Ergenlerin psikolojik sağlamlık özellikleri ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkide mizah tarzlarının aracı rolü
The mediating role of humor styles in the relationship between psychological resilience characteristics and emotion regulation skills of adolescents
Yazar: CİHAD ŞENOZAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada; ergenlerde psikolojik sağlamlık ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir ve mizah becerilerinin bu faktörlere etkisi ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular bireyin psikolojik sağlamlığının ve duygu düzenleme becerilerinin hangi faktörlerden etkilendiğini açıklamaktadır; ayrıca bu bulgular mizah tarzlarının psikolojik sağlamlık ve duygu düzenlemeye etkisinin olduğunu göstermektedir. Devlet ve özel okullarda öğrenim gören 13-14 yaş ergen öğrencilerle çalışılmıştır. Verilerin elde edilmesi için Demografik bilgi formu, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Çocuklar için mizah tarzları ölçeği ve Ergenler için Duygu düzenleme ölçeği kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerine ilişkin normallik için çarpıklık ve basıklık değerleri, değişkenlerin arasında farklılığı görmek adına t testi ve tek yönlü ANOVA, farklılığın kaynağını görmek için Tukey HSD, değişkenler arası ilişkileri incelemek için Pearson Korelasyon kullanılmıştır. Alanyazın incelendiğinde ergenlerde duygu düzenleme becerilerinin aynı zamanda mizah becerileri ile de ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmamızda erkek öğrencilerin psikolojik sağlamlık alt boyutu olan bağlamsal kültürel boyutunun anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur ve çalışmayan annelerin çocuklarında bağlamsal kültürel kaynaklar alt boyutunun daha yüksek olduğu görülmüştür. Düşük eğitim düzeyine sahip annelerin çocuklarında bağlamsal kültürel sağlamlığın daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Duygu düzenleme becerilerinde ise içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme boyutunun kız öğrencilerde daha yüksek olduğu ve annesi ortaokul mezunu olan öğrencilerde bu becerinin daha belirgin olduğu saptanmıştır. Devlet okulunda okuyan öğrencilerin içsel işlevsel duygu düzenleme puanlarının özel okul öğrencilerine göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Erkek öğrencilerin katılımcı ve saldırgan mizah tarzlarının kız öğrencilere göre anlamlı derecede yüksek olduğu, Çalışmayan annelerin çocuklarında saldırgan mizah tarzının daha yüksek olduğu ve devlet okulu öğrencilerinin saldırgan mizah tarzı puanlarının özel okul öğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Duygu düzenleme ile psikolojik sağlamlık arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuş, özellikle işlevsel duygu düzenleme becerilerinin psikolojik sağlamlık üzerinde olumlu etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Saldırgan ve kendini yıkıcı mizah tarzlarının ise psikolojik sağlamlık üzerinde olumsuz etkiler yarattığı saptanmıştır. Son olarak, kendini geliştirici mizah tarzının, psikolojik sağlamlık ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkide aracı bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Psikolojik sağlamlık ve duygu düzenleme arasında ilişki olup olmadığı; aynı zamanda mizah tarzlarının bu faktörlere etkisinin bilinmemesi; bu kavramaların araştırılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In this study, the relationship between psychological resilience and emotion regulation skills in adolescents was examined, and the impact of humor skills on these factors was explored. The findings elucidate the factors influencing an individual's psychological resilience and emotion regulation abilities, additionally demonstrating that humor styles have an impact on psychological resilience and emotion regulation. The study was conducted with 13-14-year-old adolescent students attending public and private schools. To obtain the data, a Demographic Information Form, the Child and Youth Psychological Resilience Scale, the Humor Styles Questionnaire for Children, and the Emotion Regulation Scale for Adolescents were used. Skewness and kurtosis values were calculated to assess the normality of the study variables, t-tests and one-way ANOVA were applied to identify differences between variables, Tukey's HSD was used to determine the source of differences, and Pearson Correlation was employed to investigate the relationships between variables. The literature review indicates that emotion regulation skills in adolescents are also related to humor skills. In our study, it was found that male students had significantly higher scores in the contextual cultural dimension, a sub-dimension of psychological resilience, and that the contextual cultural resources sub-dimension was higher among children whose mothers did not work. Additionally, children of mothers with low educational levels were found to have higher contextual cultural resilience. In terms of emotion regulation skills, it was observed that the internal dysfunctional emotion regulation dimension was higher among female students and more prominent among students whose mothers were middle school graduates. It was also revealed that students attending public schools had higher internal functional emotion regulation scores compared to private school students. Male students were found to have significantly higher scores in affiliative and aggressive humor styles compared to female students, and children of non-working mothers scored higher in aggressive humor style. Moreover, aggressive humor style scores were higher among public school students compared to private school students. Significant positive relationships were found between emotion regulation and psychological resilience, particularly showing that functional emotion regulation skills have a positive impact on psychological resilience. On the other hand, aggressive and self-defeating humor styles were found to have negative effects on psychological resilience. Finally, it was determined that self-enhancing humor style plays a mediating role in the relationship between psychological resilience and emotion regulation skills. The existence of a relationship between psychological resilience and emotion regulation, and the lack of knowledge about the impact of humor styles on these factors, underscores the importance of investigating these concepts.