Menstrual döngü sürecinde dinlenme metabolik hızı, vücut bileşimi ve besin alımındaki bireysel farklılıkların saptanması.
Evaluation of intra-individual variations in resting metabolic rate, body composition and food intake during the menstrual cycle.
Yazar: İNCİ TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle

Özet:
Kadınlarda vücut bileşiminde dinlenme metabolik hızında (DMH), fiziksel aktivite ve besin alımında günden güne birey içi varyasyonun büyüklüğü hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Bu çalışma bir menstrual döngü boyunca kadınlarda antropometrik ölçümler, dinlenme metabolik hızı, fiziksel aktivite durumu, enerji ve besin ögesi alımındaki değişiklikleri saptamak amacıyla yapılmıştır. Doğal menstruasyon döngüsüne sahip ve doğum kontrol hapı kullanmayan 19-35 yaş arası 30 kadın çalışmaya katılmıştır. DMH ölçümü bir menstrual döngü boyunca haftada üç kez ergospirometre (FitmateTM, Cosmed) yardımıyla standart koşullar altında ölçülmüştür. Antropometrik ölçümleri menstrual döngünün her fazında bir kez ölçülmüş ve kadınlardan döngünün her fazında üç gün boyunca ileriye dönük 24-saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi her üç fazda birbirini izleyen üç gün boyunca Armband holter ve aynı günlerde tutulan fiziksel aktivite kaydı ile saptanmıştır. Menstrual döngü boyunca yapılan DMH ölçümlerinde birey içi varyasyon (CV %) belirlenerek saptanmıştır. Menstrual döngü boyunca bireylerin vücut ağırlığında ve vücut bileşimindeki değişimin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). DMH ve besinlerin termik etkisinin (BTE); folliküler faza (sırasıyla; 1439±21.92 kkal, 144±2.2 kkal) kıyasla, ovulasyon fazında (sırasıyla; 1498±23.91 kkal, 150±2.4 kkal), istatistiksel açıdan anlamlı olarak arttığı (p<0.05) saptanmıştır. Toplam enerji harcamasında (TEH) fazlar arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte DMH'ındaki değişime benzer olarak en yüksek düzeye ovulasyon fazında ulaştığı bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyinin fazlar boyunca istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde değişmediği saptanmıştır (p>0.05). Enerji alımının luteal fazda ovulasyon fazına kıyasla arttığı ancak aradaki farkın anlamlı olmadığı (p>0.05) bulunmuştur. Yağ alımının folliküler faza kıyasla luteal fazda (p<0.01), karbonhidrat ve protein alımının folliküler faza kıyasla ovulasyon fazında (sırasıyla p<0.01 ve p<0.05) arttığı saptanmıştır. Ayrıca çalışmaya katılan bireylerin tamamına yakınının çikolata tüketimine karşı aşırı istek duyduğu saptanmıştır. Menstrual döngü boyunca birey-içi ortalama varyasyonun DMH'nda %13.6±4.03, vücut ağırlığında %0.75±0.62, enerji alımında %12.7±7.76 olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınlarda DMH'ı ve enerji ve besin ögesi alımı `sabit' varsayılamaz. DMH'ndaki birey-içi varyasyondaki karışıklık ve onun enerji dengesi üzerine etkisinin gelecekteki çalışmalarla araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
Little information exists on the extent of day-to-day intra-individual variation in body composition, resting metabolic rate (RMR), physical activity and food intake in women. The present study has investigated the intra-individual variation and differences in body composition, RMR, physical activity and food intake of women during the menstrual cycle. Thirty women (naturally cycling non-pill users), aged between 19 and 35 years, were recruited to the study. RMR measurements were taken at least three times per week for the duration of one complete menstrual cycle. Anthropometric measurements were taken in each menstrual cycle phase. RMR was measured by ergospirometer (FitmateTM, Cosmed) under standardized conditions. Food and beverage intake was recorded, using 24-h dietary record, for 3 days of each menstrual cycle phases (follicular, ovulation and luteal). Physical activity assessed by using armband (metabolic holter) during 3 days of each menstrual phase and 3 days physical activity record. The measurements made throughout each complete menstrual cycle were averaged and the levels of intra-individual variation in RMR were assessed by determining the CV(%). Mean body weight and body composition didn?t change during menstrual cycle significantly (p>0.05). RMR and TEF was significantly increased (respectively; 1498±23.91 kcal, 150±2.4 kcal, p<0.05) in ovulation when compared with follicular phase (respectively; 1439±21.92 kcal, 144±2.2 kcal). No significant changes found in TEE between menstrual phases however, it was found that TEE reached the maximum level in ovulation similar with the change in RMR. No significant change was reported in physical activity level between menstrual phases (p>0.05). Mean energy intake was higher in the luteal phase compared to ovulation but the difference was not significant (p>0.05). The percentage of fat to energy significantly increased in luteal phase compared to ovulation (p<0.01). It was found that carbohydrate and protein intakes as a percentage of energy was significantly higher in ovulation compared to follicular phase (respectively; p<0.01 and p<0.05). The chocolate was the most craved food during menstruation. Intra-individual variation was 13.6±4.031% in RMR, 12.7±7.76% in energy intake and 0.75±0.62% in body weight. In conclusion, the findings from the present study show that RMR, energy and nutrient intakes cannot be assumed to be `stable? in all women. The implications of intra-individual variation in RMR and its impact on energy balance needs further research.