Böbrek parankim sertliğinin "shear wave" us elastografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of renal parenchymal stiffness by shear wave us elastography
Yazar: SEZER KULA
Danışman: PROF. DR. NURAY HALİLOĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Elastografi = Elastography ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı olanlarda hastalığın ciddiyetinin
değerlendirilmesinde, "Shear Wave" Elastografi(SWE) tekniği ile ölçülen renal parankimal
sertlik değerlerinin, klinik ve laboratuvar bulgular ile uyumunu ve tanıya katkısını
araştırmak.
Gereç ve Yöntem: Aralık 2020-Kasım 2022 tarihleri arasında bölümümüzde
abdomen, renal ya da üriner Ultrasonografi(US) incelemesi yapılan; klinik, laboratuvar veya
histopatolojik olarak ispatlanmış kronik böbrek parankim hastalığı(KBH) bulunan 50 hasta
değerlendirilmiştir. Uygun olmayan ölçümler nedeniyle 9 hasta çalışma dışı bırakılmış ve
toplam 41 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubumuzu ise, laboratuvar ya da
görüntüleme ile ispatlanmış herhangi bir böbrek hastalığı olmayan ve başka nedenlerle
kliniğimizde US randevusu bulunan, 18 yaş üstü 40 hasta oluşturmaktadır.
Sonografik incelemelerin ve SWE ölçümlerinin tamamı aynı radyolog tarafından
yapılmıştır. Her hastada böbrek boyutları, ortalama parankim kalınlığı ve parankim ekosu
değerlendirildikten sonra SWE yöntemi ile hastaların renal parankimal sertlikleri
ölçülmüştür. Bu amaçla her bir böbreğin alt polü, orta kesim ve üst polüne, renal piramidlere
paralel olarak yerleştirilen yerleştirilen ROI ile her bölge için en az iki adet toplamda her
böbrek için en az 6 ölçüm yapılarak kPa cinsinden ortalama değer belirlenmiştir. Hastalardaki
KBH varlığını ve ciddiyetini belirleyebilmek amacıyla, hastane elektronik arşiv sisteminden
böbrek fonksiyonu hakkında bilgi veren(serum üre, kreatinin ve glomerular filtrasyon
hızı(GFR)) ve US inceleme tarihine en yakın zamanda alınmış kan tetkik sonuçları
kaydedilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, SWE'de ölçülen böbrek parankim sertlik
değerleri ile hastalık tanısında ve evrelemesinde kullanılan laboratuvar verileri arasında
korelasyon olup olmadığı araştırılmıştır. İstatistiksel analizlerde Spearman korelasyon testi
kullanılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya dahil olan ve uygun ölçüm gerçekleştirilen 41 hastanın
24'ü(%58,5) kadın, 17'si(%42,5) erkektir. Hastaların yaşı 18 ile 83 arasında olup yaş
ortalaması 66'dır. Kronik böbrek hastalığı hastalığı etiyolojisinde en sık karşılaşılan sebepler
hipertansiyon ve diyabetes mellitustur. KBH tanılı hastalarda kontrol grubuna göre parankim
sertlik değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır(sırasıyla 15.6 kPa-5.5 kPa)(p<0,001). Renal parankimal sertlik değerleri ile serum
üre ve kreatinin değerleri arasında pozitif, Glomerüler Filtrasyon Hızı ile arasında negatif
yönde, istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır(p<0,001). Renal parankimal
sertlik değerleri ile hasta yaşı arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon
saptanmamıştır(p>0,05). Ayrıca hasta ve kontrol gruplarında yapılan analizlerde cinsiyet ile
renal parankimal sertlik arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır(p>0,05).

Sonuç: US, iyonizan radyasyon içermeyen, hızlı, kullanımı kolay, noninvaziv ve
portatif bir görüntüleme yöntemidir. SWE ise, karaciğer başta olmak üzere birçok parankimal
organda fibrozisi gösteren, etkin bir noninvaziv görüntüleme yöntemi olup KBH'da SWE
tekniği ile ölçülen renal parankimal sertlik değerleri, böbrek fonksiyonunun ve hastalık
ciddiyetinin değerlendirilmesinde faydalı olabilir. Tekrarlayan ölçümlere olanak sağlayan bu
yöntemin KBH'da kullanımının yaygınlaştırılması, teknik iyileştirmeler ile ölçümlerin
standardize edilmesi ve referans değerlerin tanımlanmasıyla bu hastalarda tanı ve takibin
önemli bir parçası haline geleceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Sonoelastografi, Kronik Böbrek Hastalığı

Abstract:
Purpose: To investigate the concordance of renal parenchymal stiffness values
measured by Shear Wave Elastography(SWE) technique with clinical and laboratory findings
in the evaluation of the severity of the disease in patients with chronic kidney disease(CKD)
and their contribution to the diagnosis.

Materials and Methods: Fifty patients with histopathologically proven or with
clinical and laboratory findings of CKD who underwent abdominal, renal or urinary
ultrasonography(US) examination in our department between December 2020-November
2022, were evaluated. Due to inadequate measurements, 9 patients were excluded from the
study and 41 patients were enrolled. Our control group consisted of 40 patients over 18 years
of age who did not have any laboratory or imaging-proven renal disease and had an US
appointment in our clinic for other reasons. All sonographic examinations and SWE measurements were performed by the same radiologist. After the evaluation of renal size, mean parenchymal thickness and echogenicity, renal parenchymal stiffness was measured by SWE method. In each patient, a ROI was placed parallel to the renal pyramids in the lower pole, middle section and upper pole of each kidney, and the mean value was determined in kPa, by making at least two measurements for each
section and at least 6 measurements in total for each kidney. In order to determine the
presence and severity of CKD, blood test results(serum urea, creatinine, glomerular filtration
rate(GFR)) from the instutional electronic database, which provided information about renal
function and which were obtained at the time of US examination, were recorded. Using the
obtained data, it was investigated whether there was a correlation between renal parenchymal
stiffness values measured by SWE and laboratory data used in the diagnosis and staging of
the disease. Spearman correlation test was used in statistical analyses.

Results: Of the 41 patients included in the study, 24 patients(58.5%) were female and
17 patients(42.5%) were male. The age range was between 18 years and 83 years, with a mean
age of 66 years. Hypertension and diabetes mellitus were the most common causes of CKD.
We found that parenchymal stiffness values were statistically significantly higher in patients
with CKD compared to the control group(15.6 kPa-5.5 kPa, respectively)(p<0,001). A
statistically significant positive correlation was found between renal parenchymal stiffness
and serum urea and creatinine levels and there was a statistically significant negative
correlation between renal parenchymal stiffness and GFR values(p<0.001), in concordance
with the literature. No significant correlation was found between renal parenchymal stiffness
values and patient age in our study(p>0.05). In addition, no significant correlation was found
between gender and renal parenchymal stiffness(p>0.05).

Conclusion: US, is a is fast, easy to perform, noninvasive, and portable imaging
method which lacks ionising radiation. SWE, is an effective noninvasive technique that
shows fibrosis in many parenchymal organs, especially the liver, and renal parenchymal
stiffness values measured by SWE, may be useful in the assessment of renal function and
disease severity in patients with CKD. As it is a reproducible technique, we believe that with
the increasing use of this technique, and with technical improvements, standardisation of
measurements and definition of reference values, SWE might play an important role in the
diagnosis and follow-up of patients with CKD.

Keywords: Sonoelastography, Chronic Kidney Disease