Adana ili kentsel alanda tıbbi ve aromatik bitkiler tüketim yapısı ve tüketici davranışları
Medicinal and aromatic plants in Adana urban areaconsumption structure and consumer behaviors
Yazar: YEŞİM ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK GÜLTEKİN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana = Adana ; Alternatif tıp = Alternative medicine ; Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Baharatlar = Spices ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Dünyada olduğu gibi ülkemiz florasında da kendiliğinden yetişen tıbbi ve aromatik bitkiler, halk arasında tedavi, gıda, çay, baharat, kozmetik ihtiyaçlarını gidermek için,  yaprak, gövde, kök, çiçek, tohum ve filiz gibi kısımları, kaynatarak, suda bekleterek, yağ içerisinde bekletip özünü yağa vermesini sağlayarak ve birkaç bitkiyi karıştırarak değişik karışımlar elde etmek yoluyla kullanmışlardır. Tüketiciler bu ürünleri doğadan toplayarak, kendileri yetiştirerek, aktarlardan veya internetten temin ederek vb kullanırlar. 
Bu çalışmada Adana ili kentsel alandaki tüketicilerin tıbbi ve aromatik bitki kullanımlarını, kullanım alanlarını etkileyen faktörleri ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamındaki veriler, Basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle 594 kişi ile yapılan tüketici anketi aracılığıyla toplanmıştır.  Araştırmada yüz yüze anket yoluyla toplanan verilerin değerlendirilmesi ve analizinde "Excel" ve "SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Bu programlar kullanılarak değişkenlerin frekans dağılımı, yüzdeleri elde edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre ankete katılan tüketicilerin %56'2si kadın, %43.8'i erkek olduğu, yaş durumlarına bakıldığında %92.8'inin 30 yaş üzerinde oldukları, eğitim durumu olarak %62.9'u ilk ve orta öğretim mezunu olduğu görülmektedir. Tüketicilerin % 98.7'si tıbbi ve aromatik bitkileri ihtiyaç zamanı ve her zaman kullandıklarını, tüketicilerin %51.1'i tıbbi ve aromatik bitkileri beslenme, %47.7'si ilaç alanında kullandığını, kullandıkları ürünleri faydalı bulduklarını, daha çok sindirin ve solunum yolu hastalıkları tedavisinde kullandıkları görülmektedir. 

Anahtar kelimeler: Tıbbi Bitkiler, Aromatik Bitkiler, Baharatlar,  Alternatif Tıp

Abstract:
Medicinal and aromatic plants that grow spontaneously in the flora in our country as well as in the world, are used by boiling the parts such as leaves, stems, roots, flowers, seeds and sprouts by boiling, keeping them in water, and keeping them in oil in order to meet the requirements of industry, food, tea, spice and cosmetics among the people. consumers used it by giving the essence to the oil and by mixing several plants to obtain different mixtures. Consumers use these products by collecting them from nature, growing them themselves, obtaining them from herbalists or the online platforms on internet, etc.
In this research, it was aimed to determine the medicinal and aromatic plant uses, the factors affecting the used areas and the level of knowledge of the consumers in the urban area of Adana. The data within the scope of the research were collected through a consumer survey conducted with 594 people using the simple random sampling method.
"Excel" and "SPSS statistical program" were utilized in the evaluation and analysis of the data collected through face-to-face surveys. By using these programs, the frequency distribution and percentages of the variables were obtained.
According to the results of the research, it is observed that 56% of the consumers participating in the survey are women and 43.8% are men, 92.8% of them are over 30 years old, and 62.9% of them are primary and secondary education graduates.
It is also observed that 98.7% of consumers use medicinal and aromatic plants whenever and wherever they need, 51.1% of consumers use medicinal and aromatic plants for nutrition, 47.7% use them in the field of medicine, they find the products they use useful, they mostly use them in the treatment of digestive and respiratory diseases.

Keywords: Medicinal Plants,  Aromatic Plants, Sipices, Alternative medicine