Aşırı ifa güçlüğü (uyarlama) ve hakimin sözleşmeye müdahale ettiği diğer haller
Excessive performance difficulties (adaptation) and other cases where the judge interfered with the contract
Yazar: TUĞÇE GÜRDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER KAHRAMAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aşırı ifa güçlüğü = Hardship ; Hakimler = Judge ; Sözleşme serbestisi = Freedom contract ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca, taraflar sözleşme yapıp yapmama, sözleşmenin tarafını belirleme, sözleşmenin biçimini seçme, içeriğini belirleme ve değiştirme, sözleşmeyi ortadan kaldırma özgürlüğüne sahiptir. Sözleşme serbestisi Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerden olup, bu sınırlamalara tabidir.

Sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca, özgür iradesi ile sözleşmenin tarafı olmuş kişilerin sözleşme kurulurken verdikleri taahhütlere bağlılığını ise ahde vefa ilkesi temel almaktadır. Her ne kadar ahde vefa ilkesi geçerliliğini korumakta ise de bazı durumlarda katı şekilde uygulanmaya devam edilmesi, sözleşme adaleti kavramı ile bağdaşmayacaktır.

Sözleşmenin kurulmasından sonra koşulların tarafların önceden öngöremeyeceği şekilde değişmesi sözleşmeyi bir taraf için katlanılamaz hale getirebilir ve edimler arası dengenin tekrar sağlanması için sözleşmenin değişen şartlara göre uyarlanması gerekebilir. Sözleşmenin değişen şartlara uyarlaması, hakimin sözleşmeye müdahale ettiği hallerden biridir.

Hakim tarafından sözleşmenin yorumlanması ve tamamlanması ise hakimin sözleşmeye müdahale ettiği diğer hallerdir. Sözleşmenin yorumlanmasında, taraflar sözleşmeye bağlılık hususunda hem fikirdirler ancak sözleşmedeki bir içeriğe, bir unsura verilecek anlam konusunda ihtilaf yaşamaktadırlar. Bu durumda hakimin tarafların talebi üzerine çözüme kavuşturacağı husus bu yorum ihtilafıdır.

Sözleşmenin tamamlanmasında ise düzenlenmesi kanun tarafından sözleşme taraflarına bırakılmış bir hukuki nokta taraflarca hiç veya gereği gibi düzenlenmemiş olup, sözleşme boşluğu mevcuttur. Bu boşluk hakim tarafından doldurulduğu takdirde sözleşmenin tamamlanması kurumu gündeme gelecek, hakimin sözleşmeye müdahalesi söz konusu olacaktır. Günlük hayatta hakimin sözleşmeye müdahalesi sıklıkla gündeme gelebilmekte olup büyük önem taşımaktadır

Abstract:
In accordance with the principle of freedom of contract, the parties have the freedom to enter into a contract, to determine the party to the contract, to choose the form of the contract, to determine and change its content, to eliminate the contract. Freedom of convention is one of the fundamental rights and freedoms guaranteed by the Constitution and is subject to these restrictions.

According to the principle of freedom of contract, the commitment of persons who have been parties to the contract by their free will to the commitments they make when the contract is established is based on the principle of loyalty to the covenant. Although the principle of loyalty to the covenant remains valid, its continued strict application in some cases will not be compatible with the concept of contractual Justice.

After the establishment of the contract, changing the conditions in such a way that the parties cannot foresee in advance may make the contract unbearable for one party, and it may be necessary to adapt the contract to changing conditions in order to restore balance between acts. Adaptation of the contract to changing conditions is one of the cases in which the judge interferes with the contract.

Interpretation and completion of the contract by the judge are other cases in which the judge interferes with the contract. In the interpretation of the contract, the parties agree on adherence to the contract, but dispute the meaning to be given to the content in the contract, an element. In this case, the issue that the judge will resolve at the request of the parties is this dispute of interpretation.

At the completion of the contract, a legal point left by the law to the parties to the contract has not been regulated by the parties at all or as required, and there is a contract gap. If this gap is filled by the judge, the institution of completion of the contract will be raised, and the judge's intervention in the contract will be in question. In daily life, the judge's intervention in the contract can often be raised and is of great importance.