Gelişen ekonomilerde doğrudan yabancı yatırımlara dayalı teknoloji transferinin toplam faktör verimliliği üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of technology transfer based on foreign direct investments on total factor efficiency in emerging economies
Yazar: DEMET OĞUZ
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM YANAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Standart neoklasik teoriye göre, ülkeler arasındaki uzun vadeli büyüme oranlarındaki farklılıklar, yalnızca dışsal olarak verilen TFV büyüme oranlarındaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Öte yandan, içsel büyüme teorisi, bir teknoloji transfer mekanizması olarak doğrudan yabancı yatırımın, sermaye birikimi üzerindeki etkisinden çok TFV üzerindeki etkisiyle uzun vadeli büyümeyi etkileyebileceğini savunmaktadır. İçsel büyüme teorilerinde, teknolojik ilerleme dışsal bir faktör olarak değil, araştırma, geliştirme ve yeniliğe yapılan bilinçli yatırımın bir sonucu olarak kabul edilir. Teknolojik gelişmeler, girdilerin daha verimli kullanılmasına ve mal ve hizmet üretmenin yeni yollarının yaratılmasına olanak sağlayarak TFV'yi artırmaktadır. Bu bilgiler ışığında, bu tezin amacı doğrudan yabancı yatırımların toplam faktör verimliliği üzerindeki etkilerinin gelişmekte olan ülkeler için incelenmesidir. Bu doğrultuda, doğrudan yabancı yatırımların, patent sayılarının, beşeri sermayenin, ticari açıklığın ve tüketici fiyat endeksinin toplam faktör verimliliği üzerindeki etkisi 1990-2019 periyodu ve 10 gelişmekte olan ülke (Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Meksika, Malezya, Filipinler, Tayland, Türkiye ve Güney Afrika) için panel FMOLS katsayı tahmincisi aracılığıyla incelenmektedir. Daha sonra, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi panel VEC Granger nedensellik testi aracılığıyla incelenmektedir. Elde edilen bulgular incelendiğinde, uzun dönemde, teknolojik gelişimin, beşeri sermaye birikiminin ve ticari açıklığın faktör verimliliğine katkılarının olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Buna karşın, tüketici fiyat endeksindeki artışın faktör verimliliğini azalttığı tespit edilmektedir. Doğrudan yabancı yatırımlardaki artışın faktör verimliliğini arttırdığı görülmektedir. Son olarak, doğrudan yabancı yatırımlardaki artışın, teknoloji transferi aracılığıyla faktör verimliliği üzerindeki etkisini gözlemlemek amacıyla, doğrudan yabancı yatırımlar ile teknolojik gelişimin faktör verimliliği üzerindeki bütünleşik etkisi incelenmiştir. Buradan elde edilen bulgu, yabancı yatırımlardaki artışın, teknolojik gelişimin faktör verimliliği üzerindeki pozitif etkisini tetiklediğine işaret etmektedir.

Abstract:
The basic neoclassical explanation states that variations in exogenously determined total factor productivity (TFP) growth rates are the only cause of regional variations in long-term growth rates. On the other side, endogenous growth theory contends that foreign direct investment may have an impact on long-term growth through its effect on TFP rather than through its impact on capital accumulation as a channel for knowledge transfer. In endogenous growth theories, technological progress is not considered an exogenous factor but a result of deliberate investment in research, development, and innovation. Technological advancements increase TFP by allowing for more efficient utilization of inputs and the creation of new ways to produce goods and services. With this knowledge in mind, the goal of this thesis is to investigate how foreign direct investments affect developing countries' total factor productivity. Therefore, for 10 developing countries (Brazil, China, Indonesia, India, Mexico, Malaysia, Philippines, Thailand, Turkey, and South Africa), the effect of foreign direct investments, technological development, human capital, trade openness, and inflation on total factor productivity has been investigated for the period of 1990-2019 using with the panel FMOLS coefficient estimator. In addition, the panel vector error correction (VEC) Granger causality test is then used to investigate the causal connection between the variables. The analysis of the data leads to the conclusion that trade openness, human capital accumulation, and technical advancement all eventually increase factor productivity. On the other hand, it is discovered that the factor productivity falls when the inflation rate rises. It is evident that an increase in foreign direct investments raises factor productivity. Finally, the combined effect of foreign direct investment and technological development on factor productivity is examined in order to observe the effect of the increase in foreign direct investment on factor productivity through technology transfer. The findings obtained from this point out that the increase in foreign investments triggers the positive effect of technological development on factor productivity.