Doğumsal kalp hastalığı olan çocukların aleksitimik özellikleri ile hastalığa yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between alexithymic characteristics of children with congenital heart disease(CHD) and attitudes of the disease towards herself
Yazar: MEHMET VEYSEL ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN ÇİĞDEM
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Kalp = Heart ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; Çocuklar = Children

Özet:
Mehmet Veysel ASLAN, Doğumsal Kalp Hastalığı Olan Çocukların Aleksitimik Özellikleri İle Hastalığın Kendine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Hemşirelik Programı, Yüksel Lisans Tezi, Gaziantep, 2022. Çalışma, doğumsal kalp hastalığı (DKH) olan çocukların aleksitimik özellikleri ile hastalığın kendine yönelik tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişi arayıcı türde yapıldı. Çalışma Diyarbakır Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ek Binası Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'nde DKH tanısı almış 104 çocuk hastayla gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından alanyazın taranarak oluşturan '' 'Çocuk ve Aileye Yönelik Bilgi Formu'', Çocuklar için Aleksitimi Ölçeği (ÇAÖ), Çocuğun Kendi Hastalığına Yönelik Tutumu Ölçeği (ÇKHYTÖ) kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 23.0 paket programı ile yapıldı ve istatistiksel değerlendirmede normal dağılıma uyan verilerde t testi ve varyans analizi One-way Anova, uymayan verilerde ise Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testi uygulandı. Ölçeğin güvenirliği için Cronbach Alfa testi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında hata oranı 0.05 olacak şekilde incelendi. Çalışmaya katılan çocukların ÇAÖ toplam puan ortalaması  21.10±3.88, Duyguları Tanımlama Güçlüğü alt boyutu puan ortalaması 4.89±1.81, Duyguları Açıklama Güçlüğü alt boyutu puan ortalaması 5.18±1.57 ve Dışsal Yönelimli Düşünme alt boyutu puan ortalaması 18.08±1.59 olarak bulundu. Katılımcıların ÇKHYTÖ genel puan ortalaması 2.85±0.43 bulundu. Ayrıca, negatif tutum gösteren çocukların (%66.3) puan ortalaması 2.61±0.26, nötral tutum gösteren çocukların  (%32.7) puan ortalaması 3.30±0.27 ve pozitif tutum gösteren çocukların (%1.0) puan ortalamaları 4.00±0.00 olarak bulundu. Çocukların almış oldukları DKH tanıları, hastalıkları ile ilgili duygularını açıklamayabilmeleri ve okula devam etme durumları hem ÇAÖ toplam puan ortalaması hem de ÇKHYTÖ genel puan ortalaması ile ilişkiliydi. Çocuklara tanı konulma süresi ve cinsiyet ile ÇAÖ toplam puan ortalaması arasında ilişki bulunurken, hastane yatışının olması, ek kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanma durumu, yaş ve ailenin ekonomik durumunun ÇKHYTÖ puanlarını etkilediği belirlendi. İki ölçek arasındaki ilişki değerlendirdiğinde; ÇAÖ puanları ile ÇKHYTÖ puanları arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişkisi olduğu görüldü. (r=-0.48,p<0.05). Bu sonuca bağlı olarak aleksitimi ve hastalık tutumu konularını güncel düzeyde tutmak ve hemşirelere bu konularda hizmet içi eğitim programlarına yer verilerek, DKH farkındalığına gerekli önemin verilmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Doğumsal kalp hastalığı, Çocuk, Aleksitimi, Tutum

Abstract:
Mehmet Veysel ASLAN, Examining the Relationship Between Alexithymic Characteristics of Children with Congenital Heart Disease(CHD) and Attitudes of the Disease Towards Herself and Determining the Affecting Factors, Hasan Kalyoncu University, Nursing Program, Master's Thesis, Gaziantep, 2022. The study was conducted in a descriptive and relationship-seeking style in order to examine the relationship between the alexithymic characteristics of children with CHD and the attitude of the disease towards themselves and to determine the factors affecting it. The study was carried out with 104 pediatric patients diagnosed with CHD in Diyarbakır Health Sciences University Gazi Yaşargil Training and Research Hospital Annex Building Gynecology and Pediatrics Hospital Pediatric Cardiology Outpatient Clinic. As a data collection tool, "Information Form for Children and Family", which was created by the researcher by scanning the literature, Alexithymia Questionnaire for Children (AQC), The Child Attitude Toward Illness Scale (CATIS) was used. Statistical analysis of the data was done with SPSS 23.0 package program and t test and analysis of variance were used for data with normal distribution, and Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were used for data that did not fit normal distribution. The Cronbach Alpha test was used for the scale to be safe. The results were analyzed at a 95% confidence interval with an error rate of 0.05. The AQC total score average of the children participating in the study was 21.10±3.88, the Difficulty Identifying Feelings sub-dimension average 4.89±1.81, the Difficulty Describing Feelings sub-dimension mean 5.18±1.57, and the Externally-Oriented Thinking sub-dimension average 18.08±1.59. The CATIS overall score average of the participants was 2.85±0.43 and it was evaluated as a negative attitude. In addition, the mean score of the children with a negative attitude (66.3%) was 2.61±0.26, the mean score of the children with a neutral attitude (32.7%) was 3.30±0.27, and the mean score of the children with a positive attitude (1.0%) was 4.00±0.00. The children's diagnosis of CHD, their inability to express their feelings about their illness, and their attendance at school were associated with both the CAS total score average and the CATIS overall score average. While there was a relationship between the time of diagnosis in children and gender, and the mean AQC total score, it was determined that hospitalization, presence of additional chronic disease, continuous drug use, age and family economic status affected CATIS scores. When the relationship between the two scales is evaluated; It was observed that there was a moderate negative correlation between AQC scores and CATIS scores(r=-0.48,p<0.05). Based on this result, it was recommended to keep the issues of alexithymia and disease attitude up-to-date and to give importance to CHD awareness by giving nurses in-service training programs on these issues.
Key words: Congenital heart disease, Child, Alexithymia, Attitude