Sağlık idareciliği kapsamında kent ve hastahane katı atık yönetimi /
Yazar: ALİ AKBAR BEHROUZFAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERDAL SARTUGAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Hastaneler = Hospitals
Dizin: Atıklar = Wastes ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Tıbbi atık = Medical waste ; İdare işleri-hastane = Housekeeping-hospital

Özet:
96 ALTINCI BÖLÜM 6. ÖZET Sağlık kuruluşlarının çıktısı kuşkusuz insan sağlığıdır. Bu kurumlar faaliyetlerini sürdürdükleri sırada, değişik miktar ve çeşitte atık üretmektedirler ve bu atıkların yönetimi, hastahanelerin çıktısını kalite ve maliyet bakımından kuvvetle etkilemektedir. Temizlik ve atık yönetimi konusu, sağlık ve hastahane idaresi biliminin kapsamındaki konulardır. Sağlık idareciliğinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Hastahane idareciliği ise çok daha önemli hale gelmektedir. Zira sağlık harcamalarının çok büyük kısmı, çok pahalı olan tedavi hizmetlerine yapılmaktadır. Sağlık ve hastahane idarecilerinin yeterince etkin rol almamaları, sağlık kuruluşlarının işleyişini olumsuz yönde etkilemektedir. Bilindiği gibi, sağlık hizmetleri bir ekip çalışmasıdır. Bu ekibin faaliyetlerini yönetim prensip ve fonksiyonlarına göre yönlendiren birim sağlık idaresidir. Bu kapsamda olmak üzere, sağlık idarecisi iyi bir atık yönetimi ile, tıp ekibine uygun bir çalışma ortamı temin ederek de katkı sağlayabilir. Bu çalışma, temel olarak şu sorulara cevap aramıştır: - Atık yönetimi konusunda gelişmiş ülkelerdeki durum nedir ? - Atıklar konusunda uygulanacak doğru yönetim faaliyetleri nelerdir ? -Atıklar hangi bilimsel teknikler ile toplanmalı, taşınmalı, geçici depolanmalı, geri kazanmalı ve imha edilmelidir ? - Bu konuda Türklyedeki mevzuat neyi emretmektedir ?97 - Türkiye'deki hastahanelerin ilgili bölüm ve üniteleri, üretilen bu atıklar karşısında ne yapmaktadırlar ? - Türkiye'de katı atık yönetiminin aksayan yönleri nelerdir ? - Türkiye'de doğru atık yönetimi nasıl olmalıdır ? Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Hastahaneleri, Türkiye Yüksek İhtisas Hastahanesi ve Ankara Numune Haatahanesinde yürütülmüştür. Bu arştı maya yönelik bilgi ve veriler : - Büyük bölümü yabancı olmak üzere kaynak taranmasından, - Hukuki metinlerden, - Teknik kataloglardan, - Hastahanelerin ilgili bölüm personelinden, - Uzman görüşlerinden, - Çevre Bakanlığı'mn yetkili personelinden, - Belediyelerdeki uzman personelden, elde edilmiş olup, çalışmadaki değerlendirmeler, sonuçlar ve öneriler bu kaynaklara dayandırılmıştır. Araştırma sonucunda, hastahanelerde oluşan atıkların yönetimine yönelik olarak mevzuata, sağlık bilimine ve hijyen kurallarına uygun, ciddi çalışmalar yapılmadığı, kurumlarda konu ile ilgili faaliyetleri etkili olarak yürütmeye elverişli uzman, yeterli eğitilmiş personel ve ekipmanın mevcut olmadığı, hepisinden önemlisi, bu konuda bir istek ve gayretin de bulunmadığı gözlenmiştir. Buna karşılık araştırmada, sağlık idarecisinin çevre ve halk sağlığına yönelik faaliyetleri düzenleyen organ olmasının önemi, bu konudaki mevzuat düzenlemelerinin neler olduğu, örnek ülkelerde nasıl uygulandığı, minimizasyon metodlarının atık yönetimine nasıl uygulanabileceği göz önünde tutularak, kentsel katı98 atık ve hastahane tıbbi katı atıklarının yönetimi için Türkiye'de neierin yapılması gerektiği ile ilgili öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
99 YEDİNCİ BÖLÜM 7.SUMMARY Doubtless, the output of health institutions (hospitals) is human health. These institutions generate various kind and amount of wastes during their activities, the management of these wastes affect strongly, in terms of quality and cost of the hospitals output. Cleaning and waste management topics are in the conception of health and hospital administration science. The importance of health administration increases from day to day. However, hospital administration should become more important. Because the major part of health expenditure is spent on highly expensive treatment services. Since professional health and hospital administrators are not allowed to play their role in administration the activities of health institutions are affected negatively. Team - work is essential in the production of health services team. The unit which directs the activities of this team according to management principles and functions is health administration. Waste management is of areas in which health administration could be of help to provide a better working environment for the medical team. In tiiis study answers to the following questions are sought : - What is the situation in developed countries in terms of waste management ? - What are the correct managerial major in waste management activities ? -With which scientific techniques should these wastes be collected, transported, temporary stored, recycled and destroyed ? - What does the Turkish legislation say about waste management ?100 - What is done in the Turkish hospital sector about waste management ? - What are the problems faced in solid waste management in Turkey ? - What waste management (model) should Turkey adopt ? This study is carried out at Hacettepe University Hospitals (adult and children), Türkiye Yüksek İhtisas Hospital and Ankara Numune Hospital. The information and data concerning to the study have been obtained from the following sources : - Books, mostly from abroad. - Legal texts. - Technical catalogues. - Hospital personnel. - Specialists in the field. - The Ministry of Environment. - Municipalities. The evaluation, results and suggestions of this study have been based upon the information gathered from the sources outlined above. At the end of this study it has been observed that there are no serious study about the management of generated wastes by hospitals according to regulations, health science and adequate hygiene, there is also the lack of enough educated personnel, equipment and specialists to carry out the activities of these institutions. All above it has also been observed that there is neither will nor effort to carry out this activities in hospitals. On the other hand in this study by taking in to considerations issues like, the fact that a health administration is the organ of arranging environmental and public health activities, legislative arrangement regarding the issue; other country examples and ways of applying the mentioned waste minimization methods to waste management;101 proposals have been developed for the management of municipal solid waste and hospital medical waste in Turkey.