İzole büyüme hormonu eksikliği olan çocuklarda replasman tedavisinin hematolojik parametreler üzerine uzun dönemdeki etkileri
Long term effects of growth hormone replacement theraphy on hemathologic parameters in patients with isolated growth hormone deficiency
Yazar: İREM ATASOY
Danışman: UZMAN UZM. DR. CÜNEYT KARAGÖL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme maddeleri = Growth substances ; Hematoloji = Hematology ; Tedavi = Treatment ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Büyüme hormonu eksikliğinin metabolizma ve büyüme üzerindeki etkilerinin yanı sıra kemik iliği ve periferik kan tablosu üzerine de olumsuz etkilerinin olduğu bilinmektedir. Büyüme hormonu tedavisinin bu etkilerde geri dönüşüm sağlayıp kemik iliğine etki ederek kan parametrelerinde düzelme sağlayabileceği öngörülmektedir. Bu çalışmada Ocak 2011-Aralık 2015 tarihleri arasında Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji ve Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrin Polikliniği'nde izole büyüme hormonu eksikliği nedeniyle büyüme hormonu tedavisi alan 227 hastanın dosyaları incelenmiştir.
Olguların tedavi öncesi ile tedavinin altıncı, on ikinci ve yirmi dördüncü aylarındaki tam kan sayımı parametreleri ile tedaviye cevapları açısından boy standart deviasyon skorları ile IGF-1 ve IGFBP-3 skorları değerlendirilip karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dâhil edilen hastalarda tam kan sayımı parametrelerini etkileyebilecek başka bir kronik hastalık veya ilaç kullanımı öyküsü olmamasına dikkat edilmiştir, endokrin, kronik veya sendromik herhangi bir başka hastalığı olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. 
Çalışma gurubundaki 227 hastanın %46'sı (n=106) kız, %54'ü (n=121) erkek olarak görülmüştür. Tanı yaşlarının 7 ay- 15 yaş 11 ay arasında değişmekte olduğu ve ortanca tanı yaşının 11 yaş 6 ay olduğu saptanmıştır. Tam kan sayımı parametrelerinden beyaz küre sayısı tedaviyle birlikte tanı anına göre anlamlı olarak azalmıştır. Mutlak lenfosit ve mutlak nötrofillerin sayısında anlamlı bir değişiklik göze çarpmamıştır. Tanı anında hastaların %14'ü, 6. ayda %11'i, 12. ayda %9'u, 24. ayda ise %7'si anemik olarak tespit edilmiştir. Tedavinin 6. ve 12. aylarında hastaların platelet sayılarının ortalaması, tanıya göre anlamlı fark göstermezken, tedavinin 24. ayında ölçülen platelet sayısı ortalamasının tanıya göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. (p<0,05) Çalışmamızda izole büyüme hormonu  eksikliğinin anemi haricinde belirgin bir hematolojik anormalliğe sebep olmadığı gözlenmiştir. Replasman tedavisi anemi değerlerinde düzelme sağlamış, ancak beyaz küre ve platelet sayıları üzerine etkisi klinik olarak anlamlı görülmemiştir. Büyüme hormonu replasmanının normal aralıkta olan değerleri de normal seyrinde devam ettirdiği gözlenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Büyüme hormonu tedavisi, hematolojik parametreler, izole büyüme hormonu eksikliği

Abstract:
Studies point out growth hormone deficiency has negative effects on blood marrow and peryhperal blood values as such on growth and metabolism.  It is also hypothesied that these effects are reversed by growth hormone replacement theraphy. This study was designed to investigate complete blood count (CBC) parameters, height standart deviation scores, insulin like growth hormone receptor-1 (IGF-1) and insulin like growth hormone binding protein-3 (IGFBP-3) standart deviation scores of growth hormone therapy receving patients. Data before the treatment were obtained and compared with the data of the sixth month, first year and second year of the therapy. Totally 227 patients with isolated growth hormone deficiency were included. These patients had been followed from January 2011 to l December 2015 in our endocrinology clinic.  Patients with a history of another endocrin, chronic or syndromic disease or any kind of drug use that might effect the CBC parameters were excluded. 
Of these 227 patients, %46 were female (n=106) %54 were male (n=121), aged between 7 months to 15 year 11 months. Median age for diagnosis was 11,5 years.  Leukocyte counts were seen to decrease with the theraphy. Altough, absolute lymphocite and neutrophil numbers was not significantly changed. Mean hemoglobin values have not changed in the first 6 months of theraphy, though significantly increased in the first and second years. (p<0,05) On the other hand, platelet counts have not changed in 6 months and 12 months but significantly decreased by the 24. month of the theraphy. (p<0,05) By these results, it can be assumed growth hormone theraphy has better significant effects on hemoglobine and erythropoesis; furthermore, replacement theraphy had no significant effect on leucocyte and platelet values. 

Keywords: Growth hormone theraphy,hemathologic parameters,isolated growth hormone deficiency