Otoyol gişe sahalarındaki gecikme ve kuyruklanmaların mikro simülasyon kullanılarak incelenmesi: Kuzey Marmara otoyolu Kurnaköy gişesi örneği
Examination of delay and queuening at highway toll booths using micro simulation program: Example of Northern Marmara highway Kurnaköy toll booth
Yazar: ÜMİTCAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜRSOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Gecikme = Delay ; Gişeler = Toll booths ; Otoyollar = Motorways ; Seyahat = Travel

Özet:
Bu çalışmasının amacı, bariyerli otoyol gişe tasarımının verimsizliğini açığa çıkarmak, yarattığı etkiyi bariyersiz olarak işletilen gişeler ile karşılaştırmaktır. Çalışmada Kuzey Marmara Otoyolu üzerinde bulunan Kurnaköy gişesi incelenmiştir. Gişe, PTV Vissim mikro simülasyon programı kullanılarak modellenmiştir. Şu anda 8 gişe aktif olarak hizmet vermekte ve bariyerli olarak işletilmektedir. Mevcut operasyona alternatif olarak 8 şeritli bariyersiz gişe, 10 şeritli bariyersiz gişe, 12 şeritli bariyersiz gişe ve son olarak 4 şeritli serbest geçiş sistemli (SGS) gişe olmak üzere 4 farklı operasyon modellenmiştir. Tasarlanan modeller düşük, orta ve yüksek olmak üzere 3 farklı talep seviyesinde çalıştırılmış ve taşıt sınıfları da dikkate alınarak PTV Vissim programı kullanılarak karşılaştırılmıştır. Mevcut durumda kullanılan bariyerli gişe ve bariyersiz gişe operasyonları orta talep (1100 taşıt/saat/şerit) ile karşılaştırıldığında, gecikmede önemli bir fark olduğu görülmüştür. Bariyersiz gişe operasyonunun geometrisi nedeniyle de bir darboğaz sorunuyla karşılaşılmıştır. Sonuçlar gecikme ve seyahat süresi açısından karşılaştırılmıştır. Optimum operasyon, alternatif operasyonlar karşılaştırılarak bulunmuştur. 
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, bariyerli olarak işletilen gişelerin, bariyersiz olarak işletilen gişelere göre verimsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuçlar karşılaştırıldığında, bariyersiz olarak işletilen gişelerin tüm operasyonlarının iyi sonuç vermediği gözlemlenmiştir. Gişe sayısı arttıkça, darboğaz kaynaklı gecikmelerin de arttığı görülmüştür. Mevcut durumda işletilen gişede orta düzey talep programa yüklendiğinde talebin en yüksek olduğu noktalarda gecikme değeri 400 saniye olarak gözlenirken, 4 şeritli modellemede aynı düzey talepte gecikme değerinin 1,33 saniye olduğu gözlenmiştir. 4 şeritli olarak modellenen bariyersiz olarak işletilen gişe çalışması en uygun sonuç veren operasyon olarak bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal that barrier toll booths are inefficient in terms of delay and travel time when compared to non-barrier toll booths. In our study, Kurnaköy toll booth, on the Northern Marmara Highway, was examined. The toll booth was modeled using the PTV Vissim micro simulation program. Currently, 8 toll booths are in active service and are operated with barriers. As an alternative to the current operation, 4 different operations were modeled: 8 toll booths without barriers, 10 toll booths without barriers, 12 toll booths without barriers and finally 4 toll booths with free passage system. The designed models were run under 3 different demand levels as low, medium and high, and also taking into account vehicle classes, compared using the PTV Vissim program. When the current barrier toll booth and the non-barrier operations were compared with medium demand (1100 veh/h/line), it was seen that there is a significant difference in delay. A bottleneck problem was also encountered due to the geometry of the barrier-free toll booth operation. The optimum operation was found by comparing the alternative operations. The results compared in terms of delay and travel time.
According to the result of the study, barrier toll booths are inefficient compared to the non-barrier toll booths. When the results are compared, it has been observed that all scenarios of non-barrier toll booths do not give good results. As the number of toll booths increases, the bottleneck-induced delay increase. In the currently operated toll booth, when the medium demand is loaded into the program, the delay value is observed as 400 seconds at the points where the demand is highest, while the delay value is observed to be 1.33 seconds in the same level demand in the 4-lane modeling. The 4-lane non-barrier operation was found as the optimum result.