ABD-Suudi Arabistan ilişkileri (1970-1980)
USA-Saudi Arabia relations (1970-1980)
Yazar: MEHMET VOLKAN ÖZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE AYKOÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Meteoroloji = Meteorology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Petrol = Petroleum ; Savunma = Defence ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası yapının daha önce karşılaşmadığı bir durum olan Soğuk Savaş küresel çapta her ülkenin iç ve dış politikasında etkili olmuştur. Dünya iki kutba ayrılmış, zafer kazanmak ve güvenliğini en üst düzeye çıkarmak adına ülkeler olağanüstü gayret sarf etmiştir. Zira Sanayi Devrimiyle beraber enerjiye olan ihtiyaç ortaya çıkarken bahsi geçen dönemde mücadele alanında en önemli unsurlardan biri haline gelmiştir. Buradan hareketle petrol konusunda dünya rezervlerinde en önemli ülke olan ancak kendine yetebilme konusunda başarısız Suudi Arabistan ve Batı'nın lideri konumunda bulunan hatta en ileri sanayi gücüne sahip olan ABD arasındaki ilişkilerin temelinde Soğuk Savaşın yaratmış olduğu güdüler yer almaktadır.
Soğuk Savaşın başlamasıyla birlikte Ortadoğu da Soğuk Savaşın garabetinden payını almış ve çatışmalar yaşanmaya başlanmıştır. Suudi Arabistan'ın devlet yapısı ve sahip olduğu bu yapıdan dolayı uyguladığı dış politikaya karşılık ABD'nin SSCB'ye karşı petrol hâkimiyeti konusunda verdiği küresel mücadele tezin asıl çıkış noktasını oluşturmaktadır. Radikal hükümetlerin varlığı, SSCB'nin Ortadoğu'da nüfuz alanını 1947 yılından sonra genişletmesi gibi gelişmeler Suudi Arabistan'ı ABD'ye daha fazla yakınlaştırmış ve Suudi Arabistan petrolden elde ettiği gelirle savunma harcamalarını arttırmıştır. 1970'li yıllardan sonra Ortadoğu'da yaşanan çatışmalar dünyayı etkileyen bir dizi sonuç ortaya çıkarmış ve iki ülke ilişkilerini derinden etkileyerek ilişkilerin dönüşüm geçirmesine yol açmıştır. Bundan dolayı çalışmada; petrol krizi, askeri anlaşmalar, Arap-İsrail sorunu ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bu konuda sistemik uluslararası politika teorisi çerçevesinde; iki ülkenin küresel ve bölgesel çapta konumları, güçleri, dış politik kabiliyetleri, ikili-çoklu ilişkilerdeki etkileri, iki ülke arasında yaşanan farklılıklarının teorik açıdan açıklaması ve temellendirmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: ABD, Suudi Arabistan, SSCB, Petrol, Savunma.

Abstract:
II. The Cold War, which is a situation that the international structure has not encountered before after World War II, has been effective in the domestic and foreign policies of every country on a global scale. The world is divided into two poles; Extraordinary efforts have been made to achieve victory and to maximize its security. Because, while the need for energy emerged with the Industrial Revolution, it became one of the most important factors in the field of struggle in the aforementioned period. From this point of view, the motives created by the Cold War lie at the basis of the relations between Saudi Arabia, which is the most important country in the world in oil reserves but fails to be self-sufficient, and the USA, which is the leader of the West and even has advanced industrial power.
With the onset of the Cold War, the Middle East has taken its share from the fury of the Cold War and conflicts have begun to occur. The foreign policy applied by Saudi Arabia, which is included in the topic of the thesis, due to its state structure and its state structure, however, the global struggle of the USA against the USSR on the dominance of oil constitutes the main starting point of the thesis. The existence of radical governments, the expansion of the influence of the USSR in the Middle East after 1947 brought Saudi Arabia closer to the United States, and Saudi Arabia increased its defense spending with its oil income. After the 1970s, after the conflicts in the Middle East, a series of results have emerged that affect the world and have deeply affected the relations of the two countries, causing the relations to transform. The oil crisis, military agreements, the Arab-Israeli problem have been discussed in detail. While examining the systemic theory of international politics on this issue, the theoretical explanation and justification of the two countries' global and regional positions, powers, foreign policy abilities, their effects on bilateral-multiple relations, and the differences between the two countries has been made.

Key Words: USA, Saudi Arabia, USSR, Oil, Defense