Samsun yöresi mandalarında sarcocystis türlerinin morfolojik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Determination of sarcocystis species in water buffaloes with morphologic and molecular methods in samsun province
Yazar: AHMET KADİR SAYILIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AÇICI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Mandalar = Buffaloes ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Morfoloji = Morphology ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi = Restriction fragment length polymorphisms ; Samsun = Samsun ; Sarcocystis = Sarcocystis

Özet:
Sarcocystis enfeksiyonuna neden olan Sarcocystis türleri, insan dahil evcil ve yabani hayvanlarda yaygın olarak bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Samsun yöresinde 2015-2016 yılları arasında mandalarda enfeksiyona neden olan Sarcocystis türlerinin makroskobik, mikroskobik ve moleküler yöntemlerle belirlenmesidir. Çalışmada, Samsun Bafra Mezbahasında kesimi yapılan ve rastgele seçilen 105 mandadan değişik kas dokusu (özefagus, kalp, dil ve interkostal kas) örnekleri alındı. Alınan örnekler tripsin sindirim yöntemi ile parçalanarak mikroskopta incelendi. Bu doku örneklerinden DNA ekstraksiyonları yapıldı, pozitif çıkan örneklerde Sarcocystis spp.'nin değişken 18S rRNA gen bölgesi PZR ile çoğaltıldı ve Dra1, Ssp1, Bsl1 ve Fok1 sindirim enzimleri kullanılarak yapılan PZR-RFLP ile türlerin tanısı konuldu. 
Çalışmada 19 (% 18) mandada Sarcocystis makrokisti saptandı. Toplamda 70 (% 70.47) mandanın Sarcocystis spp. ile enfekte olduğu belirlendi. Moleküler yöntemde dokulara göre enfeksiyon oranları sırayla özefagusta % 83.7, kalpte % 77 ve interkostal kaslarda % 66.2 olarak kaydedildi. Sarcocystis enfeksiyonu yönünden erkek ve dişiler arasında bir fark olmayıp, genç ve yaşlı hayvanlar arasında istatistiksel farklılık görüldü (P<0.05). Çalışmada PZR-RFLP ile Sarcocystis fusiformis, S. cruzi ve Sarcocystis spp. türleri tespit edildi. Türlere göre enfeksiyon prevalans oranları, S. cruzi % 50, S. fusiformis % 45.8 ve Sarcocystis spp. % 0.95 olarak saptandı. Çalışmada belirlenen türlerden S. fusiformis ve S. cruzi PZR-RFLP ile Türkiye'de mandalarda ilk kez rapor edilmektedir.
Sonuç olarak Sarcocystis türleri Samsun yöresinde mandalarda yaygın olarak bulunmuştur. Mandalarda saptanan türlerin epidemiyolojileri ile ilgili Türkiye'de daha geniş çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: Sarcocystis species are widespread among domestic and wild animals, and including humans. The aims of this study were to identify the occurrence of Sarcocystis infections in water buffaloes from Samsun by macroscopical, microscopical examinations and molecular techniques during the years 2015-2016. 
Material and Method: The samples of muscles from 105 water buffaloes at the slaughterhouse from Bafra were randomly taken and analyzed. For this purpose, the oesophagus, heart, tongue and intercostal muscles were chosen. The samples were examined by digestion method using Trypsin technique for detecting Sarcocystis parasite by light microscope. The DNA extractions were performed from tissue samples. The variable regions of the 18S rRNA gene product of Sarcocystis species were used for the PCR-RFLP analyses. The amplified PCR products were digested separately with four restriction enzymes (Dra1, Ssp1, Bsl1 and Fok1). 
Results: In this study, Sarcocystis macrocysts were found in 19 (18 %) of water buffaloes. The overall positive rate for Sarcocystis spp. in samples were found in 74 (70.47 %) of water buffaloes by using the PCR. Furthermore, Sarcocystis spp. DNA was detected from the oesophagus of 83.7 %, heart of 77 %, intercostal muscle of 66.2 % of the slaughtered animals. For Sarcocystis spp. infection, there was no significant difference (p>0.05) between male and female, but the differences in prevalence between the younger and older animals were significant (p<0.05). Three species namely, Sarcocystis fusiformis, S. cruzi and Sarcocystis spp. were detected by using the PCR-RFLP. In this study, the prevalence rate was 50 % for S. cruzi, 45.8 % for S. fusiformis and 0.95 % for Sarcocystis spp.
Conclusion: To our knowledge, this is the first record of the presence of S. fusiformis and S. cruzi by the PCR-RFLP in water buffalo in Turkey. In conclusion, Sarcocystis infection was shown to be common in water buffaloes in Samsun. Further water buffalo epidemiological surveys are required in Turkey to get a better understanding of the epidemiology of the Sarcocystis species.
Keywords: Bubalus bubalis; PCR; PCR-RFLP; Samsun; Sarcocystis; Turkey