Dünyada ve Türkiye'deki şeker piyasasının mevcut durumu: Kayseri Şeker Fabrikası örneği
Current situation of sugar market in the world and in Turkey: The case of Kayseri Sugar Factory
Yazar: ESRA YÜREKLİ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE FIRAT
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kayseri Şeker Fabrikası = Kayseri Sugar Factory ; SWOT analizi = SWOT analysis ; Şeker fabrikaları = Sugar factories ; Şeker politikaları = Sugar policies ; Şeker sektörü = Sugar sector

Özet:
Ülke ekonomilerinin ana sektörlerinden birini tarım sektörü oluşturmaktadır. Tarım sektörü içinde şeker sektörü, yan ürünleri de dikkate alındığında tüm Dünya'da stratejik öneme sahip bir üründür. Ülkemizde şeker üretimi, üretim maliyeti şeker kamışına nazaran daha yüksek olan şeker pancarından yapılmaktadır. Bu nedenle Türkiye'de şeker üretim maliyeti ton başına 900 dolar ile Dünya ortalamasının yaklaşık iki katıdır. Maliyetleri artıran diğer hususlar ise, yüksek hammadde maliyetleri ve düşük verimlilik gibi sorunlardır. Ülkemizde hammadde maliyeti pancardan üretim yapan diğer Avrupa ülkelerine göre %30 daha fazladır. Tüm bu olumsuzluklara rağmen, şeker sektörünün yarattığı katma değer ve toplumsal faydası oldukça yüksektir. Şeker pancarı tarımı, doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 10 milyon insanı etkilemektedir. Bu bağlamda, bu tez çalışmamızın amacı kapsamında, üretim maliyeti dezavantajına rağmen, Kayseri Şeker Fabrikası özelinde ülkemiz şeker endüstrisinin mevcut durumu incelenmiş olup, SWOT analizi yapılmıştır. Çalışmada, Kayseri Şeker Fabrikası tarafından maliyetleri düşürme, hizmet kalitesini artırma ve marka değerini artırma çabaları kapsamında yapılan uygulamaların iyi örnek teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarının şeker politikasının oluşturulması kapsamında politika yapıcılara, şeker fabrikalarının ekonomik refahı artırma avantajını artırma konusunda fabrika yöneticilerine yol gösterici olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
Agriculture is one of the main sectors of the country's economies. Within the agricultural sector, sugar sector is a strategically important one all over the world considering its by-products. In our country, sugar production is made from sugar beet, whose production cost is higher than sugar cane. Therefore, the cost of production in Turkey with an average cost of $ 900 per tonne has nearly doubled in the World average. A second factor that increases costs is high raw material costs and low productivity. The cost of raw materials in our country is 30% higher than other European countries. In despite of all these negativities, added-value and social benefit created by the sugar sector is quite high. The agriculture of sugar beet affects  directly and indirectly approximately 10 million people. In this context, within the scope of the purpose of this study, the current situation of the sugar industry in our country in particular for the Kayseri Sugar Factory was examined and SWOT analysis was conducted. In the study, it has been concluded that the practices carried out by Kayseri Sugar Factory within the scope of efforts to reduce costs, increase service quality and increase brand value are good examples. In addition, it was evaluated that the research results were guiding policy makers within the scope of establishing sugar policy, and factory managers in increasing the advantage of sugar factories to increase economic welfare.