Kars Boğatepe Köyü kültürel peyzaj değerlerinin belirlenmesi
Determination of cultural landscape values of Kars Bogatepe Village
Yazar: CANSU HİLAL POLAT
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZKAN YAZGAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Birey, toplum ve çevre ilişkisi ile ortaya çıkan karmaşık yapı, geçmiş, bugün ve gelecek arasında sıkı bir bağ olan peyzaj ile anlaşılabilmektedir. Toplumların kendilerine özgü yaşamlarının ve değerlerinin nesilden nesle aktarılmasında önemli bir rol oynayan kültürel peyzaj, soyut ve somut tüm unsurları barındırmaktadır. Kültürel peyzaj, tarihi çevre koruma literatüründe yakın zamanda gündeme alınmış bir kavram olmasına karşın, soyut ve somut toplumsal değerleri kapsamakta, kültürel ve sosyal sürdürülebilirliğin önemli bir bileşeni olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan Kars İli'ne bağlı Boğatepe Köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası yerleşim görülen ve başta Rus kökenli Malakanlar olmak üzere farklı ırktan birçok topluluğa ev sahipliği yapmış, önemli kültürel peyzaj alanlarından birisidir. Malakanlar, sahip oldukları kültürel kimlikleri, yaşam biçimleri, gelenekleri ve Boğatepe Köyü'nde kurgulamış oldukları fiziksel çevre ile bölge içerisinde yer alan diğer yerleşim birimlerinden farklı nitelikler taşıyan bir kırsal dokunun ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. Malakanların Anadolu'ya gerçekleştirdikleri göç sonrasında ilk yerleşim yerlerinden birisi olan Boğatepe Köyü'nde, doğal ve kültürel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan gündelik yaşam, mimari, ekonomik ve sosyal unsurların hem köyde hem de Kars'taki etkilerini izlemek mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Kars Boğatepe Köyü'nün, kültürel peyzaj kavramı çerçevesinde irdelenmesidir. Sonuç olarak çalışma, Boğatepe Köyü'nün günlük yaşam pratikleri ve gelenekler ile şekillenen, kültürel peyzaj değerlerini soyut ve somut bileşenleriyle ortaya koymaktadır.

Abstract:
The complex structure that emerges from the relationship between the individual, society, and environment can be understood through lands as a close bond between past, present, and future. The cultural landscape, which plays a vital role in transferring the societies' unique lives and values from generation to generation, includes all tangible and intangible elements. Although cultural landscape is a concept recently brought to the agenda in the cultural heritage conservation literature, it encompasses abstract and concrete social values. It is also stood out as a crucial component of cultural and social sustainability. Bogatepe Village in Kars Province, which is the subject of the study, is one of the essential cultural landscape areas that was settled after the 1877-1878 Ottoman-Russian War and hosted many communities of different races, especially Malakans of Russian origin. Malakans have contributed to the emergence of a rural texture that has different qualities from other settlements in the region with their cultural identities, lifestyles, traditions, and the physical environment they have created in Bogatepe Village. In Bogatepe Village, which was one of the first settlements after the migration of Malakans to Anatolia, it is possible to observe the effects of daily life, architecture, economic and social elements that emerged as a result of the interaction of natural and cultural factors, both in the village and in Kars. This study aims to examine Kars Bogatepe Village within the concept of cultural landscape. As a result, the study reveals the cultural landscape values of Bogatepe Village, shaped by daily life practices and traditions, with their tangible and intangible components.