TBMM'nin ilk kadın milletvekillerinden eğitimci Seniha Hızal'ın hayatı
The life of educator Seniha Hizal, one of the first female meps of the Turkish Grand National Assembly
Yazar: ELİF NUR SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZDEMİR TİRYAKİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Hızal, Seniha = Hızal, Seniha ; Kadın milletvekilleri = Women deputies ; Milletvekili = Deputy ; TBMM = Turkish Grand National Assembly

Özet:
Seniha Nafiz Hanım 1897 yılında Adapazarı'nda dünyaya gelmiştir. Öğrenim hayatına İstanbul'da başlayan Seniha Hanım ilk olarak Fatih Rüştiyesinde, sonra Kız Sanat Mektebinde ve en son da İnas Darülfünununda eğitim görmüştür. Daha İnas Darülfünununda öğrenci olduğu yıllarda öğretmenlik mesleğine adım atmıştır. İlk görev yeri Darülmuallimat-ı Aliye Ana Mektebi olmuştur. Birçok okulda okul yöneticiliği, yönetici yardımcılığı ve öğretmenlik yapan Seniha Hanım'ın görev yaptığı bazı önemli okullar şunlardır: İstanbul Kız Muallim Mektebi, Bursa Kız Muallim Mektebi, Feyziye Mektepleri ve Selçuk Kız Sanat Mektebi. 1921 ve 1926 yıllarında maarif müfettişliği yaparak Türkiye'deki ilk kadın müfettiş ünvanını alan Seniha Hanım 1931 yılında kendi okulu olan Yeni Türkiye Mektebi'ni açmıştır. Kadınlara 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınmasından sonra Trabzon milletvekili olarak TBMM'ye giren ilk kadın milletvekillerinden biri olmuştur. Seniha Hızal V. Dönem TBMM'de dört yıl boyunca faaliyet göstermiş, çeşitli komisyonlarda görev almıştır. Siyasal hayata 1939 yılında veda ettikten sonra Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yeniden müfettiş olarak atanmış, 1949 yılına kadar bu görevi sürdürmüştür. Meslek hayatının sonunda öğretmenliğe geri dönerek 1954 yılında emekli olmuştur. Hayatı boyunca hiç evlenmemiş, ömrünü genç nesillerin yetişmesine adamıştır. İstanbul'da 1985 yılında vefat etmiştir. Osmanlıdan Cumhuriyete Türkiye'nin öne çıkan Türk kadın eğitimcilerinden biri olarak tanınmıştır.

Abstract:
Ms. Seniha Nazif was born in Adapazarı in 1897. She started her education in Istanbul. She studied first at 'Fatih Rüşdiyesi', then at Girls' Art School and finally at İnas Darülfünun. She stepped into the teaching profession when she was a student at İnas Darülfünun. Her first place of duty was 'Darülmuallimat-ı Aliye Ana Mektebi'. Some of the schools where Ms. Seniha works as a school administrator, assistant administrator and teacher are as follows: 'İstanbul Kız Muallim Mektebi', 'Bursa Kız Muallim Mektebi', 'Feyziye Mektepleri' and 'Selçuk Kız Sanat Mektebi'. Seniha, who became the first woman inspector in Turkey by working as an education inspector in 1921 and 1926, opened her own school, the 'Yeni Türkiye Mektebi', in 1931. She became one of the first female deputies to enter the Grand National Assembly of Turkey as a Trabzon deputy after the women were granted the right to elect and be elected on 5 December 1934. Seniha Hızal served in the 5th Term Parliament for four years and tookpart in various commissions. After saying goodbye to political life in 1939, she was appointed as an inspector again by the Ministry of National Education and continued this duty until the end of 1949. She returned to teaching at the vocational school and retired in 1954. She has never been married and devoted her life to raising the younger generations. She died in Istanbul in 1985. She has been recognized as one of Turkey's prominent Turkish women educators from the Ottoman Empire to the Republic.