Okul yöneticilerinin mesleki bağlılıklarını bazı değişkenlere göre incelenmesi (İzmir ili örneği)
Examining the occupational commitment of school managers according to some variables (İzmir province example)
Yazar: HÜSEYİN KAYACI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGENEL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Mesleki bağlılık = Occupational commitment ; Normatif bağlılık = Normative commitment ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin mesleki bağlılıklarının bazı değişkenlere göre
farklılık gösterip göstermediğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma nicel bir
araştırma olup, tarama modeline göre çalışmalar yürütülmüştür. Araştırmanın
evrenini 2018/2019 eğitim öğretim yılında İzmir ilindeki resmi devlet okullarında
farklı kademelerde görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada
kolay ulaşılabilir durum örnekleme yönteminden faydalanarak 400 (Müdür ve Müdür
Yardımcısı) okul yöneticisinden veri toplanmıştır. Veriler, Blau (2003) tarafından
geliştirilen, Kırdök ve Utkan (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan Mesleki Bağlılık
Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır.
Araştırma bulgularına göre okul yöneticilerinin mesleki bağlılıklarının "yüksek"
düzeyde olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin mesleki bağlılıkları cinsiyet
değişkenine göre incelendiğinde anlamlı bir farklılık olmadığı anlaşılmıştır. Yine
aynı şekilde cinsiyet değişkeniyle mesleki bağlılık alt boyutları arasında da anlamlı
bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin mesleki bağlılık düzeyleri
medeni durum değişkenine göre incelendiğinde sadece alternatiflerin sınırlılığı alt
boyutunda farklılıkların bulunduğu anlaşılmıştır. Mesleki bağlılık ve okul
yöneticilerinin eğitim durumları arasındaki ilişki incelendiğinde alternatiflerin
sınırlılığı boyutu haricinde anlamlı farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul
yöneticilerinin mesleki bağlılıklarının görev türleri değişkeni ile olan ilişkisi
incelendiğinde duygusal, normatif ve alternatiflerin sınırlılığı boyutlarında
farklılıklar gösterdiği anlaşılmıştır. Okul yöneticilerinin görev yaptıkları okul kademeleri baz alındığında duygusal bağlılık ve birikmiş maliyetler boyutlarında
anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlikte geçen süreler baz
alındığında ise okul yöneticilerinin mesleki bağlılık ve alt boyutlarında anlamlı
farklılıkların olmadığı görülmüştür. Okul yöneticilerinin yöneticilik kıdemlerine göre
mesleki bağlılıklarında farklılıklara rastlanmamakla birlikte normatif bağlılık
boyutunda anlamlı farklılık olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Mesleki Bağlılık, Duygusal Bağlılık, Normatif Bağlılık, Birikmiş Maliyetler, Alternatiflerin Sınırlılığı, Okul Yöneticisi

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal whether the professional commitment of school
administrators differs according to some variables. The research is a quantitative
research and studies were carried out according to the scanning model. The universe
of the research consists of school administrators working at different levels in public
schools in Izmir in the 2018/2019 academic year. In this research, data were
collected from 400 (Principal and Deputy Principal) school administrators by using
the easily accessible case sampling method. Data were collected through the
Vocational Commitment Scale developed by Blau (2003) and adapted into Turkish
by Kırdök and Utkan (2018).
,According to the findings of the research, it was determined that the professional
commitment of school administrators was at a "high" level. When the
professional commitment of school administrators was examined according to
the gender variable, it was understood that there was no significant difference.
Likewise, it was found that there was no significant difference between the gender
variable and the sub-dimensions of professional commitment. When the
professional commitment levels of school administrators were examined
according to the marital status variable, it was understood that there were only
differences in the sub-dimension of the limitation of alternatives. When the
relationship between professional commitment and educational status of school
administrators was examined, it was concluded that there were significant
differences except for the limitation of alternatives. When the relationship
between school administrators' professional commitment and the variable of task types was examined, it was understood that there were differences in the dimensions of emotional, normative and limitations of
alternatives. Considerin the school levels in which school administrators work, it
has been determined that there are sinificant differences in emotional commitment
and accumulated costs dimensions. Considerin the time spent in teachin, it was
seen that there were no sinificant differences in school administrators' professional
commitment and sub-dimensions. Althouh there were no differences in the
professional commitment of school administrators accordin to their manaerial
seniority, it was observed that there was a sinificant difference in the normative
commitment dimension.

Keywords: Occupational Commitment, Emotional Commitment, Normative Commitment, Accumulated Costs, Limitation of Alternatives, School Administrator