Yabancılara Türkçe öğretiminde Orhan Kemal'in bazı hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlanması ve etkileşimli okunmasına yönelik durum çalışması
A case study on the adaptation and interactive reading of some stories of Orhan Kemal to A2 level in teaching turkish to foreigners
Yazar: ÖZGE GÜRLER BURAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARİF BOZAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, yabancılara Türkçe öğretiminde henüz yeteri kadar desteklenmiş olmayan uyarlanmış özgün eserlere katkı sunmak ve Orhan Kemal'in A2 seviyesine uyarlanmış "Çikolata", "İki Buçuk" ve "Elli Kuruş" adlı hikâyelerinin etkileşimli okuma yöntemiyle uygulanmasının hedef dil öğretimine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu noktada öncelikle literatür taranmış ve etkileşimli okuma yöntemiyle ele alınacak metinlere karar verilmiştir. Seçilen eserler, sezgisel yaklaşımla uyarlanırken sadeleştirme ve genişletme biçimlerine başvurularak seviyeye uygun hale getirilmiştir. Uyarlamalar, Yeni İstanbul Yabancılar için Türkçe A2 kitabı söz varlığı ve dilbilgisi yapıları ile Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni'nde yer alan okuma kazanımları esas alınarak yapılmıştır. Ardından etkileşimli okumaya imkân verebilmesi için süreç odaklı çeşitli soru tipleri barındıran hikâye etkinlikleri hazırlanmıştır.
	Uyarlanmış hikâyelerden hareketle yürütülen çalışma, İstanbul'da bir vakıf üniversitesinin TÖMER bünyesinde eğitim-öğretim görmekte olan 15 uluslararası öğrenci ile yaklaşık 6 hafta sürmüştür. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme ile oluşturulan 8 kadın 7 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması ile desenlenmiştir. Uyarlanmış hikâyelerin etkileşimli okunmasının öncesi ve sonrasında öğrencilere yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış ve çalışma boyunca araştırmacı tarafından günlükler ve gözlem notları tutulmuştur. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniğinden faydalanılmıştır. Bulgular "motivasyon oluşturmaya katkı, dil becerilerine katkı, düşünme becerilerine katkı ve sürece katkı" şeklinde sınıflandırılmış, öğrenci ve araştırmacı yorumları ile desteklenerek sunulmuştur.
	Araştırma sonucunda, hedef dil öğretiminde edebiyatımızın özgün eserleriyle karşılaşarak süreç temelli etkinliklerle beslenen öğrencilerin pek çok katkı sağladığı görülmüştür. Okuma becerisi aracılığıyla, okuma-dinleme-konuşma ve yazma alanlarında bütüncül etkiler görülmüştür. Özellikle kelime öğretimi ve cümlelerin birbiriyle kurdukları ilişkiler ve çeşitli dil yapıları açısından kendi iç dinamiği olan hikâyeler, öğrenciye konuşma, tartışma, sesli okuma, telaffuz ve yazma becerisi gibi noktalarda rehber olmuştur. 
Öğrenciler, hikâyelerin etkileşimli okunmasıyla dil becerilerine ek; eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, empati kurma, ilişkilendirme, benzeşim kurma gibi üstbilişsel becerilerini geliştirirken motivasyon, ilgi, merak, odaklanma, duyguların harekete geçmesi gibi duyuşsal alanda olumlu etkiler görmüşlerdir. 
Öğrenciler, süreç boyunca aktif oldukları eğitim-öğretim ortamında akran öğrenimi, tutum geliştirme, farklılıklara saygı, öğrenilenlerin pekiştirilmesi, somut yaşam deneyimleri gibi sürece yönelik kazanımlar elde etmişlerdir. Böylece öğrenciler, daha önce farkında olmadıkları ya da öz güven noktasında çekimser oldukları hikâye türüne dair farkındalık oluşturmuş ve okumalardan estetik haz duymuşlardır. Aynı zamanda öğrenciler, okudukları hikâyeler aracılığıyla Türkçenin inceliklerini, toplumunun kültürünün izlerini fark etme imkânı bulmuşlardır.
Mevcut çalışmada Türkçe öğrenmeye olan ilginin canlı tutulması ve öğrenilenlerin içselleştirilmesi için edebiyatımızın kıymetli eserlerinden ve öğrencileri geliştirecek etkinliklerden yararlanılmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to contribute to adapted original works that are not yet sufficiently supported in teaching Turkish to foreigners and to determine the effects of applying Orhan Kemal's stories "Chocolate", "Two and a Half" and "Fifty Kurus", adapted to the A2 level, with the interactive reading method on teaching the target language. . At this point, first of all, the literature was scanned and the texts to be discussed using the interactive reading method were decided. While the selected works were adapted with an intuitive approach, they were made suitable for the level by using simplification and expansion methods. The adaptations were made based on the vocabulary and grammatical structures of the New Istanbul Turkish for Foreigners A2 book and the reading outcomes in the Common European Framework of Reference for Languages. Then, story activities containing various process-oriented question types were prepared to enable interactive reading.
The study, based on adapted stories, lasted approximately 6 weeks with 15 foreign students studying at TÖMER, a foundation university in Istanbul. The study group consists of 8 female and 7 male students formed by purposeful sampling. The study was designed with a case study, one of the qualitative research methods. A semi-structured interview form was applied to the students before and after the interactive reading of the adapted stories, and diaries and observation notes were kept by the researcher throughout the study. Content analysis technique was used to analyze the data obtained. The findings were classified as "contribution to motivation, contribution to language skills, contribution to thinking skills and contribution to the process" and were supported and presented with student and researcher comments.
As a result of the research, it was seen that students who were fed with process-based activities by encountering original works of our literature made many contributions to target language teaching. Through reading skills, holistic effects have been seen in the areas of reading-listening-speaking and writing. Stories, which have their own internal dynamics, especially in terms of teaching vocabulary and the relationships between sentences and various language structures, have guided the student in such matters as speaking, discussing, reading aloud, pronunciation and writing skills.
Students will improve their language skills through interactive reading of stories; While they improved their metacognitive skills such as critical thinking, creative thinking, empathy, association, and analogy, they experienced positive effects in the affective field such as motivation, interest, curiosity, focus, and activation of emotions.
Students gained process-related gains such as peer learning, attitude development, respect for differences, reinforcement of what was learned, and concrete life experiences in the educational environment in which they were active throughout the process. Thus, students became aware of the type of story that they were not aware of before or were reluctant to do in terms of self-confidence, and they felt aesthetic pleasure from reading it. At the same time, students had the opportunity to notice the subtleties of Turkish and the traces of the culture of their society through the stories they read.
At the end of the study, it was concluded that it is important to benefit from the valuable works of our literature and activities that will improve students in order to keep the interest in learning Turkish alive and to internalize what has been learned.