Çatışma çözme davranışlarının yordayıcısı olarak algılanan ebeveyn tutumu ve duygu düzenleme yetisi
Parental attitudes perceived and ability to emotion requali̇ton as predictors of conflict resolution behaviors
Yazar: RANA ÖĞRETİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM KÜT
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokula devam eden öğrencilerin algıladıkları anne baba tutumlarının ve duygu düzenleme yetilerinin çatışma çözme davranışlarını yapısal eşitlik modeli ile yordayıcılığının değerlendirilmesidir. Bu bağlamda otoriter, demokratik ve izin verici anne baba tutumları ve duygu düzenleme yetisi ile çatışma durumunu çözüme kavuşturmak için tercih edilen saldırganlık davranışları ya da yapıcı davranışlar arasında bir ilişkinin olup olmadığı, varsa bu ilişkinin düzeyinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubunu 7. sınıfa devam eden 201 ortaokul öğrencisi ve aynı öğrencilerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan 3 öğrenci cinsiyetini belirtmemiştir. Cinsiyetini belirten 198 öğrencinin 115'i kız ve 83'ü erkek öğrencidir. Araştırma verilerini toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", "Duygu Ayarlama Ölçeği", "Çatışma Çözme Davranışlarını Belirleme Ölçeği" ve "Anne Baba Tutum Envanteri" kullanılmıştır. Veri analizi, tanımlayıcı verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılarak yapılmıştır. Değişkenlerle ilgili normallik varsayımı kutu grafiği, Q-Q grafiği ve çarpıklık-basıklığa dair veriler ile değerlendirilmiştir. Araştırmada toplanan verilerin basıklık ve çarpıklık katsayıları +2 ve –2 aralığındadır. Çarpıklık ve basıklık değerlerinin  -2 ile +2 arasında olması normal dağılım olarak kabul edilmektedir (George ve Mallery, 2010).  Veriler normal dağılım sınırları içinde olduğu için verilerin analizinde parametrik hipotez testleri tercih edilmiştir. 
Katılımcıların cinsiyetlerine göre çatışma çözme davranışlarının saldırganlık ve problem çözme boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrencilerinin tercih ettikleri çatışma çözme davranışları arasında anlamlı bir farklılık vardır. Buna göre öğrenciler problem çözme davranışını saldırganlık davranışına göre daha fazla tercih etmektedir. Öğrencilerin anne ve babasının ilişki durumlarına göre ise çatışma çözme davranışlarının saldırganlık ve problem çözme boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Katılımcıların çatışma çözme davranışları, anne baba tutumları ve duygu düzenleme düzeyleri arasındaki İlişkiler incelendiğinde, demokratik ebeveyn tutumu ve saldırganlık arasında negatif yönlü, problem çözme arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki; aşırı koruyucu/istekçi ebeveyn tutumu ve saldırganlık arasında pozitif yönlü, problem çözme arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki; otoriter ebeveyn tutumu ile saldırganlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, problem çözme ile negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Duygu düzenleme ve çatışma çözme davranışları arasındaki ilişki incelendiğinde ise, değişkenlik ile saldırganlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, problem çözme ile negatif yönlü anlamlı bir ilişki; duygu düzenleme ile saldırganlık arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki, problem çözme ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmanın son aşamasında, çatışma çözme davranışlarını en çok yordayan ebeveyn tutumunun demokratik ebeveyn tutumu olduğu, diğer ebeveyn tutumlarının yordayıcı etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, duygu düzenlemenim ise saldırganlığı ve problem çözmeyi yordayıcı etkisinin istatiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the perceived parental attitudes and emotional requlation abilities of secondary school students to define conflict resolution behaviors with the structural equation model. In this context, it is aimed to investigate whether there is a relationship between authoritarian, democratic and permissive parental attitudes and the ability to adjust emotions and the preferred aggressive or constructive behaviors to resolve the conflict situation, and the level of this relationship if there is. The study group of the research consists of 201 secondary school students attending the 7th grade and the parents of the same students.3 students participating in the study did not specify their gender. Of the 198 students who stated their gender, 115 were girls and 83 were boys."Demographic Information Form", "Emotion Requlation Scale", "Conflict Resolution Behaviors Determination Scale" and "Parent Attitude Inventory" were used to collect research data.. Data analysis was performed using frequency, percentage, mean and standard deviation in descriptive data analysis. Due to the data were within the normal distribution limits, parametric hypothesis tests were preferred in the analysis of the data. While examining the differentiation status of the scores obtained from the scales used in the research according to demographic variables, the Independent Groups t-Test was used in groups of two, and the Paired Samples t-Test was used to compare two scores obtained from the same group. Pearson Correlation and multiple linear regression were used in the analysis of the relationships between the variables. There is no statistically significant difference in the aggression and problem solving dimensions of conflict resolution behaviors according to the gender of the participants. According to the findings obtained from the research, there is a significant difference between the conflict resolution behaviors preferred by the students. Accordingly, students prefer problem solving behavior more than aggression behavior. According to the relationship status of the students' parents, there is no statistically significant difference in the aggression and problem solving dimensions of conflict resolution behaviors.When the relationships between the participants' conflict resolution behaviors, parental attitudes and emotion requlation levels are examined; a negative relationship between democratic parental attitude and aggression, a positive relationship between problem solving; a positive relationship between overprotective/demanding parental attitude and aggression, negative relationship between problem solving; a positive and significant relationship between authoritarian parenting attitude and aggression, a negative significant relationship with problem solving. have been seen. When the relationship between emotion requlation and conflict resolution behaviors is examined; a significant positive relationship between variability and aggression, a negative significant relationship with problem solving; a negative significant relationship between emotion requlation and aggression, a positive relationship between problem solving and aggression was observed. At the last stage of the study, it is seen that ; the parental attitude that predicts the conflict resolution behaviors the most is the democratic parental attitude, the predictive effect of the other parental attitudes is not statistically significant, the predictive effect of emotion regulation on aggression and problem solving is statistically significant.