Sıçanlarda epidermal growth factor (EGF) eksikliği ve etanol ile indüklenen gastrik ülser oluşumunun ince yapı düzeyinde araştırılması
Epidermal growth factor (EGF) deficiency and ethanol induced by gastric ulser on the rat: An ultrastructural study
Yazar: ŞENNUR ORUÇ KETANİ
Danışman: PROF. DR. KADRİ BALCI
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Elektron mikroskobu = Electron microscope ; Epidermal büyüme faktörü = Epidermal growth factor ; Etanol = Ethanol ; Mide = Stomach ; Sıçanlar = Rats

Özet:
IV Bu çalışmada, sıçanlarda submandibular tükürük bezinin çıkarılması sonucu, Epidermal Growth Factor eksikliğinin ve etanolun mide üzerindeki etkileri, ışık mikroskobu ve ince yapı düzeyinde incelenmiştir. 220-250 gr. ağırlığında, erişkin, 28 adet dişi Wistar albino sıçanı kullanıldı. Deney hayvanları rastgele dört eşit gruba bölündü: Grup-1: Kontrol (n:7),Grup-2: Sialoadenektomi ( n:7), Grup-3: Alkol ( n: 7 ), Grup-4 : Sialoadenektomi + Alkol ( n:7). Deney sonunda tüm sıçanlar, Ketamin HCI ile ötenazi edildi. Mideleri çıkarılıp, lezyonların durumu makroskobik olarak incelendi. Mide mukozal bariyeri komponentlerinden mukus seviyesi, Corne'nin spektrofotometrik metodu kullanılarak ölçüldü. Mide kesitleri Hematoksilen-Eozin ve Periodik Asit Shiff ( PAS) ile boyanarak ışık mikroskobunda incelendi. Mide mukus seviyesinde en belirgin düşüş sialoadenektomi+alkol grubunda gözlendi (P<0.01). Mukus seviyesindeki düşüş, kontrol grubuna oranla, sialoadenektomi ve alkol gruplarında daha belirgin idi ( P<0.05). Histolojik değerlendirmede, tüm deney hayvanlarında ülserasyon gözlendi. Ancak şiddetli ülserasyon, ödem, fokal erozyon, mononuklear iltihabi hücre infilitrasyonu ve PAS (-) boyanma, sialoadenektomi+alkol grubunda izlendi. İnce yapı düzeyinde yapılan incelemede, kontrol grubundaki mide mukoza epitelinin normal görünüm sergilediği görüldü. Ancak, diğer üç gruptaki deney hayvanlarının mide yüzey epitel hücreleri arasındaki bağlantı birimlerinin bozulmuş olduğu, hücrelerin apikal sitoplazmalarında mukus granüllerinin azaldığı ve parietal hücrelerde intrasitoplazmik kanaliküllerin ve mikrovillusların gelişmiş olduğu gözlendi. En şiddetli bulgular, sialoadenektomi+alkol grubunda izlendi. Etanole bağlı olarak midede şekillenen lezyonların, EGF eksikliğinde daha da arttığı ve mukus seviyesinin düştüğü ışık mikroskobik ve ince yapı düzeyinde belirlendi.

Abstract:
SUMMARY In this study, the effect of removal of the submandibular gland (EGF deficiency) in Wistar albino rats has been examined by light and electron microscope in terms of the effects on the susceptibility of gastric mucosa to the inflammatory and damaging actions of ethanol. Adult female Wistar albino rats weighing 220-250 g were used. The animals were divided into four groups randomly. Group-I: The animals served as control ( n:7). Group-ll: Sialoadenectomy (n:7), Group-Ill: Alcohol treated (n:7), Group-IV: Sialoadenectomy+Alcohol treated (n:7). At the end of experimental periods, all rats were sacrifled under Ketamin HCI anaesthesia. The stomaches were removed, and the presence of gastric lessions were observed macroscopically. Mucus levels of the gastric mucosal barrier were measured using Corne's spectrofotometric methods. Gastric sections were taken and stained with Hematoxylen-Eosin and Periodic Acid Shift (PAS). Histological changes were examined under light microscope. Mucus levels of the gastric mucosal barrier were found to be decreased particularly in sialoadenectomy+alchool group (P<0.01) and levels were lower in sialoadenectomy and alcohol groups than in the control group respectively (P<0.05). In histological examination, ulceration was observed in all experimental groups, but severe ulseration, oedema, focal eresion, mononuclear inflamatory cell infilitration and PAS (-) staining was only observed in sialoadenectomy+alcohol treated group. Electron microscopy evaluation indicated that the stomach mucosa epithelium in control group showed a normal appearance while changes were observed in all experimental groups. However, severe basal epithelium of intercelluler adhesions were destroyed, apical mucus granulle was decreased, and parietal cell of intrasitoplasmic canaliculi-microvillus was increased in sialoadenectomy+alcohol treated group. These data showed that sialoadenectomy leads to an increase in mucosal inflammationa, decrease in mucus level shown by light microscope and electron microscope in animals subjected to sialoadenectomy+ ethanol treated.