Fen bilimleri öğretmenlerinin basınç konusundaki alan bilgilerinin tanımlanması ve ölçülmesi
Identification and measurement of science teachers' subject matter knowledge about pressure
Yazar: VİLDAN ÇET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKİ PEŞMAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Konu alan bilgisi = Content knowledge ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı fen bilimleri öğretmenlerinin basınç konusundaki alan bilgilerinin tanımlanarak ölçülmesidir. Çalışmaya, Tekirdağ ilinin Çerkezköy ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı ortaokullarda görev yapan rastgele seçilmiş 5 fen bilimleri öğretmeni katılmıştır. 
Çalışma nitel bir araştırma yöntemi olan durum çalışmasıdır. Öncelikle katı, sıvı ve açık hava basıncı konularını kapsayan ve MEB kazanımlarına uygun 12 tane açık uçlu soru içeren bir sınav hazırlanmıştır. Kapsam geçerliği için 2 uzman görüşü alınmıştır. Sınav, MEB'e bağlı ortaokullarda okuyan, 8. ve 9. sınıf 159 öğrenciye, veli izinleri alındıktan sonra uygulanmıştır. Öğretmenlerin konu alan bilgilerini ölçmek amacıyla kullanılmak üzere her bir soruya verilen öğrenci cevapları tasnif edilmiştir. Daha sonra fen bilimleri öğretmenlerinin basınç konu alan bilgilerini belirlemeye yönelik, yedi adet soru içeren yarı yapılandırılmış bir görüşme protokolü hazırlanmıştır. Protokol hazırlanırken, Frank ve Speer'ın (2013) kullandıkları sorulardan da yararlanıldı. Farklı okullardan rastgele seçilmiş 5 fen bilimleri öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirildi. Ses kaydı altına alınan görüşmeler, metin dosyası haline dönüştürülmüştür. Metin dosyası Otero ve Harlow'un (2009) belirttikleri transkript yazım kurallarına göre oluşturulmuştur. Toplanan veriler betimsel istatistik ve içerik analizi yapılarak irdelendi. Oluşturulan kodlar ve temalar 2 uzman tarafından da incelendi.
 Çalışmanın kuramsal çerçevesi Ball, Thames ve Phelps (2008)'in rapor ettiği öğretim için matematiksel bilgiyi çalışma yaklaşımına dayanmaktadır. Bu bağlamda konu alan bilgileri yaygın alan bilgisi, özel alan bilgisi, alan ve öğrenci bilgisi, alan ve öğretim bilgisi gibi temalara ayrılmıştır. Bu çalışmada her temaya farklı bir renk atanmıştır. Öğretmen görüşmelerini içeren metin dosyası, temalara uygun renklendirilerek analiz edilmiştir. Ayrıca doğru bilgiler A, kısmen doğru bilgiler B, yanlış bilgiler C olarak kodlanmıştır. Her soruya ait öğretmen ifadeleri temalar ve kodlara uygun olarak tablolaştırılmıştır. Neredeyse tüm öğretmen ifadeleri kullanılmıştır. Verilen ifadelerin frekans ve frekans yüzdeleri hesaplanmış ve sayısal veriler incelenmiştir.
Bu araştırma ile fen bilimleri öğretmenlerinin basınç konusuyla ilgili alan bilgileri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin yaygın alan, özel alan, alan ve öğrenci, alan ve öğretim bilgilerine farklı frekanslarda sahip oldukları görülmüştür. %36,63 doğru, %46,54 kısmen doğru, %16,83 yanlış yaygın alan bilgisine, %37,08 doğru, %37,64 kısmen doğru, %25,28 yanlış özel alan bilgisine, %74,28 doğru, %15,72 kısmen doğru, %10 yanlış alan ve öğrenci bilgisine, %41,07 doğru, %33,93 kısmen doğru, %25 yanlış alan ve öğretim bilgisine sahip oldukları görülmüştür. Bu sonuçlarına bakıldığında basınç konusunda öğretmenlerin eksik konu alan bilgisine sahip oldukları saptanmıştır. İlgili alan yazın incelendiğinde, fen öğretmeni bilgisinin Ball ve diğerlerinin (2008) yaklaşımına göre incelendiği bir araştırmaya rastlanmamıştır. Basınç konusuyla ilgili olarak öğrenci bilgisi, aday öğretmen bilgisi veya öğrenci başarısı hakkında yüksek lisans ve doktora tezleri olduğu görülmüştür. Pedagojik alan bilgisi kapsamında farklı disiplinlerde çalışmalara sıkça rastlanmıştır. Dolayısıyla, fen öğretmenlerinin basınç konusuna ait alan bilgilerinin Ball ve diğerlerinin (2008)  yaklaşımına göre incelendiği bu çalışmanın alan yazınına önemli katkılar sağlaması umulmaktadır. Bu tür çalışmaların eğitim fakültelerine ve MEB'e faydalı bilgiler sunabileceği düşünülmektedir. Farklı fen konularında yapılacak benzer çalışmaların fen bilimleri öğretmenleri ya da öğretmen adaylarının alan bilgileriyle ilgili ciddi bir bilgi birikimi sağlaması beklenebilir. Böylece onların mesleki gelişimleri için gerekli hizmet öncesi ve hizmet içi çalışmaların niteliği geliştirilebilir. 
Anahtar Kelimeler:  Öğretmen Yeterlikleri, Konu Alan Bilgisi (KAB), Basınç, Öğretim İçin Fen Bilgisi

Abstract:
The common purpose of this study is to describe and explore science teachers' subject matter knowledge about the content, pressure. Five randomly selected science teachers working in middle schools affiliated to the Ministry of National Education (MoNE) and located in Çerkezköy district of Tekirdağ province participated in the study.
The study is a case study which is a qualitative research method. First, an exam with 12 open ended questions compatible with MoNE objectives and related to solid, liquid, and gas pressure were prepared. Two expert opinion was applied for the content validity. After parent permissions were taken, the exam was administered to 159 8th and 9th grade students attending to middle schools affiliated to MoNE. Students' responses given to each question were categorized to be utilized for assessing teachers' subject matter knowledge. Afterwards, to assess science teachers' subject matter knowledge related to pressure, a semi-structured interview protocol with seven items was prepared. While preparing the protocol, the questions from Frank and Speer (2013) were also utilized. Semi-structured interviews were held with five science teachers randomly selected from different schools. The interviews that were recorded as voice were transcribed. The transcription was created according to transcript writing rules as specified by Otero and Harlow (2009). The collected data were analyzed by using descriptive statistics and content analysis. Generated codes and themes were also reviewed by two experts.
Theoretical framework of the study is based on the approach to studying mathematical knowledge for teaching reported by Ball, Thames, and Phelps (2008). In this context, subject matter knowledge is divided into themes such as common content knowledge (CCK), specialized content knowledge (SCK), knowledge of content and student (KCS), and knowledge of content and teaching (KCT). A color is assigned to each theme in this study. The transcribed teacher interviews were analyzed by coloring compatible with the themes. Furthermore, correct, partially correct, and incorrect teacher knowledge was coded as A, B, and C, respectively. Teacher expressions for each question were tabulated according to the themes and codes. Almost all teacher expressions were used. Frequency and frequency percentages of the expressions were calculated and the quantitative data were examined.
Subject matter knowledge of science teachers was explored with this study. According to the results, the science teachers were observed to possess CCK, SCK, KCS, and KCT with different frequencies. They were observed to possess 36,63% correct, 46,54% partially correct, and 16,83% incorrect CCK; 37,08% correct, 37,64% partially correct, and 25,28% incorrect SCK; 74,28% correct, 15,72% partially correct, and 10% incorrect KCS; 41,07% correct, 33,93% partially correct, and 25,00% incorrect KCT. Based on these results, it was detected that the teachers possess insufficient subject matter knowledge related to the pressure content. When the related literature was reviewed, no research was encountered exploring science teacher knowledge based on the approach of Ball et al. (2008). Related to the pressure content, it was seen that there are thesis and dissertations about students' knowledge, candidate science teachers' knowledge, or students' achievement. In the context of pedagogical content knowledge, a large amount of research from different disciplines were encountered. Therefore, it is hoped that this study at which science teachers' subject matter knowledge is investigated based on the approach of Ball et al. (2008) will provide significant contributions to the literature. Such studies are supposed to provide education faculties and MoNE with beneficial knowledge. It is supposed that similar studies about different science content may supply a serious amount of knowledge accumulation related to science teachers' or prospective science teachers' content knowledge. Thus, the quality of pre-service or in-service training necessary for their professional development may be increased.
Keywords: Teacher Proficiency, Subject Matter Knowledge (SMK), Pressure, Science Knowledge for Teaching