Hitit kentlerinde savunma sistemleri ve savunma anlayışı
Defense systems and defense understanding in hittite towns
Yazar: MEHMET CEVHER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN YÜCEL ŞENYURT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit sanatı = Hittite art ; Mimari ögeler = Architectural elements ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Surlar = City walls

Özet:
MÖ 17. yüzyıl ortalarında Kızılırmak Havzası'nda kurulan Hitit Krallığı Anadolu'daki egemenlik süresi boyunca sık sık iç ve dış tehditler ile uğraşmak zorunda kalmıştır. Hititler'in Anadolu'daki yayılmacı politikası karşısında bölgenin yerel krallıkları asi bir tavır sergilemiştir. Hitit otoritesininin yerel krallıklar tarafından benimsenmemesinin yanı sıra ülke sınırları dışında yer alan düşman topluluklarının da ülke güvenliği noktasında ciddi tehditler oluşturduğu anlaşılmaktadır. Mevcut tehlikeli ortam karşısında Hitit krallığının çekirdek notasını oluşturan bölgenin doğal savunma hattı itibariyle yeteri kadar korunaklı bir yapıya sahip olmadığı görülmektedir. Bu nedenle Hititler varlıklarını sürdürebilmek amacıyla sınır ve kent güvenliğinin korunmasına dair güçlü politikalar ve uygulamalar geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışma sırasında Hitit krallığının ülke ve kent güvenliği kapsamında geliştirdiği politikalar üzerinde durulmuştur. Hititler'in sınır hatları üzerinde uyguladıkları güvenlik önlemleri savunma zincirinin ilk halkasını oluştururken savunmanın son halkası ise savunmalı bir niteliğe sahip olan kentler sayesinde gerçekleştirilmektedir. Bu savunma kurgusu içinde Hitit kentlerinin sahip olduğu savunma mimarisinin özellikleri ve gelişimlerine dair ayrıntılı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışma sırasında tahkimatlı kentlerin bulundukları coğrafya içindeki önemleri ve işlevleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Son olarak Hitit kentlerindeki savunma mimarisinin farklı bölgeler ile karşılaştırması yapılarak savunma mimarisi üzerinde yaşanan etkileşimlerin takip edilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
The Hittite Kingdom, established in the Kızılırmak River Basin in the mid 17th century BC, had to deal with internal and external threats frequently during the reign of Anatolia. Against the expansionist policy of the Hittites in Anatolia, the local kingdoms of its region exhibited a rebellious attitude. It seems that the Hittite authority is not adopted by the local kingdoms but also the inimical communities outside the borders of the country pose serious threats to the security of Hittite Kingdom. In the face of the current dangerous environment, it also seems that the territory i.e. the core region of the Hittite kingdom didn't have a sheltered structure in terms of natural defense line. For this reason, the Hittites had to develop strong policies and practices for the protection of border and urban security in order to be alive. During this study, the policies developed by the Hittite kingdom within the scope of country and city security were examined deliberately. The security measures practiced by the Hittites on the border lines form the first link of the defense chain, as the last link of the defense is carried out owing to the defensive cities. In stem of this solid defense structure, an elaborated study about the characteristics and development of the defense architecture of the Hittite cities was carried out. In the scope of this study, the importance and functions of fortified cities in their geography are examined in detail. Finally, by comparing the defense architecture in Hittite cities with different regions, it is aimed to follow the interactions on defense architecture.