Temel dini bilgiler (İslam 1) dersi öğretim programının kavram haritası tekniği ile işlenişi
Basic religious studies (Islam 1) course curriculum processed with concept map technique
Yazar: YUNUS DURAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHÇEKAPILI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Kavram haritaları = Concept maps ; Temel dinî bilgiler = Basic religious information ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Ülkemizde örgün eğitimde, din eğitimi alanında okutulmakta olan zorunlu ve seçmeli dersler bulunmaktadır. Bu derslerden örgün eğitimde ilköğretim 4. Sınıftan ortaöğretim 12. Sınıfa dek zorunlu olarak okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi yanında seçmeli üç din dersi bulunmaktadır. Temel Dini Bilgiler dersi bu seçmeli derslerden birisidir. Temel Dini Bilgiler dersi ve diğer seçmeli din dersleri eğitim öğretime 2012 yılında Temel Eğitim Kanununda yapılan değişiklikle girmişlerdir. Seçmeli din derslerinin eğitim öğretim sürecine dâhil edilmesi toplumun ihtiyaç ve beklentileri için gayet olumlu bir adım olmuştur. Ancak bu derslerin yeni bir öğretim programı ile hızlı bir şekilde müfredata dâhil olması bu derslerle ilgili materyal eksikliği sorununu da beraberinde getirmiştir.

Çalışmamızda din eğitimi alanına yeni bir materyal kazandırmak adına kavram haritası tekniği üzerine çalıştık. Öncelikle bu tekniğin ne olduğunu, çeşitlerini, nasıl hazırlandığını, eğitim öğretim sürecine, öğrenciye, öğretmene sağladığı faydaları ve din eğitimi açısından önemini ifade ettik. Daha sonra kavram haritası tekniğinin üzerinde uygulayacağımız Temel Dini Bilgiler dersi açısından katkılarını değerlendirdik. TDB dersinin tarihçesini ele aldık ve ders programını analiz ettik. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Temel Dini Bilgiler (İslam 1) dersi öğretim programında yer alan tüm ünite kazanımlarını kavram haritası tekniği ile anlattık. Bu tekniği TDB ders programı kazanımlarına uygularken sadece siyah beyaz çizimler yerine ilgi çekiciliği artırmak, daha çok duyuya hitap etmesini sağlayarak öğrenmelerin hızlı ve kalıcı olmasına katkı sunması adına canlı renkleri kullanarak hazırladık.

Çalışmamız ile elde ettiğimiz bilgilere göre, kavram haritası tekniğinin din eğitimi alanında kullanımı birçok açıdan olumlu sonuçlar doğuracaktır. Bu faydalardan en önemlisi din eğitimi alanındaki ders programlarında fazlaca yer alan soyut kavramların somutlaştırılması ve bu sayede öğretimin ve öğrenme sürecinin kolaylaşması olacaktır. Temel Dini Bilgiler dersinde kavram haritalarının kullanımı sadece bilgileri ve kavramları somutlaştırmakla kalmayacak bu derse öğrencilerin aktif katılımına ve anlamlı öğrenmelere, öğretmenin dersi daha planlı anlatabilmesine ve bu yolla eğitim öğretim sürecinin daha verimli geçmesine vesile olacaktır. Aynı zamanda kavram haritaları sayesinde ders daha eğlenceli bir hale gelecek, dini dersler ve din eğitimi veren eğitimcilerle ilgili var olan ''sıkıcı olma'' algısı da bu yolla giderilmiş olacaktır.

Sonuç olarak genelde din eğitimi kapsamındaki tüm dersler, özelde ise Temel Dini Bilgiler ders programı öğretim sürecinde kavram haritası tekniğinin kullanımı öğrenci, öğretmen ve eğitim öğretim süreci açısından birçok olumlu katkı sağlayacak, aynı zamanda özellikle seçmeli din dersleri alanında yaşanılan materyal eksikliği soruna da bir çözüm olacaktır.

Keywords: Science education, virtual laboratory, teacher opinios

Abstract:
In our country, there are compulsory and elective courses in the field of religious education in formal education Among these courses, there are three elective courses in religious education as well as the Religious Culture and Moral Knowledge course, which is compulsory from the 4th grade to the 12th grade in formal education. Basic Religious Studies is one of these elective courses. Basic Religious Studies course and other elective religion courses were included in education in 2012 with the amendment made in the Basic Education Law.The inclusion of elective religion courses in the education process has been a very positive step for the needs and expectations of the society.However, the rapid inclusion of these courses in the curriculum with a new syllabus brought with the problem of material deficiency related to these courses.

In our study, we worked on the concept map technique to bring a new material to the field of religious education. First of all, we expressed what this technique is, its types, how it is prepared, the benefits it provides to the education process, the student, the teacher and its importance in terms of religious education.Then we evaluated the contribution of concept mapping technique that we will apply,in terms of the Basic Religious Studies course.
We discussed the history of the basic religious studies course and analyzed the curriculum.In the third part of the study, we explained all the unit acquisitions in the Basic Religious Studies (Islam 1) course curriculum using the concept map technique. While applying this technique to the Basic Religious Studies curriculum acquisitions, we prepared using vibrant colors in order to increase the attractiveness instead of just black and white drawings, to contribute to the fast and lasting learning by enabling it to appeal to more senses.

According to the information we obtained with our study, the use of concept mapping technique in the field of religious education will have positive results in many aspects.The most important of these benefits will be the materialization of abstract concepts that are excessively included in the curriculum in the field of religious education, and thus,  the facilitation of teaching and learning processThe use of concept maps in the Basic Religious Studies course will not only embody the information and concepts, but will also contribute to the active participation of the students and meaningful learning, the teacher to explain the lesson in a more planned way, and by this way the education process to be more efficient.At the same time, thanks to concept maps, the lesson will become more enjoyable, and the perception of "being boring" about the religious courses and religious educators will be eliminated in this way.

As a result, the use of the concept mapping technique in the course of all religious courses in general, and in  the education  process of the Basic Religious Studies curriculum  in particular, will provide many positive contributions in terms of students, teachers and education process, at the same time it will be a solution for the problem of  material  deficiency especially in the field of elective religion courses as well.

Keywords: Basic Religious Studies, Religious Education, Teaching Technique, Concept Teaching, Concept Map, Meaningful Learning, Embodying Knowledge, Active Participation.