Acil servise başvuran COVID-19 hastalarında kardiyak etkilenme ve mortalitenin araştırılması
Investigation of cardiac impact and mortality in COVID-19 patients registering to the emergency department
Yazar: ÇAĞRI BAYRAK
Danışman: PROF. DR. NURULLAH GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; COVID 19 = COVID 19 ; Hasta bakımı = Patient care ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Mortalite = Mortality ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Acil hastalıklar ve mortalite her zaman iç içe olmuş kavramlar olarak bilinmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 31 Aralık 2019'da Çin'in Hubei Eyaleti, Wuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni vakaları olduğunu bildirmiş ve bütün dünyaya yayıldığı söylenmiştir. Etkenin COVID-19 (2019 Yeni Koronavirüs) olduğu açıklanmıştır. Acil servise başvuran COVID-19 hastalarının temel akut tanı testleri ile değerlendirilerek, hastaneye yatış, kısa dönem mortalite bulguları eşliğinde hastaların kardiyak etkilenmesi ve bazı yönetim algoritmalarını ele almak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif-kohort olan bu çalışmada acil servise 01/04/2020 ile 30/10/2020 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü ve ICD tanı kodu COVID-19 olan hastalar dahil edilmiştir. Yaklaşık 1200 hastanın dosyası taranarak çalışamaya 194 hasta dahil edilmiştir. Hastalar 3 grupta incelenmiştir. Ayaktan başvuran, servis yatışı gerektiren ve yoğun bakım yatışı gerektiren hastalar olarak belirlenmiştir. Hastalara ait demografik veriler, laboratuvar parametreleri ve şikâyetler kayıt altına alındı. Hastaların yatış ihtiyacı ve mortalitesini öngören değişkenlerin belirlenmesi için ise lojistik regresyon analizi; duyarlılık (sensitivity), seçicilik (specificity), pozitif ve negatif öngörülebilirlik değerlerini (Positive and Negative Predictive Values) hesaplamak amacıyla Receiver Operating Characteristics (ROC) analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya 128 (%66) serviste, 37 (%19) yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) ve 29 (%15) ayaktan tedavi gören toplam 194 hasta dâhil edilmiştir. Çalışmaya katılanların 106'sı (%55) erkek, 88'i (%44) kadın olup, 162 (%84) kişi yaşıyorken, 32 (%16) olgu vefat etmiştir. Öksürük ve nefes darlığı şikâyeti ile başvuran COVID-19 hastalarının YB ihtiyacı ve mortalitesinin arttığı görülmüştür. Yapılan lojistik regresyon analizi ile ProBNP, prokalsitonin, troponin, D-dimer, fibrinojen, CRP ve ferritinin yoğun bakıma yatış durumunu görmede anlamlı parametreler olduğu tespit edilmiştir. ProBNP >635 pg/mL, prokalsitonin>0.124 ng/mL troponin>0.028 ng/mL, D-dimer   >1760 µg/L, fibrinojen >827 mg/dL, CRP >110 mg/L, ferritin >1128 ng/mL üstündeki kesim değerlerinde mortalitenin attığı tespit edilmiştir. ProBNP, prokalsitonin, troponin, D-dimer, fibrinojen, CRP ve ferritinin mortaliteyi görmede anlamlı parametreler olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Çalışmamızda yaş, cinsiyet, hemogram ve biyokimyasal parametreler ile hastaların prognozunun tahmin edilebileceği gösterildi. Artan yaş, lenfopeni, hemoglobin düşüklüğü, lökositoz, trobositopeni, nötrofili, RDW yüksekliği, bozulmuş karaciğer fonksiyon testleri, hipokalsemi, hipokalemi ve hiponatreminin kötü prognoz ve artmış mortalite ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Çalışmamızın asıl amacı olan kardiyak etkilenme, YBÜ yatış gereksinimi ve mortalite açısından klinik değerlendirme yapabilmemizi sağlayacak kesme değerlerimiz ProBNP, ferritin, prokalsitonin, troponin, fibrinojen olarak tespit edilmiştir. Bu sayede prognozu öngörülerek hastalığın başlangıcında erken tedavi ve yakın takip imkânı sağlayacaktır. Sonuç olarak, başta YB olmak üzere kısıtlı hastane yatış imkânları sebebiyle COVID-19 hastalarının acil servis yönetimlerini en etkin şekilde yapabilmek için, daha ileri çalışmalarla birlikte puanlama sistemleri geliştirilmelidir. Bu sistem, acil kalabalıklarını önleyebilecek ve hekimleri adli risklerden koruyacak kapasiteyi haiz ve COVID-19 hastalarını en kısa sürede taburcu edebilecek göstergelere de sahip olmalıdır. 
Anahtar Kelimeler:  Covid-19, kardiyak etkilenme, mortalite,  acil servis, yoğun bakım yatışı

Abstract:
Objective: Emergency diseases and mortality are known as concepts that have always been intertwined. The World Health Organization (WHO) reported on 31 December 2019 that there were pneumonia cases of unknown etiology in the city of Wuhan, Hubei Province of China, and it was said that it spread all over the world. It has been declared that the cause is COVID-19 (2019 Novel Coronavirus). The aim of this study was to examine the COVID-19 patients admitted to the emergency department with the basic acute diagnostic tests, and to address the cardiac effects of the patients with hospitalization, short-term mortality findings, and some management algorithms.
Material and Methods: In this retrospective-cohort study, patients over the age of 18 who applied to the emergency department between 01/04/2020 and 30/10/2020 and whose ICD diagnosis code is COVID-19 were included. The charts of approximately 1200 patients were scanned and 194 patients were included in the study. The patients were divined into 3 groups (Group 1: outpatients, Group 2: the patients requiring ward hospitalizasyon, Group 3: the patients requiring intesive care hospitalizasyon). Demographic data, laboratory parameters and complaints of the patients were recorded for logistic regression analysis to determine the variables predicting the need for hospitalization and mortality of the patients Receiver Operating Characteristics (ROC) analysis was performed to calculate sensitivity, specificity, positive and negative predictability values (Positive and Negative Predictive Values).
Results: A total of 194 patients in 128 (66%) wards, 37 (19%) in intensive care units (ICU) and 29 (15%) outpatients were included in the study. Of the participants, 106 (55%) were male, 88 (44%) were female. While 162 (84%) patient survived, 32 (16%) patients died. The mean age in mortal cases was determined as 70.38 ± 11.98. The most common symptoms were fever (58%) and fatigue (53%). With the logistic regression analysis, it was determined that ProBNP, procalcitonin, troponin, D-dimer, fibrinogen, CRP and ferritin were significant parameters in predicting intensive care unit admission. İt was found out that mortality increased if the levels of the following parameters were higher than the values found in the study: ProBNP >635 pg/mL, procalcitonin>0.124 ng/mL troponin>0.028 ng/mL, D-dimer >1760 µg/L, fibrinogen >827 mg/dL, CRP>110 mg/L, ferritin >1128 ng/mL. ProBNP, procalcitonin, troponin, D-dimer, fibrinogen, CRP, and ferritin were found to be significant parameters in predicting mortality.
Conclusions: In our study, it was shown that the prognosis of the patients could be predicted by age, gender, hemogram and biochemical parameters. The association of increasing age, lymphopenia, low hemoglobin, leukocytosis, trobocytopenia, neutrophilia, high RDW, impaired liver function tests, hypocalcemia, hypokalemia and hyponatremia with poor prognosis and increased mortality has been demonstrated. Our cut-off values, which will enable us to make clinical evaluations in terms of cardiac involvement, need for ICU hospitalization and mortality, which are the main purpose of our study, were determined as ProBNP, ferritin, procalcitonin, troponin, and fibrinogen. In this way, it will provide early treatment and close follow-up at the beginning of the disease by predicting the prognosis. As a result, in order to make the most effective emergency room management of COVID-19 patients, due to limited hospitalization opportunities, especially in the ICU, scoring systems should be developed with further studies. This system should also have the capacity to prevent emergency department crowding, protect physicians from medicolegal risks, and have indicators to discharge COVID-19 patients as soon as possible.
Key Words: Covıd-19, Cardiac effect, Mortality, Emergency department, Requiring intesive care hospitalizasyon