Mental retardasyonlu bireylerde ARX gen mutasyonlarının araştırılması
Screening of ARX gene mutations in mentally retarded people
Yazar: YUNUS ARIKAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KESER
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Frajil x sendromu = Fragile x syndrome ; Genler = Genes ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Zeka geriliği = Mental retardation

Özet:
Mental retardasyon (MR) bireyin aynı yaş grubundaki bireylerle kıyaslandığında, zekâ ve davranış gibi özellikler yönünden adaptasyon gösterememe durumudur. Zekâ geriliğinden sorumlu genler arasında FMR1'den sonra gelen diğer bir gen, ARX genidir. Hem sendromik hem de nonsendromik MR olgularında ARX geni mutasyonları görülmektedir. En sık görülen mutasyonlar alanin amino asidi sayısının artmasına neden olan c.334ins(GCG)7 ve c.428_451dup mutasyonlardır. Mental retardasyonun yanı sıra bazı merkezi sinir sistemi ve ürogenital sistem hastalıklarında da ARX geni mutasyonları bildirilmiştir.Bu çalışmada FXS/MR ön tanısı ile Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalına gönderilen, FMR1 geni CGG tekrarları açısından normal bulunan, yaşları 1 ile 18 arasındaki 125 erkek pediatrik olguda periferal kandan DNA izolasyonunu takiben, PZR yöntemi ile en sık görülen c.334ins(GCG)7 ve c.428_451dup mutasyonlarının bulunduğu ARX geni ekzon-2 bölgesi çoğaltıldı. PZR ürünleri, yüksek çözünürlüklü agaroz jel eletroforezinde markıra karşılık yürütüldü. 10 hasta örneğine DNA dizileme analizi yapılarak, hedef bölgenin doğruluğu ve genomik değişimler incelendi.Araştırmanın sonucunda, klinik olarak FXS/MR ön tanısı almış, yaşları 1 ile18 arasında olan 125 erkek çocukta MR'ye sebep olan ve en sık görülen c.334ins(GCG)7 ve c.428_451dup mutasyonları tanımlanmamıştır. ARX geni ekzon-2 nokta mutasyonları ve tek nükleotit polimorfizmleri de DNA sekansı sonucunda saptanamamıştır. Sonuç olarak, en sık görülen ARX geni mutasyonlarının, Antalya ve çevresindeki mental retardasyonlu erkek bireylerde, MR etiyopatogenezinde sorumlu olmadığını söyleyebiliriz. Bununla beraber daha sağlıklı bir populasyon için gerçekçi bir genetik danışmanlık vermek üzere mental retardasyondan sorumlu ARX geni hot spot bölge mutasyonları dışlandıktan sonra tüm ARX genine DNA sekansı yapılması gerektiği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Mental retardation (MR) is a failure to develop cognitive abilities and achieve a level of intelligence as well as ?adaptive behaviors? when compared the same age group. The ARX gene is responsible for MR after FMR1 gene. Both syndromic and nonsyndromic conditions of MR are involved in the ARX gene mutations. The most common mutations in the ARX gene are c.334ins(GCG)7 and c.428_451dup which cause the increasing number of alanine amino acid. Mental retardation as well as some central nervous system and urogenital system diseases have been associated with the ARX gene mutations.In this study, we tested the ARX gene?s the most common mutations, c.334ins(GCG)7 and c.428_451dup, with Polymerase Chain Reaction (PCR) fallowing the DNA isolation from peripheral blood samples of 125 pediatric mental retarded males referred as FXS/MR consultated to Department of Medical Biology and Genetics, Medical Faculty, Akdeniz University, and diagnosed as the number of CGG repeats of FMR1 gene are normal. PCR products were run on high resolution agarose gel electrophoresis with marker. Possible genomic alterations were analyzed with DNA sequencing.As a result any genomic alterations were not detected. In conclusion, it can be suggested that the c.334ins(GCG)7 and c.428_451dup mutations of the ARX gene are not responsible for etiopathogenesis of mentally retarded males in Antalya. However, we think that whole ARX gene should be screened to detect the other mutations responsible for mental retardation after exclusion of the hot spot mutations of ARX gene to give a realistic genetic counseling for more healthy population.