XX. yüzyılın ikinci yarısında Türk milliyetçiliği yorumları (Dündar Taşer, Ahmet Arvasi, Durmuş Hocaoğlu)
Interpretations of Turkish nationalism in the second half of the 20th century (Dündar Taşer, Ahmet Arvasi, Durmuş Hocaoğlu)
Yazar: MERVENUR TUZAK
Danışman: PROF. DR. ALİ SATAN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Arvasi, Ahmet = Arvasi, Ahmet ; Hocaoğlu, Durmuş = Hocaoğlu, Durmuş ; Milliyetçilik = Nationalism ; Siyasi tarih = Political history ; Sosyal tarih = Social history ; Taşer, Dündar = Taşer, Dündar ; Türk düşünce tarihi = Turkish thought history ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism ; Türk tarihi = Turkish history

Özet:
Türkiye'nin cumhuriyet sonrası yaşamış olduğu milliyetçilik olgusu önceki 
tarihlerde tecrübe etmiş olduğu birikimlerin de bir devamı niteliğindedir. Milliyetçi 
hareketlere dikkat edildiğinde pek çok farklı milliyetçi ideolojinin bulunduğu 
görülmektedir. Her ülke içerisinde birbirinden farklı milliyetçilik anlayışları vardır. 
Türkiye'deki milliyetçilik de kendi tarihsel ve toplumsal olaylarının neticesinde 
şekillenmiştir. Bu kendine özgü milliyetçilik anlayışı, Osmanlı'nın son döneminde 
ortaya çıkmıştır. Türkiye'ye, Osmanlı'dan devredilen milliyetçilik düşüncesi, devletin 
ve milletin geleceğini koruma endişesi yanında, ulus inşa etme görevlerini de üstlenerek 
sonrasında edebi bir hal alarak kökleşmeye başlamıştır. Türk milliyetçiliğinin nasıl 
olması gerektiğinin düşüncesi Tek Parti dönemi, çok partili hayat, II. Dünya Savaşı, 
1944 Irkçılık-Turancılık davaları, 1960 Darbesi gibi süreçlerde değişik gidişatlara 
uğramıştır. Bu çalışmada; millet kavramı, milliyetçiliğin tarihsel süreci, Osmanlı 
Dönemi'nde ortaya çıkan ve ilmi çalışmalar yoluyla temellendirilen sonrasında ise 
Cumhuriyet Dönemi'nde yaşanılan Türk milliyetçiliğinden bahsedilmiştir. Çalışmanın 
amacı ise Türk milliyetçiliği ve kültüründe önemli yeri olan Dündar Taşer, Ahmet 
Arvasi ve Durmuş Hocaoğlu'nun hayatı ve görüşlerinin analizini yapmaktır. Bu 
analizler yapılırken meslekleri, yaşadıkları dönemler, eğitimleri ve farklılıklarının yanı 
sıra, eserlerindeki üsluplarına dikkat edilmiştir. Çalışma içerisinde bu üç fikir insanının 
millet, milliyetçilik, devlet, vatan, Atatürk, cumhuriyet, modernleşme, demokrasi, 
ülkücülük, aydın, militarizm, insan hakları vb. kavramlara yaklaşımları ve kavramları 
nasıl değerlendirdiklerine hatta Türkiye'nin geleceğine ve muhtemel problemleri için 
çözüm önerilerine yer verilmiştir. Araştırmanın amacı ise üç fikir insanına ait yaklaşım 
tarzının, görüş ve fikirlerin belirlenen başlıklar dâhilinde neler olduğunun ortaya 
konulmasıdır.

Abstract:
The nationalist approaches that Turkey has experienced after the republic is a 
continuation of the experience it has been through previous dates. It can be realized that 
there are many different nationalist ideologies when focusing on nationalist movements. 
There are different kinds of understandings of nationalism within each country. As a 
result of its own historical and social events, nationalism in Turkey has been shaped. 
This distinctive nationalism emerged in the last period of the Ottoman Empire. The idea 
of nationalism, which was transferred to Turkey from the Ottoman Empire to the 
republic, began to take a literary form, taking on the duties of nation-building besides 
the concern of protecting the future of the state and the nation. The idea of how Turkish 
nationalism should be has gone through different phases, such as the single-party 
period, the multi-party life, World War II, the 1944 Racisim-Turanism trials, and the 
1960 military coup. This study explains the concept of nation, the historical 
development of nationalism, the Turkish nationalism that emerged in the Ottoman 
period and was based on scientific studies and then experienced in the republican 
period. The study aims to analyze the life and views of Dündar Taşer, Ahmet Arvasi, 
and Durmuş Hocaoğlu, who have a significant place in Turkish nationalism and culture. 
While carrying out these analyzes, the main focus was on their occupations, periods 
they lived, their educational background, and their differences, as well as their turns of 
expression. In the study, in addition to how they approach and evaluate concepts such as 
nation, nationalism, state, homeland, Atatürk, republic, modernization, democracy, 
idealism, intellectuals, militarism, human rights, the future of Turkey, and solution 
proposals for possible problems were included. The importance of this research is to see 
the opinions and approaches of the three intellectuals within the determined titles and 
the ideas they put forward.