Kültürü yapılan kekik türlerinde farklı kurutma yöntemlerinin bazı kalite özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması
The investigation of effects on some of quality characteristics of different drying medhods of cultivated species of oregano and thyme
Yazar: ZEYNEP ÇAKIR KAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2016-2017 yılında Konya ekolojik şartlarında kültürü  yapılan bazı kekik türlerinin (O. vulgare, O. majorana, O. onites ve T. vulgaris), farklı kurutma işlemlerinin bazı kalite özellikleri üzerine etkilerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada tarla denemeleri Selçuk Üniversitesi Tıbbi Bitkiler Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde; kalite analizler ise Ziraat Fakültesi Tıbbi Bitkiler Araştırma Laboratuvarında yürütülmüştür. 
               Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; Farklı kekik türlerinin bazı kalite özellikleri  üzerine uygulanan kurutma yöntemlerinin önemli etkilerinin olduğu söylenebilir. En yüksek uçucu yağ verimi gölgede kurutulmuş Ak kekik (O. majorana) herbasından (% 5.01) elde edilmiştir. Bununla birlikte uçucu yağ bileşenleri bakımından kekik türlerinde en yüksek karvakrol miktarı gölgede kurutulmuş İstanbul kekiğinden (O. vulgare) elde edilmiştir.  Önemli uçucu yağ birleşenlerinden timol miktarı ise  kurutma dolabında kurutulmuş Yayla kekiğinden  (T. vulgaris)  % 68.03 elde edilmiştir. Kekik türleri mineral içerikleri (Fe, Zn, Mn, N, P ve K) bakımından değerlendirildiğinde genel olarak üzerinde çalışılan türler arasında Bilyeli kekiğinin (O. onites) zengin olduğu söylenebilir. Bu çalışma kapsamında kekik türlerinin uçucu yağlarının antioksidan aktiviteleri bakımından İstanbul kekiğinin (O. vulgare)  en yüksek kapasiteye sahip olduğu söylenebilir. Bu araştırma sonuçlarına göre; Konya ve benzer ekolojilerde kültürü yapılan kekik türlerinin hasat sonrası kurutma işlemlerinin kekik ürünleri kalitesi üzerine önemli etkilerinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kekik, Uçucu yağ, Origanum vulgare, Origanum majorana, Origanum majorana, Origanum onites, Thymus vulgaris, Antioksidan aktivite, Mineral

Abstract:
This research was carried out to determine the effects of some thyme and oregano species (O. vulgare, O. majorana, O. onites and T. vulgaris) cultivated under Konya ecological conditions in 2012-2013 on some quality properties of different drying methods. In the study, plant cultivated studies were carried out in The Research and Application arm Selcuk University, and analysed in The Medical Plants Research laboratory of  Agricultural Faculty.
According to the results obtained from this research; It can be said that drying methods applied on some quality properties  of different thyme and oregano species have significant effects. The highest volaite oil yield was obtained from shade dried Akkekik (O. majorana) herbs (5.01%) . However, the highest amount of carvacrol in oregano species in terms of essential oil components was obtained  from shade dried İstanbul oregano (O. vulgare). The amount of thymol, which is one of the importatnt essential oil components, was 68.3% from dried hightland thyme (T. vulgaris) in the drying cabinet. When thyme and  oregano species are evaluated in terms of their mineral contest (Fe, Zn, Mn, N, P ve K) it can be said that Bilyeli oregano (O. onites ) is rich among the studied species in general. .In this study, it can be said that Istanbul oregano (O. vulgare) has the highest capacity in terms of antioxidant activities of essential oils of thyme or oregano species. According to the results of; post- harvest drying of thyme and oregano species cultivated in Konya and similar ecologies have significant effects on the quality of thyme or oregano  products.

Keywords: Thyme, Oregano, Essential oil, Origanum vulgare, Origanum majorana, Origanum majorana, Origanum onites, Thymus vulgaris, Antioxidant activity, Mineral