COVID-19 ARDS hastalarında favipiravir mortaliteyi azaltır mı?
DOES favipiravir reduce mortality in COVID-19 ARDS patients?
Yazar: KHIN ZAR LI AUNG
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TEKDÖŞ ŞEKER ; UZMAN İPEK BOSTANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Favipiravir = Favipiravir ; Mortalite = Mortality ; SARS virüsü = SARS virus ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome

Özet:
Giriş ve Amaç: İlk Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan SARS CoV-2 olarak adlandırılan virüsün  neden olduğu enfeksiyonda ARDS'nin gelişimini sonrası  solunum yetmezliği ile  ile en önemli mortalite nedenidi. Virüse özgün antiviral tedavi olmamakla beraber ülkemizde Mayıs 2020'de favipiravir antiviral olarak tedavi rutinine  girmiştir. Bu çalışmada, yoğun bakım ünitesinde COVID-19  ARDS gelişen hastalarda; kullanılan favipiravir antiviral rejiminin mortalite ve morbidite üzerine etkileri retrospektif değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesinde T.C.Sağlık Bakanlığı  SARS-CoV-2 enfeksiyonu erişkin hasta tanı ve tedavi rehberine göre;  COVID-19 ARDS tanılı olgu dosyaları dahil edilmiştir. On sekiz yaş altı hastalar, gebeler, 24 saatten daha kısa yatan olgular ve verilere ulaşılamayan olgular  çalışma dışı bırakıldıktan sonra toplam 309 olgu çalışmaya alındı. Tedavisinde  favipiravir alan (Grup F; n: 208) ve almayan (Grup N; n:101) olarak iki gruba ayrıldı. Olguların tedavisi güncel ulusal rehbere göre düzenlenmiştir. Olgu verileri elektronik klinik karar destek programı ('ImdSoft-Metavision/QlinICU Clinical Decision Support Software) havuzunda kayıtlı olan veriler Structured Query Language (SQL) sorguları ile retrospektif olarak elde edilmiştir. Ventilatöre bağlı tüm hastalar Maquet Servo-i© (İsveç) mekanik ventilatörle ventile edildi. Olguların demografik verileri, prognostik skorlar, komorbidite varlığı, olası toksisite gösteren laboratuvar verileri, sürekli renal replasman tedavi  (CRRT) gereksinimi ve yoğun bakım çıkışı kaydedilmiştir. Birincil çıktı yoğun bakım mortalitesi olarak belirlenmiştir. İkincil çıktı ise; akut faz reaktanlarının laboratuar bulguları, ilaca bağlı olası toksisite bulguları, CRRT gereksinimi değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde SPSS 27.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma kapsamında  108 kadın (%35), 201 erkek (%65) toplamda 309 olgu değerlendirilmiştir. Demografik veriler, prognostik skorlar, komorbidite sıklığı, mortalite oranı, CRRT gereksinimi, laboratuar toksisite göstergeleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). 
Sonuç: SARS-Cov-2'ye bağlı gelişen COVID-19 ARDS tedavisinde kullanılan favipiravirin mortaliteyi önlemede üstünlüğü gösterilememiştir. Daha geniş çaplı prospektif klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: SARS-CoV-2, COVID-19, ARDS, Favipiravir, mortality.

Abstract:
Aim: The infection caused by the virus called SARS CoV-2, which first appeared in Wuhan, China in December 2019, is the most important cause of mortality with respiratory failure after the development of ARDS. Although there is no antiviral treatment specific to the virus, favipiravir entered the treatment routine in our country in May 2020 as an antiviral. In this study, in patients with COVID-19 ARDS in the intensive care unit; The effects of favipiravir antiviral regimen on mortality and morbidity were evaluated retrospectively.
Materials and methods: Health Sciences University Bakırköy Dr. In Sadi Konuk Training and Research Hospital Anesthesiology and Reanimation Clinic Intensive Care Unit, according to the Turkish Ministry of Health, SARS CoV-2 infection diagnosis and treatment guidelines for adult patients; case files with a diagnosis of COVID-19 ARDS are included. A total of 309 cases were included in the study after excluding patients under the age of 18, pregnant women, patients hospitalized for less than 24 hours, and patients whose data were not available. It was divided into two groups as those who received favipiravir (Group F; n: 208) and those who did not (Group N; n: 101).The treatment of the cases is arranged according to current national guidelines. The data recorded in the repository of the case data electronic clinical decision support program ('ImdSoft-Metavision / QlinICU Clinical Decision Support Software) were obtained retrospectively with Structured Query Language (SQL) queries. All patients connected to the ventilator were ventilated with a Maquet Servo-i © (Sweden) mechanical ventilator. Demographic data, prognostic scores, presence of comorbidity, laboratory data showing possible toxicity, need for continuous renal replacement therapy (CRRT) and intensive care exit were recorded. The primary outcome was identified as intensive care mortality. secondary output; laboratory findings of acute phase reactants, possible drug-related toxicity findings, CRRT requirement were evaluated. SPSS 27.0 program was used for statistical analysis.
Results: 108 women (35%), 201 men (65%), a total of 309 cases were evaluated in the study. In the demographic data of the groups, no statistically significant difference was found between the frequency of comorbidity, mortality rate, CRRT need, and nutritional scores (p> 0.05). No statistical difference was observed between the groups in prognostic scores, laboratory data, and discharge patterns.
Conclusions: The superiority of favipiravir used in the treatment of COVID-19 ARDS caused by SARS-Cov-2 in preventing mortality has not been demonstrated. Larger prospective clinical studies are needed.
Keywords: SARS-CoV-2, COVID-19, ARDS, Favipiravir, mortality.