SSCB dönemi Azerbaycan ve Türkiye ilişkilerinde müziksel bir köprü: Besteci ve orkestra şefi Niyazi Tağızade: 1912-1984
A musical bridge in the relations with Azerbaijan and Turkey in the ussr period: Composer and conductor  Niyazi Tağizade: 1912-1984
Yazar: ECEM TUĞÇE AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. BİLEN IŞIKTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Biyografi = Biography ; Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü = Office of Public Diplomacy ; Kültürel diplomasi = Cultural diplomacy ; Müzik = Music ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Tagizade, Niyazi = Tagizade, Niyazi ; Türk müziği = Turkish music ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations

Özet:
Bu çalışmada, Dünya Savaşları sonrasında geleneksel diplomasi araçları yerine ön plana çıkan kültür diplomasisi ve bu diplomasi şeklinin en önemli enstrümanlarından olan müziğin kullanımı, Türkiye-SSCB-Azerbaycan ilişkileri bağlamında ünlü orkestra şefi Niyazi Tağızade örneği üzerinden ele alınmış ve Türkiye-SSCB-Azerbaycan kültürel ikliminin gelişmesindeki rolü irdelenmiştir. 
Niyazi Tağızade Türkiye'de bulunduğu süre zarfında Batı Klasikleri, Sovyet Rusya ve Azerbaycan bestecilerinin eserlerini sahnelemenin yanı sıra Adnan Saygun'un Erken Cumhuriyet dönemi kültür politikalarının bir ürünü olan Köroğlu operasını ve Yunus Emre oratoryosunu yönetmiş ayrıca Türkiye'deki başlıca bestecilerin yapıtlarını Türkiye'de ve Sovyetler Birliği'nin çeşitli sahnelerinde seslendirmiştir. İncelenen belgeler ışığında sanatçının Türkiye'deki faaliyetleri sırasında temsil ettiği Sovyetler Birliği'ni Türkiye'de anlatma ve sevdirme isteği görülse de faaliyetlerin yalnızca ideolojik saiklerle bağlantılı olmadığı görülmektedir. Niyazi Tağızade, Sovyet müziğine hizmet ederken bir yandan verdiği demeçleri ve çalışmaları ile Türk müzik kültürüne katkı sağlamayı amaçlamıştır. Bu bağlamda Niyazi'nin 1963'te Moskova'da başlayan 1977'ye kadar süren Türk müziği faaliyetleri bir kültür elçiliği olarak değerlendirilmiştir. 
Bu yüksek lisans tezinde amaç diplomasi, müzik ve kültür ilişkisi ön planda tutularak Niyazi'nin hayatının ve Türkiye çalışmalarının detaylıca ele alınmasıdır. Araştırma mevcut durumun belirlenmesine yönelik betimsel ve biyografik bir nitelik taşımakla birlikte; kaynak tarama, belge inceleme-karşılaştırma ve birebir görüşme yöntemlerinin kullanıldığı nitel bir model içermektedir.
Anahtar Kelimeler: Niyazi Tağızade, Türkiye, Azerbaycan, Sovyetler Birliği, Kültürel Diplomasi, Kültür Elçisi

Abstract:
In this study, aftermath World War instead of traditional diplomatic tools rather prominent cultural diplomacy and the most important instrument of it which is use of music, considers via, famous conductor Niyazi Tağızade's Turkish-USSR-Azerbaijani relations and examines Tağızade's role in Turkish-USSR-Azerbaijani cultural atmosphere development.
During his stay in Turkey, Tağızade conducted Western Classics, Soviet Russia and Azerbaijan composers' works staging as well as Adnan Saygun which is a product of the early Republican era cultural policy Köroglu operas and has directed the Yunus Emre Oratorio further and the major composers of the works in Turkey and he has performed in various stages of the Soviet Union. In the light of documents, it can be seen that while Tağızade's activities in Turkey seemed to propagate and glorify the USSR to the Turkish public, even though these works are not related to ideological motives. While serving Soviet music, Niyazi Tağızade aimed to contribute to Turkish music culture with his statements and works, within this context, Tağızade's activities, which has started in Moscow 1963 to1977 have evaluated as a being cultural ambassador. 
The aim of this thesis, detailly considering Tağızade's life and Turkey studies by prioritizing diplomacy, music and culture. In addition to a descriptive and biographical dimension, the research has benefited from resource reviewing, document analysis and comparison and face-to-face interviews. 
Keywords: Niyazi Tağızade, Turkey, Azerbaijan, Soviet Union, Culturel Diplomacy, Cultural Ambassador