Aile hekimliği asistanlarının osteoporoz hakkındaki farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine residents' awareness regarding osteoporosis
Yazar: ALPTEKİN CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Osteoporoz; yaşlanma, menopoz gibi nedenlerle kemiğin kırılganlığında ve kırılma riskinde artma ile karakterize olan ilerleyici oldukça yaygın bir kemik hastalığıdır. Erken teşhis ve dolayısıyla kırıkların önlenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda hekimler arasında osteoporoz hakkındaki farkındalık düzeyinin arttırılması bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada aile hekimliği asistanlarının osteoporoz farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi ve bu konuda farkındalık oluşmasını sağlayarak osteoporoz hakkında bilgi düzeyinin arttırılması amaçlanmıştır. 
YÖNTEM: Araştırmamız tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışma olup, 01.12.2022 ile 31.12.2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Türkiyedeki tüm aile hekimliği asistanlarına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden, anket formunu eksiksiz dolduran 265 aile hekimliği asistanı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanmış, demografik bilgileri ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği Türkçe Versiyonunu içeren anket formu çevrimiçi platformlar üzerinden uygulanmıştır. Veriler SPSS 20.0 (SPSS Inc,Chicago,IL,USA) programına kaydedilerek istatistiksel analizi yapılmıştır.
BULGULAR: Toplam 265 katılımcı ile yapılan çalışmamızda katılımcılardan 119 (%44,9) kişi erkek, 146 (%55,1) kişi kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 32,06±6,83 (SS) olarak bulunmuştur. Katılımcıların osteoporoz farkındalık ölçek puan ortalaması 83,21±13,16 (SS) (min:27, max:108), olarak orta-yüksek seviye olarak saptanmıştır. Katılımcıların Osteoporoz Farkındalık Ölçeği'nde yer alan önermelere verdikleri yanıtlar değerlendirildiğinde, yaş, meslekte çalışma süresi ve aile hekimliği yapma süresi ile osteoporoz farkındalık ölçeği puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca, mezuniyet öncesi osteoporoz hakkında yeterli düzeyde eğitim aldığını düşünenlerin Osteoporoz Farkındalık Ölçeği puanının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
SONUÇ: Yaşam tarzı değişiklikleri ve tarama çalışmalarıyla önlenebilecek olan osteoporozun önlenebilirliğinin yüksek olması, sağlık hizmeti veren aile hekimliği asistanlarının farkındalığının yüksek olması ile sağlanabilir. Bu farkındalığın arttırılması amacıyla aile hekimliği asistanlarının bu konuda daha fazla eğitim alması ve aile hekimliği eğitim müfredatında güncelleme yapılması gerektiğini düşünüyoruz.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Osteoporosis is a progressive, common bone disease characterized by increase in bone fragility and fracture risk due to aging and menopause. Early diagnosis and thus prevention of fractures are of importance. Therefore, it is necessary to increase the level of osteoporosis awareness among physicians. In this study, we aimed to evaluate family medicine residents' osteoporosis awareness level and to increase their knowledge by raising awareness on this issue.
METHOD: Our study is a descriptive cross-sectional study, conducted between 01.12.2022 and 31.12.2022. We aimed to reach all family medicine residents in Turkey. A total of 265 family medicine residents whom agreed and completed the questionnaire were included in the study. The questionnaire, including demographic information prepared by researchers and Osteoporosis Awareness Scale Turkish Version, was administered via online platforms. The data were recorded in SPSS 20.0 (SPSS Inc, Chicago,IL,USA) program and statistically analyzed.
RESULTS: The study was conducted with 265 participants, 119 (44.9%) of which were male and 146 (55.1%) were female, with a mean age of 32.06±6.83 (SD). Participants' mean Osteoporosis Awareness Scale Score was 83.21±13.16 (SD) (min:27, max:108), charactarized as medium-high level. Upon evaluation of responses, a statistically significant positive correlation between age, duration of medical profession, duration of being a family physician and Osteoporosis Awareness Scale Scores (p<0.05) was seen. Also, Osteoporosis Awareness Scale score of participants', stating they received adequate education about osteoporosis before graduation was statistically significantly higher (p<0.05).
CONCLUSION: Osteoporosis is preventable by lifestyle changes and screening, which can be achieved by ensuring awareness of family medicine residents working in primary health care services. We conclude that family medicine residents should receive more training on osteoporosis and the family medicine residency curriculum should be updated accordingly.