Bağımsız Türk devletleri ulusal marşlarında söz dizimi
Syntax in the national anthems of the independent Turkish countries
Yazar: ŞEVKET TÜLEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HAŞİMİ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Özet
Bu çalışmada bağımsız Türk devletlerinin ulusal marşları söz dizimi bağlamında 
incelenmiştir. Ulusal marşlar ülkelerin bağımsızlık simgesidir. Bunun yanında yazıldıkları 
dilin özelliklerini de yansıtır. Söz dizimi de bu özelliklerden biridir. Bu bağlamda çalışma, 
bağımsız Türk devletleri ulusal marşlarında geçen söz dizimi unsurlarının belirlenmesinden 
oluşur. Marşlar, çalışmanın giriş bölümünde Türkçe söz dizimi için yapılan genel 
değerlendirmeye göre incelenmiştir. Her marş ayrı başlıkta incelenmiştir. İlk önce ilgili 
devletin kuruluş ve ulusal marşının yazılış sürecine dair kısa bilgiler verilmiştir. Daha sonra 
marşlardaki söz dizimi unsurları belirlenmiştir. Marşlarda geçen söz dizimi unsurlarına dair 
açıklamalar yapılmış, söz dizimi unsurlarının marşlardaki örnekleri gösterilmiştir. Söz dizimi 
unsurlarının marşların üslubu ve anlamına katkısı üzerine birtakım düşünceler dile 
getirilmiştir. Bu düşünceler, özellikle marşların aşılamak istediği bağımsızlık ülküsü ile 
marşta kullanılan söz dizimi unsurlarının uygunluğu üzerine olmuştur. Marşlar arasındaki söz 
dizimsel benzerlikler ve farklılıklar da yeri geldikçe söylenmiştir. Sonuç bölümünde bağımsız
Türk devletleri ulusal marşlarında söz dizimi unsurları topluca verilmiştir. Bu bölümde 
marşlardaki söz dizimi unsurları üzerine genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler 
Bağımsız Türk Devletleri, Ulusal Marş, Söz Dizimi, Anlam Bilim.

Abstract:
In this study, the national anthems of the independent Turkish countries were 
examined in the context of syntax. National anthems are symbols of independence of 
countries. In addition, it reverberate the features of the language in which they are written. 
Syntax is one of those features also. In this context, this study consists of determining the 
syntax elements in the national anthems of the independent Turkish countries. That national 
anthems, were examined according to the general evaluation made for Turkish syntax in the 
introduction part of the study. Each anthem has been examined under a separate title. First, 
brief information is given about the establishment of the relevant state and the process of 
writing its national anthem. Then, the syntax elements in that national anthems were 
determined. Explanations were made about the syntax elements in the anthems. Examples of 
syntax elements in marches are given. Some thoughts have been expressed on the contribution 
of syntax elements to the style and meaning of anthems. These thoughts were especially on 
the ideal of independence that the anthems wanted to instill and the appropriateness of the 
syntax elements used in the marches. Syntactic similarities and differences in the anthems are 
also mentioned when necessary. In the conclusion section, the syntax elements in the national 
anthems of the independent Turkish states are given collectively. In this section, a general 
evaluation was made on the syntax elements in that national anthems.
Key Words
Independent Turkish Countries, National Anthem, Syntax, Semantics.