Pamukta verticillium solgunluğu (Verticillium dahliae Kleb.)'na karşı bazı bitki aktivatörlerinin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of some plant activators against verticillium wilt (Verticillium dahliae Kleb.) on cotton
Yazar: ZEHRA SAĞLAN
Danışman: PROF. DR. OKTAY ERDOĞAN
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Verticillium dahliae = Verticillium dahliae

Özet:
Pamuk üretiminde solgunluk hastalığı (Verticillium dahliae Kleb.) önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Hastalığın mücadelesi için alternatif  yöntemlerin denenmesi gereklidir. Bu çalışmanın amacı, bazı bitki aktivatörlerinin (auxiGRO, Green Miracle, Maxicrop, ProAct Plus ve Sojall Vitanal) pamukta Verticillium solgunluğuna ve bitki gelişimine karşı etkilerini hem in vitro hem de iklim odası koşullarında belirlemektir. İlk olarak, bitki aktivatörlerinin farklı konsantrasyonlarının (0, 1, 5, 25, 100, 250 ve 500 ppm) patates dekstroz agar (PDA) besi ortamında V. dahliae izolatlarının (PHCVd3-yaprak dökmeyen patotip, PHCVd47-yaprak döken patotip) misel gelişimine etkileri in vitro'da incelenmiştir. Bitki aktivatörlerinin V. dahliae'ye etkileri tolerant Carmen ve duyarlı Acala SJ2 pamuk çeşitlerinde tohum kaplama ve yeşil aksam püskürtme olarak iki farklı şekilde iklim odasında belirlenmiştir. Ayrıca, V. dahliae'nın yaprak dökmeyen (PHCVd3 izolatı) ve yaprak döken (PHCVd47 izolatı) patotiplerine ait iki izolatı çalışmada kullanılmıştır. Bitki aktivatörlerinin Carmen ve Acala SJ2 çeşitlerinde bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, kök uzunluğu ve kök yaş ağırlığı gibi bitki gelişimine etkileri saksı denemelerinde saptanmıştır. In vitro çalışmalar tesadüf parselleri deneme deseninde üç tekerrürlü, saksı denemeleri beş tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Maxicrop, Sojall Vitanal, ProAct Plus, Green Miracle ve auxiGRO bitki aktivatörleri 500 ppm dozunda PHCVd3 izolatının misel gelişimini %90'nın üzerinde baskılamıştır. Maxicrop (Ascophyllum nodosum deniz yosunu) yine 500 ppm dozunda PHCVd47'yi %91,00 oranında engellemiştir. AuxiGRO (GABA+%29,2 L-Glutamik asit) ile tohum kaplama yapılan Carmen çeşidinde PHCVd3'e karşı en düşük hastalık indeks değeri 1,43; PHCVd47'ye karşı ise Sojall Vitanal (Lactobacillus acidophilus) ve ProAct Plus (harpin protein)'ta sırasıyla 2,09 ve 2,12 olarak saptanmıştır. Yeşil aksama ProAct Plus püskürtülen Carmen çeşidinde her iki izolata karşı en düşük hastalık indeks değerleri sırasıyla 1,42 ve 2,18 olarak belirlenmiştir. Bitki aktivatörleri duyarlı Acala SJ2 çeşidinde her iki izolata karşı hastalık şiddetini engelleyici herhangi bir etki göstermemiştir. Bitki boyunda auxiGRO (22,06 cm), bitki yaş ağırlığı ve kök uzunluğunda ProAct Plus (7,02 g; 24,40 cm), kök yaş ağırlığında ProAct Plus (1,45 g) ve Sojall Vitanal (1,41 g) Carmen çeşidinde en iyi sonucu vermiştir. Bitki aktivatörleri Acala SJ2 çeşidinde bitki boyu, bitki yaş ağırlığı ve kök yaş ağırlığına göre istatistiki olarak aynı grupta yer almış ve ProAct Plus (23,56 cm) kök uzunluğuna en yüksek etkiyi göstermiştir.

Abstract:
Wilt disease (Verticillium dahliae Kleb.) causes significant yield loss in cotton production. Alternative control methods are necessary for the control of the disease. The aim of this study is to determine the effects of some plant activators (auxiGRO, Green Miracle, Maxicrop, ProAct Plus and Sojall Vitanal) against Verticillium wilt and plant growth on cotton under both in vitro and growth chamber conditions. Firstly, the effects of various concentrations of plant activators (0, 1, 5, 25, 100, 250 ve 500 ppm) on mycelial growth of V. dahliae isolates (PHCVd3-non-defoliating pathotype, PHCVd47-defoliating pathotype) in potato dextrose agar (PDA) media were investigated in vitro. The effects of plant activators on V. dahliae were determined in varieties Carmen (tolerant) and Acala SJ2 (susceptible) in two different ways as seed coating and foliar application in the growth chamber. In addition, two isolates of the non-defoliating (PHCVd3 isolate) and defoliating (PHCVd47 isolate) pathotypes of V. dahliae were used in this study. The effects of plant activators on plant growth such as plant height, plant fresh weight, root length and root fresh weight in varieties Carmen and Acala SJ2 were determined in pot experiments. In vitro experiments were carried out with three replicates, and pot experiments were with five replicates depending on a completely randomized plots design. Maxicrop, Sojall Vitanal, ProAct Plus, Green Miracle and auxiGRO plant activators inhibited mycelial growth of PHCVd3 isolate by more than 90% at 500 ppm dose. Maxicrop (Ascophyllum nodosum seaweed) also inhibited 91.00% of PHCVd47 at 500 ppm dose. The lowest disease index value against PHCVd3 isolate in the Carmen variety by seed coating of auxiGRO (GABA+%29.2 L-Glutamic acid) was determined 1.43 and 2.09 and 2.12 against PHCVd47 in Sojall Vitanal (Lactobacillus acidophilus) and ProAct Plus (harpin protein), respectively. The lowest disease index values against both isolates were found as 1.42 and 2.18 in the Carmen by foliar application of ProAct Plus, respectively. Plant activators did not show any inhibitory effect on disease severity against both isolates in Acala SJ2. AuxiGRO (22.06 cm) at plant height, ProAct Plus (7.02 g; 24.40 cm) at plant fresh weight and root length, ProAct Plus (1.45 g) and Sojall Vitanal (1.41 g) at root fresh weight gave the best results in Carmen variety. Plant activators were statistically in the same group according to plant height, plant fresh weight and root fresh weight in Acala SJ2 variety and ProAct Plus (23.56 cm) showed the highest effect on root length.