Rat karaciğerinde metotreksat ile oluşturulan oksidatif stres üzerine rutinin etkisi
The effect of rutin on methotrexate-induced oxidative hepatic damage in rat
Yazar: SUEDA TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KAZAK
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Metotreksat = Methotrexate ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Rutin = Rutin ; Sıçanlar = Rats ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Sunulan çalışmada, rutinin rat karaciğerinde metotreksat ile oluşturulan oksidatif stres
üzerine olası koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlandı.
Çalışmada 24 adet, Wistar Albino rat (2 aylık, erkek) ile Kontrol (K), Metotreksat
(M), Rutin (R), Metotreksat ve Rutin (MR) olmak üzere dört grup oluşturuldu. K ve M
gruplarına distile su, R ve MR gruplarına ise rutin 50 mg/kg/gün oral gavaj yoluyla on beş
gün boyunca verildi. Ayrıca, çalışmanın sekizinci gününde M ve MR gruplarına metotreksat
20 mg/kg, K ve R gruplarına serum fizyolojik (% 0,9'luk) periton içi (i.p.) uygulandı.
Çalışmanın on altıncı gününde karaciğer dokuları çıkarıldı. Karaciğer dokularında
malondialdehit (MDA), vitamin C, total glutatyon (tGSH), nikotinamid adenin dinükleotit
fosfat (NADPH) düzeyleri ile glutatyon peroksidaz (GPx) ve glukoz-6-fosfat dehidrojenaz
(G6PD) aktiviteleri belirlendi.
M grubunda, diğer gruplara göre MDA düzeyinde artış ve vitamin C düzeylerinde
azalış istatistiksel olarak önemli bulundu (p<0,001). M ve MR gruplarında tGSH düzeyinin
K grubuna kıyasla düşük olduğu gözlendi (p<0,05). M grubu NADPH düzeylerinde ve GPx
aktivitesinde, K grubuna göre önemli düzeyde azalış olduğu belirlendi (p<0,001). R grubu
NADPH düzeyi M grubuna göre yüksek, K grubuna göre düşük bulundu (p<0,001). Ayrıca
R ve MR grupları GPx aktiviteleri K ve M gruplarına kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu
belirlendi (p<0,001).
Bu çalışmada, metotreksatın karaciğer dokusunda oksidatif hasara yol açtığı ve
rutinin metotreksat kaynaklı hepatik hasar üzerinde koruyucu ve iyileştirici etkileri olduğu
belirlendi. Sonuç olarak, rutinin kemoterapötik amaçla uygulanan metotreksatın yan
etkilerini azaltmada yararlı olabileceği öngörüldü

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the possible protective effects of rutin on
methotrexate-induced oxidative hepatic damage in rat.
Twenty-four Wistar Albino rats (2 months old, male) were divided randomly into
four groups (n = 6) as Control (C), Methotrexate (M), Rutin (R), Methotrexate and Rutin
(MR). C and M received distilled water, R and MR groups received rutin (50 mg/kg/day),
orally, for fifteen days. M and MR groups were administered methotrexate (20 mg/kg)
intraperitoneally (i.p.) and C and R groups were administered saline (0.9 %) i.p. on the eighth
day of the study. Rats were sacrificed at the sixteenth day and liver tissues were removed.
The levels of malondialdehyde (MDA), vitamin C, total glutathione (tGSH) and the activities
of glutathione peroxidase (GPx) and glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) were
determined colorimetrically.
MDA levels increased and vitamin C levels decreased in the M group compared to
other groups (p<0.001). tGSH levels reduced in both M and MR groups compared to C group
(p<0.05). A significant decrease in M group NADPH levels and GPx activity compared to
C group (p<0.001) was observed. NADPH levels of R group were found to be higher than
M group and lower than C group (p<0.001). In addition, it was determined that the activities
of GPx in R and MR groups were lower than C and M groups (p<0.001).
In this study, it was determined that methotrexate caused oxidative damage in liver
and rutin had protective and ameliorating effects on methotrexate-induced hepatic damage.
Consequently, it may be suggested that rutin may be useful in reducing the side effects of
methotrexate, applied for chemotherapy.