Canlı hepatik donörlerde portal ven varyasyonlarının bt anjiografi ile değerlendirilmesi
CT angiographic evaluation of portal vein variations in liver transplant donors
Yazar: MURAT OYNAK
Danışman: PROF. DR. ADNAN KABAALİOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Hepatit = Hepatitis ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Portal ven = Portal vein ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Karaciğer transplantasyonu, karaciğer yetmezliği olan hastaların tedavisindeki
yakın geçmişteki en büyük gelişmelerden biridir. Canlı donörden sağ lob
transplantasyonunda portal ven varyasyonlarının bilinmesi hem alıcı hem de donör
sağkalımı açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, merkezimize canlı
vericiden karaciğer nakli için başvuran hastalarda portal ven varyasyonlarının
görülme sıklığını ve hangi varyasyonların daha çok saptandığını, pre-operatif
değerlendirme sırasında çekilen karaciğer bilgisayarlı tomografi anjiografi (BTA)
görüntülerini retrospektif olarak değerlendirerek ortaya koymaktır.
Çalışmaya Temmuz 2014-Aralık 2015 tarihleri arasında canlı vericiden
karaciğer transplantasyonu için donör olarak opere edilecek olan, preoperatif rutin
karaciğer BT anjiografileri Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim
Dalı'nda çekilmiş 100 organ vericisi dahil edilmiştir. Portal venöz sistem
varyasyonlarının sınıflaması için ana portal venin sol portal ven (LPV) ve sağ portal
vene (RPV) ayrılması, bunu takiben RPV'nin sağ anterior ve sağ posterior dallara
ayrılması tip I; ana portal venin LPV, sağ anterior ve sağ posterior portal vene
trifürkasyonu tip II; ana portal venin LPV ile sağ anterior portal venin köken aldığı
ortak bir kök ve sağ posterior dala ayrılması tip III olarak kabul edildi. Ayrıca
RPV'nin, segment 6 dalının RPV'den ayrı çıkması, segment 7 dalının RPV'den ayrı
çıkması, segment 6 ve 7 dallarının ikisinin birden RPV'den ayrı çıkması, sağ portal
ven trifürkasyon ya da kuadrifikasyonu varyasyonları da ayrıca değerlendirildi.
Hastalarımızın 80 tanesinde portal ven (%80,0) tip I; 8 tanesinde (%8,0) tip II;
12 tanesinde (%12,0) ise tip III olarak bulundu. Tip I portal ven izlenen hastaların
(n=80) 9 tanesinde (%11,25) sağ portal vende varyasyon izlendi. Saptanan sağ portal
ven varyasyonları, 1 hastada (%1,25) sağ portal venin kuadrifikasyon; 3 hastada
(%8,75) ise sağ portal venin trifükasyonu (Şekil 4.5); 1 hastada (%1,25) segment 6
dalının sağ portal venden ayrı çıkışı; 3 hastada (%3,75) segment 7 dalının sağ portal
venden ayrı çıkışı; 1 hastada (%1,25) hem segment 6, hem de segment 7 dallarının 
47
sağ portal venden ayrı çıkışı idi. Varyasyonlar arasında yaş ortalamaları ve
cinsiyetlere göre anlamlı farklılık saptanmadı.
BTA, portal ven anatomisinin preoperatif değerlendirmesi için kabul görmüş
bir yöntemdir. Portal ven varyasyonlarının, özellikle canlı donörden karaciğer
transplantasyonu öncesinde bilinmesi cerrahi yaklaşımın belirlenmesi ve
komplikasyonların azaltılması için önemlidir.

Abstract:
CT Angiographic Evaluation of Portal Vein Variations in Liver Transplant
Donors
Liver transplantation is one of the most important advances in treatment of
patients with liver failure. Preoperative knowledge of portal vein variations is
essential during transplantation surgery for both donor and recipient survival. The
purpose of this study is to determine the prevalence of portal vein variations and
which variations are encountered more commonly in patients applying to our
institution for liver transplantation from live donor by retrospectively evaluating their
preoperative hepatic computed tomography angiographies (CTA).
In the study, 100 liver donors who were to undergo liver transplantation and
had preoperative liver CTAs taken in Akdeniz University Hospital Department of
Radiology between July 2014-December 2015 were included. Portal venous system
variations were classified as follows: Main portal vein dividing into left portal vein
(LPV) and right portal vein (RPV), following which RPV branches into right anterior
and right posterior branches (Type I), trifurcation of main portal vein to left, right
anterior and right posterior portal veins (Type II), main portal vein dividing into right
posterior branch and a common trunk giving rise to the LPV and right anterior
branch (type III). Besides these, RPV variations of origin of segment 6 branch
separate from RPV, origin of segment 7 branch separate from RPV, origin of both
segment 6 and 7 branches separate from RPV, RPV trifurcation or quadrification
were also evaluated.
Out of 100 patients, 80 (80,0%) had type I; 8 (8,0%) had type II and 12
(12,0%) had type III portal vein. Out of 80 patients with type I portal vein, there were
9 (11,25%) with RPV variations: 1 (1,25%) RPV quadrification; 3 (8,75%) RPV
trifurcation; 1 (1,25%) origin of segment 6 branch separate from RPV; 3 (3,75%)
origin of segment 7 branch separate from RPV; 1 (1,25%) origin of both segment 6
and 7 branches separate from RPV. There was no statistically significant difference
with respect to age or sex among portal vein variations.
49
CTA is an established imaging modality to evaluate portal vein variations prior
to surgery. Preoperative knowledge of portal vein variations before liver
transplantation from live donor is essential to determine the correct surgical approach
and reduce complications.