Kripto paralar: Bitcoin, döviz kurları ve alternatif kripto paralar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Cryptocurrencies: Investigation of relationship between bitcoin, foreign exchange rates and alternative cryptocurrencies
Yazar: MURAT ÇAKIN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÜLER ÖZÇALIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Döviz piyasası = Currency market ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Johansen yöntemi = Johansen method ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Para sistemi = Monetary system

Özet:
Bitcoin, 2008 yılında Satoshi Nakamoto takma adını kullanan bir kişi ya da grubun yayınladığı makaleyle hayatımıza girmiştir. Kripto paralar arasında en çok bilinen ve kabul edilen Bitcoin, kısa sürede değerinde görülen dalgalanmalarla tüm kesimin dikkatini çekmiştir. İnsanlığın bu yeni icadı merak konusu olmuş, itibari paralar ve emtia başta olmak üzere birçok enstrümanla kıyaslanmıştır. Bu çalışmada çeşitli ekonometrik yöntemler kullanılarak Bitcoin'in, likiditesi yüksek olan itibari para birimleri; euro, İsviçre frangı, İngiliz sterlini, Çin yuanı, Japon yeni ve alternatif kripto para birimleri; Litecoin, Ethereum, Ripple ile olan uzun dönemli ilişkisi ve nedensellik ilişkisi analiz edilmiştir.
Analizde yer alan tüm zaman serilerin 1. farkı durağan olduğu için seriler 1. dereceden entegredir. Bu sayede aynı derecede durağan olan serilere, Johansen Eşbütünleşme Testi yapılması uygun görülmüştür. Seriler arasında 1 koentegre vektör bulunmuştur. Böylece uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Söz konusu uzun dönemli ilişkiden sapma, Hata Düzeltme Modeli kurularak incelenmiştir. Hata düzeltme katsayısının anlamsız ve pozitif olması (0.001770) uzun dönemdeki dengeden sapmaların kısa dönemde telafi edilemediği şeklinde yorumlanmıştır. Son adımda uygulanan Granger Nedensellik Testi ile nedensellik ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, Bitcoin'den Ripple'a doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır.

Abstract:
Bitcoin has been mentioned for the first time in 2008 on article that published by a person or group using the pseudonymity Satashi Nakamoto. Bitcoin, the most well known and admitted cryptocurrency has drawn attention of whole sector with oscillation in a short span of time. As a new invention, cryptocurrency has become an enigma and it has been compared to lots of instruments especially fiat money and commodity. In this study, variety of economical procedure was used in order to analize the long term correlation and causality relationship between Bitcoin, the high liquidity of fiat money: euro, Swiss franc, British pound, Chinese yuan, Japanese yen and alternative cryptocurrencies: Litecoin, Etherum, Ripple.
Because the 1 difference of all time series in the analysis is stationary so series are integrated on 1st order. Thus Johansen Cointegration Test has been found appropriate to apply to the series which are cordinally stable. 1 cointegrated vector was found between the series. Thus long term relationship was determined. This long term relationship was examined via Error Correction Model. The error correction coefficient was determined meaningless and positive (0,001770) so this situation was considered as the deviation from long term equilibrium could not be compensated in a short time. It was aimed to investigate the causality relationship with Granger Causality Test at the last step. As a result of this study, 1 way causality relationship from Bitcoin to Ripple was determined.