İki önemli depo zararlısı pirinç biti (Sitophilus oryzae L.) ve fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus say)'ne besin neminin etkileri üzerinde araştırmalar
Researches on the effects of food humidity on biology of two important stored product pests, Sitophilus oryzae L. (col. curculionidae) and acanthoscelides obtectus say (col. bruchidae)
Yazar: METE DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. CELAL TUNCER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Acanthoscelides obtectus = Acanthoscelides obtectus ; Bitler = Phthiraptera ; Depolanmış ürün zararlıları = Stored product pests ; Fasulye tohum böceği = Common bean weevil ; Nem oranı = Humidity ; Pirinç biti = Sitophilus oryzae L. ; Sitophilus oryzae = Sitophilus oryzae

Özet:
Bu araştırma 27±1°C sıcaklık ve % 70 nisbi neme sahip laboratuvar koşullarında yürütülmüştür. Besin olarak S. oryzae için, pirinç, A. obtectus için fasulye kullanılmıştır. S. oryzae' de besin nemi oranı olarak % 10, % 12, % 14 ve % 16 kullanılmış ortalama gelişme süresi ve cinsiyet oranları nem derecelerine göre sırasıyla 43.2 gün (31-63) ve % 45.5 erkek, % 54.5 dişi; 39.9 gün (29-57) ve % 44.6 erkek, % 55.4 dişi; 38.6 gün (29-57) ve % 44.8 erkek, % 55.2 dişi; 36.5 gün (27-55) % 45.2 erkek, % 54.8 dişi olmuştur. Farklı besin nemlerine yumurta bırakma tercihi % 10, % 12, % 14 ve % 16 nem oranları için % 4.8, % 9.8, % 31.7 ve % 58.5 olmuştur. Yine aynı nem oranına sahip besinlere 48 saat içerisinde bırakılan yumurta sayıları dişi başına sırasıyla 0.7, 1.8, 2.0 ve 1.6 adet olmuştur. Ergin ömrü erkeklerde 54.8 gün (20-100), dişilerde 48.5 gün (5- 97) olmuştur. A. obtectus'ta % 10, % 12, % 14 ve % 16 tane neminde ortalama gelişme süreleri ve cinsiyet oranları sırasıyla 35.8 gün (30-46) % 37.8 erkek, % 62.2 dişi; 35.2 gün (30-44) % 41 erkek, % 59 dişi; 35.3 gün (32-44) % 40.4 erkek, % 59.6 dişi ve 35.6 gün (32-44) % 37.4 erkek, % 62.6 dişi olmuştur. Farklı besin nemlerine yumurta bırakma tercihi % 10, % 12, % 14 ve % 16 nem için % 18.6, % 31.5, % 33.8 ve % 15.6 olmuştur. Yine aynı nem oranına sahip besinlere 48 saat içinde bırakılan yumurta sayıları dişi başına sırasıyla 6.4, 5.6, 5.0 ve 7.2. adet olmuştur. Ergin ömrü erkeklerde 11.7 (7-14) gün, dişilerde 12.1 (7-16) gün olmuştur. Anahtar Kelimeler: Sitophilus oryzae, Acanthoscelides obtectus, besin nemi, biyoloji

Abstract:
This study was carried out in 27±1 ° C and 70% R.H. in laboratory conditions. As food, rice was used for S. oryzae and bean was used for A. obtectus. Mean development time and sex ratio of S. oryzae which are grown in foods which has grain humudity of 10%, 12%, 14%, 16% are as follows respectively; 43.2 (31-63) days and 42.5% male, 57.5% female; 39.9(27-55) days and 44.6% male, 55.4% female; 38.6(29-57) days and 44.8% male, 55.2% female ;36.5(27-55) days and 45.2% male, 54.8% female. Preference of S. oryzae for egg laying in foods has grain humidity of 10%, 12%, 14% and 16% were 4.8%, 9.8%, 31.7% and 58.5% respectively. For the same grain humidity, mean egg numbers per female in 48 hours are 0.7, 1.8, 2.0 and 1.6 respectively. Adult males lived for 54.8(20-100) days and females lived for 48.5(5-97) days. Mean development time and sex ratio of A.obtectus which are grown in foods with 10%, 12%, 14% and 16% seed humidity are as follows respectively; 35.8(30-46) days and 37.8% male, 62.2% female; 35.2 (30-44) days and 41% male, 59% female; 35.3 (32-44) days and 40.4% male, 59.6% female; 35.6 (32-44) days and 37.4% male, 62.6% female. Preference of A. obtectus for eggs laving in foods with 10%, 12%, 14% and 16% seed humidity were 18.6%,31.5%, 33.8% and 15.6% respectively. For the same seed humidity, mean eggs numbers per female in 48 hours are 6.4, 5.6, 5.0 and 7.2. Adult males lived for 1 1.7 (7-14) days and females lived for 12.1 (7-16) days. Key words : Sitophilus orzae, Acanthoscelides obtectus, biology.food humidity.