Atdişi mısır kendilenmiş hatları ile tatlı mısır kendilenmiş hatlarının F2 generasyonunda bazı agronomik ve kalite özeliklerinin kalıtımlarının belirlenmesi üzerinde araştırmalar
Investigations on determination of some agronomic and quality specifications of inheritance in F2 generation of hybrids dent corn inbred lines with sweet corn inbred lines
Yazar: İBRAHİM HALİL ÖNCELER
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER TOSUN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, 4 adet tatlı mısır kendilenmiş hattı ve 2 adet atdişi mısır kendilenmiş hattının çoklu dizi (line x tester) yöntemine göre melezlenmesi sonucu elde edilen 8 adet F1 ve F2 generasyonu ile 6 adet kendilenmiş ebeveyn hattında bazı agronomik ve kalite özelliklerinin kalıtımlarını belirlemek ve ebeveynlere ait genel kombinasyon güçleri ile melezlere ait özel kombinasyon güçlerinin tespit edilmesi sayesinde uygun melez kombinasyonlarının ve ebeveynlerin saptanması amacıyla yapılmıştır.

Araştırmada, 2012 yılında ebeveynler arasında melezleme işlemleri, 2013 yılı ana ürün döneminde F1'lerin üretimi ve bunların kendilenmesi işlemleri, ikinci ürün döneminde ise F2'lerin üretimi gerçekleştirilmiştir. Denemeler Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünün deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada tane verimi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, kavuzlu koçan ağırlığı, kavuzsuz koçan ağırlığı, koçan uzunluğu, koçan çapı, kaçanda tane sayısı, sömek ağırlığı ve sömek çapı özellikleri incelenmiştir.

Araştırma sonuçlarında, F1 ve F2 generasyonlarında incelenen tüm özelliklerde genel olarak eklemeli olmayan dominant gen etkisinin hakim olduğu, ebeveynlere ait genel kombinasyon gücü etkilerinin önemli olduğu ve farklı kökenli hatların melezlenmesi ile yüksek bir heterotik etkinin ortaya çıktığı görülmüştür. Ayrıca yüksek heterosis gösteren genotipler ile geliştirilen tatlı mısır x atdişi mısır hibritleri kullanıldığında arzu edilen, yüksek verim ve diğer agronomik özelliklere sahip çeşit adaylarının elde edilebileceği anlaşılmaktadır. İncelenen tüm karakterler birlikte değerlendirildiğinde, TM-2 ebeveyninin, tane verimi, kavuzlu koçan ağırlığı, kavuzsuz koçan ağırlığı, koçan çapı, koçanda tane sayısı, sömek ağırlığı ve sömek çapını, TM-1 ebeveyninin ise bitki boyu, ilk koçan yüksekliği ve koçan uzunluğu özelliklerini döllerine yüksek oranda aktarabilme yeteneğine sahip oldukları ve bu amaçla gelecekte ıslah çalışmalarında kullanılabilecekleri, TM-2 x AD-1 melez kombinasyonunun ise incelenen tüm özellikler açısından ümitvar hibrit kombinasyonu oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The research was carried out to determine the inheritance of some agronomic and quality characteristics of 6 inbred parental lines and 8 F1 and F2 generations obtained by hybridization of 4 inbred sweet corn lines and 2 inbred dent corn line according to the multiple line (line x tester) method and suitable hybrid combinations and parents by identifying the general combining ability of parents and the specific combining ability of the hybrids.

In the research was performed to hybridization processes between parents in 2012, the production of F1s and their self-processes in the main product period,  the production of F2s in the second product period in 2013. Experiments were established in Ege University Faculty of Agriculture Department of Field Crops Department's Research Field with 3 replications according to randomized block design. In this study, grain yield, plant height, height of first ear, husked ear weight, unhusked ear weight, ear lenght, ear diameter, grain number per ear, bare cob weight and bare cob diameter were investigated.

In the results of the research, it was seen that generally of the dominant gene effect which are non-additive, were dominant in all the traits examined in F1 and F2 generations, the effects of general combining ability of parents were significant and a high heterotic effect emerged by crossing lines of different origin. It is also understood that if sweet corn x dent corn hybrids developed from high heterosis-producing genotypes are used, it is possible to a variety of candidates have desirable, high yield and other agronomic characteristics. When all the characters examined were evaluated together, grain yield, husked ear weight, unhusked ear weight, ear diameter, grain number per ear, bare cob weight and bare cob diameter characters of TM-2 parent and plant height, height of first ear and ear lenght characters of TM-1 parent have capable transferring of its characters to offspring's in high rates, and it is concluded that for this purpose they can be used in breeding studies in the future, TM-2 x AD-1 hybrid combination was formed promising hybrid combinations in terms of investigated all characters.