Tuzluluk stresinin bazı çam türlerinde (Pinus sylvestris, P. nigra, P. brutia, P. pinea ve P. pinaster) çimlenme ve fidecik gelişimine etkileri
The effects of salinity stress on germination and seedling growth of some pine species (Pinus sylvestris, P. nigra, P. brutia, P. pinea and P. pinaster)
Yazar: SİBEL GEBEŞ
Danışman: PROF. DR. SEZGİN AYAN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dünya toprakları için önemli bir sorun olan tuzluluk, iklim değişikliği, kuraklık ve çölleşme ile birlikte giderek artmaktadır. Küresel iklim değişikliği ile beraber özellikle Türkiye'de karasal iklimin hâkim olduğu İç Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde ortalama sıcaklıkların yükselmesiyle kar yağışlarının azalacağı ve bu bölgelerde daha büyük bir su kıtlığının oluşacağı, bununla beraber kuraklık ile topraklarda tuzluluğun artacağı tahmin edilmektedir. Bu tez çalışması kapsamında; değişik seviyelerdeki tuzluluk stresinin [Kontrol, 100 mM, 200 mM ve 300 mM Sodyum Klorür (NaCI)] farklı çam türleri [Pinus silvestris L. (sarıçam), P. nigra Arnold. (karaçam), P. brutia Ten. (kızılçam), P. pinea L. (fıstık çamı) ve P. pinaster Aiton (Sahil çamı)] tohumlarının çimlenmesine ve erken fide gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla; çimlenme yüzdesi değerleri ve fidecik morfolojik karakterleri (kök boğazı çapı, fidecik boyu, kökçük uzunluğu, gövde taze ağırlığı, kök taze ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, fidan taze ağırlığı, fidan kuru ağırlığı) tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; Sahilçamı tohumlarının çimlenme aşamasında tuz stresine karşı en toleranslı olduğu saptanmıştır. Yüksek dozlardaki tuz stresi, tohum çimlenmesini genel olarak negatif yönde etkilemiştir.

Abstract:
Salinity, which is an important problem for the world's soils, is increasing with climate change, drought, and desertification. With global climate change, especially in Central Anatolia and Southeastern Anatolia regions of Türkiye, which are dominated by continental climate, it is predicted that snowfall will decrease with the increase in average temperatures and a greater water scarcity will occur in these regions, however, it is estimated that salinity will increase in soils with drought. In this thesis, the effects of salinity stress of different intensity [Control, 100 mM, 200 mM and 300 mM Sodium Chloride (NaCI)] on the germination and early seedling growth of seeds of different pine species [Pinus silvestris L. (Scots pine), P. nigra Arnold. (Anatolian black pine), P. brutia Ten. (Brutian pine), P. pinea L. (Stone pine) and P. pinaster (Maritima pine)] were investigated. For this purpose; seed germination percentages and seedling morphological characters (root collar diameter, seedling length, rootlet length, stem fresh weight, root fresh weight, stem dry weight, root dry weight, seedling fresh weight, seedling dry weight) were determined. As a result of the research; It has been found that maritima pine seeds are the most tolerant to salt stress during the germination stage. High doses of salt stress generally negatively affected seed germination.