Patolojik tartı kaybı nedeni ile yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen yenidoğanların değerlendirilmesi ve risk faktörlerinin incelenmesi
Evaluation of newborns followed in the neonatal intensive care unit due to pathological weight loss and examination of risk factors
Yazar: AYBÜKE DAMLA ÇETİNDERE
Danışman: PROF. DR. SERDAR CÖMERT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma, patolojik tartı kaybı gelişen yenidoğanlarda tartı kaybı
üzerine etkili olabilecek maternal, tıbbi, sosyo-demografik, laboratuvar vb. gibi
bazı faktörleri, kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak araştırarak, patolojik tartı
kaybına neden olabilecek faktörlerin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Ayrıca
patolojik tartı kaybını öngördürecek paremetrelerin tespit edilmesi de
hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 2018-2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve
Araştırma Hastanesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde patolojik tartı kaybı
nedeniyle yatan yenidoğan bebekler ve kontrol grubu dahil edilerek yapılmıştır.
Çalışmaya hasta grubu olarak patolojik tartı kaybı olan 99 yenidoğan ve kontrol
grubu olarak 99 sağlıklı yenidoğan dahil edilmiştir. Patolojik tartı kaybı; doğum
ağırlığına göre günlük %3 ve daha fazla kilo kaybı (ilk 24 saatte doğum tartısında
>%3, 48.saatte >%6 ve 72.saat ve sonrasında >%9) olarak tanımlanmıştır. Tıbbi
kayıtları eksik olan, patolojik tartı kaybı sınırında olup ölçülü beslenme ile takip
edilen bebekler, çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların medikal kayıtları
retrospektif olarak, hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden incelendi. Bütün
katılımcıların tıbbi hikayeleri, yaş, cinsiyet bilgileri, boy, kilo ölçümleri, laboratuvar
sonuçları kaydedildi. Bebeklerin maternal ve neonatal özellikleri, patolojik tartı
kaybı nedenleri, eşlik eden diğer morbiditeler (hipernatremi, böbrek yetmezliği,
hiperbilirübinemi vb.) ve mevcut risk faktörleri kaydedildi. Hasta grubu ve kontrol
grubu karşılaştırıldı ve istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya patolojik tartı kaybı olan 99 99 (%60,6'sı (n=60) kız,
%39,4'ü (n=39) erkek) ve kontrol grubu olarak da 99 (%52,5'i (n=52) kız, %47,5'i
(n=47) erkek) yenidoğan alındı. Hasta ve kontrol grubu arasında cinsiyet, boy, baş
çevresi ve doğum ağırlıkları açısından anlamlı fark yoktu (p=0,251, p=0,453,
p=0,409,, p=0,672). İki grup arasında anne yaşı, annenin eğitim durumu ve sosyal
güvencesi açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,292, p=0,584, p=0,258). Hasta
grubunun %68,7'sinde (n=68), kontrol grubunun %76,8'inde (n=76) anne multipar
olarak bulundu. Parite açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark
saptanmadı. Kontrol grubundaki anneler emzirme konusunda anlamlı şekilde daha

vii

deneyimli bulundu (p=0,017). Doğum yöntemi olarak hasta grubunun %49,5'inde,
kontrol grubunun ise %41,4'ünde sezaryen uygulandığı saptandı. Doğum şekli
açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Doğum şeklinin patolojik tartı
kaybı üzerine etkisini değerlendirmek için yaptığımız lojistik regresyon analizinde
sezaryen doğum için OR: 1,927 (1,081-3,436) olarak saptandı ve istatistiksel olarak
anlamlıydı (p=0,026). Gruplar arasında, doğum esnasında anestezi uygulanması
açısından ve anestezi yöntemi açısından anlamlı fark saptanmadı. Lojistik regresyon
analizinde, doğum sırasında anestezi uygulanmadan gereçekleşen doğumlar için OR:
1,040 (0,286-0,907) bulundu ve istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,022). Hasta
grubunda hipernatremi gelişen yenidoğanların oranı anlamlı daha yüksek saptandı ve
serum sodyum düzeyleri anlamlı daha yüksek bulundu (p<0,001, p<0,001). Hasta
grubunda serum üre ve kreatinin düzeyleri, kontrol grubuna göre anlamlı daha
yüksek saptandı (p<0,001). Hiperbilirübinemi açısından hasta ve kontrol grubu
arasında anlamlı fark yoktu. Her iki grupta da yenidoğanların %77,8'si T.C.
uyrukluydu. Uyruk açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: Çalışmamızda annesi emzirme konusunda deneyimli olan ve doğum
sonrası erken emzirmeye başlanan yenidoğanlarda patolojik tartı kaybının daha az
gelişebileceğini gözledik. Anestezi uygulanmadan yapılan doğumlarda patolojik kilo
kaybı riskinin daha az olabileceğini, sezeryanla doğumun patolojik tartı kaybı
olasılığını artırabileceğini saptadık. Doğum sonrası dönemde patolojik tartı kaybının
önlenmesi için annelerin emzirme ile ilgili bilgi ve deneyimlerinin arttırılması,
normal doğumların özendirilmesi, tıbbi gereksinim yoksa sezeryan doğumun tercih
edilmemesi, doğum sonrası erken emzirmenin teşvik edilmesi büyük önem
taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hipernatremi, patolojik tartı kaybı, sarılık, yetersiz
emzirme, yenidoğan

Abstract:
Objective: This study was conducted among newborns hospitalized with
pathological weight loss. The aim of the study was to compare the maternal, medical,
socio-demographic and laboratory factors of the newborns with pathological weight
loss and the control group and determine the factors that may be associated with
pathological weight loss. It was also aimed to determine the parameters that will
predict pathological weight loss.
Materials and Methods: The study was conducted between 2018-2023 in
the Neonatal Intensive Care Unit of Istanbul Training and Research Hospital,
including newborns hospitalized due to pathological weight loss and a control group.
The study included 99 newborns with pathological weight loss as the patient group
and 99 healthy newborns as the control group. Pathological weight loss was defined
as a daily weight loss of 3% or more compared to birth weight (>3% in the first 24
hours, >6% in the 48th hour and >9% in the 72nd hour and thereafter). Newborns
with incomplete medical records, those on the verge of pathological weight loss and
those being followed with moderate feeding were not included in the study. The
medical records of the patients were retrospectively reviewed through the hospital
information management system. The medical history, age, gender information,
height, weight measurements, and laboratory results of all participants were
recorded. The maternal and neonatal characteristics of the newborns, causes of
pathological weight loss, other accompanying morbidities (hypernatremia, renal
failure, hyperbilirubinemia, etc.), and current risk factors were recorded.
Comparisons and statistical analyses were made between the patient group and the
control group using the obtained data.
Results: The study included 99 (60.6% (n=60) female, 39.4% (n=39) male)
newborns as the patient group and 99 (52.5% (n=52) female, 47.5% (n=47) male)
newborns as the control group. There was no significant difference between the
groups, in terms of gender, height and head circumference (p=0,251, p=0,453,
p=0,409,, p=0,672 ). There was no significant difference between the groups in terms
of birth weight, maternal age, maternal education status and health insurance

ix

(p=0,292, p=0,584, p=0,258). 68.7% of mothers (n=68) in the patient group and
76.8% in the control group (n=76) were found to be multiparous. No significant
difference was found between the patient and control groups in terms of parity.
Mothers in the control group were found to have significantly higher levels of
experience in breastfeeding (p=0.017). Cesarean section was performed in 49.5% of
the patient group and 41.4% of the control group as the method of delivery. No
significant difference was found between the patient and control groups in terms of
delivery method. In the logistic regression analysis we conducted to evaluate the
effect of the type of delivery on pathological weight loss, OR for the case of cesarean
section was found to be 1.927 (1.081-3.436) and was statistically significant
(p=0.026). No significant difference was found between the groups in terms of
anesthesia during delivery and anesthesia method. In the logistic regression analysis,
OR for the case of no anesthesia during delivery was found to be 1.040 (0.286-0.907)
and was statistically significant (p=0.022). The rate of newborns who developed
hypernatremia was found to be significantly higher in the patient group and serum
sodium levels were found to be significantly higher (p<0.001, p<0.001). Serum urea
and creatinine levels were found to be significantly higher in the patient group than
in the control group (p<0.001). There was no significant difference between the
patient and control groups in terms of the rates of newborns who developed
hyperbilirubinemia. In both groups, 77.8% of the newborns were Turkish nationals.
No significant difference was found between the groups in terms of nationality.
Conclusion: In our study, we observed that pathological weight loss was
encountered less among newborns whose mothers are experienced in breastfeeding
and who start breastfeeding early after birth. We found that the risk of pathological
weight loss may be lower in births performed without anesthesia, and that cesarean
section may increase the possibility of pathological weight loss. In order to prevent
pathological weight loss in the postpartum period, it is of great importance to
increase mothers' knowledge and experience regarding breastfeeding, to encourage
spontaneous vaginal births, not to prefer cesarean section unless there is a medical
need, and to encourage early breastfeeding after birth.
Keywords: Breastfeeding insufficiency, hypernatremia, jaundice, newborn,
pathological weight loss