Türkiye'de çeşitli makroekonomik değişkenlerin turizm gelirlerine etkisi
The effect of various macroeconomic variablas on tourism revenues in Turkey
Yazar: EMİRHAN SERİN
Danışman: PROF. DR. MELİHA ENER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: BRICS = BRICS ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Turizm = Tourism ; Turizm gelirleri = Tourism incomes ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Turizm sektörü, günümüzde dünya ekonomisi için önemli bir gelir kaynağıdır. Gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülke turizm sektöründen ekonomik olarak faydalanabilmek için yoğun çaba göstermektedir. Bu çalışmada Türkiye'nin turizm gelirlerini etkileyen çeşitli makroekonomik değişkenlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Makro düzeyde turizm gelirlerini etkileyen çeşitli değişkenlerin tespit edilmesi, politika önerisi geliştirmede ve uygulanmasında önemli rol oynamaktadır.  Bu amaçla, 1996-2020 yılları için ekonomik yapıları benzerlik gösteren BRICS-T ülke grubu (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) veri alınarak çeşitli makroekonomik değişkenlerin turizm gelirleri üzerindeki etkisi, uzun ve kısa dönem ilişkileri incelenerek araştırılmıştır. Westerlund ve Edgerton (2007) LM Boostrap Eşbütünleşme test sonucuna göre seriler uzun dönemde birlikte hareket etmektedir. FMOLS uzun dönem katsayıları tahmin sonuçlarına göre, araştırmada ele alınan ülkeler için bağımsız değişkenler turizm gelirleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Enflasyon değişkeninin turizm gelirlerini azaltıcı bir etkisi vardır. Panel geneli için; enflasyon %1 arttıkça turizm gelirleri %7,1 azalmakta, kişi başına GSYH %1 arttıkça turizm gelirleri %12,7 artmakta, reel döviz kuru %1 arttıkça turizm gelirleri %11,9 artmakta ve politika istikrar endeksi %1 arttıkça turizm gelirleri %5,2 artış göstermektedir. Çalışmada, Dumistrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik testi uygulanmış ve test sonucunda değişkenler arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır.

Abstract:
The tourism sector is a significant source of income for the world economy today. Many developed and developing countries make great efforts to benefit from the tourism sector economically. In this study, it is aimed to determine various macroeconomic variables that affect Turkey's tourism revenues. Identifying various variables that affect tourism revenues at the macro level has an important role in policy proposal development and implementation. For this purpose, the effects of various macroeconomic variables on tourism revenues have been studied  by examining the long- and short-term relationships by obtaining data from the BRICS-T country group (Brazil, Russia, India, China, South Africa and Turkey), which have similar economic structures for the years 1996-2020. According to the results of Westerlund and Edgerton (2007) LM Boostrap Co-integration test, the series move together in the long run. According to FMOLS long-term coefficients estimation results, independent variables have a significant effect on tourism revenues for the countries covered in the research. The inflation variable has a reducing effect on tourism revenues. For the panel in general; as inflation increases by 1%, tourism revenues decrease by 7.1%, as  GDP increases by 1% per person, tourism revenues increase by 12.7%, as the real exchange rate increases by 1%, tourism revenues increase by 11.9% and as the politics stability index increases by 1%, tourism revenues increase by 5.2%. Dumistrescu and Hurlin (2012) panel causality test was applied and as a result of the test, a one-way causality relationship was found between the variables.