Vücut kitle indeksi (VKİ) ve yaşam kalitesi ilişkisi /
Yazar: BURHAN GÜÇ
Danışman: UZMAN MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: İnsanların yaşam kalitesi soyut ve somut birçok faktörden etkilenebilmektedir. Örneğin
yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, sigara ve alkol alışkanlıkları, hastalık durumu,
VKİ ve daha birçok faktör sayılabilir.Yapılan çalışmalarda dünyada ve ülkemizde obezite
oranları gittikçe artmaktadır.Bu da beraberinde birçok sağlık sorunu oluşturabilmektedir.
Daha çok obezite ile ön plana çıkan VKİ doğrudan veya dolaylı olarak yaşam kalitesini
etkileyebilmektedir.
Amaç: Sosyodemografik verilerle birlikte VKİ'nin yaşam kalitesi üzerine olası etkisinin
tespit edilmesi.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız, SBÜ İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma
Merkezi,Bağcılar (Güneşli) Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri
arasında başvuran 244 hastaya tarafımızca oluşturulan anket ile yapılmıştır. Anketimiz ,
sosyodemografik verileri içeren sorular ve yaşam kalitesi ölçeği kısa form (SF-36)
sorularından yapılmıştır. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher
Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma,
sıklık ve yüzde dağılımları) yanı sıra Shapiro – Wilk normallik testi ile değişkenlerin
dağılımına bakılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerin çoklu grup karşılaştırmalarında
tek yönlü varyans analizi, alt grup çalışmalarında Tukey çoklu karşılaştırma testi, ikili
grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, Normal dağılım göstermeyen değişkenlerin
çoklu grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi, alt grup çalışmalarında Dunn's çoklu
karşılaştırma testi, ikili grupların karşılaştırmasında Mann Whitney U testi, nitel verilerin
karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p < 0,05 düzeyinde
değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmamızda yaş grupları arasında mental sağlık, canlılık ve mental sağlık
bileşenleri hariç diğer SF-36 alt parametrelerinde istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir.
Cinsiyet grupları arasında sosyal fonksiyon ve mental sağlık bileşenleri hariç diğer SF-36 alt
parametrelerinde istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir. Medeni durum gruplarına bakıldığında
fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, fiziksel rol fonksiyon, emosyonel rol fonksiyon, ağrı,
genel sağlık, fiziksel sağlık bileşenlerinde istatiksel olarak anlamlılık tespit edilmiştir.Sigara
grupları arasında fiziksel fonksiyon, mental sağlık, canlılık, ağrı, FSB ve MSB ölçeklerinde
istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir. Alkol kullananlarda fiziksel fonksiyon, mental sağlık,
canlılık, ağrı ve FSB ölçek puanları istatiksel olarak anlamlı olup ölçek puanları daha yüksek
tespit edilmiştir. Evde yaşam durumu gruplarımız arasında sadece genel sağlık açısından
istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir. Eğitim gruplarımız arasında fiziksel fonksiyon, fiziksel
rol fonksiyon, ağrı, genel sağlık ve FSB ölçeklerinde istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir.İş
durumu çalışma gruplarımız arasında genel sağlık ve MSB hariç diğer ölçeklerde istatiksel
anlamlılık tespit edilmiştir. Hastalık grupları arasında fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon,
fiziksel rol fonksiyon, ağrı ve FSB puanları istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir. VKİ grupları
arasında fiziksel fonksiyon ve ağrı ölçeklerinde istatiksel anlamlılık tespit edilmiştir
Sonuç: Yaşam kalitesi genç yaş grubunda, erkeklerde, bekarlarda, sigara içmeyenlerde,alkol
içenlerde, herhangi bir işte çalışanlarda, eğitim durumu yüksek olan bireylerde ve eşlik eden
hastalığı olmayan bireylerde daha yüksek bulunmuştur. Obezlerin yaşam kalitesi diğer VKİ 
ix
gruplarından düşük bulunmuştur. Normal kilolu bireylerin yaşam kalitesi genellikle diğer
VKİ gruplarından daha yüksek bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Vücut kitle indeksi, Yaşam kalitesi, Aile Sağlığı Merkezi

Abstract:
Introduction: A person's life quality can be under the influence of many concrete or abstract
factors. For example, age, sex, marrital status, level of education, smoking or alcohol
consumption, illness status, BMI and many other factors can be counted. Acoording to
research literature, obesity is on the increase in our country and all over the World. This can
cause a lot of health problems. BMI, which comes to the foreground more with obesity, can
affect life quality directly or indirectly.
Purpose: Determining the possible effects of BMI with socio-demographic data.
Material and Methods: Our research has been carried out on 244 patients who came to our
Bağcılar (Güneşli) Primary Care Clinic, İstanbul Bağcılar Health Applications and Research
Center, University of Health Sciences, through a survey. Our survey consisted of questions
asking for socio-demographic data and a short form of a life quality scale (SF-36). The
statistical analyses of our research were applied utilizing the package program NCSS(
Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA). Aside from the
descriptive statistical methods (mean, standard deviation, mode, and percentage), Shapiro –
Wilk normality test was utilized to analyze the distribution of the variables. We used oneway anaylsis of variance in the multiple group comparisons of variables with a normal
distribution, Tukey multiple comparison test for subgroup analyses, independent t test in the
comparison of dual groups, Kruskal Wallis test in multiple group comparison of variables
which don't display a normal distribution, Dunn's multiple comparison test for subgroup
analyses, Mann Whitney U test for dual group comparisons, and ki-kare test for qualitative
data.
Findings: In our research, statistical significance was found in SF-36 parameters between age
groups., aside from the mental health, liveliness, and mental health components. Besides
social function and mental health components, statistical significance was found in the other
SF-36 sub-parameters in gender groups. In marrital status groups, the single group scored
higher in physical fuction, social function, physical role function, emotional role function,
pain, general health, and physical health components, and the gap was statistically significant.
In smoking groups, we found statistical significance in physical function, mental health,
liveliness, pain, physical health components and mental health components. In alcohol
consumers, statistical significance was found in physical function, mental health, liveliness,
pain, and physical healh components, and the scaling scores were higher. In illness groups,
physical function, social function, physical role function, pain, and physical health component
scores were statistically significant. Statistical significance was found in BMI groups, in
physical function and pain scales.
Results: The quality of life has been found to be higher in young age groups, men, single
people, non-smokers, alcohol consumers, people who are employed in a job, people with a
higher level of education, and people without any co-existent disease. The life quality of
obese people was found to be lower than the other BMI groups. The life quality of individuals
at a normal weight was found to be generally higher than the other BMI groups.
Keywords: Body mass index, life quality, Family Medicine Center