Konya kapalı havzası örneğinde faktör analizi ile kuraklık indislerinin ortak kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of common use of drought indices by factor analysis in the example of Konya closed basin
Yazar: METİN BAYÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN YILDIRIM DALKILIÇ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İklim insan yaşamını derinden etkileyen bir dizi olayı kapsamaktadır. Bu olayların, mekânsal
ve istatistiksel analizler ile anlaşılması mümkün olmaktadır. Kuraklık ise iklim değişikliğinin
sonuçlarından biri olarak gösterilmektedir ve hem ekonomiye hem de doğaya olumsuz
sonuçlar verebileceğinden dolayı çeşitli yöntemlerle incelenmesi önem arz etmektedir. Bu
çalışmada, T.C. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne bağlı Cihanbeyli, Karapınar, Çumra,
Seydişehir, Kulu, Ereğli, Niğde, Karaman, Beyşehir ve Aksaray meteoroloji istasyonlarından
1981-2010 yılları arasında elde edilen sıcaklık ve yağış verileri kullanılarak, bu istasyonların
bulunduğu bölgelerin kuraklık durumu ve kuraklığın iklim değişikliğine etkileri
Standartlaştırılmış Yağış İndisi(SPI), Normalin Yüzdesi İndisi(PNI), Aridite İndisi(AI) ve
Standardize Yağış-Evapotranspirasyon İndisi(SPEI) kullanılarak aylık olarak hesaplanmıştır.
Hesaplamalar sonucunda SPI, PNI, AI ve SPEI indisleri karşılaştırıldığında ise tüm dönemler
için kuraklık durumunun normal ve normale yakın sınıflarda olduğu gözlemlenmiştir. Bu
indisleri tek bir indis haline getirmek amacıyla, Faktör ve Kümeleme Analizi yöntemleri ile
istatistiksel analiz yapılmış ve SPI, SPEI, Aridite indislerinin ortalamasının alınması ile genel
bir indis hesaplanabilir ve kullanılabilir sonucuna varılmıştır.
2020, 61 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Aridite indisi(AI), İklim, Kuraklık, Normalin yüzdesi indisi(PNİ),
Standartlaştırılmış yağış indisi(SPİ), Standardize yağış-evapotranspirasyon indisi(SPEI)

Abstract:
The climate includes a series of events that have a profound impact on human life. It is
possible to understand these events with spatial and statistical analysis. Drought is shown as
one of the consequences of climate change and it is important to examine it in various ways
as it may have negative consequences for both economy and nature. In this study, the
temperature and precipitation data obtained from the meteorological stations of Cihanbeyli,
Karapınar, Çumra, Seydişehir, Kulu, Ereğli, Niğde, Karaman, Beyşehir and Aksaray
meteorology stations of the T.C. General Directorate of Meteorology between 1981 and 2010
were evaluated. The effect of drought on climate change was calculated monthly using
Standardized Precipitation Index (SPI), Percentage of Normal Index (PNI), Aridity Index
(AI) and Standardized Precipitation-Evopotranspiration Index (SPEI). As a result of the
calculations, when the SPI, PNI, AI and SPEI indices were compared, it was observed that
the drought status was normal and near normal for all periods. In order to make these indices
into a single index, statistical analysis was performed with Factor and Clustering Analysis
methods and a general index can be calculated and used by taking the average of SPI, SPEI,
Aridity indices.
2020, 61 Pages
Keywords: Aridity index, Climate, Drought, Percentage of normal ındex (PNI), Standardized
precipitation ındex (SPI), Standardized precipitation-evopotranspiration index (SPEI)