Yenidoğan hemşirelerinin yenidoğanda oksijen tedavisi ve uygulamalarına ilişkin bilgileri
Information about neonatal nurses' oxygen theraphy and applications
Yazar: BURCU AKTAŞ
Danışman: PROF. GÜLAY GÖRAK
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Oksijen = Oxygen ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity

Özet:
Yenidoğanlarda solunum sorunlarının tedavisinde oksijen uygulamaları önem taşır. Özellikle preterm bebeklerde oksijenin yüksek dozda ve kontrolsüz kullanımı Yenidoğan Retinopatisi (ROP), Bronkopulmoner Displazi (BPD) gibi hastalıklara neden olur. Araştırma; yenidoğan hemşirelerinin sıkça uyguladığı, özellikle prematüreler üzerinde uygun koşullarda uygulanmadığında olumsuz etkileri olan oksijen tedavisiyle ilgili kuramsal ve uygulama bilgilerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapıldı. Araştırmanın evrenini İstanbul il sınırları içerisinde bir vakıf üniversitesinin dört birimindeki yenidoğan servislerinde çalışan 60 hemşire, örneklemini ise evrenin tamamından gönüllü katılan 47 hemşire oluşturdu. Veriler, birinci bölümü hemşirelerin tanıtıcı özellikleri, ikinci bölümü literatürden yararlanılarak, uzmanların görüşü de alınan "Oksijen Tedavisinin Kuramsal ve Uygulama Bilgileri" anket formuyla elde edildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Tek Örneklem Kolmogorov Smirnov testi ile test edildi ve anlamlılık değerleri 0,05'den küçük olduğu için ileri düzey çözümlemelerde non-parametrik testler kullanıldı. Non-parametrik testlerden iki bağımsız değişken için Mann-Whitney-U testi, ikiden fazla bağımsız değişken için Kruskal Wallis, ilişki analizleri için ise Spearman's korelasyon katsayıları kullanıldı. Hemşirelerin "Oksijenin Kuramsal ve Uygulama Bilgileri" anket formuna verdikleri yanıtların bilgi puan ortalamaları 40 üzerinden 24,09 ±5,429 bulundu. En fazla alınan puanın 8,53 ± 2,544 ile "Oksijen Tedavisine İlişkin Kuramsal Bilgiler" alt boyutunda, en az alınan puanın 2,09 ± 1,080 ile "Yenidoğana Oksijen Uygulama" alt boyutunda olduğu görüldü. En fazla bilinen bilgi %74,5 (n=35) ile "Yenidoğana oksijen vermede kullanılan araç-gereçlerin aseptik koşullarda olması gerektiği", en az bilinen bilgilerin ise %42,6 (n=20) ile "Yenidoğanın arteryel kan gazı ve pulse oksimetre ölçümü ile oksijenin zararları" olduğu görüldü. "Oksijenin Toksisitesi" alt boyutu bilgi puanları 1 ile 6 arasında değişmekte olup, ortalaması 3,57 ± 1,298'dir. Hemşirelerin özellikle oksijen toksisitesi konularında istenilen bilgi düzeyinde olmamaları ROP ve BPD gibi hastalıklara zemin hazırlayacağından gerekli eğitimlerin (hizmet içi programları) uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Oksijen tedavisi, hemşirelik bakımı, retinopati

Abstract:
Oxygen applications are important in the treatment of breathing problems in newborns.  Particularly at high doses and uncontrolled use of the oxygen concentration in preterm infants causes diseases such as newborn Retinopathy (ROP), bronchopulmonary dysplasia (BPD). This research was performed to determine the theoretical and practical information about oxygen therapy that has negative effects if not applied in appropriate circumstances especially on prematurity by neonatal nurses, especially in order in a descriptive way. The population of the investigation has been created by 60 nurses employed in neonatal service in four branches of  a private university in provinces borde of İstanbul and also the sample of study was created by all population but only 47 of them were voluntary. Data were is First part of the questionnaire formed nurses' identifying characteristics, second part was prepared by utilizing the literature and was finalized on expert opinion (A "Theoretical and Practical Information of Oxygen Therapy" questionnaire. Compliance with the normal distribution of data tested with single sample Kolmogorov-Smirnov test and non-parametric tests were used in advanced analysis because of significant value is smaller than 0.05. The Mann-Whitney U test from non-parametric tests for two independent variables, Kruskal-Wallis for more than two independent variables, and Spearman's correlation coefficient for correlation analysis was used. Nurses' responses to the questionnaire information "Theoretical and Practical Information Oxygen"  mean scores was found 24.09 ± 5.429 over 40. The highest point was taken in "Pure Information on Oxygen Therapy" subscale as 8.53 ± 2.544, the lowest point was seen at "Neonate Oxygen Practices" subscale as 2.09 ± 1.080. The best known question was " Oxygen equipment used in neonate should be under aseptic conditions" with % 74.5 (n = 35) and the least known question was "newborn arterial blood gas and pulse oximetry measurements and the damage degree of oxygen "  with 42.6% (n = 20). "Toxicity of Oxygen" subscale information scores ranged from 1 to 6, the average was 3.57 ± 1.298.  In the absence of any knowledge level of nurses about oxygen toxicity issues should cause the diseases such as ROP and BPD, required trainings (hospital-service programs) should be implemented.

Key Words: Oxygen therapyh, nurses' care, retinopathy