Öğretmenlerin özerklik algıları ile güdülenmeleri arasındaki ilişki
The Relationship between teachers' perceptions of autonomy and motivations
Yazar: GÜLSEREN KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖĞRETMENLERİN ÖZERKLİK ALGILARI İLE GÜDÜLENMELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Bu araştırmada, ortaöğretim okullarında çalışan öğretmenlerin algılarına göreöğretmen özerkliği ile öğretmenlerin güdülenme düzeyleri arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın evreni, 2023-2024 öğretim yılında İzmir ilindeki Buca, Karabağlar ve Gaziemir ilçelerinde bulunan devlet liselerinde çalışan öğretmenlerden oluşmaktadır. Bu araştırmanın modeli İlişkisel tarama olup, çalışmanın örneklem grubunda 393 öğretmen bulunmaktadır. Araştırmayı gerçekleştirmek için, Çolak ve Altınkurt'un (2017) geliştirdiği "Öğretmenlerin Özerkliği Ölçeği" ile İlğan ve Yılmaz'ın (2016) geliştirdiği "Öğretmenlerin İş Motivasyonları Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin özerklik ve güdülenmeye ilişkin algılarını açığa çıkarmak için, aritmetik ortalama ve standart sapma sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırmada, katılımcıların toplam özerklik düzeylerin ortalamanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin özerkliğin boyutlarına göre özerklik seviyeleri çoktan aza doğru sırasıyla, öğretme süreci özerkliği, mesleki iletişim özerkliği, öğretim programı özerkliği ve mesleki gelişim özerkliği şeklinde belirlenmiştir. Öğretmenlerin özerklik düzeylerinin; eğitim durumu, cinsiyet, medeni durum, hizmet süresi, yaş, branş, öğretmenlik statüsü ve teknolojiyi kullanma düzeyleri gibi değişkenlere göre anlamlı bir fark oluşturmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin güdülenmeye ilişkin algıları orta düzeyin üzerinde bulunmuştur. Öğretmenlerin güdülenmeye ilişkin algılarının; eğitim durumu, cinsiyet, medeni durum, yaş, branş, hizmet süresi, statü ve teknolojiyi kullanma bakımından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği görülmüştür. Öğretmen özerkliğinin boyutları, öğretmenlerin güdülenme düzeylerinin %9'unu açıklamaktadır. Ayrıca öğretmenlerin, öğretme süreci özerklikleri, öğretim programı özerklikleri, mesleki gelişim özerklikleri ve mesleki iletişim özerklikleri ile güdülenmeleri arasında, pozitif yönde, anlamlandırılabilir ve düşük seviyede bir bağlantının varlığı saptanmıştır. Özerkliğin alt boyutları arasında da anlamlandırılabilir ilişki gözlenmiştir.

Abstract:
THE RELATIONSHIP BETWEEN TEACHERS' PERCEPTIONS OF AUTONOMY AND MOTIVATION
This study attempted to determine the relationship between teacher autonomy and teachers' motivation levels according to the perceptions of teachers working in secondary schools. The universe of the study consisted of teachers working in state high schools in Buca, Karabağlar and Gaziemir districts of İzmir province in the 2023-2024 academic year. The model of this study is relational screening, and there are 393 teachers in the sample group of the study. In order to conduct the study, the "Teachers' Autonomy Scale" developed by Çolak and Altınkurt (2017) and the "Teachers' Work Motivation Scale" developed by İlğan and Yılmaz (2016) were used. In order to reveal teachers' perceptions of autonomy and motivation, arithmetic mean and standard deviation results were evaluated. In the study, it was determined that the total autonomy levels of the participants were above the average. According to the dimensions of teachers' autonomy, their autonomy levels were determined as teaching process autonomy, professional communication autonomy, curriculum autonomy and professional development autonomy, from most to least. It was determined that the teachers' autonomy levels did not create a significant difference according to variables such as education level, gender, marital status, length of service, age, branch, teaching status and technology usage levels. Teachers' perceptions of motivation were found to be above the medium level. It was observed that teachers' perceptions of motivation did not show a significant difference in terms of education level, gender, marital status, age, branch, length of service, status and technology usage. Dimensions of teacher autonomy explain 9% of teachers' motivation levels. In addition, it was determined that there was a positive, meaningful and low-level connection between teachers' teaching process autonomy, curriculum autonomy, professional development autonomy and professional communication autonomy and their motivation. A significant relationship was also observed between the sub-dimensions of autonomy.