İnfertil erkeklerde folikül stimüle edici hormonun normal değer aralığının yeniden tanımlanması
Redefining normal range for follicle-stimulating hormone in the infertile men
Yazar: MUHARREM ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. OĞUZ EKMEKÇİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Testosteron = Testosterone

Özet:
Giriş: Folikül stimüle edici hormon (FSH); hipofiz bezinin ön kısmından salgılanan peptit bir hormon olup, testis-hipofiz/hipotalamus bezi arasındaki feed-back mekanizması sonucunda oluşan sperm üretme yeteneğini yansıtmaktadır. Yüksek FSH düzeyi, bozulmuş spermatogenezin ve testiküler yetmezliğin bir göstergesidir. Normal FSH için belirlenen aralık 1.4-18.1 IU/L değer aralığı arasında değişiklik göstermektedir. İnfertil bireylerde ölçülen FSH değerlerinin normal aralıkta bulunabildiği ve normal aralıktaki FSH değerlerinin de anormal semen analizi ile ilişkili olabildiği görülmektedir. Bu yüzden FSH için normal değer aralığının yeniden gözden geçirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.
Amaç: Erkek infertilitesini değerlendirmede folikül stimüle edici hormonun (FSH) değer aralığının yeniden tanımlanması idi.
Olgular ve Yöntem: Çalışmaya infertilite polikliniğine başvuran 1893 erkek olgu dahil edildi. Her olguya fizik muayene, semen analizi, boy ve kilo ölçümleri yapılıp kan örnekleri alınarak hormon düzeyi incelemeleri yapıldı. Değerlendirme sonuçlarına göre olgular alt gruplara ayrıldı. Olguların hormon değerleri ile semen analizi sonuçları birlikte değerlendirilerek aralarındaki ilişki yorumlandı.
Bulgular: FSH düzeyleri ile anormal sperm konsantrasyonu ve motilitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı olan doğru orantılı bir ilişki saptandı. Bir erkekte FSH değeri ≥16.35 IU/L olduğunda, <3.56 IU/L olması durumuna kıyasla anormal sperm konsantrasyonu bulunma riski tam 198 kat artmakta idi. Bu ilişki benzer olarak semen parametreleriyle TT/FSH oranı arasında da gözlendi.
Sonuç: FSH değeri ≥4.8 IU/L ve TT/FSH oranı <89.68 olan erkeklerde semen parametrelerinin anormal olma riskinin anlamlı ölçüde artmış olması, infertil erkeklerde FSH'ın normal değer aralığının yeniden düzenlenmesi gerektiğini gösteriyor. 
Anahtar Kelimeler: Erkek infertilitesi, folikül stimüle edici hormon, testosteron.

Abstract:
Introduction: Follicle stimulating hormone (FSH) is a peptide hormone secreted from the anterior pituitary gland and is reflecting the capability of producing sperm as a result of feed-back mechanism between hypothalamus-pituitary gland and testes. Elevated FSH level is an indicator of impaired spermatogenesis and testicular failure. Well accepted normal range for FSH is 1.4–18.1 IU/L. It is commonly seen that infertile men may have normal FSH levels and the FSH levels at the normal range may be associated with abnormal semen parameters. That is why the normal range of FSH should be  revised.
Aim: To redefine the normal range of FSH to better evaluate the infertility in men.
Materials(Patients) and Methods: 1893 patients who applied to infertility department have been included to the study. All cases had physical examination and their height and weight were noted. Blood samples for hormone levels and semen samples were also collected. Group was divided to subgroups with respect to results. Semen analysis results and hormone levels were together evaluated and used to define their relations.
Results: FSH levels and abnormal sperm concentration and motility has shown an statistically significant direct correlation. In men with FSH ≥16.35 IU/L, the risk of abnormal sperm concentration was 198 fold higher than that of men with FSH levels <3.56 IU/L. This correlation was also observed between semen parameters and TT/FSH rate.
Conclusion: In men with FSH level ≥4.8 IU/L and TT/FSH rate <89.68, increased risk of abnormal semen parameters reveals the necessity of rearranging normal FSH range.
Key words: Male infertility, follicle–stimulating hormone, testosterone.