VI-VII. dönem Adana milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
Adana deputies of the VI and VII terms and their political activities
Yazar: SÜMEYYA YETİM
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZTÜRK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti, Kanuni Devri'nden sonra çöküş sürecine girmiş ve ondan sonra başa gelen padişah ve devlet erkânı kimseler bozulan düzeni yeniden inşa edebilmek için türlü gayret göstermişlerdir. Bu süreçte ister istemez Avrupa'da ki sosyo-kültürel yapının etkisinde kalınmıştır. Zamanla toplumu yeniden yapılandırma ve bu temelde düzen kurma fikri benimsenmiş olsa da bu fikir aşınarak modernleşme evresine doğru ilerlemiştir. III. Selim Döneminde Nizam-ı Cedit adıyla başlayan reform çalışmaları, Tanzimat, Islahat Fermanlarının ilân edilmesiyle süratlenmeye başlamıştır. 
II. Abdülhamit Dönemi'ne gelindiğinde I.Meşrutiyet ve Kanun-i Esasi ilân edilerek yönetimde padişahın yetkilerine ket vurulmuştur. Bu durumu hazmedemeyen padişah ise ülkede İstibdat Dönemi'nin başlamasına sebep olmuştur. Bu baskıya sessiz kalamayanlar tarafından gizlice İttihat ve Terakki adı altında gizli bir organ meydana getirilerek yönetime karşı ayaklanmıştır. 1909'da yönetimi ele geçirmeyi başaran İTC'liler padişaha II. Meşrutiyeti ilan ettirmede büyük rol oynamışlardır. Nüfuzu giderek artan İTC'ye karşıt oluşumlar vücuda getirilse de hiçbiri uzun soluklu olamıştır. Ülkede savaşların devam ettiği zamanlarda I.Dünya Harbi'nin başlayıp sona ermesiyle İTC'nin faaliyetleri de sona ermiştir.
Savaş sonrasında imzalanan Mondros Mütarekesi'nden sonra ülke toprakları düşmanın işgaline maruz kalınca eli kolu bağlanan padişah ve İstanbul Hükûmetinin tavrı karşısında Mustafa Kemal Paşa, Bandırma Vapuruyla Samsun'a giderek burada ve çevre illerde kongreler düzenleyerek halkı Milli Direniş'e davet etmiştir. Çeşitli cephelerde düşmanla savaşılmıştır. Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan Misak-ı Milli Kararları düşman devletlerin hezimetine yol açmıştır. Aynı zamanda İtilaf Devletlerinin İstanbul'da Meclis-i Mebusanı bertaraf etmesine neden olmuştur.  Bu olaydan sonra Mustafa Kemal Paşa'nın zihninde yeni bir meclis kurma fikri canlanmış, 23 Nisan 1920'de ilk Meclisin açılmasında önder olmuştur. Ardından 1922' de Mudanya Ateşkes Antlaşması imza edilerek savaşa nihayet verilmiştir. 23 Ekim 1923'te Halk Partisi kurulmuş, 29 Ekimde Cumhuriyetin ilanıyla partinin adı Cumhuriyet Halk Partisi olarak değiştirilmiştir. Aynı yıl yapılan seçimlerde Mustafa Kemal Paşa ile ayrılık yaşayan bir kesim kitle oluşmuştur. Bu yeni rejime ayak uyduramayanlar CHP'ye karşı Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını kursalarda partinin faaliyetleri kısa çaplı olmuş ve 1925'te kapatılmıştır. Bunun dışında 1930 yıllarında Serbbest Cumhuriyet Fırkası Mustafa Kemal'in isteği ile açılmış fakat CHP'nin yerini almayı başaramamıştır. Yeni kurulan Türkiye'nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa seçilmiş ve 1938 yılına kadar Türkiye Cumhuriyeti Devletini yönetmiştir. Onun vefatıyla yerine arkadaşı İsmet İnönü Cumhurbaşkanı olmuştur.  
Çalışmamızda asıl konu olan VI-VII. Dönem Adana milletvekillerinin özgeçmişleri ve Meclis içindeki faaliyetleri ele alınmıştır. Birinci bölümde; VI. Yasama Yılında Adana milletvekillerinin hayatları ve siyasi çalışmaları, ikinci bölümde; VII. Yasama Yılında Adana milletvekilleri hayatları ve siyasi çalışmaları detaylıca ele alınarak değerlendirilmiştir.
Anahtar kelimeler: Seyhan, Adana, Milletvekili, Parti, Siyaset.

Abstract:
After the reign of Suleiman the Magnificent, the Ottoman Empire entered a period of decline. Subsequent sultans and state officials made various efforts to rebuild the deteriorated system. During this process, the socio-cultural structure of Europe inevitably influenced the empire. Although the idea of restructuring society and establishing a new order on this basis was adopted, it gradually evolved into a modernization phase. Reform efforts that began under the name Nizam-ı Cedid during the reign of Selim III accelerated with the proclamation of the Tanzimat and Islahat Edicts.
By the time of Abdulhamid II's reign, the First Constitution and the Law of Fundamental Regulations were proclaimed, limiting the sultan's powers. Unable to accept this situation, the sultan triggered the beginning of the era of autocracy in the country. Those who could not remain silent in the face of this oppression secretly formed an organization under the name of the Committee of Union and Progress (CUP) and revolted against the administration. The CUP, which managed to take over the administration in 1909, played a significant role in compelling the sultan to declare the Second Constitution. Although opposing formations against the CUP emerged, none of them were long-lasting. The activities of the CUP ended with the outbreak and conclusion of World War I, which continued during the wars in the country.
After the country's territories were subjected to enemy occupation following the Armistice of Mudros signed after the war, the sultan and the Istanbul Government, who were left powerless, faced Mustafa Kemal Pasha. He went to Samsun with the Bandırma Ferry, organized congresses in the region, and invited the people to National Resistance. Various fronts fought against the enemy. The National Pact Decisions taken at the Erzurum and Sivas Congresses led to the defeat of the enemy states and also caused the Allied Powers to eliminate the Ottoman Parliament in Istanbul. Following this event, Mustafa Kemal Pasha conceived the idea of establishing a new parliament and played a leading role in the opening of the first Parliament on April 23, 1920. Subsequently, the Mudanya Armistice Agreement was signed in 1922, bringing an end to the war. On October 23, 1923, the People's Party was established, and with the proclamation of the Republic on October 29, the party's name was changed to the Republican People's Party (CHP). In the elections held that year, a faction that split from Mustafa Kemal Pasha formed a group. Those who could not adapt to the new regime established the Progressive Republican Party against the CHP, but the party's activities were short-lived and it was closed in 1925. Additionally, in the 1930s, the Free Republican Party was established at Mustafa Kemal's request, but it did not succeed in replacing the CHP. Mustafa Kemal Pasha was elected as the first President of the newly established Turkey and governed the Republic of Turkey until 1938. After his death, his friend İsmet İnönü became President.
Our study focuses on the biographies and parliamentary activities of the Adana deputies of the VI and VII legislative periods. The first section covers the lives and political activities of the Adana deputies during the VI Legislative Year, while the second section provides a detailed examination of the lives and political activities of the Adana deputies during the VII Legislative Year.
Keywords: Seyhan, Adana, Deputy, Party, Politics.