Avrupa Birliği'nde mükellef hakları ve Türkiye'de mükellefin durumu
Taxpayer's rights in European Union and the position of the taxpayer in Turkey
Yazar: NESLİHAN KOŞAR
Danışman: Y.DOÇ. HAKAN AY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union

Özet:
Vergi yönetimine mükellef açısından bakılmasını saglayan mükellefhakları kavramı, mükellefleri anlama, sorunlarını çözme, gelir idaresi ilemükellef iliskilerini etkinlestirme ve mükellefin vergiye uyumunu saglamakamacıyla Anayasa ve kanunlarla tanınmıs haklar olarak tanımlanmaktadır.Vergileme isleminde, isleme taraf olan devletin sahip oldugu vergilendirmeyetkisi ve bu yetkiyi nasıl kullanacagı vurgulanırken mükellefin ise daha çoködev ve yükümlülükleri üzerinde durulmustur. Vergi idaresinin vergininmiktarının dogru olarak tarh ve tahsil edilmesini saglamak amacıyla sahipoldugu söz konusu yetkilerin kullanımı ile mükelleflerin temel hakları arasındaönemli bir iliski bulunmaktadır. Ülkemizde de yeni bir kavram olarak gelisimgösteren mükellef hakları konusuna kanunlarımızda dagınık olarak yerverilmesi ve giderek karmasık bir hal alması üzerine söz konusu haklarınkorunması ve gelistirilmesi için düzenleme çalısmaları gerekli görülmüstür.Ayrıca teknolojik gelismeler ve mükelleflerin seçmen olarak önemkazanması da mükellef haklarının korunması gerekliligini arttırmıstır. Digerülkelerde de mükellef haklarını gelistirmeye yönelik çalısmaların geliridaresinin yeniden yapılandırılması ile birlikte sürdürüldügü görülmektedir.Bununla birlikte mükellef haklarının temel dayanakları olarak kabul edilenanayasalar ve idareden dogan diger kaynaklar, mükelleflere daha fazla güvencesaglamaktadır. Aynı zamanda Avrupa Birligi Hukuku'nun kaynakları veAvrupa nsan Hakları Sözlesmesi'nin de mükellef haklarının korunmasıasamasında büyük etkisi görülmektedir. Türkiyede'de mükelleflerin sahipoldugu adil, esit ve saygılı hizmet alma hakkı, bilgi alma hakkı, basvuru hakkıgibi haklar yasal çerçevede gerçeklestirilen düzenlemelerle belirlilikkazanmaktadır.

Abstract:
The concept of taxpayer rights which provides to look at taxmanagement in terms of taxpayer is defined as rights recognized by theConstitution and laws in order to understand taxpayers, solve their problems,make effective relations between revenue administration and taxpayer andprovide adaptation of taxpayers to tax. In the operation of taxing, for the statewhich is side of operation, its taxing authority and how it uses this authority areemphasized, for the taxpayers, their duties and responsibilities are dwelledupon. There is an important relation between fundamental rights of taxpayersand use of these authorities in question, which tax government has in order toobtain imposition and collecting of tax amount properly. Because the issue oftaxpayer rights which has been developed recently as a new concept takes partin our laws in a disorganized manner and gradually becomes more complex inour country, it is seen necessary to make arrangement in order to protect andimprove those rights in question.Also, technological developments and taxpayer? gaining importance asvoter enhances the necessities of protection of taxpayers rights. It is experiencedthat studies directed at improving taxpayer rights has been sustained withreconstruction of revenue administration in other countries. However, theConstitutions and resources derived from administrations which are accepted asfundamental bases of taxpayer rights provide more guarantee for taxpayers. Atthe same time, sources of European Union Law and European Convention onHuman Rights have important impact on the stage of protection of taxpayerrights. Taxpayers? rights such as right to get fair, equal and respectful services,right to get information, application right has become more certain byarrangement becoming fact in legal framework.