Kronik hastalığı olan çocukların okuldaki gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of the needs of primary school children with chronic disease
Yazar: GİZEM ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. NAİME ALTAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Okullar = Schools ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; İhtiyaç analizi = Needs analysis ; İhtiyaçlar = Needs

Özet:
Araştırma, kronik hastalığı olan ilkokul çocuklarının ebeveynlerine ve öğretmenlerine göre okuldaki gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Ankara ilinin Yenimahalle ilçesine bağlı ilkokullar arasından seçilen 10 okulda, 02.05.2018-06.06.2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 69 ebeveyn ve 69 öğretmen oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, 'Ebeveyn ve Çocuk Tanımlayıcı Bilgiler Formu', 'Öğretmen Tanımlayıcı Bilgiler Formu', 'Kronik Hastalığı Olan İlkokul Çocuklarının Okuldaki Gereksinimlerini Belirleme Formu' ve 'Okul Tanımlayıcı Bilgiler Formu' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin araştırmacılar tarafından yüzdelik ve sayısal değerleri alınmıştır. Araştırmamızda tanıları en fazla olan ilk 3 kronik hastalık sırasıyla astım (%30,4), Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (%18,8) ve epilepsi (%15,9)'dir. Çocukların yaş ortalaması 8,71±1,17, tanı yaşı ortalaması 3,36±2,75'tir. Ebeveynlerin %13,0'ı çocuklarının gereksinimlerini karşılamak için okulda beklemektedir. Öğretmenlerin %94,2'sinin çalışma deneyimi on yıl ve üzerindedir. Okulların hiçbirisinde kronik hastalıklara müdahale için acil eylem planının geliştirilmediği ve revir olmadığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin %50,7'si, öğretmenlerin %75,4'ü çocuğun okuldaki kronik hastalık yönetiminde kendilerini yeterli hissetmediğini belirtmiştir. Ebeveynler öğretmenlerden daha fazla çocukları için fiziksel gereksinim belirtmişlerdir. Öğretmenlerin %58,0'ı çocukların acil durum ilaçlarının olup olmadığını, %52,2'si çocukların ilaçlarını alırken yardıma gereksinimi olup olmadığını bilmemektedir. Öğretmenler ebeveynlere göre daha fazla psikososyal sorun belirtmişlerdir. Ebeveynlerin %11,6'sı çocuğunun sınıf arkadaşlarıyla ve diğer çocuklarla sorun yaşayıp yaşamadığını bilmemektedir. Çocukların okul başarısını çok iyi olarak ifade eden ebeveynlerin oranı öğretmenlere göre daha yüksektir. Hastalığın çocukların okul başarısını etkilediğini belirtme durumu ebeveynlerde öğretmenlere göre daha yüksektir. Sonuç olarak, kronik hastalığı olan çocukların okuldaki gereksinimlerini belirlemede ebeveynler ve öğretmenler arasında farklılıkların olduğu görülmektedir. Okul sağlığı hizmetlerinde ebeveynler ve öğretmenler arasındaki işbirliğinin çocukların gereksinimlerinin karşılanmasını sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Okul sağlığı, hemşire, okul gereksinimleri, çocuk, kronik hastalık

Abstract:
The study was conducted to determine needs of primary school children with chronic disease according to their parents and teachers. The study was carried out in 10 schools selected among the primary schools at Yenimahalle District of Ankara between 02.05.2018 and 06.06.2018. The sample of the study consisted of sixty-nine parents and 69 teachers. ''Parent and Child Descriptive Characteristic Information Form'', ''Teacher Descriptive Characteristic Information Form'', ''Determining the Needs of the Primary School Children with Chronic Disease Form'' and ''School Descriptive Characteristic Information Form'' were used to data collection. Data obtained in this study was stated as number and percentage. First three common diseases determined from the study were asthma, ADHD and epilepsy with the percentage of 30,4, 18,8 and 15,9, respectively. The mean age of the children was 8.71 ± 1.17 and the diagnosis age of disease was 3.36 ± 2.75. Parents rate waiting to meet the children's needs at school was 13,0% in this study. Also, 94,2% of the teachers had more than ten years experience. All schools had neither emergency protocol nor infirmary. Some of the parents (50,7%) and teachers (75,4%)  stated that they did not feel competent to manage the chronic disease of children in school environment. Parents indicated more physical need for their children than teachers. In addition, 58,0% of teachers were not aware of whether the children used any medication or not, and 52,2% were also whether they needed any help or not for medication. Teachers reported more psychosocial problems than parents. In our study, 11,6%  of the parents were not aware of whether their children had any problem or not with their classmates.  The ratio of the parents who expressed their children school's success as "very good" was higher than teachers. Parents' statements about the impact of the disease on the school achievement of the children were higher than teachers. In conclusion,  it was seen that there were differences between parents and teachers to determine the needs of children with chronic disease in school environment. It is thought that the cooperation between parents and teachers could provide to meet the needs of children in school health services.

Key Words : School health, nurse, school needs, child, chronic disease