Batı Karadeniz Bölgesi'nin deniz turizm potansiyeli, sorunları ve çözüm önerilerine yönelik bir araştırma
A research on the marine tourism potential, problems and solution suggestions of the Western Black Sea Region
Yazar: HACI MEHMET KURT
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KÖŞKER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Turizm = Tourism
Dizin: Batı Karadeniz bölgesi = West Black Sea region ; Bölgesel turizm = Regional tourism ; Deniz turizmi = Maritime turizm ; Kruvaziyer = Cruise ; Kıyı turizmi = Coastal tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm potansiyeli = Tourism potential ; Yat turizmi = Yacht tourism ; Özel ilgi turizmi = Special interest tourism

Özet:
Denizler, taşımacılık ve balıkçılık faaliyetleri başta olmak ülke ekonomilerine önemli katkılar sağlamaktadır. Günümüzde enerji ve tatlı su üretmek dahil birçok farklı amaç için kullanılan denizlerden deniz turizmi bağlamında da yararlanılmaktadır. Her iki turistten biri seyahatlerini deniz kenarında bulunan kıyı bölgelerine planlamaktadır. Akdeniz, Ege ve Marmara kıyıları deniz turizmi bağlamında bulunduğu coğrafya, sahip olduğu turistik çekicilik unsurları, marina ve kruvaziyer limanları ile oldukça avantajlı bir konumdadır ve deniz turizmi bu bölgelerde oldukça gelişmiştir. Karadeniz kıyılarında ise deniz turizmi yeterince gelişmemiştir. Bu araştırma kapsamında Batı Karadeniz Bölgesi kıyılarında deniz turizminin gelişiminin önündeki engeller öncelikler hiyerarşisi içerisinde tespit edilmeye ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.  Bu bağlamda, bölgede deniz turizmi alanında yetkili kurumlar ve uzman kişilerle anket ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler yüz yüze, çevrimiçi, telefon ve e-posta yolu ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan anketler çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) yöntemi kullanılarak, yarı yapılandırılmış açık uçlu sorulardan oluşan görüşmeler ise betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir.  Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda öncelikli sorunların; üstyapı eksiklikleri, yatırım maliyetlerinin yüksekliği, yan ve destek hizmet ünitelerinin eksikliği, pazarlama eksikliği ile beraber önyargılar ve farkındalık düzeyindeki eksiklikler olduğu tespit edilmiştir. Bu sorunların çözümüne yönelik kamu desteği, devlet teşviki, vergi muafiyetleri, var olan balıkçı barınaklarının dönüşümü, turistlere hizmet verecek nitelikli tesislerin sayısının arttırılması, pazarlama faaliyetlerinde profesyonelleşme ve denize bağlı etkinliklerin arttırılması gibi öneriler getirilmektedir.

Abstract:
The seas provide important contributions to the country's economy, especially in transportation and fishing activities. Today, the seas, which are used for many different purposes, including energy and freshwater production, are also used in the context of marine tourism. Every second tourist plans their trip to a coastal location by the sea. Regarding marine tourism, the Mediterranean, Aegean, and Marmara coasts are in a particularly favorable position due to their geography, tourist destinations, marinas, and cruise ports, and marine tourism is highly developed in these areas. On the other hand, marine tourism is undeveloped along the Black Sea coast. This research identifies the obstacles to the development of marine tourism throughout the Western Black Sea Region, within the hierarchy of priorities. Moreover, it offers solutions for these problems. For this aim, questionnaires and semi-structured interviews were conducted with authorized institutions and experts in the field of marine tourism in the region. Interviews were made face-to-face, online, via telephone, and by e-mail. The questionnaires were analyzed using the Fuzzy Analytical Hierarchy Process (FAHP) method, which is one of the multi-criteria decision-making methods, and the interviews consisting of semi-structured open-ended questions were analyzed with the descriptive analysis technique. In the findings obtained as a result of the research, the priority problems were determined as the deficiencies of the superstructure, high investment costs, lack of auxiliary and support service units, lack of marketing, prejudices, and deficiencies in the level of awareness. Suggestions made for these problems were; public support, government incentives, tax exemptions, the transformation of fishermen's shelters, increasing the number of quality facilities to serve tourists, professionalization in marketing activities, and increasing sea-related activities.