Eleştirel düşünme temelli etkinliklerin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The effect of critical thinking based activities on students' critical thinking skills
Yazar: MAHMUT OSTA
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN TEZCİ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, eleştirel düşünme temelli etkinliklerin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisini araştırmaktır. Araştırma deneysel araştırma türlerinden öntest-sontest Kontrol gruplu modeldir. Araştırmada 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Balıkesir ili Altıeylül ilçesinde bulunan bir ilkokulda öğrenim gören 4.sınıf öğrencileri arasından yansız atama ile oluşturulmuş 2 gruptan biri Deney diğeri Kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın deney grubunda 19 kız 14 erkek toplam 33 öğrenci, kontrol grubunda 15 kız 19 erkek toplam 34 öğrenci, toplamda 34 kız 33 erkek olmak üzere 77 öğrenci ile yürütülmüştür. Deney grubunda bulunan öğrencilerle 8 hafta süresince haftada 2 saat olmak üzere toplam 16 ders saati beceri temelli eleştirel düşünme etkinliklerini içeren uygulamalar yapılmıştır. Kontrol grubu ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır.
Araştırmada veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu ve Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X (CEDTDX) kullanılmıştır. CEDTDX Deneysel işlem öncesi ve Deneysel işlem sonrası (öntest-sontest) olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20. paket programı kullanılmıştır. Çalışmada Deney ve Kontrol gruplarına uygulanan ön test, son testler için yapılan tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ölçümlerin dağılımının normalliği test edilmiştir. Shapiro Wilk testi analizi ile yapılan normallik dağılımına ilişkin analiz sonucunda dağılımların normal olduğu bulunmuştur.  Bu kapsamda analizler parametrik testlerle yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının CEDTDX ölçeğinden elde edilen öntest puanlarının karşılaştırılmasında İlişkisiz Örneklemler t Testi, Kontrol ve Deney Grubunun kendi içinde öntest ve sontest karşılaştırmalarında İlişkili Örneklemler t Testi yapılmıştır. Uygulama sonunda deney ve kontrol gruplarının sontest puanlarının karşılaştırılamasında yine İlişkisiz Örneklemler t Testi ile analiz yapılmıştır. 
Analiz sonuçlarına göre deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin öntest sonuçları arasında anlamlı bir fark oluşmamıştır. Kontrol Grubu öğrencilerinin öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir fark olmazken, beceri temelli eleştirel düşünme etkinliklerinin uygulandığı Deney grubunun öntest-sontest puanları arasında eleştirel düşünme becerilerinin gelişmesi açısından anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Eleştirel düşünme temelli etkinliklerin eleştirel düşünme becerilerine etkisine yönelik analiz sonuçlarında, Deneysel çalışmaya tabi olan deney grubunun eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı fark oluşmuştur. Ancak deney ve kontrol grubu sontest puanlarına göre deneysel işleme tabi olan deney grubundaki öğrenciler programa tabi olmayan kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla daha kapsamlı bir eleştirel düşünme becerisine sahip olduklarına dair anlamlı düzeyde bir istatistiksel sonuca rastlanmamıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to investigate the effects of critical thinking-based activities on students' critical thinking skills. The research is a pre-test post-test control group of experimental research types. In the research, in the 2023-2024 academic year, one of the 4th grade students who were in a primary school in the district of Altıeylül in the province of Balıkesir, one of the two groups was determined as an experiment and the other as a control group which is formed by neutral assignment. The study group consisted with the experimental group 33 students (19 girls, 14 boys), the control group 34 students (15 girls, 19 boys), totally 77 students (34 girls, 33 boys). No study was performed with the control group.
	In order to collect data, personal information form and Cornell Critical Thinking Test Level X (CCTTLX) were used. CCTTLX was applied twice before and after the experimental procedure (pretest-posttest). SPSS 20th package program was used for data analysis. In this study, the pre-test and post-test  applied to the experiment and control groups was tested, as well as the descriptive statistics and the normality of the distribution of the measurements. As a result of the analysis of the distribution of normality by Shapiro Wilk test, the distributions were found to be normal. In this context, analyzes were made by parametric tests. The unrelated samples T-test was used to compare the pretest scores obtained from the CCTTLX scale, and the related samples T-test was used to compare the pre-test and post-test scores in the control and test group in their own group. At the end of the application, in the comparison of the post-test scores of the experimental and control groups, analysis was performed again with the Unrelated Samples T-Test.
	According to the results of the analysis, there was no significant difference between the pre-test scores of the students in the experimental and control groups. While there was no significant difference between the pre-test and post-test scores of the control group students, it was concluded that there was a significant difference between the pre-test and post-test scores of the experimental group where skill-based critical thinking activities were applied in terms of development of critical thinking skills.
	In the analysis results of critical thinking-based activities for the impact of critical thinking skills, a significant difference was found in the critical thinking skills of the experimental group subject to experimental study. However, no significant statistical result was found in the experimental and control group post-test scores that the students in the experimental group who were subject to experimental treatment had a more comprehensive critical thinking skill than the students in the control group who were not subject to the program.