Diyabetik ayak ülseri nedeniyle hastaneye başvuran hastaların başvuru anındaki biyokimyasal tetkiklerin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi. diyabetik ayak ülseri olmayan diyabetes mellituslu hastalar ile karşılaştırılması
Assessment of biochemical tests and risk factors in patients admitted to the hospital due to diabetic foot ulcers comparison with diabetes mellitus patients without diabetic foot ulcers
Yazar: MUHAMMED MESUT AYTEKİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antidiyabetikler =   ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2

Özet:
AMAÇ: Diyabetik ayak ülseri, diyabetes mellitusun ciddi bir komplikasyonudur ve gelişimine sebep olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi, erken tanı ve tedavide büyük önem taşır. Bu çalışmamızda, ileri yaş, cinsiyet, böbrek hastalığı, koroner arter hastalığı ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların yanı sıra inflamatuar belirteçler ve biyokimyasal parametrelerin diyabetik ayak ülseri gelişimine etkileri incelenmiştir. Ayrıca, bu parametrelerin Wagner-Meggitt skorlaması üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Çalışmamız, diyabet tanılı diyabetik ayak ülseri olmayan kontrol grubu ile diyabetik ayak ülseri olan hasta grubu arasında bu parametrelerin karşılaştırılmasıyla diyabetik ayak ülseri gelişiminde etkili olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesini amaçlamaktadır.
GEREKÇE VE YÖNTEM: Bu çalışmamızda 01/01/2022- 01/12/2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan 2.Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve İç hastalıkları kliniklerinde; 72'si hasta grubunda, 74'ü kontrol grubunda yer alan toplam 146 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Bu hastalarda rutin tetkikler sırasında bakılan C-reaktif protein (CRP), Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), prokalsitonin, nötrofil/lenfosit (NLR), Albümin, yüksek yoğunluklu protein (HDL), düşük yoğunluklu protein (LDL), Trigliserid, Üre, Kreatinin, Hemoglobin, WBC, aspartat aminotransferaz (AST), alanine aminotransferaz (ALT) düzeyleri, yaş, cinsiyet, ek risk faktörleri (koroner arter hastalığı, kronik böbrek hastalığı, hipertansiyon), insülin, oral antidiyabetik (OAD) ve statin kullanım durumu retrospektif olarak incelenerek diyabetik ayak ülseri olan hastalarla diyabetik ayak ülseri olmayan diyabetli hastalar (kontrol grubu) arasında karşılaştırma yapıldı. Ayrıca diyabetik ayak ülseri olan hastaların Wagner-Meggitt evreleri kendi aralarında gruplandırılarak bu parametrelerin evrelemeye etkisi araştırıldı. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grubu arasında yaş (p=0,010; p<0,05), erkek cinsiyet (p=0,003; p<0,01), hipertansiyon, koroner arter hastalığı ve kronik böbrek hastalığı görülme oranı (p<0,01) diyalize girme durumu (p=0,027; p<0,05), insülin ve statin kullanma oranı (p<0,05), WBC, NLR, Üre, Kreatinin, Glukoz, HbA1c, CRP, Sedimentasyon, CRP/Albümin, prokalsitonin düzeyleri hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Buna karşın Hemoglobin, ALT, HDL ve Albümin ve Oral antidiyabetik kullanımı kontrol grubunda anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,01). Gruplar arasında AST, LDL ve Trigliserid ölçümleri arasında anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Kronik böbrek hastalığı, diyalize girme durumuna, oral antidiyabetik kullanma durumuna göre Wagner skorları arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). İnsülin ve statin kullanma durumuna, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı varlığı, cinsiyete, yaş ile Wagner skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamadı (p>0,05). Wagner skoru ile WBC düzeyi (r:0,509; p<0,01), NLR oranı (r:0,604; p<0,01), Üre düzeyi (r:0,285; p<0,05), Kreatinin düzeyi (r:0,312; p<0,01) CRP düzeyi (r:0,635; p<0,01), Prokalsitonin düzeyi (r:0,601; p<0,01), Sedimentasyon düzeyi (r:-0,439; p<0,01), CRP/Albümin oranı (r:0,682; p<0,01) arasında pozitif yönlü korelasyonda istatistiksel düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Wagner skoru ile Hemoglobin düzeyi (r:-0,546; p<0,01), HDL düzeyi (r:-0,439; p<0,01), Albümin düzeyi (r:-0,648; p<0,01) arasında negatif yönlü korelasyonda istatistiksel düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Wagner skoru ile AST, ALT, Glukoz, HbA1c, LDL ve Trigliserid ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05).
SONUÇ: Çalışmamızda diyabetik ayak ülserinin kötü glisemik kontrolü olan, dislipidemisi bulunan, daha kırılgan bir grup olan ileri yaştaki hastalarda daha sık geliştiğini gözlemledik. Yine eşlik eden koroner arter hastalığı, kronik böbrek hastalığı, hipertansiyon gibi kronik hastalıkların varlığında diyabetik ülser gelişimine yatkınlık olduğunu gözlemledik. Ayrıca yüksek inflamatuar belirteçler ile ileri Wagner-Meggitt evreleri arasında korelasyon bulunduğunu tespit ettik.

Abstract:
OBJECTIVES: Diabetic foot ulcer is a serious complication of diabetes mellitus. And identifying the risk factors that may lead to the development of diabetic foot ulcers is of great importance in early diagnosis and treatment. In this study, the effects of advanced age, gender, chronic diseases such as chronic kidney disease, coronary artery disease, and hypertension, as well as inflammatory markers and biochemical parameters on the development of diabetic foot ulcers were investigated. The effects of these parameters on the Wagner-Meggitt scoring were investigated. Our study aims to determine the risk factors that may be effective in the development of diabetic foot ulcers by comparing these parameters between the control group diagnosed with diabetes but without diabetic foot ulcers and the patient group with diabetic foot ulcers. 
MATERIALS AND METHODS: Between January 1, 2022, and December 1, 2023, the study was conducted at the Sağlık Bilimleri University Sultan 2.Abdülhamid Han Training and Research Hospital, in the Endocrinology and Internal Medicine clinics, involving a total of 146 cases, including 72 patients in the patient group and 74 in the control group. In these patients, routine tests including C-reactive protein (CRP), erythrocyte sedimentation rate (ESR), procalcitonin, neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), albumin, high-density lipoprotein (HDL), low-density lipoprotein (LDL), triglycerides, urea, creatinine, hemoglobin, white blood cell count (WBC), aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), age, gender, additional risk factors (coronary artery disease, chronic kidney disease, hypertension), insulin use, oral antidiabetic (OAD) use, and statin use were retrospectively analyzed. The comparison was made between patients with diabetic foot ulcers and diabetic patients without foot ulcers. Patients with diabetic foot ulcers were grouped according to their Wagner-Meggitt stages, and the effect of these parameters on staging was investigated. For statistical analysis, the NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 program was used, and a p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. 
RESULTS: Age (p=0.010; p<0.05), male gender (p=0.003; p<0.01), prevalence of hypertension, coronary artery disease, and chronic kidney disease (p<0.01), dialysis patients (p=0.027; p<0.05), rates of insulin and statin use (p<0.05), white blood cell count (WBC), neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), urea, creatinine, glucose, HbA1c, CRP, sedimentation, CRP/albumin ratio, and procalcitonin levels were found to be significantly higher in the patient group compared to the control group. However, Hemoglobin, ALT, HDL, Albumin, and oral antidiabetic use were significantly higher in the control group (p<0.01). There was no significant difference between the groups in terms of AST, LDL, and triglyceride measurements (p>0.05). Significant differences were found in Wagner scores according to chronic kidney disease, dialysis status, and oral antidiabetic use (p<0.05). No statistically significant difference was found in Wagner scores based on insulin and statin use, hypertension, coronary artery disease, gender, or age (p>0.05). A statistically significant positive correlation was found between Wagner score and WBC level (r:0.509; p<0.01), NLR ratio (r:0.604; p<0.01), urea level (r:0.285; p<0.05), creatinine level (r:0.312; p<0.01), CRP level (r:0.635; p<0.01), procalcitonin level (r:0.601; p<0.01), CRP/albumin ratio (r:0.682; p<0.01), and a negative correlation with sedimentation level (r:-0.439; p<0.01). A statistically significant negative correlation was found between Wagner score and hemoglobin level (r:-0.546; p<0.01), HDL level (r:-0.439; p<0.01), and albumin level (r:-0.648; p<0.01). No statistically significant relationship was found between Wagner score and AST, ALT, glucose, HbA1c, LDL, and triglyceride measurements (p>0.05).
CONCLUSION: In our study, we observed that diabetic foot ulcers occurred more frequently in patients with poor glycemic control, dyslipidemia, and advanced age. We also observed a predisposition to the development of diabetic ulcers in the presence of concomitant chronic diseases such as coronary artery disease, chronic kidney disease, and hypertension. Furthermore, we found a correlation between high inflammatory markers and high Wagner-Meggitt stages.