Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve ölçülmesi: Türkiye'nin enerji arz güvenliği endeksine yönelik bir uygulama
Turkye's energ supply security and measurement: An application on Turkey's energy supply security
Yazar: HASAN SENCER PEKER
Danışman: DOÇ. DR. HALDUN SOYDAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies

Özet:
Türkiye'nin enerji arz güvenliğinin ölçülmesi için bir enerji arz güvenliği endeksi modeli oluşturulmanın hedeflendiği bu çalışmada, öncelikle enerji arz güvenliği endeksini oluşturan dört alt endeks ve bunların ağırlıkları belirlenmiştir. Bu alt endeksler; kullanılabilirlik, güvenilirlik, ekonomiklik ve çevreselliktir. Analiz sonuçlarına göre, kullanılabilirlik ve güvenilirlik alt endekslerinin ağırlıkları, ekonomiklik ve çevresellik alt endekslerinin ağırlıklarının iki katıdır. Bunun sebebi ise, Türkiye'nin enerji politikasının; enerjinin çevreci ve ekonomik bir şekilde elde edilmesinden çok, kesintisiz ve yeterli bir şekilde elde edilerek arz edilmesinin hedeflenmesidir. Çünkü enerjinin yetersiz olmasının yaratacağı problemler, pahalı olmasının yaratacağı problemlerden çok daha büyüktür.

Alt endekslerin genel endeks içindeki ağırlıkları belirlendikten sonra, değişken gruplarının her bir alt endeks içindeki ağırlıkları belirlenmiştir. Alt endekslerin ağırlıkları ile herhangi bir değişkenin o endeks içindeki ağırlığının çarpımlarının toplamı ise, değişkenin genel endeks içindeki ağırlığını vermektedir.
Değişken gruplarının ağırlarının belirlendiği analiz sonuçlarına göre, Türkiye'nin enerji arz güvenliği açısından en önemli değişken grubu, elektrik enerjisi sektörü ve yakıt ithalatı ile ilgili değişkenlerdir. İthalat Türkiye'nin enerji arzının %70'ini oluşturduğu için, elektrik enerjisi sektörü ise, elektriğin bütün enerjileri ikame edebilme yeteneği sebebiyle en yüksek ağırlığa sahiptirler.

Endeks sonuçlarına göre, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlayabilmesi için gerekli yatırımlar; enerji ithalatını güvence altına alan ve elektrik enerjisi sektöründe piyasanın düzgün işlemesini sağlayan, çeşitlendirmeyi arttıran ve ithalat bağımlılığını azaltabilecek potansiyele sahip olan yenilenebilir enerji kaynaklarını destekleyen alanlara yönlendirilmelidir.



Anahtar Kelimeler: Enerji, Enerji Arz Güvenliği, Enerji Politikası

Abstract:
In this study, in which building an energy supply security index Model in order to measure the energy supply security of Turkey, firstly, the four sub-indexes that compose overall index and their weighting coefficients were specified. These sub-indexes are availability index, reliability index, economic index and environmental index. According to the results of analysis, the weightings of availability and reliability sub-indexes has twice weightings of economic and environmental indexes. The reason is that Turkey's energy policy's prominence is the supply of enough energy without interruption because the costs of lacking energy are higher than supplying the energy at high price.

Following the specification the weightings of sub-indexes in overall index, the weightings of each metric groups in each sub—indexes. The multiplication of the weighting of a metric by the weighting of the sub index produces the weighting of the metric in overall index.
According to analysis of metric groups, the most important metric groups in Turkey's energy supply security of Turkey is that electricity power sector and energy import. Import is vital because 70 % of energy is important and electricity power sector is because electricity can substitute any kind of energy.

According to index results, Turkey has to direct its necessary investments to fields that secure the energy importation, regulate the electricity power market and renewable technologies that diversify the sources, decrease import dependency.




Keywords: Energy, Energy Supply Security, Energy Policy