Madde bağımlılığı ve şiddet döngüsü: Madde bağımlısı kadınlarda şiddet deneyiminin incelenmesi
Substance   addiction and the cycle of violence: Investigation of the experience of violence in addicted women
Yazar: GÜNSELİ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ARDIÇ ÇOBANER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek artan madde bağımlılığı, biyolojik, sosyal ve psikolojik bir sorundur. Madde kullanımında bireyin kişilik yapısından aile içi ilişkilere, sosyo-   ekonomik statü ve kişinin çevresinde madde kullananların varlığına kadar pek çok etken sayılırken, kadınların madde kullanmaya başlaması ve madde bağımlılığı sürecinde şiddet, önemli bir risk faktörü olarak ortaya çıkmaktadır. Öyle ki şiddet bir döngü olarak madde kullanımına başlama riskini arttırırken, bağımlılık sürecinde de farklı şekiller alarak devam etmekte, bazen de kadını şiddetin faili haline getirmektedir. Bu çalışmanın amacı; madde kullanan kadınların madde kullanımına başlama, bağımlılık sürecinde karşılaştıkları şiddet türlerini ve bu şiddetin madde bağımlılığı sürecindeki (maddeye başlama ve tedavi) etkisini incelemektir. Bu çalışma ayrıca kadınların madde kullanımı ve madde bağımlılığı sürecinde tedaviye başlama ve tedaviyi sürdürme aşamalarında ne tür engellerle karşılaştığını; bu süreçte de şiddet faktörünün devam edip etmediğini ve yine bu engellerin toplumsal cinsiyet ile ilişkisini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan fenomenolojik (yorumsamacı) yaklaşıma göre planlanmış ve veriler derinlemesine görüşme ile toplanmıştır. Görüşmeler Ankara ve Mersin'de ikamet eden madde bağımlılığı öyküsü bulunan 18 yaş üstü kadınlarla, bu illerde yer alan alkol ve madde bağımlılığı tedavi merkezleri (AMATEM) ve Yeşilay Danışma Merkezlerinde (YEDAM)'larda yüz yüze ve online olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma ulusal literatürde, kadınlar ve madde bağımlılığı alanında sayıca yetersiz olduğu görülen çalışmalara ve kadınların, madde bağımlılığından korunmasına ve yine kadın bağımlıların tedavi süreçlerindeki bariyerlerin belirlenip bu süreçlere katılımlarının arttırılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
Substance addiction, which is increasing in our country as well as all over the world, is a biological, social and psychological problem. While many factors are considered in substance use, from the individual's personality structure to family relationships, socio-economic status and the presence of substance users in the person's environment, violence emerges as an important risk factor in the process of women starting to use substances and substance addiction. So much so that, while violence increases the risk of starting substance use as a cycle, it continues in the addiction process, taking different forms, and sometimes turns women into perpetrators of violence. The purpose of this study; To examine the types of violence that women who use substances encounter during the process of starting substance use and addiction, and the impact of this violence on the substance addiction process (starting substance use and treatment). This study also examines what kind of obstacles women face in the process of substance use and substance addiction, in starting and continuing treatment; It aims to understand whether the violence factor continues in this process and the relationship between these obstacles and gender. The study was planned according to the phenomenological (interpretive) approach, one of the qualitative research methods, and the data was collected through in-depth interviews. Interviews were conducted face-to-face and online with women over the age of 18 with a history of substance addiction residing in Ankara and Mersin, at alcohol and substance addiction treatment centers (AMATEM) and Green Crescent Advisory Centers (YEDAM) in these provinces. The study aims to contribute to the studies that appear to be insufficient in the Turkish literature in the field of women and substance addiction, and to protect women from substance addiction and to identify the barriers in treatment processes and increase their participation in these processes.