Elektrokimya konusunda kavram haritalarının değerlendirme amacıyla kullanılması
Using concept maps for evaluation purposes in electrochemistry
Yazar: İLKNUR CANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN TURAN OLUK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, lise 12.sınıf kimya dersi için kimya ve elektrik konusunda 
değerlendirme için kavram haritalarının kullanılabilir olup olmadığını saptayabilmek 
amaçlanmıştır. Araştırmada 2023-2024 Eğitim ve Öğretim dönemi Erzincan 
Refahiye ilçesi sınırları içerisinde bulunan bir lisedeki  12.sınıftaki 59 öğrenciye 
uygulanmıştır. Ölçme amaçlı kavram haritası uygulamadan önce, öğrencilere saat 
kavram haritası hazırlamayla ilgili eğitimler verilmiştir. İlgili çalışmada korelasyonel 
araştırma yöntemine başvurulmuştur. Araştırmada veri toplama araçları; 
Elektrokimya Kavram Başarı Testi Doğru/Yanlış (EKBTDY), Boşluk Doldurmalı 
Kavram Haritaları (BDKH) ve Kavram Haritasına Yönelik Tutum Ölçeğidir 
(KHTÖ).Öğrencilere çalışmada önce Kimya ve Elektrik ünitesi ile ilgili olarak 
araştırmacı tarafından hazırlanmış olan 20 maddelik kavram başarı testi (p=0.80; 
r=.45) uygulandı. Öğrencilerden araştırmacı tarafından oluşturulan Kimya ve 
Elektrik ünitesi ile ilgili beş farklı boşluk doldurmalı kavram haritasını uygun 
kavramlarla doldurulması istenmiştir. Öğrencilere verilen boşluk doldurma tipi 
kavram haritalarında Harrison(1992) tarafından önerilen kavram haritası puanlama 
yöntemine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 15.0 kullanılarak 
çözümlenmiştir. Son olarak öğrencilere kavram haritası yöntemine ilişkin görüşlerini 
anlamak için kavram haritasına yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır. Kavram haritası 
tutum ölçeği(KHTÖ), kavram haritası puanları, Elektrokimya Kavram Başarı Testi 
Doğru/Yanlış (EKBTDY), kimya ve genel başarı ortalama değerleri arası ilişkiye 
Pearson ve spearman korelasyon katsayıları kullanılarak değerlendirilmiştir. Başarı 
testi puanları ile kavram haritası 1-5 ve kavram haritası tutum puanlarının arasında 
istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde herhangi bir ilişki bulunmamaktadır (p>0,05). 
Kavram haritası-4 ile kavram haritası tutum ölçeği puanlarının arasında pozitif yönlü 
orta seviyede istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir ilişki mevcuttur (Sırasıyla 
r:0,42; p<0,05). Yapılan analizler sonucunun bu yönde çıkması kavram haritalarının 
başarı testi ile beraber kullanılmasının daha doğru olacağını göstermektedir. Bu 
analiz sonucuna göre öğrencilerin kavram haritası yöntemine alışkın olmadıklarını 
göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine whether concept maps could be used for assessment 
of chemistry and electricity in 12th grade high school chemistry courses. The study was 
applied to 59 12th grade students in a high school located within the borders of Refahiye 
district of Erzincan in the 2023-2024 Academic Year. Before applying the concept map for 
measurement purposes, the students were given training on preparing hour concept maps. 
Correlational research method was used in the relevant study. Data collection tools in the 
study are Electrochemistry Concept Achievement Test True/False (ECAT), Fill-in-the
Blank Concept Maps (BBL), and Attitude Scale Towards Concept Maps (ATCM). First, a 
20-item concept achievement test (p=0.80; r=.45) prepared by the researcher regarding the 
Chemistry and Electricity unit was applied to the students. The students were asked to fill in 
five different fill-in-the-blank concept maps regarding the Chemistry and Electricity unit 
created by the researcher with appropriate concepts. The concept maps given to the students 
were evaluated according to the concept map scoring method suggested by Harrison (1992). 
The obtained data were analyzed using SPSS 15.0. Finally, the attitude scale towards the 
concept map was applied to the students in order to understand their views on the concept 
map method. The relationship between the concept map attitude scale (KHTÖ), concept map 
scores, Electrochemistry Concept Achievement Test True/False (ECAT), chemistry and 
general achievement average values was evaluated using Pearson and Spearman correlation 
coefficients. There is no statistically significant relationship between the achievement test 
scores and concept map 1-5 and concept map attitude scores (p>0.05).There is a positive and moderately statistically significant relationship between concept map-4 and concept map 
attitude scale scores (r:0.42; p<0.05, respectively). The results of the analyses conducted 
show that it would be more appropriate to use concept maps together with achievement tests. 
According to the results of this analysis, it shows that the students are not accustomed to the 
concept map method.