16. yüzyılda Karadağ'da Osmanlı deniz üsleri
Ottoman naval bases of Montenegro in the 16th century
Yazar: ADMIR ADROVIC
Danışman: PROF. DR. İDRİS BOSTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı = Turkish Naval Forces ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik tarihi = Maritime history ; Kaleler = Fortnesses ; Karadağ = Montenegro ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Türk-Karadağ ilişkileri = Turkish-Montenegro relations ; Üsler = Bases

Özet:
Karadağ kıyıları Adriyatik'in güney kısmındaki 293 kilometrelik küçük bir bölgeyi kapsamaktadır. Karadağ sahilleri, Adriyatik'in çıkışında bulunduğu ve çevresinde yüksek ve sarp dağlarla sağlam bir korunma altında olduğu için tarihte stratejik olarak büyük önem taşımıştır. Bu yüzden de kendine "Adriyatik'in hakimi" demek isteyen buralara sahip olmak zorunda idi. 15. yüzyılın sonunda ve 16. yüzyıl boyunca bu bölge için Avrupa'nın iki gücü mücâdele etmiştir: Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik Cumhuriyeti. Günümüzdeki Karadağ sahili, iki gücün sürekli savaşması ve ikisinin de geri çekilmek istememesi sebebiyle tarih boyunca hep bölünmüş olarak kaldı. 1482 senesinde Nova ve Risan'ın alınmasıyla Osmanlılar, Adriyatik'in Karadağ kıyılarında kendi varlığını teyit etmiş ve 1571 senesinde Ülgün ve Bar'ı alarak Karadağ kıyısının büyük kısmına sahip olmuşlardır. Venedik'in elinde Kotor, Perast ve Budva şehirleri kalmıştı. 16. yüzyıl boyunca süren Osmanlı-Venedik çatışmalarında Osmanlı deniz üslerinin önemi, sadece askeri değil aynı zamanda korsan üslerininde bulunmasından anlaşılabilir. Ayrıca Akdeniz'in bu bölümünde gerçekleşen ticaret büyük ölçüde Osmanlı, Venedik ve Dubrovnik arasındaki ilişkileri etkiledi. Osmanlı İmparatorluğu bu bölgelerde 1880'e kadar hakimiyetini sürdürdü ve bu tarihten sonra kesin olarak çekilmiş oldu.


Anahtar kelimeler: deniz üsleri, kaleler, korsanlar, Nova, Ülgün, Bar, Osmanlılar,Dubrovnik, Venedik, ticaret, levendler

Abstract:
Montenegrin coast length of approximately 293 km occupies a small southern part of the Adriatic Sea. Due to its position relatively close to the exit of the Adriatic, as well as a good protection from the surrounding areas with steep and high mountains, in the past it was of immense strategic importance. It is not surprising that the one, who wanted to be called the master of the Adriatic, must have had it in his possession. At the end of the 15th and during the 16th century the two European and world powers were vying for this region: the Ottoman Empire and the Venetian Republic. In the case of today's Montenegrin coast and its long-standing division there is an evident intention of both forces not to give in to their enemy. Ever since 1482, as they had taken up Novi and Risan, Ottomans have confirmed their presence in this part of the Adriatic coast. Since the 1571, taking Ulcinj and Bar, they were the owners of most of the Montenegrin coast. The towns Kotor, Budva and Perast were left to the Venetians. During the 16th century and continued Ottoman-Venetian conflicts the military character of the Ottoman naval base could be concluded and not only marine but in the same time pirate bases. Also the trade that took place in this part of the Mediterranean greatly affected the connection between the Ottomans, Venetians and Dubrovnik. The Ottoman Empire maintained in these areas until 1880, two years after the Berlin Congress when they definitively withdrew from here.


Keywords: naval bases, castles, corsairs, Ottomans, Herceg Novi, Ulcinj, Bar,Dubrovnik, Venice, trade, levends