Girişimcilik temelinde alternatif bir finansman modeli olan kitle fonlaması ve Türkiye'deki yatırımcılarına yönelik bir araştırma
Crowdfunding as an alternative financial model based on entrepreneurship and an investigation for investors in Turkey
Yazar: FARUK ŞAHAP
Danışman: DOÇ. DR. BANU DİNCER
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal modeller = Financial models ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kitlesel fonlama = Crowdfunding ; Motivasyon = Motivation ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Girişimcilik kavramı hayatın her alanında karşımıza çıkmakta ve toplumların
gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Genel olarak ekonomik alanda yapılan
faaliyetler için kullanılan girişimcilik kavramı, sosyal sorumluluk projeleri, politik
faaliyetler ve askeri stratejiler dâhil olmak üzere birçok sahayı ilgilendirmektedir. Bir
girişimin ortaya çıkması ve gelişerek piyasada tutunan bir iş faaliyetine dönüşmesi
oldukça karmaşık bir süreçtir. Özünde, karşılaşılan fırsatların değerlendirilerek risk
almak suretiyle bir fikrin hayata geçirilmesi olarak tarif edilebilecek girişimcilik,
özellikle 20. yüzyıldan itibaren çeşitli araştırmacılar tarafından farklı yönleri ile ele
alınmıştır. Girişimciliğin incelenmesi ve teşvik edilmesi ile ilgili bu süreçte kurumsal
çalışmalar da ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda Küresel Girişimcilik İzleme kurumu
tarafından her yıl düzenli olarak yayınlanan raporlarda, kültürel farklılıkları da dikkate
alacak şekilde girişimcilik konusunda dünyadaki gelişmeler yakından takip
edilmektedir.
Girişimcilik süreci bir bütün olarak değerlendirildiğinde anlamlı sonuçlar elde
edilebilmektedir. Girişimcilerin kişisel karakter özellikleri, motivasyon kaynakları,
ülkede bulunan teknolojik altyapı, kültürel arka plan, sahip olunan finansal kaynaklar,
rakiplerin tutumları, küresel ekonomik trendler, hükümetlerin teşvikleri vb. birçok
faktör, bir girişim faaliyetinin başarı veya başarısızlığında farklı seviyelerde rol
oynamaktadır. Donald F. Kuratko'nun "mikro" ve "makro" görüşler çerçevesinde
ortaya koyduğu girişimcilik teorileri, farklı sahalarda ortaya konan girişimcilik
faaliyetlerinin değişik yönleri ile ele alınması ve girişimcilik sürecindeki yerinin
anlaşılması açısından son derece faydalıdır. Bu çerçevede, makro görüşler ile
girişimcileri çevreleyen ekosistem ele alınırken, mikro görüşler ile girişimcilerin
karakter özellikleri daha ön plana çıkarılmaktadır.
Dünya ve Türkiye ekonomisi açısından bakıldığından girişimcilik
faaliyetlerinin hayati öneme haiz olduğu görülmektedir. Girişimcilik sayesinde
ekonomik katma değeri olan ürünler ortaya çıkmakta, elde edilen patent haklarının
sayısı artmakta, işsizliğin azaltılması bağlamında yeni istihdam alanları oluşturulmakta
ve yoksullukla mücadelede önemli başarılar kazanılmaktadır. Literatüre son yıllarda
giren sosyal girişimcilik kavramı ile iklim değişikliği ve kuraklık gibi küresel sorunlar
ile mücadelede farklı bir anlayış yaygınlaşmaya başlamıştır.
Yapılan araştırmalara göre, girişimcilik faaliyetlerinin önemli bir kısmı,
başlangıçta öngörüldüğü şekilde başarılı sonuçlar verememektedir. Girişimcilerin
başarısız olmasında ön plana çıkan faktörlerin başında, girişimciliğin finansal kısmı ile
ilgili yapılan hatalar gelmektedir. Bir süreç olarak ele alınması gereken girişimcilik faaliyetlerinin başarılı bir şekilde ortaya konulabilmesi için, girişimcilerin finansal
konular hakkında yeterli bilgiye sahip olması gerekmektedir. Girişimin planlama
safhasından itibaren ihtiyaç duyulan ekipman, personel ve bina giderleri gibi pek çok
sermaye unsurunun karşılanması, girişimcilerin yeterli miktarda finansal kaynağa
erişebilmesi ile mümkündür. Aile bireyleri, arkadaş çevresi, melek yatırımcılar, risk
sermayedarları, bankalar ve devlet teşvikleri, girişimcilerin ihtiyaç duydukları finansal
kaynağa ulaşmak için kullandıkları geleneksel finans kaynaklarıdır. Bu finans
kaynaklarının birbirinden tamamen bağımsız olarak düşünülmesi ve değerlendirilmesi
yanlış sonuçlara ulaşılmasına neden olabilecektir. Finansal merdiven olarak
tanımlayabileceğimiz bir sistem içerisinde, farklı finansal yöntemlerin, girişimin
içerisinde bulunduğu safha göz önünde bulundurularak bir bütün olarak
değerlendirilmesi, her bir finansal yöntemin sunduğu avantajlardan azami derecede
faydalanmak için son derece önemlidir.
Özellikle 2008 yılında yaşanan küresel ekonomik kriz, girişimcilerin
geleneksel finansal kaynaklarına erişimlerini zorlaştırmış ve farklı yöntemler ile
ihtiyaç duydukları finansman ihtiyaçlarını karşılama arayışlarını hızlandırmıştır. Bu
kapsamda ortaya çıkan kitle fonlaması yöntemi, başta gelişmiş ülkeler olmak üzere
pek çok ülkede hızlı bir şekilde yaygınlaşmıştır. İnternet üzerinden faaliyet gösteren
kitle fonlama platformları sayesinde kitleler ile girişimcilerin buluşturulmasını
sağlayan kitle fonlaması yöntemi, hayatın farklı alanlarında bireysel ve kurumsal
olarak fikirlerini hayata geçirmek isteyen girişimcilere, geleneksel finans kaynaklarına
bağımlı kalmadan ve coğrafi tahditlerden kurtularak ihtiyaç duydukları finansal
kaynaklara ulaşmalarını sağlamaktadır.
Finansal kaynak ihtiyacını karşılamanın yanısıra, kitle fonlaması yöntemi
girişimcilere önemli avantajlar sunmaktadır. Kitle fonlaması platformları üzerinden
başlatılan kampanyalar ile potansiyel müşteriler ile doğrudan temasa geçmek suretiyle,
girişimlerin ürünleri hakkında aynı zamanda bir piyasa araştırması yapmaktadır.
Tüketicilerden alınan geri beslemelerden faydalanarak prototip aşamasında ürünler
üzerinde bir takım değişikliklere gitmek mümkündür. Ayrıca, sosyal medyanın da
yardımı ile projelerin tanıtım videolarının paylaşılması, satış öncesinde ürünlere
yönelik ilgiyi ve talebi arttırmaktadır. Kitle fonlaması yönteminin en büyük
avantajlarından birisi ise, girişimciliğin erken safhasında karşılaşılan finansal boşluğu
aşmak için kitlelerin gücünden faydalanabilmektir. Girişimcilerin kitle fonlaması
yöntemini kullanarak başarılı olması halinde görünürlükleri artacağından, diğer
geleneksel finans yöntemlerinden faydalanma şansları artmaktadır.
Bununla birlikte, kitle fonlaması yönteminin finansal açıdan her derde deva bir
araç olduğunu düşünmek de doğru değildir. Başarısız bir şekilde yürütülen kitle
fonlaması kampanyalarının yeni kurulan işletmeler için yıkıcı sonuçları
olabilmektedir. Diğer taraftan, kitle fonlama platformları tarafından yapılan kesintiler
ve diğer ek maliyetler ile birlikte bu yöntem ile elde edilen finansal kaynağın maliyeti
artabilmektedir. Ayrıca, gelecekte hisse ve borç bazlı kitle fonlaması ile elde edilen
finansal kaynağın yüksek rakamlara ulaşması bir takım dolandırıcılık ihtimallerini
kuvvetlendirmektedir.
Daha çok ödül ve bağış bazlı olarak başlayan kitle fonlaması yöntemi, zaman
içerisinde girişimcilerin işletmeleri için ihtiyaç duydukları finansal kaynağa
erişebilmelerini sağlayacak şekilde ağırlıklı olarak hisse ve borç bazlı olarak devam
etmiştir. 2018 yılı itibariyle kitle fonlaması piyasasında zirveye yerleşen Çin'in
yanısıra, ABD ve Avrupa'da kitle fonlaması yöntemi etkin bir şekilde
kullanılmaktadır. Yatırım odaklı kitle fonlaması yöntemleri olan hisse ve borç bazlı
kitle fonlaması yöntemleri birçok ülkede yasal düzenlemeler sayesinde kontrollü bir
şekilde kullandırılmaktadır. Ülkemizde ise, 2019 yılı sonunda SPK tarafından
yayınlanan tebliğ ile hisse-bazlı kitle fonlaması ile ilgili yasal düzenlemeler
tamamlanmıştır. Halihazırda Fongogo ve Fonbulucu kitle fonlama platformları, SPK
tarafından belirlenen yasal çerçeve içerisinde hisse-bazlı kitle fonlaması yöntemini
yürütebilmek içi hazırlık çalışmalarına devam etmektedir. Ödül ve bağış bazlı kitle
fonlamasında kat edilen mesafeye rağmen, Türkiye'de kitle fonlaması yöntemi hala
emekleme aşamasındadır.
Kitle fonlaması yönteminin Türkiye'de yaygınlaşmasının önünde bir takım
engeller bulunmaktadır. Halihazırda Türkiye'de kitle fonlaması yönteminin tanınırlığı
çok yüksek değildir. Buna ilave olarak, internet üzerinden yapılan Çiftlik Bank gibi
birtakım dolandırıcılık faaliyetleri, Türkiye'deki insanların kitle fonlaması yöntemine
karşı biraz mesafeli durmasına yol açmıştır. Türkiye'de herhangi bir yasal düzenleme
olmadığından borç-bazlı kitle fonlaması yöntemi kullanılmamaktadır. Hisse bazlı kitle
fonlaması ile ilgili de, uygulamada henüz bir kampanya yürütülmediği için mevcut
yasal düzenlemenin etkinliği tam olarak tespit edilememiştir. Bu bağlamda, özellikle
Çin ve ABD'de hisse ve borç bazlı kitle fonlaması yöntemleri ile ilgili güncel yasal
düzenlemelerin takip edilmesi ve Türkiye'de bu alandaki yasal düzenlemelerin ise
revize edilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, kitle fonlaması yöntemi konusunda
farkındalığın artırılması için üniversitelerde panel vb. faaliyetlerin ve medyada da
çeşitli tanıtım etkinliklerinin artırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Kitle fonlaması konusunda, insanları motive eden temel unsurlar konusunda
Türkiye'de literatürde önemli bir boşluk bulunmaktadır. Kitlelerin çeşitli yöntemlerle
teşvik edilebilmesi için, kitle fonlaması yönteminde temel motivasyon kaynaklarının
kitleler üzerindeki etkilerinin anlaşılması, bu kapsamda yürütülecek farkındalığı
artırmaya yönelik projelerin kalitesini artıracaktır.
Çalışmanın son bölümünde, araştırmanın amacı ve önemine, varsayımları ve
sınırlılıklarına, yöntemine, evreni ve örneklemine , analizine, bulgularına detaylı bir
şekilde yer verilmiştir. Bu amaç doğrultusunda kitlesel fonlama motivasyon
kaynaklarının ve tekrar yatırım yapma niyetlerinin hangi demografik özelliklere göre
değiştiğini belirlemek maksadıyla anket çalışması yapılmıştır. Araştırma kapsamında
397 kitlesel fonlama katılımcısından toplanan anket verilerinin toplanarak analizi
yapılmıştır. Veriler, "google formlar" kullanılarak katılımcılardan elde edilmiştir.
Araştırmanın evreninin "Fongogo" isimli kitlesel fonlama platformunun yatırımcıları
oluşturmaktadır. Anketin birinci bölümünde katılımcıların demografik özelliklerine
yönelik 7 adet soru, ikinci bölümünde kitlesel fonlama platformlarını kullanan
yatırımcıları motive eden ölçeklere (Fedakarlık, İmaj oluşturma ve Kendi Reklamın Yapma, Kendini Beğendirme ve Lobi Yapma, Sosyal Rekabet ve Ödüllendirilme
İsteği) yönelik Bretschneider ve Leimeister (2017)'in çalışmasından bu çalışmaya
uyarlanan 21 ifade bulunmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise tekrar yatırım yapma
niyetine yönelik Bhattacherjee (2001)'nin çalışmasından bu çalışmaya uyarlanan 3
ifade yer almaktadır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 programı kullanılmış ve bu
uygulama üzerinden sonuçlar analiz edilmiştir.
Katılımcıların %43,6'sı kadınlardan; %56,4'i erkeklerden oluşmaktadır. Bekar
kişilerin oranı %65,5; evli kişilerin oranı %34,5'dir. Katılımcıların %14,6'si 20 yaş
altında, %64,5'i 21-39 yaş aralığında, %11,8'i 40-57 yaş aralığında, %9,1'i 58 yaş ve
üzerindedir. Araştırmaya katılan platform üyesi yatırımcıların eğitim düzeylerine göre
dağılımları incelendiğinde; katılımcıların %72'inin üniversite (Lisans ve ön lisans),
%19,2'sinin yüksek lisans ve üzeri ve %8,8'inin lise ve altı mezunu olduğu
görülmektedir. Araştırmaya katılan platform üyesi yatırımcıların aylık gelir
düzeylerine göre dağılımları incelendiğinde; katılımcıların %28,5'inin 6001 TL ve
üzeri, %26,4'ünün 0-2000 TL, %23,7'sinin 2001-4000 TL ve %21,4'ünün 4001-6000
TL aylık gelire sahip olduğu görülmektedir. Araştırmaya katılan platform üyesi
yatırımcıların mesleklerine göre dağılımları incelendiğinde; katılımcıların %41,8'inin
özel sektör çalışanı, %21,2'sinin kamu sektörü çalışanı, %18,1'inin öğrenci,
%10,3'ünün işsiz ve %8,6'sının ev hanımı olduğu görülmektedir. Son olarak
araştırmaya katılan platform üyesi yatırımcıların platform üyelik sürelerine göre
dağılımları incelendiğinde; katılımcıların %70'inin 6 aydan az, %15,6'sının 6 ay-1 yıl
arası, %8,1'inin 2 yıldan fazla süredir ve %6,3'ünün 1-2 yıl arası süredir platforma üye
olduğu görülmektedir.
Araştırmanın geçerliliğini ve güvenilirliği için açımlayıcı faktör analizi ve
Cronbach alfa katsayıları kullanılmıştır. Kitlesel fonlama motivasyon kaynakları
ölçeğinin faktörlerinin belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi yapılmış,
faktörlerin belirlenmesinde temel bileşenler yöntemi ve varimax faktör döndürme
yöntemi kullanılmış, faktör sayılarının belirlenmesinde ise özdeğer ölçütüne
başvurulmuştur. Faktör analizi esnasında yanlış faktörler altında yüklendiği tespit
edilen 3 adet ifade analiz dışı bırakılmıştır. Faktör analizi sonucunda kitlesel fonlama
motivasyon kaynakları ölçeğinin "Fedakarlık", "İmaj oluşturma ve kendi tanıtımını
yapma", "Kendini beğendirme ve lobi yapma" ile "Sosyal rekabet ve ödüllendirilme
isteği" olmak üzere 4 faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu dört faktör ve ölçeğin
geneli için yapılan güvenilirlik analizi sonucunda Cronbach alfa katsayıları
,909;,914;,907 ve ,905 olarak tespit edilmiş ve böylece ölçeğin güvenilir olduğu
görülmüştür. Tekrar yatırım yapma niyeti ölçeğinin faktörlerinin belirlenmesi
amacıyla da açımlayıcı faktör analizi yapılmış, faktörlerin belirlenmesinde temel
bileşenler yöntemi ve varimax faktör döndürme yöntemi kullanılmıştır. Faktör
sayılarının belirlenmesinde özdeğer ölçütüne başvurulmuştur. Faktör analizi esnasında
hem ortak varyans hem de faktör yükü değeri 0,5'ten küçük olduğu tespit edilen 1 adet
ifade analiz dışı bırakılmıştır. Faktör analizi sonucunda tekrar yatırım yapma niyeti
ölçeğinin tek faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Tek faktör için yapılan güvenilirlik
analizi sonucunda Cronbach alfa katsayısı ,819 olarak tespit edilmiş ve böylece ölçeğin
güvenilir olduğu görülmüştür. Kitlesel fonlama yatırım motivasyon unsurları ile tekrar
yatırım yapma niyeti arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon testi ile test edilmiştir.
Pearson Korelasyon Analizleri sonucunda kitlesel fonlama motivasyon unsurları ile
tekrar yatırım yapma niyeti arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir.
Kitlesel fonlama yatırım motivasyonu unsurlarının tekrar yatırım yapma niyeti
üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi
yapılmıştır. Analiz sonucunda kitlesel fonlama motivasyon kaynakları olan fedakarlık,
imaj oluşturma ve kendi tanıtımını yapma, kendini beğendirme ve lobi yapma ile sosyal
rekabet ve ödüllendirilme isteği bağımsız değişkenlerinin tekrar yatırım yapma niyeti
bağımlı değişkeni pozitif yönde etkilediği ve varyansının %62,4'ünü açıkladığı ortaya
çıkmıştır. Kitlesel fonlama motivasyon kaynakları ve tekrar yatırım yapma niyeti
değişkenlerinin, demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin
araştırılması maksadıyla, iki gruptan oluşan değişkenler için Bağımsız Örneklem ttesti, ikiden fazla gruptan oluşan değişkenler için ise varyansların homojen olması
durumunda tek yönlü ANOVA, varyansların homojen olmaması durumunda ise Welch
Testi uygulanmıştır. ANOVA/Welch testleri sonucunda gruplar arasında farklılıkların
tespiti halinde farklılığın hangi gruplar arasında yer aldığını belirlemek maksadıyla
Post Hoc testleri uygulanmıştır. Varyansların eşit olması halinde Scheffe, eşit
olmaması halinde ise Tamhane Post Hoc testi kullanılmıştır.
Sonuç olarak, teknolojik gelişmeler ve sosyal medyanın gücünü kullanarak
kitlesel fonlama yönteminin diğer finansman yöntemlerine göre güçlü yanlarını ortaya
çıkarmak ve dünya da özellikle gelişmiş ülkelerde çok güçlü bir fon kaynağı haline
gelmiş bu finansman yönteminin önemine vurgulanması hedeflenmiştir. Bu kapsamda,
mevcut kitlesel fonlama yatırımcılarının motivasyon kaynakları ile tekrar yatırım
yapma niyetleri arasındaki ilişkilerinin demografik özelliklere göre değişikliği
ölçülmeye çalışılmıştır. Girişimcilik kapsamında girişimcilerin yaşadığı başarısızlığın
temel sebeplerinden olan finansal eksikliğin giderilmesi maksadıyla, ülkemizde henüz
yaygınlığı pek bilinmeyen ancak üzerine düşülmesi gereken konulardan olan kitlesel
fonlama yöntemi, girişimciler için motive edici ve başarı basamaklarını tırmanmasında
kolaylık sağlayacak bir finansal yöntem olacaktır.

Abstract:
The concept of entrepreneurship appearsin all aspects of life and plays a crucial
role in the development of societies. The concept of entrepreneurship, generally used
for activities in the economic scope, embodies a variety of fields like social
responsibility projects, political activities, and military strategies. It is quite a complex
process for an enterprise to emerge and develop into a business organization managing
to survive in the market. In essence, Entrepreneurship which can be described as
realizing an idea by evaluating encountered opportunities and taking the risk is
examined by a variety of researchers from different aspects, especially after the 20th
century. Institutional studies have also emerged in this period regarding the
examination and promotion of entrepreneurship. In this context, the developments in
entrepreneurship in the world are closely monitored in the reports published regularly
by the Global Entrepreneurship Monitoring institution every year, taking into account
cultural differences.
When the entrepreneurship process is evaluated as a whole, the meaningful
outcome can be obtained. Many factors like entrepreneurs' personal characteristics,
motivation sources, technological infrastructure in the country, cultural background,
financial resources owned, attitudes of competitors, global economic trends,
government incentives, etc. play a role at different levels in the success or failure of
enterprise activity. The entrepreneurship theories found by Donald F. Kuratko within
the framework of "micro" and "macro" sight are extremely useful in terms of
addressing entrepreneurial activities in different fields with different aspects and
understanding their place in the entrepreneurship process. In this framework, while the
ecosystem surrounding entrepreneurs is handled by macro views, micro views put
stress on the characteristics of entrepreneurs.
From the perspective of the world and the Turkish economy, entrepreneurial
activity is of vital importance. Thanks to entrepreneurship, value-added products arise,
the number of patent rights increases, new employment areas are created in the context
of reducing unemployment and significant successes are achieved in the fight against
poverty. With the concept of social entrepreneurship, which has entered the literature
in recent years, a different understanding has become widespread in combating global
problems such as climate change and drought.
According to the researches, a significant part of entrepreneurship activities
cannot produce successful results as predicted at the beginning. One of the most
prominent factors in the failure of entrepreneurs is the mistakes made on the financial
part of entrepreneurship. In order for the entrepreneurial activities that should be
handled as a process to be successfully implemented, entrepreneurs should have
sufficient knowledge about financial issues. Meeting many capital factors such as equipment, employee, and building expenses from the planning stage of the enterprise
is possible with the access of entrepreneurs to sufficient financial resources. Family
members, friends, informal investors, venture capitalists, banks, and government
incentives are traditional financial resources that entrepreneurs use to reach the
financial resources they need. Considering and evaluating these financial resources as
completely independent from each other may lead to wrong conclusions. In a system
that can be defined as a financial ladder, it is extremely important to evaluate different
financial methods as a whole by considering the stage of the enterprise to benefit from
the advantages offered by each financial method to the maximum extent.
Especially the global economic crisis experienced in 2008 made it difficult for
entrepreneursto access their traditional financial resources and accelerated their search
for meeting their financing needs with different methods. The crowdfunding method,
which emerged in this context, has rapidly become widespread in many countries,
especially in developed ones. Thanks to the crowdfunding platforms operating on the
Internet, the crowdfunding method, helping the crowds and entrepreneurs to meet,
enables entrepreneurs who want to realize their ideas individually and institutionally
in different areas of life, without being dependent on traditional financial resources and
by getting rid of geographic constraints, to reach the financial resources they need.
In addition to meeting financial resource needs, the crowdfunding method
offers significant advantages to entrepreneurs. It also conducts market research about
the products of enterprises by directly contacting potential customers with the
campaigns launched on crowdfunding platforms. It is possible to make some changes
to the products at the prototype stage by using the feedback received from the
consumers. Besides, sharing promotional videos of projects with the help of social
media increases the interest and demand for the products before the sale. One of the
biggest advantages of the crowdfunding method is the ability to use the power of the
masses to overcome the financial gap encountered from the early stage of
entrepreneurship. Since the visibility of entrepreneurs increases if they are successful
using the crowdfunding method, their chances of benefiting from other traditional
finance methods increase.
However, it is not correct to consider that crowdfunding is a financial panacea.
Unsuccessful crowdfunding campaigns can have devastating consequences for
startups. On the other hand, with the deductions made by crowdfunding platforms and
other additional costs, the cost of the financial resource obtained by this method may
increase. Also, the high numbers of financial resources attained through share and
debt-based crowdfunding in the future strengthen the possibility of some fraud.
The crowdfunding method, launched mostly based on rewards and donations,
continued over time based on shares and debt, allowing entrepreneurs to access the
financial resources they needed for their businesses. As of 2018, in addition to China,
which has reached the top in the crowdfunding market, the crowdfunding method is
used effectively in the USA and Europe. Share and debt-based crowdfunding methods,
which are investment-oriented, are used in a controlled manner in many countries
thanks to legal regulations. In our country, with the official statement published by the
Capital Markets Board (CMB) at the end of 2019, legal regulations on share-based
crowdfunding have been completed. Currently, Fongogo and Mediator crowdfunding
platforms continue their preparatory work to implement the stock-based crowdfunding method within the legal framework determined by the CMB. Despite the progress on
awards and donation-based crowdfunding, this method is still in its infancy in Turkey.
The expansion of the crowdfunding method in Turkey has many obstacles.
Currently, familiarity with the crowdfunding process in Turkey is not so high. Also,
several activitieslike fraud Farm Bank made over the internet has led to a great number
of people to put some distance to the funding method in Turkey. The debt-based
crowdfunding method is not used in Turkey since there are no legal regulations.
Regarding share-based crowdfunding, the effectiveness of the current legal regulation
has not been determined precisely as no campaign is put into practice yet. In this
context, it is necessary to follow up-to-date legal regulations regarding share and debtbased crowdfunding methods, especially in China and the USA, and to revise legal
regulations in Turkey in this area. Besides, it brings out the need for increasing the
activities like panels in universities and various promotional activities in the media to
raise awareness about the crowdfunding method.
There exist a great poorness in Turkish literature about fundamental factors
crowdfunding motivates people. To encourage the masses with various methods,
understanding the effects of the main sources of motivation on the crowdfunding
method will increase the quality of the projects aimed at raising awareness to be carried
out in this context.
In the last part of the study, the purpose and importance of the research,
assumptions, and limitations, method, universe and sample, analysis, and findings are
given in detail. In line with this purpose, a survey was conducted to determine the
demographic characteristics of crowdfunding motivation sources and reinvestment
intentions. Within the scope of the research, the survey data collected from 397
crowdfunding participants were collected and analyzed. The data were obtained from
the participants using "google forms". Investors of the crowdfunding platform named
"Fongogo" constitute the universe of the research. In the first part of the survey, there
are 7 questions about the demographic characteristics of the participants, and in the
second part, there are 21 statements adapted to this study from the study of
Bretschneider and Leimeister (2017) on scales (Sacrifice, Image Building and SelfAdvertising, Self-Appreciation and Lobbying, Social Competition, and Willingness to
be Rewarded) that motivate investors using crowdfunding platforms. In the third and
last part, there are 3 statements about the intention to invest again, adapted from the
study of Bhattacherjee (2001). SPSS 22.0 program was used for data analysis and the
results were analyzed through this application.
43.6% of the participants are women; 56.4% consists of men. The rate of single
people is 65.5%; The rate of married people is 34.5%. 14.6% of the participants are
under the age of 20, 64.5% in the 21-39 age range, 11.8% in the 40-57 age range, 9.1%
in the age range 58 and above. When examining the distribution of the platform
member investors participating in the research according to their education levels; 72%
of the participants are university (undergraduate and associate degree), 19.2% graduate
and above, and 8.8% high school and below graduates. When the distribution of the
platform member investors participating in the research according to their monthly
income levels is examined; 28.5% of the participants have a monthly income of 6001
TL and above, 26.4% 0-2000 TL, 23.7% 2001-4000 TL and 21.4% 4001-6000 TL
monthly income. When the distribution of the investors participating in the research according to their professions is examined; 41.8% of the participants are private-sector
employees, 21.2% are public sector employees, 18.1% are students, 10.3% are
unemployed and 8.6% are housewives. Finally, when the distribution of the platform
member investors participating in the research according to the platform membership
period is examined; 70% of the participants have been members of the platform for
less than 6 months, 15.6% for 6 months-1 years, 8.1% for more than 2 years and 6.3%
for 1-2 years.
For the validity and reliability of the study, exploratory factor analysis and
Cronbach alpha coefficients were used. Exploratory factor analysis was conducted to
determine the factors of the crowdfunding motivational resources scale, principal
components method and varimax factor rotation method were used to determine the
factors, and the eigenvalue criterion was used to determine the number of factors.
During the factor analysis, 3 expressions that were found to be loaded under false
factors were excluded from the analysis. As a result of the factor analysis, it was
determined that the scale of crowdfunding motivation resources consists of 4 factors:
"Sacrifice", "Creating an image and self-promotion", "Self-appreciation and lobbying"
and "Social competition and the desire to be rewarded". As a result of the reliability
analysis of these four factors and the scale in general, the Cronbach alpha coefficients
were determined as ,909; , 914; , 907 and ,905, and thus the scale was found to be
reliable. In order to determine the factors of the scale of intention to invest again,
exploratory factor analysis was performed, and the principal components method and
the varimax factor rotation method were used to determine the factors. The eigenvalue
criterion was used to determine the number of factors. During the factor analysis, 1
statement that was found to be less than 0.5 for both common variance and factor load
was excluded from the analysis. As a result of the factor analysis, it was determined
that the scale of the intention to invest again consists of a single factor. As a result of
the reliability analysis for a single factor, the Cronbach alpha coefficient was found to
be ,819 and thus the scale was found to be reliable. Relationships between
crowdfunding investment motivation elements and reinvestment intention were tested
with the Pearson correlation test.
As a result of Pearson Correlation Analyzes, significant and positive
relationships were found between crowdfunding motivation factors, and reinvestment
intention. Multiple Linear Regression Analysis was conducted to determine the effect
of crowdfunding investment motivation factors on reinvestment intention. As a result
of the analysis, it was revealed that the independent variables of sacrifice, image
creation and self-promotion, self-admiration and lobbying, social competition and
willingness to be rewarded, which are the sources of crowdfunding motivation,
positively affect the dependent variable of the intention to reinvest and explain 62.4%
of its variance. To investigate whether crowdfunding motivation sources and
reinvestment intention variables differ according to demographic characteristics,
Independent Sample t-test for variables consisting of two groups, one-way ANOVA
for variables consisting of more than two groups if the variances are homogeneous if
the variances are not homogeneous Welch Test were applied. As a result of the
ANOVA / Welch tests, if differences between the groups were determined, Post Hoc
tests were applied to determine among which groups the difference was present. If the
variances are equal, the Scheffe test was used, if not, Tamhane Post Hoc test was used.
As a result, it is aimed to reveal the strengths of crowdfunding method
compared to other financing methods by using technological developments and the
power of social media and to emphasize the importance of this funding method, which
has become a very strong source of funding especially in developed countries in the
world. Within this framework, the relationship between the motivational sources of
existing crowdfunding investors and their intention to reinvest has been tried to be
measured according to demographic characteristics. To compensate for the financial
deficiency, which is one of the main causes of entrepreneurs' failure within the scope
of entrepreneurship, crowdfunding method, which is not yet widespread in our country,
but which needs to be addressed, will be a motivating and financial method for
entrepreneurs to climb the steps of success.







Le concept d'entrepreneuriat apparaît dans tous les aspects de la vie et joue un
rôle important dans le développement des sociétés. Le concept d'entrepreneuriat,
généralement utilisé pour les activités économiques, concerne de nombreux domaines,
notamment les projets de responsabilité sociale, les activités politiques et les stratégies
militaires. L'émergence d'une entreprise et le développement d'une activité
commerciale qui s'accroche au marché est un processus très complexe. En substance,
l'esprit d'entreprise, qui peut être décrit comme la réalisation d'une idée par l'évaluation
des opportunités rencontrées et la prise de risques, est particulièrement important au
XXe siècle. Il a été traité sous différents aspects par divers chercheurs depuis le début
du siècle. Des études institutionnelles liées à l'étude et à la promotion de l'esprit
d'entreprise ont également vu le jour dans le cadre de ce processus. Dans ce contexte,
les rapports publiés régulièrement chaque année par l'agence de suivi mondial de
l'entrepreneuriat suivent de près les développements dans le monde concernant
l'entrepreneuriat, en tenant compte des différences culturelles.
Lorsque le processus d'entreprenariat est évalué dans son ensemble, des
résultats significatifs peuvent être obtenus. Les traits de caractère personnels des
entrepreneurs, les sources de motivation, l'infrastructure technologique du pays, le
contexte culturel, les ressources financières détenues, l'attitude des concurrents, les
tendances économiques mondiales, les incitations des gouvernements, etc. sont autant
de facteurs qui jouent un rôle à différents niveaux dans le succès ou l'échec d'une
activité d'entreprise. Les théories de Donald F. Kuratko sur l'esprit d'entreprise, au
niveau " micro " et " macro ", sont très utiles pour aborder les différents aspects des
activités entrepreneuriales dans différents domaines et comprendre leur place dans le
processus d'entreprise. Dans ce contexte, les vues macro et l'écosystème entourant les
entrepreneurs sont pris en considération, les vues micro et les caractéristiques des
entrepreneurs sont mises en avant. On constate que les activités d'entrepreneuriat sont
d'une importance vitale puisqu'elles sont considérées dans la perspective du monde et
de l'économie turque. Grâce à l'esprit d'entreprise, des produits à valeur ajoutée
économique apparaissent, le nombre de droits de brevet acquis augmente, de nouveaux
bassins d'emploi sont créés dans le cadre de la réduction du chômage et des résultats
significatifs sont obtenus dans la lutte contre la pauvreté. Avec l'entrée du concept
d'entrepreneuriat social dans la littérature ces dernières années, une compréhension
différente de la manière d'aborder les problèmes mondiaux tels que le changement
climatique et la sécheresse a commencé à se répandre.
Selon les recherches effectuées, une proportion importante des activités
entrepreneuriales ne parviennent pas à produire des résultats satisfaisants comme on
l'avait envisagé à l'origine. Lesfacteursles plusimportants de l'échec des entrepreneurs
sont les erreurs commises concernant la partie financière de l'esprit d'entreprise. Les entrepreneurs doivent avoir des connaissances suffisantes sur les questions financières
afin de pouvoir démontrer avec succès des activités d'entrepreneuriat qui doivent être
traitées comme un processus. Depuis la phase de planification de l'initiative, il est
possible pour les entrepreneurs d'avoir accès à des ressources financières suffisantes
pour faire face à de nombreux éléments de capital tels que les dépenses d'équipement,
de personnel et de construction. Les membres de la famille, les amis, les investisseurs
providentiels, les sociétés de capital-risque, les banques et les pouvoirs publics
encouragent les entrepreneurs à atteindre les ressources financières dont ils ont besoin
en utilisant les sources de financement traditionnelles. Considérer et évaluer ces
sources de financement comme totalement indépendantes les unes des autres peut
conduire à des conclusions erronées. L'évaluation des différentes méthodes financières
dans leur ensemble au sein d'un système que nous pouvons définir comme l'échelle
financière, en tenant compte du stade de l'initiative, est extrêmement importante afin
d'utiliser au maximum les avantages offerts par chaque méthode financière.
En particulier, la crise économique mondiale de 2008 a rendu difficile l'accès
des entrepreneurs à leurs ressources financières traditionnelles et a accéléré leur quête
pour répondre aux besoins de financement dont ils ont besoin par différentes méthodes.
La méthode de crowdfunding développée dans ce contexte s'est rapidement répandue
dans de nombreux pays, y compris dans les pays développés. Les plateformes de
financement qui fonctionnent sur Internet grâce à la masse, la masse qui nous permet
de réunir les entrepreneurs avec la méthode du crowdfunding, dans différents domaines
de la vie en tant qu'entrepreneurs individuels et d'entreprise qui veulent mettre en
œuvre leurs idées sans être dépendants des sources financières traditionnelles et qui
donnent accès aux ressources financières dont ils ont besoin en se débarrassant des
restrictions géographiques.
En plus de répondre au besoin de ressources financières, le crowdfunding offre
des avantages significatifs aux entrepreneurs. Grâce aux campagnes lancées par les
plateformes de crowdfunding, il réalise également une étude de marché des produits
des initiatives par le biais de contacts directs avec des clients potentiels. Il est possible
d'apporter certaines modifications aux produits durant la phase de prototype en tirant
parti des commentaires des consommateurs. En outre, le partage de vidéos
promotionnelles de projets à l'aide des médias sociaux augmente l'intérêt et la demande
pour les produits avant leur vente. L'un des plus grands avantages du crowdfunding est
la capacité à exploiter le pouvoir des masses pour combler le déficit financier rencontré
dansles premières phases de l'entrepreneuriat. Si les entrepreneursréussissent à utiliser
le crowdfunding, leur visibilité augmentera, ce qui augmentera leurs chances de
bénéficier d'autres méthodes traditionnelles de financement.
Cependant, il est également faux de penser que la méthode du crowdfunding
est une panacée en termes financiers. Des campagnes de crowdfunding non réussies
peuvent avoir des conséquences dévastatrices pour les entreprises en démarrage.
D'autre part, le coût des ressources financières obtenues grâce à cette méthode peut
augmenter, ainsi que les déductions et autres coûts supplémentaires encourus par les
plateformes de crowdfunding. En outre, le niveau élevé des ressources financières
obtenues par le crowdfunding par capitaux propres et par endettement à l'avenir
renforce la possibilité d'un certain nombre de fraudes.
La méthode du crowdfunding, qui a débuté essentiellement sur la base de prix
et de dons, s'est poursuivie au fil du temps, principalement sur la base d'actions et de
dettes, permettant aux entrepreneurs d'accéder aux ressources financières dont ils ont
besoin pour leur entreprise. En 2018, la méthode du crowdfunding est effectivement
utilisée aux États-Unis et en Europe, aux côtés de la Chine, qui a atteint un sommet sur
le marché du crowdfunding. Les méthodes de crowdfunding basées sur l'équité et la
dette, qui sont des méthodes de crowdfunding axées sur l'investissement, sont utilisées
de manière contrôlée grâce aux réglementations légales en vigueur dans de nombreux
pays. Dans notre pays, les réglementations légales relatives au crowdfunding basé sur
des actions ont été complétées par le communiqué publié par le CMC(Commission du
marché des capitaux) à la fin de l'année 2019. Actuellement, le fongogo et les
plateformes de crowdfunding de recherche de fonds poursuivent leurs travaux
préparatoires pour réaliser un crowdfunding basé sur des actions dans le cadre
juridique déterminé par le CMC. Malgré l'éloignement du crowdfunding basé sur des
bourses et des dons, la méthode de crowdfunding en Turquie en est encore à ses débuts.
Il existe un certain nombre d'obstacles à la propagation du financement par la
foule en Turquie. Actuellement, la reconnaissance de la méthode du crowdfunding
n'est pas très élevée en Turquie. En outre, un certain nombre d'activités frauduleuses
telles que Çiftlik Bank réalisées sur Internet ont amené les Turcs à prendre leurs
distances par rapport à cette méthode. Comme il n'y a pas de réglementation légale en
Turquie, la méthode du crowdfunding basé sur la dette n'est pas utilisée. En ce qui
concerne le crowdfunding basé sur des actions, l'efficacité de la législation actuelle n'a
pas été entièrement déterminée, car aucune campagne n'a encore été menée dans la
pratique. Dans ce contexte, la législation actuelle sur les méthodes de crowdfunding
basées sur l'équité et la dette, notamment en Chine et aux États-Unis, doit être suivie
et la Turquie doit réviser la législation dans ce domaine. En outre, il est nécessaire
d'augmenter les activités et les diverses activités promotionnelles dans les médias.
En ce qui concerne le crowdfunding, il y a une lacune importante dans la
littérature en Turquie concernant les éléments de base qui motivent les gens.
Comprendre les effets des principales sources de motivation sur les masses dans le
cadre du crowdfunding permettra d'améliorer la qualité des projets visant à sensibiliser
dans ce contexte afin que les masses puissent être encouragées par diverses méthodes.
Dans la dernière partie de l'étude, le but et l'importance de la recherche, ses
hypothèses et ses limites, sa méthode, son univers et son échantillonnage, son analyse
et ses résultats sont détaillés. À cette fin, une enquête a été menée pour déterminer les
caractéristiques démographiques des sources de motivation du crowdfunding et leur
intention d'investir à nouveau. Dans le cadre de la recherche, des données d'enquête
ont été recueillies et analysées auprès de 397 participants au crowdfunding. Les
données ont été obtenues auprès des participants à l'aide de "google forms". Les
investisseurs de la plate-forme de financement communautaire de l'univers de la
recherche appelée "Fongogo" constituent. Dans la première partie du questionnaire, 7
questions sur les caractéristiques démographiques des participants, dans la deuxième
partie, tirées des travaux de Bretschneider et Leimeister(2017) sur les échelles qui
motivent les investisseurs utilisant les plateformes de crowdfunding (Sacrifice,
création d'image et auto-publicité, auto-admiration et lobbying, Compétition sociale et
Volonté d'être récompensé) Il y a 21 énoncés adaptés pour cette étude. Dans la troisième et dernière partie, il y a 3 déclarations sur l'intention d'investir à nouveau,
adaptées de l'étude de Bhattacherjee (2001). Le programme SPSS 22.0 a été utilisé
pour l'analyse des données et les résultats ont été analysés par le biais de cette
application.
43,6 % des participants étaient des femmes et 56,4 % des hommes. Le
pourcentage de personnes célibataires est de 65,5 % ; le pourcentage de personnes
mariées est de 34,5%. 14,6% des répondants avaient moins de 20 ans, 64,5 % étaient
âgés de 21 à 39 ans, 11,8 % de 40 à 57 ans et 9,1% avaient 58 ans ou plus. Le ratio des
investisseurs membres de la plate-forme dans l'enquête en fonction de leur niveau
d'éducation est examiné ; 72% des participants sont universitaires (licence et master),
19,2% sont diplômés et plus, et 8,8% sont des lycéens et moins diplômés. Lorsque la
répartition des investisseurs membres de la plate-forme en fonction de leur niveau de
revenu mensuel est examinée, 28,5% des participants ont un revenu mensuel de 6001
TL et plus, 26,4% ont un revenu mensuel de 0-2000 TL, 23,7% ont un revenu mensuel
de 2001-4000 TL et 21,4% ont un revenu mensuel de 4001-6000 TL. Lorsque l'on
examine la répartition des investisseurs membres de la plate-forme en fonction de leur
profession, on constate que 41,8 % des participants sont des employés du secteur privé,
21,2 % des employés du secteur public, 18,1 % des étudiants, 10,3 % des chômeurs et
8,6 % des femmes au foyer. Enfin, les membres investisseurs ont participé à l'enquête
de la plate-forme basée sur la période d'examen des distributions dans l'adhésion, 70%
des répondants moins de 6 mois %à 15,6% de 6 mois-1 an entre %8,1% plus de 2 ans,
et 6,3% et 1-2% d'une période entre l'année du membre de la plate-forme.
Pour la validité et la fiabilité de la recherche, l'analyse factorielle explicative et
les coefficients alpha de Cronbach ont été utilisés. Afin de déterminer les facteurs de
l'échelle des ressources motivationnelles du crowdfunding, une analyse factorielle
exploratoire a été effectuée, la méthode des composantes de base et la méthode de
rotation des facteurs varimax ont été utilisées pour déterminer les facteurs, et le critère
de la valeur propre a été appliqué pour déterminer le nombre de facteurs. Lors de
l'analyse factorielle, 3 expressions qui se sont avérées être chargées sous de faux
facteurs ont été exclues de l'analyse. À la suite de l'analyse factorielle, il a été déterminé
que l'échelle des ressources de motivation du crowdfunding se composait de 4 facteurs
: "Sacrifice", "Création d'une image et autopromotion", "Appréciation de soi et
lobbying" et "Compétition sociale et volonté d'être récompensé". Les coefficients
alpha de cronbach ,909 ;,914 ;,907 et ,905, ont été déterminés par l'analyse de fiabilité
pour ces quatre facteurs et l'échelle globale, et donc l'échelle a été jugée fiable. Afin
de déterminer les facteurs de l'échelle des intentions de réinvestissement, une analyse
factorielle explicative a été effectuée, la méthode des composantes de base et la
méthode de rotation des facteurs varimax ont été utilisées pour déterminer les facteurs.
Le critère de la valeur propre a été appliqué pour déterminer les nombres de facteurs.
Au cours de l'analyse factorielle, les valeurs de la variance commune et de la charge
factorielle se sont avérées inférieures à 0,5 et une expression a été exclue de l'analyse.
À la suite de l'analyse factorielle, l'échelle de l'intention d'investir à nouveau a été
déterminée comme étant constituée d'un seul facteur. À la suite de l'analyse de fiabilité
pour le facteur unique, le coefficient Alpha de Cronbach a été déterminé comme étant
de 819 et l'échelle a donc été jugée fiable. Les relations entre les éléments de
motivation de l'investissement de crowdfunding et l'intention d'investir à nouveau ont
été testées avec le test de corrélation de Pearson. L'analyse de corrélation de Pearson a
révélé des corrélations significatives et positives entre les facteurs de motivation du crowdfunding et l'intention d'investir à nouveau. Une analyse de régression linéaire
multiple a été effectuée pour déterminer l'effet des facteurs de motivation des
investissements de financement de masse sur l'intention d'investir à nouveau. L'analyse
a révélé que les variables indépendantes de sacrifice, de construction d'image et
d'autopromotion, d'auto-publicité et de lobbying ainsi que de concurrence sociale et de
volonté d'être récompensé affectent positivement la variable dépendante de l'intention
d'investir à nouveau et expliquent 62,4% de sa variance. Le test-T de l'échantillon
indépendant pour les variables constituées de deux groupes, une ANOVA à sens
unique pour les variables constituées de plus de deux groupes et un test de Welch pour
les variables constituées de plus de deux groupes ont été appliqués pour déterminer si
les variables diffèrent en fonction des caractéristiques démographiques. À la suite des
tests ANOVA / Welch, si des différences entre les groupes étaient déterminées, des
tests Post Hoc étaient appliqués pour déterminer parmi quels groupes se trouvait la
différence. Si les variances sont égales, le test de Scheffe a été utilisé, sinon, le test
Post Hoc de Tamhane a été utilisé.
Par conséquent, il vise à révéler les atouts de la méthode du crowdfunding par
rapport aux autres méthodes de financement en utilisant les développements
technologiques et le pouvoir des médias sociaux, et à souligner l'importance de cette
méthode de financement, qui est devenue une très forte source de financement dans
le monde, en particulier dans les pays développés. Dans ce contexte, on a tenté de
mesurer l'évolution de la relation entre les sources de motivation des investisseurs de
crowdfunding existants et leur intention de réinvestissement, en fonction des
caractéristiques démographiques. Afin d'éliminer la carence financière, qui est l'une
des principales raisons de l'échec des entrepreneurs dans le cadre de l'entreprenariat,
la méthode du crowdfunding, qui n'est pas encore largement connue dans notre pays
mais qui devrait être envisagée, sera une méthode financière qui motivera les
entrepreneurs et facilitera leur ascension dans les étapes du succès.