Endülüs'te edebi mektuplar: İbn Ebî'l-Hisâl'in Hz. Peygamber'in makamına yazdığı mektubun beyân ilmi açısından tahlili
Literary letters in Andalusia: Analysis of the letter written by Ibn Abī'l-Khiṣāl to the Prophet's maqām in terms of 'ilm al-bayan
Yazar: ÖZNUR ABDELRAHMAN SAAD MOHAMED MOHAMED ELSHARKAWY
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BENLİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Kurgusal olmayan yaratıcı nesir = Creative nonfiction prose

Özet:
Endülüs, güçlü medeniyeti ve kültürüyle büyük bir Arap İslam devletidir. Endülüs'ü kültürel açıdan güçlü kılan etkenlerden edebiyat ve felsefe gibi birçok ilmi faaliyet, Endülüs'ün etkileşimde olduğu Doğu ve Batı bölgelerinden kendisine intikal etmiştir. Endülüs'te yaşayan Araplar Endülüs'ün coğrafi şartlarının sağladığı bu kültürel ortamı çok iyi bir şekilde değerlendirmişlerdir. Bu geniş kültür havzası Arapların ve edebiyatlarının üzerinde kaçınılmaz bir etki yaratmıştır. Bu etki sayesinde Arap edebiyatında daha önce görülen şiir türleri içerik açısından genişlemiş ve farklı türler ortaya çıkmıştır. Nesir türü ise bir reform yaşamıştır.  Endülüs dönemine kadar nesrin belli bir merhaleye ulaştığı ancak belirli konular etrafında toplandığı görülmektedir. Nesir, Arap edebiyatında Endülüs'te olduğu kadar çeşitlilik göstermemiştir. Endülüs'te bulunan Arapların nesri daha çok hayatlarına dahil etmeleri neticesinde nesrin her türünde bir çeşitlilik ortaya çıkmıştır. Coğrafi ve sosyal şartlar sebebiyle de özelde risâle türünün artık "mektuplaşmak" amacıyla kullanılması bu türün daha önceki dönemlerden farklı bir kasıtla kullanılmaya başlandığının kanıtı niteliktedir.   Bu sebeple bu çalışmada nesrin bir türü olan risâleleri (mektupları) merkeze alarak Endülüs'te mektuplar işlenmesi amaçlanmıştır. Özelde dini risâleler grubuna dahil olan İbn Ebî'l-Hisâl'ın Hz. Peygamber'in makamına yazdığı mektubu beyân ilmi açısından tahlil edilmiştir.

Abstract:
Andalusia is a great Arab Islamic state with a strong civilization and culture. Many scientific activities such as literature and philosophy, which are among the factors that make Andalusia culturally strong, have been transferred to Andalusia from the Eastern and Western regions with which it interacts. Arabs living in Andalusia have made good use of this cultural environment provided by the geographical conditions of Andalusia. This broad cultural basin has had an inevitable impact on the Arabs and their literature. Thanks to this influence, the types of poetry previously seen in Arabic literature expanded in terms of content and different genres emerged. The prose genre has experienced a reform. It is seen that prose reached a certain stage until the Andalusian period, but was concentrated around certain topics. Prose was not as diverse in Arabic literature as it was in Andalusia. As a result of the Arabs in Andalusia including more prose in their lives, a diversity in all types of prose emerged. Due to geographical and social conditions, the fact that the treatise genre is now used for the purpose of "exchanging letters" is evidence that this genre has begun to be used with a different intention than in previous periods. For this reason, this study aims to deal with letters in Andalusia by focusing on the treatises (letters), which are a type of prose. In particular, the letter written by Ibn Abi'l-Hisal to the Prophet's maqam, which is included in the group of religious treatises, was analyzed in terms of the science of declaration (ilm al-bayan).