Ticari yumurtacı yemlerine sodyum bikarbonat ilavesinin yumurta verimi ve kalitesi üzerindeki etkileri
Effect of sodium bicarbonate supplementation into commercial layer diets on egg production and egg sheel quality
Yazar: HASAN AKYÜREK
Danışman: PROF.DR. SABAHATTİN ÖĞÜN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Yemler = Feeds ; Yumurta tavukları = Laying hens ; Yumurta verimi = Egg yield ; Zootekni = Zootechnics

Özet:
VIII ÖZET Ticari yumurta tavuk yemlerine sodyum bikarbonat (NaHCO3) ilave edilmesinin yumurta verimi ve yumurta kabuk kalitesi ile ilgili parametreler üzerine etkisini saptamak amacıyla bir araştırma düzenlenmiştir. Bu amaçla, 240 adet 40 haftalık yaşta kahverengi yumurtacı hibrit (Bowans) kullanılmıştır. Tavuklar, iki katlı kaliforniya tipi kafes gözlerine herbirinde 4 adet olacak şekilde tamamen şansa bağlı olarak dağıtılmıştır. Onaltı haftalık deneme süresince, tüm gruplara izokalorik ve izonitrojenik (2750 kcal/kg ME; % 16 ham protein) olan ve farkh düzeylerde NaHCCb içeren yemler yedirilmiştir. Sodyum bikarbonatın yemdeki düzeyleri muamelelere göre sırasıyla % 0, 0.2, 0.4 ve 0.8 olarak tutulmuştur. Deneme yemleri tavuklara ad libitum olarak yedirilmiş, nippel suluk ile devamlı su sağlanmış v© pencereli kümeste günde 16 saatlik aydınlatma programı uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir; Yumurta verimi (%) ortalamaları % 0, 0.2, 0.4 ve 0.8 düzeylerinde NaHCOa içeren gruplarda sırasıyla % 83.3, 85.6, 84.5 ve 83.8 olarak saptanmış ve ortalamalar arası fark istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.07). Gruplara ait tavuk başına günlük yem tüketimi ortalamaları ise sırasıyla 122 g, 122 g, 118 g ve 115 g olarak saptanmış ve ortalamalar arası farklılık istatistiki olarak önemli (P<0.001) bulunmuştur. Yem dönüşüm oranlan ise sırasıyla 2.40, 2.35, 2.28 ve 2.28 olup ortalamalar arasındaki farklılık önemsiz bulunmuştur.IX Yumurta kalitesine ilişkin ölçütlerden yumurta ağırlığı ortalamaları, sırasıyla 61.3 g, 61.7 g, 61.5 g ve 60.4 g olarak saptanmış ve ortalamalar arası farklılık istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.001). Yumurta özgül ağırlığı değerleri, sırasıyla 1.084 g/cm3, 1.086 g/cm3, 1.085 g/cm3 ve 1.085 g/cm3 olarak belirlenmiş ve ortalamalar arasındaki farklılık istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Yumurta kabuk kalınlığına ilişkin ortalamalar arasındaki farklılıklar, istatistiki olarak önemli bulunmuş (P<0.05) ve sırasıyla 0.282 mm, 0.292 mm, 0.292 mm ve 0.282 mm değerleri elde edilmiştir. Yumurta kabuğu yüzdesi ortalamaları arasındaki farklılıklar, istatistiki olarak önemli bulunmuş (P<0.05) ve sırasıyla % 11.13, % 11.31, % 11.40 ve % 11.13 değerleri saptanmıştır. Şekil indeksi değerlerine ilişkin kümülatif ortalamalar arasındaki farklılıklar, istatistiki olarak önemli (P<0.05) bulunmasına rağmen haftalara göre farklılıklar önemsiz bulunmuştur. Muamelelere ilişkin kan Na, K ve serum Cl (mg/100 mi) konsantrasyonları ile ölüm oranı üzerine herhangi bir etki gözlenememiş ve ortalamalar arasındaki farklılıklar önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, yumurtacı tavuk yemlerine NaHCO3' in % 0.2 ila % 0.4 düzeyleri arasında ilave edilmesinin, başta yumurta verimi ve yumurta ağırlığı olmak üzere yumurta kabuk kalınlığı, özgül ağırlık ve yumurta kabuğu yüzdesi üzerinde olumlu etkide bulunduğu saptanmıştır.

Abstract:
SUMMARY This experiment was conducted in order to determine the effects of sodium bicarbonate (NaHCOs) addition into layer diets on egg yield and egg shell quality. Totaly 240 brown layers (Bowans) of 46 aged layers were used. Each of 4 layers were randomly distributed into each cage units of 2 tier California type cages. NaHCQ» were supplemented at 0; 0.2; 0.4 and 0.8 % levels into isocaloric and isonitrogenic experimental diets. The experimental diets were fed as ad libitum the experiment lasted for 16 wk. Water was supplied with nipple dirinkers and 16 hours continious light was maintained daily in layer house with windows. The findings of this experiment are as follows; Egg production of the treatment groups (supplemented with 0; 0.2; 0.4 and 0.8 % NaHCQs) were respectively 83.3, 85.6, 84.5 and 83.8 % and significantly different (P<0.07). NaHC03 addition significantly (P<0.001) affected feed consumption. Feed consumption was reduced as the NaHC03 supplementation increased, respectively being 122, 122, 118 and 115 g per hen per day. However, feed conversion was not affected by NaHC03 supplementation. Feed conversion values were respectively 2.40, 2.35, 2>28 and 2.28. NaHC03 supplementation significantly (P<0.001) affected egg weight; these values were respectively 61.3, 61.7, 61.5 and 60.4 g. Egg specific gravity values were also significantly (P<0.05) affected to the treatments respectively were 1.084, 1.086, 1.085 and 1,085 g/cm3.XI Egg shell thickness was significantly affected (P<0.05) by NaHC03 addition. The highest values were obtained with 0.2 and 0.4 % NaHC03 respectively as 0.292 mm versus as 0.282 mm in other groups. NaHC03 supplementation significantly affacted egg shell % as well. These data were respectively as 11.13, 11.31, 11.40 and 11.13 % according to the treatments. Shape index values of the whole experimental period was also significantly (P<0.05) affected by NaHC03 addition where as these data was insignificant according to the weekly basis. NaHC03 supplementation did not affect serum Na, K and CI (mg/100 ml) values and mortality rate. As a result, it was concluded that supplementation of NaHC03 into commercial layer diets between 0.2-0.4 % levels positively affected egg production, egg weight, egg shell thickness, egg specific gravity and egg shell %.