Sınıf öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimleri ile tüketici çevre bilinci düzeyleri arasındaki ilişki
The reflective thinking tendencies of classroom teacher candidates and the consumer the relationship between environmental awareness levels
Yazar: ALİME SÜMMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Bu araştırmada sınıf öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimleri ile tüketici çevre bilinci düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel bir çalışma olan bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı 2021-2022 öğretim yıllarında öğrenim gören 2, 3, 4. sınıf ve mezun öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma için kurum izni ve etik kurul onayı alındıktan sonra gönüllülük esasına göre veriler Google form aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya 312 kadın (%69,6) ve 136 erkek (%30,4) olmak üzere toplam 448 sınıf öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla sınıf öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimlerini belirlemek için, "Yansıtıcı Düşünme Düzeyi Belirleme Ölçeği", tüketici çevre bilinci algılarını belirlemek için "Tüketici Çevre Bilinci Algı Ölçeği" ve sosyodemografik bilgilerini tespit edebilmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 26.0 paket programı ve alt problemleri test etmek üzere Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde erkek sınıf öğretmeni adaylarının, kadın sınıf öğretmeni adaylarına göre yansıtıcı düşünme eğilimlerinin ve tüketici çevre bilinci düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmada sınıf öğretmen adaylarının çocukluğunun geçtiği yer açısından; il ve ilçede yaşayanların yansıtıcı düşünceleri köyde yaşayanlara göre daha yüksek, duyarlılık bilinci ve bilincin yönlendirilmesi alt boyutlarında ilçede yaşayanların köyde yaşayanlara göre daha yüksek, davranış bilinci alt boyutunda ise ilde yaşayanların ilçede yaşayanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çevre ile ilgili bir kuruluşa üyeliği olan, bir bitki veya evcil hayvan sahibi olan, meslektaşlarıyla çevre sorunlarına ilişkin konuşmalar yapan, çevre konusunda çıkan haberleri okuyan, çevre sorunlarına ilişkin bir sempozyum, seminer veya kongreye katılmış olan sınıf öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme düzeylerinin ve tüketici çevre bilinci alt boyutlarından duyarlılık bilinci, bilincin yönlendirilmesi ve sosyal baskı boyutlarında daha yüksek puanlara sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte sınıf öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimleri ile tüketici çevre bilinci alt boyutlarından duyarlılık bilinci, sosyal baskı ve bilincin yönlendirilmesi puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki; davranış bilinci puanları arasında ise düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yansıtıcı düşünme, tüketici çevre bilinci, sınıf öğretmen adayları

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the reflective thinking tendencies of primary school teacher candidates and their level of consumer environmental awareness. Relational screening model was used in this research, which is a quantitative study. The sample of the study consisted of 2nd, 3rd, 4th grade and graduate students studying at Necmettin Erbakan University, Ahmet Keleşoğlu Faculty of Education, Department of Classroom Education in the 2021-2022 academic years. After obtaining institutional permission and ethics committee approval for the research, data were collected on a voluntary basis via Google form. A total of 448 classroom teacher candidates, 312 female (69.6%) and 136 male (30.4%), participated in the research. In order to collect the data in the research, the "Reflective Thinking Level Determination Scale" to determine the reflective thinking tendencies of the primary school teacher candidates, the "Consumer Environmental Consciousness Perception Scale" to determine the consumer environmental awareness perceptions, and the "Personal Information Form" prepared by the researcher to determine their sociodemographic information were used. In the analysis of the research data, SPSS 26.0 package program and Independent Groups t-Test, One-Way Analysis of Variance (Anova), Pearson Product-Moment Correlation, Simple Linear Regression Analysis were used to test the sub-problems. When the results of the analysis were examined, it was determined that male classroom teacher candidates had higher reflective thinking tendencies and consumer environmental awareness levels compared to female classroom teacher candidates. In the study, in terms of the place where the classroom teacher candidates spent their childhood; It has been concluded that the reflective thoughts of the people living in the province and district are higher than those living in the village, in the sub-dimensions of sensitivity awareness and directing consciousness, those living in the district are higher than those living in the village, and in the sub-dimension of behavioral awareness, those living in the province are higher than those living in the district. In addition, the reflective thinking levels and consumer environment levels of classroom teacher candidates who are a member of an environmental organization, own a plant or a pet, talk to their colleagues about environmental problems, read the news about the environment, attend a symposium, seminar or congress on environmental problems. It was observed that the sub-dimensions of awareness of sensitivity, awareness of consciousness, and social pressure dimensions had higher scores. On the other hand, there is a moderately positive and significant relationship between the reflective thinking dispositions of primary school teacher candidates and the sub-dimensions of consumer environmental awareness, sensitivity awareness, social pressure and orientation of consciousness; A low-level positive and significant relationship was found between behavioral awareness scores.

Keywords: Reflective thinking, consumer environmental awareness, classroom teacher candidates