Merhamet yorgunluğu düzeyinin hasta güvenliği üzerindeki etkisinde mesleki yaşam kalitesi ve iş güvenliğinin aracı etkisi
The mediator effect of occupational life quality and occupational safety on the effect of compassion fatigue level on patient safety
Yazar: ENES KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM GÜNDÜZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Merhamet = Mercy ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İş güvenliği = Work safety ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life

Özet:
Bu araştırmanın amacı; sağlık profesyonellerinin merhamet yorgunluğu algı düzeylerinin hasta güvenliği üzerindeki etkisinde mesleki yaşam kalitesi ve iş güvenliğinin aracı rol oynayıp oynamadığının tespit edilmesidir. Araştırma kapsamında yer alan sağlık profesyonellerinin merhamet yorgunluğu, hasta güvenliği, mesleki yaşam kalitesi ve iş güvenliği düzeylerinin; cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, görev, çalışılan birim, gelir, mesleki tecrübe, mevcut birimdeki görev süresi gibi demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak ise alt amaç olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda TRB1 bölgesinde (Elazığ, Malatya, Bingöl ve Tunceli) faaliyet gösteren kamu hastanelerinde fiili olarak görev yapan sağlık profesyonelleriyle yüz yüze görüşülerek anket formu dağıtılmış ve toplam 372 sağlık profesyonelinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmanın yürütülmesinde seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme tekniği kullanılmıştır. Sağlık profesyonellerinin merhamet yorgunluğu düzeyleri "Merhamet Yorgunluğu Ölçeği'' ile, hasta güvenliği düzeyleri ''Hasta Güvenliği Ölçeği'' ile, mesleki yaşam kalitesi düzeyleri ''Mesleki Yaşam Kalitesi Ölçeği'' ile,  iş güvenliği düzeyleri ise "İş Güvenliği Ölçeği'' ile değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda; sağlık profesyonellerinin merhamet yorgunluğu düzeylerinin 3.97 ve hasta güvenliği düzeylerinin 3.52'lik ortalama ile güçlü düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca mesleki yaşam kalitesi düzeylerinin 3.09 ve iş güvenliği düzeylerinin 3.29'luk ortalama ile vasat düzeyde olduğu saptanmıştır. İlave olarak, araştırma sonucunda merhamet yorgunluğunun hasta güvenliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu bulgulanmıştır (p<0,05). Aracılık modeline göre ise merhamet yorgunluğunun hasta güvenliği üzerindeki etkisinde mesleki yaşam kalitesi ve iş güvenliğinin aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research; determine whether occupational life quality and occupational safety play a mediating role in the effect of compassion fatigue perception levels of healthcare professionals on patient safety. Compassion fatigue, patient safety, professional life quality and occupational safety levels of health professionals within the scope of the research; The sub-objective was determined as the sub-objective to reveal whether it differs according to demographic characteristics such as gender, marital status, age, education level, duty, unit of work, income, professional experience, tenure in the current unit. In this context, face-to-face interviews were conducted with healthcare professionals working in public hospitals operating in the TRB1 region (Elazığ, Malatya, Bingol and Tunceli), and the data obtained from a total of 372 healthcare professionals were evaluated. Convenience sampling technique, which is one of the non-random sampling methods, was used in the conduct of the research. The levels of compassion fatigue of health professionals were determined by the "Compassion Fatigue Scale", the patient safety levels by the "Patient Safety Scale", the occupational life quality levels by the "Occupational Quality of Life Scale", and the occupational safety levels by the "Occupational Safety Scale". evaluated. As a result of the analysis; It has been determined that the compassion fatigue levels of health professionals are at a strong level with an average of 3.97 and patient safety levels with an average of 3.52. In addition, it was determined that occupational life quality levels were at a mediocre level with an average of 3.09 and occupational safety levels with an average of 3.29. In addition, as a result of the research, it was found that compassion fatigue had a statistically significant effect on patient safety (p<0.05). According to the mediation model, it was determined that occupational life quality and job security played a mediating role in the effect of compassion fatigue on patient safety.