Eğitim-istihdam ilişkisi bağlamında yükseköğretim programlarının değerlendirilmesi
Evaluating higher education in the context of the relationship between education and employment
Yazar: MEHMET YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TUNCER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim programları = Higher education programming ; Üniversiteler = Universities ; İstihdam = Employment

Özet:
Eğitim ve istihdam arasındaki ilişki, esas olarak bireyin ihtiyaç ve isteklerini karşılayabilmek amacıyla başlamıştır. Ancak özellikle son yıllarda teknolojik gelişmelerin etkisiyle üretim sürecinde ortaya çıkan değişiklikler, eğitim ve istihdam arasındaki ilişkileri daha da önemli hale getirmiştir.
Nitelikli işgücü, genellikle eğitim almış kişilerden oluşmaktadır. Üniversite eğitimine sahip olanlar, nitelikli işgücüne sahip olarak adlandırılmaktadır. Ancak üniversite mezunlarının; iş gücü ve istihdamda bu kadar önemli iken, ülkemizde genç nüfusun hem de nitelikli işgücü olarak kabul edilebilecek eğitimli insanların, yeteri kadar istihdam edilemediğini görmekteyiz. Özellikle, gelişmiş ülkelerde, genç ve nitelikli insanlara fazla sahip olmadıkları için açıklarını işgücü transferi ile kapatmaya çalışırlarken, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, hâlihazırda sahip oldukları bu faktörün kıymetini nedense fazla bilememektedirler.
Bu araştırmada kamu ve özel sektör açısından eğitim-istihdam ilişkisinin hangi boyutta olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmada, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişi güzel örnekleme yöntemi ile seçilen Fırat Üniversitesinden 253 öğrenci, 111 öğretim elemanı ile Elazığ İli özel sektör kuruluşlarında çalışan 109 kişi, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan 104 kişiye anket uygulanmıştır.   
Araştırmada elde edilen bulgulardan birkaçı şunlardır; 
•	Öğrenim görmekte olan öğrencilerin mezuniyet sonrası iş imkânları konusunda oldukça karamsar oldukları görülmüştür. 
•	Öğretim elemanları vermiş oldukları eğitimin kamu ve özel sektörde hem istihdam hem de eğitimlerinin yeterliliği konusunda cinsiyet, fakülte, bölüm, yaş ve ünvandeğişkenleri açısından anketin bazı maddelerinde istatistiki olarak anlamlı görüş farklılıkları olduğu belirlenmiştir. 
•	Özel sektörde işverenlerin diplomaya önem vermedikleri, kamu sektöründe ise diplomanın sadece işe alınmada bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırma sonucunda eğitim programlarının iş hayatının gerekleri ve bireyin beklentilerine göre şekillendirilmesi gereği bir kez daha ortaya çıkmıştır. Üniversitelerdeki uygulamalarının iş yaşamı için yeterli olmadığı uygulama içerikli derslerin bu açıdan gözden geçirilmesi önerilmektedir. Nitelikli ve rekabet edebilen bir işgücü için, yükseköğretim programlarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Kamu ve özel sektöre yönelik yapılan istihdamlarda, eğitim öncelikli olarak dikkate alınması gereken konudur. Bunun dışındaki etkenler eğitime oranla daha çok dikkate alınmamalıdır. Kamu ve özel sektörde ihtiyaç duyulan personel açığı eğitimli kişilerden karşılamalıdır. Eğitim programları teknolojik gelişmelere ayak uydurabilecek bir hale getirilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Eğitim, İstihdam, İşgücü, İşsizlik, Türkiye'de istihdam görünümü

Abstract:
The relationship between education and employment has started mainly to meet the needs and desires of the individuals. However, the changes in the production process under the influence of technological developments in recent years have made the relationship between education and employment more important.
Qualified labor force is usually composed of people who have received training. People with having university education are called as qualified labor force. However, while university graduates are so important in labor force and employment, the young people in our country as well as the educated people that can be considered as qualified labor force are recognized not to be employed sufficiently. In particular, as there are not so many young and qualified people in developed countries, these countries try to supply this deficit through labor force transfer. However it is unreasonable that the developing countries such as Turkey are not aware of the value of this factor they already have had.
This study aims to determine the extent of the relationship between education and employment in terms of public and private sectors. As a survey method, the survey was applied to 253 students and 111 lectures at Fırat University, 109 participants working at private and 104 working at public sectors in Elazığ through random sampling which is one of the methods of improbability. 
Here are certain findings of the study:
•	Students who are still studying at the university were recognized that they are pessimistic about employment opportunities after graduation.
•	There were meaningful differences between the opinions of lectures in certain items of the scale concerning both employment and the competency of education in public and private sectors in terms of gender, faculty, department, age and title variables.
•	It was identified that at private sector employers don't care about diplomas and at public sector diplomas are of importance only during recruitment. 
There search results showed once more that curriculum must be renewed regarding the requirements of business life and the individuals' expectations. It is recommended that as the applications at university were not sufficient for the business life, courses including applications should be revised. Higher education programs should be supported for a qualified and competitive labor force. Education is to be taken into consideration primarily in the employments of public and private sectors. The factors except education should not be regarded more than education. The staff needed for public and private sectors should be supplied with educated people. Curriculum should be developed as to keep face with technological developments. 

Keywords: education, employment, labor force, unemployment, employment outlook in Turkey.