Franchise sözleşmeleri
Franchise agreements
Yazar: ONUR SARAL
Danışman: DOÇ. DR. METE ÖZGÜR FALCIOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sermaye Piyasaları ve Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bayilik = Franchise ; Franchising = Franchising ; Franchising sözleşmesi = Francishe agreement ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights

Özet:
Globalleşen dünyada, ticaret anlayışında köklü değişiklikler meydana gelerek geleneksel ticaretin yerini modern ticaret anlayışı almıştır. Modern ticaret anlayışının en önemli yapı taşlarından biri olan franchise sistemi geniş bir uygulama alanı bulmaktadır. 

Günümüzde uygulama alanı bulan "ikinci kuşak" olarak da adlandırılan franchise sistemi ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde görülmüş ve tüm dünyaya yayılmıştır. Bu sistemin tüm dünyada uygulama alanı bulmasının sebebi ise tüketici, franchise alan ve veren açısından olumlu yönlerinin yadsınamaz olmasıdır. Zira Franchise veren, franchise sistemi ile birlikte ticaret ağını hızlı bir şekilde genişletmekte ve daha büyük bir tüketici kitlesine ulaşabilmektedir.  Franchise alan daha az risk ve yatırımla ticari hayata ilişkin tecrübeye gerek olmaksızın ticari faaliyetlerini sürdürebilmektedir. Tüketiciler ise yine bu sistem sayesinde belirli standartlarda daha güvenli şekilde mal ve hizmet alabilmektedir.

Franchise alan ile franchise veren arasında akdedilen ve konusu franchise sistemindeki mal veya hizmetlerin sürümü olan sözleşmeye franchise sözleşmesi denmektedir. Franchise sözleşmesi franchise verenin, markasını ve diğer gayrimaddi mallarının kullanımını sağlamakla ve franchise alanı korumakla yükümlü olduğu; franchise alanın ise sisteme dâhil olarak mal veya hizmetlerin sürümünü gerçekleştirdiği ve bunun karşılığında franchise verene ücret ödemekle yükümlü olduğu tam iki tarafa borç yükleyen isimsiz sözleşmedir. 

Tezimizde ticari hayatta karşımıza sıkça çıkan franchise sözleşmeleri konu alınarak; franchise sözleşmesinin literatürdeki tanımı ve tarihçesi, franchise sözleşmesinin hukuki niteliği, unsurları, franchise alan-veren ve tüketici açısından olumlu ve olumsuz yönleri, tarafların yükümlülükleri ve benzer sözleşmelerle karşılaştırılması irdelenerek franchise sözleşmesinin sona ermesi ve sonuçları açıklanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Franchising, Franchise sistemi, Franchise Sözleşmesi, Franchise Veren, Franchise Alan, Franchise Verenin Yükümlülükleri, Franchise Alanın Yükümlülükleri, Franchise Sözleşmesinin Sona Ermesi.

Abstract:
There have been substantial changes in the concept of commerce in the globalizing world and the traditional commerce has been replaced by the concept of modern commerce. Franchise system which is one of the most fundamental elements of the concept of modern commerce has a broad field of application. 
 
The franchise system which is implemented today - as also known as the "second-generation" franchise system - was first seen in the United States of America and then spread around the world. The reason why this system started to be adopted globally is that it has undeniable positive aspects for the consumer, franchisee and franchisor. Indeed, the franchisor rapidly expands its commercial network through the franchise system and becomes able to reach a wider customer group. The franchisee, on the other hand, can carry out its commercial activities with less risk and investment, without needing any commercial experience. Thanks to this system, consumers can purchase goods and services in a more reliable way, subject to a certain level of standards.   

Franchise agreement is defined as the agreement entered into between the franchisor and the franchisee which covers the sales of goods and services within the relevant franchise system. Franchise agreement is a bilateral innominate contract where the franchisor is obliged to ensure the usage of its trademark and intangible goods and to protect the franchisee whereas the franchisee is obliged to pay the franchisor in return for making sales of the goods or services by being included in the system.      

This thesis deals with the franchise agreements that we see often in commercial life and covers the definition of the franchise agreement in the literature along with its history; legal characteristic, elements, positive and negative aspects of the franchise agreement in terms of both the franchisor and the franchisee, obligations of the parties, comparison with similar agreements, termination and consequences of the franchise agreement.   

Key Words: Franchising, Franchise System, Franchise Agreement, Franchisor, Franchisee, Obligations of the Franchisor, Obligations of the Franchisee, Termination of the Franchise Agreement.