PISA 2012 matematik ilgi ölçeğinin klasik test kuramı ve madde tepki kuramına göre psikometrik özellikleri
The psychometric characteristics of PISA 2012 mathematics interest scale by classical test theory and item response theory
Yazar: MEHMET FERHAN
Danışman: PROF. DR. ŞENER BÜYÜKÖZTÜRK
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Klasik Test Kuramı = Classical Test Theory ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de farklı okul türlerinde okumakta olan 15 yaş grubu 4848 öğrenciye uygulanan, dört maddeden oluşan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2012 matematiğe yönelik ilgi ölçeğinin psikometrik özelliklerinin klasik test kuramı (KTK) ve madde tepki kuramına (MTK) göre incelenmesi amaçlanmıştır. Temel araştırma niteliğine sahip olan araştırmada ölçeğin her iki kuramın varsayımlarını karşıladığı görülmüştür. Ölçeğin madde özelliklerine bakıldığında KTK ve MTK'ye göre maddelerin ayırt edicilik düzeyinin iyi olduğu, madde ayırıcılık güçleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Matematik ilgi ölçeğinin KTK'ye göre kestirilen madde ortalamaları ve MTK'ye göre kestirilen madde ortalamalarının (b1, b2 ve b3 ortalaması) birbirlerine benzediği ve karşılaştırılabilir oldukları tespit edilmiştir. Her iki kurama göre kestirilen ilgi düzeyleri arasındaki korelasyon katsayısının yüksekliği KTK ve MTK'ye göre kestirilen ilgi düzeylerinin birbirine benzediği ve bireylerin kestirilen ilgi düzeyleri bakımından kuramlara göre bir farklaşmanın oluşmadığı tespit edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği için faktör analizi ve ölçüt gruplara dayalı ilişkisiz örneklem için t-testi ile incelenmiş sonuçta ölçeğin geçerli olduğu görülmüştür. Ölçeğin KTK'ye göre güvenirliği Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,894 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin MTK'ye göre güvenirliği test ve madde bilgi fonksiyonları aracılığı ile incelenmiş yüksek bilgi verdiği, marjinal güvenirlik katsayısının 0,8851 olduğu görülmüştür. Ölçme sonuçlarına bakıldığında her iki kurama göre elde edilen güvenirlik katsayılarının güvenilir ve benzer olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the Program for International Students Assessment (PISA) 2012 data collected from 4848 students at the age of going to the different types of schools in Turkey were used. The instrument was the math scale and had four-items. The scale purposed to measure students' attitudes towards  mathematics. The purpose of this study is to the psychometric characteristics of this scale by using the classical test theory and item response theory approaches. The data met assumptions of both theories. It was founded that there was a high level of positive correlation between the discrimination powers and the discriminant levels were good according to the classical test theory and the item response theory. The Cronbach alpha coefficient as an internal consistency based on the classical test theory 0,894. Factor. analysis as the construct validity evidence of the scale and t-test for sample based on the criterion groups were conducted, and it was seen that the marginal reliability coefficient was 0,8851, By taking into account all evidences, it was seen that the reliability coefficient obtained across the both theories were reliable.