Liselerin örgütsel öğrenme düzeylerinin belirlenmesi
Determining of the high schools levels of organizational learning
Yazar: MUSTAFA KALE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liseler = High schools ; Öğrenen okullar = Learning schools ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations

Özet:
Örgütsel öğrenme, örgütte problem olan ya da aksayan yönlerin erken teşhis edilmesinde oldukça önemlidir. Örgütlerin, çalışanlarının eylemleri, araştırmalarının gerçek sonuçlan ve beklenen sonuçlan arasındaki uyumsuzlukla ilgili örgütsel deneyim bireyselleştiğinde örgütsel öğrenme meydana gelir. Bu öğrenmeler düşünme süreçleri ve daha ileri eylemler vasıtasıyla problemleri anlamakta, çözmekte ve böylece etkinliklerin yeniden yapılandırılmasına ve örgütsel olaylara ilişkin anlayışın yeniden geliştirilmesine imkan sağlamaktadır. Örgütsel öğrenme eğitim örgütleri açısından da oldukça önemlidir. Okulların bilgi üreten, bilgiye ulaşma yollarını gösteren ve bu bilgileri kullanan kurumlar haline getirilmesi gerekmektedir. Bu durum eğitim kurumlarının örgütsel öğrenme açısından güçlü olmasını gerektirmektedir. Tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmada, örgütsel öğrenmenin okul içi şartlarına ilişkin; okul yapısı, takım çalışması ve işbirliği, politikalar ve kaynaklar, okul liderliği ile bilgi ve beceriler boyutunda yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre, liselerin örgütsel öğrenme düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Örgütsel öğrenme düzeylerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından ölçme aracı olarak örgütsel öğrenme anketi geliştirilmiştir. Geliştirilen anket örnekleme alınan Resmi Genel Lise (RGL), Resmi Fen Lisesi (RFL), Resmi Anadolu Lisesi (RAL), Özel Lise (ÖL) ve Özel Fen Liselerinde (ÖFL) görev yapan 68 yönetici, 295 öğretmen, 469 öğrenci ve 434 veli'ye uygulanmıştır. Uygulamalardan elde edilen veriler üzerinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, F testi ve Scheffee testi teknikleri kullanılarak istatistiksel çözümlemeler yapılmıştır. Yapılan çözümlemeler sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır 1- Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin okulların örgütsel öğrenme düzeylerine ilişkin görüşleri incelendiğinde :a) En yüksek ortalamaların yöneticilere ve en düşük ortalamalarında öğrencilere ait olduğu; b) Yönetici ve öğretmenler okul liderliği ile bilgi ve beceriler buyurunda farklı görüşlere sahip olsalarda diğer boyutlarda aynı görüşleri paylaştıkları; c) Velilerin tüm boyutlarda yönetici ve öğretmenlerle aynı görüşleri paylaştıkları; d) Öğrencilerin tüm boyutlarda yönetici, öğretmen ve velilerden farklı düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. 2- Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre özel okullar okul yapısı, takım çalışması ve işbirliği, politikalar ve kaynaklar, okul liderliği ile bilgi ve beceriler boyutlarında resmi okullardan daha yüksek bir örgütsel öğrenme düzeyine sahiptir. 3- Yine yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre: a) RGL'ler, RAL'leri ve RFL'lerinin örgütsel öğrenme düzeylerinin ÖL' ler ve ÖFL'lerininkinden daha düşük olduğu; b) En yüksek örgütsel öğrenme düzeylerinin ÖFL'lerinde, en düşük örgütsel öğrenme düzeylerinin ise RFL'lerinde olduğu söylenebilir. 4- ÖSS-2001 sınav sonucuna göre ilk sıralarda yer alan okulların örgütsel öğrenme düzeyleri son sıralarda yer alan okullardan daha yüksektir.

Abstract:
Organizational learning is rather important to diagnose problems and malfunctions of an organization at an early stage. When action of employees, organizational experience related to difference between expected and real results of researches are individualized, organizational learning occurs. These learnings, through thinking processes and further activities, provide possibilities to understanding and solution of problems, restructuring of activities and redevelopment of understanding related to organizational events. Organizational learning is also important for educational organizations. Schools such institutions where information is produced, means of reaching information are shown and this information is had. This situation requires educational institutions to be strong in terms of organizational learning. In this survey type research, level of organizational learning was tried to specify by means of administrator, teacher, student and parents points of views at school structure, team work, cooperation, policies, resources school leadership, information and skills dimensions of in school conditions and administrator, teacher, student and parent dimensions of skills. An organizational learning questionnaire was developed to measure organizational learning levels of schools. Questionnaire was administered to 68 administrators, 295 teachers, 469 students attending in Public General High School (PGHS), Public Science High School (PSHL), Public Anatolian High School (PAHS), Private High School (PHS) and Private Science High School (PSHS) and 434 parents. Mean, standard deviation was calculated, t-test, F-test and Scheffee test techniques used and statistical analyses were made on gathered data. 1- According to analyses, reached conclusions, according to administrator, teacher, student and parents views of schools in terms of organizational learning levels.; a) highest mean ratings belong to administrators and lowest mean ratings belong to students.IV b) while administrators and teachers have different views in school leadership, information and skills dimensions, they share the same views on other dimensions. c) parents share same views with administrators and teachers on all dimensions. d) students think differently from administrators, teachers and parents on all dimensions 2- Private schools have a higher level of organizational learning than public schools at all dimensions according to views of administrators, teachers, students and parents. When schools are compared according to their types it is concluded that organizational learning levels of PGHS, PAHS and PSHS are lower than Private High School and Private Science High Schools; and 3- The highest organizational learning level is at Private Science High Schools and lowest are at Public Science High School. 4- According to the results of Student Selection Examination 2001 schools takeing part in first rows has higher organizational learning levels than school takeing part in last rows.