Fibromiyalji sendromlu olgularda tiyol/disülfit düzeylerinin oksidatif stres ve klinik parametrelerle ilişkisi
The relationship between thiol / disulfide levels and oxidative stress and clinical parameters in patients with fibromyalgia syndrome.
Yazar: BİLAL AKTEKİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARAKOÇ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Disülfitler = Disulfides ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Fibromiyalji Sendromu (FMS), yaygın vücut ağrısı, yorgunluk, uyku
bozukluğu, kognitif fonksiyonlarda bozulma ve anksiyete ile seyreden kronik bir
sendrom olarak tanımlanmaktadır. FMS etyolojisinde rol oynayan reaktif oksijen
türleri (ROS) mekanizmaları üzerinde birçok çalışma vardır ama fibromyaljide
oksidatif stresin rolü hala tartışmalıdır. Önemli bir antioksidan olan tiyoller, oksidan
moleküller ile oksidasyon reaksiyonlarına girerek, disülfit bağları oluştururlar.
Dinamik thiol/disülfit dengesi, detoksifikasyonda, antioksidan korumada, sinyal
iletiminde, apopitozda, enzimatik aktivitenin ve transkripsiyon faktörlerinin
düzenlenmesinde ve hücresel sinyal mekanizmalarında çok önemli rollere sahiptir.
Biz bu çalışmada, FMS etiyopatogenezinde ve klinik süreçte rol alabileceğini
düşündüğümüz thiol/disülfit düzeylerinin oksidatif stres ve klinik parametrelerle
ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Çalışmaya, 2013 ACR Fibromyalji Tanı Kriterlerini karşılayan 48 fibromiyalji
hastası ve 38 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların değerlendirilmesinde; WBC (Beyaz
Küre Sayısı), Sedimantasyon, CRP (C-Reaktif Protein), VAS-Ağrı, VAS-Yorgunluk,
FIQ (Fibromiyalji Etki Anketi), BDÖ (Beck depresyon ölçeği), BAÖ (Beck
anksiyete ölçeği), SF-36 (Kısa Form-36), PUKİ (Pittsburgh uyku kalite indeksi), SLANSS (Self-Leeds nöropatik belirti ve bulgu değerlendirmesi), FSFI (Kadın Cinsel
İşlev Ölçeği), kullanıldı. Serum NT (Nativ Tiyol), TT (Total Tiyol), TAS (Total
Antioksidan Stres) ve TOS (Total Oksidan Stres) düzeyleri enzyme-linked
immunosorbent assay (ELİSA) ile ölçüldü. Disülfit (D); TT (Total Tiyol) ile NT
(Nativ Tiyol) arasındaki farkın yarısı olarak hesaplandı. OSİ (Oksidatif Stres
İndeksi), TOS/TAS olarak hesaplandı. Çıkan sonuçlardan NT/TT, D/NT ve D/TT
oranları hesaplandı.
FMS'li hasta grubu ile kontrol grubu arasında nativ tiyol, total tiyol, disülfit
düzeyleri, nativ tiyol/total tiyol, disülfit/nativ tiyol, disülfit/total tiyol oranları, TAS,
TOS ve OSİ düzeyleri açısndan anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızda NT ile CRP
arasında ve disülfit ile VAS-ağrı skoru arasında negatif korelasyon saptandı. Hastaların
NT, TT, disülfit düzeyleri, NT/TT, D/NT, D/TT oranları ile TAS, TOS, OSİ, WBC,
sedimantasyon, hassas nokta sayısı, şikayet süresi, VAS-yorgunluk, FIQ, BDÖ, BAÖ, 
iii
SF-36 total skoru, SF-36 alt parametreleri, PUKİ, S-LANSS, FSFI arasında bir
korelasyon saptanmadı. Sonuç olarak; fibromiyalji sendromlu olgularda tiyol/disülfit
dengesinin, oksidatif stres ve klinik parametrelerle ilişkisini araştırdık. Çalışmamızda
hasta ve kontrol grubu arasında tiyol/disülfit dengesi parametreleri, TAS, TOS, OSI
değerleri açısından istatiksel anlamlı fark saptamadık. NT ile CRP ve disülfit ile
VAS-ağrı skoru arasında korlasyon izlendi. Diğer tiyol/disülfit dengesi ile klinik ve
laboratuvar parametreleri arasında korelasyon izlenmedi. Çalışmamızda FMS'li
hastalarda oksidatif stresin artmadığını bulduk. Tiyol/disülfit ve oksidatif stres
parametrelerinin, FMS etiyopatogenezinde ve klinik süreçte rolünün anlaşılması için
geniş katılımlı daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Fibromyalgia Syndrome (FMS) is defined as a chronic syndrome with diffuse
body pain, fatigue, sleep disturbance, impaired cognitive functions and anxiety.There
are many studies on the mechanisms of reactive oxygen species (ROS) that play a
role in the etiology of FMS, but the role of oxidative stress in fibromyalgia is still
controversial. Thiols, an important antioxidant, enter oxidation reactions with oxidant
molecules and form disulfide bonds. The dynamic thiol / disulfide balance plays an
important role in detoxification, antioxidant protection, signal transduction,
apoptosis, regulation of enzymatic activity and transcription factors, and cellular
signaling mechanisms. In this study, we aimed to investigate the relationship
between thiol / disulfide levels and oxidative stress and clinical parameters that we
think may play a role in the etiopathogenesis and clinical process of FMS.
The study included 48 fibromyalgia patients and 38 healthy volunteers who
met the 2013 ACR Fibromyalgia Diagnostic Criteria.In the evaluation of patients;
WBC (White Cell Count), Sedimentation, CRP (C-Reactive Protein), VAS-Pain,
VAS-Fatigue, FIQ (Fibromyalgia Impact Questionnaire), BDI (Beck Depression
Inventory), BAI (Beck Anxiety Inventory), SF-36 ( Short Form-36), PSQI
(Pittsburgh Sleep Quality Index), S-LANSS (Self-Leeds Neuropathic Symptoms and
Signs Assessment), FSFI (Female Sexual Function Scale) were used.Serum NT
(Total Thiol), TT (Total Thiol), TAS (Total Antioxidant Stress) and TOS (Total
Oxidant Stress) levels were measured by enzyme-linked immunosorbent assay
(ELISA).Disulfide (D); It was calculated as half of the difference between TT (Total
Thiol) and NT (Native Thiol). OSI (Oxidative Stress Index) was calculated as TOS /
TAS. NT / TT, D / NT and D / TT ratios were calculated from the results.
There was no significant difference between the patients with FMS and the
control group in terms of native thiol, total thiol, disulfide levels, native thiol / total
thiol, disulfite / native thiol, disulfite / total thiol ratios, TAS, TOS and OSI levels.In
our study, there was a negative correlation between NT and CRP, and disulfide and
VAS-pain score. There was no correlation between NT, TT, disulfide levels, NT /TT,
D/NT, D/TT ratios and TAS, TOS, OSI, WBC, sedimentation, number of tender
points, duration of complaints, VAS-fatigue, FIQ, BDI, BAI, SF-36 total score, SF-
v
36 sub-parameters, PSQI, S-LANSS and FSFI.
In conclusion; We investigated the relationship between thiol / disulfide
balance and oxidative stress and clinical parameters in patients with fibromyalgia
syndrome. In our study, no statistically significant difference was found between the
patient and control groups in terms of thiol / disulfide balance parameters, TAS,
TOS, OSI values.
There was a correlation between NT and CRP and disulfide and VAS-pain
score. There was no correlation between other thiol / disulfide balance and clinical
and laboratory parameters. In our study, we found that oxidative stress did not
increase in patients with FMS. More extensive studies are needed to understand the
role of thiol / disulfide and oxidative stress parameters in FMS etiopathogenesis and
clinical process.