Hadislerde sağlıklı beslenme ve obezite
Healthy nutrition and obesity in hadiths
Yazar: MAHİR DOĞAN ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AÇIKEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Gıdalar = Foods ; Hadis = Hadith ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sünnet = Sunna ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamber (s.a) inanç ve ibadetlerde üsve-i hasene olduğu gibi, sağlığını korumada da örneklik teşkil etmektedir. Kur'an ahlakına göre bir hayat yaşayan Hz. Peygamber (s.a), beslenme konusunda da bu çerçeve dışına çıkmamıştır. Dolayısıyla Hz. Peygamber'in (s.a) vucûb ifade eden sünneti gibi sağlık alanında, yeme içme şekli konusundaki âdetlerinde de fıtrata uygunluk söz konusudur. Hz. Peygamber'in (s.a) uygulamış olduğu sağlıkla ilgili fıtrî dengeyi ihmal edenler, bugün birçok hastalıkla karşı karşıyadır. Zira birçok hastalığın sebebi sağlıksız beslenmekten kaynaklanmaktadır. Sağlıklı beslenmek için de fıtrata uygun yani yaratılışa uygun beslenme yolunu takip etmek gerekmektedir. Bunun için de en doğru yol Hz. Peygamber'in (s.a) sahih kaynaklar ile vârid olan yeme içme âdetini örnek almaktır.
 Bu çalışma Hz. Peygamber'in (s.a) beslenme âdetini, tavsiye ve uygulamalarını ele alan ve bunu Tıp ilminin verileriyle sentezleyerek bilimsel karşılığını ortaya çıkaran bir öneme sahiptir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı, sağlıklı beslenme ile ilgili Hz. Peygamber'in (s.a) âdetini beslenme ve diyetetik ilminin verilerinden faydalanarak yeniden ele alıp sağlık için önemini ortaya çıkararak bunu uygulamanın bilincini oluşturmaktır. Böylece fıtrata uygun beslenme ilkeleri sayesinde, başta obezite olmak üzere birçok hastalığa karşı bilinçlendirme yöntemini kullanarak sağlıklı beslenmeye sevk etmektir. 
Araştırma, Giriş, İki Bölüm, Değerlendirme, Sonuç ve Kaynak gösterilen eserlerin yer aldığı Bibliyoğrafya kısmından oluşmaktadır. Giriş Bölümü'nde konunun amacı ve yöntemi ele alınmış, ardından sağlık, hastalık ve obezite temel kavramları üzerinde durulmuştur. Birinci Bölüm'de konuya hazırlık olması açısından Tıbb-ı Nebevî hakkında genel bir malumat verilmiş ve sağlığın önemi üzerinde durulmuştur.  İkinci Bölüm'de ise, tezin temelini oluşturması bakımından Kur'an ve Sünnet'te sağlıklı beslenmeye yönelik ayet ve hadisler çerçevesinde bazı besin maddeleri incelendikten sonra sofra başı sağlık ilkeleri üzerinde ve sağlıksız beslenmenin yol açtığı obezite hastalığına etki eden nedenler üzerinde ayrıntılı olarak durulmuş ve bu ilkelerin Hz. Peygamber'in (s.a) uygulamasında, yaşantısında ve tavsiyelerindeki yeri ve önemi tespit edilmiştir. Hz. Peygamber'in (s.a) beslenmede dikkate aldığı noktalar ve yeme içmede uyguladığı ve tavsiye ettiği ölçüler, yemeği nasıl yediği, suyu nasıl içtiği, yerken ve içerken nelere dikkat ettiği ve bu uygulamalarının ne gibi sonuçlara yol açtığı dikkate alınarak araştırılmıştır. 
Sonuç olarak, elde edilen bulgular ise, Beslenme ve Sağlık bilimi ile desteklenerek gerekli ilmi alt yapı oluşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca Tıbb-ı Nebevî alanında bilimsel verilerden faydalanarak elde edilen müstakil çalışmaların yapılması gerektiği ve sağlık ilminin beslenme alanındaki bilimsel araştırmalarında eksik kaldığı yönler vurgulanmıştır.

Anahtar kelimeler: Hz. Peygamber, Tıbb-ı Nebevî, Sağlık, Beslenme, Obezite, Hastalık, Tıp

Abstract:
Hz. The Prophet (pbuh) is an exemplary model in belief and worship, as well as in nutrition. Living a life according to the morality of the Quran Hz. The Prophet (pbuh) did not go beyond this framework regarding nutrition. Therefore, in the field of health, the circumcision in terms of eating and drinking is in question. Hz. Those who neglect the health-related circumcision of the Prophet face many diseases today. Because the reason for many diseases is due to unhealthy diet. In order to eat healthy, it is necessary to follow a nutrition path suitable for nature, that is, creation. The best way for this is Hz. It is to take the eating and drinking habits of the Prophet as an example. This study Hz. It has a subject that deals with the nutritional habits, recommendations and practices of the Prophet and makes it a scientific basis by synthesizing it with the data of medical science. Therefore, the aim of this study is to explain the importance of healthy nutrition. It is to reconsider the Sunnah of the Prophet (pbuh) by using the data of the science of medicine, revealing the reasons and putting it in the field of application. Thus, thanks to the principles of nutrition suitable for fitra, it is to refer to healthy nutrition by using the method of raising awareness against many diseases, especially obesity.
The research consists of the introduction, two parts, the conclusion and the bibliography section that includes the works cited. In the introduction part, the purpose and method of the subject were discussed, and then the basic concepts of health, disease and obesity were emphasized. In the first chapter, a general information about medicine is given in terms of preparation for the subject and the importance of health is emphasized. In the second part, after examining some nutrients within the framework of verses and hadiths about healthy nutrition in the Qur'an and sunnah in terms of forming the basis of the thesis, the table health principles and the causes of obesity caused by unhealthy nutrition are discussed in detail and these principles are discussed in detail by Hz. Its place and importance in the circumcision, life and advice of the Prophet has been determined. Hz. The points that the Prophet took into consideration in nutrition and the measures he applied and recommended in eating and drinking were investigated by taking into account how he ate the food, how he drank the water, what he paid attention to while eating and drinking, and what kind of consequences these practices led. As a result, the findings obtained were supported by the science of medicine and the necessary scientific infrastructure was established. In addition, it was emphasized that new studies should be done independently in the same format in the field of medicine and the aspects that the science of medicine lacked in scientific research in the field of nutrition.

Keywords: Hz. Prophet, Tıbb-ı Nabawi, Health, Nutrition, Obesity, Disease, Physic