II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın Balkan ülkelerini işgalinin Türk basınına yansımaları
Reflections of Germany's occupation of the Balkan countries in the Second World War to the Turkish press
Yazar: NURAN EKEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE YILDIRIM
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanya = Germany ; Balkan savaşları = Balkans wars ; Balkanlar = Balkans ; Basın = Press ; Dünya Savaşı II = World War II ; Gazeteler = Newspapers ; Türk basını = Turkish press ; İşgal = Occupation

Özet:
Almanya, Nazilerin iktidara gelmesiyle Versailles Anlaşmasının düzeninden
kurtulmayı amaçlamıştır. Avrupa'da yeni düzen ve Balkanlarda hâkimiyeti sağlamak için
çalışmalarını başlatmıştır. " Hayat Sahası" politikası doğrultusunda ilerleme kararı almıştır.
Almanya ve Türkiye bu dönemde ilişkilerini iyi bir şekilde sürdürmektedir. Bu dönemde
devletlerarasında ittifaklar ve bloklar kurulmuştur. İyi ilişkilere rağmen Türkiye hiçbir blokta
yer almamış ve tarafsız kalmayı seçmiştir. Almanya'nın Polonya'ya saldırması ile İkinci
Dünya Savaşı başlamıştır. Türkiye, Almanya'nın Avrupa ve Balkanlara olan tutumundan
endişelenmiştir. Etkili bir iletişim yolu olan basın, savaşın ayrıntıları, ilerleyişi ve izlenilen
politikalar hakkında bilgi veren en önemli araç olmuştur. Balkanlara ilerleyen Almanya'nın
politikaları ve ilerleyişi Türk Basınında sıkça yer almıştır. Türkiye savaşta tarafsız bir tutum
izlemeyi amaçlamıştır. Bu tutum basına bazı kısıtlamalar getirmiştir. Gazeteler, hükümetin
tarafsızlık politikasına uymak zorunda olsa da Almanya'nın Balkanlara girmesi sert bir şekilde
eleştirilmiştir. Bazı karşıtlıklar olmuşsa da gazete yazarları genel olarak ortak bir noktada
birleşmişlerdir. Gazete yazarları, Romanya, Bulgaristan, Yugoslavya ve Yunanistan
işgallerini yazılarında ele alırken savaş öncesi ilişkiler, savaş içerisinde gelişen olaylar ve bu
devletlerin tutumlarını göz önünde bulundurmuşlardır. Yazılarında da bu konular üzerinden
değerlendirmelerini yapmışlardır. Gazete yazarlarının değerlendirmelerini yaparken özellikle
işgal edilen devletlerin istiklallerini korumak için ne kadar çaba sarf ettiklerini ön plana
koymuşlardır. Almanya – İtalya – Japonya dışındaki devletlerin Mihvere dahil olması
Almanya'nın işgal aşamalarından birisi olmuştur. Bulgaristan, Romanya ve Yugoslavya'nın
Mihvere dahil olması Alman işgaline uğramalarına engel olamamıştır. Devletlerin hem
Mihvere katılması hem de Alman işgaline uğraması Türk Basınında eleştiri ile karşılanmıştır.
Kısacası Türk Basını, milli birliği bozan ve istiklalini korumayan devletleri eleştirmiş, istiklali
uğruna çaba gösterildiğinde de övgülerle bahsetmiştir.

Abstract:
With the Nazis coming to power, Germany sought to get rid of the order of the
Versailles Treaty. It has started its efforts to establish a new order in Europe and domination
in the Balkans. It has decided to progress in line with its "Life Field" policy. Germany and
Turkey continues its relationship in a good way in this period. In this period, alliances and
blocs were established between states. Despite good relations with Turkey it was not included
in any block and has chosen to remain neutral. The Second World War occurred with
Germany's attack on Poland. Turkey, Germany was concerned about the attitude towards
Europe and the Balkans. The press, which is the most effective means of communication, has
been the most important means of providing information about the details of the war, its
progress and the policies followed. Germany, advancing to the Balkans, was frequently
featured in the Turkish Press. In this direction, it has followed a neutral attitude in the war.
The policy pursued brought restrictions on the press. The press has harshly criticized
Germany's entry into the Balkans, although it has to abide by the government's policy of
neutrality. Although there have been some oppositions, they are generally united at a common
point. While dealing with the occupations of Romania, Bulgaria, Yugoslavia and Greece in
their writings, the newspaper writers took into account the pre-war relations, the events that
took place during the war and the attitudes of these states. The inclusion of Bulgaria, Romania
and Yugoslavia in the Axis has not prevented their German occupation. Both the participation
of the states in the Axis and the German occupation were met with criticism in the Turkish
Press. In short, the Turkish Press criticized the states that broke national unity and did not
protect their independence, and praised them when efforts were made for their independence.