Ordu siyaset ilişkisi bağlamında Milli Birlik Komitesi'nin siyaseti dizayn çabası
The effort of the National Unity Committee to desing politics in the context of the army-politics relationship
Yazar: AKİF ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. BERAL ALACI
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
14 Mayıs 1950'de Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi, Türk siyasi hayatı açısından önemli bir gelişmedir. 1950-1954 döneminde DP'nin ekonomik alanda sağladığı başarı, siyasi ve toplumsal alana da yansımış, 1954 seçimlerinde DP yüksek bir oy oranına ulaşarak büyük bir başarı elde etmiştir. Ancak 1954 seçimlerinden sonra ekonomik durumun bozulmaya başlaması, siyasi hayatı önemli ölçüde etkilemiştir. Ekonomik sorunları çözmekte zorlanan DP'nin eleştirilerden rahatsızlığı artmış ve anayasal sisteme aykırı tedbirler alınmaya başlanmıştır. Ekonomik sorunlara siyasi sıkıntıların da eklenmesi, iktidar ve muhalefet arasındaki gerginliği artırmıştır. Zamanla siyasi çatışma ve kutuplaşmaya sebep olan bu gergin ortam, toplumda huzursuzluğa sebep olmuş ve darbeden önce ihtilal havası oluşmuştur. Siyaset üzerinde ordunun gücünü kırmak isteyen DP, ordu yönetimini kontrol altına almak için üst kademe komutanları tasfiye etmiştir. Bu durum ordu ile iktidar arasındaki bağların kopmasına sebep olmuştur. 
Ülkedeki siyasi atmosferden ve yönetimden memnun olmayan ordu, 27 Mayıs 1960'da Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk askeri darbesini gerçekleşmiştir. Devlet ve toplum yapısı üzerinde önemli etkileri olan 27 Mayıs Darbesi, Türk demokrasi tarihi açısından bir kırılma noktasıdır. Darbe neticesinde DP devrilmiş, meclis feshedilmiş ve siyasi faaliyetler yasaklanmıştır. Çok partili siyasi hayat tecrübesi yeniden kesintiye uğramıştır. On yıllık bir dönem sonlanmış, sandıkla başa gelen iktidar İnkılap parolasıyla ve silah zoruyla el çektirilmiştir. Darbeyi gerçekleştiren subay kadrosu Milli Birlik Komitesi adıyla bir buçuk yıl ülkeyi yönetmiştir. Askeri idarenin oluşturduğu yeni hukuki düzende, seçim kanunu, siyasi partiler kanun tasarısı, sivil idare makamlarının yönetimi, siyasi partiler yuvarlak masa toplantısı, 1961 Anayasası ve Milli Güvenlik Kurulu'nun kurulması ile siyasi hayat şekillendirilmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmada, Milli Birlik Komitesi'nin yönetimi ele geçirmesinden 15 Ekim 1961 seçimleri sonuna kadar olan süreçte siyaseti nasıl yönettiği, yönlendirdiği ve siyaseti yeniden nasıl kurumsallaştırma çabası içine girdiği ordu-siyaset ilişkisi bağlamında ele alınacaktır.

Abstract:
The Democrat Party's coming to power on May 14 is an important development in terms of Turkish politics. In the 1950-1954 period, the success of DP in the economic field was reflected also in the political and social field and the DP achieved a great success by reaching a high rate of votes in 1954 elections. However, deterioration of the economic situation after the 1954 elections had a significant impact on the political life. Having difficulty in solving economic problems, DP's discomfort from the criticism increased and measures against the constitutional system began to be taken. Adding political problems to economic problems has increased the tension between the government and the opposition. This tense environment, that led to political conflict and polarization in time, caused uneasiness in the society and formed an atmosphere of revolution before the coup. The DP, that wanted to break the power of the army over politics, purged the high-ranking commanders to take control of the army administration. This situation caused the ties between the army and the government to break.
Dissatisfied with the political atmosphere in the country, the army carried out the first military coup in the history of the Republic of Turkey on May 27, 1960. The May 27 Coup, which had significant effects on the state and the social structure, is a breaking point in the history of Turkish democracy. As a result of the coup, the Democrat Party was overthrown, the assembly was dissolved, and political activities were banned. The experience of multi-party political life was again interrupted. A period of ten years came to an end, and the government that came to power by election was dismissed by force of arms with the Revolution slogan. The army officers who carried out the coup ruled the country for a year and a half under the name of National Unity Committee. In the new legal order created by the military administration, political life was tried to be formed with the election law, the draft law of political parties, the management of civil administrative authorities, the round table meeting of political parties, 1961 Constitution and the establishment National Security Council.
In this study, it will be discussed in the context of army-politics relationship, how the National Unity Committee managed and directed politics and how it tried to institutionalize politics in the process from seizing power until the end of the October 15, 1961, elections.