1980 sonrası değişimin ışığında kadın ve liderlik olgusu: Tansu Çiller örneği
The phenomenon of women and leadership in the light of the change after 1980: Tansu Çiller example
Yazar: İLKAY DEMİRKÜREK
Danışman: PROF. DR. OYA TOKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kadın dili = Woman language ; Kadın figürü = Women figure ; Kadın hakları = Women rights ; Kadın hareketleri = Women movements ; Kadın imajı = Women image ; Kadın milletvekilleri = Women deputies ; Kadın olgusu = Women reality ; Kadın politikacılar = Women policians ; Kadın politikaları = Women policies ; Kadın statüsü = Women status ; Kadınlar = Women ; Liderlik = Leadership ; Siyaset = Politics ; Çiller, Tansu = Çiller, Tansu

Özet:
1980 sonrası gelişen dönüşüm sürecinin kadının toplumsal rolü üzerindeki etkisinin araştırıldığı bu tez, kadının siyaset içindeki konumunun sorgulanması açısından önemlidir. Tarihsel gelişim süreci incelendiğinde kadınlar açısından cinsiyet ayrımının en yoğun olarak yaşandığı alan siyasal etkinlikler alanıdır. Bu durumun kökleri sosyo-kültürel yapıda, açıkça toplumdaki cinsiyet ayrımında aranmalıdır. Tarihsel sürecin bir sonucu olarak siyasetin dili erkektir ve medya gerek çalışanları gerek zihniyeti bakımından erkek egemen söylemi içermektedir. Siyasi aktör olarak kadının medyada nasıl kurgulandığının ve metin olarak nasıl inşa edildiğinin tespit edilmeye çalışıldığı bu tezin ilk bölümünde; siyaset içinde kadının konumu ve temsili, siyasi erk ve toplumsal cinsiyet kavramının düşündürdükleri, kadında siyasal bilincin gelişim süreci ve kadının siyasetin dışına itilmesinin tarihsel ve sosyal bulguları irdelenmiştir. Toplumsal cinsiyetçi bir uygulama olan kota bu doğrultuda incelenmiştir. Tezin devamında; medya ve kadının temsilinde mevcut yasal çerçeve, Türkiye'de medyanın kadının temsiline etkileri ve Türkiye'de medyanın siyasetçi kadına bakışı ele alınmıştır. Erkek egemen ideolojinin temel dayanağı ve yayılmacı zihniyeti en çok medyada yer almakta, erkek iktidarı ve söylemi medya yoluyla kitlelere sürekli aktarılmaktadır. Kadın siyasetçilerin medyada temsil edilme biçimi bu yönüyle ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; Türkiye'nin ilk kadın başbakanı Tansu Çiller'in siyasete girişi, siyasi duruşu, siyasetteki konumu ele alınmıştır. Son bölümde ise; kadın siyasetçi ve bir siyasi lider olarak Tansu Çiller'in kadınları temsil etmediğinden yola çıkılarak, kadın bakış açısından kadın politikalarının oluşması için gerekli zemin araştırılmıştır. Bu bağlamda; çerçeveleme kuramı kullanılarak yazılı basın üzerinde yapılan bir araştırmayla; önemli üç köşe yazarının Tansu Çiller algısı ve dolayısıyla ?kadın siyasetçi? algısı gözlenmiştir.

Abstract:
This thesis which examines the effect of post-1980 transformation period on the societal role of women is important from the perspective of enquiry into the position of women in politics. When historical progress is examined, it is seen that gender discrimination is concentrated in the political activities arena. The root causes of this situation should be sought in socio-cultural structure, more precisely in gender discrimination within the society. As a consequence of the historical process, the language of politics is male, mentality and language of the media workers include male dominant discourse. In the first section of this thesis where an attempt is made to determine how women are fictionalised as political actors and are reconstrued, an examination of the position of women in politics and representation, political independence and the thought provoking concept of gender within the public, development of the political conciousness of women, exclusion of women from politics historically and social findings is made. Application of socially sexist ?quota? is investigated in this light. In the remainder of the thesis, the legal framework for media and representation of women, media?s effect on women?s representation in Türkiye and media?s perception of women politicians are examined. Male dominated ideology?s basic foundation and its expansionist mentality is mostly found in the media, male rule and its expression is continously transmitted to the masses through the media. Representation of women politicians in the media have been considered in this respect. In the third section, Türkiye?s first woman prime minister Tansu Çiller?s entry to politics, her political stance, and position in politics is discussed. In the final section and commencing with a view that Tansu Çiller did not represent women as a politician and political leader, the base for the formation of women?s politics from the perspective of women is investigated. In this regard, through a research made on the printed media with the use of framing theory, three important newspaper columnists? perception of Tansu Çiller, and indirectly of ?women politician? is examined.