Gastrointestinal sistem kanamasıyla acil servise gelen hastalarda mortaliteye etki eden faktörler
Factors affecting mortality i̇n patients with gastrointestinal bleeding
Yazar: YAVUZ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT KOÇAK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Amaç: Akut gastrointestinal sistem (GİS) kanaması halen hastaneye yatışların yaygın nedenlerindendir. Tedaviye yönelik endoskopi ve anjiografik gelişmelere rağmen, gastrointestinal sistem kanamaları hala önemli bir mortalite ve morbidite kaynağıdır. Bu çalışmada acil servise GİS kanaması şüphesiyle başvuran hastaların demografik özellikleri, laboratuvar değerleri, uygulanan girişim ve tedavilerin mortalite üzerine etkisi değerlendirildi.
Yöntem: Bu çalışmada, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Acil Servisine 01.12.2018-31.11.2019 tarihleri arasında GIS kanaması ile başvuran 694 hastanın demografik özellikleri, kronik hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, hastaneye başvuru şikayetleri, muayene bulguları, laboratuvar bulguları, uygulanan tedaviler (medikal, girişimsel, cerrahi), yatış süreleri ile hastaların bir aylık takiplerindeki mortalite verileri arasındaki ilişki geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya acil servise başvuruda akut GIS kanaması düşünülen, 18 yaş ve üstü hastalar dahil edildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 694 hasta dahil edildi. Hastaların %55,5'i (n=385) erkek, %44,5'i (n=309) kadındı. Hastalar geniş bir yaş aralığına sahipti (18-95) ve yaş ortalaması 55,39 yıl olarak hesaplandı. 56 hastada alt GİS kanama, 241 hastada üst GİS kanama tespit edildi. Üst GİS kanama tespit edilen hastaların başvuru şikayeti daha çok "kanlı kusma" ve "siyah dışkılama", en sık fizik muayene bulgusu ise "melena" idi. Alt GİS kanamalı hastaların başvurusunda ise en sık şikayet "kanlı dışkılama", en sık fizik muayene bulgusu "hematokezya" idi. GİS kanama teşhisi konulan hastaların %8,7'si (n=26) mortal seyretti. GİS kanama teşhisi konan hastaların %91'inde (n=270) komorbit hastalık mevcuttu. Üst GİS kanamalı hastalarda en sık görülen komorbidite hipertansiyon iken (%35,6;n=86), alt GİS kanamalı hastalarda daha çok koroner arter hastalığı görüldü (%32,1; n=18). Hastalar için hesaplanan şok indeksi ortalaması 0,77 puan olarak belirlendi. GİS kanama tespit edilen hastalara en sık uygulanan işlem endoskopiydi (üst GİS=%90, alt GİS=%53,5). YBÜ yatış süresi ortalaması 1,37 gün (maks 24 gün) olarak hesaplandı. YBÜ yatış süreleri gruplandırıldığında yatışı olmayan hastaların (%66,1) yanı sıra en yüksek oran 0-3 gün (%20,3) oldu.
Sonuç: Özellikle Acil Servislerde yapılan ilk değerlendirmelerde; GİS kanaması olan hastaların risk durumunun ortaya konulması için daha pratik skorlama sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Şok indeksi, laktat düzeyi ve kan üre düzeyi bu konularda yardımcı olabilecek parametrelerdir. Ancak bunlarla ilgili daha fazla ve detaylı klinik çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
Objective: Acute gastrointestinal system (GIS) bleeding is a potentially life-threatening abdominal emergency that remains a common cause of hospitalization with high morbidity and mortality. Despite advances in therapy including endoscopic and angiographic therapies, the mortality and morbidity rate remains high. In this retrospective study; we aim to describe the demographic characteristics, workup findings and outcomes of the patient who present with suspicious of acute GIS bleeding to the ED. 
Method: In this retrospective study, all patients age 18 and older who presented to the ED between 01.12.2018-31.11.2019 with the suspicious of acute GIS bleeding were included. Demographics, clinical, laboratory data, treatment, the length of hospital stay, mortality rates and one month hospital follow up were examined. Patients 18 years of age and over who were considered to have acute GIS bleeding in the emergency room were included in the study.
Findings: A total of 694 patients were included in the study. 55.5% (n = 385) of the patients were male and 44.5% (n = 309) were female. The patients had a wide age range (18-95) and the average age was calculated as 55.39 years. Lower GIS bleeding was detected in 56 patients and upper GIS bleeding in 241 patients. The complaint of the patients with upper GIS bleeding was mostly "bloody vomiting" and "black defecation", and the most common physical examination finding was "melena". In the application of patients with lower GIS bleeding, the most common complaint was "bloody defecation" and the most common physical examination finding was "hematokesia". 8.7% (n = 26) of the patients diagnosed with GIS bleeding were mortal. Comorbid disease was present in 91% (n = 270) of patients diagnosed with GIS bleeding. Hypertension was the most common comorbidity in patients with upper GIS bleeding (35.6%; n = 86), while coronary artery disease was more common in patients with lower GIS bleeding (32.1%; n = 18). The shock index average calculated for the patients was determined as 0.77 points. The average ICU admission period was calculated as 1.37 days (max 24 days). Endoscopy was the most common procedure applied to patients with GIS bleeding (upper GIS = 90%, lower GIS = 53.5%). When ICU hospitalization times were grouped, the highest rate was 0 to 3 days (20.3%) as well as patients without hospitalization (66.1%).
Results: Especially in the first evaluations made in Emergency Departments; More practical scoring is needed to diagnose the patients and to reveal the risk status. Shock index, lactate level and blood urea level are parameters that can help with these issues. However, more and more detailed clinical studies should be done about them.