Alzheimer hastalığında beyin omurilik sıvısında (BOS) biyolojik belirteçler ve BOS'un PC12 hücre hattı canlılığı üzerine in vitro etkisinin değerlendirilmesi
Biochemical markers in cerebrospinal fluid (CSF) and evaluation of the effect of CSF on PC12 cell line viability in Alzheimer's disease
Yazar: ERDEM YAKA
Danışman: DOÇ. DR. GÖRSEV G. YENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
l.OZET ALZHEIMER HASTALIĞINDA BEYİN OMURİLİK SIVISINDA (BOS) BİYOLOJİK BELİRTEÇLER VE BOS'UN PC 12 HÜCRE HATTI CANLILIĞI ÜZERİNE İN VİTRO ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Erdem Yaka Giriş ve amaç: Günümüzde, Alzheimer hastalığının (AH) kesin tanısı ancak post-mortem beyin incelemesi ile konulabilmektedir. Yaşayan bir hastada kesin AH tanısı koyabilecek hiçbir laboratuvar incelemesi yoktur. Bu konuda özelleşmiş merkezlerde, AH tanısı klinik ölçütlerle % 90 doğrulukla konmakla birlikte, her sağlık merkezinde uygulanabilecek, kesin tanı koymayı hedefleyen laboratuvar belirteçlerine ulaşmak için çalışmalar devam etmektedir. Son bilgiler ışığında, duyarlılık ve özgüllükleriyle ön plana çıkan üç BOS belirteci vardır: A0mo.-A0i.42 ve f-tau. Çalışmamızda bu belirteçlerin olgu ve kontrollerde BOS düzeyleri, ELISA yöntemiyle belirlenmiş, klinik tanı esas alınarak özgüllük ve duyarlılıkları, laboratuvanmız için hesaplanmıştır. Ayrıca, 'Muhtemel Alzheimer hastalığı' (MAH) olgularının BOS'lannın PC 12 hücre hattına sitotoksik etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla hücre hattına AH ve kontrol BOS'lannın eklenmesinden sonra, hücre canlılığı, 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide (MTT) testiyle değerlendirilmiş ve gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Yöntem: Çalışmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Demans Polikliniği hastalan arasından seçilmiş 15 Alzheimer hastası ve nörolojik bir sorunu olmayan, herhangi bir cerrahi girişim nedeniyle spinal anestezi uygulanması gereken hastalar arasından seçilmiş 15 kontrol dahil edilmiştir. AH olgularının ve kontrollerin her birinden, lomber 4-5 aralığından lateral dekubit pozisyonunda 2.5 cc BOS alınmıştır. Örnekler, Araştırma Laboratuvan'nda (AR-LAB) çalışılmıştır.Bulgular: Alzheimerli olguların ve kontrollerin BOS belirteçleri ortalamaları karşılaştırıldığında, olguların APmo ortalamalarının kontrollerin ortalamalarından anlamlı olarak düşük olduğu (p=0,014), f-tau değer ortalamalarının olgularda anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,04). Alzheimerli olguların Ap^2 ortalamaları ise kontrollerden farklı bulunmamıştır (p=0,054). Olgularda, f-tau'nun ayrıca, hastalık süresi ile orta güçlükte pozitif korelasyon gösterdiği bulunmuştur (Spearman Rho=0,575; p=0,025). Canlı kalan hücre sayısı ortalamaları değerlendirildiğinde, olguların canlı kalan hücre sayısı ortalamasının da kontrollerden farklı olmadığı izlenmiştir (p=0,056). Sonuç: Bu çalışmada, f-tau'nun, klinik tanı ölçütleri esas alındığında, en yüksek duyarlılık ve özgüllüğe ulaşan BOS belirteci olduğu saptanmıştır (duyarlılık %73.3, özgüllük %80). Olası başka bir çalışmada kullanılabilmek üzere, AH'de BOS f-tau eşik değeri (74,34 pg/ml) laboratuvanmız için belirlenmiştir. AH'li BOS'lann PC12 hücre hattına sitotoksik etkisi gösterilememiştir. Ancak elde ettiğimiz sonuçlar geniş olgu serilerinde bu sonucun değişebileceğini düşündürmüştür. Aynca sitotoksisitenin serum ve idrar örneklerinde araştırılması uygun olacaktır. Anahtar kelimeler: Alzheimer hastalığı, BOS belirteçleri, sitotoksisite, PC 12 hücre hattı.

Abstract:
2. ingilizce özet biochemical markers in cerebrospinal fluid (csf) and evaluation of the effect of csf on pc 12 cell line viability in alzheimer's disease Dr.Erdem Yaka Background and objectives: The definite diagnosis of Alzheimer's disease (AD) is based on post mortem pathological examination. To date, there is no laboratory test that can discriminate patients with AD from healthy individuals. Although, there is a relatively high accuracy rate of the clinical diagnosis of AD (~ %90) in expert research academic centers, the studies which aim to find out pathognomonic laboratory markers available for AD still continue. In the perspective of recent knowledge, there are three CSF markers which have the highest sensitivity and specificity. Ap*^, AP1.42 and p-tau. In this study, concentrations of these markers in CSF were quantified using the ELISA assays and the sensitivity and specificity for our laboratory were determined. Also, the effects of 'Probable Alzheimer's Disease' (PRAD) patients'CSF on the survival of PC 12 cell line were assessed. For that purpose, cell line viability was evaluated by 3-(4,5-dimethyltbiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide (MTT) test and the results were compared between groups. Method: In the present study, 15 PRAD patients and 15 control subjects were included. PRAD patients were selected from the patients of Dokuz Eylül University Neurology Department Dementia outpatient clinic and control subjects were selected from the patients who were undergone epidural anesthesia because of any surgical operation. The control subjects did not have any neurological complaint. Lumbar CSF samples, which were obtained using a standardized protocol, were studied in Research Laboratory (RES-LAB). Results: There was a significant decrease of APi^o (p=0,014) and increase of p-tau (p=0,04) in patients with AD when compared with controls. AP1.42 concentration was not significantly different between groups (p=0,054) There was a positive corelation between duration of thedisease and CSF of p-tau concentration in patients with AD (Spearman Rho=0,575; p=0,025). There was no significant difference in cell line viability values between groups (p=0,056). Conclusion: In this study, it is concluded that when the clinical diagnostic criteria is taken into consideration, the CSF marker which has the highest sensitivity and specificity is p-tau (%73.3, %80). CSF p-tau cut off value (74,34 pg/ml) for our laboratory is determined for further studies. The cytotoxic effect of PRAD patients' CSF on PC12 cell line is not demonstrated; but, in larger series this finding may change, since there is a trend to show toxicity of CSF in AD. Further studies on cytotoxicity in serum or urine are also needed to clarify possible peripheral toxic agents in AD. Key words: Alzheimer's disease, CSF markers, cytotoxicity, PC 12 cell line