Hemşirelerin profesyonel değerleri ve yetkinlik düzeylerinin bakım davranışları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of nurses 'professional values and competency levels on care behaviors
Yazar: BÜŞRA GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVAL AĞAÇDİKEN ALKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Değerler = Values ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Mesleki yeterlilik = Professional competence

Özet:
Amaç:Bu araştırma hemşirelerin profesyonel değerleri ve yetkinlik düzeylerinin bakım davranışları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı desende yürütülen buaraştırmanın evrenini Samsun il Sağlık Müdürlüğüne bağlı devlet hastanelerinde görev yapmakta olan hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 300 hemşire oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Form,  Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği, Hemşirelerde Yetkinlik Ölçeği ve Bakım Davranışları Ölçeği  veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 istatistik programından faydalanılmıştır. Katılımcıların tanımlayıcı özellikleri ve ölçek puanlarına ilişkin veriler merkezi eğilim ve dağılım ölçüleri olan frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma ve ortanca ile incelenmiştir. Hemşirelerin bakım davranışları, profesyonel değerleri ve yetkinlik düzeyleri arasındaki ilişkinin tespitinde ise Pearson korelasyon testine başvurulmuştur. Öte yandan, hemşirelerin profesyonel değer ve yetkinlik düzeylerinin bakım davranışları üzerindeki etkisinin tespiti amacıyla çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %68'inin kadın olduğu; yaş ortalamalarının 32,4±8,2 olduğu, %59'unun evli, %41'inin bekar olduğu görülmektedir. Hemşirelerin %12,7'sinin sağlık meslek lisesi, %27'sinin ön lisans, % 53,3'ünün lisans ve %7'sinin ise yüksek lisans mezunu olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin ortalama mesleki faaliyet süresinin 10,3±7,5, çalışılan kurumdaki faaliyet süresi ortalamasının ise 5,3±5,3 olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %3,3'ünün baş hemşire, %11'inin sorumlu hemşire, %78'inin servis hemşiresi, %7,7 ise diğer görevlerde çalıştıkları tespit edilmiştir.Araştırmada Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği toplam puan ortalaması 124,9±22,5;  Hemşirelerin Yetkinlik Düzeyleri Ölçeği'nin toplam puan ortalaması 73±20,1 ve Hemşirelerin Bakım Davranışları Ölçeği'nin toplam puan ortalaması 5±0,7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca yenilikleri takip etme durumu ve eğitim düzeyi değişkenlerinin  tüm ölçek toplam puanları üzerinde etkili değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Sonuç: Hemşirelerin bakım davranışları ile profesyonellik değerleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ve hemşirelerin profesyonellik değerleri ile yetkinlik düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim:The aim of the study is to examine the effect of nurses's professional values and competency levels on care behaviors.
Materials and Methods: The universe of this study, conducted in a descriptive, cross-sectional and relationship-seeking design, consists of nurses working in state hospitals affiliated with Samsun Provincial Health Directorate. The sample of the study consists of 300 nurses selected through simple random sampling. Within the scope of the research, Personal Information Form, Nurses' Professional Values Scale, Nurses Competence Scale and Care Behavior Scale were used as data collection tools. SPSS 21 statistics program was used to analyze the data. The data regarding the descriptive characteristics and scale scores of the participants were analyzed with central tendency and distribution measures, frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation and median. Pearson correlation test was used to determine the relationship between nurses' care behavior, professional values and competence levels. On the other hand, multiple regression analysis was applied to determine the effect of nurses' professional values and competence levels on care behaviors.
Findings: It was found that 68% of the nurses participating in the study were women; it is seen that their average age is 32,4±8,2, 59% of them are married and 41% are single. It was determined that 12,7% of the nurses were graduated from a health vocational high school, 27% had an associate degree, 53,3% had a bachelor's degree and 7% had a master's degree. It was determined that the average duration of professional activity of the nurses was 10,3±7,5, and the average duration of activity in the institution where they worked was 5,3±5,3. It was determined that 3,3 of the nurses participating in the study were working in head nurses, 11% in responsible nurses, 78% in service nurses, and 7,7% in other positions. The total score average of the Nurses' Professional Values Scale in the study was 124,9±22,5; The total score average of the Nurses 'Competence Levels Scale was 73±20,1 and the total score average of the Nurses' Care Behavior Scale was 5±0,7. In addition, it was concluded that following the innovations and education level variables were effective variables on the total scale scores of the whole scale.
Conclusion: It was determined that there is a highly significant positive correlation between nurses 'care behaviors and professionalism values, and a highly significant positive correlation between nurses' professionalism values and competence levels.