Ahmed Hamdi Abuk Paşa (1853-1923)
Ahmed Hamdi Abuk Pasha (1853-1923)
Yazar: ŞEYMA ZEHRA SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECATİ ÇAVDAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Ahmed Hamdi Abuk Paşa = Ahmed Hamdi Abuk Pasha ; Askeri hayat = Military life ; Askeri yönetim = Military management ; Balkan savaşları = Balkans wars ; Harbiye Nezareti = War Ministy ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
19. yüzyıl dünyası, büyük devletlerin girdiği çatışmalar sonucu önemli savaşlara bu savaşlar sonrası da büyük toprak kayıplarına, yeni siyasi ve ekonomik oluşumlara zemin hazırlamıştır. Yaşanan toprak kayıplarına mali ve idari sorunların eklenmesi çok sayıda devleti zor duruma sokmuştur. Bu devletlerden birisi olan Osmanlı Devleti, 20. yüzyılın başlarında; 31 Mart Vakası, Sultan II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, İttihat Terakki'nin başa geçmesi ve iç isyanlar gibi tarihi gelişmelere şahitlik etmiştir. Trablusgarp, Balkan ve Birinci Dünya Savaşı gibi harici sorunlar devleti uğraştıran önemli gaileler olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrası Mütareke Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin yönetim sorunları ve Osmanlı topraklarının işgallere maruz kalmasına tepki olarak başlayan Milli Mücadele başarıya ulaşmış ve 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuştur.
Osmanlı Devleti'nin son döneminde; 1853-1923 yılları arasında yaşamış olan askeri kumandan ve siyasetçi Ahmed Hamdi Abuk Paşa, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve idari kademelerinde çok sayıda vazife almış bir şahsiyettir. Kafkas göçmeni bir aileye mensup olan Ahmed Abuk Paşa, farklı ülkelerde Osmanlı Ataşemiliteri, Balkan Savaş'ında Dördüncü Kolordu Komutanlığı, farklı vilayetlerde vali vekilliği gibi vazifeler üstlenmiştir. Balkan Savaşı esnasında Dördüncü Kolordu Kumandanlığı, Şark Ordusu Kumandan Vekilliği ve Çatalca Ordusu Kumandanlığı gibi üst düzey komuta görevi alan Birinci Ferik Abuk Ahmed Hamdi Paşa, savaşın ardından 1914 yılının ocak ayında Enver Paşa tarafından emekliye sevk edilmiştir. 
Ahmed Hamdi Abuk Paşa, I. Dünya Savaşı boyunca Şam ve Beyrut'ta kalmış, savaşın sona ermesini müteakip ittihatçıların iktidardan uzaklaşmasıyla Eskişehir'e dönmüştür. Paşa, Mütareke Dönemi'nde kurulan Damat Ferit Paşa ve Ali Rıza Paşa hükûmetlerde önemli siyasi ve askeri görevler icra etmiştir. Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde; Harbiye Nazırlığı, Nafia Nazırlığı, Meclis-i Vükela Memurluğu ve Askeri Şûra azalığı yapan Paşa, Ali Rıza Paşa Hükûmeti'nde Nafia Nazırlığı ve Askeri Şûra azalığı yapmıştır. Ahmed Hamdi Abuk Paşa, 23 Ekim1923 yılında vefat etmiştir.

Abstract:
The world of the 19th century paved the way for important wars as a result of the conflicts of the great powers, and after these wars, great land losses and new political and economic formations. The addition of financial and administrative problems to the land losses experienced put many states in a difficult situation. One of the aforementioned states, the Ottoman Empire, dealt with crucial internal issues such as the March 31 Incident, the dethronement of Sultan Abdulhamid II, the acquisition of rulership by the Party of Union and Progress, domestic rebellions at the beginning of the 20th century. External matters such as Tripoli, the Balkan Wars, the First World War were significant troubles for the state. The Turkish War of Independence, which started as a reaction to the administrative problems of the Ottoman Empire and the occupation of the Ottoman lands during the period of ceasefire after the First World War, succeeded and the Republic of Turkey was established on October 29, 1923. 
In the last stages of the Ottoman Empire; Ahmed Hamdi Abuk Pasha, a military commander and politician who lived between 1853-1923, is a person who took charge of many duties in the political and administrative levels of the state. Ahmed Abuk Pasha, who belongs to a Caucasian immigrant family, undertook duties such as Ottoman Attaché in various countries, Commander of the Fourth Corps in the Balkan War, and acting governor in multiple provinces. Lieutenant General Abuk Ahmed Hamdi Pasha, who undertook high command duties such as Commander of the Fourth Corps, Deputy Commander of the Eastern Army and Commander of the Catalca Army during the Balkan War, was retired by Enver Pasha in January 1914 after the war.
Ahmed Hamdi Abuk Pasha stayed in Damascus and Beirut during the First World War and returned to Eskisehir after the end of the war, when the Unionists lost rulership. The Pasha carried out noteworthy political and military duties in the governments of Damat Ferit Pasha and Ali Rıza Pasha, which were established during the period of ceasefire. The Pasha who served as the Minister of War, the Minister of Public Works, a Council of Ministers officer, and a member of the Military Council in the cabinet of Damat Ferit Pasha served in the cabinet of Ali Riza Pasha as the Minister of Public Works, and a member of the Military Council. Ahmed Hamdi Abuk Pasha died on October 23, 1923.