Hashimoto tiroiditinde oksidatif stres düzeyi ve tiroid otoantikorları ile ilişkisi
Oxidative stress level in hashimoto's thyroiditis and its relationship with thyroid autoantibodies
Yazar: İHSAN ATEŞ
Danışman: PROF. DR. SERDAR GÜLER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Ateş, İ. Hashimoto tiroiditinde oksidatif stres düzeyi ve tiroid otoantikorları ile ilişkisi. S.B. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2014. Hashimoto tiroiditi(HT) tiroid bezinin kronik otoimmün destrüktif inflamasyon ile seyreden hastalığıdır. HT ile oksidatif stres arasındaki ilişki, sınırlı sayıda hasta içeren birkaç çalışmada araştırılmışsa da; bu konuda halen büyük belirsizliğin olduğu göz ardı edilemez. Bu yüzden bu konuda çok sayıda hasta içeren ve oksidatif stres parametrelerinin toplu değerlendirilmesi ve tartışmasının yapılabileceği bir çalışmaya ihtiyaç olduğu açıktır. Bundan dolayı bu tez çalışmasında HT'nin ötiroid, subklinik ve aşikâr hipotiroidi evrelerinde oksidatif stres parametrelerinin düzeyini ve tiroid otoantikorları ile ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Çalışmaya 18 yaşından büyük, yeni tanı almış ve henüz tedavi verilmemiş HT tanısı olan 93 hasta ve bilinen herhangi bir hastalığı olmayan 31 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 124 kişi dâhil edildi. HT tanısı, serumda bakılan anti Tiroglobulin antikoru (anti Tg) ve/veya anti tiroid perkoksidaz antikoru (anti TPO) düzeylerinin yüksek olması ve/veya yapılan tiroid ultrasonografisinde (USG) tiroid parankiminde heterojen ekojenitenin varlığı ile konuldu. Kontrol grubuna dahil edilenlere serumda Tiroid stimülan hormon (TSH), serbest T4 (sT4), anti Tg ve anti TPO ölçümleri yapıldı ayrıca yapılan tiroid USG ile HT ekarte edildi. TSH, sT4, anti TPO ve anti Tg elektrokemilüminesans immünassay yöntemle, serum total antioksidan status (TAS), total oksidan status (TOS), total tiyol (total SH), paraoksonaz(PON) ve arilesteraz kolorimetrik yöntemle ölçüldü.
Çalışmamızda TOS ve oksidatif stres indeksi (OSI) düzeylerinin aşikâr hipotiroidi grubunda diğer gruplara kıyasla daha yüksek olduğunu, TAS, total SH ve arilesteraz düzeylerinin ise aşikâr hipotiroidi grubunda diğer gruplara kıyasla daha düşük olduğunu saptadık. TOS ve OSI düzeyleri subklinik hipotiroidi ve ötirodi gruplarında benzer iken bu gruplardaki düzeyi sağlıklı kontrol grubuna kıyasla daha yüksek saptandı. 
TAS düzeyi sağlıklı kontrol, ötiroidi ve subklinik hipotiroidi gruplarında benzer saptandı. Arilesteraz düzeyi ötiroidi ve subklinik hipotiroidi gruplarında benzer iken sağlıklı kontrol grubunda daha düşüktü. Total SH sağlıklı kontrol ve subklinik hipotiroidi gruplarında benzer saptanırken ötiroidi grubunda sağlıklı kontrol ve subklinik hipotirodi gruplarına kıyasla daha yüksek saptandı. Log(PON) ve PON/HDL düzeylerinin ise sağlıklı kontrol grubunda HT olan gruplara kıyasla daha yüksek olduğunu saptadık. HT grupları arasında log(PON) ve PON/HDL düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. TAS, log(PON) ve PON/HDL ile anti TPO arasında ve total SH ile anti Tg arasında negatif korelasyon olduğu saptandı. Aşikâr hipotiroidinin total SH dışındaki tüm oksidatif stres parametrelerinin (TAS, TOS, OSI, log(PON), arilesteraz ve PON/HDL) düzeyini etkileyen bağımsız prediktör olduğu saptandı.
Sonuç olarak, bu çalışmamızda tüm HT evrelerinde çok sayıda ve kapsamlı oksidatif stres parametrelerinin çalışılmış olması; HT'de tiroid hormonlarının ve tiroid otoantikorlarının düzeylerine göre oksidatif stresin nasıl etkilenebileceği hakkında genel bir bilgi vermektedir. HT'de oksidatif stresin sebep mi sonuç mu olduğu sorusuna cevap alabilmemiz için geniş hasta grubuna ve uzun izlem süresine sahip randomize, kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Ateş, İ. The relationship between oxidative stress and thyroid autoantibodies in patients with Hashimoto's thyroiditis. The Ministry of Health, Ankara Numune Education and Research Hospital, Department of Internal Medicine, MD Thesis, Ankara, 2014. Hashimoto's thyroiditis (HT) is a disease of the thyroid gland characterized by chronic autoimmune destructive inflammation. Although the relationship between HT and oxidative stress has been investigated in several studies that have included a limited number of patients, the findings have not been conclusive, which indicates that additional research that investigates parameters of oxidative stress in larger patient populations is needed. As such, this dissertation study aimed to determine the levels of parameters of oxidative stress and their relationship with thyroid antibodies in HT patients in the euthyroid, subclinical, and overt hypothyroidism stages.
This study included 93 treatment-naïve HT patients aged >18 years and 31 healthy volunteer controls with no known disease. HT was diagnosed based on high serum levels of anti-thyroglobulin (anti-Tg) antibodies and/or anti-thyroid peroxidase (anti-TPO) antibody, and/or heterogeneous echogenicity of the thyroid parenchyma based on ultrasonography (USG). In the control group serum levels of thyroid stimulating hormone (TSH), free T4 (sT4), anti-Tg, and anti-TPO were measured, and HT was excluded based on thyroid USG findings. TSH, sT4, anti-TPO, and anti-Tg were measured via electrochemiluminescence immunoassay, and serum total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), total thiol (total SH), paraoxonase (PON), and arylesterase were measured via the colorimetric method. 
The TOS level and oxidative stress index (OSI) were higher in the overt hypothyroidism group than in the other group, whereas TAS, total SH, and arylesterase levels were lower in the overt hypothyroidism group than in the other group. The TOS level and OSI were similar in the subclinical hypothyroidism and euthyroid groups; however, they were higher than in the control group. The TAS level was similar in the healthy control, and euthyroid and subclinical hypothyroidism groups. The arylesterase level was similar in the euthyroid and subclinical hypothyroidism groups, but lower in the healthy control group. 
The total SH level was similar in the control and subclinical hypothyroidism groups, but was higher in the euthyroid group than in the control and subclinical hypothyroidism groups. The log (PON) and PON/HDL levels were higher in the control group than in all 3 patient groups. There weren't any significant differences in the log (PON) or PON/HDL levels between the 3 patient groups. There was a negative correlation between the anti-TPO level, and TAS, log (PON), and PON/HDL level, and between the total SH and anti-Tg levels. Overt hypothyroidism was an independent predictor of the level of all oxidative stress parameters (TAS, TOS, OSI, log (PON), arylesterase, and PON/HDL), except for total SH.
This study examined numerous parameters of oxidative stress according to HT stages. The findings provide a general picture of how oxidative stress might be affected by thyroid hormone and thyroid autoantibody levels in patients with HT. Based on the present findings, we think additional randomized, controlled studies with larger patient populations and longer follow-up are required to more clearly determine if oxidative stress is the cause or result of HT.