İklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselmesinin kıyı kırılganlık analizi: Bursa örneği
Coastal vulnerability analysis of sea level rise due to climate  change: Bursa case
Yazar: RAMAZAN BULDU
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN SALİHOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kırılganlık = Vulnerability ; Kıyı alanları = Coastal areas ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Küresel nüfus artışı ile birlikte gelişen sanayi faaliyetleri, kaynak  kullanımlarındaki artış, kentleşmenin yükselişi ve artan fosil yakıt tüketimi sonucunda  atmosferde oluşan sera gazı emisyon etkilerine bağlı ısı artışları yaşandığı bilimsel  araştırmalarla ortaya konmuştur. Küresel iklim değişikliğine bağlı yaşanan deniz  seviyelerindeki yükselme, ülkelerin kıyı ekosistemlerini önemli ölçüde etkileyerek  biyoçeşitlilik kaybına, habitatların yok olmasına ve sonuç olarak ekolojik dengenin  bozulmasına yol açmaktadır. Ekonomik ve sosyal değer taşıyan kıyı alanı kaynakları, tüketime bağlı iklim  değişikliği etkileriyle tehlike altındadır ve ancak güncel sürdürülebilirlik yaklaşımlarıyla ele alınabilir. Bu bağlamda kıyı alanlarının sürdürülebilir yönetiminin sağlanmasında mekânsal planlamanın yanı sıra kıyı ile etkileşim alanına özgü stratejik  yaklaşımla hazırlanan Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi (BKAY) de gereksinim  duyulmaktadır. Bütünleşik Kıyı Alanları Planlaması (BKAP) yaklaşımı ile gelişmiş ve  gelişmekte olan ülkelerde iklim değişikliği adaptasyon stratejileri, eylem planları  hazırlanmakta, ayrıca çeşitli protokol, sözleşme ve anlaşmalar yapılarak küresel iklim  değişikliği sorununun büyük ölçüde önemsendiği görülmektedir. Bu çalışmada, geleceğe dair hazırlanmış deniz seviyesi yükselme senaryolarında  yer alan deniz seviyesi değerleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'ne dayalı modelleme  yöntemine aktarılarak, Bursa ili kıyı alanlarında oluşacak deniz seviyesi yükselmesine  bağlı taşkın alanlarının mekânsal sonuçları hesaplanmıştır. Elde edilen verilerle Kıyı Kırılganlık Endeksi (CVI- Coastal Vulnerability Index) kullanılarak gelecekteki  kırılganlık endeks düzeyi hesaplanarak çıkan sonuçlar ile Bursa ili BKAY Planı kararları ilişkili olarak ele alınmıştır. Modelleme yöntemiyle riskli alanlar ve risk faktörlerinin belirlenmesi bütünleşik kıyı alanı planlamalarında karar vericiler için yol  gösterici niteliktedir. İklim değişikliğinin etkilerine karşı sürdürülebilir ve gerçekçi önlemler alınmasında bu çalışmadaki modelleme yöntemleri kullanılarak planlama  stratejilerine dâhil edilmesi, yasal dayanaklarla güçlendirilmesi ve yönlendirici olması önerilmektedir

Abstract:
It has been demonstrated by scientific research that there is an increase in  temperature due to the effects of greenhouse gas emissions in the atmosphere as a  result of industrial activities developing with global population growth, increase in  resource use, the rise of urbanization and increasing fossil fuel consumption. The rise  in sea levels due to global climate change significantly affects coastal ecosystems of  countries, leading to loss of biodiversity, destruction of habitats and, as a result,  deterioration of ecological balance. Coastal area resources, which have economic and social value, are endangered  by the effects of consumption-related climate change and can only be addressed with  current sustainability approaches. In this context, in addition to spatial planning,  Integrated Coastal Areas Management (ICZM), which is prepared with a strategic 
approach specific to the area of interaction with the coast, is also needed to ensure the 
sustainable management of coastal areas. With the Integrated Coastal Area Planning  (ICAP) approach, climate change adaptation strategies and action plans are prepared in developed and developing countries.
In this study, the spatial results of the flood areas due to sea level rise in the  coastal areas of Bursa province were calculated by transferring the sea level values in  the future sea level rise scenarios to the modeling method based on Geographic  Information Systems (GIS). The results obtained by calculating the future fragility  index level by using the Coastal Vulnerability Index (CVI) with the data obtained were  discussed in relation to the Bursa province ICZM Plan decisions. Determination of  risky areas and risk factors by modeling method is a guide for decision makers in 
integrated coastal area planning. In order to take sustainable and realistic measures  against the effects of climate change, it is recommended to be included in planning  strategies by using the modeling methods in this study, to be strengthened with legal  bases and to be guiding.