Kentsel sit alanlarında mekânsal aidiyet ve katılım ilişkisi: Beyoğlu Senin Projesi örneği
The relationship between spatial belonging and participation in urban protected areas (the example of Beyoğlu Senin Project)
Yazar: FERİHA ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA DİKÇINAR SEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Halk katılımı = Public participation ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Mekan aidiyeti = Place attachment

Özet:
Tarihi kent merkezleri değişen yaşam koşulları ve hızlı nüfus değişimleri sebebiyle çok çeşitli kullanıcılara ev sahipliği yapmaktadır. Bu çevrelerde yaşayan kullanıcılar, tarihi kent merkezlerinde kültürel zenginlik ve çeşitlilik yaratırken aynı zamanda planlama ve koruma çalışmaları açısından karmaşık zorluklar ortaya çıkarmaktadır. Bu çeşitliliğin ışığında, tüm bileşenler arasında mekânsal aidiyet duygusunu beslemek, tarihi kent merkezlerinin sürdürülebilir şekilde korunmasını desteklemektedir. 
Tarihi kent merkezlerinde sürdürülebilir koruma ile mekânsal aidiyet arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamak ve geliştirmek için çeşitli yöntem ve araçlar kullanılmaktadır. Kullanıcıların koruma süreçlerine aktif katılımının sağlanması bu çalışmaların kalıcı başarısı için kritik bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.  Bu aktif katılımın sağlanabilmesi için de mekânsal aidiyetin kurulması ve güçlendirilmesi temel hedef haline gelmektedir. Mekânsal aidiyetin kurulması için, farklı kültürel ve sosyal grupların süreçlere katılımını teşvik etmek ve onları karar alma süreçlerine dahil etmek gerekmektedir. Bu, tarihi kent merkezlerinin geçmişin mirasını koruyan ve gelecek nesillere aktaran canlı, dinamik alanlar olarak gelişmeye devam etmesini sağlayacaktır. 
Bu çalışma, mekânsal aidiyetin, tarihi kent merkezlerinin korunmasına yönelik planlama süreçlerindeki rolünü incelemek amacıyla yürütülmüştür. Örnek alan olarak, geçmişten günümüze çok katmanlı sosyal yapısı ve kültürel çeşitliliği ile dikkat çeken Beyoğlu Kentsel Sit Alanı seçilmiştir. Araştırma kapsamında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Beyoğlu Senin Projesi'ne odaklanılmıştır. Proje, Beyoğlu Mekânsal Strateji Planı'nın katılım aşamasını yürütmek üzere tasarlanmış ve farklı sosyal grupların sürece dâhil edilmesini hedeflemiştir. Bu bağlamda, proje kapsamında kullanılan yöntemlerin etkileri, katılımcılarla yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla analiz edilmiştir.

Abstract:
Historic city centers, shaped by changing living conditions and rapid population shifts, host a diverse range of users. While these users contribute to the cultural richness and diversity of historic urban centers, they also pose complex challenges in terms of planning and conservation efforts. In light of this diversity, fostering a sense of spatial belonging among all stakeholders supports the sustainable preservation of historic city centers.
Various methods and tools are employed to understand and strengthen the complex relationship between sustainable conservation and spatial belonging in historic city centers. Ensuring the active participation of users in conservation processes emerges as a critical factor for the lasting success of these efforts. To achieve such active participation, establishing and reinforcing spatial belonging becomes a fundamental objective. Encouraging the involvement of diverse cultural and social groups in decision-making processes is essential to foster spatial belonging. This, in turn, ensures that historic city centers evolve as vibrant and dynamic spaces that preserve the legacy of the past and transmit it to future generations.
This study examines the role of spatial belonging in the planning processes aimed at conserving historic city centers. As a case study, the Beyoğlu Urban Conservation Area was selected due to its historically rich, multilayered social structure and cultural diversity. The research focuses on the Beyoğlu Senin (Beyoğlu is Yours) project, carried out by the Istanbul Metropolitan Municipality. The project was designed to implement the participatory phase of the Beyoğlu Spatial Strategy Plan, targeting the involvement of various social groups in the process. Within this framework, the impacts of the methods used in the project were analyzed through in-depth interviews with participants.