Kent parklarının kullanıcı memnuniyeti açısından değerlendirilmesi: Bilecik kenti örneği
Evalution of urban parks in terms of user satisfaction: An example of Bilecik downtown
Yazar: EMİNE TUĞBA BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR YERLİ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentli insanın günümüzde en büyük sorunlarından biri zamandır. Bu yoğun ve hızlı tempoda ise insanoğlunun durup dinlenme ihtiyacını karşılayacak en önemli alanların başında kent parkları gelmektedir. Kent parkları kullanıcıların tümüne hitap edebilen kentsel açık yeşil alanlardır. Kent parklarının bulundurduğu fonksiyonlar kullanıcıların, fiziksel, psikolojik, sosyal gereksinimlerinin karşılanmasında önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada Bilecik kentinde bulunan alansal olarak en büyük iki parkı olan Gölpark ve Vadipark'ın fonksiyonları incelenmiştir. Çalışma, literatürde yer alan önceki araştırmalara benzer bir temele sahip olmakla birlikte, çalışma alanı olarak özgün bir değer taşır. Çalışmanın amacı Gölpark ve Vadipark'ın fonksiyonlarının kullanıcı bakımından yeterliliğinin ne düzeyde olduğunu tespit etmektir. Kullanıcılara belirlenen fonksiyonlar üzerinden memnuniyet anketleri uygulanmıştır. Anketlerde 14 farklı fonksiyonu değerlendirmeleri istenmiştir. Anketler "kullanıcıların park fonksiyonlarından beklentisi" ve "Gölpark fonksiyonları, Vadipark fonksiyonları" olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Anketler sonucunda "kullanıcıların park fonksiyonlarından beklentisi" sonucuna hangi fonksiyonların yaklaşıp yaklaşmadığı belirlenmiştir. Anket formları, benzer çalışmalar taranarak ve alan gözlemleri yapılarak oluşturulmuştur ve elde edilen veriler SPSS 26.0 programıyla uygun istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir.
Sosyodemografik özelliklere göre incelendiğinde cinsiyet, yaş, eğitim durumu grupları için en beğenilen fonksiyon Gölpark için bitki varlığı olurken yetersiz görülen fonksiyon ise aydınlatma elemanları olmuştur. Vadipark için ise yine tüm grupların en yeterli gördüğü fonksiyon kuşatma elemanları olurken, yetersiz bulunan fonksiyon spor alanları olmuştur. 'Kullanıcıların park fonksiyonlarından beklentisi' en yüksek fonksiyon olarak 4,84 ortalama ile aydınlatma elemanları olmuştur. En düşük beklenti ise 3,97 ile su yüzeyleri fonksiyonu olmuştur.  En yüksek beklentinin oluştuğu aydınlatma elemanları Gölpark için 2,94 bulunurken Vadipark için 3,59 olarak bulunmuştur, en düşük beklenti olan su yüzeyleri için ise Gölpark su yüzeyi değeri 3,52 bulunurken, Vadipark için bu değer 2,98 bulunmuştur. Yapılan analiz sonuçlarına göre kullanıcıların Gölpark ve Vadipark fonksiyonlarına verdikleri puan ortalamasının kullanıcıların park fonksiyonlarından beklentisi puan ortalamasının tüm fonksiyonlarda altında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Her iki parkın da kullanıcılar tarafından görece daha önemli görülen kullanıcıların park fonksiyonlarından beklentisine yakın hale getirilmesinin kullanıcı memnuniyetini arttıracağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bilecik, Kent Parkları, Park Fonksiyonları.

Abstract:
One of the greatest challenges faced by urban residents today is time. In this fast-paced and intense environment, urban parks are among the most crucial areas that address the need for rest and relaxation. Urban parks are urban open green spaces that cater to all users. The functions provided by these parks play a significant role in meeting users' physical, psychological, and social needs. This study examines the functions of Gölpark and Vadipark, the two largest parks in terms of area located in the city of Bilecik. While the study is based on a similar foundation to previous research in the literature, it possesses a unique value in terms of its specific study area. The objective of this study is to determine the extent to which the functions of Gölpark and Vadipark meet user needs. Satisfaction surveys were conducted with users based on identified functions. Respondents were asked to evaluate 14 different functions. The surveys were divided into two sections: "users' expectations of park functions" and "functions of Gölpark, functions of Vadipark." The results of the surveys determined which functions met or did not meet user expectations. The survey forms were developed through a review of similar studies and field observations, and the obtained data were analyzed using appropriate statistical methods with SPSS 26.0 software.
When examined according to sociodemographic characteristics, for the gender, age, and education level groups, the most favored function in Gölpark was plant presence, while the function considered inadequate was lighting elements. In Vadipark, the most adequate function across all groups was the boundary elements, while the function found inadequate was the sports areas. The highest expectation among users for park functions was lighting elements, with an average score of 4.84, while the lowest expectation was for water surfaces, with a score of 3.97. For lighting elements, the highest expectation was found to be 2.94 for Gölpark and 3.59 for Vadipark. The lowest expectation for water surfaces was 3.52 for Gölpark and 2.98 for Vadipark. According to the analysis results, the average scores given by users for the functions of Gölpark and Vadipark fell below the average scores for users' expectations of park functions across all functions. It is believed that aligning the functions of both parks more closely with users' expectations of park functions, which are perceived as relatively more important by users, will enhance user satisfaction.
 Keywords: Bilecik, Urban Park, Parking Functions