Türkiye'de en çok izlenen dizi-film jenerik tasarımlarının tipografik yönden analizi
The typographic analysis of the generic designs in the most watched films in Turkey
Yazar: KÜBRA GÖYMEN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ZOR
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Diziler = Serials ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim = Visual communication ; Jenerik = Generic ; Tasarım = Design ; Televizyon dizileri = Television serials ; Tipografi = Typography

Özet:
Jenerik (intro) programların ve dizilerin başlangıç ve bitişlerinde görülen,
yapım kadrosunu tanıtıcı nitelikteki yazıların ifadesidir. Jenerikler yayın akışı
içerisinde programların karıştırılmadan ayırt edilebilmesi amacı ile ortaya çıkmıştır.
Jenerik, grafik, tipografi, hareketli görüntü ve müziğin bir bileşeni, hikaye anlatım
sürecine önemli katkısı bir önsöz olarak nitelenmektedir. Jenerikte yer alan yazıların
düzenlenmesinde tipografik eleman ve ilkelerden yararlanılmaktadır. Jenerik
tasarımında görsel estetiği yakalamak için tipografi, jeneriğin önemli unsurlarından
birisidir. Grafik tasarımda tipografi, bilgi ve mesajın anlaşılabilir bir form diliyle
iletilmesidir.
Jenerikler, programın türüne ve hedef kitlesine göre farklı tasarımlar ve
tekniklerle uygulanabilmektedir. Jeneriklerin rolü filmin tarzının belirlemesinde bir
yol olarak tanımlamaktadır. Kitle iletişim araçlarından televizyon, her geçen gün
insanların yaşamında vazgeçilmez bir parça haline gelmektedir. Günümüzde farklı
tekniklerle uygulanan jenerik tasarımlarının, televizyon dizilerinin tanıtımında ve aynı
zamanda izleyiciye etkili bir görsel sunulmasında etkili olduğu görülmektedir.
'Türkiye'de En Çok İzlenen Dizi Filmlerin Jenerik Tasarımlarının Tipografik Yönden Analizi' başlıklı bu çalışmanın 1. Bölümünde çalışmanın amacı, önemi ve
problem durumu, 2. Bölümünde film jeneriğinin tanımı, gelişimi, çeşitleri ve üretim
tekniklerine yönelik bilgiler, 3. Bölümde tipografinin tanımı, gelişimi, tipografi ve
jenerik ilişkisi incelenmiş olup 4. Bölümde Araştırmanın yöntemi, 5. Bölümde ise bu
araştırma çerçevesinde Türkiye'de 2016 yılında en çok izlenen dizi film jenerik
tasarımlarının analizi ele alınmaktadır. Ekranda göstergeler, hareket ve yazı ilişkileri
üzerinde örnekler verilerek televizyon ekranının grafik tasarım açısından sınırlılıkları
açıklanmıştır. 6. Bölümde bulgular ve yorum son olarak 7. Bölümde sonuç ve öneriler
yer almaktadır.
Çalışma verileri 2016 yılında ulusal kanallarda yayınlanan dizi jenerikleri ile
ilgili izleyicilerin görüşlerine göre değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler SPSS paket
programına verilerin girilmesi ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan ve 2016
yılında Ulusal kanallarda en çok izlenen beş dizi film jeneriği için tasarlanan ve
uygulanan jeneriklerde kullanılan tipografiler, mesajını hedef kitlesine doğru ve yalın
bir biçimde iletilmesi yönünden yeterli olarak değerlendirilmemiştir.
Anahtar Kelimeler: Tipografi, Jenerik, Televizyon, Görsel İletişim, Grafik Tasarım

Abstract:
Generics (intro) is the expression of the writings that are seen at the beginning
and the end of programs and sequences, which have the characteristics of Introducing
the production staff. Generics emerged in order to distinguish between programs
without mixing in the broadcast stream. A component of generic, graphic, typography,
moving image and music is considered an introduction to the narrative process.
Typographic elements and principles are used in the arrangement of the articles in the
generics. To capture visual aesthetics in generic design, typography is one of the
important elements of the generation. Typography in graphic design is the transmission
of information and message in an understandable form language.
Generics can be applied with different designs and techniques according to the
type of program and target audience. The role of the generations is defined as a way
to determine the genre of the film. Television from mass media is becoming an
indispensable part of people's lives every day. Today, generic designs applied with
different techniques are effective in the promotion of television series and at the same
time in providing an effective visual presentation to the audience.
'The typographic analysis of the generic designs in the most watched films in
Turkey' titled this study 1. The purpose of work in the department, importance and
problem situations, 2. a description of the department of film credits, development, information relating to the varieties and production techniques, 3. Definition of
typography in Section development, typography and generic relationships are
examined in Chapter 4. the method of research, in Section 5. If in 2016 in Turkey in
the framework of this research are discussed in the analysis of the most watched soap
opera generic design. Indications on the display, movement and writing relationships
are given on the screen and the limitations of the television screen in terms of graphic
design are explained. In Chapter 6, findings and comments are presented in Chapter 7,
conclusions and recommendations.
The study data were evaluated according to the opinions of the audience on the
series generics published on national channels in 2016. Evaluations were made by
entering data into the SPSS package program. In the context of the study, the
typography used in the five most watched series of film generics in the national
channels in 2016 and applied to them has not been sufficiently evaluated in terms of
transmitting the message to the target audience correctly and in a simple way.
Keywords: Typography, Generic, Television, Visual Communication, Graphic
Design.