Kimya sektöründeki bir işletmenin REBA, ROSA ve CMDQ yöntemleriyle ergonomik risklerinin değerlendirilmesi
Assessment of ergonomic risks of an enterprise in the chemical sector with REBA, ROSA and CMDQ methods
Yazar: FIRAT ALTUNEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KAYHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu çalışmada; kimya sektöründe yer alan bir işletmenin çalışma koşulları tamamen birbirinden farklı iki ayrı çalışma ortamında (ofis ortamında ve ağır ve tehlikeli işler sınıfındaki kimyasal madde depolama tesisinde); ofis çalışanları için ROSA (Hızlı Ofis Rahatsızlık Değerlendirmesi) Yöntemi ve CMDQ (Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlığı Anketi) yöntemleri birlikte kullanılarak, kimyasal madde depolama tesisinde çalışanlar için ise REBA (Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi) Yöntemi kullanılarak ergonomik risk analizleri gerçekleştirilmiştir. Ofis ortamında iki farklı metot kullanılarak hem gözlemcinin hem de gözlemlenen kişilerin bütünleyici olarak katılımcısı olduğu bir yaklaşımla çalışanların yaşamış oldukları Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR) ile anlamlı bir ilişkisi olup olmadığı analiz edilerek tartışılmıştır. 
Birbirinden farklı iki ayrı çalışma ortamındaki çalışanların ne düzeyde ergonomik risklere maruz kaldıkları ve işletmenin devreye aldığı ergonomi uygulamalarından ne ölçüde faydalanabildikleri gözlemlenmiş; Kas İskelet Sistemine zararlı etkileri olabileceği düşünülen görevler de ele alınarak işletmede gerçekleştirilecek ergonomik risk değerlendirme ve iyileştirme çalışmalarına katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Çalışmada, ofis ortamında en çok, ofis sandalyelerinin yeterince ergonomik olmaması ve kullanıcıların sandalyeleri yeterince kendilerine göre ayarlayamamasından; fiziki gücün yoğunlukla kullandığı kimyasal madde deposunda ise en çok, manuel elleçlemenin yapıldığı paletten ürün alma/palete ürün koyma operasyonlarından kaynaklı duruş uygunsuzlukları nedeniyle yüksek risklere sahip oldukları saptanmıştır.
Ofis çalışanları için ergonomik ofis sandalyelerinin tercih edilmesi ve bunların doğru ayarlanması konusunda eğitilmeleri; kimyasal madde depolama tesisinde ise manuel elleçlemeden kaçınılarak kaldırma-iletme ekipmanlarının kullanılması, manuel elleçleme gerektiğinde ise yükün çalışanla aynı seviyeye getirildikten sonra operasyonun gerçekleştirilmesi, işletmede saptanan yüksek risklerin minimize edilmesi için spesifik olarak önerilmiş aksiyonlardır.
Anahtar Kelimeler: CMDQ, Çalışma duruşu, Ergonomi, REBA, ROSA

Abstract:
In this study; ergonomic risk analyzes were carried out in two completely different working environments (at office and at chemical storage facility in heavy and hazardous category) of an enterprise in the chemical sector. ROSA (Rapid Office Strain Assesment) & CMDQ (Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire) methods are used together for the office employees and REBA (Rapid Entire Body Assessment) method used for the employees at the chemical storage facility. Using two different methods in the office environment, it has been analyzed and discussed with an approach in which both the observer and the observed people are integrative participants, whether there is a significant relationship with the musculoskeletal disorders experienced by the employees.
It has been observed to what extent the employees in two different working environments are exposed to ergonomic risks and to what extent they can benefit from the ergonomics applications commissioned by the enterprise. It is aimed to contribute to the ergonomic risk assessment studies and improvement activities to be carried out in the enterprise by considering the tasks that are thought to have harmful effects on the musculoskeletal disorders.
In the study, it has been determined that high risks mostly due to the office chairs are not ergonomic enough and users cannot adjust their seats sufficiently at the office; and in the warehouse, where physical force is heavily used, due to the inconveniences arising from the operations of picking/putting products from/to the pallet where manual handling is performed.
Preferring ergonomic office chairs and provide required training for adjusting them correctly for office workers; and using lifting-and-transfer equipment by avoiding manual handling and  ensuring the operations are carried out after the load is brought to the same level with the employee when manual handling required in the warehouse – these are the actions specifically recommended to minimize the high risks detected in the enterprise.
Keywords: CMDQ, Working posture, Ergonomics, REBA, ROSA