Zeytin posasının (pirina) süt sığırı toplam rasyon karışımlarında (TRK) kaba yem kaynağı olarak kullanılabilirliğinin in vitro gaz üretim yöntemiyle belirlenmesi
Determination of usability of olive cake (pirina) as roughage source in dairy cattle total ration mixtures (TMR) by in vitro gas production method
Yazar: ALI NABEEL ABDULQADER ABDULQADER
Danışman: PROF. DR. MUHLİS MACİT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Mevcut çalışma, süt sığırı toplam rasyon karışımlarında (TRK) yer alan kuru çayır otu (KÇO) yerine farklı oranlarda zeytin posası (pirina) ilavesinin in vitro gaz üretimi, metan üretimi ve performans değerleri ile in vitro sindirim ve bazı önemli rumen parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Yöntem: Araştırmada, Muğla ili Milas İlçesi'nde zeytinyağı üretimi yapan bir fabrikadan temin edilen pirina, KÇO yerine %0, 25, 50, 75 ve 100 oranlarında ilave edilerek süt sığırı TRK grupları (P0, P25, P50, P75 ve P100) oluşturulmuştur. Deneme gruplarını oluşturan TRK'lar ile KÇO ve pirinanın kimyasal kompozisyonları 3 tekerrürlü olarak Weende analiz yönetime göre belirlenmiştir. Pirinanın sağmal inek rasyonlarında KÇO yerine kullanılabilirliği Hohenheim in vitro gaz üretim tekniği ile belirlenmiştir. Deneme gruplarında kuru madde (KM), ham protein (HP), ham yağ (HY), ham kül (HK), ADF, NDF, ADL oranları, in vitro gaz ve metan üretim miktarları ile sindirilebilirlik özellikleri ve bazı önemli rumen parametreleri tespit edilmiştir. Deneme sonuçlarının değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılarak varyans analizi yapılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkların belirlenmesinde ise Duncan Çoklu Karşılaştırma Testi uygulanmıştır.
Bulgular: KÇO yerine %0, 25, 50, 75 ve 100 oranında pirina katılarak oluşturulan sağmal inek TRK grupları (P0, P25, P50, P75 ve P100) arasında 24 saatlik in vitro gaz üretimi ile metabolik enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL) ve organik madde sindirilebilirliği (OMS) gibi tahminlenen performans parametreleri bakımından meydana gelen farklılıklar önemli bulunmuştur (p<0,001). En yüksek gaz üretimi P25 (112,59 ml), en düşük gaz üretimi ise P100 (95,82 ml) grubunda tespit edilmiştir. Gruplar içerisinde en yüksek ME, NEL ve OMS değerlerine P25 grubu sahip olmuştur (P<0.01).  In vitro sindirim parametrelerinden gerçek sindirilebilir kuru madde (IVGSKM) ve gerçek sindirim derecesi (IVGSD) bakımından gruplar arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Kontrol grubuyla benzer olan P25 grubu en yüksek IVGSKM ve IVGSD değerlerine sahip olmuştur.  Taksimat faktörü (TF), mikrobiyal protein üretimi (MPÜ) ve mikrobiyal protein sentezlenme etkinliğine (MPSE) ait ortalama değerler bakımından gruplar arasında meydana gelen farklılıklar önemsiz olmuştur. Toplam uçucu yağ asidi (TUYA) ve amonyak azotu (NH3-N) değerleri bakımından gruplar arası farklılıklar önemsiz olurken pH değerleri bakımından meydana gelen farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). 
Sonuç: Çekirdeği kısmen ayıklanmış zeytin posasının (pirina), sağmal inek TRK'larında alternatif bir kaba yem kaynağı olarak KÇO yerine %25 oranında kullanılabileceği kanaatine varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Zeytin posası (pirina), kuru çayır otu,  in vitro gaz üretimi,  metan, yem değeri, TRK

Abstract:
Purpose: The study was carried out to determine the effect of adding olive cake (prina) at different rates instead of dry meadow gass (DMG) in dairy cattle total ration mixtures (TMR) on in vitro gas and methane production, performance values, in vitro digestion and some important rumen parameters.
Method: In the study, the dairy cattle TMR groups (P0, P25, P50, P75 and P100) were created by adding 0, 25, 50, 75 and 100% prina obtained from a factory producing olive oil in Milas district of Muğla province instead of dry meadow gass. The chemical compositions of TMRs, DMG and prina, which constitute the experimental groups, were determined according to the Weende analysis method with 3 replications. The usability of prina instead of DMG in dairy cow TMRs was determined by Hohenheim in vitro gas production technique. Dry matter (DM), crude protein (CP), ether extract (EE), crude ash (CA), ADF, NDF, ADL ratios, in vitro gas and methane production amounts, digestibility and some important rumen parameters were determined in the experimental groups. In the evaluation of the study results, variance analysis was performed using the SPSS package program. Duncan Multiple Comparison Test was applied to determine the differences among the groups.
Results: Among the dairy cattle TMR groups (P0, P25, P50, P75 and P100) formed by adding 0, 25, 50, 75 and 100 % prina instead of DGM, 24-hour in vitro gas production and metabolic energy (ME), net energy lactation (NEL) ) and predicted performance parameters such as organic matter digestibility (OMD) were found to be significant (p<0.001). The highest gas production was determined in the P25 (112.59 ml) group, and the lowest gas production in the P100 (95.82 ml) group. The P25 group had the highest ME, NEL and OMD values among the groups (P<0.01). The differences among the groups in terms of in vitro true digestible dry matter (IVTDDM) and true digestion degree (IVTDD) from in vitro digestion parameters were significant (P<0.05). The P25 group being similar to the control group (P0) had the highest IVTDDM and IVTDD values. The differences among the groups in terms of the mean values of partitioning factor (PF), microbial protein production (MPP) and microbial protein synthesis efficiency (MPSE) were insignificant. While the differences between the groups were insignificant in terms of total volatile fatty acid (TVFA) and ammonia nitrogen (NH3-N) values, the differences in pH values were found to be significant (P<0.05).
Conclusion: Results from present study showed that partially pitted prina (olive cake) may be used as an alternative roughage source at a rate of 25% in dairy cattle TMRs instead of DMG.

Keywords: Prina, dry meadow grass, in vitro gas production, methane, feed value, TMR