Malatya Arapgir Manusa dokumalarının kadın dış giyim tasarımında yorumlanması
Malatya Arapgir Manusa weavings interpretation in women's outerwear designs
Yazar: MERVE CİNAL
Danışman: DOÇ. DENİZ ÇELİKER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Arapgir ilçesinde hem düz dokuma tezgâhı hem de Jakarlı dokuma tezgâhı
kullanılarak dokuma kumaş üretilmeye devam edilen bir ilçedir. Kültürel miras
özelliği de taşıyan ve kartlı dokuma olarak anılan yöresel kimlikli desenli ve çok renkli
kumaşlar artık üretilmemektedir. Geçmişte hem ihtiyacı karşılamak hem de ticareti ile
geçim kaynağı olan çok renkli ve desenli bir dokuma olan Manusa dokuma
örneklerinin günümüz giysi tasarımda değerlendirilerek yeniden üretimini sağlamak
ve kültür mirası olma özelliği taşıyan örneklerin kayıt altına alınması amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda genel tarama yöntemi kullanılarak öncelikle bugün hala
üretim yapan kişi/kişiler ve kurumlar ziyaret edilmiş, dokumaların günümüz ve geçmiş
örnekleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ek olarak literatür taraması yapılarak konu
hakkında yapılmış araştırmalar incelenmiştir. Tespit edilen ürünlerde kullanılan iplik,
teknik, renk, motif, kompozisyon, atkı ve çözgü sıklığı, özelliklerinden oluşan bir bilgi
formu oluşturularak, dokuma görseli ile bu bilgiler tez içerisinde tanıtılmaya
çalışılmıştır. Bu bağlamda Manusa dokumacılığı ve dokuma örnekleri hakkında
geçmiş ve bugün tespitlerini yapabilmek amacı ile nitel araştırma yöntemlerinden
literatür taramasına ek olarak alan araştırması ve yüz yüze görüşme yöntemleri
kullanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında Manusa dokumalarının yöresel ve bugün
üretim yapılan örnekleri incelenmiş, kültürel miras unsuru olan orijinal örneklerinden
yola çıkılarak yeni tasarımlar üretilmeye çalışılmıştır. Manusa dokumalarının
günümüz modasına kazandırılması, üretiminin canlanmasına katkı sağlanması,
tanınırlığının arttırılmasına katkı sağlanması amaçları ile oluşturulan etütlerden 16
tanesi koleksiyona dönüştürülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Arapgir, Manusa, Mekikli Dokuma, Tekstil, Moda

Abstract:
Arapgir is a district where woven fabrics continue to be produced using both
plain weaving looms and Jacquard looms. Patterned and multi-colored fabrics with
local identity, which also have cultural heritage characteristics and are known as
carded weaving, are no longer produced. It is aimed to ensure the reproduction of
Manusa weaving samples, which is a multi-colored and patterned weaving, which was
a source of livelihood both to meet the need and to trade in the past, by evaluating
them in today's clothing design and to record the samples that have the characteristics
of cultural heritage. In line with this purpose, by using the general survey method, first
of all, people/persons and institutions that are still producing today were visited and
current and past examples of weavings were tried to be determined. In addition, a
literature review was conducted and research on the subject was examined. An
information form consisting of the yarn, technique, color, motif, composition, weft and
warp density, features used in the identified products was created and this information
was tried to be introduced in the thesis with weaving visuals. In this context, in order
to make past and present determinations about Manusa weaving and weaving samples,
field research and face-to-face interview methods were used in addition to literature
review from qualitative research methods. In the light of the data obtained, local and
today's production examples of Maunsa weavings were examined and new designs
were tried to be produced based on the original examples, which are cultural heritage
elements. Sixteen of the studies created with the aim of bringing Maunsa weavings
into today's fashion, contributing to the revival of its production and contributing to
increasing its recognition have been transformed into collections.
Keywords: Arapgir, Manusa, Shuttle Weaving, Textile, Fashion