hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muş mutfak kültürü
Muş cuisine culture
Yazar: ZEHRA ŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL AZAR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Besin kültürü = Nutrient culture ; Gelenekler = Traditions ; Geleneksel eğilim = Traditional tendency ; Halk bilimi = Folklore ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak sanatları = Culinary arts ; Muş = Muş ; Yemek kültürü = Food culture ; Yiyecek içecek = Food and beverage

Özet:
Bu çalışmada, Muş Merkez ve ilçelerine ait Muş gastronomisinin geleneksel yemeklerinin malzemeleri ve yapılışı, mutfak mimarisi, yemeklerde ve halk hekimliğinde kullanılan bitkiler, kış için hazırlanan yiyecekler, hayvansal ürünler ve halk edebiyatı ürünlerinin yer aldığı Muş mutfağı üzerinde durulmuştur. 
Gelenekler, görenekler, inanışlar, örf âdetler, insan toplululuklarını bir araya getirip bağlarını kuran kültürel unsurlardır. Türk kültürü içinde önemli bir yere sahip olan gastronomi yeme-içme deneyiminin en önemli parçalarından biridir. Yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan gastronomi kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar gelmeyi başarmıştır.
Yemek bir milletin kültürünün tanıtılmasında önemli rol oynar. Halk içinde yaşadığı toplumun kültürünü, değerlerini, âdetlerini, geleneklerini, göreneklerini, yaşam tarzlarını, zevklerini, yemek ile anlatabilmektedir. Kültürel değerlerin büyük çoğunluğunun etrafında şekillendiği gastronomi Muş'ta büyük canlılığıyla varlığını devam ettirmektedir. 
Bu çalışmada, Muş ilinin önemli kültürlerinden biri olan Muş gastronomisini tanıtmak,  Muş ilinin bu kültürel mirasını korumak ve kayıt altına alınarak gelecek nesillere aktarmayı amaçlamaktır. 

Anahtar Kelimeler: Muş, Mutfak Kültürü, Bitkiler, Gelenek, Görenek

Abstract:
In this study, the materials and preparation of the traditional dishes of Mus gastronomy belonging to Mus Center and its districts, culinary architecture, plants used in meals and folk medicine, foods prepared for winter, animal products and folk literatüre products are emphasized.
Traditions, customs, beliefs are cultural elements that bring human communities together and establish their ties. Gastronomy, wich has an important place in Turkish culture, is one of the most important parts of the eating and drinking experience. Gastronomy, which is an indispensable part of life, has been transferred from generation to generation and has survived until today. 
Food plays an important  role in the promotion of aculture. People can explain the culture, values, customs, traditions, lifestyles, pleasures of the society they live in, with food. Gastronomy, around which the majority of cultural values are shaped, continues with great vitality in Mus. 
In this study, it is airned to introduce the gastronomy of Mus, which is one of the important cultures of the province of Mus to protect this cultural heritage of the province of Mus, to record and transfer it to future generations. 

Keywords: Mus, Culinary Culture, Plants, Tradition, Custon.
3 boyutlu lie gruplarda verilen bir eğri boyunca ortalama eğriliği sabit olan yüzeyler
Surfaces with constant mean curvature along a given curve in 3-dimensional lie groups
Yazar: SEVİNÇ TAZE
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHAL KÜÇÜKARSLAN YÜZBAŞI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Eğrilik = Curvature ; Lie grupları = Lie groups ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
Bu tez çalışmasında 3-boyutlu Lie gruplarda sabit ortalama eğriliğine sahip yüzeyler için yeterli şartlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçları destekleyecek bazı örnekler verilmiştir.
Bu tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm tezin giriş kısmına ayrılmıştır. İkinci bölümde, 3-boyutlu Öklid uzayı ve 3-boyutlu Lie grubu ile ilgili temel tanım ve teoremlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm ve sonrası, tezin orijinal kısmını oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde 3-boyutlu Lie grubunda alınan herhangi bir eğri boyunca ortalama eğriliği sabit olan yüzeyler bulmak için şartlar elde edilmiş ve örnekler verilmiştir. Dördüncü bölüm, 3-boyutlu Lie grubunda verilen eğrinin Frenet çatısına göre Smarandache eğrileri boyunca ortalama eğriliği sabit olan yüzeyler bulmak için şartlar elde edilmiş ve örnekler oluşturulmuştur. Beşinci bölümde ise 3-boyutlu Lie grubunda alternatif {N,C,W} çatısına göre verilen bir eğriden geçen ve ortalama eğriliği sabit olan yüzeyler bulmak için şartlar elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, sufficient conditions are obtained for surfaces with constant mean curvature in 3-dimensional Lie groups. Some examples are given to support the results obtained.
This study consists of five chapters. The first chapter, is devoted to the introduction. In the second part, basic definitions and theorems related to 3-dimensional Euclidean space and Lie group are given. The third part and beyond constitutes the original part of the thesis. In this section, conditions are obtained to find surfaces whose mean curvature is constant along a given curve in Lie group. In the fourth part conditions are obtained and examples are created to find surfaces with constant mean curvature along Smarandache curves in terms of the Frenet frame of the curve given in the 3-dimensional Lie group. In the fifth part, conditions are obtained to find surfaces with a constant mean curvature and passing through a given curve according to the alternative {N,C,W} frame in the 3-dimensional Lie group.
Samim Kocagöz'ün hikayelerindeki halk bilimi unsurları
The folkloric elements in stories of Samim Kocagöz
Yazar: ASLI DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL AZAR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Hikaye = Story ; Kocagöz, Samim = Kocagöz, Samim ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Geçmişi eskilere dayanan kültürümüz yıllarca sözlü gelenekte yaşayıp yazıyla beraber gelecek nesillere aktarılmıştır. Millî kültürümüz içerisinde birçok yazılı ve sözlü eserler meydana getirilmiş ve zengin bir kültür hazinesi oluşturulmuştur.
Kültürel değerlerin bireyden bağımsız düşünülmesi imkânsızdır. Toplumun ferdi olan birey yaşayıp büyüdüğü çevrenin değer yargılarıyla yoğrulması kaçınılmaz bir durumdur. Cumhuriyet dönemi yazarları içerisinde başarılı bir tablo çizen Samim Kocagöz ortaya çıkardığı eserleriyle halkın değerlerinden uzak biri olmamıştır. Samim Kocagöz kendi döneminin toplumunu ve toplumun kültürel özelliklerini eserlerinde gerçekçi bir şekilde yansıtmıştır.
Samim Kocagöz mensubu olduğu topluma faydalı olmak adına halkına sırt çevirmeyip onlara her zaman yol gösterici olmuş, toplumun kültürel öğelerini, sevinç ve üzüntülerini, gelenek ve göreneklerini kısacası tüm halk bilimi unsurlarını kendine has tarzıyla eserlerinde vermeye çalışmıştır. Amacımız Samim Kocagöz'ün hikâyelerinde bulunan halk bilimi unsurlarını ortaya çıkarıp hikâyeler aracılığıyla halk kültürünün önemini bir kez daha vurgulamaya çalışmaktır. 
Anahtar Kelimeler: Kültür, Halk Bilimi, Samim Kocagöz, Hikâye.

Abstract:
Our culture, which dates back to ancient times, has lived with oral tradition for years and has been transferred to future generations in writing. Many written and oral works have been created in our national culture and a rich cultural treasure has been created.
It is impossible to consider cultural values independently of the individual. It is inevitable that the individual, who is a member of the society, is kneaded with the value judgments of the environment in which he lives and grows. Samim Kocagöz, who has drawn a successful picture among the writers of the people with his works. Samim Kocagöz realistically reflected the society of his time and the cultural characteristics of the society in his works. 
Samim Kocagöz did not turn his back on his people and always guided them in order to be beneficial to the society he was a member of and tried to present the cultural elements, joys and sorrows, traditions and customs of the society, in short, all the folklore elements in his works with his unique style. Our aim is to reveal the folklore elements in Samim Kocagöz's stories and try to emphasize the importance of folk culture through stories.
                   Key Words: Culture, Folklore, Samim Kocagöz, Story.
Şekil hatırlamalı polimer karışımların üretilmesi ve termal özelliklerinin incelenmesi
Production of shape memory polymer blends and investigation of their thermal properties
Yazar: AYBOLEK CHERKEZOVA
Danışman: PROF. DR. MEDİHA KÖK ; DR. MUSTAFA ERSİN PEKDEMİR
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Katıhal Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Kristalleşme = Crystallization ; Polimer karışımlar = Polymer blends ; Termal özellikler = Thermal properties ; Şekil hafızalı alaşımlar = Shape memory alloys

Özet:
Bu tez çalışmasında, PEG, PLA şekil hatırlamalı polimerleri ve PVC kullanılarak PVC-PEG ve PEG-PLA iki farklı tip değişik oranlarda polimer karışımlar elde edilmiştir. Elde edilen bu karışımların, FTIR ile fonksiyonel grup analizleri yapıldı ve herbir polimerin sahip olduğu karakteristik özelliği gösterdiği tespit edilmiştir. Alınan DSC ölçümlerinden, heriki polimer karışımının içindeki polimerlerin erime piklerinin görüldüğü tespit edildi. Bu da bize bu karışımların karışabilir özellik sergilediğini gösterir. Polimer karışımların Termogravimetrik ölçüm cihazı ile termal stabilitesi belirlendi. Polimer karışım oranına göre termal stabilitenin değiştiği tespit edilmiştir. Kristallik özellik gösteren, PLA ve PEG polimerlerinin bulunduğu polimer karışımlarının kristallik dereceleri oda sıcaklığında alınan x-ışınları ölçümleri ile belirlendi.

Abstract:
In this thesis, two different types of PVC-PEG and PEG-PLA polymer blend with different ratios were obtained by using PEG, PLA shape memory polymers and PVC polymers. Functional group analyzes of these mixtures were performed with FTIR and it was determined that each polymer showed its characteristic properties. From the DSC measurements taken, it was determined that the melting peaks of the polymers in both polymer blends were observed. This shows us that these blends exhibit immissible properties. The thermal stability of the polymer blends was determined with a Thermogravimetric measuring device. It has been determined that the thermal stability changes according to the polymer mixing ratio. The crystallinity of the polymer blends containing PLA and PEG polymers with crystalline properties were determined by x-ray measurements taken at room temperature.
Tevrat ve Kur'ân'a göre Benî İsrâil'in başına gelen musibetler
The calamities that happened to Bani Israel according to the Torah and the Qur'an
Yazar: FATMA DEMİR
Danışman: PROF. DR. ĞIYASETTİN ARSLAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Helak = Destruction ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Musibet = Calamity ; Tefsir = Commentary ; Tevrat = Old Testament ; İslamiyet = Islam ; İsrailoğulları = Israelites

Özet:
İsrâiloğulları hakkındaki çeşitli bilgiler hem Kur'ân hem de Tevrat'ta yer almaktadır. Bir dönem 
Firavun tarafından esaret altında tutuldukları bilgisi Kur'ân ve Tevrat'ta mevcuttur. İsrâiloğulları, Firavun'un esaretinden kurtarılması ve kendilerine birçok nimet bahşedilmesinin ardından buzağıya tapmışlardır. Bu günahlarının ardından Allah'ın emirlerine itaat etmemişler ve üstünlük taslayarak Peygamberlerini alaya almışlardır. Bunun üzerine Allah, kendilerine en çok peygamber göndermiş olduğu İsrâiloğulları'na her defasında uyarıcı mahiyette çeşitli musibetler isabet ettirmiştir. Kur'ân ve Tevrat'ta geçen musibetlerden bazıları helak etme amaçlı gelmiştir. Fakat İsrâiloğullarına gelen bu musibetler onların helakına sebep olmamıştır. Tezimizde bu musibetlerin bazılarına değinilmiştir. Musibetler ele alınırkenise asıl yararlandığımız kaynaklar Kur'ân ve Tevrat olmuştur. Musibetlere değinilmeden önce iseİsrâiloğullarına gönderilmiş olan Peygamberler hakkında bilgi verilmiştir. İki Kitap'ta da Peygamber olarak kabul edilen elçilerin hayatları, Kur'ân ve Tevrat'ta geçtiği şekliyle ele alınmıştır.

Abstract:
Various information about the Israelites is contained in both the Quran and the Torah. It is in the Qur'an and the Torah that they were held in captivity by Pharaoh for a time. The Israelites worshipped the calf after Pharaoh was freed from captivity and they were given many blessings. After their sins, they disobeyed the orders of Allah and ridiculed their Prophets with superiority. So Allah struck the Israelites, whom he sent the most prophets to, with various calamities of a stimulating nature each time. However, these calamities that came to the Israelites did not cause their destruction. Some of these calamities are mentioned in our thesis. When addressing the calamities, the sources we used were the Quran and the Torah. Before the calamities were mentioned, information was given about the Prophets who were sent to the Israelites. The lives of the apostles, who are considered prophets in both Books, are discussed as they are mentioned in the Qur'an and the Torah.
Dede Korkut hikâyelerindeki söz varlığının Kazak Türkçesinin söz varlığıyla karşılaştırılması
Comparison of vocabulary in the Dede Korkut stories with the vocabulary of Kazakh Turkish
Yazar: TUĞBA GÖKBAYIR
Danışman: PROF. DR. ERCAN ALKAYA
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk dilinin en önemli eserlerinden birisi olan Dede Korkut Kitabı, Türk dünyası için çok önemlidir. Eserin Dresden ve Vatikan olmak üzere başlıca iki nüshası vardır. Fakat yakın zamanda yeni yazmaların da bulunduğunu açıklanmıştır. Bu yazmalar, Ankara, Günbed ve Bursa yazmasıdır. Böylece nüsha sayısı beşe çıkmıştır. Dresden nüshası esas alınarak hazırlanan bu çalışmada Sadettin Özçelik'in hazırladığı Dede Korkut kitabı esas alındı. Kitap, on iki hikâyeden oluşmaktadır. Bu hikâyeler, Kazak Türkçesinin söz varlığı açısından incelendi.

Abstract:
One of the most important works of the Turkish language, Dede Korkut Book, is very important for the Turkish world. There are two main copies of the work, Dresden and Vatican. However, it has recently been announced that new manuscripts have also been found.These manuscripts are Ankara, Günbed and Bursa manuscripts.Thus, the number of copies increased to five. In this study which was based on the copy of Dresden, tho book of Dede Korkut written by Sadettin Özçelik was taken as an example. The book consists of twelve stories. These stories were examined in terms of Kazakh Turkish vocabulary.
4-boyutlu Öklid uzayında bishop çatısına göre tip-3 slant helisler
On type-3 slant helices due to bishop frame in Euclidean 4-space
Yazar: GONCA CİHANGİR
Danışman: PROF. DR. HANDAN ÖZTEKİN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Bishop çatısı = Bishop's roof ; Helis eğrileri = Helix curves ; Öklid uzayları = Euclidean spaces

Özet:
Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş kısmı yer almaktadır. İkinci bölümde Öklid uzayına ait temel tanım ve teoremler verilmiştir. Üçüncü bölümde, 4-boyutlu Öklid uzayında Frenet çatısına ve paralel taşıma çatısına göre slant helisler incelenmiştir. Dördüncü bölümde 4-boyutlu Öklid uzayında paralel taşıma çatısına göre (k,m)-tip slant helisler araştırılmıştır. Beşinci bölümde çalışmanın sonuç kısmı yer almaktadır.

Abstract:
This study comprises five sections. In the first section the introduction is placed. In the second section, fundamental definitions and theorems in Euclidean space are given. In the third section, slant helices with respect Frenet frame and parallel transport frame in the four dimensional Euclidean space are examined.
 In the four section slant helices of (k,m)-type with recpect to parallel transport frame in the four dimensional Euclidean space are investigated.
Bazı kısmi diferansiyel denklemlerin analitik çözümleri
Analytical solutions of some partial differential equations
Yazar: SİBEL TARLA
Danışman: PROF. DR. REŞAT YILMAZER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Matematik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde, plazma optik fiberde soliton yayılma dinamiklerini ifade eden Perturbed Chen-Lee-Liu modelinin ve elektromanyetik alanlarda ki kırılma, yansıma gibi fiziksel olayları  resmeden Time-dependent Paraxial denkleminin tam çözümlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İlk bölümde lineer olmayan kısmi diferansiyel denklemler için kapsamlı bilgiler, soliton, solitary (tekil) dalgalar ve optik fiber hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde tezimiz için gerekli tanımlar bulunmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde ise bahsedilecek olan Jacobi eliptik fonksiyonlarının temel özellikleri ve kullandığımız Jacobi eliptik fonksiyon açılım metodu, unified auxiliary denklem metodu ve yeni geliştirilmiş unified auxiliary denklem metodunun genel hatları anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde  plazma optik fiberde soliton yayılma dinamiklerini ifade eden Perturbed Chen-Lee-Liu modeline Jacobi eliptik fonksiyon açılım metodu  ve elektromanyetik alanlarda ki kırılma, yansıma gibi fiziksel olayları resmeden Time-dependent Paraxial denklemine unified auxiliary denklem metodu ve bu metodun yeni geliştirilmiş hali uygulandı. Bu bölümde ayrıca, yeni geliştirilmiş unified auxiliary denklem metodunun sonuçları unified auxiliary denklem metodu ile karşılaştırıldı. Sonraki bölümde sonuçlardan  bahsedilmektedir.

Abstract:
This thesis aimed to examine the exact solutions of the Perturbed Chen-Lee-Liu model which expresses the soliton propagation dynamics in plasma optical fiber and the Time-dependent Paraxial Equation which depicts physical phenomena such as refraction, diffraction and reflection in electromagnetic fields. In the first chapter, about nonlinear partial differential equations,  soliton, solitary (singular) waves and optical fiber are given comprehensive and general information. In the second part, there are definitions necessary for our thesis. In the third chapter, the basic properties of the jacobi elliptic functions that will be mentioned in our thesis and the general lines of the jacobi elliptic function expansion method, unified auxiliariy equation method and the newly developed unified auxiliary equation method are explained. In the fourth chapter, Jacobi elliptic function expansion method is applied to the Perturbed Chen-Lee-Liu model which expresses the soliton propagation dynamics in plasma optical fiber. Also, the unified auxiliary equation method  and the newly modified version of this method are applied to the Time-dependent Paraxial Equation which depicts physical phenomena such as refraction, diffraction and reflection in electromagnetic fields. In this section, the results of the newly developed unified auxiliary equation method are compared with the unified auxiliary equation method. In the next section, conclusions and recommendations are mentioned.
Piyasa dengesi üzerine kesirli mertebeden matematiksel modellemeler
Fractional order economic mathematical models
Yazar: SERPİL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ERDAL BAŞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Baleanu, Atangana = Baleanu, Atangana ; Caputo, Fabrizio = Caputo, Fabrizio ; Liouville yöntemi = Liouville method ; Matematiksel modeller = Mathematical models ; Mittag-Leffler fonksiyonları = Mittag-Leffler functions

Özet:
Bu tezde, ele aldığımız ekonomik matematiksel modellemelerin Caputo, Caputo Fabrizio (CFC) ve Genelleştirilmiş Mittag-Leffler, Atangana Baleanu (ABC) gibi kesirli mertebeden türevler yardımıyla analiz edilmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede tezimiz beş bölümden oluşmaktadır. Birinci ve ikinci bölümde tezde gerekli temel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde lokal ve lokal olmayan türevler arasındaki farklar, dördüncü bölümde Caputo, CFC, ABC, Genelleştirilmiş ABC gibi kesirli türevlerin klasik durumda piyasa dengesine ilişkin ekonomik modelleri incelenmiştir. Son bölümde sonuçların genel değerlendirmesi şekiller ile sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, It is aimed to analyze the economic mathematical models we have discussed with the help of fractional derivatives such as Caputo, Caputo Fabrizio (CFC), Caputo and Generalized Mittag-Leffler, Atangana Baleanu (ABC) and evaluate the results. In this context, our thesis consists of five main parts. In the first and second parts, necessary fundamental concepts are given in the thesis. The differences between local and non-local derivatives, and in the third part, the economic models of fractional derivatives such as Caputo, CFC, ABC, Generalized ABC in the classical case of market equilibrium are examined. In the last chapter, the general evaluation of the results is presented with figures.