Edirne'nin şehirsel gelişim süreci: Mekânsal analiz
Edirne's urban development process: Spatial analysis
Yazar: İREM OLĞAÇ
Danışman: PROF. DR. MESUT DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Edirne = Edirne ; Gelişme = Development ; Gelişmekte olan iller = Developing cities ; Kentsel gelişme = Urban development ; Mekan = Space ; Mekansal analiz = Spatial analysis

Özet:
Bu çalışmada Marmara Bölgesi'nin Ergene Bölümü'nde (Trakya kısmında) 88 km²'lik alan kaplayan tarih boyunca birçok medeniyete (Roma-Bizans-Osmanlı) ev sahipliği yapmış Edirne şehrinin; fiziki coğrafyası, tarihi, mekânsal gelişimi, nüfus gelişimi ve şehirsel fonksiyon özellikleri sebep ve sonuçlarıyla incelenmiştir. Özellikle şehrin Osmanlıya katılmasıyla birlikte sosyal ve ekonomik değişikliklerle şehir yapısı yeniden şekillenmiştir.
Osmanlı Devleti'nin başkenti olduktan sonra çok büyük mekânsal değişimler yaşayan şehir, Cumhuriyetin ilanından sonra farklı bir gelişim evresi sergilemiştir. 19. yüzyılın sonlarında  "İstanbul'un tahıl ambarı" niteliğinde olan şehir, günümüzde de bir tarım şehridir. Köklü bir tarihe sahip olan Edirne şehrinde Cumhuriyetin ilk yıllarında 34.528 kişi olan nüfus, 2018 yılı itibariyle 167.443'e ulaşmıştır. Sanayileşmeyle birlikte artan şehir nüfusu 1976'dan sonra düşmeye başlamıştır. Araştırma sahamızın temel geçim kaynaklarını; tarım, hizmet ve sanayi sektörü oluşturmaktadır. Şehirde ayrıca ticaret ve turizm sektörü de bulunmaktadır. Şehirde ticaretin gelişmesinde TEM otoyolu ve D-100 devlet karayolu gibi önemli geçiş yolları üzerinde olmasının etkisi büyüktür. Ayrıca şehrin gelişmesinde etkili olan birçok tarihsel, inanç, doğa, festival, panayır gibi çeşitli türlerde turizm faaliyetleri de mevcuttur.
Bu çalışmanın amacı, Edirne şehrinin mekânsal gelişim sürecini ortaya koymak, şehrin daha planlı büyümesi için şehri etkileyen unsurları belirlemek ve sahip olduğu fiziki ve beşeri unsurları avantaja dönüştürmek için çözüm önerileri sunmaktır.

Abstract:
In this study, the city of Edirne, home to many civilizations (Roman-Byzantine-Ottoman), covering an area of 88 km² in the Eugene Department (Thrace) of the Marmara Region; physical geography, history, spatial development, urban function characteristics, causes, and consequences. Particularly with the participation of the city to the Ottoman Empire, the city structure was reshaped with social and economic changes.
After being the capital of the Ottoman Empire, the city underwent huge spatial changes and exhibited a different stage of development after the proclamation of the Republic. The city, which became the city granary of Istanbul in the late the 19th century, is still an agricultural city. The population, which was 34,528 in the first years of the Republic, reached 167, 443 as of 2018 in Edirne, which has a long history. The city population, which increased with industrialization, started to decline after 1976. The main sources of livelihood of our research area are; agriculture, services, and industry. The city also has a trade and tourism sector. The development of trade in the city has a major impact on the major motorways as the TEM motorway and D-100 state highway. There are also many kinds of tourism activities such as historical, religious, nature, festivals, and fairgrounds that effective in the development of the city.
The aim of this study is to reveal the spatial development process of the city of Edirne, to determine the factors that affect the city for the more planned growth of the city and to offer solutions to convert the physical and human elements it has into advantages.