Yetişkinlerde kişilik özellikleri ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between adults personality characteristics and psychological resilience
Yazar: GÜL ÜNVER
Danışman: PROF. DR. CANAN TANIDIR
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Psikolojik dayanıklılık, bireylerin zorluklarla başa çıkma becerilerini ifade ederken, kişilik özellikleri de bireylerin davranışlarını, düşüncelerini ve duygularını belirleyen temel özelliklerdir. Bu tez araştırması, yetişkinlerde bazı kişilik özellikleri ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. 
Araştırma grubu 18-65 yaş, 343 kişiden oluşmaktadır. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu", "Yetişkinlerde Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği " ve "Beş Faktör Kişilik Envanteri-Uzun Form" aracılığıyla değerlendirilmiştir. 
Araştırmanın bulguları sonucunda katılımcıların psikolojik dayanıklılık puanları arttıkça dışadönüklük, yumuşak başlılık, sorumluluk ve gelişime açıklık özelliklerinin de arttığı öte yandan duygusal tutarsızlık arttıkça psikolojik dayanıklılığın azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, psikolojik dayanıklılık inancı olan bireylerin daha yüksek düzeyde psikolojik dayanıklılık özelliğine sahip oldukları tespit edilmiştir. Psikolojik dayanıklılık puanlarının medeni durum gruplarına göre karşılaştırmasına göre bekârların en düşük, evlilerin ise en yüksek psikolojik dayanıklılık puanlarına sahip olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçları incelendiğinde; psikiyatrik tanı alma ve psikiyatrik destek alma durumunun psikolojik dayanıklılık açısından bir farklılaşma yaratmadığı görülmüştür. Psikolojik dayanıklılık puanlarının yaş arttıkça arttığı ve kadınların erkeklere göre psikolojik dayanıklılıklarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Sonuç olarak; psikolojik dayanıklılık ile beş faktör kişilik özellikleri arasında ilişki vardır. Alt boyutlara göre psikolojik dayanıklılık ile dışadönüklük, yumuşak başlılık, özdenetim-sorumluluk ve gelişime açıklık arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişkiler; duygusal tutarsızlık (nörotizm) ile ise orta düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Daha geniş örneklemli ve psikolojik dayanıklılıkla ilişkili olabilecek başka faktörlerin de incelendiği çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Psychological resilience refers to individuals' ability to cope with difficulties, while personality traits are fundamental characteristics that determine individuals' behaviors, thoughts, and emotions. This thesis aims to examine the relationship between certain personality traits and psychological resilience in adults.

The research group consists of 343 individuals aged 18-65. Data were assessed through the "Personal Information Form," "Psychological Resilience Scale for Adults," and "Five-Factor Personality Inventory-Long Form."

The findings of the research indicate that as participants' psychological resilience scores increase, traits such as extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience also increase, while emotional instability decreases. Additionally, individuals with belief in psychological resilience tend to have higher levels of psychological resilience. Comparing psychological resilience scores by marital status groups, it was found that singles have the lowest scores, while married individuals have the highest psychological resilience scores. Analyzing the results, it was observed that having a psychiatric diagnosis or receiving psychiatric support does not create differentiation in terms of psychological resilience. Psychological resilience scores were found to increase with age, and women tend to have higher psychological resilience compared to men.

In conclusion, there is a relationship between psychological resilience and five-factor personality traits. Moderate positive and significant relationships were found between psychological resilience and extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience at the subscale level, while a moderate negative and significant relationship was found with emotional instability (neuroticism). Further studies are needed with larger samples and examining other factors related to psychological resilience.