NCI-H1975 (p53-Mutant) ve A549 (p53-Vahşi Tip) küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC) hücrelerinde, PRİMA-1met ve etoposide kombinasyonunun sitotoksik etkisinin araştırılması
Cytotoxicity effects Of combination Of PRIMA-1met and etoposide on non-small cell lung cancer (NSCLC) cell lines A549 (Wild Type-p53) and NCI-H1975 (Mutant-p53)
Yazar: FATMA T. KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLÜFER İMİR
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Kanser her yıl artan vakalarla oldukça yaygın bir hastalıktır. Mevcut kemoterapi tedavisinde artan başarı oranıyla çok sayıda kanser tedavisinde ilerleme kaydedilmesine rağmen kemoterapi ile ilişkili yan etkiler ve kemoterapötik ilaca karşı oluşan direnç kemoterapiye alternatif yeni tedavilerin araştırılması için yenilik ihtiyacını ortaya koymuştur.  Bu nedenle, kemoterapi farklı kanser tedavileri ile kombine edilmektedir. Ayrıca, kişiye ve tümöre özel ilaç hedefleme terapileri, apoptozis yolağını hedeflemesi nedeniyle birçok potansiyel alternatif tedaviler arasından tercih edilmektedir.
Tümör baskılayıcı protein, p53, hücre döngüsünün ve apoptozun kontrolüne ve hücre genomik bütünlüğünün düzenlenmesine katılan bir transkripsiyon faktörüdür. P53 proteini, mutasyona uğramış ya da hasar gören DNA'ların bölünmesini engelleyerek tümörlerin gelişimini önlemeye yardımcı olur. P53, hücre bölünmesini düzenleme ve tümör oluşumunu önleme açısından çok önemli olduğu için genomun gardiyanı olarak adlandırılır ve solid tümörlerde en sık mutasyona uğrayan tümör baskılayıcı proteindir. Mutant-p53 geç dönem malignite ve ilaç direnci ile yüksek derecede ilişkili olduğundan yeni kanser tedavilerinin geliştirilmesinde potansiyel bir hedef olarak görülmüştür. Bu sebeple mutant-p53'ün farmakolojik olarak reaktivasyonu, gelişen kanser tedavileri için umut verici bir strateji olarak ortaya çıkmıştır. PRİMA-1met'in, vahşi tip (wild type) fonksiyonların mutant p53'e geri kazandırılmasında klinik kullanım için en umut verici ilaçlardan biri olarak tanımlanmıştır. 
Bugüne kadar yapılan kombinasyon terapisi çalışmalarında, kemoterapötik ilaçlarla mutant-p53 seviyelerinin indüksiyonunun, tümör hücrelerinin PRİMA-1met'e duyarlılığını artırması olasılığını göstermiştir. Dolayısıyla, PRİMA-1met'in hali hazırda kullanılan kemoterapötik ilaçlarla kombinasyonu, mutant p53 taşıyan tümörlerin tedavisi için yeni ve daha etkili bir terapötik stratejiyi temsil edebilir. 
Literatürden elde edilen tüm bu bilgilere dayanarak, bu tez çalışmasında, TP53 mutasyonları taşıyan NCI-H1975 (p53-mutant)  ve TP53 mutasyonu taşımayan A549 (p53-vahşi tip) insan NSCLC (Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri) hücre hatlarında, antineoplastik bir ilaç olan Etoposide ile birlikte, NSCLC'de henüz klinik çalışmaları bulunmayan PRİMA-1met'in antikanser etkisinin in-vitro olarak araştırılması hedeflenmiştir. Bunun için öncelikle PRİMA-1met ve Etoposide'nin tek başlarına sitotoksik etkisi değerlendirildi. Ardından, Etoposide'nin 24. saatte etkin olan dozlarından 20 ve 40 µM'lık dozları seçilerek PRİMA-1met dozları ile kombinasyonun sitotoksik etkileri değerlendirildi. A549 ve NCI-H1975 hücrelerinde Etoposide uygulamasının PRİMA-1met etkinliğini artırdığı gözlenmiştir.
Bu bağlamda bu tez çalışması, PRİMA-1met'in diğer kanser türlerinde antineoplastik ajanlarla yapılan kombine çalışmalarını desteklemiş ve NSCLC'de Etoposide ile kombine tedavinin alterantif bir tedavi seçeneği olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Cancer is a common disease with increasing cases each year. Although progression has been made in many cancer treatments with an increasing success rate in the current chemotherapy treatment, the side effects associated with chemotherapy and resistance to the chemotherapeutic drug have demonstrated the need for novelty to investigate new treatments alternative to chemotherapy. Therefore, chemotherapy is combined with different cancer treatments. In addition, individual and tumor specific drug targeting therapies are preferred among many potential alternative therapies because they target the pathway of apoptosis.
The tumor suppressor protein, p53, is a transcription factor involved in controlling cell cycle and apoptosis and regulating cell genomic integrity. P53 protein helps prevent the development of tumors by preventing the division of mutated or damaged DNA. P53 is called the guardian of the genome because it is crucial for regulating cell division and preventing tumor formation, and is the most frequently mutated tumor suppressor protein in solid tumors. Since mutant p53 is highly associated with late-stage malignancy and drug resistance, it has been considered a potential target for the development of new cancer therapies. Therefore, pharmacological reactivation of mutant-p53 has emerged as a promising strategy for developing cancer therapies. PRIMA-1met has been described as one of the most promising drugs for clinical use in restoring wild type functions to mutant p53.
In combination therapy studies to date, induction of mutant-p53 levels with chemotherapeutic drugs has shown the possibility of increasing the sensitivity of tumor cells to PRIMA-1met. Thus, the combination of PRIMA-1met with currently used chemotherapeutic drugs may represent a new and more effective therapeutic strategy for the treatment of mutant p53-carrying tumors. 
Based on all the information obtained from the literature, in this thesis, it was aimed to investigate the anticancer effect of PRIMA-1met with Etoposide, a chemotherapeutic drug, in NCI-H1975 (p53-mutant) and A549 (p53-wild type) human NSCLC (Non-Small Cell Lung Cancer) cell lines. 
Firstly, the cytotoxic effect of PRIMA-1met and Etoposide alone was evaluated. Subsequently, doses of 20 and 40 µM were selected from the effective doses of Etoposide at 24 h and the cytotoxic effects of their combination with Prima-1met doses were evaluated. It was observed that treatment of etoposide increased the efficacy of PRIMA-1met in A549 and NCI-H1975 cells.
In this context, this thesis study supported the combined studies of PRIMA-1met in the other types of cancer with antineoplastic agents and showed that combined treatment with Etoposide in NSCLC may be an alternative treatment option.