Çağdaş Türk resim sanatında metaforik ve alegorik yaklaşımlar
Metaphorical and allegorical approaches in modern Turkish painting art
Yazar: SEVDA YENİPINAR
Danışman: PROF. İBRAHİM ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanat her zaman varlığını ortaya koyarak, her dönemin aynası konumunda insanlığa hizmet etmektedir. Metaforlar yüzyıllardır günlük hayat içinde kullanıldığı toplum zihninde ortak kültür ürünleri olduğu gibi aynı zamanda da bir anlatım dilidir. Çağdaş Türk Resim sanatında 1835'de Avrupa'ya resim eğitimi için gönderilen sanatçılarla başlayan süreçten günümüze Türk resim sanatı içinde yer alan ressamlar ve eserleri metaforik ve alegorik yaklaşımlar açısından incelenmiş ve araştırmanın çerçevesi 1880 'den günümüze, sonrasında Çağdaş Türk resim sanatında metaforik ve alegorik yaklaşımlar, günümüze kadarki süreçle sınırlandırılarak ele alınmıştır. Batı sanatında yapılan çalışmalar incelenmiş, örnek çalışmalarda Metafor konusunun çok geniş bir alana sahip olduğu anlaşılmıştır.
Araştırmada Çağdaş Türk Resim sanatında Metaforik ve Alegorik yaklaşımlar yapılan resimlerle incelenmiştir. Hazırlanan çalışma araştırmanın problemi, amacı, önemi, varsayımlar ve araştırmanın sınırlılıkları belirlenmiştir. Metafor ve metaforik anlamlar ayrıca Alegori ve Alegorik, algı, yaklaşım kavramları çeşitli yönleriyle tanımlanmıştır. Metafor ve metaforik algı arasındaki ayrıma dikkat çekilerek, alegorinin tanımları araştırılarak açıklanmıştır. Batı resminde metaforik, alegorik yaklaşımlar ele alınmış, Batıda gelişim gösteren plastik sanatlar resimlerdeki mitolojik ve dini konuların birçok kavramlarla resme yansıması araştırılmaktadır. Çağdaş Türk resim sanatı içerisinde eser veren sanatçılar; , Bedri Rahmi Eyüpoğlu, Nedim Günsür, Neşet Günal, Ahmet Güneştekin, Haydar Ekinek, Yüksel Arslan, Kasım Koçak, Aydın Ayan, Ahmet Yeşil, Turgut Özdemir, Neşe İkbal Şen, Mehmet Uygun gibi sanatçıların üç eserleri ele alınarak, eserlerinde alegorik ve metaforik yaklaşımları konu başlığı altında incelenmiştir. Metaforun Türk resminde görülmesinin tarihçesi ve alegorik yaklaşımlar resimlere yansıması araştırılmış, Batı resminde metaforik ve alegorik yaklaşımlar örnek resimlerle ele alınmıştır.
Düşünce ve duyguların ifade biçimi olarak imgelerden yaralanan, yaratıcılığını kullanan sanatçı, kullanmış olduğu metaforik düşünce ve alegorik anlatımla ona anlamlar yükleyen ve bunu eserlerinde bir araç olarak kullanan sanatçıların algısal yaklaşımları, örnek eserlerle incelenmiştir. Bir takım imgelerden yararlanan sanatçının, yaratıcılığını kullanarak kullanmış olduğu halatın birçok anlamı ifade ettiğine dikkat çekilmiştir. Çağdaş Türk resminde metaforik algı ve sarmal form şekilleri ile halatın metaforik düşünce ve alegorik anlatım yaklaşımları ve resimlerdeki algısal yansıması, sanatçılardan örneklerle sunularak incelenmiştir. Sonuç olarak Bu konunun sanatçı eserlerinde kullanılması, anlatım dilinin sanatçıların eserlerindeki anlamları araştırılarak sonuca varılacaktır.  Metaforik anlatım biçiminin algısal etkisinin, sanatçıların eserlerine yansıması hakkında sonuca varılmaya çalışılacaktır. Araştırma ve uygulama yapmak isteyen sanatçı ve alan literatüre katkı sağlaması bakımından önem arz etmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Metaforik, Alegorik, Çağdaş Türk Resmi.

Abstract:
Art always reveals its existence and serves humanity as a mirror of every period. Metaphors are common cultural products in the minds of the society, where they have been used in daily life for centuries, as well as a language of expression. From the process that started with the artists sent to Europe for painting education in 1835 in Contemporary Turkish Painting, the painters and their works in the Turkish painting art were examined in terms of metaphoric and allegorical approaches, and the framework of the research was based on metaphorical and allegorical approaches in Contemporary Turkish Painting from 1880 to the present. has been dealt with by being limited to the process up to the present. Studies in Western art have been examined and it has been understood that the subject of Metaphor has a very wide area in sample studies.
In the research, Metaphoric and Allegorical approaches in Contemporary Turkish Painting were examined with the paintings made. The problem, purpose, importance, assumptions and limitations of the research were determined. Metaphor and metaphorical meanings are also defined in various aspects of the concepts of Allegory and Allegorical, perception and approach. By drawing attention to the distinction between metaphor and metaphoric perception, the definitions of allegory are explained by researching. Metaphoric and allegorical approaches in Western painting are discussed, and the reflection of mythological and religious subjects in the paintings of plastic arts, which developed in the West, to painting with many concepts is investigated. Artists who work in the contemporary Turkish art of painting; , Bedri Rahmi Eyüpoğlu, Nedim Günsür, Neşet Günal, Ahmet Güneştekin, Haydar Ekinek, Yüksel Arslan, Kasım Koçak, Aydın Ayan, Ahmet Yeşil, Turgut Özdemir, Neşe İkbal Şen, Mehmet Uygun by examining three works of artists and their allegorical and metaphorical approaches. analyzed under the title. The history of the appearance of metaphor in Turkish painting and the reflection of allegorical approaches on paintings were investigated, and metaphoric and allegorical approaches in Western painting were discussed with sample pictures.
The perceptual approaches of the artists, who benefited from images as a form of expression of thoughts and feelings, who used their creativity, who gave meaning to it with the metaphorical thought and allegorical expression they used, and who used this as a tool in their works, were examined with sample works. It has been pointed out that the rope used by the artist, who makes use of a number of images, expresses many meanings by using his creativity. The metaphoric perception and spiral form shapes in contemporary Turkish painting, the metaphoric thought and allegorical expression approaches of the rope, and the perceptual reflection of the paintings were examined by presenting examples from the artists. As a result, the use of this subject in the works of artists and the meanings of the language of expression in the works of the artists will be researched. It will be tried to reach a conclusion about the reflection of the perceptual effect of the metaphorical expression on the works of the artists. The artist and the field who want to do research and practice are important in terms of contributing to the literature.

Keywords: Metaphor, Allegory, Contemporary Turkish Painting.