hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gadolonyum içerikli polimer yapı sentezi ve spin-örgü durulma sürelerinin olası kontrast ajan kullanımına yönelik incelenmesi
Synthesis of a new gadolinium containing polymer and investigation of spin-lattice relaxation time for its potential use as a contrast agent
Yazar: ÖZGÜR ALVER
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ŞENYEL
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, biyo-uyumlu gadolonyum içerikli polimer bir yapısentezlenmiş olup MRI (Nükleer Manyetik Görüntüleme) sistemlerindekontrast ajanı olarak kullanılabilirliğini araştırmak için rölaksivite süreleriNMR (Nükleer Manyetik Rezonans) spektrometresi yardımıylabelirlenmiştir. FT-IR (Fuorier Transform Infrared) spektrometresi ile(4000-400) cm-1 bölgesinde Gd(III) iyonlarının olası koordinasyonlarıincelenmiştir. Gd(III) iyonlarının döteryum oksit (D2O) çözeltisindekimiktarları ICP-OES ( ndüktif Eşlenmiş Plazma Optiksel EmisyonSpektrometresi) yardımıyla tayin edilmiştir. Yapıya ait molekül ağırlığıMALDI-TOF/MS (Matriks Destekli Lazer Desorpsiyon yonizasyon UçuşSüresi Kütle Spektrometresi) kullanılarak incelenmiştir. Polimerin toksiközellikleri Swiss Albino türü (25-36)gr erkek ve dişi fareler üzerindeKrebs-Henseleit çözeltisi içerisinde maddenin intraperitonal yolla enjekteedilmesi suretiyle araştırılmıştır. Ayrıca deneysel bulgular bu çalışmaiçerisinde sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Nükleer Manyetik Rezonans, Rölaksivite, nfraredSpektroskopisi, ndüktif Eşlenmiş Plazma OptikselEmisyon Spektroskopisi, Toksisite

Abstract:
In this thesis, a gadolinium based bio-compatible polymer has beensynthesized and its relaxivities has been calculated to search its potential useas a nuclear magnetic resonance imaging (MRI) contrast agent by usingFT-NMR spectrometer. Moreover, infrared spectra of the synthesizedpolymer is recorded with FT-IR spectrometer in the spectroscopic range ofthe (4000-400) cm-1 to search for possible coordination of Gd(III) ion. For thedetermination of Gd(III) ions concentration of the polymer in doteriumoxide (D2O) solution, ICP-OES (Inductively Coupled Plasma OpticalEmission Spectrometer) is employed. MALDI-TOF/MS (Matrix AssistedLaser Desorption Ionization Time of Flight Spectrometer) is used todetermine the molecular weight of the polymer structure. Toxicity of thepolymer is assessed in Swiss Albino male and female mice weighing (26-35)gusing Krebs-Henseleit as solvent for intraperitoneal injection. All relatedresults are also presented in this study.Keywords: Nuclear Magnetic Resonance, Relaxivity, Infrared Spectroscopy,Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometer,Toxicity
Phrygia Epiktetos kentlerinden Dorylaion - Dorylaeum Antik Kenti
The Dorylaion - Dorylaeum Ancient City of Phrygian Epictetos cities
Yazar: MELİKE KAVLAKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TACİSER SİVAS
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Tarım ve hayvancılık açısından verimli olan bir ovada yer alan ve önemli yolların kavşak noktasında bulunan Dorylaion antik kenti bir Phryg yerleşmesidir. Kentin kurucusu Eretrialı Dorylaos'tur. 19.yy.'dan itibaren bölgeyi ziyaret eden araştırmacılar ve gezginler, adı geçen kentin yeri hakkında Antikçağ ve Ortaçağ kaynaklarına dayanarak çeşitli görüşler öne sürmüşlerdir. Görüşlerin tamamı bir araya getirildiğinde, kent hakkında üç temel görüş ortaya çıkar, tleri sürülen bu üç görüşe göre; Dorylaion kenti Şarhöyük'de, Karacahisar'da ya da bugünkü Eskişehir'in Odunpazarı semtinde olmalıdır. Bu çalışmada Dorylaion kentinin konumu, sınırları ve tarihsel süreç içerisindeki gelişimi araştırılmıştır. Eskişehir ve çevresinden ele geçirilen epigrafık malzeme ve kent sikkelerini kapsayan bir katalog çalışması yapılmıştır. Bu eserlerden ve 1989 yılında Prof. Dr. A. Muhibbe DARGA başkanlığında başlatılan Şarhöyük kazıları ışığında, Dorylaion kent merkezinin Şarhöyük olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, elde edilen verilerden kentin genel yapısı hakkında bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Modern Eskişehir was a city known as Dorylaion in Greek and Dorylaeum in Latin in the ancient world and the Middle Ages. The name of the city is Darauliya or Drusilya in Arabic sources. As a rich phrygian commercial city, Dorylaion is described as a crossroads of the important routes, with various thermal springs. Dorylaeus of Eretria is said t hav been the founder of the city. From 19* century, the researchers and travelers, who visited the area, have some opinions about the location of that city, according to the ancient and Middle ages sources. When all the opinions brought together, three basic views come to light about the location of the city. According to these three views; Dorylaion must be located in Şarhöyük, in Karacahisar or in the district Odunpazari of modern Eskişehir province. In this study, the location, the borders and the historical process of Dorylaion was searched. A catalogue which was consist of inscriptions, all kind of architectural and sculptural materials,and stels was prepared. Not only the evidence optained from these epigraphic materials but also the results of the Dorylaon excavations under the direction of Prof. Dr. A. M. DARGA, it is clearly understood that the center of Dorylaion was located at Şarhöyük.
İklim değişikliğinin su havzalarına etkisinin HSPF modeli ile incelenmesi
Determination of climate change effects on watersheds with HSPF model
Yazar: SERDAR GÖNCÜ
Danışman: DOÇ.DR. ERDEM AHMET ALBEK
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ÖZETDoktora TeziİKLİM DEĞİŞİKLİKLERİNİN SU HAVZALARINA ETKİSİNİN HSPFMODELİ İLE İNCELENMESİSERDAR GÖNCÜAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüÇevre Mühendisliği Anabilim DalıDanışman: Doç Dr. A. Erdem ALBEK2005, 199 sayfaÖzellikle sanayi devrimi ile çok büyük bir hız kazanan atmosferdekisera gazı salınımı, küresel ısınmaya katkıda bulunmaktadır. Yerküreninısınması ile birlikte, hidrolojik ve ekolojik süreçler hızlı bir şekilde değişimgeçirmektedir. Havzalardaki mevcut su dengeleri bu ısınma eğilimindenetkilenmektedirler.Bu çalışmada, hipotetik havzalar oluşturulup bunlar üzerinde iklimdeğişikliğinin ne gibi etkiler oluşturabileceği HSPF model programıkullanılarak incelenmiştir. Böylece gelecekteki koşullara uygun planlar içinöngörüler yapılabilmiştir. Çalışma sonucunda, iklim değişikliği ile havzadakiakarsu debilerinde yaz aylarında %70'lere varan azalma, kış aylarında%140'lara varan artışların olabileceği belirlenmiştir. Göl hacimlerinde iseyaz aylarında %13'lere varan azalma, sonbahar ve kış aylarında %20'lerevaran artışların olabileceği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Modelleme, Havza, HSPF, KendalEğilim Analizii

Abstract:
ABSTRACTPhD ThesisDETERMINATION OF CLIMATE CHANGE EFFECTS ONWATERSHEDS WITH HSPF MODELSERDAR GÖNCÜAnadolu UniversityGraduate School of SciencesEnvironmental Engineering ProgramSupervisor: Assoc. Prof. A. Erdem ALBEK2005, 199 pagesThe emission of greenhouse gases to the atmosphere which especiallyaccelerated after the industrial revolution contributes to global warming.With the global warming, hydrological and ecological processes changerapidly. Basin water balances are affected by this global warming.In this study, climate change effects on hypothetical basins areinvestigated with the HSPF model program. In this manner, some forecastscan be made for plans regarding future projects. As a result of this study, ithas been observed that climate change can decrease river flows by up to 70%in summer and increase than in autumn and winter months by up to 140%.Regarding lake volumes 13% decreases in summer and 20% incereases inwinter are to be expected.Keywords: Climate Change, Modeling, Watershed, HSPF, Kendall TrendAnalysisii
ZrO2-CaO-MgO-SiO2 (ZrCMS) firit esaslı, yüksek aşınma dayanımlı yer karosu sırlarının geliştirilmesi
Developing of high wearing resistance floor tile glazes based on the frit with ZrO2-CaO-MgO-SiO2 (ZrCMS)
Yazar: ARZU GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR KARASU
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Seramik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering

Özet:
Geleneksel kaplama malzemelerine uygun sırların eldesinde, hızlı pişirimekolay adapte olmaları nedeniyle firit esaslı başlangıç karışımları kullanılmaktadır.Bu çalışmada da, endüstriyel koşullarda uygulanabilirlikleri daha öncedenbelirlenmiş diopsit bazlı firitler esas alınarak, başlangıç sır bileşiminde çeşitlidüzenlemeler yapılıp aşınmaya dayanıklı yer karosu sırları geliştirilmiştir.Diopsit kristalleri yüksek aşınma özellikleri ve kırınım indislerinin yanı sıra sırbileşiminde başlangıç hammaddelerinden gelebilecek demiri latislerinde renkvermeyen formu olan Fe+2 iyonu şeklinde tutmaları sayesinde beyaz yer karosu sırıüretiminde etkin bir rol oynamaktadırlar. Mevcut çalışma esnasında oluşturulansır reçeteleri yer karosu bünyesine uygulanarak endüstriyel ortamda hızlı pişirimetabi tutulmuşlardır. Son ürünlere Harkort, aşınmaya karşı direnç, asit ve baztestleri uygulanmış, ayrıca parlaklık dereceleri, X-ışını kırınım analizi (XRD),taramalı elektro mikroskobu (SEM) ve enerji saçınımlı X-ışını (EDX) analizteknikleriyle karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuçta, maliyetazaltılarak endüstriyel hızlı pişirim yer karosu ile uyumlu, yüksek beyazlıkgösteren, aşınmaya karşı dayanımlı mat ve yarı mat sırlar geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yer karosu, sır, diopsit, hızlı pişirim.

Abstract:
To obtain suitable glazes for coating traditional ceramic bodies, frits basedinitial batches easily adapting to fast firing process are used. In this study,abrasion resistant glazes for floor tiles were developed by compositionalmodifications, having primarily taken the diopsite based frit compositions intoaccount, industrial suitability of which has already been determined.Besides high abrasion properties and refractive indices of diopsite crystals, theyhave an advantage of holding the iron coming from some of the initial glaze rawmaterials as an impurity in their lattices in the form of Fe2+ ion. Consequently,undesired coloring effect of iron ions is prevented. Therefore, the diopsite crystalsare playing an effective role on achieving white colored tile glazes. Glaze recipesdeveloped during this study were applied onto the floor tile bodies and fast firedunder industrial working conditions. Final products have undergone Harcourt,abrasion resistance, acid and base tests. Moreover, optical parameters of glazeswere determined and X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscopy(SEM) and energy dispersive x-ray analysis (EDX) were made. As a result, matteand semi-matte glazes, which are compatible for fast fired floor tiles and exhibithigh whiteness and abrasion resistance, were developed.Keywords: Floor tiles, glaze, diopsite, fast firing.
Verilerin normal dağılıma sahip olmaması durumunda kontrol grafiklerinin oluşturulması
Constructing control charts when the distribution of the data is not normal
Yazar: BETÜL KAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. BERNA YAZICI
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziVER LER N NORMAL DAĞILIMA SAH P OLMAMASIDURUMUNDAKONTROL GRAF KLER N N OLUŞTURULMASIBetül KANAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsüstatistik Anabilim DalıDanışman: Yard. Doç. Dr. Berna YAZICI2005, 105 Sayfaşletmelerin günümüz koşullarında yaşamlarını sürdürebilmeleri içinürün ve süreç kalitesinin ölçülmesine ve geliştirilmesine yönelik olarakyüksek disiplin ve istatistiksel tekniklerin kullanımına dayanan faaliyetlerüzerinde durmaları bir gereklilik haline gelmiştir. Toplam Kalite Kontrolü,Kalite Güvence Sistemi, Toplam Kalite Yönetimi ve benzeri birçokçalışmalar son yıllarda gittikçe artan bir önem kazanmaya başlamıştır. Buçalışma, Toplam Kalite Yönetimi modelinin teknik faaliyetlerinde yer alanstatistiksel Süreç Kontrolüne destek olması amacıyla hazırlanmıştır.Bu çalışmanın amacı süreçlerde normal dağılmayan veriler ilekarşılaşıldığında eğiklik düzeltmesi ile Shewhart kontrol grafiklerininoluşturulmasıdır. Çalışmada grafiklerin çizimi için teknikler açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Shewhart Kontrol Grafikleri, Asimetri Ölçüleri, Eğiklik,statistiksel Kalite Kontrol, Birimler Kontrol Grafiği.

Abstract:
ABSTRACTMaster of Science ThesisCONSTRUCTING CONTROL CHARTSWHEN THE DISTRIBUTION OF THE DATAIS NOT NORMALBetül KANAnadolu UniversityGraduate School of SciencesStatistics ProgramSupervisor: Assist. Prof. Dr. Berna YAZICI2005, 105 pagesFor the companies to survive in current conditions, it is aneccessity that they work on activities based on high discipline andusage of statistical technics aimed at measuring the product andprocess quality. Total Quality Control, Quality Assurance System,Total Quality Management and many studies alike have recentlygained an increasing importance. This study aims to support theStatistical Process Control which takes place in Total QualityManagement technical activities.The aim of this study is to construct the Shewhart ControlCharts with skewness correction when the distribution of the data isnot normal. The technics for constructing the charts are given in thestudy.Keywords: Shewhart Control Charts, Asymmetry Constants,Statistical Process Control, Skewness, Control ChartsFor Individuals.ii
Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak erozyon risk belirlemesine yeni bir yaklaşım, Çorum ili örneği
A new approach in determining of erosion risk with use of remote sensing and geographic information systems: Case of Çorum province
Yazar: FAZLI  ENGİN TOMBUŞ
Danışman: PROF. DR. CAN AYDAY
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, erozyon risk belirleme yöntemlerinden CORINE veICONA incelenmiş, çok ölçütlü karar verme problemlerinin çözümündekullanılan analitik hiyerarşik süreç (AHP) ile yeni bir erozyon riskdeğerlendirme yöntemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.Analitik hiyerarşik süreç ile belirlenen erozyon değişkenlerininağırlıkları ve yeni erozyon risk formülü, erozyon risk haritasınınoluşturulmasında kullanılmıştır. Çalışma alanı olarak Çorum ili seçilmiştir.Yeni yöntemin çalışma alanına uygulanmasında, Uzaktan Algılama veCoğrafi Bilgi Sistemleri tekniklerinden yararlanılmıştır.Sonuç erozyon risk haritası ArcGIS 9.0 ve Erdas Imagine 8.5yazılımları kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma alanının %7'sinde çok az,%13'ünde az, %20'sinde orta, %27'sinde yüksek, %33'ünde çok yüksekdüzeyde erozyon riski belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Analitik Hiyerarşik Süreç (AHP), Coğrafi BilgiSistemleri, Erozyon, Uzaktan Algılama

Abstract:
In this study, the techniques of soil erosion risk determinationCORINE and ICONA had been examined and made efforts to display a newerosion risk assesment technique with the analytic hierarchical process(AHP) use in solution of multiple measure of value adjudication problems.The weight of soil variants that is determined with AHP and newerosion risk formula used to make up of erosion risk map. Province ofÇorum had been selected for workspace. Remote Sensing and GeographicalInformation Systems techniques had been made use of new technique to beapplied to workspace.Result erosion risk map had been gained with using the ArcGIS 9.0and Erdas Imagine 8.5 softwares. Level of erosion risk lowest at 7%, low at13%, average at 20%, high at 27% , highest at 33% had been determined inworkspace.Keywords: Analytic Hierarchical Process (AHP), Geographic InformationSystems, Erosion, Remote Sensing
Eskişehir kent merkezi yeşil alanlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yardımı ile değerlendirilmesi
Research for green spaces in Eskişehir city center, using remote sensing and geographical information systems
Yazar: ÖZLEM UZ
Danışman: DOÇ.DR. ALPER ÇABUK
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Her geçen gün artan nüfus yoğunlukları ile yerleşim alanlarıgelişmekte ve biyolojik çevre ile olan denge giderek bozulmaktadır.Böyle bir ortamda insanların sağlıklı ve mutlu yaşamaları,ihtiyaçlarına cevap verecek sosyo-ekonomik yapının gelişmişliğine,dolayısı ile yeşil alan sisteminin gereksinimlere cevap verecekdüzeyde olmasına bağlıdır. Açık ve yeşil alanların, toplumunihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde olması gerekmektedir.Bu çalışmada, Eskişehir ili kent merkezine ait açık ve yeşilalanların Uzaktan Algılama'nın farklı yöntemlerini kullanaraksaptanabilirliği ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ile yeterliliği analizedilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yeşil Alan, Uzaktan Algılama, Coğrafi BilgiSistemleri

Abstract:
The settlement areas are getting developed by the density ofpopulation and the balance with the biological environment is gettingdestructed day by day. In this kind of environment happiness andhealth of people depend on the development of socio-economicsituation and the green spaces which are enough to cover the needs.Open and green spaces should meet the needs of people.In this study, the presence of the open and the green areas inthe center of Eskişehir was determined by using different methods ofremote sensing and their suffiencies were analyzed by usinggeographical informational systems.Keywords: Green Spaces, Remote Sensing, GeographicalInformational Systems.
Eğitim planlamasında coğrafi bilgi sistemleri kullanımı: Eskişehir ili örneği
Using geographic information systems in education planning: Case of Eskişehir province
Yazar: FATMA KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. CAN AYDAY
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Milli Egitim Bakanligi'nca alinacak kararlar ülkenin tüm kurum,kurulus ve bireylerini ilgilendirmesi nedeniyle, ülkenin gelecegine yapilacakyatirimlar olarak deger tasimaktadir. Kararlarin dogru olarak alinmasininve gelecekteki verim oraninin yükseltilmesinin baslica yolu egitimplanlamasidir. Planlama çalismalarinda binlerce verinin analizi için görselözelligi agir basan etkin bir bilgi sistemine ihtiyaç duyulmaktadir. CografiBilgi Sistemleri, yapilacak çalismalarin planli, programli, hizli ve etkinolmasini saglayan bir sistemdir. Cografi Bilgi Sistemleri Milli EgitimBakanligi'nca yapilacak egitim planlamasi çalismalarinda kullanilmasiylaverimlilik arttirilabilir. Bu çalismada, Cografi Bilgi Sistemleriuygulamasiyla, Eskisehir il sinirlari içinde bulunan yerlesim yerlerindekiMilli Egitim Müdürlügü'ne bagli, 2004-2005 ögretim yilinda hizmet veren,örgün ögretim kurumlarinin grafik ve öznitelik bilgilerini içeren bir bilgisistemi örnegi olusturulmustur. Istatistiksel analizler yardimiyla, ögretimkurumlarinin basarilari kendi aralarinda kiyaslanmistir. Buna bagli olarak,Cografi Bilgi Sistemleri sorgulamalari yapilarak egitim haritalariolusturulmus ve mevcut durum görsel hale getirilmistir.Anahtar Kelimeler: Egitim Planlamasi, Cografi Bilgi Sistemleri, Milli EgitimBakanligi

Abstract:
Since the de cisions which are taken by the Ministry of Education areconcerned by all of the institutions , organizations and members, they havethe value of being the investments which are done for the future. As a result,the only way to take the right decisions and to increase the proportion of theproductivity is educational planning. This system provides the studies to beplanned, programmed, fast and active. In the planning studies, for theanalysis of thousands of datum, there is a need of an active informationsystem of which the visual specialties are dominant. Geographic InformationSystems which is applied by the Ministry of Education in the educationalstudies, that will be done in the future , can increase the output. In this study,by applying Geographic Information Systems an information system whichincludes the information of 2004-2005, apart from institutional angeographic information, taken by the management of the Ministry ofEducation?s schools that provide face to face education in the boundaries ofEskisehir is formed. By the help of the statistical analysis, the successes of theschools are compared. According to this, by doing Geographic InformationSystems queries, the education maps are formed and the existing situation isvisualized.Keywords: Educational Planning, Geographic Information Systems,Ministry of Education
Bitkisel kaynaklı bazı uçucu yağ ve monoterpenlerin olası genotoksik etkilerinin araştırılması
Genotoxic activity of essenstial oils and monoterpenes studies
Yazar: ADALET KILIÇ
Danışman: Y.DOÇ.DR. BERRİN AYAZ TÜYLÜ
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
iÖZETYüksek Lisans TeziBİTKİSEL KAYNAKLI BAZI UÇUCU YAĞ VE MONOTERPENLERİNOLASI GENOTOKSİK ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASIADALET KILIÇAnadolu ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman:Yard. Doç. Dr. Berrin AYAZ TÜYLÜ2005, 60 sayfaÇeşitli bitkilerden ekstrakte edilen uçucu (esansiyel) yağlar ve buyağlardan izole edilen terpenoid bileşikler; farklı biyolojik aktivitelerindendolayı, aromaterapide, kozmatikte, gıda üretiminde, ilaç sanayisinde oldukçageniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu tez çalışmasında, bazı bitkilere aitesensiyal yağ ve monoterpenlerin olası genotoksik aktivitesi, insan periferallenfositlerinde HPRT gen mutasyon testi ile araştırılmıştır. Elde edilensonuçlara göre, kekik yağı uygulanan tüm dozlarda varyans frekansıdeğerini önemli ölçüde yükselterek , HPRT gen mutasyonu açısından etkinbir aktiviteye sahip olmuş bileşenlerinden olan karvakrolün, bu aktiviteyiçok düşük düzeyde gösterirken, timolün ise negatif bir etkiye sahip olduğugörülmüştür. Bu çalışmada kullanılan diğer test maddeleri olan defne veadaçayı esensiyal yağı ile cineol-1,8'in ise yüksek olan ilk dozlarda, varyansfrekeansı değerini çözücü kontrole göre yükselterek, doza bağlı olarak HPRTgen mutasyonuna sebep olabileceği sonucuna varılmıştır.Anahtar kelime: Esansiyel yağ, monoterpenler, HPRT, İnsan lenfositleri,Genetoksisite

Abstract:
iABSTRACTMaster of Science ThesisGENOTOXIC ACTIVITY OF ESSENSTIAL OILS ANDMONOTERPENES STUDIESADALET KILIÇAnadolu UniversityGraduate schooll of SciencesBiology ProgramSupervisor: Assist.Prof.Dr. Berrin AYAZ TÜYLÜ2005, 60 pagesEssential oils and isolated from its terpenoid compounds of extractedfrom various plants have different biological activities. In this case, they areused in aromatherapy, cosmetics, food and drug industries. In this study,genotoxic activity of some essential oils and monoterpenes obtained fromsome plants investigated with HPRT gen mutation assay in humanlymphocytes. According to the results, thym essential oil have efficient HPRTgen mutation activity due to increase of variant frequency at all of the doses.Also, its compounds carvacrol has slight HPRT activity but thymol hasnegative effect. It was resulted that other test compounds bay-leaf, salveessential oil and cineol-1,8 cause the HPRT gene mutation at highconcentrations by increase of variant frequency values.Keywords: Essential oils, Monoterpenes, HPRT, Human Lymphocytes,Genotoxicity