Cazibeli isale hatlarında elektrik  
üretim sistemi
Electricity production system on gravity pipe lines
Yazar: ALİ ALKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FAİK SEVİMLİ
KTO Karatay Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Enerji çağımızın temel ihtiyaçlarındandır. Gelişen ve sürekli nüfusu artan dünyamızda bu değişimle birlikte enerji tüketimi de doğru orantılı olarak artmaktadır. Enerji üretiminde fosil yakıtların kullanımına bağlı olarak rezervler gün geçtikçe azaldığı için devletler alternatif enerji kaynaklarına yönelmektedir. Bu yüzden yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üretimine yönelim artmakta ve gelecekte de kullanılacak alternatif kaynaklar olarak görülmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının çevreyi kirletmemesi, ekolojik dengeyi bozmaması enerji üretiminde istenilen bir özelliktir. Toplumların temel ihtiyaçlarından birisi de sudur. Şebekeye sular terfili ve cazibeli isale hatlarıyla verilmektedir. Terfili isale hatlarında su pompa vasıtasıyla enerji kullanılarak şebekeye iletilmektedir. Cazibeli isale hatlarında ise sular kaynak çıkış kotu ve iletim hattındaki kot farkından yararlanılarak enerji kullanılmadan şebekeye iletilmektedir. Cazibeli isale hatlarında kot farkı fazla olduğu zaman iletim hattında basınç farkları olmakta ve bu basınç farkları maslaklarla, basınç kırıcı vanalarla kırılmaktadır. Cazibeli isale hatlarından kot farklarından dolayı su kinetik enerji de kazanmaktadır. Cazibeli isale hatlarında basınç kırıcı sistemlerden önce Hidroelektrik Santraller kurularak bu enerji elektrik enerjisine dönüştürülerek ve enerji kazanımı olmaktadır. Ülkemizde elektrik enerjisinin üretiminin büyük bir çoğunluğu fosil yakıtlarla yapılmaktadır. Bu yakıtlardan enerji üretiminde kullanılan doğalgazı yurtdışından almamız dışa bağımlılık unsuru oluşturmaktadır. Dışa bağımlılığı azaltmak için yerel yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmemiz en doğrusudur. Cazibeli isale hatlarında küçük boyutlu hidroelektrik santraller kurularak, hidrolik gücün kullanılması ile enerji üretiminin artırılması hedeflenmektedir.

Abstract:
Energy is the basic necessities of our time. In this world where our population is growing and developing continuously, energy consumption is increasing in proportion with this change. Due to the use of fossil fuels in energy production, as the reserves are getting smaller day by day, the states are turning to alternative energy sources. As a result, trends in energy production from renewable energy sources are increasing and are seen as alternative sources to be used in the future. The fact that renewable energy resources do not pollute the environment and do not disrupt ecological balance is a desirable feature in energy production. One of the basic needs of the communities is water. The water is provided to the network with promotional and gravity pipe lines. In the promotional pipe lines, the water is supplied to the network via the pump by using electricity. In gravity pipe lines, the water is transmitted to the network by utilizing the elevation difference between the source and the pipe line without using energy. When there is a lot of elevation difference in the gravity pipe lines, there are pressure differences in the transmission line and these pressure differences are broken by pressure breaker valves. Water gains kinetic energy due to elevation differences. In order not to lose this energy because of the transmission of water to the lower levels and the use of pressure crushing systems, Hydroelectric Power Plants are built so that these energy is converted to electric energy and gained. In our country, a great majority of the production of electricity is made with fossil fuels. From these fuels, the natural gas used for energy production which we purchase from abroad constitutes an external dependency. It is best that we head for local renewable energy sources to reduce external dependency. It is aimed to increase the energy production through the use of hydraulic power by installing small sized hydroelectric power plants on the gravity pipe lines.