Düşük doğum ağırlığı öyküsü olan çocukların böbrek fonksiyonları ve kan basıncının değerlendirilmesi
Evaluation of renal functions and blood pressure in low birth weight children
Yazar: NERGİS ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. FERAH SÖNMEZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Çocuklar = Children

Özet:
Fetal programlama olarak bilinen `erişkin hastalıkların gelişimsel orjini' hipotezi erişkin dönemde pek çok hastalığın gelişiminde rol oynayabilecek bir mekanizma olarak kabul edilmiştir. İntrauterin ortamın fetal büyümeyi etkileyebileceği ve sonraki yaşamda organlarda fonksiyon bozukluklarına sebep olabileceği öne sürülmektedir. Düşük doğum ağırlığının daha az sayıda nefron sayısı ile birlikte olduğu bildirilmektedir. Daha az sayıda nefron, kalan nefronlarda sonradan ortaya çıkan hiperfiltrasyon ve glomerulosklerozla, hızlandırılmış yaşlanma ve böbrek fonksiyonlarının erken kaybına, sonuç olarak da yaşamın sonraki dönemlerinde hipertansiyon ve böbrek yetmezliği gelişimine eğilim yaratabilmektedir.Çalışmamızda amacımız düşük doğum ağırlığı öyküsü olan sağlıklı çocukları böbrek fonksiyonları ve kan basıncı açısından incelemek, düşük doğum ağırlığının böbrek hasarı ve kan basıncı üzerine etkilerini araştırmaktır.Çalışmaya çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran, doğum ağırlığı 2500 gramdan az olduğu öğrenilen, çalışmaya alındığı dönemde bilinen bir hastalığı bulunmayan, ilaç kullanmayan ve yaşları 7-18 yaş arası değişen 33 sağlıklı çocuk ve kontrol grubu olarak çalışma grubuyla benzer yaş, sosyodemografik özellikler ve cinsiyete sahip miadında ve normal doğum kilosu ile doğan ve kronik hastalığı bulunmayan 30 sağlıklı çocuk alındı.Tüm hastalarda ve kontrol grubunda 24 saatlik idrarda mikroalbumin, protein, N-asetil-ß-D glukozaminidaz, Na ve K ile kanda BUN, kreatinin, sistatin C düzeyleri çalışıldı. Ultrasonografik olarak böbrek boyutları (uzunluk x kalınlık x en), parankim kalınlıkları, AP çapları, hacimleri ölçüldü. Kan basıncı ölçümleri 24 saat boyunca yaşam içi kan basıncı monitörü ile kaydedilerek gece-gündüz kan basıncı ortalamaları, kan basıncı yükleri, dipper-non dipper özellikleri kaydedildi. İstatistiksel değerlendirmede ki-kare, t testi, Mann Whitney U, Pearson ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı.Laboratuvar değerlendirmeler sonucunda çalışma grubunda kontrol grubuna göre serum sistain C düzeyleri, idrar Na atılımı ve idrar N-asetil-ß-D glukozaminidaz atılımı yüksek saptandı. Böbreklerin ultrasonografik değerlendirmesi sonucunda hiçbirinde anatomik patoloji tespit edilmemesine karşın böbrek hacmi çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı.Çocukların hepsinde elle ölçülen anlık üç kan basıncı ortalamaları normaldi. Yaşam içi kan basıncı ölçümü sonuçlarına göre, az sayıda çocukta (%3.2 çocukta gündüz sistolik, %12.9'unda gece sistolik, %6.5'inde gece diyastolik) yüksek kan basıncı saptanmasına karşın çalışma ve kontrol grupları arasında gündüz-gece sistolik-diyastolik kan basıncı ortalamaları, gündüz-gece sistolik kan basıncı yükleri, non-dipper kan basıncı oranları açısından fark saptanmadı.Sonuç olarak, DDA öyküsü olan çocuklarda böbreğin yeterli gelişemeyip hacminin küçük kalmadığı, böbrek fonksiyonlarında tubüler hasarlanmaya bağlı bozulma olduğu görülmüştür. DDA öyküsü olan çocuklarda çocukluk döneminde hipertansiyon gelişmediği saptanmıştır. Bu konuda çok düşük doğum ağırlığı öyküsü olan çocukları da kapsayan daha geniş serili araştırmalara gereksinim olduğu düşünülmüştür. DDA öyküsü olan çocukların böbrek fonksiyonları, kan basıncı ve USG ile böbrek hasarı yönünden izlenmesinin doğru olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
The developmental origins of adult disease? hypothesis, also known as ?fetal programming,? has been widely recognized as a possible mechanism for the development of a number of chronic diseases of adulthood. The hypothesis suggests that intrauterine development, leading to low birth weight, results in permanent alterations of fetal physiology that persist into the postnatal period. It has been reported a marked association between LBW and reduced nephron number. Fewer nephrons, with subsequent hyperfiltration and glomerulosclerosis in the remaining nephrons, could lead to accelerated ageing and early loss of renal function and the development of hypertension and increased susceptibility to renal disease in later life.We aimed to investigate renal functions and blood pressure in healthy children who were born with low birth weight and the effects of low birth weight on renal functions and blood pressure.This study was carried on 33 children aged 7 to 18 years who admitted chidren outpatient clinic and were learned born with a birth weight under 2500 gr, without a known disease or use of medication during the study period. The control group included 30 age- and sex-matched healty children who were born at term with a birth weight appropiate for gestational age.Microalbumin, N-Acetyl-ß-D-Glucosaminidase, Na and K in the 24 hour urine and BUN, creatinine, cystatin-C levels in the blood were investigated in all patients and the control group. Size (width x lenght x depth), parenchymal thickness, AP diameter and volume of the kidneys were examined by ultrasound. 24 hours blood pressure measurements with the blood pressure monitor were recorded as the day-night mean blood pressure, the blood pressure loads and the dipper-non-dipper characteristics. The chi-square, t test, Mann Whitney U, Pearson, Spearman correlation were used as the statistical analysis.According to the laboratory evaluations the patients have higher levels of blood cystatin-C and urinary Na and N-Acetyl-ß-D-Glucosaminidase excretion than the control group. In the ultrasound evaluation kidney volumes were smaller in the LBW group than in the controls despite all kidneys were anatomically normal.Mean of three manuel blood pressure measurements was normal in all chidren. According to the results of ambulatory blood pressure measurements, a small number of children (3,2% daytime systolic, 12,9% nighttime systolic, 6,5% nighttime diastolic) had high blood pressure levels. But the two groups did not differ in the mean daytime or nighttime systolic and diastolic blood pressure, day-night systolic-diastolic blood pressure loads and the ratio of non-dipper blood pressure.In conclusion, it appears that children born with LBW have deterioration of renal function as a result of insufficiency in kidney development due to tubular damage. Our findings do not demonstrate the presence of hypertension in children born with LBW in childhood. Larger groups including children born with very low birth weight are needed in future studies. We suggest that LBW children should be follwed for renal function and blood pressure.