Türkiye'de kooperatif okulların ekosistemi
Ecosystems of cooperative education in Turkey
Yazar: BERİVAN VARGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ATA ÖZDEMİRCİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Toplumsal Projeler Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alternatif eğitim = Alternative education ; Eğitim kooperatifleri = Education cooperative ; Kooperatif okullar = Cooperative school ; Kooperatifler = Cooperatives

Özet:
Bu çalışma Türkiye'de ebeveyn işbirliğinin sahibi olduğu kooperatif okullarının yönetim ve organizasyon yapısı, finansal sürdürülebilirliği, kuruluş ve yönetimdeki işleyiş deneyimlerinin nasıl gerçekleştiği, kooperatif okullarının paydaşlar tarafından nasıl algılandığı, inovasyon ve motivasyonlarını araştırmaya odaklanmıştır. Bu çalışma için seçilen kooperatif okullar; Renkli Orman Ana Okulu ve İlkokulu (İzmir), Koşan Kaplumbağa Anaokulu (İstanbul), Meraklı Kedi İlk Okulu (Ankara), Her Çocuk Bir Evren Yuva (İstanbul) okullarıdır. Bu çalışma için araştırmaya dahil edilen diğer okullar ise; ebeveyn işbirlikçi, kooperatif bir yapı ile kurulan ancak tüzel kişiliğini dernek üzerine kurmuş olan İmece Çocuk Bahçesi (Bodrum) ve Küçük Kara Balıklar Anaokulu (İstanbul) okullarıdır. Okulların misyonu ticari çıkardan uzak durmak ve ebeveyn işbirlikçi yapıda olmaktır.
Bu çalışma açıklayıcı nitel durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Veriler öğretmenlerle görüşmeler, yöneticiler ile görüşmeler, okulların gözlemlenmesi ve mevcut belgelerle toplanmıştır. Veriler tümevarım içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir.
Bulgular; aynı kurumsal alanda faaliyet gösteren bu kooperatif okullarının birbirlerini gözlemledikleri, benzer yapıları ve yönetim organizasyonları ürettikleri söylenebilmektedir.
Kooperatif okulların temel özelliklerinin ebeveyn işbirliği, topluluk duygusu, alternatif eğitim ve ekolojik perspektif temaları olduğu saptanmıştır. Okulların özgün örgüt kültürleri olduğu, hiyerarşik değil yatay ilişkiler kurdukları ve demokrasiye önem verdikleri, ortak karar aldıkları, okulun işlerini ebeveynlerin katılımı ile oluşturulan komisyonların yürüttüğü, şiddetsiz iletişim dilini kullanmaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Özgün finansmanları olduğu tespit edilen okullar, sürdürülebilirliklerini ebeveynlerin maddi katkısı ve kaynak geliştirme yöntemleri ile sağladıkları tespit edilmiş olup büyüme hedefleri olduğu gözlemlenmiştir. Paydaşların kooperatif okulu tercih etme nedenleri; çocukları olması, alternatif eğitim yöntemlerin uygulanması ve okulun kar amacı gütmüyor olması olarak saptanmıştır. Okullarda, eğitimcilerin özerk olması isteğine rastlanmıştır. Zorluklar; akademik kaygı, kuruluş zorlukları, örnek rol model bir kooperatif okulun olmaması olarak tespit edilmiş olup deneyimlerden yola çıkılarak üretilen çözüm önerileri saptanmıştır.

Abstract:
This study focuses on research of innovation and motivation in Turkey how management and organizational structure, financial sustainability, the realization of the establishment and management administrative experience of the cooperative schools, which is owned by the parent cooperative, and how it is perceived by stakeholders cooperative school in Turkey. The cooperative schools preferred for his study; Renkli Orman Ana Okulu ve İlkokulu (İzmir), Koşan Kaplumbağa Anaokulu (İstanbul), Meraklı Kedi İlk Okulu (Ankara), Her Çocuk Bir Evren Yuva (İstanbul). The other schools which are included for this study; Imece Children's Garden (Bodrum) and Küçük Kara Balıklar Kindergarten (Istanbul) schools which are established with a cooperative structure in cooperation with parents, but have established their legal personality on the association.
This study is designed as a descriptive qualitative case study. Data were collected through interviews with teachers and administrators, observation of schools and available documents. The data were analyzed using the inductive content analysis method.
Results are as follows; it can be said that these cooperative schools operating in the same institutional area observe each other and produce similar structures and management organizations. It has been determined that the main characteristics of cooperative schools are parental cooperation, sense of community, alternative education and ecological perspective. It has been also determined that schools have distinctive organizational cultures, establish horizontal relationships rather than hierarchical ones and attach importance to democracy, make joint
decisions, work in the school by commissions formed with the participation of parents, and try to use non-violent communication language. It is determined that schools, which have unique financing, are maintaining their sustainability with the parents' financial contribution and resource development methods, and it is observed that they have growth targets. The reasons of stakeholders to choose cooperative school are as follows; having children, the application of alternative education methods and the being non-profit-making. In schools, there is a desire for educators to be autonomous. Difficulties as follows; academic anxiety, difficulties about establishment, and the absence of an exemplary role model cooperative school have been identified, and solutions have been found based on experience.