Preterm bebeklerde erken dönemde başlatılan yarım kundak ve kanguru bakımı uygulamalarının emzirme, anne-bebek bağlanması, anne uyku kalitesi ve postpartum depresyon üzerine etkisi
The effect of half swaddle and kangaroo care practices initiated in the early period in preterm infants on breastfeeding, mother-infant attachment, maternal sleep quality and postpartum depression
Yazar: BURCU KÜÇÜKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KAHYAOĞLU SÜT
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Kanguru bakımı = Kangaroo care ; Kundaklama = Arson ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Çalışmada, preterm bebeklerde erken dönemde başlatılan yarım kundak ve kanguru bakımı uygulamalarının emzirme, anne-bebek bağlanması, anne uyku kalitesi ve postpartum depresyon üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Prospektif, randomize kontrollü özellikte bu araştırmada, Eylül 2020 - Mart 2022 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Yenidoğan Yoğun Bakım Servisi ve Doğum Servisi'ne başvuran ve 18-49 yaş arası prematüre bebeği olan n=160 anne,  randomize kontrollü olarak kontrol grubu=40, yarım kundak grubu=40, kanguru bakımı grubu=40 ve hem yarım kundak hem kanguru bakımı grubu=40 olarak 4 gruba ayrıldı. Araştırma verileri; Anket Formu, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ), Pittsburgh Uyku Kalite Indeksi (PUKİ), Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği (PEÖYÖ), LATCH Emzirme Tanılama Aracı, Yetersiz Süt Algısı Ölçeği (YSAÖ) kullanılarak toplandı. Veriler tanımlayıcı analizler, Mann Whitney U, Kruskall Wallis Testi, Friedman's Testi, Spearmen Korelasyon kullanılarak değerlendirildi. 
Yarım kundak ve kanguru bakımı grubunun 2., 3. ve 6. ay PEÖYÖ, YSAÖ, LATCH, ABBÖ, PUKİ ve EDSDÖ puan ortalamaları kontrol, yarım kundak ve kanguru bakımı grubundan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Preterm bebeklerde erken dönemde başlatılan sadece kanguru bakımı uygulayan ve hem yarım kundak hem de kanguru bakımı uygulayan annelerin emzirme özyeterliliği, yetersiz süt algısı, emzirme başarısı, anne-bebek bağlanması ve postpartum depresyon üzerine daha fazla olumlu etkisi olurken; sadece yarım kundak uygulayan ve hem yarım kundak hem de kanguru bakımı uygulayan annelerin anne uyku kalitesi üzerine daha fazla olumlu etkisi olmaktadır.  
Preterm bebeklerde erken dönemde başlatılan yarım kundak ve kanguru bakımının birlikte uygulanması emzirme özyeterliliği, yetersiz süt algısı, emzirme başarısı, anne-bebek bağlanması, anne uyku kalitesi ve postpartum depresyon üzerine olumlu etkilidir. 

Anahtar Kelimeler: Yarım kundak ve Kanguru Bakımı, Emzirme, Anne-bebek bağlanması, Uyku Kalitesi, Postpartum depresyon

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of half swaddle and kangaroo care practices initiated in the early period in preterm infants on breastfeeding, mother-infant attachment, maternal sleep quality and postpartum depression.
The prospective, randomized controlled study was conducted on 160 mothers with premature babies whose age were between 18 and 49 randomly divided into four groups as 40 case group, 40 half swaddle group, 40 kangaroo care group, 40 half swaddle and kangaroo care group at the neonatal intensive care service and birth service of Trakya University Health Research and Application Center between September 2020 and March 2022. Data were collected using survey form, Edinburgh Postpartum Depression Inventory (EPDI), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Mother-Infant Attachment Scale (MIAS), Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale (PBSES), LATCH Breastfeeding Diagnostic Tool, Insufficient Milk Perception Scale (IMPS). Data were evaluated using descriptive analyses, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Test, Friedman S Test, Spearmen Correlation, multiple linear regression analysis.
Half swaddle and kangaroo care group's 2nd, 3rd and 6th month PEÖYÖ, YSAÖ, LATCH, ABBÖ, PUKI and EPDS score averages were found to be significantly higher than control, half swaddling and kangaroo care groups. While mothers who apply only kangaroo care in the early period and apply both half swaddle and kangaroo care in preterm babies have more positive effects on breastfeeding self-efficacy, insufficient milk perception, breastfeeding success, mother-infant attachment and postpartum depression; mothers who apply only half swaddling and both half swaddle and kangaroo care have more positive effects on maternal sleep quality.

Co-administration of half swaddle and kangaroo care initiated in the early period in preterm infants has a positive effect on breastfeeding self-efficacy, inadequate milk perception, breastfeeding success, mother-infant attachment, maternal sleep quality and postpartum depression.

Key Words: Half swaddle and Kangaroo Care, Breastfeeding, Mother-infant attachment, Sleep Quality, Postpartum depression