Keçecizade Mehmed Fuad Paşa (1815-1869)
Kececizade Mehmed Fuad Pasha (1815-1869)
Yazar: EMİNE ATILGAN  GÜMÜŞSOY
Danışman: PROF.DR. HALE ŞIVGIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History

Özet:
1815-1869 yılları arasında yaşayan Keçecizâde Mehmed Fuad Paşa Tanzimatdevrinin ünlü devlet adamı ve sadrazamlarından birisidir. Tıbbiye'de okuyan dahasonra Tercüme Odası vasıtasıyla diplomasiye geçiş yapan Fuad Paşa bu aradaFransızcasını ilerletme imkânına da kavuşmuştur. 1840 yılında Londra Sefaretikâtipliğiyle Avrupa ile tanışan Fuad Paşa daha sonra İspanya ve Portekizbaşkentlerinde de fevkâlade elçi olarak bulunmuştur. Bu ilk görevlerini başarıylatamamladıktan sonra 1848 yılında Eflak-Boğdan'da çıkan isyanı bastırıp bu sıradaortaya çıkan Mülteciler Meselesi'ni de başarıyla çözüme kavuşturarak büyük bir ünkazanmıştır. Bu tarihten sonra problem çözücü bir rol üstlenen Fuad Paşa aynıbaşarıyı Yanya-Tirhala ile Lübnan ve Suriye'de de göstermiştir. Bu görevlerinde hemaskerû harekatı hem de diplomatik ilişkileri başarıyla yürütürken devletine önemlihizmetlerde bulunmuştur. Bu arada Mısır'a giderek Tanzimat'ın uygulanması baştaolmak üzere problem teşkil eden konuları da çözüme kavuşturan Fuad Paşa vergimiktarını artırarak devlete gelir sağlamayı da başarmıştır. Sultan Abdülaziz'e Mısır veAvrupa seyahatlerinde eşlik ederek bu seyahatlerin yükünü çekerken, padişahın vedevletin itibarını korumak için de elinden geleni yapmıştır.Beş kez hariciye nazırlığı, iki kez de sadrazamlık yapan Fuad Paşa birincisadaretinde devletin mâli durumuyla da yakından ilgilenmiş ve kaimeyi kaldırmıştır.Meclis-i Tanzimat ve Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye başkanlıkları da yapan FuadPaşa sivil bir kişi olmasına rağmen seraskerlik görevini de yürütmüştür. Osmanlıtarihinde ilk defa ?yaver-i ekrem? ünvanını alan Fuad Paşa pek çok nişanın da sahibiolmuştur. Şirket-i Hayriye Nizamnâmesi, Tuna Vilâyet Nizamnamesi ve Şura-yıDevlet gibi idarû düzenlemelerle de ilgilenen Fuad Paşa eğitime de ayrı bir önemvermiştir. Encümen-i Daniş ve Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye gibi ilmû cemiyetlerinüyesi olduğu gibi DarülfünÃ»n açılışı için çalışmış, burada verilen konferanslarakatılmış ve Galatasaray Lisesi'nin de kurucularından birisi olmuştur.Mustafa Reşit Paşa ve Âlû Paşa ile birlikte ?Tanzimatın üç rüknünden biri?olarak kabul edilen, Âlû Paşa ile birlikte ?İkinci Kuşak Tanzimatçı? sayılan Fuad Paşadevlet adamlığı, farklı kişiliği ve nükteleri ile adından sıkça bahsettirmiştir. Giyim-kuşam tarzı, bahçesindeki heykeller, yalısında verdiği partiler ve rahatlıkla yaptığıespriler ile çok fazla eleştiriler alan Fuad Paşa bu eleştirilere de ustalıkla cevapvermesini bilmiştir. Şahsında Tanzimat'ın yeniliğini temsil ederken devletin birlik vebütünlüğünü korumak için de elinden geleni yapmıştır. Diplomatlığı ve zekicekarşılıklar vermesi ile Avrupalıları bile kendisine hayran bırakan Fuad Paşa Osmanlıtarihinde ilginç bir sadrazam portresi çizmiştir.

Abstract:
Keçecizade Mehmed Fuad Paşa (1815 - 1869) is one of the famousstatesman of the Tanzimat era. Fuad Paşa first studied et Tıbbiye and thantransfering to diplomacy via the Translation Office had the opportunity to develop hisFrench in the meanwhile. Fuad Paşa who first met with Europe in1840 at his Office ofLondon Sefaret Katipliği later was the extraordinary ambassador at Spain andPortugal?s Capitals. After completion of these first duties of him with success andsurpressing the riot in Eflak- Boğdan in1848 solving the problem of the role of aproblem solver after these events showed the same succes at Yanya-Tirhala andLebanan-Syria. Carriying out both the military expedition and diplomatic relationswith succes presented important services to his state. Going to Egypt in themeanwhile and solving some problem including the application of Tanzimat,succeeded increasing the taxes and receiving extra income for the state.Accompanying Sultan Abdulaziz at his Egypt and Europe travels and carriying theburdens of these did his best to Project the credit of the padişah and the state.Fuad Paşa who was the minister of the foreign affairs 5 times and grandviziertwise was closely interested in the state?s economical situation and invalidatedbanknote. He was the head of Council of Tanzimat, Council of Judicial Regulationsand Supreme Council of Judicial Ordinances and in spite of being a civilian was alsothe commander-in-chief. He received the title of ?yaver-i ekrem? for the first timein Otoman history and received many other medals. He also dealt with administrativeregulationss such as; Principality Regulation, The Council of State gave greatimportance to education. He was a member of The Council of Knowledge andOtoman soceity of science and worked for opening of Darülfünun attended theconferences given there and was also one of the founders of Galatasaray Lycee.Accepted as ?one of the three pillars of Tanzimat? together with Mustafa ReşidPaşa and Ali Paşa and counted as Second Generation of Tanzimat together with AliPaşa had himself off mentioned with his statemanship, interesting personality andwit. The way he dressed, sitatues in his garden, parties he gave at his watersideresidence, the jokes he made with ease made him receive a lot of criticism yet hecould also respond these criticism with a theoritical expertise. While he representedthe new in Tanzimat he did whatever he could to protect the unity and integrity of thestate. Fuad Paşa who received the admiration of even the European with hisdiplomacy and intelligent responses drew the portrait of an interesting grand vizier inOttoman history.