Tip II diabetlilerde eritrosit glutatyon redüktaz, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz, katalaz aktiviteleri, hemoglobin glikozilasyonu ve lipid peroksidasyonunun incelenmesi
The investigation of activities of erythrocyte glutathione reductase, glutathione peroxidase, superoxide dismutase and catalase; glycosylation of hemoglobin and lipid peroxidation in patients with type II diabetes
Yazar: KAĞAN HUYSAL
Danışman: PROF. DR. YAŞAR NURİ ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Eritrositler = Erythrocytes ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Glütatyon redüktaz = Glutathione reductase ; Katalaz = Catalase ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Diabetes Mellitusta ortaya çıkan hipergliseminin oksidatif stresi arttırdığı (serbest radikal oluşumunu arttırdığı) öne sürülmektedir. Bu çalışmada Tip II diabetes mellitusda oksidatif stresi ve antioksidan savunma sisteminin durumunu incelemeyi amaçladık. Bunun için 53 tip II diabetli hasta grubu ile 30 sağlıklı kontrol grubu eritrositlerinde antioksidan savunma sisteminin önemli parametreleri olan GR, GSH- Px, SOD, CAT aktiviteleri ve lipid peroksidasyonunun bir göstergesi olan MDA düzeyleri ölçüldü. Bu parametrelerin serum glukoz ve glikozile Hb değerleri ile korelasyonu araştırıldı. Eritrosit GR akitviteieri diabetiklerde kontrollere göre anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Bunun yanısıra diabetiklerin eritrosit GSH-Px (21,38±2,94 U/gHb), SOD (1824±166 U/gHb) ve CAT (275±37,6 k/gHb) aktiviteleri kontrol grubu değerlerine göre (GSH-Px: 24,48±2,72 U/gHb; SOD: 2000±1127 U/gHb CAT: 309+4,94 k/gHb) oldukça düşüktü ve her üç parametre için fark istatistiksel olarak önemli ölçüde anlamlıydı (p<0,001). Ayrıca diabetiklerin eritrosit MDA düzeyleri de kontrollere göre oldukça yüksekti (sırasıyla 254,6±132,3 nmolMDA/gHb ve 116,5±50,5 nmolMDA/gHb; (p<0,001). Diabetik grupta çalıştığımız parametrelerden GSH-Px ile HbAıc (r=0,268; p< 0,05) ve GSH-Px ile AKŞ (r=-0,316; p< 0,05) arasında negatif, SOD ile CAT (r=0,332; p<0,05) arasında pozitif korelasyon saptandı.71 Sonuç olarak diabetes mellitusda görülen sorbitol yolunun aktivasyonu ile artmış protein glikasyonu gibi durumlar serbest radikallerin fazla üretimine sebeb olur. Bu çalışmaların verilerine göre diabetes mellitusda serbest radikal üretiminin arttığı ve antioksidan savunma mekanizmasının bozulduğu söylenebilir.

Abstract:
It has been proposed that hyperglycemia seen in diabetes mellitus (DM) increases oxidative stress( the production of oxygen free radicals). In this study, we aimed to investigate the condition of oxidative stress and antioxidative defense system in type II DM. So, the activities of glutathione reductase(GR), glutathione peroxidase(GSH-Px), superoşide dismutase (SOD) and catalase (CAT) being the important components of enzymatic antioxidative defense system, and MDA levels, as the marker of lipid peroxidation, were measured in erythrocytes of 53 patients with NIDDM and 30 healthy volunteers and the relationship of these parameters with serum glucose and HbA-tc values was also investigated. Erythrocyte GR activities were found to be significantly higher in diabetics than in healthy subjects (p<0,001). In diabetic group, erythrocyte GSH-Px (21,38±2,94 U/gHb), SOD (1824±166 U/gHb) and CAT (275±37,6 k/gHb) activities were considerably lower when compared those (GSH-Px: 24,48±2,72 U/gHb; SOD: 2000±1127 U/gHb CAT: 309±4,94 k/gHb) of the control group, and the differences were statistically significant (p<0,001, for each). Additionally, erythrocyte MDA levels of the patient group were found to be increased when compared to those of the controls (254,6±132,3 nmolMDA/gHb v.s. 116,5±50,5 nmolMDA/gHb; (p<0,001). In corelation analysis, there were negative correlations between GSH-Px - HbAic (r=0,268; p< 0,05) and GSH-Px- serum glucose levels (r=-0,316; p< 0,05)73 and positive corelation between SOD-catalase (r= 0,332; p< 0,05) in the patient group. As a result, some conditions such as protein glycation and activation of sorbitol pathway seen in diabetes mellitus cause increased production of free radicals. From these results, it may be speculated that production of free radicals is increased and the antioxidative defense mechanism is impaired in type II DM.