Örgüt kültürü modelleri ve proje kültürü: Türkiye'de proje kültürünün proje performansına etkileri üzerine bir araştırma
Organizational culture models and project culture: A research on the effects of project culture on project performance in Turkey
Yazar: ÖMÜR BENEK
Danışman: PROF. DR. SELİM YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Projeler, kendine özgü özellikleriyle sınırlı süreli olarak yürütülen çalışmalar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Rutinde sürekli olarak yapılan çalışmalar olan operasyonlardan da bu iki özelliği ile ayrılmaktadır. Proje çalışmaları hangi tür organizasyon yapısına sahip olursa olsun tüm organizasyonlarda belirli amaçları gerçekleştirmek üzere yürütülmektedir. Fikirden ya da bir ihtiyaçtan yola çıkılarak başlanılan projeler; müşteri ihtiyaçları, karlılık, rakiplerin durumu, yer alınan pazar ihtiyacı, teknolojik ihtiyaçlar, süreçsel değişimler, sosyal sorumluluk ve yasal zorunluluklar nedeniyle gerçekleştirilmektedir.

Proje çalışmalarını ihtiyaçlara uygun olarak gerçekleştirmek ve proje başında belirlenmiş olan hedeflere ulaşmak da bir proje performansı ve başarısı olarak ortaya çıkmaktadır. Proje performansında başarıya ulaşmak için birçok etken söz konusudur. Organizasyonun sahip olduğu yapı, projeye uygun yetenekli kaynakların işletme bünyesinde yer alması, işletme stratejik hedeflerine uygun projelerin seçimi ve başarılı proje yönetimi ve portföy yönetimi ile bu hedeflere uyumlanma gibi kriterler proje performansı ile başarının gerçekleştirilmesi için sayılabilecek önemli kriterler arasında gelmektedir. Tüm bu çalışmaların organizasyon içerisinde sürekli uygulanan ve tüm çalışanlar tarafından benimsenerek gerçekleştirilen çalışmalar olması ve bu yöntemlere uygun projelerin yönetiminin gerçekleştirilmesi de "proje kültürü" olarak tanımlanmaktadır.

Organizasyonların ve dolayısı ile çalışanların kendine özgü inanışları, düşünceleri, iş yapış şekilleri ve yöntemleri bulunmaktadır. Tüm bu yöntemler de kendine özgü organizasyon tiplerini oluşturmakta olup "organizasyon kültürü" olarak tanımlanmaktadır. 
Tüm bu bilgiler ışığında hazırlanan bu tez çalışmasına başta örgüt kültürü olmak üzere şirketlerdeki proje kültürü ve yürütülen/tamamlanmış projelerin başarı performansları arasındaki ilişkiler irdelenmiştir. Literatür araştırmasından sonra hedef kitle olarak belirlenen Türkiye'de sektör bağımsız olarak özel şirket ve kurumlardaki proje çalışanları ve paydaşları ile görüşmeler yapılarak nitel ağırlıklı olmak üzere araştırma yapılmış ve sonuçları ortaya konulmuştur.

Ülkemizde bu alandaki çalışanlar için örgüt kültürü, proje kültürü ve proje performansı arasındaki ilişkileri ortaya koyan ilk ve öncü çalışmalardan biri olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Projects are defines as a detailed works whole with their unique features. It differs from the operations, which are the routine work. The projects will be well implemented in all organizations no matter what type of organization to achieve the targets. Projects started from an idea or a need to implement daily life, needs, consumed needs, procedural transactions, social responsibility and applications are carried out.

Achieving the project works in accordance with the needs and reaching the targets determined at the beginning of the project also emerges as a project performance and success. There are many factors to achieve success in project performance. Criteria such as the structure of the organization, the inclusion of talented resources suitable for the project within the enterprise, the selection of projects in accordance with the strategic goals of the enterprise, successful project management and portfolio management and adaptation to these goals are among the important criteria that can be counted for the realization of project performance and success. The fact that all these studies are carried out continuously within the organization and adopted by all employees and the management of projects in accordance with these methods is also defined as "project culture".

Organizations and therefore employees have their own beliefs, thoughts, ways of doing business and methods. All these methods create their own organizational types and are defined as "organizational culture".

In this thesis study, which was prepared acording to all this information, the relations between the organizational culture, the project culture in the companies and the success performances of the executed/completed projects were examined. After the literature research, interviews were conducted with the project employees and stakeholders in the Turkish private compaines, who were determined as the target audience, and a qualitative study was conducted and the results were revealed.

It is aimed to be one of the first and frontier studies in our country to reveal the relationships between organizational culture, project culture and project performance for employees in this field.