Şizofreni tanılı hastalarda madde kullanımı ve psikolojik dayanıklılık ilişkisi
Substance use in schizophrenia patients and relationship                   with psychological resilience
Yazar: ECEM ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne başvuran ve şizofreni tanısı ile takip edilen hastalarda madde kullanımı ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne bağlı polikliniklerde ayaktan tedavi gören, DSM-V'e göre şizofreni tanısı alan ve psikoaktif madde (PAM) kullanım öyküsü olan 40 erkek hasta ile yaşam boyu PAM kullanımı olmamış 40 erkek hasta dâhil edilmiştir. Hastalarla yapılan klinik görüşme ile sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu doldurulmuş, hastalara Pozitif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PSDÖ), Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (NSDÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ve Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CDPDÖ) uygulanmıştır.
BULGULAR: PAM kullanımı olan hasta grubunun CDPDÖ toplam puan ortalamaları, PAM kullanımı olmayan hasta grubundan anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0.05). Şizofreni tanılı hastalarda PAM kullanımı olan ve olmayan grup arasında CŞDÖ toplam puan ortalamalarının ve alt ölçek ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı olmamakla birlikte PAM kullanımı olan grupta daha yüksek olduğu bulunmuştur. PAM kullanımı olan hasta grubunda çocukluk çağı travma ölçeğinde duygusal ihmal alt ölçek puanı anlamlı olacak şekilde yüksek saptanırken; fiziksel ihmal, fiziksel istismar, duygusal istismar alt ölçek puanları istatiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte daha yüksek, cinsel istismar alt ölçek puanı ise anlamlı olmamakla birlikte daha düşük saptanmıştır. PAM kullanımı olan şizofreni tanılı hastaların CDPDÖ toplam puanları ile NSDÖ, ÇÇTÖ ve CŞDÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede negatif ilişki olduğu; PAM kullanımını, yaş değişkenindeki bir birimlik azalmanın 1,16 kat, CDPDÖ skorlarında bir birim azalmanın 1,05 kat ve sigara kullanımı varlığının 7,66 kat artırdığı bulunmuştur. 
SONUÇ: PAM kullanımı olan şizofreni tanılı hastalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin daha düşük olduğu; şizofreni tanılı hastalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin düşüklüğünün PAM kullanım riskini artırdığı saptanmıştır. Psikolojik dayanıklılık düzeyi ile negatif semptomlar, depresyon ve çocukluk çağı travmaları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.

Abstract:
AIM: It is aimed to investigate the relationship between substance use and psychological resilience in patients who have been followed up by Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery and diagnosed as schizophrenia.
METHOD: 40 male patients with and without substance use patients who have been followed up by the outpatient clinics of Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery and diagnosed as schizophrenia according to DSM-V included in our research. Sociodemographic and clinical features data form was filled with clinical interview with patients.  Illness and symptom severity was measured by Scale for the Assessment of the Positive Symptoms (SAPS), Scale for the Assessment of the Negative Symptoms (SANS), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Connor-Davidson Resilience Scale (CDRISC)  and Calgary Depression Scale (CDSS). 
RESULTS: The CDRISC total score averages of the patients with PAM use were significantly lower than the patients without PAM use (p <0.05). CDSS total and sub-domains levels were higher the patient group using PAM, but it was not statistically significantly different. While the emotional neglect sub-domain score in CTQ was found to be significantly high in the patient group with PAM use; physical neglect, physical abuse, and emotional abuse sub-domains scores were not statistically significant, but higher and sexual abuse subscale score were lower, but not significant. In the patient group using PAM, a significant negative correlation was found between psychological resilience levels and SANS, CDSS and CTQ scores. It was found that one unit decrease in the age variable increased PAM use by 1.16 times, one unit decrease in CDRISC scores 1.05 times, and the presence of smoking increased by 7.66 times.
CONCLUSION: It has been determined that psychological resilience level was lower in patients diagnosed with schizophrenia using PAM and the low level of psychological resilience, smoking and being young increase the risk of PAM use in patients with schizophrenia. It was found that there is a negative relationship between psychological resilience and negative symptoms, depression and childhood traumas that increase the risk of substance use in patients with schizophrenia.