Sarısu-Cebeci (Kandıra
Kocaeli) sahil kumlarının sedimantolojisi ve ortamsal özellikleri / Sedimentology and environmental characteristics of Sarısu-Cebeci (Kandıra / Kocaeli) beach sands
Yazar: NAZIM VALIKHANOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFEDDİN ÇAKIR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çağımızda birçok farklı alanda aktif olarak madenler kullanılmaktadır. Bu madenlerin ise neredeyse büyük bir kısmı sedimanter kayaçlardan elde edilmektedir. Sedimantoloji, sedimanter olan kayaçlar ve bu kayaçları meydana getiren faktörleri bilimsel olarak araştırmak, sınıflandırmak ve kaynağını öğrenerek yorumlamak anlamına gelmektedir.
Sedimanter kayaçların meydana gelmesini ve özelliklerini anlayabilmek, ülke ekonomisine de oldukça katkı sağlayacaktır. Öyle ki petrol ve doğal gaz gibi enerji kaynakları da bu kayaçlardan elde edilmektedir. Bu sebeple maden ve petrol yataklarının çoğaltılması adına birçok farklı sedimantolojik çalışma günümüzde sürmektedir.
Yapılan çalışmanın amacı Kocaeli şehrinde yer alan Sarısu, Cebeci ve Uzunkum (Cebeci doğusu) sahil kumlarının sedimantolojik özelliklerinin incelenmesidir. Bu kapsamda çalışma içerisinde XRF, XRD ve elek analizi yöntemleri kullanılarak, sahil kumlarına ait verilere ulaşılmış, kumların sedimantolojisi, kimyasal ve mineral içeriği belirlenerek bir tez çalışması ortaya konulmuştur. Elek analizi sonucunda Sarısu sahil kumları tane boyutuna göre daha çok 250 µm-1 mm arasında yer alan orta dereceli kumlardan, Cebeci ve Uzunkum sahil kumları ise 63 µm-250 µm arasında yer alan ince kumlardan oluşmaktadır. Kimyasal içeriğine göre Sarısu sahil kumlarının %43-45'i CaO, %13-15'i SiO2, Cebeci kumlarının %54-56'sı SiO2, %13'ü CaO, Uzunkum kumlarının ise %54-61'i  SiO2,  %9-14'ü  CaO'dan oluşuyor. Sarısu plajındaki kumlarda %41-43 kalsit, %35-37 aragonit, %11 oranında kuvars mineralleri, Cebeci sahil kumlarında %30-34 kuvars, %16-18 kalsit, %15 oranındaysa feldspat mineralleri, Uzunkum kumlarında %33-40 kuvars, %14-21 kalsit, %13-15 feldspat mineralleri bulunmaktadır.

Abstract:
In our time, mines are actively used in many different areas. On the other hand, almost a large part of these mines are obtained thanks to sedimentary rocks. Sedimentology meant the scientific investigation of sedimentary rocks and the factors that make up these rocks, classifying them and interpreting them by learning their source.
Being able to understand the occurrence and characteristics of sedimentary rocks will also contribute significantly to the country economy. So much so that energy resources such as oil and natural gas are also obtained from these rocks. For this reason, many different sedimentological studies are ongoing today in order to reproduce mineral and oil deposits.
The aim of the study is to examine the sedimentological properties of Sarısu, Cebeci and Uzunkum coastal sands located in Kocaeli City. In this context, in the study, using XRF, XRD and sieve analysis methods, have been reached the data of the beach sands, the sedimentology, chemical and mineral content of the sands has been determined and the thesis written. In consequence of the sieve analysis, Sarısu beach sands consist of medium-grade sands between 250 µm-1 mm according to grain size, while Cebeci and Uzunkum beach sands mostly consist of fine sands between 63 µm-250 µm. According to chemical content, 43-45% of Sarısu sands consists of CaO and 13-15% of SiO2, 54-56% of Cebeci beach sands consists of SiO2, 13% of CaO, while 54-61% of Uzunkum sands are SiO2, 9-14% of them are CaO. There are 41-43% calcite, 35-37% aragonite and 11% quartz minerals in the sands of Sarısu beach, 30-34% quartz, 16-18% calcite and 15% feldspar minerals in Cebeci beach sands, 33-40% quartz, 14-21% calcite, 13-15% feldspar minerals in Uzunkum sands.