Alüminyum silisyum alaşımlarında bor ile tane inceltme
Grain refinement of aluminium silicon alloys with boron
Yazar: UĞUR AYBARS ESER
Danışman: PROF. MUSTAFA ÇİĞDEM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Üretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Günümüzde yaşanan çevre kirliliği sorunlarının önüne geçmek ve araçlarda yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla otomotiv sektöründe ağırlık azaltma çalışmaları yapılarak araçlardan çıkan zararlı gazların salınımının azaltılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Al-Si döküm alaşımlarına tane inceltme, modifikasyon ve gaz giderme gibi çeşitli işlemler uygulanarak mekanik özellikleri arttırıp araçlarda kullanımı yaygınlaşmaktadır. Al-5Ti-1B master alaşımı sanayide en yaygın olarak kullanılan tane incelticidir. Tane inceltici master alaşımı olan Al-3B sanayide kullanılmamaktadır. 
Literatürde Al-3B master alaşımının Al-Si döküm alaşımlarında mikroyapısal olarak tane inceltme ve mekanik özellikler olarak çekme, akma ve uzama değerleri üzerine çalışmalar bulunmaktadır, fakat akışkanlık, beslenebilirlik ve bifilm indeks analizi gibi sıvı metal kalitesi üzerine çalışma bulunmamaktadır. 
Bu çalışmada Al-3B tane inceltici master alaşımının mikroyapı özellikleri, mekanik özellikler ve sıvı metal kalitesi üzerine etkileri incelenerek Al-5Ti-1B tane inceltici master alaşımı ile kıyaslaması yapılmıştır. Ayrıca Al-15Sr modifikatör ve gaz giderme işlemi de dahil edilerek tane incelticiler ile birlikte çeşitli kombinasyonlarda dökümler ile incelemeler yapılmıştır. Al-3B ve Al-5Ti-1B tane inceltici master alaşımlarının birbirleri üzerinde çeşitli üstünlükleri bulunmaktadır, fakat aralarında ciddi bir fark yoktur. Yapılan bu çalışmadan çıkarılacak en önemli sonuç kalıp dolum prosesi ve sıvı metal kalitesinin son ürünün mekanik ve akışkanlık özelliklerini önemli ölçüde etkilemesidir.

Abstract:
In order to prevent environmental pollution problems and to save fuel in the vehicles, it is aimed to reduce the emission of harmful gases from the vehicles by making weight reduction studies in the automotive sector. For this purpose, Al-Si casting alloys are applied to various processes such as grain refinement, modification and degassing. In this way, it increases the mechanical properties and the use of it in vehicles.Al-5Ti-1B master alloy is the most widely used grain refiner in the industry.Al-3B, the grain refiner master alloy, is not used in industry. 
In the literature, the use of Al-3B master alloy has been studied on Al-Si casting alloys as microstructural grain refinement and mechanical properties, as well as tensile, flow and elongation values, however there is no study on liquid metal quality such as fluidity, feedability and bifilm index analysis. 
In this study, the effects of Al-3B grain refiner master alloy on microstructure properties, mechanical properties and liquid metal quality were investigated and compared with Al-5Ti-1B grain refiner master alloy. In addition, Al-15Sr modifier and degassing process were included and various castings were made with grain refineries.Al-3B and Al-5Ti-1B grain refiner master alloys have several advantages over each other, but there is no significant difference between them. The most important result obtained from this study is that the mold filling process and the quality of the liquid metal significantly affect the mechanical and fluidity properties of the final product.