Uzay madenciliğinin hukuki boyutu
The legal prespective of space mining
Yazar: DENİZ DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ANIL ÇAMYAMAÇ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki işlemler = Legal processes ; Hukuki tasarruflar = Legal savings ; Hukuki yapı = Judical structure ; Kamu hukuku = Public law ; Madencilik = Mining ; Uzay hukuku = Space law ; Uzay madenciliği = Space mining

Özet:
Gök cisimlerindeki madencilik faaliyetleri hem insanların yaşam koşullarının iyileştirilmesi hem de çevrenin korunması için büyük bir fırsattır. Dünya'daki hammadde ihtiyacı her geçen gün artmaktadır. Uzaydaki kaynaklar, buradaki faaliyetlerin desteklenmesi için yerinde ve enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla Dünya'da kullanılabilir. Uzay teknolojileri alanında hızla artan gelişmeler, uzay madenciliği faaliyetlerinin başlayacağı zamanı yaklaştırmaktadır. Ancak uluslararası uzay hukukunda, gök cisimleri üzerinde bulunan doğal kaynakların ticari olarak kullanılmasını düzenleyen net kurallar bulunmamaktadır. Bu durum, uzaydaki madenlerin çıkarımı, kullanımı, işletilmesi ve Dünya pazarında satılması ile uzayın sahiplenilemez doğası, ulusal egemenliğe konu edilememesi, araştırılması ve kullanımının tüm insanlığın menfaatine uygun olarak yürütülmesi ve insanlığın ortak mirası gibi ilkeler arasında tutarsızlık ve belirsizlik yaratmaktadır. Bu bağlamda, gök cisimlerindeki kaynakların çıkarımı ve kullanımını düzenleyen yasal bir rejimin gerekliliği ortadadır. Bu çalışmanın amacı, uluslararası uzay hukukundaki kuralların analizi ışığında, uzaydaki doğal kaynakların durumunun ve olası madencilik faaliyetlerinin hukuki açıdan değerlendirilmesidir. Ayrıca uzay faaliyetlerinde yetenekli devletler ve bu alana yatırım yapan özel teşebbüslerin madencilik faaliyetlerine katılımının teşvikinin yanı sıra gelişmekte olan devletlerin menfaatleri ve düzenli gelişimine katkı sağlayan uluslararası bir rejime duyulan ihtiyacın belirlenmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Mining activities in celestial bodies are a great opportunity both for improving people's living conditions and for the protection of the environment. The need for raw materials in the world is increasing day by day. Resources in space can be used on-site to support space activities and meet energy needs on Earth. The rapidly increasing developments in the field of space technologies make familiar space mining activities. However, no clear rules regulate the commercial use of natural resources on celestial bodies in international space law. This situation creates inconsistency and uncertainty between the extraction, use, operation, and sales of space minerals in the world. Moreover, it has some critical darkness about the principles such as the unclaimed nature of space, its inability to be subject to national sovereignty, its exploration and use of resources for the benefit of all humanity, and the common heritage of mankind. In this context, the necessity of a legal regime regulating the extraction and use of resources in celestial bodies is evident. This study aims to evaluate the situation of natural resources in space and possible mining activities in light of the analysis of the rules in international space law. It encourages participation in space activities of skilled states and private enterprises investing in this field in mining activities by identifying the need for an international regime that contributes to the benefits and regular progress of developing countries.