Riske maruz değere dayalı risk yönetimi ve ticari bankalar üzerine bir uygulama
Risk management based on value at risk and an application for commercial banks
Yazar: EFSANE ASLAN
Danışman: PROF. DR. GÖKTUĞ CENK AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; Riske maruz değer = Value at risk ; Senaryo analizi = Scenario analysis ; Stres testi = Stress testing ; Ticari bankalar = Commercial banks

Özet:
Günümüz finansal sisteminin geldiği noktada, kurumların risklere karşı duyarlılığı artmıştır. Karmaşıklaşan ve aktörlerin birbirlerine olan bağlılığının arttığı piyasalarda geçmiş krizlerden edinilen deneyimler de göz önünde bulundurulduğunda risklerin etkin yönetiminin piyasaların sağlığı, istikrarı ve şeffaflığı açısından önemi göz ardı edilemez bir gerçektir.
Finans piyasalarında giderek artan ve çeşitlenen risklerin yönetimi konusunda çalışmalar yürütülmekte ve pek çok metodoloji geliştirilmektedir. Getiri, sermaye ve risk unsurlarının ilişkilendiren ve aralarında bir denge kuran risk yönetimi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Risk yönetiminin yürütülmesinde hem uygulayıcılar hem de denetleyici kurumlar tarafından geçerliliği kabul edilen riske maruz değer metodolojisi tercih edilmiştir. Ticari bankaların bulundurduğu portföyler örnek alınarak hipotetik bir banka portföy oluşturulmuş ve piyasa riskinin sayısallaştırılması süreci ele alınmıştır.
Piyasa riskinin ölçümlenmesinde üç farklı riske maruz değer yöntemi incelenerek sonuçları kıyaslanmıştır. Oluşturulan hipotetik banka portföyünün duyarlılıklarını anlayabilmek amacıyla senaryo analizinden faydalanarak stres testi uygulanmıştır. Ek olarak modelin doğruluğu geriye dönük test yardımıyla kontrol edilmiştir. 
Elde edilen sonuçları değerlendirmek gerekirse finansal piyasaların dinamik yapısı göz önünde bulundurulduğunda, kurumların tek bir yönteme bağlı kalarak hareket etmelerinin maruz kalınan risk düzeyini arttırabileceği düşünülmektedir. Risk yönetiminin sağlıklı yürütülebilmesi açısından riske maruz değer metodolojisinin kapsamadığı uç noktalarında değerlendirilmesi, bu yolla taşınan portföyün duyarlılıklarının tespit edilmesi ve modellerin doğruluğunun sınanması gerektiği ortaya koyulmuştur. Bu sebeple yöntemlerin avantaj ve dezavantajlarını bütünleştirerek süreci yönetmenin gerekliliği vurgulanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Risk Yönetimi, Riske Maruz Değer Yöntemleri, Senaryo Analizi, Stres Testi, Geriye Dönük Testler

Abstract:
Nowadays, at the point the financial system comes up to, the institutions' sensitivity increases against the risks. Considering the experiences that were gained via the past crises at the markets which became complex and where the dependence of the actors increases, it's an undeniable fact that effective risk management has a significant importance in terms of markets' soundness, stability and transparency.
Studies are carried out and numerous methodologies are developed about the management of risks which are ever increasing and diversified. Risk management which correlates and balances the elements of profit, capital and risk is the subject of this study. For executing risk management, value at risk methodology which is approved both by the operators and supervisory committees is preferred. Exemplifying portfolios commercial banks have, a hypothetic bank portfolio is created and the quantification process of market risk is studied.
Three different value at risk methods are examined for the analysis of market risk and the results are compared. In order to recognize the sensitivity of hypothetic bank portfolio, stress testing is applied making use of scenario analysis.  In addition, model's accuracy is checked with the help of back testing. 
To analyse the results considering the dynamic structure of financial markets,it is thought that institutions holding on/depending on only one method may increase the risk being exposed to. In terms of risk management it is suggested that the evaluation of value at risk methodology that do not include the extreme ,the investigation of the sensitivity of the portfolio that has been carried out this way and the testing of accuracy of the models is necessary. Therefore it has been emphasized that it is necessary to manage the process by integrating the advantages and disadvantages.



Keywords: Risk Management, Value at Risk Models, Scenario Analysis, Stress Testing, Backtesting.