Özel eğitim öğretmenlerinin kullandığı okuduğunu anlama stratejilerinin belirlenmesi
Determining the reading comprehension strategies used by special education teachers
Yazar: ÖZGÜR ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. EMİNE ERATAY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hayatın her aşamasında farkında olarak ya da olmayarak gerçekleştirilen bir eylem olan okumak, aynı zamanda sistemli bilgiye ulaşmanın en kolay ve en kısa yoludur. Bireylerin akademik ve sosyal yaşamlarında kullandıkları en önemli becerilerden biri olan okumanın geliştirilmesi, okuduğunu anlama stratejilerinin kazandırılmasıyla mümkündür. 
           Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin derslerinde kullandığı okuduğunu anlama stratejilerini belirlemektir. Araştırmada aynı zamanda; okuduğunu anlama stratejilerini seçmeyi etkileyen unsurlar, okuduğunu anlama öğretiminde kullanılan materyaller, seçilen stratejilerin uygulama yöntemleri ve öğretimde kullanılan değerlendirme araçları hakkında veri toplanmıştır.  
             Nitel araştırma yöntemlerden fenomenoloji modeli ile desenlenen bu araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sinop ili Gerze ilçesinde görev yapan 10 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. 
              Betimsel analiz yöntemi ile analiz edilen araştırmanın kapsam geçerliği için iki özel eğitim uzmanından görüş alınmış, soruların işlerliğini kontrol etmek için üç pilot görüşme gerçekleştirilmiştir. Pilot görüşmelerden sonra uygulamalar yapılmış, uygulama sonrası video kayıtlarının yazıya dökümünde dökümler incelenmiş ve doğrulanmış ve tema ve alt temalar belirlenmiştir Oluşturulan tema ve alt temalar özel eğitim uzmanı bir kişi tarafından kontrol edilmiş  ve % 90 görüş birliği sağlanmıştır.
              Araştırma bulgularına göre, özel eğitim öğretmenlerinin derslerinde okuduğunu anlama konularında güdüleme ve duyuşsal stratejileri daha fazla kullandıkları, metinle ilgili soru üretme ve cevaplama, metni netleştirme (anlaşılmayan yerleri ve kelimeleri belirleme) stratejilerinden yararlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada katılımcıların okuduğunu anlama stratejilerini okuma öncesinde daha fazla, okuma sırasında ve sonrasında ise daha az kullandıkları gözlenmiştir.
 
 
ANAHTAR KELİMELER: Özel Gereksinimli Birey, Özel Eğitim Öğretmenleri, Okuduğunu Anlama Stratejileri

Abstract:
Reading, which is an action performed consciously or unconsciously at every stage of life, is also the easiest and shortest way to reach systematic knowledge. The development of reading, which is one of the most important skills that individuals use in their academic and social lives, is possible with the acquisition of reading comprehension strategies.
           The purpose of this research is to determine the reading comprehension strategies that special education teachers use in their classes. At the same time in the research; Data were collected about the factors affecting the choice of reading comprehension strategies, the materials used in reading comprehension teaching, the methods of applying the selected strategies, and the assessment tools used in teaching.
             The data of this research, which was designed with the phenomenology model, one of the qualitative research methods, were collected with a semi-structured interview form. The participants of the research are 10 special education teachers working in Gerze district of Sinop province in the 2020-2021 academic year. Easily accessible case sampling was used to determine the study group.
              For the content validity of the research analyzed by descriptive analysis method, opinions were taken from two special education experts, two pilot interviews were conducted to check the operability of the questions, applications were made after 90% validity was determined. sub-themes were created.
              According to the research findings, it was determined that special education teachers used motivation and affective strategies more in reading comprehension in their classes, and they benefited from the strategies of generating and answering questions about the text, clarifying the text (identifying incomprehensible places and words). In addition, it was observed in the study that the participants used reading comprehension strategies more before reading and less during and after reading.
 
 
 
KEYWORDS: Individuals with special needs, Special Education Teachers, Reading Comprehension Strategies