Yoğun bakım ünitesindeki COVID – 19 tanılı hastaların koagülopati insidansı
Incidence of coagulopathy in patients with COVID-19 diagnosis in the icu
Yazar: GÖKÇEN TERZİ
Danışman: PROF. DR. ÇETİN KAYMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Koagülasyon = Coagulation ; Yoğun bakım = Intensive care ; İnsidans = Incidence

Özet:
Giriş ve Amaç: COVID-19 hastalığı, hastalarda bilinen ölüm nedenleri
arasında yer alan koagülopatiye yol açabilmektedir. Bu çalışmada yoğun bakımda
takip edilen COVID-19 hastalarında koagülopati gelişme insidansını belirlemek,
koagülopati açısından risk faktörlerini belirlemek ve koagülopati sürecinin mortaliteye
etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama
Merkezi'nde yoğun bakımda takip ve tedavi edilen 320 COVID-19 hastasının verileri
retrospektif olarak incelendi. Koagülopati oluşumunu belirlemek için Uluslararası
Tromboz ve Hemostaz Derneği (ISTH) grubu Dissemine İntravasküler Koagülasyon
(DİK) skoru kullanıldı. hastaların 1,7 ve 14gündeki DİK ve SIC skorları hesaplandı.
Koagülopati insidansı hesaplandı ve mortalite ile ilişkisi analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 320 hasta dâhil edildi. Hastaların yaş ortalaması
68,02±16,29 idi ve %50'si erkek, %50'si kadın idi. Hastaların yoğun bakımdaki DİK
skoru 1. gün ortanca 4(1-8), 7.gün 4(1-9) ve 14. gün 4(1-9) idi. Hastaların %35,9'unda
koagülopati görüldü. Koagülopati görülme sıklığı 65 yaş ve üstünde %41,1 ve 65 yaş
altında %28,6 idi. Hastaların takibinde 181'inde (%56,6) mortalite gerçekleşti.
Koagülopati görülenlerde mortalite oranı %79,8, koagülopati görülmeyen hastalarda
ise %42,4 idi (p<0,001). Yoğun bakıma kabulde D-dimer artışı olmayanlarda mortalite
oranı %40,6, ılımlı artış olanlarda %59,9, yüksek düzeyde artış olanlarda %64,4 idi ve
aradaki fark anlamlıydı (p=0,016).
Tartışma: Koagülopati COVID-19 nedeniyle yoğun bakım tedavisi alan
hastalarda sık görülen bir bozukluk olup mortalitenin önemli bir sebebi olarak
görülmektedir. Koagülasyon parametreleri içerisinde en sık görüleni D-dimer
yüksekliğidir ve D-dimer yüksekliği bu hastalarda yüksek mortalite ile ilişkili bir
parametredir

Abstract:
Introduction and Aim: COVID-19 disease can cause coagulopathy, which is among
the known causes of death in patients. In this study, it was aimed to determine the
incidence of coagulopathy development, to determine the risk factors for coagulopathy
and to investigate the effect of the coagulopathy process on mortality in COVID-19
patients followed up in the intensive care unit.
Materials and Methods: The data of 320 COVID-19 patients who were treated in the
intensive care unit at the Health Sciences University Ankara Health Practice Center
were retrospectively analyzed. The International Society for Thrombosis and
Hemostasis (ISTH) group Disseminated Intravascular Coagulation (DIC) score was
used to determine the occurrence of coagulopathy. DIC and SIC scores of the patients
at 1,7 and 14 days were calculated. The incidence of coagulation was calculated and
its relationship with mortality was analyzed.
Results: 320 patients were included in the study. The mean age of the patients was
68.02±16.29 years and 50% were male and 50% were female. The median DIC score
of the patients in the intensive care unit was 4(1-8) on day 1, 4(1-9) on day 7, and 4(1-
9) on day 14. Coagulopathy was seen in 35.9% of the patients. The incidence of
coagulopathy was 41.1% aged 65 and over and 28.6% under 65 years of age. In the
follow-up of the patients, mortality occurred in 181 (56.6%). The mortality rate was
79.8% in patients with coagulopathy and 42.4% in patients without coagulopathy
(p<0.001). Mortality rate was 40.6% in patients without D-dimer increase, 59.9% in
patients with moderate increase, 64.4% in patients with high increase in admission to
intensive care unit, and the difference was significant (p=0.016).
Discussion: Coagulopathy is a common disorder in patients receiving intensive care
treatment due to COVID-19 and is seen as an important cause of mortality. The most
common coagulation parameter is D-dimer elevation and D-dimer elevation is a
parameter associated with high mortality in these patients.