Çocukluk çağı hipertansiyonu konusunda ailelerin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge level of families about childhood hypertension
Yazar: HAMİT HARUN BAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. SARE GÜLFEM ÖZLÜ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hipertansiyon = Hypertension ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve amaç: Tüm dünyada yaygın olarak görülen hipertansiyonun erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da sıklığı giderek artmaktadır. Hipertansiyon sıklığının giderek artıyor olması; çocukluk ve adolesan çağı obezitesindeki artış, sedanter yaşam tarzı, büyük şehirlerde yaşayan çocuklarda artan stresin yanı sıra aynı zamanda hipertansiyon farkındalığının artıyor olması ile de ilişkilendirilmektedir. Çocukluk çağı hipertansiyonu sıklığındaki artışa rağmen ailelerin bu konudaki bilgi düzeylerini değerlendiren yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu verilerden yola çıkarak çalışmamızda ailelerin çocukluk çağı hipertansiyonu konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmeyi hedefledik. 
Gereç ve yöntem: Araştırmamız 15 Ocak -15 Haziran 2018 tarihleri arasında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran ailelerle gönüllülük esas alınarak, yüz yüze anket çalışması şeklinde gerçekleştirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 980 kişi (%75,1'i kadın %24,9'u erkek) katılmıştır. Katılımcıların %94,5'i evliydi. Bireylerin %25,7'si 1, %49,5'i ise 2, %20,1'i 3, %4,7'si 4 veya üzerinde çocuk sahibiydi. Katılımcıların %28,7' si üniversite mezunu idi; meslek açısından değerlendirildiğinde %51,6'sı ev hanımı idi. Katılımcıların 665'i il merkezinde yaşamaktaydı ve %37,3'ünün gelir düzeyi 2500 liradan fazla idi. 
Çocukluk çağında hipertansiyon olabilir mi sorusuna katılımcıların %55'i evet cevabını verirken %7,9'u hayır cevabını vermiş; %37'si ise fikrinin olmadığını; belirtmiştir.
Katılımcıların %83,4'ünün 3 yaşından büyük çocuğu vardı ve ancak %25,6'sına rutin muayene sırasında tansiyon ölçümü yapılmış olduğu izlendi.
Hipertansiyon ile ilgili bilgi edinme kanallarını önemli oranda aile-akraba ya da yazılı-görsel basın ve internetten oluşturuyordu.
Katılımcıların 8 bilgi sorusuna verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve ortanca doğru cevap puanının 5 olduğu saptanmıştır. Sorulan 8 bilgi sorusundan herhangi 6 soru ve üzerinde soruya doğru cevap verenler 367 (%37,4) kişi; 5 soruya doğru cevap verenler 165 kişi (%16,8); 4 ve altındaki sorulara doğru cevap verenler ise 448 kişi (%45,8) olarak saptandı. Otuz bir kişinin (%3,2) hiçbir soruya doğru yanıt veremediği tespit edildi. Kadın ve erkekler arasında bilgi düzeyleri açısından farklılık saptanmadı. Yaş, gelir seviyesi ve eğitim seviyesi arttıkça bilgi düzeyinin de istatistiksel anlamlı olarak arttığı tespit edildi. Daha önce tansiyon ölçtürenler ve yakınlarında hipertansiyonu olan katılımcıların bilgi düzeyi yüksekti.
Sonuç: Katılımcıların hipertansiyon konusunda bilgi düzeylerinin orta-düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Bireylerin eğitim düzeyleri arttıkça genel olarak bilgi düzeylerinin de arttığı tespit edilmiştir. Ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu olan hipertansiyonun çocukluk çağında da giderek yaygınlaştığı ve erişkin döneme yansıyan morbiditesi olduğu göz önüne alındığında; toplumca kabul görmüş ve uygulanabilir toplum tabanlı koruma ve eğitim projelerine ihtiyaç olduğu ortaya çıkmaktadır. Toplumun bilgilendirilmesi noktasında son derece önemli role sahip olan aile hekimlerinin bu noktada en etkin, ulaşılabilir, bilimsel ve güncel bilgileri sunabilecekleri düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: çocukluk, hipertansiyon, anne-baba, bilgi düzeyi

Abstract:
Introduction and aim:The prevalence of hypertension is increasing in children as well as in adults all over the world. Increased incidence of hypertension is associated with an increase in childhood and adolescent obesity, sedentary lifestyle, increased stress in children living in big cities, and also increased awareness of hypertension. Notwithstanding the escalation in the frequency of childhood hypertension, there are not enough studies evaluating the families' level of knowledge on this subject. Based on these findings, the aim of our study is to evaluate the knowledge level of families on the childhood hypertension.
Materials and methods:Our research was carried out as a volunteer-based face-to-face questionnaire with the families who consulted to the outpatient clinics of Pediatrics at Yıldırım Beyazıt University Yenimahalle Training and Research Hospital between January 15 - June 15 2018. 
Results:Nine hundred and eigthy people (75.1% women, 24.9% men) participated in the study. 94.5% of them were married. Twentyfive point seven percent of them had one, 49.5% had two, 20.1% had three, 4.7% had four or more children. Twenty eight point seven percent of the participants have a university degree and 51.6% were housewives in terms of occupation. Six hundred sixtyfive of the participants were living in a provincial center and 37.3% of the participants had an income level over 2500 Turkish Liras.
In response to "Can there be hypertension in childhood?", 55% of the participants said yes, 7,9% said no and 37% of them had no idea.
Eighty three point four percent of the participants had children older than 3 years and only 25.6% of them had blood pressure measurements during routine examination. Ways of obtaining information about hypertension were significantly from family-relatives, written-visual media and internet. 
The answers of the participants to the 8 questions were evaluated and the median of the answer was found to be 5. Of the 8 questions, 367 participants (37.4%) responded correctly to at least 6 questions; 165 respondents (16.8%) gave correct answers to 5 questions; 448 people (45.8%) were the ones who responded correctly to questions 4 and below. It was determined that 31 people (3.2%) could not answer any questions correctly. There was no significant difference in knowledge level between men and women.
 As the age, income level and education level of the participants increased, their knowledge level increased significantly. The knowledge level of the participants who had previously measured their blood pressures and had hypertension was also higher than the others.
Conclusion:It was detected that the participants' knowledge level on hypertension was moderate to low. It was also found that as the education levels of individuals increased, the overall level of knowledge increased. Considering the fact that hypertension, which is an important public health problem in our country, is becoming more widespread in childhood and it has morbidity towards adulthood, it is seen that there is a need for community-based and feasible projects on avoiding childhood hypertension and education of patients and families. Moreover, it is concluded that family physicians who have an important role in informing the society can provide the most effective, reachable, scientific and current information.

Keywords: childhood, hypertension, parental, knowledge level