Ankara Üniveritesi Tıp Fakültesi hastaneleri çalışanlarının COVID-19 aşılarına karşı tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of Ankara University school of medicine hospitals employees against COVID-19 vaccines
Yazar: MERVE ÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi = Ankara University Faculty of Medicine ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Davranış = Behavior ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Giriş 
Sağlık çalışanları aşıların toplumda yaygınlaştırılmasında, bireylerin aşı olma veya olmama kararında büyük rol oynamaktadır. Ek olarak, sağlık çalışanları COVID-19 için aşılanması bir öncelik teşkil etmektedir. Sağlık çalışanlarının aşılara karşı tutum ve davranışları aşı kabul oranlarını etkilemektedir. Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi çalışanlarının COVID-19 aşılarına karşı tutum ve davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem
Bu çalışma 115 akademik ve 115 idari personel ile gerçekleştirildi. Katılımcıların bilgileri yüz yüze bir anket ile elde edildi. Anketin oluşturulmasında literatürden sağlanan veriler kullanıldı. Anket içerisinde demografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, gelir düzeyi, kronik hastalık varlığı), COVID-19 aşı durumu, COVID-19 algısı ile ilişkili sorular, aşı reddi öyküsü ve COVID-19 aşı reddi nedenleri yer almaktaydı. Katılımcıların aşıya karşı tutum ve davranışları COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği ile değerlendirildi. 
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 230 katılımcının median yaşı 39 yıl (19-58 yıl) idi. Katılımcıların %60,4'ü kadın, %39,6'sı erkekti.   Çalışanların %35,2'si daha önce grip aşısı, %76,1'i ise daha önce pnömokok aşısı olmamıştı. Katılımcıların %3,9'unda aşı reddi öyküsü mevcuttu. Çalışanların %86,1'i COVID-19 için tam doz aşılıydı (en az 3 doz aşı). Bu oran akademik personellerde %94,8, idari personellerde ise %77,4 idi (p<0,001). Akademik personellerde aşı reddi öyküsü, idari personellere kıyasla daha azdı (p=0,018). Akademik personellerde (p<0,001), eğitim seviyesi (p<0,001), gelir seviyesi yüksek olanlarda (p<0,001), daha önce grip aşısı olanlarda (p=0,009), COVID-19'a yakalanma korkusu olanlarda (p<0.001), COVID-19 aşıları tam olanlarda (p<0,001) COVID-19 aşılarına karşı olumlu tutumu daha yüksekti. Katılımcıların aşıya karşı olumlu tutumları artış gösterdikçe, COVID-19 aşı dozu artış göstermekteydi (p<0,001). COVID-19 aşı reddinde en önemli nedenler sırasıyla aşının yan etkilerinden korkma (%62,5), aşılar yeni olduğu için güvenilir olmaması (%46,9) ve aşıyı üreten firmalara güvenmemek (%28,1) idi.
Sonuç
Akademik personellerin aşıya karşı tutum ve davranışları sıklıkla olumlu düzeyde iken, idari personeller aşı kabulü açısından desteklenmelidir. Bu doğrultuda, sağlık çalışanları için ilave eğitim programlarına ihtiyaç vardır. COVID-19 aşılarına karşı olumlu tutumun arttırılması ile sağlık çalışanlarında aşı kabul oranları artırılabilir. 
Anahtar kelimeler: COVID-19 aşılarına yönelik tutum, Aşı kabulü, Aşı reddi, Sağlık çalışanları

Abstract:
Introduction
Healthcare workers play the most important role in promoting vaccination to the public, and influence individual's decision on whether to be vaccinated or not. Additionally, the vaccination of healthcare workers against COVID-19 is considered to be a priority. However, attitudes and behaviors of healthcare professionals towards vaccines affect vaccine acceptance rate. This study is aimed at evaluating healthcare workers' attitudes and behaviors of COVID-19 vaccination in employees of Ankara University Faculty of Medicine. 
Material and methods
The study was carried out with 115 academic and 115 administrative personnel. The information of the participants was obtained through an face to face questionnaire. The questionnaire was developed using data from the literature. The questionnaire included demographic data (age, gender, level of education, marital status, income, presence of chronic disease), COVID-19 vaccination status, COVID-19 perception level, COVID-19 perception level, history of vaccine hesitancy, reasons for COVID-19 vaccine hesitancy. The attitudes of the participants towards the vaccine were evaluated with The Attitudes Towards the COVID-19 Vaccine Scale (ATV-COVID-19). 
Results
The median age of the 230 participants included in the study was 39 years (19-58 years). 60.4% of the participants were female and 39.6% were male.  35.2% and 76.1% of the employees had not previously received a seasonal influenza and pneumococcus vaccine. 3.9% of the employees had a history of vaccine hesitancy. 86.1% of the participants had received a full dose of vaccine (at least 3 doses of vaccine). This rate was 94.8% for academics and 77.4% for administrative personnel (p<0.001). The history of vaccine hesitancy was less in academics, compared to administrative personnel (p=0.018). The positive attitude towards COVID-19 vaccines was higher in academic personnel (p<0.001), those with high education level (p<0.001), high income level (p<0.001), fear of catching COVID-19 (p<0.001), who had a previous seasonal influenza vaccine (p=0.009) and had received a full dose of vaccine (p<0.001). As the positive attitude of the participants towards the vaccine increased, the number of COVID-19 vaccine doses increased (p<0.001). The most common reasons for COVID-19 vaccine hesitancy among participant, were fear of the side effects of the vaccine (62.5%), not being reliable (46.9%) because the vaccines were new, and not trusting the companies producing the vaccine (28.1%).
Conclusion
Although acceptance rates of the COVID-19 vaccines and attitudes of academic staff are mostly positive, administrative staff should be encouraged about vaccine acceptance. In this regard, additional educational programs are needed for healthcare workers. By increasing the positive attitude towards the vaccine, the vaccine acceptance rates among healthcare workers will increase.
Key words: Attitudes towards COVID-19 vaccine, Vaccine acceptance, Vaccine hesitancy, Healthcare workers