9-12 yaş çocuk resimlerinin figüratif, sanatsal ve kültürel değerler açısından incelenmesi
Evaluation of 9-12 years old students'paintings from the point of cultural and artistic values
Yazar: ŞÜKRAN KANTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH AYAYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Değerler = Values ; Figür = Figure ; Figüratif resim = Figurative picture ; Kültür = Culture ; Kültürel değerler = Cultural values ; Resim çizme = Drawing ; Sanat = Art ; Çevre = Environment ; Çizim = Drawing ; Çocuk resimleri = Children's paintings

Özet:
Çocuklar yaşadığı olayları resme aktarırken  duygularını ve düşüncelerini  kullanırlar.Yaptığı resimler çocuğun iç dünyasını yansıtır. Resim çocuk için bir anlatım aracıdır. Resimde ki dil sade ve yalındır. Çocuk resmi, çocuğun iç dünyasının aynası olduğunu uzmanlar düşünmektedir. Bu düşünceden yola çıkarak pek çok araştırma yapılmıştır. Bu çalışmada; çocuk resminde figüratif,sanatsal ve kültürel değerler açısından incelenmeye çalışıldı. Çalışmaya Trabzon İli merkez ilçe ve küçük beldelerde ki ilköğretim okullarına devam eden 7-14 yaş arası öğrencilerden toplam 1161 resim alındı. hedeflenen çalışma 9-12 yaş arasındaki öğrencilerle sınırlandırılarak, rast gele seçilen 250 adet resim, anketle tarandı. Öğrencilerin duygu düşünce ve zihinsel boyutunu değerlendirmek amacı ile Goodenough Harris Adam Çizme Testinden yararlanılarak ve üç kategoriye ayrılarak (figüratif, sanatsal ve kültürel) anket soruları hazırlandı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Resim-İş Bölümü akademisyenlerinin görüşlerine 56 adet anket soruları sunuldu. Düşünceleri alındıktan sonra, figüratif 16 soru, sanatsal 10 soru, kültürel 10 soru olmak üzere toplam 36 adet soruya indirgendi. Hazırlanan sorulara göre öğrenci resimleri değerlendirildi. Öğrencilere aile, sevdiği öğretmen, arkadaşları ve yaşadığı çevre ile resim yapmaları istendi. Çalışmanın sonucunda çocukların cinsiyetine göre resim çizme ve kızların erkeklerden daha başarılı oldukları ve  yaş ilerledikçe sanatsal çalışmanın daha ön plana çıktığı gözlemlendi. Ayrıca merkezi bölgede yaşayan öğrencilerin kırsal bölgedeki öğrencilere göre başarı oranının yüksek olduğu izlendi. 
Uzman kişilerin görüşleri alınarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Tutum ölçeğinin güvenirliği 0, 967 Alpha hesaplanmıştır. SPSS (The Statistical Packet For Social Sciences) 20 Paket Programı kullanılmıştır. Araştırma içerisinde bulguları ifade ederken frekans (f), yüzde (%), standart sapma (SS), t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda özel eğitim öğretmenlerinin Görsel Sanatlar dersine yönelik tutumlarının olumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla beraber, öğretmenlerin bu derse yönelik tutumlarında etkili olan çeşitli değişkenler ve tutumun alt boyutlarına göre farklılaşma söz konusu olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda ortaya çıkan sorunlar doğrultusunda araştırmacı tarafından çözüm önerilerine yer verilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Figür, Sanat, Kültür, Çevre, Çocuk ve Çizim

Abstract:
Children use their thoughts and feelings while reflecting them to the painting. It reveals their iner world and painting is a tool for them for an expression. Usage in the paintings are generally plain and simple. It is thought that children paintings are the mirror of their inner world. Many researches have been made from this point of view. In this study; figurative values, family concept and cultural values are tried to be evaluated. 7-14 age, 1161 primary and secondary students'pictures are gathered for the study. All of the students are from centre, county or town of Trabzon. The targeted study  is limited to 250 randomly chosen paintings that are questionairred of 9-12 years old students. The survey study is prepared in 3 categories (figurative, artistic and cultural) by using  Goodenough Harris drawing test in order to evaluate the students' feelings,  ideas and mental skills. 56 survey quesions are presented to the Black Sea Technical University, Fatih Faculty of Education, Department of  Fine Arts academsits' opinions. Then, these questions are reduced to 36, 16 of them figurative, 10 of them artistic and 10 of them are about cultural aspects. Students' pictures are evaluated according to these 36 prepared questions. Students are asked to do paintings about thier family, beloved teacher, friends and their immediate environments.  20 package of IBM SPSS( The Statistical packet for Social Sciences)  are used. In the survey; frequency (f), percentage (%), standard deviation (sd), t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) are used. Odds ratio is calculated and comparison is made between the age groups. One-way  analysis of variance (ANOVA) and POST HOC tests are applied while doing the comparison between the classrooms and schools. Significance level between the differences of variables is P	< 0,05. 
Following the searches, children do paintings according  to their gender,  girls are more succesful than boys and artistic values are increasing in accordance to the students' age.  In addition, it is observed that students in urban areas are more succesful than students in rural areas.

   Key Words:  Figure, Art, Culture, Values,Environment, Child and Drawing