Yolcu bilgilendirme sistemlerinin toplu ulaşım kullanıcı davranışları üzerindeki etkilerinin modellenmesi
Modeling of the effects of passenger information systems on public transport users behaviours
Yazar: GİZEM DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZUYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Günümüzde artmakta olan nüfus ve gelişen sosyo-ekonomik seviye sebebiyle özel araç sayısında artış meydana gelmiştir ve buna paralel olarak trafik problemlerinde de önemli bir artış söz konusudur. Bu sorunun çözümü için ise halkı toplu taşıma kullanmaya yönlendirmek adına toplu taşıma sistemleri geliştirilmektedir.Teknolojisinde yaşanan gelişmeler ulaştırma sektörünü de etkilemiş, özellikle son yıllarda Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) adı altında bilişime dayalı sistemler geliştirilmiştir. Bu sistemlerin amacı, yol güvenliğini artırmak, kara ulaşımın kapasitesini artırmak, kara ulaşımının çevre ve enerji kaynakları üzerindeki negatif etkilerinin azalmasını sağlamak ve bu sistemin geliştirileceği ve yaygınlaştırılacağı bir ortam geliştirmektir. Yapılmış olan bu çalışmada son zamanlarda toplu taşımada yaygın olarak kullanılmaya başlanmış olan Gerçek Zamanlı Yolcu Bilgilendirme Sistemlerinin (GZYBS) yolcular üzerindeki potansiyel etkisinin araştırılmasıdır. Araştırma İzmir'de yapılmıştır. İzmir' de toplu taşımada yolcu bilgilendirme sistemlerinin çeşitli örnekleri mevcuttur. Gelişen teknolojik gelişmeler sonuncunda bu tür sistemler araç-içi ve araç dışı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Özellikle yolculuk öncesi sağlanan bilgiler, yolculara yolculuk öncesi karar verme sürecinde fayda sağlamaktadır. İzmir'in çeşitli bölgelerinde bulunan 13 durakta video kamerayla çekimler yapılarak yolcuların bekleme sürelerini içeren veriler elde edilmiştir. Çalışmanın amacı ise mevcut olan yolcu bilgilendirme sistemlerinden akıllı durakların yolcuların kararlarını ve yolcuların durakta bekleme sürelerini nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu anlamda yolculara ve duraklara ait çeşitli bağımsız değişkenlerin bekleme süresine etkisi incelenmiştir.Yapılan değerlendirmeler yolcu bilgilendirme sistemlerinin olduğu duraklarda yolcuların bekleme süresinin nispeten daha az olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra yolcuların bekleme süresini olumlu anlamda etkileyen diğer değişkenler; duraktaki kapalı bölme sayısı, durağın sıra oranı ve duraktan geçen hat sayısı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In our contemporary world, the growing population and developing socio-economic level lead to an increase on the number of private vehicles and increased traffic problems in parallel. These problems can be solved by increasing the usage of public transportation by enhancing the public transportation systems. Transportation sector was also affected by the technology developments. In recent years, under the name of informatics-based systems, Intelligent Transportation Systems (ITS) had been developed. The purpose of these systems are, to improve road safety, to increase the land capacity of transportation and to reduce the negative effects on the environment and energy resources. The study has been made on widely used Real-Time Passenger Information Systems (RTPIS), to investigate the potential effects on the passengers. The research was conducted in Izmir, where a variety of passenger information system samples are available. From various regions of Izmir, 13 video recordings were made from different stops, which provided a data for the passengers waiting times. The purpose of the study is to investigate how existing passenger information system, smart stop, affects the decision of the passengers and their waiting times. To understand this, diverse independent variables related to the passengers and stops are examined by their effects on waiting times. The results show that, waiting times on the stops with passenger information systems is relatively smaller than the others. Besides, other constraint that affects the waiting times are; the number of closed compartments on the stops, stop's sequence ratio and number of lines passing from the stop.