Çocuk evleri iç mekânları üzerine bir inceleme
A review on the interiors of children's houses
Yazar: MERVE NARİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNÇ ASLAN TÜLÜCÜ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Dünyada, ailelerin maddi ve manevi olarak ihtiyaçlarını karşılayamadığı, belirli sebeplerle bakımını ve korumasını üstlenemediği çocukların, bakımını üstlenmek için politikalar geliştirilmiş ve kuruluşlar oluşturulmuştur. Bu kuruluşlar genel olarak yetiştirme yurdu adı altında kurulan kışla tipi kurumlardır. Türkiye, korunmaya muhtaç çocuklar için uzun bir süre kışla tipi yatılı kurumlarda bakım hizmeti sunmuştur. Yapılan literatür incelemesinde, 2000 li yılların başında kışla tipi kurumlar ile ilgili eleştiriler yapıldığı ve farklı çözümler üretilmeye başlandığı görülmüştür. Bu çözümler doğrultusunda, kışla tipi kurumlara alternatif olarak çocuk (sevgi) evleri kurulmaya başlanmıştır. Çocuk evleri, kurumlarda kalan korunmaya muhtaç çocukların daha iyi bir ortamda yetişmesi için geliştirilmiş olan bakım modelidir. Çocuk evlerinin, çocukların gelişimi açısından çok daha yeterli olduğu, yurt ya da yuva ortamlarından daha iyi olduğu düşünülmektedir. Öncelikle çocuğun bu evlerde verilen bakımdan maksimum derecede payına düşeni alması, bireysel ilişkiye daha kolay girebilmesi ve bir grup üyesi olmaktan ziyade mekân aidiyeti hissi oluşturularak evin bireyi olması söz konusudur. Bu durumda mekânın, çocuk gelişimi üzerindeki etkisine bakıldığında, kışla tipi yurtlarda gruplar halinde yaşamanın, çocukta mekân aidiyet duygusunu körelteceği göz önüne alınarak, çocuk evi modeli ile daha küçük ve özel mekânların çocukların gelişimini olumlu yönde etkilemesi hedeflenmiştir. Bu nokta da çocukların rahatlığı, güvenliği ve sağlıklı gelişimi için; mekân tasarımı, mekânsal özellikler, donatı elemanları özellikleri, malzeme kullanımları ve sosyal yaşam alanlarının mekânsal düzenlenmeleri göz önüne alınmalıdır. Bu bağlam da çocuk evi bakım modelinde hizmet gören çocukların, yaşadıkları mekânın yeterli düzeyde olup olmadığının görülebilmesi için çocuk evleri mekânları ile ilgili araştırmalara ihtiyaç vardır. Çocuk evlerinin iç mimari anlamda mekânsal özelliklerinin incelenmesi, korunmaya muhtaç çocuklar için mekânsal olarak beklentileri ne ölçü de karşıladığı ve çocuk evlerinin mekânsal yeterliliğinin arttırılması için neler yapılması gerektiği bu araştırmanın temel sorununu oluşturmaktadır. Araştırma konusu doğrultusunda seçilen illerde bulunan Çocuk Evleri Siteleri incelenmiş ve çocuk evlerinin mekânsal özelliklerinin mevzuata uygunluğu ile ilgili analizlerde bulunup, mekân tasarımı ve malzeme kullanımı değerlendirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Korunmaya Muhtaç Çocuk, Çocuk ve Mekân, Çocuk Evleri, Çocukta Mekân Algısı

Abstract:
In the world, policies have been developed and organizations have been established in order to take care of children whose families cannot meet their financial and moral needs and cannot be able to take care of and unable to protect for certain reasons. Generally, these establishments are barracks-type institutions which are constituted under the name of orphanage. Turkey has provided care services in barrack-type boarding institutions for a long time for children who are in need of protection. In the literature review it was seen that criticisms were made about the barrack-type institutions at the beginning of the 2000s and different solutions were started to produce. In line with these solutions, children (love) homes have been established as an alternative to barrack-type institutions. Children's homes are a care model developed for children in need of protection to grow up in a better environment. Children's homes are thought to be much more adequate for the development of the children than dormitory and kindergarten environments. First of all, the subject is that it is possible for the child to get the maximum share of the care given in these houses, to enter into individual relationships more easily and to become a member of the house by creating a sense of belonging rather than being a group member. According to this case, considering the effect of space on child development that living in groups in barracks-type dormitories will dull the sense of belonging to the child, it is aimed that smaller and private spaces will positively effect on children's development within the children's house model. At this point, for the comfort, safety and health development of children; spatial design, spatial features, reinforcement elements, material usage and spatial arrangements of social living spaces should be taken into consideration. Within this context, there is need for researches over children's home spaces in order to see whether or not the places where children, who receive service in the children's home care model, live are at a sufficient level. The main problem of this research is to examine the spatial characteristics of children's houses in terms of interior architecture, to what extent they meet the spatial expectations for children in need of protection, and what needs to be done to increase the spatial competence of children's houses. In line with the research subject, the Children's Houses Sites in the selected provinces were analyzed and the spatial characteristics of the children's houses were analyzed and the space design and material use were evaluated

Keywords: Children in Need of Protection, Children and Space, Children's Houses, Perception of Space in Children