Lisans turizm öğrencilerinin temel kişilik özellikleri ve hizmet verme yatkınlıkları ile turizm sektöründe çalışma eğilimleri üzerine bir araştırma
A research on the basic personality traits of tourism undergraduate students and their service orientation with their traits towards working tendency in tourism sector
Yazar: HASAN KÖŞKER
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL UNUR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Turizm = Tourism
Dizin: Hizmet kalitesi = Service quality ; Hizmet sunma = Service providence ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Turizm eğitimi = Tourism education ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Çalışma eğilimi = Working tendency ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, lisans turizm öğrencilerinin temel kişilik özelliklerinin (TKÖ), hizmet verme yatkınlığı (HVY) üzerindeki etkisini ve turizm sektöründe çalışma eğilimine (TSÇE) yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Ayrıca HVY'nın, TSÇE'ne yönelik tutum üzerindeki etkisini ortaya koymak araştırmanın bir diğer amacıdır. Türkiye'deki lisans turizm öğrencilerinin oluşturduğu evrende, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda Türkiye'nin her bölgesinden en çok öğrencisi olan bir okul seçilerek, her bölge öğrenci sayısının büyüklüğü ile doğru orantılı olarak örnekleme dahil edilmiştir. Anket yoluyla 800 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi için merkezi eğilim ölçüleri,  faktör analizi, t-testi, tek yönlü anova ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, TKÖ ve TKÖ'nin tüm boyutları ile HVY arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. TKÖ boyutlarının HVY'nı etkileme derecesinin büyüklüğü; uyumluluk, dışadönüklük, deneyime açıklık, sorumluluk ve duygusal denge şeklinde sıralanmaktadır. TKÖ ve TKÖ'nin tüm boyutları ile TSÇE arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. TKÖ boyutlarının TSÇE'ni etkileme derecesinin büyüklüğü; deneyime açıklık, dışadönüklük, duygusal denge, uyumluluk ve sorumluluk şeklinde sıralanmaktadır. Ayrıca HVY ile TSÇE arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Model, HVY'nın %22,2'sinin TKÖ boyutları ile TSÇE'nin %28,3'ünün HVY, %10,1'inin TKÖ boyutları ile açıklanabileceğini göstermektedir. 
Araştırmada kadınların erkeklere, okuduğu bölümü isteyerek seçenlerin isteyerek seçmeyenlere kıyasla HVY ve TSÇE'ne yönelik tutumları, anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Staj/mesleki deneyimin HVY üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak staj/mesleki deneyimi olmayanların, staj/mesleki deneyimi olan katılımcılara kıyasla TSÇE'ne yönelik tutumlarının anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Turizm Eğitimi, Lisans Turizm Öğrencisi, Temel Kişilik Özellikleri, Hizmet Verme Yatkınlığı, Turizm Sektöründe Çalışma Eğilimi

Abstract:
The aim of this research is to reveal the influence of basic personality traits (BPT) of tourism undergraduate students on service orientation (SO) and their traits towards working tendency in tourism sector (WTITS).   Besides, the another aim of the research is to reveal the influence of SO on WTITS.  In the universe constituted by the tourism undergraduate students in Turkey, the stratified sampling method has been used.  In this  direction, by selecting the school which has the most number of students from each region of Turkey and was included in sample in direct proportion to the student number size of each region. Measures of central tendency, factor analysis, t-test, one-way anova and regression analysis have been used for data analysis acquired from a survey applied to 800 participants.    
In consequence of the research, a significant and positive relationship has been determined between SO and both BPT and its all aspects. The largeness of influence degree of BPT aspects on SO ranges as Agreeableness, Extroversion, Openness to Experience, Conscientiousness and Emotional Stability. A significant and positive relationship has been determined between WTITS and both BPT and its all aspects. The largeness of influence degree of BPC aspects on WTITS ranges as Openness to Experience, Extroversion, Emotional Stability, Agreeableness and Conscientiousness. Moreover a significant and positive relationship has been determined between SO and WTITS. The sample indicates that %22,2 of SO can be explained through aspects of BPT, %28,3 of WTITS through aspects of SO and  %10,1 through aspects of BPT.     
In the research the traits of the women towards SO and WTITS compared to the men, of the students chosen their department willingly compared to the ones chosen unwillingly, have been found higher significantly. Besides, it has been determined that there is not a significant influence of internship/professional experience on SO; yet, the traits of the participants not having internship/professional experience have also been determined higher significantly towards WTITS compared of the participants having experience. 
Keywords: Tourism Training, Undergraduate Tourism Student, Basic Personality Traits, Service Orientation, Working Tendency in Tourism Sector