Görme engelli öğrencilerin eğitiminde kullanılabilecek bir ses ile görme sisteminin oluşturulması
Development of a system to sustain seeing with sound for the education of visually impaired students
Yazar: YUSUF LEVENT ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KUZU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Görme engelliler = Visually impaired ; Ses dalgaları = Sound waves ; Ses ile görme = Seeing with sound ; Teknoloji = Technology ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada, görme engelli bireylerin eğitiminde kullanılabilecek bir ses ile görme sistemi tasarlanmış ve tasarlanan sistem görme engelli katılımcılarla gerçekleştirilen bir eylem araştırması süreci ile geliştirilmiştir. İki boyutlu şekillerin konum ve biçimlerini sesin frekans ve genlik özelliklerini kullanarak ifade edecek şekilde tasarlanan sistem, dört görme engelli katılımcıyla çalışılarak son haline ulaştırılmıştır. Görme engelli katılımcılar ile 04.12.2008 ile 15.05.2009 tarihleri arasında gerçekleştirilen 11 çalışma oturumunun her birinden sonra ses ile görme sistemi üzerinde çeşitli iyileştirmeler yapılmıştır. Söz konusu iyileştirmeler, araştırma süreci boyunca yapılan gözlem ve görüşme gibi etkinliklerin sağladığı veriler ışığında uzman görüşleri alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince elde edilen veriler, niteliklerine göre betimsel çözümleme ve içerik çözümleme yaklaşımları ile işlenmişlerdir.Eylem araştırması süreciyle geliştirilip son haline ulaştırılan ses ile görme sisteminin başarısı 10 görme engelli katılımcı ile yapılan başarı testleri ile belirlenmiştir. Sistem, uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan ve uygulanan başarı testlerinin sonucunda, yine uzman görüşleri doğrultusunda belirlenen kriterlerin üzerinde bir ses ile görme sağlamış ve temel şekillerin özelliklerini başarı ile ifade etmiştir.

Abstract:
In this study, a Seeing with Sound System which can be used for the education of the visually impaired students was designed and developed in an action research process conducted with visually impaired students. This system which was designed to express the position and the shape of the two-dimensional objects with using the sound frequency and sound magnitude has taken its final form through working with four participants.After each session of 11 study sessions between December 04, 2008 and May 15, 2009, various revisions were made to the Seeing with Sound System. These revisions were made in consideration of the data gathered from the observations and the interviews during the research process with taking the views of the experts. The data gathered throughout the research process were analysed according to their characteristics with descriptive and content analysis.The success of the Seeing with Sound Systemwas determined with the achievement tests done by 10 visually impaired students. Considering the achievement tests prepared and applied with taking the views of experts, the system is considered to be succesful in expressing the position and the shape of the basic geometric figures providing a better seeing with sound than the criteria determined by the views of the experts.