Hacettepe Üniversitesi Eğitim fakültesi'nde okuyan öğrencilerin yeni koronavirüs hastalığı (COVİD-19) mücadelesinde bireysel kapasitelerinin, sağlık ile ilgili sorumluluk algılarının geliştirilmesine yönelik niteliksel ve niceliksel bir araştırma
A qualitative and quantitative research on developing the individual capacity, the sense of health responsibility of Hacettepe University Faculty of education undergraduate students in the novel coronavirus disease (COVİD-19) struggle
Yazar: ALİ CAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. DİLEK ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Halk sağlığı = Public health ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde 2021-2022 güz döneminde okuyan öğrencilerin Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) ile ilgili mevcut durumlarının, temel bilgilerinin, korunma yaklaşımlarına uyumlarının, sağlık ile ilgili sorumluluk algılarının saptanması ve öğrencilere yönelik olarak yapılan eğitim aracılığıyla öğrencilerin hastalıkla mücadele kapasitelerinin geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırmada niteliksel ve niceliksel araştırma yöntemleri ardışık olarak kullanılmıştır. Kasım-Aralık 2021 döneminde yapılan niteliksel araştırma bileşeni kapsamında, 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve öğrencilerin araştırma konusu hakkında görüş ve algıları daha detaylı anlaşılmış, niceliksel araştırmanın temel bir aracı olan eğitim ihtiyaçları tespit edilmiştir. Araştırmanın, Şubat-Mart 2022 döneminde yapılan niceliksel araştırma bileşenine 245 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilere haftada iki gün, günde iki ders saat olmak üzere toplam sekiz saat eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrasında öğrencilere ön test ve son test uygulanmış, amaçlar doğrultusunda hedeflenen değişimler tespit edilmiştir. Araştırmacılar tarafından oluşturulan veri toplama formunda ''COVID-19 Korkusu Ölçeği'' ve ''COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği''nden faydalanılmıştır. Araştırmanın niceliksel verilerinin analizinde SPSS 23.0 ve niteliksel verilerinin analizinde MAXQDA v2022 programı kullanılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul ve ilgili tüm kurullardan yazılı izin alınmıştır. Niteliksel araştırma bileşeninde yapılan analizler sonucunda dört ana tema belirlenmiştir. Bu temalar ''COVID-19 pandemisi psikososyal etkileri'', ''COVID-19 pandemisi ile mücadele yöntemleri'', ''COVID-19 pandemisinde bilgi arama davranışı'', ''COVID-19 pandemisinde öğretmenlerin rolü'' şeklindedir. Niceliksel araştıma bileşenine katılan 245 öğrencinin %73,1'i kadındır ve yaş ortalaması 21,76±2,76'dır. Katılımcıların %64,5'i yurtta kalmaktadır. COVID-19 ile ilgili özellikler incelendiğinde katılımcıların %79,2'si daha önce hiç hastalık geçirmemiş, %98,8'i en az bir doz COVID-19 aşısı olmuş, %51,4'ü ise aşı olmadan önce aşı kararsızlığı yaşamıştır. %73,1'i hastalık hakkında bilgi almak için T.C. Sağlık Bakanlığı ve diğer ulusal resmi siteleri kullanmaktadır. Katılımcıların ön test ve son test sonrası bazı kapasiteleri karşılaştırıldığında; korku ölçeği puanları (p<0,001), bilgi puanları (p<0,001), infodemi önerme puanları (p<0,001), internetten yüksek ve düşük kalitedeki sağlık kaynaklarını ayırt edebilme yetisi (p<0,001) ve COVID-19 aşısına yönelik tutumları (p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuç olarak, öğretmen adaylarının COVID-19 ile mücadele kapasitesini arttırabilmek ve kendi sağlıklarını koruyabilmek dönem şartlarının meslekleri açısından gerektirebileceği sorumluluklar açısından önem kazanmaktadır. Kendilerinden beklenen bu davranışları yapabilmeleri için mezuniyet öncesi yetkinliklerinin sağlık eğitimi gibi sağlığı geliştirme çalışmaları aracılığıyla geliştirilmesi kritik öneme sahiptir. Bu araştırmada bu tür müdahale çalışmaların faydalı olabileceği kanıtlanmıştır. Toplum sağlığını ilgilendiren konularda sağlık hizmeti vericiler dışında diğer meslekler ile sektörler arası iş birliği ve ortak çalışmalar önemlidir.

Abstract:
In this research, it was aimed to evaluate the current status, the knowledge, the adaptation to preventive behaviours, the sense of health responsibility about Novel Coronavirus Disease (COVID-19) and to contribute to the development of the capacity to fight against the disease through health education of the students who are studying at Hacettepe University Faculty of Education in the fall semester of 2021-2022. Qualitative and quantitative methods were used consecutively in this research. Between November and December 2021, qualitative stage of the study was carried out among 20 students and semi-structured interviews were used. Students' views and senses about the research aims and their educational needs were understood more in detail. Then, the educational intervention was carried out for two weeks with a total of eight hours. Before and after the intervention, pre-test and post-test were applied to the students, and the targeted differences, that were in line with the aims of the study, were determined. The data collection form was created by the reasearchers and the "Fear of COVID-19 Scale" and "Attitudes Towards the COVID-19 Vaccine" were used in addition. SPSS 23.0 was used in the analysis of the quantitative data and MAXQDA v2022 was used in the analysis of the qualitative data. Ethics committee approval and other relevant official permissions were obtained in order to carry out this study. As a result of the analyzes of qualitative research, four main themes were found. These themes were "Psychosocial effects of the COVID-19 pandemic", "Methods of fighting against the COVID-19 pandemic", "Information seeking behavior in the COVID-19 pandemic", "The role of teachers in the COVID-19 pandemic". 73.1% of all 245 individuals that participated quantitative research were women and the mean age was 21.76±2.76. 64.5% of the participants lived in dormitories. 79.2% of the participants had never had COVID-19 disease before, 98.8% had at least one dose of COVID-19 vaccine, and 51.4% had vaccine hesitancy before being vaccinated. 73.1% used the Turkish Ministry of Health website and other national official websites to get information about the disease. When some capacities of the participants were compared after the pre-test and post-test; statistically significant results were found in fear scale scores (p<0.001), in disease knowledge scores (p<0.001), in infodemic scores (p<0.001), in ability to distinguish high and low quality health resources on the internet (p<0.001) and in attitudes towards COVID-19 vaccine (p<0.001). As a result, in terms of protecting their own health and their students' health, it is important to increase the capacity of teacher candidates to fight against COVID-19. It is also important for them to learn and develop these through health promotion activities (such as health education) before their graduation so that they can perform the skills which are expected from them. In this research, it has been proven that this type of health education intervention studies can be beneficial. In matters concerning public health, intersectoral cooperation and joint work with other professions (other than health care providers) are crucially important.