Prematür ovaryan yetmezliği olan hastalarda inflamasyon belirteci olan serum endokan seviyelerinin tespit edilmesi
Determination of serum endocan levels which is inflammation marker in patients with premature ovaryan failure
Yazar: MELİKE GÜLER
Danışman: PROF. DR. NAFİYE YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Menopoz = Menopause ; Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı inflamasyon belirteci olan endokan (ESM-1)
seviyelerinin etiyolojisi belli olmayan prematür ovaryan yetmezlik vakalarında tespit
edilerek; hastalığın etiyolojisinde rol oynadığı düşünülen inflamatuar süreç ile olan
ilişkisinin ortaya konmasıdır.
MATERYAL VE METOD: Çalışmamız 2018 Temmuz – 2018 Kasım
tarihleri arasında prospektif vaka kontrollü çalışma olarak planlandı. Çalışmamıza bu
tarihler arasında Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma
Hastanesi, Aile Planlaması ve Reproduktif Endokrinoloji Kliniği'ne başvuran 68 hasta
dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen 68 olgunun 34'ü 46,XX spontan karyotipe sahip
prematür ovaryan yetmezlik (POY) tanısına sahip popülasyondan seçildi. Kontrol
grubu ise 34 sağlıklı birey seçilerek oluşturuldu. Çalışmaya dahil edilen hastaların
yazılı onamları alındı. Amenoreik olan hastalardan herhangi bir zamanda, menstrüel
siklus gören hastalardan ise menstrüel siklusun ilk 3 günü içerisinde ovulatuar
fonksiyonları değerlendirmek için kan örneği alındı. Alınan örnekler santrifüj edilip
elde edilen serumlar dondurularak saklandı. Numuneler ELISA kit yöntemiyle
çalışıldı. Gruplar arasındaki tüm veriler SPSS 22 (Statistical Package for Social
Sciences) programı kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı.
BULGULAR: Araştırmaya dahil edilen prematür ovaryan yetmezlik görülen
hastalar ile sağlıklı gönüllüler yaş, vücut kitle indeksi (VKİ) ve sigara kullanımı
açısından kontrol grubu ile benzerdi (p>0,05). Araştırmaya dahil edilen hastalarda
POY grubunda serum endokan seviyesi ortanca değeri 114,94 (20,11-381,55) pg/mL
iken, kontrol grubunda ortanca değer 97,22 (19,75-152,16) pg/mL olarak saptandı.
POY grubunda serum endokan seviyeleri istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek
saptandı (p=0,04). Serum endokan seviyeleri ile yaş, sigara kullanımı, VKİ, LH ve
östradiol seviyeleri arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Serum endokan
seviyeleri ile FSH arasında pozitif yönlü, AMH arasında ise negatif yönlü korelasyon
saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (r=0,325, r=0,393, p=0,007,
p=0,022). POY tanısı için prediktif endokan seviyesini bulmak amacı ile ROC analizi
uygulandı, cut off serum endokan seviyesi 124,34 pg/mL olarak saptandı. ROC 
analizine göre serum endokan seviyesi POY varlığını öngörmede istatistiksel olarak
anlamlı bulundu (p=0,04).
SONUÇ: Çalışmamız sonucunda prematür ovaryan yetmezliği olan kadınlarda
serum endokan düzeyleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Serum
endokan seviyelerinin FSH ve AMH ile korelasyon gösterdiği saptanmıştır. POY
grubunda endokan seviyelerinin yüksek olması nedeni ile hastalığın etiyolojisinde
inflamatuar süreçlerin etkili olabileceği düşünülmektedir. POY etiyolojisinde
inflamatuar süreçlerin mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi ve endokanın POY
tanısında bir belirteç olup olamayacağı ilerde planlanan daha geniş vaka serili
çalışmalar ile açığa kavuşturulabilir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to be establish endocan (ESM-1) which
is an inflammation marker levels in idiopathic premature ovarian failure cases and
reveal the relation between endocan and inflammatory process that is regarded as
playing a role in etiology of this disease.
MATERIALS AND METHODS: Our study was planned as a prospective
case-control study between the dates July, 2018 – November, 2018. 68 patients who
made an application to Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Women's Health Training and
Research Hospital Family Planning and Reproductive Endocrinology Clinic between
these dates were included study. 34 of 68 patients were chosen from the population
diagnosed as premature ovarian failure (POF) with 46,XX spontaneous karyotype.
Control group was constituted with 34 healthy individuals. Informed consent in written
received from the patients included the study. Blood samples for considering ovulatory
functions was taken anytime from the patients who amenorrheic and in first three days
of cycle from who have menstrual cycle. Blood samples centrifuged and acquired
blood serums cryopreserved. Specimens were studied with ELISA method. Statistical
analysis was performed using SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences)
program. .
RESULTS: Patients with premature ovarian failure and healthy volunteers
have similar ages, body mass index (BMI), smoking rates to control group (p>0,05).
Median endocan level in serum were found respectively 114,94 pg/ml (20,11-381,55)
and 97,22 (19,75-152,16) in POF and control group. In POF group, endocan levels in
serum was higher than control group and this difference is statistically significant
(p=0,04). Endocan levels did not correlated with age, smoking, BMI, LH or estradiol
parameters. A positive correlation between FSH and endocan levels at the same time
a negative correlation between AMH and endocan levels were detected. These
correlations was statistically significant (r=0,325, r=-0,393, p=0,007, p=0,022). ROC
analyze was used to find out the predictive endocan level and cut off value of endocan
level in serum was determined as 124,34 pg/ml. Endocan level was statistically
significant for predicting existence of POF according to ROC analyze. (p=0,04).
viii
CONCLUSION: In our study, endocan levels are significantly higher in
women with POF compared with control group. A correlation was detected between
Endocan levels and FSH, AMH. High endocan levels in POF group suggests
inflammatory processes can be effective in etiology of disease. To understand
mechanisms of these processes and whether endocan is suitable marker for diagnosis
of POF or not can make evident with future researches which have larger case series.