Watson bakım modeline temellendirilmiş refleksoloji uygulamasının yaşlılarda lumbalji ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of reflexology based on watson's caring model on lombalgia and quality of life in older adults
Yazar: GÜLPINAR ASLAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Geriatri = Geriatrics ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Watson İnsan Bakım Modeli = Watson Human Care Model ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışma; Watson bakım modeline temellendirilmiş refleksoloji uygulamasının yaşlılarda lumbalji ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini Şubat 2020 -  Ekim 2020 tarihleri arasında Ağrı Devlet Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesi'ne ayaktan başvuran 194 yaşlı hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise araştırma kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 68 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analog Skala, Geriatrik Ağrı Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Yaşlı Modülü kullanılmıştır. Girişimler, deney grubundaki hastalara (N:34) her ayağa 15-20 dakika olmak üzere toplam 30-40 dakika ve haftada iki seans olmak üzere toplam altı seans refleksoloji uygulanarak tamamlanmıştır. Altıncı seansın sonunda her iki grubada veri toplama araçları tekrar uygulanarak son test verileri elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; ki-kare testi, yüzdelik dağılım, bağımsız gruplarda t testi, speearman's korelasyon testi, mann-whitney u testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Deney grubunun ön test- son test puan ortalamalarına göre; ağrı düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma olduğu, yaşam kalitesi puan ortalamalarında istatistiksel açıdan anlamlı bir artış olduğu bulunmuştur (p<0.01). Yaşam kalitesi toplam puan ortalaması ile Geriatrik Ağrı puan ortalaması ve Visual Analog Skala puan ortalaması arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Deney ve kontrol gruplarının son test Visual Analog Skala, Yaşam Kalitesi ve Geriatrik Ağrı puan ortalamaları arasında anlamlı bir derecede farklılık olmadığı saptanmıştır.
Sonuç: Watson bakım modeline temellendirilmiş refleksoloji uygulamasının yaşlılarda lumbalji ve yaşam kalitesi üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, lumbalji, refleksoloji, sağlık, yaşam kalitesi, yaşlı

Abstract:
Aim: This study aims to identify the effect of reflexology based on Watson's Caring Model on lombalgia and quality of life in older adults.
Material and Method:  This study was conducted as a randomized-controlled study. The target population included 194 older patients who received Outpatient Physical Therapy and Rehabilitation service in the related unit of Ağrı Public Hospital between February 2020 and October 2020. The sample of the study was 68 patients who agreed to participate in the study and met the research criteria. Data were collected through the Socio-Demographic Form, the Visual Analogue Scale, the Geriatric Pain Measure, and the World Health Organization Quality of Life Instrument-Older Adults Module. The reflexology interventions were administered to the experimental group patients (N:34) in six sessions, which included reflexology for 15-20 minutes on each foot and a total of 30-40 minutes for two sessions each week. At the end of the sixth session, both groups were administered the data collection tools to obtain the post-test data. Data were analyzed using the chi-square test, percentage distributions, t-test in independent groups, Spearman's correlation test, and Mann-Whitney U test.  
Results:  The pre-test and post-test mean scores of the experimental group indicated a statistically significant decrease in the pain levels and a statistically significant increase in the quality of life mean scores (p<0.01). A negative and statistically significant relationship was detected between the quality of life total mean score and the Geriatric Pain Measure mean score and the Visual Analogue Scale mean score (p<0.01). No significant differences were detected between the experimental and control groups' Visual Analogue Scale, Quality of Life and Geriatric Pain Measure post-test mean scores. 
Conclusion: Reflexology based on Watson's Caring Model was found to have positive effects on lombalgia and quality of life in older adults. 
Key Words: Lombalgia, health, older adults, pain, quality of life, reflexology