Multipl sklerozlu bireylerde telerehabilitasyon temelli pelvik taban kas eğitiminin üriner inkontinans, cinsel işlev bozukluğu ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of telerehabilitation-based pelvic floor muscle training on urinary incontinence, sexual dysfunction and quality of life in people with multiple sclerosis
Yazar: İPEK YAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TURHAN KAHRAMAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Pelvik taban bozuklukları = Pelvic floor disorders ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Amaç: Telerehabilitasyon temelli pelvik taban kas eğitiminin (PTKE) multipl sklerozlu (MS) bireylerde uygulanabilirliğini ve kabul edilebilirliğini araştırmak ve başta kaçak sayısı olmak üzere diğer üriner inkontinans, cinsel işlev bozukluğu ve psikososyal değişkenler üzerine etkisinin incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Üç kollu randomize kontrollü değerlendirici kör araştırmaya üriner inkontinansı olan MS'li bireyler dâhil edildi. Katılımcılar, basit randomizasyon yöntemi ile telerehabilitasyon temelli PTKE, ev egzersizi temelli PTKE ve kontrol grubu olmak üzere üçe ayrıldı. Tedavi grupları, 8 hafta boyunca günde 3 kez aynı PKTE protokolünü takip etti. Telerehabilitasyon temelli PTKE grubu haftada 2 seansını bireysel olarak fizyoterapist rehberliğinde uyguladı. Değerlendirmeler tedavi öncesi, 4., 8. ve 12. haftalarda yapıldı. Sonuç ölçütleri egzersize bağlılık, hasta memnuniyeti, aylık çalışmaya dahil edilen katılımcı sayısı, kaçak sayısı, ped kullanımı sayısı, öz-bildirim yetiyitimi, üriner inkontinans şiddeti, aşırı aktif mesane şiddeti, cinsel fonksiyon, yaşam kalitesi, kognitif fonksiyon, anksiyete ve depresyon skorlarıdır.
Bulgular: Telerehabilitasyon temelli PTKE grubunda kaçak sayısı, ped kullanımı ve idrar kaçırma şiddeti anlamlı olarak azaldı, kognitif fonksiyonlar ve yaşam kalitesi anlamlı olarak arttı (p<0,05). Ev egzersizi temelli PTKE grubunda kaçak sayısı ve idrar kaçırma şiddeti anlamlı olarak azaldı ve yaşam kalitesi anlamlı olarak arttı (p<0,05). Kontrol grubunda anlamlı bir değişiklik saptanmadı (p>0,05). Telerehabilitasyon temelli PTKE grubunda hasta memnuniyeti ve egzersize bağlılık, ev egzersizi temelli PTKE grubundan anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05) ancak diğer değişkenler arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). 
Sonuçlar: Bu çalışmanın sonuçları, telerehabilitasyon temelli PTKE'nin, üriner inkontinansı olan MS'li bireylerde uygulanabilir ve kabul edilebilir olduğunu, kaçak sayını, ped kullanımı, üriner inkontinans şiddetini ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili bir yöntem olduğunu ancak ev egzersizi temelli PTKE'ye göre anlamlı bir üstünlüğü olmadığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, telerehabilitasyon, üriner inkontinans, cinsel işlev bozukluğu, pelvik taban kas eğitimi

Abstract:
Objective: To investigate feasibility and acceptability of telerehabilitation-based pelvic floor muscle training (PFMT) in people with multiple sclerosis (pwMS) and its effect on other urinary incontinence, sexual dysfunction and psychosocial variables, especially number of leakage episodes.
Methods: PwMS with urinary incontinence were included in three-arm randomized controlled assessor-blinded study. Participants were allocated into three-groups: telerehabilitation-based PFMT, home exercise-based PFMT, and control group. Treatment groups followed same PFMT protocol; 3-times daily for 8-weeks. Telerehabilitation-based PFMT group received two individual sessions per week on a telerehabilitation-based manner guidance-physiotherapist. Assessments were made before treatment, at weeks 4, 8, and 12. Outcome measures were compliance to exercise, patient satisfaction, number of participants included in the monthly study, the number of leakage episodes, the number of pad usage, self-report disability, urinary incontinence severity, overactive bladder severity, sexual function, quality of life, cognitive function, anxiety and depression scores.
Results: Number of leakage episodes, pad usage and severity of urinary incontinence in telerehabilitation-based PFMT group decreased significantly, and cognitive functions and quality of life increased significantly (p<0.05). Number of leakage episodes, and severity of urinary incontinence in home exercise-based PFMT group were significantly reduced, and their quality of life increased significantly (p<0.05). There was no significant change in these measurements in control group (p>0.05). Participants in telerehabilitation-based PFMT group had significantly higher patient satisfaction and exercise compliance than participants in home exercise-based PFMT groups (p<0.05), but there was no significant difference between other variables (p>0.05).
Conclusion: Results show that telerehabilitation-based PFMT is feasible and acceptable in pwMS with urinary incontinence. Telerehabilitation-based PFMT is an effective method in improving number of leakage episodes, pad usage, severity of urinary incontinence, cognitive functions and quality of life, but no significant advantage was found over home exercise-based PFMT.
Keywords: Multiple sclerosis, telerehabilitation, urinary incontinence, sexual dysfunction, and pelvic floor muscle training