Venedik Mimarlık Bienali'ne iç mimarlık perspektifinden bakmak: Türkiye ulusal sergileri
Looking at Venice architecture Biennale from interior architecture perspective: Turkish national exhibitions
Yazar: NURULLAH KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE CORDAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimari Tasarım Ana Bilim Dalı / İç Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mimarlık = Architecture ; Sergiler = Exhibitions ; Türkiye = Turkey ; Venedik = Venice ; Venedik Bienali = Venice Biennale ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
"Venedik Mimarlık Bienali'ne İç Mimarlık Perspektifinden Bakmak: Türkiye Ulusal
Sergileri" başlıklı bu tez çalışması, Venedik Mimarlık Bienali üzerine, iç mimarlık
perspektifinden bir okumadır.
Teknolojik gelişmelerin paralelinde bilginin yayılma hızındaki ivme her alanda olduğu
gibi yaratıcı endüstrilerde ve özellikle mimarlık, iç mimarlık gibi toplum yaşantısından
beslenen ve onu besleyen disiplinlerde, entelektüel bilginin ve bilgi paylaşımına ortam
sağlayan etkinliklerin önemi günden güne artmaktadır. Bienaller, dinamik yapısı ve
haiz olduğu imkanlarıyla etkileşimli bir öğrenme modeli sunmaktadır. Sergileme
dünyasının yapı taşları haline gelen bienallerde 'mekân' kavramı; mekânın çok
boyutlu gelişimine katkı sağlayan tüm disiplinler için ortak ve en başat konulardan
biridir ve globalden yerele, kente, mimarlığa ve tasarıma dair farklı ölçeklerde ele
alınmaktadır. Sergi, sergileme biçimleri ve sergi tasarımı, iç mimarlık alanının en
önemli çalışma konularından birini oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında, bienal
kavramının kompleks yapısı içinde bienalalerde sergi mekânının yaratım süreci, iç
mimarlığın temel konuları üzerinden değerlendirilerek, bienallerin özü ve bir iç
mimarlık bienali için öğrenme alanı olma potansiyeli üzerinde durulmaktadır.
Tezin ilk bölümünde, çalışmanın giriş bölümü yer almaktadır. Bu bölümde, problemin
ortaya konması, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemine dair bilgiler yer almaktadır.
Tezin ikinci bölümünde, sergileme dünyasının mekân ölçeğinde en temel birimi olan
sergi ve sergileme tasarımı konularına dair literatür incelenmiş, sergi-mekân ilişkisinin
tarihi bağlamı, izleyici davranışlarına etkisi üzerinden sergileme yaklaşımları ve
izleyici etkileşimi çerçevesinde bu üretim sürecinde sergi tasarımının temel öğeleri
mekân kurulumu ve atmosfer yaratımı gibi iç mimarlık disiplini ile özdeş konular
üzerinden çıkarımlar yapılmıştır. Bu çıkarımlar, bölgeleri belirlenmiş bir alan içinde
mimarlık söyleminin temsillerine yılaşırı olarak ev sahipliği yapan Venedik Mimarlık
Bienali'in Türkiye Pavyonu'nda 2014, 2016 ve 2018 yıllarında düzenlenen sergilerin
iç mimarlık perspektifinden okunması için tezin vaka etüdü kısmında altlık olarak
kullanılmıştır. Ayrıca; sergi-mekân ilişkisi, mekân kurulumu sürecinde kullanılan
tasarım öğeleri ve izleyici-sergi etkileşimi üzerinden incelenmiş, sergilerin o yılın
teması ile kurduğu ilişki, bu konuda ortaya konan görüşler üzerinden
değerlendirilmiştir.
Tezin üçüncü bölümünde, Venedik Mimarlık Bienali'nin tarihçesini, bağlamını ve
önemini tespit etmek adına bienallerin temel prensipleri, mimarlık ve yapılı çevre
odaklı bienallerinin nosyon, vizyon ve misyonlarını ifade etmek üzere literatür
incelenmiş ve bu konuda görüşleri değerli bulunan mimarlar, eleştirmenler ve
akademisyenlerle görüşmeler yapılmıştır. Venedik Mimarlık Bienali'nin tarihsel
sürecinde önemli noktalar, global ölçekte ele alınmış ve çalışmanın bir sonraki
bölümünde incelenmiş olan Türkiye'nin Venedik Mimarlık Bienali'ne katılım
sürecine dair ön bilgiler derlenmiştir.
Tezin dördüncü bölümünde, öncelikli olarak Venedik Bienali ve Venedik Mimarlık
Bienali yerel (Türkiye) boyutuyla incelenerek, Türkiye'nin Venedik Mimarlık 
Bienali'ne yolculuk süreci ve bu süreçte Türkiye kültürü-sanat ortamının gelişimine
etkileri araştırılmıştır. 2014 yılından itibaren Venedik Kenti'nde Türkiye Pavyonu'na
ev sahipliği yapacak olan 'Sala d'Armi'nin edinim süreci incelenmiş ve bu mekânın
tarihi ve fiziksel bağlamına dair veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Bu veriler ile
birlikte sergi tasarımı üzerine tezin ikinci bölümünde oluşturulan altlık ve derlenen
görüşler yardımıyla, 2014, 2016 ve 2018 yıllarında Türkiye Pavyonu'nda düzenlenen
sergiler, tema ile kurduğu ilişki, iç mimarlık disiplininin temel kavramları üzerinden
okunmuştur. Bu kapsamda, öncelikle sergilerin düzenlendiği yılların küratörleri,
temaları ve ana sergileri, Türkiye Pavyonu'nda yer alan sergilerin tema ile nasıl
ilişkilendiğini ve bu ilişkinin mekânsallaşmış hali olan sergilerin tasarımını oluşturan
aydınlatma, renk, malzeme, yüzeyler, grafik anlatım ve yeni medya tasarım
enstrümanlarının etkileşim yaratma potansiyelleri değerlendirilmiştir.
Tezin beşinci bölümünde, tüm veriler değerlendirilerek Venedik Mimarlık Bienali'nin
Türkiye kültür ortamının gelişimine katkıları ve potansiyelleri, sergileme sürecinin iç
mimarlık disiplini ile olan ilişkisi ve bu tez çalışmasında bir öneri olarak sunulan
"İstanbul İç Mimarlık Bienali" için bir öğrenme fırsatı olduğu ortaya konmuştur.
Tezin altıncı ve son bölümünde, bienallerin özü, sergi tasarımı-iç mekân ilişkisi
üzerine görüşler ve Türkiye'de iç mimarlık disiplinin gelişimi adına İstanbul merkezli
uluslararası bir İstanbul İç Mimarlık Bienali için Venedik Mimarlık Bienali'nden neler
öğrenilebileceği konularında öneriler sunulmuştur. Yapılan görüşmelerde, İstanbul İç
Mimarlık Bienali için yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen eleştiri ve
yorumlar derlenerek, alternatif etkinlik ve modellere dair öneriler değerlendirilmiştir

Abstract:
This thesis which is entitled as "Looking At Venice Architecture Biennale From
Interior Architecture Perpective : Turkish National Exhibitions" is an alternative
reading of Venice Architecture Biennale from interior architecture perpective.
In parallel with technological developments, the rise of acceleration in the spread of
information increase the importance of intellectual knowledge and events where this
information is shared, especially in the disciplines nurturing the social life and fed by
it - such as architecture and interior architecture. Biennales – which have become
structural in exhibitonary complex- offer an interactive learning model with its
dynamic structure and opportunities. The concept of 'space' is one of the most
common and dominant issues for all disciplines that contribute to the multidimensional
development of space and is addressed at different scales of global, local, urban,
architecture and design. The exhibition, exhibition forms and exhibition design
constitute one of the most important subjects in the field of interior architecture. In this
thesis, in the complex structure of the concept of biennial, the creation process of
exhibition space is evaluated through main issues of interior architecture, focusing on
the essence of the biennials and the potential of being the learning space for an interior
architecture biennial.
Biennial activities aiming to bring people from different geographies, cultures and
point of views together at a common point in the fields of art, design and architecture
form the basis for the production and sharing of information in the interaction
environments they create. International biennial events, which have increased in
number due to the fact that they are one of the international platforms where countries
are promoted and whose audience has increased, have become more visible and
prestigious and have become the platforms of reasoning and comparison for creative
industries interested in art, design and architecture. Due to the increase in
communication channels and the increase in the rate of information spread, biennials
have become the places where current trends are introduced, as well as organizations
producing criticism, research and information. The oldest of these events is the Venice
Biennial, which now leads to nearly two hundred biennial events. The Venice Biennial
of Architecture is a model for other architectural biennials, as it was designed as an
adaptation of the Venice Art Biennale.
The Venice Architecture Biennale, whose effects go beyond the boundaries of the city
of Venice, are spread throughout the city with the main pavilions and national
pavilions, the main venues of which are Giardini and Arsenale. As it has a settlement
plan consisting of regions scattered within the city's borders, it creates an interaction
area including visitors and indigenous people as part of the public space. Historical
buildings that have been converted into cultural venues, later built exhibition buildings
and parks, which are part of the public space, become exhibition spaces for biennale
events. The exhibition design process related to the transformation of these areas into
exhibition spaces for different activities, and shaping the narratives constructed in
these spaces according to the theme and context are related to the discipline of interior
architecture. Unlike traditional and static exhibition approaches, biennials; experience, 
xxiv
questioning and information sharing. The design process of the biennial exhibitions,
which allows experimental studies to represent artistic and architectural views, to
discuss and disseminate the produced information, is realized with the participation of
stakeholders from different disciplines.
In the first chapter of the thesis, the introduction part of the study is given. This section
contains information about the problem identification, the purpose, scope and method
of the study.
In the second chapter of the thesis, the literature on exhibition - which is the most basic
unit in the space scale of the exhibitionary complex- and exhibition design, historical
context of exhibition-space relationship, exhibition approaches through the effect of
audience behaviors and the basic elements of exhibition design which are identical to
those of interior architecture discipline- in the production process within the
framework of audience interaction, space installation and atmosphere creation is
reviewed. The results of literature review is used as a base to read exhibitions in
Turkish Pavillion in Venice Architecture Biennale in 2014, 2016, 2018 from interior
design perspective in case study part. Also; the exhibition-space relations, the design
elements used in the space installation process and the audience-exhibition interaction
are reviewed, and the conceptual relations of exhibitons with the theme of that year is
evaluated through the opinions put forward in this regard.
In the third part of the thesis, in order to determine the history, context and importance
of the Venice Architecture Biennale, the basic principles of biennales, the notion,
visions and missions of the biennials focused on architecture and built environment
are reviewed and the interviews are conducted with the architects, critics and
academicians who have valuable opinions on this subject. Milestones in the history of
the Venice Architecture Biennale, reviewed in the global dimension and the
information regarding the pre-accession process of Turkey to the Venice Architecture
Biennale is compiled.
In the fourth chapter, primarily the Venice Biennale and the Venice Architecture
Biennale are reviwed in local (Turkey) scale, by this review Venice Architecture
Biennale's impacts on the development of Turkey's culture and arts environment is
investigated. Turkish Pavillion's -which will be hosting Turkish national exhibitons in
city of Venice between 2014-2034 - acquisition process and its historical and physical
context are reviewed. With help of these data, together with litter created in the second
part of the thesis on exhibition design and compilation of opinions, the exhibitions in
Turkish Pavillion in 2014, 2016, 2018 are read in scope of their conceptual relatio with
the theme and basic concepts of interior design disciplines. In this context, the curator,
theme, main exhibiton of relevant year, the conceptual relations of Turkish national
exhibitions with the theme, the use of color, material, surfaces, graphic presentation
and new media design instruments in process of creating exhibitions are evaluated.
In the fifth chapter, by extensive evaluation which is done in previous chapters,
through obvious relation between interior architecture and exhibition design, the
importance and potentials of Venice Architecture Biennale for development of Turkish
cultural environment and Istanbul Interior Architecture Biennale is demonstrated. In
the semi-structured interviews, criticisms and suggestions for Istanbul Interior
Architecture Biennale are complied to investigate alternative event models for
development of discipline of interior architecture in Turkey.
In the sixth and final chapter of the thesis, visions on the essence of the biennale,
exhibition design-interior design relations are demonstrated and proposals on what can 
xxv
be learned from Venice Architecture Beinnale about creating an Istanbul based
Istanbul International Interior Architecture Bieannale for development of interior
architecture discipline in Turkey are put forward.