Feldispat cevherinden spiral zenginleştirici ile mikanın uzaklaştırılması
Removal of mica from felspar ore by spiral concentrator
Yazar: MURAT KADEMLİ
Danışman: DOÇ.DR. ÖZCAN GÜLSOY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
FELDİSPAT CEVHERİNDEN SPİRAL ZENGİNLEŞTİRİCİ İLE MİKANIN UZAKLAŞTIRILMASI Murat Kademli OZ Cam ve seramik endüstrilerinde feldispat gibi hammaddelerin demir içerikleri çok önemli ve bu endüstrilerde Fe203 içeriğinin 0,1 'den düşük değerlerde olması gerekmektedir. Bu tip hammaddelerde demir kaynağı genellikle mika mineralleridir. Bu yüzden endüstriye kaliteli hammadde sağlayabilmek için mika minerallerinin ayrılması zorunludur. Genel olarak flotasyon ve manyetik ayırma, mikanın ayrılmasında kullanılan ana yöntemlerdir. Ancak, yerçekimi ile ayırmanın işlem kolaylığı, çevresel zararlarının az olması ve düşük işlem maliyeti gibi avantajlarından dolayı, mikanın ayrımında bu yöntemlere alternatif olabilir. Diğer yandan, yerçekimi ile zenginleştirme yaş ayrım yöntemi olduğu için, bu tip hammaddelerde ki renk veren diğer safsızlık olan Ti02'in flotasyonundan önce, kolaylıkla flotasyon akım şemasına adapte edilebilir. Bu şekilde, ikinci flotasyon aşamasının kaldırılması sağlanabilir. Bu çalışmada, mika mineralinin feldispat cevherlerinden yerçekimi zenginleştirme yöntemi ile, özellikle spiral zenginleştirici kullanılarak uzaklaştırılmasının uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla, yapılan ön deneylerde spiral zenginleştirici ve sallantılı masa yöntemleri denemiştir. Bu deneylerin sonucunda, mika minerallerinin ayrımında spiral zenginleştiricinin, sallantılı masaya göre daha etkin olduğu gözlenmiştir. Çünkü, spiral zenginleştiricide şekil faktörü, özgül ağırlık farklarından daha etkili olmaktadır. Bu sebeple, bu çalışmanın amacı spiral zenginleştiricinin işlem değişkenlerinin mikanın ayrım verimi üzerine etkisi ve spiral kullanılarak mika ayrımında en iyi test koşullarının belirlenmesi üzerine odaklanmıştır. Bu çalışmada, besleme tane boyu, bölücü bıçak aralığı, % katı içeriği ve akış hızının spiral zenginleştiricide ki ayrım verimine etkisi araştırılmıştır. Her testten bir birincil birde ikincil konsantre elde edilmiş ve her numunenin Fe2O3 içeriği kimyasal analiz yapılarak tespit edilmiştir. Sonuçlar mika ayrım verimini en fazla etkileyen işlem değişkeninin tane boyu olduğunu göstermiştir, iri tane boylarında (-600um) yüksek serbestleşme elde edilmesine rağmen, mika minerallerinin ince, pulumsu yapısı ortaya çıkmadığından dolayı seçici bir ayrım mümkün olamamıştır. Ancak, ince tane boylarında (-300 um) mika minerallerinin ince, pulumsu yapısı ortaya çıkmakta ve böylece ayrım sağlanabilmektedir. Diğer işlem değişkenlerinin ayrım verimi üzerinde tane boyu kadar etkili olmadığı belirlenmiştir. Bu çalışmalarda, % 0,7 Fe203 tenörü olan beslemeden % 0,07 Fe2Û3 tenörü, % 93,19 uzaklaştırma verimi % 70,74 ağırlık verimi olan konsantre elde etmek mümkün olmuştur. Sonuç olarak, spiral zenginleştiricinin feldispatlardan, mika ayrımı için uygun bir ekipman olduğu ve cam sanayi için kaliteli hammadde üretmek veya feldispat flotasyon tesislerinde flotasyon aşamalarını azaltmak için kullanılabileceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Feldispat, Mika, Spiral Zenginleştirici, Yerçekimi ile Zenginleştirme Danışman: Doç. Dr. Özcan Y. GÜLSOY, Hacettepe Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Cevher Hazırlama Anabilim Dalı ıı

Abstract:
due to absence of flaky shape particles, a degree of high liberation was obtained in coarse size fraction (-600 jj.m). But, in fine sizes (-300 jam) since the mica particles was divided to flakes the separation could be achieved in the spiral concentrator. The other parameters studied were not as effective as particle size on the separation efficiency. The results showed that, it was possible to obtain a concentrate with 0.07 % Fe203 grade with a recovery of 93,19 % and 70,74 % concentrate weight to feed weight from a feed containing 0.7% Fe203. Finally it was concluded that spiral concentrator is a suitable separator for separation of minerals from feldspars mica separation. And it is possible to produce a quality raw material for glass industry or to reduce the number of flotation stages by using spiral concentrator in a feldspar flotation plant. Keywords : Feldspar, Mica, Spiral Concentrator, Gravity Concentration Advisor : Assoc Prof. Özcan Y. GÜLSOY, Hacettepe University, Mining Engineering Department, Mineral Processing Section IVdue to absence of flaky shape particles, a degree of high liberation was obtained in coarse size fraction (-600 jj.m). But, in fine sizes (-300 jam) since the mica particles was divided to flakes the separation could be achieved in the spiral concentrator. The other parameters studied were not as effective as particle size on the separation efficiency. The results showed that, it was possible to obtain a concentrate with 0.07 % Fe203 grade with a recovery of 93,19 % and 70,74 % concentrate weight to feed weight from a feed containing 0.7% Fe203. Finally it was concluded that spiral concentrator is a suitable separator for separation of minerals from feldspars mica separation. And it is possible to produce a quality raw material for glass industry or to reduce the number of flotation stages by using spiral concentrator in a feldspar flotation plant. Keywords : Feldspar, Mica, Spiral Concentrator, Gravity Concentration Advisor : Assoc Prof. Özcan Y. GÜLSOY, Hacettepe University, Mining Engineering Department, Mineral Processing Section IV