Yetişkin bireylerde egzersizde davranışsal düzenlemeler, serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ve fiziksel aktivite düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Investigate the relationship between behavioral regulations in exercise, leisure negotiation strategies and physical activity levels in adults who participate in physical activity
Yazar: GÜL YAĞAR
Danışman: DOÇ. DR. TENNUR YERLİSU LAPA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırmanın amacı; fiziksel aktiviteye katılan yetişkin bireylerde egzersizde
davranışsal düzenlemeler, serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ve egzersiz düzeyi
arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmanın evrenini Antalya ilinde yaşayan ve fiziksel aktiviteye düzenli katılım
sağlayan bireyler oluştururken, araştırma örneklemini ise rastgele örnekleme yöntemi ile
seçilen 185 kadın (Ortyaş=36.31±12.19) ve 162 erkek (Ortyaş=27.98±8.26) toplam 347
(Ortyaş=32.42±11.32) yetişkin birey oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak; bireylerin serbest zaman içerisinde egzersiz
aktifliğini ölçmek amacıyla Godin ve Shephard (1985) tarafından geliştirilen ve Türkçe
adaptasyon çalışması Yerlisu Lapa ve Yağar (2015) tarafından yapılan "Serbest Zaman
Egzersiz Anketi" kullanılmıştır. Katılımcıların serbest zamanlarında karşılaştıkları engellerle
baş etmek için geliştirdikleri stratejilerinin düzeyini belirlemek amacıyla, Hubbard ve
Mannell (2001) tarafından geliştirilen, Elkins (2004) tarafından rekreasyonel kampüs
sporlarına modifiye edilen ve Beggs vd. (2005) tarafından geçerliği doğrulanan, Türkçe
adaptasyonunun Yerlisu Lapa (2012) tarafından gerçekleştirilen "Serbest Zaman Engelleri ile
Baş Etme Stratejileri Ölçeği" kullanılmıştır. Bireylerin öz-belirleme kuramı kapsamında
egzersize güdüsel yönelimlerini belirlemek amacıyla, Markland ve Tobin (2004) tarafından
geliştirilen, Ersöz vd. tarafından Türkçe adaptasyonu gerçekleştirilen "Egzersizde Davranışsal
Düzenlemeler Ölçeği-2" kullanılmıştır.
Araştırmada tanımlayıcı istatistik dışında, çıkarımsal istatistiği ve farklılığı tespit
etmek için homojenlik ve normal dağılım koşulları yerine geldiği için parametrik testlerden
Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tamhane's T2 analizi uygulanmıştır. Korelasyon
katsayıları ise normal dağılım gösterdiğinden Pearson Çarpım-Moment Korelasyon Katsayısı
ile hesaplanmıştır. Ölçeklerde etki değerlerini belirlemek amacıyla Linear Regresyon Analizi
yapılmış, ön koşulu olan homojenlik ve normal dağılım koşulları için One-Sample
Kolmogrorov-smirnov Testi uygulanmıştır. Ayrıca nitel verilerde korelasyon Pearson Ki Kare
testi ile hesaplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz
edilmiştir.
Sonuç olarak; fiziksel aktiviteye düzenli katılan yetişkin bireylerde; egzersizde
davranışsal düzenlemeler ve serbest zaman engelleriyle baş etme stratejileri ile serbest zaman
egzersiz katılımları arasında pozitif ilişki olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Örnekleme
dâhil edilen yetişkin bireylerin yaş değişkenine bağlı olarak; serbest zaman engelleriyle baş 
etme stratejileri ve egzersizde davranışsal düzenlemeler ölçekleri arasında pozitif yönde bir
ilişki bulunurken serbest zaman egzersiz katılım ölçeğinde negatif bir ilişki tespit edilmiştir.
Bireylerin egzersize devam süreleri ile kullanılan ölçekler arasındaki farka ilişkin bulgular ise
egzersizde davranışsal düzenlemeler ve serbest zaman egzersiz katılım ölçeklerinde anlamlı
bir farklılık olduğunu göstermiştir.


Anahtar Kelimeler: Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme, Serbest Zaman Egzersizi,Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler, Yetişkin Bireyler

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between behavioral regulations in
exercise, leisure negotiation strategies scale and exercise levels in adults who participate in
physical activity.
The population of the study is made up of individuals who live in the province of
Antalya and participate in physical activity on a regular basis. The sample of the study
consists of 347 participants (Avg. age=32.42±11.32), 185 females (Avg. age=36.31±12.19)
and 162 males (Avg. age=32.42±11.32), selected with the random sampling method.
"Leisure Time Exercise Questionnaire" developed by Godin and Shephard (1985) in
order to measure leisure time exercise activity of individuals and adapted to Turkish by
Yerlisu Lapa and Yağar (2015) was used as the data collection tool. In order to measure
strategies developed by participants to cope with constraints encountered in their leisure time,
"Leisure Negotiation Strategies Scale" developed by Hubbard and Mannell (2001), modified
for recreational campus sports by Elkins (2004), tested for validity by Beggs et al. (2005) and
adapted to Turkish by Yerlisu Lapa (2012) was used. In order to determine motivational
orientations of individuals within the scope of self-determination theory, "Behavioral
Regulations in Exercise Questionnaire-2" developed by Markland and Tobin (2004) and
adapted to Turkish by Ersöz et al. was used.
Apart from descriptive statistics, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and
Tamhane's T2 Analysis, which are parametric tests, were used in the study to determine
inferential statistics and differences since homogeneity and normal distribution conditions
were met. Correlation coefficients were calculated with Pearson-Moment Correlation
Coefficient in case of normal distribution. Linear Regression Analysis was performed to
determine impact factors in the scales and One-Sample Kolmogrorov-Smirnov Test was used
for homogeneity and normal distribution conditions, which are prerequisites for Linear
Regression Analysis. In addition, Pearson's Chi-Squared Test was used to calculate
correlation in the qualitative data. SPSS 22.0 was used for data analysis.
In conclusion, a positive and linear correlation was found between behavioral
regulations in exercise, leisure negotiation strategies and physical activity levels of adults who 
participate in physical activities on a regular basis. The age variable of adults participated in
the study showed a positive correlation with both leisure negotiation strategies and exercise
levels, whereas it showed a negative correlation with behavioral regulations in exercise. When
the difference between the scales used in the study with regard to exercise participation time
of individuals, a significant difference was found between Behavioral Regulations in Exercise
Questionnaire and Leisure Time Exercise Questionnaire.


Keywords: Leisure Negotiation, Leisure Time Exercise, Behavioral Regulations in Exercise,Adults