İlköğretim matematik öğretim programının bilgi işlemsel düşünme becerisi açısından incelenmesi
Investigation of the primary school mathematics curriculum in terms of computational thinking skill
Yazar: SAADET SOĞANCI
Danışman: PROF. DR. ERDAL BAY
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretim programında bilgi işlemsel düşünme (BİD) becerisinin yerini ve mevcut durumunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç bağlamında 2018 ve 2024 MÖP'lerde bulunan ve BİD becerisiyle ilişkili bulunan kazanım sayıları, öğrenme alanlarının BİD becerisiyle doğrudan ve dolaylı ilişkilerinin tespit edilmesi ve 5-8.sınıflarda görev yapan matematik öğretmenlerinin beceri, becerinin programdaki ve matematik eğitim sürecindeki yerine dair görüşleri incelenmiştir. Araştırmada nitel çalışma yöntemlerinden durum çalışmasının iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışmada doküman incelemesi ve görüşme ile veriler toplanmıştır. 2018 ve 2024 matematik öğretim programındaki kazanımlar ve öğrenme alanları BİD becerisi boyutları açısından analiz edilmiştir. İlköğretim ikinci kademede görev yapan on bir matematik öğretmenden araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu ile ikinci araştırma sorusuna dair veriler toplanmıştır. 2018 programına göre 2024 programında tüm sınıf seviyelerinde kazanımlar nicelik olarak azalmış olsa bile nitelik olarak beceri açısından ilerleme olduğu gözlemlenmiştir. Tespit edilen ilişkilendirmelerde en fazla azalış Soyutlama boyutunda iken en fazla artış yaşanan BİD becerisi boyutu ise Değerlendirme ve Hata Ayıklama boyutudur. Katılımcıların çoğu becerinin kazandırılmasına uygun öğrenme alanının Cebir öğrenme alanı olduğunu düşünmektedir. Öğretmenlerin beceriye dair ilk aklına gelen kavram 'problem' olmuştur. 21.yy becerileriyle BİD becerisi arasında doğrudan ve en çok ilişki olduğu belirtilen beceri eleştirel düşünmedir. Öğretmenler öğretim programında beceriye doğrudan değil dolaylı yer verildiğini belirtmişlerdir. Eğitim sisteminde ise yeni nesil sorularda BİD becerisinin daha çok yer aldığını söylemişlerdir. Özellikle beceri kazandırma temelli bir program için mevcut uygulama süresinin yeterli olmadığı konusunda katılımcılar hemfikirdirler. Bulgular ve alan yazındaki diğer kaynaklara bakılarak BİD becerisinin programda doğrudan kavramsal olarak geçmesinin farkındalık yaratmak ve öğrenciye beceriyi kazandırmak konusunda yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the place and current status of Computational Thinking (CT) skill in the primary mathematics curriculum. In the context of this purpose, the number of objectives in the 2018 and 2024 mathematics curriculums that are related to CT skills, the determination of the direct and indirect relationships of learning areas with CT skills, and the opinions of mathematics teachers working in grades 5-8 about the skill, the place of the skill in the programme and in the mathematics education process were examined. In the study, the nested single case design of case study, one of the qualitative study methods, was used. Data were collected through document analysis and interviews. Outcomes and learning areas in the 2018 and 2024 mathematics curricula were analysed in terms of CT skills dimensions. Data on the second research question were collected from eleven mathematics teachers working at the second level of primary education with a semi-structured interview form prepared by the researcher. Compared to the 2018 programme, in the 2024 programme, it was observed that there was an improvement in terms of skills in terms of quality, even though the achievements decreased quantitatively at all grade levels. While the most decrease in the identified associations is in the Abstraction dimension, the CT skill dimension with the highest increase is the Evaluation and Debugging dimension. Most of the participants think that the learning area suitable for the acquisition of the skill is the Algebra learning area. The first concept that came to teachers' minds about the skill was "problem". The 21st century skill with which there is a direct and the most direct relationship between 21st century skills and CT skill is critical thinking. Teachers stated that the skill is not directly but indirectly included in the curriculum. In the education system, they stated that the CT skills are more common in the new generation questions. The participants agreed that the current implementation period is not sufficient especially for a skill acquisition based programme. Based on the findings and other sources in the literature, it is thought that the direct conceptual mention of the CT skill in the programme will be useful in raising awareness and providing students with the skill.