Hepatoselüler karsinom tedavisinde perkütan termal ablasyon yöntemleri: Kısa-orta dönem takip sonuçları
Percutan termal ablati̇on methods in hepatocellular cancer treatment: Short-medi̇um term follow-up results
Yazar: İBRAHİM HALİL SEVER
Danışman: PROF. DR. DAVUT TÜNEY
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Mikrodalgalar = Microwaves ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyofrekans = Radiofrequency ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç:  Primer karaciğer kanseri olan hepatosellüler karsinom (HSK), tüm dünyada kanser ölümlerinin en sık üçüncü nedeni ve en yaygın beşinci kanserdir. HSK, genelde ileri evrede tanı alır ve tedavisiz 5 yıllık sağ kalım oranları %5'in altındadır. HSK tedavisinde cerrahi seçenek ilk tercih edilen tedavi yöntemi olmakla birlikte; özenle seçilmiş hastalarda küratif tedavi amacıyla, görüntüleme yöntemi kılavuzluğunda gerçekleştirilen perkütan tümör ablasyon tedavisi; cerrahiye alternatif en uygun seçenek olarak önerilmiştir. Çalışmamızda; görüntüleme eşliğinde perkütan termal ablasyon yöntemlerinin HSK tedavisinde lokal terapotik etkinliğini belirlemeyi, kısa-orta dönem klinik ve radyolojik sonuçlarını değerlendirmeyi, Mikrodalga ablasyon (MWA) ve Radyofrekans ablasyon (RFA) yöntemlerinin tedavideki etkinliğini karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2012- Ocak 2015 tarihleri arasında non-vasküler girişimsel radyoloji ünitemizde RFA veya MWA tedavisi almış HSK tanısı bulunan hastaların; işlem öncesi, işleme ait ve işlem sonrası takip verileri kullanılarak, hastalara ait klinik-radyolojik-patolojik-demografik parametreleri retrospektif olarak tarandı. Ablasyon işlemi sonrası en az 6 ay boyunca takibi olan, 12'si (%30) kadın, 28'i (%70) erkek, toplam 40 olgu çalışmaya dahil edildi. Tedavi sonrası prognozu etkilediği öngörülen risk faktörleri belirlendi ve Log-Rank (Mantel-Cox) analizi ile değerlendirildi. RFA ve MWA için komplikasyon oranları, ablatif etkinlik ve ayrı ayrı genel-hastalıksız-lokal progresyonsuz sağkalım oranları 6 ay ile 1 yıl için Kaplan Meier sağkalım analizi ile hesaplandı, ki-kare testi ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Termal ablasyon yöntemleri için 6 ay, 1 yıl ve 2 yıl için genel sağkalım oranları sırasıyla; % 84.6, % 78.7; % 65; hastalıksız sağkalım oranları sırasıyla; %76.3, %55.2, %33; lokal progresyonsuz sağkalım oranları sırasıyla; %78.9, %76.2, %37.3 idi. Tedavi sonrası prognozu etkilediği öngörülen risk faktörleri içinde lezyon boyutu ve lezyon sayısı ayrı ayrı genel-hastalıksız-lokal progresyonsuz sağkalım oranları üzerinde anlamlı etkili olarak saptandı. Ek olarak Child-Pugh sınıfı sadece genel sağkalım üzerine, alfa-feto protein (AFP) değeri hastalıksız sağkalım üzerine ve cinsiyet lokal progresyonsuz sağkalım üzerine etkili olarak bulundu. RFA ve MWA için komplikasyon oranları, ablatif etkinlik ve ayrı ayrı 6 ay ile 1 yıl için genel-hastalıksız-lokal progresyonsuz sağkalım oranları arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. (p < 0.05)
Sonuç: RFA ve MWA yöntemleri; benzer komplikasyon oranları, tümöral ablatif etkinliği ve sağkalım oranları ile, HSK hastalarında küratif ya da köprü tedavisi seçenekleri açısından etkin ve güvenilir yöntemlerdir.

Abstract:
Aim: Hepatocellular Carcinoma (HCC), a primary liver cancer, is the third most common cause of death due to cancer worlwide and 5th most common cancer. HCC's are usually in end stage when diagnosed and 5 year survival without tratment is under 5%. As surgery is the primary treatment method, imaging guided percutaneous tumor ablation could be considered as an alternatif method for the curative treatment in specially selected patient groups. In our study  aims were to evaluate local therapeutic effectiveness of  imaging guided percutaneous thermal ablation  methods, short-middle term radyologic and clinical outcomes and to compare the effectivness of treatment between two MWA and RFA methods.
Materials and Methods: We retrospectively browsed clinical-radiologic-pathologic-demographic parameters of patients who had undergone RF or MW treatment due to HCC in our non-vascular interventional radiology unit between January 2012 and January 2015. Fourty patients; 12 females (%30) and 28 males (70%)  who had at least 6 month follow up were included. We evaluated the risk factors which we considered to affect the prognosis by means of Log-Rank (Mantel-Cox) analysis. Complications rates, ablative effectiveness, local progression free and disease free survival rates for 6 months and 1 year periods were calculated by Kaplan Meier test for each group separately. The results of two groups  were compared by ki-square test.
Results: 6-month, 1-year and 2-year survival rates for thermal ablation were  % 84.6, %78.7 and  %65 for general, % 76.3, %55.2, %33 for disease free and %78.9, %76.2, %37.3 for local progression free respectively. Size and number of lesions were effective parameters on general, disease free and local progression free survival rates among other risk factors which considered to affect the survival after treatment. In addition, Child-Pugh classification, AFP level and gender were found to affect just; general, disease free and local pregression free survival rates respectively. No statistically significant difference were found in complication, ablative effectiveness, 6 month and 1 year general, disease free and progression free survival rates between RF and MW separately.
Conclusion: RF and MW ablation methods with similar complication rates, tumor ablation efficiency and survival rates are effective and safe methods for curative or bridging treatment in HCC patients.