Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik öz yeterliklerinin belirlenmesi
Determining physical education and sports teachers' self-efficacy towards students with special needs
Yazar: ELİF ÜNAL
Danışman: PROF. DR. EKREM LEVENT İLHAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Kapsayıcı eğitim = Inclusive education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma (i) özel gereksinimli bireylerin eğitimine yönelik öğretmen öz yeterliklerini geçerli ve güvenilir şekilde ölçebilecek bir ölçüm aracı geliştirilmesi, (ii) beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik öz yeterliklerinin belirlenmesi ve (iii) çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu tez üç farklı araştırma grubundan elde edilen toplam 826 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen, farklı okul ve branşlarda görev yapan öğretmenlerden çevrim içi anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmada ölçüm aracı geliştirme süreçleri takip edilmiş ve ilk aşamada literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda 25 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. İkinci aşamada nihai formu elde etmek üzere geçerlik ve güvenirlik analizleri tamamlanmıştır. İlk iki araştırma grubundan elde edilen verilerin analizinde açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizinden (DFA) yararlanılmıştır. AFA sonucunda 12 maddenin yer aldığı, tek faktörlü ve varyansın %72'sini açıklayan bir yapı elde edilmiştir. DFA sonucu nihai ölçeğe ait yapının uyum indeks değerlerinin kabul edilebilir aralıkta olduğuna yönelik kanıtlar sağlanmıştır. Ölçme aracına ait iç tutarlılık katsayısı ile bileşik güvenirlik değerlerinin ,70'ten ve çıkarılan ortalama varyans değerinin ,50'den yüksek bir değere sahip olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü aşamada, geliştirilen ölçüm aracı, beden eğitimi ve spor öğretmenlerine uygulanmış ve ölçeğin açıkladığı toplam varyans oranının yaklaşık %73, iç tutarlık katsayısının ise %96 olduğu belirlenmiştir. Bulgular, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik öz yeterlik düzeylerinde; cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, çalışılan kademe, özel gereksinimli bireylere yönelik eğitim durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak; Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimine Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği' nin, öğretmenlerin öz yeterliklerini geçerli ve güvenilir olarak ölçebilen bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik öz yeterliklerinin birbirleriyle benzer nitelikte olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted (i) to develop a scale to measure teachers' self-efficacy levels towards individuals with special needs in a valid and reliable way, (ii) determine physical education and sport teachers' self-efficacy towards students with special needs and (iii) analyze the collected data according to different variables. The study was conducted through an online survey administered to three different groups. The data were collected from 826 participants who work in different schools and teach different subjects, and the study groups were determined by using convenient sampling method. The study followed scale development processes. The first phase included literature review and preparation of an item pool involving 25 items under the supervision of experts in the field. In the second phase, validity and reliability analyses were completed to obtain the finalized form. Exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were used for the analysis of the data collected from the first two study groups. According to the EFA, A 12-item and single factor structure was obtained, and it explained 72% of total variance. In addition, there was evidence that fitness indexes of the structure for the finalized scale are within acceptable levels according to CFA. The internal consistency coefficient and composite reliability values of the instrument were higher than .70 and the mean variance was higher than .50. In the third phase, the data collection instrument was administered to physical education and sport teachers, and the total variance explained by the scale was calculated as 73% and internal consistency coefficient as 96%. The findings did not reveal any statistically significant difference in self-efficacy levels of physical education and sport teachers for students with special needs in terms of gender, age, job experience, school level, and education of students with special needs. In conclusion, Self–efficacy Scale for the Education of Individuals with Special Needs was found to be a valid and reliable data collection instrument to measure self-efficacy of teachers. Also, it was found that self-efficacy of physical education and sport teachers towards students with special needs reflect similar characteristics.