Hellen mimarisinde aiol başlığının kökeni,gelişimi ve dağılımı
The Origin, development and distribution of the aeolic style in hellenic architecture
Yazar: İHSAN SABRİ ÇAKIR
Danışman: PROF. ERSİN DOĞER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Aiol Düzeninin sanatsal ataları, .Ö. geç ikinci binyılda genişçe yayılmıştır. Çiftvolütlü sütunsu formlar, hem çiçek hem palmetlerle birlikte kullanılmıştır ve birçok değişikbölgenin artistik repertuarını da kapsamaktadır. Tek bir bölgenin bütün bir stilistik varlıkolarak Aiol düzenini geliştirmiş olmadığı ortadadır. Ahşap ya da stükko bitkisel başlıklısütunlar Mısır'da on sekizinci sülaleye dayandırılabilir. Çünkü mezar boyamalarındabetimlenmişlerdir. Ama diğer bölgelerden daha geç kanıtlar, uygulamanın ortak olduğunuişaret eder. Bu motiflerin derece derece stilizasyonları ve en sonunda taş mimariyeuygulanmaları Demir Çağı ve sonrasında Aiol düzeniyle sonuçlanmıştır.Demir çağı desenleri formda büyük bir çeşitlilik gösterirken onları tek bir sanatsalilerleme yerine ilişkili bir dizi gelenek olarak göz önüne almak daha doğru olacaktır. Çiftvolütlü motifin taş mimariye kesin olarak ne zaman uygulandığı bilinmemektedir. Ama birçokkanıt, en muhtemel olasılık olarak Suriye-Filistin bölgesini işaret eder. En erken taş volütlübaşlıklar, .Ö. onuncu yüzyıl Megiddo örnekleridir. Kökenleri Filistin'in kuzeyindeki Fenikekentlerinde aranmalıdır. Kıbrıs'tan ve Fenike'nin batı Akdeniz kolonilerinden benzer volütdesenleri aynı sanatsal geleneğin ilerlediği yönü gösterirler.Hellen stilinin öncülleri .Ö. VII. yyın Yakın Doğu dizaynları arasında aranmalıdır.Eldeki kesin kaynaklar bilgimizin bu günkü seviyesiyle tam bir köken gösterememektedir,ancak birçok gösterge bu etkinin gelmiş olabileceği alanı daraltabilir. Filistin pilastr geleneği,listeden çıkarılabilir. Çünkü yapısal kullanılışı ve morfolojisi çok farklıdır. Mısır da resmindışına itilebilir. Batıdan ya da Myken'den bir hareket çok daha uygunsuzdur. Mezopotamyave ran'ın ise bu dönemde Hellen bölgeleriyle tarihsel bir bağlantısı yoktur. Her ne kadar dahageç zamanlarda Gordion'daki stilin ortaya çıkışı, hakkında bir şey bilmediğimiz bir gelenektasarlanmış olabileceğini ima etse de .Ö. VII. yy ya da VI. yydan çok az Anadolu volütdizaynı bilinmektedir. Her ne kadar bir Asur kökeni tamamen dışlanamazsa da, Yunanistan'ınbu volüt başlıkları Anadolu veya Kuzey Suriye'ye yakın bir bölgeden almış olması en uygunolasılıktır. Yunan sütunlarının form, mimari kullanım ve artistik stilleri nedeniyle en olasıteori küçük sanatlarla görünen doğu geleneklerinden alınmış olduğudur. Bu küçük sanatlarAsur saray kabartmalarındaki gibi pencere korkuluklarıdır. Bunlardan en çok pencerekorkulukları Geç Hellen stiliyle en yakın stilistik benzerlik gösterenlerdir.

Abstract:
The artistic antecedents of the Aeolic Style, were widely disseminated in the latesecond millenium B.C. Columnar forms with paired volutes were used with both flowers andpalms, and they were incorporated into the artistic repertories of many different regions. It isclear that no single area developed the Aeolic column as a complete stylistic entity. Columnswith floral capitals of wood or stucco can be traced to the eighteenth dynasty in Egyptbecause they were depicted in tomb paintings, but somewhat later evidence in other regionssuggest the practice may have been a common one. The gradual stylization of these patternsand their eventual application to Stone architecture resulted in the Aeolic Style of the ronAge and later.Since the designs from the Iron Age show a great diversity of form, it is surely betterto regard them as representing a series of related traditions instead of a single artisticprogression. We do not know exactly where the double volute motif was applied to the Stonearchitecture, but several evidence point somewhere in the Syro-Palestinian area as the mostlikely possibility. The earliest stone volute capitals are the tenth century B.C. specimens fromMegiddo. Their origin is most likely to be sought in the Phoenican cities to the North ofPaletsine. The similar volute designs from Cyprus and the Phoenicean collonies in the westernMediterranean surely represent aspects of the same artistic tradition.The antecedents of the Greek Style must be sought in Near Eastern designs of theseventh century B.C. while the exact source cannot be pinpointed out at the present level ofknowledge, several indications can narrow the area this influence must have come from. Thepilaster tradition from paletsine and elsewhere can be ruled out, becaose of its structurel usageand because its morphology is very different. Egypt can also be excluded from the Picture. Amovement from the west and Mycenaean survival seems very unlikely, and Mesopotomia andran appear to have had no close historical connections with Greece at this period. Very fewAnatolian volute designs are known from the seventh or eight century B.C., allthought yheappearance of the style at Gordion in later times could conceivably imply an earlier traditionwe know nothing about. t is most likely that the Greeks borrowed the volute capital fromsome nearby region in Anatolia or North Syria, allthought an Assyrian origin cannot becompletely ruled out. Because of the form, architectural usage, and artistic style of the earliestGreek columns, the most plausible theory is that they were derived from oriental traditionsvisible to us only in the minor arts, in tha Assyrian palace reliefs, and in ornamental windowbalustrades like those of the plaques illustrating the ?woman at the window?. Of theese, thewindow balustrades show the closest stylistic affinities with the later Greek style.