Akdeniz Bölgesi huzurevlerinde yaşayan kadınlarda üriner inkontinans ve yaşam kalitesi
Urinary incontinence and life quality of women in nursing homes in the Mediterranean Region
Yazar: SİNEM GÖRAL
Danışman: PROF. DR. KAMİLE KUKULU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Üriner inkontinans, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen ve tıbbi olduğu kadar sosyal yönü de olan, kadınları farklı şekillerde etkileyebilen çok boyutlu bir problemdir. Bu çalışma Akdeniz Bölgesinde yer alan huzurevlerinde yaşayan kadınlarda üriner inkontinansın yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Akdeniz Bölgesinde yer alan Antalya Büyükşehir Belediyesi Huzurevi, Özel Asmalı Konak Huzurevi, Adana Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Adana Seyhan Belediyesi Huzurevi, Osmaniye Özden Huzurevi, Hatay Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Kahraman Maraş Huzurevi, Mersin Erdemli Huzurevi ve Burdur Belediyesi Berberoğlu Vakfı Huzurevi'nde yaşayan ve üriner inkontinansı olan 95 kadın üzerinde yapılmıştır. Çalışmanın verileri, üriner inkontinansı olan yaşlıların sosyodemografik özelliklerini içeren anket formu, hastaların yaşam kalitesini değerlendirmek amacı ile "Üriner İnkontinanslı Hasta Yaşam Kalitesi Ölçeği", günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede bağımlılık durumunu değerlendirmek için " Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi " ve üriner inkontinansın tipinin belirlenmesinde "Uluslararası İnkontinansta Konsültasyon Kısa Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, frekanslar gibi tanımlayıcı istatistiklerle, iki ortalama arası farkın bağımsızlık testi ( student t testi), Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis Varyans Analizi testi kullanılmıştır. Analizlerde SPSS 20 paket programı kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi için alfa değeri 0.05 olarak kabul edilmiştir.
Çalışmaya 65-92 yaşları arasında toplam 95 kadın dahil edilmiş olup bu kadınların yaş ortalaması 77.26 ± 7.70 olarak tespit edilmiştir. Huzurevlerinde yaşayan kadınların %66.3' ü üriner inkontinansı bir sağlık sorunu olarak görmemekte ve % 65.3'ü bu şikayetten dolayı herhangi bir sağlık kurumuna başvurmamıştır. İdrar kaçırmanın bir sağlık sorunu olmadığını düşünenlerin yaşam kalitesi istatistiksel açıdan anlamlı şekilde daha yüksektir (p = 0.000). Akciğer hastalıklarından herhangi birine sahip olan kadınların yaşam kalitesi olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde daha düşüktür (p = 0.017). Diyabeti olan kadınların yaşam kalitesi diyabeti olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde daha düşüktür (p=0.011). Huzurevlerinde yaşayan kadınlarda  % 31.7 ile mikst tip üriner inkontinans en sık görülen üriner inkontinans tipi olarak bulunmuştur. I-QOL ölçeğinin "davranışların sınırlandırılması","sosyal izolasyon" ve "psikososyal etkilenme"  alt boyutları puan ortalamalarına göre en fazla nokturnal inkontinansı olan kadınların yaşam kalitesi olumsuz etkilenmiştir. I-QOL ölçeğinin geneline ait puan ortalamalarına göre en fazla nokturnal inkontinansı olan kadınların yaşam kalitesi olumsuz etkilenmiştir. Bunu sırasıyla stres, mikst, urge ve total inkontinans izlemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Üriner İnkontinans, Huzurevi, Yaşam Kalitesi, Yaşlılık, Akdeniz Bölgesi.

Abstract:
Urinary incontinence negatively affects quality of life and has  both  medical and social aspects. It is a multidimensional problem which affects women in different ways. The purpose of this study is to examine the effect of urinary incontinence on quality of life for the women who are living in nursing home on Mediterranean area.
This study included 95 female in-patients with urinary incontinence who were living in Antalya Metropolitan Municipality Nursing Home, Private Asmalı Konak Nursing Home, Adana Nursing Home Elderly Care and Rehabilitation Center, Adana Seyhan Municipality Nursing Home, Osmaniye Özden Nursing Home, Hatay Nursing Home Elderly Care and Rehabilitation Center, Kahraman Maraş Nursing Home, Mersin Erdemli Nursing Home and Burdur Municipality Berberoğlu Foundation Nursing Home located in the Mediterranean Region. The data of the study were collected by using questionnaire involving the socio-demographic characteristics of elder people with urinary incontinence,  "Incontinence quality of life scale questionnaire" for evaluating quality of life of patients, " Daily Living Activities Index" for assessing their dependency status in performing activities of daily living, and "International  Consultation on  Incontinence Questionnaire Short Form (ICIQSF)" for identifying urinary incontinence type. Descriptive statistics such as mean, standard deviation, and frequencies as well as independent samples t test (student t test), Mann-Whitney U test, and Kruskal Wallis Variance Analysis were used to assess the data. SPSS 20 package was used for analysis and alpha value was accepted as 0.05 for statistically significance level.
Totally 95 women aged between 65 and 92 was included in the study and age average of these women was determined as 77.26 ± 7.70. 66.3% of women who live in nursing home did not consider urinary incontinence as a health issue and 65. 3% did not admit to a health institution because of this complaint. Quality of life of the women who were thinking that urinary incontinence is not a health issue life quality was higher in a statistically significant way (p=0.000). The women who has one of pulmonary diseases have lower quality of life compared to those having no pulmonary disease in a statistically significant way (p = 0.017).  The women, who has diabetes mellitus, have lower quality of life compared to those having no diabetes mellitus, in a statistically significant way (p=0.011). With the rate of 31.7%, mixed type urinary incontinence was determined as the most common urinary incontinence type in women who live in nursing home. Quality of life of the women who has nocturnal incontinence was affected negatively at most according to mean scores of subscales "limitation of behaviors", "social isolation", and "psychosocial impact" of I-QOL scale. Based on total mean scores of I-QOL scale, the quality of life of the women who has nocturnal incontinence was the most affected negatively. This was followed by stress type, mixed type, urge type and total incontinence, respectively. 

Key Words: Urinary Incontinence, Nursing Home, Quality Of Life, Elderly, Mediterranean Region