Küresel ölçekte dışsallık yaratan sera gazlarını azaltmaya yönelik uluslararası anlaşmalar ve uygulanan çevre vergileri
International agreements and implemented environmental taxes for reducing greenhouse gases that create externalities on a global scale
Yazar: ONUR PİRİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA HIZARCI BEŞER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dışsallık = Externality ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Uluslararası koruma hukuku = International protection law ; Uluslararası vergi anlaşmaları = International tax treaties ; Vergiler = Taxes ; Çevre vergisi = Environmental tax

Özet:
Dışsallıklar kamu ekonomisinin inceleme alanı içerisinde olan devletin ekonomiye müdahalesini gerekli kılan faktörlerden biridir. Dışsallıklar bir ekonomik birimin üretim veya tüketim faaliyetleri neticesinde başka ekonomik birimlerin fayda ya da maliyet yüklenmesidir. Topluma yüklenen yüksek marjinal sosyal maliyet nedeniyle olumsuz dışsallıkların giderilmesi devletin de aktif rol üstlenmesi gerekir. Son yıllarda negatif dışsallık olarak nitelendirdiğimiz çevre kirliliği dünya üzerinde yaşayan tüm canlıların hayatını tehdit eder hale gelmiştir. Sera gazı emisyonları ve küresel ısınma, iklim değişikliklerinin önüne geçerek daha yaşanabilir bir gezegen oluşturmak amacıyla devletler Karbon vergisini tüm ülkelerde uygulanabilir hale getirmeye çalışmaktadır. Emisyona neden olan fosil yakıtların içeriklerine göre vergilendirmesi istenmektedir. Günümüzde atmosfere 42 milyar ton karbondioksit salınımı gerçekleşmekte ve bu oranın çok kısa sürede düşürülmemesi, dönüşü olmayan iklimsel felaketlere neden olacağı düzenlenen konferanslarda bildirilmiştir. Bu çalışmada uluslararası iklim konferansları ve konferanslarda ele alınan kararlar ele alınmış, Türkiye'nin bu konferanslara katılımı ve yürürlüğe konulan; kanun, yönetmelik ve bildirgeler incelenmiştir. Türkiye'de ve bazı ülkelerde çevre vergilerinin uygulanma şekilleri ele alınmış, karbon vergisini uygulamanın gerekliliğine olan ihtiyacın arttığına ve gerekli düzenlemelerin artmasına vurgu yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ekolojik Ayak İzi, İklim Konferansları, Karbon Vergisi, Sera Gazı Emisyonu

Abstract:
Externalities are one of the factors that necessitate the intervention of the state in the economy, which is within the scope of the public economy. Externalities are the burden of benefit or cost to other economic units as a result of the production or consumption activities of an economic unit. Due to the high marginal social cost imposed on society, the state should take an active role in eliminating negative externalities. In recent years, environmental pollution, which we describe as negative externality, has become a threat to the life of all living things on earth. In order to create a more livable planet by preventing greenhouse gas emissions and global warming, climate changes, states are trying to make the Carbon tax applicable in all countries. It is required to tax the fossil fuels that cause emissions according to their content. Today, 42 billion tons of carbon dioxide is emitted into the atmosphere, and it has been reported in conferences that if this rate is not reduced in a very short time, it will cause irreversible climatic disasters. In this study, international climate conferences and the decisions taken at the conferences were discussed, Turkey's participation in these conferences and the ones put into effect; laws, regulations and declarations were examined. The ways in which environmental taxes are applied in Turkey and in some countries have been discussed, and it has been emphasized that the necessity of applying the carbon tax has increased and the necessary regulations have increased.
Keywords: Carbon Tax, Climate Conferences, Ecological Footprint, Greenhouse Gas Emission