Verimlilik, AR-GE ve gelir dağılımı eşitsizliğinin ekonomik büyüme üzerine etkileri: R ile panel veri analizi
Effects of productivity, R&D and income inequality on economic growth: A panel data analysis using R
Yazar: HAKAN AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Günümüzde çoğu hükümet ülkelerindeki refah seviyelerini artırmak, küreselleşme trendine uyum sağlamak ve dünyadaki şiddetli rekabete dahil olmak için ekonomik büyümenin itici güçlerine önem vermeye başladı. Ekonomik büyümenin temel itici güçleri, ülkelerin verimlilik artışları, AR-GE harcamalarıdır. Ayrıca, özellikle son zamanlarda, ülkelerdeki gelir dağılımı eşitsizliğinin de ekonomik büyümeyi etkileyip etkilemediği tartışma konusu haline gelmiştir. Bu sebeple, bu tez çalışmasında, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki verimlilik, AR-GE harcamaları ve gelir dağılımı eşitsizliğinin ekonomik büyüme üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, 29 ülkeye ait 1998-2018 yılları arasında gözlenen GSYİH, verimlilik, AR-GE harcamaları ve gelir dağılımı eşitsizliği değişkenlerine ait panel veriler analiz edilmiştir. Değişkenlere ait yatay kesit bağımlılığı, durağanlık testleri yapılmış, ardından panel veri regresyon modelleri test edilmiş ve parametre kestirimleri yapılmıştır. Daha sonra, en uygun model belirlenerek, model hatalarına ait otokorelasyon, değişen varyans ve yatay kesit bağımlılığı gibi model varsayım sınamaları yapılmıştır. Tüm analizlerde R istatistik programı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, verimlilik ve AR-GE değişkenleri ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilerken, gelir dağılımı eşitsizliğinin artması da ekonomik büyümeyi negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu durumda, ülkelerdeki gelir dağılımının adaletli bir şekilde dağılmasının ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, ülke yöneticilerinin, sadece verimlilik artışları ve gelirin adaletli bir şekilde dağılımının sağlanması noktasında önlemler almayıp, aynı zamanda da özellikle politika yapıcılarının, ekonomik büyüme üzerinde olumlu yönde ciddi bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılan AR-GE harcamaları konusunda bütçe artıracak şekilde politikalar üretip, teşvikler sağlanması gerekliliği ifade edilebilir.

Abstract:
Today, most governments have begun to give importance to the driving forces of economic growth in order to increase the welfare level in their countries, adapt to the globalization trend and be included in the fierce competition in the world. The main driving forces of economic growth are productivity increases and R&D expenditures of countries. In addition, especially recently, it has become a matter of debate whether income inequality in countries also affects economic growth. For this reason, in this thesis, the effects of productivity, R&D expenditures and income inequality on economic growth in developed and developing countries were investigated. For this purpose, panel data of the variables of GDP, productivity, R&D expenditures and income inequality observed between 1998 and 2018 belonging to 29 countries were analyzed. Cross-sectional dependence and stationarity tests of the variables were performed, then panel data regression models were tested and parameters were estimated. Then, the most suitable model was determined and model assumption tests such as autocorrelation of model residuals, heteroskedasticity and cross-sectional dependence were carried out. In all analyzes, R statistics program was used. According to the results of the analysis, it has been determined that while productivity and R&D variables affect economic growth positively, the increase in income inequality affects economic growth negatively. In this case, it has been concluded that the fair distribution of income in the countries has a positive effect on economic growth. As a result, it can be stated that country managers should not only take measures to increase productivity and ensure a fair distribution of income, but also to produce policies and provide incentives for R&D expenditures, which has been concluded that especially policy makers have a significant positive effect on economic growth.