Mal sigortalarında temsilen sigorta
Insurance by agency in property insurance
Yazar: AYŞE COŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN ORBAY ORTAÇ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Brokerler = Brokers ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigorta sözleşmeleri = Insurance contracts ; Temsil = Representation ; Temsil yetkisi = Representative authority ; Yetkisiz temsil = Unauthorized representation

Özet:
Günümüzde işlerin yoğunluğu, ekonomik hayatın hızlı ilerlemesi, belirli bir yerde sürekli olarak bulunmama, uzmanlaşmanın öne çıkması, uluslararası ilişkilerin artması gibi faktörler kişilerin bütün hukuki işlemleri bizzat kendilerinin gerçekleştirmesini zorlaştırmıştır. Bu noktada temsil kurumuna başvurma ihtiyacı hâsıl olmuş ve bu kurum modern hayatın vazgeçilmez bir olgusu hâline gelmiştir. Nitekim sigorta sözleşmesi akdetmek isteyen kişilerin de çeşitli gerekçelerle sözleşmenin akdedilmesini temsilci vasıtasıyla gerçekleştirdiği durumlarla sıkça karşılaşılır. Sigorta hukukunda temsile hasredilen hükümler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1406. ve 1407. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak anılan hükümler karmaşık bir şekilde kaleme alınmış olup uygulanmaları oldukça zordur. Keza sigorta hukuku kapsamında yetkisiz temsilcinin sorumluluğuna ilişkin bir uyuşmazlıkta, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan hükümler ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan genel hükümlerin uygulanma sırasının nasıl belirleneceği hususu da açık değildir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümler kısmında öngörülen temsilci kavramının anlamı ve kapsamı, sigorta hukuku bağlamındaki temsilci kavramının anlamını ve kapsamını karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Son olarak brokerin, müşterisi adına ve hesabına sigorta sözleşmesi akdetme yetkisini haiz olup olmadığı da belirsizliğini sürdürmektedir. Çalışmada bahsedilen bu sorunlar detaylı olarak ele alınmış ve arz edilen sorunlara çözüm üretilmeye çalışılmıştır. Belirtmek gerekir ki sigorta hukuku çerçevesindeki temsile ilişkin düzenlemeler, hem zarar sigortaları hem de can sigortaları özelinde uygulama alanı bulur. Ancak hem zarar sigortaları hem de can sigortaları özelinde temsil konusunun ele alınması, çalışmanın kapsamının önemli ölçüde genişleteceğinden, çalışmada anılan sorunlar ve çözüm önerileri yalnızca mal sigortaları açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
Today, it has become difficult for individuals to carry out all legal procedures by themselves due to factors such as the intensity of the business, the rapid progress of economic life, the inability to be permanently located in a certain place, the prominence of specialisation, and the increase of international relations. As such, there has been a need to resort to an agency that has become an indispensable phenomenon of modern life. Accordingly, it is frequently faced with instances where persons who intend to conclude an insurance contract, for various reasons, do so through an agency. Articles 1406 and 1407 of the Turkish Commercial Code No. 6102 regulate the provisions focusing on agency in insurance law. However, the referred provisions are drafted in a complex manner and are very difficult to be applied. Besides, there is no clarity as to how to identify the order to apply the provisions of the Turkish Commercial Code No. 6102 and the general provisions of the Turkish Code of Obligations No. 6098 in a dispute on the liability of an unauthorised agent under insurance law. Also, the meaning and scope of the agency concept stipulated in the general provisions of the Turkish Code of Obligations No. 6098 fall short of fulfilling the meaning and scope of the agency concept in the context of insurance law. It remains unclear whether the broker is authorized to conclude insurance contracts on and on behalf of the client. This study analyses these issues in detail and seeks to find solutions to them. It should be noted that the regulations on agency under insurance law are applicable to both casualty and life insurances. However, since addressing the agency issue in terms of both casualty and life insurances would significantly expand the extent of the study, the foregoing problems and solution proposals were evaluated in the study only in terms of property insurances.