Diş minesinin oluşumunda görev alan MMP20 (matriks metalloproteinaz-20) ve KLK4 (kallikrein 4) gen polimorfizmleri ile diş çürükleri arasındaki ilişkinin 3-5 yaş grubu çocuklarda değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between polymorphisms of MMP20 (matrix metalloproteinase-20), KLK4 (kallikrein-4) genes which are critical in enamel formation and dental caries on children of age of  3-5 years
Yazar: ZERRİN ABBASOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLKNUR TANBOĞA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş çürükleri = Dental caries ; Dişler = Teeth ; Genler = Genes ; Kallikreinler = Kallikreins ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Diş çürüğü bulaşıcı infeksiyöz bir hastalık olarak tanımlanmakta ve birçok ülke için önemli bir halk sağlığı problemi oluşturmaktadır. Diş çürüğü oluşumundaki çoklu faktörlerden biri de genetiktir. İnsan Genom Projesi'nin sonuçlarının oral biyoloji ve tıp için kullanılmaya başlamasıyla birlikte birçok araştırmacı diş çürüklerinin oluşumunda önemli rollere sahip muhtemel genleri ve bu proteinleri araştırmıştır. Ancak toplumumuzda sık görülen bu olgunun genetik yapısını inceleyen araştırmalar, kısıtlı sayıda kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, MMP20 (Matriks Metalloproteinaz-20) ve KLK4 (Kallikrein-4) gen polimorfizmleri ile diş çürükleri arasındaki ilişkinin Türk toplumundaki çocuklarda değerlendirilmesidir. Çalışma kriterlerine uygun 3-5 yaş aralığında bulunan 259 çocuk arasındaki gruplandırmada diş çürüğü olan 136 çocuk çalışma grubunu ve diş çürüğü bulunmayan 123 çocuk kontrol grubunu oluşturmuştur. Yanak içi sürüntü örnekleri toplanmış ve bunlardan DNA izole edilmiştir. Gerçek zamanlı-PZR yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda gruplar arasında MMP20 geninin rs1784418 polimorfik bölgesinde ve KLK4 geninin rs2235091, rs198968 polimorfik bölgelerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Tek değişkenli analize göre MMP20 geninin promotor bölgesindeki rs1784418 polimorfizmi ile KLK4 geninin promotor bölgesindeki rs2235091 ve rs198968 polimorfizmleri bu genlerin transkripsiyonel işlevleri ve diş çürükleri üzerine etki etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Fakat çok değişkenli analize göre KLK4 geninin rs198986 polimorfik bölgesinde AG ve GG genotiplerinin, çürük oluşumuna karşı koruyucu etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, diş çürüğü oluşumunda çevresel faktörlerle beraber genetik faktörlerinde etkili olduğu, bu iki faktörün birlikte diş çürüğü riskini arttırdığı saptanmıştır.

Abstract:
Dental caries is a transmissible infectious disease that still represents a significant public health problem in many countries. Genetic factors play a role in the formation of dental caries. As the outcomes of Human Genome Project are started to be applied in the oral medicine, many researchers studied genes and their protein products that may contribute to tooth decay. However, rare studies are present to show any clues about the etiological factors beyond this disease in Turkish population. The aim of this study is to evaluate the relationship between MMP20 (Matrix Metalloproteinase-20), KLK4 (Kallikrein-4) gene polymorphisms and dental caries on children. From 259 children at the ages of between 3-5 years, 136 children with tooth decays / dental caries are included in the study group and 123 children without tooth decays are in the control group. Buccal swabs were collected from each individual and DNA was extracted. RT-PCR method was used. The outcomes suggest rs1784418 single nucleotide polymorphism of MMP20 genes and rs2235091, rs198968 single nucleotide polymorphisms of KLK4 genes are not statistically associated with dental caries (p>0.05). The result of univariant analyses indicate that rs1784418 polymorphism in the promoter region of MMP20 gene, rs2235091 and rs198968 polymorphisms in the promoter region of KLK4 gene don?t have an influence on the transcriptional factors and are not associated with dental caries. However the genotypes AG and GG in the rs198986 in KLK4 were associated a protective factor in the multivariate analyze.As a results, environmental factors and genetic factors are affective, these two factors increase the risk of dental caries together were found.