Karın ağrısı nedeniyle acil servise başvuran 65 yaş ve üzeri hastalarda kan viskozitesi ile akut cerrahi girişim ve mortalite ilişkisi
The relation of blood viscosity with acute surgical intervention and mortality in patients aged 65 years and older admitted to the emergency department with abdominal pain
Yazar: BERNA ATLI DAŞDELEN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU GENÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Viskozite = Viscosity ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
KARIN AĞRISI NEDENİYLE ACİL SERVİSE BAŞVURAN 65 YAŞ VE ÜZERİ HASTALARDA KAN VİSKOZİTESİ İLE AKUT CERRAHİ GİRİŞİM VE MORTALİTE İLİŞKİSİ

ÖZET

AMAÇ: Karın ağrısı yaşlı hastalarda genç hastalara kıyasla daha yüksek oranda mortaliteye sebep olan bir durumdur. Çalışmamızın amacı acil servise karın ağrısı sebebiyle başvuran 65 yaş ve üzeri hastalarda tam kan viskozitesi (TKV) hesaplayarak hastalarda cerrahi girişim ihtiyacını ve mortalite riskini öngörebilmektir.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda 01/01/2020 ve 01/01/2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne travmaya bağlı olmayan karın ağrısı şikayetiyle başvuran 65 yaş ve üzeri hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmamıza dahil edilen hastaların yaşı, cinsiyeti, vital bulguları (tansiyon, nabız, saturasyon, ateş), bilinç durumları, ek hastalıkları (hipertansiyon (HT), diyabetes mellitus (DM), koroner arter hastalığı (KAH), kalp yetmezliği (KY), kardiyak aritmi, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), serebrovasküler hastalık (SVH), kronik böbrek hastalığı (KBH), malignite, diğer hastalıklar), ilaç kullanımları (antihipertansif ilaçlar, antidiyabetik ilaçlar, asetilsalisilik asit, antiagreganlar, antikoagülanlar), ek şikayetleri (bulantı, kusma, ishal, kabızlık, hematokezya, melena, hematemez), fizik muayene bulguları (batın hassasiyeti, defans, rebaund, Murphy bulgusu), laboratuvar sonuçları (beyaz kan hücresi (WBC), nötrofil (Neu), lenfosit (Lym), nötrofil lenfosit oranı (NLR), hemoglobin (Hgb), hematokrit (Hct), platelet (Plt), C-reaktif protein (CRP), üre, kreatinin, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), glukoz, albumin, total protein, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, INR(international normalized ratio), laktat, bikarbonat, baz açığı, D-dimer), cerrahi girişim gerekliliği, servis/yoğun bakım ünitesi yatış veya taburculuk durumları ve hastane içi mortalite bilgileri kayıt altına alınmıştır. 
Bu bilgiler ışığında hastaların hematokrit ve total protein değerleri kullanılarak ekstrapolasyon yöntemi ile düşük ve yüksek kayma hızındaki TKV değerleri hesaplanmıştır. TKV değerleri ile hastaların cerrahi girişim ihtiyacı ve mortaliteleri arasındaki ilişki incelenmiştir. 

BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilen 500 hastanın 301'i kadındı. Tüm hastaların yaş ortalaması 75.23±6.99 idi. Laboratuvar parametrelerinden kan sayımı verileri incelendiğinde lökosit(p=0.000), nötrofil(p=0.000), lenfosit(p=0.000) ve platelet (p=0.017), CRP (p=0.000), kreatinin (p=0.000), AST (p=0.018), INR (p=0.000) ve laktat (p=0.000) değerlerinin exitus ile sonlanan hasta grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı. Üre (p=0.000), albumin (p=0.000) ve total protein (p=0.020) değerleri ise exitus ile sonlanan hasta grubunda anlamlı düzeyde daha düşüktü. CRP/Albumin oranının ise exitus ile sonlanan grupta daha yüksek olduğu görüldü (p=0.001). Çalışmamızda tüm hastalara ait düşük kayma hızında tam kan viskozitesi (D-TKV) ortalama değeri 41.9±26.6 olarak saptandı. Taburcu edilen hasta grubunda D-TKV değeri diğer hasta gruplarına göre daha yüksek saptanırken (p=0.000) exitus ile sonlanan hasta grubunda D-TKV değeri diğer hasta gruplarına göre daha düşük bulundu (p=0.014). D-TKV değerleri cerrahi operasyon yapılan ve yapılmayan hastalarda karşılaştırıldığında ise iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Çalışmamızda tüm hastalara ait ortalama yüksek kayma hızında tam kan viskozitesi (Y-TKV) değeri 16.2±1.3 olarak saptandı. Taburcu edilen hasta grubunda Y-TKV değeri diğer hasta gruplarına göre daha yüksek saptanırken (p=0.000) exitus ile sonlanan hasta grubunda Y-TKV değeri diğer hasta gruplarına göre daha düşük bulundu (p=0.016). Y-TKV değerleri cerrahi operasyon yapılan ve yapılmayan hastalarda karşılaştırıldığında ise iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Hastane içi mortaliteyi bağımsız olarak etkileyen faktörler tek değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildiğinde; yaş, malignite varlığı, oksijen satürasyonu, lökosit sayısı, CRP, üre, kreatinin, albümin, laktat, D-TKV, Y-TKV değerleri ve CRP/albümin oranı exitus ile sonlanım durumu ile ilişkili bulunmuştur.

SONUÇ: Çalışmamızın sonucunda akut karın ağrısı sebebiyle acil servise başvuran geriatrik hastalarda; yaş, malignite varlığı, oksijen satürasyonu, lökosit sayısı, CRP, üre, kreatinin, albümin, laktat, D-TKV, Y-TKV değerleri ve CRP/albümin oranı mortalite ile ilişkili bulunmuştur. Akut karın ağrısı ile başvuran geriatrik hastalarda TKV'nin acil serviste prognozu ve mortaliteyi öngörmede yol gösterici bir parametre olarak kullanılabileceğini düşünüyoruz. 

ANAHTAR KELİMELER: Geriatrik hasta, karın ağrısı, TKV, viskozite

Abstract:
THE RELATION OF BLOOD VISCOSITY WITH ACUTE SURGICAL INTERVENTION AND MORTALITY IN PATIENTS AGED 65 YEARS AND OLDER ADMITTED TO THE EMERGENCY DEPARTMENT WITH ABDOMINAL PAIN

ABSTRACT

AIM: Abdominal pain is a condition that causes a higher mortality rate in elderly patients compared to younger patients. The aim of our study is to predict the need for surgical intervention and mortality risk by calculating whole blood viscosity (WBV) in patients aged 65 years and older presenting to the emergency department with abdominal pain. 

MATERIALS AND METHODS: In our study, we retrospectively analysed patients aged 65 years and older who presented to the Emergency Medicine Clinic of Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01/01/2020 and 01/01/2023 with complaints of non-traumatic abdominal pain. Age, gender, vital signs (blood pressure, pulse, saturation, temperature), state of consciousness, comorbidities (hypertension (HT), diabetes mellitus (DM), coronary artery disease (CAD), heart failure (HF), cardiac arrhythmia, chronic obstructive pulmonary disease (COPD), cerebrovascular disease (CVD), chronic kidney disease (CKD), malignancy, other diseases), drug use (antihypertensive drugs, antidiabetic drugs, acetylsalicylic acid, antiaggregants, anticoagulants), additional complaints (nausea, vomiting, diarrhoea, constipation, haematochezia, melena, haematemesis), physical examination findings (abdominal tenderness, defence, rebaund, Murphy sign), laboratory results (white blood cell (WBC), neutrophil (Neu), lymphocyte (Lym), neutrophil to lymphocyte ratio (NLR), haemoglobin (Hgb), haematocrit (Hct), platelet (Plt), C-reactive protein (CRP), urea, creatinine, alanine aminotransaminase (ALT), Aspartate aminotransferase (AST), glucose, albumin, total protein, sodium, potassium, chlorine, calcium, INR (international normalized ratio), lactate, bicarbonate, base deficit, D-dimer), need for surgical intervention, ward/intensive care unit admission or discharge status and in-hospital mortality information of the patients included in our study were recorded.
In the light of this information, low and high shear rate WBV values were calculated by extrapolation method using haematocrit and total protein values of the patients. The relationship of WBV values with the need for surgical intervention and mortality of the patients was analysed. 

RESULTS: 310 of the 500 patients included in our study were female. The mean age of all patients was 75.23±6.99. When blood count data from laboratory parameters were analysed, leukocyte (p=0.000), neutrophil (p=0.000), lymphocyte (p=0.000), platelet (p=0.017), CRP (p=0.000), creatinine (p=0.000), AST (p=0.018), INR (p=0.000) and lactate (p=0.000) values were found to be significantly higher in the patient group who ended with exitus. Urea (p=0.000), albumin (p=0.000) and total protein (p=0.020) values were significantly lower in the patient group who ended with exitus. CRP/Albumin ratio was higher in the group that ended with exitus (p=0.001). In our study, the mean value of whole blood viscosity at low shear rate (L-WBV) was 41.9±26.6. While the L-WBV value was higher in the discharged patient group compared to the other patient groups (p=0.000), the L-WBV value was lower in the patient group that ended with exitus compared to the other patient groups (p=0.014). When L-WBV values were compared in patients with and without surgical operation, no significant difference was found between the two groups. In our study, the mean high shear rate whole blood viscosity (H-WBV) value of all patients was 16.2±1.3. While H-WBV value was higher in the discharged patient group compared to the other patient groups (p=0.000), H-WBV value was lower in the patient group who ended with exitus compared to the other patient groups (p=0.016). No significant difference was found between the two groups when H-WBV values were compared in patients with and without surgical operation. When the factors independently affecting in-hospital mortality were evaluated by univariate logistic regression analysis, age, presence of malignancy, oxygen saturation, leukocyte count, CRP, urea, creatinine, albumin, lactate, L-WBV, H-WBV values and CRP/albumin ratio were found to be associated with the mortality.

CONCLUSION: In our study, age, presence of malignancy, oxygen saturation, leukocyte count, CRP, urea, creatinine, albumin, lactate, L-WBV, H-WBV values and CRP/albumin ratio were found to be associated with mortality in geriatric patients admitted to the emergency department with acute abdominal pain. We suggest that WBV can be used as a guiding parameter to predict prognosis and mortality in geriatric patients presenting with acute abdominal pain in the emergency department.

KEYWORDS: Geriatric patient, abdominal pain, WBV, viscosity