Tedarik zinciri yönetiminde yapay zeka tabanlı talep tahmini: Bir tekstil firmasında uygulama
Ai-based demand forecast in supply chain management: İmplementation in a textile company
Yazar: BUSE CEREN AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE MERDİVENCİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Matlab = Matlab ; Talep = Demand ; Talep tahmini = Demand estimation ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Yönetim = Management

Özet:
İşletmeler, günümüz küreselleşen dünyada artan maliyetler ve dijitalleşme sonucu değişen rekabet koşullarına karşı ayakta kalabilmek için karşılaştıkları çeşitli sorunlara etkin çözümler üretip karar vermek zorundadırlar. Bu bağlamda Tedarik Zincirini doğru yönetmek çok önemlidir. Sürprizlerle karşılaşmamak, maliyetleri önceden belirleyip öngörmek ve bu öngörüleri tutarlı kılmak tahmin ile mümkün olur. Talep tahminlerinin yüksek doğrulukla elde edilmesi, tüm tedarik zinciri yönetimi süreçlerinin başarısı için kilit bir faktördür.
Yaşanan küresel pandemi sebebiyle ülkeler arası seyahat ve ticari faaliyetlere getirilen kısıtlamalar en büyük değişikliklerin tedarik zincirinde yaşanmasını sağlamıştır ve tedarik zinciri yönetimini olumsuz etkilemiştir. Bu etkiler otomotiv yedek parça sektöründen gıda sektörüne, tekstilden turizme kadar birçok sektörü uzun süre etkilemeye devam etmiştir. Bu yüzden en çok etkilenen sektörlerden biri olan tekstil sektöründe değişen talebin doğru ve hızlı bir şekilde tahmini işgücü ve kaynak planlamalarının etkin bir şekilde yapılması açısından önem arz etmektedir. 
Tahminin amacı işletmelerin gelecekte karşılaşabilecekleri durumları önceden öngörmek, çeşitli veri ve teknikleri kullanarak önceden önlemler alınmasını sağlamaktır. Bu sebeple yapılan çalışmada, istatistiksel talep tahmin yöntemlerinden yapay sinir ağları kullanılarak işletmeye bir tahmin modeli önerilmiştir. 
Çalışmada, tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir işletme ele alınmıştır. Tekstil sektöründe faaliyet gösteren firmanın 2018-2021 yılları arasındaki satış verileri alınarak araştırmaya dahil edilmiştir. MATLAB programı ile satış verileri kullanılarak tahmin modeli oluşturulmuştur. Eğitim verileri ile çıktı verileri karşılaştırılmıştır. Uygulama sonrası yapılan hata testi sonuçları, modelin yaptığı tahminlerin güvenilir ve tutarlı olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In today's globalizing world, businesses have to produce effective solutions and decide on various problems they encounter in order to survive against the changing competitive conditions as a result of increasing costs and digitalization. In this context, it is very important to manage the Supply Chain correctly. It is possible to avoid surprises, to predict and predict costs, and to make these predictions consistent with forecasting. Obtaining demand forecasts with high accuracy is a key factor for the success of all supply chain management processes.
Restrictions on international travel and commercial activities due to the global pandemic have caused the biggest changes in the supply chain and adversely affected the supply chain management. These effects continued to affect many sectors for a long time, from the automotive spare parts sector to the food sector, from textiles to tourism. For this reason, accurate and fast estimation of the changing demand in the textile sector, which is one of the most affected sectors, is important in terms of effective workforce and resource planning.
The purpose of forecasting is to predict the situations that businesses may encounter in the future and to take precautions in advance by using various data and techniques. For this reason, in this study, a forecasting model was proposed to the enterprise by using artificial neural networks, one of the statistical demand forecasting methods.
In the study, a business operating in the textile sector is discussed. The sales data of the company operating in the textile sector between the years 2018-2021 were taken and included in the research. A forecasting model was created using the sales data with the MATLAB program. Training data and output data were compared. Error test results after the application showed that the predictions made by the model were reliable and consistent.