Selye'nin stres kuramı kapsamında gebelere dinletilen müziğin maternal fetal ve neonatal sonuçlara etkisinin incelenmesi
Analysis of the effects of music on maternal fetal and neonatal outcomes in pregnant women in the context of Selye's theory of stress
Yazar: ŞEYMA ÇATALGÖL
Danışman: PROF. DR. ESİN ÇEBER TURFAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Müzik = Music ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Selye'nin Stres Kuramı kapsamında gebelere dinletilen müziğin, maternal, fetal ve neonatal sonuçlarının incelenmesi amacıyla yapılmış, randomize kontrollü, tek körleme, deneysel bir araştırmadır.
Yöntem: Araştırma kapsamına 02.10.2017-13.04.2018 tarihleri arasında Balıkesir Atatürk Devlet Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum Polikliniği'ne başvuran ve araştırma kriterlerine uyan 36. gebelik haftasındaki (50 müdahale, 50 kontrol) kadınlar alınmıştır. Çalışmada kadınlara Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Süreklilik Kaygı Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği formları kullanılmış ve 36., 37. ve 38. gebelik haftalarında Nonstress testi uygulanmıştır. Test sırasında müdahale grubuna müzik dinletilmiş, kontrol grubuna rutin bakım verilmiştir. Nonstress Test uygulamaları öncesi ve sonrasında grupların yaşamsal bulguları, Görsel Kıyaslama Ölçeği ile kaygı, Durumluk ve Süreklilik Kaygı Ölçeği puan ortalamaları ve Nonstress Test bulguları değerlendirilmiştir. Travayda pupil dilatasyon, doğum sonu dönemde Durumluk Kaygı Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği puan ortalamaları değerlendirilmiştir.
Bulgular: Durumluk Kaygı Ölçeği ortalamaları açısından 36. 37. 38. gebelik haftalarındaki her üç uygulama sonunda, müdahale grubunun ortalaması kontrol grubuna ve uygulama öncesi döneme göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Kontrol grubunun birinci ve üçüncü uygulama sonundaki Durumluk Kaygı Ölçeği ortalamasındaki artış anlamlı bulunmuştur. Süreklilik Kaygı Ölçeği ortalamaları müdahale grubunda 38. haftada, 36. haftadaki ortalamalarına ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Müdahale grubunun uygulama sonrasındaki Görsel Kıyaslama Ölçeği değerlerindeki azalmanın, her üç uygulamada da istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu, kontrol grubunda, her üç dönemde de anlamlı değişim olmadığı görülmüştür. Yaşamsal bulguların değerlendirilmesinde, Nonstress Test uygulaması sonrasında (sistolik ve diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum ve oksijen saturasyonu) bulgularında müdahale grubunun lehinde istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar elde edilmiş, vücut sıcaklığı değişimleri açısından müdahale ve kontrol grubu lehinde bir sonuç tespit edilmemiştir. NST bulguları değerlendirmelerinde, bazal fetal kalp atım hızı bulguları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmazken, akselerasyon, fetal hareket sayısı ortalamaları, müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. İlk iki uygulamada reaktivite bulguları müdahale grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuş, üçüncü uygulamada gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir.
Doğum sonu Durumluk Kaygı Ölçeği ve Maternal bağlanma ölçeği puan ortalamaları gruplar arasında tüm uygulamalarda anlamlı farklılık göstermemiştir.
Sonuç: Çalışma sonucunda gebelere dinletilen müziğin kaygı düzeyini azalttığı, Nonstress Test bulguları ve yaşamsal bulgular üzerinde olumlu etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak; ebelerin ve hemşirelerin, obstetrik ve jinekolojik sağlık bakım uygulamalarında müziği kullanması önerilebilir.

Abstract:
Purpose: This research is a randomized controlled, single-blind, experimental study for the study of the maternal, fetal and neonatal results of music listened by pregnant women in context of Selye's stress theory.
Method: Women who applied to Balıkesir Atatürk State Hospital Obstetrics and Gynecology Outpatient Clinic between 02.10.2017-13.04.2018 in the 36th gestational week (50 intervention, 50 control) were included in the study. In the study, Descriptive Characteristics Information Form, Visual Analog Scale, State Anxiety Scale, Continuity Anxiety Scale and Maternal Attachment Scale forms were used for women and Nonstress test was performed at 36, 37 and 38 weeks of gestation.
During the test, the intervention group was listened to music and the control group was given routine care. Before and after Nonstress Test applications the vital findings of the groups were measured, anxiety with Visual Analog Scale and State Anxiety Scale score averages and Nonstress Test findings were evaluated. The mean scores of pupil dilatation in labor, State Anxiety Scale and Maternal Bonding Scale were evaluated in postpartum. 
Findings:  Regarding State Anxiety Scale mean scores in 36th, 37th and 38th weeks of pregnancy, the mean score of the intervention group was found to be significantly lower than the control group and the pre-application period in all three applications. The increase in the State Anxiety Scale score average after the first and third applications of the control group was found to be significant. Continuity Anxiety Scale score averages in 38th week in the intervention group were found signaficantly lower than score averages in 36th week and in control group. It is seen that the decrease in Visual Analog Scale values after the application of the intervention group was statistically highly significant in all three applications, in the control group there was no significant difference in all three periods. After the Nonstress Test (systolic and diastolic blood pressure, heart rate, respiration and oxygen saturation) results, statistically significant results were obtained in favor of the intervention group, no results were found in favor of intervention and control groups in terms of changes in body temperature. While Nonstress Test application there was no significant difference between groups in terms of baseline fetal heart rate, acceleration and the mean number of fetal movements were significantly higher in the intervention group compared to the control group. In the first two applications, reactivity findings were found to be significantly higher in the intervention group but no statistically significant difference was observed between groups in the third application.
State Anxiety Scale and Maternal Bonding Scale mean scores did not differ significantly between groups in all postpartum applications.
Conclusion: After the study, it was observed that the music, listened to pregnant women decreased the level of anxiety, had positive effects on Nonstress Test findings and vital findings. Based on these results; it is recommended that midwives and nurses should use music in obstetric and gynecological health care applications.