Alfa-Fenil-N-Tert-Butil-Nitron (PBN) yüklü nanopartiküler taşıyıcı sistemlerin hazırlanması ve in vitro olarak değerlendirilmesi
Alpha-Phenyl-N-Tert-Butyl Nitrone (PBN) loaded nanoparticulate delivery systems and evaluation of in vitro properties
Yazar: ONUR PINARBAŞLI
Danışman: PROF. DR. TURGAY DALKARA ; PROF. DR. YILMAZ ÇAPAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Kitosan = Chitosan ; Nanoteknoloji = Nanotechnology

Özet:
Beyin iskemisi sırasında oluşan serbest radikalleri yok ederek etkisini gösteren alfa-fenil-n-tert-butil nitron (PBN) bileşiği, kan beyin engelini (KBE) kolayca geçmektedir. Sistemik yolla verildiği zaman plazma yarılanma ömrü yaklaşık 3 saat olan PBN bileşiğinin in vivo stabilitesi düşüktür. Bu nedenle kan dolaşımında kalış süresini uzatabilecek etkin bir ilaç taşıyıcı sistemin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada nörodejeneratif hastalıklardan biri olan inme (felç)'nin tedavisine yönelik olarak nitron grubu bileşiklerden nöroprotektif etkili bir bileşik olan PBN yüklü kitosan (KS) ve kitosan-polietilen glikol (KS-PEG) nanopartikülleri hazırlanmış ve nanopartiküllerin partikül büyüklüğü, zeta potansiyeli, yükleme etkinlikleri, yüzey morfolojisi ve salım özellikleri değerlendirilmiştir. Transmisyon elektron mikroskopisi (TEM) ile gerçekleştirilen morfolojik değerlendirme sonucunda, genelde küresel şekle sahip nanopartiküller elde edildiği görülmüştür. Aynı zamanda nanopartiküllerin partikül büyüklüklerinin 100 nm ile 322 nm arasında değiştiği, zeta potansiyel değerlerinin de 9 mV ile 33 mV arasında değiştiği bulunmuştur. Hazırlanan nanopartiküllerin partikül büyüklüklerinin, in vitro salım özellikleri üzerinde önemli bir faktör olduğu da saptanmıştır. PBN'nin miktar tayinine yönelik olarak yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) kullanılarak UV dedeksiyon ile ( ? =286 nm) geliştirilen analitik yöntem, doğrusallık, doğruluk, kesinlik, özgünlük ve duyarlılık parametreleri üzerinden valide edilmiştir. Geliştirilen bu HPLC yönteminin saptama sınırı ve miktar tayin sınırı; sinyal:gürültü oranı sırasıyla 3:1 ve 10:1 olacak şekilde 5 ng/mL ve 25 ng/mL olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kitosan, Kitosan-polietilen glikol, Nanopartikül, PBN, HPLC.

Abstract:
Alpha-phenyl-n-tert-butyl nitrone (PBN) shows its major effect by scavengering the free radicals formed in the ischemia and it has the ability to penetrate through the blood brain barrier easily. The in vivo stability of PBN is very low and when administered by the systemic route, it has a mean plasma half life about three hours. That is why; the formulations which are able to attenuate the plasma residence time of PBN are the major focus of intention. In this study, PBN, a member of nitrone compounds having neuroprotective properties, was encapsulated in chitosan (CS) and chitosan-polyethylene glycol (CS-PEG) nanoparticles for the treatment of one of the neurodegenerative diseases, stroke. The nanoparticles were characterized through particle size determination, zeta potential, encapsulation efficiency, surface morphology determinations and in vitro release studies. The surface morphologies were evaluated with transmission electron microscopy (TEM) and nanoparticles having spherical shapes were characterized. The particle size distribution was between 100 nm and 320 nm; and the zeta potentials varied between 9 mV and 33 mV. Size of the nanoparticle formulations was important for the release of PBN from the nanoparticles. The quantitative determination of PBN has been evaluated by the validated analytical method through a high pressure liquid chromatography (HPLC) system equipped with a UV detector at ? = 286 nm. For the validation procedure linearity, accuracy, precision, specificity and the sensitivity of the method has been investigated. The lower limit of detection and the lower limit of quantification were determined as 5 ng/mL and 25 ng/mL respectively corresponding to signal noise ration of 3:1 and 10:1.Key Words: Chitosan, Chitosan-polyethylene glycol, Nanoparticle, PBN, HPLC.