Yapı malikinin kusursuz sorumluluğu ve yapı denetim kuruluşlarının hukuki sorumluluğu
The strict liability of the construction owner and the legal liability of the construction auditing institutions
Yazar: HİLAL AHMETOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP İPEK YÜCER AKTÜRK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen sorumluluk hukuku dar, geniş ve en dar anlamda farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Sorumluluk hukukunun ilkelerini kusur, sözleşme ve kanun hükmü oluşturmaktadır. Sorumluluk hukukunda iki ayrı sınıflandırma yapılmaktadır. Bu sınıflandırmalardan ilki kaynak yönünden olup sözleşme içi ve sözleşme dışı olarak ayrılmaktadır. Diğer sınıflandırma ise, kusur yönünden olup kusura dayanan haksız fiil sorumluluğu ve kusura dayanmayan sebep sorumluluğu olmak üzere iki türe ayrılmaktadır. Kusura dayanan haksız fiil sorumluluğu konusunu haksız fiil oluştururken; kusura dayanmayan sebep sorumluluğu ise hakkaniyet sorumluluğu, tehlike sorumluluğu ve olağan sebep sorumluluğu çerçevesinde incelenmektedir.

Bina ve yapı sahibinin sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu'nda kusursuz sorumluluk olarak düzenlenmektedir. Bina ve yapı sahibi, Türk Borçlar Kanunu'nun 69. maddesindeki düzenleme ile bina ile yapı eserinin yapım bozukluğu ve bakımındaki eksikler sonucu ortaya çıkan zararlardan sorumlu tutulmaktadır. İntifa ve oturma hakkı sahiplerinin sorumluluğu ise binanın ve yapı eserinin bakım eksiklikleri ile sınırlı tutulmaktadır. 

Bina ve yapı malikinin kusursuz sorumluluğunun yanında yapılan yapıların denetimleri de önem arz etmektedir. Yapı denetimi insanların yaşamlarını güvenli ve sağlıklı bir şekilde devam ettirilmesi için yapıların fen, sanat ve sağlık kuralları çerçevesinde yapılmasını temin eden kontrol mekanizmasıdır. Yapı denetiminin asıl amacı insanların temel ihtiyaçlarından birini karşılamak için nitelikli ve sağlıklı konutlar üretmektir. Sağlıklı ve nitelikli konutların üretimi proje ve uygulama aşamasında yasal mevzuatın ve gerekli koşulların tam olarak gerçekleştirilmesi ile mümkün olacaktır. Türkiye'deki yapılar, 4708 Sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun ve Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde denetlenmektedir. Yapı Denetim Hakkında Kanun, özel bir kanun olup uygulamada ortaya çıkan sorunlardan da anlaşılacağı üzere, bu kanunla düzenlenmeyen birçok husus bulunmaktadır. Düzenlenmeyen hususlar hakkında Türk Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemelerden faydalanılmaktadır. Hukuki sorumluluğun tespiti halinde tazminata hükmedilebilmekte ayrıca malik, sorumlulara karşı rücu hakkını kullanabilmektedir. Mevzuattaki eksikler, kanun ve yönetmeliklerde yapılacak düzenlemelerle giderilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Sorumluluk hukuku, zarar, tazminat, yapı denetim.

Abstract:
The liability law regulated in the Turkish Code of Obligations is defined in different ways in the narrowest, broad and narrowest sense. The principles of liability law are defect, contract and law provision. There are two separate classifications in liability law. The first of these classifications is in terms of resources and is divided into intracontractual and non-contractual terms. The other classification is divided into two types: tort liability based on defect and cause liability based on defect. When tort constitutes the issue of tort liability based on fault; non-defective cause liability is examined within the framework of equity liability, hazard liability and ordinary cause liability. 

The responsibility of the building and the building owner is regulated as perfect responsibility in the Turkish Code of Obligations. The building and building owner is held responsible for the damages arising as a result of the deficiencies in the construction defect and maintenance of the building and the building work with the regulation in Article 69 of the Turkish Code of Obligations. The liability of the owners of the right of restitution and residence is limited to the maintenance deficiencies of the building and the building work. 

In addition to the perfect responsibility of the building and building owner, the inspections of the structures are also important. Building inspection is a control mechanism that ensures that structures are built within the framework of science, art and health rules in order to continue people's lives in a safe and healthy way. The main purpose of building inspection is to produce qualified and healthy housing to meet one of the basic needs of people. The production of healthy and qualified houses will be possible with the full realization of the legal legislation and necessary conditions during the project and implementation phase. Buildings in Turkey are inspected within the framework of the Law No. 4708 on Building Inspection and the Building Inspection Implementation Regulation. The Law on Building Inspection is a special law and as can be understood from the problems arising in practice, there are many issues that are not regulated by this law. The regulations in the Turkish Code of Obligations are utilized regarding the issues that are not regulated. In case of determination of legal responsibility, compensation can be awarded and the owner can use the right of recourse against those responsible. The deficiencies in the legislation could not be eliminated by the arrangements to be made in the laws and regulations.

Key Words: Liability law, demage, compensation, building audit.