Pulmoner hipertansiyonda tahmini pulmoner arter sistolik basıncının hesaplanmasında bilgisayarlı tomografinin yeri
The role of computed tomography in the calculation of pulmonary artery systolic pressure in patients with pulmonary hypertension
Yazar: NESRİN GÜNDÜZ
Danışman: UZMAN LÜTFİ İHSAN KURU
Sağlık Bakanlığı / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Geri plan ve amaç: Pulmoner hipertansiyon (PH) tanısında, pulmoner arter sistolik basıncının (sPAB) Doppler ekokardiyografi ile triküspit yetersizliği jeti üzerinden tahmini olarak hesaplanması en sık kullanılan yöntemdir. Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları, obezite veya göğüs deformitesi gibi durumlarda kötü ekokardiyografi penceresi nedeniyle ya da triküspit yetersizliği jetinin minimal olması durumunda tahmini sPAB ekokardiyografi ile hesaplanamayabilir. Bilgisayarlı tomografi (BT) ise PH varlığında önemli ipuçları verebilen bir tetkiktir. Bu çalışmada tahmini sPAB'ın hesaplanmasında BT'nin yeri ekokardiyografi ile karşılaştırmalı olarak araştırıldı.

Gereç ve yöntemler: Çeşitli nedenlerle hastanede yatırılarak veya ayaktan takip edilmekte olan ve transtorasik ekokardiyografi ile sPAB> 35 mmHg olduğu tespit edilmiş ve ekokardiyografi ile üç gün içerisinde kontrastlı toraks BT yapılmış olan hastalar retrospektif olarak analiz edildi. BT çekim kalitesi analiz için yeterli düzeyde olan 57 hasta (37 kadın, 20 erkek) çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların BT analizi sonucunda ana pulmoner arter (PA), sağ ve sol pulmoner arterler, sağ desendan pulmoner arter (SağDPA), sol desendan pulmoner arter, sağ ve sol ventrikül serbest duvar kalınlıkları ile kavite çapları, toraks çapları (TÇ), asendan aorta (AA) ile desendan aorta (DA) çapları elde edildi. Bunlara ek olarak, PA/DA, PA/AA ve PA/TÇ oranları hesaplandı. Elde edilen bu parametreler ile ekokardiyografik sPAB korelasyon analizine sokuldu. Analiz sonucunda sPAB ile orta veya daha yüksek düzeyde korelasyon gücüne sahip parametrelerin PA/DA oranı (R=0.57, p<0.001) ve SağDPA (R=0.33, p=0.015) olduğu gözlendi. Çok değişkenli regresyon analizi sonucunda PA ve SağDPA'daki değişimin sPAB'taki değişime etkisi formüle edildi. Buna göre sPAB=13.66+PA/DAx24.06+SağDPAx3.82 eşitliği elde edildi. Alt grup analizde prekapiller PH olan 40 (%70.2) hastada, PA ve SağDPA ekokardiyografik sPAB ile orta yüksek düzeyde korele bulundu. Bu değişkenler postkapiller PH hastalarında sPAB ile ilişkili değildi.

Tartışma ve sonuç: Kontrastlı toraks BT ile heterojen bir PH hasta grubunda sPAB tahmini olarak hesaplanabilir. Bu durum özellikle ekokardiyografinin yetersiz veya kısıtlılıklarının olduğu durumlarda önem kazanabilir. Bu veriler, daha yüksek serili ve sağ kalp kateterizasyonunun kullanıldığı, spesifik PH alt gruplarının dahil edildiği çalışmalarla desteklenmelidir.

Abstract:
Background and ojective: Doppler echocardiography derived systolic pulmonary artery pressure (sPAP) is the most used screening tool in the assessment of pulmonary hypertension (PH). Because of suboptimal echocardiographic image quality in patients with chronic obstructive pulmonary diseases, obesity, and thoracic deformities, or in the setting of trivial tricuspid regurgitation, sPAP may not be calculated accurately with echocardiography. Chest computed tomography (CT) is a valuable diagnostic tool in patients with PH. In this study we investigated the role of CT in the estimation of sPAP in comparison with echocardiography.

Materials and methods: Those patiens who had been hospitalized or under follow-up on an outpatient basis for different diagnoses with a sPAP≥35 mmHg as assessed with Doppler echocardiography, and who had been undergone contrast-enhanced chest 64-section CT within three days of echocardiographic examination were retrospectively analyzed. 57 patients (37 female, 20 male) with adequate CT scan quality were included in the study. After analyzes of CT scans of all patients, the diameters of main pulmonary artery (PA), right and left pulmonary arteries, right descending pulmonary artery (RDPA), left descending pulmonary artery, wall thicknesses and diameters of right and left ventricles, thoracic diameters (TD), and diameters of ascending aorta (AA) and descending aorta (DA) were obtained. Additionally, the ratios of PA/DA, PA/AA ve PA/TD were calculated. The relationships between these parameters and the sPAP were assessed.

Results: Correlation analyzes revealed that PA/DA (R=0.57, p<0.001) and RDPA (R=0.33, p=0.015) were moderately related to sPAP. The effect of the change in PA/DA and RDPA to the change in sPAP was assessed with multivariate regression analyzis. The best fit equation was as sPAP=13.66+PA/DAx24.06+RDPAx3.82. Subgroup analyzis of 40 (%70.2) patients with precapillary PH showed that PA and RDPA were more strongly related to sPAP. These variables were not related to echocardiographic sPAP in patients with postcapillary PH.

Conclusion: sPAP can be calculated with contrast enhanced thorax CT in a group of patients with heterogenous PH etiologies. This calculation may especially be important in patients with limited echocardiographic image quality to determine patients who need right heart catheterization. These data should be supported by further studies with higher number of patients undergoing right heart catheterization including specific PH subgroups.