Epilepsi hastalarının bakım verenlerinde uyku kalitesi, anksiyete, depresyon düzeyi değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality, anxiety, depression level in caregivers of epilepsy patients
Yazar: GONCA GÜL TANGÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. İSMET MURAT MELEK
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada epilepsili hastalara bakım veren bireylerde uyku kalitesinin, anksiyetenin ve depresyonun araştırılması bunların birbirleriyle ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel şekilde tasarlanmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemi Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Nöroloji kliniğinde epilepsi tanısı ile takip edilen 100 hastanın bakım veren bireylerinden oluşmaktadır. Hastaların ve bakım verenlerin demografik verileri kaydedildi. Çalışmada veri toplama aracı olarak, "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)", "Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ)" ve "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)" kullanıldı.
Bulgular: Epilepsili hastalara bakım verenlerin %70,0'inin (n=70) kadın, %30,0'unun (n=30) erkek olduğu belirlendi. Bakım verenlerin ortalama yaşı 46,7±11,8 yıl idi. Bakım verenlerin %50,0'si (n=50) hastanın anne veya babası, %36,0'sı (n=36) eşi, %9,0'u (n=9) kardeşi ve %5,0'i (n=5) ise kızı veya oğlu idi. Bakım verenlerin %87,0'sinin uyku kalitesinin kötü olduğu saptandı. Bakım verenlerin %12,0'sinin hafif, %32,0'sinin orta, %56,0'sının şiddetli anksiyetesi olduğu saptandı. Bakım verenlerin %7,0'sinin minimal, %7,0'sinin hafif, %44,0'ünün orta, %42,0'sinin  şiddetli düzeyde depresyonu olduğu saptandı. Bakım veren bireyin eğitim durumu (p=0,002) ve yakınlık derecesi (p=0,004) uyku kalitesine etki eden faktörler olarak bulundu. Bakım veren bireyin cinsiyeti (sırasıyla; p=0,018, p=0,049), eğitim durumu (sırasıyla; p=0,001, p=0,001) ve yakınlık derecesi (sırasıyla; p=0,003, p=0,004) anksiyete ve depresyona etki eden faktörler olarak bulundu. Bakım verenlerin uyku kalitesi ile anksiyete puanları arasında (p<0,001), uyku kalitesi ile depresyon puanları arasında (p<0,001), anksiyete ile depresyon puanları arasında (p<0,001) pozitif yönde güçlü bir korelasyon tespit edildi. 
Sonuç: Epilepsili hastalara bakım veren bireylerin uyku kalitesinin azaldığı, anksiyete ve depresyon düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Uyku kalitesinin anksiyeteyi ve depresyonu etkilediği, anksiyete ve depresyonun da birbirini etkilediği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Epilepsi, bakım veren, uyku kalitesi, anksiyete, depresyon

Abstract:
Aims: In this study, it was aimed to investigate sleep quality, anxiety and depression in individuals who care for patients with epilepsy and to examine their relationships with each other.
Materials and Methods: Our study is a descriptive study designed in a cross-sectional fashion. The sample of the study consists of caregivers of 100 patients who were followed up with the diagnosis of epilepsy in the Neurology Clinic of Hatay Mustafa Kemal University Hospital. Demographic data of patients and caregivers were recorded. "Sociodemographic Information Form", "Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)", "Beck Anxiety Inventory (BAI)" and "Beck Depression Inventory (BDI)" were used as data collection tools in the study.
Results: It was determined that 70.0% (n=70) of the caregivers of epilepsy patients were female and 30.0% (n=30) were male. The mean age of caregivers was 46.7±11.8 years. 50.0% (n=50) of the caregivers were the mother or father of the patient, 36.0% (n=36) was the wife, 9.0% (n=9) was the sibling, and 5.0% was (n=5) was his daughter or son.  It was determined that 87.0% of the caregivers had poor sleep quality. It was determined that 12.0% of the caregivers had mild anxiety, 32.0% had moderate anxiety, and 56.0% had severe anxiety. It was determined that 7.0% of the caregivers had minimal depression, 7.0% had mild depression, 44.0% had moderate depression, and 42.0% had severe depression. Educational status (p=0.002) and degree of closeness (p=0.004) of the caregiver were found to be factors affecting sleep quality. The gender (p=0,018, p=0,049; respectively), educational status (p=0.001, p=0.001; respectively) and degree of closeness of the caregiver (p=0,003, p=0,004; respectively) were found to be factors affecting anxiety and depression. There was a strong positive correlation between caregivers' sleep quality and anxiety scores (p<0.001), sleep quality and depression scores (p<0.001), and anxiety and depression scores (p<0.001).
Conclusion: It has been determined that the sleep quality of individuals who care for patients with epilepsy decreases and their anxiety and depression levels increase. It is seen that sleep quality affects anxiety and depression, and anxiety and depression also affect each other.
Keywords: Epilepsy, caregiver, sleep quality, anxiety, depression