Kronik obstruktif akciğer hastalığı akut atakta prokalsitonin'in değeri
The value of procalcitonin in acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: AHMET CEMAL PAZARLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANDAN İNÖNÜ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Kan testleri = Hematologic tests ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), geri dönüsümü olmayan hava yolukısıtlılığı ile karakterize, ölüm ve sağlık yoksunluğu yaratan önemli sebeplerdenbiridir. Büyük oranda önlenebilir olmasına rağmen, hastalık basladıktan sonratedavisi zor ve mali yükü oldukça ağırdır. Hastalığın seyri boyunca gözlenen akutataklar önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Ataklar; hastaların sağlık durumunukötülestirmekte, hastalığın ilerlemesini hızlandırmakta ve sağlık harcamalarındaartısa neden olmaktadır. Ayrıca, solunum yetersizliği gelistiğinde ölüme yolaçabilmesi nedeni ile de hayati önem tasır. Akut atak saptanan KOAH hastasınınhangi kosullarda tedavi edileceğine karar verirken, atağın ağırlık derecesininbelirlenmesi gerekir. Değerlendirmede kullanılacak parametreler ve hastaneye yatısendikasyonları ulusal ve uluslararası klavuzlarda belirtilmistir.Çalısmamızda, KOAH akut atak ve stabil dönemdeki olgularda prokalsitonin(PCT) düzeyleri incelenerek, bu parametrenin KOAH hastalarında atak varlığının veağırlığının belirlenmesinde kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesiamaçlandı. Ayrıca PCT düzeyleri ile KOAH evresi, solunum fonksiyon testi (SFT),arter kan gazı (AKG) ve laboratuar parametreleri arasındaki iliski incelendi. Akutatakta (çalısma grubu) 68, stabil dönemde (kontrol grubu) 50 olmak üzere toplam118 KOAH tanılı hasta çalısmaya dahil edildi. Çalısma gurubuna posteroanteriorakciğer grafisi, hemogram, CRP, sedimantasyon hızı, AKG analizi, SFT ve serumPCT düzeyi ölçümleri, kontrol grubuna ise SFT ve PCT analizleri yapıldı.Çalısma ve kontrol gruplarındaki olgular yas ve cinsiyet açısından benzerdi.Çalısma ve kontrol grubu, inflamasyonu gösteren parametreler olan CRP,sedimantasyon hızı, enfeksiyon belirteçleri olan lökosit sayısı, nötrofil % değeri vePCT açısından karsılastırıldığında, çalısma grubundaki tüm parametreler istatistikselolarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi. Atak tiplerine göre olgular üç gruptaincelendi (tip1, tip2, tip3). PCT düzeyleri gruplar arasında anlamlı fark gösterdi.Atak ağırlığına göre gruplar hafif ve orta/ağır atak olarak iki alt gruba ayrıldığında,PCT düzeylerinin orta/ağır atak alt grubunda anlamlı yüksekti. Hastaneye yatısvendikasyonu olan ataktaki olgular, NIMV tedavisi endikasyonu olan ve olmayanolarak iki alt gruba ayrıldığında, PCT düzeyleri alt gruplar arasında istatistikselolarak anlamlı sekilde farklıydı. PCT düzeyi, normal üst sınırının bes katı bazalınarak incelendiğinde, hospitalize edilen ve NIMV endikasyonu olan olguların%80'inde PCT >0.25 ng/ml olduğu görüldü ve sonuç istatistiksel olarak anlamlıydı.Korelasyon analizinde PCT düzeyleri ile CRP, sedimantasyon hızı, WBC ve nötrofil% değeri arasında pozitif yönde, AKG parametrelerinden pH ve pO2 arasında negatif,pCO2 ile pozitif yönde, SFT parametrelerinden FVC ve VC ile negatif yönde anlamlıiliski izlendi.Sonuç olarak ataktaki KOAH hastalarında PCT düzeylerinin hastaneye yatısendikasyonu olan orta/ağır atak grubunda ve NIMV tedavi endikasyonu olanlardaanlamlı derecede yüksek tespit edilmesi, bu parametrenin yalnızca atak tanısındadeğil tedavinin belirlenmesinde de yol gösterici olabileceğini düsündürdü.

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), an irreversible diseasecharacterized by airway restriction, is an important cause of sickness and death.Although it is mostly preventable, after onset of illness , its treatment is difficult andfinancial burden is quite heavy. The acute attacks observed during the disease courseare important causes of morbidity and mortality. These attacks deteriorate the healthstatus of patients, accelerate the disease progression and increase the health burden.Moreover, it has vital significance since it may cause death if respiratory deficiencydevelops. When making the decision on the treatment modalities in acute COPDattack determined patients, the degree of severity of the attack should be evaluated.The parameters for evaluation and the hospitalization indications have been pointedout in national and international guidelines.In our study, by investigating the procalcitonin (PCT) levels in COPDpatients during acute attacks and stable periods, we aimed to evaluate if thisparameter can be used in COPD patients in determining the presence and severity ofthe acute attacks. Furthermore, the association of PCT levels with COPD stage,pulmonary function tests (PFTs), arterial blood gases (ABG) and the laboratoryparameters were assessed. A total of 118 COPD patients, 68 with acute attack (studygroup) and 50 in the stable period (control group), were included in the study. Thestudy group underwent postero-anterior chest X-Rays, hemogram, CRP,sedimentation rate, ABG, PFTs and serum PCT analyses, while in the control group,PFTs and serum PCT analyses were performed.Cases in the study and control groups were similar in age and gender. Whenthe study and control groups were compared, the markers of inflammation includingCRP, sedimentation rate and the markers of infection including leukocyte count, %of neutrophils and PCT levels were statistically significantly higher in the studygroup. The cases were evaluated in three groups according to the type of attack (type1, type2, type3). There were significantly difference in PCT levels between threegroups. Study group were divided into two subgroups according to the severity ofattacks as mild or moderate/severe, PCT levels were significantly higher in theviimoderate/severe subgroup. Cases with attack whom hospitalization had beenindicated, were divided into two subgroups in regard to indication of NIMVtreatment or not, PCT levels were significantly different between subgroups. WhenPCT level was evaluated as five times higher than its normal upper limit, in 80% ofhospitalized patients with NIMV indication, PCT was higher than 0.25 ng/ml and theresult were statistically significant. In the correlation analysis, PCT levels werepositively correlated with CRP, sedimentation rate, WBC and percentage ofneutrophils, while the parameters of ABG were negatively correlated with pH andpO2 and positively correlated with pCO2 and negatively correlated with PFTsparameters of FVC and VC.In conclusion, it can be thought that, in COPD patients with attack, themild/severe attack group, who needed hospitalization and hadNIMV treatment indication, had significantly higher PCT levels, and so thisparameter may be a guide not only diagnosing attacks and also determiningtreatment.