Bilim ve sanat merkezinde (Bilsem) matris öğretimine yönelik bir uygulama
An application for teaching matrix at science and art centers (Bi̇lsem)
Yazar: ZEYNEP BAKIRTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KARADENİZ
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırma, Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) öğrenim gören yedi ortaokul öğrencisinin matrisler aracılığıyla günlük hayat problemlerini çözme becerilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Veriler toplanırken öncelikle öğrencilere dersin anlatım içeriğini kapsayan bir ders anlatım materyali dağıtılmıştır. Daha sonra konu öğretimi ve örnek çözümleri yapılmıştır. Öğrencilere bu kapsamda hazırlanan bilgi testi ile bir değerlendirme yapılmıştır. Bilgi testi, içerisinde yer alan verilen bir durumu matrisler ile ifade etme becerileri, matrislerde işlem yapma becerileri ve matrisler konusunda Polya'nın problem çözme basamaklarını kullanabilme becerileri hazırlanan rubrikler ile durum çalışması yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmek için Polya'nın problem çözme basamaklarının etkinliği incelenmiştir.
Araştırma kapsamında, BİLSEM'de eğitim gören ortaokul öğrencilerine matrislerle ilgili çeşitli problemler verilmiş ve bu problemlerin çözümü sırasında izledikleri adımlar değerlendirilmiştir. Öğrencilerin problem çözme süreçleri, Polya'nın problem çözme basamakları olan "problemi anlama", "çözüm için plan yapma", "planı uygulama" ve "çözümü değerlendirme" aşamaları doğrultusunda analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulguları, öğrencilerin matris kullanarak problem çözme süreçlerinde önemli gelişmeler kaydettiğini göstermektedir. Ancak, özellikle matris çarpma ve çıkarma işlemlerinde zorluklar yaşandığı belirlenmiştir.
Bu çalışmanın sonuçlarına dayanarak, eğitim süreçlerinde matrislerin daha etkin kullanılması, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmek için önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: BİLSEM, matrisler, problem çözme, Polya'nın problem çözme basamakları

Abstract:
This research aims to evaluate the skills of seven secondary school students studying at Science and Art Centers to solve daily life problems through matrices. While collecting the data, a lecture material covering the lecture content of the course was distributed to the students first. Later, subject teaching and sample solutions were made. An evaluation was made to the students with the knowledge test prepared in this context. Knowledge test, skills of expressing a given situation contained in it with matrices, skills of doing operations in matrices, and Polya's ability to use problem-solving steps in matrices were examined using the rubrics prepared and the case study method. In the research, the effectiveness of Polya's problem solving steps to improve students' problem solving skills was examined. Within the scope of the research, various problems related to matrices were given to secondary school students studying at BILSEM and the steps they followed during the solution of these problems were evaluated. The problem solving processes of the students were analyzed in accordance with the stages of "understanding the problem", "making a plan for the solution", "implementing the plan" and "evaluating the solution", which are Polya's problem solving steps. The findings of the research show that students have made significant improvements in problem solving processes using matrices. However, it has been determined that there are difficulties, especially in matrix multiplication and subtraction operations. Based on the results of this study, it is recommended to use matrices more effectively in educational processes to improve students' problem-solving skills.

Keywords: BİLSEM, matrices, problem solving, Polya's problem-solving steps