Alanya kalesinin çağdaş koruma yöntemleri bağlamında etkin kullanımı ve sunumu
The effective use and presentation of Alanya castle in the context of contemporary conservation methods
Yazar: ŞULE ÇOLAK BORA
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN EBRU OMAY POLAT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Alanya şehri tarih öncesi çağlardan günümüze kadar pek çok medeniyeti ve kültürü içinde barındıran, tarih boyunca yerleşim sürekliliği olan bir sahil kentidir. Şehir ilk olarak bugün Alanya Kalesi olarak tanımladığımız tarihi yarımada üzerinde kale kent olarak kurulmuştur. Alanya Kalesi surlarıyla, tarihi dokusu ve üzerinde yaşamış olan uygarlıkların bıraktığı zengin katmanlarıyla günümüzde bir odak noktası halindedir. Ancak halen barındırdığı doğal ve kültürel değerleriyle daha çok bilinmeyi ve tanınmayı beklemektedir.
Bu tezin amacı, Alanya Kalesi'nin daha çok bilinmesine ışık tutmak amacıyla mevcut değerlerini tanımak, önemini vurgulamak ve aynı zamanda koruma ilkeleri doğrultusunda kullanıcılar için Kale'yi daha görünür ve etki kullanılır kılmaktır. Bu amaca yönelik tez çalışmasında 4 ana bölüm ele alınmıştır. Birinci bölümde tezle alakalı literatür taramaları, tezin amacı ve hipotez yer almaktadır. İkinci bölümde Alanya'nın ve Alanya Kalesi'nin genel özellikleri ve tarihçesi, Alanya Kalesi'nin tarihi değerine vurgu yapmak amacıyla Kale'nin barındırdığı tarihi katmanlar ve günümüze kadar ulaşmış olan kültür varlıkları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Kale'nin mevcut durumu üzerinden yapılan kentsel rölöve çalışması, Kale'nin doğal ve kültürel değerleri, ulaşımı, mevcut yapılarının tescil ve onarım durumları, kullanıcı türleri ve yoğunluğu gibi başlıklar şeklinde sıralanabilecek analizlere ve tespitlere yer verilmiş ve bu tespitler sonucunda Kale'nin var olan sorunları ve potansiyelleri irdelenmiştir. Dördüncü bölümde ise tarihi çevre ve koruma kavramları ele alınarak Kale'nin etkin kullanımına yönelik öneriler geliştirilmiş ve Kale'nin değerlerinin sergileneceği gezi rotaları tasarlanmıştır. Sonuç bölümünde ise tarihi mekanların korunması ve etkin kullanımına dair tasarlanan önerilerden elde edilen çıkarımlar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tarihi çevre, Alanya Kalesi, kentsel koruma, kale kent, gezi rotası

Abstract:
The city of Alanya is a coastal city that has many civilizations and cultures from prehistoric times to today and has a continuity throughout the history. The city was first established as a castle city on the historical peninsula, which we define today as Alanya Castle. With its fortifications, historical texture and rich layers remained from different civilizations, Alanya Castle is a focal point today. However, it still expects to be known and known with its natural and cultural values.
The aim of this thesis is to recognize the existing values of the Alanya Castle, to emphasize its importance, and at the same time to make Castle more visible and usable for users in line with the principles of protection. In this thesis study for this purpose, 4 main sections are discussed. In the first part, literature reviews related to the subject, the purpose of the thesis and the hypothesis are included. In the second part, the general features and history of Alanya and Alanya Castle, the historical layers and the cultural heritage that have survived until today, have been examined in order to emphasize the historical value of Alanya Castle. In the third part, the analysis and determinations that we will list as the urban survey work done on the current status of Kale, natural and cultural values of Kale, transportation, registration and repair status of existing structures, user types and density are given and as a result of these determinations, 's existing problems and potentials are examined. In the fourth section, suggestions for the effective use of Kale have been developed by considering historical environment and protection concepts, and travel routes where the values of Kale will be displayed have been designed. In the conclusion part, the inferences obtained from the suggestions designed for the protection and effective use of historical places are revealed.

Keywords: Historical environment, Alanya Castle, urban preservation, castle city, sightseeing route