Adaçayı (Salvia officinalis) ve kızılcık (Cornus mas) bitkilerinin yeşil sentezle gümüş nanopartikül üretiminde kullanılması, özellikleri ve antimikrobiyal etkilerinin belirlenmesi
Determination of properties, antimicrobial effects and use of sage (Salvia officinalis) and cranberry (Cornus mas) plants in production of silver nanoparticle by green synthesis
Yazar: TUĞÇE ÖZEŞER
Danışman: DOÇ. DR. NURAL KARAGÖZLÜ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Ada çayı = Sage ; Antimikrobiyal etki = Antimicrobial effect ; Gümüş nanopartiküller = Silver nanoparticles ; Kızılcık = Cornelian cherry

Özet:
Nanoteknolojinin gıda, elektronik, tıp, tekstil gibi çok çeşitli alanlarda kullanımı son yıllarda artmaya başlamıştır. Özellikle yeşil sentez yoluyla elde edilen gümüş nanopartiküllerin (AgNP) gıdaların işlenmesi, korunması, ambalaj 
materyallerinde ve biyosensör üretiminde kullanılabilirliği konusunda araştırmalar yapılmaktadır. Bu proje kapsamında adaçayı ve kızılcıktan yeşil sentezle elde edilen AgNP'lerin özellikleri ve antimikrobiyal aktivitesi araştırılmıştır. Adaçayı ve kızılcıktan saf su kullanılarak oda sıcaklığında ve 60°C olmak üzere iki farklı sıcaklıkta ekstrakt hazırlanarak, AgNO₃ ile reaksiyonu sonucu AgNP'ler elde edilmiştir. Elde edilen AgNP'lerin karakterizasyonun belirlenerek antimikrobiyal aktivitesinin belirlenmesi için analiz yapılmıştır. Adaçayından oda sıcaklığında (20°C) elde edilen AgNP'lerin spektrofotometre sonucu 360 nm, taramalı elektron mikroskobu (SEM) sonucu 53.77 nm ve küresel şeklinde, X-ışını spektroskopisi (EDX) sonucunda %83.91 Ag içerdiği, Fourier dönüşümlü kızılötesi spektrofotometresi (FTIR) sonucunda C=C, C=O, C-N, C-O ve C-O-C gruplarının indirgemede rol oynadığı ve X-ışını difraktometresi (XRD) analizinde kristal boyutun 37.15 nm olduğu belirlenmiştir. 60°C'de elde edilen AgNP'lerin ise spektrofotometre sonucu 360 nm, SEM sonucu 57.08 nm ve küresel şeklinde, EDX sonucunda %84.38 Ag içerdiği, FTIR sonucunda C-O, C=C ve C=O gruplarının indirgemede rol oynadığı ve XRD analizinde kristal boyutun 34.81 nm olduğu belirlenmiştir. Kızılcıktan oda sıcaklığında (20°C) elde edilen AgNP'lerin spektrofotometre sonucu 500 nm, SEM sonucu 50.86 nm ve küresel şeklinde, EDX sonucunda %82.82 Ag içerdiği, FTIR sonucunda C=O ve C-O gruplarının indirgemede rol oynadığı ve XRD analizinde kristal boyutun 38.81 nm olduğu belirlenmiştir. 60°C'de elde edilen AgNP'lerin ise spektrofotometre sonucu 500 nm, SEM sonucu 61.17 nm ve küresel şeklinde, EDX sonucunda %83.64 Ag içerdiği, FTIR sonucunda C=O ve C=C gruplarının indirgemede rol oynadığı ve XRD analizinde kristal boyutun 37.88 nm olduğu belirlenmiştir. Elde edilen AgNP'lerin Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes, Salmonella Typhi ve Escherichia coli O157:H7 üzerine antimikrobiyal aktiviteleri incelenmiştir. Adaçayından iki sıcaklıkta elde edilen AgNP'lerin L. monocytogenes ve E. coli O157:H7 üzerine etkili olmadığı, S. aureus ve S. Typhi üzerinde 25 mg/mL konsantrasyonundaki AgNP'lerin 7 mm zon oluşturduğu görülmüştür. Kızılcıktan oda sıcaklığında elde edilen AgNP'lerin E. coli O157:H7 üzerine etkili olmadığı, 25 mg/mL konsantrasyonundaki AgNP'lerin L. monocytogenes, S. aureus ve S. Typhi üzerinde sırasıyla 9, 9, 7 mm zon oluşturduğu görülmüştür. Kızılcıktan 60°C'de elde 
edilen AgNP'lerin L. monocytogenes, S. Typhi ve E. coli O157:H7 etkili olmadığı, iki konstrasyonda elde edilen AgNP'lerin S. aureus ve üzerinde sırasıyla 9 mm zon oluşturduğu görülmüş, sonuçlar arasında istatistiksel açıdan fark bulunmamıştır.

Abstract:
The use of nanotechnology in a wide variety of fields such as food, electronics, medicine, textiles has started to increase in recent years. In particular, research is being carried out on the use of silver nanoparticles (AgNP) obtained through green synthesis in the processing and preservation of foods, packaging materials and biosensor 
production. Within the scope of this project, the properties and antimicrobial activity of AgNP's obtained by green synthesis from sage and cranberries were investigated. Using pure water from sage and cranberries, two different temperatures were prepared at room temperature and 60°C, and AgNPs were obtained as a result of the reaction with AgNO₃. Antimicrobial analysis was performed by determining the characterization of the obtained AgNPs. It was determined that the AgNPs obtained from sage at room temperature (20°C) contained 360 nm of spectrophotometer result 360 nm, scanning electron microscopy (SEM) result 53.77 nm and spherical form of 83.91% Ag as a result of X-ray spectroscopy (EDX), C=C, C=O, C-N, C-O and C-O-C groups played a role in reduction as a result of Fourier transform infrared spectrophotometer (FTIR) and crystal size was 37.15 nm in X-ray diffractometer (XRD) analysis. AgNPs obtained at 60°C were found to contain 360 nm in spectrophotometer result, 57.08 nm in SEM result and 84.38% Ag as a spherical EDX result, C-O, C=C and C=O groups played a role in reduction as a result of FTIR and the crystal size was 34.81 nm in XRD analysis. It was determined that AgNPs obtained from cranberries at room temperature (20°C) contained 500 nm in spectrophotometer result, 50.86 nm in SEM result and 82.82% Ag as a spherical form, C=O and C-O groups played a role in reduction as a result of FTIR and the crystal size was 38.81 nm in XRD analysis.AgNPs obtained at 60°C were found to contain 500 nm in spectrophotometer result, 61.17 nm in SEM result and 83.64% Ag as a spherical EDX result, C=O and C=C groups played a role in reduction as a result of FTIR and the crystal size was 37.88 nm in XRD analysis. The antimicrobial activities of the obtained AgNPs on Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes, Salmonella Typhi and Escherichia coli O157:H7 were 
examined. AgNPs obtained from sage at two temperatures were found to be ineffective on L. monocytogenes and E. coli O157:H7, while AgNPs at a concentration of 25 mg/mL on S. aureus and S. Typhi formed a zone of 7 mm. It was observed that AgNPs obtained from cranberries at room temperature did not act on E. coli O157:H7, while AgNPs at a concentration of 25 mg/mL formed 9, 9, 7 mm zones on L. monocytogenes, S. aureus and S. Typhi, respectively. It was seen that the AgNPs obtained from cranberries at 60°C were not effective as L. monocytogenes, S. Typhi and E. coli O157:H7, and that the AgNPs obtained in the two constructions formed 9 mm zones on and on S. aureus respectively, and there was no statistical difference between the results.