Hemşirelerin flebit risk faktörlerini algılamaları
Nurses' perception of phlebitis risk factors
Yazar: ESRA ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ DENAT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Flebit = Phlebitis ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tedavi = Treatment ; Tromboflebit = Thrombophlebitis

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin flebit risk faktörlerini algılama durumlarını belirlemek amacıyla yapılmış, tanımlayıcı analitik kesitsel nitelikte bir çalışmadır.
Araştırmanın örneklemini 01 Temmuz-30 Kasım 2019 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi yetişkin hasta servislerinde görev yapmakta olan 237 hemşire oluşturdu. Araştırmada veriler literatür doğrultusunda hazırlanan anket formu ile toplandı. Veriler Pearson'un Ki-Kare, Fisher'in Kesin Sonuçlu Ki-kare testi ve Monte Carlo ki-kare testi kullanılarak analiz edildi. 
Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 31,27±6,78'di. Hemşirelerin %81'i kadın, %68,4'ü evli, %65,9'u üniversite mezunuydu. Hemşirelerin %43,5'inin dahiliye servisinde çalıştığı, %48,1'inin 5 yıldan fazla deneyime sahip olduğu, %86,1'inin flebit eğitimi almadığı belirlendi. Araştırmada hemşirelerin çoğunun periferik venlerde flebit oluşumunu orta düzeyde bir problem ve hemşirelik bakımının bir kalite göstergesi olarak algıladığı belirlendi. Araştırmada hemşirelerin çoğu kateterin hastaya deneyimli bir kişi tarafından uygulanmasının, bölgenin skala ile düzenli değerlendirerek kayıt edilmesinin, ilacın kısa süreli infüzyon olarak verilmesinin, ince çaplı, kısa ve plastik kateter kullanılmasının, uygulamadan önce cildin antiseptik bir solüsyonla temizlenmesinin flebit gelişimini azaltacağı algısına sahipti. Ayrıca, hemşirelerin çoğu kateter çıkarılmasından sonraki 24-96 saat içinde de flebit gelişebileceği, özellikle diabetes mellitusun, obezite, ileri yaş, venöz yetmezlik ve tromboembolitik hastalıkların flebit gelişme riskini arttıracağı, pansuman materyalinin flebit riskini etkileyeceği, infüzyon sıvısının yüksek konsantrasyonun, yüksek ozmolaritesinin ve yüksek pH'ının flebit riskini arttıracağı, ön kolda flebit gelişme riskinin az, ayakta ise fazla olduğu algısına da sahipti. Araştırmada cinsiyet, mezun olunan okul, çalışılan servis, çalışma deneyimi, flebit eğitimi alma durumu gibi bazı temel faktörlerin hemşirelerin flebit algılarını farklı açılardan anlamlı düzeyde etkilediği saptandı (p<0.05).
Sonuç olarak, hemşirelerin flebit risk faktörleri algılama durumlarının pek çok yönden istendik düzeyde olduğu fakat bazı açılardan güncel literatür bilgilerini destekleyici yönde olmadığı saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin flebit bilgi ve algılarına ilişkin düzenli aralıklarla değerlendirilme yapılması ve güncel literatür temelli eğitimler düzenlenmesi, algı çalışmalarının yanısıra uygulamaya dönük gözlemsel çalışmalar yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Flebit, hemşirelik bakımı, hemşirelik eğitimi, intravenöz tedavi.

Abstract:
This descriptive analytic cross-sectional study was conducted to determine nurses' perception of phlebitis risk factors. 
The sample of the study comprised 237 nurses working in adult patient services in Suleyman Demirel University Research and Application Hospital between 01 July-30 November 2019. The study data were collected using a survey form prepared in line with the literature. The data were analyzed using the Pearson's Chi-Square test, Fisher's Exact-Result Chi-Square test and Monte Carlo Chi-Square test.  
Mean age of the nurses who took part in the study was 31,27±6,78 years. Among the nurses, 81% were female, 68.4% married and 65.9% university graduate. It was determined that 43.5% of the nurses worked in the internal diseases service, 48.1% had more than five years of experience and 86.1% had not trained on phlebitis. The study found that majority of the nurses perceived the formation of phlebitis in peripheric veins as a moderate problem and a quality indicator for nursing care. In the study most of the nurses had a perception that application of the catheter to the patient by an experienced person, regular assessment and recording of the area via a scale, administration of the drug as a short-term infusion, utilization of a thin, short and plastic catheter and cleaning of skin with an antiseptic solution before the application, might reduce the phlebitis development. In addition majority of the nurses had a perception that phlebitis might also develop within 24-96 hours after removing the catheter; diseases especially such as diabetes mellitus, obesity, advanced age, venous deficiency and thromboembolic diseases might increase the risk of phlebitis development; dressing materials might affect the risk of phlebitis; infusion fluids, higher concentration, higher osmolarity and higher pH might increase the risk of phlebitis; and the risk of phlebitis development was lower on the forearm while higher on feet. The study found that some basic factors such as gender, school of graduation, work service, work experience and state of training on phlebitis, significantly affected the nurses' phlebitis perceptions from different perspectives (p<0.05).
As a consequence the nurses' perception of phlebitis risk factors was at the intended level from many aspects; however, it was not in agreement with the up-to-date literature knowledge from certain aspects. In line with these results, it can be suggested that nurses be assessed regularly in terms of their knowledge and perception of phlebitis, trainings be organized based on the up-to-date literature and application-related observational studies be conducted besides perception studies. 

Keywords: Phlebitis, nursing care, nursing training, intravenous therapy.