Çağdaş tiyatroda estetik düşünce ve Thomas Ostermeier sahnelem elerinde estetik düşüncenin inşası
Aesthetic thought in the contemporary theater and the construction of aesthetic thought in Thomas Ostermeier stages
Yazar: ADEM SESLİ
Danışman: PROF. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı / Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Alman tiyatrosu = German theatre ; Estetik = Aesthetics ; Modern tiyatro = Modern theatre ; Ontoloji = Ontology ; Ostermeier, Thomas = Ostermeier, Thomas ; Sahneye koyma = Staging ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Tiyatro etkinliğinin en temel işlevselliği, yaratıcı özneler (yönetmen, tasarımcı, dramaturg, oyuncu vb.) tarafından bazı düşüncelerin, duyguların, durumların veya olayların; deneyim, sezgi, düş gücü ve beceri kullanılarak, biçim verilmiş varlıklar yoluyla tasarlanması, yansıtılması veya ifade edilmesidir. Dolayısıyla tiyatro etkinliğini, yaratıcı özneler tarafından biçimlendirilmiş reel varlık alanı ve reel varlık alanının taşıdığı öz ile alımlayıcı özne (seyirci) arasında gerçekleşen bir etkinlik olarak tanımlamak mümkündür. Bu doğrultuda, tiyatro uzamını estetik varlık alanına dönüştüren unsurlar nelerdir? Çağdaş bir yönetmenin ve onun sahnelemesinin estetik düşüncesini belirleyen faktörler nelerdir? Bir sahnelemenin estetik düşüncesinin, alımlayıcı öznenin estetik yaşantısına ve buna bağlı olarak estetik algılamasına yön veren unsurlar nelerdir? Tez çalışmasının zeminini oluşturan bu sorular göz önünde bulundurularak, çağdaş tiyatro sahnelemelerinin estetik kavramı üzerinden değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. 
Bu tezin amacı, yaratıcı özneler tarafından tiyatro uzamının estetikleştirilmiş varlık alanı olarak inşa edilme sürecinde izledikleri süreçler, kullandıkları metotlar ve materyalleri saptamayı ve seyircinin estetik algılamasını etkileyen unsurları tespit edilmesini amaçlamaktadır. Elde edilen veriler ışığında, çağdaş Alman tiyatrosu yönetmenlerinden Thomas Ostermeier'in sahnelemelerinin estetik kavramı üzerinden çözümlenmesi ve yorumlanmasını hedeflemektedir. Bu bağlamda Ostermeier'in Fat Men in Skirts, Shopping and Fucking, Personenkreis 3.1, Danton's Tod, Nora, Woyzeck, Baumeister Solness, Hedda Gabler, A Midsummer Night's Dream, Die Stadt un Der Schnitt, John Gabriel Borkmann, Othello, Measure for Measure, An Enemy of the People, III. Richard, Rückkehr nach Reims, La Nuit des Rois, Ödipus gibi sahnelemeleri içerik analiz ve performans analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Nitel bir durum çalışması olan bu araştırma ayrıca, farklı yönetmenlerin estetik düşüncesinin izleri sürülmüş ve bu doğrultuda gerçekleştirilen çeşitli karşılaştırmaları da içermektedir.
Anahtar Kelimeler: Tiyatro, Estetik, Ontoloji, Çağdaş Tiyatro Sahnelemeleri, Çağdaş Tiyatro Yönetmenleri, Thomas Ostermeier, Schaubühne am Lehniner Platz.

Abstract:
The most basic functionality of the theater activity is some thoughts, feelings, situations or events by creative subjects (director, designer, dramaturg, actor, etc.); It is conceived, reflected or expressed through shaped beings using experience, intuition, imagination and skill. Therefore, it is possible to define the theater activity as an activity that takes place between the real existence field shaped by the creative subjects and the essence of the real existence field and the receptive subject (spectator). In this direction, what are the elements that transform the space of theater into the space of aesthetic existence? What are the factors that determine the aesthetic thinking of a contemporary director and his staging? What are the elements that direct the aesthetic thought of a staging, the aesthetic experience of the receptive subject and, accordingly, the aesthetic perception? Considering these questions, which form the basis of the thesis study, the evaluation of contemporary theater staging was carried out through the aesthetic concept.
The aim of this thesis is to determine the processes they follow, the methods and materials they use in the process of constructing the theater space as an aestheticized space of existence by creative subjects, and to determine the elements that affect the aesthetic perception of the audience. With the data obtained, it aims to analyze and interpret the stagings of Thomas Ostermeier, one of the contemporary German theater directors, through the concept of aesthetics. In this context, Ostermeier's Fat Men in Skirts, Shopping and Fucking, Personenkreis 3.1, Danton's Tod, Nora, Woyzeck, Baumeister Solness, Hedda Gabler, A Midsummer Night's Dream, Die Stadt un Der Schnitt, John Gabriel Borkmann, Othello, Measure for Measure, An Enemy of the People, III. Richard, Rückkehr nach Reims, La Nuit des Rois, Ödipus were analyzed using content analysis and performance analysis methods. This research, which is a qualitative case study, also traces the aesthetic thought of different directors and includes various comparisons made in this direction.
Keywords: Theatre, Aesthetics, Ontology, Contemporary Theater Stages, Contemporary Theater Directors, Thomas Ostermeier, Schaubühne am Lehniner Platz.