Anonim ve limited şirketlerde özel sorumluluk halleri
Specific responsibilities at joint stock companies and limited companies
Yazar: MERVE ALTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ESRA CENKCİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Limited şirketler = Limited company ; Müdürler = Directors ; Sorumluluk = Responsibility ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Yönetim kurulu üyeleri = Members of the board directors

Özet:
Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri, limited şirketlerde ise müdürler şirketin hem 
temsil hem de yönetim organıdır. Yönetim kurulu üyeleri ile müdürler kanunda, esas 
sözleşmede veya iç yönergede yer alan sorumluluklarını kusurlarıyla ihlal etmeleri halinde 
zarar görenler sorumluluk davası açabilir. Her an sorumluluk davası ile karşı karşıya kalma 
tehlikesi altında bulunan sorumluların özen yükümlülüğüne uygun bir şekilde hareket etmeleri 
gerekir. 

Bu çalışma ile amaçlanan Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen özel sorumluluk halleri 
bakımından anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri, limited şirketlerde ise müdürlerin 
hukuki sorumluluklarının detaylıca incelemesidir. 
Çalışmamızın birinci bölümünde yönetim kurulu üyeleri ile müdürlerin şirketle 
aralarındaki ilişkinin hukuki niteliği, hukuki sorumluluğa hakim ilkeler, farklılaştırılmış 
teselsül ilkesi ve müteselsil sorumluluk ile sorumlular çevresi incelenmiştir. 
İkinci bölümde TTK m. 549-552 arasında ve m. 395/1, 395/2, 396 ile 393'te düzenlenen 
belgelerin ve beyanların kanuna aykırılığı, sermaye hakkında yanlış beyanlar ve ödeme 
yetersizliğinin bilinmesi, ayın ve işletmelere değer biçilmesinde yolsuzluk, şirketle işlem 
yapma yasağı, şirkete borçlanma yasağı, rekabet yasağı ile müzakereye katılma yasağı ayrı ayrı 
ele alınmıştır. 

Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise sorumluluk davasının hukuki niteliği ve şartları, 
tarafları, yaptırımları, görev, yetki ve yargılama gibi usul işlemleri incelenmiş ve sorumluluğu 
sona erdiren diğer hallerden ibra, sulh sözleşmesi, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerine 
değinilmiştir. 

TTK m. 195-206, 193, 338/2'de düzenlenen şirketler topluluğunda hakimiyetin hukuka 
aykırı kullanılması, yapı ve tür değişikliğine ilişkin işlemlerin hatalı yürütülmesi ve pay sahibi 
sayısının bire düşmesi durumunda gereken işlemlerin yapılmaması hallerindeki sorumluluk 
esasları çalışmanın dışında bırakılmıştır.

Abstract:
Members of the board of directors (BoD) in joint stock companies (JSC) and bord of managers (BoM) in limited liability companies (LLC) are both the representative and management body of the company. Responsibilities of the members of the BoD and BoM, who have two significant roles in the company organization for the continuity of the company, are directly proportional to their areas of authority. In case the members of the BoD and BoM breach of warranty in the law, the articles of association or the internal directive through their faults, a liability case may be filed against the responsible persons in order to compensate the damage. For this reason, those responsible, who may be faced with a liability case at any moment, should act within the regulations of the law as a prudent manager in accordance with the responsibility of attention and care.

The aim of this study is to examine in detail the legal responsibilities of the members of the BoD in the JSC and BoM in the LLC in terms of special liability situations regulated in the Turkish Commercial Code (TCC).

Members of the board of directors (BoD) in joint stock companies (JSC) and bord of 
managers (BoM) in limited liability companies (LLC) are both the representative and 
management body of the company. Responsibilities of the members of the BoD and BoM, who 
have two significant roles in the company organization for the continuity of the company, are 
directly proportional to their areas of authority. In case the members of the BoD and BoM 
breach of warranty in the law, the articles of association or the internal directive through their 
faults, a liability case may be filed against the responsible persons in order to compensate the 
damage. For this reason, those responsible, who may be faced with a liability case at any 
moment, should act within the regulations of the law as a prudent manager in accordance with 
the responsibility of attention and care. 
The aim of this study is to examine in detail the legal responsibilities of the members of 
the BoD in the JSC and BoM in the LLC in terms of special liability situations regulated in the 
Turkish Commercial Code (TCC).

In the first part of my study, the legal nature of the relationship between the members 
of the BoD, BoM and the company, the principles governing legal responsibility, the principle 
of differentiated succession and joint liability, the circle of several responsibilities and 
responsible persons are examined. 

In the second part, the illegality of the documents and declarations regulated in Articles 
549 - 561 of the TCC and Articles 395/1, 395/2, 396 and 393 false statements about capital and 
in ad equacy of payment, the valuation of the capital in kind and businesses corruption, 
prohibition of dealing with the company, prohibition of borrowing from the company, 
prohibition of competition and prohibition of participating in the negotiations are discussed 
individually 

In the third part of the study, the legal nature and conditions of the liability case, its 
parties, sanctions, procedural procedures such as duty, authority and judgment are examined 
and the other situations that end the liability, such as quittance, settlement agreement, 
foreclosure and statute of limitations are mentioned. 

It should be noted that, in the second part the illegal use of dominance in the group of 
companies regulated in articles 195-206, 193, 338/2 of the TCC, erroneous execution of 
transactions regarding change of structure and type and failure to take necessary actions in case 
the number of shareholders reduces to one liability principles are not included.