Adölesanların kendi kendine ilaç kullanım özellikleri
Self-medication patterns among adolescent
Yazar: ESRA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ TANYER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Reçetesiz ilaçlar = Nonprescription drugs ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Araştırma adölesanların kendi kendine ilaç kullanım sıklığının belirlenmesi ve kendi kendine ilaç kullanım durumunun bireysel, ailesel ve bazı sağlık özelliklerine göre değişip değişmediğini değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır.
 Araştırmanın çalışma grubunu Konya il merkezinde kura ile belirlenen iki okulda okuyan 784 ve 316 öğrenci olmak üzere toplam 1100 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veriler, literatüre dayalı geliştirilen 23 soruluk anket formuyla toplanmıştır. Veriler, belirlenen okullarda çalışmanın yapıldığı gün okulda bulunan öğrencilere anket formunun uygulanmasıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler sayı, yüzde ve frekans olarak özetlenmiş, değerlendirilmesinde Ki-Kare testi kullanılmıştır.
Araştırmada öğrencilerin %50,6'sı kız öğrenci olup, yaş ortalaması 15,93±1,0'dir. Öğrencilerin %66,5'i okul başarısını orta olarak değerlendirmiş, %70,2'si ailesinden daha iyi bir geleceğinin olacağına inandığını belirtmiş, % 52,1' i ise sınavlarda bazen endişelendiğini ifade etmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %38,7'sinin ailedeki birey sayısının beş olduğu, % 39,6'sının birinci çocuk olduğu, % 50,7'sinin annesinin ve %32,5' inin de babasının ilkokul mezunu olduğu, % 66,6'sının ailesinin ekonomik durumunu orta olarak algıladığı bulunmuştur. Araştırmanın sağlığa ilişkin özelliklerinin sonuçları ise öğrencilerin % 97,2'si sağlık hizmetlerine erişiminin kolay olduğunu düşünmekte,% 90,7'sinin ise evinde eczane dolabında, buzdolabında ya da dolapta ilaç bulunmakta, % 43'ünün kendi kendine eczaneye gittiği, % 20,4' ünün arkadaşlarından ilaç aldığı, % 58,6' sının ebeveynlerinin hastaneye gitmeden önce ilaç verdiği ve % 54,8' inin son bir yıl içerisinde kendi kendine ilaç kullandığı bulunmuştur. Kendi kendine ilaç kullanan öğrencilerin ilaç olarak %49,1'inin ağrı kesici/analjezik kullandığı, öğrencilere kendi kendine ilaç kullanmalarının sebebi sorulduğunda ise %29,1'inin önceden de aynı ilacı kullandığı ve %39,5'inin ilaç kullanım bilgisini ailesinden edindiği tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre okul başarısı orta ve kötü olarak ifade edenler, ailedeki birey sayısının beş ve beşten fazla olanlar ve sağlık hizmetlerine erişimin kolay olduğunu düşünenlerinin kendi kendine ilaç kullanım oranının daha fazla olduğu bulunmuştur.
Sonuç olarak öğrencilerin kendi kendine ilaç kullanımında, okul başarısı, ailedeki birey sayısı ve sağlık hizmetlerine erişimin kolay olup olmadığı düşüncesinin etkili olduğu bulunmuştur. Adölesanların zamanın çoğunu okulda geçirdiği düşünüldüğünde okul ortamında ilaç kullanımı hakkında eğitimlere yer verilmeli ve eğitimlerin artırılması gerektiği öngörülmektedir.

Abstract:
The study was conducted in a descriptive fashion to determine the frequency of self medication use by adolescents and to assess whether self medication use varied according to individual, family and some health characteristics.
The study group of the study consisted of a total of 1100 students, 784 and 316 students studying in two different schools in Konya province center. The data were collected through a questionnaire consisting of 23 questions developed based on the literature. The data were collected by applying a questionnaire to the students on the day when the designated schools were taught. The obtained data were summarized as number, percentage and frequency, and Chi-square test was used for the evaluation.
In the questionnaire, %50,6of the students were female and the average age was 15.93 ± 1.0. %66,5 of the students stated that school success was moderate, %70,2 believed they had a better future than their parents, and %52,1 said they were sometimes worried during the exam. Of the students who participated in the survey, five children accounted for %38,7, %39,6 had the first child, %50,7of their mothers and %32,5 of them were primary school, and %66,6 of the families had economic status. Moderate The results of the study were %97,2 Access to health services is easy, %90,7 have drugs in the fridge or cupboard at home, %43 of them go to the pharmacy and %20,4 go to the pharmacy Friends took medication, %58,6 of parents Had given medication before going to the hospital and %54,8 had been using them for the past year. %49,1 of self-medication users were using painkillers / analgesics, %29,1 of students had used the same medication before, and %39,5 were using medication information. According to the results of the study, self-medication rates and access to health services are easy for those who think the school's success is moderate and bad, the number of individuals on the family is more than five and more than five.
As a result, it has been found that students think that self-medication, school success, number of individuals in the family and access to health services are easy. If adolescents are thought to spend most of their time at school, they should be trained in drug use in the school setting and envision increased education