Hadisler bağlamında teheccüd namazının yeri ve önemi
The place and importance of tahecjud prayer in the context of Hadiths
Yazar: EDANUR KARA
Danışman: PROF. DR. SAFFET SANCAKLI
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Namaz = Prayer ; İbadet = Worship ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam dinininde temel ibadetlerden biri namazdır. Namaz kişinin Allah ile irtibatını güçlendiren ve kişinin yaşamına denge sağlayan bir ibadettir. Müslümanın hayatını düzene koyan namazlardan biri de teheccüd namazıdır. 
 Teheccüd namazı yatsı namazı ile sabah namazı arasında bir miktar uyuyup uyandıktan sonra kılınan namaza denir. Henüz beş vakit namaz, oruç, zekât farz kılınmadan teheccüd namazını emreden ayetlerin indirilmesi bu namazın önemini ortaya koymaktadır. Gece vaktini Allah'a secde ile geçiren müminleri övücü ifadelerin olması da buna işarettir. Müzzemmil sûresinin ilk âyetleri indirildikten sonra bu namaz başta Hz. Peygamber (s.a.v.)'e ve müslümanlar üzerine farz kılınmıştır. Hz. Peygamber ve ashabı bu namazı eda etmişlerdir. Daha sonra bir kolaylaştırma getirilerek Müzzemmil sûresinin 20. âyetleri ile Müslümanlar üzerinden bu farziyet kaldırılmıştır. Sadece Hz. Peygamber (s.a.v.) 'e farz kılınmıştır. Şöyle ki bu namaz ümmet üzerine nâfile bir namaz olsa da Kur'ân-ı Kerim'in teşvik ettiği eda etmemizi istediği bir namazdır.
Nâfile bir namaz olan teheccüd namazı ile alakalı daha önce bu kapsamda bir yüksek lisans tezinin yapılmamış olması bu çalışmanın temel saikidir. 
Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konuyla ilgili kavramlar ele alınmıştır. İkinci bölümde Kur'ân-ı Kerim'de teheccüd namazının önemi âyetler ışığında tahlil edilmiştir. Teheccüd manasına gelen âyetler çeşitli tefsirlerden açıklanarak şârinin maksadı verilmeye çalışılmıştır. Üçüncü başlığımız ise hadislerde teheccüd namazının yeri ve önemidir.  Bu bölümde de başta Hz. Peygamber (s.a.v.)'in uygulamaları ile teheccüd namazı ele alınmıştır. Daha sonra teheccüd namazının hükmü başta olmak üzere fıkhi konular açıklanmıştır. Konunun Kütüb-i Sitte içerisindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler:  Hadis, İbadet, Namaz,  Kıyâmu'l Leyl, Teheccüd Namazı.

Abstract:
One of the basic religious practise of İslam is prayer (salat). Salat is a practise that strengthens a person's connection with God (Allah) and provides balance in one's life. Another prayer that puts a Muslim's life in order is tahajjud.
Tahajjud is a voluntary prayer which one should pray in the later part of the night, between İsha'a and fajr after getting some sleep. The revelation of the verses that order the tahajjud before salat, sawm, and zakat are made obligatory, reveals the importance of tahajjud. In addition, the presence of expressions praising the believers who prostrate to Allah during the night is a sign of this. Prophet Muhammad and his companions performed this prayer. Later, a facilitation was introduced in the twentieth verse of Surat al-Muzzammil and this obligation was lifted for Muslims except for Prophet Muhammad (peace be upon him). This prayer is encouraged by the Qur'an, even though it is a voluntary one for the Ummah. In this regard, Prophet Muhammad is the best guide.
The main motive of this study is that no master thesis has been made in this context related to tahajjud before.
Our study consists of an introduction and three parts. In the first chapter, the concepts related to the subject are discussed. In the second chapter, the importance of Tahajjud in the Qur'an is analyzed in the light of the verses. The verses that mean tahajjud are explained with various tafsirs and the purpose of Allah is tried to be explained. In the third chapter, the place and importance of tahajjud in hadiths are discussed. In this section, Tahajjud is discussed in the light of Prophet Muhammad's practices. Then, fiqh issues, especially the provision of tahajjud, is explained. The place of the subject in the Kutub-i Sitte is tried to be determined.
Keywords: Hadith, religious practises, salat, night prayer, tahajjud.