Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi pelitköy ve aziziye eğitim asm'lerine başvuran yetişkin hastalarda çoklu ilaç kullanım durumları ve tedaviye uyumu etkileyen faktörlerin araştırılması
Ondokuz Mayis University Faculty of Medicineapplicants to peli̇tköy and aziziye education family health center multiple drug use in adult patientsinvestigation of factors affecting conditions and compliance with treatment
Yazar: AYSUN YILMAZ YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi (OMÜTF) Pelitköy
ve Aziziye Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran hastaların ilaç kullanım
alışkanlıklarını ve tedaviye uyumlarını gözlemlemek, polifarmasi durumlarını,
hastalık ve kullanılan ilaç gruplarının dağılımlarını araştırmak amacıyla
gerçekleştirilmiştir.

YÖNTEM: Bu araştırma kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma kapsamında
01.10.2022- 31.12.2022 tarihleri arasında OMÜTF Pelitköy ve Aziziye
EASM'lerine başvuran 18 yaş üstü hastalara araştırmacı tarafından hazırlanan anket
formu öncesinde araştırmanın amacına ilişkin bilgi verilerek sözlü onam alındıktan
sonra uygulanmıştır. Veri toplama formu araştırmacı tarafından literatür taranarak
oluşturulmuştur. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı 9 soru ;
hastalık durumları, ilaç kullanım şekilleri ve tedavi uyumları hakkında bilgi edinmeyi
amaçlayan 26 soru olmak üzere toplam 35 soru yönlendirilmiştir.

BULGULAR: Araştırmaya 200'ü (%53,3) kadın, 175'i (%46,7) erkek olmak üzere
375 gönüllü katılmış, yaş ortalaması 44,64 ± 15,31 yıl olarak tespit edilmiştir.
Multimorbidite olarak tanımlanan toplamda 2 ve üzeri kronik hastalığı olan 108
(%28.8) hasta olduğu bulunmuştur. Hastaların kronik hastalıkları
değerlendirildiğinde en çok; %40,1 oranında hipertansiyon varlığı tespit edilmiştir
.Hastaların %18,7'sinde polifarmasi olduğu, %43,8'sinin kullandığı ilaçların
isimlerini bilmediği, %65,3'ünün ilaçlarını almayı unuttuğu,%68,8'inin ilaçlarını
zamanında almadığı, %50,9'unun ilaçlarını doktoruna danışmadan bıraktığı
belirlenmiştir.Katılımcıların %55,5'inin gerekli olabileceği düşüncesiyle hasta
olmadan ilaç yazdırdığı veya satın alıp evde bulundurduğu belirlenmiştir.Hastaların
ilaçları reçetesiz alma sebepleri incelendiğinde %62,1 oranında hekime gitmede
zaman sıkıntısı nedeniyle cevabı alınmıştır. Katılımcıların ""Akılcı ilaç kullanımı''

diye bir tanım duydunuz mu?" sorusuna %68,8'inin hayır yanıtı verdiği
belirlenmiştir. Polifarmasi yaşça büyük olanlarda, düşük eğitim seviyesine sahip
olanlarda, çalışanlara göre çalışmayanlarda, sigarayı bırakmış olanlarda, alkol
kullanmayanlarda ve gelir düzeyi düşük olanlarda daha sık bulunmuştur.

SONUÇ: Polifarmasinin toplumun büyük bölümünü etkilediği ve değiştirilebilir bir
parametre olduğu görülmektedir. Toplum ve birey sağlığının geliştirilmesinde akılcı
ilaç kullanımının pratiğe geçirilmesi ve hasta hekim iletişiminin bu yönde
geliştirilmesi şarttır. Hastaların akılcı ilaç kullanım ilkelerine uyumlarını sağlamak
adına hasta ve hekim ile birlikte diğer tüm sağlık hizmeti sağlayıcıları iş birliği içinde
olmalıdır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER, polifarmasi, uyum, akılcı ilaç, aile hekimliği

Abstract:
Aim: This study was carried out to observe the drug use habits and treatment
compliance of the patients who applied to Ondokuz Mayıs University Faculty of
Medicine (OMÜTF) Pelitköy and Aziziye Education Family Health Centers, to
investigate their polypharmacy status, the distribution of the disease and drug groups
used.
Methods: This research is a cross-sectional type study. Within the scope of the
study, the questionnaire form prepared by the researcher was applied to the patients
over the age of 18 who applied to OMÜTF Pelitköy and Aziziye EASMs between
01.10.2022 and 31.12.2022, after giving verbal consent by giving information about
the purpose of the research. The data collection form was created by the researcher
by scanning the literature. 9 questions about sociodemographic characteristics of the
participants; A total of 35 questions, 26 of which aim to obtain information about
disease states, drug use patterns and treatment compliance, were directed.
Results: 375 volunteers, 200 (53.3%) female and 175 (46.7%) male, participated in
the study, and the mean age was determined as 44.64 ± 15.31 years. It was found that
there were 108 (28.8%) patients with 2 or more chronic diseases, defined as
multimorbidity. When the chronic diseases of the patients are evaluated, the most;
40.1% of the patients were found to have hypertension. 18.7% of the patients had
polypharmacy, 43.8% did not know the names of the drugs they used, 65.3% forgot
to take their medications, 68.8% did not take their medications on time. It was
determined that 50.9% of the participants stopped taking their medications without
consulting their doctor. It was determined that 55.5% of the participants prescribed
or bought drugs without a patient, thinking that they might be necessary, and kept
them at home. response has been received. "Have you heard of a definition of
"rational drug use"? It was determined that 68.8% of the respondents gave no answer
to the question. Polypharmacy was found more frequently in older people, those with
a low education level, those who did not work, those who quit smoking, those who
did not use alcohol, and those with a lower income level.

Conclusions: It is seen that polipharmacy affects a large part of the society and is a
changeable parameter. It is essential that rational drug use be put into practice in the
development of community and individual health and that patient-physician
communication should be developed in this direction. In order to ensure that patients

comply with the principles of rational drug use, all other health care providers should
cooperate with the patient and physician.

KEYWORDS, poly-pharmacy, compliance, rational drug, family medicine