Akut lösemi hastalarında vitamin B12 ve folik asit düzeyleri ile hastaların remisyona girmesi ve kemoterapi sonrası kemik iliği geri dönmesi arasındaki ilişki /
Yazar: SERVET EMİR
Danışman: DOÇ. DR. ELİF SUYANI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Folik asit = Folic acid ; Folik asit eksikliği = Folic acid deficiency ; Kemik iliği = Bone marrow ; Komplikasyonlar = Complications ; Lösemi = Leukemia ; Remisyon = Remission ; Tedavi = Treatment ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Akut lösemi hastalarında, tedavi esnasında ortaya çıkan komplikasyonlar sonucu oluşan morbidite ve mortalite tedavinin en önemli problemidir. İndüksiyon kemoterapisi ile hastalarda remisyon sağlanabilmesi ve sonrasında normal hematopoezin oluşması komplikasyonların önlenmesinde önemli bir faktördür. Vitamin B12 ve folik asit DNA ve RNA sentezinde dolayısıyla hücre çoğalmasında önemli iki vitamindir. Dolayısıyla hematopoezin yeniden sağlıklı bir şekilde oluşması için vitB12 ve folik asit önemli olabilir. Bu çalışma ile akut lösemi hastalarında vitB12 ve folik asit ile remisyon ve kemik iliği toparlanması arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji servisinde Şubat 2012 ile Mayıs 2017 arasında tanı alıp takip edilen 60' ı AML ve 11' i ALL olmak üzere 71 hasta dahil edildi. Hastaların indüksiyon kemoterapisi öncesi hemogram, vitamin B12, folik asit, organomegali, LDH, demir, transferrin saturasyonu, ferritin, demir bağlama kapasitesi değerleri, hastaların kemoterapi esnasında febril nötropeniye girip girmedikleri, girenlerin febril kaldıkları gün sayısı, ve fungal enfeksiyon olup olmadığı değerlendirildi. Remisyona girme oranları ve remisyona girenlerin kemik iliği toparlanmasına kadar geçen süre kayıt edildi. Hastaların ortanca yaşı 47 (min-maks, 21-67) olup 37' si erkek 34' ü kadındı. Tanı anı 7 (%10) hastanın vitamin B12 değeri ve 10 (%14) hastanın folik asit değeri normalin altında saptandı ve sırasıyla ortanca değerleri 386 pg/mL (min-maks, 71-2000) ve 5,57 ng/mL (min-maks, 2-19) idi. İndüksiyon tedavisine, 57 (%80,3) hastada tedaviye yanıt alındı 14' ünde (%19,7) yanıt alınamadı. 67 (%94,4) hasta febril nötropeni atağına, 20 (%28,6) hastada fungal enfeksiyona rastlandı. Vitamin B12 ve folik asit düzeyleri ile remisyon, kemik iliği toparlanması, fungal enfeksiyon gelişimi ve febril nötropeni gün sayısı arasında bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Sonuç olarak vitamin B12 ve folik asit düzeyleri akut lösemi hastalarında remisyon ve kemik iliği toparlanmasını etkilememektedir.

Abstract:
The major concern regarding the treatment in acute leukemia patients is the morbidity and mortality caused by complications such as febrile fever and bleeding. It is important to obtain remission with induction chemotherapy and subsequently to provide normal hematopoesis quickly, for prevention of those complications. Vitamin B12 and folic acid are two important vitamins in synthesis of DNA and RNA and also in cell proliferation. As a result, vitamin B12 and folic acid might have impact in restoration of normal hematpoesis. The aim of this study is to investigate relationship of vitamin B12 and folic acid with remission and bone marrow recovery in acute leukemia patients. The data of 60 acute myeloid leukemia and 11 acute lymphocytic leukemia patients (n=71) who were diagnosed and followed at University of Health Sciences, Istanbul Training and Research Hospital, Department of Hematology, between February 2012 and May 2017 were analysed retrospectively. The data regarding hemogram, vitamin B12, folic acid, LDH, iron, iron binding capacity, tranferrin saturation, ferritin levels were recorded. Also obtaining of remmission, presence of febrile neutropenia and fungal infection,febrile neutropenic days and days of bone marrow recovery were noted. The median age of the patients was 47 years (range, 21-67) with 37 male and 34 female. Seven (10 %) patients had low vitamin B12 level and 10 (14 %) patients had low folic acid level. The median vitamin B12 level was 386 pg/mL (range, 71-2000) and folic acid level was 5.57 ng/mL (range, 2-19). 57 (80.3 %) patients responded to the induction chemotherapy and 14 (19.7 %) did not. Febrile neutropenia occured in 67 (94.4 %) patients and fungal infection in 20 (28.6 %) patients. The relationship of vitamin b12 and folic acid with remission, bone marrow recovery, fungal infection, days of febrile neutropenia was analysed and no statistical significance was found (p>0,05). In conclusion, both vitamin B12 and folic acid do not affect remmission and bone marrow recovery after induction chemotherapy.