Lise öğrencilerinin algılanmış yetenek, ilgi ve değerleri üzerinde grupla mesleki psikolojik danışmanın etkisi
The Effect of group vocational counseling on the perceived ability, interest and values of high school students
Yazar: HAKTAN DEMİRCİOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN ÖNCÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, grupla mesleki psikolojik danışmanın ve cinsiyetin liseöğrencilerinin algılanmış yetenek, ilgi ve değerleri üzerindeki etkisini incelemekamacıyla yapılmış deneysel bir çalışmadır.Araştırma 2004-2005 eğitim - öğretim yılında Ankara'da Sincan İbni SinaLisesi'nin I. ve III. sınıflarında okuyan ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 64denek(32 kız, 32 erkek) üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenigrupla mesleki psikolojik danışmadır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri olanalgılanmış yetenek, ilgi ve değer alanları Kendini Değerlendirme Envanteri'ndenelde edilen verilere göre belirlenmiştir. Denekler, bu araçtan elde ettikleri ön testpuanlarına göre cinsiyetleri eşit sayıda ve puan ortalamaları eşdeğer olacak şekildeiki deney ve iki kontrol grubuna ayrılmışlardır. Ayrıca grupların ortalama puanları?t? testi ile kontrol edilmiş deney ve kontrol grupları arasında önemli bir farkolmadığı gözlenmiştir.Araştırma ön test-son test deney ve kontrol grubu deseni şeklindedüzenlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarına 11 hafta süreyle haftada bir kez 80dakikalık oturumlar şeklinde hümanistik ve davranışçı yaklaşımların bazı ilke veteknikleri kullanılarak grupla mesleki psikolojik danışma yapılmıştır. Uygulamanınsonunda danışmanın başında verilen envanter tekrar uygulanmıştır.Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin; grupla mesleki psikolojikdanışma alıp almamalarına ve grupla mesleki psikolojik danışma alan ve almayan kızve erkek öğrencilerin Kendini Değerlendirme Envanteri'nden elde ettikleri puanlarınson test-ön test farkları ortalamaları arasındaki farklar F testi(çift yönlü varyansanalizi) ile test edilmiştir. Araştırmada en az hata payı 0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen önemli bulgular aşağıda özetlenmiştir;1. Grupla mesleki psikolojik danışmanın ve cinsiyetin algılanmışüç yetenek alanından sadece sayısal yetenek alanı üzerindeki etkisi önemliiiidüzeyde bulunmuştur(p<0,05) Ayrıca cinsiyetin şekil-uzay yetenek alanıüzerindeki etkisi de önemli düzeyde bulunmuştur(p<0,05).2. Grupla mesleki psikolojik danışmanın algılanmış 11 ilgialanından hiçbiri üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur(p>0,05). Yalnızca,cinsiyetin mekanik ilgi alanı üzerindeki etkisi önemli düzeydebulunmuştur(p<0,05).3. Grupla mesleki psikolojik danışmanın ve cinsiyetin algılanmışdokuz değer alanından hiçbiri üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur.Bu bulgular ışığında grupla mesleki psikolojik danışmanın algılanmış yetenekalanları üzerinde daha çok etkili olduğu ve algılanmış değer alanları üzerinde etkiliolmadığı sonucuna varılmış; bu sonuca dayalı olarak gerekli önerilerdebulunulmuştur.

Abstract:
This is an axperimental research which was carried out to analyze the effectsof vocational group-counselling and the sex on the perceived interest, ability andvalues areas of the high school students.The research was done on 64 subjects ( 32 female, 32 male) both from thefirst and the third classes who volunteered in the project from Sincan İbni Sina HighSchool Ankara, in 2004-2005 school year. The independent variables of the researchis vocational group-counselling. Perceived interest, ability and values areas whichare the dependent variables of the research were determined by means of Self-Assesment Inventory. Different groups and two control groups in equal numbers andin equal score averages with respect to the pretest scores they have obtained from theinstrument . In addition, the mean scores of the groups were controlled by a ?t? testand no significant difference was seen between the experiment and control groups.Pretest- post-test experiment and control group pattern was designed, (in theresearch). Group-counselling was applied to the experiment for 11 weeks using theinteraction principles and techniques of the behavioristic and humanistic approach.After the application, the data collection means which were given at the beginning ofthe counseling were regiven(reused).The F- test (manifold variance analysis) was used to test the diferencesbetween post-test, pre-test difference averages of the scores that female and malestudents who had had vocational group-counseling and who had not have obtainedfrom data collection instruments, and to test the difference between the students whohad vocational counseling and who did not. In the research the least error ratic wasaccepted as 0,05. The significant findings obtained from the research are summarizedas follows;1.The influence of the vocational group-counselling on mathematical interestfield of three perceived fields has been found out at a significant level (p < 0,05). Thevinfluence of the sex on shap-space interest field has also been found out at asignificant level (p < 0,05).2. It has been discovered that the group-vocational counselling has noinfluence on the perceived eleven fields (p>0,05). Only the influence of the sex onthe mechanical interest has been found out at a significant level.3.It has been found out that vocational group-counselling does not have effecton perceived any of nine values.In the light of these findings, it has been concluded that vocational group-counselling is much more effective in the perceived interest but is not effective inperceived values field, and essential proposals have been offered on the basis of thisconclusion.