Blastocystis SPP'nin dışkı örneklerinde PCR ile saptanması
Determination of blastocystis SPP. in stool samples by PCR method
Yazar: SELİN BÖLÜK SABUNCU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AHMET KİLİMCİOĞLU
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Blastocystis spp. dünyada yaygın olarak görülen bir bağırsak protozoonudur. Yaygınlık sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik ve coğrafik koşullara bağlı olarak değişmektedir. Patojenitesi hala tartışmalı olan bu parazit insanda gastrointestinal sisteme yerleşir. Her yaş insanda rastlanıldığı gibi immün sistemi baskılanmış hastalarda daha sık görülmektedir. Blastocystis spp.'nin başlıca vakuoler, granüler, ameboid ve kist formları bulunmaktadır. Blastocystis spp.'nin tanısı en sık mikroskobik bakı ile konulsa da, mikroskobik bakının duyarlılığı ve özgüllüğü incelemeyi yapanın eğitim ve deneyimine bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle PCR'ye dayalı tanı yöntemleri parazitolojide de hızla daha yaygın hale gelmektedir.
Bu çalışmanın amacı morfolojik çeşitliliği ve boyutlarının son derece değişken olması nedeniyle mikroskobik bakıda gözden kaçabilen Blastocystis spp.'nin PCR yöntemi kullanılarak saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Koproloji Laboratuvarına çeşitli polikliniklerden farklı şikayetlerle başvuru yapan 60 hastanın dışkı örneği kullanılmıştır. Tüm dışkı örnekleri doğrudan bakı, yoğunlaştırma ve trikrom boyama yöntemleri kullanılarak incelenmiş ve bu yöntemlerin herhangi birinde Blastocystis spp.'nin herhangi bir formu saptanan örnekler mikroskobik bakısı pozitif olarak değerlendirilmiştir. Mikroskobik bakısı pozitif olan 30 ve negatif olan 30 örnek olmak üzere çalışmamıza toplam 60 gönüllü hasta katılmıştır. Ayrıca çalışmamıza katılan tüm hastaların dışkı örnekleri PCR yöntemi ile değerlendirilmiştir.
Çalışmaya katılan hastaların 24'ü (%40) erkek, 36'sı (%60) kadın hastadır ve yaş ortalaması 35,6 olarak saptanmıştır. PCR ile yapılan çalışmalar sonucunda erkeklerin 16'sında (%66,7), kadınların 19'unda (%52,8) Blastocystis spp. pozitif saptanmıştır. İstatistiksel olarak değerlendiğinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Mikroskobik bakı ile incelemede hastaların 30'u (%50) pozitif, 30'u (%50) negatif iken PCR ile değerlendirildiğinde 35'i (%58,3) pozitif, 25'i (%41,7) negatif olarak saptanmıştır. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildiğinde mikroskobik bakı ile PCR arasındaki fark anlamlı olarak tespit edilmiştir (p=0,00, p<0,05). Şikayetlerin değerlendirilmesinde PCR altın standart kabul edilmiş ve hastaların 27'si (%45) alerji, 15'i (%25) ishal, 13'ü (%21,7) karın ağrısı 4'ü (%6,7) bulantı, 1'i (%1,6) anemi şikayetleri bulunmaktadır. İstatistiksel olarak değerlendirildiğinde Blastocystis spp. varlığı ile şikayetler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Mikroskobik bakıda Blastocystis spp.'nin her sahada görülme sıklığı ve sayısına bakarak rapor edilirken, PCR ile parazitin varlığı saptandığı için sayı ve sıklığı hakkında bize bilgi verememektedir. Bu yüzden semptomatik hastalarda tüm nedenler elimine edilmiş ise PCR ile Blastocystis spp. pozitif saptanan hastalara tedavi uygulanması önerilmiştir.
Sonuç olarak, dışkı örneklerinde mikroskobik bakıda gözden kaçabilen Blastocystis spp.'nin, PCR ile pozitif olarak saptanabildiği ve PCR'nin mikroskobik bakıdan daha güvenilir ve özgül sonuç verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Blastocystis spp., protozoon, mikroskobik bakı, PCR

Abstract:
Blastocystis spp. is a common intestinal protozoan in the world. Its prevalence varies depending on the socio-cultural, socio-economic and geographic conditions. The parasite that is settled on the gastrointestinal system of human body still has a controversial pathogenesis. As seen in people of all ages, immune suppressed patients' systems are more frequently infected. Vacuolar, granular, ameboid and cyst forms are major types of Blastocystis spp.. Although the most common diagnosis of Blastocystis spp. is made by microscopic examination, the sensitivity and specificity of microscopic diagnosis varies depending on the examiner's training and experience. Therefore, PCR based diagnostic methods are becoming more common in parasitology. The aim of this study is to determine Blastocystis spp. using the PCR method which can be overlooked in the microscopic examination due to its morphological diversity and highly variable size.

In our study, stool samples of 60 patients who admitted with different complaints from various polyclinics to Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital Coprology Laboratory were used. All stool samples were investigated using direct examination, concentration and trichrome staining methods and in any of these methods microscopic examination of the samples that any forms of Blastocystis spp. detected were evaluated as positive. A total of 60 patients, 30 with positive and 30 with negative for microscopic examination were participated in the study voluntarily. In addition, stool samples of all patients in our study were evaluated by PCR method.
24 (40%) of the patients who participated in the study were male and 36 (60%) were female and the mean age was found to be 35.6. As a result of studies conducted by PCR, Blastocystis spp. were positive in 16 (66,7%) male and 9 (52,8%) female. There were no statistically significant differences in the results. As in patients with microscopic examination of 30 (50%) were positive and 30 (50%) were found to be negative, PCR analysis determined 35 (58,3%) positive and 25 (41,7%) negative. The difference between microscopic examination and the PCR results was statistically significant (p=0,00, p<0,05). When PCR has been considered to be gold standard for evaluation of complaints and patients' symptoms, 27 (45%) allergy, 15 (25%) diarrhea, 13 (21,7%) abdominal pain and 4 (6,7%), nausea, 1 (1,6%) anemia were detected. There was no statistically significant difference between presence of Blastocystis spp. and complaints.

Blastocystis spp. is reported based on its number in microscopic examination whereas PCR determines the existence of parasite. Therefore, PCR can't give us information about the number in microscopic field. If all causes have been eliminated in symptomatic patients, treatment should be applied to Blastocystis spp. positive patients.

As a result, the Blastocystis spp. which can be overlooked in some cases in the microscopic examination were determined to be positive in PCR. It is concluded that the PCR method is more reliable than microscopic examination and give more spesific results.

Keywords: Blastocystis spp., protozoon, microscopic examination, PCR