Eğitim, işsizlik ve enflasyonun gelir dağılımı adaletsizliğine etkisi: Türkiye için model analizi
The effects of education, unemployment and inflation on income distribution injustice model analysis for Turkey
Yazar: RUKİYE ÖZTÜRK İDİK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Gelir dağılımı eşitsizliği Dünya'da ve Türkiye'de önemli bir sorun halindedir.
Özellikle 20'nci yüzyılın sonlarına doğru küreselleşmenin ve serbest piyasanın etkisiyle
beraber bu eşitsizlik beraberinde birçok sorunu da getirmiştir. Bu sorunu belirleyen özellikle
makro ekonomik etmenleri göz önünde bulundurarak değerlendirmek gerekmektedir.
Bu çalışmada, eğitim, işsizlik ve enflasyonun gelir dağılımı üzerine etkisini 1980-
2020 yılları arasında Türkiye'ye ait veriler eşliğinde zaman serisi analizi yöntemi ile
incelenmiştir. Çalışmada öncelikle değişkenler belirlenmiştir. Değişkenlerin durağanlık
analizi ADF, PP ve KPSS birim kök testi yapılmış olup, aralarındaki ilişkiyi incelemek için
ARDL Sınır Testi yapılmıştır. Analizler sonucunda uzun dönem katsayılarının tahmininde
eğitim harcamalarını ifade eden LnEDU ve dış borcu ifade eden LnDEBT değişkenlerinden
gelir dağılımına doğru negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Uzun dönem eğitim harcamalarında
meydana gelecek %1'lik bir artışın gelir dağılımını %0.102 oranında azaltacağını ortaya
koymuştur. Uzun dönem dış borç stoklarında meydana gelecek %1'lik bir artışın gelir
dağılımını %0.113 oranında azaltacağını ortaya koymuştur. Kısa dönemde GSYİH, eğitim
harcamaları, enflasyon ve işsizlik gelir dağılımında olumlu bir etkiye sahiptir. Uzun
dönemde enflasyonu ifade eden DYY ve işsizlik GSYİH istatistiki olarak anlamlı
bulunmamıştır.

Abstract:
Inequality of income distribution is an important problem in the world and in Turkey.
Especially towards the end of the 20th century, with the effect of globalization and the free
market, this inequality has brought many problems with it. It is necessary to evaluate this
problem by considering the macro economic factors that determine it.
In this study, the effects of education, unemployment and inflation on income
distribution were examined by time series analysis method accompanied by data belonging
to Turkey between Dec. 1980-2020. First of all, variables were determined in the study. The
Decisiveness analysis of the variables was performed by ADF, PP and KPSS unit root tests
and ARDL Boundary Test was performed to examine the relationship between them. As a
result of the analyzes, a negative relationship was found between the LnEDU variables,
which express education expenditures, and the LnDEBT variables, which express external
debt, towards income distribution in the estimation of long-term coefficients. It has been
found that a 1% increase in long-term education expenditures will reduce the income
distribution by 0.102%. It has been revealed that a 1% increase in long-term external debt
stocks will reduce the income distribution by 0.113%. In the short term, GSYİH, education
expenditures, inflation and unemployment have a positive effect on income distribution.
DYY and unemployment GSYİH, which refers to inflation in the long term, were not found
to be statistically significant.