Prematüre ve term bebeklerde erken dönem öz düzenlemenin (ağlama, uyku ve beslenme) değerlendirilmesi
Evaluation of self-regulation (crying, sleeping and feeding) in premature and term infants
Yazar: AYŞE NUR COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ELİF NURSEL ÖZMERT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağlama = Crying ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Uyku = Sleep

Özet:
Öz düzenleme (self regulation), kişinin kendi amaçları doğrultusunda, biliş, duygu, eylem ve çevre özelliklerini hedef alan; çok bileşenli, yinelenen ve öz yönetimle kazanılan işlemlerdir. Çocukluk ve adölesan dönemde öz düzenlemenin geliştirilme derecesi, hayatta başarı ve mutluluğu büyük oranda öngörmektedir. Bu çalışmada amaç prematüre ve term bebeklerde 3., 6. ve 12. aylarda öz düzenleme problemlerinin prevelansını belirlemek; doğum öncesi ve sonrasında öz düzenleme problemlerinin ipucu olabilecek belirleyicileri araştırmak ve yaşamın ilk 6 aydında öz düzenleme problemi olan bebeklerin 1 yaşında öz düzenleme problemlerinin sıklığını belirlemektir. Çalışma, ulusal tek merkezli prospektif, tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma Şubat 2018 ile Mayıs 2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Gelişimsel Pediatri Polikliniğinde çok prematüre (ÇP) 50, orta prematüre (OP) 26, geç prematüre (GP) 50 ve kontrol grubu term 48 olmak üzere toplam 174 bebek ile yapıldı. Erken dönem öz düzenleme problemleri ağlama, uyuma ve beslenme problemleri ve birden fazla problemin aynı anda olması çoklu öz düzenleme problemi olarak tanımlandı. Annede depresyon tarandı, bebeklerin gelişim değerlendirmeleri ve nörolojik muayeneleri yapıldı. Üçüncü ayda bebeklerin %83,3'ünde, 6. ayda %71,8'inde ve 12. ayda ise %67,2'sinde herhangi bir öz düzenleme problemi; 3. ayda bebeklerin %8,6'sında, 6. ayda %4,5'inde ve 12. ayda %5,2'sinde ağlama problemi; 3. ayda bebeklerin %77,6'sında, 6. ayda %69,0'unda ve 12. ayda %64,9'unda uyku problemi; 3. ayda bebeklerin %24,1'inde, 6. ayda %20,1'inde ve 12. ayda %10,6'sında beslenme problemi vardı. Üçüncü, 6. ve 12. aylarda ağlama ve uyku problemlerinde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Fakat 3. ayda term ve geç prematüre (GP) bebeklerde beslenme problemi daha sık iken, 12. ayda ÇP ve OP bebeklerde beslenme problemi daha sıktı. Annenin stresinin artması, erkek cinsiyet, annenin genç olması, ÇP olmak, nörogelişimin etkilenmesi, bebeğin gelişme geriliği ağlama problemi riskini arttırdı. Annenin stresinin artması, nörogelişimin etkilenmesi, beslenme problemi, bebeğin gelişime geriliği uyku problemi riskini arttırırdı. Annenin stresinin artması, kız cinsiyet, ÇP olmak, nörogelişimin etkilenmesi, uyku problemi, bebeğin gelişime geriliği beslenme problemi riskini arttırırdı. ÇP bebeklerin annesinde depresyon diğer gruplardaki bebeklerin annelerine göre daha sıktı ve beslenme problemi ile ilişkili bulundu. Üçüncü ayda uyku problemi varlığı 12. ayda uyku problemi ile ilişkili bulundu. Üçüncü ve 6. ayda beslenme problemi varlığı 12. ayda beslenme problemi ile ilişkili bulundu. Üçüncü ayda ağlama problemi varlığı ve 6. ayda uyku veya beslenme problemi varlığı bebeklerde 12. ayda çoklu öz düzenleme problemi riski arttı. Sonuç olarak prematüre ve term bebeklerde erken dönem öz düzenleme problemleri sık görülmektedir ve anne bebeğin bu sorunları açısından, stresi skoru ve depresyon açısından mutlaka değerlendirilmeli ve sorgulanmalıdır.

Abstract:
Self-regulation, in accordance with one's own purposes, targeting cognition, emotion, action and environmental characteristics; are multi-component, repetitive and self-managed transactions. The degree of development of self-regulation in childhood and adolescence greatly predicts success and happiness in life. The aim of this study was to determine the prevalence of self-regulation problems in premature and term infants at the 3rd, 6th and 12th months; to investigate the predictors which may be the signal of self-regulation problems before and after birth and to investigate the frequency of self-regulation problems of the infants who have self-regulation problem in the first 6 months of life. This study is a national single center prospective, descriptive research. The study was conducted between February 2018 and May 2019 at Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital Developmental Pediatric Outpatient Clinic. A total of 174 infants which were very premature (VP, n=50), moderate premature (MP, n=26), late premature (LP, n=50) and control term (n= 48) were included in this study. Early self-regulation problems were defined as crying, sleep and feeding problems and multiple self-regulation problems which includes multiple problems at the same time. Maternal depression was screened, infant's developmental evaluations and neurological examinations were performed. There was a self-regulation problem in 83,3% infants at 3-month, 71,8% at 6-month, 67,2% at 12-month; crying problem in 8,6% at 3-month, 4,5% at 6-month, 5,2% at 12-month; sleep problem in 77,6% at 3-month, 69,0% at 6-month, 64,9% at 12-month; feeding problem in 24,1% at 3-month, 20,1% at 6-month, 10,6% at 12-month. No significant difference was found between the groups in crying and sleep problems at the third, 6th and 12th months. However, feeding problems were more frequent in term and late premature (LP) infants at 3 months, while feeding problems were more frequent in VP and MP infants at 12 months. Mother's stress, male gender, being young mother, being VP, neurodevelopmental disturbances, developmentalal delay increased the risk of crying problem. Mother's stress, neurodevelopmental disturbances, feeding problems, developmental delay of the baby increased the risk of sleep problems. Mother's stress, female gender, VP, neurodevelopmental disturbances, sleep problems, developmental delay of the baby increased the risk of feeding problems. Sleep problems at the third month were associated with sleep problems at 12 months. Feeding problems at the third and sixth months were associated with feeding problems at 12 months. The crying problem in the third month and sleep or feeding problem at the 6th month were associated with multiple regulatory problems at 12 months. As a result, early self-regulation problems are common in premature and term babies and the mother should be questioned about these self-regulatory problems in the baby as well as evaluated and screened for maternal stress score and depression.