Gediz havzası Sarıkız Sulama Birliği sulama sisteminin işletimi üzerine model yaklaşımı
Modelling approach for the operation of irrigation system for Sarikiz Irrigation District in the Gediz basin
Yazar: GÖKHAN İSMAİL TUYLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ UL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Gediz Havzası'nda yer alan Sarıkız Sulama Birliği'nde sulama işletmeciliği yönünden en iyi planlı su dağıtımının gerçekleştirilebilmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, Sulama Zamanı Planlaması Destekli İnteraktif Su Dağıtım Planlaması Esasına Dayalı Model yaklaşımı kullanılarak su dağıtım planlaması yapılmıştır.Dört aşamalı olarak yürütülen bu çalışmanın birinci aşamasında; Sarıkız Sulama Birliği mevcut sulama alanı içinde bütün alanı temsil edecek şekilde seçilen bir sekonder kanalın (Y9 Sekonder Kanalı) hizmet ettiği sulama alanı için planlı su dağıtım çalışmalarında kullanılan veri tabanı oluşturulmuştur. İkinci aşamada; elde edilen veri tabanından yararlanılarak su dağıtım modelinin oluşturulmasında kullanılacak parametrelerin bir kısmı belirlenmiştir. Parametrelerin diğer kısmı daha önceki bilimsel çalışmalara dayandırılmış, bir parametre ise (iletim randımanı) yürütülen bir araştırma projesi yardımıyla belirlenmiştir. Çalışmanın üçüncü aşamasında; Y9 Sekonder Kanalı'na ilişkin sistem performansı ?Sulama Oranı? ve ?Su Temini Oranı? göstergeleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Son aşamada; elde edilen parametrelerden yararlanılarak seçilen su dağıtım kanalı için Sulama Zaman Planlaması Destekli İnteraktif Su Dağıtım Planlaması Esasına Dayalı Su Dağıtım Modeli yaklaşımı kullanılarak su dağıtım planlaması yapılmış, mevcut koşullara göre uygulanan rotasyon planı değerlendirilmiş ve sulama suyunun kullanımı üzerine ileriye dönük farklı rotasyon senaryolarının üretilip üretilemeyeceği araştırılmıştır.Y9 Sekonder Kanalı için elde edilen Optimum Su Dağıtım Planlaması'na göre, Temmuz ve Ağustos aylarında kanal alanında sulama yoğunluğu olup boş yer bulunmamaktadır. Mevcut koşullara göre Kanal'da zorunlu rotasyon uygulanması durumunda, alanın tamamı için su dağıtım planlamasının yapılamayacağı, su kaynağının yetersiz olduğu ve alanın tamamının sulanamadığı belirlenmiştir. Ayrıca, farklı rotasyon planlarının uygulanabilmesi de söz konusu değildir.

Abstract:
In this study water delivery planning was performed using the approach of model based on Interactive Water Delivery Scheduling Supported Irrigation Scheduling to be able to carry out the best water delivery planning from the water management?s point of view in Sarıkız Irrigation District in Gediz Basin. The study involved four stages. In the first stage; in the irrigation area available in Sarıkız Irrigation District the data base used in the studies of water delivery planning was formed for the irrigation area which was served by a secondary canal (Y9 Secondary Canal ) selected to be able to represent the whole area. In the second stage; some of the parameters which will be used to form the water delivery model were determined by benefiting from the data base obtained. The other parameters were based on the previous scientific studies and only one parameter ( conveyance efficiency ) was determined by the means of the research project carried out. In the third stage; the system performance related to Y9 Secondary Canal was evaluated using the values of `?irrigation intensity`? and `? water supply ratio??. In the final stage of the study; for the canal of water delivery selected by benefiting from the parameters obtained water delivery planning was performed using the approach of model based on Interactive Water Delivery Scheduling Supported Irrigation Scheduling. In addition, the rotation plan applied to the available conditions was evaluated and whether scenarios for further different rotation plans related to use of irrigation water could be presented was studied.According to the Optimum Water Delivery Planning obtained for Y9 Secondary Canal, in July and August the irrigation was busy in the area of the canal and there was no empty space. Under the circumstances in the condition of the application of compulsory rotation in the canal it was figured out that water delivery planning for the whole area could not be performed, the water source was insufficient and the whole area could not be irrigated. Moreover, application of the different rotation plans cannot be mentioned.