Semih Gümüş'ün eleştirmen kimliği
Criticism identity of Semih Gumus
Yazar: ARDA KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KORAY ÜSTÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağaoğlu, Adalet = Ağaoğlu, Adalet ; Edebi eleştiri = Literary criticism ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Eleştiri = Criticism ; Eleştirmenler = Critics ; Gümüş, Semih = Gümüş, Semih ; Kısa hikayeler = Short stories ; Roman = Novel

Özet:
Bu çalışmada, roman, derleme, inceleme, eleştiri, deneme gibi birçok türde eser veren Semih Gümüş'ün, içinde bulunduğu gelenek bağlamında Türk eleştirisinde bulunduğu yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın Girişinde Cumhuriyet dönemi Türk eleştiri geleneğindeki eleştiri anlayışları, bu anlayışların temsilcileri ve bu temsilciler hakkında yapılan araştırmalar ele alınmıştır. Birinci bölümde eleştirmenin hayatına dair biyografik bilgiler verilmiş, Gümüş'ün eleştiri türündeki on altı kitabı tanıtılmış ve kitaplarda değinilen konular hakkında bilgilendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde, eleştirmenin yazınsal türlere bakışı; yazınsal türlere çizdiği sınırlar ve yazınsal türlerden bekledikleri aktarılmış ve Gümüş'ün değerlendirdiği yazar ve türler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, eleştirmenin benimsediği çözümleyici eleştiri anlayışına odaklanılmıştır. Vüs'at O. Bener ve Adalet Ağaoğlu romanları bağlamında Gümüş'ün teorisi ve bu teorinin pratik karşılıkları incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise eleştirmenin eleştiri türü dışında edebiyat dünyasının birçok meselesine dair görüşü irdelenmiştir. Eleştirmenin çok yönlülüğünü ve edebiyata dair düşünce dünyasının eleştiri ile sınırlı kalmadığını gösteren bu bölümde eleştirel okuma ve alımlama, yazma eylemi ve yaratıcı yazarlık, içinde bulunduğu geleneğin diğer eleştirmenleri hakkında bilgiler, edebiyat dergiciliği, edebiyat eğitimi, edebiyatın geleceği, popüler kültürün edebiyata etkileri, edebiyat yayıncılığı ve editörlük gibi kapsamı oldukça geniş edebiyata dair fikirler görülür.

Abstract:
In this study, it has been tried to determine the place of Semih Gumus, who has produced many works such as novel, compilation, review, criticism, and essay, in Turkish criticism within the context of the tradition he is in. In the Introduction of the Study, the understanding of criticism in the Turkish tradition of criticism in the Republican period, the representatives of these understandings and the researches about these representatives have been discussed. In the first part, biographical information about the life of the critic has been given, sixteen books of Gumus' criticism type have been introduced and information has been given about the subjects mentioned in the books. In the second part, the critic's view of literary genres, the boundaries of literary genres and what they expect from literary genres have been conveyed and information have been given about the authors and genres evaluated by Gumus. In the third part of the study, the analytical criticism approach adopted by the critic has been focused. In the context of the novels of Vus'at O. Bener and Adalet Agaoglu, the theory of Gumus and its practical equivalents have been examined. In the fourth and last part of the study, the critic's views on many issues in the world of literature, apart from the type of criticism, have been examined. In this section, which shows the versatility of critic and that the world of thought about literature is not limited to criticism, have been seen thoughts about literature with a wide scope such as critical reading and reception, the act of writing and creative writing, information about other critics of the tradition in which he belongs, literature magazine publishing, literature education, the future of literature, the effects of popular culture on literature, literature publishing.