Diyabetik hastalarda mide içeriğinin gastrik ultrasonla preoperatif değerlendirilmesi
Preoperative assessment of gastric contents by gastric ultrasound in diabetic patients
Yazar: MUSTAFA GÖKHAN BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ GÜLHAN KÖKSAL İNCEGÜL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; diyabetik hastalarda elektif cerrahi öncesi açlık süresi sonunda rezidüel mide hacmi ve dolu mide sıklığının değerlendirilmesi ve dolu mide için risk faktörlerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya genel anestezi altında, elektif şartlarda, operasyon planlanan, 40-65 yaş arası, Amerikan Anesteziyoloji Derneği risk grubu 1-3 ve açlık süresi en az 8 saat olan 39 diyabetik ve 39 diyabetik olmayan toplam 78 hasta dahil edildi. Tüm hastaların demografik bilgileri, yandaş hastalıkları, diyabetes Mellitus (DM) hastası olup olmadıkları, diyabet hastası iseler kaç yıldır DM hastası oldukları, DM için hangi ilaçları aldıkları, DM'li hastların açlık kan şekeri, postprandial glukoz değerleri, Glikozile Hemoglobin (HbA1c) değerleri, daha önceden tanı konulmuş DM komplikasyon varlığı, açlık süreleri kaydedildi. Hastalara hastane anksiyete ve depresyon ölçeği uygulandı ve sonuçları kaydedildi. Hastalar diyabet tanılarına göre Grup Diyabet ve Grup Kontrol olarak ayrıldı. Diyabetik hastalar HbA1c değerleri 7.5'un üstünde ve altında olmalarına göre HbA1c yüksek/normal olarak gruplandırıldı. Hastalara supin pozisyonda ve Sağ Lateral Dekübit Pozisyon (SLD) pozisyonda mide ultrasonu uygulandı. Katıların, kıvamlı sıvıların veya berrak sıvıların varlığı kaydedildi. Perlas skorları (antrum 3 nokta skorlama sistemi) kaydedildi. Tahmini mide hacmi formüle [Volum(mL) = 27.0+(14.6x SLD Kesit alanı(CSA)-1.28xyaş(yıl)] göre hesaplandı ve kaydedildi. Görüntüleme sırasında midede içerik görülmüyorsa veya <1.5 mL/kg'dan daha az berrak sıvı varsa mide boş, katı içerik ya da> 1.5 mL/kg'dan fazla berrak sıvı varsa dolu mide olarak kabul edildi. Hastalar mide doluluk durumlarına göre aspirasyon açısından, düşük risk ve yüksek risk olarak ikiye ayrıldı.
Bulgular: Gruplar arasında Perlas skoru (p= <0.001), CSA (p= <0.001),  mide volümü (p= 0.012),  aspire edilen mide sıvısı miktarı (p= <0.001),  ve pH'ın (p= 0.011),  diyabetik hasta grubunda daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen hastalarda sadece diyabetik hasta grubunda 7 hasta (%17.94) dolu mide (yüksek aspirasyon riski) olarak değerlendirilmiştir. Aspirasyon riski açısından gruplar karşılaştırıldığında diyabet komplikasyonu (p= <0.001), aspire edilen mide sıvısı (p= <0.001), gastrik volüm (p= 0.002) ve CSA'nın (p= 0.006) yüksek riskli hastalarda anlamlı olarak daha fazla olduğu bulunmuştur. CSA için eğri altındaki alan 0.871'dir, risk sınıflandırmasında güçlü bir test aracı olduğu bulunmuştur. Optimum cut-off değeri 10 olarak bulunmuştur. HbA1c ile pH arasında negatif yönde zayıf korelasyon (p= 0.006, r=.-307), HbA1c ile mide volümü arasında pozitif yönde zayıf korelasyon (p= 0.008, r=.299) bulunmuştur. Mide volümü ile mide sıvısı arasında pozitif yönde yüksek korelasyon (p= <0.001, r=.693) bulunmuştur.
Sonuçlar: Elektif cerrahi öncesi diyabetik hastalarda kontrol grubuna oranla dolu mide sıklığının daha fazla olduğu ve DM ilişkili nöropatinin dolu mide için risk faktörü olduğu görülmüştür. Çalışmamız özellikle 8-10 saatlik açlık süresinin mide boşalması için yeterli olmayabileceğini göstermektedir. Gastrik ultrasonun özellikle preoperatif açlık süreleri için oluşturulan kılavuzlara uymayan diyabetik komplikasyonlara sahip hastalarda anestezi indüksiyonundan önce tarama aracı olarak kullanılarak, anestezi yönetiminde karar verme sürecine yardımcı olabileceği ve gereksiz peri̇operati̇f komplikasyon riskini azaltabileceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate the residual gastric volume and the frequency of a full stomach at the end of the fasting period prior to elective surgery in diabetic patients and investigate the risk factors for a full stomach.
Materials and Methods: The study included 78 patients aged 40-65 years, 39 diabetic and 39 non-diabetic, who were planned for elective surgery under general anesthesia, with a minimum fasting duration of 8 hours. The American Society of Anesthesiologists (ASA) risk groups 1-3 were included. Demographic data, comorbid conditions, whether the patient had Diabetes Mellitus (DM), the duration of DM, the medications used for DM, fasting blood sugar, postprandial glucose values, HbA1c levels, the presence of previously diagnosed DM-related complications, and fasting durations were recorded for all patients. Anxiety and depression scales were applied to the patients, and the results were recorded. Patients were divided into two groups: the Diabetes Group and the Control Group, based on their diabetes status. Diabetic patients were further categorized into high/normal HbA1c groups based on an HbA1c value 7.5. Gastric ultrasound was performed on the patients in the supine position and the right lateral decubitus position. The presence of solids, thick liquids, or clear liquids in the stomach was noted. Perlas scores (antrum 3-point scoring system) were recorded. The estimated gastric volume was calculated using the formula [Volum(mL) = 27.0 + (14.6 × SLD CSA) - (1.28 × age (years))] and recorded. If no content was visible in the stomach or the clear liquid was less than 1.5 mL/kg, the stomach was considered empty; if there was solid content or clear liquid greater than 1.5 mL/kg, it was considered a full stomach. Based on the gastric content, patients were classified as low-risk or high-risk for aspiration.
Results: The study found that in the diabetic group, Perlas score (p = <0.001), CSA (p = <0.001), gastric volume (p = 0.012), aspirated gastric fluid volume (p = <0.001), and pH (p = 0.011) were significantly higher than in the control group. Among the patients included in the study, only 7 diabetic patients (17.94%) were classified as having a full stomach (high aspiration risk). When comparing the groups for aspiration risk, it was found that diabetic complications (p = <0.001), aspirated gastric fluid volume (p = <0.001), gastric volume (p = 0.002), and CSA (p = 0.006) were significantly higher in high-risk patients. The area under the curve for CSA was 0.871, indicating that CSA is a strong tool for risk classification. The optimal cut-off value was determined to be 10. A weak negative correlation was found between HbA1c and pH (p = 0.006, r = -0.307), and a weak positive correlation between HbA1c and gastric volume (p = 0.008, r = 0.299). A strong positive correlation was found between gastric volume and gastric fluid (p = <0.001, r = 0.693).
Conclusion: It was observed that, compared to the control group, diabetic patients had a higher frequency of a full stomach before elective surgery and diabetic neuropathy was a risk factor for a full stomach. Our study suggests that an 8-10 hour fasting period may not be sufficient for gastric emptying. We believe that gastric ultrasound could be used as a screening tool, especially in patients with diabetic complications who do not meet the guidelines for preoperative fasting durations. This could aid in decision-making during anesthesia management and help reduce unnecessary perioperative complication risks.