Pırlak ırkı koyunlarda östrus senkronizasyonu ve farklıdozlarda PMSG uygulamasının çoğul doğuma etkisi
Oestrus synchronization in pirlak ewes and the effect ofdifferent doses of PMSG application on multiple births
Yazar: ÖZGÜR AYDIN
Danışman: PROF. DR. FETİH GÜLYÜZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, aşım sezonundaki Pırlak ırkı koyunlarda, intravaginal sünger uygulamasını takiben üç farklı doz PMSG enjeksiyonunun, östrusları senkronize etme ve çoğul doğum oranı üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlandı.
Materyal olarak, Antalya ili Korkuteli ilçesi Yelten mahallesinde yetiştirici elinde bulunan, 2-3 yaşlı ve kondisyonları benzerlik gösteren 40 baş Pırlak ırkı koyun ile doğal aşım yapması amacıyla da aynı ırktan 7 baş damızlık koç kullanıldı. Koyunların östrus senkronizasyonu için progesteron preparatı olarak 60 mg medroksiprogesteron asetat içeren intravaginal sünger ESPONJAVET® (60 mg MAP, HIPRA) ve çoğul doğuma etkisini gözlemlemek amacıyla da serum gonadotrophin preperatı olarak OVISER flakon (PMSG, HIPRA) uygulandı. Sürünün ultrasonografi cihazıyla (Mindray DP-10, 5 Mhz; Çin) taranması sonucunda gebe olmayan hayvanlardan rastgele 40 koyun belirlendi. Bunların 10'una sadece vaginal sünger takılırken (KG), 1.gruba (n:10) vaginal sünger + 600 IU PMSG (DG1), 2. gruba (n:10) vaginal sünger + 650 IU PMSG (DG2) ve 3.gruba (n:10) ise vaginal sünger + 700 IU
PMSG (DG3) uygulandı. Çalışmada sünger uygulamasının başladığı ilk gün 0. gün olarak belirlendi. Tüm gruplara uygulanan intravaginal süngerler 10 gün sonra çıkartıldı. Deneme gruplarında bulunan koyunlara kas içi yolla PMSG enjeksiyonları yapıldı. PMSG enjeksiyonunu takip eden 48. saatten itibaren, östrusta olan koyunlar arama koçlarıyla belirlenerek doğal aşımla tohumlandı. Gebelik ve çoklu gebelik muayenesi, aşımı takiben 33. gün trans abdominal bölgeden mikrokonveks prob kullanılarak real time B mod ultrasonografi cihazı ile yapıldı. Gebelik ve çoğul doğum sayısı ise doğumu takiben doğrulandı. Bütün gruplarda (KG, DG1, DG2 ve DG3) östrus oranları; % 60-% 70; östrus gösteren koyunların gebelik ve doğum oranları % 100 çoğul doğum oranları sırasıyla % 14,28, % 16,66, % 57,14 ve % 28,57; DKBDK sayıları ise 1,14, 1,16, 1,71 ve 1,28 olarak tespit edildi. Grupların östrus, gebelik, doğum ve çoğul doğum oranları ile DKBDK sayıları birbirine benzer bulundu. Fisher's Exact Test ile yapılan analiz
sonucu, gruplar arasında tekli ya da çoğul doğum sayıları bakımından istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunamadı (P>0.05). Sonuç olarak; tez çalışmasında elde edilen verilere göre dört gruptaki reprodüktif parametreler birbirine benzemektedir. Araştırma, Antalya ilinde halk elinde yetiştiriciliği yapılan üreme sezonundaki Pırlak ırkı koyunların, bazı reprodüktif parametrelerini bildiren ilk çalışmadır. Bu çerçevede, sahada uygulama yapacak sektör paydaşları için Pırlak ırkı koyunlara 10 gün süreyle uygulanacak intravaginal
süngerlerin çıkarılması sonrası yapılan 650 IU PMSG enjeksiyonunun çoğul doğumlarda daha etkili olabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine effects of intravaginal sponge and different doses of PMSG injections following removal of intravaginal sponge on oestrus synchronization and multiple births in Pirlak ewes during oestrus season. Possessing the same conditions, a total of 40 ewes and 7 rams belonging to Pirlak breed at 2-3 of age raised by small farmers in Yelten Village, Korkuteli District, Antalya were used as material for natural mating. ESPONJAVET® intravaginal sponge (60 mg MAP, HIPRA) containing 60 mg medroxy progesterone acetate was applied for oestrus synchronization, while OVISER flacon (PMSG, HIPRA) was used as a serum gonadotropin preparation to observe its effects on multiple births in ewes. By screening ultrasonography device (Mindray DP-10, 5 Mhz; China), 40 non-pregnant ewes were chosen randomly among. Among chosen animals, only intravaginal sponge was placed to 10 ewes (CG), while 10 ewes were subjected to intravaginal sponge + 600 IU PMSG injection (EG1); 10 ewes were subjected to intravaginal sponge + 650 IU PMSG injection (EG2); 10 ewes were subjected to intravaginal sponge + 700 IU PMSG injection (EG3). In the present study, the first day of sponge application was determined as 0. day. Intravaginal sponges applied to all groups were removed 10 days later. Intramuscular PMSG injection was applied to all Experiment Groups (EGs). From the 48th hour following PMSG injection, the ewes in oestrus detected by teaser rams and inseminated by natural mating. Pregnancy and multiple pregnancy diagnosis were carried out from trans abdominal region on 33. day by using real time B mode ultrasonography device with micro-convex probe. In all groups (CG, EG1, EG2 and EG3) oestrus rate was between %60-70; pregnancy and birth rate of ewes showing oestrus was %100; multiple birth rate was %14,28, % 6,66, %57,14 and % 28,57, respectively, while NLPLE value detected as
1,14, 1,16, 1,71 ve 1,28. Similar values were detected in groups in terms of oestrus, pregnancy, rate of both birth and multiple births together with NLPLE value. As a result of Fisher's Exact Test analysis, no statically significant differences were found among the groups in terms of the number of single or multiple (P>0.05).
In conclusion, reproductive parameters were similar among the groups according to the results of the present study. This research is the first study reporting some reproductive parameters in breeding season in Pirlak ewes raised by public in Antalya province. In this regard, it is observed that applying 650 IU PMSG injection after removal of intravaginal sponge for 10 days will be more effective for ones intending to conduct application in the related field in terms of multiple births in Pirlak ewes.