Modern Lübnan hikâyesinde tema (1943-1975)
Theme in modern Lebanese story (1943-1975)
Yazar: ÖZLEM ZÜLEYHA KURAN
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN AYTAÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Hikaye = Story ; Lübnan = Lebanon ; Tema = Theme

Özet:
Modern Lübnan Hikâyesinde Tema adlı bu çalışma, Lübnan'ın bağımsızlığını kazandığı 1943 yılı ile Lübnan iç savaşının başladığı 1975 zaman dilimini kapsamaktadır. Sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel şartların etkisi altında gelişim aşamasını tamamlayan Lübnan hikâyesi,  bu dönem aralığından önce makâmeler, tarihî ve sosyal içerikli romanlar, ilk hikâye denemeleri ile doğuşunu gerçekleştirmiştir. Batı edebiyatının taklidi görünümünde bir edebiyat anlayışının hâkim olduğu dönem, 1930'lu yıllardan itibaren millî bir edebiyat yaratma hayali kuran yazarlarca yerel rengine bürünmüştür. Bunu takip eden on yıl ki süreçten itibaren 1975 yılına kadar hikâye, yeni yönelimlerin, yeni arayışların ve Batı edebi akımlarının etkisi altında dünya ölçeğinde eserler üretmiştir. Bu dönemde "Sanat toplum içindir" anlayışının etkisi altında pek çok hikâye yazarı hikâyeyi etkin bir konuma taşımış, onun yarattığı özgür alanda söylemlerini rahatça dile getirmişlerdir. Bunun sonucu olarak; dönem hikâyelerinde Arap dünyasının siyasi sorunları, aşk, bireysel sorunlar, din adamlarının tutumlarına eleştiri, göç, kadın, köy ve gelenek, sınıf farklılığı, ulusal meseleler, yozlaşma ve diğer temalar gibi çok çeşitli temalar işlenmiştir. Bunun yanı sıra, dönem yazarları hikâyelerinde işledikleri temaların etkisini arttırmak adına hikâye kişilerinin psikolojik yapıları, düşünce dünyaları, sosyal konumları gibi özelliklerini anlatma, gösterme, diyalog, montaj, leitmotiv, geriye dönüş, iç çözümleme, iç monolog, bilinç akışı, özetleme ve mektup gibi anlatım teknikleriyle vererek anlatıma çeşitlilik katmışlardır.

Abstract:
This study, called Theme in Modern Lebanese Story, covers the between 1943, when Lebanon gained its independence and the 1975 period when the Lebanese civil war began. The Lebanese story, which completed its development stage under the influence of social, political, economic and cultural conditions, was born with maqamas, historical and social novels, and first story essays before this period. The period in which a literary understanding prevailed in the appearance of imitation of Western literature, has been transformed into a local color by writers who dream of creating a national literature since 1930s. After the next decade, until 1975, the story produced works across the world under the influence of new orientations, new searches and western literary movements. During this period, under the influence of "Art is for society", many story writers carried the story into an effective position and expressed their discourse freely in the free space it created.  As a result of this situation; the stories of the period covered various themes such as the political problems of the Arab world, love, individual problems, criticism of the attitude of the clergymen, migration, women, village and tradition, class differences, national issues, corruption and other themes. Besides, in order to increase the influence of the themes that the writers of the period in their stories, the features of the story people such as psychological structures, worlds of thought, social positions, such as telling, showing, dialogue, assembly, leitmotif, flashback, internal analysis, internal monologue, stream of consciousness, summarizing and letter by giving expression techniques have added diversity to the narration.