Şizofreni hastalarında üstbiliş ve üstbilişi etkileyen faktörler
The factors affecting metacognition in schizophrenia
Yazar: ORKUN AYDIN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN ESEN DANACI
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Giriş: Şizofreni hastalarında üstbilişsel kapasitenin yetersiz olduğu bilinmektedir. Bu kapasitenin yetersiz olması konusunda yapılan araştırmalarda nörobilişsel performans, bağlanma özellikleri, aile tutumu, çocukluk çağı travmaları gibi etkenler ön plana çıkmaktadır. Bu etkenlerin şizofreni hastalarında  değerlendirildiği bir çok çalışma olmasına rağmen hastaların kardeşlerinin de dahil edilerek tüm faktörlerin ele alındığı bir çalışma bulunmamaktadır.
Amaç: Bu çalışma ile şizofreni hastalarındaki üstbiliş düzeyini belirlemek, kardeşleri ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırmak ve aynı zamanda şizofreni hastalarında üstbilişi etkileyen faktörleri incelemek hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: 35 şizofreni tanılı hasta ve  hasta kardeşi ile yaş, cinsiyet  açısından eşlenmiş  35 kişilik sağlıklı kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya katılan tüm deneklere sosyodemografik veri formu, ÜBÖ-30, WAIS-R sözcük dağarcığı alt testi, WCST, PANSS, BİÖ; ÇTÖ-28, YİYE-II, KAET-Ç, AİGÖ uygulanmıştır.
Bulgular  ve tartışma: Uygulanan tüm ölçeklerde hasta grubunun, sağlıklı kardeşlerine ve sağlıklı kontrol grubuna göre daha başarısız olduğu gözlenmiştir ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşmıştır. Ancak hasta kardeşi grubu ile sağlıklı kontrol  grubu arasındaki fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Şizofreni hastalarında nörobilişsel kapasite, güvensiz bağlanma, olumsuz veya olumsuz algılanan aile tutumu, çocukluk çağı travması üstbilişi etkileyen faktörler olarak saptanmıştır. 
Sonuç: Şizofreni hastalarında üstbilişsel kapasite sağlıklı kardeşlerine ve sağlıklı kontrol grubuna göre daha kötü saptanmıştır, üstbilişsel performansı etkileyen faktörlerin bilinmesi, üstbilişsel kapasitenin arttırılmasına yönelik girişimlerin hangi alanlarda olacağına yön verecek ve bu hastaların tedavi uyumundan sosyal yaşama adapte olmasına kadar birçok  alanda işlerlik kazanmasına öncülük edecektir.

Anahtar kelimeler: Üstbiliş, Şizofreni, Nörobiliş, Bağlanma

Abstract:
Background: The metacognitive capacity in patients with schizophrenia are known to be inadequate. Belong to the researches about this poor capacity, factors such as neurocognitive performance, binding characteristics, family attitudes, childhood trauma have come to the fore. Although a number of studies that evaluated these factors in schizophrenia patients, there is no study about discussing all the factors in siblings of patients with schizophrenia.
Aim: In this study, to determine the level of metacognition in schizophrenia patients, siblings and to compare them with healthy controls and aimed at the same time to examine the factors affecting metacognition in schizophrenia patients.
Material and Methods: 35 schizophrenic patients and their siblings age, gender matched control group of 35 healthy people were included in the study. Sociodemographic data form, MCQ-30, WAIS-R vocabulary subtest, WCST, PANSS, BIS, CTQ-28, ECR-II, EMBU-s, PBI scale has been applied to all subjects participating in the study.
Results:  Patients were found to be less successful than the healthy siblings and healthy controls and these differences reached statistical significance in all scales. But the difference between the healthy siblings group and the healthy control group did not reach statistical significance. Neurocognitive capacity, insecure attachment, negative or negatively perceived attitudes of family, childhood trauma has been identified as factors affecting metacognition in patients with schizophrenia.
Conclusions: Metacognitive capacity in patients with schizophrenia were more poorly than healthy siblings and healthy controls, knowledge of the factors affecting the metacognitive performance gives direction to initiatives that aimed at increasing the metacognitive capacity and will benefit  in many functional areas such as treatment compliance, social life adaptation of the patients. 

Keywords:Metacognition, Schizophrenia, Neurocognition, Attachment