Varoluşsal, psikodinamik, bilişsel yaklaşımlar açısından ruh sağlığı süreçlerinin bütüncül bir analizi: Bir yapısal eşitlik modellemesi
An integrative analysis of mental health processes in terms of existential, psychodynamic and cognitive approaches: A structual equation modeling study
Yazar: BURAK ŞENSÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ YAZICI
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İnsan ve ruhunu inceleme süreçleri yıllar boyu farklı sistemler veya uygulamalarla süregelmiştir. Bu sistemler ve uygulamaların modern anlamda ve bilime dayalı olarak incelenebilmesi, eleştirilebilmesi ve değerlendirilebilmesine dayanan psikoterapi tarihini Sigmund Freud'un çalışmalarıyla başlatmak doğru olacaktır. Süreç içerisinde psikoterapi anlamında incelemeler farklı boyutlarla ve yaklaşımlarla çoğalarak gitmiştir. Günümüz itibariyle 400'den fazla psikoterapi yaklaşımı ve tekniği mevcuttur. Bu gelişen ve çoğalarak giden yaklaşımlar veya teknikler zamanla bir karışıklık yaratsa da dört temel kuram altında kendilerine yer bulmuşlardır. İnsanın varoluşundan kaynaklanan sorunlara odaklanan varoluşçu yaklaşımlar, kişinin geçmiş yaşantılarının bugünkü zihinsel ve duygusal süreçlerine etkisine odaklanan psikodinamik yaklaşımlar, insanın biliş, duygu ve davranışlarını hedef alarak yaşadığı psikolojik sorunları çözmeyi amaçlayan bilişsel yaklaşımlar ve insanı bir bütün olarak ele alan; tek bir yaklaşımın insanı izah etmede yetersiz kalabileceğini öne süren bütüncül yaklaşımlardır. Bu çalışmada, ruh sağlığı süreçlerinin incelenmesi amacıyla 451 kişiye Çok Boyutlu Varoluşsal Pişmanlık Envanteri, Savunma Biçimleri Testi, Genel Tutumlar ve İnanışlar Ölçeği uygulanmıştır. Sonuçlar, varoluşsal sorunların bilişsel sorunlar üzerindeki etkisinin psikodinamik sorunlar aracılığıyla sağlandığına dair bulgular ortaya koymuştur.

Abstract:
Research on the human body and soul has a long history with various approaches. It would be correct to start the history of psychotherapy, which is based on the ability to examine, criticize, and evaluate these systems and practices in a modern sense and based on science, with the works of Sigmund Freud. During the process, studies in the field of psychotherapy have increased with different dimensions and approaches. As of today, there are more than 400 psychotherapy approaches and techniques in the literature. Even though these developing and proliferating approaches or techniques create confusion over time, they have found a place under four basic theories. Existential approaches that focus on the problems arising from human existence, psychodynamic approaches focus on the impact of a person's past experiences on today's mental and emotional processes, cognitive approaches that aim to solve the psychological problems experienced by humans by targeting their cognition, emotions, and behaviors, and those that consider humans as a whole; they are integrative approaches that suggest that a single approach may be insufficient to explain humans. In this study, the Multidimensional Existential Regret Inventory, Defense Styles Questionnaire, and General Attitudes and Beliefs Scale were administered to 451 people to examine mental health processes. The results revealed findings that the effect of existential problems on cognitive problems is mediated by psychodynamic problems.