Cerebrolysin'in sıçanlarda favipiravir ile indüklenen beyin hasarına etkisi: Biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirme
Effect of cerebrolysin on favipiravir-induced brain damage in rats: Biochemical and histopathological evaluation
Yazar: BÜLENT YAVUZER
Danışman: PROF. DR. HALİS SÜLEYMAN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Cerebrolysin = Cerebrolysin ; Favipiravir = Favipiravir ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Sıçanlarda favipiravirin olası beyin oksidatif hasarına karşı cerebrolysinin koruyucu etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.
Materyal ve Metot: Deney hayvanları dört gruba ayrılmıştır: sağlıklı (SG), tek başına 2.5 mL/kg cerebrolysin (CER), tek başına 400 mg/kg favipiravir (FAV) ve 2.5 mL/kg cerebrolysin+400 mg/kg favipiravir (CFAV). Favipiravir günde iki kez oral, cerebrolysin ise günde bir kez intraperitoneal yoldan bir hafta boyunca verilmiştir. Bu sürenin sonunda tüm hayvanlar sakrifiye edilmiş ve beyin dokuları biyokimyasal ve histopatolojik inceleme için toplanmıştır.
Bulgular: Biyokimyasal bulgularımız, favipiravirin beyin dokusunda oksidan bir parametre olan malondialdehit (MDA) düzeylerinin artışına (p<0.001), total glutatyon (tGSH; p<0.001), süperoksit dismutaz (SOD; p<0.001) ve katalaz (CAT; p<0.001) gibi antioksidan düzeylerinin ise azalmasına yol açtığını göstermiştir. Histopatolojik olarak ise favipiravir beyin dokusunda belirgin hemoraji, inflamatuar hücre infiltrasyonu ve neovaskülarizasyona yol açmıştır. Cerebrolysin tedavisi, beyin dokusunda favipiravirin neden olduğu MDA (p<0.001) düzeylerindeki artışı, tGSH (p<0.001), SOD (p<0.001) ve CAT (p<0.001) düzeylerindeki düşüşü istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde baskılamıştır. Ayrıca, cerebrolysin hayvanların beyin dokusundaki histopatolojik hasarı büyük ölçüde hafifletmiştir.
Sonuç: Biyokimyasal ve histopatolojik kanıtlarımız, favipiravirin sıçanların beyin dokusunda oksidan/antioksidan dengesini oksidanlar lehine değiştirdiğini ve ciddi oksidatif hasara neden olduğunu göstermektedir. Bulgularımız, cerebrolysinin favipiravir ile indüklenmiş oksidatif beyin hasarının tedavisinde yararlı olabileceğini işaret etmektedir.

Abstract:
Aim: To investigate the protective effect of cerebrolysin against possible favipiravir-induced brain oxidative damage in rats biochemically and histopathologically.
Materials and Methods: The experimental animals were divided into four groups: healthy (SG), 2.5 mL/kg cerebrolysin alone (CER), 400 mg/kg favipiravir alone (FAV) and 2.5 mL/kg cerebrolysin+400 mg/kg favipiravir (CFAV). Favipiravir was given orally twice a day, and cerebrolysin was given intraperitoneally once a day, for one week. At the end of this period, all animals were sacrificed and brain tissue was collected for biochemical and histopathological examination.
Results: Our biochemical findings showed that favipiravir caused an increase in malondialdehyde (MDA) levels (p<0.001), an oxidant parameter, and a decrease in antioxidant levels such as total glutathione (tGSH; p<0.001), superoxide dismutase (SOD; (p<0.001) and catalase (CAT; p<0.001) in brain tissue. Histopathologically, favipiravir caused significant hemorrhage, inflammatory cell infiltration and neovascularization in brain tissue. Cerebrolysin treatment statistically significantly suppressed the favipiravir-induced increase in MDA (p<0.001) and decrease in tGSH (p<0.001), SOD (p<0.001) and CAT (p<0.001) levels in brain tissue. Furthermore, cerebrolysin greatly attenuated the histopathological damage in the brain tissue of the animals.
Conclusion: Our biochemical and histopathologic evidence suggests that favipiravir alters the oxidant/antioxidant balance in favor of oxidants and causes severe oxidative damage in rat brain tissue. Our findings suggest that cerebrolysin may be useful in the treatment of favipiravir-induced oxidative brain damage.