Paul Ricoeur'de bellek, kendilik ve başkalık ilişkisi
The relationship between memory, selfhood and alterity in Paul Ricoeur
Yazar: ÖZGE AÇIK
Danışman: PROF. DR. ERDAL CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Başkalık = Alterity ; Bellek = Memory ; Felsefe = Philosophy ; Kendilik = Self ; Ricoeur, Paul = Ricoeur, Paul

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Paul Ricoeur'de bellek, kendilik ve başkalık ilişkisinin gösterilmesi üzerinedir. Bu amaç doğrultusunda, bu çalışmada Ricoeur'ün Hafıza, Tarih, Unutuş ve Başkası Olarak Kendisi eserleri temel alınmaktadır. Ricoeur'ün bellek anlayışı 'ne?' 'nasıl?' ve 'kim?' sorularına karşılık gelen üç katmandan oluşur. Bu sorular sırasıyla belleğin bilişsel boyutunu, belleğin pragmatik boyutunu ve belleğin kimlik boyutunu gösterir. Bu soruların hangi sorular olduğunu açımlamak için iki temel soruyu açmak gerekmektedir: 'Neyin anısı vardır?' ve 'bellek kimindir?' sorularıdır. 'Neyin anısı vardır?' sorusunu Ricoeur, mevcut olmayan bir şeyin mevcudiyeti sorunsalı olarak açımlamaktadır. Çünkü mevcut olmayan bir şeyin mevcudiyeti hem bellekte hem de imgelemde ortaktır. Mevcut olmayan bir şeyin mevcudiyeti sorunsalını Ricoeur, kişinin kendi eylemlerini ve maruz kalışlarını tanıma edimi olan anımsama eylemi üzerinden çözümlemektedir. Anımsama eyleminin sonuçlanması olan tanıma deneyimi, belleğin bilişsel boyutunu; anımsama eyleminde gerçekleşen çaba harcama eylemi de belleğin pragmatik boyutunu göstermektedir. Böylece kişinin kendi geçmişiyle kurduğu bağ anlatısal biçimlendirme etkinliğidir (mimetik etkinlik), yani dinamik bir etkinliktir. Dinamik bir etkinlik olması, kişinin kendi geçmişiyle kurduğu bağın bir yorumlama etkinliği olmasını ifade eder. Kişi, kendi geçmişiyle kurduğu bağ aracılığıyla kendini sürekli yeniden kurar (tanır). Kişinin kendini sürekli yeniden kurması, tekrarın öznesi olmadığını, "kendilik" olduğunu göstermektedir. Belleğin kimlik boyutu 'bellek kimindir?' sorusu üzerinedir ve "bellek değiş tokuşu" (paylaşılan bellek) kavramı üzerinden açıklanmaktadır. Bu kavram kişiler arasında ortak anıların anlatılmasını ifade etmektedir. Kişiler arasında ortak anıların anlatılması önemlidir, çünkü başkaları tarafından kişi için oluşturulan anlatılarla kişinin kendi geçmişini tekrar kurması anlamına gelir. Bu da kişinin kendi geçmişini "başkası" aracılığıyla tekrar kurmasını göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to show the relationship between memory, selfhood and alterity in Paul Ricoeur. For this purpose, this study is based on Ricoeur's works of Memory, History, Forgetting and Oneself as Another. Ricoeur's understanding of memory consists of three layers corresponding to the questions 'what?' 'how?' and 'who?'. These questions represent the cognitive dimension of memory, the pragmatic dimension of memory, and the identity dimension of memory, respectively. In order to explain what these questions are, it is necessary to open two essential questions: 'Of what are there memories?' and 'whose memory is it?' Ricoeur explains the question 'of what are there memories' as the problematic of the present representation of an absent thing. For the present representation of an absent thing is common to both memory and imagination. Ricoeur resolves the problem of the present representation of an absent thing through the act of remembering, which is the act of recognizing one's own acting and suffering. Recognition experience, which is the result of the act of remembering, cognitive dimension of memory; the act of making an effort in the act of remembering also shows the pragmatic dimension of memory. Thereby, the connection that a person establishes with own past is a narrative configuration activity (mimetic activity), that is, a dynamic activity. Being a dynamic activity means that the connection you establish with one's own past is an activity of interpretation. The person constantly reconstructs (recognises) oneself through the bond someone has established with own past. The person's constant re-establishment of oneself shows that he is not the subject of repetition, but the "selfhood". The identity dimension of memory is on the question of 'whose memory is it?' and is explained through the notion of "memory exchange" (shared memory). This notion refers to the telling of common memories between people. It is important to tell common memories between people because it means reconstructing one's own past with narratives created for the person by others. This shows that the person reconstructs own past through the "other".