Radikal akımların referans aldığı rivayetler (DEAŞ örneği)
Narrations taken as reference by radical movements (DAESH example)
Yazar: YILDIRAY KAPLAN
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ERUL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Dini akımlar = Religious trends ; Dini hareketler = Religious movements ; Hadis = Hadith ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Radikalleşme = Radicalism ; Rivayetler = Rumours ; İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslami hareketler = Islamic movements ; İslami radikalizm = Islamic radicalism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırma, modern zamanlarda ortaya çıkan ve radikal bir akım olarak değerlendirilen cihâdî selefîliğin hadis rivayetlerine yaklaşımını DEAŞ örneğinde ortaya koyma amacı taşımaktadır. Tez, DEAŞ'ın, cihâdî selefîlikten beslendiği, hadis rivayetlerine yaklaşımında ideolojik inanmışlığın etkili olduğu, ideolojinin ise tevhit, cihat ve şehitlik kavramlarından hareketle oluşturulduğu ve bu doğrultuda rivayetlerin araçsallaştırıldığı; dolayısıyla herhangi bir usûl ve metodolojinin bulunmadığı iddiası üzerine kuruludur. Birinci bölümde ilk olarak radikalizm ve ilişkili kavramların anlam evreni ve Müslüman toplumlardaki karşılıkları, Müslüman radikalizmi/köktenciliği ile ilgili tespit ve analizler, kavramlar etrafındaki tartışmalar ele alınmış ve değerlendirilmiştir. İkinci olarak cihâdî selefiliğin oluşumu ve DEAŞ'a giden süreç tarihî dönüm noktaları göz önünde bulundurularak serdedilmiş; DEAŞ'ın tarihçesi, güncel durumu, geleceği, iletişim ve medya stratejisi ile referansları dikkatlere sunulmuştur. İkinci bölümde ilk olarak DEAŞ'ın hadis rivayetlerine yaklaşımı usul ve metodoloji açısından tahlil edilerek değerlendirilmiş ve örneklendirilmiştir. İkinci olarak DEAŞ'ın inanç, ibadet ve sosyal hayat konularında kullandığı rivayetler tespit edilerek değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde DEAŞ'ın yönetim, cihat, fiten ve melahim konularında öne çıkardığı hadis rivayetleri belirlenerek değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde DEAŞ'ın, serlevha yaptığı A'mâk/Dâbık rivayetini nasıl anlayıp yorumladığı gözler önüne serilmiş, söz konusu rivayet hadis ilimleri açısından incelenerek değerlendirilmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar, tespit, teklif ve tenkitler Sonuç'ta ifade edilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal the approach of the jidahist Salafism, which has emerged in modern times and is deemed as a radical movement, through the example of DAESH. The thesis is based on the claim that DAESH is fed by jihadist Salafism; that ideological belief is effective in its approach to hadith narrations; the ideology is formed around the concepts of tawhid, jihad, and martyrdom, and the narrations were instrumentalized in this direction; and thus, that there is no method or methodology. Chapter One firstly deals with and evaluates radicalism's and related concepts' universe of meaning as well as their response in Muslim societies; evaluations and analyzes regarding Muslim radicalism/fundamentalism; and discussions around the concepts. Secondly, the Chapter explains the emergence or jihadist Salafism and the process leading to DAESH by taking into account the historical milestones; and draws attention to its history, current situation, future, communication and media strategy as well as its references. In Chapter Two, firstly, the approach of DAESH to hadith narrations are analyzed and evaluated in terms of methodology, and are exemplified. Secondly, the narrations DAESH uses in the fields of faith, worship, and social life are determined and evaluated. In Chapter Three, the hadith narrations highlighted by DAESH on administration, jihad, fitan, and malahim are determined and evaluated. Chapter Four reveals how DAESH understood and interpreted the A'maq/Dabiq narration, which it uses as a heading in many places, and the narration in question has been analyzed and evaluated in terms of hadith sciences. Conclusions, determinations, suggestions and criticisms have been expressed in the Conclusion.