Oral kavitede farklı kaynaklardan elde edilen örneklerdeki kök hücre potansiyellerinin araştırılması: deneysel çalışma
Stem cells potentıals derıved from dıfferent sources of the oral cavıty: an experımental study
Yazar: YASİN ER
Danışman: PROF. DR. TURGAY SEÇKİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Ağız = Mouth ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Dişler = Teeth ; Kök hücreler = Stem cells ; Maksilla = Maxilla ; Osteoblastlar = Osteoblasts ; Yüz = Face

Özet:
Kök hücreler insan vücudunda bütün dokuları ve organları oluşturan temel hücrelerdir. Mezenkimal kök hücreler, rejenerasyon kapasiteleri, immünsupresif özelikleri ve destek doku oluşturabilme yetenekleri nedeniyle hücresel tedavi uygulamalarına umut vermekte olup, günümüze kadar hiçbir sakıncasının görülmemiş olması oldukça anlam taşımaktadır. Kemik iliği başta olmak üzere birçok dokudan elde edilebildikleri gibi maksillofasiyal
bölgede de MKH izolasyonu ile ilgili birçok literatür çalışması bulunmaktadır. Çalışmada oral kavitenin MKH için potansiyel bir kaynak olabileceği düşünülerek bu bölgedeki farklı kaynaklardan elde edilen hücrelerin araştırılması amaçlandı. Denta pulpa, dental folikül, apikal papil, alveolar kemik ve yanak yağ dokusundan alınan örneklerdeki kök hücre
potansiyellerinin yanısıra bu hücrelerin osteojenik ve odontojenik farklılaşma kapasiteleri karşılaştırıldı.
Çalışmaya, ortodontik tedavi gören ve profilaktik olarak çekim endikasyonu konulmuş, kök gelişimini tamamlamamış gömük 20 yaş dişi olan 6 hasta (18-24 yaş) ile birlikte üst çene arka bölge diş çekimine bağlı oluşan sinüs perforasyonu bulunan 3 hasta (18-24 yaş) dahil edildi. Çekim sırasında yapılan osteotomi işlemi ile birlikte yaklaşık 2mm × 2mm × 1mm boyutlarında alveol kemik dokusu örnekleri alındı. Ayrıca çalışma dahilinde sinüs perforasyonu gözlenen hastalarda, yanak yağ dokusu flebi kaydırılarak rutin sinüs kapatma işlemi uygulandı. Bu işlem sırasında yaklaşık 5mm uzunluğunda yağ dokusu örnekleri de elde edildi. İncelenmek üzere alınan dental pulpa, dental folikül, apikal papil, alveol kemik ve yağ dokusu örneklerinden hücre kültürü yapıldı ve tüm örneklerden adhezyon özelliği
gösteren mezenkimal kök hücreler izole edilerek kültür besiyerinde dördüncü pasaja kadar çoğaltıldı. İmmünohistokimyal yöntem ile hücrelerin STRO-1, CD105 ve C-KIT için immünofenotipleri tanımlandı. Farklılaşma belirteçleri olarak Alizarin kırmızısı ve Von-kossa boyamaları yapıldı, immünohistokimyasal inceleme ile osteonektin ve dentinfosfoprotein tanımlamaları gerçekleştirildi.
Oral kavitedeki beş farklı kaynaktan elde edilen mezenkimal kök hücrelerin belirteçler açısından STRO-1, CD105 ve C-KIT için herhangi bir fark oluşturmadıkları ve hatta benzer bulundukları görüldü. Kültür besiyeri faktörleri ile yapılan farklılaşma deneylerinde ise elde edilen kök hücrelerin osteojenik ve odontojenik farklılaşma kapasitelerinin bulunduğu ve en iyi farklılaşmanın yağ dokusu kökenli hücrelerde olduğu görüldü.
Elde edilen sonuçlar, diğer yöntemlere göre daha minimal invaziv metodla elde edilebilir olması ve defekt bölgesine olan komşuluğu açısından avantaj sağlayan oral kavitedeki hücre kaynaklarının önemli bir mezenkimal kök hücre kaynağı olabileceği düşüncesini ortaya koymuş ve yanak yağ dokusu kökenli hücrelerin en ideal MKH kaynağı olabileceği kanıtlandı.

Anahtar Kelimeler: Mezenkimal kök hücre, yanak yağ dokusu, alveol kemik, iş, osteoblast, odontoblast, farklılaşma.

Abstract:
Stem cells form the basis of all tissues and organs in humans. Mesenchymal stem cells are utilized in cellular therapy due to their regenerative potentials, immune suppressive properties and ability to form connective tissue. Bone marrow and some other tissues can be used as a source of stem cells and their isolation from maxillofacial region is extensively studied in the literature.
This study aims to investigate stem cells obtained from various tissues accessible through the oral cavity. The potential for obtaining stem cells from dental pulp, dental follicle, apical papilla, alveolar bone and buccal fat pad is investigated as well as the osteogenic and odontogenic differentiation potential of these stem cells.
Tissue samples were obtained from 6 patients (aged 18 to 24) who were scheduled for removal of their impacted wisdom teeth with incomplete root formation, and 3 patients (aged 18 to 24) that were surgically treated for the oro-antral communication that occurred as a consequence of maxillary posterior teeth extraction. Bone samples measuring 2mm × 2mm × 1mm were obtained from alveolar bone during the osteotomy made for the removal
of impacted wisdom teeth. Buccal fat pad samples were obtained during the two-layered (buccal fat pad and mucoperiosteal flaps) surgical closure of oroantral communications. Dental pulp, dental follicule and apical papilla were also harvested from the removed wisdom teeth. Tissue samples were processed for cell culture and stem cells with adhesive properties were isolated and cultured for 4 passages. Most common of MSC's markers, such
as STRO-1, CD105 and C-KIT were expressed in all group of cells. Differentiation of the cultured stem cells were identified by Alizarin red and Von-Kossa staining. Osteonectine and dentinephosphoprotein identification were done by immunohistochemical analysis.
Stem cells obtained from 5 different sources in the oral cavity were identified to be similar. Osteogenic and odontogenic differentiation potential of stem cells obtained from fat tissue were found to superior to other tissues.
Results of this study show that oral tissues are an important source of stem cells and that they can easily be obtained less invasively within close proximity to maxillofacial deffect sites.

Key words: Mesenchymal stem cells, buccal fat pad, alveolar bone, tooth,osteoblast, odontoblast, differentiation.