Devletin vergi alacağının ortadan kalkması ve vergi aflarının mükellefler üzerinde etkisinin tespitine ilişkin bir araştırma
A research about the determination of the effect of the states tax credits disappearing and tax forgiveness
Yazar: RAMAZAN BESEN
Danışman: PROF.DR. ZEKİ DOĞAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde devletin faaliyetlerini sürdürebilmesi, kamu hizmetlerini yerinegetirebilmesi için, basvurdugu kaynakların en önemlisi kuskusuz vergilerdir.Anayasamızda da, ülke sınırları içinde yasayan ve kamu hizmetlerinden yararlanantüm gerçek ve tüzel kisilerin, kamu hizmetlerinin finansmanı için, vergi ödemekleyükümlü oldukları dolayısıyla vergi iliskisinin bir parçası oldukları belirtilmistir.Vergi iliskisinde, devletin kamu hizmetlerinden yararlanan bu kisiler üzerinde vergialacagı dogmaktadır. Devletin bu vergi alacagı, dogal olarak yükümlü olan bukisilerin vergi borçlarını ödemeleriyle ortadan kalkmaktadır. Ancak, bazı durumlardayükümlüler vergi borçlarını ödemeseler dahi devlet, bazen kendi yetersizligindenkaynaklanan ve mükellef aleyhine olumsuz sonuçlanan uygulamaların etkisiniazaltmak, bazen deprem, sel, yangın gibi dogal afetlerden zarar gören mükelleflerekolaylık saglamak, bazen de sırf politik sebeplere dayanarak vergi alacagındanvazgeçebilmektedir.Vergi alacagının zamanasımı, terkin, vergi affı gibi dogal olmayan nedenlerleortadan kalkması, Türkiye gibi gelismekte olan ve en önemli gelir kaynagınıvergilerin olusturdugu bir ülke için, üzerinde durulması gereken önemli bir konuolarak karsımıza çıkmaktadır. Bu bakımdan tez çalısmasında devletin vergi alacagınıortadan kaldıran bu nedenlerin ayrıntılı bir sekilde açıklanması amaçlanmıstır.Bununla birlikte, devletin vergi alacagını ortadan kaldıran nedenlerden biri olan vergiafları, devletin tek taraflı olarak vergi alacagından vazgeçmesi, genel olarak politiknedenlere dayanması ve özel bir kanunla yürürlüge girmesi gibi yönleriylezamanasımı ve terkinden farklı olması sebebiyle ayrı bir bölüm halinde açıklanmayaçalısılmıstır. Diger taraftan, vergi aflarının mükellefler üzerinde yarattıgı olumlu veolumsuz etkilerin tespitine yönelik olarak, mükelleflerin demografik özellikleribakımından vergi aflarının nedenlerine, vergi aflarıyla ilgili görüslere, vergi aflarınınbasarılı olabilmesi için yapılması gereken uygulamalara ve vergi aflarının etkileriyleilgili yargılara katılma düzeyleri arasında farklılıkların arastırılması daamaçlanmıstır. Tez çalısmasının bu amaçları dogrultusunda olusturulan arastırmahipotezleri, t-testi (Independent-Samples T Test), tek yönlü varyans (One-WayANOVA) testi ve Tukey testi aracılıgıyla test edilmis, anketin degerlendirilmesi veortaya konan sonuçlarla da vergi sistemine iliskin öneriler sunulmaya çalısılmıstır.Anahtar Kelimeler: Vergi Alacagı, Vergi Alacagının Ortadan Kalkması, Vergi Affı,Vergi Affının Etkileri.

Abstract:
Doubtless, to execute it?s functions and public services, the sources which thestate mostly applied are taxes. It is stated in our constitution that for the finance ofpublic services, all people who live within the country borders and benefit from thefacility of the country are obliged to pay taxes, accordingly they are a part of taxrelation. At the tax relation, the tax credit comes out from these people who benefitfrom public services. This state?s tax credit disappear by these people?s who arenaturally obligator, paying their tax owes. But, in some cases, although the obligatorsdon?t pay their tax owes,, sometimes to decrease the effect of the applications whichresult from state?s own deficiency and against tax-payer, sometimes to provideconvenience to the tax-payers who suffered from acts of God such as earthquake,flood, fire and sometimes solely leaning upon political reasons, state may abdicatefrom it?s tax credit.Tax credit?s disappearing by the reasons which are not natural such as lapseof time, cancellation, tax forgivensess come accross us as a topic which should beemphasized for a country like Turkey which is a developing country and it?s the mostimportant income is consisted of taxes. In this regard, in thesis study, the detailed theexplanation of these reasons which terminate the state?s tax credit has been aimed.Besides, as tax forgiveness which is one of the reasons terminating the state?s taxcredit by it?s features such as state?s abdicating unilateraly it?s tax credit, generally,leaning on political reasons and coming into effect by a special law is different fromlapse of time and cancellation, tax forgiveness has been tried to be explained as aseparate part. On the other hand, for the determination of positive and negativeeffects of the tax forgivenesses on tax payers, the reasons of tax forgivenesses inmeans of tax payers? demographic features, the thoughts about tax forgivenesses, theapplications which are needed to be done for tax forgivenesses? being successful andthe differences among the agreement to the thoughts related to effects of the taxforgivenesses have been aimed to be researched. Research hypothesises which havebeen formed in the direction of the thesis study?s these aims have been tested by ttest(Independent-Samples T Test), one way variance (One-Way ANOVA) test andTukey test and by the results which have been come out, the proposals related to taxsystem have been aimed to be presented.Keywords: Tax Credit, T