Antik Yunan ve Roma dünyasında balık ve balıkçılık
Fish and fishery in the Ancient Greek and Rome world
Yazar: ÖMER SİNAN OF
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER DEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Balık avcılığı = Fishing ; Balık ağları = Fishing nets ; Balıklar = Fishes ; Balıkçılık = Fisheries ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Su, insanoğlunun yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmesi için gerekli olan temel kaynaklardan biridir. Her daim insanların yerleşim yerlerini ve göç hareketlerini etkileyen, hayati önem taşıyan faktörlerden biri olmuştur. Bu temel ihtiyaç neticesinde, su kaynaklarıyla gerçekleştirilen münasebetler, insanlara çeşitli kazançlar sağlamaya devam etmektedir. Ağırlıklı olarak besin tedariki ve ekonomik bağlamda elde edilen kazanımlar, toplumların kültürel hafızalarında önemli yer edinmiştir. Bu bağlamda Antik Yunan ve Roma dünyasında balıklarla ilgili anlatımların, besin ve ekonomik değeri yanında bazı edebi kaynaklarda dini faaliyetler ile ilişkilendirildiği görülmüştür. Ayrıca nümizmatik ve arkeolojik kalıntılarda yer alan birtakım balık tasvirleri, elde edilmiş kazançların minnetini temsil eder niteliktedir. Bu ilgili örnekler, toplulukların zamanla doğru balık avlama yöntemlerini ve teçhizatlarını keşfedebildiklerini göstermektedir. Akdeniz'de var olmuş medeniyetlerin, özellikle Eski Yunan ve Roma'nın kültürel etkileşimleri ve katkıları sonucunda, insanlar doğal kaynakları daha iyi değerlendirmeyi başarmıştır. Bitkisel, hayvansal ve madeni kaynaklardan elde edilen dayanıklı avlanma teçhizatları başarılı bir şekilde kullanılmıştır. Bu iyi örgütlenme süreci sonucunda bol miktarda elde edilen balıklar, önemli derecede ticari faaliyetlerin yürütülmesine olanak sağlamıştır. Özellikle orkinoslar, günümüzdekinin aksine, antik dönemlerde en çok tüketilen ve ticareti yapılan balıklardan biri olmuştur. Özellikle elde edildikleri coğrafyalarda, işleme tesislerinin çokluğu ve balıkçılığın geliştiği dikkat çekmiştir. Fakat balıklar, ticari aktivitelerde uzun süre taze tutulamayacağı için çeşitli işleme yöntemlerine maruz kalmışlardır. Bu işleme yöntemleri sonucunda tatlarında ve yapılarında değişiklikler meydana gelmiştir.

Abstract:
Water is one of the main resources required for humankind to continue their vital activities. It has always been one of the vitally important factors, affecting both the settlements and the migration movements of the people. As a result of this basic necessity, the relations with water sources has been providing the people with various gains. The gains, predominantly obtained from the food supply and in an economical context, have played a significant role in the cultural memories of societies. In this context, the narratives about fishes in the literary sources of Ancient Greek and Roman World were related not only with its nutritional and economical value but also with the religious activities. In addition, some fish depictions of numismatics and archaeological remains have the quality to represent the gratitude of the obtained gains. These related examples show that the communities were able to discover the right fish catching methods and equipments in time. As a result of the cultural interactions and contributions of the Mediterranean civilizations, especially of Ancient Greece and Rome, the people have achieved to make better use of the natural resources. Enduring hunting gears manufactured from vegetable, animal and mineral resources, have been used successfully. The fish obtained in abundant quantities as a result of this well-organized process led to carry out significant degree of commercial activities. Especially, tunnies has been one of the most consumed and traded fish in ancient times, as contrary to nowadays. It is notable that particularly in the geographies where they were caught, the abundance of processing facilities and fishing has improved. However, the fishes have been exposed to various processing methods since they could not be kept fresh for a long time in commercial activities. Due to these processing methods, the changes occurred in their taste and texture.