Olay yerinden elde edilen çeşitli vücut sıvılarının FTIR ile kimliklendirilmesi ve zamana bağlı değişimler
Identification of various body fluids obtained from the scene with FTIR and their time-dependent changes
Yazar: SHABNAM MAHARRAMLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÜNSAL SAPAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Adli bilimler olay yerinde başlar ve bizi faile götürecek en önemli maddi deliller olay yerindedir. Olay yerinden elde edilen biyolojik materyallerin analizi son derecede önemlidir ve güncel yaklaşımlarla bu analizlerin daha iyi noktalara taşınması mümkündür.
İşlenen suçun içeriğine bağlı olarak olay yerinde bulunan bir vücut sıvısı suç ile delil arasında bağlantı kurmada önemli bilgiler sağlar. Bu nedenle adli bilimlerde vücut sıvılarının tanımlanması önemli yer kaplar. Vücut sıvılarının tanımlanması için geçmişte serolojik ve mikroskobik incelemeye dayalı testler geliştirilmiştir. Geliştirilmiş olan testlerin birçoğu günümüzde de vücut sıvılarının tanımlanmasında kullanılmaktadır. Geleneksel tanımlama metotları olarak adlandırılan bu testler çoğunlukla spesifik değildir ve her test için ayrı örnek ve ayrı çalışma gerekir.
Bu çalışmada olay yerinden elde edilen çeşitli vücut sıvılarının spektroskopik bir analiz yöntemi olan Fouirer Transform Infrared Spektrofotometre ( FT-IR) ile kimliklendirilmesi ve zamana bağlı değişimleri incelenmiştir. Çalışmada 20 gönüllü kişiden alınan 4 farklı vücut sıvısı lekeleme yapılarak çalışılmıştır. Hazırlanmış örnekler 7 farklı zaman parametresinde bekletilmiştir.
Bu çalışma sonucunda olay yerinden gelen örneklerin serolojik testler yerine sarf malzemesiz FTIR spektroskopisi kullanarak kimliklendirilmesi, çalışmada kullanılan vücut sıvılarının içerisindeki bileşenlerden yola çıkarak yaş tayininin yapılabilmesi ve örnek kaybı yaşamadan aynı numunelerden DNA izolasyonu yapılması hedeflenmiştir. Bu hedefler doğrultusunda FT- IR  Spektroskipisi  kullanılarak  kan,  seminal  sıvı  ve  tükürük  örneklerinin  tanımlanması 
yapılabilmiştir. Ancak tükürük ve semen karışımının ayırt edilmesinin mümkün olmadığı belirlenmiştir.
Ayrıca zamana bağlı değişim çalışması ile kan, seminal sıvı ve tükürük örneklerinin zamanla bozulması sonucu fonksiyonel grup bağ yapılarının kaybının FT-IR spektroskopisinde absorbans düşüklüğü olarak tespit edilebildiği belirlenmiştir. Özellikle kan için Amid I, tükürük ve seminal sıvı için Amid A fonksiyonel grubundaki azalmalar belirleyici olup bu gruplar üzerinden ilgili vücut sıvısının yaşı hakkında yorum yapılabileceği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Adli Bilimler, Adli Genetik, Vücut sıvılarının kimliklendirilmesi, FT- IR'de vücut sıvıları tayini, vücut sıvılarının yaş tahmini

Abstract:
Forensic science starts at the scene and the most important material evidence that will lead us to the perpetrator is at the science. The analysis of biological materials obtained from the crime scene is extremely important and it is possible to move these analyzes to better points with up- to-date approaches.
Depending on the content of the crime committed, a body fluid at the scene provides important information in establishing a link between crime and evidence. For this reason, it is important to define body fluids with the help of forensic analysis in forensic sciences. In the past, tests based on serological and microscopic examination have been developed to identify body fluids. Many of the developed tests are still used in the definition of body fluids today. These tests, which are called traditional identification methods, are mostly non-specific and each test requires a separate sample and separate study.
In this study, the identification of various body fluids obtained from the scene by Fouirer Transform Infrared Spectrophotometer (FTIR), which is used in a spectroscopic analysis method, and their time-dependent changes are examined. In the study, 4 different body fluids taken from 20 volunteers were stained on the condition that 10 samples in each body fluid. The prepared samples were waited in 7different time parameters.
As a result of this study, the samples coming from the scene were used instead of serological tests identification using material-free FTIR spectroscopy, the body used in the study age determination based on the components in the fluids and sample loss DNA isolation from the same samples is aimed without living.
In line with these goals, it was possible to identify blood, seminal fluid and saliva samples using the FT-IR Spectroscopic. However, it was determined that it was not possible to distinguish the saliva and semen mixture.
In addition, it was determined that the loss of functional group bond structures as a result of the deterioration of blood, seminal fluid and saliva samples over time can be detected as low absorbance in FT-IR spectroscopy with time-dependent change study. In particular, decreases in the functional group of Amid I for blood and Amid A for saliva and seminal fluid are determinative, and it has been determined that interpretations can be made about the age of the relevant body fluid over these groups.

Keywords: Forensic Sciences, Forensic Genetics, Identification of body fluids, Determination of body fluids in FT-IR, Age estimation of body fluids