Osmanlı dönemi Arnavutluk vakıfları (XVII- XIX. asırlar)
Waqfs in Albania during in Ottoman empire period (XVII-XIX.centuries)
Yazar: RUDİNA HALLAÇİ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ İHSAN KARATAŞ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Vakıfname = Vakıfname

Özet:
Müslümanların sosyal hayatında önemli görevler ifa eden vakıfların, Osmanlı Devleti 
döneminde Arnavut toplumuna eğitim, sağlık, din ve ticaret gibi insanların ihtiyaç duyduğu 
hemen her alanda önemli hizmetler sağladığı görülmektedir. Bu çalışmada Arnavutluk Devleti 
arşivlerinden elde ettiğimiz 25 vakfiye ışığında Osmanlı hâkimiyeti altında bulunan 
Arnavutluk'ta kurulan vakıflar, bu vakıfların kurucuları, görev ve statüleri, vakıfların 
özellikleri, gelir kaynakları, vakıf gelirlerinin muhtelif hizmetlere ve gruplara dağılımı
vakıfların şehrin imar ve iskânına katkıları, ticarî ve ekonomik hayattaki rolleriyle birlikte 
sosyal ve kültürel hayata etkileri gibi önemli hususlar tespit edilmeye ve değerlendirilmeye 
çalışılmıştır. Tezimiz; giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Arnavutluk tarihiyle ilgili 
kısa bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde genel olarak vakıf kurumunun tanımı, işleyişi ve 
fonksiyonları, ikinci bölümde kurucularına ve hizmet amaçlarına göre kurulan vakıflar üzerinde 
durulmuştur. Bu çerçevede Arnavutluk'ta vakıf kuran toplumsal sınıflar, şahısların sosyal 
statüleri, görevleri, ne tür vakıf kurdukları ve vakıfların hizmet amaçları gibi hususlar 
incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise vakıfların Arnavutluk'un fizikȋ, ilmȋ ve kültürel yönden 
gelişmesindeki rolü ele alınmıştır.



Anahtar Sözcükler: Osmanlı, vakıflar, Arnavutluk'ta vakıflar, XVII.-XIX. y.y.

Abstract:
İt can be seen that the waqfs whic fulfils important duties in the social life of Muslims 
have provided significant services in almost every area needed by the humans like education, 
health, religion and commerce in Albania during the Ottoman Empire period. This work tries to 
establish important matters such as the waqfs founded in Albania under the reign of the 
Ottoman Empire, the founders of these waqfs, their roles and statutes; the features and sources 
of income of the waqfs they have founded; the distribution of the waqf incomes to various 
services and groups; and the contribution of the waqfs to the town planning and inhabiting; and 
also the effects of the waqfs on the tradingi economic, social and cultural life and finally review 
these from different perspectives in the light information ontained from the Albanian State 
archive about 25 deed of trust of a pious foundations. 
The thesis is comprised of introduction and three chapters. In the introduction part some 
brief information about Albania is tried to be given. The first chapter delivers general 
information on definition, running and functions of waqfs. In the second part the waqfs are 
stressed according to their founders and service aims. Matters such as social classes who 
establishes waqfs, the social statutes of the individuals, their duties, what kind of waqfs they 
have established and the service aims of these waqfs have been studied withi,n this framework. 
Finally in the third chapter the role of waqfs in the physical, scientific and cultural development 
of Albania is discussed. 



Key words: Ottoman, waqfs, deed of trust of a pious foundation, waqfs in Albania, XVIIXIX century