Günümüz modasında cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemiyle bir kapsül koleksiyon önerisi
Genderlessness in today's fashion and a capsule collection proposal with zero waste pattern system
Yazar: SERAP TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANTÜRK ÖZ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Moda tarihi boyunca kadın ve erkek cinsiyetleri birbirlerinin giysilerini ya da fiziksel özelliklerini taklit etmiştir. Günümüz modası ise cinsiyetleri kadın ya da erkek olarak ayırmak yerine bu ayrımı birleştirerek cinsiyetsiz moda denen bir kavramı çıkarmıştır. Modanın en önemli öğesi giysilerin oluşum aşaması olan kesim işlemi esnasında %15' e varan tekstil atıkları oluşmaktadır. Bu da ciddi bir israf ve çevre kirliliği demektir. Sıfır atık kalıp, kesim yöntemi ile bu israf ve çevre kirliliği önlenebilmektedir. Modada cinsiyetsizlik ve sürdürülebilirlik içerisinde sıfır atık kavramlarının tarihsel gelişimi araştırılmış, günümüze kadar ki süreci ve gelişimi gözden geçirilmiştir. Tasarımcılar, markalar, sanatçılar, modeller, araştırmacılar, alt kültürler, etkilediği alanlar araştırılmıştır. Elde edilen tüm bu veriler doğrultusunda cinsiyet sınırlarının olmadığı, sadece insanı merkeze alan bir tasarım anlayışı içerisinde gelecek kuşakların gereksinimlerini de dikkate alarak günümüz hızlı tüketim davranışının yavaşlatılarak ekolojik, sosyal, ekonomik ve yenilikçi giysiler tasarlanmıştır. Cinsiyetsiz modayı analiz ederek sürdürülebilir modada bir atık yönetim stratejisi olan sıfır atık kalıp sistemiyle bir kapsül koleksiyon oluşturulmuştur. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve uygulama yöntemleri kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmanın giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu, yöntemi ve önemi açıklanmıştır. Birinci kısımda cinsiyetsizlik kavramları, ikinci kısımda sürdürülebilirlik ve sıfır atık kavramları ve modaya yansımaları açıklanmıştır. Ayrıca sıfır atık kesimlerle ilgili mevcut tasarımlar incelenmiştir. Üçüncü kısımda ise koleksiyon geliştirme ve üretim süreci gösterilmiştir. Sonuçlar kaynak oluşturulması için sistematik bir şekilde aktarılmıştır. Literatür taraması sonucunda, modada cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemi ile ilgili yerli yayınların az olduğu ve daha çok yabancı yayınların olduğu gözlenmiştir. Günümüz modasında cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemi birlikte kullanılarak çalışmalar yapılmasının bu alanda literatüre ve sektöre katkı sağlayacağı ayrıca süreçleri detaylı aktarması ile gelecekte yapılacak araştırmalara yol gösterebileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Throughout the history of fashion, men and women have imitated each other's clothes or physical features. Today's fashion, instead of separating genders as male or female, has combined this distinction and created a concept called genderless fashion. Up to 15% of textile waste is generated during the cutting process, which is the formation stage of clothes, which is the most important element of fashion. This means serious waste and environmental pollution. This waste and environmental pollution can be prevented with the zero waste die cutting method. The historical development of the concepts of zero waste in genderlessness and sustainability in fashion has been researched, and its process and development to date have been reviewed. Designers, brands, artists, models, researchers, subcultures and the areas they influence have been researched. In line with all the data obtained, ecological, social, economical and innovative clothes were designed by slowing down today's fast consumption behavior, taking into account the needs of future generations within a design approach that does not have gender boundaries and focuses only on people. By analyzing genderless fashion, a capsule collection was created with the zero waste pattern system, which is a waste management strategy in sustainable fashion.This study was prepared using literature review and application methods, which are qualitative research methods. In the introduction part of the research, the purpose, subject, method and importance of the research are explained. In the first part, the concepts of genderlessness, in the second part, the concepts of sustainability and zero waste and their reflections on fashion are explained. Additionally, existing designs for zero waste cutting were examined. In the third part, the collection development and production process is shown. The results were transferred systematically to create a resource. As a result of the literature review, it was observed that there are few local publications on genderlessness and zero waste pattern system in fashion and there are mostly foreign publications. It is envisaged that conducting studies using genderlessness and zero waste pattern system together in today's fashion will contribute to the literature and the sector in this field, and will also guide future research by explaining the processes in detail.