Erken Cumhuriyet döneminde beden politikaları ve spor
Physical policies and sports in the Early Republican period
Yazar: ENES ATAKAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE VATANDAŞ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Spor politikası = Sport policy ; Spor sosyolojisi = Sport sociology

Özet:
Spor, insan yaşamında sanıldığından daha fazla etkilidir. Sporun sahip olduğu dinamikler ve toplum ile ilişkisi insan yaşamında belirleyici bir role sahiptir. Sporun toplumsal hayattaki etkisi iktidar ile kurduğu ilişki bakımından değerlendirilmelidir. Çünkü iktidarlar sporu bir araç olarak değerlendirir. Sporun bir amaca ulaşmak için araç olarak kullanılması sporu olduğundan daha fazla karmaşık bir duruma sokar. Dolayısıyla bu noktada spor ve iktidar ilişkisini iyi analiz etmek gerekir. Öte yandan spor, insanların bedensel olarak gösterdiği bir faaliyet olduğundan doğrudan beden çalışmalarının da konusunu oluşturur. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan itibaren toplumu zihinsel ve fiziksel olarak dönüştürme amacı içinde olduğu görülür. Bu dönüşüm toplumun her alanında olduğu gibi spor alanında da kendisini gösterir. Türkiye Cumhuriyeti'nin erken dönemi bürokratlarında da sporu kullanarak yurttaşların bedenini arzu edilen bir forma sokma amacı güdüldüğü görülür. Böylelikle kalkınmanın en temel faktörü olan nüfus niceliksel ve niteliksel olarak arttırılacaktı. Bu sebeple bürokratlar Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu yıllardan itibaren yurttaşların bedenine oldukça ilgi göstermiş, bu bedenleri spor vasıtasıyla ve iktidarın talepleri doğrultusunda şekillendirmek istemiştir. Dolayısıyla beden, spor ve siyaset arasında sosyolojik olarak incelenmesi gereken bir alan ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti'nin erken döneminde spor, beden ve siyaset ilişkisi incelenmektedir. Bu ilişki ele alınırken konu ile ilgili olarak yazılan tezlere, makalelere, kitaplara ve dönemin gazete yazılarına başvurulmuştur. Bu bakımdan çalışma daha önce atıf yapılmayan kaynakları da içermektedir. Erken Türkiye Cumhuriyet'inin erken dönemlerindeki spor, beden ve siyaset arasındaki ilişki zengin bir bilgi ağına sahiptir. Dolayısıyla çalışma iç içe geçen spor, beden ve siyaset ilişkilerini aydınlatması bakımından önem taşımaktadır.

Abstract:
Sports are more effective in human life than thought. The dynamics of sports and its relationship with society have a decisive role in human life. The impact of sports on social life should be evaluated in terms of its relationship with the government. Because governments consider sports as a tool. Using sports as a means to achieve a goal makes sports more complicated than it is. Therefore, at this point, it is necessary to analyze the relationship between sports and authority well. On the other hand, since sports is an activity that people perform physically, it is also the subject of body studies. It is seen that the Republic of Turkey has been trying to transform society mentally and physically since its establishment. This transformation manifests itself in the field of sports as well as in every aspect of society. It can be seen that the bureaucrats of the early period of the Republic of Turkey tried to put the citizens' bodies into a desired form by using sports. In this way, the population, which is the most fundamental factor of development, would be increased both quantitatively and qualitatively. For this reason, bureaucrats have shown great interest in the bodies of citizens since the founding of the Republic of Turkey and wanted to shape these bodies through sports and in line with the demands of the government. Therefore, an area that needs to be examined sociologically has emerged between body, sports and politics. This study examines the relationship between sports, body and politics in the early period of the Republic of Turkey. While discussing this relationship, theses, articles, books and newspaper articles of the period were consulted. In this respect, the study also includes sources that have not been cited before. The relationship between sports, body and politics in the early periods of the Turkish Republic has a rich network of knowledge. Therefore, the study is important in terms of illuminating the intertwined relations of sport, body and politics.