Erken Cumhuriyet Dönemi çocuk dergilerinde bedeni, ahlaki ve terbiyevi özellikleriyle inşa edilen çocuk
Childhood constructed by its physical, moral and disciplinary characteristics in children's magazines of early Republican Period
Yazar: SEVCAN BAŞBOĞA
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ALİM BARAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki değerler = Moral values ; Beden = Body ; Dergiler = Magazines ; Modern devlet = Modern state ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children ; İdeal çocuk = Ideal child

Özet:
Cumhuriyetin ilanıyla kurulan ulus-devlet yapısının, en önemli ihtiyaçlarından biri de ulus-devlet paradigması ve Cumhuriyet rejiminin tasavvur ettiği yeni insanın inşasıdır. Bu yanıyla Cumhuriyeti kuran kadronun en önemli amaçlarından biri de Cumhuriyet rejiminin kendisiyle özdeşleştirdiği çocukluğun inşasını sağlamaktır. Bu tez çalışmasında erken Cumhuriyet döneminde Cumhuriyeti kuran kadronun, Cumhuriyet rejimi ve ulus-devlet paradigması çerçevesinde inşa etmek istedikleri çocukluğu, dönemin popüler yayını olarak da tanımlayabileceğimiz süreli çocuk yayınlarından, çocuk dergilerine odaklanılarak, çocukluğun bedeni ahlaki ve terbiyevi inşasının hangi koşullarda, hangi nedenlerle, hangi söylemler ve kavramlar çerçevesinde nasıl ortaya konulduğunu konu edinmiştir.  Tez çalışması çerçevesinde ele alınan uzun dönem aynı zamanda Türkiye modernleşmesinin önemli bir kırılma evresini de oluşturmaktadır. Bu nedenle ele alınan uzun süreç geniş bir modernite bağlamıyla ele alınarak değerlendirilmiştir.
Erken Cumhuriyet dönemi çocuk yayınlarında, Cumhuriyet yönetiminin, geleceğin makbul vatandaşı olarak tasavvur ettiği modern çocukluğun inşasında üzerinde durulan ve bir noktada Cumhuriyet rejiminin, "İstikbal davası" olarak adlandırılan çocuk nüfusun sağlıklı ve güçlü kılınarak, nüfusun arttırılmasına çalışılmış, bu yanıyla nüfusa çeşitli yönleriyle müdahale edilerek, bu alan düzenlenip, denetim altına alınmaya çalışılmıştır.
Cumhuriyetin ilan edilmesi, imparatorluk sonrası süreçte ulus-devlet projesinin ilanıydı. Cumhuriyetin, ulus-devlet ve laik-seküler temelli devlet ve toplum modeli beraberinde bu siyasal ve toplumsal projeyi meşrulaştıracak yeni bir ahlak ve terbiye anlayışına dayalı olan "iyi-kötü", "doğru-yanlış", "makbul ve makbul olmayanı" kapsayan yeni ahlaki erdem, alışkanlıklar ve davranış kalıpları üretmeyi amaçlamıştır. Bu yanıyla kurulmak istenen yeni toplum anlayışının merkezinde, inşa edilmek istenen "yeni insan" bulunmaktaydı. Dolayısıyla Cumhuriyetin "yeni insanının" Cumhuriyetin, aydınlanmacı ve ilerlemeci anlayışı ekseninde, yeni bir ahlak anlayışı çerçevesinde, içerisinde yaşanılan zamanın ve toplumun ihtiyaçları ve gereklerine cevap verebilecek nitelikte, rasyonel laik-seküler, pozitivist bir yaklaşımla inşa edilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışması çerçevesinde Cumhuriyet çocuğunun hangi ahlaki ve terbiyevi kavram ve söylemlerle inşa edildiği ortaya konulurken, bunun, içerisinde yaşanılan siyasal, sosyal ve ekonomik konjonktür ile olan bağının yanı sıra geç Osmanlı modernleşmesi ile olan süreklilik ve kopuşu da sorunsallaştırılmıştır.

Abstract:
One of the most important needs of the nation-state structure established by the proclamation of the Republic was the construction of the new person, envisioned by the nation-state paradigm and the Republican regime. In this respect, one of the most important aims of the cadres who founded the Republic was to construct the childhood that the Republican regime identified itself with. Focusing on children's magazines from periodic publications for children that could be defined as the popular publications of the period, this thesis investigates the childhood intended to be constructed by the cadres who founded the Republic, in the framework of the Republican regime and nation-state paradigm; under which conditions, with which causes, in the context of which discourses and concepts, were the physical, moral and disciplinary construction of childhood have been put forward. The long period discussed within the framework of this thesis, also forms a significant breaking phase of the modernization of Turkey. For this reason, the long process that has been discussed, has been evaluated within a broad context of modernity.
In children's publications of early Republican period, the children population which was subjected to the construction of modern childhood defined as the desirable citizen of the future by the Republican administration and called as "The cause of the future" by the Republican regime at some point, was attempted to be made healthy and strong in order to increase the population of the country and in this sense, various interventions to the population were conducted, overall, this field was attempted to be regulated and controlled. 
The proclamation of the Republic was a declaration of the nation-state project in the post-imperial period. With the republic, along the state and society model based on nation-state and secularism, the aim was to produce new moral virtues, habits and behavior patterns including "good-bad", "right-wrong", "desirable and not undesirable", based on a new understanding of morality and discipline to legitimize this political and societal project. In this sense, the "new human" desired to be constructed was at the center of this new understanding of society desired to be established. Therefore, Republic's "new human" was aimed to be constructed in the direction of enlightening and progressive approach of the Republic, in a way that could respond to the needs and requirements of the time being and of the society and with a secular, positivist approach.