Genç erkeklerde egzersiz sonrası stretching uygulamasının kas hasarına etkisi
The effect of stretching application on muscle damage in young men
Yazar: GÜLAY YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİD KARLI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aspartat aminotransferaz = Aspartate aminotransferases ; Ağrı = Pain ; Egzersiz = Exercise ; Erkekler = Men ; Esneklik = Flexibility ; Kaslar = Muscles ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı egzersiz sonrası stretching uygulamasının kas hasarına etkisini incelemektir. Çalışmaya 23 genç erkek gönüllü olarak katılmış ve rastgele iki gruba ayrılmıştır (Deney grubu n=12, Kontrol grubu n=11). Çalışma ön-test son-test kontrol gruplu deney desenine göre tasarlanmıştır.
	Kas hasarı egzersiz protokolü öncesi, egzersizden hemen sonra, ve egzersiz sonrası 24, 48, 72 ve 96'ıncı saatlerde; algılanan ağrı düzeyi, kreatin kinaz (CK), laktat dehidrogenaz (LDH), aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT), hamstring esneklik, quadriceps esneklik ve uyluk çevre ölçümleri belirlenmiştir. Kas hasarı egzersiz protokolünde 6x20 tekrarlı derinlik sıçraması, stretching uygulamasında ise alt ekstremite kas gruplarına yönelik 3x30 saniye statik germe uygulanmıştır. Verilerin analizi için tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılmıştır.
	Tekrarlı ölçümlerde varyans analizine göre; zaman içindeki değişimde ağrı [F(5-105) = 60,528; p=0,001], CK [F(5-105) = 10,454; p=0,000], LDH [F(5-105) = 13,214; p=0,000], AST [F(5-105) = 6,722; p=0,000], hamstring esneklik [F(5-105) = 4,675; p=0.001] ve uyluk çevre değerinde [F(5-105) = 9,919; p=0,000], Zaman x Grup etkileşiminde ise; ağrı [F(5-105) = 2,902; p=0,017] ve uyluk çevre değerinde [F(5-105) = 2,475; p=0,037] istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. 
Sonuç olarak; CK, LDH, AST, hamstring esneklik, ağrı ve uyluk çevre ölçümleri analizi sonucuna göre uygulanan egzersiz protokolünün alt ekstremitede kas hasarı oluşturduğu, oluşan kas hasarı sonrası uygulanan stretching egzersiz protokolünün kas hasarını iyileştirmede koruyucu etkisi olmadığı, aksine egzersiz sonrası artan ağrı ve uyluk çevre değerleri göz önünde bulundurulduğunda kas hasarı sonrası yapılan ve tekrarlanan maksimum statik germenin hasarı arttırmaya yönelik olumsuz etkisinin olduğu görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Ağrı, AST, CK, esneklik, LDH.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of post-exercise stretching on muscle damage. 23 young male volunteers participated in the study and randomly assigned into two groups (Experimental group n = 12, Control group n = 11). The study was designed according to the pre-test post-test control group experimental design.
	Muscle damage was assessed before, immediately after the exercise, and at 24, 48, 72 and 96th hours after exercise; Perceived pain levels, creatine kinase (CK), lactate dehydrogenase (LDH), aspartate aminotransferase (AST) and alanine aminotransferase (ALT), hamstring flexibility, quadriceps flexibility and mid-thigh circumference measurements were determined. For muscle damaging exercise protocol 6x20 repetitive depth jump and for stretching protocol 3x30 second static stretching.was applied to lower body extremity muscle groups. Variance analysis for repeated measures was used for statistical analysis.
	According to the analysis of variance for repeated measurements; significant main effect for time was indicated in pain [F (5-105) = 60,528; p = 0.001], CK [F (5-105) = 10,454; p = 0,000], LDH [F (5-105) = 13,214; p = 0,000], AST [F (5-105) = 6,722; p = 0,000], hamstring flexibility [F (5-105) = 4,675; p = 0.001] and thigh circumference value [F (5-105) = 9.919; p = 0,000]. Moreover Time x Group interaction for pain [F (5-105) = 2,902; p = 0.017] and thigh circumference value [F (5-105) = 2,475; p = 0.037] was statisticaly significant.
	According to the results of CK, LDH, AST, hamstring flexibility, pain and thigh circumference measurements it is concluded that exercise protocol caused significant muscle damage. Stretching exercise protocol applied following muscle damaging exercise has no protective effect on muscle damage. On the contrary due to inreased pain and thigh circumferce values it is concluded that repeated static stretching after muscle damaging exercise has negative effect on damage responses.
Key words: AST, CK, flexibility, LDH, pain.