Çocukluk Çağında Metabolik Sendrom ve Risk Faktörleri ile Beslenme Örüntüsü Arasındaki ilişkinin Değerlendirilmesi Üzerine Bir Çalışma
The Relationship Between Risk Factors of Metabolic Syndrome in Childhood and Nutrition Patterns
Yazar: ALEV KESER
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Obezite = Obesity ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Günümüzde çocukluk çağında obezite ve yarattığı metabolik sendrom (MS) prevalansı dramatik bir şekilde artmaktadır. Diyet, MS'in oluşumunda ve tedavisinde anahtar faktördür. Bu çalışma, MS risk faktörleri ile diyet arasındaki ilişkinin irdelenmesi, MS olan ve olmayan çocukların besin tüketim örüntülerinin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Kocaeli ilinde yaşayan 11-18 yaş arasındaki obez ve obezite riski olan 308 çocuk ve adölesan katılmıştır. Bireylere, beslenme durumlarını ve fiziksel aktivitelerini değerlendirmeye yönelik anket formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Sonuçta, MS tanısı alanların antropometrik ölçüm ve kan basıncı değerleri ile bazı biyokimyasal parametreleri MS olmayanlardan yüksek (p<0.05) bulunmuştur. MS olanların peynir, yumurta, ekmek, tahıl ve ürünleri, toplam yağ ve kolalı içecek tüketimleri MS olmayanlardan fazla (p<0.05) bulunmuştur. Bazı besin grupları ve besin ögeleri ile bazı lipid ve insülin parametreleri arasında ilişki belirlenmiştir. MS olanların günlük ortalama enerji, protein, yağ, PUFA, karbonhidrat, diyet posası ile bazı vitamin ve mineral tüketim miktarı MS olmayanlardan önemli (p<0.05) derecede fazla olup, bu enerji ve besin ögelerinin tüketimi açısından grupların RDA'yı karşılama yüzdeleri arasındaki farklılık da önemlidir (p<0.05). Yüksek karbonhidrat tüketiminin MS olma riskini 15.31 kat arttırdığı saptanmıştır. İki grup arasında fiziksel aktivite düzeyi açısından istatistiksel bir farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Çalışmada, MS olan ve olmayan katılımcıların klinik ve biyokimyasal parametreleri ile enerji ve besin ögeleri alım düzeyleri arasında gözlenen önemli farklılıklar, daha kapsamlı araştırmaların yapılmasının MS ve komplikasyonlarına ait cevaplanmayı bekleyen soruların aydınlatılmasında çok fayda sağlayacağını yansıtmaktadır.Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, beslenme örüntüsü, insülin direnci, obezite

Abstract:
Nowadays obesity in childhood and the metabolic syndrome (MS) prevalence has dramatically increased. Diet is a key factor in the formation and treatment of MS. The aim of this study is to assess the relationships between MS risk factors and diet, comparing dietary patterns of children with and without MS. This study is held on the 308 children and adolescents living in Kocaeli between the ages of 11-18 years, who were overweight and obese. A questionnaire determining dietary status and physical activities was used, their anthropometrical measurements and blood samples were taken. As a result, anthropometrical measurements and blood pressure values and some biochemical parameters was found higher (p<0.05) in MS patients. The amount of consumption of cheese, eggs, bread, grains, total fat and cola drinks of children who has MS is higher (p<0.05). There was a correlation between some food groups and nutrients with some lipid and insulin parameters. Daily average intakes of energy, protein, fat, PUFA, carbohydrate, fiber, some vitamins and minerals are higher (p<0.05) in MS patients and difference between percentage of RDA in both groups by means of this energy and nutrients remained significant (p<0.05). High consumption of carbohydrates increased the risk of MS 15.31 times. Difference between of two groups of physical activity levels was found insignificant (p>0.05). As a result, there were significant differences between with and without MS participants? clinical and biochemical parameters with intake levels of energy and nutrients. In order to explain MS and its complications extensively, more research is needed.Key Words: Metabolic syndrome, nutrition pattern, insulin resistance, obesity