Hazreti Peygamber (sav) döneminde ekonomik hayat
Economic life in the time of the Prophet (sav)
Yazar: İBRAHİM HALİL GÜMÜŞTEKİN
Danışman: PROF. DR. ADEM APAK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik durum = Economic situation ; Ekonomik hayat = Economic life ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Bu çalışmanın amacı câhiliye dönemi ekonomik yapısını göz önünde
bulundurarak Hz. Peygamber (sav) dönemi ekonomik yapısını, ilk kaynakları temel
alarak ve Hz. Peygamber'in (sav) ekonomik alanda ortaya koyduğu ilkeleri bir tarihçi
nazarıyla incelemektir. Bu itibarla öncelikle câhiliye döneminde Hâşim tarafından ortaya
konulan îlâf müessesi sayesinde önemli bir ticaret merkezi haline gelen Mekke, dinî bir
görünüm arz etse de Mekkeli müşrikler için iktisadî bir kaynak olan Kâbe'nin de
bulunmasıyla ekonomik açıdan bölgenin en güçlü şehirlerinden birisi olmuştur. Kureyş
tarafından ortaya konulan ahmesîlik (hums) kurumuyla birlikte bölgenin ticaret merkezi
olan panayırların burada ve civar yerlerde kurulmuş olması Mekke'yi daha da güçlü hale
getirmiştir.
610 yılında Hz. Muhammed'e (sav) peygamberlik verilmesiyle İslâm'ın Mekke
dönemi başlamıştır. İlk aşamada dayanışma ve yardımlaşmaya dayalı pasif bir ekonomik
sistem oluşturan Hz. Peygamber (sav), Medine'ye hicretiyle birlikte İslâm'ın ekonomik
yapısını ortaya koymuştur. Müslümanlara ait bir pazar yeri kurup buradan vergi
alınmayacağı ve sabit mekanlar edinilmeyeceğini beyan ederek pazarı ticaret açısından
cazip hale getirmiştir. Medine pazarından uygulattığı alışveriş ilkeleriyle cahiliye ve
İslâmî dönemin ekonomik yapısının farkını ortaya çıkarmamızı sağlamıştır. Buna ilaveten
tarım ve hayvancılık konusunda teşvikte bulunmuş, boş arazileri tarıma açmayı
emretmiştir. Kişinin en hayırlı kazancının el emeği olduğunu söyleyip, Müslümanları
zanaat işlerine yönlendirmiştir. Medine'ye hicretiyle birlikte ticaret konusunda mâhir
v
olan muhacirler ile tarım konusunda bölgenin en iyileri olan Ensar'ı birbiriyle kardeş ilan
edip şehirde üretim-ihracat döngüsünün kurulmasını sağlamış, böylelikle siyasî açıdan
güçlenen Medine İslâm devleti ekonomik olarak da güçlenmeye başlamıştır.

Abstract:
The aim of this study is to compare the economic structure of the Islamic period
with the economic structure of the ignorant period based on the first sources. It is to look
at the principles laid out by the Prophet (SaaS) in the economic sphere with the evil eye
of a historian. In this respect, the establishment in the era of ignorance ilaf laid by Hashim
primarily thanks to Mecca, which became an important center of trade, here is religious
in appearance, but also an economic resource for the discovery of the Kaaba, which is
Meccan pagans economically, has been one of the most powerful cities in the region. The
fact that the fairs, which are the commercial center of the region together with the
ahmesilik institution laid out by the Quraysh, were established here and in the
surrounding places has made Mecca even stronger.
In the year 610 Hz. The Mecca period of Islam began here with the prophethood
of Muhammad (peace and blessings of Allaah be upon him). Here, at the first stage,
Hazrat Mahdi (as), who creates a passive economic system based on solidarity and
assistance. The Prophet (SaaS) revealed the economic structure of Islam with his
emigration to Medina. He established a market place owned by Muslims here and
declared that taxes would not be levied and fixed places would not be acquired, making
the Sunday attractive from a trade point of view. He allowed us to reveal the difference
between the economic structure of ignorance and the Islamic era with the principles of
vii
shopping that he applied from the Medina market. In addition, he encouraged agriculture
and animal husbandry and ordered the opening of empty land for agriculture. He said
that the most beneficial gain of a person is manual labor and directed Muslims to craft
work. In addition, with the emigration to Medina, the Muhajirs, who were skilled in trade,
and the Ansar, who were the best in the region, declared each other brothers and
established a production-export cycle in the city, thus the politically strengthened Islamic
State of Medina began to strengthen economically.