Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarının AHP ve Bulanık Topsis yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluating of Turkey's renewable energy resources by AHP and Fuzzy Topsis methods
Yazar: ŞÖLEN BÜYÜKİKİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAHİDE FİGEN ANTMEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde ülkelerin ekonomik ve sosyal kalkınma için ihtiyaç duyduğu en temel kaynak enerjidir. Artan nüfus, küresel büyüme ve endüstrileşmenin sonucu olarak enerji ihtiyaçları günden güne artmaktadır. Artan enerji talebini karşılamak için kullanılan fosil yakıtlar ise giderek azalmaktadır. Bu nedenle fosil yakıtlara alternatif olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerjinin önemi zorunlu bir ihtiyaç olarak ön plana çıkmıştır. Ülkelerin ekonomik rekabette bulunabilmeleri için temiz, ucuz ve kolay elde edilip kullanılabilen enerji kaynaklarından faydalanmaları kaçınılmaz olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarının ülkemizdeki mevcudiyeti, ilk kurulum maliyeti, sürekliliği, verimi gibi kriterlerin tamamının birden değerlendirilebilmesi açısından çok kriterli karar verme yöntemleri bu çalışmada yol gösterici olmuştur.
	Sanayide, ulaşımda, haberleşmede, tarımda kısacası günlük hayatımızın her alanında kullandığımız temel enerji kaynaklarından bir tanesi elektrik enerjisidir. Nüfus artışı, teknolojik gelişmeler ve sanayileşme sonucu elektrik enerjisine olan ihtiyaç da artmaktadır. Bu nedenle Türkiye'nin elektrik enerjisi üretiminde kullanılacak yenilenebilir enerji kaynaklarının seçimi bir "çok kriterli karar verme problemi" haline gelmektedir. Bu çalışmada başta enerji ve enerji kaynakları olmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları, Türkiye'deki yenilenebilir enerji kaynaklarının durumu, çok kriterlikarar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Bulanık TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to an Ideal Solution) yöntemleri bağlamında ele alınmaktadır. Adı geçen yöntemlerin modellenmesi ve karşılaştırmalı analizini hedefleyen bu çalışmanın, Türkiye'deki elektrik enerjisi üretiminde kullanılacak yenilenebilir enerji kaynağının seçim kararına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Nowadays, the primary resource that countries need for their economic and social development is energy. As a result of increasing population, global growth and industrialization; the need for energy has been increasing day by day. However, the fossil fuels used to meet in creasing demand for energy have been declining. Therefore, the importance of energy obtained from renewable energy resources as an alternative to fossil fuels has come to the fore as a compulsory need. It is inevitable for countries to benefit from clean, cheap and easily available energy resources in order to compete economically. This study has been led by multi-criteria decision-making methods in terms of the evaluation of all the criteria such as the availability of renewable energy resources in our country, initial installation cost, permanence and efficiency.
	One of the main resources of energy that is used in all areas of our daily lives such as industry, transportation, communication and agriculture is electricity. The need for electrical energy has also been increasing as a result of the growth in population, technological developments and industrialization. Therefore, selection of renewable energy resources to be used in Turkey's electricity production has become a multi-criteria decision-making problem. In the present study, especially energy and the resources of energy along with renewable energy resources and the status of renewable energy sources in Turkey have been discussed in respects of Analytic Hierarchy Process (AHP) and Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to an Ideal Solution (Fuzzy TOPSIS) which are multi-criteria decision-making methods. This study, which aims at the modeling and a comparative analysis of the mentioned methods, is expected to contribute to the decision of selection of the renewable energy sources in the production of electricity in Turkey.