Hipokrom mikrositer anemili çocuklarda talasemi minör ile demir eksikliği anemisi ayırıcı tanısında eritrosit indekslerinin rolü
The role of erythrocyte indices in the differential diagnosis of thalassemia minor and iron deficiency anemia in children with hypochromic microcytic anemia
Yazar: EMEL UZUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. EBRU YILMAZ KESKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Anemi-hipokromik = Anemia-hypochromic ; Eritrositler = Erythrocytes ; Talasemi = Thalassemia ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Demir eksikliği anemisi (DEA) ve beta talasemi minör (BTM), hipokrom mikrositer anemilerin (HMA) büyük kısmını oluşturmaktadır. Çalışmamızda her merkezde çalışılabilen ve kolaylıkla ulaşılabilen tam kan sayımı tetkikindeki bulgulardan hesaplanan eritrosit indekslerinin [Ehsani indeksi, England ve Fraser indeksi, Green ve King indeksi (G&K), Mentzer indeksi (Mİ), eritrosit sayısı, eritrosit dağılım genişliği, eritrosit dağılım genişliği indeksi (RDWİ), Ricerca indeksi, Serdar indeksi, Shine ve Lal indeksi, Sirdah indeksi, Srivastava indeksi], DEA ile BTM ayırıcı tanısındaki rolleri araştırıldı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2018 - Ocak 2020 yılları arasında çocuk polikliniğine başvuran olgulardan 1444'ının en az bir tam kan sayımı tetkiklinde HMA (yaşa göre hemoglobin, ortalama eritrosit hacmi ve ortalama eritrosit hemoglobini < yaş ve cinsiyet için ortalama değer – 2 standart sapma) mevcuttu. Demir eksikliği tanısı için serum ferritin düzeyinin <12 ng/ mL olması veya ferritin düzeyi mevcut olmayan olgularda transferrin satürasyon indeksinin <%10 olması; BTM tanısı için ise hemoglobin A2 düzeyinin ≥%3,5 bulunması şartı arandı. Toplam 1444 HMA'lı olgunun 282'si DEA ve/veya BTM kriterlerini karşılamaktaydı (DEA grubunda n=136, BTM grubunda n=137, DEA+BTM grununda n=9). DEA ve BTM grubundaki olguların verileri kullanılarak eritrosit indekslerinin DEA ve BTM ayrımındaki rolleri değerlendirildi. İndekslerin BTM tanısı için duyarlılık, özgüllük, pozitif tahmin değeri, negatif tahmin değeri ile doğru teşhis oranları ve Youden indeksleri (Yİ) hesaplandı.
BULGULAR: DEA ile BTM ayırıcı tanısında eritrosit indekslerinin Yİ değerleri azalan sırayla, G&K (%75,05), RDWİ (%64,01), Srivastava indeksi (%54,51), Sirdah indeksi (%53,72), Ehsani indeksi (%41,22), Mİ (%40,48), eritrosit indeksi (%40,47), Serdar indeksi (%39,73), England ve Fraser indeksi (%34,57) ve Ricerca indeksi (%13,21) olarak bulundu. Yİ değeri en yüksek bulunan iki indeks
56
olan G&K indeksi için duyarlılık %92,70, özgüllük %82,35, doğru teşhis oranı %87,5; RDWİ için ise duyarlılık %94,16, özgüllük %69,85, doğru teşhis oranı %82,0 olarak hesaplandı.
SONUÇ: Eritrosit indekslerinin hiçbirisi DEA ve BTM ayrımında %100 özgüllüğe ve duyarlılığa sahip olmamakla birlikte, çalışmamızın sonuçları, G&K ve RDWİ'nin, DEA ve BTM ayrımında, Mİ de dahil olmak üzere araştırdığımız diğer indekslerden daha üstün olduğuna işaret etmektedir. BTM tanısının güvenilir şekilde konulması veya dışlanması için hemoglobin elektroforezi ve seçilmiş olgularda genetik analiz yapılması uygundur.
ANAHTAR KELİMELER: Demir eksikliği anemisi, beta talasemi minör, eritrosit indeksleri

Abstract:
OBJECTIVE: Iron deficiency anemia (IDA) and beta thalassemia minor (BTM) are the most common forms of hypochromic microcytic anemia (HMA). In our study, the role of erythrocyte indices [Ehsani index, England and Fraser index, Green and King index (G&K), Mentzer index (MI), red blood cell count, red cell distribution width, red cell distribution width index (RDWI), Ricerca index, Serdar index, Shine and Lal index, Sirdah index and Srivastava index] in the differential diagnosis of IDA and BTM was investigated. These indices can be calculated from data of erythrocytes in complete blood count testing which can be studied and accessed easily in every center.
MATERIALS AND METHODS: There were altogether 1444 children who were admitted to the pediatric outpatient clinic between January 2018 and January 2020 and had at least one complete blood count testing compatible with HMA (defined as a hemoglobin, mean corpuscular volume and mean corpuscular hemoglobin level < mean level fo age and sex – 2 standard deviations). Iron deficiency was defined as a serum ferritin level <12 ng/mL or if there was no ferritin level, as a transferrin saturation index <10%. A hemoglobin A2 level ≥3.5% was accepted as compatible with the diagnosis of BTM. Among the 1444 subjects with HMA, 282 fullfilled the criteria of IDA and/or BTM (136 had IDA, 137 had BTM, and 9 had both IDA and BTM). The role of erythrocyte indices in the differential diagnosis of IDA and BTM was evaluated using the data of children in IDA group and of those in BTM group. The sensitivity, specifity, positive predictive value, negative predictive value for BTM diagnosis, and the correct diagnosis rate and Youden's index (YI) of the twelve erythrocyte indices were calculated.
58
RESULTS: YIs were found as follows in decreasing order: G&K (75.05%), RDWI (64.01%), Srivastava index (54.51%), Sirdah index (53.72%), Ehsani index (41.22%), MI (40.48%), red blood cell count (40.47%), Serdar index (39.73%), England and Fraser index (34.57%), Ricerca index (13.21%). For the two indices with the highest YI, the sensitivity, specifity and correct diagnosis rate for G&K were 92.70%, 82.35% and 87.5%, respectively, whereas the sensitivity, specifity and correct diagnosis rate for RDWI were 94.16%, 69.85% and 82.0%, respectively.
CONCLUSION: Although none of the erythrocyte indices has 100% specificity or sensitivity in the discrimination between IDA and BTM, our results suggest that G&K and RDWI may be superior to other erythrocyte indices analyzed here including the MI. For the definitive diagnosis or exclusion of BTM, hemoglobin electrophoresis, and genetic analysis in selected cases should be performed.
KEYWORDS: Iron deficiency anemia, beta thalassemia minor, erythrocyte indices