Travma yaşantısı olan bireylerde kendine yabancılaşma, başkalarının beni olma sorunu ve ilişkili etkenlerin incelenmesi
Examination of alienation, the problem of becoming "self of the others" and relevant factors in individuals with traumatic experience
Yazar: NAZAN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Ruh sağlığı = Mental health ; Terör = Terror ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Bu çalışmada, travmatik yaşantılardan biri olan terör saldırıları sonrası bireylerde kendine yabancılaşma, başkalarının beni olma sorunu ve ilişkili etkenlerin  niceliksel ve niteliksel boyutta incelenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında travmatik deneyimi olan bireyleri psikososyal açıdan değerlendirmek ve psikososyal hemşirelik yaklaşımı sunmak için psikiyatri hemşireliğine yönelik yapılandırılmış bir rehber oluşturmak ise araştırmanın bir diğer amacıdır.
Araştırma, Ego Psikolojisi ve Yorumlayıcı Fenomenolojik Yaklaşım kuramsal çerçevesinde çoklu yöntem ile gerçekleştirilmiş bir alan çalışmasıdır. Çoklu yöntemin kullanıldığı araştırmanın evren ve örneklem grubunu 13 Mart 2016 tarihinde Ankara ili Kızılay Meydanı'nda gerçekleşen bombalı terör saldırı sonrası patlamanın meydana geldiği caddeye komşuluğu olan ve hasar görmüş iş yerlerinde çalışmaya devam eden bireyler oluşturmaktadır. 
Niceliksel kısım, 64 kişi ile yürütülmüş ve veri toplama aracı olarak Olayların Etkisi Ölçeği, Manevi Yönelim Ölçeği, Savunma Biçimleri Testi ve Ruhsal Belirti Tarama Testi kullanılmıştır. Veri analizleri, kendine yabancılaşmanın medeni durum, somatizasyon, kaygı ve kişilerarası duyarlılık ile ilişkisi olduğunu, ayrıca savunma biçimleri ile psikolojik belirtiler; manevi yönelim ile obsesif kompulsif bozukluk, fobik anksiyete ve ek skala arasında ilişki olduğunu ortaya koymuştur. 
Niteliksel kısımda, 11 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler Yorumlayıcı Fenomenolojik Yaklaşım ile uyumlu olarak MAXQDA plus10 nitel araştırma yazılımı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, (1) yaşananlara yüklenen anlam, (2) değişim, (3) baş etme biçimleri, (4) saldırı sonrası bireylerin tepkileri, (5) beklentiler olmak üzere beş ana tema oluşturulmuştur. 
Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış, psikiyatri hemşireliği uygulayıcılarına, araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuş ve psikiyatri hemşireliğinde travma sonrası psikososyal yaklaşım rehberi oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine alienation, the problem of becoming "self of the others" and relevant factors in the individuals after terrorist attacks, which are one of the traumatic experiences, in terms of quantitative and qualitative aspects. Another objective of the research is to evaluate the individuals with traumatic experience psychosocially and to create a structured guide towards psychiatric nursing in order to present psychosocial nursing approach in consideration of the results obtained.
The research is a field survey carried out with multimethod within the theoretic scope of Ego Psychology and Interpretive Phenomenological Approach. The universe and sample groups of the research, where multimethod is used, consist of individuals who continue to work in damaged work places, after the bombing terrorist attack, that are in the neighborhood of the street where the explosion happened at Kızılay Square in Ankara province on March 13rd, 2016. 
The quantitative part of the research is carried out with 64 participants, and Impact of Event Scale, Moral Orientation Scale, Defence Styles Questionnaire and Symptom CheckList are used as data collection tools. It is revealed with the data analyses that depersonalization is correlated with marital status, somatisation, anxiety and interpersonal sensitivity, besides there is a correlation between defence styles and psychological symptoms; between moral orientation and obsessive compulsive disorder, phobic anxiety and EK scale. 
In the qualitative part, semi-structured interviews with 11 participants are performed and the data obtained is performed in line with Interpretative Phenomenological Approach by means of MAXQDA plus10 qualitative research software. As a result of the analyses, five main themes as (1) assigning meaning to the experiences, (2) change, (3) coping styles, (4) post-attack reactions of the individuals, (5) expectations are generated. 
Findings are discussed in consideration of relevant literature, suggestions towards researchers are made for psychiatric nursing practitioners and post-traumatic psychosocial approach guide for psychiatric nursing is created.