Evli bireylerin evlilik doyumu ve eşe kendini açma düzeylerinde psikolojik esnekliğin aracı rolü
The mediating role of pyschological flexibility in marital satisfaction and self-disclousure to spouse levels among married individuals
Yazar: HAMİYET ELİF TOYLAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP DENİZ YÖNDEM
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, evli bireylerin evlilik doyumu, eşe kendini açma ve psikolojik esneklik düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi ve evlilik doyumu ile eşe kendini açma arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünün test edilmesidir. Araştırma katılımcıları Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan, 344 evli bireyden (237 kadın, 107 erkek)  oluşmaktadır. Araştırma betimsel ve ilişkisel araştırma modelinde tasarlanmıştır. Araştırma verileri; Evlilik Yaşamı Ölçeği, Eşe Kendini Açma Ölçeği, Kabul ve Eylem Formu-II ve Demografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada evlilik doyumu, eşe kendini açma ve psikolojik esneklik düzeylerinin demografik özelliklere göre incelenmesinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi, aracılık rolünün test edilmesi amacı ile yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmada evli bireylerin evlilik doyumu, eşe kendini açma ve psikolojik esneklik düzeylerinin cinsiyete göre farklılık göstermediği bulunmuştur. 21-30 yaş grubundaki bireylerin evlilik doyumu ve eşe kendini açma düzeylerinin daha yüksek olduğu, psikolojik esnekliğin ise yaşa göre değişmediği bulunmuştur. Ayrıca evlilik süresi 1-11 ay olan bireylerin evlilik doyumu, 5-10 yıl olanların ise psikolojik esneklikleri diğer gruplara göre daha yüksek bulunmuştur. Yine çocuk sahibi olmayan bireylerin evlilik doyumu ve eşe kendini açma düzeyleri daha yüksek iken, psikolojik esnekliğin çocuk sayısına göre değişmediği sonucuna ulaşılmıştır. Evlilik doyumu ile eşe kendini açma alt boyutları olan farkındalık ve açıklık arasında negatif, ilişkinin niteliği ile pozitif düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca psikolojik esneklik ve farkındalık alt boyutu arasında pozitif, açıklık ve ilişkinin niteliği alt boyutları arasında ise negatif düzeyde ilişki bulunmuştur. Son olarak, psikolojik esnekliğin evlilik doyumu ile eşe kendini açma arası ilişkide kısmi aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study examines marital satisfaction, self-disclosure to spouse, and psychological flexibility in married individuals based on demographic variables, and tests the mediating role of psychological flexibility between marital satisfaction and self-disclosure. The participants consist of 344 married individuals (237 women, 107 men) from various provinces across Turkiye. The study uses a descriptive and correlational research model. Data were collected using the Marital Life Scale, Self-Disclosure to Spouse Scale, Acceptance and Commitmend Questionnaire-II, and a Demographic Information Form. T-tests and one-way ANOVA were employed to assess differences in marital satisfaction, self-disclosure to spouse, and psychological flexibility, while Structural Equation Modeling (SEM) tested the mediating role. The findings indicate no significant gender differences in marital satisfaction, self-disclosure to spouse, or psychological flexibility. Individuals aged 21-30 had higher marital satisfaction and self-disclosure, while psychological flexibility did not vary by age. Those married for 1-11 months reported higher marital satisfaction, and those married for 5-10 years had greater psychological flexibility. Childless individuals had higher marital satisfaction and self-disclosure, while psychological flexibility was unaffected by the number of children. A negative relationship was found between marital satisfaction and the self-disclosure subdimensions of realization and openness, and a positive relationship with relationship quality. Psychological flexibility showed a positive relationship with realization and a negative relationship with openness and relationship quality. Finally, psychological flexibility partially mediated the relationship between marital satisfaction and self-disclosure to spouse.