Kur'an'da peygamberlerin tebliğ metodlarının psikolojik bağlamda değerlendirilmesi
Analysis of the methods of prophets for telling from psychological point in the koran
Yazar: MUHAMMED AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HAYATİ AYDIN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Din = Religion

Özet:
Bir din, doktrin ya da sistem, ne kadar derin ve yüksek hakikatler içerirse içersin, gereği gibi tanıtılmadıkça etkili olması mümkün değildir. Bir şeyin kesin bir hakikat olması kadar, bu hakikatin duyurulması, tanıtılması ve neticede bunun insanların davranış ve tutumlarına etkide bulunmasının yol ve yöntemlerini bilmek de büyük önem arz eder. Tebliğ, uygulanan alan ve ulaşılmak istenen amaca göre değerlendirildiğinde yere, zamana ve şartlara göre değişkenlik gösterir. Bu değişkenliği, ya da gelişmeyi, vahyin geliş şekillerinin çeşitliliğinde de görmekteyiz. Dolayısıyla tebliğcinin tebliğinde buna da dikkat etmesi gerekir. Bu işi çok ciddi, planlı ve programlı yapmalıdır. Dinin ruhundan ayrılmadan, muhatabın ilgi ve istekleri de göz önünde bulundurularak muktezayı hale göre hareket etmelidir.Kur'an, insanların anlayabilecekleri bir üslüpla kendilerine hitap eder. İnsanın göz penceresinden olay ve olguları değerlendirip analiz etmekte, amaç ve gayelerini insanlara, anlayabilecekleri bir sadelik içinde takdim etmektedir. Kur'an'ın bu şekilde insanı dikkate alan üslubu onun bütününe hâkimdir. Âyetlerin dokusunda insanın doğası ve onun ruhsal perspektifi önemli bir yer tutmaktadır. Resulullaha ve bütün Müslümanlara yön veren Kur'an-ı Kerim, muhatabı tanımaya o derece büyük önem vermiştir ki, Mekkelilere hitap eden âyet ve sürelerle Medinelilere hitap eden âyet ve süreler, birçok yönden birbirinden farklıdırlar.Resulullah (s.a.s) efendimiz dahil bütün peygamberler, davetlerinde psikolojik unsurları nazarı itibara almışlar, görevlendirdikleri davetçilere bu hususlara riâyetle ilgili emirler vermişlerdir. Kendileri de muhataplarını tanımaya büyük önem vermiş, onların duygularını, isteklerini ve fert olarak özeliklerini dikkate almışlar, kendilerine değer verip, ilgi göstermiş, yakınlaşma teminine gayret etmişlerdir. Muhatapları ile ortak noktalarda birleşme esasından hareket etmiş, faaliyetlerinde af, müsamaha, yumuşaklık, şefkat ve merhameti; kin, öfke ve zorbalığa tercih etmişlerdir. Davetçi muhatap kitlesinin duygularını, hislerini, kültürlerini, artılarını ve eksilerini çok iyi bilmelidir. Yerine göre sevmeli, sevdirmeli, onun anlayacağı tarzda anlatmalı, duygularına hitap etmeli, tekrar etmeli, ikramda bulunmalı, hediye vermeli, kısacası muhatabına değer vermelidir. Aslında Allah'a davet peygamberlerin vazifesidir. Ümmetin alimleri de peygamberlerin varisleri olmaları sebebiyledir ki, davetin adab ve yollarını peygamberlerden öğrenmeyi düstur edinmelidirler.Tebliğci, inanılır olma ve menfaat gözetmeme, söz-davranış uygunluğu içerisinde olma, muhatabını her yönüyle iyi tanıma, söz ve ifade güzelliğine yani etkileyici bir hitabete sahip olma, başkaları tarafından sevilme ve insanlara karşı hoşgörülü, alçak gönüllü, sabırlı ve azimli, şefkatli ve merhametli olma, insanlar nazarında iyi bir imaj ve izlenim bırakma, çalışmalarında ve davranışlarında kararlı ve kendine güven duygusu içerisinde olma gibi özellikler taşımalıdır.

Abstract:
A religion and a doctrine can not achive purposes without puplicity although it contents high and deep realities. Such as it is premptory true, learning of interest and roads in the declaration and reporting is importent its impact on people's behaviour and the biography of the people.Announcement is changing on the location and purposes and times according conditions. We observe this exchange and diversity in the fall Revelation in multiple forms. Therefore, the annunciator must be concerned that the situation in the announcement. He must do this work with method and grandfather. Expected from the annunciator without spacing of the meaning of religion, action with attention to circumstances and aspirations of interlocutor.The Koran adresses people clearly and obviously. The Koran analyses events and phenomena in point of view the people and submits its orders and objectives according to understanding the people. This style of the Koran,is dominant for all of the the Koran. Human nature and spiritual tasks assess in cordinate verses. The differences is noted between chapters of the Holy Koran in Makka and Madina which guide the prophet and the muslims from different aspects.Our prophet and all the prophets were care of spiritual phenomea and advised to imitation this particular for their propagandists. They have worked to know demands and aspiration of the people and contacted them with that road. They have attempted to know common points between the people and treated with compassion and mercy and hostility against tyranny and animosity. The annunciator must be know emontions and and feelings and cultures of the people completely. He must act in accordance with love and compassion and provide the level of the people and speak to emotions and repeat and honor and give a present to the people. Conclusion is esteem for them. The calling of god is fuction of prophets essentially. Scholars nation as a inheritor of the prophets should learn methods of the prophets for the calling of god.Friendship and the Non-Aligned and congruence between words and ethics and full knowledge of the people and the aesthetic expression and preaching and thinking and patience and tolerance, and bone and mercy and compassion and good acceptance amongst the people and resolve the matter are characters of the annunciator