Kur'an kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri (Antalya ili örneği)
Vocational qualifications of Quran course instructors (The case of Antalya province)
Yazar: RAHİME UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF GÖKÜŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an kursları, halkın dini konulardaki eksikliklerinin giderilmesi ve mevcut 
bilgilerinin geliştirilmesini amaçlayan yaygın din eğitimi kurumlarından biridir. Öğrenci 
profili; yaş, cinsiyet, eğitim, statü gibi açılardan birbirinden farklı olan bu kurumlarda gerek 
bu farklılıklardan kaynaklanan dezavantajlar gerekse değişen ve gelişen şartların getirdiği 
güncel problemler nedeniyle nitelikli Kur'an kursu öğreticilerinin yetiştirilmesi 
gerekmektedir. İstenen nitelikler mesleki eğitimin yanında, hizmet içi eğitimler, seminerler ve 
öğreticinin kendini geliştirmesiyle de arzu edilen seviyeye ulaşabilir.
Bu çalışmanın amacı; Kur'an kursu öğreticilerinin mesleki yeterliklerini hafız olma, 
hizmet içi eğitim alma, resmi statü, okul türü ve hizmet yılı değişkenlerine göre incelemektir. 
Tarama modeline göre hazırlanan araştırmanın örneklem grubunu Antalya ilinde görev yapan 
Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesindeki 208 Kur'an kursu öğreticisi oluşturmaktadır. 
Çalışmada örneklem grubuna Korkmaz tarafından geliştirilen "Mesleki Yeterlik Ölçeği" 
uygulanmış ve akabinde ölçeklerden elde edilen verilerin analizi konusunda da SPSS 
programından faydalanılmıştır. 
Yapılan analizler neticesinde, Kur'an kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri alt 
ölçeklerine ait betimsel değerlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda Kur'an 
kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri açısından kendilerini "oldukça yeterli" algıladıkları 
ifade edilebilir. Ayrıca araştırmada, Kur'an kursu öğreticilerin mesleki yeterlikleri alt ölçek 
puanlarının hafız olma, hizmet içi eğitim alma, statü ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı 
olarak farklılaşmadığı görülmüştür. Buna göre katılımcıların hafız olma, hizmet içi eğitim 
alma, statü ve okul türü değişkenlerine göre mesleki yeterlikler alt ölçek toplam sıra 
ortalamalarının birbirine benzer olduğu söylenebilir. Bunun yanında araştırmada, 
katılımcıların öğrenciyi tanıma, planlama/hazırlık, öğretimi düzenleme, mesleki gelişim sıra 
ortalamlarının hizmet yılı değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı, öğretimi yönetme, 
rehberlik, öğretimi değerlendirme sıra ortalamlarının ise hizmet yılı değişkenine göre anlamlı 
bir şekilde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Qur'an courses are one of the non-formal religious education institutions that aim to 
eliminate the deficiencies of the people in religious matters and to improve their existing 
knowledge. Student profile; In these institutions, which are different from each other in terms 
of age, gender, education and status, it is necessary to train qualified Qur'an course teachers 
due to the disadvantages arising from these differences and the current problems brought by 
changing and developing conditions. The desired qualifications can reach the desired level 
with in-service trainings, seminars and self-development of the instructor as well as 
vocational education.
The purpose of this research; The aim of this study is to examine the professional 
competencies of Quran course instructors according to the variables of being a hafiz, 
receiving in-service training, official status, school type and years of service. The sample 
group of the research, which was prepared according to the scanning model, consists of 208 
Qur'an course instructors within the body of the Presidency of Religious Affairs in Antalya. In 
the study, the "Vocational Competence Scale" developed by Korkmaz was applied to the 
sample group and then the data obtained from the scales were analyzed using the SPSS 
program.
As a result of the analyzes, it was determined that the descriptive values of the 
professional competence sub-scales of the Qur'an course instructors were high. In this context, 
it can be stated that the Qur'an course instructors perceive themselves as "quite competent" in 
terms of their professional competencies. In addition, in the research, it was determined that 
the professional competence subscale scores of the Qur'an course instructors did not differ 
significantly according to the variables of being a hafiz, receiving in-service training, status 
and school type. Accordingly, it can be said that according to the variables of being a hafiz, 
receiving in-service training, status and school type, the total rank averages of the professional 
competencies subscale are similar to each other. In addition, in the study, it was determined 
that the mean rank of the participants for knowing the student, planning/preparation, 
organizing the teaching, and professional development differed significantly according to the 
service year variable, while the mean rank of managing the education, guidance, and 
evaluating the education did not differ significantly according to the service year variable.