Kara mizah üzerine görsel yorumlar
Visual interpretations on dark humor
Yazar: PINAR YÜN
Danışman: DOÇ. SENİHA ÜNAY SELÇUK
Düzce Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tezde kara mizahın görsel sanatlar alanında varlığı ve belirleyici faktörleri araştırılmıştır. Araştırmanın görsel sanatlarda kara mizah anlayışının ifade dilleri örnekler üzerinden analizlerle açıklanmaya çalışılmış ve çıkan sonuçların kişisel çalışmalara yön vermesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda gülme kuramları ile bu kuramların, mizah ve kara mizahla bağlantısı irdelenerek; kara mizahın mizahtan görsel sanatlar içinde nasıl farklılaştığı belirlenmeye çalışılmıştır.
Kara mizahın gülme ile ilişkisi bağlamında tarihsel süreç içinde toplumsal olayların, değişen kültürel kodların ve iktidarın gülme olgusuna etkileri sebebiyle görsel kara mizahın tüm bunlardan nasıl etkilendiği ve kültür tarihine etkileri araştırılmıştır. Kara mizahi anlatımın felsefi köklerine de yer verilerek sadece sanatsal bir ifade yöntemi olmaktan çok bir felsefi bakış açısı olarak varoluşçuluk, romantizm felsefeleriyle resim sanatı içinde nasıl buluştuğu açıklanmıştır. Özellikle Mihail Bahtin'in karnavalesk dünya görüşü bağlamında ifade özgürlüğü ile ilişkisi incelenmiştir.
Çeşitli tarihsel örneklerin kara mizah ile ilişkisi kurularak, görsel kara mizahi ifade dilinin edebiyat, tiyatro ve karikatür gibi farklı disiplinlerle etkileşimi ortaya çıkarılmıştır. Parodi, pastiş, ironi, grotesk, alegori, satir vb. kavramların görsel ifadeye nasıl hizmet ettiği çözümlenerek tez süreci boyunca yürütülen kişisel çalışmalara hem biçim hem içerik bağlamında ışık tutmuştur. Kişisel yapıtlarda anlatı anlayışı ile figüratif kara mizahi kompozisyonlar oluşturulmuştur.
Kara Mizahın köklerinin komedya ve pagan kültürlerindeki gülme ritüelleri ile bağlantısı sonucunda eleştirel ve protest tavrının, herkes için eşit ifade özgürlüğünü destekleyerek toplumsal değişim gücünü elinde tuttuğu ve tam da bu sebeple ortaya çıktığı ilk zamanlardan itibaren her daim baskılanmaya çalışıldığı gözlemlenmiştir. Özellikle günümüz politik doğruculuk ikliminde, gülmenin ve alayın gücü gitgide kontrol altına alınmaya çalışılırken retoriğe kıyasla görsel kara mizahın kendisine nasıl alan açabildiği belirlenmiştir. Araştırma sürecinde basılı ve elektronik kaynaklardan yararlanılmıştır. Sanatçı web siteleri, müze ve galeri web siteleri incelenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kara mizah, Görsel kara mizah, Resim sanatı, Karnavalesk, İfade özgürlüğü

Abstract:
This thesis investigates the existence and determining factors of dark humor in the art of painting. Historical works were analyzed to explain the expression techniques of the black humor in painting and guided personal artworks. The theories of laughter and its connection to humor, particularly dark humor revisited to demonstrate how black humor differs from humor in visual arts.
In the context of the relationship between black humor and laughter, due to its effects of social events, changing cultural codes and power on the phenomenon of laughter in the historical process, how black humor is affected by all these in visual arts and vice versa. The philosophical roots of black humor are also discovered in this thesis. It is explained how it meets the philosophies of existentialism, romanticism in visual art practice as a philosophical point of view rather than just an artistic expression method. Especially in the context of Mihail Bahtin's carnivalesque worldview, its relationship with freedom of expression and its development are analyzed.
The author revealed the historical traces of dark humor in visual arts and the connections to other art forms (literature, theater, and caricature). Answers about how the methods such as; parody, pastiche, irony, grotesque, allegory, and satire serve visual expression, guide the personal creative practice of narrative painting and visual black humor in terms of both, form and content.
Historical analysis revealed that dark humor is rooted in the rituals of pagan cultures as a tool for social change endorsing freedom of expression for everyone equally. Consequently, dark humor has always been a subject of censorship. In today's climate of political correctness, while the power of laughter and satire is heavily regulated, new spaces for visual dark humor emerged. Printed and electronic sources, including artist, museum, and gallery websites, were utilized during this research.
Keywords: Dark humor, Visual dark humor, Painting art, Carnivalesque, Freedom of expression