Ortaokul öğrencilerinin pedagojik sanat eleştirisi algı düzeylerinin ve sanat eleştirisi etkinliklerinin yaratıcılıklarına olan etkisinin incelenmesi
Examination of secondary school students' levels of pedagogical art criticism and the effect of art criticism activities on their creativity
Yazar: MEHTAP AKSU
Danışman: DOÇ. DR. SELMA TAŞKESEN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Sanat eleştirisi = Art criticism ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity

Özet:
Bu araştırmada, öğrencilerin pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algılarını incelemek ve sanat eleştirisi etkinliklerinin öğrencilerin sanatsal yaratıcılıklarına olan etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin orta ölçekli bir ortaokuluna devam eden 25 öğrenci ile yürütülmüştür.
Araştırma karma yöntem araştırmalarından yakınsayan paralel desen yaklaşımıyla desenlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda Önal ve Taşkesen (2020)'in "Pedagojik Sanat Eleştirisi Yeterlilik Algısı Ölçeği", nitel boyutunda ise "Görsel Eleştirme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 26.00 programı kullanılmıştır. Pedagojik Sanat Eleştirisi Algı Düzeylerinin ölçülmesi için betimsel istatistik, cinsiyet değişkenine göre farkı bulmak için bağımsız örneklemler T Testi, öğrencilerin pedagojik sanat eleştirisi algı düzeylerinin ön test ve son test puanları arasındaki farkı tespit etmek için ise bağımlı örneklemler T Testinden faydalanılmıştır. Çalışmanın nitel verilerini değerlendirmek için Betimsel Analiz yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin pedagojik sanat eleştirisi yeterlilik algılarının iyi düzeyde olduğu, öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında sadece kadın öğrencilerin lehine anlamlı farkın olduğu, öğrencilerin sanat eserlerine ilişkin yorum yapabildikleri ve farklı yaklaşımlar geliştirdikleri sonucuna varılmıştır.   Öğrencilerinin oluşturdukları sanatsal ürünler karşılaştırıldığında sürecin sonunda özgün ve yaratıcı çalışmalar ortaya koyabildikleri tespit edilmiştir. Pedagojik sanat eleştirisi etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin lehine hem sanat eleştirisi yapabilme bağlamında hem de sanatsal ürün ortaya koyma noktasında olumlu sonuçlar çıkardığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine students' perceptions of pedagogical art criticism competence and to reveal the effect of art criticism activities on students' artistic creativity. The study conducted with 25 students attending a medium-sized secondary school in the Eastern Anatolia Region of Turkey. The researchmdesigned with the parallel design approach converging from mixed method research. In the quantitative dimension of the research, Önal and Taşkesen's (2020) "Pedagogical Art Criticism Sufficiency Perception Scale" used, and in the qualitative dimension, the "Visual Criticism Form" used. SPSS 26.00 program used in the analysis of the quantitative data of the study. Descriptive statistics used to measure Pedagogical Art Criticism Perception Levels, independent samples T-Test used to find the difference according to gender variable, and dependent samples T-Test used to determine the difference between pre-test and post-test scores of students' pedagogical art criticism perception levels. Descriptive Analysis method used to evaluate the qualitative data of the study. 
As a result of the research, it concluded that the pedagogical art criticism proficiency perceptions of the secondary school students were at a good level, there was a significant difference between the pre-test and post-test scores of the students only in favor of female students, that the students were able to comment on the works of art and developed different approaches. When the artistic products created by the students compared, it determined that they were able to produce original and creative works at the end of the process. It has been observed that pedagogical art criticism activities have positive results in favor of secondary school students both in terms of art criticism and in terms of producing artistic products.