Tıpta insan bilimleri programlarının geliştirilmesine ilişkin görüşler
The opinions on the development of medical humanities curricula
Yazar: MELİH ELÇİN
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Bu araştırmada Dünya'da ve Türkiye'de yürütülen `Tıpta İnsan Bilimleri' programlarıincelenerek programların içerikleri, eğitim yaklaşımları ve programlarıngeliştirilmesine ilişkin uzman görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Bu araştırma, bir nitel araştırma deseni olan durum çalışması olarak tasarlanmıştır.Araştırmanın evreni eğitim programlarında tıpta insan bilimleri programlarına yerveren dünyadaki tıp okulları ve ilgili programlarının sorumlularıdır. Birden fazla veritoplama yöntemi kullanılmıştır: Görüşme ve döküman inceleme. Dökümanincelemesi, araştırılması hedeflenen tıpta insan bilimleri programları hakkında bilgiiçeren yazılı materyalin analizini kapsamaktadır. Döküman toplama yöntemiyle eldeedilen veriler kullanılarak 76 kuruma görüşme formu gönderilmiştir. Araştırmada eldeedilen nitel veriler için betimsel analiz yapılmış, döküman incelemesi ile elde edilenveriler tek değişkenli çözümlemeler kullanılarak toplam ve yüzde olarak ifadeedilmiştir.Tüm döküman incelemeleri ve görüşmeler sonunda eğitim programları,yapılanmaları, öğretim elemanları ve içerik bilgilerine ulaşılabilen tıp okulu sayısı88'dir. Bu sayı içerisinde ABD'de 63, İngiltere'de 7, Kanada'da 3, Türkiye'de 3, Almanya'da2 ve Arjantin, Avustralya, Yeni Zelanda, Taiwan, İsviçre, İtalya, Hırvatistan, İsveç, Norveç,İsrail'den birer tıp fakültesinin programları yer almaktadır.Program sorumlularınagönderilen görüşme formuna 28 (%36,8) yanıt gelmiştir.Tıpta insan bilimleri kavramı tıp okullarında yer bulurken en sıklıkla program olaraktanımlanmaktadır ve multidisipliner komisyonlar tarafından yürütülmektedir.Araştırmada ulaşılan programlarda kullanılan konu başlıkları incelendiğinde tıptainsan bilimlerinin disiplinlerarası özelliğini ortaya koyan bir tablo ile karşılaşılmıştır. Buaraştırmaya katılan program sorumlularına programlarının amaç ve/veya kazanımlarısorulduğunda bazı kavram ve değerlerin öne çıktığı görülmüştür: Algılamak, sınırlarıgenişletmek ve farkında olmak/farkına varmak. Program sorumluları, eğitimlersonunda öğrencilerin hasta deneyimlerini daha iyi tanıyabilme ve anlayabilme,eleştirel düşünebilme, tıbbı daha geniş bir çerçevede algılayabilme gibi değer vetutumları geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Program geliştirmenin doğası gereği her andeğerlendirme ve geliştirme sürecinin canlı tutulması ortak düşüncedir. Programlarınbaşarılı olabilmesi için yelpazenin olabildiğince geniş tutulması, zaman ve parasalkısıtlayıcılıkların olmaması, öğretim üyeleri ve öğrenci katkısının alınması, kurumsalhedefler doğrultusunda küçük adımlarla ilerlenmesi değerlidir.Anahtar SözcüklerTıp eğitimi, tıpta insan bilimleri, program geliştirme

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the opinions of the experts on the developmentof the curricula, educational approaches and contents of the programs byinvestigating the medical humanities curricula in Turkey and around the world.This study was designed as a case study which was a qualitative research model.The population of the study covers the medical schools which had medicalhumanities curriculum in their curricula, and the directors of those curricula. Morethan one method of data gathering was used: Interviews and document search.Document search included the analysis of the published material about the medicalhumanities curriculum, investigated in this study. Using the data gathered from thedocuments, the survey was sent to 76 of the instutitions. Qualitative data wasanalyzed descriptively, and the data gathered by document search was expressedby means of sums and percentages using single variable analysis.The number of the medical schools that the curricula, educational models, facultymembers and contents were accessed at the end of the document search andencounters was 88. There were 63 schools in the USA; 7 in the UK, 3 in Canada, 3 inTurkey, 2 in Germany, and one medical school in Argentina, Australia, New Zeland,Taiwan, Switzerland, Italy, Croatia, Sweden, Norway and Israel. Twenty eight(36.8%) of the forms of the questionnaires were answered.The concept of medical humanities in medical schools were mostly defined as?program? and conducted by multidisciplinary commissions. In analyzing the topicsincluded in the curricula, the interdisciplinary characteristics of medical humanitieswere met. When the aims and learning objectives of the curricula were asked to thedirectors of the programs, the forthcoming concepts and values were distinguishing,expanding the frontiers and being/becoming aware. The directors of the curriculaexpressed that the outcomes for the students were to be able to understand anddefine the experiences of the patients, critical thinking, and to be able to distinguishthe medicine in a broader framework. As the nature of the program development, theprocess of evaluation and development were commonly thought to be active.For the sucess of the curricula, the scopes should be wider, there would be nolimitations in time and financial issues, the faculty and the students should supportthe curriculum, small steps should be taken regarding the mission of the institution.Key wordsMedical education, medical humanities, curriculum development