Bamya (Abelmoschus esculentus) tohumu ekstresinin akut parasetamol kaynaklı rat karaciğer hasarı üzerindeki etkileri
Effects of abelmoschus esculentus seed extract in rats with acute paracetamol-induced liver injury
Yazar: HÜSEYİN KOCABEY
Danışman: DOÇ. DR. MERVAN BEKDAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Abelmoschus esculentus = Abelmoschus esculentus ; Asetaminofen = Acetaminophen ; Bamya = Okra ; Bitki özütü = Plant extract ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karaciğer = Liver ; Sıçanlar = Rats ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Amaç: Asetaminofen (N-asetil-para-amino-fenol, APAP), çocukluk çağında en yaygın olarak kullanılan ilaçlardan birisidir. Önerilen dozlarda kullanıldığında güvenli bir ilaçtır. Ancak toksik dozlarda maruziyet sentrilobuler hepatik nekroza sebep olur. Hepatotoksisiteye neden olan ana mekanizmanın yüksek doz APAP maruziyeti sonrasında oluşan oksidatif stres olduğu düşünülmektedir. Bamya (Abelmoschus esculentus) (AE)'nın ise antioxidan ve anti-inflamatuvar özellikleri mevcuttur. Sunulan çalışmada, APAP ile oluşturulan hepatotoksik sıçan modelinde, AE'nin APAP kaynaklı karaciğer hasarı karşısındaki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Toplam 40 adet erkek Winstar cinsi rat randomize bir şekilde 5 gruba eşit olarak bölündü. Gruplar kontrol grubu, APAP grubu, AE grubu, AE+APAP grubu, AE+APAP+ NAC grubu olarak düzenlendi. AE 600 mg/kg/gün dozunda 11 gün gavaj yoluyla, APAP 1000 mg/kg 8. günde tek doz intraperitoneal yolla, NAC 300 mg/kg 8. günde tek doz intraperitoneal yolla enjekte edildi. Ratlardan alınan örnekler biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelendi. Serumdan alınan örneklerde AST, ALT, TNF-α, IL-10 ve tiyol-disülfit düzeyleri analiz edildi. Karaciğerden alınan örnekler hematoksilen-eozin boyası boyanarak mikroskobik olarak incelendi.
Bulgular: Biyokimyasal olarak AST, ALT, IL-10, TNF-α, native thiol, total thiol ve disülfit düzeyleri incelendi. Bunlardan AST, ALT, IL-10, native thiol ve total thiol değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı verilere ulaşılırken TNF-α ve disülfit düzeylerinde anlamlı sonuçlar saptanmadı. Native thiol ve total thiol değerleri APAP grubuna göre APAP+AE ve APAP+AE+NAC gruplarında daha yüksek saptandı. (Sırasıyla p=0.043 ve p<0.001; p=0.028 ve p=0.001) AST ve ALT değerleri APAP grubuna göre APAP+AE grubunda (sırasıyla p=0.072, p<0.001) ve APAP grubuna göre APAP+AE+NAC grubunda düşük saptandı (sırasıyla p=0.044, p=0.001). IL-10 değerleri APAP grubuna göre APAP+AE ve APAP+AE+NAC gruplarında istatistiksel açıdan anlamlı oranda yüksek saptandı (sırasıyla p=0.005 ve p=0.002). Histopatolojik incelemelerde fokal hepatosit nekrozu (p=0.088) ve safra duktus hiperplazisi (p=0.96) açısından anlamlı sonuca ulaşılamadı. APAP grubuna göre APAP+AE ve APAP+AE+NAC gruplarında konjesyon skorunda (sırasıyla p=0.003 ve p=0.003), sitoplazmik vakuolizasyon skorunda (sırasıyla p=0.01 ve p<0.001), sinozoid dilatasyonu skorunda (sırasıyla p=0.001 ve p=0.003), kuppfer prolifareasyonu skorlarunda (sırasıyla p<0.001 ve p=0.001) ve inflamasyon skorlarında  (sırasıyla p<0.001 ve p<0.001) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düzelme saptandı.
Sonuç: AE yüksek APAP maruziyeti sonucu oluşan oksidatif stres ve inflamasyonun neden olduğu nekroinflamatuar karaciğer hasarına karşı koruyucu etki göstermektedir. 
Anahtar Kelime: APAP, bamya, oksidatif stres, hepatotoksisite

Abstract:
Background: Acetaminophen (N-asetil-para-amino-fenol, APAP) is one of the most commonly used drugs in childhood. It is a safe drug when used in recommended doses. However, exposure to toxic doses causes centrilobular hepatic necrosis. It is thought that the main mechanism causing hepatotoxicity is oxidative stress and inflammatory reactions that occur after high-dose APAP exposure. Abelmoschus esculentus (AE) has antioxidant and anti-inflammatory properties. The present study, it was aimed to investigate the effects of okra against in rats with acute paracetamol-induced liver injury.
Material and Methods: A total of 40 male Winstar rats were randomly divided into 5 groups. The groups were arranged as control group, APAP group, AE group, AE + APAP group, AE + APAP + NAC group. AE was injected at a dose of 600 mg/kg/day via gavage for 11 days, APAP 1000 mg/kg was injected intraperitoneally on the 8th day as a single dose, and NAC 300 mg/kg was injected intraperitoneally once on the 8th day. Samples taken from rats were analyzed biochemically and histopathologically. AST, ALT, TNF-α, IL-10 and thiol-disulfide levels were analyzed in the samples taken from the serum. Liver samples were stained with hematoxylin-eosin and examined microscopically.
Results: Biochemically, AST, ALT, IL-10, TNF-α, native thiol, total thiol and disulfide levels were investigated. While statistically significant data were obtained in AST, ALT, IL-10, native thiol and total thiol values, no significant results were found in TNF-α and disulfide levels. Native thiol and total thiol values were found to be higher in the APAP+AE and APAP+AE+NAC groups compared to the APAP group. (P=0.043 and p<0.001, respectively; p=0.028 and p=0.001) AST and ALT values were lower in the APAP+AE group compared to the APAP group (p=0.072, p<0.001 respectively) and in the APAP+AE+NAC group compared to the APAP group. detected (p=0.044, p=0.001, respectively). IL-10 values were found to be statistically significantly higher in the APAP+AE and APAP+AE+NAC groups compared to the APAP group (p=0.005 and p=0.002, respectively). Histopathological examinations did not yield significant results in terms of focal hepatocyte necrosis (p=0.088) and bile duct hyperplasia (p=0.96). Compared to the APAP group, in the APAP+AE and APAP+AE+NAC groups, the congestion score (p=0.003 and p=0.003, respectively), the cytoplasmic vacuolization score (p=0.01 and p<0.001, respectively), and the sinusoid dilatation score (p=0.001 and p, respectively) =0.003), Kupfer proliferation scores (p<0.001 and p=0.001, respectively) and inflammation scores (p<0.001 and p<0.001, respectively) were statistically significant.
Conclusion: Okra seed showed a protective effect against necroinflammatory liver damage caused by oxidative stress and inflammation caused by high APAP exposure.
Key words: APAP, okra, oxidative stress, hepatotoxicity