Çalışanların bilgi güvenliği önlemlerine dair tutumlarının incelenmesi: Zonguldak ili örneği
Examining the attitudes of employees on information security measures: The case of Zonguldak
Yazar: NURGÜL ECEK
Danışman: PROF. DR. AHMET FERDA ÇAKMAK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi güvenliği = Information security ; Koruyucu önlemler = Protective measures ; Planlı Davranış Kuramı = Theory of Planned Behavior ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Zonguldak = Zonguldak ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Hayatın her alanında bilgi teknolojilerine duyulan bağımlılığın artması, bilgi güvenliği konusunu artan bir endişe kaynağı haline getirmiştir. Çalışma hayatında kurum ve kuruluşlar bilgi güvenliğini sağlamak için güvenlik teknolojilerini sürekli iyileştirerek teknik açıklarını azaltmaya çalışırken bilgi güvenliğine yönelik tehditler de hedef, etki alanı ve kullanılan teknikler açısından sürekli gelişerek insan unsuruna odaklanmaya başlamıştır. Çalışanların kurum ve kuruluşlarda sosyal mühendislik ve dikkatsiz kullanıcı davranışları nedeni ile en önemli güvenlik tehditlerinden sorumlu olduğuna dair birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada çalışanların bilgi güvenliği önlemlerine dair tutumları Planlı Davranış Teorisi (PDT) ve Teknoloji Kabul Modeli (TKM) ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Zonguldak ilinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarında görevli çalışanlara anket uygulanarak bilgi güvenliği farkındalığı, algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, öznel norm, algılanan davranışsal kontrol ve bilgi güvenliği önlemlerine dair tutum değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmaya 1490 kişi kolayda örnekleme yöntemi ile dahil edilmiş olup elde edilen veriler SPSS ve SmartPLS paket programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Ampirik çalışma sonucunda çalışanların bilgi güvenliği önlemlerine dair tutumlarını anlama ve açıklamada faydalı bir teorik model olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, algılanan faydanın tutum üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Teorik öngörüye uygun olarak, algılanan kullanım kolaylığının algılanan fayda üzerinde, öznel normun algılanan davranışsal kontrol üzerinde istatistiksel olarak doğrudan anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca bilgi güvenliği önlemlerine dair farkındalığın bazı alt boyutlarının tutum üzerinde kısmen anlamlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The increase in the dependence on information Technologies in all areas of life has made the issue of information security an increasing concern. In business life, while institutions and organizations try to reduce technical gaps by constantly improving security Technologies to ensure information security, threats to information security have started to focus on the human element by constantly developing in terms of target, domain and techniques. There are many studies that show that employees are responsible fort he most important security threats in instutions and organizations due to social engineering and careless user behavior. In this study, the attitudes of employees towards information security measures have been tried to be explained by Planned Behavior Theory (PBT) and Technology Acceptance Model (TAM). Fort his purpose, the relationships between information security awareness, perceived usefulness, perceived ease of use, subjective norms, perceived behavioral control and attitude variables regarding information security measures were examined by applying a questionnaire to the employees working in public institutions and organizations operating in Zonguldak. 1490 people were included in the study by convenience sampling method and the data obtained were analyzed through SPSS and SmartPLS package programs. As a result of our empirical study, it has been concluded that it is a useful theoretical model in understanding and explaining the attitudes of employees towards information security measures. The results have shown that perceived uselfulness have a statistically significant effect on attitude. In accordance with theoretical prediction, it has been perceived ease of use has a significant direct effect on perceived usefulness, and subjective norm has a significant direct effect on perceived behavioral control. In addition, it was concluded that some sub-dimensions of awareness about information security measures had a partially significant effect on attitude.