Vücut kitle indeksi 40'tan büyük olan hastalarda bariatrik cerrahi sonrası ağrı değerlendirme skalalarındaki ve radyolojik lumbopelvik parametrelerindeki değişim
Changes in pain assessment scales and radiologic lumbopelvic parameters of patients whose body mass index more than 40kg/m2 after bariatric surgery
Yazar: FIRAT EMİN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ŞEŞEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bel ağrısı = Back pain ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Omurga = Spine ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Obezite gittikçe yaygınlaşmakta ve toplumda ciddi derecede maddi kayıplara ve sağlık problemlerine sebep olmaktadır. Kas-iskelet sistemi de bu problemlerden biri olup obezite kaynaklı bel ağrısı ve fonksiyon kaybı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı obez hastalarda zayıflama sonrası bel ağrısındaki, fonksiyonel skorlardaki ve spinopelvik parametrelerdeki değişikliği incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2018 Mart-2020 Mart tarihleri arasında hastanemizde vücut kitle indeksi 40'tan büyük olup "Sleeve Gastrektomi" yapılan ve ameliyat öncesi bel ağrısı olan 113 hasta çalışmaya alındı. Kontrollere gelemeyen hastalar ve takiplerde lomber ağrısı geçen hastalar çıkarıldıktan sonra geriye kalan en az altı aylık takibi olan 45 hastanın vizüel analog skala-bel ağrısı (VAS-BP), Oswestry özürlülük endeksi (ODI) sonuçları ile kıdemli bir ortopedik cerrah tarafından hastane PACS (Picture Archiving and Communication Systems) sistemi ile ölçülen pelvik insidans (PI), pelvik eğiklik (PE), sakral eğim (SE), lomber lordoz (LL) değerleri kaydedildi. Hastaların hem ameliyat öncesi hem de sonrası Roussouly tiplendirmesi yapıldı ve spinopelvik uyumlarına bakıldı. Sonuçlar istatistiksel analize tabi tutuldu. İstatistiksel analiz IBM SPSS®Statistics 28 programı ile yapıldı. Alfa değeri "0,05" alındı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 45 hastanın 34'ü kadın, 11'i erkekti. Hastaların yaşları 18-57 aralığında olup ortalaması 40.24 (±9.4) idi. 10 kg/m2'den fazla VKİ azalışı olan 29 hasta varken 10 kg/m2 ve 10 kg/m2'den daha az VKİ azalışı olan 16 hasta mevcuttu. Ameliyat sonrası VKİ azalışı tüm popülasyonda 12.55±6.03 (p<0.001) idi. Tüm hastalarda VAS-BP ve ODI değerleri ameliyat sonrasında ameliyat sonrasında ameliyat öncesine göre anlamlı olarak düşük bulundu (Sırasıyla 39 ± 29.5 / p=0.01, 15 ± 13 / p<0.001). Bu düşüş VKİ azalışı 10kg/m2'den daha fazla olan grupta daha fazlaydı. Spinopelvik parametrelerden PE'de anlamlı değişiklik olmazken, PI ve SE'de anlamlı azalış, LL'de anlamlı artış mevcuttu (Sırasıyla 1.1 ± 4.95 / p = 0.46, 3.1±5.25 / p = 0.02, 2.7±3.5 / p<0.001, -3.10±6.55 / p<0.01). 28 hastada Roussouly tipi değişmedi. Kalan 17 hastadan 7 hastada Roussouly Tip-1'e değişim izlenirken 7
viii
hastada Roussouly Tip-3'e değişim izlendi. Spinopelvik uyum (SU) dokuz hastada ameliyat öncesinde yokken ameliyat sonrası sağlanmasına karşın (p<0.001), beş hastada ameliyat öncesi var olan SU ameliyat sonrası kayboldu (p<0.001).
Sonuç: Obez hastalarda zayıflama sonrası lomber ağrı ve fonksiyonel sonuçlarda anlamlı olarak düzelme sağlanmaktadır. Bu düzelme, obezitenin beraberinde getirdiği sagittal spinal denge bozukluğunun düzeltilmesinin bir sonucu olabilir. Bunu anlamak için de spinopelvik uyumu belirleyen spinopelvik parametreleri iyi değerlendirmek büyük önem arz etmektedir. Sagittal dengesi bozulmuş omurga deformiteli hastalarda herhangi bir düzeltme cerrahisini düşünmeden önce, bel ağrısını gidermek ve fonksiyonel sonuçlarda düzelme sağlamak için öncelikle hastada yaklaşık 10 kg/m2'lik bir VKİ azalışı sağlamak faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, bariatrik cerrahi, vücut kitle indeksi, bel ağrısı, VAS-BP, ODI, spinopelvik parametreler, spinopelvik uyum

Abstract:
Aim: The prevalance of obesity is getting higher and it causes serious financial problems and health disorders. Musculoskeletal system is one of these and obesity-linked back pain and functional disability is getting more common. The purpose of this study is to evaluate the change in back pain, functional outcomes and spinopelvic parameters in obese patients who had had bariatric surgery.
Material and Method: We included 113 patients whose body mass index (BMI) is higher than 40 and who had had "sleeve gastrectomy" and who had backache before procedure between March 2018-March 2020 to our study. After patients dropped out of the outpatient control and patients whose back pain were completely heal, of the 45 patients who have at least six months follow-up left, visual analog scale-back pain (VAS-BP), Oswestry disability index (ODI) results and pelvic incidence (PI), pelvic tilt (PT), sacral slope (SS) and lumbar lordosis (LL) were measured by a senior orthopaedic surgeon both preoperatively and postoperatively by the hospital's PACS system were recorded and statistically analysed. Patients' Roussouly Types were noted both preoperatively and postoperatively and patients have been evaluated about spinopelvic harmony. Statistical analysis was performed by IBM SPSS®Statistics 28 program. P value was set to "0.05".
Results: Of the 45 patients, 34 were female and 11 were male. Patients' age varies between 18-57 and mean age was 40.24 (±9.4). There were 29 patients whose BMI has reduced more than 10 kg/m2, number of patients whose BMI reduced equal or less than 10 kg/m2 was 16. BMI reduction of all the population was 12.55±6.03 (p<0.001) postoperatively. In all the patients, VAS-BP and ODI values were found significantly low postoperatively than preooperatively. (39 ± 29.5 / p=0.01, 15 ± 13 / p<0.001, respectively). Of the spinopelvic parameters, there were not any significant change in PT values, PI and SS values were significantly low and LL values were significantly high. (1.1 ± 4.95 / p = 0.46, 3.1±5.25 / p = 0.02, 2.7±3.5 / p<0.001, -3.10±6.55 / p<0.01 respectively). 28 patients' Roussouly type did not change. Of the 17 patients left, 7 patients' Roussouly type has changed to Type-1 and 7 patients' Roussouly type has changed to Type-3. Spinopelvic harmony was re-established in
x
nine patients who had not have before surgery (p<0.001), in contrast, five patients who had, have lost spinopelvic harmony after surgery (p<0.001).
Conclusion: In obese patients, after weight loss there was significant improvement in back pain scales and functional outcomes. This improvement might be a result of the correction of the sagittal spinal imbalance caused by obesity. To understand this, it is important that successfully evaluating of the spinopelvic parameters which determines the spinopelvic harmony. It may be useful that in patients with sagittal deformity who has lost the sagittal balance, one should consider BMI reduction of 10 kg/m2 approximately before any correction surgery to reduce back pain and providing better functional outcomes.
Keywords: Obesity, bariatric surgery, body mass index, low back pain, VAS-BP, ODI, spinopelvic parameters, spinopelvic harmony