Ataksi telenjiektazili hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri /
Yazar: NAİL TOPBAŞ
Danışman: PROF. DR. SEVGİ KELEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Ataksi telenjektazi = Ataxia telangiectasia ; Birincil immün yetmezlik hastalıkları = Primary immunodeficiency diseases ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency

Özet:
Amaç: Ataksi Telenjiektazi; tekrarlayan enfeksiyonlar, artmış malignite insidansı ve fizik muayenede ataksi ile telenjiektazi bulgularıyla karakterize kötü prognozlu sendromik kombine  immun yetmezliktir. Bu çalışma, kliniğimiz tarafından son 20 yılda takip edilen Ataksi Telenjiektazi hastalarının uzun süreli problemlerini, immünolojik parametrelerindeki değişiklikleri ve mortalite nedenlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışmamızda 2000-2020 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Bilim Dalı'nda takip edilen Ataksi Telenjiektazi tanılı hastaların klinik ve laboratuvar bulguları retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Bu çalışmada Ataksi Telenjiektazi tanılı toplam 40 hasta incelendi. Hastaların ortalama tanı yaşı 6,28±4,05 yıl, ortalama takip süreleri ise 5,17±4,31 yıl idi. Vakaların %75'inde anne baba arasında akrabalık mevcuttu. Hastaların 16'sında (%40) genetik mutasyon saptanırken, bunların 13'ü (%32,5) homozigot ve 3'ü (%7,5) bileşik heterozigot mutasyondu. En sık başvuru şikayetleri tekrarlayan enfeksiyonlar (%75) ve ataksik yürüyüş (%67,5) idi. Hastaların takiplerinde %97,5'inde ataksi ve telenjiektazi bulguları, %72,5'inde büyüme geriliği, %87,5'inde tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar görüldü. Hastaların 17'sinde (%42,5) bronşiektazilerin ve fibrotik değişikliklerin görüldüğü kronik akciğer hastalığı mevcuttu. Hastaların %60'ı İVİG, %77,5'i profilaktik antibiyotik, %17,5'i profilaktik antifungal, %30'u inhaler tedaviler almıştı. Hastaların 6'sında (%15) malignite saptandı. Takipler sırasında hastaların 11'i (%27) öldü. Ortalama ölüm yaşı 14,67±4,57 yıl idi. Ölüm nedenleri bronkopulmoner enfeksiyonlar (%71) ve malignite (%29) idi. Başvuruda hastaların tamamında (%100) AFP yüksekliği, %57,5'inde IgA düşüklüğü, %55'inde IgG düşüklüğü ve %40'ında lenfopeni saptandı. Total T, Yardımcı T, B lenfosit ve Recent Thymic Emigrant hücreleri başvuru ve takiplerde düşüktü. Ölen hastaların %87,5'inde takiplerinin son yılında lenfosit sayıları giderek 1000/mm3 düzeyine geriledi.
Sonuç: Ataksi Telenjiektazi, kötü prognozlu ve yüksek malignite insidansı olan nadir bir hastalıktır. Tekrarlayan enfeksiyonlar ve immünolojik anormalliklerin varlığında profilaktik antibiyotik ile İVİG kullanımı hastalarda sağ kalım süresini uzatabilir. Lenfopeni hastalar için kötü prognostik faktör gibi görünmektedir. Bu nedenle, özellikle 1000/mm3'ün altındaki lenfopeni AT hastalarında ciddi enfeksiyonlar ve mortalite için uyarı işareti olabilir.

Abstract:
Objective: Ataxia Telangiectasia is a syndromic combined immunodeficiency with poor prognosis, characterized by recurrent infections, increased incidence of malignancy, and findings of ataxia and telangiectasia on physical examination. This study aims to determine long-term problems, changes in immunological parameter and causes of mortality of the patients with Ataxia Telangiectasia following by our clinic in last 20 years.
Method: Clinical and laboratory findings of the patients with Ataxia Telangiectasia who followed at Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty, Department of Pediatric Allergy and Immunology between 2000 and 2020 were retrospectively examined in our study.
Results: A total of 40 patients with Ataxia Telangiectasia were evaluated in this study. The mean age at diagnosis was 6,28±4,05 years, while mean follow-up time was 5,17±4,31 years. There was consanguinity between the parents in 75% of the cases. Genetic mutations found in 16 (40%) of the patients while 13 (32,5%) of them was homozygous and 3 (7,5%) compound heterozygous.  Recurrent infections (75%) and ataxic gait (67,5%) were the most common complaints at admission. Ataxia and telangiectasia were observed in 97,5% of the patients, growth retardation in 72,5% and recurrent sinopulmonary infections in 87,5% of the patients at the follow up. Chronic lung disease including bronchiectasis and fibrotic changes was present in 17 (42,5%) of the patients. 60% of the patients received IVIG, 77,5% prophylactic antibiotics, 17,5% prophylactic antifungal and 30% inhalation therapies. Malignancy was detected in 6 (15%) of the patients. 11 (27%) of the patients died during the follow-up. Mean age at death was 14,67±4,57 years. Causes of death were bronchopulmonary infections (71%) and malignancy (29%). At admission, high AFP was found in all (100%) patients, low IgA in 57,5%, low IgG in 55% and lymphopenia in 40%. Total T, Helper T, B lymphocyte, and Recent Thymic Emigrant cells ratio were all low at the admission and follow-up. Lymphocyte counts gradually declined to level of 1000/mm3 at last year of their follow up in 87.5% of the deceased patients.
Conclusion: Ataxia Telangiectasia is a rare disease with a poor prognosis and a high incidence of malignancy. Usage of prophylactic antibiotics and IVIG at the presence of recurrent infections and immunological abnormalities may increase survival time in the patients. Lymphopenia looks like as poor prognostic factor for the patients. Hereby, lymphopenia especially lower than 1000/mm3 may warning sign for severe infections and mortality in AT patients.