Tekerlekli sandalye basketbolda fiziksel ve sportif performansın lig düzeyine göre incelenmesi
Physical and sportive performances of wheelchair basketball players according to league level
Yazar: EMEK GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜCEL MAKARACI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Sınıflandırma = Classification ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı, tekerlekli sandalye basketbol (TSB) oyuncularında fiziksel özellik ve saha testi performanslarını, yarışma düzeyi ve fonksiyonel sınıflandırma (FS) puanına göre değerlendirmektir. Çalışmanın ikincil amacı; fiziksel özellikler ve FS puanı ile saha testi performansları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmaya yetmiş beş (70 erkek- 5 kadın) profesyonel TSB sporcusu katıldı. Katılımcılar yarışma düzeyine göre elit (Türkiye TSB Süper Lig ve 1 Lig) ve sub-elit (Türkiye TSB 2. ve 3. Lig) iki kategoriye ayrıldı. Katılımcılar ayrıca IWBF kurallarına göre Kategori A (1,0-2,5 puan arası) ve Kategori B (3,0-4,5 puan arası) olmak üzere iki fonksiyonel kategoriye ayrıldı. Katılımcılara farklı seanslarda olmak üzere antropometrik ölçümler, el kavrama kuvveti ve saha testleri uygulandı. Saha testleri olarak 20 metre sprint, topsuz slalom, toplu slalom, şut, turnike, pas isabeti ve mekik koşu testleri kullanıldı. İstatistiki analizlerde grup farklılıkları için Independent Sample t test; ilişkiler için Pearson's korelasyon analizler kullanıldı. TSB sporcularının yarışma düzeyi ve fonksiyonel sınıflandırma kategorilerine göre el kavrama kuvveti ve saha testi performansları incelendiğinde istatistiksel farklılık olduğu tespit edildi (P<0,05). Oturma yüksekliği ve FS puanının, saha testi performanslarını en iyi ifade eden belirteçler olduğu belirlendi. TSB'de birçok harekette el bileği yoğun olarak kullanıldığından, TSB sporcularında kavrama kuvveti gibi ortak bir ölçümün performans kriteri olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, özellikle üst ekstremiteye tabanlı ölçümlerin TSB'ye özgü sportif performansı belirlemek için yararlı veriler üretebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The primary purpose of the present study is to evaluate the physical characteristics and field test performances of wheelchair basketball (WB) players according to the competitive level and functional classification (FC) score. The secondary purpose of the study is to examine the relationship between physical characteristics and FC score and field test performances. Seventy-five (70 males- 5 females) professional WB athletes took part in this study. The athletes were divided into two competitive-level: Elite (Super and First League) - Sub-elite (Second and Third League) and two functional categories: Category A (classes from 1.0 to 2.5) - Category B (classes from 3.0 to 4.5). Players underwent anthropometric measurements, bilateral grip strength, and field tests in separate sessions. Field tests were assessed by 20-meter sprint, slalom without the ball, slalom with the ball, zone shot, lay up, passing accuracy, and shuttle run test. Independent Sample t-test was used to assess group differences, while Pearson's correlations were used for relationships in the data analysis. Statistical differences were observed in the bilateral grip strength and field test performances of WB athletes according to the competitive level and FC categories (P<0.05). The sitting height and FC score were found to be the indicators that best expressed the field test performances. Since the hand wrist area is intensively used in many movements in WB, a common measurement such as grip strength should be evaluated as a performance criterion in WB athletes. Additionally, especially upper extremity-specific measurements may produce useful data to determine WB-specific performance.