Türkiye denizlerinde orkinos yetiştiriciliği teknolojisi üzerine araştırmalar
Studies on technology of bluefin tuna culture in Turkey seas
Yazar: ÇAĞRI AYTAÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Mavi Yüzgeçli Orkinos'un yetiştiriciliğine, ilk olarak 1970'li yıllarda Japonya'da başlanmıştır. Malta ve İspanya gibi bazı Akdeniz ülkeleri 1990'larda, Türkiye 2002'de üretime katılmıştır. Bu çalışmada, çiftliklerin ağ kafes sisteminin kurulu bulunduğu üretim alanı kapsamında sisteme etki eden hakim rüzgar yönü ve şiddeti, ağ kafes sisteminin kurulu bulunduğu yerin ana karaya olan uzaklığı, su derinliği, zemin yapısı, kullanılan kafesler, ağlar, çapa, zincir ve şamandıralar ve gerçekleştirilen üretim faaliyetinin özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında incelenen işletmelerin geçen yılki toplam üretimi 1730 ton olup üretimin %95'i İzmir iline bağlı Çeşme ilçesinde yapılmıştır. Ağ kafes sistemleri kıyıdan 0.6-1.0 mil açıkta, 50 m ve 66 m çapında HDPE malzemeden yapılmış daire şeklindeki kafesler ile 45-75 m derinliğe sahip sularda, kumluk zemine kurulmuştur. Bu kafeslerin çapalama sisteminde ağırlıkları 1000-2500 kg arasında değişen pulluk tipi çapalar ve 2500-2600 lt arasında değişen yüzey şamandıraları kullanılmıştır. Sistemde kullanılan ağlar düz-kare ve düğümsüz olarak donatılmış olup, ağ göz genişliği 70-100 mm'dir. İşletmelerde toplam 10 mühendis, 32 balık adam istihdam edilmiştir. İşletmelerin geçen yıl ürettikleri orkinos miktarı 150-530 ton arasındır. Orkinosların yemlenmesinde en çok ithal uskumru ve kalamar kullanılmıştır. İşletmeler orkinosları 5-7 ay besledikten sonra lupara adı verilen bir tüfek yardımı ile vurup, günde ortalama 30-40 ton hasat etmektedir ve hasada kadar ortalama % 2-3 mortalite olmuştur. Hasat edilen orkinoslar taze olarak uçak ile veya dondurulmuş olarak işleme gemisi ile pazara sevk edilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmada Türkiye karasularında faaliyet gösteren 5 orkinos çiftliği incelenerek, mevcut durumları ayrıntılı olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Balık yetiştiriciliği, orkinos, ağ kafes sistemi.

Abstract:
Early aquaculture of Bluefin Tuna has been commenced at the 1970?s. Whereas some of the Mediterranean countries such as Maltha, Spain attend to production, first aquacultural production has been performed in 2002 at Turkey. In this study, in terms of location of net-pen systems; direction and amplitude of dominant wind, distance from the field of net-pen system to mainland, water depth, frame of ground, types of cages, nets, anchors, chains, moorings and features of production activity are handled broadly. As part of the study, last total pruduction of inspected management was 1730 tones and 95 percent of production has been made at Çeşme in Izmir. Net-pen systems have built at 45-75 m. depth and sandy place with 0.6-1.0 miles from the mainland, cages are circular shaped that in 50 and 66 m. diameter, made of HDPE material. In their mooring systems, 1000-2500 kg. plow shaped anchors and 2500-2600 lt. surface floaters have been used. Nets are smooth square and knotless, mesh size is 70-100 mm. 10 engineers and 32 divers have been employed in managements. Total productions of managements were between 150 and 530 tones last year. In feeding of Bluefin Tunas had mostly been used imported mackerels and squids. After 5-7 months feeding periods, Tunas are harvested to average 30-40 tones daily with a rifle that is called `lupara? and till to harvest had been 2-3 percent mortality. Harvested Tunas are carried to staple with plain freshly or cultivation ship as frosted. As a result, 5 Bluefin Tuna Farms in coastal waters of Turkey had been searched and their current situations had broadly been exhibited.Key words: Fish culture, bluefin tuna, net cage culture system.