Benlik saygısı ile kendini sabotaj arasındaki ilişkide başarı odaklı motivasyonun aracı rolünün incelenmesi
Examining of the mediator role of achievement-focused motivation in the relationship between self-esteem and self-handicapping
Yazar: TUTKU URAL
Danışman: PROF. DR. DİLEK ŞİRVANLI ÖZEN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Kendini sabotaj = Self handicapping

Özet:
Bu çalışmada genç ve orta yetişkin (18-64 yaş) grubundaki katılımcılarda benlik saygısı ile kendini sabotaj düzeyleri arasındaki ilişkide başarı odaklı motivasyonun aracı rolü incelenmiştir. Etik kurul izni ve araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan benlik saygısı ölçeği, kendini sabotaj ölçeği ve başarı odaklı motivasyon ölçeği için gerekli izinler sağlanmış, 399 gönüllü erkek (123) ve kadın (276) katılımcı, onam alındıktan sonra araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara ilişkin cinsiyete göre farklılaşmanın incelenmesinde bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Başarı odaklı motivasyonun aracı rolünün belirlenmesi için aracılık analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS v27 istatistik yazılımı ve Andrew F. Hayes'in (2013) geliştirdiği Process Macro v4.2 eklentisi kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t testi sonuçlarına göre; başarı odaklı motivasyon cinsiyet açısından istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Aracılık analizi sonuçlarına göre; benlik saygısı ile kendini sabotaj arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulgulanmıştır. Benlik saygısı yükseldikçe kendini sabotaj düzeyinin azaldığı ve bu ilişkide genel başarı odaklı motivasyonun aracı rolü olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın, söz konusu ilişkide başarı odaklı motivasyonun alt boyutlarından iç etkilerin aracı rolü olduğu, yani söz konusu ilişkiyi güçlendirdiği görülmüştür. Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study examined the mediating role of achievement-focused motivation in the relationship between self-esteem and self-handicapping in young and middle adult (18-64 age) participants. After obtaining the ethics committee permission and the necessary permissions for the self-esteem scale, self-handicapping scale and achievement-focused motivation scale used as data collection tools in the study, and 399 volunteer male (123) and female (276) participants were included in the study after consent was obtained. Independent samples t-test was used to examine the differences in participants according to gender. A mediation analysis was performed to determine the mediating role of achievement-focused motivation. IBM SPSS v27 statistical software and the Process Macro v4.2 plug-in developed by Andrew F. Hayes (2013) were used to analyze the data. According to the independent samples t test results; achievement-focused motivation showed a statistically significant difference in terms of gender. According to the results of mediation analysis; a significant positive relationship was found between self-esteem and self- handicapping. It was concluded that as self-esteem increases, the level of self-handicapping decreases and that achievement-focused motivation does not play a mediating role in this relationship. On the other hand, it has been observed that internal effects, one of the sub-dimensions of achievement-focused motivation, have a mediating role in this relationship, that is, it strengthened this relationship. The findings of this study were discussed in the light of the relevant literature.