Hacettepe Üniversitesi erişkin, çocuk ve onkoloji hastanelerinde çalışan hemşirelerde mevsimsel grip aşılama kapsama oranlarının artırılması: Bir kalite iyileştirme projesi
'increasing seasonal influenza vaccination coverage rates in nurses working at Hacettepe University adult, pediatric and oncology hospitals: A quality improvement project
Yazar: RANA BAYKAN
Danışman: PROF. DR. MİNE DURUSU TANRIÖVER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aşı Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Aşı Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kurumsal kalite = Institutional quality ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine ; İnfluenza virüs = Influenza virus

Özet:
. İnfluenza
virüsü sağlık çalışanlarının hem kendileri hem de hastaları ve iş arkadaşları için
enfeksiyon kaynağı olabilir. Bu nedenle, influenza ve komplikasyonlarını önlemenin
etkili ve güvenli bir yolu olarak sağlık çalışanlarının her influenza mevsiminin başında
influenza aşısı ile aşılanması önerilmektedir. Maalesef, tüm bilimsel kanıtlara ve
önerilere rağmen sağlık çalışanlarındaki influenza aşılanması kapsama oranları
oldukça düşüktür. Çalışmamızda üçüncü basamak bir üniversite hastanesi olarak
hizmet veren büyük bir hastanede çalışan hemşirelerin influenza aşılama kapsama
oranlarının disiplinler arası bir ekip önderliğinde kalite iyileştirme adımları
kullanılarak arttırılması hedeflenmiştir. Süreç haritalama, son dört influenza sezonuna
ait aşılama verileri ve sağlık inanç modelini içeren bir anket kullanılarak mevcut
durum analiz edilmiştir. Durum tespitinden elde edilen veriler doğrultusunda aşılama
kapsama oranındaki düşüklüğün nedenleri beyin fırtınası yöntemi kullanılarak
tartışılmış ve belirlenen nedenler balık kılçığı diyagramı üzerine yerleştirilmiştir.
Nominal Grup Tekniği kullanılarak belirlenen nedenler arasından kök nedenler tespit
edilmiştir. Ekipteki her üyenin kök nedenlere yönelik çözüm önerileri toplanmış ve
etkinlik analizi yapılarak en uygun çözüm önerileri belirlenmiştir. Hastaneler üst
yönetimine kalite iyileştirme süreci anlatılarak kök nedenler ve iyileştirmeye yönelik
öneriler iletilmiştir. Gezici ekiplerle aşılama, iletişim ve eğitim stratejilerini içeren aşı
kampanyası, hatırlatıcılar, rol model ve yönetici aşılamaları ile teşvik, personel
aşılamasıyla ilgili kurumsal resmi bir süreç oluşturulması ve temel kök nedenimiz olan
aşı teminindeki gecikme ve eksiklikle ilgili hastane yönetimi tarafından Sağlık
Bakanlığına yazı yazılması müdahalelerini içeren çok bileşenli bir iyileştirme süreci
planlanmıştır. Ancak, 2022-2023 grip sezonunda Sağlık Bakanlığı tarafından tek
seferde sağlanan çok kısıtlı miktarda aşı dozu dışında aşı tedariki devam etmediği için
iyileştirme adımları uygulanamamıştır.
Anahtar Kelimeler: influenza, aşılama, sağlık çalışanı, kalite iyileştirme

Abstract:
Despite all the scientific evidence and recommendations for healthcare workers to be
vaccinated with influenza vaccination at the beginning of each influenza season,
influenza vaccination coverage rates among healthcare workers are quite low. In our
study, conducted in a large tertiary care university hospital, the aim was to increase
the influenza vaccination coverage rates among nurses through interdisciplinary teamled quality improvement measures. For the current situation analysis, the process
mapping method, vaccination data from the past four influenza seasons, and a survey
incorporating the Health Belief Model for Influenza Prevention were used. Based on
the data obtained from the situation analysis, the reasons for the low vaccination
coverage were discussed using the brainstorming method, and the identified reasons
were placed on a fishbone diagram. Through the nominal group technique, root causes
were identified among the determined reasons. Solution suggestions for the root causes
were collected from each team member, and the most appropriate solution suggestions
were determined through effectiveness analysis. A multi-component improvement
process was planned including mobile vaccination, reminders, vaccination campaign
including communication and education strategies, encouragement with role model
and manager inoculations, a formal institutional process for personnel vaccination and
a letter to the Ministry of Health by the hospital management regarding the delay and
deficiency in the vaccine supply, which is our main root cause. However, improvement
steps could not be implemented as vaccine supply could not be provided by the
Ministry of Health in the 2022-2023 flu season.
Key Words: influenza, vaccination, healthcare worker, quality improvement