Bodrum, Marmaris, Köyceğiz ve Muğla'da sıcaklık ve yağış değişkenlerinin analizi ve ekstrem olaylar
Analysis of variables of temperature and precipitation in Bodrum, Marmaris, Köyceğiz and Muğla and extreme events
Yazar: YUNUS EMRE BALCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURTEN GÜNAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Homojenlik = Homogenity ; Muğla = Muğla ; Muğla-Bodrum = Muğla-Bodrum ; Muğla-Köyceğiz = Muğla-Köyceğiz ; Muğla-Marmaris = Muğla-Marmaris ; Sıcaklık = Temperature ; Trend analizi = Trend analysis ; Yağışlar = Rainfall ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Bu çalışmada, iklim değişikliğinin belirtileri ve iklim değişkenliğinin durumu belirli 
bir oranda ve yerel ölçekte değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle ülkemizin güneybatı 
kesiminde bulunan ve Muğla ili sınırları içerisinde olan Bodrum, Köyceğiz, Marmaris ve Muğla
il merkezi incelenmiştir. Analizler, iklimin iki ana elamanı olan sıcaklık ve yağış değerleri 
üzerinde yapılmıştır. Çalışmada R (R istatistik programı), SPSS (Sosyal Bilimler İçin istatistik 
paketi) ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) programları kullanılıp sonuçlar harita ve grafiklerle 
gösterilmiştir. Tezde, öncelikle Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden sağlanan veriler kullanış 
amacına göre düzenlenmiş daha sonra ise yazım ve analiz kısmına geçilmiştir. Yıllık ve 
mevsimlik incelemeler 1960-2018 yılları arasındaki ortalama değerleri kapsarken ekstrem 
olayların incelendiği günlük maksimum ve minimum değerlere ait veriler 1975-2018 yıllarını 
içine almaktadır. 
Yazım ve analiz kısmında, öncelikle çalışma alanının konumu ve bazı coğrafi 
özelliklerine değinilmiş daha sonra ise analiz kısmı yapılmıştır. Analizde, verilerin
güvenilirliğini ölçmek için normallik dağılım testi yapılmış buna göre homojenlik testlerine 
geçilmiştir. Çeşitli homojenlik testleri ile grup içi ve gruplar arası homojenlik testleri
uygulanmıştır. Bu sonuçların ardından ise yıllık ve mevsimlik olmak üzere sıcaklık ve yağış 
değerlerinin ortalamaları üzerinden iki farklı eğilim analizi yapılmıştır. İlk olarak Mann 
Kendall trend analizinde, trendin eğimi ve istatistiki olarak anlamlılığı ölçülmüş daha sonra ise 
Sen'in eğilim analizi ile de trendin şiddeti bulunmuştur. Trend eğilimlerine göre sıcaklıklarda 
genel olarak bir artış dikkat çekmektedir. En şiddetli artışlar yaz mevsiminde görülmüştür. 
Yağışlarda ise kışların daha kurak, geçiş mevsimlerinin ise daha nemli olmaya başladığı ortaya 
çıkmıştır. Analizlerin son kısmında ise günlük sıcaklıklar baz alınarak ETCCDMI (İklim 
Değişikliği Belirleme Gözlemleme ve İndis Uzman Takımı) tarafından belirlenen 27 çekirdek 
indisten yararlanılarak ekstrem hadiseleri belirli bir seviyede incelemek için farklı indisler 
türetilmiş ve uygulanmıştır. Buna göre sıcaklık artışıyla paralel olarak hadiselerin seviyelerinde 
bir artış, yağışların ise daha şiddetli olmaya başladığı görülmüştür. Tezin son kısmında ise tüm 
sonuçlar genel hatları ile değerlendirilmiş ve bazı öneri ve görüşlerde bulunularak çalışma 
tamamlanmıştır.

Abstract:
In this study, the indication of climate change and the situation of climate variability
were aimed to be evaluated at a certain rate and local scale. For this reason, Bodrum, Köyceğiz, 
Marmaris and Muğla central district, which are located in the southwestern part of Turkey and 
within Muğla province, were examined. The analysis were conducted on the temperature and 
precipitation as two main elements of climate. In the present, R (R statistics program), SPSS 
(Statistics Package for Social Sciences) and GIS (Geographic Information System) programs 
were utilized for data analysis and the results displayed through maps and graphics. In the 
thesis, firstly the data provided by Turkish State Meteorological Service were arranged 
according to the purpose of use. Afterwards the writing and analysis part completed step by 
step. While annual and seasonal examinations include average values between 1960 and 2018, 
daily data on extreme events include minimum and maximum values from 1975 to 2018.
In the writing and analysis part, firstly the location and a number of geographical 
features of the study area were introduced, secondly the analysis part was presented. In the 
analysis, normality distribution test was performed to measure the reliability of the data and 
accordingly homogeneity tests were applied. In-group and intergroup homogeneity tests were 
implemented by means of various homogeneity tests. Following these results, two different 
trend analysis were carried out over the average of temperature and precipitation values as 
annual and seasonal. Primarily, the slope of the trend and statistical significance were measured 
in Mann Kendall trend test then severity of the trend was found with the trend analysis of Sen. 
According to the tendency of the trends, an increase in temperature in general and most severe 
increases were observed in the summer season. It is observed that winters are drier in 
precipitation and the transition seasons began to become more humid. In the last part of the 
analysis, using the 27 core indices determined by ETCCDMI (Expert Team on Climate Change 
Detection, Monitoring and Indices) based on daily temperatures, different indices were derived 
and applied to examine extreme events at a certain level. Accordingly, it was observed that in 
parallel with the temperature increase, there was an increase in the levels of the events and 
precipitation began to become more severe. In the last part of the thesis, all results were 
evaluated in general terms and the study was completed by some suggestions and insights
regarding the obtained results.