TTR repertuarında bulunan Tatyan türünün makamsal, ritimsel, işlediği konu ve ses analizi
Total, rhythmical, topic and voice analysis of the Tatyan genre in TRT's repertoire
Yazar: RIDVAN ADEDE
Danışman: PROF. DR. AHMET SELİM DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Türk halk müziği; halkın kendi sosyal, kültürel ve yaşam biçimini anlatan o dönemin yaşayan
ozanları ve kendi halkı tarafından üretilip insandan insana ve kuşaktan kuşağa aktarılan, örf ve
adetlerimizi de ele alan, genellikle bestecisi bilinmeyen ama sürekliliği olan halkın öz değeridir.
Tatyan ise; kelime anlamı tat tan gelen ve Türk halk müziğinin önemli bir yerine sahip olan bir. Aşk,
sevda, ayrılık ve dünya hayatını ele alan ve kendine has melodi yapısı olan bir halk müziği türüdür. Bu
araştırmada TRT Repertuarında bulunan Türk Halk Müziğinin bir türü olan tatyan biçemi araştırılmış
ve Türk Halk Müziğinde ki yeri önemi ve yine tarihsel açıdan önemi ve konusu araştırıldıktan sonra
bu eserlerin makamsal, usul, işlediği konular ve ses genişliği ele alınarak incelemeler yapılmıştır.
Araştırma sonucunda ise, tatyan türünde ki eserlerin geçmişten günümüze akıllarda kalan kulaktan
dolma bilgilerin doğruluk ve yanlışlık derecelerini açığa çıkaracak bilgiler verilmiştir. Araştırma da
kaynak olarak konu üzerine yazılmış kitap, dergi ve konu ile bağlantılı akademik tez çalışmaları
incelenmiş, gerekli bilgilere çalışmada yer verilmiştir. Sonuç olarak Araştırma sonucunda
görüldüğü gibi eserlerin 11 i hüzzam karakterli, 7 si karcığar karakterli, 2 si segâh ve 1 adet
buselik makamı karakterinde eserler olduğu görülmektedir. Araştırmada ritim bakımından ele
aldığımızda eserlerin 8 i 2/4 ritim kalıbında, 11 i 4/4 ritim kalıbında, 1 i 6/8 ve 1 i 10/8 ritim
kalıbında bestelendiği görülmektedir. Ayrıca bazı eserlerin içerinde 6/4, 7/4, ¾ gibi ritim
kalıpları da gözümüze çarpmaktadır. Araştırma sonucunda eserlerin, 15 i aşk üzerine, 2 si
tasavvufi, 1 i oyun havası, 3 ü dünya yaşantısı ile ele alındığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türk Halk Müziği, Tatyan

Abstract:
Turkish folk music; the people of that period, telling about their own social, cultural
and life style.The customs and traditions produced by the poets and their own people and
transmitted from person to person and from generation to generation.It is the core value of the
people whose composer is generally unknown, but which has continuity, which also deals
with our customs. Tatianwhereas; The word meaning comes from tat and has an important
place in Turkish folk music. love, love,It is a folk music genre that deals with separation and
worldly life and has a unique melody structure. ThisIn this research, tatyan style, which is a
type of Turkish Folk Music in TRT Repertoire, was investigated.After researching its place
and importance in Turkish Folk Music and its historical importance and subject,
thisExaminations were made by considering the modal, method, subjects and vocal width of
the works. ResearchAs a result, it has been determined that the works in the Tatyan genre are
based on hearsay information that has remained in mind from the past to the present.
İnformation is given to reveal the degrees of accuracy and inaccuracy. The subject of the
research as a sourceThe books, journals and academic thesis studies related to the subject
were examined and the necessary information was obtained. İncluded in the study. As a result,
as seen in the result of the research, 11 of the works areworks in character, 7 of them in the
character of karcığar, 2 of them in the character of segâh and 1 in the character of buselik
modeappears to be. When we consider in terms of rhythm in the research, 8 of the works are
2/4 rhythm. Pattern, 11 i 4/4 rhythm patterns, 1 i 6/8 and 1 i 10/8 rhythm patterns. In addition,
rhythm patterns such as 6/4, 7/4, % are striking in some works. As a result of the research, 15
of the works are about love, 2 of them are mystical, 1 of them are game atmosphere, 3 of them
are world. Seems to be dealt with in his life.

Keywords: Turkish Folk Music, Tatyan