Türkiye'de tarımsal destekleme politikası uygulamaları, bu uygulamalar sonucu ortaya çıkan üretici ve tüketici transferleri ve bunun çukurova tarımına etkileri /
Yazar: M.NECAT ÖREN
Danışman: PROF.DR. OĞUZ YURDAKUL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Destekleme politikaları = Support policies ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım fiyat politikası = Agricultural price policy ; Tüketiciler = Consumers ; Çukurova bölgesi = Çukurova region ; Üreticiler = Producers

Özet:
VI öz Bu çalışmada, önce tarımsal destekleme politikalarının genel bir kuramsal değerlendirilmesi yapılarak, ülkemizdeki uygulamalar yine bu açıdan incelenmiştir. Daha sonra tarımsal destekleme politikaları sonucu ortaya çıkan üretici ve tüketici transferlerini ölçmek amacıyla OECD tarafından geliştirilen ÜYD ve TYD modeli tanıtılarak, ülkemizde bu modele göre hesaplanmış değerler verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise, izlenen destekleme politikaları sonucu ortaya çıkan üretici transferlerinden Çukurova bölgesinin (ASO) yararlanma düzeyi ÜYD modeli sonuçlarından hareketle belirlenmiş ve bunun bölge tarımına etkileri çeşitli yönlerden incelenmiştir. Araştırma sonucunda, ülkemizde tarım kesimine yönelik sistemli ve kararlı bir politikanın izlenmediği ve uygulamaların daha çok günün ekonomik ve siyasi koşullarına göre değiştiği belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, tarım kesimine yönelik destekler zamanla ve üründen ürüne önemli değişiklikler göstermiştir. Çukurova bölgesinin izlenen tarımsal politikalar sonucu ortaya çıkan üretici transferlerinden yararlanma düzeyi ülke ortalamasının oldukça üzerindedir. Ancak, bazı yıllar bölgenin tarımsal sübvansiyonlardan yararlanma düzeyi, ülke ekonomisine katkısı oranında değildir. Diğer taraftan, bölgenin tarımsal sübvansiyonlardan yararlanma düzeyi oldukça kararsız bir gelişim göstermektedir. Bu durum destekleme politikalarının bölge tarımını yönlendirmedeki etkinliğini düşürmektedir.

Abstract:
VII ABSTRACT In this study, firstly a general theoretical evaluation of the agricultural support policies was made and agricultural policies of Turkey were investigated under the light of this evaluation. Then, Producer Subsidy Equivalent (PSE) and Consumer Subsidy Equivalent (CSE) models, developed by OECD in order to measure the producer and consumer assistance occuring as a result of agricultural support policies, were introduced and computational values obtained by using these models for Turkey were given. In the last part of the study, levels of assistance realized in Çukurova region (Lower Seyhan Plain) from subsidies and their impacts on agriculture in the region were investigated from different views. As a result of the study, it was understood that a systematic and stable policy for agricultural sector has not been implemented and policies have been changed by economic and political conditions in Turkey. Therefore, subsidies towards agriculture have showed a great variation by time and by crops. The level of the assistance occured in Çukurova region from the subsidies is rather high as compared to country wide. However, in many years utilization level of the region from the subsidies is not much high when it was compared to its contribution to the national economy. On the other hand, occuring subvention in the region shows a rather unstable progress. These factors impedes the efficiency of the subsidy policies in the direction of agriculture in the region.