Kayseri ili elma bahçelerinde entomopatojen nematodların teşhisi ve elma iç kurduna (Cydia pomonella Linnaeus) (Lepidoptera: Tortricidae) karşı etkinliklerinin belirlenmesi
Identification of entomopathogenic nematodes in apple codling moth of Kayseri province and determination of their efficacy against the apple codling moth (Cydia pomonella Linnaeus) (Lepidoptera: Tortricidae)
Yazar: ASIM GÜMÜŞSOY
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN CANHİLAL
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cydia pomonella = Cydia pomonella ; Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda ; Heterorhabditidae = Heterorhabditidae ; Steinernematidae = Steinernematidae

Özet:
Bu çalışmada, Kayseri'nin elma yetiştiriciliğinin yoğun yapıldığı Yahyalı, Yeşilhisar ve Develi ilçelerinde entomopatojen nematodların (EPN) varlığını belirlemek amacıyla 2021-2022 yılı içerisinde Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında elma bahçelerinden 100 adet toprak örneği alınmış ve elde edilen EPN'ların morfolojik ve morfometrik karakterizasyonları yapılmıştır. Alınan toprak örneklerinin 12 tanesinden EPN izolasyonu gerçekleştirilmiştir (% 12). Elde edilen 12 adet izolatın (% 58,33) 7 tanesinin Steinernema feltiae'a ait olduğu ve 5 tanesinin (% 41,67)  Heterorhabditis bacteriophora ait olduğu tespit edilmiştir. EPN'ların etkinlikleri son dönem Galleria mellonella (L.) (Lepidoptera: Pyralidae) larvaları üzerinde belirlenmiş ve virülensi en yüksek 4 izolat (S. feltiae A94, S. feltiae A54, H. bacteriophora A8 ve H. bacteriophora A9) seçilerek elma iç kurdu larvalarındaki kontrol potansiyelleri kontröllü koşullarda araştırılmıştır. Seçilen EPN'lar farklı uygulama dozlarında (10, 25, 50, 100 IJs/larva) son dönem elma iç kurdu larvalarına uygulanmıştır. Elma iç kurdu larvalarında uygulama dozu ve zamana bağlı olarak ölüm oranlarında artış olduğu gözlemlenmiştir. Test edilen tüm EPN türleri/izolatları tarafından 100 IJs/larva konsantrasyonun da uygulama sonrası 96 saat sonra maksimum ölüm oranı (% 100) elde edilmiştir. Sonuçlar test edilen EPN tür ve izolatlarının elma iç kurdu mücadelesinde büyük bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar sözcükler: Steinernema feltiae, Heterorhabditis bacteriophora, Cydia pomonella, sürdürülebilir kontrol, entomopatojen nematod

Abstract:
In this study, from different districts of Kayseri; 100 soil samples were taken from apple orchards in Yahyalı, Yeşilhisar, Develi in April, May, September and October in 2021 and 2022 their morphological and morphometric characterizations were investigated. EPN isolation was performed in 12 of the surveys (12%). While 7 of the 12 EPNs found belonged to Steinernema feltiae with a ratio of 58.33%, Heterorhabditis bacteriophora was obtained in 5 of them with a ratio of 41.67%. The trap host G. mellonella larvae were used for EPN's and the 4 isolates with the highest lethality on the larvae were selected. The isolates were determined as 2 S. feltiae (A94 - A54) and 2 H. bacteriophora (A8 and A9) to determine mortality rates against apple locust larvae. The experiment was carried out at 25±2 °C and in 4 replications. The experiment was terminated by counting for 4 days (24, 48, 72, 96 hours) using EPN application doses (10, 25, 50, 100 IJs/larvae) to apple worms. In our trial, as the application dose increased, mortality rates increased, the highest dose in the 1st day counts of the first 100% deaths, 100 IJ/larva-A8 isolates of H. bacteriophora. The lowest mortality rate was found to be 10% in our isolates of S. feltiae A54 and H. bacteriophora A9, which were counted for 24 hours at the lowest dose, 10 IJ/larvae.

Key words: Steinernema feltiae, Heterorhabditis bacteriophora, Cydia pomonella, sustainable control, beneficial nematodes