Otolog kemik iliği transplantasyonu yapılan yetişkin hastalarda beslenme durumu, antropometrik ölçümler ve biyokimyasal bulguların izlenmesi
Observation of nutritional status, anthropometric and biochemical measurements in adults during autologous stem cell transplantation treatment
Yazar: AYLİN AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY ; DOÇ. DR. EVREN ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyokimya = Biochemistry ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Hematopoietik kök hücre nakli (KHN) katabolik bir tedavi sürecidir ve oral beslenmeyi büyük ölçüde kısıtlamaktadır. Bu çalışma, KHN sonrası beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Kemik İliği Ünitesi'ne başvuran yaş ortalaması 31.4±5.1 yıl olan, 10 hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastalar KHN sonrası 3 ay süresince takip edilmiştir. Üç kez vücut bileşimleri, üst orta kol çevresi, triseps deri kıvrım kalınlığı ölçümleri, biyokimyasal bulguları alınmış ve subjektif global değerlendirme (SGD) uygulanmıştır. Beslenme durumları besin tüketim kaydı ile değerlendirilmiştir. Enerji ve besin ögeleri analizi BeBiS programı ile, tüm veriler SPSS 13.0 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Yapılan tekrarlı ölçümlerde vücut ağırlığı, beden kütle indeksi (kg/m2), bazal metabolizma hızı (kkal/gün), vücut su miktarı (L) ve yağsız vücut kütlesi (kg) değerlerindeki değişiklikler istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Total kolesterol, LDL, sodyum, potasyum, klor, GGT, albumin, trombosit, hemoglobin ve hematokrit değerleri arasındaki fark anlamlıdır (p<0.05). Taburcu oldukları gün hastaların tümünde SGD'ye göre ciddi malnütrisyon durumu mevcuttur. Hastaların enerji, karbonhidrat, protein, bitkisel protein, yağ, doymuş yağ asitleri, tekli doymamış yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri, kolesterol ve tüm vitamin, mineral alımlarında dönemler arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Hastaların KHN öncesi ve sonrasında multidisipliner bir yaklaşımla ve uygun parametrelerle değerlendirilmesi ile tedavi sürecinde hastalarda görülebilecek beslenme yetersizlikleri azaltılabilir.Anahtar Kelimeler: Kök hücre nakli, beslenme, malnütrisyon, subjektif global değerlendirme, vücut bileşimi

Abstract:
Stem cell transplantation (SCT) is a highly catabolic treatment which seriously limits nutrient intake. Our aim was to assess the nutritional status after SCT. Study was conducted on 10 lymphoma patients who had SCT at Hacettepe University Institute of Oncology, Adult Oncology SCT Unit. Median age was 31.4±5.1 years. Patients were observed for 3 months after SCT. Upper mid-arm circumference, triceps skinfold, body composition, biochemical parametres were measured and subjective global assessment (SGA) was filled three times. Nutrional statuses were assessed by nutrient consumption records. All datas were evaluated with BeBiS software and SPSS version 13.0. Consecutive measurements of body mass index (kg/m2), basal metabolism rate (kcal/d), total body water (L), body weight (kg) and lean body mass were found significant (p<0.05). Also total serum cholesterol, LDL, sodium, potassium, chloride, GGT, albumin, platelet count, haemoglobin, hematocrite values differed significantly (p<0.05). According to SGAs severe malnutrition was observed in all patients at discharge. Periodic measurements of energy, carbonhydrate, protein, fat, saturated fatty acid, mono and polyunsatured fatty acid, cholesterol level changes and all vitamin, mineral intake amount between periods were found significant (p<0.05). In conclusion; malnutrition during the treatment might be avoided by regular measurements of necessary parametres and appropriately assessing patients before, during and after SCT with a multidisciplinary approach.Keywords: Stem cell transplantation, nutrition, malnutrition, subjective global assessment, low bacterial diet