Sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik cisimler konusundaki metaforik algılarının incelenmesi
Examination of eightth grade students' metaphorical perceptions about geometric objects
Yazar: ORHAN CANSIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİROL TEKİN
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
AraĢtırmada 8. sınıf öğrencilerinin geometrik cisimler konusundaki metaforik algılarının
incelenmesi amaçlanmıĢtır. Ulusal ve uluslararası sınavlarda geometri konularındaki baĢarının
ülkemiz açısından düĢük olması, geometrik cisimler konusunun ilköğretim müfredatındaki yeri,
Covid-19 sürecindeki uzaktan eğitime geçildiği dönemin genellikle geometri konularında olması ve
ikinci döneme denk gelen geometri konularından LGS‟ de sorumlu olunmaması araĢtırmayı gerekli
kılmıĢtır. 8. sınıf öğrencilerinin metaforik algılarıyla ilgili yeterince çalıĢmanın olmaması
önemlidir. AraĢtırmaya Amasya ilinin bir ilçesinin merkezinde ve köylerinde olan toplam 6 farklı
ortaokulun 8. sınıfında öğrenim gören 247 tane sekizinci sınıf öğrencisi katılmıĢtır. Fakat gerekli
koĢulları sağlamayan 71 öğrenci elenerek araĢtırmada 176 öğrencinin görüĢleri araĢtırılmıĢtır.
ÇalıĢmada nitel araĢtırma yaklaĢımlarından olgu bilim (fenomonoloji) deseni kullanılmıĢtır. Veri
toplama aracı olarak araĢtırmacı tarafından oluĢturulmuĢ Metaforik GörüĢ Formu kullanılmıĢtır. Bu
formda geometrik cisimlerden oluĢan küp, kare prizma, dikdörtgenler prizması, üçgen prizma, dik
dairesel silindir, dik piramit ve dik koni hakkında 7 farklı soru sorulmuĢtur. Soru formatı "Küp,
……. gibidir. Çünkü……………….." formatındadır. Formun geçerlilik ve güvenirliği iki alan
uzmanının görüĢleri yardımıyla sağlanmıĢtır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi
kullanılmıĢtır. Ġki alan uzmanı analiz etmiĢ ve Miles ve Huberman katsayısı %93,75 bulunmuĢtur.
Bulgularda her bir geometrik cisim için "benzerlik", "bilimsel", "duyuĢsal" ve "yaĢantısal"
Ģeklinde dört farklı tema belirlenmiĢ olup küp için 28, kare prizma için 43, dikdörtgenler prizması
için 43, üçgen prizma için 35, dik dairesel silindir için 34, dik piramit için 12 ve dik koni için 16
farklı metafor geliĢtirilmiĢtir. Sonuçlarda öğrencilerin genelinin geometrik cisimlere iliĢkin tutarlı
metaforlar geliĢtirdiği görülmüĢtür. Ayrıca bu cisimlerle ilgili kavram yanılgılarının olduğu
belirlenmiĢtir. Bazı öğrencilerin geometrik cisimleri iki boyutta düĢündüğü fark edilmiĢtir. Farklı
öğretim kademelerinde ve farklı sınıf seviyelerinde geometrik cisimlerin metaforik algıları
konusunda araĢtırmaların yapılması ve geometrik cisimler konusunun öğretiminde ve materyal
hazırlanmasında ulaĢılan metaforların dikkate alınması önerilir.

Abstract:
In the study, it was aimed to examine the metaphorical perceptions of 8th grade students about
geometric objects. The fact that the success in geometry subjects in national and international
exams is low for our country, the place of geometric objects in the primary school curriculum, the
period when distance education in the Covid-19 process was generally focused on geometry
subjects, and the fact that LGS was not responsible for geometry subjects in the second semester
necessitated the research. It is important that there are not enough studies on the metaphorical
perceptions of 8th grade students. A total of 247 eighth grade students studying in the 8th grade of
6 different secondary schools in the center and villages of a district of Amasya province
participated in the research. However, 71 students who did not meet the necessary conditions were
eliminated and the views of 176 students were investigated in the research. In the study, the
phenomenology design, one of the qualitative research approaches, was used. The Metaphorical
Opinion Form created by the researcher was used as a data collection tool. In this form, 7 different
questions were asked about the cube, square prism, rectangular prism, triangular prism, right
circular cylinder, right pyramid and right cone, which are composed of geometric objects. Question
format "Cube, ……. like this. Because it is in the ………………….." format. The validity and
reliability of the form was ensured with the help of the opinions of two field experts. Content
analysis method was used in the analysis of the data. Two field experts analyzed it and the Miles
and Huberman coefficient was found to be 93.75%. In the findings, four different themes such as
"similarity", "scientific", "affective" and "experienced" were determined for each geometric object,
and 28 for the cube, 43 for the square prism, 43 for the rectangular prism, 35 for the triangular
prism, and for the right circular cylinder. 34, 12 different metaphors for the steep pyramid and 16
different metaphors for the steep cone have been developed. In the results, it was seen that the
students in general developed consistent metaphors about geometric objects. In addition, it has
been determined that there are misconceptions about these objects. It has been noticed that some
students think of geometric objects in two dimensions. It is recommended to conduct research on
the metaphorical perceptions of geometric objects at different teaching levels and different grade
levels, and to take into account the metaphors reached in teaching the subject of geometric objects
and preparing materials.