Üçüncü basamak bir hastanede bakılan 25 hidroksi vitamin D düzeyi ve ilişkili faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of 25 hydroxy vitamin D levels and related factors measured in a tertiary hospital
Yazar: FİKRİYE ESRA ULUBAY
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ATMACA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamini, iskelet sistemi başta olmak üzere metabolizma üzerindeki düzenleyici etkileri nedeniyle önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada 25 hidroksi vitamin D (25(OH)D) düzeylerini etkileyen cinsiyet, yaş, mevsim gibi faktörler parathormon (PTH) ve kalsiyum değişimleri ile birlikte retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesi'nde 1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 tarihleri arasında 25(OH)D düzeyi bakılan 18 yaş üstü 12484 olgu çalışmaya dahil edildi. Eş zamanlı PTH ve kalsiyum bakılan 1912 olgu da değerlendirildi. Bu olgular cinsiyet, yaş ve 25(OH)D'nin bakıldığı mevsim gruplarına göre kategorize edilerek gruplar arasında 25(OH)D, PTH ve kalsiyum düzeyleri karşılaştırıldı. Ayrıca 25(OH)D düzeyi ile diğer parametrelerle arasındaki korelasyon incelendi.
Bulgular: 25(OH)D düzeyleri taranan 12484 olgunun 9578'i (%76,7) kadın, 2906'sı (%23,3) erkekti. 25(OH)D düzeyleri kadın ve erkeklerde benzerdi (p=0,058). D vitamininin mevsimsel farklılıkları değerlendirildiğinde 25(OH)D düzeyleri kış aylarında yaz aylarına göre düşük bulundu (p<0,001). 25(OH)D düzeyleri 65 yaş altı grupta 65-74 ve 75 yaş üstü gruplara göre daha düşüktü (p<0,001). PTH düzeyi kadınlarda erkeklere göre daha yüksek (p=0,002); 65 yaş altı, 65-74 yaş ve 75 yaş üstü gruplar karşılaştırıldığında yaş grubu arttıkça daha yüksek (p<0,001) bulundu. 25(OH)D ile kalsiyum arasında zayıf düzeyde pozitif, PTH arasında ise zayıf düzeyde negatif bir korelasyon bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada bir yıllık sürede hastanemizde bakılan 25(OH)D düzeylerinin önemli bir oranının kadınlarda bakıldığı tespit edilmiştir. PTH'nin kadınlarda ve yaşlı gruplarda daha yüksek bulunmasına rağmen, 25(OH)D düzeylerinin kadınlarda ve erkeklerde eşit ve yaşlı gruplarda yüksek olması yaşlı grupların daha fazla D vitamini takviyesi veya tedavisi alıyor olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: Vitamin D has an important role due to its regulatory effects on metabolism, especially on the skeletal system. The aim of this study was to evaluate factors affecting 25 hydroxy vitamin D (25(OH)D) levels like gender, age and season, in relation with parathormone (PTH) and calcium.
Materials and Methods: 12484 cases over the age of 18 whose 25(OH)D levels were measured between January 1, 2022 and December 31, 2022 at Ondokuz Mayıs University Hospital were included in the study. 1912 cases with simultaneous PTH and calcium tests were also evaluated. These cases were categorized according to gender, age and seasonal groups in which 25(OH)D was measured, and 25(OH)D, PTH and calcium levels were compared among the groups. In addition, the correlation between 25(OH)D levels and other parameters was examined.
Results: Gender distribution of 12484 cases whose 25(OH)D levels were screened was as follows: 9578 (76,7%) females and 2906 (23,3%) males. 25(OH)D levels were similar in men and women (p=0,058). When seasonal differences in vitamin D were evaluated, 25(OH)D levels were found to be lower in winter than in summer (p<0,001). The 25(OH)D levels were lower in the group below 65 years of age than in the groups 65-74 and above 75 years old (p<0,001). PTH levels were higher in women than in men (p=0,002). PTH levels were different among the age groups, highest in the group above 75 and lowest in the group below 65 years (p<0,001). There was a weak positive correlation between 25(OH)D and calcium and a weak negative correlation between 25(OH)D and PTH.
Conclusion: In this study, it was determined that a significant proportion of 25(OH)D levels measured in our hospital during a one-year period were measured in women. Although PTH is higher in women and in older groups, 25(OH)D levels are similar in women and men and higher in elderly groups. These findings suggest that elderly groups may be taking more vitamin D supplementation or treatment.