Yüksek gerilim hatlarında kullanılan alüminyum alaşım oranlarının optimizasyonu
Optimization of aluminum alloy ratings used in high voltage lines
Yazar: KÜBRA ÖRNEK KOCABEY
Danışman: PROF. DR. ALİ KOKANGÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde elektrik enerjisinin iletiminde 6101 Serisi alüminyum alaşımları yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektrik enerjisi iletiminin en önemli kalite değerleri olan mukavemet ve iletkenlik bakımından Alüminyum (Al) diğer iletkenlere göre önemli avantajlara sahiptir. Dünyanın hemen hemen her yerindeki yüksek gerilim havai hatlarında enerji iletimi Al tel ile sağlanmaktadır. 
Yüksek gerilim havai hatlarında kullanılan 6101 serisi alüminyum alaşımlarının temel hammaddeleri magnezyum (Mg) ve silisyum (Si) elementidir. Dünyada geleneksel iletkenlerin dezavantajları göz önüne alındığında alternatif olarak değerlendirilen 6101 serisi alüminyum alaşımlarının karışım oranları ve döküm parametreleri hala net olarak saptanamamıştır. Standartlarda belirtilen ve geniş aralıklar içerisinde bulunan alaşım oranlarının optimum değerlerini saptamak ve alaşım oranlarının mukavemet ile iletkenlik arasındaki etkisini araştırmak amacıyla bu çalışma yapılmıştır.  Çalışmada 6101 serisi alüminyum alaşımlı iletkeninin bileşiminde kullanılan Magnezyum (Mg), Silisyum (Si), Bakır (Cu), Demir (Fe), Titanyum (Ti), Bor(B) miktarlarının iletkenlik ve mukavemet üzerindeki etkisi incelenmiş ve iletkenlik ile mukavemet değerlerini maksimize edecek Mg, Si, Cu, Fe, Ti, B girdi değerleri hesaplanmıştır. Yapılan çalışmada Osmaniye şehrinde yer alan bir iletken firmasında üretilen 6101 serisi alüminyum alaşımlı iletken verileri dikkate alınmıştır.

Abstract:
The 6101 Series aluminum alloys are now widely used in the transmission of electrical energy. Aluminum (Al) has significant advantages over other conductors in terms of strength and conductivity, the most important quality values of electrical energy transmission. In high voltage overhead lines in almost all parts of the world, the power transmission is provided by Al wire. 
The main raw materials of 6101 series aluminum alloys used in high voltage overhead lines are magnesium (Mg) and silicon (Si). In view of the disadvantages of conventional conductors in the world, the mixing ratios and casting parameters of the 6101 series aluminum alloys which are considered as alternative are still not clearly determined. 
This study was conducted in order to determine the optimum values of alloy ratios in the wide range of standards and to investigate the effect of alloy ratios on strength and conductivity. In the study, the effect of Magnesium(Mg), Silicon(Si), Iron(Fe), Copper(Cu), Titanium(Ti), Boron(B) amounts on the conductivity and strength of the 6101 series aluminum alloy conductor were investigated and the input values of Mg, Si, Cu, Fe, Ti, B were calculated to maximize the conductivity and strength values. In the study, 6101 series aluminum alloy conductor data produced in a conductor company located in Osmaniye city were taken into consideration.