65 yaş ve üzeri kadınlarda üriner-fekal inkontinansın yaygınlığı, risk faktörleri ve yaşam kalitesine etkisi
Prevalence and risk factors of urinary-fecal incontinence and its impact on quality of life among 65 years and over women
Yazar: TUBA DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fekal inkontinans = Fecal incontinence ; Kadınlar = Women ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
İnsan ömrünün uzaması istenen bir durumdur ancak yaşlıların sayısının artması toplumda çeşitli sağlık sorunlarının yaygınlığının artmasına yol açabilmektedir .Üriner ve Fekal İnkontinans tedavi edilebilmesine rağmen toplumda fiziksel, psikososyal ve ekonomik etkileri bulunan, genellikle sağlık kurumuna rapor edilmekte geciktirilen bir durum olduğundan sağlık personelinin önem vermesi gerekmektedir. Bu sorunlar yaşlıların yaşam kalitesini de önemli ölçüde azaltmaktadır.Evde yaşayan 65 yaş ve üzeri kadınlarda Üİ-Fİ görülme sıklığı, risk faktörleri ve Üİ-Fİ'nin yaşam kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan çalışma kesitsel türdedir. Araştırma grubunu Akşehir İlçesi Bir Nolu ASM'ye kayıtlı bulunan 65 yaş ve üzeri rastgele seçilmiş 268 yaşlı kadın oluşturmuştur.Bireylerin sosyo-demografik, doğurganlık, sağlık durumu, Üİ ve Fİ özelliklerini değerlendirmeye yönelik araştırmacı tarafından geliştirilmiş bir anket formu, Üİ'nin yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek için ?İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (İYKÖ)? ve Fİ'nin yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek için ?Fekal İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (FİYKÖ)? kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis Varyans analizi kullanılmıştır. İleri yaşta, ekonomik durumu kötü, doğum sayısı 1-2, çoğul gebeliği, mesane prolapsusu, üç ve üzerinde kronik hastalığı ve ilaç kullanımı olanlarda Üİ daha fazla görülmektedir. Ekonomik durumunu kötü algılama, son doğumunu 40 yaş ve üzerinde yapma, çoğul gebelik geçirme, mesane prolapsusu geçirme, miks tip Üİ görülme, günde bir kez Üİ görülme, büyük miktarda Üİ görülme, günde dört ve daha fazla kez iç çamaşırı değiştirme, gece beş ve daha fazla kez miksiyona çıkma, Üİ nedeniyle doktora başvurma, önemsememe ve güçsüzlük nedeniyle doktora başvurmama ile İYKÖ puanı olumsuz yöndedir.Elde edilen sonuçlar doğrultusunda risk grubunda olan yaşlılar öncelikli olmak üzere tüm yaşlıların özellikle birinci basamakta çalışan hekim ve hemşireler tarafından Üİ-Fİ yönünden değerlendirmesi ve Üİ-Fİ'nin gelişimi, riskleri ve komplikasyonları ile ilgili yaşlı ve yakınlarının bilgilendirilmesi, korunma ve tedavi için yönlendirilmesi önerilmiştir.Anahtar Sözcükler: Fekal İnkontinans; Üriner İnkontinans; Yaşam kalitesi; Yaşlılar

Abstract:
Expanding the lifespan of people is very desirable; however an increase in the numbers of elderly may lead to an increase in the prevalence of various health problems in society.Although urinary and fecal incontinence can be treated, health personnel should pay attention to it as it is a condition with physical, psychosocial and economic impacts delayed to be reported to a health centre.These problems decrease the life quality of the elderly greatly.This cross-sectional study was conducted to determine the prevalence of UI and FI in women over age 65 living at home, their risk factors, and the relation of UI and FI to life quality. The sample of the study consisted of randomly selected 268 old women over age 65 registered at the Family Health Centre Number 1 in Akşehir province.A questionnaire developed by the researcher to evaluate the socio-demographic, fertility, health UI and FI characteristics of the respondents, ?Incontinence Quality of Life (I-QOL)? to evaluate the effect of UI on life quality and ?Fecal Incontinence Quality of Life Questionnaire (FIQOLQ)? to evaluate the effect of FI on life quality were employed.To analyze the data, Chi-square, Mann-Whitney U test and Kruscal-Wallis Variance Analysis were used.UI was observed to be more common among women at advanced age, economically poor, delivering 1-2 children,with multiple pregnancy, a bladder prolapse, three or more chronic disease and using medications.The I-QOL scores were negative due to their perception of their economic status as poor,having delivered their last child at age 40 or over,having had multiple pregnancy,having bladder prolapse,mixed type UI,UI once a day, or UI of great amounts,having to change their linens four or more times a day,urinating five or more times at night, able to consult a doctor for their UI,not consulting a doctor because of negligence and weakness.Based on these results,it is suggested that especially the doctors and nurses working for primary health care centres evaluate the UI-FI of all the elderly with a priority to the risk group,inform the elderly and her relatives about the development of UI-FI, their risks and complications and guide them for protection and treatment.Key words: Fecal Incontinence, Urinary Incontinence, Quality of life, the Elderly