Takipteki alacakların Türk bankacılık sektörü finansal değişkenleri üzerindeki etkisinin analizi
Analysis of the effect of non-performing loans on financial variables of the Turkish banking sector
Yazar: SÜMEYYA ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SABRİ TOPAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Kredi riski = Credit risk ; Krediler = Credits ; Takipteki krediler = Non-performing loans ; Ticari bankalar = Commercial banks ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Bankalar faaliyetlerini gerçekleştirirken kontrol edilebilir ve kontrol edilemez bir takım risklerle yüzleşebilmektedirler. Söz konusu riskler, bankaların kârlılık ve likiditelerini maruz kaldıkları risk ölçüsünde etkilemektedir. Bankalarda alınan risk yönetim tedbirleri bankaların kârlılık ve likiditelerine ilişkin oluşabilecek riskleri önlemeye ve/veya karşılamaya yöneliktir. Finansal piyasalar içinde faaliyet gösteren bankaların kârlı ve sürdürülebilir bir şekilde faaliyet gösterebilmesinde, karşılaştıkları sorunlu kredi büyüklüklerinin önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu çerçevede sorunlu krediler bankaların kârlılık ve likidite ile ilgili finansal değişkenlerini etkileyen önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Takipteki alacakların, Türk bankacılık sektörü finansal değişkenlerine olan etkileri incelenmek amacıyla yapılan tez çalışmasında Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışma, sektördeki ticari bankaların toplulaştırılmış verilerine ilişkin 2009:01-2019:12 yılları arasındaki 132 aylık dönemi kapsamaktadır. Analiz sonuçlarına göre sektörün NPL (Takipteki Alacaklar (Brüt) /  Toplam Nakdi Krediler) rasyosu ile, sektör kârlılığına ilişkin rasyolar (Vergi Öncesi Kâr / Ortalama Toplam Aktifler,  Dönem Net Kârı / Ortalama Toplam Aktifler, Dönem Net Kârı / Ortalama Özkaynaklar), gelir kalemlerine ilişkin rasyolar (Toplam Faiz Gelirleri / Faiz Getirili Aktifler Ortalaması, Net Faiz Geliri / Ortalama Toplam Aktifler, Ücret-Komisyon ve Bankacılık Hizmetleri Gelirleri / Ortalama Toplam Aktifler, Ücret-Komisyon ve Bankacılık Hizmetleri Gelirleri / Toplam Gelirler), kredi mevduat oranı ve sermaye yeterlilik rasyosu arasında nedensellik ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk Bankacılık Sektörü, Ticari Bankalar, Kredi riski, Sorunlu Krediler, Granger Nedensellik Testi.

Abstract:
Banks may face a number of controllable and uncontrollable risks while performing their activities. These risks affect the profitability and liquidity of banks to the extent of the risk they are exposed to. Risk management measures taken in banks are aimed at preventing and/or covering the risks that may arise regarding the profitability and liquidity of banks. The size of the non-performing loans they encounter plays an important role in the profitable and sustainable operation of banks operating in financial markets. Within this context, non-performing loans emerge as an important concept that affects the profitability and liquidity-related financial variables of banks. In this study Granger causality test was used to examine the effects of non-performing loans on the financial variables of the Turkish banking sector. The study covers the 132-month period between 2009:01-2019:12 regarding the aggregated data of commercial banks in the sector. According to the results of the analysis, it has been determined that there is a causal relationship between the ratio of the sector NPL (Non-Performing Loans (Gross) / Total Cash Loans), the ratios related to the sector profitability profitability (Profit Before Tax / Average Total Assets, Net Income / Average Total Assets, Net Income / Average Shareholders' Equity), the ratios related to revenue items (Total Interest (Profit Share) Income / Interest (Profit) Bearing Assets Average, Net Interest (Profit) Revenues / Average Total Assets, Fees- Commission and Banking Services Revenues / Average Total Assets, Fees-Commission and Banking Services Revenues / Total Revenues), loan to deposit ratio and the capital adequacy ratio.

Keywords: Turkish Banking Sector, Commercial Banks, Credit Risk, Non-Performing Loans, Granger Causality Test.