Ortaöğretim müzik dersi öğretim programının Eisner'ın eğitsel uzmanlık ve eleştiri modeline göre değerlendirilmesi
Evaluation of the secondary education music lesson program according to Eisner's educational connoisseurship and criticism model
Yazar: GAMZE YÜCESOY BAKIR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN ; PROF. DR. AYŞE OKVURAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2018 yılında kabul edilmiş olan Ortaöğretim Müzik Dersi Öğretim Programı'nı Eisner'ın Eğitsel Uzmanlık ve Eleştiri Modelini kullanarak değerlendirmek, değerlendirme sonuçlarına dayanarak program hakkında yargıya varmak ve programa öneri getirmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma nitel bir araştırma olup araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Kritik durum örneklemesi yapılarak öğrenci profili ve eğitim ortamının imkânları açısından iyi olan okullar seçilmiş, 10 müzik öğretmeninin ve müzik dersini seçmiş 36 öğrencinin program hakkındaki görüşleri alınmış ve uygulamalar gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler betimsel analizle çözümlenmiş ve bulgular Eisner'ın modeline göre; betimleme, yorumlama, eleştirme/değerlendirme ve temalaştırma aşamalarıyla sunulmuştur.
Bu değerlendirmeler ışığında; programın eğitsel değeri ve etkililiği hakkında; programın öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarından bazılarına cevap vermediği, programda yer alan bazı kazanımların öğrenciye görelik, aşamalılık, esneklik, güncellik ve hayata yakınlık öğretim ilkeleri doğrultusunda hazırlanmadıkları için içerik açısındanda işlevsel olmadıkları, programda müzik eğitimi yoluyla 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasının öngörüldüğü ancak nasıl kazandırılacağına ilişkin açıklamalara ve etkinlik örneklerine yer verilmediği, eğitim ortamının özelliklerinin programın uygulanışına etki ettiği, programın amaç ve hedeflerine ulaşıp ulaşmadığına yönelik ölçme ve değerlendirme yapılamadığı yargısına varılmıştır.
Bu sonuçlara dayanarak; mevcut programa ilişkin, enstrüman çalma, söyleme ve müzik teorisiyle ilgili kazanımları; öğretim ilkelerine uygun yapılandırılmış şekilde her sınıf seviyesinde yer verilebileceğine, makamsal ve tonal yapıları tanımaya yönelik kazanımların temel müzik bilgileri ve enstrüman çalma-söyleme kazanımları ile ilişkilendirilerek daha işlevsel hale getirilebileceğine, programın hedeflediği becerileri öğrencilere kazandırmada öğretmenlere rehberlik edecek bilgilendirmelere ve örnek etkinliklere yer verilebileceğine, öğrencilerin müziksel gelişimlerinin program çerçevesinde takip edilmesi amacıyla süreç değerlendirme ve portfolyo sisteminin kullanılabileceğine dair önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to evaluate the Secondary Education Music Lesson Program, which was adopted by the Turkish Ministry of National Education in 2018, using Eisner's Educational Connoisseurship and Criticism Model. Based on the evaluation results, the study seeks to make judgments about the program and offer recommendations for improvement. The research is qualitative in nature, employing a case study design. Schools with favorable student profiles and educational facilities were selected through critical case sampling. The opinions of 10 music teachers and 36 students who had chosen the music course were gathered, and classroom practices were observed. The data obtained were analyzed using descriptive analysis, and the findings were presented according to Eisner's model, through the stages of description, interpretation, criticism/evaluation, and thematization. In light of these evaluations, several conclusions were drawn regarding the educational value and effectiveness of the program: the program does not meet some of the students' learning needs; certain learning outcomes in the program are not functional in terms of content because they were not designed in accordance with the instructional principles of student-centeredness, gradual progression, flexibility, relevance, and real-life applicability. Although the program aims to instill 21st-century skills through music education, it does not provide clear explanations or sample activities on how to achieve these skills. The characteristics of the learning environment affect the implementation of the program, and there is no assessment to determine whether the program's objectives and goals have been achieved.
Based on these conclusions, several recommendations were made for the current program: learning outcomes related to instrument playing, singing, and music theory could be included at each grade level, structured according to the instructional principles; outcomes related to recognizing modal and tonal structures could be made more functional by linking them to basic music knowledge and instrument playing/singing skills. The program could also include guidance and sample activities to assist teachers in helping students acquire the skills the program aims to develop. Additionally, a process evaluation and portfolio system could be used to track students' musical development.