Mesleki ve teknik anadolu liselerinde uygulanmakta olan işletmelerde beceri eğitiminin yönetimine ilişkin öğretmen ve işveren görüşleri
Views of the teachers and the employers regarding the management of occupational skill training that are practiced in vocational and technical anatolian high schools
Yazar: GÖKHAN TARHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALPAYDIN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İşletmeler = Businesses ; İşveren = Employer

Özet:
Bu çalışmada mesleki ve teknik anadolu liselerinde uygulanmakta olan işletmelerde beceri eğitiminin yönetimine ilişkin öğretmen ve işveren görüşlerinin araştırılması amaçlanmıştır. İstanbul'un Anadolu yakasında yer alan Mesleki ve Teknik Anadolu liselerinde uygulanmakta olan işletmelerde beceri eğitiminin yönetimine ilişkin öğretmen ve işveren görüşlerini ele alan bu araştırmanın genel yapısında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birleşiminden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın ulaşılabilir evrenini İstanbul'un Anadolu yakasında yer alan 116 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile bu okulların öğrencilerine beceri eğitimi veren işletmeler oluşturmaktadır. Bu çalışma grubunun içinden belirlenen İmalat, Bilişim, İnşaat ve Gıda sektörleriyle alakalı 12 firma yetkilisiyle görüşme yapılmıştır. Ayrıca  bu alanlarda teknik öğretmen olarak görev yapan 12 koordinatör öğretmenle ve okullarda görev yapan 3 yönetici ile görüşme yapılmıştır. Anketler ise İstanbul'un Anadolu yakasında yer alan 116 Mesleki ve Teknik Anadolu lisesinden 10 tanesinde görev yapan 104 teknik öğretmen ile bu okulların öğrencilerine beceri eğitimi veren işletmlerin 60 tanesinde görev yapan 100 işletme yetkilisine (işyeri sahibi, şef, insan kaynakları sorumlusu, mühendis, ustabaşı) dağıtılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında yer alan anketlerden elde edilen verilerin çözümlenmesi bilgisayarda SPSS for Windows paket programı kullanılarak elde edilecektir. Verilerin analizinde yüzde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, k kare-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular şunlardır:
Beceri eğitimine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin verilen anketteki düşüncelerin tamamına katılma eğiliminde oldukları ve beceri eğitiminin gerekli olduğunu düşündükleri bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin bu ifadeleri incelendiğinde, beceri eğitiminin amacına ulaştığı, eğitimin yetkin kişiler tarafından verildiği, ücret, iş güvenliği, kontenjan planlanması ve okul işyeri işbirliğinin sağlanması gibi konularda sıkıntı yaşanmadığı söylenebilir. Beceri eğitimine ilişkin yönetmeliklerin sistemin verimli çalışması açısından yeterli olmasına ve beceri eğitiminde öğrencilere verilen ücretlerin doğru şekilde hesaplanmasına ise öğretmenler katılma eğilimde olsalar da diğer ifadelere göre daha az katılma eğiliminde olmuşlardır. Bu ifadeler incelendiğinde, daha az katılım gösterilen maddelerin, sistemin verimli çalışması ve öğrenci haklarına yönelik işletme sorumluluğunda olan maddeler olduğu dikkat çekmektedir. Bu durumdan dolayı öğretmenlerin işletmelerle ilgili bazı olumsuz algılarının olabileceği düşünülebilir. Nitel araştırmada ise görüşmeler sonucunda yönetmelik ve yönergeler doğrultusunda sistemin değerlendirilmesi, verilen eğitimlerin amaçlarına ulaşma durumu, eğitim sürecinde okul ve iş yeri ilişkisi, eğitim sürecinde okulun ve işyerinin yapması gerekenler, işyeri ve okul işbirliğini geliştirme başlıkları dahilinde konu incelenmiştir.

Abstract:
In this study the views of the teachers and the employers regarding the management of the occupational skill training, which take place in vocational and technical Anatolian high schools, are aimed to be researched. In the general framework of this study, which covers the views of the teachers and the employers about the management of the occupational skill training that are practiced in the vocational and technical anatolian high schools in the Anatolian side of İstanbul, an integrated method that encompasses both quantitative and qualitative research methods was used. 116 vocational and technical Anatolian high schools and various business places, that give training of skills, to the students of these schools constitutes the working group of the research. An interview with 12 representatives of companies from the sectors of Production, Information Technologies, Construction and Food that were determined in itself of  the working group was conducted. Furthermore a further interview with 12 coordinator teachers that are in commision as technical teachers in these fields and 3 school managers in schools was conducted. The questionnaires were distributed to 104 technical teachers that are in commision in 10 various schools among 116 vocational and technical Anatolian highschools which are in Anatolian side of İstanbul in total and 100 representatives that are in commision among 60 business places (owner of the business, chief, manager of human resources, engineer, foreman).
The analysis of the data which were obtained by the questionnaires that were quantitative part of the research will be examined by means of SPPS for Windows packet program on computer. Percentile, frequency, arithmetic mean, standart deviation, chi-square test were used in the analysis of the data. The findings which were obtained are as follows:
The findings that regarding the occupational skill training, managers and teachers were inclined to agree with all of the views on the questionnaires and that they considered occupational skill training is neccessary were found. Given the examination of the statements of the teachers it could be said that occupational skill training reaches its aim, its training is given by competent personnel and there is no difficulty with payments, job security, planning of the quota and the cooperation between school and workplace of the training. Though teachers agree with regulations about occupational skill training being sufficient in terms of the system's working efficiently and allowances' being calculated correctly, they were less inclined on agreeing with these statements compared to the other statements. When these statements are studied, it is notable that the less agreed questionnaire-articles are the articles that are about system's working efficiently and the ones that are about the rights of the student which are under business location's responsibility. As a result of this, it could be considered that teachers might have some negative perceptions / prejudices about  business locations. In the qualitative aspect of the research, as the result of the interviews, the topic was studied in terms of evaluation of the system, status whether given educational trainings reached its goal, the relationship between school and business location in the course of training, things which must be done by school and business location  in course of training, improving the cooperation between business location and school in accordance with regulations and directives.