Ankara-Hasanoğlan taş ocakları onarımı ve kentsel kullanım açısından değerlendirilmesi üzerine bir araştıma
A study on landscape reclamation on Ankara-Hasanoğlan quarries its evaluation in terms of urban utilization
Yazar: ALİ UĞUR ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN AKPINAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Taş ocakları = Quarry

Özet:
Sadece jeolojik, teknik ve ekonomik faktörlere bağlı kalınarak işletmeye açılan taş ocakları çevreyi, işletme sırasında ve sonrasında ekolojik, ekonomik ve estetik yönden ciddi boyutlarda etkilemektedir.Yaklaşık olarak 50 yıl önce faaliyetlerine başlayan Hasanoğlan taş ocaklarının, imar planları ve kent gelişimi ile birlikte yerleşim alanı içinde kalması çevre ile birlikte insan sağlığını tehdit edici duruma gelmesine yol açmıştır. Özellikle yakın çevre, patlamalar, gürültü, toz, erozyondan etkilenmekte ve görsel peyzaj değerleri azalmaktadır.Bu çalışmanın amacı taş ocaklarının Hasanoğlan ve çevresine olan etkilerinin belirlenmesi, elde edilen bilgiler doğrultusunda taş ocaklarının mevcut durumunun ortaya konulması ve taş ocakçılığı faaliyetlerinin bitmesinden sonra planlamanın bütün boyutları ile ele alınmasıdır. Ayrıca kentsel kullanım açısından alan kullanım planlarının alternatifli olarak geliştirilmesi, alana en uygun kullanım yada kullanımların kantitatif teknikler kullanılarak belirlenmesi ve sonrasında detaylı peyzaj onarımına yönelik önerilerin getirilmesi de amaçlanmıştır.Hasanoğlan Taş Ocakları'nı da kapsayan çalışma alanının faaliyet öncesi doğal ve kültürel yapısı incelenmiş, çevre üzerine etkisi modeller yardımıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Onarım çalışmalarına kentsel kullanım açısından yaklaşarak ağaçlandırma, özel ağaçlandırma, hobi bahçesi, yerleşim, endüstri ve rekreasyon olmak üzere altı alan kullanım alternatifinin alan için uygunluğu araştırılmış ve Analitik Hiyerarşik Proses (AHP) yardımıyla alan kullanım kararı üretilmiştir. Alan kullanım planlamasının sonrasında, alan kullanım kararları doğrultusunda ağaçlandırma ve özel ağaçlandırma için alanın iyileştirilmesi ve bitkilendirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The quarries that are put into business depending on only jeological, technical and economical factors severely damage the environment in terms of ecology, economy and aesthetics during and post operation.The fact that Hasanoğlan Quarries, which were put into business about 50 years ago, have been settled within the residential area including the ground plan and city development proves to be detrimental for both the environment and human health. The surroundings are particularly disturbed by explositions, noise, dust and erosion and the visual landscape is depreciated in value.The purpose of this study is to determine the effects of the quarries on Hasanoğlan and its surroundings, to put forth the current conditions of quarries in respect of obtained information and to elobrately approach the planning following the culmination of operations in the quarries. Also, it has been aimed to develop the plans for land use optionally, to designate the most appropriate use or uses for the area by means of kanititative technics and to bring up suggestions as to detailed restoration of the landscape.The natural and the cultural structure of the working area covering Hasanoğlan Quarries prior to operation has been investigated, their effect on the environment being analysed with the help of models. By approaching repair works compatible with urban use, six alternatives that are forrestation, private forrestation, hobby gardening, settlement, industry and recreation have been examined to check if they are suitable for the area and the decision upon the land use has been made with the help of AHP. Following the planning for the land use, it has been suggested that the area should be bettered for forrestation and private forrestation in accordance with the decision upon the land use.