Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve depresyonla, monoamin oksidaz a enziminin gen polimorfizmi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the social media addiction, depression and the gene polymorphism of monoamine oxidase a enzyme among university students
Yazar: TUĞÇE SARUL
Danışman: DOÇ. DR. KAAN YILANCIOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Monoamin oksidaz = Monoamine oxidases ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Sarul T. Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ve Depresyonla, Monoamin Oksidaz A Enziminin Gen Polimorfizmi ile İlişkisinin İncelenmesi. 2022.
Monoaminoksidaz A (MAOA) enzimini düzenleyen genin kalıtımı ile davranış bozukluğu ve çevresel etkenleri inceleyen çalışmalar yapılmış ve düşük MAOA aktivitesinin depresyon, antisosyal davranışlar ve agresyon ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanımı ve buna bağlı olarak gelişen "Sosyal Medya Bağımlılığı"nı ölçmeyi ve sosyal medya bağımlılığı ve depresyonunun MAOA geni polimorfizmi ile ilişkisini ortaya koymayı amaçladık. Tamamı sosyal medya ve akıllı telefon kullanan 90 üniversite öğrencisinde Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) kullanılarak sosyal medya bağımlılığı oranlarının %41.1'inde az, %26.7'sinde orta, %5.6'sında yüksek ve %1.1'inde çok yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılarak ölçülen depresyon puanlarına göre ise kişilerin %37.8'inde minimal depresyon, %38.9'unda hafif depresyon, %20'sinde orta düzey depresyon ve %3.3'ünde şiddetli depresyon görülmüştür. Cinsiyetler arasında SMBÖ ve BDE toplam puanları açısından anlamlı farka rastlanmamıştır. Ancak cinsiyetten bağımsız olarak SMBÖ ile BDE puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0.000). MAOA-u 30 bp VNTR için genotipleme yapıldığında öğrencilerin çoğunda 3-3 genotipine ve 4-tekrarlı allel 3 varyantına rastlanmıştır. Gen aktivitesi açısından bireylerin çoğunda yüksek aktivite görülmüştür. 3-3 ve 3-1 genotipinde sahip bireylerin SMBÖ puan ortalamaları diğer genotiplere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0.03) ancak BDE toplam puan ortalamaları genotipler arasında anlamlı farklılık göstermemiştir (p=0.12). Farklı allellere sahip veya enzim aktivitesi farklı olan bireylerin SMBÖ puan ortalamalar ve BDE puan ortalamaları arasında da anlamlı farka rastlanmamıştır. Bu durum cinsiyete göre de benzerlik göstermiştir. Ancak enzim aktivitesi düşük olan erkek öğrencilerin SMBÖ ve BDE puanları arasında pozitif ve orta düzeyde (%42.4) ilişki belirlenmiştir (p=0.049). Buna karşın enzim aktivitesi yüksek olan kadınların SMBÖ ve BDE puanları arasında pozitif ve orta düzeyde (%49.6) ilişki belirlenmiştir (p=0.013). Bu çalışma, MAOA gen polimorfizminin davranış türlerine etkilerini inceleyen araştırmalar arasında Türkiye'de üniversite öğrencilerinde saptanan bu gen polimorfiziminin sosyal medya bağımlılığına ve depresyona etkilerini gösteren ilk çalışmadır. Sonuç olarak sosyal medya bağımlılığıyla artan depresyonunun, MAOA geni polimorfizminden kaynaklanan genotip farklılıkları ile ilişkisi ortaya konmuştur. Bu nedenle çevresel faktörlerin yanı sıra genetik etkilerin de sosyal medya bağımlılığı ve depresyon üzerine etkili olduğu sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya Bağımlılığı, Depresyon, Monoamin Oksidaz A Enzimi, Gen Polimorfizmi

Abstract:
Sarul T. Investigation of the Relationship between the Social Media Addiction, Depression and the Gene Polymorphism of Monoamine Oxidase A Enzyme among University Students.
The studies have been conducted on the inheritance of the gene regulating the monoaminoxidase A (MAOA) enzyme, and its relation with the behavioral disorders and environmental factors. The results have showed that low MAOA activity is associated with the depression, antisocial behaviors and aggression. In our study, we aimed to measure the use of social media in university students and the rate of "Social Media Addiction" developed due to the excess use of social media, and to reveal the relationship between social media addiction, depression and MAOA gene polymorphism. The Social Media Addiction Scale (SMDS) was used in 90 university students, all of whom use at least one social media and smart phones, and the rates of social media addiction was determined to be low in 41.1%, moderate in 26.7%, high in 5.6% and very high in 1.1%. According to the depression scores measured by the Beck Depression Inventory (BDI), 37.8% of the individuals had minimal depression, 38.9% had mild depression, 20% had moderate depression, and 3.3% had severe depression. There was no significant difference between the genders in terms of total scores of SMDS and BDI. However, regardless of gender, a moderately significant positive correlation was found between SMDS and BDI scores (p=0.000). Genotyping for MAOA-u 30 bp VNTR showed the genotype 3-3 and allele 3 variant with 4-repeats in most of the students. A high enzyme activity was observed in most of the individuals. Individuals with the genotypes 3-3 and 3-1 had significantly higher mean scores of SMDS compared to other genotypes (p=0.03), but total mean scores of BDI did not differ significantly between the genotypes (p=0.12). No significant difference was found between mean scores of SMDS and of BDI among the individuals with different alleles or with different enzyme activities. This situation was also comparable between the genders. However, a positive and moderate (42.4%) relationship was found between the SMDS and BDI scores of male students with low enzyme activity (p=0.049). On the other hand, a positive and moderate (49.6%) relationship was found between the SMDS and BDI scores of women with high enzyme activity (p=0.013). Among the studies examining the effects of MAOA gene polymorphism on behavioral types, this study is the first to show the effects of this gene polymorphism detected on the social media addiction and depression among Turkish graduate students. As a result, the relationship between depression, which increases with the social media addiction, and genotype differences caused by MAOA gene polymorphism has been revealed. Therefore, it can be concluded that the genetic factors in addition to the environmental factors are also effective on the social media addiction and depression.

Keywords: Social Media Addiction, Depression, Monoamine Oxidase A Enzyme, Gene Polymorphism