Mısır (Zea mays l.) ve sorgumun (Sorghum bicolor l.) farklı bitkilerle birlikte yapılan silajlarının karşılaştırılmaları
Comparisons of maize and sorghum silages mixed with different plants
Yazar: MEHMET ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SADIK ÇAKMAKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, silaj üretiminde ön planda olmasına karĢın protein oranı düĢük olan mısır (Zea mays L.) ve sorgum (Sorghum bicolor L.) bitkilerinin protein içeriği yüksek bazı bitkilerle silaj kalitelerinin arttırılması amaçlanmıĢtır. Bu amaçla Ülkemizde doğal florada bulunup, farklı amaçlarla kullanılan, ancak silaj yönünden ele alınmayan bazı bitkiler mısır ve sorgum ile birlikte silolanarak, besin maddesi içerikleri ve mikrobiyolojik özellikleri incelenmiĢtir. ÇalıĢmada kullanılan mısır, sorgum, soya (Glycine max L. Merr.) ve koca fiğ (Vicia narbonensis L.) 2006 yılı yetiĢtirme döneminde Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme tarlasında yetiĢtirilmiĢ; kapari (Capparis spp.) Antalya'da doğal olarak yetiĢtiği koĢullardan, yem ağacı (Leucaena leucocephala) bitkisi ise A.Ü. Ziraat Fakültesi uygulama alanından sağlanmıĢtır. ÇalıĢmada mısır ve sorgum ana silaj bitkisi olarak belirlenmiĢ ve yem ağacı, kapari soya ve koca fiğ ağırlık esasına göre % 10, % 20 ve % 30 oranında karıĢtırılarak silaj materyali oluĢturulmuĢtur. Kombinasyonlar 60, gün süreyle 2 paralel olacak Ģekilde, 2 kg'lık cam kavanozlar içerisinde silolanmıĢtır. Silajlarda kuru madde, ham protein, ham yağ, ham sellüloz, ham kül, nitrojensiz öz maddeler, Ģeker, fosfor, kalsiyum, pH, laktik asit, asetik asit, bütirik asit, laktik asit bakteri sayısı, toplam küf sayısı, toplam maya sayısı özellikleri incelenmiĢtir. Elde edilen veriler varyans analizi ve Duncan çoklu karĢılaĢtırma testi ile değerlendirilmiĢtir. En yüksek ham protein oranı (% 13.15) % 70 mısır + % 30 koca fiğ karıĢımı silajından, en yüksek laktik asit miktarı (% 3.42) % 90 mısır + % 10 soya silajından ve en yüksek laktik asit bakteri sayısı ise (6.81 log cfu/g) ile % 80 mısır + % 20 soya silajından elde edilmiĢtir. Diğer özellikler için elde edilen veriler de analiz edildikten sonra önemlilikleri belirlenmiĢtir.
iii
Sonuç olarak elde edilen veriler değerlendirildiğinde katkı materyali olarak seçilen bitkilerin tamamı silajda kaliteyi arttırmıĢtır. Bu karıĢımların içinde sorgum+soya ve mısır+soya silajları üretici Ģartları da dikkate alınarak önerilebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to increase silage quality and reduce inputs of silage production as combining maize ( Zea mays L.) and sorghum (Sorghum bicolor L), with some other plants, which contain higher protein and avaliable at the natural flora. Some plants, used in this study were grow at research farm of Faculty of Agriculture, Akdeniz University in 2006 growth season, on the other hand ,capparis spp. and Leucaena leucocephala are collected from the campus natural flora of Akdeniz University and research farm of Faculty of Agriculture respectively. In this study, Zea mays L. and Sorghum bicolor L. are determinated as basic silage plant and Leucaena leucocephala, Capparis spp., Glycine max L. Merr. and Vicia narbonensis L. are mixed with weight respectively % 10, 20 and 30. The experiments were conducted 2 replication and exposed to fermentation during 60 days. The collected data were evaluated by variance analysis and Duncan's multiple range tests. In this research was achieved to dataset that the highest crude protein rate, highest lactic acid rate and highest lactic acid bacteria were derived from combinations in order of % 70 Zea mays L. + % 30 Vicia norbenensis silage ( % 10.15), % 90 Zea mays L. + % 10 Glycine max L. Merr.( % 3.42) and % 80 Zea mays L. + % 20 Glycine max L. Merr.(6.81 log cfu/g). As a result, when the data is evaluated all of plants, choosen as an additive material increase silage quality. Mixtures of sorghum + soybean and maize + soybean can be advised in conditions of being considered for farmer.