Kompozit levhalarda bindirmeli yapışma bağlantılarının hasar davranışları üzerine güneş radyasyonu etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of solar radiation on damage behavior of lapped advesive fittings on composite plates
Yazar: SERHAT ÇORAK
Danışman: PROF. DR. KADİR TURAN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mekanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Yapılan bu çalışmada; direk güneş radyasyonuna (UV) maruz kalan tek bindirmeli yapışma bağıntılı kompozit levhaların hasar yükleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Türkiyenin bulunmuş olduğu coğrafi konumundan kaynaklı olarak UV ışın şiddeti yaz ve sonbahar aylarında diğer aylara göre daha fazla olduğu için çalışma zamanı olarak Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim ayları seçilmiştir. Deney Türkiyenin Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan Diyarbakır ilinde yapılmıştır. Kompozit örneklerin bir kısmı UV ışığına maruz bırakılmadan oda sıcaklığında üretilerek muhafaza edilmiş olup çekme testine tabi tutulmuştur. Diğer numune örnekleri ise bir aylık, iki aylık, üç aylık, dört ve beş aylık süreler boyunca UV ışınına maruz bırakılmıştır. Bu zaman zarfları boyunca günde 6 saat UV ışın şiddetine maruz kalan numuneler her gün solarimetre yardımı ile birer saat aralıklarla ölçülmüştür. Bekletilen bu numunelerin mekanik değerlerinde meydana gelen değişimleri gözlemlemek için tüm numuneler bekleme süresi sonrasında çekme deneyi yapılmıştır. Yapılan bu deney sonuçları bilgisayar ortamında kaydedilerek öncelikle UV ışınına maruz bırakılmayan numunelerin çekme testi sonuçları ile UV ışınına maruz kalan numunelerin sonuçları arasında kıyaslanması yapılıp daha sonra UV ışınına maruz kalan numuneler birbiri içerisinde karşılaştırılması yapılmıştır. UV ışınına maruz kalan deney numunelerinin çekme testi sonrasında yapışma alanlarında meydana gelen hasar tipleri incelenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda Haziran, Temmuz ve Ağustos ayına ait numunenin hasar yükü değerine bakıldığı zaman diğer aylarda bekletilen numuneler arasında en yüksek değere yani 15643 N olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber Haziran-Temmuz-Ağustos ayına ait numunenin UV ışınına maruz kalmayan numunelere göre artış oranı ise %41 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen tüm sonuçlar değerlendirildiğinde UV ışınının tek bindirmeli yapışma kompozit malzemelerin hasar yüklerini arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study; the effects of single-lap adhesion-related composite sheets exposed to direct solar radiation (UV) on the damage loads were investigated. Since the UV radiation intensity is higher in summer and autumn compared to other months due to the geographical location of Turkey, June, July, August, September and October were chosen as the working time. The experiment was conducted in Diyarbakir, in the Southeastern Anatolia region of Turkey. Some of the composite samples were produced and preserved at room temperature without exposure to UV light and were subjected to the tensile test. Other specimens were exposed to UV radiation for one month, two months, three months, four and five months. In order to observe the changes in the mechanical values of these kept samples, tensile test was carried out without waiting for all samples after the waiting period. After the tensile test of the test samples exposed to UV light, the types of damage that occurred in the adhesion areas were investigated. These test results were recorded in the computer environment, and firstly, the tensile test results of the samples not exposed to UV light were compared with the results of the samples exposed to UV light, and then the samples exposed to UV light were compared within each other. In line with these results, when the damage load value of the samples belonging to June, July and August is examined, it is seen that the highest value is 15643 N among the samples kept in other months. However, the increase rate of the sample belonging to June-July-August compared to the samples not exposed to UV rays was calculated as 41%. When all the results obtained were evaluated, it was determined that UV light increased the damage loads of single lap adhesion composite materials.