Kadı Abdurrahman Paşa'nın siyasi hayatı
Political life of Kadı Abdurrahman Pasha
Yazar: SÜLEYMAN CAN NALBANTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAMİYET SEZER FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Yenilenme çabaları Osmanlı İmparatorluğu'nda 18. yüzyıldan itibaren yüzünü batıya dönmüştü. Lale Devri ile başlayan süreç kesintilerle III. Selim'in tahta çıktığı 1789 yılına kadar gelmişti. Bu tarih aynı zamanda Avrupa'yı ve dünyayı derinden etkileyen bir olayın, Fransız Devriminin tarihi idi.Devlet için 18. yüzyıl ile birlikte kader olmaya başlamış olan çağdaşlaşma süreci aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun çevresindeki İran ve Rusya gibi ülkelerde de hız kazanmıştı. Batı'nın değişim sürecini 18. yüzyıla kadar yakalayamayan ülkeler kendilerini tepeden hazırlanan projelerle bu yüzyıldan sonra yenilemeye çalışmışlardır.Tahta çıktığında III. Selim savaşlar ve antlaşmalarla devamlı toprak kaybetme sürecinde olan bir imparatorluk buldu. Osmanlı ordusunun teknik ve bilgi bakımından çok geride olması adeta onun Rusya, Avusturya gibi kendisinden daha güçlü devletlere karşı savaş kazanmasını mucizelere bırakıyordu. Sultan Selim öncelikle bu konu üzerine eğilmiş ve her şeyden önce hem kendi hem de devletin güvenliğini koruyabilecek bir ordu yaratmak istemişti.Yapılan çeşitli meşveret toplantılarından sonra 1792 yılında Avrupa tarzında silahlandırılmış ve eğitilmiş bir ordu olan Nizam-ı Cedit ordusu kurulmuştu. Ordu'nun eğitimi için yurt dışından yabancı görevliler getirilmiş, talimler batı tarzında yapılmıştır.Nizam-ı Cedit ordusu ilk olarak İstanbul'da Levent Çiftliği'nde kurulmuştu. Ancak zamanla III. Selim yeni birlikleri Anadolu'ya yaymak istedi. Özellikle Orta Anadolu'da başarılı bir şekilde yerleşen teşkilat, bunun dışında azar azar Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde de yayılmış, yeni ordunun kışlaları buralarda inşa edilmiştir.Teşkilatın yayılmasında Anadolu'da Cebbar-zade Süleyman Paşa ve Kadı Abdurrahman Paşa çok önemli roller oynamışlardı. Özellikle Kadı Abdurrahman Paşa Anadolu'da çok mühim başarılar göstermiş, bu durumu fark eden Padişah ise Nizam-ı Cedit'in Rumeli'de örgütlenmesi görevini ona vermişti.Ancak Rumeli tarafında iler istenildiği gibi gitmemişti. Rumeli ayanı orada bulunan yeniçerilerle işbirliği yaparak Kadı Abdurrahman Paşa'nın önüne bütün zorlukları çıkarmıştı.Kazanılan kimi başarılara rağmen Rumeli'de Kadı Paşa'nın zorlukla ilerlemesi ve diğer bazı etkenler sonucu III. Selim orduyu İstanbul'a çekme emri vermişti.Nizam-ı Cedit karşıtlarının Rumeli'de kazandığı başarı onları daha da yüreklendirmiş ve sonunda 1807 yılında Kabakçı Mustafa'nın liderliğini yaptığı bir ayaklanmayla III. Selim tahtan indirilmiş, Nizam-ı Cedit ordusu ortadan kaldırılmıştır.Islahatın gerçekleşmesinde aktif rol oynayan pek çok kişi gibi Kadı Abdurrahman Paşa'da önce görevinden alınıp sonra idam edilmiştir.

Abstract:
Renovation efforts in the Ottoman Empire turned face to the west as from the 18th century. The process beginnig with the Tulip Period continued to exist until 1789 when Selim III acceded to the throne. This date was also the date of an event which affected the Europe and world deeply, the French Revolution.Modernization process, which started to be the destiny of the statae as from the 18th century, also gained momentum in the countries around the Ottoman Empire such as Iran and Russia. Countries which could not catch up with the changing process of the west tried to renovate themselves after this century with the projects developed by the elites.Selim III found an Empire in a process of continously losing territory with the wars and treaties when he acceded to the throne. The situation that the Ottoman army was lagging behind its enemies in terms of technique and knowledge was making it quite impossible to win the wars against the states like Russia and Austria which were stronger than the Ottoman army. Sultan Selim first looked into that matter and wanted to create an army that could projectthe safety of himself and the state.After several consultation meetings, the Nizam-ı Cedid army which was armed and educated in the European manner was created. Foreign commissionals were brought from abroad for he education of the army and the trainings were done in western methods.The Nizam-ı Cedid army was first set at Levent Çiftliği in İstanbul. However, Selim III wanted to expand the fresh troops in Anatolia. The corps was successfully established especially in the middle Anatolia and also expanded bit by bit in the Egean, the Mediterranean and the Black Sea Region, and the barracs of the new army were constructed in these places.Cebbar-zade Süleyman Pasha and Kadi Abdurrahman Pasha in Anatolia played crucial roles in the expansion of the corps. Particularly Kadi Abdurrahman Pasha had some significant achievements in Anatolia, thus he was assigned by the Sultan to organize Nizam-ı Cedid in Rumeli after his performance was realized.However, developments could not be reached as desired in Rumeli. The notables of Rumeli, cooperating with the Janissary, made everything difficult for Kadi Abdurrahman Pasha.In spite of some achievements, Selim III ordered the army to be retreated to İstanbul as a result of Kadi Pasha making progress with difficulty and some other factors.The triumph of the Nizam-ı Cedid opponents in Rumeli further encouraged them and finally, Selim III was dethroned in 1807 by a revolt leaded by Kabakçı Mustafa and the Nizam-ı Cedid army was abolished.Kadi Abdurrahman Pasha was first relived of duty and then executed like the many others who had an active part in the reform to take place.