Konuttaki işlevsel değişimin tarihi çevrelerin korunmasında oluşturduğu güçlükler ve çözüm önerileri Ortahisar örnek çalışması
Solutions proposed for the problems encountered in the preservation of historical settings due to the functional ageing and change : Ortahisar case study
Yazar: NİLGÜN KULOĞLU
Danışman: PROF.DR. ŞENGÜL Ö. GÜR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konut = Dwelling house ; Tarihi koruma = Historic preservation ; Tarihi çevre = Historical environment ; Trabzon-Ortahisar = Trabzon-Ortahisar

Özet:
ÖZET KONUTTAKİ İŞLEVSEL DE?İŞİMİN TARİHİ ÇEVRELERİN KORUN MASINDA OLUŞTURDU?U GÜÇLÜKLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: ORTAHİSAR ÖRNEK ÇALIŞMASI Toplumumuzda koruma kavramının giderek önem kazandığı, geleceğe kültür aktarımı konusunda son yıllarda önemli a- dımlar atıldığı bilinmektedir. Ancak, tüm bunlar gerçekleşirken yaklaşımın çoğunlukla görsel düzeyde ele alındığı, toplumun geçirdiği kültürel değişim gözardı edildiği için yapıların bu değişime koşut olarak yaşayanlar tarafından günümüz koşullarına uyumlandı- rıldığı ve bunun gerçekte bir zorunluluk olduğu unutulmak tadır. Bu çalışmanın özünde, yaşanan değişimin mekânlara u- yuralandırılması ve koruma yaklaşımlarında bu durumun değer lendirilmesi gereği yatar. Tez çalışması beş bolümden oluşmaktadır. Giriş bölümü olan birinci bölümde çalışmanın içeriğine ve korumaya iliş kin genel sorunlara değinilmektedir. İkinci bölümde koruma yaklaşimlarındaki fiziksel ve sosyal sorunlar bir alan ça lışmasıyla ortaya koyulmakta, üçüncü bölümde ise kültürel değişim kavramlarına bağlı olarak mekâna yansıyan sorunlar irdelenmektedir. Dördüncü bölümde ilgili yasa ve yönetme likler ele alınmakta, benzer uygulamalar tartışılmaktadır. Sonuç ve yorumlarda, koruma anlayışının bu çalışmada ele alındığı gibi, kullanıcı katılımı ile gerçekleşmesi ge rektiği belirtilmektedir. Tez, buna yönelik bir program o- luşturularak sonuçlandırılmıştır. Oluşturulan koruma mode li, detaylı bir saptama ve analiz çalışmasıyla koruma ala nında bütüncül bir yaklaşım sağlamayı amaçlamaktadır. Anahtar kelimeler : tarihi çevre koruma, kültürel değişim, işlevsel değişim, fonksiyonel eskime.

Abstract:
SUMMARY SOLUTIONS PROPOSED FOR THE PROBLEMS ENCOUNTERED IN THE PRESERVATION OF HISTORICAL SETTINGS DUE TO THE FUNCTIONAL AGEING AND CHANGE : ORTAHtSAR CASE STUDY The concept of preservation has gradually gained importance in our society, and noteworthy steps have been taken about in the preservation of cultural heritage in recent years. These approaches have generally been held at the visual level and cultural changes in social life have not been taken into consideration in the preservation attempts. Adhoc and improper adaptations on spatial organizations done by users in order to keep up with the contemporary needs, have been negleted in these buildings. The essence of this study is to emphasize this indispensable spatial adaptations and the necessity of this criterion in preservational approaches. This dissertation consist of five chapters. The first part is the introduction that explains the scope of the study and the general aspects of preservation. In the second chapter physical and social problems established by a case study are elaborately dealt with. The third chapter examines spatial problems caused by cultural changes, and the forth chapter deals with the related laws and regulations and discusses the proposals made by other researchers. The last chapter is the conclusion that points out the necessity of participation of users, during realization of preservative approaches. The dissertation concludes by proposing and integrated and holistic preservation program which aims at utilizing detailed physical and social analyses in the historical settings to be preserved. Keywords : preservation of historical settings, cultural change, functional change, functional ageing. VI