Yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasında mali araçların etkinliği: AB ülkeleri örneği
The efficiency of fiscal instruments in the spread of renewable energy: The case of EU countries
Yazar: TUNAHAN DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN YAVUZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Avrupa Birliği = European Union ; Finansal araçlar = Financial instruments ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Vergiler = Taxes ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevre vergisi = Environmental tax

Özet:
Dünya genelinde çevre kirliliğinin büyük boyutlara ulaşması ve enerji arzında yaşanan aksaklıklar sebebiyle yenilenebilir enerji oldukça önemli hale gelmiştir. Bunun sonucunda yenilenebilir enerjiyi teşvik etmek amacıyla gerek üretim gerekse tüketim aşamasında çeşitli kamusal araçlar kullanılmaktadır. AB ülkelerinde çevre kirliliğini azaltmak yasal bir zorunluluk haline gelmiştir. Ayrıca AB, Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmak istemektedir. Bu sebeplerle AB ülkelerinde yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasında birçok araç kullanılmaktadır. Bu çalışmada 1995-2019 dönemi için 17 AB ülkesinde çevre vergileri ve Ar-Ge harcamalarının yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çalışmada öncelikle yatay kesit bağımlılığı testleri uygulanmıştır. CDLM1 (Breusch ve Pagan, 1980), CDLM2 ve CD (Pesaran, 2004) yatay kesit bağımlılığı testlerinin sonuçlarına göre tüm değişkenlerde ve kullanılan modelde yatay kesit bağımlılığının olduğu görülmektedir. Daha sonra eğim katsayılarının heterojen veya homojen olması durumunda diğer aşamalarda uygulanacak testler değişebileceği için homojenite testi uygulanmıştır. Test sonucuna göre eğim parametrelerinin heterojen olduğu görülmektedir. Bu sonuçlara göre çalışmada ikinci nesil testler uygulanmıştır. Serilerin durağanlıkları Pesaran CIPS birim kök testi ile sınanmıştır. Tüm ülkeler için serilerin birinci farklarında durağan oldukları görülmüştür. Daha sonra Westerlund ve Edgerton'un LM Bootstrap eş bütünleşme ve Durbin-Hausman panel eş bütünleşme testleri uygulanarak uzun dönemli ilişkiler incelenmiştir. Seriler arasında uzun dönemli eş bütünleşme olduğu için bu ilişkilere yönelik katsayı tahminleri AMG ve DCCE uzun dönem katsayı tahmin testleriyle hem ülkeler için ayrı hem de panel için tahmin edilmiştir. Son olarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Emirmahmutoğlu – Köse panel nedensellik testi ile incelenmiştir. Son olarak test sonuçları değerlendirilerek politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Renewable energy has become very important due to the worldwide environmental pollution reaching large dimensions and the disruptions in energy supply. As a result, various public tools are used in the production and consumption stages in order to promote renewable energy. Reducing environmental pollution has become a legal obligation in EU countries. In addition, the EU wants to reduce its energy dependence on Russia. For these reasons, many instruments are used in the spread of renewable energy in EU countries. In this study, the effect of environmental taxes and R&D expenditures on renewable energy consumption in 17 EU countries for the period 1995-2019 is examined. In the study, first of all, cross-section dependency tests were applied. According to the results of CDLM1 (Breusch and Pagan, 1980), CDLM2 and CD (Pesaran, 2004) cross-sectional dependence tests, it is seen that there is cross-section dependence in all variables and in the model used. Then, if the slope coefficients are heterogeneous or homogeneous, the homogeneity test was applied since the tests to be applied in other stages may change. According to the test result, it is seen that the slope parameters are heterogeneous. According to these results, second generation tests were applied in the study. The stationarity of the series was tested with the Pesaran CIPS unit root test. It is seen that the series are stationary at first difference for all countries. Then, long-term relationships were examined by applying Westerlund and Edgerton's LM Bootstrap cointegration and Durbin-Hausman panel cointegration tests. Since there is long-term cointegration between the series, the coefficient estimates for these relationships were estimated both for the countries and for the panel with the AMG and DCCE long-term coefficient estimation tests. Finally, the causality relationship between the variables was examined with the Emirmahmutoğlu – Köse panel causality test. Finally, policy recommendations were made by evaluating the test results.