Premature bebeklerde akut böbrek hasarının intraventriküler kanama gelişimindeki rolü
The role of acute kidney injury in the development of intraventricular hemorrhage in premature infants
Yazar: DUYGU CAN ÇOĞ
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ FAHRİ OVALI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Tıp alanındaki gelişmelerle beraber çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin artan yaşam oranları prematüriteye bağlı gelişen komplikasyon oranlarını artırmaktadır. Prematürelerde en sık görülen nörolojik komplikasyonlardan olan germinal matriks kanaması- intraventriküler kanama (GMK-İVK) prematüre bebeklerin %40'ında görülmektedir.  Mortaliteyi etkileyen bir diğer komplikasyon olan akut böbrek hasarı (ABH), nörolojik sistem dahil olmak üzere distal organ hasarına sebep olduğu bilinmektedir. Prematüre infantlarda akut böbrek hasarının GMK-İVK sıklığını artırdığı yönünde çeşitli çalışmalar vardır. Böbreklerin kan basıncı regülasyonunda önemli rol oynaması GMK-İVK patofizyolojisi açısından önemlidir çünkü germinal matriskteki vasküler yatağın kan akımındaki bozulma GMK- İVK'yı tetiklemektedir. 
Bu çalışmada prematürelerde ilk günlerinde sık görülen akut böbrek yetersizliğinin intraventriküler kanama gelişimi üzerindeki etkileri araştırılması hedeflenmiştir.
Ocak 2020 – Aralık 2022 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takip edilen gestasyon haftası 32 hafta altında ve/veya doğum ağrılığı 1500 gram altında olan 171 bebeğin dosyaları tarandı. Toplam 13 hasta çalışma kriterleri karşılamadıkları için çalışmadan çıkarıldı. Sonuçta toplam 158 hasta çalışmaya dahil edildi. Olguların demografik, klinik, görüntüleme ve laboratuar verileri kaydedildi. Tüm olgular kraniyal ultrasonografi ile taranarak Volpe sınıflamasına göre GMK-İVK varlığı açısından ve KDIGO evrelemesine göre akut böbrek hasarı açısından değerlendirildi. 
Çalışmaya 77 (%48,7) kız, 81 (%51,3) erkek toplam 158 prematüre yenidoğan bebek alındı. GMK-İVK, hastaların %18,4'ünde (29/158) tespit edildi. Bu hastaların da %48,3'ü (14/29) evre I, %6,9'u (2/29) evre II, %17,2'si (5/29) evre III ve %27,6'sı (8/29) PVHİ olarak değerlendirildi. İlk 7 günde ABH, hastaların %11,4'ünde (18/158) tespit edildi. Bu hastaların %44,4'ü (8/18) evre I, %38,9'u (7/18) evre II ve %16,7'si (3/18) evre III olarak değerlendirildi. GMK-İVK olan grupta hastalarda ilk 7 günde ABH gelişimi GMK-İVK olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksek bulundu. ABH olan grupta hastalarda GMK-İVK varlığı ABH olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. ABH olan hastaların GMK-İVK evresi de ABH olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. ABH (+) hastaların %100'ü evre III ve üzeriyken %25'i evre III, geri kalan %75'i ise PVHİ olarak tespit edildi.  
Postnatal ilk 7 günde ABH geliştiren hastaların anlamlı olarak GMK-İVK da geçirdiği ve bunların da yine anlamlı olarak GMK-İVK ileri evre oldukları saptandı. ABH ile GMK-İVK arasında doğrudan bir sebep sonuç ilişkisi kurmak zor olmakla beraber böbreğin kan basıncının düzenlenmesinde önemli bir rolü olduğundan, akut böbrek hasarı olan bebekler GMK-İVK geliştirmeye yatkın olabilirler.

Anahtar Kelimeler: intraventriküler kanama, akut böbrek hasarı, prematüre

Abstract:
As the developments in medicine occur, the increasing survival rates of very low birth weight babies increase the complication rates due to prematurity. Germinal matrix hemorrhage-intraventricular hemorrhage (GMH-IVH), which is one of the most common neurological complications in preterm infants, is seen in 40% of premature infants. Acute kidney injury (AKI), another complication affecting mortality, is known to cause distal organ damage, including the neurological system. There are various studies suggesting that acute kidney injury increases the frequency of GMH-IVH in premature infants. The fact that the kidneys play an important role in blood pressure regulation is important for the pathophysiology of GMH-IHK, because the deterioration in the blood flow of the vascular bed in the germinal matrix triggers GMH-IVH.
In this study, we aimed to investigate the effects of acute renal failure, which is common in the first days of preterm infants, on the development of intraventricular hemorrhage.
Between January 2020 – December 2022, files of 171 babies with a gestational age below 32 weeks and/or a birth weight of less than 1500 grams, followed in the neonatal intensive care unit were screened for inclusion in the study. A total of 13 patients were excluded from the study because they did not meet the study criteria. As a result, a total of 158 patients were included in the study. Demographic, clinical, imaging and laboratory data of the cases were recorded. All cases were scanned with cranial ultrasonography and evaluated for the presence of GMH-IVH according to Volpe classification and acute kidney injury according to KDIGO staging.
A total of 158 premature newborns, 77 (48.7%) girls and 81 (51.3%) boys, were included in the study. GMH-IVH was detected in 18.4% (29/158) of the patients. Of these patients, 48.3% (14/29) stage I, 6.9% (2/29) stage II, 17.2% (5/29) stage III and 27.6% SI (8/29) was evaluated as PVHI. AKI was detected in 11.4% (18/158) of the patients in the first 7 days. Of these patients, 44.4% (8/18) were evaluated as stage I, 38.9% (7/18) as stage II and 16.7% (3/18) as stage III. The development of AKI in the first 7 days was significantly higher (p<0.05) in the group with  GMH-IVK than in the group withoutGMH-IVH. The presence of GMH-IVH was significantly (p<0.05) higher in the group with AKI than in the group without AKI. The GMH-IHK stage of the patients with AKI was also significantly (p<0.05) higher than the group without AKI. While 100% of AKI (+) patients were at stage III and above, 25% were found to be stage III, and the remaining 75% had PVHI.
It was determined that patients who developed AKI in the first 7 days postnatally had a significant GMH-IVH and they were also significantly advanced stage of GM-IVH. Although it is difficult to establish a direct cause and effect relationship between AKI and GMH-IVH, infants with acute kidney injury may be prone to develop GMH-IVH, since the kidney has an important role in the regulation of blood pressure.

Key Words: intraventricular hemorrhage, acute kidney injury, prematurity