Çocuk yaş grubu travma olgularının değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
The evaluation of pediatric trauma cases and determination of affecting factors
Yazar: ZÜLBİYE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tedavi = Emergency treatment ; Acil tıp = Emergency medicine ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çocuk yaş grubu travma olgularını değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipte yapılan araştırma, Eylül 2014-Haziran 2015 tarihleri arasında, Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Servis Kliniğinde, araştırmaya katılmayı kabul eden 0-18 yaş grubu travma yaşayan çocuklar (S=355) ve ebeveynleri (S=355) ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, bir soru formu ve Travma Skorlaması, Pediatrik Glaskow Koma Skalası, Motor ve Sözel Yanıt Skorlaması kullanılmıştır. Elde edilen veriler, yüzdelik dağılımlar, ortalama, varyans,  t testi ve ki-kare ile analiz edilmiştir. Araştırmada, etik ilkelere uyulmuştur.
Bulgular: Çocukların travma ortalaması 7.95±3.18 olarak bulunmuştur. Bir yaşında ve daha küçük olanların (p<.05), ilkokul-ortaokula gidenlerin (p<.05) önemli düzeyde daha ağır travma yaşadıkları, travma düzeyini annelerin çalışma durumu (p<.01) ve baba yaşının (p<.05) etkilediği, çalışmayan annelerin ve 23-35 yaş grubundaki babaların çocuklarının önemli düzeyde daha ağır travma yaşadıkları saptanmıştır. Trafik kazası ile oluşan (p<.01) ve gövde bölgesinde travması olan (p<.01), multiple-çoklu tip travması olanların (p<.01) bilinç, motor ve sözel yanıtların önemli düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir. Çocukların bilinç ve motor yanıt düzeyi ile travma düzeyi arasında pozitif yönde orta (p<.001), motor ve sözel yanıt ile bilinç düzeyi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<.001).
Sonuç: Çocukların hem evde hem sokakta hem de okulda ciddi travmalar yaşadıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca, travma düzeyinin iyileşmesine paralel olarak bilinç, motor ve sözel yanıt düzeylerinin de iyileşmesi, travma ciddiyetinin hafifletilmesine yönelik girişimleri gerektirmektedir. Bu konuda, ailelerin, okul yönetimleri ve öğretmenlerin kazaları önlemeye yönelik koruyucu tedbirler almaları konusunda bilgilendirilmeleri ve bilinçlendirilmeleri olumlu katkılar yapabilir. 

Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Çocuk, Travma, Hemşire

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to evaluating of pediatric trauma cases and determination of affecting factors.
Material and Method: This study, which is descriptive type, applied to the children aged 0-18 who had trauma and their parents who accepted to participate to this study between September 2014 and June 2015 in the emergency service of Erzurum Regional training and research hospital. For gathering data a questionary form and trauma scoring, Pediatric Glaskow Coma Scale, motor and verbal response scoring were used. Acquired data was analysed by percentage distribution, average, variance, t- test and chi square. Ethic principles were considered during the study. 
Results: The average of trauma of the children was 7.95+3.18. It was determined that those who are one year old or younger (p<05) and studying in primary or secondary schools (p<05) had major traumas and the level of trauma was affected by their mother's working conditions (p<01) and father's ages.  It was also determined that children of nonworking mothers and the fathers aged 23-35 had major traumas significantly.  The consciousness, motor and verbal responses of the children, who had multiple traumas and traumas in chest occurring from traffic accidents or other injuries, were significantly lower. It was found out that there was a medium positive relationship between children's consciousness and motor response level and trauma levels and there was a strong positive relationship between children's motor and verbal response level and trauma levels. 
Conclusions: It was determined that the children had serious traumas at home, on the streets and at schools. Moreover, it requires the interventions to alleviate the trauma seriousness and to recover consciousness, motor and verbal responses in parallel with recovery of the level of trauma. It might have positive effects on this topic that families, school managements and teachers are informed and their awareness of taking protective measures to prevent accidents are raised.

Keywords: Emergency, Child, Trauma, Nurse.