Ergenlerde belirsizliğe tahammülsüzlük, öznel iyi oluş ve psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak Koronavirüs fobisi
Coronavirus phobia as predictor of intolerance for uncertainty, subjective well-being, psychological resilience among adolescents
Yazar: MÜJGAN ÜLKER
Danışman: PROF. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı koronavirüs salgın sürecinde koronavirüs fobisi yaşayan ergenlerin belirsizliğe tahammülsüzlük, öznel iyi oluş ve psikolojik sağlamlıklarının nasıl etkilendiğini ortaya koymaktır. Araştırma nicel ve nitel verilerin toplandığı yakınsayan karma desende düzenlenmiştir. Katılımcılar salgında Ankara'da lise öğrenimi gören ergenlerdir. Verilerin toplanması için Hacettepe Üniversitesi Etik Komisyonu'ndan izin alınmıştır. Nicel çalışmada "Koronavirüs Fobisi Ölçeği", "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği", "Öznel İyi Oluş Ölçeği-Lise Formu", "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Toplam 1011 ergenin verileri SPSS 21'de analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre ergenlerin koronavirüs fobilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük ve öznel iyi oluşu yordadığı, psikolojik sağlamlıklarını ise yordamadığı saptanmıştır. Ergenlerin koronavirüs fobilerinin cinsiyete, koronavirüsten dolayı yakınını kaybetme, lise türlerine göre farklılaştığı, kendisi ve aile üyelerinin koronavirüse yakalanmasına göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ergenlerin belirsizliğe tahammülsüzlüklerinin cinsiyete, koronavirüsten dolayı yakınını kaybetmeye, lise türüne göre farklılaştığı; kendisi ve aile üyelerinin koronavirüse yakalanmasına göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Ergenlerin öznel iyi oluşlarının cinsiyete göre farklılaştığı, kendisi ve aile üyelerinin koronavirüse yakalanma, koronavirüsten dolayı yakınını kaybetme, okul türüne göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ergenlerin psikolojik sağlamlıkları koronavirüsten dolayı yakınını kaybetme ve lise türüne göre farklılaşmaktayken; cinsiyete, kendisi ve aile üyelerinin koronavirüse yakalanmasına göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Nitel verilerin toplanması için odak grup görüşmesi yapılmıştır. Veriler "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Görüşmeler 9., 10. ve 11. sınıflarda öğrenim gören 27 ergenle yapılmış ve ergenlerin koronavirüs fobisi, belirsizliğe tahammülsüzlük, öznel iyi oluş ve psikolojik sağlamlıklarına ilişkin algıları belirlenmiştir.  Görüşmeler NVivo programında analiz edilmiştir. Nitel verilerin nicel verileri desteklediği saptanmıştır. Araştırma bulguları, alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Ayrıca araştırmacı, uygulayıcı ve politikacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal how intolerance of uncertainty, subjective well-being and psychological resilience of adolescents who experience coronavirus phobia during the coronavirus pandemic are affected. The study was organized in a convergent mixed design model in which both quantitative and qualitative data were collected. The study focuses on high school students in Ankara province during the coronavirus pandemic, obtaining permission from the Hacettepe University Ethics Commission for data collection. "Coronavirus Phobia Scale", "Intolerance of Uncertainty Scale", "Adolescent Subjective Well-Being Scale", "Child and Adolescent Psychological Resilience Scale" and "Personal Information Form" were used to collect quantitative data. The scales were applied to 1024 adolescents and 1011 of them were found to be suitable for analysis. Quantitative data were analyzed in SPSS 21 program. According to the results of the analysis, adolescents' coronavirus phobias predicted intolerance of uncertainty, subjective well-being, but not psychological resilience. The differentiation of adolescents' coronavirus phobias, intolerance of uncertainty, subjective well-being and psychological resilience according to gender, high school type, whether they or their family members were infected with coronavirus, and whether they lost a relative due to coronavirus were analyzed. Qualitative data were collected from 27 adolescents studying in 9th, 10th and 11th grades. Interviews were analyzed in NVivo program. Qualitative data results showed that there was a relationship between adolescents' coronavirus phobia and intolerance of uncertainty, subjective well-being and psychological resilience. The study's findings, based on qualitative data, were analyzed within the literature framework, offering recommendations for researchers, practitioners, and administrators.