Haksız fiil kapsamında deprem zararlarından sorumluluk
Liability for earthquake damages by tort law
Yazar: YUNUS EMRE KUZU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU BİLGE SARIHAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Haksız fiilden doğan sorumluluk Türk hukuk mevzuatında, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan sorumlulukla birlikte tazminat sorumluluğunu iki kaynağından birisidir. Tez önerimizin konusunu oluşturan haksız fiilin sorumluluk şartları, sorumluluk hukukunun başlıca esaslarını oluşturmaktadır. 
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'da tanımlanmış olan haksız fiil sorumluluğu kusura dayanan sorumluluk türüdür. Kusur haksız fiilin en önemli unsuru olmakla birlikte sorumluluk, kusur sorumluluğu ya da kusursuz sorumluluk şeklinde ortaya çıkabilir. Türk hukuk mevzuatına göre kusur sorumluluğu kural, kusursuz sorumluluk istisnadır. Kusur sorumluluğu tek bir madde hükmüyle Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde düzenlenmişken, her kusursuz sorumluluk türü için özel düzenleme yapılması gerekir. Kusursuz sorumluluk türleri kanunlarda düzenlenmiştir. Genel olarak sorumluluk hukukunun dört unsuru vardır. Bu unsurlar; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağıdır. Fiil ile hukuka aykırılık tek unsur olarak da sayılabilmektedir. Tüm bu unsurların karşılandığı durumda tazminat sorumluluğu gündeme gelecektir.
Bu çalışmanın konusunu depremden doğan zararlardan haksız fiil kapsamında sorumluluklar oluşturmaktadır. Bu anlamda sorumlulukları incelenecek olanlar yüklenici, yapı maliki, yapı denetim kuruluşları ve adam çalıştıranlardır. Sayılan şahısların sorumluluğu haksız fiil kapsamında; depremin mücbir sebep sayılıp sayılmaması ve oluşan zararlar ile deprem arasındaki illiyet bağı kapsamında incelenecektir.
Deprem zararlarından ortaya çıkan sorumluluk, ülkemizin diri fay hatları üzerinde olması sebebiyle önem arz etmektedir. Özellikle 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta gerçekleşen iki büyük deprem sonrası; yapıların fen ve tekniğe uygun yapılması, bunların kanun ve yönetmelikler çerçevesinde fen ve tekniğe uygun denetimi, yapı ve binalarda hukuka aykırı değişiklikler gibi konular yoğun bir şekilde kamuoyunda tartışılmaktadır. Bu doğrultuda depremden doğan zararlar kapsamında haksız fiil kapsamında kim ya da kimlerin nasıl sorumlu olacağı bu çalışmada anlatılacaktır. 



ANAHTAR KELİMELER: Haksız Fiil, Zarar, Mücbir Sebep, Tazminat, İlliyet Bağı

Abstract:
Liability arising from tort is one of the two sources of liability for compensation in Turkish legal legislation, together with liability arising from breach of contract. The liability conditions of tort, which is the subject of our thesis proposal, constitute the main principles of liability law.
Turkish Code of Obligations No. 6098 art. Tort liability defined in Article 49 is a type of liability based on fault. Although fault is the most important element of tort, liability may arise in the form of fault liability or strict liability. According to Turkish legal legislation, fault liability is the rule and strict liability is the exception. While fault liability is regulated in a single article in Article 49 of the Turkish Code of Obligations, a special legal regulation is needed for each type of strict liability. Cases of strict liability are specifically regulated in the Turkish Code of Obligations and other laws. In general, there are five main elements of liability law. These are act, illegality, fault, damage and causality. The act and unlawfulness can also be considered as a single element. If all these elements are met, liability for compensation will come to the fore.
The subject of this study is responsibilities within the scope of tort for damages arising from earthquakes. In this sense, those whose responsibilities will be examined are the contractor, the building owner, the building inspection organizations and those who employ people. The liability of the listed persons is within the scope of tort; Whether the earthquake is considered a force majeure or not and the causal link between the damages and the earthquake will be examined.
Liability arising from earthquake damages is important because our country is on active fault lines. Especially after two major earthquakes in Kahramanmaraş on February 6, 2023; Issues such as the construction of buildings in accordance with science and technology, their inspection in accordance with science and technology within the framework of laws and regulations, and illegal changes in structures and buildings are intensively discussed in public. In this regard, who and how will be responsible in tort within the scope of damages arising from the earthquake will be explained in this study.


KEYWORDS: Tort, Damage, Force Major, Compensation, Casual Relation