Eşine şiddet uygulayan hükümlü erkeklerin özellikleri ve toplumsal cinsiyet algıları
Violent their spouses and sentenced men's characteristics and their gender perceptions
Yazar: GİZEM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Evli erkekler = Married men ; Hükümlüler = Convicts ; Şiddet = Violence

Özet:
Kadına yönelik şiddet yoğunluğu ve etkileri gün geçtikçe artan ciddi bir sorundur. Temelde toplumsal cinsiyet algısıyla bağlantılı olan kadına yönelik şiddet sorunsalını açıklayan kuramsal yaklaşımlardan biri olan ekolojik kuram, şiddet uygulayanı ve şiddete maruz kalanı çevresi ile birlikte bir bütün olarak ele alıp sistemler düzeyinde açıklama yapması açısından oldukça etkili bir kuramdır. Bu araştırmada, eşine şiddet uygulama gerekçesiyle hüküm almış erkeklerin ekolojik kuram çerçevesinde sistematikleştirilen mikro, mezzo, egzo, makro düzey özelliklerinin, toplumsal cinsiyet algılarının, toplumsal cinsiyet algılarını farklılaştıran özelliklerinin ve gereksinim duydukları hizmet modeline ilişkin görüşlerinin belirlenmesi ve bu kapsamda bir model önerisi sunulması amaçlanmıştır.
Nicel araştırma modelinde tasarlanan bu araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formuve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği kullanılmıştır. 24 Şubat- 27 Mart 2015 tarihleri arasında İstanbul, İzmir ve Antalya'daki açık ve kapalı ceza infaz kurumlarında kalmakta olan ve eşine şiddet uygulama gerekçesiyle hüküm almış erkeklerle yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS Paket Programı 17 ile çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, parametrik ön şartlar (normallik ve homojenlik) sağlandığı için korelasyon (r), One Way ANOVA ve Independent- Samples T testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, eşine şiddet uygulayan hükümlü erkeklerin belirli özellikler (eğitim düzeyi düşük, işsiz, sosyal güvencesi olmayan, alkol-uyuşturucu bağımlısı, psikolojik rahatsızlıkları olan, sevgisiz vb.) çerçevesinde kategorileştirilemeyecek nitelikte olduklarını göstermiştir. Sorunun altında yatan temel etmenin toplumsal cinsiyet algısını şekillendiren ataerkil düzen ve onun kurumsal pratikleri olduğu görülmüştür. Bu nedenle ailede kadına yönelik şiddet sorununun çözümünde oluşturulacak politika ve yapılandırılacak hizmetlerin bütüncül bir anlayışla, hem şiddet uygulayan hem de şiddete maruz kalan boyutuyla ele alındığı bir hizmet modelinin uygulamaya aktarılması önemlidir. 

Anahtar Sözcükler 
Toplumsal cinsiyet algısı, ailede kadına yönelik şiddet, ekolojik kuram, şiddet uygulayan erkeklerin özellikleri, sosyal hizmet.

Abstract:
The effect and occurrence of violence directed towards women is an increasing problem by the day. Ecological theory, which encompasses the issue of violence against women with relation to social gender perception, is effective in the issue because of its competence to interpret the violator and the female victim as a whole. In this research, it is aimed that a model for the individuals who applied violence against their spouses be identified with respect to the micro, mezzo, egzo and macro level factors within the boundaries of the ecological theory, social gender perception, and the factors affecting the diversity of social gender perception, be presented. 
In this research which is modeled quantitatively, the researcher has used a questionnary and Social Gender Perception Scale. Between 24th and 27th of February 2015, interviews have taken place with male convicts who have been imprisoned because of violence against their spouses. The data received has been resolved with SPSS Paket Programı 17. In the process, parametric prerequisites (normality and homogeneity) has been met hence correlation (r), One Way ANOVA and Independent- Samples T tests has been used.  
The results of this research has shown that individuals that has committed violence against their wives cannot be categorized in specific resulting factors (low education levels, lack of job, lack of social security, material addiction, psychological problems etc.). It has been observed that the root of the problem lies within the social perception of women and its institutional applications. Hence, in the attempt of resolving violence against women, this research aimed to propose a political approach and configured services that serve an entirety of understanding of the problem.

Key Words: 
Social gender perception, domestic violence against women, ecological theory, characteristics of violent men, social work.