Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin damgalama ve psikolojik iyi olma açısından incelenmesi
Examination of university students' cognitive resilience levels in terms of stigma and psychological well-being
Yazar: İCLAL BASUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METEHAN ÇELİK
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Damgalama = Stigmatization ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
İnsanoğlu varlığından bu yana hem küçük hem de büyük çaptaki değişikliklerle karşılaşmakta ve bunlarla başa çıkarak hayatını devam ettirmeye çalışmaktadır. Günümüzdeki hızlı değişiklikler başa çıkma gereksinimini artırmakta; bireyler kontrol altına alamadıkları dış koşulların baskısı altında kalmaktadır. Bu baskıdan kurtulmak ve hayatını sürdürmek için uyum sağlamanın bir yolunu bulmaya çalışan insan, en etkili yol olarak "esneklik" olgusunu bulmuştur. Esneklik şartlar dahilinde değişiklikle başa çıkma yeteneğidir ve insanların değişimle başa çıkmasında kilit rol oynamaktadır.

Üniversite dönemi, genç yetişkinliğe doğru ilk adımın atıldığı ve ergenlikten çıkmak üzere olan gençlerin çeşitli yeni tecrübeler deneyimledikleri bir dönemi oluşturmaktadır. Bu dönemde üniversite ile birlikte yeni sosyal ve akademik ortama adapte olma, çeşitli kariyer imkanlarını araştırma, karşı cinsle ve arkadaşlarla ilişkilerini sorgulama, sosyal özgürlükler içerisinde bağımsız olma ve akademik beklentileri karşılama gibi birçok konu gündemi oluşturmaktadır. Bu nedenle problemlerle başa çıkmada önemli görülen bilişsel esnekliğin üniversite öğrencilerinde değerlendirilmesi ve damgalama ile psikolojik iyi olmaya etkisinin belirlenmesi oldukça önemlidir.

Bu araştırma Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümü 128 kadın ve 50 erkek öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı ise öğrencilerin bilişsel esneklik düzeylerinin damgalama ve psikolojik iyi olma açısından incelenmesidir.

Çalışma kapsamında uygulanan anketlerden elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Buna göre Bilişsel Esneklik Ölçeğinin Psikolojik İyi Olma Ölçeği geneli ile negatif yönlü anlamlı ilişkisi bulunmaktadır. Damgalama Ölçeğinin ise Psikolojik İyi Olma Ölçeği alt boyutlarından çevresel hakimiyet düzeyi ile negatif yönlü, bireysel gelişim düzeyinde pozitif yönlü, anlamlı ilişkisi bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Bilişsel esneklik, damgalama, psikolojik iyi olma ve sosyodemografik değişkenler

Abstract:
Since its existence, human beings have been experiencing changes of both small and large scale and are trying to continue their lives by dealing with them. Today's rapid changes increase the need for coping; individuals are under pressure from external conditions they cannot control. Trying to find a way to adapt to get rid of this pressure and sustain life, he found the phenomenon of "resilience" to be the most effective extinction. Flexibility is the ability to deal with change in circumstances and plays a key role in people coping with change.

The University period is a period in which the first step towards young adulthood is taken and young people who are about to come out of puberty experience a variety of new experiences. In this period, many issues such as adapting to the new social and academic environment with the University, researching various career opportunities, questioning the relations with the opposite sex and friends, being independent within social freedoms and meeting academic expectations form the agenda. Therefore, it is very important to evaluate the cognitive flexibility seen as important in dealing with problems in university students and to determine the effect of stigma on psychological well-being.

This research was conducted with 128 female and 50 male students in the guidance and psychological counseling department of Çukurova University Faculty of Education. The aim of this study is to examine the students ' cognitive resilience levels in terms of stigma and psychological well-being.

The data obtained from the surveys conducted within the scope of the study were analyzed with the SPSS 22.0 program. Accordingly, the cognitive resilience scale has a negative meaningful relationship with the psychological well-being scale. The stigma scale, on the other hand, has a negative, positive and meaningful relationship with the lower dimensions of the psychological well-being scale at the level of environmental dominance and at the level of individual development.

Keywords: Cognitive flexibility, stigma, psychological well-being and sociodemographic variables