Kırgızcadaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili söz varlığı
Words which are related to non-Islamic traditional faith and beliefs in the language of Kyrgyz
Yazar: MAYRAMBEK OROZOBAEV
Danışman: PROF. DR. A. MELEK ÖZYETGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Geleneksel değerler = Traditional values ; Kelimeler = Words ; Kırgızca = Kyrgyz language ; Söz varlığı = Vocabulary ; Örf-adetler = Traditions customs ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Günümüzde Türk halklarının İslam öncesi geleneksel inanç ve inanışlarıyla ilgili farklı alanlarda, farklı yönlerden ele alınan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak bu konuyla ilgili dil açısından bugüne kadar derli toplu bir filolojik araştırma olduğunu söylemek mümkün değildir. Dolayısıyla bu eksiğin giderilmesine katkıda bulunmak maksadıyla bu çalışmamızda çeşitli etnik ve kültürel zenginliklere ve özelliklere sahip Türkçe konuşan köklü bir millet olan Kırgızların dilindeki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili kelimeler filolojik açıdan ele alınmıştır.Çalışmamız genel olarak üç bölümden oluşmaktadır.Çalışmamızın I. Bölümünde Kırgızların tarihî, sosyal ve kültürel yapısı ve geleneksel inanç dünyasıyla ilgili konular üzerinde genel bir bilgi verilmiştir.II. Bölümde ise, Kırgızlardaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanış unsurları ve bu unsurların Kırgız kültüründeki yeri, uygulanış şekli üzerinde durulmuştur.Araştırmamızın III. Bölümünde Kırgızcanın söz varlığıyla ilgili ?Kirgizsko-Russkiy Slovar'? (Yudahin, 1965), ?Kırgız Tilinin Tüşündürmö Sözdügü? (Abduldayev ve İsayev ed., 1969), Özdöştürülgön Sözdör (Karasayev, 1986) ve ?Kırgız Tilinin Diyalektologiyalık Sözdügü? (Mukambayev, 1976, 2009) adlı sözlüklerden tespit edilen Kırgızcadaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili kelimeler filolojik açıdan ele alınmıştır. Çalışmamızın bu bölümünde ele alınan kelimeler inanç sistemlerine ve biçimsel, anlamsal yakınlıklarına göre ayırt edilmiş alt başlıklar çerçevesinde ses, şekil, anlam ve köken bilimi bakımlarından eş zamanlı ve art zamanlı karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. Böylece bu terimlerin tarihsel gelişimi, zaman içindeki ses ve anlam değişmeleri, bu değişmelerin sebepleri, diğer dillerdeki durumları üzerinde durulmuştur.Tezimiz Giriş kısmıyla başlayıp Sonuç, Dizin ve Kaynakça kısımlarıyla son bulmaktadır.

Abstract:
There are many studies which address to pre-Islamic traditional beliefs and faith of Turkish studied from many different perspectives and in many different areas. However, it is not possible to say that there is well-established philological research up to now in terms of linguistics in relation to the subject matter. Therefore, the words related to non-Islamic conventional beliefs and faith in the language of the Kyrgyz which is a rooted society speaking Turkish and has several ethnical and cultural wealth and features are address philologically in order to make contributions to eliminate this deficiency.Our study generally consists of three parts:In the 1st Part of our study, general information about historical, social and cultural nature and traditional belief world of the Kyrgyz is given.In the 2nd Part, non-Islamic beliefs and faith elements in Kyrgyz and the place and implementation way of these element in the culture of Kyrgyz are focused.In the 3rd part of our study, words which are related to non-Islamic traditional faith and beliefs in the language of Kyrgyz determined the dictionaries titles ?Kirgizsko-Russkiy Slovar? (Yudahin, 1985) about the word existence of Kirghiz, ?Kırgız Tilinin Tüşündürmö Sözdügü? (Abduldayev and İsayev ed., 1969), ?Özdöştürülgön Sözdör? (Karasayev, 1986) and ?Kırgız Tilinin Diyalektologiyalık Sözdügü? (Mukambayev, 1976, 2009) are addressed philological. The words included in this part of our study are examined with the competitive method with synchronized and incremental time in terms of sound, form, meaning and ethnicity within the framework of sub-titles classified according to the belief systems and stylistic and semantic connotation. Thus, historical development of such terms, sound and meaning changes within time, the reasons of such changes and their status in other languages are focused.Our thesis starts with Introduction part and ends with Conclusion, Index and Bibliography.