Okul öncesi öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri ile çocuk haklarına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool teacher candidates' emotional intelligence levels and their attitudes towards children's rights
Yazar: ESİN FİLİZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; okul öncesi öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri ile çocuk haklarına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırmanın ikincil amacı ise okul öncesi öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeylerinin ve çocuk haklarına yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler ele alınarak incelenmesidir. Belirtilen amaçlara ulaşabilmek için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Kişisel Bilgi Formu, Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği (ÇHTÖ) ve Asıl Form Schutte Duygusal Zeka Ölçeği–33-Tr kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde İstanbul ilindeki üniversitelerin okul öncesi öğretmenliği bölümünde eğitim gören 370 öğretmen adayları ile gerçekleştirilmiştir.
 Tüm katılımcılara araştırma kapsamında kullanılan ölçekler yüz yüze olacak şekilde uygulanmıştır. Toplanan veriler betimsel istatistik analizleri, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi ve Spearman Korelasyon analizi yapılarak alt problemler yanıtlanmıştır. 
Araştırmada okul öncesi öğretmen adaylarının, çocuk haklarına yönelik tutumlarının ve duygusal zekâ düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri yaş ve sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk haklarına yönelik tutumları yaş ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık görülmediği fakat Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni okuma durumlarına ve çocuk haklarına ilişkin eğitim alma durumlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada son olarak okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk haklarına yönelik tutumları ile duygusal zekâ düzeyleri arasında düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The general purpose of this research is; To determine the relationship between preschool teacher candidates' emotional intelligence levels and their attitudes towards children's rights. The secondary aim of the research is to examine the emotional intelligence levels of pre-school teacher candidates and their attitudes towards children's rights by considering various variables. In order to achieve the stated objectives, the relational screening model, one of the quantitative research methods, was used. Within the scope of the study, Personal Information Form, Attitude Scale on Children's Rights and Main Form Schutte Emotional Intelligence Scale–33-Tr were used. The research was conducted with 370 teacher candidates studying in the preschool teaching department of universities in Istanbul in the fall semester of the 2023-2024 academic year.
The scales used in the research were administered face to face to all participants. Sub-problems were answered by performing descriptive statistical analysis, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test and Spearman Correlation analysis of the collected data. 
In the study, it was determined that pre-school teacher candidates' attitudes towards children's rights and their emotional intelligence levels were high. There was no significant difference in the emotional intelligence levels of pre-school teacher candidates according to their age and grade levels. It was concluded that there was no significant difference in the attitudes of pre-school teacher candidates towards children's rights according to age and grade level, but there was a significant difference according to whether they read the Convention on the Rights of the Child and whether they received education on children's rights. Finally, the research found that there was a low-level significant relationship between preschool teacher candidates' attitudes towards children's rights and their emotional intelligence levels.