İstismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalinin çalışanların işe gömülmüşlükleri üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
The mediating role of perceived organizational support on the effect of abusive supervision and psychological contract breach on employees' job embeddedness
Yazar: AYŞE HATUN DİRİCAN
Danışman: PROF. DR. OYA ERDİL
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Örgütsel destek = Organizational support ; İstismarcı yönetim = Abusive supervision ; İşe gömülmüşlük = Job embeddedness ; İşe gömülmüşlük = Job embeddedness

Özet:
Bu çalışmada, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalinin işe gömülmüşlük ile ilişkisi ele alınmaktadır. Özellikle, bu çalışma, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalini algılanan örgütsel destek aracılığıyla işe gömülmüşlüğe bağlayan bir araştırma modelini incelemektedir. Model, temelde, sosyal mübadele teorisine ve kaynakların korunması teorisine dayanmaktadır. Bu modelle, algılanan örgütsel destek, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalinin işe gömülmüşlük ile ilişkisine aracılık eden aracı bir mekanizma olarak önerilmektedir. Veriler, Türkiye'de farklı alanlarda faaliyet gösteren özel sektör kuruluşlarından toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi, en az bir yıl örgüt tecrübesine sahip, tam zamanlı çalışan, 642 kişiden oluşmaktadır. 
Araştırmanın hipotezleri yapısal eşitlik modeli ve bootsrap yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, algılanan örgütsel desteğin, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalinin işe gömülmüşlük ilişkisine tam aracılık ettiğini göstermektedir. Ayrıca, bulgular, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalinin azalan algılanan örgütsel destek üzerinden işe gömülmüşlüğü nasıl düşürdüğüne dair daha derin bir anlayış sağlamaktadır. Bunlarla beraber, bu çalışma, istismarcı yönetim ve psikolojik sözleşme ihlalini işe gömülmüşlüğe bağlayan ilk çalışma olduğu için her ikisinin de zararlı sonuçları üzerine yapılan mevcut araştırmaları genişletmiştir. Aynı zamanda bu çalışmayla, istismarcı yönetim ve işe gömülmüşlük ölçeklerinin Türkiye bağlamında geçerli yapılara sahip olduğu gösterilmiştir. Araştırmanın katkıları, pratik çıkarımları ve kısıtları tartışılmış, gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The present study examines the relationships among abusive supervision, psychological contract breach and job embeddedness. Specifically, this study tests a model linking abusive supervision and psychological contract breach to job embeddedness through perceived organizational support (POS). The model basically draws on social exchange theory and conservation of resources theory. By this model, we propose POS as an intermediary mechanism that mediates the abusive supervision-job embeddedness and psychological contract breach-job embeddedness relationships. Data were collected from a variety of organizations in Turkey. The sample included 642 fulltime employees with at least one-year tenure. 
We tested our research hypotheses using structural equation modeling and bootstrapping. The results showed that POS fully mediates the relationship between abusive supervision and job embeddedness. Moreover, POS fully mediates the relationship between psychological contract breach and job embeddedness. Our findings give a deeper understanding of how abusive supervision and psychological contract breach are related to reduced job embeddedness through reduced POS. Furthermore, this study expands the existing research on the harmful consequences of abusive supervision and psychological contract breach by linking abusive supervision and psychological contract breach to job embeddedness, not previously studied. Our findings also indicate that abusive supervision and job embeddedness measures are valid constructs in the context of Turkey. Contributions, practical implications and limitations were discussed, and directions for future research were proposed.