Kekemeliği olan 12-18 yaş arası çocuk ve ergenlerin pandemi sürecinde yaşadıkları duygu ve tutum değişimlerinin incelenmesi.
Examination of emotional and attitudinal changes experienced by children and adolescents aged 12-18 with stuttering during the pandemic process
Yazar: ŞEVVAL DİCLE ABAKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL BAŞARAN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Kekemelik duygu, davranış ve bilişle alakalı sonuçlara neden olan karmaşık, iletişimi sekteye uğratan, çok unsurlu bir iletişim bozukluğudur. Kekemelik, duygu ve tutumlar ile birlikte ele alınmalıdır. Duygu ve tutumlar ise yaşanan anlara göre değişmektedir. Bu araştırmada, kekemeliği olan 12-18 yaş arasındaki bireylerin pandemi öncesi ve pandemi sonrası duygu ve tutumları incelenmiştir. Araştırmaya kekemeliği olan ancak kekemeliğe ek herhangi bir tanısı bulunmayan 80 kişi dahil edilmiştir. Verilerin toplanması amacıyla demografik bilgi formu ve CALMS-TR değerlendirme aracının afektif bileşen bölümü kullanılmıştır. CALMS-TR ölçeği alt boyutları için normal dağılıma uygunluk analizi Kolmogorov Smirnov testi ile gerçekleştirilmiştir. CALMS-TR Ölçeği alt boyutlarının pandemi öncesi ve sonrası karşılaştırmaları eşlenik örneklem t testi ile karşılaştırılmıştır. Demografik özelliklere göre pandemi öncesi ve sonrası karşılaştırmalarda Wilcoxon testi ile karşılaştırılmıştır. Araştırmanın bulguları pandemi öncesi ve sonrasına göre alt boyut puanlarının tüm boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermiştir (p<0,05). Kekemelikle ilgili olumsuz duygular alt boyut puan ortalamalarının pandemi sonrasında, pandemi öncesine göre anlamlı derecede yüksek olduğu, pandemi sonrasında kekemelik ile ilgili olumsuz duyguların arttığı belirlenmiştir. Cinsiyete göre pandemi öncesi ve sonrası alt boyut puan ortalamalarının karşılaştırılmasında kızlarda ve erkeklerde kekemelikle ilgili olumsuz duygular alt boyutunda pandemi sonrası  puan ortalamasının, pandemi öncesi puan ortalamalarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05).  Çalışmaya katılan tüm katılımcıların pandemi sonrası puan ortalamaları pandemi öncesine göre anlamlı olarak arttığı (p<0,05), bu durumun kekemelikle ilgili olumsuz duygu ve tutumları da arttırdığı saptanmıştır. Buna  göre kekemeliğe karşı duygu ve tutumun sosyallikle ve çevreyle kurulan iletişimle anlamlı bir şekilde ilişkisi olduğu söylenebilir. Bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
Stuttering is a complex, communication-impairing, multi-component communication disorder that causes consequences related to emotion, behavior, and cognition. Stuttering should be considered together with emotions and attitudes. Emotions and attitudes change depending on the moments experienced. In this study, the emotions and attitudes of individuals aged 12-18 who stutter before and after the pandemic were researched. 80 people who stuttered but did not have any additional diagnosis of stuttering were included in the study. A demographic information form and the affective component section of the CALMS-TR assessment tool were used to collect data. For CALMS-TR scale subscales, normal distribution analysis was performed with the Kolmogorov Smirnov test. Comparisons of CALMS-TR Scale subscales before and after the pandemic were compared with the paired sample t test. Comparisons before and after the pandemic according to demographic characteristics were compared with the Wilcoxon test. The findings of the study showed that sub-dimension scores differed statistically significantly in all dimensions compared to before and after the pandemic (p <0.05). It was determined that the negative feelings about stuttering subscale score averages were significantly higher after the pandemic than before the pandemic, and negative feelings about stuttering increased after the pandemic. When comparing the pre- and post-pandemic subscale score averages by gender, it was determined that the post-pandemic score average in the negative feelings about stuttering subscale in girls and boys was significantly higher than the pre-pandemic score averages (p<0.05). It was determined that the post-pandemic score averages of all participants in the study increased significantly compared to before the pandemic (p<0.05), and this also increased negative feelings and attitudes about stuttering. Accordingly, it can be said that feelings and attitudes towards stuttering have a significant relationship with sociality and communication with the environment. The findings were discussed in line with the relevant literature.