Türk İş Hukukunda kapsam dışı personel
Personnel out of scope In Turkish Labor Law
Yazar: MURAT KARA
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA OKUR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kapsam dışı personel = Non inclusive personnel ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; İş hukuku = Labour law ; İşçiler = Workers

Özet:
Toplu iş sözleşmesi, Anayasanın 53. maddesine göre, işçilerin ve işverenlerin ekonomik ve sosyal durumlarını, çalışma koşullarını düzenleme amacını taşıyan sözleşmedir. Anayasanın bu hükmüne ve 2822 Sayılı Kanuna göre imzalanan sözleşmenin tarafı işçi sendikasının üyesi olan işçilerin sözleşmeden yararlanmaları esastır.Bununla birlikte, kimi işçiler toplu iş sözleşmesine dahil olmaları gerekirken bu sözleşmeye konan bir hükümle sözleşmesinin kapsamı dışına itilmektedirler. Öyle ki, bu işçiler sözleşmenin bu hükmünden sonra ne dayanışma aidatı ödemek suretiyle; ne de sözleşmeye taraf sendikanın yazılı muvafakatıyla ne de başka bir şekilde sözleşmeden yararlanabilir. Bu işçiler, iş sözleşmesi hükümleri alanına terkedilmişlerdir.Bu işçilere ?Kapsam Dışı Personel? denilmekte olup kanuni bir düzenleme bulunmaması, uygulama üzerinde tartışmalara ve fikir ayrılıklarına sebep olmuştur.En önemli eleştiriler Anayasanın 53. maddesinde belirtilerek anayasal bir güvenceye kavuşturulmuş olan toplu sözleşme hakkının toplu sözleşme taraflarının iradesiyle bu kapsama girebilecek işçinin elinden alınmasının temelinin bulunmaması ve eşitlik ilkesine aykırılık ekseninde toplanır. Gerçekten de anayasayla işçilere tanınmış olan hakkın bir sözleşmeyle işçilerin elinden alınması bu uygulamanın zayıf yönünü oluşturmaktadır.Bununla birlikte, kapsam dışı personel uygulamasının hukuka uygun olduğunu savunanlar, toplu iş sözleşmesi özerkliği ilkesine dayanarak tarafların bu yetkiyi elinde bulundurduklarını, hakkın kötüye kullanılması sayılmayacak ve adaletsiz bir sonuç oluşturmayacak şekilde uygulamanın hukuki olduğunu savunurlar.Kapsam dışı personel uygulaması, toplu iş sözleşmelerinde gözlemlenmekte olan, yani uygulaması olan bir olgudur. Özellikle müşavirlik, mühendislik gibi üst düzey görevde çalışanlar işveren daha yakın pozisyonda bulunması sebebiyle toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında tutulmalıdır. Tüm bu tartışmalara rağmen, Yargıtay, kapsam dışı personel uygulamasını kabul etmektedir.

Abstract:
According to Article 53. of the Turkish Constitutional, collective bargaining agreement is a contract which intends to design; working conditions and also economic and social situation of the employers and employees. As per this provision and the law No. 2822 the collective bargaining agreement signed is applied to the members of the employer union. Besides; some employees instead of being included in collective agreements, they placed outside the scope of the contract with a provision of this agreements. Therefore, these employees can?t benefit from these rights by paying membership fee, getting written consent of the labor unions, or other ways.These employees are called ?Personnel Out Of Scope?. Not to having a legal arrangement regarding these employees caused discussions and arguments. There are some criticisms about cutting rights off from some employees without any proper reason by Article of the 53 Constitution and also contradicting to the principle of the equality policy. However; the people supporting the exclusions personnel application is proper to law, argues that the parties have this compatence as a result of collective bargaing agreement autonomy and it is not abuse of right and it wouldn?t create unfair consequences. It is a fact that observing Personnel Out Of Scope Application is used in collective bargaining agreement. Especially high level employees like engineers and accountants shall be excluded from the coverage of this application. Despite all these debates, The Turkish court of cassation accepts the Personnel Out Of Scope Application.