X ve Y nesli öğretmenlerde etik iklim ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between ethical climate and job satisfaction among X and Y generation teachers
Yazar: SÜLEYMAN YİĞİTSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ AKAR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik iklim = Ethical climate ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, X ve Y Nesli öğretmenlerin okullarında algıladıkları etik iklim ve iş doyumu düzeylerine ilişkin görüşlerini ortaya koymak ile etik iklim ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
	Araştırma ilişkisel tarama modelinde, nicel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın hedef evreni 2019-2020 eğitim öğretim yılında Yozgat il merkezinde kamu okullarında görev yapan 1285 öğretmenden, örneklemi ise 331 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Örgütsel Etik İklim Ölçeği (Özen ve Durkan, 2016) ve İş Doyumu Ölçeği (Tezer, 2001) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U, Kruskal Wallis-H ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
	Araştırma sonucuna göre X Nesli öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksektir. X Nesli öğretmenler okullarında kurallı iklimi "her zaman", verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever ve ilkeli iklimleri "çoğu zaman" algılamaktadırlar. X Nesli öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında görev ve kıdem değişkenlerine göre fark vardır. X Nesli okul yöneticileri ile 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. X Nesli öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. X Nesli öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında demografik değişkenlere göre anlamlı fark yoktur. X Nesli öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır.
Y Nesli öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksektir. Y Nesli öğretmenler okullarında kurallı, verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever iklimleri "çoğu zaman" ve ilkeli iklimi "bazen" düzeyinde algılamaktadırlar. Y Nesli öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre fark vardır. Y Nesli sınıf öğretmenleri ve lisans mezunu öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. Y Nesli öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. Y Nesli öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında cinsiyet, branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre fark vardır. Y Nesli kadın öğretmenlerin, sınıf öğretmenlerinin ve lisans mezunu öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri daha olumludur. Y Nesli öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. 
Bu araştırmada tüm öğretmenlerin okullarında etik iklimi algılama düzeyleri yüksek bulunmuştur. Öğretmenler okullarında kurallı, verimli, sosyal sorumlu, çıkarcı yardımsever iklimleri "çoğu zaman" ve ilkeli iklimi "bazen" düzeyinde algılamaktadırlar. Öğretmenlerin etik iklime ilişkin görüşleri arasında nesil, görev, branş, eğitim düzeyi ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı fark vardır. X Nesli öğretmenlerin, okul yöneticilerinin, sınıf öğretmenlerinin, lisans mezunu öğretmenlerin ve 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin etik iklim algılamaları daha olumludur. Öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri yüksektir. Öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında branş ve kıdem değişkenlerine göre fark vardır. Sınıf öğretmenlerinin ve 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşleri daha olumludur. Tüm öğretmenlere göre algılanan etik iklim ile iş doyumu arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the views of X and Y Generation teachers about the perceived ethical climate in their schools and job satisfaction levels and to examine the relationship between ethical climate and job satisfaction.
	The research was conducted in the correlational design and in the survey model. The target population of the research consists of 1285 teachers working in public primary, secondary and high schools in the Central District of Yozgat, in the 2019-2020 academic year and the sample of the research comprised of 331 teachers. In the study, the Organizational Ethical Climate Scale (Özen ve Durkan, 2016) and the Job Satisfaction Scale (Tezer, 2001) was used. In the analysis of the data, descriptive analysis, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) test, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis-H and Pearson Correlation analysis were used.
	In the study, the level of perceived ethical climate of the X Generation teachers was found to be high. X Generation teachers perceive ruled climate in their schools "always" and efficient, socially responsible, beneficiary benevolent and principled climates "mostly". There are significant differences between the views of Generation X teachers about ethical climate according to the variables of position and length of service. Ethical climate perceptions of X Generation school administrators and teachers with a seniority of 21 years or more are more positive. X Generation teachers have high job satisfaction levels. There are no significant differences between the views of Generation X teachers about job satisfaction according to demographic variables. According to Generation X teachers, there is a positive, moderate and significant relationship between perceived ethical climate and job satisfaction.
In the study, the level of perceived ethical climate of the Y Generation teachers was found to be high. Y Generation teachers perceive ruled, efficient, socially responsible, beneficiary benevolent climates in their schools "mostly" and principled climate "sometimes". There are significant differences between the views of Generation Y teachers about ethical climate according to the variables of branch and educational level. Ethical climate perceptions of Generation Y primary school teachers and undergraduate teachers are more positive. Y Generation teachers have high job satisfaction levels. There are significant differences between the views of Generation Y teachers about job satisfaction according to gender, branch and education level variables. The views of Y Generation female teachers, primary school teachers and undergraduate teachers about job satisfaction are more positive. According to Generation Y teachers, there is a positive, moderate and significant relationship between perceived ethical climate and job satisfaction.
In the study, the level of perceived ethical climate of teachers was found to be high. Teachers perceive ruled, efficient, socially responsible, beneficiary benevolent climates in their schools "mostly" and principled climate "sometimes". There are significant differences between teachers' views about ethical climate according to the variables of generation, position, branch, education level and length of service. Ethical climate perceptions of X Generation teachers, school administrators, elementary school teachers, undergraduate teachers and teachers with a seniority of 21 years or more are more positive. Teachers have high job satisfaction levels. There are significant differences between teachers' views about job satisfaction according to branch and length of service variables. The views of primary school teachers and teachers with a seniority of 21 years or more about job satisfaction are more positive. According to teachers, there is a positive, moderate and significant relationship between perceived ethical climate and job satisfaction.