Türk ilaç sanayiinde kariyer yönetimi uygulamaları üzerinde bir çalışma
The study on career management activities in turkish pharmaceutical industry
Yazar: SERAP ARİFOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ŞAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kariyer = Career ; Kariyer planlama = Career planning ; Kariyer yönetimi = Career management ; Türkiye = Turkey ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry

Özet:
Kariyer,  kişinin  yaşamı  boyunca  edindiği,  işe  ilişkin  deneyim  ve  faaliyetler  olarak algıladığı  tutum  ve  davranışlar  dizisi  olarak  tanımlanabilmektedir.  İnsanlar  hem  sosyal hayatlarında hem de iş hayatlarında kendileri için uygun gördükleri hedeflere ulaşmak amacıyla  birçok  faaliyette  bulunmaktadırlar.  Bu  faaliyetler  sonucunda  oluşan  deneyim  ise  bireyin  kariyeri  olarak  tanımlanabilmektedir. Bu  bağlamda  kariyer,  kişilerin  çalıştıkları  iş  alanlarında,  işin  gerektirdiği bilgi,  beceri,  tecrübe,  davranışlar  ve  yükselme  koşullarına  göre  aşamalar  katetmek suretiyle,  yükselmeleri  sonucu  ulaştıkları  noktaları  ifade  etmek  için  kullanılmaktadır.
Kariyer yönetimi, organizasyonların   çalışanların   yeteneklerini,   ilgi   alanlarını   ve   çıkarlarını   analiz etmelerine  yardımcı  olması  ve  kariyer  geliştirme  faaliyetlerinin  planlanması  olarak geçmektedir.  İnsan  kaynakları  sisteminin  stratejik  işlemleri  arasında  yer  alan  kariyer yönetimi;   işgücünün  ihtiyaçlarını   tatmin  etmek   ve   bireylerin   kariyer   hedeflerine ulaşmasını sağlamak için kariyer planlarının hazırlanması, düzenlenmesi ve yürütülmesi süreci olarak da tanımlanabilmektedir.
Bu çalışmada kariyer, kariyer yönetimi süreci ve uygulanması literatür doğrultusunda açıklanmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra Türk İlaç Endüstrisi'nin gelişimi ve bugünkü durumu kısaca gözden geçirilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, Türk İlaç Endüstrisi'de kariyer yönetimi uygulamalarına yer verilip verilmediğinin belirlenmesidir.
Çalışma sırasında İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası ve Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği üyelerinden oluşan 80 ilaç firmasının, İnsan Kaynakları Bölüm Yöneticisine ya da Personel Müdürlülerine 18 soruluk anket formu uygulanmıştır.
Araştırmada verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16 istatistik paket programı uygulanmıştır.
Ankete katılan firmaların büyük çoğunluğunda 100-250 personel ve 30-50 yönetici bulunmaktadır.
Ankete katılan firmaların %85,7'sinde lisans eğitimli yöneticiler ilk sırayı alırken, %52,4'ünde yüksek lisans eğitimli yöneticiler 2. sırayı alırken,  %50'sinde doktora eğitimli yöneticiler 3. sırayı almıştır.
Firmaların %28'inde kariyer planlama uygulandığı belirtilirken, %14'ünde uygulanmadığı belirtilmiştir. %42 oranında bir çoğunluk bu soruyu cevaplamamıştır. Tablo 10'da ise yine bu firmalarda kariyer yönetimi programı uygulanıp uygulanmadığı sonuçları görülmektedir. Firmaların %18'inde kariyer yönetimi uygulandığı belirtilirken, %24'ünde uygulanmadığı belirtilmiştir.
Ankete katılan, çalışanlarına kariyer yönetimi ve kariyer planlaması uygulamadıklarını belirten firmalarda, programları uygulamama nedenleri sorulduğunda, kariyer geliştirme faaliyetlerinin maliyetinin yüksek olması 1.etken olarak gösterilmiştir.
Firmalarda kariyer yönetimi sürecinde en büyük yüzde ile koçluk ve eğitim ve geliştirme programlarının kullanımı  ilk sırayı alan kariyer yönetimi araçlarıdır.
Anket sonuçlarına göre kariyer geliştirme programı uygulayan firmalarda, bu programların uygulanması sonucu kişilerde aşağıda sıralanan değişikliklerin  meydana geldiği belirtilmiştir;
Çalışanlar üretken olmaları için gerekli yeteneğe ulaşmışlardır.
Çalışanlar firma içinde ve dışında kullanabilecekleri kariyerle ilgili karar verme becerilerini büyük ölçüde geliştirmişlerdir.
Çalışanlar örgütsel değerlere daha fazla bağlanmışlardır.
Çalışanların işgücü verimi artmıştır.
Çalışanların teknolojik gelişmelerden geri kalmaması sağlanmıştır.
Anket sonuçlarına göre kariyer geliştirme programı uygulayan firmalarda, bu programların uygulanması sonucu firmada,  aşağıda sıralanan değişikliklerin  meydana geldiği belirtilmiştir;
Çalışanların iyi analiz edilmelerinden dolayı yöneticilik atamalarında başarısızlıklar önlenmiştir.
Çalışanların hangi konularda potansiyelleri olduğu anlaşılmıştır.
Kurumdaki kilit pozisyonlar için eleman bulmada zorluk çekilmesi sona ermiştir.
Yeni işe giren çalışanların firmayı daha rahat benimsemişler dolayısı ile istifalar azalmıştır.
Kurumda yedekleme olduğundan spesifik bir konuda çalışan kişi ayrıldığında zor durumda kalınması önlenmiştir.
Ankete katılan tüm firmaların sonuçları değerlendirildiğinde, kariyer planlama ya da kariyer yönetimi uygulayan firmalarda gerek çalışanın bireysel olarak, gerekse firmanın örgütsel olarak olumlu yönde bir çok değişim yaşadığı görülmektedir. Tüm bu nedenler ve sonuçlar gözönüne alındığında firmaların, kariyer yönetimi programlarına gerekli önemi göstermeleri, personellerini geliştirici yönde adımlar atmaları, günümüzün şartlarında devamlılıklarını sürdürebilmeleri için her türlü eğitim ve geliştirme faaliyetinden yararlanmaları gerektiği önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Kariyer, Kariyer Yönetimi, Kariyer Planlama, Türkiye İlaç Endüstrisi

Abstract:
SUMMARY
Career can be defined as the series of attitudes and behaviors that the one has experienced throughout the business life.  People are dealing with many activities to reach their goals both in social and business life and the experiences gained from those activies can be defined as the one's career.  In this context, "career" is used to define the stages that the people reach step by step with the help of their knowlegde, skill, experience and behaviors required in their business life.  
Career management is being used by organisations as a tool for their employees to plan their career development activities and to help them to analyze their interests and benefits. Career management which has a strategic role in human resource mechanisms can also be defined as the process of preparation, arrangement and the implementation of the career both to satify the needs of the labour force and reach the ones's career goals .  In this study, career, career management process and its implementation is tried to be explained in accordance with the literature. Beside that the development and the current situation of Turkish Pharmaceutical Industry is briefly reviewed. 
The aim of this study is to determine whether Turkish Pharmaceutical Industry practices career management activities or not. 
In this study, 18-item questionnaire is examined on the human resorces managers and the staff of 80 member companies of the Pharmaceutical Industry Employers' Union. 
SPSS 16 statistical software package is used at the data evaluation phase. Most the participant firms have an employee number between 100 to 250 and managers of 30 to 50. 
85.7% of the participant firms have managers with university degree, 52.4%  have master degree and 50% have doctor's degree. 
28% of the participants declared that they practice career planlaning activities while 14% do not and 42% had no declaration. Table 10 indicates the career management implementation results of the firms. 18% of the firms stated that they have career management practises while 24% do not. 
When it is asked to those firms that have declared that they do not practice career planning and career management activities have showned the high costs of those activities as the first reason. 
Coaching and the use training and development programmes take the first place with a significant percentage between career management activities.  

According to the survey results, the employees, in the companies those implement a career development programme, had experiences as follows;
Employees have reached the skills needed to be productive. 
Employees had a great improvement on the skill of decision-making about their careers in and outs,de the company  
Employees are more committed to organizational values.  
Labor productivity of employees is increased.
Employees had easier access to technological developments.  

According to the survey results, the companies those implement a career development program had the experiences itself as follows;  
Failures at the promotion phase of administrative personnel are prevented through  the successful analysis of the employees. 
The potentials of the employees are observed. 
The difficulties at the recruitment stage for key positions has been solved. 
The turnover at the company has been decreased due to the high positive adoption of new employees. 
Difficulties at the recruitment stage of a specific role due to resignation has been solved with the help of back-up mechanism 
When all the results are evaluated carefully, it is seen that both the companies, those implement career planning and career management activities, themselves and their employees had many positive developments. And when all the reasons and results have been taken into account, it is recommended that companies should pay the necessary attention for career management programmes for personel development and should benefit from every training and development activities to keep their sustainability. 

Keywords: Career, Career Management, Career Planning, Turkey Pharmaceutical Industry