Helal gıda analiz yöntemlerinin ve tüketici eğilimlerinin araştırılması: Malatya örneği
Investigation of halal food analysis methods and consumertrends; sample of Malatya
Yazar: PINAR GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ULUATA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Analiz yöntemleri = Analysis methods ; Helal gıda = Permissible food ; Malatya = Malatya ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences

Özet:
Helal gıda, gıda maddelerinin üretimden tüketime kadar, yani ürünün üretildiği yerden sofraya gelinceye kadarki süreç içerisinde, tabi tutulduğu bütün işlemlerin İslami kurallara uygun olarak gerçekleştirildiği gıda olarak tanımlanmaktadır. Birçok ürünün helal ya da haram olduğu hakkında kesin yorum yapılabilir iken, durumu şüpheli olan ürünler için daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun için hassasiyeti yüksek analiz yöntemleri geliştirilmiştir. Bu çalışma ile Malatya ili kent merkezinde yaşayan tüketicilerin helal gıda konusundaki tutum ve beklentilerinin belirlenmesi amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Anket formu iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, tüketicilerin demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri sorgulanmıştır. Son kısımda ise tüketicilerin helal gıda ile ilgili tutum ve beklentilerini öğrenmeye yönelik sorular sorulmuştur. Çalışma verileri, Malatya  kent merkezinde yaşayan 430 tüketiciden elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan anket sonuçlarına göre; tüketicilerin %51,4'ünün kadın, %80,5'inin evli, %37,9'unun lisans mezunu, %26,7'sinin ev hanımı ve %18,6'sının asgari ücret ve altında gelir düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Tüketicilerin %76'sının helal gıda hakkında bilgi sahibi olduğunu tespit edilmişken, sadece %27,9'unun satın aldıkları ürünlerin helal gıda sertifikası bulunmasına dikkat ettikleri belirlenmiştir. Ayrıca tüketicilerin çoğunluğunun helal gıda sertifikasını, hayvansal gıda ürünleri satın alırken sorguladıkları belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlara göre, helal gıda pazarında daha fazla yer alabilmek için ürünlerde daha fazla bilgilendirmenin arttırılması gerekmektedir.

Abstract:
Halal food is defined as food in which all processes are carried out in accordance with Islamic rules, from production to consumption, that is, from the place where the product is produced to the table. While certain conclusions can be made about whether many products are halal or haram, more information is needed for products with questionable status. For this, high-sensitivity analysis methods have been developed. In this study, a ques tionnaire was conducted to determine the attitudes and expectations about halal food of consumers living in Malatya about halal food. The questionnaire form consists of three parts. In the first part, the demographic and socio-economic characteristics of the consumers were questioned. In the last part, questions were asked to learn the attitudes and expectations of consumers. Data were otained from 430 consumers living in the city center of Malatya. The obtained data were analyzed with SPSS 25.0 program. According to the result of the ques tionnaire; 51.4% of the respondents were women, 80.5% of them were married. Also 37.9% of respondents are undergraduates, 26.7% of them are housewives and 18.6% have an income level of minimum wage or below. While it has been determined that 76% of the respondents have knowledge about halal food, but just 27.9% of them pay attention to the halal food certificate of the products they buy. In addition, it has been determined that the majority of consumers question the halal food certificate when purchasing animal food products.  According to these results, it is necessary to increase more information on products in order to be more involved in the halal food market.