Kronik böbrek hastalığı evre 3-5 hastalarda serum CXCL-16 düzeylerinin önemi
The importance of serum CXCL-16 levels in patients with grade iii-v chronic renal failure
Yazar: HİLMİ UMUT ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT İLKER YILMAZ
GATA / Tıp Fakültesi / Nefroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; C reaktif protein = C reactive protein ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Kemokinler = Chemokines

Özet:
Kronik böbrek hastalığında (KBH), mortalite ve morbiditenin en önemli nedenini kardiyovasküler hastalıklar oluşturmaktadır. Kardiyovasküler hastalık gelişimi için sigara, insülin direnci, hipertansiyon, erkek cinsiyet gibi Framingham risk faktörleri önemlidir. Kronik böbrek hastalığında ise endotel disfonksiyonu, inflamasyon, oksidatif stres ve proteinlerin karbamilasyonu, koroner arter hastalığı gelişimi için yeni risk faktörleri olarak rol oynamaktadır. Yeni bir kemokin olarak kemokin ligand-16 (CXCL-16) lökositlerin toplanmasına, makrofajların koroner arter düz kas hücrelerine adezyonuna aracılık ettiği ve aterosklerozu hızlandırdığı birçok çalışmayla gösterilmiştir. Kronik böbrek hastalığı grubunda CXCL-16 düzeyleri ile ilgili fazla çalışma yoktur. Bizim amacımız, kronik böbrek hastalığında serum CXCL-16 düzeyleri ile hsCRP, glomerüler filtrasyon değeri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Kronik böbrek hastalıklı 222 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalar K/DOQI kılavuzunda belirlenen glomerüler filtrasyon değerine (GFD) göre 3 gruba ayrılmıştır. Evre 3 ve 4 KBH olan grup 73, evre 5 ise 76 hastadan oluşmuştur. Çalışmaya alınan tüm kişilerden venöz kan örneği alınmış ve detaylı metabolik panele ilaveten CXCL-16 ve hsCRP için de kan örnekleri alınmıştır. Aktif glomerülonefrit veya tubulointerstisiyel nefritli hastalar, diyabetes mellitus, kalp yetmezliği ve hepatik hastalığı nedeniyle takip edilen hastalar, immunosupresif veya sitotoksik ilaç kullananlar ile renin anjiyotensin sistemini bloke eden ilaç kullanan hastalar ve sigara kullanan hastalar çalışmaya alınmamıştır.
Kronik böbrek hastalığında progresyon oldukça yani hasta evre 3'den evre 5'e kadar ilerledikçe serum CXCL-16 değerleri artmış, GFD ile CXCL-16 düzeyleri arasında negatif bir korelâsyon saptanmıştır (r=-0.457, p<0.001).
KBH'nın evresinin ilerlemesine paralel olarak hsCRP düzeyi de giderek
vi
artmıştır. Glomeruler filtrasyon değerinin azalmasıyla hsCRP ve GFD arasında da negatif bir ilişki saptanmıştır. Kronik böbrek hastalığı ilerledikçe endotel fonksiyonu da giderek bozulmuş ve bunun bir göstergesi olarak hsCRP değerleri de artmıştır(r=-0.499, p<0.001). CXCL-16 ile hsCRP arasında da pozitif bir korelasyon saptanmıştır (r=0.359 p<0.001). Yapılan çoklu regresyon analizinde serum CXCL-16 artışı ile GFD azalma, DM ve HT varlığı, yüksek PTH, hsCRP ve PTH değerleri ilişkili bulunmuştur.
Sonuçlar kronik böbrek hastalığında GFD azalmasına hsCRP artışının yanında serum CXCL-16 artışının da eşlik ettiğini göstermiştir. Framingham risk faktörleri ile ilişkili olan bu kemokinin böbrek hastalığının progresyonunda ve komplikasyonların gelişiminde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.

Abstract:
Cardiovascular diseases are the major cause of mortality and morbidity in patients with Chronic Renal Disease(CRD). Smoking, insulin resistance, hypertension, male gander are important factors as well the other Framingham risk factors in development of cardiovascular diseases. Endothelial dysfunction, inflammation, oxydative stress, protein carbamilation are the new risk factors for coronary arter disease in patients with CRD. There is a number of studies reporting CXCL-16 as a new chemokine which mediates collection of leukocytes, adhesion of macrophages to coronary artery smooth muscle cells and stimulates atherosclerosis. However there are limited studies evaluating the levels of CXCL-16 in patients with CRD. We aimed to determine the serum level of CXCL-16 in patients with CRD and to highlighten the relation between CXCL-16 and hsCRP and glomerular filtration. 222 patients with CRD were included in the study. The patients were devided into 3 groups according to glomerular filtration rate (GFR) in accordance with K/DOQI guideline. 73 patients were grade 3, 73 patients were grade 4 and 76 patients were grade 5 choronic renal failure. Venous blood samples were taken from all individuals included in the study in order to study the detailed metabolic panel, as well as CXCL-16 and hsCRP. Patients with active glomerulonephritis or tubulointerstitial nephritis, diabetes mellitus, heart failure, and hepatic disease, patients who use immunosuppressive or cytotoxic drugs and blockers of renin-angiotensin system and smokers were exluded from the study.
There was a positive correlation between the grade of renal failure and CXCL-16 and negative correlation between GFR and CXCL-16 (r=-0.457, p<0.001). Moreover hsCRP had positive correlation with grade of renal failure. Moreover there was a negative correlation between hsCRP and GFR. Endothelial function was impaired as parallel to CRD progression and hsCRP values increased as a sign of this positive correlation (r = -0,499, p <0.001). There was a positive correlation between CXCL-16 and hsCRP (r = 0.359 p <0.001). Decreased GFR, increased PTH and hsCRP levels and presence of DM and HT were associated with serum CXCL-16 elevation in multipl regression analysis.
The results indicated that decresed GFR levels were associated with increased hsCRP and CXCL-16 in choronic renal disese. It is concluded that this chemokine which has relation with Framingham risk factors, plays important role in progression of renal disease and development of complications.