Su kalitesi indeksi ve bazı çoklu istatistiki teknikler kullanılarak İpsala ilçesi içme suyu kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of drinking water quality of Ipsala district using water quality index and some multiple statistical techniques
Yazar: AHMET MİRAÇ TİTİZ
Danışman: DOÇ. DR. CEM TOKATLI
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada, İpsala İlçesi'ne bağlı köylerin içme suyu kalitesi ve köylerde, yerel halk tarafından kullanılan yalak ve çeşmelerin su kalitesi, bazı limnolojik parametreler araştırılarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Su Kalite İndeksi (WQI) ve Faktör Analizi (FA) kullanılarak elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu amaç için, İpsala İlçesinden ve bağlı köylerden, 2020 yılı kış (yağışlı) ve yaz (kurak) mevsimlerinde, toplam 45 istasyondan içme suyu ve yeraltı suyu örnekleri toplanmıştır. Su numunelerinde sıcaklık, çözünmüş oksijen (ÇO), oksijen doygunluğu, pH, elektriksel iletkenlik (EC), toplam çözünmüş katı (TDS), askıda katı madde (AKM), tuzluluk, bulanıklık, nitrat (NO3), nitrat azotu (NO3-N) nitrit (NO2), nitrit azotu (NO2-N), fosfat (PO4) ve fosfor pentaoksit (P2O5) olmak üzere toplam 15 su kalite parametresi tespit edilmiştir.  Elde edilen verilerin daha etkili bir şekilde değerlendirilebilmesi için, Su Kalite İndeksi (WQI), Faktör Analizi (FA) ve Pearson Korelasyon İndeksi (PCI) gibi ekosistem kalitesi değerlendirme çalımlarında yaygın olarak kullanılan bazı indeks ve istatistiki metotlar kullanılmıştır. Çalışmamız sonucunda, İpsala İlçesi ve bağlı köyleri içme ve yeraltı sularındaki azotlu ve fosforlu bileşiklerin oldukça yüksek olmasına rağmen, genel olarak tespit edilen WQI değerlerinin içme suyu sınırını aşmadığı kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İpsala İlçesi, Su Kalite İndeksi, İçme Suyu Kalitesi, Çoklu İstatistiki Teknikler

Abstract:
In this study, the drinking water quality of the villages of İpsala District and the water quality of the troughs and fountains used by the local people in the villages were determined by investigating some limnological parameters. Also, the data obtained were evaluated by using Water Quality Index (WQI) and Factor Analysis (FA). For this purpose, drinking and groundwater samples were collected from a total of 45 stations in the winter (rainy) and summer (dry) seasons of 2020 from İpsala District and its villages. A total of 15 water quality parameters including temperature, dissolved oxy-gen (DO), oxygen saturation, pH, electrical conductivity (EC), total dissolved solids (TDS), suspended solids (SS), salinity, turbidity, nitrate (NO3), nitrate nitrogen (NO3-N) in water samples ) nitrite (NO2), nitrite nitrogen (NO2-N), phosphate (PO4) and phosphorus pentaoxide (P2O5),  were determined in water samples. In order to evaluate the obtained data more effectively, some indexes and statistical methods commonly used in ecosystem quality assessment studies such as Water Quality Index (WQI), Fac-tor Analysis (FA) and Pearson Correlation Index (PCI) were used. As a result of our study, it was noted that although the nitrogenous and phosphorous compounds in the drinking and groundwaters of İpsala District and its villages are quite high, the WQI values generally determined do not exceed the drinking water limit.

Keywords: Ipsala District, Water Quality Index, Drinking Water Qality, Multiple Statistical Techniques