Hemşirelerin yararsız tedavilere yönelik tutumlarının profesyonel değerler ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between nurses' attitudes towards futile treatments and their professional values
Yazar: TUBA BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ DİRGAR ; DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Gaziantep İli'nde yataklı tedavi hizmeti veren dört kamu, dört özel ve bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin yarasız tedavilere yönelik tutumlarının profesyonel değerler ile ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılan araştırmanın evrenini Aralık 2021-Nisan 2022 tarihleri arasında çalışmakta hemşireler oluşturdu. Örneklemini ise dâhil edilme kriterlerini karşılayan 568 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri "Hemşire Tanıtıcı Özellikler Formu", "Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği" ve "Hemşirelerin Yararsız Tedavilere Yönelik Tutumları Ölçeği" ile toplandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 27.90±6.19, %72.4'ünün kadın, %49.9'unun lisans ve üstü mezunu, %66.4'ünün bekâr olduğu, %48.6'sının özel hastanelerde ve %39.1'inin yoğun bakım ünitelerinde çalıştığı saptandı. Hemşirelerin %23.1'inin yararsız tedavi veya bakım uyguladığı, uygulama yapanların %15.3'ü her gün, %14.3'ü ise haftada bir yaptığı belirlendi. Hemşirelerin Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği puan ortalaması 114.06±23.41 olup iyi düzeyde ve Hemşirelerin Yararsız Tedavilere Yönelik Tutumları Ölçeği puan ortalaması 44.68±7.55 olup orta düzeyde olduğu bulundu. Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği ile Hemşirelerin Yararsız Tedavilere Yönelik Tutumları Ölçeği arasında negatif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=-0.158, p<0.001). Sonuç olarak hemşirelerin yararsız tedaviye yönelik tutumları ile profesyonel değerleri arasında negatif yönde düşük seviyede anlamlı bir ilişkinin bulunduğu, hemşirelerin profesyonel değerleri yükseldikçe yararsız tedavi veya bakım uygulamaya yönelik tutumlarının azaldığı söylenebilir. Bu sebeple hemşirelerin profesyonel değerlerinin yükseltilmesine yönelik hizmet içi eğitimlerin arttırılması, kurs ve sertifika programlarının oluşturulması önerilir. Gelecekte verilen eğitimlerin etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla eğitim öncesi ve sonrası yönelik yeni araştırmaların yapılması önerilir. 

Anahtar Kelimeler: Yararsız Tedavi, Profesyonel Değerler, Hemşire

Abstract:
The population of the descriptive study, which was conducted to examine the relationship between professional values and the futile treatment attitudes of nurses working in four public, four private and one university hospitals providing inpatient treatment in Gaziantep Province, consisted of nurses working between December 2021 and April 2022. The sample consisted of 568 nurses who met the inclusion criteria. The data of the study were collected with the "Nurse Descriptive Characteristics Form", "Nurses' Professional Values Scale" and "Nurses' Attitudes Towards Futile Treatments Scale". It was determined that the average age of the nurses participating in the study was 27.90±6.19 years, 72.4% were women, 49.9% had a bachelor's degree or higher, 66.4% were single, 48.6% worked in private hospitals and 39.1% worked in intensive care units. It was determined that 23.1% of the nurses applied useless treatment or care, 15.3% of the practitioners did it every day and 14.3% once a week. The mean Nurses' Professional Values Scale score of the nurses was 114.06±23.41 and it was found to be at a good level, and the mean of the Nurses' Attitudes Towards Futile Treatments Scale score was 44.68±7.55, and it was found to be at a moderate level. A statistically significant correlation was found between Nurses' Professional Values Scale and Nurses' Attitudes Towards Futile Treatments Scale, in the negative direction, at a weak level (r=-0.158, p<0.001). As a result, it can be said that there is a negative and low-level significant relationship between nurses' attitudes towards futile treatment and their professional values, and as the professional values of nurses increase, their attitudes towards futile treatment or care practice decrease. For this reason, it is recommended to increase in-service trainings and create courses and certificate programs to increase the professional values of nurses. In order to evaluate the effectiveness of future trainings, it is recommended to conduct new researches before and after the training.

Keywords: Futile Treatment, Professional Values, Nurse