Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik hukuki mekanizmalar: Türkiye, Kanada ve İran örnekleri
Legal mechanisma to ensure: Examples of Turkey, Canada and Iran
Yazar: EZGİ VURAL
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE YILDIZ ŞEREN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Nasıl ki doğada renkler, çeşitlilikler varsa insan doğası gereği pek çok farklılıklar barından toplumlarda da çeşitlilikler söz konusudur. Bu çeşitlilikler cinsel yönelim, engellilikler veya sadece kadın erkek şeklinde kendisini gösterebilmektedir. Toplumun bir cinsiyetten beklediği roller, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin temeli olup bununla mücadelede hukuki mekanizmalar kullanılmaktadır. 
Veri analizi yöntemi uygulanarak Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, İnsan Hakları İzleme Örgütü, Dünya Bankası, Kanada, Türkiye ve İran İstatistik Kurumlarının kadın ve toplumsal cinsiyet eşitliği konulu verileri üzerinden bu üç ülkedeki kadınların ekonomik, sosyal, siyasal statüleri analiz edilmiştir. Sonrasında ise bu ülkelerin toplumsal cinsiyet eşitliğine dair hukuki düzenlemeleri, önemli içtihatları, kanunların ve uzun vadede toplumların şekillenmesine neden olan hükümet politikaları ve önemli sivil toplum çalışmaları ülkeler bazında incelenerek anlamlı verilere ulaşılmıştır. 
Bu veriler ışığında üç ülke içerisinde hukuk sistemi ve politika bakımından Kanada'nın toplumsal cinsiyet eşitliğinde gelişmiş ülkeler arasında kabul edilebileceği Türkiye'nin ise, son yıllarda kanun ve sosyal politikaların oluşturulması ile bunların tatbiki sırasında bazı uygulayıcıların cinsiyet rollerine yönelik tutumlarının iyileştirilmesi gerektiği nazara alındığından, gelişmekte olan ülkeler arasında kabul edilebileceği görülmüştür. 
İran'ın ise kadının bedeni üzerinde eril sistemi amir gören ve belirli alanlarda kadın eğitiminin kısıtlanması veya kendi bedenleri üzerinde söz hakkı dahi tanımayan kadınlara karşı kolluk kuvvetlerince zor kullanarak hükümet politikalarının uygulanması nedeniyle toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından gelişmemiş ülke olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Just as there are colors and diversity in nature, there is also diversity in societies, which have many differences due to human nature. These diversities can manifest themselves in terms of sexual orientation, disabilities or simply gender. The roles that society expects from a gender are the basis of gender inequality and legal mechanisms are used to combat this. 
By applying the data analysis method, the economic, social and political status of women in these three countries were analyzed through data on women and gender equality from the European Union, United Nations, Human Rights Watch, World Bank, Canada, Turkey and Iran Statistical Institutions. Afterwards, meaningful data were obtained by analyzing the legal regulations, important case law, government policies that shape laws and societies in the long term, and important civil society activities on gender equality on a country-by-country basis. 
In the light of these data, it is seen that Canada can be considered among the developed countries in terms of legal system and policy in terms of gender equality among the three countries, while Turkey can be considered among the developing countries, taking into account the need to improve the attitudes of some practitioners towards gender roles during the establishment of laws and social policies and their implementation in recent years. 
Iran, on the other hand, should be considered as a non-developing country in terms of gender equality due to the implementation of government policies by force by law enforcement agencies against women, which recognize the masculine system as superior over women's bodies and restrict women's education in certain areas or deny women the right to have a say over their own bodies.