Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme motivasyonları ile üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between secondary school students' science learning motivation and metacognitive awareness
Yazar: ESRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KILIÇ MOCAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme davranışları = Learning behaviours

Özet:
Fen derslerinin motivasyon ve üstbilişsel farkındalık için etkili bir öğrenme ortamına 
zemin hazırlaması gerekçesi ile yapılan bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin fen 
öğrenmeye yönelik motivasyonları ve üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin 
belirlenmesi ve öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ile üstbilişsel 
farkındalıklarının fen eğitimi odağında çeşitli değişkenler açısından incelenmesi 
amaçlanmıştır. Araştırmaya Sakarya ili merkez ilçesinde 2020-2021 öğretim yılında 
dört farklı ortaokulda öğrenimlerini sürdüren toplam 637 öğrenci katılmıştır. 
Araştırmada yer alan öğrencilerin fen öğrenme motivasyonlarını belirlemek için 'Fen 
Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği' ve üstbilişsel farkındalıklarını belirlemek 
için 'Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği B formu' kullanılmıştır. Ayrıca demografik 
özelliklerine ilişkin verilerin toplanması için 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. 
Verilerin analizi sonucunda öğrencilerin fen öğrenme motivasyonlarının cinsiyet, 
deney yapma durumu, fen projesine katılım durumu, fen bilimlerini günlük yaşamda 
kullanma durumu, sınıf düzeyi ve fen dersi not ortalamasına göre anlamlı olarak 
değiştiği; üstbilişsel farkındalıklarının deney yapma durumu, fen projesine katılım, 
fen bilimlerini günlük yaşamda kullanma ve fen dersi not ortalamasına göre anlamlı 
olarak değiştiği belirlenmiştir. Bununla birlikte, ortaokul öğrencilerinin fen 
öğrenmeye yönelik motivasyonları ile üstbilişsel farkındalıkları arasında orta 
düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin fen 
öğrenmeye yönelik motivasyonlarının ve üstbilişsel farkındalıklarının gelişmesine 
imkan sağlayan fen derslerinde öğretmenlerin, öğrenme ortamlarını gerek yöntem ve 
tekniklerle gerek etkinlik ve materyallerle çeşitlendirmelerinin önemli katkıları 
olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, which was conducted with the reason that science lessons pave the way 
for an effective learning environment for motivation and metacognitive awareness, it 
was aimed to determine the relationship between secondary school students' science 
learning motivation and their metacognitive awareness, and to examine students' 
science learning motivation and metacognitive awareness in terms of various 
variables in the focus of science education. A total of 637 students who continue 
their education in four different secondary schools in the central district of Sakarya 
province in the 2020-2021 academic year participated in the research. The 'Science 
Learning Motivation Scale' was used to determine the science learning motivation of 
the students participating in the study, and the 'Metacognitive Awareness Scale B 
form' was used to determine their metacognitive awareness. In addition, a 'Personal 
Information Form' was used to collect data on demographic characteristics. As a 
result of the data analysis, it was found that students' science learning motivation 
changed significantly according to gender, experimentation status, participation in 
science projects, use of science knowledge in daily life, grade level and science 
course grade point average; and their metacognitive awareness was also signifacntly 
effected from experimenting, participation in science projects, use of science 
knowledge in daily life and the grade point average of the course. Therewithal, it was 
determined that there was a moderately positive and significant relationship between 
secondary school students' science learning motivation and their metacognitive 
awareness. It is thought that teachers' diversification of learning environments with 
methods and techniques as well as activities and materials will make important 
contributions in science lessons that allow students to develop their motivation and 
metacognitive awareness.