Tirebolu yöresi geçiş dönemi âdetleri
Transition period customs of Tirebolu region
Yazar: MEHMET HARŞIT
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SARAÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Halk bilimi, insanın doğumundan ölümüne kadar olan süre zarfında maddi ve manevi kültürel ögeleri bilimsel bir çerçevede inceleyip geçmiş ve günümüz kültürel yapıları arasında bağlantı kurarak bir çıkarımda bulunur.  
Halk biliminin tüm ürünlerinde insanların yaşadığı bölgeye ait kültürel özellikler bulunur ve insan bu özellikler çerçevesinde yaşamını devam ettirir. Bu ürünlerin içerisinde belki de en önemlisi geçiş dönemi âdetleridir. Geçiş dönemi âdetlerine konu olan üç önemli başlık vardır: Bunlar doğum, evlilik ve ölümdür. Doğum hadisesiyle dünyaya gelen kişi, içerisinde bulunduğu toplumun kültürel özelliklerini yaşadığı çağın gerekleriyle bir araya getirip birey olarak hayatını devam ettirir. Evlilik çağına geldiğinde toplumun değerleri ışığında evlenerek bir yuva kurar ve böylece toplum nazarındaki statüsünü artırmış olur. Son evrede de kaçınılmaz sonu yani ölümü yaşar.
Teknolojik gelişmelerin toplumu hızla etkisi altına aldığı düşünüldüğünde toplumu oluşturan kültürel değerlerin bir kısmının hızla yok olmaya başladığı bir kısmının da farklı şekillerde kendini yaşatmaya devam ettiği görülebilmektedir. Bu nedenle çalışmanın evrenini oluşturan Tirebolu yöresinin doğum, evlenme ve ölüm âdetlerinin unutulup gitmeden veya değişim ve dönüşüme uğramadan yazılı hâle getirilmesi çalışmanın özünü oluşturmaktadır.     
Yapılan çalışmada öncelikle araştırma alanının tarihî gelişimi, coğrafî, nüfus ve ekonomik yapısı ele alınmıştır. Ardından geçiş dönemlerini oluşturan doğum, evlenme ve ölüm âdetleri sahada yapılan derleme çalışmaları neticesinde tasnif edilmiştir. Son bölümde geçmiş ve günümüz bağlamında yörede gerçekleşen kültürel değişim ve dönüşüme nedenleriyle yer verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılarak kültürel devamlılığın sağlanması hususunda nelerin yapılabilirliği anlatılmıştır.

Abstract:
Folklore makes an inference by examining the material and spiritual cultural elements in a scientific framework during the period from the birth of man to his death, and is establishing a connection between the past and present cultural structures. 
All products of folklore have cultural features of the region where people live in and they continue their lives within the framework of these features. Perhaps the most important among these products are the transition period customs. There are three important topics that are the main subject of transition period customs: them being marriage, birth and death. The person being born continues its life as an individual by bringing together the cultural characteristics of the society one lives in with the requirements of the period of living. When the individual reaches the age of marriage it marries in the light of the values of the society establishing a home and earning a status role in the eyes of society. As mentioned before one  experiences the inevitable end in the last stage of life.
Considering that technological developments affect the society in a very fast way, it can be seen that some of the cultural values which make up the society are rather disappearing very quickly as some of them continue to survive in different ways. Writing down the customs of birth, marriage and death in Tirebolu region, which are core of the study without them being forgotten or undergone any change or transformation is the main reason for this study.
Firstly the historical development, geographical, population and economic structure of the research area were discussed in this study. Following with the birth, marriage and death customs, which constitute the transition periods, were classified as a result of the reaserch studies carried out in the field. In the last part the reasons for the cultural change and transformation that took place in the region in the context of the past and present are given. In the conclusion part, a general evaluation of the study is made following with the explanation of what can be done to ensure the cultural continuity.