Örgütsel sinizm ve bağlılık arasındaki ilişki: İlk ve ortaokul öğretmenleri üzerinde bir araştırma
The relationship between organizational cynicism and commitment: An investigation about the primary and middle school teachers
Yazar: HİLMİYE YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sinizm = Cynicism ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Araştırmanın amacı, ilk ve ortaokul öğretmenlerin okullarında örgütsel sinizme ilişkin algı düzeyleri bazı değişkenler bakımından farklılık gösterip göstermediği ve örgütsel sinizmin örgütsel bağlılığı ne düzeyde yordadığını incelenmek ve öneriler getirmektir.
Araştırmanın evreni 2014-2015 öğretim yılında Manisa ili Akhisar ilçesinde bulunan resmi 84 ilk ve ortaokullarında görev yapan 850 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi yansızlık kuralına sadık kalınarak seçilmiştir. Öğrenci sayılarına göre okullar gruplandırılmış ve her gruptan okul sayıları dikkat alınarak evreni oluşturan rakamlar doğrultusunda tesadüfi örnekleme yapılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemini Akhisar ilçesine bağlı okullarda görev yapan 316 öğretmen oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ile "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizlerinde aritmetik ortalama ( ), standart sapma, t- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Scheffe Testi, Sheffee testinin yanıt vermemesi durumunda LSD testi, örgütsel sinizm ile bağlılık arasında ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesinde Pearson Korelasyon Katsayısı teknikleri ve örgütsel sinizmin örgütsel bağlılığı ne derece yordadığının belirlenmesinde ise Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir:
İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm düzeyi "katılmıyorum" aralığında algılanmıştır. Öğretmenlerin okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri ölçek genelinde bilişsel ve davranışsal boyutta orta seviyede iken, duyuşsal boyutta düşük seviyede bulunmuştur.
 İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri medeni durumlarına göre sinizmin davranışsal boyutunda anlamlı farklılık gösterirken; bilişsel ve duyuşsal boyutlarda anlamlı farklılık göstermemektedir. Bekar öğretmenlerin davranışsal sinizm düzeyleri evli öğretmenlere göre daha yüksektir. Ayrıca ölçek genelinde ve alt boyutlarda öğretmenlerin okullarındaki örgütsel sinizm düzeyleri onların cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine, öğrenim düzeylerine, sendikaya üyelik durumuna ve okullarının büyüklüğüne göre anlamlı farklılık göstermemektedir. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ölçek genelinde ve bağlılığın özdeşleşme ve içselleştirme boyutlarında orta düzeyde iken, uyum boyutunda düşük düzeyde algılanmıştır. Öğretmenlerin algılarına göre örgütsel bağlılık düzeyleri onların cinsiyet ve medeni durumlarına göre içselleştirme boyutunda anlamlı farklılık gösterirken, uyum ve davranışsal boyutlarda anlamlı farklılık göstermemektedir. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri onların yaşlarına, öğrenim düzeylerine ve okul büyüklüğüne göre bağlılığın özdeşleşme boyutunda anlamlı farklılık göstermekte iken, uyum ve içselleştirme boyutlarında farklılık göstermemektedir. Araştırmanın bir diğer sonucu da öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri onların hizmet sürelerine göre ölçek genelinde anlamlı farklılık göstermemesidir. Öte yandan öğretmenlerin sendikaya üyelik durumuna göre onların örgütsel bağlılık düzeyleri uyum boyutunda anlamlı farklılık göstermekte iken, özdeşleşme ve içselleştirme boyutlarında farklılık göstermemektedir. Sendikaya üyeliği bulunan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri, sendika üyeliği bulunmayan öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okullarındaki örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Örgütsel sinizmin bilişsel ve duyuşsal boyutları örgütsel bağlılığın tüm alt boyutlarının birer yordayıcısıdır. Örgütsel bağlılığın, örgütsel sinizmi ne derecede yordadığı diğer araştırmacılar tarafından incelenebilir.



Anahtar Kelimeler: Örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık, ilkokul, ortaokul, öğretmen.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the levels of organizational cynicism, acording to the perceptions of teachers in primary and middle school, whether there are any significant differences in terms of their individual, proffessional characteristics and schools' characteristics. Additionally, to determine the relationship between organizational cynicism and commitment. 
The scope of the study is comprised of formal primay and middle school teachers in the central districts of Akhisar in Manisa in 2014-2015 academic year. Then, the sample of the study consists of 316 teachers chosen among the teachers in different primary and middle schools which are firstly classified according to their students numbers. In order to gather the data, the researcer's "Personal Data Form", "Organizational Cynicism Scale"and "Organizational Commitment Scale" are used. During the analyse of data, arithmetic average ( ), standard deviation, t- test, one way variance analyse are used. To determine which groups the differences were identified, Scheffee Test and in the event of it's not working, LSD Test is applied. Pearson correlation analysis and multiple regression analysis is used to determine the level of relationship between variables.
Findings of research can be listed as follows: 
Tendency level of organizational cynicism perceived to be 'disagree' according teachers in primary and middle schools. Levels of organizational cynicism in cognitive and behavioural dimensions are medium whereas it is lower in affective dimension.
Perception of teachers in primary and middle schools about organizational cynicism in their schools varies with respect to their marital status in behavioural dimension, on the contrary it does not vary with their gender, age, period of service, educational level, union membership and majority of school in cognitive and affective dimensions. Behavioural cynicism levels of single teachers are higher than married teachers'. Perception of teachers in primary and middle schools about organizational commitment does not vary with their gender, and marital status except on internalisation dimension. Also according to teachers organizational commitment deos not vary with the age, majority of school and educational level of teachers except on identification dimension. On the other hand it varies with union membership of the teachers on adaptation dimension while it does not vary with service period of the teachers. Organizational commitment levels of the teachers who have union membership are higher than ones who do not have. It is found out that there was medium-leveled negative relationship between the teachers' perceptions of organizational commitment and organizational cynicism in the schools. It is also observed that cognitive and affective dimensions of organizational ciynicism predict all dimensions of the organizational commitment. Other researchers can examine whether organizational commitment predicts organizational cynicism or not.


Key Words: Organizational cynicism, organizational commitment, primary school, middle school, teacher.