Tir ekim makinasının tarihsel gelişimi, yapısal özellikleri ve imalat durumunun araştırılması
A study on historical evolution, structural features, and fabrication conditions of the tir seeding drill
Yazar: HALİL İBRAHİM AKOLAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN YUMAK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, Van Gölü Havzasında yüzyıllardan beri bilinen ve uygulanan sadece bu bölgeye özgü bir buğday ekim yöntemi olan ve bu ekimde kullanılan tir ekim makinesinin (tir mibzeri) tarihsel süreç içersinde arazi koşulları, toprak yapısı, verimlilik ve iklim şartlarına göre değişim evreleri incelenmiş olup, tir ekim makinesini ile ekim yönteminin yalnızca Van Gölü Havzasında yapıldığı, anılan bu ekim makinesinin, yöredeki küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerince üretiminin yapıldığı gözlenmiştir.Tir ekim makinesinin üretim aşamaları, pazar olanakları, üretimdeki aksaklıklar, teknolojik imkanlar ve yaygınlığı araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında tir ekim makinesinin günümüz teknolojisindeki son durumu, teknik formata uygun ölçülerde tasarlanarak, yapım resmi, detay resimleri ve animasyonu ?SolidWorks? programında tasarlanmıştır. Bitlis ili Ahlat, Adilcevaz, Tatvan ilçeleri ile Van ili Erciş ilçesindeki, İl ve İlçe Ziraat Odaları, Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri ve yöre çiftçilerinin görüşleri alınmıştır. Tir ekim makinesinin tarihsel süreç içerisinde uğramış olduğu tüm değişim evreleri araştırılmış ve dijital ortamda kaydedilmiştir. Tezde anılan bu yöntemle çoğunlukla susuz, verimi düşük, volkanik yapılı ve arazi şartlarının kötü olduğu topraklarda buğday ekiminde kullanıldığı, son zamanlarda ise; mısır, nohut ve fasulye gibi tahıllarda da ekim yapılabilirliği araştırılmıştır. Tir ekim makinesi ile buğday ekimin daha ekonomik ve verimli olabilmesi için, traktör çeki direncinin daha düşük olması, zaman, işçilik, dayanım ve süreklilik açısında önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this project, Tir planting machine, which is widely used in a special planting method that has been known used for nearly 5000 years in Van Lake catchment region, is investigated in the sense of land conditions, soil structure, productivity, and climate conditions in its historical process. It is observed that, planting method, mentioned above, with the Tir seeding drill is only used in this region and the production of this machine is taken by small and middle scaled industrial plants of this region.Moreover, in this project, production stages, marketing possibilities, production difficulties, technological feasibilities, and usage prevalence of the Tir seeding drill are also investigated. Furthermore, the latest technological process is designed with the ?SolidWorks? software for its production images, detailed pictures, and animations for the best fit to technical dimensions. Agriculture chambers, directorships and farmers of Adilcevaz, Ahlat, Tatvan , (towns of Bitlis province) and Erciş (town of Van province) have been consulted during this project for their information and opinions. In its historical process, all changing phases are investigated and recorded digitally through software programs of computers. This planting method has been used in seeding wheat on dry, low efficient, volcanic structured and bad circumstances in general, but lately, it is also used in planting other cereals such as corn, chickpea, and bean.