Keçiborlu kükürt fabrikası flotasyon atıklarının kireçli toprak ve ahır gübresi kullanarak fitoremediasyon tekniği ile ıslah edilmesi
Amendment with phytoremediation of the flotation wastes from  
Keçiborlu sulphur factory using calcareous soil and farmyard manure
Yazar: HÜSEYİN KALKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu  çalı

mada;  Keçiborlu  kükürt  fabrikası  etrafında  terk  edi
lmi

  durumda  bulunan 
flotasyon  atık  alanlarının  iyile

tirici  materyaller  kullanılarak  yeniden  bitkilendir
ilmesi 
amaçlanmı

tır. Bu amaçla flotasyon atı
ğ
ına ıslah amaçlı kireçli toprak (% 10-20-30-40) 
ve ahır gübresi (% 4-8) uygulandıktan sonra yüksek 
otlak ayrı
ğ
ı (
Agropyron elongatum
) 
ve  kamı

sı  yumak  (
Festuca  arundinacea
)  çim  çe

itleri  yeti

tirilmi

tir.  Saksı  denemesi 
tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü 
olarak kurulmu

tur. 3 aylık deneme 
süresi  sonunda  alınan  bitki  ve  ortam  örneklerinde  a
zot,  fosfor,  potasyum,  kalsiyum, 
magnezyum,  sodyum,  demir,  çinko,  mangan,  bakır,  kob
alt,  nikel,  krom,  kur

un  ve 
kadmiyum analizleri yapılmı

tır. 
    Ara

tırma  sonucunda;  flotasyon  atı
ğ
ına  de
ğ
i

en  düzeylerde  kireçli  toprak  ve  ahır 
gübresi uygulanarak olu

turulan yeti

tirme ortamlarının ve çim bitkilerinin azot, fosfor
, 
potasyum,  kalsiyum,  magnezyum,  sodyum,  demir,  çinko
,  mangan,  bakır,  kobalt,  nikel, 
krom, kur

un ve kadmiyum içeri
ğ
i üzerine uygulamaların etkilerinin istatistiksel o
larak 
önemli düzeylerde (P<0.001) oldu
ğ
u tespit edilmi

tir. 
    Deneme  sonunda  yapılan  ortam  analizlerine  göre 
kireçli  toprak  ve  ahır  gübresi 
uygulamaları  flotasyon  atı
ğ
ının  pH'sını  artırmı

, EC'sini  ise  dü

ürmü

tür.  Ahır  gübreli 
uygulamalarda  ahır  gübresi  ilave  edilmeyenlere  göre
  daha  yüksek  N,  P,  K,  Mg  ve  Mn 
içerikleri  tespit  edilmi

tir.  En  yüksek  kireçli  toprak  uygulaması  (%  40)  son
ucunda  ise 
ortamların  Ca  içeri
ğ
i  en  yüksek  de
ğ
erlere  ula

mı

tır.  Uygulamalar  sonunda  ortamların 
Zn,  Cu,  Ni,  Cr,  Pb  ve  Cd  içerikleri  izin  verilen  sı
nır  de
ğ
erleri  arasında  oldu
ğ
u  için 
ii 
herhangi  bir  toksisite  riski  içermemektedir.  Flotas
yon  atı
ğ
ına  özellikle  kireçli  toprak 
ilavesi sonrasında Fe içeri
ğ
i önemli dü

ü

ler göstermi

tir. 
    Flotasyon  atı
ğ
ına  artan  oranlarda  kireçli  toprak  ve  ahır  gübresi 
ilaveleri,  yeti

tirilen 
çim  bitkilerinin  kuru  madde  verimini  artırmı

tır.  Bitki  analiz  sonuçlarına  göre;  her  iki 
çim bitkisinin N, P, K, Ca, Mg, Mn ve Fe içerikleri
nin yeterli ve yüksek; Ni, Cr, ve Cd 
içeriklerinin  ise  ortamda  az  miktarda  bulunmalarına
  ra
ğ
men  bitki  bünyesinde  toksisite 
yapacak  düzeylerde  oldu
ğ
u  belirlenmi

tir.  Kireçli  toprak  ve  ahır  gübresi  ilaveleri  oranı
yüksek tutulunca bitkilerin Pb ve Ni içeriklerinin 
azaldı
ğ
ı tespit edilmi

tir. 
ANAHTAR  KEL
Đ
MELER:  Flotasyon  atı
ğ
ı,  kireçli  toprak,  ahır  gübresi,  yüksek  otlak 
ayrı
ğ
ı
  (Agropyron  elongatum)
,  kamı

sı  yumak  (
Festuca 
arundinacea)
, fitoremediasyon, a
ğ
ır metal, maden atıkları

Abstract: