Yenidoğan yoğun bakımda kanguru bakımı uygulanan prematür bebek annelerinde maternal bağlanma ve postpartum depresyon
Maternal attachment and postpartum depression in kangaroo cared mothers of premature infants treated in newborn intensive care unit
Yazar: BURCU HEREK
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL YAMAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Prenatal bağlanma = Prenatal attachment ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Bu araştırma yenidoğan yoğun bakımda kanguru bakımı uygulanan prematür bebek annelerinde maternal bağlanma ve postpartum depresyonun belirlenmesi amacıyla yarı-deneysel türde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Başkent Üniversitesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde 2017 yılı şubat-temmuz ayları aralığında bebeği yatan anneler oluşturmuştur.  Araştırmanın örneklemini;  bebeği prematüre doğmuş (37. gestasyonel hafta + 6 günden daha erken doğan), ilk 10 günlük postpartum  süreç içerisinde olan, en az ilkokul mezunu, tanı konmuş psikiyatrik bir rahatsızlığı bulunmayan ve araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden 60 anne (30 deney, 30 kontrol) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Anneleri ve Bebeği Tanıtıcı Bilgi Formu", "Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği" (EDSDÖ) ve "Maternal Bağlanma Ölçeği" (MBÖ) kullanılmıştır. Örneklemi oluşturan anneler kura yöntemi ile deney ve kontrol grubuna eş zamanlı olarak alınmıştır. Deney grubundaki annelere günde 1 defa 30 dakika boyunca olacak şekilde 10 gün boyunca kanguru bakımı uygulanmıştır. Tüm annelere postpartum 30-40. günler arasında postpartum depresyon ve maternal bağlanma ölçekleri uygulanmıştır.  Verilerin analizinde; sayı, yüzdelik, ortanca, aritmetik ortalama, standart sapma, ki-kare testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Çalışmada  deney grubundaki annelerin EDSBÖ puan ortancası 7, kontrol grubundaki annelerin puan ortancası 9, bulunmuş; gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Deney grubundaki annelerin MBÖ puan ortancası 99, kontrol grubundaki annelerin puan ortancası 97 bulunmuş; gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Doğum sonu dönemde uygulanan kanguru bakımının maternal bağlanma üzerine olumlu etkisi olduğu, postpartum  depresyon gelişimi üzerinde etkisi olmadığı saptanmıştır. Çalışma sonucunda, maternal bağlanmayı başlatmak ve sürdürmek için YYBÜ'de bebeği yatan annelerde emzirme saatleri ile eş zamanlı olarak kanguru bakımının desteklenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Prematüre yenidoğan, Kanguru bakımı, Maternal Bağlanma,
Postpartum Depresyon

Abstract:
This study was conducted in a semi-experimental type in order to determine the maternal attachment and postpartum depression in premature infant mothers who underwent kangaroo care in neonatal intensive care (NICU). The universe of the research was formed by the mothers hospitalized at the Başkent University Hospital NICU between February and July 2017. The sample of the research was formed by 60 mothers (30 tests, 30 controls) who gave born prematurely (born at 37th gestational week + earlier than 6 days), in the first 10 days of postpartum period, at least primary school graduate, without a diagnosed psychiatric condition and volunteering to participate in the study. "Mothers and Babies Introductory Information Form", "Edinburg Postpartum Depression Scale" and "Maternal Attachment Scale" were used to collect the data. Mothers who have formed the sample were taken simultaneously in the experimental and control groups by random method. Kangaroo care was applied to mothers in the experimental group for 10 days, which would last for 30 minutes once a day. All mothers have been filled postpartum depression and maternal attachment scales in between days of postpartum 30th and 40th. In the analysis of the data; number, percentage, median, arithmetic mean, standard deviation, chi-square test and Mann-Whitney U test were used. In the study, the median scores of  the EPDS of the mothers in the experimental group were 7 and the scores of the control groups were found 9; the difference between the groups was not statistically significant (p>0,05). The median scores of the MAS of the mothers in the experimental group were 99, and the scores of the mothers in the control group were 97, the difference between the groups was found to be statistically significant (p<0,05). It was determined that kangaroo care applied during postnatal period had a positive effect on maternal attachment and had no effect on the development of postpartum depression. As a result of the study, it was suggested that kangaroo care should be supported at the same time with breastfeeding hours in the NICU to begin and maintain maternal attachment.


Key Words : Premature Newborn, Kangaroo Care, Maternal Attachment,
Postpartum Depression