 patients were excluded 
because of alarm symptom. The mean age of patients with IBS was 35,4±8.2 years and 
%78,2 of them were female. There were no differences in demografic distribution ( age, 
gender, education, job and marital status) between IBS and control group. In IBS patients 
group, mean family APGAR score were significantly lower than the control group. Mean 
family APGAR score was 5,4±2,28 in the IBS group, and 8,45±1,5 in the control group 
(p<0,000). The relationship between demografic features and family APGAR scores were 
not statistically significant. 
Conclusion: In our study we concluded that family functionality has an significant impact on 
the IBS. This outcome could also increase the diagnostic probability of IBS on primary care, 
as well as helping the physician to determine the impact of IBS on the individual or 
contexual factors of the exacerbation of IBS symptoms.