Demiri ve Hayatü`l-Hayevan adlı eseri ışığında hadis anlayışı
Demiri and his conception of hadith under the light of his work Hayatü`l-Hayevan
Yazar: HÜSEYİN AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. İ. HAKKI ÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Din = Religion
Dizin: Demiri = Demiri ; Hadis = Hadith ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Her müslüman için, Kur'an ve sahih sünnet karşılaşılacak her türlü sorunların çözümünde ölçü alınacak iki önemli kaynaktır. Kur'an ayetleri herhangi bir değişikliğe uğramadan günümüze kadar ulaşmasına rağmen aynı yargıya hadisler için varmak pek mümkün değildir. İslâmı kabul edenlerin sayısının artmasıyla bir çok din ve kültür kalıntıları nakledilmiş, hatta bazıları hadis zannedilerek rivayet edilmiştir. Bu rivayetlerin oluşturduğu şüphe çemberini yıkmak için İslâm kültürüyle ilgili kaynaklarımız tereddüt gösterilmeden yeniden ön yargısız bir şekilde gözden geçirilmelidir. Bu amaçla Demirî'nin (Ö. 808/1405) "Hayâtü'l- Hayevân" adlı eserini incelemeye çalıştık. Müellif, hayvanlarla ilgili olan her çeşit bilimsel, edebî ve folklorik verileri bir araya getirmiştir. Derleme metoduyla yazılan bu eserde tıp, tarih, fıkıh, hadis, tefsir, veterinerlik, eczacılık, edebiyat, vb. bir çok ilim dalına ait bilgiler mevcuttur. Demîrî kitabını sahih, zayıf ve uydurma her tür rivayetle doldurmuştur. O, herhangi bir kriter gözetmeden herşeyi kendisine sırf malzeme olsun diye almıştır. Hadis hocalığı yapmış bir âlimin böylesi rivayetleri kitabına alması onun hadis konusunda mütesahil (gevşek) bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Hadislerin genellikle senetlerini ve raviler hakkında yapılan tenkitleri zikretmesi O'nun hadislerin içeriğinden çok isnada önem verdiğini göstermektedir. Müellifin hadisleri değerlendirirken isnat şekilciliğine ve rivayet kalıplarına boğulduğunu görmekteyiz. Hadisler hakkında metni esas alarak Kur'an ve sahih sünnete arz etme, akıl süzgecinden geçirme gibi metodlar vasıtasıyla değerlendirmelerde bulunmamıştır.

Abstract:
Both Qur'an and hadith are the main sources to the various questions faced muslims in their life. Though the holy Qur'an has come up to present day without any distortion, the same argument is far away from being true for hadiths. With the expansion of Islamic lands and population, Muslims came face to face with many foreign cultures and civilizations and they transmitted many things from these to theirs. So many ordinary sayings mere narrated like hadiths. To overcame some suspicions about hadiths, we have to subtly analyze there narrations. So we tried to analyze the work of Damîrî (d.808/1405) called "Hayâtü'l- Hayevân". In his work the scholar gathered many scientific facts about animals. In this book which was formed by way of excerpts, he tnes to give information about medicine, law, Tafsir (commentary), pharmacy, literature, Hadith (tradition), etc. The work of Damiri is full of psuedo weak and authentic hadiths. He gathered the narrations without any schohorly critarian. He was not strict in analyzing and selecting hadith. Sometimes he analyzed the narrators but not the content. In evaluating hadiths he couldn't free himself from the chain of narrators and so couldn't analyze these hadiths rationally.