Uzaktan yapılan sözlü çevirinin stres ve tükenmişlik sendromu açısından değerlendirilmesi
Evaluation of remote interpreting in terms of stress and burnout syndrome
Yazar: BEYZA NUR ZORLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÖZKAYA MARANGOZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Bu çalışmada 2019'da yaşanan Covid-19 salgını sonrası daha çok benimsenen uzaktan sözlü çeviri bağlamında çevirmenlerin yaşadığı stres ve tükenmişlik sendromu ele alınmıştır. Çalışma ilk olarak Türkiye'deki konferans çevirmenlerinin uzaktan sözlü çeviride deneyimledikleri stresin ve tükenmişlik hissinin yıl bazında edinilen mesleki deneyim, uzaktan sözlü çeviri eğitimi almış olma, uzaktan sözlü çevirinin yapıldığı dil çifti, uzaktan sözlü çevirinin yapıldığı konu alanı/alanları ve herhangi bir çeviri meslek örgütüne üye olup olmama gibi bazı mesleki niteliklere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemeyi hedeflemiştir. Bu çalışma ikinci olarak çevirmenlerin uzaktan yapılan sözlü çeviride yaşadıkları stres ve tükenmişlik sendromu üzerinde etkisi olabilecek olan ayrı bir ortamdan çeviri yapma, uzaktan sözlü çeviride alınan olumlu geri bildirim, yapılan sözlü çevirinin kalitesi ve yerinde yapılan sözlü çeviriye kıyasla uzaktan yapılan sözlü çeviriden elde edilen gelir şeklindeki dış unsurların Türkiye'deki konferans çevirmenlerinin 2019'da yaşanan Covid-19 salgını sonrası daha çok benimsenen uzaktan sözlü çeviriyi yerinde sözlü çeviriye tercih etmeleri veya etmemeleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Yapılan analizler sonucunda ilk olarak uzaktan sözlü çeviride yıl bazında deneyimin, uzaktan yapılan sözlü çeviri eğitiminin, uzaktan yapılan sözlü çeviride kullanılan dil çiftinin, uzaktan yapılan sözlü çeviride ilgilenilen konu alanının ve çevirmenlerin herhangi bir meslek örgütüne üye olup olmaması gibi unsurların uzaktan sözlü çeviride yaşanan stres ve tükenmişlik sendromu üzerinde olumlu veya olumsuz bir etkisi bulunamamıştır. Uzaktan yapılan sözlü çevirinin yerinde yapılan sözlü çeviriye kıyasla çevirmende her anlamda daha çok stres yarattığı sonucuna varılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ikinci olarak Türkiye'de 2019'da yaşanan Covid-19 salgını sonrası daha çok benimsenen uzaktan sözlü çeviride deneyimlenen stres ve tükenmişlik sendromu üzerinde etkisi olabilecek olan ayrı bir ortamdan çeviri yapma, uzaktan sözlü çeviride alınan olumlu geri bildirim, yapılan sözlü çevirinin kalitesi ve yerinde yapılan sözlü çeviriye kıyasla uzaktan yapılan sözlü çeviriden elde edilen gelir şeklindeki dış unsurların Türkiye'deki konferans çevirmenlerinin uzaktan yapılan sözlü çeviriyi yerinde yapılan sözlü çeviriye tercih etmeleri veya etmemeleri üzerinde yalnıza olumlu geri bildirim unsurunun etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çevirmenler yerinde veya uzaktan yapılan sözlü çeviride alınan olumlu geri bildirimlerden tatmin oldukları kadar uzaktan yapılan sözlü çeviri ve/veya yerinde yapılan sözlü çeviriyi tercih etmiştir. Çevirmenlerin çoğu hem yerinde yapılan sözlü çeviriyi hem de uzaktan yapılan sözlü çeviriyi tercih etmiştir. Uzaktan yapılan sözlü çevirinin çevirmenlerin daha az seyahat etmesinin bir sonucu olarak karbon ayak izini azaltması, duygusal olarak yıpratıcı ortamlarda yapılan çeviriler için çevirmenlerin uzakta daha güvende hissetmelerini sağlaması ve gün içerisinde çevirmenlerin daha çok çeviri işi alabilmesine olanak tanıması gibi olumlu özellikleri çevirmenler tarafından belirtilmiştir. Birçok çevirmen teknolojik gelişime uyum sağlamaya gönüllü olarak ve uzaktan yapılan sözlü çevirinin de birçok faydasını göz önünde bulundurarak uzaktan yapılan sözlü çevirinin en az yerinde yapılan sözlü çeviri kadar yaygınlaşması gerektiğini düşünmektedir.

Anahtar Sözcükler: Uzaktan Sözlü Çeviri, Yerinde Sözlü Çeviri, Teknoloji, Stres, Tükenmişlik Sendromu

Abstract:
In this study, the stress and burnout experienced by interpreters during remote interpreting, which is more adopted after the Covid-19 pandemic in Türkiye, are examined. In the first part of the study, whether the stress and burnout syndrome experienced during remote interpreting by professional conference interpreters in Türkiye differ according to some professional qualifications such as years of professional experience, receiving training in remote interpreting, specialized language pairs in remote interpreting, specialized fields of interpreters in remote interpreting, and becoming a member of any professional association are examined. Secondly, the impact of some outer factors which may affect the level of stress and burnout syndrome experienced by interpreters in remote interpreting such as interpreting from a separate environment, the effect of receiving positive feedback in remote interpreting, the quality of the product, and the income coming from remote interpreting compared to onsite interpreting on interpreters' preferences for remote interpreting and/or onsite interpreting are examined. As a result of the analysis, it has firstly been concluded that there is no significant relationship between the stress and burnout experienced by the interpreters in the context of remote interpreting and their studied professional qualifications, and that remote interpreting creates more stress for the interpreter in every sense compared to onsite interpreting. Secondly, it has been concluded that except the effect of receiving positive feedback factor, there is no significant relationship between the preferences of the interpreters for remote interpreting and/or onsite interpreting and the factors that may have an impact on the stress and burnout syndrome experienced by interpreters such as interpreting from a separate environment, the quality of the product, and the income coming from remote interpreting compared to onsite interpreting. Interpreters prefer remote interpretation and/or onsite interpreting as much as they are satisfied with the positive feedback received in onsite or remote interpreting, and most of the interpreters prefer both onsite and remote interpreting. Interpreters state that the advantages of remote interpreting, such as reducing the carbon footprint as a result of intepreters traveling less, makinginterpreters feel safer at a distance for interpretings made in emotionally abrasive environments, and allowing interpterers to receive more work during the day. Although it has been concluded that some of these factors increase stress and the probability of experiencing burnout, most of the interpreters argue that remote interpreting should be as widespread as onsite interpreting. Most of the intepreters, willing to adapt to technological developments and considering the many benefits of remote interpreting, think that remote interpreting should be as widespread as onsite interpreting. This study once again reveals that some improvements should be made in the context of remote interpreting in order to support interpreters' flexibility and resilience.

Keywords: Remote Interpreting, Onsite Interpreting, Technology, Stress, Burnout Syndrome