Batman ili 112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanlarının afet bilinci konusundaki bilgi düzeyleri
Knowledge levels of Batman province 112 Emergency Healthcare Employees on disaster awareness
Yazar: TUBA GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÖNTÜRK AKYÜZ
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil tıp = Emergency medicine ; Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Batman = Batman ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Dünya tarihi boyunca her dönemde insanoğlunun karşılaştığı en büyük sorunlardan biri
afetler olmuştur. Gelişen dünya ve artan nüfus etkisiyle gün geçtikçe daha fazla afet çeşidi ortaya
çıkmış olup zarar verici etkileri artmıştır. Afet sonrası görülen etkiler, toplumda fiziksel, ruhsal
ve ekonomik olarak ciddi kayıplara neden olmaktadır. Afet; ekonomik, sosyal ve fiziksel
kayıplara yol açan, gündelik hayatı ve günlük faaliyetleri kesintiye uğratarak veya durdurarak
toplumları etkileyen durumlardır. Afetler etkisi altına aldığı toplumun üstesinden gelemeyeceği
olaylardır. Afet yönetimi, zararlarının azaltılabilmesi ve afetlerin önlenmesi için afet öncesi, afet
anı ve afet sonrasında yapılması gereken teknik çalışmaları ve ilgili yasaları belirlemektedir. Afet
yönetim sisteminde yer alan acil sağlık personellerine önemli görevler düşmektedir. Sağlık
personellerinin afet, afet bilinci ve afet yönetimi hakkında bilinçli olmaları büyük önem
taşımaktadır. Bu sebeple sağlık personelinin afet bilinci konusunda yeterli bilgiye sahip olup
olmadıkları yapılan çalışmayla ortaya konacaktır. Yapılan çalışmada Batman 112 Acil Sağlık
Hizmetlerinde çalışan sağlık personellerinin bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları incelenmiştir.
Analizler için IBM SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veriler incelendiğinde,
katılımcıların %6,9'u 25 yaş ve altı, %49,4'ü 26-35 yaş grubunda bulunduğu görüldü.
Katılımcıların %10,9'u lise, %37,4'ü ön lisans, %24,1'i lisans, %19'u lisans tamamlama ve
%8,6'sı lisansüstü eğitim mezunu olduğu saptandı. Katılımcıların %43,7'si erkek, %56,3'ü
kadındır. Katılımcıların büyük bir oranının acil tıp teknisyeni (%55,7) ve acil bakım ambulans
teknikeri (%20,1) olduğu görüldü. Katılımcıların %13,2'si 1-5 yıl, %32,2'si 6-10 yıl ve %21,8'i 16 yıl ve üzeri mesleki deneyime sahip olduğu görüldü. Katılımcıların (%39,3)'ü devleti, afet
öncesi tedbir alma konusunda sorumlu görmektedir. Katılımcıların afet tatbikatlarının etkili ve
eğitici olmalarını düşünmelerine (%56,9) karşın, kurumda yapılan afet tatbikatların (%37,4)
yetersiz olduğu belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Acil Sağlık Hizmetleri, Afet Bilinci, Afet, Acil Durum, Afet Yönetimi.

Abstract:
Throughout the history of the world, disasters have been one of the biggest problems
faced by mankind in every period. With the effect of the developing world and increasing
population, more and more disaster types have emerged and their damaging effects have
increased. Post-disaster effects cause serious physical, mental and economic losses in the society.
Disaster; They are situations that cause economic, social and physical losses, and affect societies
by interrupting or stopping daily life and daily activities. Disasters are events that cannot be
overcome by the society they affect. Disaster management determines the technical studies and
related laws that should be done before, during and after the disaster in order to reduce the
damages and prevent the disasters. Emergency health personnel in the disaster management
system have important duties. It is of great importance for health personnel to be conscious of
disaster, disaster awareness and disaster management. For this reason, it will be revealed by the
study whether the health personnel have sufficient knowledge about disaster awareness. In the
study, the knowledge levels, attitudes and behaviors of the health personnel working in Batman
112 Emergency Health Services were examined. IBM SPSS 25.0 statistical package program
was used for analysis.When the data is analyzed, when the data were examined, it was seen that
6.9% of the participants were 25 years old and under, 49.4% were in the 26-35 age group. It was
determined that 10.9% of the participants were high school, 37.4% associate degree, 24.1%
undergraduate, 19% undergraduate completion and 8.6% postgraduate education. 43.7% of the
participants are male and 56.3% are female. A large proportion of the participants were emergency medical technicians (55.7%) and emergency care ambulance technicians (20.1%). It
was seen that 13.2% of the participants had 1-5 years, 32.2% 6-10 years and 21.8% 16 years or
more professional experience. (39.3%) of the participants consider the state responsible for
taking pre-disaster measures. Participants (39.3%) consider the state responsible for taking predisaster measures. Although the participants thought that disaster drills should be effective and
educational (56.9%), it was stated that the disaster drills held in the institution were insufficient (37.4%).
Keywords: Emergency Health Services, Disaster Awareness, Disaster, Emergency, Disaster Management