Kültürel miras turizmi açısından Gelibolu Yarımadası'nda bulunan yabancı savaş mezarlıkları
Foreing war cemeteries on the Gallipoli Peninsula for cultural heritage tourism
Yazar: SITKI TIKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ HALUK ERDEM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Gelibolu Yarımadası = Gallipoli Peninsula ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Mezarlar = Graves ; Mezarlıklar = Cemeteries ; Yabancılar = Foreigners ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
25 Nisan 1915 tarihinde İtilaf Devletlerine ait birliklerin çıkarma harekâtı ile başlayan Çanakkale Muharebeleri, 9 Ocak 1916 tarihinde yine İtilaf birliklerinin Gelibolu Yarımadası'nı tahliye etmesi ile son bulmuştur. Yaklaşık sekiz buçuk ay süren muharebelerde her iki taraftan da binlerce kayıp verilmiştir. Yayınlanan belgelere göre tarafların ne kadar kayıp verdiklerine dair kesin bilgiler tespit edilememiştir. Savaş alanlarında kalan cesetlerin çoğu kimlik tespiti dahi yapılamadan mezarlıklara gömülmüştür. 
Gelibolu Yarımadası savaş alanlarında Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan işgal yıllarında İngiliz Savaş Mezarlıkları Komisyonu'nca yabancı savaş mezarlıklarının inşa ve yapım işleri tamamlanmıştır. Günümüzde Gelibolu Yarımadası üzerinde I. Dünya Savaşı'na İngiltere ve Fransa adına katılarak hayatını kaybeden birçok askere ait mezar bulunmaktadır. Muharebelerin üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen yabancı savaş mezarlıkları hala yerli ve yabancı turistler tarafından ziyaret edilmeye devam edilmektedir. 
Bu çalışmada kültürel miras turizmi açısından Gelibolu Yarımadası'nda bulunan yabancı savaş mezarlıkları incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında Gelibolu Yarımadası'nda bulunan yabancı savaş mezarlıkları hakkında literatür taraması ile saha araştırması yapılmıştır. İkinci aşamada yarımada üzerindeki yabancı savaş mezarlıklarına yönelik Çanakkale ilindeki konaklama istatistikleri ve ortalama kalış sürelerine ilişkin son beş yılın verileri toplanmıştır. Son aşamada toplanan bu veriler ışığında bölgede bulunan yabancı savaş mezarlıklarının bölge ve ülke turizmine katkısının araştırılması amacıyla beş farklı turizm uzmanı gruptan görüşme yöntemiyle alınan veriler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler neticesi kazanılan farklı bakış açıları ile bölgenin kültürel miras turizmine katkı sağlanabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Çanakkale Muharebeleri, Kültürel Miras Turizmi,  Yabancı Savaş Mezarlıkları,

Abstract:
The Gallipoli Campaign which started at 25 April 1915 in the landing operation of the Allied troops on 25 April 1915, ended on 9 January 1916 as as result of the evacuation of the Gallipoli Peninsula. Thousands of casualties were lost from both sides in battles lasting approximately eight and a half months. Based on the published documents, no precise information as to how much loss has been incurred on both sides could not be determined. While most of the bodies were buried in cemeteries without identification
During the occupation years which started after the Armistice of Mondros in Gallipoli Peninsula battlefields, the construction of foreing war cemeteries commenced by the Commonwealth War Cemeteries Commission. Today, on the Gallipoli Peninsula, there are many graves belonging to soldiers who lost their lives by participating in World War I  in the name of England and France. Despite many years of communication, foreing war graveyards still being visited by local and foreing tourists.
In this study foreing war cemeteries on the Galllipoli Peninsula were evaluated for cultural heritage tourism. In the first stage of this study literature survey was conducted on foreign war cemeteries in the Gallipoli Peninsula. In the second stage, the statistics of the last five years on the accommodation statistics and the average length of stay in the province of Çanakkale for the foreign war cemeteries on the peninsula were collected. Finally of these data obtained from five different tourism expert groups were analyzed in order to investigate the contribution of foreign war graveyards in the region to the tourism of the region and the country. As a result of the data obtained, it will be possible to contribute to the cultural heritage tourism of the region with different points of view.
Keywords: Gallipoli Campaign, Culturel Heritage Tourism, Foreign War Graves.