Suç geçmişi olan ve olmayan çocuklarda duygu düzenleme, duygusal tepkisellik ve duygusal-psikolojik iyi oluş düzeylerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative examination of the emotion regulationemotional reactivity and emotional and psychological well-being levels in children with and without criminal history
Yazar: AYŞE DUYGU AY TAŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adli psikoloji = Forensic psychology ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygusal tepkiler = Emotional responses ; Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Mental iyi oluş = Mental well-being ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Suçlular = Criminals

Özet:
Suç insanlığın varoluşundan bu yana toplumların sebepleri üzerinde durdukları ve ona karşı varlıklarını korumak için tedbirler aldıkları toplumsal bir problemdir (Beşer, Arabacı, Uzunoğlu, Bilac, & Ozan, 2019, s.201).  Kelime anlamı incelendiğinde Türk Dil Kurumu tarafından ''ahlak kurallarına aykırı davranış'' olarak ifade edilirken, hukuksal bakış açısında ise, devletin hukuk kuralları içerisinde kendisine cezai yaptırımı uyguladığı eylem olarak betimlenmiştir. Uluğtekin (1991) suçu "topluma zarar verdiği ya da tehlikeli olduğu yasa koyucu tarafından kabul edilen ve de açık seçik olarak tanımlanan eylem ve hareketlerdir" şeklinde tanımlarken, Yavuzer (1981) suçluluk için "bireyi toplum halinde yaşayan diğer bireylerle sorun yaşamasına neden olan bir çatışmanın ürünü" ifadelerini kullanmıştır. Alacakaptan (1970) ise suçu "isnat yeteneğine sahip bir kişinin kusurlu iradesinin yarattığı icra veya ihmali bir hareketin meydana getirdiği yasada yazılı tipe uygun, hukuka aykırı ve müeyyide olarak bir cezanın uygulanmasını gerektiren bir eylemdir" şeklinde tanımlamaktadır. Suç toplumların sosyal, ekonomik ve manevi durumlarından etkilenerek   meydana geldiğinden ve yüzyıllardır tüm toplumlarda gerçekleşen bir olgu olması sebebiyle, sosyal yaşamın bir sonucu olarak anlaşılmaktadır (Acar, Demir, Görmez, & Keser, 2015, s.651).
Suç kavramı ile ilgili alanyazın incelendiğinde yasalar ve toplum tarafından suç kabul edilen eylemlerin sadece yetişkinlerde değil, aynı zamanda çocuklarda da görüldüğü anlaşılmaktadır. Ancak, suç eyleminin meydana gelişi açısında yapılan değerlendirmeye göre; çocuk ve yetişkin suçluluğu farklı yapılara sahiptir. Çocuk "insanın küçüğü" ifadesinden farklı olarak, yetişkinden ayrılan psikososyal, biyolojik ve ahlaksal gelişim düzeyi ile kendine özgü bir kişilik geliştirmekte olan biricik bir varlık ve dünyadır (Gürel-Yılmaz, 2009). Herhangi bir çocuğun dünyaya suçlu olarak gelemeyeceği bilinen bir gerçektir. Bu gerçeklikten yola çıkıldığında insanlığın ortaya çıkışından beri varlığını sürdürmekte olan suç birden çok faktöre bağlı olarak incelenmesi gereken bir kavram iken söz konusu fiziksel, bilişsel ve ahlaki gelişimlerini tam olarak tamamlayamamış, davranışlarının hukuki etki ve sonuçlarını yeteri kadar öngöremeyen çocuklar olduğunda daha karmaşık bir hal almakta ve dolayısıyla birden fazla faktörü kapsayacak şekilde titizlikle incelenmesi gereken bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarih boyunca çocuk suçluluğu konusu toplumların üzerinde durduğu bir konu olmuştur. Tarihsel süreç incelendiğinde çocuk suçluluğundaki artış Birinci Dünya Savaşı ve İkinci Dünya Savaşlarından sonra başlamıştır ve çeşitli çalışma disiplinlerinin bu konuya odaklandığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda çocuk suçluluğunun nedenleri, çocuk suçluluğunda çocuklara özgü tedbirler konuları araştırılmıştır. Dünyada ve ülkemizde çocuk suçluluğundaki artış toplum için kaygı verici bir duruma gelmektedir. Bir toplumun geleceğini oluşturan çocuklar söz konusu olduğunda çocuk suçluluğunun incelenmesi gereken en önemli konulardan biri olduğu açıktır.

Abstract:
The aim of the study is to compare the levels of emotion regulation, emotional reactivity and emotional psychological well-being in children with and without a criminal history.
Method: The causal comparison method was used in the study. The sample consists of 200 children between the ages of 15-18, who are Turkish citizens and who have a criminal history, and who have a case in Erzurum Probation Directorate and Gaziantep Probation Directorate, who have been given a Judicial Control Measure or Probation Decision in 2020-2022, and Şahinbey affiliated to Gaziantep Provincial Directorate of National Education. It consisted of 200 children aged between 15-18, Turkish citizens, without a criminal history, who continue their education in state high schools in the district. "Personal Information Form", "Emotion Regulation Scale for Adolescents", "Emotional Responsiveness Scale" and "Stirling Emotional and Psychological Well-Being Scale for Children" were used as data collection tools. 
SPSS v28 program was used for data analysis.