Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluklarda ceza sorumluluğunu etkileyen etmenler
Factors effecting criminal responsibility in schizophrenia and schizophrenia like psychotic disorders
Yazar: MERT BATMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÖNCÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Adli psikiyatri = Forensic psychiatry ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Şiddet = Violence ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: İşledikleri iddia edilen bir suça yönelik ceza sorumluluğu olmadığı kanaati oluşan şizofreni ve benzeri psikotik bozukluk tanısı alan hastaların hastalıklarının ve/veya suç niteliklerinin hangi özellikleriyle bu tıbbi kanaati oluşturduklarının incelenmesi amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne haklarında Türk Ceza Kanunu'nun 32. maddesi gereği ceza sorumluluğunun belirlenmesi konusunda rapor düzenlenmesi istenen erkekler çalışmaya alınmıştır. Olguların adli serviste yapılan gözlemleri, muayeneleri, tetkikleri, önceki tıbbi kayıtları ve dava dosyalarının incelenmesi sonucunda sağlık kurulu tarafından rapor düzenlenmiştir. Ceza sorumluluğu olmadığı kanaati oluşan şizofreni, şizoaffektif bozukluk, şizofreniform bozukluk ve tanımlanmamış (atipik) psikotik bozukluk tanısı almış hastalardan oluşan hasta grubu ile ceza sorumluluğunun tam olduğu kanaati oluşan ve majör psikiyatrik hastalığı olmayan kişilerden oluşan kontrol grubu sosyodemografik, klinik ve suç özellikleri bakımından karşılaştırılarak incelenmiştir.

BULGULAR: Hasta grubun anlamlı derecede daha fazla çalışmadıkları, geçmişte eksen 1 alanında psikiyatrik bozukluk tanı ve tedavilerinin olduğu, suç aleti kullanımının olduğu, ortak yaşam alanında suç işledikleri, yargılama sürecinde alınan tıbbi raporlarda psikiyatrik belirtiye sahip oldukları saptanmıştır. Suç eylemi öncesinde hasta grubun %80,4'ünün hezeyan, %29,4'ünün varsanı tariflediği saptanmıştır. Kontrol grubuna göre daha az cezaevi ve suç öykülerinin olduğu, suç öncesi daha az oranda plan yaptıkları bulunmuştur. Kontrol grubunda ise geçmişte kişilik bozukluğu tanısının varlığı, suçtan sağlanan kazanç oranı ve suç sırasında alkol ve/veya madde etkisi altında olma anlamlı derecede fazla saptanmıştır. Hasta grupta dürtüsellik skorları PANSS skorları ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur.

SONUÇ: Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluğu olan bireylerde ceza sorumluluğunu değerlendirirken söz konusu eylem sırasında psikotik belirtilerin yanı sıra dava/soruşturma dosyasındaki tüm verilerin, önceki tıbbi kayıtların, tedavi uyumunun, suç öyküsünün, suç niteliğinin ve dürtüselliğin ele alınmasının bilirkişilerin daha nesnel karar vermelerine katkı sağlayabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
AIM: The purpose of this study is to analyze the schizophrenia and scihzophrenia like psychotic disorder patients for whom the medical opinion of criminal irresponsbility is formed against the crimes that they are accused to have commited and what factors do cause the formation of such medical opinions.

METHOD: Males who were sent to Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital for criminal responsibility evaluation in accordance with Turkish Criminal Law Article 32 are included in this study. Reports are prepared by the medical board of the hospital by examining the observations by the forensic clinic, medical tests, clinical examination, overall medical history and case documents. A socio-demographic, clinical features and crime characteristics comparetive analysis is made between  the sample group for whom the medical opinion of criminal irresponsibility formed is consisted of patients who have been diagnosed with schizophrenia, schizoaffective disorder, schizophreniform disorder and unspecified (atypical) psychotic disorder and the control group who are criminally responsible are made up of the people who haven't got any major psychiatric disorder diagnosis.

RESULTS: It is established that people in the sample group significantly haven't got a decent occupation, have axis 1 psychiatric diagnosis and treatment history, using weapons during crime, have committed crimes in living areas, psychiatric symptoms conducted on medical reports during trial periods. 80,4% of the patients had delusional thoughts and 29,4% had hallucinations before the act of crime. It is also observed that the people in sample group have less history of crime and prison, and less inclined to making plans before the act comparing to the control group. It is thoroughly detected that the people in the control group who have a diagnosis of personality disorder, have derived personal gain from the crime and committed crimes under the influence of alcohol and/or substances. A considerable correlation between impulsivity scores and PANSS scores are conducted on the sample group.

CONCLUSION: When all results are taken into consideration, it is seen that medical experts may draw objective conclusions by taking, besides pyhchotic sypmtoms, all the information from case files, medical history, adherence to treatment, the history of the crime, the characteristics of the crime and the impulsivity scores when examining criminal responsibility for the indivuduals who have been diagnosed with schizophrenia or schizophrenia like psychotic diseases.