İç hastalıkları ve nöroloji yoğun bakım ünitelerinde yatan 65 yaş ve üstü hastalarda uygunsuz ilaç kullanım prevalansının stopp-start kriterleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalance of inappropiate drug use in patients aged 65 and over hospitalized in internal medicine and neurology intensive care units according to stopp-start criteria
Yazar: AYŞEGÜL ÖZDAĞ ERDİL
Danışman: PROF. DR. HAKKI ZAFER GÜNEY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Geriatri = Geriatrics ; Prevalans = Prevalence ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Yaşlanma ile ilişkin vücutta bulunan birçok sistemde fizyolojik değişiklikler görülmektedir. Bu değişikliklerin ışığında geriatrik popülasyonda hem tedavi modalitelerinin hem de ilaç reçetelendirme süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Hasta tarafından birden fazla ilacın kullanılması olarak da bilinen polifarmasi tanımının detaylandırılabilmesi için, bireyin gerçekte kullanması gereken ilaç sayısının da efektif biçimde tanımlanması gerekmektedir. Her ne kadar tanım gereği bu sayı değişkenlik gösterse de literatürde bu sayının 5 ila 10 arasında değiştiği belirtilmektedir. Yaşlı bireylere ilaç reçetelendirilmesi ve kullanımı konusunda çeşitli kriterler geliştirilmiştir. Bu kriterlerden en çok kullanılanı ise Beers kriterleri olarak adlandırılır.  STOPP kriterleri ve  START kriterleri de kullanılan diğer kriterlerdir. Çalışmamızda, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Nöroloji Yoğun Bakım Ünitelerinde hospitalize olan 65 yaş ve üstü hastalarda uygunsuz ilaç kullanım prevalansının STOPP-START kriterlerin açısından retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya alınan 288 hastanın 168'i kadın (%58,3), 120'si erkektir (%41,7). 288 hastada toplam 727 hastalık tanısı konulduğu saptanmıştır. Bu 727 tanının 201'i "Serebrovasküler Hastalıklar" iken, 153'ü "Hipertansiyon"dur. En sık saptanan STOPP kriter ana grubu antiplatelet antikoagülan ajan grubu(%35,7) iken, en sık saptanan tekil STOPP kriteri, "Duplikasyona sebep olan ilaç sınıfı varlığı (Yeni bir ajan eklemeden önce tek ilaçla optimum düzey hedeflenmesi)(%23,2)"dir. En sık saptanan START kriter ana grubu kardiyovasküler sistem grubu(%94,5) iken, en sık saptanan tekil START kriteri, "Yaşamının sonuna yaklaşmış ya da 85 yaşından büyük olmayan, öyküsünde koroner, serebral ya da periferal vasküler hastalığı olan hastalarda statin tedavisi"dir (%70,2).Çalışma sonuçlarının ulusal literatür ile genel anlamda benzerlik gösterdiği görülmektedir. Çalışma sonuçları ile uluslararası literatür arasında kısmi farklılıklar vardır. Bu farklılıkların, kullanılan tanı kriterleri, çalışma grubu seçilimi, çalışma tasarım farklılıklarına atfedilebileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Physiological changes are seen in many systems in the body related to aging. In the light of these changes, both treatment modalities and drug prescribing processes need to be re-evaluated in the geriatric population. In order to elaborate the definition of polypharmacy, which is also known as the use of more than one drug by the patient, the number of drugs that the individual should actually use must also be defined effectively. Although this number varies by definition, it is stated in the literature that this number varies between 5 and 10.Various criteria have been developed for prescribing and using drugs for elderly individuals. The most used of these criteria is called the Beers criteria. STOPP criteria and START criteria are other criteria used. In our study, it was aimed to retrospectively evaluate the prevalence of inappropriate drug use in patients aged 65 and over who were hospitalized in the Internal Medicine and Neurology Intensive Care Units of Ankara Atatürk Training and Research Hospital in terms of STOPP-START criteria. Of the 288 patients included in the study, 168 (58,3%) were female and 120 (41,7%) were male. A total of 727 diseases were diagnosed in 288 patients. While 201 of these 727 diagnoses were "Cerebrovascular Diseases", 153 were "Hypertension". While the most common STOPP criterion main group was the antiplatelet anticoagulant agent group (35,7%), the most common single STOPP criterion was "Presence of a drug class causing duplication (Aiming optimum level with a single drug before adding a new agent) (23,2%) )" is. While the most common START criterion main group was cardiovascular system group (94,5%), the most common single START criterion was "Statin therapy in patients who are near the end of life or who are not older than 85 years of age, with a history of coronary, cerebral or peripheral vascular disease". (70,2%).It is seen that the results of the study are generally similar to the national literature. There are partial differences between the results of the study and the international literature. It is anticipated that these differences can be attributed to the diagnostic criteria used, study group selection, and study design differences.