Tip 2 diyabette metformin tedavisine cevabın liver X reseptör gen ekspresyonu ile ilişkisi
Relationship with liver X receptor gene expression of response to metformin in type 2 diabetes
Yazar: ÖZLEM ERÇAL
Danışman: PROF. DR. AYDIN ERENMEMİŞOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genler = Genes ; Metformin = Metformin ; Mikro RNA = Micro RNA

Özet:
ÖZET                                                                                                 
Amaç: Metformin tedavisine cevapta  bireyler arasında önemli  farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışmada, metformin tedavisine yanıtın Liver X Reseptör-α (LXR-α)  ve Liver X Reseptör- β (LXR-β) gen ekspresyonu ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma,  Amerikan Diyabet Derneği kriterlerine göre Tip 2 Diabetes mellitus tanısı konan, HbA1c değeri % 9 ve altında olan ve metformin tedavisi başlanan 30 gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirildi. Hastalar 2000 mg/gün idame dozunda metformin verilerek 6 ay boyunca takip edildi. Hastalardan, tedavi başlamadan önce ve tedavinin başlanmasından 3 ve 6 ay sonra kan örnekleri alındı. Kanda fikoll-paque yöntemiyle elde edilen periferik kandaki mononükleer hücrelerden monosit izolasyonu yapıldı. Monositlerden de LXRα ve LXRβ genlerinin m-RNA'ları elde edildi. Gen ekspresyonları için RT-PCR tekniği kullanıldı. Ayrıca kanda HbA1c, Açlık kan şekeri (AKŞ), Total kolesterol (TKOL), Trigliserid (TRG), LDL ve HDL düzeylerine bakıldı.
Bulgular: Metformin tedavisine cevap veren hastalarda HbA1c, AKŞ, TKOL, TRG, LDL düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma, serum  HDL seviyesinde ise anlamlı bir artış görülmüştür. Tedavi başlangıcından 3 ay sonra, tedaviye cevap veren hastalarda LXRα gen ekspresyonunda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da bir artış izlenmiştir.Yine bu hastalarda, HbA1c'deki değişim ile LXRα gen ekspresyonundaki değişim arasında negatif bir korelasyon bulunmuştur (p=0,04). 
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgular, LXRα geninin  metforminin kan şekeri düşürücü etkisine ve lipid profili üzerindeki olumlu etkisine aracılık edebileceğini düşündürmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, metformin, LXRα, LXR-β

Abstract:
Aim: There are important differences among individuals in response to metformin treatment. The aim of this study was to evaluate relation between the response to metformin treatment and gene expression of Liver X Receptor-α (LXR- α) and Liver X receptor β (LXR-β).
Materials and Methods: This study was performed on 30 volunteer patients who were diagnosed as Type 2 Diabetes Mellitus according to the  American Diabetes Associations criterias and  HbA1c level of  %9 and less. 2000 mg/day maintenance dose of Metformin were given patients and they were followed for 6 months. Blood samples were taken from patients before starting treatment and after 3 and 6 months after starting treatment. We performed a monocyte isolation on peripheral blood mononuclear cells via Ficoll-Paque technique. The mRNAs of the LXRα and LXRβ genes were obtained from the monocytes. RT-PCR technique was applied for gene expression. Furthermore; HbA1c, fasting blood sugar (FBS), total cholesterol (TCOL), triglyceride (TRG), LDL and HDL levels were measured in blood.
Results: Patients who responded to the metformin therapy showed statistically significant decreases in HbA1c, FBS, TCOL, TRG, and LDL levels, while manifesting a significant decline in the HDL level. Three months after the onset of treatment, the patients who had responded to the therapy exhibited an increase, albeit not statistically significant, in the expression of LXRα gene . Furthermore, these patients showed a negative correlation between changes in HbA1c and LXRα gene expressions (p=0.04). 
Conclusion: The results obtained in this study suggest that LXRa gene may act as a mediator for metformin in decreasing blood sugar levels and contributing positively to the lipid profile. 

Keywords:Type 2 Diabetes Mellitus, Metformin, LXRα, LXR-β