Türkiye'de sermaye birikim sürecinin mekansal yansıması üzerine bir kentsel politik analiz: Büyükdere Maslak örneği
An urban political analysis about environmental reflection on period of capital accumulation in Turkey: Sample of Büyükdere Maslak
Yazar: FERHAT KOÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kentsel arazi = Urban land ; Kentsel gelişme = Urban development ; Kentsel politika = Urban policy ; Sermaye birikimi = Capital accumulation

Özet:
Bu çalışma; belli bir bölgede arazi politikalarıyla bütünleşik yapı çevre üretim sürecinin toplumsal, ekonomik, siyasal ve mekânsal analizini gerçekleştirmeyi amaçlamıştır. Çalışma kapsamında; Büyükdere-Maslak aksı üzerinde birikim süreçleriyle değişime uğrayan arazi kullanım kararları ve bu arazi kullanım kararlarıyla oluşan yapılı çevrenin aktörleri tarihsel süreçte analiz edilmiştir. Bu analiz, aktörlerin bakış açıları, talepleri ve izlediği stratejiler bağlamında gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında merkezi ve yerel düzeydeki kamu kurumları ve sermaye grupları, bölgedeki arazi politikalarıyla bütünleşik yapılı çevre üretim sürecinin belirleyici aktörleri olarak ele alınmıştır. Merkezi ve yerel düzeydeki kamu kurumlarının arazi politikaları; özelleştirme uygulamaları, sermaye gruplarıyla olan ortaklık ilişkisi, rantı artırıcı yasal ve yönetsel düzenlemeler ve bu düzenlemelerin kentsel planlama üzerindeki etkileri bağlamında tartışılmıştır. Bu kapsamda çalışmada; merkezi ve yerel düzeyde alınan plan kararlarının yasal ve yönetsel mevzuata uygunluk durumlarına, bu plan kararlarının yoğunluk artırıcı niteliklerine, kararların ulaşım sistemi ve doğal çevre üzerinde oluşturduğu etkilere ve bu plan kararlarının kamusal maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Plan kararlarının planlama kademelerine uygunluğu, bu kararların nüfus yoğunluğu - donatı alanı dengesini gözetip gözetmemesi diğer tartışma konuları arasında yer almıştır. Bu bağlamda çalışma; merkezi ve yerel düzeydeki kamu kurumlarının değişim değerini önceleyen arazi kullanım kararlarına eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Sermaye Birikimi, Arazi Politikası, Kentsel Gelişme,Yapılı Çevre

Abstract:
This study aims to make a social, economical, political and spatial analysis of structured environment production process integrated with land policies in a given area. This study covers, in a historical context, the decisions on land usage changing with the concentration going on in the Buyukdere-Maslak axis, as well as the structured environment shaped by such land usage decisions. This analysis is made in the context of points of view and demands of the players, as well as of the strategies adopted by them. In this study, central and local public institutions and capital groups are taken as determinant players of structured environment production process integrated with land policies followed in the area. Land policies of central and local public institutions; privatizations, partnership relationships with capital groups, rente-enhancing legislative and administrative regulations and the impacts of such regulations on urban planning are further discussed. In this context, the study deals with the level of legislative and administrative compliance of the central and local government planning decisions, density-enhancing potential of such planning decisions, and the impacts of the decisions on transportation system and natural environment, as well as their public costs. Among other aspects of the study are whether the planning decisions are in harmony with planning phases or not and whether such decisions give due consideration to the population density – public amenities area balance or not. In this context; the study approaches the land usage decisions, made with a heavy focus on the exchange-value of central and local public institutions, from a critical point of view.



Key Words: Capital Accumulation, Land Policy, Urban Development, Built
Environment