Üniversite öğrencilerinin tüketici yönelim ve öğrenen kimlik düzeyi ile akademik performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Vakıf üniversitesi örneği
Investigation of the correlation between the extent of consumer orientation and learner identity, and academic performance of university students: Foundation university case
Yazar: BETÜL İŞCAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN BALYER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Performans = Performance ; Tüketici ilgilenimi = Consumer involvement ; Tüketici psikolojisi = Consumer psychology ; Tüketiciler = Consumers ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, vakıf üniversitesi öğrencilerinin tüketici yönelim ve öğrenen kimlik düzeyini belirlemeyi ve öğrencilerin tüketici yönelimi ve öğrenen kimlik düzeyi ile akademik performansı arasında bir ilişki olup olmadığını ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Çalışma, ilişkisel tarama modeline dayanan tanımlayıcı ve nicel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında, İstanbul ilinde bulunan iki vakıf üniversitesinin lisans ve ön lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Bölüm çeşitliliği bakımından zengin olması sebebiyle bu iki üniversite evren olarak belirlenmiş ve araştırma örneklemi basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilmiş 376 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla "Öğrenci Tüketici Yönelim ve Öğrenen Kimlik Düzeyini Belirleme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 21 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin tüketici yönelimi 'katılmıyorum' düzeyinde; öğrenen kimlik durumu ise 'katılıyorum' düzeyinde bulunmuştur. Araştırmada elde edilen bir diğer sonuca göre kadınların tüketici yönelim düzeyi, erkeklerin tüketici yönelim düzeyine göre daha düşüktür. Araştırmada katılımcıların tüketici yönelim ve öğrenen kimlik düzeyinin yaşa göre anlamlı bir farklılık göstermediğine rastlanmıştır. Bursluluk durumuna göre değerlendirildiğinde, %25 burslu olanların tüketici yönelim düzeyinin, tam burslu olanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. STEM bölümündeki öğrencilerin öğrenen kimlik düzeyi, STEM bölümünde olmayan öğrencilere göre daha düşüktür. Hedeflenen mezuniyet AGNO'su 2.00-2.50 aralığında olan öğrencilerin tüketici yönelim düzeyi, hedeflenen mezuniyet AGNO'su 3.50-4.00 aralığında olan öğrencilere göre daha yüksektir. Yine hedeflenen mezuniyet AGNO'su 2.00-2.50 aralığında olan öğrencilerin öğrenen kimlik düzeyi, hedeflenen mezuniyet AGNO'su 3.50-4.00 aralığında olan öğrencilere göre daha düşüktür. Tüketici yönelim düzeyi ile akademik performans arasında negatif yönde düşük bir ilişki var iken, öğrenen kimlik düzeyi ile akademik performans arasında pozitif yönde düşük bir ilişki bulunmuştur.  Yükseköğretim alanında politika geliştirenlerin ve karar vericilerin piyasalaşma eğilimi gösteren üniversitelerde kitleselleşmeye yönelik değişen toplumsal taleplere karşın kaliteyi korumak ve artırmak adına önlemler almaları gerektiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
This research aimed to determine the extent of consumer orientation and learner identity of foundation university students and whether there is a relationship between the extent of students' consumer orientation and learner identity and their academic performance. The study was a descriptive and quantitative study based on the relational model. The population of the study consists of undergraduate and associate degree students studying in two foundation universities in Istanbul in 2017-2018 academic year. As these two universities were rich in terms of departmental diversity, these two universities were identified as the population, and the research sample consisted of 376 students selected by simple random sampling method. In order to collect data, "The Scale of the Extent of Students' Consumer Orientation and Learner Identity" was used. The statistical software package SPSS 21 was used for the statistical analyses. According to the results obtained from the research, while the extent of the students' consumer orientation was at the level 'Disagree';  the extent of the students' learner identity was at the level "Agree". The extent of the female participants' consumer orientation was lower than the extent of males'. According to the another result, it was found that the extent of consumer orientation and learner identity of the participants did not differ significantly in terms of age. The extent of consumer orientation for those with a scholarship of 25% was higher than the extent of consumer orientation of those with full scholarship. The extent of learner identity of the students in STEM departments was lower than the extent of learner identity of the students who were not in STEM departments. The extent of consumer orientation of the students whose goal grade for graduation is 2.00- 2.50 was higher than those whose goal grade is 3.50-4.00. The extent of learner identity of the students whose goal grade for graduation is 2.00- 2.50 was lower than those whose goal grade is 3.50-4.00. While there was low and negative correlation between academic performance and the extent of consumer orientation, there was low and positive correlation between academic performance and the extent of learner identity. It is considered that policy and decision makers in higher education field should take measures to maintain and to increase quality as an action towards changing social demands towards massification in universities that tend to be marketised.