10-12 yaş arası tip 1 diyabetli çocuklarda artırılmış gerçeklik gözlüğü ile yapılan egzersizin metabolik parametreler, antropometrik ölçüm değerleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of exercise with augmented reality glasses on metabolic parameters, anthropometric measurement values and quality of life in children aged 10-12 with type 1 diabetes
Yazar: HARUN ÖZBEY
Danışman: PROF. DR. MERAL BAYAT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Oyunlaştırma = Gamification

Özet:
Araştırma, 10-12 yaş arası tip 1 diyabetli (T1DM) çocuklarda arttırılmış gerçeklik gözlüğü (AR) ile yapılan egzersizin metabolik parametreler, antropometrik ölçüm değerleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. 
Araştırma, bir üniversite hastanesinin Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde takip edilen 10-12 yaş arası 20 T1DM'li çocuk ile yapılmıştır. Etik kurul, kurum, çocuk ve ebeveyn izni alınan bu araştırmada, veriler T1DM'li Çocuklar ve Aileleri için Tanıtıcı Form, Serum Biyokimya Değerleri Formu, Antropometrik Ölçüm Değerleri Formu, Diabetes Mellitus'lu Çocuklarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (PedsQL 3.0) ile toplanmıştır. Araştırmada AR grubundaki çocuklara haftada iki gün toplam 12 hafta (24 seans) boyunca AR gözlük ile orta düzeyde egzersiz (tenis oyunu) yaptırılmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara ise herhangi bir girişim/uygulama yapılmamıştır. T1DM'li çocukların antropometrik ölçüm değerleri, serum biyokimya değerleri ve PedsQL 3.0 birinci ölçümleri uygulama başında, ikinci ölçümleri ise uygulama bitişinde alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklem T Testi, Bağımlı Örneklem T, Mann-Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıra testleri kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularında; AR grubundaki T1DM'li çocukların egzersiz sonrası osteokalsin P1NP, 25-OHD, kalsitonin, yağsız vücut kütlesi, kas kütlesi ve PedsQL değerlerinin egzersiz öncesine göre arttığı (p<0.05), B-CTX, HbA1c, yağ kütlesi, triseps kıvrım kalınlığı ve abdominal kıvrım kalınlığı değerlerinin ise azaldığı saptanmıştır (p<0.05). AR grubu egzersiz sonrası osteokalsin, P1NP, kalsitonin, kas kütlesi, kemik ağırlığı ve PedsQL değerlerinin kontrol grubuna göre daha yüksek (p<0.05) ve B-CTX, HbA1c ve yağ kütlesi değerlerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). AR grubundaki T1DM'li ergenlerin egzersiz sonrası kan glukozu değerlerinin 70-180 mg/dL aralığında geçen zaman yüzdesinin egzersiz öncesine göre arttığı (p<0.05) ve kan glikozunun >180 mg/dL üzerinde geçen zaman yüzdesinin ise egzersiz sonrasında egzersiz öncesine göre azaldığı saptanmıştır (p<0.05). Kontrol grubunda ise kan glikozu değerlerinin 70-180 mg/dL, >180 mg/dL ve <70 mg/dL aralığında geçen zaman yüzdesinde bir değişiklik olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Sonuç olarak; AR gözlük ile oyunlaştırılan egzersiz uygulamasının T1DM'li çocuklarda kemik mineral değerleri, antropometrik ölçüm değerleri, metabolik kontrol değerleri ve yaşam kalitesi üzerine olumlu yönde etkisinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The study was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of exercise with AR glasses on metabolic parameters, anthropometric measurement values and quality of life in children with type 1 diabetes (T1DM) aged 10-12 years. 
The study was conducted with 20 children aged 10-12 years with T1DM who were followed up in the Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic of a university hospital. Ethics committee, institutional, child and parental permissions were obtained, and data were collected using the Descriptive Form for Children with T1DM and Their Families, Serum Biochemistry Values Form, Anthropometric Measurement Values Form, and Quality of Life Scale in Children with Diabetes Mellitus (PedsQL 3.0). In the study, children in the AR group were given moderate exercise (tennis game) with AR goggles two days a week for a total of 12 weeks (24 sessions). Children in the control group did not receive any intervention/application. Anthropometric measurements, serum and urine biochemistry values and PedsQL 3.0 first measurements of children with T1DM were taken at the beginning and second measurements were taken at the end of the intervention. Descriptive statistics, Independent Sample T Test, Dependent Sample T Test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon Signed Rank Test were used in the evaluation of the data. 
The results of the study showed that osteocalcin P1NP, 25-OHD, calcitonin, lean body mass, muscle mass and PedsQL values of children with T1DM in the AR group increased after exercise compared to pre-exercise (p<0.05), while B-CTX, HbA1c, fat mass, triceps fold thickness and abdominal fold thickness values decreased (p<0.05). It was found that osteocalcin, P1NP, calcitonin, muscle mass, bone weight and PedsQL values were higher (p<0.05) and B-CTX, HbA1c and fat mass values were lower (p<0.05) after exercise in the AR group compared to the control group. It was found that the percentage of time spent in the range of 70-180 mg/dL of blood glucose values increased after exercise compared to pre-exercise in adolescents with T1DM in the AR group (p<0.05) and the percentage of time spent with blood glucose >180 mg/dL decreased after exercise compared to pre-exercise (p<0.05). In the control group, it was determined that there was no change in the percentage of time elapsed between 70-180 mg/dL, >180 mg/dL and <70 mg/dL blood glucose values (p>0.05).
In conclusion, it was found that gamified exercise application with AR glasses had a positive effect on bone mineral values, anthropometric measurement values, metabolic control values and quality of life in children with T1DM.