Gebelikte doğum sonrası PRA pozitifliği gelişmesinde etkili olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors that may be effective in the development of postpartum PRA positivity in pregnancy
Yazar: GÖKHAN AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Gebelik = Pregnancy ; HLA antijenleri = HLA antigens ; Organ nakli = Organ transplantation ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Aile Sağlığı Merkezleri'ne hizmet için başvuran 35 ve üzeri gebelik haftasına sahip olan ve henüz Panel Reaktif Antikor (PRA) pozitifliği gelişmemiş gebelerden doğum öncesi ve sonrası kan alınarak, gebelikte doğum sonrası PRA pozitifliği gelişmesinde etkili olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışamızda Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı ASM'lerden hizmet alan 101 gebenin doğumdan 1 ay önce kanları alınarak PRA (Panel Reaktif Antikor) çalışıldı. PRA (+) olan 15 gebe çalışma dışı bırakılarak doğum öncesi PRA (-) olan 86 gebeden doğumdan 1 ay sonra tekrar kan alındı ve PRA pozitifliği gelişip gelişmediğine bakıldı. Kontrol grubu olarak Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Organ Nakli Bekleme Listesindeki gebeliği olmayan 40 kadın seçilerek, 86 gebenin doğum sonrası PRA sonuçları hem doğum öncesiyle hem kontrol grubuyla karşılaştırılmalı olarak istatistiksel analize tabi tutuldu.
Bulgular: 86 gebeden 42 (% 48.83) tanesinde sezaryen, 44 (% 51.16)  tanesinde normal doğum gerçekleşmiş olup sezaryen doğumların 14 (% 32.50), tanesinde  normal doğumların 3 (% 8.0)  tanesinde PRA pozitifliği gelişti. Kontrol grubundaysa 3 (% 7.50) PRA pozitifliği mevcuttu. Sezaryen doğumla normal doğum ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Annenin Rh (-) olması ve anne-bebek Rh uyumsuzluğu olması durumlarının da PRA pozitifliği gelişmesi açısından istatistiksel olarak anlamlı farka neden olduğu bulundu.
Sonuç: Yaptığımız araştırmanın neticesinde; mevcut literatür bilgileriyle uyumlu olacak şekilde doğumun PRA pozitifliği gelişimi için risk faktörü olduğu, ancak mevcut çalışmalardan farklı olarak sezaryen doğum-normal doğum ayrı ve karşılaştırılmalı olarak değerlendirildiğinde, sezaryen doğumun, normal doğuma göre artmış PRA pozitifliği ile ilişkili olduğu tespit edildi. Çalışmanın sunduğu bu yeni bilgi, yeni çalışmalara zemin hazırlayacaktır ve sezaryen kararı verilirken hekimin bu bilgiyi göz önünde bulundurması, hem kişi, hem toplum sağlığının olumlu etkilenmesine ve sağlık maliyetlerinin daha etkin yönetilebilmesine imkan tanıyacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Anti-HLA antikor, Gebelik, HLA, PRA, Sezaryen

Abstract:
Aim: In this study, prenatal and postnatal blood samples were taken from pregnant women who had 35 or more gestational weeks and had not developed Panel Reactive Antibody (PRA) positivity yet, who applied to Family Health Centers affiliated to Erzurum Provincial Health Directorate. The aim of this study was to evaluate the factors that may be effective in the development of PRA positivity during pregnancy.
Material and Method: In our study, PRA (Panel Reactive Antibody) was studied by taking the blood of 101 pregnant women 1 month before birth, who received services from ASMs affiliated to Erzurum Provincial Health Directorate. 15 pregnants with PRA (+) were excluded from the study and blood was taken again 1 month after birth from 86 pregnant women with prenatal PRA (-) and it was checked whether PRA positivity developed. As a control group, 40 women without pregnancy in the Atatürk University Faculty of Medicine Organ Transplantation Waiting List were selected and the postpartum PRA results of 86 pregnant women were subjected to statistical analysis compared with both prenatal and control groups.
Findings: Of the 86 pregnants, 42 (48.83%) had cesarean sections, 44 (51.16%) had normal births, and PRA positivity developed in 14 (32.50%) of cesarean deliveries and 3 (8.0%) of normal births. In the control group, there were 3 (7.50%) PRA positivity. A statistically significant difference was found between cesarean delivery and normal delivery and control group. It was found that maternal Rh (-) and mother-infant Rh mismatch also caused a statistically significant difference in terms of PRA positivity development.
Result: As a result of our research it was found that birth was a risk factor for the development of PRA positivity In accordance with the current literature information. But when cesarean delivery and normal birth was evaluated separately and comparatively, unlike current studies, cesarean delivery was associated with increased PRA positivity compared to normal birth. This new information presented by the study will pave the way for new studies and the physician's consideration of this information when making a cesarean section decision will allow both individual and community health to be positively affected and health costs to be managed more effectively.
Keywords: Anti-HLA antibody, Cesarean, HLA, PRA, pregnancy