Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran 0-24 ay arası çocuğu olan annelerin Sağlık Bakanlığı rutin aşı takvimi ve çocuk aşılaması hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi.
The evaluation of the mothers of children between 0-24 months attending to the pediatric outpatient clinic of tepecik education and Research Hospital, Health sciences University.
Yazar: HANDAN ARLI
Danışman: DR. TEVFİK TANJU YILMAZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: Aşılama, bulaşıcı hastalıklardan korunma ve bulaşıcı hastalıkları önleme konusunda en etkili ve güvenli yollardan biridir. Etkili ve güvenilir aşısı olan hastalıklara karşı aşılanmak her bireyin hakkıdır. Amacımız kendi çalışma evrenimizdeki hastalarımızın bilgi, tutum ve davranışlarını öğrenmek, eksiklikleri saptamaktır. 
Gereç ve Yöntem: Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, aşılar hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını sorgulayan 28 sorudan oluşan anket; S.B.Ü İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Poliklinikleri'ne başvuran 0-24 ay arası çocuğu olan 18 yaş üzerinde, Türkçe bilen annelere yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Toplam olarak 180 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde çalışmanın bağımlı değişkeni annelerin Sağlık Bakanlığı rutin aşı takvimi ve çocuk aşılanması hakkındaki bilgi düzeyi, çalışmanın bağımsız değişkenleri annenin yaşı, mesleği, eğitim düzeyi, babanın yaşı, mesleği, eğitim düzeyi, ailenin gelir ve sosyal güvence durumu, ücretli aşı yaptırma durumu olarak belirlendi, değerlendirmesinde frekans analizi kullanıldı. Bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan %35,6'sı 25-29 yaş aralığında, %61,7'si ev hanımı, % 43,3'ü lise mezunu olarak saptanmıştır. Çocukların babaları değerlendirildiğinde, % 28,9'u 25-29 yaş aralığında, %53,9'u işçi, % 41,7'si lise mezunu olarak saptandı. Ailelerin %50'sinin gelir düzeyi >2000 TL, %36,6'sının 0 kardeş ve %41,7'sinin ilk çocuk olduğu tespit edildi. Annelere sorulduğunda %90,6'sı aşıların gerekli olduğunu söylerken, %46'sı aşıların hastalıklardan koruduğunu, %45,6'sı ise yapılmaması halinde bulaşıcı hastalıkları daha ağır geçireceğini söyledi. Katılımcıların %85'i aşıların yan etkisi olduğunu söylerken, bunların %81'i de yan etki olarak ateş yanıtını verdi. Hangi aşıları bildikleri sorulduğunda %58,9'la kızamık en sık söylenen iken %3,3 ile difteri, %3,3 boğmaca en az söylenen aşılar olarak tespit edildi. Annelerin %56,1'i ücretli aşıları bilmiyordu ve bilenlerin %94,9'u rotavirus aşısı yanıtını verdi. Katılımcıların %78,3'ü ücretli aşı yaptırmamıştı ve %60,2'si yaptırmama nedeni olarak bilgisi olmadığı yanıtını verdi. Annelerin yaş, meslek ve öğrenim druumu verileri ile aşı gerekliliği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmazken, babaların yaşı, aile özelliklerinden gelir düzeyi ve kardeş sayısı verileri ile aşı gerekliliği arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Annelerin meslekleri, öğrenim durumları, babaların meslek ve öğrenim durumları, aile gelir düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu.
Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre anneler aşıyı hala gerekli görseler de bu oranın eski çalışmalara oranla azaldığı görülmektedir. Aşılanmayı anne- baba yaşı, eğitim durumu, meslek, gelir durumu, kardeş sayısı gibi bazı değişkenlerin etkilediği görülmüştür. Toplumun çocuk aşıları hakkında bilgilendirilmesi ve aşı uygulamalarının arttırılması açısından özellikle medyanın, sağlık çalışan ve profesyonellerinin çocuk aşılamanın önemine dikkat çekmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk bağışıklama, Aşılama, Farkındalık.

Abstract:
Aim: Vaccinationis considered to be the most effective and reliable way to prevent infectious diseases. It is a right to get vaccinate against preventable diseases. The study's aim to evaluate knowledge, attitudesand behavior of patients and assess the obstacles.
Material-Methods: The data were collected from mothers who attended to pediatrics polyclinics, Turkish, over the age of 18 and have a child aged between 0-24 months.; using a interviwe survey consisting of 28 questions about demographic characteristics, information about vaccinations, attitudes and behaviors. The cross-sectional, descriptivestudy was carried out on 180 respondents. Chi-square test was performed to compare childhood vaccine status and independent variables. The dependent variable of the study in the evaluation of the data was the mothers' level of knowledge about the routine vaccination schedule and child immunization of the Ministry of Health; In the evaluation, frequency analysis was used. Chi-square test was used to compare the independent variables. The results were evaluated with a confidence interval of 95% and a significance level of p <0.05.
Results: 35.6% of the participants were in the age group of 25-29, 61.7% were housewives and 43.3% were high school graduates. When the fathers of the children were evaluated, 28.9% were in the 25-29 age range, 53.9% were workers and 41.7% were high school graduates. It was found that 50% of the families were income level > 2000 TL, 36.6% of them were brothers and 41.7% of them were first child. When asked about mothers, 90.6% said vaccines were necessary, 46% said that vaccines protect against diseases, and 45.6% said it would be more serious if infectious diseases were not done. 85% of the participants said that the side effects of vaccines, 81% of them as a side effect of the fire response. When asked about where they received the information about vaccines 61.1% of the doctor gave the answer, 56.1% of the first vaccination of the baby was done at birth, 83.3% of the vaccines were done in family medicine, and 66.7% of the nurses did the vaccines. When most of the vaccines were asked which vaccines they knew, 58.9% were the most commonly said measles, while 3.3% had diphtheria and 3.3% whooping cough was the least frequently mentioned. 56.1% of the mothers did not know about the paid vaccines and 94.9% of the respondents responded to the rotavirus vaccine. 78.3% of the participants had not received paid vaccinations, and 60.2% replied that they had no knowledge of the reason for not having had. 43.9% of the mothers responded to the question of when the last vaccination of a child was made, while the answer to the 2-year-old response was given by 44.4% of the mothers to postpone the vaccine.
Conclusion: According to the results of our study, it is seen that although the mothers are still required to be vaccinated, this ratio decreases compared to the previous studies. Some variables such as parental age, education level, occupation, income status, number of siblings were affected by vaccination. There is a need promoting children vaccination especially by the media and health professionals; in the terms of informing population and increasing vaccination.

Keywords: Childhood Immunization, Vaccination, Awareness