Yüksek duyarlıklı troponin ile değerlendirilen perkütan koroner girişime bağlı miyokart hasarının statin kullanımıyla ilişkisi
The relationship between percutaneous coronary interventions related myocardial injury evaluated by high-sensitive troponins and statin use
Yazar: AJAR KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ADNAN ABACI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Miyokard = Myocardium ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Troponin = Troponin

Özet:
Koroner arter hastalığı tedavisinde perkütan koroner girişm (PKG) sık kullanılan bir yöntemdir. Başarılı PKG işlemlerinde bile meydana gelebilen miyokart hasarı, hastaların prognozunu olumsuz şekilde etkileyebilir. Yeni geliştirilen yüksek duyarlılıklı troponinler miyokart hasarını tespit etmede önceki troponin testlerine göre daha duyarlıdır.
Çalışmamızın amacı, kararlı koroner arter hastalığı tanısıyla elektif PKG uygulanan hastalarda, yüksek duyarlıklı troponinler ile tespit edilen işleme bağlı miyokart hasarı sıklığını, işlem öncesi statin kullanımının işleme bağlı komplikasyon ve miyokart hasarı gelişimi ile ilişkisini araştırmaktır.
Çalışmaya merkezimize başvuran ve elektif PKG uygulanan 102 hastada alındı. İşlemin 0., 2., 4. ve 12. saatlerinde yüksek duyarlılıklı troponin T (hsTnT) değerleri ölçülerek miyokart hasarı belirlendi. İşlem sırasında komplikasyon gelişen (31 hasta) ve gelişmeyen (71 hasta) hastalar belirlendi. Hastalar ayrıca, işlem öncesi en az 8 hafta boyunca kullandıkları statin tedavisine göre üç gruba ayrıldı. Atorvastatin 40 mg, rosuvastatin 20 mg veya daha yüksek dozlarda
kullananlar ''güçlü statin'' grubunda (26 hasta), birinci gruptaki dozlardan daha düşük dozlarda kullananlar ''zayıf statin'' grubunda (23 hasta), daha önce statin kullanmayan hastalar ''statin kullanmayan'' grubunda (53 hasta) değerlendirildi. PKG öncesi statin tedavisi kullanımı hakkında net bilgi elde edilemiyen hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Çalışmadaki hastaların bazal klinik özellikleri, laboratuvar değerleri ve kullandıkları ilaçlar güçlü statin, zayıf statin ve statin kullanmayan hasta gruplarında benzerdi.
Hastaların hsTnT değerleri karşılaştırıldığında, işlem sonrası 2. ve 4. saatlerin hsTnT değerlerindeki artış diğer iki gruba göre "güçlü statin" grubunda anlamlı olarak daha az saptandı (p değerleri sırasıyla 0.008 ve 0.009). Bu fark 12.saatte devam etmesine rağmen istatistiksel olarak anlamını kaybediyordu (p değeri 0.168). Aynı şekilde, hsTnT 99.persentil referans sınırını geçen hasta sayısı açısından değerlendirildiğinde benzer sonuçlar elde edildi (p değerleri sırasıyla 0.014, 0.002 ve 0.297). Öte yandan, ESC nın üçüncü evrensel miyokart enfarktüsü tanımına göre grublar arası istatistik olarak anlamını farklılık izlenmemesine rağmen (p değerleri sırasıyla 0.200, 0.446 ve 0.180), güçlü statin grubunda MI kriterlerini taşıyan hasta oranı daha az idi.
Alt grup analizinde, komplikasyon olmayan grupta işlem öncesine göre işlem sonrası hsTnT değerlerinde anlamlı artış saptanmadı ve alt grublar arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p değerleri sırasıyla 0.107, 0.115 ve 0.842 ). Komplikasyon olan grupta ise işlem sonrası 2., 4. ve 12. saatlerde alınan troponin değerlerinin artışı "güçlü statin" alt grubunda, diğer iki alt gruba göre, anlamlı olarak daha az saptandı (p değerleri sırasıyla 0.032, 0.019 ve 0.006 ).
Troponin değerinin 99. persentil i geçen hasta oranlarında, komplikasyon olan hastalarda statin alt grupları arasında anlamlı farklılık izlenmemesine karşın (p değerleri sırasıyla 0.214, 0.097 ve 0.143 ), komplikasyon olmayan hastalarda 2. ve 4. saatlerde "güçlü statin" grubunda anlamlı olarak daha düşük idi. ESC nın üçüncü evrensel miyokart enfarktüsü tanımına göre troponin değeri Mİ sınırını geçen hasta oranı, komplikasyon olan hastalarda "güçlü statin" alt grubunda, diğer iki alt gruba göre 4. ve 12. saatlerde anlamlı olarak daha az izlenirken (p değerleri sırasıyla 0.039 ve 0.006 ), komplikasyon olmayan hastalarda anlamlı fark yoktu.
Çalışmamızın sonuçları, kararlı angina pektorisli hastalarda PKG'ye bağlı hsTnT artışının yüksek doz statin kullananlarda daha az meydana geldiğini göstermiştir. Bu sonuç özellikle komplikasyon gelişen grupta daha belirgin izlenmiştir. Ayrıca, bu hasta popülasyonunda düşük doz statin kullanımının yüksek doz statin kullanımı kadar etkili olmadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Perkütan koroner girişim, Yüksek duyarlıklı troponin,
Miyokardiyal hasar, Statin

Abstract:
Percutaneous coronary intervention (PCI) is a frequently used procedure in the treatment of coronary artery diseases. However, PCI related myocardial injury, which may occur even in successful procedures, may adversely affect the prognosis of patients. Newly developed high-sensitivity troponins are more sensitive than previous troponin tests to detect these cases of myocardial injury.
The aim of our study was to investigate the prevalance of PCI related myocardial injury detected by high-sensitivity troponins in patients with stable coronary artery disease undergoing elective PCI and to assess the relationship between previous statin use and myocardial injury.
We included 102 patients with stable coronary artery disease who underwent elective PCI in the study. Myocardial injury was determined by serial high sensitivity troponin T (hsTnT) testings at 0th, 2nd, 4th and 12th hours of the procedure. Patients who developed complications during the procedure (31 patients) and those who did not (71 patients) were identified. Patients were analyzed in 3 different groups according to the statin use for at least 8 weeks before the procedure. Patients who were using atorvastatin 40 mg, rosuvastatin 20 mg or higher doses of these statins were included in the ''potent statin'' group (26
patients), those who were using lower doses than the pateints of the first group included in the ''weak statin'' group (23 patients), and patients who were not using statins in the ''statin free'' group (53 patients). Patients with no clear information about the use of statin therapy before PCI were excluded from the study.
The patients of all potent, weak and statin free groups had similar basal clinical characteristics, laboratory findings and drug history.
The increase in hsTnT values of the 2nd and 4th hours after the procedure compared with the preporcedurel values was significantly lower in the potent statin group compared to the other two groups (p values 0.008 and 0.009, respectively). Although this difference continued at the 12th hour, it lost its statistic significance (p value 0.168). Similarly, when the hsTnT was evaluated in terms of the number of patients exceeding the 99.percentile hsTnT reference limit, similar results was obtained (p values of 0.014, 0.002 and 0.297, respectively).
In the subgroup analysis, there was no significant increase in hsTnT values after the procedure in the group with no complication and no significant difference was found between the statin subgroups in this category (p values 0.107, 0.115 and 0.842, respectively). In the patients with complicaitons, the increase in troponin levels at the 2nd, 4th and 12th hours was significantly lower in the potent statin subgroup compared to the other two subgroups (p values 0.032, 0.019 and 0.006, respectively).
In the patients with complications, there was no significant differences between the subgroups in terms of the proportion of the patients exceeding the 99.percentile hsTnT reference limit (p values were 0.214, 0.097 and 0.143, respectively). But in the patients without complications, the proportion of the patients exceeding the 99.percentile hsTnT reference limit in the 2th and 4th hour were significantly lower in the potent statin subgroup. When pateints with complications were compared according to ESC's third universal definitoin of myocardial infarction, the rate of patients who exceeded the hsTnT MI limit at the 4th and 12th hours was significantly lower in the potent statin subgroup compared to the other two subgroups (p values were 0.039 and 0.006, respectively). However, there was no significant differences between the patients without complications.
The results of our study showed that PCI related increase in the hsTnT levels in patients with stable angina pectoris was less frequent in high-dose statin users. This result was more pronounced in the group of pateints who developed complications during the procedure. In addition, in these pateints low-dose statin use was not as effective as high-dose statin use.


Key words: Percutaneous coronary intervention, High-sensitivity troponins,
Myocardial injury, Statins