Farklı iklim bölgelerindeki şehirlerde bazı iklim parametreleri ve biyokonfor değerlerinin mevsimsel değişimi ve haritalanması
Seasonal change and mapping of some climate parameters and bioconfor values in cities at different climate zones
Yazar: HOURIYAH ATEEYAH ALWIZRI ALAQOURI
Danışman: PROF. DR. BURAK ARICAK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Biyokonfor = Biocomfort ; Mevsimsel değişim = Seasonal variation ; İklim = Climate

Özet:
Geniş bir bölgede, çok uzun zaman içerisinde aynı kalan ortalama hava şartları olarak tanımlanan iklim, insanların fiziksel çevresini şekillendirdiği gibi ayrıca, sağlığını, mutluluğunu, psikolojisi, yaşam tarzı kısacası bütün hayatını etkileyen bir faktördür. İklim bileşenlerinden sıcaklık, yağış, nem ve rüzgâr hızı gibi çevre şartlarının, insanların kendilerini daha sağlıklı ve dinamik hissettikleri aralıklarda olması yani, bu değerlerin insanlar için uygun aralıklarda olması "biyoklimatik konfor" veya kısaca "biyokonfor" olarak isimlendirilir. İklimin, insan biyokonforu üzerindeki etkisinden dolayı insanların yaşamlarını sürdürdükleri fiziksel çevrenin tasarım ve planlanmasında öncelikle bölgedeki iklimi anlamak, değerlendirmek ve insanların kendilerini rahat hissedecekleri ortamı oluşturmak gerekmektedir. Ülkemiz bulunduğu coğrafik konum itibariyle üç ana iklim tipinin etkisi altındadır ve bu iklim tiplerinin gösterdikleri klimatik şartlar birbirinden oldukça farklıdır. Ayrıca bu iklim tiplerinin görüldüğü alanlarda topografik koşullar iklim bileşenlerinin önemli ölçüde farklılaşmasına sebep olabilmekte ve bu durum biyokonfor alanlarını şekillendirmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde farklı iklim tiplerinin hüküm sürdüğü alanlarda biyokonfor açısından uygun alanların nasıl şekillendiği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Akdeniz iklim tipinin hüküm sürdüğü bölgede Antalya ve Çanakkale, Karasal iklim tipinin hüküm sürdüğü bölgede Ağrı ve Malatya, Karadeniz iklim tipinin hüküm sürdüğü bölgede ise Samsun ve Rize illerinin uzun dönemlik meteorolojik verileri kullanılarak biyokonfor açısından uygun alanlar mevsimsel ve yıllık bazda belirlenmiştir. Çalışma sonucunda çalışmaya konu illerde görülen iklim tipleri ve buna bağlı olarak iklim parametreleri arasında büyük oranda fark olduğu, benzer şekilde aynı iklim tipinin hâkim olduğu iller arasında da önemli ölçüde fark bulunabildiği belirlenmiştir. Ayrıca, farklı iklim bölgeleri ve farklı illerde biyokonfor açısından uygun alanların oluşmasını engelleyen iklim bileşenlerinin farklılık gösterebildiği, topografyanın da biyokonfor alanlarını önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
The climate, defined as the average weather conditions that remain the same in a large region for a very long time, shapes the physical environment of people, as well as a factor that affects their health, happiness, psychology, lifestyle, in short, their whole life. December of the climatic components, environmental conditions such as temperature, precipitation, humidity and wind speed are in the ranges where people feel healthier and more dynamic, that is, these values are in the appropriate december for people are called "bioclimatic comfort" or "bioconfor" for short. In the design and planning of the physical environment in which people live due to the influence of climate on human bioconforum, it is necessary first of all to understand, evaluate the climate in the region and create an environment where people will feel comfortable. Our country is under the influence of three main climate types due to its geographical location, and the climatic conditions shown by these climate types are quite different from each other. In addition, topographical conditions in the areas where these climate types are observed can cause significant differentiation of climate components, and this shapes the bioconfor areas. In this study, it was tried to determine how the appropriate areas in terms of bioconfor are shaped in the areas where different climate types prevail in our country. For this purpose, Antalya, and Çanakkale in the region of the reigns of the Mediterranean climate, continental climate prevails in the region where the type of pain and Malatya, Samsun, Black Sea climate and the region of Rize province in the reigns of long-term seasonal and meteorological data in the appropriate fields on an annual basis in terms of using biyokonfor were determined. Study after study in the subject there is a big difference between climate and climate parameters, similarly dominated provinces where can be found a significant difference between the same type of climate have been identified. In addition, it was determined that the climatic components that prevent the formation of suitable areas in terms of bioconfor in different climatic zones and different provinces may differ, and the topography also significantly affects the bioconfor areas.