Ortaöğretim öğrencilerinin çevresel risk algısı, tutum ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
A study on determining the level of knowledge, attitude, environmental risk perception of secondary school students
Yazar: MEHMET BULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERNUR GENÇ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi = Information ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Çevre = Environment ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness

Özet:
Bu çalışmada, cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okul türü, anne ve baba eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi ve aile birey sayısı değişkenlerine bağlı olarak öğrencilerin çevreye yönelik risk algısı, tutum ve bilgi düzeylerini değerlendirmek ve öğrencilerin çevre bilgisi ile çevresel risk algısı ve çevresel tutum puanları arasındaki ilişkiyi inceleyerek çevre eğitimi açısından mevcut durumun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmanın evrenini, Niğde İli, Bor İlçesi'ne bağlı ortaöğretim kurumlarında 2013-2014 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemi ise, bölgede bulunan liselerin 9. ve 12. sınıflarında öğrenim gören toplam 508 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak " Kişisel Bilgi Formu", "Çevresel Risk Algısı Ölçeği" ,"Çevre Bilgisi Testi" ve "Çevresel Tutum Ölçeği" kullanılmıştır.
Yapılan araştırma sonucunda çalışmaya katılan öğrencilerin, çevre sorunlarını ileri dereceye yakın bir düzeyde (X=84.41) risk olarak algıladıkları, çevresel düşünce (X=35.91) ve çevreye yönelik davranışlar açısından negatife yakın bir tutum seviyesine (X=36.90) sahip oldukları anlaşılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin çevre bilgisi ortalamaları (X=41.19) da istenilen düzeyde bulunmamıştır. Öğrencilerin çevre bilgi testinden elde ettikleri puanları ile çevre tutum ve risk algıları arasında düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. 
Yapılan değerlendirmede öğrencilerin, çevresel risk algıları; cinsiyete, öğrenim gördükleri okul türüne, sınıf düzeyine, çevre bilgileri; cinsiyete, öğrenim gördükleri okul türüne, sınıf düzeyine, anne ve baba eğitim düzeyine ve aile gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Tutum ölçeği çevresel düşünce alt boyutu puanlarında öğrencilerin cinsiyetlerine, öğrenim gördükleri okul türüne, sınıf düzeylerine, baba eğitim düzeylerine ve aile gelir düzeylerine göre anlamlı bir fark olduğu, öğrencilerin çevresel davranışlarının ise cinsiyete, öğrenim gördükleri okul türüne, sınıf düzeyine, anne ve baba eğitim düzeyine ve aile gelir düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Çalışmanın sonunda, elde edilen sonuçların ışığında öneriler ileri sürülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim, çevre eğitimi, çevresel risk algısı, çevresel tutum, çevresel davranıĢ, çevresel düĢünce, çevre bilgisi.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the students' perceptions, attitude and knowledge of environmental risks depending on the parameters of their age, gender, school, grade, parental education, parental income and number of family members. It is also aimed at researching the relationship between the environmental perception scale and knowledge detecting the status in terms of environmental education. 
The universe of this study consisted of the high school students who were enrolledin 2013-2014 school year in the city of Niğde, Turkey.  Participants were a total of 508 9th and 12th class students at various high schools. Data collecting tools including "Personal Information Form", "Environmental Risk Perception Scale", "Environmental Information Test", "Environmental Attitudes Scale" were used in the study. 
It is concluded in this study that students perceive the environmental problems as risks in an advanced level (x=84,41) and also they have a negative attitude in terms of environmental consideration and attitudes(x=41,19). It was found a low level and significant relation between the scores of the students' environmental knowledge,   attitudes, and risk perceptions.
In the evaluation, it is determined that there is a significant difference in students' environmental risk perceptions according to their gender, school type, grade level and their environmental information also differ according to their gender, school type, grade level and parental level of education. In the subscale points of environmental thought attitude scale, there is also a significant difference in students' gender, school type, grade level, fathers' education level and parental income. There is not a significant difference in students' environmental behaviors according to their gender, school type, grade level and parental level of education, and parental income.
Recommendations are made in light of the results obtained.



Keywords: Secondary education environmental education, environmental risk perception, environmental attitude, environmental knowledge