Çukurova Üniversitesi'nde okuyan kadın fakülte öğrencilerinde yeme bozukluğu prevalansı ve etki eden faktörlerin araştırılması
The prevalence and the factors that affects the eating disorders of the women that are studying at Cukurova University
Yazar: SEMA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. BANU ELÇİN YOLDAŞCAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Depresyon = Depression ; Fobiler = Phobic disorders ; Kadınlar = Women ; Obezite = Obesity ; Prevalans = Prevalence ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Giriş ve Amaç: Yeme bozukluklarının toplumda görülme sıklığı gün geçtikçe artmakta ve giderek daha ciddi bir sorun haline gelmektedir. Yeme bozuklukları özellikle genç kadınlar arasında olmak üzere, önemi giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmanın amacı; Çukurova Üniversitesi'nde okuyan kız öğrencilerde yeme bozukluğu boyutu ve sıklığının belirlenmesi; yeme bozukluğu tanısı almış olanlarla yeme bozukluğu tanısı almamış olanlar, yeme bozukluğu gelişimini etkileyebilecek faktörler (aile ortamı özellikleri, sosyo-ekonomik durumları, depresyon ve sosyal fobi) açısından karşılaştırmaktır. Bunun sonucunda yeme bozukluğu tanısı alan kişilere, çözüm önerileri getirecek danışmanlık hizmeti vermektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Çukurova Üniversitesi Balcalı Kampüsü içerisinde okuyan kız öğrencilerde yeme bozukluğu sıklığı ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlanmış kesitsel bir araştırmadır. 2012-2013 eğitim-öğretim yılı içerisinde tüm fakültelerde kayıtlı kız öğrenci sayısı 9.108 idi. Türkiye'de yeme bozukluğu sıklığı ile ilgili yapılan araştırmalar dikkate alınarak % 95 güvenilirlik ve % 3 hata payı ile örnekleme 514 kız öğrencinin alınacağı hesaplandı. Tüm üniversitede okuyan kız öğrencilerin özelliklerinin fakültelere göre farklılık göstermedikleri göz önüne alınarak, 12 fakülte içerisinden rasgele sayılar tablosu (random digit table) yardımıyla 4 fakülte seçildi. Basit tesadüfi örneklem yardımıyla da çalışmaya dahil edilecek bölümler seçildi. Verilerin analizleri için SPSS 19.0 ve Epi-Info programları kullanıldı. Ki-kare, t-testi, korelasyon testi ve lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 21,63±1,8 yıl idi. Katılımcıların % 6,3'ünde yeme bozukluğu tespit edildi. Bu çalışmanın sonuçlarına göre; araştırmaya katılanların, anne eğitim düzeyi ve çalışma durumu, baba eğitim düzeyi ve çalışma durumu, aile gelir durumu, konutta yaşayan kişi sayısı, yaşanılan yer, sigara, alkol, ilaç kullanımı, geçirilen ameliyat, daha önceden geçirilen hastalığa göre dağılımları karşılaştırıldığında, yeme bozukluğu ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Yeme bozukluğu bulunanlarda mevcut hastalık varlığı, yeme bozukluğu olmayanlara göre anlamlı şekilde daha fazla bulundu, (p=0,02). Yeme bozukluğu bulunanlarda Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puanları, yeme bozukluğu bulunmayanların BDÖ puanlarından anlamlı derecede yüksekti, (p<0,01). Yeme bozukluğu bulunanlarda Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ) puanları, yeme bozukluğu bulunmayanların LSKÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı, (p>0,05). Vücut Kitle İndeksi (BKİ), yeme bozukluğu bulunanlarda anlamlı derecede yüksekti, (p<0,01). Yeme tutum ve davranışı ile depresyon arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir korelasyon vardı. Yeme tutum ve davranışı ile sosyal fobi değişkeni arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir korelasyon vardı. Depresyon ile sosyal fobi değişkeni arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir korelasyon vardı.
Sonuç: Araştırmamıza katılanların % 6,3'ünde yeme bozukluğu tespit edildi. Yeme tutum ve davranışı ile depresyon ve sosoyal fobi değişkenleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir korelasyon vardı. Yeme bozukluğu bulunanların BKİ'si bulunmayanlara göre daha yüksekti ve mevcut kilolarından memnun değillerdi. Bu tez çalışmasından da görüldüğü gibi yeme bozukluğu, önemi giderek artan bir halk sağlığı sorunu olup, konu ile ilgili eğitim ve önleyici tedbirlerin alınması, riskli gruplarda taramaların yapılması, şayet hastalık oluşmuşsa tedavilerinin sağlanması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kadın, yeme bozukluğu, üniversite öğrencisi

Abstract:
Background and Purpose: The incidence of eating disorders in the community increases day by day and it is becoming a serious problem in our daily life. The eating disorders, especially among young women, are an increasingly important public health problem. The purpose of this study is to determine the size and the prevalence of eating disorders among the female students at the University of Cukurova and to compare the factors (Family environmental characteristics, socio-economic status, depression and social phobia) that may influence the development of eating disorders who had been diagnosed an eating disorder and who did not receive the diagnosis of eating disorders. As a result, the purpose of this study is to provide consulting services to bring solutions to people diagnosed with an eating disorder.
Materials and Metods: This study is planned as a cross-sectional research to determine the incidence and the factors influencing the eating disorders in female students at Cukurova University in Balcalı Campus. The number of female students in all faculties in the 2012-2013 academic year was determined as 9.108. Considering the prevalence of eating disorders research at Turkey, 95% confidence level with a margin of sampling error of % 3, 514 female students was calculated to be sample. All of the characteristics of female students at the university faculties show no difference; depending this data, four faculty were selected with the help of random digit table in 12 faculties. With the help of a simple random sample, sections were selected to be included in the study. SPSS 19.0 and Epi-Info softwares were used for data analysing. Chi-square, t-test, correlation test and logistic regression analysis was performed.
Results: The mean age of the participants was 21,63 ± 1,8 years. The eating disorder was detected as % 6,3 in participants. According to the results of this study; parental education level and employment status, family income, the number of person living in residential , living place, smoking, alcohol and drug use, previous surgery, previously passed by disease distribution, compared with eating disorder show a statistically non-significant difference was found. Preexisting of diseases were significantly more (p=0,02) in eating disorders patients than the participants without eating disorders. Beck Depression Inventory scores in patients with eating disorders were significantly higher than the participants without eating disorders, (p<0,01). There is not statistically significant relationship between the Liebowitz Social Anxiety Scale scores of the patients with eating disorders and the participants without eating disorders, (p>0,05). Body Mass Index were significantly higher than patient without eating disorder, (p<0,01). There is a significant and positive correlation between depression and eating attitudes and behaviors. There is a significant and positive correlation between eating attitudes and behaviors, and social phobia variables. There is a significant and positive correlation between depression and social phobia variables.
Conclusions: There was eating disorder in % 6,3 of participants of research. There is a positive correlation between depressive symptoms, social phobia and eating
disorder attitudes and behavior disorder in participants.The Body Mass Index who has eating disorders was higher than without eating disorders, and they were not satisfied with their current weight. As seen in this thesis, eating disorders become increasingly important public health problem and precautions with the education of this issue and preventative measures to must be taken, in high risk groups should be screened, if the disease occurs, the treatment should be provided.
Key Words: Women, eating disorders, university student.