7. sınıf öğrencilerinin atık yönetimine ilişkin görüşleri ve argüman düzeyleri: Bir eylem araştırması
Seventh-grade students' views and argument levels on waste management: An action research
Yazar: HALİS BULUT
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL ATASOY
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul yedinci sınıftaki öğrencilerin sosyobilimsel bir konu olan atık yönetimi ile ilgili görüşlerini ve argümantasyon uygulamasında ortaya çıkan argüman düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılının kış döneminde Rize ili Merkez ilçesine bağlı Kömürcüler Ortaokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini yedinci sınıfta öğrenim görmekte olan 18 öğrenci oluşturmuştur. Nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasının uygulandığı bu çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşama eylem araştırmasının durum tespiti basamağına yönelik olarak yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri kapsamaktadır. Bu görüşmelerde elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak kod, kategori ve temalar belirlenmiştir. İkinci aşama eylem araştırmasının uygulama basamağında yer alan argümantasyon etkinliği ile devam etmiştir. Bu aşamanın sonunda öğrencilere argümantasyon temelli etkinlik kağıtları (ATEK) verilerek yazılı açıklamaları alınmıştır. Bu yazılı açıklamalar ''Argümantasyon Değerlendirme Rubriği'' kullanılarak analiz edilmiş ve öğrencilerin argüman düzeyleri belirlenmiştir. Üçüncü aşamada ise ilk aşamada uygulanan görüşme formundaki bir soru tekrar uygulanarak öğrencilerin atık yönetimine ilişkin görüşlerinin argümantasyon uygulamasından nasıl etkilendiği ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sonucunda; araştırmaya katılan öğrencilerin başlangıçta atık yönetimi konusunda bilgilerinin eksik olduğu görülmüştür. Bu durum öğrencilerin ATEK aracılığıyla belirlenen argüman düzeylerinin çoğunlukla Düzey 2'de (iddia+veri) yoğunlaşmasına neden olmuş olabilir. Diğer yandan öğrencilerin bir kısmının Düzey 4 ve 5'te argüman üretebilmeleri, argümantasyon etkinliğinin atık yönetimine ilişkin süreçler ve olgularla ilgili farklı bakış açıları geliştirmede etkili olduğunu gösterebilir. Bu bağlamda özellikle kırsal bölgelerde yaşayan öğrencilerin atık yönetimi gibi toplumsal meselelere yönelik farkındalıklarını ve argüman düzeylerini geliştirmek için fen derslerine SBK argümantasyonunun entegre edilmesi gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the views of seventh-grade middle school students about waste management, a socioscientific issue, and the argument levels that emerged in the argumentation practice. The research was conducted in Kömürcüler Secondary School in the central district of Rize province in the winter semester of the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of 18 seventh-grade students. This study, in which action research, one of the qualitative research methods, was applied, was carried out in three stages. The first stage included semi-structured interviews conducted for the due diligence step of the action research. The data obtained in these interviews were subjected to content analysis and codes, categories and themes were determined. The second phase continued with the argumentation activity in the implementation phase of the action research. At the end of this phase, students were given argumentation-based activity sheets (ABAS) and their written explanations were taken. These written explanations were analyzed using the "Argumentation Evaluation Rubric" and students' argument levels were determined. In the third stage, a question in the interview form applied in the first stage was reapplied to reveal how students' views on waste management were affected by the argumentation practice. As a result of the research, it was seen that the students who participated in the research initially, lacked knowledge about waste management. This may have caused the students' argument levels determined through ABAS to be mostly concentrated at Level 2 (claim + data). On the other hand, the fact that some of the students were able to produce arguments at Levels 4 and 5 may indicate that the argumentation activity was effective in developing different perspectives on processes and phenomena related to waste management. In this context, it is suggested that SSI argumentation should be integrated into science courses to improve the students' awareness and argument levels, especially those living in rural areas, about social issues such as waste management.