Transkranyal doğru akım uyarımının dinlenim durumu ağı bağlantısallığı üzerindeki etkisinin meziyal temporal lob epilepsili olgularda incelenmesi
Effects of transcranial direct current stimulation on resting state connectivity in mesial temporal lob epilepsy
Yazar: ZEYNEP KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. TAMER DEMİRALP ; PROF. DR. SACİT KARAMÜRSEL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Dinlenme = Relaxation ; Doğru akım = Direct current ; Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-temporal lob = Epilepsy-temporal lobe ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Transkraniyal manyetik uyarı = Transcranial magnetic stimulation

Özet:
Katodal transkranyal doğru akım uyarımı (k-tDAU) fokal epilepsili hastalarda nöbet kontrolünde etkinliği araştırılan, girişimsel olmayan bir nöromodülasyon tekniğidir. Bu çalışmada k-tDAU'nun meziyal temporal lob epilepsililerde (MTLE) dinlenim durumu ağlarının (RSN) bağlantısallığına etkisi fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) yöntemiyle incelenerek, bu etkinin nöbet kontrolündeki rolünün anlaşılması, ayrıca k-tDAU'nun sağlıklı kontrol grubunda (SKG) işlevsel bağlantısallık (FC) üzerindeki uzun süreli etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmaya 17 ilaca dirençli sol MTLE hastası ve 16 sağlıklı kontrol katılmıştır. RSN bağlantısallığı katodal tDAU öncesi ve sonrasında kaydedilen dinlenim durumu fMRG verileri yardımıyla hesaplanmıştır. SKG'de sol temporal loba hastalardan farklı olarak ardışık 3 gün uygulanan tekrarlı k-tDAU'nun uzun süreli etkisi 1. uyarım ve  3. uyarımın 7 (±2) gün sonrasındaki fMRG verileri arasındaki farka bakılarak incelenmiştir.
Katodal tDAU, SKG ile karşılaştırıldığında sol MTLE'lilerde Dikkat Çekerlik Ağının (SN) anterior singulat bileşeninde ve sol putamen tohum bölgesinde FC'yi artırmaktadır. 
K-tDAU'nun temel etkisine bakıldığında Olağan Durum Ağı (DMN) ile SN bileşenleri arasındaki FC'yi artırdığı, DMN'nin kendi içindeki FC'yi ise azalttığı bulunmuştur. SKG'de uygulanan tekrarlı k-tDAU'nun FC üzerindeki uzun süreli etkisi sol anterior talamus ile sol temporal lob arasındaki işlevsel bağlantısallığın azalması yönünde bulunmuştur.
Sonuçlar SKG ile karşılaştırıldığında sol MTLE'lilerde RSN'nin epileptik odağın olduğu hemisferde ve karşı hemisferde yaygın bir şekilde etkilendiğini göstermekte ve k-tDAU'nun etkisinin, bu çalışmada sol MTLE'lilerde nöbet odağının ipsilateralinde FC'yi artırarak sağladığı düşünülmektedir. SKG'de k-tDAU'nun anterior talamus çekirdeğinin işlevsel bağlantısallığı üzerindeki etkisinin 1 hafta sonra da korunması k-tDAU'nun işlevsel bağlantısallık üzerindeki etkisinin uzun süreli olabileceğini göstermekte ve bu yönüyle hasta grubunda terapötik amaçla kullanılabilecek bir yöntem olarak umut vadetmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to explore the effect of transcranial direct current stimulation (tDCS) on resting state networks (RSN) in patients diagnosed as mesial temporal lobe epilepsy (MTLE) and tDCS' longterm effect on RSN in healthy controls.  
17 drug resistance unoperated patients with left MTLE and 16 healthy controls were included in this study. fMRI was performed before and after cathodal (c) tDCS sessions. Single session of tDCS was applied in MTLE, while multiple sessions (3 consecutive days) of tDCS were applied in healthy controls.
Increased FC following single session of c-tDCS was observed between the SN anterior cingulate and left temporal lobe, and between the left putamen and left opercular cortex, left Heschl's gyrus, whereas c-tDCS decreased the interhemispheric coherence of resting fMRG signal between the left orbitofrontal cortex and right lateral occipital cortex in left MTLE compared with healthy controls. Main effect of c-tDCS was increased FC between DMN and regions including SN, while it was decreased FC within DMN in MTLE and healthy controls. Effect of multiple session of c-tDCS showed that increased FC between the left anterior thalamus and left temporal was preserved after 7 days in healthy controls. 
Our previous study showed that seizure frequency significantly decreased after c-tDCS in MTLE. The present findings indicate neural underpinnings of c-tDCS' therapeutic effect. Multiple session of c-tDCS' effects were longterm on RSN in healthy controls. This finding may also shed light on the mechanism of decreased seizure frequence after tDCS in MTLE patients.