Balıkesir ili evsel katı atıklarının bertarafında uygun termal yöntemin seçilmesi
Selection of suitable thermal method for disposal of domestic solid wastes in Balıkesir
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YURTSEVER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri ve Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık yakma tesisi = Waste incineration plant ; Entegre katı atık = Integrated solid waste ; Evsel atıklar = Domestic wastes ; Gazlaştırma = Gasification ; Katı atıklar = Solid wastes ; Oksidatif piroliz = Oxidative pyrolysis

Özet:
Avrupa Birliği Uyum sürecinde Ülkemizde atık yönetimine ilişkin çevre yönetimi politikaları oluşturulmuş ve çevrenin korunması için atık oluşumunun önlenmesi, mümkün olmadığı durumda atıkların yeniden kullanılması eğer kullanılamıyorsa geri dönüştürülmesi, geri kazanılması mümkün olmayan atıkların ise enerji geri kazanımında kullanılması veya nihai olarak düzenli depolama sahalarında güvenli şekilde bertaraf edilmesi gibi bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Tüm çalışmalara rağmen tüketimin hızla artması neticesinde kişi başına üretilen atık miktarı sürekli olarak artış göstermiştir. Balıkesir ili genelinde milli park, sit alanı, zeytinlik ve mera arazilerinin fazla olmasından dolayı entegre katı atık tesisi yer seçiminde alan sıkıntısı yaşanmıştır. Atıkların düzenli depolanması için yer sıkıntısı bulunan ve ekonomisi gelişmiş ülkelerde tercih nedeni olan termal yöntemlerin temel faydası atıkların kütlesel ve hacimsel olarak azaltılması olmakla beraber atık içerisinde bulunan ve termal yöntemler sonucunda ortaya çıkan ısının kullanılarak enerji geri kazanımı sağlamasıdır.
Evsel atık bertrafında kullanılan termal yöntemler Avrupada 60 yılı aşkın süredir kullanılmaktadır.Yapılan bu çalışmada  Dünyada ve Avrupada evsel  katı atıklarla ilgili deneyimlerden örneklerde verilmiştir.Yine bu çalışmada Balıkesir'de uygulanan katı atık yönetim planı çerçevesinde evsel nitelikli katı atıklara uygulanabilirliği öngörülen termal bertaraf yöntemlerinden yakma, piroliz ve gazifikasyon sistemleri incelenmiştir.
Balıkesir ilinde oluşan evsel nitelikli belediye katı atıklarındaki karakterizasyonu etkileyen değişkenler incelenerek (nüfus, iklim şartları, bölgesel farklılık) nüfus projeksiyonu, atık yönetimi ve atık karakterizasyonuna dayalı kalorifik değerlere uygun termal bertaraf yöntemi olarak yakma teknolojisinin daha uygun olduğu belirlenmiştir. Yakma tesisinden elde edilecek enerji geri kazanımı (Elektrik üretimi) hesaplamasında atığın düşük kalorifik değeri tüm mevsimlerde 8 MJ/kg olacak şekilde kabul edilmiş ve toplam elektrik enerjisi üretimi 87.360 MWh hesaplanmıştır.
Bu çalışma sonucunda; Balıkesir evsel atıklarına termal bertaraf yöntemlerinden yakma teknoljisinin uygulanabileceği, bütüncül bir atık yönetimi yaklaşımı ilemi,  
atık toplama konteynerlerinin değiştirilmesi ile  birlikte ikili toplama sistemine geçilmesi ve kalorifik değeri yüksek olan atıkların direk yakma ünitesine alınarak yakma sisteminin başarılı ve sürdürülebilirliğin sağlanması için elektrik üretiminden ilave gelirler elde edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the European Union harmonization process, environmental management policies established, prevention of waste generation for environmental protection, reuse of wastes where this is not possible, recycling if not available, in the case of non-recyclable wastes, some legal arrangements have been made such as using them for energy recovery or finally disposing of them safely in landfills. Despite all the studies, as a result of the rapid increase in consumption, the amount of waste produced per capita has increased continuously. Due to the excess of national park, protected area, olive groves and pasture lands in Balıkesir province, there was a shortage of areas in the selection of the integrated solid waste facility site. The main benefit of thermal methods preferred in economically developed countries, where there is a lack of space for the regular storage of wastes, is the mass and volume reduction of wastes and the recovery of energy by using the heat contained in the waste resulting.
Thermal methods used for domestic waste disposal have been used in Europe for more than 60 years. In this study, examples from domestic solid waste experiences in the world and in Europe are also given. In this study, incineration, pyrolysis and gasification systems which are considered to be applicable to domestic solid wastes within the framework of solid waste management plan applied in Balıkesir are examined.
When the variables affecting the characterization of domestic municipal solid wastes (population, climatic conditions, regional differences) in Balıkesir province were analyzed, it was determined that incineration technology is a more suitable thermal disposal method based on population projection, waste management and waste characterization. In the calculation of the energy recovery from the incineration plant (electricity generation), the low calorific value of the waste was assumed to be 8 MJ/kg in all seasons and the total electricity production was calculated as 87.360 MWh.
As a result of this study; It is concluded that thermal disposal methods of incineration technology can be applied to Balıkesir household wastes, the waste collection containers can be replaced with a holistic integrated waste management approach,  
increase the calorific values of the wastes with the dual collection system and ensure that the success and sustainability of the incineration system can be ensured by taking the wastes with high calorific value to the direct incineration unit and thus additional revenues from electricity generation can be obtained.