Meme koruyucu cerrahi sonrası alan içinde alan yoğunluk ayarlı radyoterapi ve üç boyutlu konformal radyoterapi tedavi planlarının dozimetrik olarak değerlendirilmesi
Comparative dosimetric evaluation of field in field intensity modulated radiotherapy and three dimensional conformal radiotherapy tecniques in breast cancer radiotherapy after breast conserving surgery
Yazar: İREM KAPTAN
Danışman: PROF. DR. BAHAR DİRİCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Bu retrospektif çalışmada; meme koruyucu cerrahi sonrası radyoterapi kararı verilen sol meme kanserli 10 kadın hastanın üç boyutlu konformal ve alan içinde alan yoğunluk ayarlı radyoterapi teknikleri kullanılarak oluşturulan tedavi planlarının hedef hacim, riskli organ dozları, konformite ve homojenite indeksleri ile cilt dozları üzerindeki etkilerinin bu iki tekniğin etkinlik üstünlüğü açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Ekim 2020 -  Kasım 2020 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı'nda meme koruyucu cerrahi sonrası radyoterapi uygulanmış 10 kadın hastanın tedavi planları değerlendirilerek gerçekleştirilmiştir. Her hasta için üç boyutlu konformal radyoterapi ve alan içinde alan yoğunluk ayarlı radyoterapi teknikleri kullanılarak iki ayrı plan oluşturulmuştur. Hedef hacim ve riskli organların aldıkları dozlar, tedavilerin doz hacim histogramlarından elde edilmiştir. Cildin aldığı dozlar tedavi planlama sisteminden alınmıştır.
Bulgular: Yapılan çalışmada; meme koruyucu cerrahi geçirmiş hastaların konturlanmış meme hacimlerinin aldığı dozlar ve kalbin aldığı maksimum dozlar karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0,05). Riskli organlar olan sol akciğer, sağ akciğer ve karşı memenin tedavi sonrası aldıkları dozlar iki teknik için ayrı ayrı değerlendirilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmamıştır (p>0.05). Doz homojenitesi arasındaki fark iki teknik için istatistiksel olarak anlamlıyken (p<0,001), konformite indeksleri arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p<0,063). Cilt dozları için karşılaştırılan teknikler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Çalışma sonucunda; hedef hacmin doz homojenitesinin alan içinde alan radyoterapi tekniğinde, üç boyutlu konformal radyoterapi tekniğine göre daha üstün olduğu bulunmuştur. Tedavi alanı dışında kalan riskli organlar; kalp, sol akciğer, sağ akciğer ve karşı memenin almış oldukları maksimum dozlar, alan içinde alan (field-in-field) yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniği ile belirgin şekilde azalmıştır. Ayrıca cilt yüzeyi ve cildin 0,5 cm altında alınmış olan dozlar değerlendirilerek alan içinde alan yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniği ile ciltte daha az doz alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: In this retrospective study, radiotherapy treatment plans using Three Dimensional Conformal (3D) and Field in Field Intensity Modulated (IMRT) techniques of 10 female left breast cancer patients undergoing Breast Conserving Surgery were studied to compare their effectivity on the basis of target volume, organ at risk doses, conformity and homogeneity indices and skin doses.
Material and method: The study was done by evaluating radiotherapy treatment plans obtained for 10 female patients who had undergone radiotherapy at Gulhane Training and Research Hospital Radiation Oncology Department between October 2020 and November 2020. For each patient, the plans were done by using both three dimensional conformal radiotherapy and field in field intensity modulated radiotherapy techniques. Target volume and OAR doses were obtained from the dose volume histograms of the treatments whereas skin doses were obtained from treatment planning system. 
Results: In this study, the given doses on target volume and the maximum heart doses obtained by two different radiotherapy techniques of 3-D Conformal and Field-in-Field IMRT were compared and found to be significant statistically (p<0,05). For both techniques after completion of the treatment, the given doses on risky organs such as left lung, right lung and the contralateral breast were evaluated and statistically significant differences could not be obtained (p> 0,05). Although dose homogeneity index values were statistically significant (p<0,01), there wasn't statistically significant difference between conformity and homogeneity indices (p<0,063), whereas skin doses haven't revealed statistical significance for both techniques (p>0,05).
Conclusion: In conclusion target volume dose homogeneity in field in field technique was found to be superior than three dimensional conformal technique. Although organ at risk of heart, left lung, right lung and contralateral breast outside the treatment field received significantly less maximum doses by field in field intensity modulated technique. Nevertheless, the doses received by skin surface and 0,5 cm subcutaneal field revealed to receive less radiation dose by field in field intensity modulated technique.