II. Meşrutiyet döneminde Bağdat'ta Osmanlı idaresi (1908-1917)
Ottoman administration in Baghdad during the Second Constitutional era (1908-1917)
Yazar: EMİNE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MERT SUNAR ; DOÇ. DR. BURCU KURT
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Irak-Bağdat = Iraq-Baghdad ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı yönetimi = Ottoman management

Özet:
Bu tez, II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı'nın doğu sınırı olan Bağdat vilayetinde tesis edilmeye çalışılan merkeziyetçi politikaları ve bu politikaların bölgeye yansımalarını konu edinmektedir. Bu bağlamda çalışma, 1908 itibariyle Meşrutiyet yönetiminin uygulamaya koymaya çalıştığı merkeziyetçi siyaset ve buna karşı vilayetin önde gelen isimlerinin tavrını ve algısını ele almaktadır. Ayrıca tez, Meşruti yönetimin Bağdat vilayeti özelinde II. Abdülhamid dönemiyle kurumlar ve işleyiş açısından sürekliliğin ve kopuşun izlerini sürmeyi hedeflemektedir.
II. Meşrutiyet dönemi yönetimi Bağdat vilayetinde "devr-i sabık"ta izlenen merkez-çevre ilişkisini değiştirmeye yönelik adımlar atarak merkezileşme politikasını II. Abdülhamid'in aksine eşraf üzerinden değil valiler eliyle gerçekleştirmeyi hedeflemişti. II. Meşrutiyet'in ilanından hemen sonra yeni yönetim, Bağdat vilayetinde anayasal rejimin getirdiği merkeziyetçi politikaları uygulamak için "devr-i sabık" kadrolarını tasfiye ederek yeni bir kadro kurmak istemişti. Ancak vilayette yetişmiş memur azlığından dolayı ihtiyaç duyduğunda Hamid döneminin memurları ve eşraf ile çalışmak durumunda kalmış ve bu yüzden tensikat sürecinde başarılı olamamıştır.
Sonuç olarak 1908-1917 yılları arasında Bağdat vilayetinde Meşruti yönetim anayasal rejimin getirdiği yeni uygulamaları hayata geçirmek için hem yeni bir kadro kuramamış hem de "devr-i sabık"tan kalan geleneklerin büyük bir kısmını devam ettirmiş ve nitekim merkeziyetçi politikalarında bir başarı sağlayamamıştır. Bu yüzden bu çalışma, II. Abdülhamid'in politikalarını eleştiren ve onun uygulamalarına karşı çıkarak farklı bir merkezileşme politikası izlemeyi amaçlayan Meşrutiyet yönetiminin, Bağdat vilayetinde bu hususta büyük oranda başarısız olduğunu iddia etmektedir.

Abstract:
This thesis addresses the centralist policies the Ottomans attempted to introduce during the Second Constitutional period in the Baghdad province on the eastern border of the Ottoman Empire, and the response to these policies in the region. In this context, this study will be discussing the centralist politics the Constitutional regime attempted to introduce since 1908 and the stance adopted by leading figures in the province in response to this. In addition, this thesis also aims to examine the Constitutional regime's institutions and their functionality in terms of continuity compared with the Abdulhamid II period, and the abolishment of these institutions. 
In the Baghdad province, the administration of the Second Constitutional era intended to take steps to enforce the centralization policies aimed at changing the headquarters-environment relationship previously adopted by the 'former administration' (devr-i sabık) not with local notables like Abdulhamid II, but with governors. Immediately after the declaration of the Second Constitution, the new administration intended to form a new administrative team in the Bagdad province by abolishing the teams of the 'former administration' to implement the centralist policies introduced by the constitutional regime.  But due the lack of officials serving in the province, when necessary, these teams were obliged to work together with officials of the Abdulhamit period and local notables, and were therefore unsuccessful during the abolishment process.
As a result, during the years 1908-1917, the Constitutional regime was not only unsuccessful in forming a new administrative team to materialize the new polices in the Baghdad province enforced by the constitutional regime, but also retained many of the traditions inherited from the former administration and were therefore unable to achieve success in their centralist policies. In view of this, this study suggests that the Constitutional regime that criticized Abdulhamid II's policies and aimed to adopt new centralization policies by opposing his practices was unsuccessful, to a large extent, in the Baghdad province.