Side antik kentsel yerleşiminin kültürel peyzaj açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Side antique settlement in the frame of cultural landscapes
Yazar: HATİCE KARACA
Danışman: DOÇ. DR. ELMAS ERDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğa koruma = Nature conservation ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Koruma planları = Conservation plans ; Korunma = Protection ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Peyzaj analizi = Landscape analysis ; Peyzaj planlama = Landscape planning ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Rekonstrüksiyon = Reconstruction

Özet:
Bugün, Türkiye'de hazırlanan koruma planlarında, peyzaj elemanlarının korunması ile ilgili büyük eksiklikler bulunmaktadır. Koruma planlarında, doğal ve kültürel varlıkların yeterli ölçüde envanterleri yapılmamakta, koruma-kullanma-yeniden yorumlama açısından uygulamalar yetersiz kalmaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi, tarihi ve arkeolojik özellik gösteren alanlarda yapılacak peyzaj düzenlemelerinin özelliklerinin belirlenmesi amacıyla kültürel peyzaj kavramı araştırılmış ve öneriler geliştirilmiştir.Çalışmada, öncelikle kültürel peyzajın tanımı, ilgili kavramlar, yurtiçi ve yurtdışındaki yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Daha sonra, önemli ölçüde tarihi esere sahip olan ve halen kullanılan bir yerleşim olan Side, çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu alana ilişkin, tüm doğal ve kültürel değerler incelenerek kültürel peyzaj özellikleri saptanmıştır. Seçilen bu alandaki veriler, Coğrafi Bilgi Sistemi'nde haritalara aktarılmış ve overlay yöntemi ile üst üste çakıştırılmıştır. Çakıştırma sonucunda elde edilen veriler analiz edilerek ekolojik hedefli koruma-kullanım-yeniden yorumlama önerilerine göre yorumlanmış ve kültürel peyzaja ilişkin planlama kararları alınmıştır.

Abstract:
Currently, a limited focus is given to the conservation of landscape components in conservation plans in Turkey. In these plans, natural and cultural components are inventoried inadequately, and applications on the conservation-utilization-re-evaluation concepts are limited. In this dissertation study, the cultural landscape concept was evaluated and suggestions were made to address the contemporary issues regarding the landscape projects carried out on the historical and archaeological sites.In the study, the definition of the cultural landscape, associated concepts and national and international approaches regarding the concept were evaluated. Side, that there has been a great amount of historical artifacts and currently prominent residential area, was selected for the case study. Cultural landscape components were determined by analyzing the cultural and natural data collected from the case study. These data were analyzed using the GIS after overlaying the different layers of cultural and natural variables. The processed data from the GIS were further analyzed. The data were later assessed from the perspective of ecologically-oriented conservation-usage-re-evaluation approach, and during the evaluation, a special focus was given to decision-making regarding planning issues related the cultural landscape.