COVID-19 pandemi öncesi ve pandemi dönemi acil servise başvuran akut serebrovasküler hastalık vakalarının demografik, laboratuvar ve radyolojik yönden değerlendirilmesi
Demographic, Laboratory And Radiological Evaluation of the Cases Presented to the Emergency  Department with Acute Cerebrovascular Disease During and Before the COVID-19 Pandemic
Yazar: HATİCE KARAÇAM
Danışman: DOÇ. DR. ABUZER COŞKUN ; DR. BURAK DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; COVID 19 = COVID 19 ; Demografi = Demography ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Pandemiler = Pandemics ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Akut serebrovasküler hastalık (ASVH) acil servis (AS)'lerde sık rastlanan bir başvuru nedenidir. Bu çalışmada, pandemi döneminde COVID-19 enfeksiyonu ile görülen ASVH'ın pandemi öncesine göre farklılıklarının değerlendirilmesi amaçlandı. Metotlar: Bu retrospektif çalışmaya, 10 Mart 2019 ile 11 Mart 2021 tarihleri arasında, AS'e ASVH tanısı ile kabul edilen, 18 yaşından büyük, 112 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 67.94±14.53 yıl (dağılımı 21-92) ve 46'sı (%41) kadındı. Hastalar ile 11 Mart 2020 tarihinden öncesi kontrol grubu, sonrası vaka grubu olmak üzere iki grup oluşturuldu. Hastaların demografik, klinik özellikleri, laboratuvar ve görüntüleme bulguları değerlendirildi. Bulgular: Vaka grubunda fibrinojen, ferritin, platelet, nötrofil lenfosit oranı, lökosit, C-reaktif protein, serum glikozu ve magnezyum kontrol grubuna göre farklı saptandı (p<0.05). Risk faktörlerinden hipertansiyon, hiperlipidemi, atriyal fibrilasyon ve sigara kullanımı istatistiksel olarak anlamlı ölçüde farklı bulundu (p=0.001). Hastaların başvurudaki klinik bulguları incelendiğinde iskemik ASVH hastalarında istatistiksel olarak anlamlı (p<0.005) ve hemorajik ASVH hastaları için anlamsız olarak saptandı (p=0.013). Hastaların hem difüzyon manyetik rezonans görüntüleme hem de beyin tomografi görüntülemesinde gruplar arasında farklılık tespit edildi (p=0.002). Vaka grubunda 8 (%35) ve kontrol grubunda 7 (%12) hastada posterior akut iskemik enfarkt tutulumu saptandı (p=0.002). İskemik ASVH hastaları arasında mortalite kontrol grubuna (p=0.023) göre vaka grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.009). Sonuç: COVID-19 hastalığı ile ASVH arasındaki ilişkinin bilinmesi morbidite ve mortalitenin azaltılması için önemli bir unsur olabilir.

Abstract:
Aim: Acute cerebrovascular disease (ACVD) is a common reason for admission to emergency departments (EDs). In this study, it was aimed to evaluate the differences in ACVD patients during-with COVID-19 infection-and before the pandemic. Methods: This retrospective study includes 112 patients over 18 years of age, admitted to the ED with the diagnosis of ACVD between 10 March 2019 and 11 March 2021. The mean age was 67.94±14.53 years (range 21 to 92), and 46 (41%) were female. Two groups were formed, the group presented before March 11, 2020, denoted as the control group, all the rest were denoted as the case group. Demographic, clinical characteristics, laboratory and imaging findings were evaluated. Results: Significantly different average values of fibrinogen, ferritin, platelet, neutrophil to lymphocyte ratio, leukocytes, C-reactive protein, glucose, and magnesium were observed (p<0.05). Hypertension, hyperlipidemia, atrial fibrillation, and smoking showed significant statistical difference (p=0.001). Ischemic ACVD patients showed significant statistical difference in terms of clinical presentation at admission (p<0.005) in comparison to hemorrhagic ACVD patients (p=0.013). Both head computed tomography and diffusion magnetic resonance imaging findings were meaningful (p=0.002). A significant increase (p=0.002) was detected among acute posterior circulation infarcts in the case group with 8 patients (35%) versus control group with only 7 patients (12%). Among the patients with ischemic ACVD we observed significant increase in mortality in the case group (p=0.009) in comparison to the control group (p=0.023). Conclusion: Establishment of the relationship between COVID-19 disease and ACVD may have a role in decreased mortality and morbidity.