Genç yetişkinlerin toplumsal duyarlılık projelerine katılımı ve dönüştürücü öğrenme
Participation of young adults in social awareness projects and transformative learning
Yazar: FATMA TUĞÇE ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ. DR. N. FEVZİYE SAYILAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumsal Duyarlılık Projeleri (TDP) bağlamında gönüllü çalışmalara katılan
öğrencilerin dönüştürücü öğrenme deneyimlerine odaklanan bu çalışma nitel olarak
tasarlanmış bir durum çalışmasıdır. Araştırmada katılımcıların gönüllülük yoluyla
deneyimledikleri dönüştürücü öğrenme süreci çeşitli boyutlarıyla ele alınmaya
çalışılmıştır. Bu bağlamda dönüştürücü öğrenme kuramının 10 basamağını süreç olarak
nasıl deneyimlediklerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Durum çalışması için Bilkent
Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı bünyesinde sürdürülen Toplumsal Duyarlılık Projeleri
(TDP) seçilmiştir. Bu çerçevede hem katılımcı öğrencilerden bir çalışma grubu
oluşturulmuş hem de TDP'nin yapısı ve işleyişi ile ilgili yetkililerle görüşmeler
yapılarak konuyla ilgili belgeler taranmıştır. Ayrıca TDP proje etkinliklerinde açık
gözlem yapılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Toplumsal Duyarlılık Projelerine
2017-2019 yılları arasında katılan 25 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama yarı
yapılandırılmış görüşme yoluyla yapılmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kayıt altına
alınmıştır. Toplanan veriler deşifre edilmiş, okunmuş ve kodlanmıştır. Kodlama sonrası
kategoriler ve temalar ortaya çıkmış ve dönüştürücü öğrenme esas alınarak tematik
analiz yolu ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, tüm katılımcıların Mezirow'un
dönüştürücü öğrenme kuramında vurguladığı aşamaları farklı biçimlerde
deneyimlediklerini göstermiştir. Katılımcıların dönüştürücü deneyimleri bireysel,
ilişkisel ve toplumsal boyutları ile ele alınarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bu
bağlamda, katılımcıların çoğunun gelecek planlarının değiştiği, toplumsallaşma
pratiklerine yönelik cesaretlerinin geliştiği ve sorun tanımlama ve sorun çözme
konusunda somut adımlar atma ya da harekete geçme (praksis) becerilerilerinin 
gelişmiş olduğu ortaya çıkmıştır. Bunların yanında, sosyal sorumluluk ve toplumsal
bilinçlerinin de yükseldiği görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların
katıldıkları projelere göre farklılıklar gösterse de, sistemin işleyişi ile ilgili
farkındalıklarının yükseldiği, kendi konumlarına ve toplumsal sorunlara yönelik yeni
bakış açıları edindikleri ve bireysel, iletişimsel ve toplumsal boyutlarda perspektif
dönüşümü yaşadıkları söylenebilir. Bu bağlamda, Toplumsal Duyarlılık Projelerinin
(TDP) sunduğu enformel öğrenme ortamının katılımcılara dönüştürücü öğrenme fırsatı
sunduğu görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Dönüştürücü Öğrenme, Perspektif Dönüşümü, Yetişkin Eğitimi

Abstract:
This thesis was designed as a case study focusing on transformative learning experience
resulted from participation in Social Awareness Projects (SAP)carried out by young adults. The
research attempts to show how transformative learning experience is constructed via the
practice of volunteer work. In this context, transformative learning process described as
a 10-stage is used to thematize their learning experience. For this study, Social
Awareness Projects was chosen as a case; volunteers have been carrying out their
projects under Dean of Students, Bilkent University. For this research study,
participants for study group were formed, authorities were interviewed in relation to
organizational structure of SAP and its regulations. For the field study, before and
during data collection, open observation of some of SAP project activities was
conducted. The study group was formed from active participants who were involved in
2017-2019 Social Awareness Projects. Data was collected via semi-structured
interviews. Interviews were recorded, deciphered, read and coded for data analysis.
Then, categories and themes were formulated; they were analyzed according to thematic
analysis based on transformative learning. Research findings showed that all of the
participants at a distinctive degree experienced variety of the stages pointed out in
Mezirow's transformative learning theory. Participants have experienced transformative
learning experience via three dimensions; individual, communicative and social. In this
regard, most of the participants are inclined towards perspective transformation as
defined by Mezirow in that they revised and changed their future plans, they became
more courageous in committing new socialization practices as well as developed skills
to recognize the social problems and take solid actions (praxis) to solve them.. Apart 
from these skills, social responsibility and social awareness of the participants were seen
to have raised as well. According to results of the research, despite a variety of degree,
participant have raised their political awareness, developed perspectives regarding their
social positions and social problems. These particularly showed that participants
experienced perspective transformation at individual, communicative and social levels.
In this context, providing an informal learning platform, Social Awareness Projects
(SAP) offers transformative learning opportunities to the participants.

Key Words: Transformative Learning, Perspective Transformation, Adult Education