Yaban hayatı geliştirme sahalarında yönetim ve gelişme planı uygulamaları için performans değerlendirmesi
An evaluation of the performance of the management and development applications  employed in wildlife development areas improvement area
Yazar: HATİCE GÜR YALÇIN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÜNLÜKAPLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Adana Seyhan Baraj Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Türkiye'deki 81 adet Yaban Hayatı Geliştirme Sahasından birisidir. 2011 yılında Mülga T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından alanın Biyolojik Çeşitlilik Değerleri, Av Turizmi Potansiyeli Değerleri, Hidrolojik Değerleri, Rekreasyon ve Turizm Değerleri ve Doğal Peyzaj Değerleri dikkate alınarak Adana Seyhan Baraj Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planı (YHGSYGP) hazırlanmıştır. YHGSYGP kapsamında çözüm önerilerine ulaşmak için 8 farklı programa ait 50 faaliyet belirlenmiştir. Faaliyetlere yönelik hedeflerin uygulamadaki başarısını değerlendirmede gözlem (G), soru-cevap (S-C) ve haritalama (H) yöntemleri kullanılmıştır. Gözlem (G) aşamasında YHGS'na gidilerek yerinde incelemeler yapılmıştır. Soru- Cevap (S-C) aşamasında T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı 7. Bölge Müdürlüğü, DSİ ve Adana Büyükşehir Belediyesi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Haritalama aşamasında YHGS 2010-2017 yıllarına ait imar planları ve 2006-2018 yıllarına ait uydu görüntüleri kullanılarak CORINE Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı 2. Düzey sınıflama dikkate alınarak arazi örtüsündeki değişimler tespit edilmiştir. YHGS'da imarlı alanlar dışındaki habitatlarda yapılaşmanın kontrolü de 2010-2017 yıllarına ait Seyhan Baraj Gölü YHGS İmar Planı ile yapılmıştır. 2017 imar plan hükümlerinde öneri konut alanlarında %2'lik artış önerildiği ve İmar plan hükümlerinde gelişme konut alanlarının "Orman ve Yarı doğal Alanlar" ve "Tarım alanları" üzerinde yer aldığı saptanmıştır. Yönetim ve Gelişme Planının 8 programda yer alan faaliyetlerin başarı performansı değerlendirildiğinde "Su Kuşları, Turaç ve Memelilerin Populasyonu İle Habitatlarının Korunması" (1. Program), "Alandaki Kirliliğin Önlenmesi" (4.Program) programınki faaliyetleri yetersiz, "Seyhan Baraj Gölü YHGS'nın Peyzajının Korunması" (3. Program), "Tarım, Hayvancılık/Otlatma Ve Arıcılık Alanlarının Yönetimi" (7. Program)  ve "İzleme ve Değerlendirme"  (8. Program) programları başarısız olarak değerlendirilirken "Seyhan Baraj Gölü'nün Fonksiyonunun Korunması" (2. Program) ve "Sportif Faaliyetler, Turizm Ve Rekreasyon" (5. Program) ve "Su Ürünleri İstihsal Alanlarının Yönetimi"  (6. Program) Programları başarılı  bulunmuştur.

Abstract:
Eighty-one Wildlife Reserve Areas have been designated between 2004 and 2019 years in Turkey. One of them being located around Adana Seyhan Dam Lake is an important refuge for wintering waterfowl. The Seventh District Directorate, which operates under General Directorate of Nature Protection and National Parks linked to the Ministry of Agriculture and Forestry, prepared a management and development plan in 2011 for Adana Seyhan Dam Lake Wildlife Reserve Area. Within the scope of MDAEWDA, fifty activities from eight differen programmes are specified in order to access to suggested solutions. Observations (O), question-answer (Q-A) and mapping (M) methods are used to evaluate the success of these activities in terms of their success in achieving their aims. The observations are conducted in the WDA and the questions are directed to the Directorate of the 7th District under Ministry of Agriculture and Forestry, the General Directorate of the State Hydraulic Works (DSI) and Adana Metropolitan Municipality. During the mapping stage, satellite images of 2006-2018, construction plans of 2010-2017 and CORINE Land Cover/Land Use in Level 2 classificationare used to detect the changes in the land cover. The analysis on the constructions outside the reserved land habitats is conducted through Seyhan DamLake WDA master plan fo 2010-2017 period. In 2017 master plan, there was a suggestion for 2% increase in contruction areas, and these were based on "Forests and Semi-natural Lands" and "Agricultural Lands". Considering the success rate of eight programs under the Management and Development Plan, following ones are confirmed to be inadequate: The Preservation of the Population And Habitats of the Water Birds and Mammals(Program #1), and Preventing the Pollution in the Land (Program #4). Under the same plan, the failed programsarethe Preservation of the landscape of Seyhan Dam Lake WDA(Program #3), Management of Areas for Agriculture, Husbandry/Pasturage and Beekeping(Program #7)and theMonitoring and Assessment(Program #8). However, the Preservation of the Seyhan Dam Lake's Function(Program #2), Sports Activities, Tourism and Recreation(Program #5)and the Management of Areas for the Procurement of Aquaculture(Program #6) are recognised as successful.