Tip 2 diabetes mellitus modeli oluşturulan sıçanlarda tıbbi geleneksel bitkilerin antidiyabetik etkinliği ve etki mekanizmasının aydınlatılması
Elucidation of the antidiabetic efficacy and mechanism of action of medicinal traditional plants in rats with TYPE 2 diabetes mellitus model
Yazar: SİNAN ŞERMET
Danışman: PROF. DR. HATİCE KÜBRA ELÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitkisel ilaçlar = Herbal medicine ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Micromeria fruticosa = Micromeria fruticosa ; Sıçanlar = Rats ; Teucrium polium = Teucrium polium

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Micromeria fruticosa (L.) Druce subsp. brachycalyx P.H.Davis ve Teucrium polium L. bitkilerinin metanol ekstrelerinin (MF ve TP) antidiyabetik etkinliklerinin ve etki mekanizmalarının aydınlatılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Dişi erişkin Sprague Dawley sıçanlar (200-300 g) her bir grup 8 deney hayvanı içermek üzere 5 gruba ayrıldı ve deney hayvanlarında tip 2 diabetes mellitus (DM) modeli 100 mg/kg nikotinamid i.p. enjeksiyonundan 15 dakika sonra 55 mg/kg streptozotosin i.p. enjeksiyonu ile oluşturuldu ve deney hayvanlarının haftalık ağırlık ve kan glukozu ölçümleri ile oral glukoz tolerans testi ve insülin tolerans testi yapıldı. Bitki ekstrelerinin antidiyabetik etki mekanizmaları serum ve dokularda ELISA kitleri ile yapılan biyokimyasal analizlerle araştırıldı. Deney hayvanlarının karaciğer, pankreas ve böbrek dokuları üzerinde histolojik analizler yapıldı.
Bulgular: 21 günlük tedavi süresi sonunda MF ve TP, DM grubuna göre deney hayvanlarının kan glukozu düzeylerini belirgin derecede düşürdü. ELISA testlerinin sonuçları; MF'nin serum ve pankreasta insülin seviyelerini yükselttiğini, TNF-α seviyelerini düşürdüğünü, ileumda GLUT-2 seviyelerini düşürdüğünü, GLP-1 seviyelerini yükselttiğini ve böbrekte SGLT-2 seviyelerini düşürdüğünü, TP'nin serum ve pankreasta insülin seviyelerini yükselttiğini, serumda TNF-α seviyelerini düşürdüğünü, ileumda GLUT-2 ve böbrekte SGLT-2 seviyelerini düşürdüğünü gösterdi. Histolojik analizlerin sonucunda tedavi gruplarında karaciğer, pankreas ve böbrek dokularında DM grubuna göre düzelme saptandı. 
Sonuç: MF ve TP'nin diyabet tedavisinde etkili olabileceğini düşünmekteyiz ancak bu konuda ileri çalışmaların yapılması gerekmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, Micromeria fruticosa (L.) Druce subsp. brachycalyx P.H.Davis, Teucrium polium L., antidiyabetik, bitkisel ilaçlar

Abstract:
Objective: The aim of this study is to elucidate the antidiabetic effects and mechanisms of action of the methanolic extracts of Micromeria fruticosa (L.) Druce subsp. brachycalyx P.H.Davis and Teucrium polium L. plants (MF and TP).
Material and Methods: Female adult Sprague Dawley rats (200-300 g.) were divided into 5 groups of 8, type 2 diabetes mellitus (DM) model was induced by 55 mg/kg streptozotocin i.p. injection 15 minutes after 100 mg/kg nicotinamide i.p. injection and weight, blood glucose level measurements weekly and oral glucose tolerance test and insulin tolerance test of experimental animals were performed. Antidiabetic mechanisms of action of plant extracts were investigated by biochemical analyzes performed with ELISA kits in serum and tissues of the experimental animals. Histological analyzes on liver, pancreas and kidney tissues of the experimental animals were performed.
Results: At the end of the 21-day treatment period, MF and TP significantly decreased the blood glucose levels of the experimental animals compared to DM group. ELISA tests results showed that MF increased insulin levels, reduced TNF-α in serum and pancreas, reduced GLUT-2 levels, increased GLP-1 levels in ileum, reduced SGLT-2 levels in kidneys, TP increased insulin levels in serum and pancreas, reduced TNF-α levels in serum, decreased GLUT-2 levels in ileum, decreased SGLT-2 levels in kidneys. In the results of histological analyses improvements in liver, pancreas and kidney tissues in treatment groups compared to DM group were detected.
Conclusion: MF and TP may be effective in diabetes treatment, further studies are required on this subject. 
Keywords: Type 2 diabetes mellitus, Micromeria fruticosa (L.) Druce subsp. brachycalyx P.H.Davis, Teucrium polium L., antidiabetic, medicinal plants