3B lazer tarayıcı ve yazıcı ile elde edilen tavşan iskeleti simülatörünün anatomi eğitimi üzerine etkilerinin araştırılması
The investigation of the effect of rabbit skeleton simulator obtained by 3D laser scanner and printer on anatomy education
Yazar: BARIŞ ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA KAMACI ÖZOCAK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Anatomi eğitiminde, eğitim materyali olarak kullanılan hayvan kadavraları; hayvan materyali teminindeki kısıtlılıklar, muhafazasında kullanılan formaldehitin çevre ve insan üzerinde toksik etkisi, geçen zamanla birlikte organik dokularda deformasyon meydana gelmesi,  ektoparazitler ve mikroorganizmalarla kontaminasyon sonucu biyogüvenlik tehdidine yol açması ve etik kaygılar anatomi eğitiminde gerçek kemik kullanımının dezavantajlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada; 3B yazıcı ile elde edilen tavşan iskeleti simülatörünün anatomi eğitimi üzerine etkilerinin araştırılması, sanal tavşan iskeleti arşivi oluşturulması, anatomi eğitiminde verilen uygulama derslerinde organik materyal ya da gerçek iskelet kullanıma alternatif oluşturularak 3R kurallarından "Replacement= Yerine Koyma" prensibine katkısının araştırılması, öğrencilerin kolay ulaşılabilecek eğitim materyali sağlamak,  etik ve biyogüvenlik  kaygıların  önüne geçilmesi amaçlanmıştır. 
Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde, 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Anatomi I dersini ilk kez alan 102 1. sınıf öğrencisi çalışmaya gönüllü olarak katıldı. Üniversiteye yerleşme puanlarına göre öğrenciler, kontrol ve deney grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna gerçek scapula ve humerus kemikleriyle, deney grubuna ise üç boyutlu (3B) yazıcı ile baskısı alınmış yapay scapula ve humerus kemikleriyle uygulama dersi yapıldı. Uygulama dersi sonrasında ise gerçek kemiklerle dokuz sorudan oluşan uygulama sınavı yapılarak öğrencilerin sınav puanları elde edildi. Araştırmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p≤0.05 olarak kabul edildi. Araştırmaya katılan 102 öğrenciden kontrol grubuna 51, deney grubuna 51 öğrenci  alındı. Kontrol grubunda bulunan öğrencilerin sınav puanlarının ortalaması 60.65±13.58, deney grubunda bulunan öğrencilerin sınav puanlarının ortalaması ise 62.10±15.28 olarak bulundu. Gruplar arası fark değerlendirildiğinde p=0.813 olarak bulundu. Anket sonuçlarında ise gruplar arasında anlamlı (p ≤0.05) fark olmadığı görüldü.
Ortalamalar arası fark değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p=0.813). 3B teknoloji ile elde edilen yapay kemiklerin, Veteriner Anatomi eğitiminde, eğitim materyali olarak kullanılmasının öğrencilerin akademik başarıları üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı, gerçek kemiklerin kullanımından doğan dezavantajları ortadan kaldırarak uygulama derslerinde eğitim materyali olarak kullanılabileceği ve 'Replacement' prensibine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: 3B yazıcı modelleme; Tavşan iskeleti: Anatomi eğitimi; 3R kuralları; Laboratuvar hayvanları.

Abstract:
In anatomy education, the use of animal cadavers as educational materials prosess various challenges. Limitations in procuring animal materials, the toxic effects of formaldehyde used in preservation on the environment and human health, deformation of organic tissues over time, and the potential biosafety threats arising from contamination with ectoparasites and microorganisms all contribute to the drawbacks of utilizing animal cadavers. Additionally, ethical concerns surround the use of real bones in anatomy education. This study aims to investigate the effects of a rabbit skeleton simulator obtained through 3D printing on anatomy education. The research includes the creation of a virtual rabbit skeleton archive and explores its contribution to the "Replacement" principle of the 3R rules by providing an alternative to the use of organic material or real skeletons in practical anatomy lessons. The goal is to facilitate easy access to educational materials for students while addressing ethical and biosafety concerns. 
In the academic year 2022-2023, 102 first-year students at Erciyes University Faculty of Veterinary Medicine voluntarily participated in the Anatomy I course for the first time as part of this study. Students were divided into two groups, namely the control group and the experimental group, based on their university entrance scores. The control group received practical lessons using real scapula and humerus bones, while the experimental group underwent practical sessions with artificial scapula and humerus bones printed using a three-dimensional (3D) printer. Following the practical sessions, an applied exam consisting of nine questions was conducted using real bones to obtain the exam scores of the students. The statistical significance level for the research was considered as p ≤ 0.05. Out of the 102 students participating in the study, 51 were assigned to the control group, and 51 to the experimental group. The average exam score of students in the control group was found to be 60.65 ± 13.58, while the average exam score of students in the experimental group was 62.10 ± 15.28. When evaluating the difference between the groups, the p-value was found to be 0.813. According to the survey results, it appeared that there was no significant difference between the groups (p ≤ 0.05)
When evaluating the differences between the averages, it was observed that there was no statistically significant difference between the groups (p=0.813). It is believed that the use of artificial bones obtained through 3D technology in Veterinary Anatomy education does not have any effect on students' academic achievements. Furthermore, it is suggested that these artificial bones can be utilized as educational materials in practical lessons, overcoming the disadvantages associated with the use of real bones, and contributing to the "Replacement" principle.
Keywords: 3D printer modeling; Rabbit skeleton; Anatomy education; 3R's rules; laboratory animals.