Kadın sporcularda beslenme eğitiminin kullanılabilir enerji düzeyine, bazı antropometrik ölçümlere ve kan parametrelerine etkisinin araştırılması
The effect of nutrition education on energy availability, some of the  anthropometric measures and blood parameters.
Yazar: CANSU TEKTUNALI AKMAN
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Spor beslenmesi alanında özellikle beslenme bilgisi, beslenme alışkanlıklarını ve besin tercihlerini şekillendirmede önemli bir rol oynar. Bu çalışmada, 15-18 yaş arasındaki genç kadın dayanıklılık sporcularına (futbol, basketbol, voleybol) verilen beslenme eğitiminin Kullanılabilir Enerji düzeyine, bazı antropometrik ölçümlere, ve kan parametreleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Katılımcılar; müdahale ve kontrol grubu olmak üzere rastgele iki gruba ayrılarak, müdahale grubundaki 45 katılımcıya altı seanstan oluşan beslenme eğitimi verilmiştir. Kontrol grubunda yer alan 38 katılımcı beslenme eğitimi almamıştır.  Katılımcılara, Kadınlarda Düşük Kullanılabilir Enerji Anketi (LEAF-Q), Yeme Tutumu Testi (EAT-26) ve Spor Beslenme Bilgi Anketi (SNKQ) uygulanmıştır. Enerji ve besin alımları, 3 günlük besin tüketim kayıtları ile değerlendirilirken, egzersiz enerji harcaması 3 günlük aktivite günlüğü ile belirlenmiştir. Alınan tüm veriler ve sporda önemli olabilecek bazı kan bulguları çalışmanın başında ve 6 ay sonunda tekrarlanmıştır. Sporcular arasında Düşük Kullanılabilir Enerji (DKE) prevalansı %63,8 olarak belirlenmiştir. Müdahale grubunda Kullanılabilir Enerji (KE) (p=0,00), ve SNKQ skorları (p=0,00) önemli ölçüde artarken, LEAF-Q skoru azalmıştır (p < 0,05). İki grup arasında EAT-26 skorlarında anlamlı bir değişiklik olmamıştır. EA, VA, yağsız kütle, DMH müdahale grubunda anlamlı ölçüde artmıştır (p<0,05). Ölçülen kan parametrelerinden sadece Hematokrit (HCT) düzeyinin müdahale grubunda anlamlı ölçüde daha düşük olduğu görülmüştür (p< 0,05).   Bu sonuçlar; beslenme eğitiminin kadın sporcularda KE'yi artırmaya, beslenme bilgisini olumlu yönde etkilemeye ve beslenme alışkanlıklarını geliştirmeye yardımcı olduğunu göstermiştir. Beslenme bilgisindeki artışın ölçülen kan parametreleri üzerine anlamlı bir etkisi ise görülmemiştir.

Abstract:
Nutrition knowledge plays a pivotal role in shaping dietary habits and food choices, particularly in the realm of sports nutrition. This study investigates the effects of a series of nutrition education sessions conducted by a registered dietitian on energy availability, various anthropometric measurements, eating attitudes, and sports nutrition knowledge in young female endurance athletes aged 15-18 years (football, basketball, volleyball) who engage in training for more than 10 hours per week (n=83). Participants were randomly divided into two groups with 45 individuals receiving six physical nutrition education lectures, and the remaining 38 participants receiving no nutrition education.  Participants completed the Low Energy Availability in Females Questionnaire (LEAF-Q), Eating Attitude Test (EAT-26) and Sports Nutrition Knowledge Questionnaire (SNKQ).  Energy and nutrient intakes were evaluated thorough 3-day food records, while exercise energy expenditure was assessed using 3-day activity logs. All of the questionnaires were repeated after a 6-months period. Additionally, at the beginning and end of the study, blood samples were collected from all athletes to examine certain blood parameters that could be significant in sports. The prevalence of LEA among athletes was determined to be 63.8%. In the intervention group, energy availability (EA) and SNKQ scores increased, and LEAF-Q scores decreased significantly (p < 0.05). However, there was no significant change in EAT-26 scores between the two groups. Energy intake, weight, fat free mass, resting metabolic rate has been increased significantly in the intervention group (p < 0,05). These findings suggest that nutrition education proves beneficial in enhancing dietary intake, positively influencing body composition and improving nutrition knowledge, ultimately contributing to increased energy availability in female athletes over the short term. However, no significant impact of the increase in nutritional knowledge has been observed on the measured other blood parameters.