Urmu dutu (Morus nigra L.) bitkisinin  In Vitro mikroçoğaltımında besin ortamı kompozisyonunun ve ışık parametrelerinin optimizasyonu
Optimization of nutrient media composition and light parameters for in vitro micropropagation of Black mulberry (Morus nigra L.)
Yazar: ALPASLAN ŞEVKET ACAR
Danışman: PROF. DR. MUHAMMAD ASIM
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki büyüme düzenleyicileri = Plant growth regulators ; Işık = Light ; Karadut = Black mullberry ; Köklendirme = Rooting ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; İn vitro = In vitro

Özet:
Urmu dut (Morus nigra L.) Morriaceae familyasına ait çok yıllık odunsu meyve bitkisidir. Bu çalışmada urmu dut'un in vitro koşullarda mikroçoğaltım için uygun sitokinin tipinin belirlenmesi için ilk aşamada nod eksplantları 0,5, 1 ve 2 mg/L konsantrasyonunda BAP, KIN ve TDZ içeren MS besin ortamlarında denemeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde BAP içeren denemelerde daha yüksek sürgün uzunluğu (6,81 cm) ve yaprak sayısı (9,0 adet) değerleri elde edilmiştir. Sonraki ikinci denemede oksin-sitokinin kombinasyonun belirlenmesi adına nod eksplantları 0,5, 1,0 ve 2,0 mg/L BAP ve 0,05, 0,1 ve 0,2 mg/L NAA ve IBA kombinasyonlar kullanılmıştır. En yüksek sürgün uzunluğu (4,19 cm) ve yaprak sayısı (9,67 adet) OS3 ortamından elde edilirken, çoğaltım katsayısı ise 2,47 olarak OS3 ve OS12 besin ortamında elde edilmiştir. Daha sonra ışığın etkisinin belirlenmesi için nod eksplantları seçilen OS3 ve OS12 besin ortamı 40, 60 ve 90 PPFD LEDs ışık şiddetinde kültüre alınmışlardır. Işık şiddeti değerleri incelendiğinde 60 PPFD ışık şiddeti daha iyi olduğu gözlemlenmiştir. Köklenme için sürgünler 0, 1,0, 2,0 ve 4,0 mg/L IBA içeren besin ortamlarında kültüre alınmış ve 2,0 mg/L IBA içeren MS besin ortamında en yüksek köklenme yüzdesi ve kök sayısı değerleri elde edilmiştir. Köklendirilmiş bitkicikler başarı ile sera koşullarda adaptasyon sağlanmıştır.

Abstract:
Black mulberry (Morus nigra L.) is a perrenial woody fruit tree belongs to Morriaceae family. In this stduy, experiments were carried out by culturing the nodal explants on the MS medium enriched with 0, 0.5, 1.0 and 2.0 mg/L of different cytokinins  like BAP, KIN, and TDZ in order to find most suitabale cytokinin type at first stage under in vitro conditions. The results revealed the higher shoot length (6.81 cm) and number of leaves (9.0) from the MS medium supplemented with BAP. In the next experiment, 0.5, 1.0 and 2.0 mg/L BAP and 0.05, 0.1 and 0.2 mg/L NAA and IBA combinations were used to determine the best auxin-cytokinin combination for the node explants. The highest shoot length (4.19 cm) and number of leaves (9.67) were obtained from OS3 medium, the maximum regeneration coefficient of 2.47 was obtained from both OS3 and OS12 basal medium. Thereafter, node explants were cultured in selected OS3 and OS12 nutrient medium at 40, 60 and 90 PPFD LED light intensity to determine the effect of light. The results revealed the better response on 60 PPFD light intensity. For rooting, shoots were cultured in nutrient media containing 0, 1.0, 2.0 and 4.0 mg/L IBA, and the highest rooting percentage and root number values were obtained in MS nutrient medium containing 2.0 mg/L IBA. Rooted plantlets were successfully adapted under greenhouse conditions