İzmir ili Karşıyaka ilçesi sınıf öğretmenlerinde siberkondri düzeyi ve ilişkili faktörler
Cyberchondria level and related factors in classroom teachers in Karsiyaka
Yazar: GÜLHAN UNCU
Danışman: PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Giriş ve Amaç: İnternet üzerindeki tıbbi enformasyona aşırı maruz kalma nedeni ile sağlık anksiyetesinin artması siberkondri olarak tanımlanmaktadır. Siberkondri,  sağlık anksiyetesinin arttırmasının yanında kişilerin işlevselliğini bozmakta ve yaşam kalitesini düşürmekte, doktorlara güvenini azaltmakta, sağlık hizmeti kullanımlarını arttırmaktadır. Siberkondrinin, güvenilir olan ve güvenilir olmayan çevrimiçi enformasyon kaynaklarını ayırt edebilmede güçlük ile ilişkili olabileceği, bu ayrımı yapabilmeyi ise bireylerin eğitim seviyesi, enformasyonu değerlendirebilme yetenekleri ve teknolojik becerileri etkileyebileceği belirtilmektedir. Bu çalışmanın amacı; İzmir ili Karşıyaka ilçesi sınıf öğretmenlerinde, siberkondri düzeyini belirlemek ve siberkondri düzeyi ile ilişkili olabilecek etmenleri araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırmanın  evrenini İzmir ili  Karşıyaka ilçesi kamu ilkokullarında çalışmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Evren 538, prevalans %50, güven aralığı %95, hata payı %5 ve yedek %20  alınarak örneklem büyüklüğü 270 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın kapsayıcılığı %89,2'dir.. Çalışmanın bağımlı değişkeni; siberkondri düzeyidir. Siberkondri düzeyinin ölçülmesinde Siberkondri Ciddiyet Ölçeği Kısa Formu (SCÖ-15) kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler sosyoekonomik ve çalışma yaşamı, sağlık durumu, sağlık arama davranışı, internet kullanımı ile  ilgili değişkenler  ve  sağlık okuryazarlığı düzeyi olmak üzere beş başlık altında gruplandırılmıştır. Değişkenleri içeren anket formundaki sorular; çalışmaya katılmayı kabul eden öğretmenler tarafından öz bildirim yöntemi ile doldurulmuştur. Toplanan verilerin analizinde Student T, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H testi ve  Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliğinin belirlenmesinde Cronbach alfa katsayısı hesaplanmıştır.
Bulgular:  Yaş ortalaması 49,1 (±7,1) olan sınıf öğretmenlerinin %71,4'ünü kadınlar oluşturmaktadır. %33'ünde  kronik hastalık tanısı mevcuttur ve %4,1'nin psikiyatrik hastalığı olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların sağlık durumlarına verdikleri puan ortalaması 78,2 (±13,9) olarak saptanmıştır. Çalışma grubu sağlık ile ilgili konularda en sık sağlık personelini (% 77,2), ikinci olarak interneti (%40,7) kaynak olarak kullanmaktadır. Sağlıkla ilgili en güvendikleri kaynak sıralamasında; en sık (%94,6) sağlık personeli  ardından (%35,3) internet gelmektedir.  Çalışmaya katılan kişilerin interneti en sık kullanma amaçları; iş ve mesleki araştırma yapma (%50,2), sosyal ağlarda sağlık dışı paylaşım yapma (%32,0), sağlık ile ilgili araştırma yapma (%21,6) olarak sıralanmaktadır. Sağlıkla ilgili olarak  interneti  kullanma amaçları ise birincil olarak sağlık/ hastalık araştırmak (% 29) ve doktor/diyetisyen randevusu almak (%22,8), ikincil olarak olarak hastalık semptomlarını araştırmaktır (% 23,2). Çalışmaya katılan öğretmenlerin siberkondri puan ortalaması 33±8.4  olup; sağlık durumuna verilen puan, sağlıkla ilgili kullanılan kaynak,  internette geçirilen süre, internette tıbbi araştırma ile geçirilen süre, interneti zorunlu ihtiyaçları için kullanma, internette sağlık/hastalık araştırma ve hastalık semptomlarını araştırmanın siberkondri puanı ile ilişkili etmenler olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin siberkondri düzeyi orta düzeyde saptanmıştır. Sağlık durumuna düşük puan verenlerde, sağlıkla ilgili en sık kaynak olarak interneti kullananlarda, internette özellikle tıbbi araştırma ile daha fazla vakit geçirenlerde, interneti sağlıkla ilgili zorunlu olmayan ihtiyaçları için kullananlarda ve internette sağlık/ hastalık araştıranlarda, hastalık semptomlarını araştıranlarda siberkondri düzeyi daha yüksek bulunmuştur.  Sağlık personeli tarafından internet kullanıcılarına  internetin sadece sağlıkla ilgili enformasyon elde etmenin bir yolu olduğu, her kaynağın güvenilir olmadığı özellikle kendi kendine teşhis koymak için uygun bir araç olmadığı hakkında  bilgilendirme yapılmalı ve danışmanlık verilmelidir. Sağlıkla ilgili güvenli internet kullanımına yönelik  halk eğitimleri yapılmalı, kişilerin doğru bilgiye güvenilir kaynaklardan ulaşması sağlanmalıdır.	
Anahtar Kelimeler: siberkondri;  sağlık anksiyetesi; öğretmen

Abstract:
CYBERCHONDRIA LEVEL AND RELATED FACTORS IN CLASSROOM TEACHERS IN KARSIYAKA
Introduction and Aim: Increased health anxiety due to excessive exposure to medical information on the Internet is defined as cyberchondria. In addition to increasing health anxiety,  it disrupts the functionality of individuals and decreases the quality of life, decreases the confidence of the doctors and increases the use of health services. Cyberchondria may be associated with difficulty in distinguishing the reliability of online information sources, and to make this distinction can affect individuals' educational level, ability to evaluate information and technological skills. The aim of this study was to determine the level of cyberchondria and to investigate the factors that might be associated with the level of cyberchondria
Material and Methods: The target population of this cross-sectional study consisted of classroom teachers working in public primary schools in Karsıyaka district of Izmir
The sample size was computed as 270 based on the target population of 538, confidence limit of 95%, sample error of 5%, 50% prevalence with 20%  replacement.  Response rate was 89.2%.  The dependent variable of the study; the level of cyberchondria.  Turkish Version of Cyberchondria  Severity Scale Short Form (SCO-15) was used to measure the level of cyberchondria. The independent variables were grouped to five headlines; as socioeconomic and working variables, health status, health search behavior, internet usage variables and health literacy level. The questions in the questionnaire containing variables were filled in by self-report method. In the statistical analysis of collected data, a score indicating the coordination level was generated. In the determination of factors associated with coordination score; Student's T test, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Spearman correlation analysis was used. For the determination of the reliability of the developed scale; Cronbach's alpha coefficient was calculated. 
Results: The mean age of the study group was 49.1±7.1 and 71.4% of the
study group were female . 33% of the teachers  had chronic disease and 4.1% had psychiatric disease. The mean score of the participants in health status was 78.2 (± 13.9). The primary source of  health-related information was healthcare professionals (77.2% ) and  internet  was  the second. (40.7%) The most reliable source of health related information was  healthcare professionals (94.6%) followed by the Internet (35.3%). 21.6%  of the participants went  online to  seek health information. The most prevalent purpose for health-related internet use  was to search  health / disease (29%) and to get doctor appointment (22.8%).The second purpose was to self-diagnose  (23.2%). The scale had 33 ± 8.4 of mean total score.
Health status, using  internet for primary source of health-related information, spending more time on the internet for health-related information, seeking health/disease, self-diagnosing were found to be associated factors with cyberchondria scores. 
Conclusion: In this study, cyberchondria level of classroom teachers is moderate. 
Cyberchondria levels are higher who uses internet  as primary  source of health-related information, who spents more time on the internet, and those who searched the internet for health / disease research and who self-diagnose themselves. It should be provided by healthcare professionals to inform and advise internet users that the Internet is only a way of obtaining health-related information, not a  self-diagnostic tool. 
Key Words: cyberchondria;  health anxiety;  teacher