Yabancı dil olarak Almanca ve Türkçe öğretimi A1 ve A2 seviyesindeki ders kitaplarında kullanılan söz varlığının karşılaştırılması
The comparison  between the vocabulary used in A1 and A2 level course books for "German as a foreign language" and "Turkish as a foreign language"
Yazar: SEVİM ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL HACISALİHOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Ders kitapları = Textbooks ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil öğretiminde yadsınamaz bir yere sahip olan ders kitaplarının üstlendiği birçok görev vardır. Temel dil becerilerinin (dinleme, konuşma, okuma ve yazma) kazandırılması başta olmak üzere ders kitapları; kültürel değerler ve dil bilgisi aktarması, söz varlığı kazandırması gibi geniş bir görev yelpazesine sahiptir.
Bireyin dili etkili bir şekilde kullanabilmesinde, sahip olduğu söz varlığı çok önemlidir. Bu nedenle, son yıllarda benimsenen yabancı dil öğretim amaçlarının başında gelen "kişiye iletişim becerisi kazandırmak" hedefinin gerçekleştirilebilmesinde söz varlığının rolü büyüktür. Bu noktadan hareketle yabancı dil ders kitaplarının her seviyeyi gözeterek, gerekli olan söz varlığını sarmal bir şekilde aktardığı beklenmektedir.
"Yabancı dil olarak Almanca ve yabancı dil olarak Türkçe için hazırlanmış ders kitaplarının A1 ve A2 seviyelerinde kullanılan söz varlığı arasında bir fark var mıdır?" sorusunun temelini oluşturduğu bu araştırmada, birbirlerine yakın konumda birer ders kitabı belirlenmiş ve bu ders kitaplarındaki söz varlıkları karşılaştırılmıştır. Yabancı dil olarak Almanca öğretimi için Goethe Enstitüsünde kullanılan Netzwerk Serisi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için Yunus Emre Enstitüsünde kullanılan Hitit Serisi seçilmiştir. Bu iki kitabın A1 ve A2 seviyesindeki ünite sayılarının farklı olması nedeniyle, ortak konu başlıkları altında kullanılan söz varlıkları tespit edilip karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma hem söz varlığı bağlamında, hem de sıklık bağlamında yapılmıştır. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmada doküman analizi ve tarama yöntemi uygulanmıştır.
Bu araştırmanın birinci bölümünde, tez konusunun belirlenmesine, problem durumuna, araştırmanın amacı ve önemine değinilmiştir. İkinci bölümde ise globalleşen dünya neticesinde dil öğretimi ve öğreniminin hangi noktaya geldiğine ve bu alandaki önemli bazı kavramların literatür taraması sonucu ortaya konan tanımlarına yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde araştırmanın modeli, veri toplama araçları ve verilerin toplanma ve çözümlenmesindeki izlenen yol anlatılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında, araştırmaya konu olan ders kitaplarındaki ortak konu başlıkları altında kullanılan söz varlıkları ve bunların sıklıkları tespit edilip karşılaştırılmıştır. Araştırmanın
dördüncü bölümünde veri toplama araçlarından elde edilen verilerin, Cibakaya programı yardımıyla yapılan analiz sonuçları yer almaktadır. Son bölümde ise bu verilerin, hem dilin kendi içinde hem de iki dil arasında karşılaştırma yapılarak elde edilen sonuç ve yorumlar ortaya konmuş ve konu ile ilgili öneriler sunulmuştur.
Bu araştırmanın, daha sonra yapılacak benzer çalışmalara ve hazırlanacak ders kitaplarına ışık tutacağı düşünülmektedir.


Anahtar Sözcükler: Yabancı dil olarak Türkçe, yabancı dil olarak Almanca, söz varlığı, sıklık, ders kitapları.

Abstract:
Course books, contribution of which is undeniable for foreign language teaching undertake many roles. Course books include a wide range of function such as; cultural values, grammar, phonics, transferring vocabulary and in particular fundamental skills (listening, speaking, reading and writing).
Vocabulary is vital for an effective use of a language. Therefore the vocabulary has important role on fulfilling the recently adopted target of "to upskill the individual communication ability" which is the leading aim of foreign language teaching Considering this foreign language education books should transfer the vocabulary in a spiral way for all levels.
In this research which based on the question of "Is there any difference between the vocabulary used in A1 and A2 level course books for German as a foreign language and Turkish as a foreign language?", close substitute course two books are determined and the vocabulary in these books are compared. For German teaching as foreign language Netzwerk Series of Goethe Institute; for Turkish teaching as foreign language Hittite Series of Yunus Emre Institute are selected. Since the number of A1 and A2 level lectures of these two books are different from each other, the vocabulary used under common topics are identified and compared. This comparison is done in both vocabulary meaning and frequency. In this descriptive study, document analysis and survey method are practised.
In the first part of this study determination of thesis topic, state of the problem, and purpose and importance of the study are addressed. In the second part, to what level language teaching and learning have reached is revealed and after literature survey are taken place explanations of some important concepts in this field are ranked. In the third part of the study, the research model, data gathering tools, and the followed way of data gathering and analysis are stated. In the forth part of the study, the results of the analysis with the help of Cibakaya program on data obtained from data gathering tools are presented. In the last part, results and comments of the data gathered both within the
ix
language itself and from the comparison of two languages are given and topic-related advices are offered.
This survey will lighten further studies and course books, hopefully.



Key words: Turkish as foreign language, German as foreign language, vocabulary, frequency, course books.