İlköğretim kurumlarındaki eğitsel afişlere yönelik öğrenci, öğretmen ve uzman görüşleri
The views of the students, the teachers and the graphics designer speacialists on the educative posters in the state institutions of primary education
Yazar: ŞERİFE İÇÖZ ATAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN BANGİR ALPAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı / Grafik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, okullardaki eğitsel afişlerin mesaj iletimi, davranış-tutum değişimi ve tasarımın ilgi çekiciliğine yönelik öğrenci, öğretmen ve grafik tasarım uzmanı görüşleri betimlenmeye çalışılmıştır. Araştırma, MEB İlköğretim Genel Müdürlüğüne bağlı değişik sosyokültürel çevrelerde bulunan 15 okul arasından random yoluyla seçilen 7 ilköğretimde bulunan 31 öğretmen, 90 öğrenci ve çeşitli kurumlarda çalışan 30 grafik tasarım uzmanı üzerinde gerçekleştirilmiştir.Veriler anket yolu ile toplanmıştır. Gruplardan okullarda asılı bulunan 9 eğitsel afiş için görüş bildirmeleri istenmiştir. Afişler şunlardır: ?Kuş Gribi?, ?Düğün?, ?Hayat?, ?Eğitime Destek?, ?Organ Bağışı?, ?Okuma?, ?Sigara?, ?Su? ve ?Taşıt? afişleridir.Gruplardan elde edilen veriler %, f, ANOVA ve Scheffe testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; ?Su?, ?Hayat? ve ?Kuş Gribi? afişi hem öğretmen, hem öğrenci hem de grafik tasarım uzmanı tarafından mesaj iletimi açısından başarılı bulunmuştur. Bununla birlikte; ?Eğitime Destek? afişi öğretmen ve öğrenci, ?Sigara? afişi ise öğretmen ve grafik tasarım uzmanı tarafından mesaj iletimi açısından en az başarılı bulunmuştur. Mesaj iletimi açısından ?Düğün?, ?Organ Bağışı? ve ?Sigara? afişleri için öğrenci ? öğretmen; ?Düğün? afişi için öğretmen ? grafik tasarım uzmanı ve ?Organ Bağışı? ve ?Sigara? afişleri için öğrenci ? grafik tasarım uzmanı arasında anlamlı farklılık vardır. ?Hayat?, ?Eğitime Destek?, ?Okuma?, ?Su? ve ?Taşıt? afişleri arasında anlamlı farklılık yoktur.?Taşıt? ve ?Su? afişleri öğrenci, öğretmen ve grafik tasarım uzmanı tarafından davranış ve tutum değişimi açısından başarılı bulunmuştur. Bununla birlikte; ?Kuş Gribi? afişi öğretmen ve grafik tasarım uzmanına göre, ?Hayat? afişi ise öğrenci ve öğretmenlere göre davranış ve tutum değişimi açısından etkili ve başarılı bulunmuştur. Davranış ve tutum değişimi açısından ?Düğün?, ?Hayat? ve ?Sigara? afişleri için öğrenci ? grafik tasarım uzmanı; ?Kuş Gribi? ve ?Okuma? afişleri için öğretmen ? öğrenci ve ?Düğün? afişi için öğretmen ? grafik tasarım uzmanı arasında anlamlı farklılık vardır. ?Eğitime Destek?, ?Organ Bağışı?, ?Su? ve ?Taşıt? afişleri arasında anlamlı farklılık yoktur.?Hayat? afişi öğrenci ve öğretmen, ?Taşıt? afişi öğretmen ve grafik tasarım uzmanı tarafından tasarımın ilgi çekiciliği açısından en fazla başarılı bulunan afişlerdir. Bununla birlikte ?Okuma? afişi öğrenci ve öğretmen, ?Düğün? afişi öğrenci ? grafik tasarım uzmanı açısından tasarımları en az ilgi çeken afişlerdir. Tasarımın ilgi çekiciliği açısından ?Düğün?, ?Hayat? ve ?Sigara? afişleri için öğrenci ? grafik tasarım uzmanı; ?Düğün? ve ?Sigara? afişleri için öğretmen ? grafik tasarım uzmanı ve ?Sigara? afişi için öğrenci ? öğretmen arasında anlamlı farklılık vardır. ?Kuş Gribi?, ?Eğitime Destek?, ?Organ Bağışı?, ?Okuma?, ?Su? ve ?Taşıt? afişleri arasında anlamlı farklılık yoktur.Araştırmada elde edilen sonuç, okullardaki eğitim amaçlı sosyal afişlerden ?Su?, ?Hayat? ve? Kuş Gribi? afişlerini mesaj iletimi açısından, ?Taşıt? ve ?Su? afişlerini davranış ve tutum değişimi açısından ve ?Hayat? ve ?Taşıt? afişlerini tasarımın ilgi çekiciliği açısından etkili ve başarılı buldukları görülmüştür.Afişlerin öğrenci, öğretmen ve grafik tasarım uzmanları tarafından; bilgilendirici, yazılı ve görsel bilgilerinin açık, anlaşılır, daha sonra hatırlanabilir olması, bununla birlikte yazılı ve görsel ögelerinin birbiriyle uyumlu olması mesaj iletimi açısından başarılı bulunmalarında etkilidir. Söz konusu afişlerin yazılı ve görsel bilgilerinin günlük hayatta dikkate alınması, davranış ve tutum değişiminde başarılı bulunmalarında; afiş konusu, rengi, yazı biçimi, görsel ve metinsel ögeleri ve okullarda sıklıkla asılmaları tasarımlarının ilgilerini çekmesi açısından başarılı bulunmalarında etkilidir.

Abstract:
This research has been made to describe the message transmission, behaviour-attitude variation and the students?, the teachers? and the graphics designer specialists? views on the interest of the designs of the educative posters in the state institutions of primary education. The research has been applied to 31 (thirty-one) teachers, 90 (ninety) students from 7 (seven) schools whichwere selected through random method among the 15 (fifteen) schools from varied-socio-cultural regions and 30 (thirty) graphics designer specialists who work in order institutions of National Ministery of Education in the state institutions of Primary Education.The data used in the research have been gathered through a guestionare developed by the researcher. The groups have been asked to give their views on 9 (nine) educative posters, which are exhibited in their schools. The posters consist of ?Bird Flue?, ?Wedding?, ?Life?, ?Support to Education?, ?Organ Donation?, ?Reading?, ?Cigarette?, ?Water? and ?Vehicle?.The data gathered from the groups have been analyzed through % f, ANOVA, and Sheffe Tests. Accordingto the findings of the research, the posters called as ?Water?, ?Life? and ?Bird Flue? have been considered as successful concerning message transmission by all the students?, the teachers? and the graphics designer specialists? views. In contrast, the poster called as ?Support to Education? has been considered as the least successful one by the students?, the teachers? and the graphics designer specialists views concerning the message transmission. It is observered that there are significant differences in viewpoints corcerning the posters ?Wedding?, ?Organ Donation? and ?Cigarette? between the teachers and the students; there ara significant differences in viewpoints concerning the posters ?Wedding? between the teachers and graphics designer specialists. In addition, there are also significant differences viewpoints concerning the posters ?Organ Donation? and ?Cigarette? between the students and the graphics designer specialists. In contrast, it was found out that there are no significant differences in viewpoints concerning the posters ?Life?, ?Support yo Education?, ?Reading?, ?Water? and ?Vehicle?.The posters have been considered as successful concerning behaviour and attitude variation by all the students, the teachers and the graphics designer specialists. In Addition, the poster called as ?Bird Flue? has been considered as effective concerning behaviour-attitude variation. The poster ?Life? has also been considered as effective and successful to create changes in behaviour and attitudes. Considering the posters ?Wedding?, ?Life? and ?Cigarette? it was found out that there are significant differences in viewpoints concerning behaviour-attitudes variation between the students and the graphics designer specialists. For the posters ?Bird Flue? and ?reading?, there are significant differences between the teachers and the graphics designer specialists. Yet, there has been detected no significant difference for the posters, ?Support to Education?, ?Organ Donation?, ?Water? and ?Vehicle?.According to findings, it was found out that concerning the interest of the design, the poster ?Life? has been considered to be the most successful by the teachers and the students; the poster ?vehicle? has been considered to be the most successful one for the interest and its artistic design by the teachers and the graphics designer specialists. In Addition, the poster ?reading? has been considered to be the least successful concerning the artistic design of its own by the teachers and the students; the poster ?Wedding? has been considered to attract the least attention by the students and the graphics designer specialists.It was found out that there are significant differences concerning the interest of designs in the posters ?Wedding?, ?Life? and ?Cigarette? between students and the graphics designer specialists, there are also significant differences concerning the posters ?Cigarette? and ?Wedding?between the teachers and the graphics designer specialists. For the poster ?Cigarette? there is no significant difference detected between the teachers and the students. In Addition, there is no significant difference concerning the posters ?Bird Flue?, ?Support to Education?, ?Organ Donation?, ?Reading?, ?Water? and ?Vehicle?.According to the findings, it has been concluded that among the educative posters ?Water?, ?Life,? and ?Bird Flue? are the most successful to convey the message; the educative posters are the most successful to create change in behaviour and attitudes; the educative posters ?Life? and ?Vehicle? are considered to be successful and effective for the students, the teachers and the graphics designer specialists own artistic designs.It has been concluded that it is effective to consider the posters to be successful by the students, the teachers and the graphics designer specialists that the posters are viewed as informative, and their written and visual information is comprehensible and easy to remember; in addition, their written and visualpatterns are harmonious concerning the message transmission. The posters aforementioned are thought to be successful concerning the behaviour-attitude variation because the written and visual information transmitted in the posters are taken into consideration in daily life and they are often exhibited in the schools.