Palyatif bakım alan oyun çağı çocuklarında aspirasyon işleminde masal dinleme ve çizgi film izlemenin ağrıya etkisi
The effect of listening to stories and watching cartoon film on pain in the aspiration process in playing age children receiving palliative care
Yazar: GAMZE AKAY
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Palyatif bakım alan oyun çağı çocuklarında aspirasyon işleminde masal dinlemenin ve çizgi film izlemenin ağrıya etkisini belirlemektir. 
Materyal ve Metot: Çapraz, randomize kontrollü olarak yapılan araştırma, bir şehir hastanesinin çocuk palyatif kliniğinde ve 26 Ocak 2023-25 Ocak 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ilgili klinikte yatarak tedavi alan ve araştırmaya dâhil edilme kriterlerini sağlayan palyatif bakım alan çocuklar (s=15) oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü, post hoc güç analizi ile 0.05 anlamlılık düzeyinde %95 güven aralığında, etki büyüklüğünün 0.399 gücünün ise 0.82 olduğu belirlenmiştir. Araştırmada veriler, Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Fizyolojik Parametre Kayıt Formu ve FLACC (Face, Legs, Activity, Crying, Consolability) Ağrı Skalası kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada girişim grubundaki çocuklara aspirasyon işlemi sırasında masal dinleme ve çizgi film izleme girişimleri uygulanmıştır. Veriler işlemden 5 dakika öncesinde, sırasında ve 5 dakika sonrasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı analizler, Kurtosis ve Skewness kat sayıları, t testi, varyans analizi, ileri analiz olarak LSD ve Z kullanılmıştır. Etik ilkelere uyulmuştur. 
Bulgular: Çocukların işlem öncesine göre işlem sırası ve sonrası ağrı düzeyleri kontrol grubunda artmış, masal ve çizgi film gruplarında azalmıştır (p>0.05) (a>b, c). Grupların işlem sırası nabız, solunum ortalaması,  sistolik ve diyastolik kan basıncı farkı anlamlıdır (p<0.001). İleri analizlerde kontrol grubu çizgi film grubuna, çizgi film grubu ise masal grubuna göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir (a>c>b). Grupların işlem sonrası nabız (p<0.05), solunum (p<0.001) ve sistolik kan basıncı (p<0.05) farkı anlamlı bulunmuştur. İleri analizlerde nabız ve solunum farkında kontrol grubunun masal ve çizgi film gruplarından daha yüksek ortalamaya sahip olduğu (a>b, c), sistolik kan basıncında ise çizgi film grubu ortalamasının kontrol grubundan, kontrol grubunun ise masal grubundan daha yüksek olduğu belirlenmiştir (c>a>b).
Sonuç: Masal dinleme ve çizgi film izleme girişimlerinin palyatif bakım alan oyun çağı çocuklarının aspirasyon işleminde, ağrı ve fizyolojik parametreleri üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu bulunurken masal dinletmenin bazı parametrelerde çizgi filmden daha etkin olduğu tespit edildi. Aspirasyon sürecinde minimum ekipman ve hazırlık gerektirmesi ve basit, hızlı ve uygun maliyetli olmasından dolayı ağrılı uygulamalarda güvenle uygulanabilir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, aspirasyon işlemi, çizgi film izleme, masal dinleme, oyun çağı çocuğu

Abstract:
Aim: To determine the effect of listening to fairy tales and watching cartoons on pain during aspiration procedures in playful children receiving palliative care.
Material and method: The crossover, randomised controlled trial was conducted between 26 January 2023 and 25 January 2024 in the paediatric palliative unit of a city hospital. The study population consisted of children receiving inpatient palliative care (n=15) in the relevant clinic who met the inclusion criteria. The sample size of the study was determined using post-hoc power analysis with a significance level of 0.05 with a 95% confidence interval and an effect size of 0.399 with a power of 0.82. Data were collected using the Patient Identifying Information Form, the Physiological Parameter Record Form and the FLACC (Face, Legs, Activity, Crying, Consolability) Pain Scale. In the study, children in the experimental group received the interventions of listening to fairy tales and watching cartoons during the aspiration procedure. Data were collected 5 minutes before, during and 5 minutes after the procedure. Descriptive analysis, coefficients of Kurtosis and Skewness, t-test, analysis of variance, LSD and Z were used for further analysis. Ethical principles were followed.
Results:  The children's pain levels during and after the procedure increased in the control group and decreased in the fairy tale and cartoon groups (p>0.05) (a>b, c). The difference between the groups in pulse rate, mean respiration, systolic and diastolic blood pressure during the procedure was significant (p<0.001). Further analysis showed that the control group had higher mean values than the cartoon group, and the cartoon group had higher mean values than the fairy tale group (a>c>b). The difference in pulse (p<0.05), respiration (p<0.001) and systolic blood pressure (p<0.05) between the groups after the procedure was found to be significant. Further analysis showed that the control group had a higher mean difference in pulse and respiration than the fairy tale and cartoon groups (a>b, c), and for systolic blood pressure, the cartoon group had a higher mean than the control group and the control group had a higher mean than the fairy tale group (c>a>b).
Conclusion: While it was found that listening to fairy tales and watching cartoons were found to have a positive effect on physiological parameters and pain during aspiration in playful children receiving palliative care, listening to fairy tales was found to be more effective than cartoons in some parameters. Because it requires minimal equipment and preparation during the aspiration process, and is simple, fast and cost-effective, it can be used safely in painful applications.
Key Words: Aspiration process, listening to stories, pain, playing-age child, watching cartoons