Bir üniversite hastanesi pediatri kliniğinde yatan 0-6 yaş gurubu çocukların ev kazası görülme sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of home accidents of children aged 0-6 in A University Hospital pediatric clinic
Yazar: RÜVEYDA ŞEKER
Danışman: PROF. DR. EDİBE PİRİNÇCİ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anneler = Mothers ; Ev kazaları = Home accidents ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kazalar = Accidents ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Ev kazalarından yaşlılar, özürlüler ve en çok da çocuklar etkilenmektedir. Bu çalışmada Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Kliniğinde yatan 0-6 Yaş gurubu çocukların ev kazası görülme sıklığının ne boyutta olduğunu, kazayı etkileyen faktörleri, en çok görülen kaza türlerini, 0-6 yaş çocuklarda Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeğinden aldıkları puan ile çocukların kaza geçirme durumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.  
Kesitsel tipte olan bu çalışma Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Kliniğinde Ocak-Haziran 2021 tarihleri arasında yatan 0-6 yaş çocukların annelerinde yapılmıştır. Veriler, sosyodemografik özellikler, çocukların geçirdiği kazaların özelliklerini içeren sorular ve 0-6 yaş çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, Ki-kare, Mann Whitney U, Kruskal Wallis testleri kullanılarak değerlendirilmiş, p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmanın yapılabilmesi için etik onay ve idari izinler yazılı olarak alınmıştır.
Araştırmaya katılan annelerin hastanede yatan çocuklarının yaş ortalaması 3,24±2,05 yıl olup, %50,9'u kızdır. Hastanede yatan çocukların kaza geçirme oranı %43,2 iken annelerin 0-6 yaşındaki tüm çocukları sorgulandığında kaza geçirme oranı %31,7 olarak bulunmuştur. Kaza geçiren tüm çocukların %52,9'u erkek olup, çocuklar en sık % 30,0 oranında üç yaşındayken kaza geçirdiği tespit edilmiştir. Çocukların en sık düşme (%47,7) ve yanık (%18,7) kazalarını, en çok oturma odası/salon (%30,4) ve mutfakta ( %28,0) geçirdiği tespit edilmiştir. Kaza geçiren çocukların %50,2'sine evde müdahale edilmiş ve %65,9'u tamamen iyileşmiştir. Kaza sonrası en çok baş-boyun (%33,8) bölgesi etkilenmiştir. Anne ve babanın eğitim seviyesi azaldıkça, ekonomik durum algısı kötüleştikçe ve babanın sağlık sorunu varlığında, çocukların kaza geçirme durumları artmıştır (p<0,05). Ayrıca müstakil/bahçeli evde yaşayan ve soba ile ısınan ailelerde çocukların daha fazla kaza geçirdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırma grubunda bulunan annelerin "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" nden aldıkları puan ortalaması 70,36±13,732 (min:40, max:111) olarak bulunmuştur. Anne eğitim durumu arttıkça, anne gelir getiren bir işte çalışmıyorsa, anne boşanmış veya eşi ölmüş ise, ekonomik durumunu iyi olarak algılıyorsa, ev tipi olarak apartmanda yaşayan ailelerde annelerin ölçekten aldıkları puanlar anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). 
Sonuç olarak, 0-6 yaş çocukların yaklaşık olarak üçte birinin ev kazası geçirdiği tespit edilmiş olup, çocukların bakımından primer sorumlu anneler başta olmak üzere, çocuğa bakım veren diğer kişilerin ve ailenin yaşadığı yerin, ev özelliklerinin çocuğun kaza geçirme durumunu etkilediği görülmüştür. Çocuğun bakımında etkin rol oynayan anneler başta olmak üzere çocuğa bakım veren tüm kişilere eğitim vererek çocuk kazaları konusunda farkındalık oluşturulması önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Ev kazası, yaralanma, 0-6 yaş çocuk, anne

Abstract:
The elderly, the disabled and especially children are affected by home accidents. In this study, the extent of home accident incidence in 0-6 year old children hospitalized in Fırat University Faculty of Medicine Pediatrics Clinic, the factors affecting the accident, the most common types of accidents, the scores of 0-6 year old children from the Mothers' Safety Precautions for Home Accidents Diagnosis Scale and the children's scores. This study was conducted to examine the relationship between accident occurrences.
This cross-sectional study was conducted in the mothers of 0-6 years old children hospitalized in the Pediatrics Clinic of Fırat University Faculty of Medicine between January-June 2021. The data were collected by face-to-face interview method using the sociodemographic characteristics, questions about the characteristics of the children's accidents, and the Scale for Diagnosing the Mother's Safety Precautions for Home Accidents in children aged 0-6 years. The data obtained were evaluated using Chi-square, Mann Whitney U, Kruskal Wallis tests, and p<0.05 level was considered statistically significant. Ethical approval and administrative permissions were obtained in writing to conduct the study.
The mean age of the hospitalized children of the mothers participating in the study was 3.24±2.05 years, and 50.9% of them were girls. While the accident rate of hospitalized children was 43.2%, when all 0-6 years old children of mothers were questioned, the accident rate was found to be 31.7%. 52.9% of all children who had an accident were boys, and it was determined that 30.0% of the children had an accident when they were three years old. It was determined that the children had the most frequent fall (47.7%) and burn (18.7%) accidents, the most in the living room/hall (30.4%) and the kitchen (28.0%). 50.2% of the children who had an accident were treated at home and 65.9% fully recovered. After the accident, the head-neck region (33.8%) was most affected. As the education level of the parents decreased, the perception of the economic situation worsened, and the father's health problem increased, the incidence of children having an accident increased (p<0.05). In addition, it was determined that children had more accidents in families living in a detached house with a garden and heating with a stove (p<0.05). The mean score of the mothers in the study group from the "Scale for Diagnosing the Safety Measures of Mothers for Home Accidents in Children aged 0-6 years" was 70.36±13,732 (min:40, max:111). As the education level of the mother increased, if the mother did not work in an income-generating job, if the mother was divorced or her spouse died, and if she perceived her economic situation as good, the scores of the mothers from the scale were found to be significantly higher in families living in an apartment as a house type (p<0.05).
As a result, it has been determined that approximately one third of 0-6 year old children have had a home accident, and it has been observed that the mother primarily responsible for the care of the children, the other people who care for the child, the place where the family lives, the home characteristics affect the child's accident status. It is important to raise awareness about child accidents by educating all people who care for the child, especially mothers who play an active role in the care of the child.
Keywords: Home accident, injury, 0-6 year old child, mother