Ankara ve çevre illerde ki kenelerde hepatozoon türlerinin moleküler yöntem ile belirlenmesi
Determination of hepatozoon species in ticks in ankara and surrounding provinces by molecular method
Yazar: YUSUF YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANUÇİÇEK YÜCESAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
YILMAZ, Yusuf. Ankara ve Çevre İllerde ki Kenelerde Hepatozoon Türlerinin Moleküler Yöntem İle Belirlenmesi, (Yüksek Lisans Tezi), Çankırı, 2023.

Dünya çapında parazit, bakteri, virüs ve mantar orijinli patojenler; insanları, çiftlik, yabani hayvanlar ve bitkileri enfekte etmektedir. Bu patojenler vektör keneler vasıtasıyla taşınmaktadır. Kene kaynaklı, Hepatozoon türleri, kesin bir konakçı (kan emici bir omurgasız) ve bir ara konakçı (bir omurgalı) arasında yaşam döngüsüne sahip Apicomplexa filumundan parazitlerdir. Hepatozoon cinsi 340'den fazla tür içerir. Bunlardan 46'sının memelileri, 120'sinin sürüngenleri enfekte ettiği ve diğerlerinin de kuş ve amfibi parazitleri olduğu bildirilmiştir.
Hepatozoon cinsi, Miller tarafından 1908 yılında adlandırılmıştır. Bu türlerden en önemlileri; Hepatozoon canis ve H. americanum dur.
Çalışma kapsamında keneler mevsimsel aktiviteleri de göz önünde bulundurularak Ankara, ilçeleri (Merkez, Bala, Beypazarı, Çubuk, Kahramankazan) ile komşu illerden (Tokat, Eskişehir, Bartın, Sakarya, Çankırı, Kastamonu, Yozgat), uygun habitatlarda öncelikle bayraklama (tick flagging) metodu ile araziden ve ilgili bölgelerde çeşitli konak hayvanları (çiftlik ve yabani hayvanlar ve köpekler) üzerinden, 191 adet olmak üzere toplandı.
18S rRNA gen bölgesinin konvansiyonal PCR amplifikasyon ürünlerinin sekans analizi sonucu 113, 118, 165, 167 ve 168 nolu örneklerin DNA dizi verileri elde edildi. Elde edilen DNA dizi verileri Genbank verileri ile karşılaştırıldığında 113, 118, 165, 167 ve 168 no'lu kene örneklerinde Hepatozoon türlerinin olduğu belirlendi. Hepatozoon pozitif örneklerin 2 tanesi H. canis, 3 tanesi Hepatozoon sp. olarak tanımlandı.
3 tane Hepatozoon sp; Sakarya ili koyunlarından alınan dişi Ixodes ricinus kenelerinde, 2 tane Hepatozoon canis'den birisi Ankara ili insandan alınan erkek Dermacentor marginatus kenesinde, diğeri Ankara ili insandan alınan erkek Rhipicephalus sanguineus kenesinde tespit edildi.

Abstract:
YILMAZ, Yusuf. Determination of Hepatozoon Species in Ticks in Ankara and Surrounding Provinces by Molecular Method, (Master's Thesis), Çankırı, 2023.
Pathogens of parasitic, bacterial, viral and fungal origin infect humans, livestock, wild animals and plants worldwide. These pathogens are carried by vector ticks. Tick-borne Hepatozoon species are parasites of the phylum Apicomplexa with a life cycle between a definitive host (a blood-sucking invertebrate) and an intermediate host (a vertebrate). The genus Hepatozoon includes more than 340 species. Of these, 46 are reported to infect mammals, 120 infect reptiles and the rest are parasites of birds and amphibians.
The genus Hepatozoon was named by Miller in 1908. The most important of these species are Hepatozoon canis and H. americanum.
Within the scope of the study, 191 ticks were collected from Ankara, its districts (Merkez, Bala, Beypazarı, Çubuk, Kahramankazan) and neighboring provinces (Tokat, Eskişehir, Bartın, Sakarya, Çankırı, Kastamonu, Yozgat), primarily by tick flagging method in suitable habitats and from various host animals (farm and wild animals and dogs) in the relevant regions, taking into account their seasonal activities.
DNA sequence data of samples numbered 113, 118, 165, 167 and 168 were obtained as a result of sequence analysis of conventional PCR amplification products of 18S rRNA gene region. When the DNA sequence data obtained were compared with Genbank data, it was determined that the tick samples numbered 113, 118, 165, 167 and 168 were Hepatozoon species. Of the Hepatozoon positive samples, 2 were identified as H. canis and 3 as Hepatozoon sp.
3 Hepatozoon sp. were detected in female Ixodes ricinus ticks taken from sheep in Sakarya province, one of the 2 Hepatozoon canis was detected in male Dermacentor marginatus tick taken from human in Ankara province and the other was detected in male Rhipicephalus sanguineus tick taken from human in Ankara province.