65 yaş üstü travma hastalarında AIS ve RTS skorlarının klinik sonlanımla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of ais and RTS scores with clinical outcome in trauma patients over 65 years of age
Yazar: MUSTAFA OĞUZ ALP ÇELİK
Danışman: DR. KAAN YUSUFOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Geriatri = Geriatrics ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Travma, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ancak yaşlı popülasyonun travma maruziyeti ve travmaya bağlı klinik tabloların yönetimi bu durumun daha da hassas bir hal almasına neden olmaktadır. 65 yaş üstü bireyler, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişikliklerin yanı sıra düşme riskinin artması nedeniyle travmaya daha yatkındır. Bu makalede, acil servise başvuran 65 yaş üstü travma hastalarının demografik özellikleri, travma tipleri, yaralanma tipleri, hastanede kalış süreleri ve tedavi sonuçlarına ek olarak acil servisteki AIS (Abbreviated Injury Scale) ve RTS (Revised Trauma Score) puanları retrospektif olarak incelenecektir. Çalışmanın amacı travmaya bağlı yaralanması olan 65 yaş üstü hasta popülasyonunda hastalara ve travmaya dair özellikleri incelemek ve bu hastalara ait AIS ve RTS skorlarının prognozu öngörmedeki başarılarını değerlendirmektir.
2. Gereç ve Yöntem
01.01.2022 – 01.06.2023 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı SBÜ Haydarpaşa Numune Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne travma sebebiyle başvuran 65 yaş üstü hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, başvuru şikâyeti, travma lokalizasyonu, radyolojik tetkik sonuçları ve taburculuk ya da yatış bilgileri gibi acil servisteki klinik sonlanım durumları kaydedildi. Hastaların AIS ve RTS skorları hesaplandı. Hastalara ait travma verileri ile hesaplanan travma skorlarının birbirleri arasındaki ilişkiler ve klinik sonlanıma olan etkileri incelendi. RTS skoru için 12 puan olanlar 'normal' ve 12 puan altı olanlar 'düşük' kabul edildi. Hastalara ait veriler incelenirken yaşlarına göre 4 çeyreklik grubu oluşturuldu, 1. Çeyreklik 66-70 yaş, 2. Çeyreklik 71-76 yaş, 3. Çeyreklik 77-83 yaş ve 4. Çeyreklik 84-100 yaş olarak tanımlandı.
3.Bulgular 
Çalışmaya 1997 hasta dahil edilmiş olup, cinsiyetlere göre dağılımına bakıldığında kadın/erkek oranı 1320/677 şeklindeydi. Hastaların ortalama yaş 76.86±7.77 yıl (aralık: 66-100 yaş) idi. Oluşturulan yaş çeyreklik grupları arasında cinsiyetlere göre dağılım açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edilemedi (p=0.012). Hastaların 1848'inde (%92.5) travma nedenin düşme olduğu tespit edildi. En sık görülen düşme nedeninin kendi seviyesinden düşme olduğu (%86.6) tespit edildi. İkinci en sık geriatrik travma başvuru nedeninin trafik kazaları olduğu tespit edildi. Hastaların 86'sı (%4.3) trafik kazasına bağlı travma nedeniyle başvurmuştu. 36 hastanın (%1.8) ise darp/istismar sonucunda gelişmiş olan genel vücut travması nedeniyle başvurmuş olduğu tespit edildi. 27 hastanın (%1.4) çarpma/vurmaya bağlı travması olduğu saptandı. Travma nedenli tarafımıza başvurusu olan 83 hastanın (%4.2) fizik muayene ve tetkiklerinde herhangi bir travma bulgusu saptanmadığı görüldü. Bu hastaların dahili nedenlerle interne edildiği tespit edildi. Bu hastalardan oluşan subgrup 'non-travmatik' olarak tanımlandı.  Tüm hastalar için yaralanma bölgeleri incelendiğinde en sık yaralanma bölgesinin 1245 hasta ile (%62.3) alt ekstremite olduğu görüldü. 
Tüm hastalara ait ortalama AIS skoru 1.54±0.81 olarak hesaplandı. AIS skoru minimum ve maksimum değerleri 1 ve 5 idi.  Hastalara ait RTS skorları da incelenmiş olup RTS skorları için ortanca değer 12 (IQR:12-12) olarak saptandı. Normal RTS skoru olan hasta sayısının 1796 (%89.9), düşük RTS skoru olan hasta sayısının ise 201 (%10.1) olduğu tespit edildi.
Cinsiyetlere göre incelendiğinde kadınların ortalama AIS skoru 1.57±0.83, erkeklerin ortalama AIS skoru 1.46±0.77 olup cinsiyetler arasında ortalama AIS skorları açısından anlamlı fark olduğu tespit edildi (Ortalama fark: 0.11 %95 GA:0.04-0.19, p=0.000). 4. Çeyreklik yaş grubunda olan hastaların ortalama AIS skorlarının 1. ve 2. Çeyreklik yaş grubunda bulunanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p=0.000). Düşmeye bağlı yaralanmalardaki ortalama AIS skoru 1.55±0.81, düşme dışı yaralanmalardaki ortalama AIS skoru 1.39±0.77 olarak saptanmış olup aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (Ortalama fark: 0.16 %95 GA:0.03-0.29, p=0.004). AIS skorlarına göre incelenen çoklu grup karşılaştırılmasında AIS>3 olanlarda en sık yaralanma bölgesi baş-boyun olduğu tespit edildi, elde edilen bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.000). 
Düşük RTS grubunda olan hastaların sıklıkla 3 ve 4. Çeyreklik yaş grubunda oldukları tespit edildi. Bu sonuç istatistiksel düzeyde anlamlıydı (p=0.000). Travma nedenleri ile RTS gruplarının dağılımı arasındaki bu farklılık istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p=0.003). Düşük RTS grubunda olanların %43.3'ünün alt ekstremite yaralanması grubunda olduğu tespit edildi (p=0.000). Yaş çeyreklik grupları ile kötü sonlanım arasındaki ilişki incelenmiş olup en yüksek kötü sonlanım görülme oranının 4. Çeyreklik yaş grubunda olduğu tespit edildi (p=0.002). En yüksek kötü sonlanım oranlarının (%7.2) baş-boyun bölgesi yaralanmalarında görüldüğü tespit edildi. AIS>2 olan hastalardaki kötü sonlanım sıklığı (%5.1) diğer hastalara göre (%1.2) anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0.000). AIS skorunun kötü sonlanımı öngördürme başarısı ROC (reciever operator characteristics curve) analizi ile incelenmiş olup AUC:0.638, p=0.058 olarak saptandı.  RTS skorunun kötü sonlanımı öngördürme başarısı ROC analizi ile incelenmiş olup, AUC:0.989, p=0.000 olarak saptandı. Çok değişkenli sonuçlar incelendiğinde yaş çeyreklikleri ile kötü sonlanım arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup, çeyreklikler arttıkça kötü sonlanım görülme durumunun arttığı da tespit edildi (OR:0.010 %95 GA:0.005-0.016) (p=0.000). Ayrıca travma nedeni (OR: 1.382 %95 GA:1.004-1.903) (p=0.047), travma bölgesi (OR: 2.006 %95 GA:1.383-2.908) (p=0.000) ve RTS skoru (OR: 0.138 %95 GA:0.080-0.239) (p=0.000) kötü sonlanım üzerinde etkili olan risk faktörleri olarak tespit edildi.
4. Sonuç
Çalışmamızın sonuçlarına baktığımızda yaşlılarda yüksek RTS skoru, baş-boyun yaralanması varlığı ve travma mekanizmasının düşme olması durumlarının kötü sonlanım üzerinde etkili olan faktörler olduğunu tespit ettik. Çalışmaya dahil ettiğimiz hastaların yaşı arttıkça, kötü sonlanım görülme sıklığı artmaktaydı. Ayrıca düşme nedeniyle tarafımıza başvurmuş olan ancak travma bulgusu tespit edilmeyen pek çok hastanın mevcut olduğunu tespit ettik. Bu hastalarda, komorbit durumları ile ilişkili travma dışı altta yatan sebeplerin ortaya çıkmış olduğunu gördük. Geriatrik hastalarda bulgularının belirgin olmayışı, yaşa bağlı değişen fizyolojik özellikler nedeniyle belirtilerin atlanarak tanı ve tedavinin gecikebileceği akılda tutulmalıdır. Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlardan yola çıkarak ifade edebiliriz ki; acil servis hekimlerinin geriatrik travmanın diğer travma olgularından farklı özelliklere sahip olabileceği ve rutin travma skorlarının her zaman aynı sonuçlar vermeyebildiği konusunda bilinçli olması gerekmektedir.

Abstract:
Trauma is a major public health problem worldwide. However, the trauma exposure of the elderly population and the management of trauma-related clinical presentations make this situation even more sensitive. Individuals over the age of 65 are more prone to trauma due to physiological changes related to aging as well as increased risk of falling. In this article, demographic characteristics, trauma types, injury types, hospital stays and treatment outcomes of trauma patients over the age of 65 who applied to the emergency department, as well as AIS ( Abbreviated Injury Scale ) and RTS ( Revised Trauma Score ) scores will be examined retrospectively. The aim of the study is to examine the characteristics of patients and trauma in a population of patients over 65 years of age with traumatic injuries and to evaluate the success of AIS and RTS scores in predicting prognosis .
2. Materials and Methods
Patients over the age of 65 who applied to the Emergency Medicine Clinic of the SBÜ Haydarpaşa Numune Hospital of the Ministry of Health of the Republic of Turkey between 01.01.2022 and 01.06.2023 due to trauma were retrospectively examined. The clinical outcome status of the patients included in the study in the emergency department, such as age, gender, complaint of admission, trauma localization, radiological examination results and discharge or hospitalization information, were recorded. The AIS and RTS scores of the patients were calculated. The relationships between the trauma data of the patients and the calculated trauma scores and their effects on the clinical outcome were examined. Those with an RTS score of 12 points were considered 'normal' and those with a score below 12 points were considered 'low'. While examining the data of the patients, 4 quartile groups were created according to their ages, the 1st quartile was defined as 66-70 years old, the 2nd quartile as 71-76 years old, the 3rd quartile as 77-83 years old and the 4th quartile as 84-100 years old.
3. Findings
The study included 1997 patients, and when the distribution by gender was examined, the female/male ratio was 1320/677. The mean age of the patients was 76.86± 7.77 years (range: 66-100 years). No statistically significant difference was found in the distribution by gender among the age quartile groups (p=0.012). The cause of trauma was found to be falls in 1848 patients ( 92.5% ). The most common cause of falls was falls from one's own level ( 86.6% ). The second most common cause of geriatric trauma admission was traffic accidents. 86 patients ( 4.3% ) applied due to trauma related to traffic accidents. 36 patients ( 1.8% ) applied due to general body trauma developed as a result of assault/abuse. 27 patients ( 1.4% ) were found to have trauma related to hitting/hitting. In 83 patients ( 4.2% ) who applied to us due to trauma, no signs of trauma were detected in their physical examinations and tests. It was found that these patients were hospitalized for internal reasons. The subgroup consisting of these patients was defined as ' non -traumatic' . When the injury sites were examined for all patients, it was seen that the most common injury site was the lower extremity with 1245 patients ( 62.3% ).
The mean AIS score for all patients was calculated as 1.54± 0.81 . The minimum and maximum values of the AIS score were 1 and 5. The RTS scores of the patients were also examined and the median value for RTS scores was found to be 12 (IQR:12-12). The number of patients with normal RTS scores was found to be 1796 ( 89.9% ) and the number of patients with low RTS scores was found to be 201 (10.1%).
When examined according to gender, the mean AIS score for women was 1.57±0.83 and the mean AIS score for men was 1.46±0.77 and a significant difference was found between the genders in terms of mean AIS scores (Mean difference: 0.11 95% CI:0.04-0.19, p=0.000). The mean AIS scores of patients in the 4th quartile age group were found to be significantly higher than those in the 1st and 2nd quartile age groups (p=0.000). The mean AIS score in fall-related injuries was 1.55±0.81 and the mean AIS score in non-fall injuries was 1.39± 0.77 and the difference was found to be statistically significant (Mean difference: 0.16 95% CI:0.03-0.29, p=0.004). In the multi-group comparison examined according to AIS scores, the most common injury site in those with AIS>3 was found to be head and neck, and this result was found to be statistically significant (p=0.000).
It was found that patients in the low RTS group were mostly in the 3rd and 4th quartile age groups. This result was statistically significant (p=0.000). This difference between the distribution of RTS groups and trauma causes was found to be statistically significant (p=0.003). It was found that 43.3% of those in the low RTS group were in the lower extremity injury group (p=0.000). The relationship between age quartiles and poor outcome was examined and it was found that the highest poor outcome rate was in the 4th quartile age group (p=0.002). It was found that the highest poor outcome rates ( 7.2% ) were seen in head and neck region injuries. The frequency of poor outcome in patients with AIS>2 ( 5.1% ) was found to be significantly higher than in other patients (1.2%) (p=0.000). The success of the AIS score in predicting poor outcome was ROC ( receiver operator characteristics curve ) analysis and AUC: 0.638, p=0.058 was found. The success of RTS score in predicting poor outcome was examined with ROC analysis and AUC: 0.989, p=0.000. When multivariate results were examined, a significant relationship was found between age quartiles and poor outcome, and it was found that the incidence of poor outcome increased as the quartiles increased (OR: 0.010 95% CI: 0.005-0.016) (p=0.000). In addition, the cause of trauma (OR: 1.382 95% CI:1.004-1.903) (p=0.047), trauma site (OR: 2.006 95% CI:1.383-2.908) (p=0.000) and RTS score (OR: 0.138 95% CI:0.080-0.239) (p=0.000) were identified as risk factors affecting poor outcome.
4. Conclusion
When we look at the results of our study, we found that high RTS score, head and neck injury, and falling as the mechanism of trauma in the elderly were factors affecting poor outcome. As the age of the patients included in the study increased, the frequency of poor outcome increased. We also found that there were many patients who applied to us due to falls but no signs of trauma were detected. We saw that underlying causes other than trauma related to comorbid conditions emerged in these patients. It should be kept in mind that in geriatric patients, the symptoms may be missed due to the lack of clear findings and physiological characteristics that change with age, and diagnosis and treatment may be delayed. Based on the results we obtained in our study, we can state that emergency physicians should be aware that geriatric trauma may have different characteristics than other trauma cases and that routine trauma scores may not always yield the same results.