Toprak kirliliğine olası etkileri bakımından Antalya-Belek Acısu deresi su kalitesinin dönemsel olarak incelenmesi
Examination of Antalya-Belek Acisu river water quality in terms of possible effects on soil polution
Yazar: MEDİNE MERVE KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞULE ORMAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kimyasal kirlilik = Chemical pollution

Özet:
Bu çalışmada Antalya ilinin Serik ilçesine bağlı Kadriye mahallesinden geçerek Belek'den denize dökülen Acısu deresinin çevreye ve toprak kirliliğine olası etkilerini ortaya koyabilmek için su kalitesi araştırılmıştır.
Mevsimsel değişiklikler göz önünde bulundurularak Acısu deresinden Ağustos 2019 ve Şubat 2020 olmak üzere iki dönemde ve belirlenen 9 farklı örnekleme istasyonundan su örnekleri alınmıştır. Alınan su örnekleri bazı kalite kriterleri ve ağır metaller açısından incelenmiştir. Bu kapsamda su örneklerinin pH ve EC düzeyleri ile
toplam N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, Cd, Pb, Ni, Cr, As, Hg, NO3-, CO3-2, HCO3-SO4-2, Cl-, B elementlerinin konsantrasyonları analiz edilmiştir. Acısu deresinin geçtiği bölgelerin etrafında meyve bahçeleri ve seralar gibi tarımsal faaliyet alanları, yerleşim yerleri, atık su arıtma tesisi ve oteller bulunmaktadır. Dere'nin akış hattı boyunca örnekleme yapılan bazı noktalarda kirlilik değerlerinin yükseldiği görülmüştür. Ancak, özellikle arıtma tesisi öncesi (7. ve 8. örnekleme istasyonları) ve arıtma tesisi sonrası 9. örnekleme istasyonundan alınan su örneklerinin EC, toplam N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, Cl-, SO4-2 ve B konsantrasyonları diğer örnekleme
istasyonlarından daha yüksek olarak belirlenmiştir. Acısu deresinin bu noktalarında suyun özellikle azot ve fosfor elementleri ile besin zenginleşmesi ile karşı karşıya olmasının ötrofikasyon riskini de beraberinde getireceği açıktır. Ağır metaller açısından değerlendirildiğinde "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği"ne göre Cd, Zn, Mn, Ni ve Cr için 1., Fe için 2., Cu için 3. kalite su sınıfında yer alan değerler tespit edilmiştir. As ve Hg için eseri konsantrasyon saptanmış olup mevcut durumda risk teşkil etmediği belirlenmiştir. Sonuç olarak; Acısu deresi gibi su kaynaklarının kalitelerinin korunması ve kirliliklerinin önlenmesi için 3'er yıllık dönemler gibi belli sürelerde düzenli olarak analizlerle izlenmesi çalışmalarının yapılması son derece önem arz etmektedir.

Abstract:
In this study, water quality was investigated in order to reveal the possible effects of Acısu River, which passes trough Kadriye in Serik district of Antalya and flows into the Sea from Belek, on the environment and soil pollution. Water samples were taken from Acısu River in two periods, August 2019 and February 2020, from 9 different sampling stations with the consideration of seasonal changes. The water samples were examined in terms of some quality criteria and heavy metals. In the water samples, pH and EC levels, and concentration of total N, P, K, Ca,
Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, Cd, Pb, Ni, Cr, As, Hg, NO3-, CO3-2, HCO3-, SO4-2, CI-, B elements were analysed.
There are hotels, settlements, greenhouses, orchards and a water treatment plant in the region where Acısu River passes. It was observed that the pollution values increased in some points of the River due to residential and agricultural activities and the waste water facility along the River line. Especially in the water samples taken before (7. and 8. sampling stations) and after the treatment plant (9. sampling station) EC, total N, P, K,
Ca, Mg, Na, Fe, Zn, Mn, Cu, CI-, SO4-2, B elements concentrations were determined to be higher than the other sampling stations. It is clear that at these points of the Acısu River, water is faced with risk of eutrophication caused by nutrient enrichment especially with nitrogen and phosphorus. When evaluated in terms of heavy metal concentrations, based on "Water Pollution Control Regulation", values corresponding to the first class water limits for Cd, Zn, Mn, Ni and Cr, second class water limits for Fe and third class water limits for Cu were obtained. For As and Hg, insignificant concentrations that do not pose any danger in current state were obtained.