Monomit şemasıyla yapılandırılmış animasyonlarda kültür aktarımı: Moana ve Spirited Away örneği
Culture transfer in animations constructed with monomyth: Moana and Spirited Away examples
Yazar: ILGIN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÇAKMAK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anime = Anime ; Arketip = Archetype ; Canlandırma = Animation ; Kahramanın yolculuğu = Hero's Journey ; Kültür = Culture ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Mitoloji = Mitology ; Sanat = Art

Özet:
Yirminci yüzyılda yaşamış olan Amerikalı araştırmacı – yazar Joseph Campbell, sözlü ve yazılı edebiyatın en kalıcı konusunun kahraman miti olduğunu ve kahramanların hep benzer aşamalardan geçtiğini ifade eden bir kuram ortaya koydu. Kahramanın Yolculuğu yahut ''Monomit'' olarak isimlendirdiği kuram; insanlığın kültürel dışavurumunu psikolojik, sosyolojik, kozmolojik ve manevi açıdan ele almaktaydı. Bu teori aynı dönemlerde gelişen animasyon sektörünce oldukça ilgi gördü ve hikaye kurgularında kullanılmaya başlandı. Günümüzde kitle kültürüne yönelik yapımlarda sıkça kullanılan Monomit şeması, kahramanın aktardığı kültürel kodlar ve evreninin göstergeler sistemi göz önüne alındığında, gerçekliğe temas eden bir organ görevi görmeye başlamıştır. Bu sayede yapımları üreten stüdyolar kültürel yapının aktarılmasında ve yönlendirilmesinde söz sahibi mecralar gelmişlerdir. Diğer açıdan aynı yapı dahilinde farklı kültürel kodlar da sergilenmektedir. Tezde öncelikle kültür ve insanın yapısal birlikteliği tartışılmış, ardından animasyonun gelişim sürecine değinilmiş ve geldiği noktada kahraman arketipinin Monomit üstünden okuması gerçekleştirilmiştir. Bu sayede sınırsız bir yaratım alanına sahip canlandırma sanatının, insanların psiko-oluşumsal ve sosyo-oluşumsal süreçlerini nasıl etkileyebileceği irdelenerek konuya dikkat çekmeye çalışılmıştır.

Abstract:
20th Century American researcher and author Joseph Campbell expressed a theory which could be summarized as: The most lasting element of oral and written literature is the Hero's Myth and the Heros always go through similiar stages. Theory which named as Heroes Journey or ''Monomyth'' by Joseph Campbell handled, cultural expressions of humanity by pschological, sociological, cosmological and spiritual angles. This theory attracted interest of animation sector which was starting to grow during the same periods and started to be used by them in their stories fictions. Today, Monomyth schema which frequently used in products intented for mass culture, depending on heroes cultural code and system of universal signs , is starting to functioning as an organ that touchs the reality. In this way, studios creating this productions have become arbiters in transference and guidance of cultural structure. In other respects, in the same structure different cultural codes are also being presented. In thesis, firstly culture's and human's structural relations was debated, then evolution of animation was touched upon and at that point perusal of the hero archetype via Monomyth had been carried out. In this way, with Art of animation's limitless creation potentiality and how it effects on humans psycho-constitutive and socio-constitutive processes have been examined and by that called attention to these topics.