7. sınıf öğrencilerinde psikodrama eğitiminin akran zorbalığı ile başa çıkma düzeyleri üzerindeki etkisi
The effect of psychodrama education on levels of coping with peer bullying of 7th grade students
Yazar: EMEL ERKIRAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Psikodrama = Psychodrama ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıfa devam etmekte olan zorbalık mağdurlarının etkili baş etme becerilerini kazanmasında Psikodrama'nın geçerli bir yöntem olarak kullanılabilirliğine dair bir araştırma yapmak ve öğrencilerin gelişimine etkisini incelemektir. Ayrıca akran zorbalığı mağdurlarının etkili başa çıkma stratejileri geliştirmelerini Psikodrama yöntemi ile sağlamak ve zorbalığa maruz kalmanın olumsuz sonuçlarından kurtulmalarına yardımcı olmaktır. Zorbalık mağduru çocukların destekleyici programlarla güçlendirilmesinin başa çıkma düzeylerini arttıracağı ve etkili başa çıkma stratejilerini kazandıracağı düşüncesiyle bu konu seçilmiştir.  Çalışmanın örneklemini, İstanbul ili içerisinde yer alan 500 7. sınıf öğrencisi içerisinden uygulanan anket ile akran zorbalığı mağduru olduğu saptanan 17 devlet okulunda ve 23 özel okulda öğrenimini devam ettirmekte olan 40 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Zorbalık mağduru öğrencilerin belirlenmesinde Dan Olweus Öğrenciler İçin Akran Zorbalığı Anketi kullanılmıştır. Zorbalık mağduru öğrencilerin ön test olarak Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği ile baş etme düzeyleri ölçülmüş ve ardından 20 kişilik deney ve 20 kişilik kontrol grubu oluşturulmuştur. Oluşturulan deney grubuna 8 hafta boyunca etkili başa çıkma stratejileri kazandırmaya yönelik Psikodrama oturumları uygulanmış, kontrol grubuna ise amaca yönelik herhangi bir etkinlik yaptırılmamıştır. Sekiz haftanın sonunda iki gruba da son test olarak tekrar Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın amacına yönelik yapılan analizler sonucunda Psikodrama oturumlarına katılan ve katılmayan öğrencilerin ön test sonuçları boyutlar bazında izlendiğinde çaresizlik ve boyun eğme, yardım arama, sosyal desteğe başvurma, kaçınma, direnme ve iyimserlik konularında hemen hemen bir paralellik gösterdiği görülmektedir. İlk testte başa çıkma stratejileri bazında en yüksek değeri iki grupta da çaresizlik ve boyun eğme boyutu alırken, en düşük değeri direnme boyutu almıştır. Psikodrama uygulamasının ardından son test boyutlar bazında izlendiğinde Psikodrama eğitimi alanlar ve almayanlar; çaresizlik ve boyun eğme, yardım arama, sosyal desteğe başvurma, kaçınma, direnme ve iyimserlik konularında anlamlı bir biçimde birbirinin zıttı ivmelerde seyrettikleri görülmektedir. Kontrol grubunda son testte tüm boyutlar bazında anlamlı bir değişim gözlenmezken; deney grubunda son testte boyutlar bazında en yüksek değeri direnme, en düşük değeri ise kaçınma almıştır. Bulgularla Psikodrama'nın akran zorbalığı mağdurlarına etkili başa çıkma stratejileri kazandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Zorbalık Mağduru, Zorbalıkla Baş Etme, Ortaöğretimde Zorbalık, Psikodrama

Abstract:
The aim of the study is to conduct a research on the use of Psychodrama as a valid method in gaining effective coping skills of bullying victims attending middle school 7th grade and to examine its effect on students' development. Furthermore, it is to ensure that the victims of peer bullying gain effective coping strategies with the Psychodrama method and to help them get rid of the negative consequences of being bullied. This topic was chosen with the idea that empowering children who are victims of bullying with supportive programs will increase their coping levels and provide effective coping strategies. The sample of the study consists of 40 middle school 7th grade students who have continued their education in 17 state schools and 23 private schools among 500 7th grade students located in the province of Istanbul, who were determined to be victims of peer bullying by the survey. Dan Olweus's Peer Bullying Determination Scale was used to identify students who are victims of bullying. The coping levels of students who were victims of bullying were measured with the Strategies for Coping with Bullying Scale as a preliminary test, and then an experiment group of 20 students and a control group of 20 students were formed. Psychodrama sessions had been applied to the experimental group to gain effective coping strategies for 8 weeks, and no activity for the purpose had been made to the control group. At the end of the eight weeks, the Coping Strategies Scale was applied to both groups as a final test. As a result of the analysis carried out for the purpose of the research, the preliminary test results of the students who participated in psychodrama sessions and did not participate were monitored on the basis of dimensions; it is seen that there is almost a parallel in the areas of desperation and submission, seeking help, applying for social support, avoidance, resistance and optimism. In the first test, the highest value on the basis of coping strategies was the size of desperation and submission in both groups, while the lowest value was the resistance dimension. After the Psychodrama practice, when the final test has been viewed on the basis of dimensions; Those who had taken Psychodrama training and those who had not; It was seen that they were progressed at significantly opposite acceleration in desperation and submission, seeking help, seeking social support, avoiding, resistance and optimism. While no significant change was observed on the basis of all dimensions in the last test in the control group; In the last test in the experimental group, resistance was the highest, and the lowest was avoidance, on the basis of dimensions. The findings concluded that Psychodrama provides effective coping strategies to victims of peer bullying. All findings have been discussed within the framework of the relevant literature.
Keywords: Bullying, Bullying Victim, Coping with Bullying, Bullying in Secondary Education, Psychodrama