Foto-gerçekçi sanat kapsamında portre
The portrait within the photo-realistic art
Yazar: ÖZLEM KURT
Danışman: DOÇ. HAYRİYE KOÇ BAŞARA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Foto-gerçekçilik = Photo-realism ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art

Özet:
Üç boyutlu görüntüyü iki boyutlu yüzeye yansıtan ?camera obscura?nın icadından sonra, ışığa duyarlı kimyasal maddeler sayesinde görüntünün resimsel düzlemde sabitlenmesi olarak varlığını bulan fotoğraf; bir yanıyla çoklu baskı ve seri üretim imkanları nedeniyle resmin kendi anlamını sorgulamasına ve sanatçıların farklı arayışlar içerisine girmesine neden olmuştur. Diğer yandan fotoğraf resim sanatında aktif bir eleman olarak da kullanılmıştır. Fotoğrafın bulunuşundan hemen sonra resim sanatıyla aralarında oluşan karşılıklı etkileşim, iki alanın da birbirlerine hem rakip hem de taraf olarak gelişimlerini sürdürmelerini sağlamıştır. Gözle görülemeyen ayrıntıların fotoğraf ile birebir saptanması, gerçeklik olgusunun da sorgulanmasını gündeme getirmiştir ki, mekanik çoğaltım çağında, gerçeklik kendi imajını kopyalaması şeklinde gelişmiştir ve duyularla dünyayı algılamanın yerini mekanik bilgi almıştır. 60'lı yıllarda ortaya çıkan Foto-Gerçekçi Sanat da, fotoğrafın sebep olduğu akımlardan birisidir ve önerdiği şey bu yeni bilgiyi aktaran farklı bir gerçekliktir.Fotoğrafın ilk icat edildiği yıllarda resim sanatında en çok etkilenen tür portre olmuştur. Görüntü daha kolay ve ucuz elde edilebildiğinden o yıllarda portre daha çok fotoğraf olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Fakat Foto-Gerçekçi Sanat'ın ortaya çıkışından sonra şaşkınlık uyandıran benzerlik düzeyi ve el emeğine gösterilen değer, portrenin tekrardan resim sanatında tercih edilen bir tür haline gelmesini sağlamıştır. Foto-Gerçekçi resimde konunun pek bir önemi olmamakla birlikte portre de en az peyzaj -genelde şehir görüntüleri- veya resmedilen diğer türler kadar tercih edilir durumdadır. Tez projesinin ana unsuru olan portre resimlerde sanatçılar genel olarak büyük boyutlar kullanmışlar ve gözün algılayamadığı minik detayları tek başına bir plan olarak görülebilir hale getirmişlerdir. 60'lı yıllardan günümüze kadar olan süreç değerlendirildiğinde görülür ki; seçilen konu ne olursa olsun Foto-Gerçekçi akımda sanatçılar gerçeklik olgusunu problem edinmişlerdir. Gözün algılayamadığı her detayı yakalayan fotoğraf kaynaklığında resimsel düzlemde oluşturulan yeni görüntü ile bu görüntünün doğada var olanına -orijinaline- göndermede bulunmuşlardır.

Abstract:
After the invention of ?camera obscura? reflecting the three dimensional image on to two dimensional surface, the photograph, which is known as; sticking the image on the pictorial surface through the light-sensitive substances; in the one hand, because of multipile printing and mass production caused the painting to question the real meaning of itself and also caused painters to look for something else to do. In the other hand, photograph also used as an active element of painting. Right after the invention of photograph, the interaction between photograph and painting casused both to develop themselves by being rivals or being supporters to each other. Determining exactly the invisible details through photograph, brought up sharp relief questionning the reality fact and in the age of mechanical reproduction, reality developed as copying off its own image and mechanical knowledge replaced with perceiving the world with senses. The photo-realist art, arised in 60s, is one of the movements which photograph caused, and actually the thing it proposes is a different reality that transfers this new knowledge.On the years photograph was invented, portrait was the most effected form of painting. Photograph was prefered as portrait mostly on those years because having the image was easier and cheaper also. But after the emergence of photorealism, through the sensational similarity level and worthiness of manual labor, portrait was again prefered form of painting. In photorealistic painting, subject is not important however portrait is still preferential as much as landscape- or other styles. On the portrait paintings which is the main element of thesis project, artists generally used large sizes and made the little details those the human eye can not see, visible as a plan by itself. Assessing the duration from 60?s to today, we can understand that in the photorealistic movement, whatever the topic is, the main problem was reality for the artists. By using the photograph which can catch every detail that the eye can not see, artists made reference the original with the new image created on the pictorial plane.