Acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastaların risk faktörlerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of the risk factors of patients who were diagnosed  pulmonary embolism i̇n the emergency service
Yazar: İSMAİL CİHAN MUTLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERYILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Pulmoner emboli nonspesifik belirti ve bulguları nedeni ile tanısı zor konan ve sık atlanan ancak önlenebilir bir hastalıktır. Hekimi tanıya götürecek birinci etken hekimin hasta kliniğini değerlendirip şüphe etmesi ve risk altındaki hasta grubunu iyi bilmesidir. Bu çalışmada acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastaların risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma acil servisimize 01.01.2012 ve 31.12.2016 tarihleri arasında başvurmuş, PTE ön tanısı ile Pulmoner BT Angiyografi tetkiki yapılmış toplam 295 olgunun retrospektif olarak incelenmesi şeklinde yapılmıştır. Her olgunun yaş, cinsiyet gibi demografik verileri, cerrahi operasyonları, alt ekstremite kırıkarı, spinal kord yaralanmaları, immobilizasyon öyküsü, son 1 yıl içinde aktif kanser varlığı, Konjestif kalp yetmezliği, myokard infarktüsü, inme, diabetes mellitus, KOAH, hipertansiyon gibi kazanılmış risk faktörleri ve genetik risk faktörleri tarandı ve kaydedildi. Wells ve Revize Geneva skorları hesaplandı. Olgulara ait sonuçlar istatistiksel olarak SPSS 20.0 ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 295 hastadan 184'ünde (%62,4) BT Angiyografi ile PTE tespit edilirken, 111 olguda (%37,6) PTE tespit edilemedi. Olguların yaş aralığı 21-92 ve yaş ortalaması 59,25±19,984 (%95 Cl 56,96-61,55) tespit edildi. Olguların 156'sı (%52,9) erkek, 139'u (%47,1) kadındı. PTE saptanan grubunun risk faktörleri dağılımı 91'inde (%49,4) ≥65 Yaş, 31'inde (%16,8)  immobilizasyon, 38'inde (%20,6) cerrahi oprerasyon, 41'inde (%22,2) malignite, 30'unda (%16,3) DVT, 22'sinde (%11,9) KKY, 6'sında (%3,2) SVO, 28'inde (%5,2) KOAH, 21'inde (%11,4) AF, 64'ünde (%34,7) HT, 23'ünde (%12,5) DM ve 45'inde (%24,4) genetik risk faktörü olarak tespit edildi. Risk faktörlerinden malignite (p=0,001), cerrahi operasyon (p=0,021), immobilizasyon (P=0,018), DVT (p=0,005), KKY (p=0,011) ve HT (p=0,001) istatistiksel olarak anlamlı risk faktörü olarak bulunmuştur. Bu risk faktörlerinin PTE gelişmesinde etkili olup olmadığının araştırılmasında yaş (p=0,049 OR=1,006), malignite ( p=0,028 OR=1,713), cerrahi operasyon (p=0,012  OR=3,009), immobilizasyon (p=0,041 OR=1,390), DVT (p=0,023 OR=1,747), KKY (p=0,034 OR=1,618) ve HT (p=0,036 OR=1,601) olarak bulunmuştur.  Wells ve Revize Geneva skorlama sisteminin tanısal değeri karşılaştırıldığında AUC değeri Wells'te daha yüksek saptanmıştır (Wells AUC: 0,572, Geneva AUC: 0,490). 
Sonuç: Çalışmamızda malignite, geçirilmiş cerrahi, immobilizason, DVT, KKY ve HT' nin PTE için güçlü risk faktörleri olduğu bulundu. Bu risk faktörlerinin Wells ve Geneva klinik skorlama sistemleri ile kullanılarak PTE' nin tanı koyma sürecini kolaylaştıracağı değerlendirilmiştir.

Anahtar sözcükler: Pulmoner emboli, Risk farktörleri, Wells, Revize Geneva

Abstract:
Objective: Pulmonary embolism is a preventable disease that is hard to diagnose because of its nonspecific signs and symptoms. The physician is the first factor that will lead to the diagnosis of the patient with clinical suspicion and knowing the groups at risk. In this study, we aimed to investigate the risk factors of patients who were diagnosed with pulmonary embolism in the emergency clinic.
Methods: This study was performed retrospectively in 295 patients who presented to our emergency department and received a PTE preliminary diagnosis between 01.01.2012-31.12.2016 and Pulmonary CT angiography were performed. Acquired and genetic risk factors such as demographic data such as age, sex and surgical operations, lower extremity injuries, spinal cord injuries, immobilization story, the presence of active cancer within the last 1 year, congestive heart failure, myocardial infarction, stroke, and diabetes mellitus were screened and recorded. Wells and Revised Geneva scores were calculated. The results of the cases were evaluated with SPSS 20.0 statistically.
Findings: PTE was detected by CT angiography in 184 (62.4%) of the 295 patients included in the study and PTE was not detected in 111 cases (37.6%). The age range of the cases was 21-92 and the mean age was 59,25 ± 19,984 (95% Cl 56,96-61,55). Of the cases, 156 (52.9%) were male and 139 (47.1%) were female. The risk factors of the PTE group were age ≥65 years in 91 (49.4%), immobilization in 31 (16.8%), surgical operations in 38 (20.6%), malignancies in 41 (%22,2), DVT in 30 (16.3%), CHF in 22 (11.9%), CVE in 6 (3.2%), COPD in 28 (5,2%), AF in 21 (11,4%), HT in 64 (34,7%), DM in 23 (12,5%) and genetic risk factors in 45 (24,4%). Of the risk factors malignancy (p = 0.001), surgical operation (p = 0.021), immobilization (p = 0.018), DVT (p=0.005), CHF (p = 0.011) and HT (p=0,001) was found to be statistically significant. Assessment of these factors for the development of PTE revealed age to be (p=0,049 OR=1,006), malignancy to be (p = 0,028 OR = 1,713), surgical operation to be (p = 0,012 OR = 3,009), immobilization to be (p = 0,041 OR = 1,390), DVT to be (p = 0,023 OR = 1,747), CHF to be (p = 0,034 OR = 1,618) and HT to be (p = 0,036 OR = 1,601). When the diagnostic value of the Wells and Revised Geneva scoring system were compared, the AUC value was higher in Wells (Wells AUC: 0,572, Geneva AUC: 0,490). 
Results: Our study found that malignancy, past surgery, immobilization, DVT, CHF and HT were strong risk factors for PTE. It was assessed that these risk factors would facilitate the diagnosis of PTE when they are combined with Wells and Geneva clinical scoring systems.

Key words: Pulmoary Embolism, Risk Factors, Wells , Revised Geneva