Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış hastalarda teknolojk cihazların ve internet kullanımının yaygınlığı
Prevelance of technological devices and internet use among patients diagnosed with schizophrenia and schizoaffective disorder
Yazar: EMİNE ILGIN HOŞGELEN
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Elektronik sağlık = E-health ; Mobil uygulama = Mobile application ; Sosyal medya = Social media ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İnternet = Internet ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Giriş: Günümüzde teknolojinin etkin kullanımı insan yaşamını oldukça kolaylaştırmaktadır. Bu kullanım sağlık alanında da yaygınlaşmış ve birçok alanda işlevsellik kazanmıştır. Sosyal biliş bozulmalarının en temel belirti kümelerinden biri olduğu şizofenide psikososyal işlevsellik kaybının ve bilişsel yeti yitiminin minimum düzeyde tutulabilmesi teknoloji temelli müdahalelerle mümkün olabilmektedir. 
Amaç: Bu araştırmanın amacı Türk toplumunda yaşayan şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış hastalarda teknolojik cihazlar (telefon, bilgisayar, vb.) ve internet kullanımının yaygınlığının belirlenmesi, bireylerin teknolojik cihazlar ve internet kullanımına karşı tutumunun ve hangi amaç/amaçlar doğrultusunda teknolojik cihazlar ve internet kullanımını tercih ettiklerinin saptanması, teknoloji ve internet kullanımının psikososyal işlevsellik pozitif ve negatif belirtiler gibi klinik değişkenler ile olan ilişkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran ve DSM-V tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı alan 83 hasta ve şizoaffektif bozukluk tanısı alan 17 hasta bu çalışmaya alındı. Hastalara sosyodemografik veri kayıt formu dolduruldu. Teknoloji kullanımlarını değerlendirmek için araştırmanın amaçları doğrultusunda bir anket oluşturuldu. Sosyal işlevsellik düzeyi Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP), pozitif ve negatif belirti şiddeti Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış hastaların %86'sı cep telefonu, %67'si bilgisayar, %67'si internet kullanıyordu. Hastaların %61'i herhangi bir mobil uygulama kullanırken, %47'si sosyal medya uygulamaları kullanıyordu. Hastaların en sık kullandığı uygulamalar facebook ve whatsapp (%48) uygulamalarıydı. Hastaların %55'i görüntülü konuşma yapıyordu. Genç hastalar yaşlı hastalara oranla gün içinde daha fazla internet kullanıyordu (r=-0,395, p=0,001). Cep telefonu, telefonunda internet erişimi, mobil uygulama, facebook uygulaması, whatsapp uygulaması, messenger uygulaması, mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya uygulamaları kullanan ve görüntülü konuşm yapan hastaların negatif belirti punı kullanmayan hastalara göre daha düşüktü. Cep telefonu, telefonunda intenet erişimi, mobil uygulama, facebookk uygulaması, whatsapp uygulaması, messenger uygulaması, mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya uygulamaları kullanan ve görüntülü konuşma yapan hastaların PSP puanı kullanmayan hastalara göre daha yüksekti. 
Sonuç: Bu araştırmada şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanılı hastaların yarısından fazlasının internet, cep telefonu ve bilgisayar kullandığını, %47'sinin sosyal medya ve %65'inin herhangi bir mobil uygulama kullandığını saptadık. Önümüzdeki yıllarda şizofreni hastlarının daha yaygın olarak internet, mobil uygulama ve sosyal medyayı kullanması olasıdır. Bu araştırmayla birlikte hastalar için günlük yaşamlarını kolaylaştıracak özel uygulamalar geliştirilmesi halinde kullanım yaygınlığının artması öngörülmektedir. Mobil uygulamalar ve sosyalmedya hastaların yaşamlarını daha yoğun etkileyebilir, ayrıca teknolojiyi kullanarak hastalık belirtilerinin iyileşmesi ve psikososyal işlevselliğinin artması sağlanabilir. 

Anahtar kelimeler: şizofreni, şizoaffektif bozukluk, internet, sosyal medya, mobil uygulama, e-sağlık, psikososyal işlevsellik

Abstract:
PREVELANCE USE OF TECHNOLOGICAL DEVİCES AND INTERNET AMONG PATIENTS DIAGNOSED WITH SCHIZOPHRENIA AND SCHIZOAFFECTIVE DISORDER
Introduction: Effective use of technology makes human life much easier nowadays. This use has become widespread in health and has gained functionality in many areas. By the technology based interventions, it is possible to minimize the loss of psychosocial functionality and cognitive disability in schizophrenia, in which social cognitive disability is one of the most basic symptom clusters.
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of technological devices (telephones, computers, etc.) and internet usage in patients with schizophrenia and schizoaffective disorder, to determine the attitude of patients towards technological devices and internet usage and relation between technology, internet usage with clinical variables such as psychosocial functioning, positive and negative symptoms.
Method: Data were collected from the patients who applied to Dokuz Eylül University Medicine Faculty Schizophrenia Outpatient Clinic. Eightythree schizophrenia patients and 13 schizoaffective disorder patients who meet the schizophrenia and schizoaffective disorder diagnostic criteria of DSM-5 were included into the study. Sociodemographic data registration form was completed. A questionnaire was developed for the purposes of the research to evaluate the use of technology. The level of psychosocial functioning was assessed using the Personal and Social Performance Scale (PSP), and the positive and negative symptom severity was evaluated using the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS).
Results: The study found that 86% of patients owned cell phone, 67% of patients used internet access, 67% of patients had computer at home. 61% patients were using any kind of mobile application and 47% patients were using social media application. The most prevelant mobile applications among patients were facebook and whatsapp (48%). Younger patiens were using internet more than older ones in a day (r=-0,395, p=0,000). Negative syptom scores were lower among patinets who were using cell phones, internet connection in cell phone, using mobile application, facebook, whatsapp, messenger, messaging applications, social media applications and who make video conversation than patients who were not using. PSP score of patients who were using cell phone, internet connetcion in cell phone, mobile application, facebook, whatsapp, messenger, messaging applications, social media applications, and making video convetation was higher than the patients who were not using. 
Conclusion: We have found that more than half of schizophrenia patients use internet, mobile phones and computers, also 47% of patients wee using social media and 65% of patiens were using at least one monile application. In the following years, schizophrenia patients are more likely to use internet, monile application and social media. With this research, it is foreseen that the use prevalence will be increased if special applications are developed for patients to facilitate their daily lives. Mobile applications and social media can affect the lives of patients more intensively, In addition, using the technology may help the patients to improve their symptoms and psychosocial functioning.

 Keywords: schizophrenia, schizoafective disorder, technology, internet, social media, mobile application, e-health, psychosocial performance