Bazı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin tuz toleranslarının belirlenmesi
Determination of salinity tolerance of some chickpea (Cicer arietinum L.) varieties
Yazar: ESRA KARAKULLUKÇU
Danışman: PROF. DR. M. SAİT ADAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tolerans = Tolerance ; Tuzluluk = Salinity

Özet:
Bu araştırma, 2006 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümüdeneme serasında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, nohut (Cicer arietinum L.)çeşitlerinin tuza toleranslarının incelenmesidir. Denemede, 5 farklı nohut çeşidikullanılmıştır. Tuzluluk oluşturmak amacıyla 2 kg' lık saksılara doldurulan topraklara 0veya 60 mM NaCl uygulanmıştır. Ayrıca temel gübreleme amacıyla tüm saksılara 100mg kg?¹ N (NH4NO3), 50 mg kg?¹ P ve 63 mg kg?¹ K (KH2PO4) verilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; toprak üstü bitki uzunluğu, kök uzunluğu, toprak üstü kuruve yaş ağırlığı, kök kuru ve yaş ağırlığı bakımından kontrol grubu daha yüksek değerlervermiştir. Toprak üstü aksamında Na içeriği bakımından tuz uygulamasında dahayüksek sonuçlar alınmıştır. Köklerin Na içeriği tuz uygulamasında daha yüksekçıkmıştır. Bitkide K, kontrol grubunda daha yüksek çıkarken, kökte ise tuzuygulamasında daha yüksek çıkmıştır. Cl bakımından ise tuz uygulamasında hem topraküstü aksam da hem de kökte yüksek bulunmuştur.Uygulamalar sonunda; kontrol grubu toprak üstü bitki uzunluğu 29.66-37.92 cm, kökuzunluğu 12.18-16.68 cm, toprak üstü yaş ağırlık 26.50- 33.00 g, toprak üstü kuruağırlık 5.468-6.430 g, kök yaş ağırlık 1.613-2.238 g, kök kuru ağırlık 0.785-1.410 g,toprak üstü/ kök oranı kuru ağırlık 4.817-7.390 arasında değişmiştir.Tuz grubunda ise toprak üstü bitki uzunluğu 23.89-34.08 cm, kök uzunluğu 11.45-15.59cm, toprak üstü yaş ağırlık 23.00-33.00 g, toprak üstü kuru ağırlık 3.843-5.520 g, kökyaş ağırlık 0.838-2.010 g, kök kuru ağırlık 0.620-1.268 g, toprak üstü/ kök oranı kuruağırlık 4.432- 8.415 arasında değişmiştir.Bu araştırmanın sonucunda, Canıtez-87, İzmir-92 ve Sarı-98 çeşitlerinin tuza dahasırasıyla toleranslı oldukları saptanmıştır.Menemen-97 ise bu çeşitler arasında en duyarlı olmuştur.Anahtar Kelimeler: Nohut (Cicer arietinum L.), tuzluluk, tolerans

Abstract:
This research was carried out in experimental glasshouse of the Department of Soil Science,Faculty of Agriculture, Ankara University, in 2006. The aim of research was to investigatesalinity tolerance of some chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars. Five chickpea cultivars wereused in the experiment. Control (0 mM) and 60 mM NaCl treatments were applied. For basalfertilization, 100 mg kg?¹ N (NH4NO3), 50 mg kg?¹ P and 63 mg kg?¹ K (H2PO4) were appliedto each pot.According to obtained results, plant height, root length, fresh and dry weight of plant and rootwere higher in control treatment than salinity treatment. Na content of plant part above soil washigher in salinity treatment. Na content of root was higher in salinity treatment. K content ofplant was higher in control treatment and K content of root in salinity treatmet. In terms of Clcontent was higher both of plant and root in salinity treatment.Plant height was 29.66-37.92 cm, root length was 12.18-16.68 cm, fresh weight of plant partabove soil was 26.50-33.00 g and dry weight was 5.468-6.430 g, fresh root weight was 1.613-2.238 g and dry weight of root was 0.785-1.410 g and dry weight of plant part and root ratiowas 4.817-7.390 in control treatment.In salinity treatment, plant height was 23.89-34.08 cm, root length was 11.45-15.59 cm, freshweight of plant part of above soil was 23.00-33.00 g and dry weight was 3.843-5.520 g, freshroot weight was 0.838-2.010 g and dry root weight was 0.620-1.268 g and dry weight of plantpart and root ratio was 4.431-8.415.At the end of this research, Canıtez-87, İzmir-92 and Sarı-98 varieties were more tolerant tosalinity than others. And Menemen-97 showed most sensitive cultivar among the cultivars.Key Words: Chickpea (Cicer arietinum L.), salinity, tolerance