Okul yöneticilerinin beş faktör kişilik özellikleriyle çatışma yönetimi stili tercihleri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' five factor personality traits and their conflict management style preferences
Yazar: HÜSEYİN YILDIZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Çatışma = Conflict ; Çatışma modelleri = Conflict models ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict

Özet:
Çatışma örgütsel yaşamın kaçınılmaz bir gerçeğidir. Eğitim kurumlarında da temel girdi insan olduğu ve insan etkileşimi yoğun olduğu için çatışmaların ortaya çıkması olasıdır.   

Bu çalışmada, okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stili tercihleri ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu araştırmada, okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stili tercihleriyle ilgili veri Rahimin Örgütsel Çatışma Ölçeği kullanılarak (ROCI II) (1983), okul yöneticilerinin beş faktör kişilik özellikleri ise Somer, Korkmaz ve Tatar (2002) tarafından geliştirilen Beş Faktör Kişilik Envanteri (5FKE) kullanılarak elde edilmiştir.

5FKE ve ROCI II Kastamonudaki devlet okullarında çalışan 89 okul müdürü ve 122 müdür yardımcısına uygulanmıştır. Sonuçlar SPPS for Windows 15.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Araştırma sonuçları şu şekilde özetlenebilir: (1) Çatışmaları çözerken okul yöneticileri en çok tümleştirme stilini kullanmaktadırlar. Tümleştirme stilini uzlaşma, ödün verme, kaçınma ve hükmetme stilleri izlemektedir. (2) Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stili tercihleri yöneticilerin cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, okul yöneticilerinin yöneticilik ünvanlarına ve okul kademesine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. (3) Beş Faktör Kişilik Envanteri sonuçlarına göre okul yöneticileri çoğunlukla yumuşakbaşlı ve geçimlidir. Yumuşakbaşlılık/geçimlilik boyutunu gelişime açıklık, özdenetim/sorumluluk, dışadönüklük ve duygusal tutarsızlık boyutları izlemektedir.  (4) Okul yöneticilerinin kişilik özellikleri yöneticilerin cinsiyetine göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. (5) Bu çalışmada, okul yöneticilerinin beş faktör kişilik özellikleriyle çatışma yönetimi stili tercihleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Bu sonuç okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin yöneticilerin çatışmaları birbirlerinden farklı şekillerde çözmelerine neden olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Conflict is an inevitable fact of organizational life. In educational organizations, conflicts are also inevitable and likely to occur because the primary input is human and human interactions are so intense in such organizations. 

This study aimed at investigating the relationship between school administrators' conflict management style preferences and their personality traits. In this study, the data related to school administrators' conflict management style preferences was gathered through Rahim's Organizational Conflict Inventory (ROCI) (1983). In order to reveal school administrators' personality traits, Five-Factor Personality Inventory (5FKE) developed by Somer, Korkmaz and Tatar (2002) was employed. 

5FKE and ROCI II were conducted to 89 school principals and 122 deputy principals working at state schools in Kastamonu. The results were analyzed by using SPSS for Windows 15.0.

The results of the study are as follows: (1) While handling conflicts, school administrators use integrating style most. Integrating is followed by compromising, obliging, avoiding and dominating. (2) School administrators' conflict management style preferences don't change significantly according to their gender but they change significantly according to their management titles and school level. (3) With regard to 5FKE, school administrators are mostly agreeable. Agreeableness is followed by openness to experience, conscientiousness, extraversion and neuroticism. (4) School administrators' personality traits change significantly according to their gender. (5) In this study, it was found that there are statistically significant correlations between school administrators' personality traits and their conflict management style preferences. This result shows that school administrators' personality traits lead them to handle the conflict differently.