Işık kırılmalarıyla biçim ve mekan yaratma
Creating shape and with light breaking
Yazar: ALİ SUNA
Danışman: PROF.DR. HÜSNÜ DOKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Işık yaşamdır. Çünkü canlı ve cansız varlıklar ışıktan can alır, görünür hale gelir. Işıksız bir dünya da karanlık hakim olur. Işık, güneşin merkezinde ki hidrojen atom çekirdeklerinin birleşerek helyuma dönüşmesi sırasında ortaya çıkan enerji türüdür. Bu enerji parçacık özelliği göstererek dalgalar şeklinde ilerler. Dünyaya ulaştığında, insan düşüncesinin temelini oluşturan nesnelerin renkleriyle biçimleriyle görünmesini sağlar. Bu sayede ilk insanlar, nesneler arasındaki ilişkilerden kendilerine bir dil oluşturmuşlardır. Aslında dilde bir tür ışıktır. Dil sayesinde düşünme kapasitelerini artırarak, yaşamlarını sürdürmek için yeni düzenler oluşturmuşlardır Çalışmanın birinci bölümünde ışığın ve rengin yapısından bahsedilmiştir. Rengin insanlar üzerindeki etkisi fizyolojik, psikolojik ve kültürel yönden incelenerek örneklendirilmiştir. Işık öğesinin görsel sanatların başlangıcından bu güne kadar oynadığı rolleri bütün sanat dönemleri içersinde her sanat yapıtı için değerlendirmek, geniş bir alam kapsadığından dolayı çalışma genel olarak resim sanatı ile sınırlandırılmıştır. Işık ilk çağlarda kutsal bir varlık olması nedeniyle sembol olarak resimlerde yer almıştır. Ortaçağ da ise ışık metafizik düşüncelere göre betimlenmiştir. Bu dönem sanatçılarının resimlerinde ışığı betimlemede ki çözümü simge düzeyinde kalmıştır.Rönesans da ideal ışığın; empresyonizm de doğal ışığın kullanımı bu dönemlerin dünya görüşüne ve yaşam tarzlarına göre sanatçıların eserlerinde yer almıştır. Ekspresyonizm de ise rengin ışıklılığıyla duyguların parçalanışı betimlenmiştir. Kübizm, fütürizm ve orfizmin, nesneyi, zamanı ve ışığı parçalayışı atomun parçalanışıyla aynı döneme rastlamıştır. Bilimin ve teknolojinin gelişimi; üç akımın çalışmalarına yansırken, insanlar üzerinde ki etkisi de ekspresyonizmin konusu olmuştur. Rayonizm; kübizmin nesnelerin ve nesneler üzerine düşen ışığın farklı yönlerden görünüşünü, fütürizmin ışığın ve nesnenin farklı zaman dilimlerinde ki hareketini tek karede birleştirmesinden izler görünen bir akımdır. Ayrıca ekspresyonizm ve orfizmden de izler görülebilir. Bundan dolayı rayonizmle yapılan resimler arasında benzerlik vardır. Malewitsch, Lissitzky, Margritte, Rothko, Schoffer ve Flavin 'in çalışmalannda ki ışık dönemin olaylarını ve gelişmelerini yansıtan özgün çalışmalardır. Işığın ve dilin yarattığı ortak alan resim çalışmalarında göze çarpmaktadır. Nesnelerin sınırlarını belirleyen çizgiler, bazen nesnelerin içinden geçmekte ve nesnenin rengini ortaya çıkarmaktadır. Çoğu zamanda nesnelerden geri yansımaktadır. Bu çizgiler ışık ışınlarım ve dilin sözcüklerini temsil etmektedir. Çünkü sözcükler ard arda söylenerek çizgisel bir şekilde ilerleyip diğer insanlara ulaşır. Yazı ve resim dilinde de işaretler ve formlar vardır. Bu benzerlikten başka, resim ve şiirin benzerliği havada titreşen sesler ve ışıkta kınlan renklerin ruhta içsellik kazandırdıkları şeyden ileri gelir.Anahtar Sözcükler: Işık, Renk, Dil, Kelime, Sözcük

Abstract:
Light is life. Because alive and lifeless existences take life from light, get visible. Darkness dominates in the world without light. Light is a kind of a energy appears during the transformation of hydrogen atom nucleuses to helium by combining each other in the center of sun. This energy propagates in the form of waves because of its particle property. When it arrives at the world, provides objects to be seen with their colors and shapes and these objects forms the basis of human idea. Thus early human beings formed a language by using the relationship between the objects. In fact light is also a kind of language. Thanks to language they increased capacity of thinking and formed new orders to continue their lives. At the first part of the study mentioned about the forms of light and color. Effects of colors on human is exemplified by examining in physiological, psychological and cultural aspects. Because it covers a wide range to investigate the roles of light from beginning of the visual art to today and in the all art periods the study is limited by painting. On account of being holy existence of light in antiquity it took part in paintings as symbol. In medieval, light was described according to metaphysiscs ideas. Solution of medieval artists about describing the light in painting remained symbolic level. In renaissance using the ideal light; in impressionism using the natural light took part at the work of arts of the artists according to world view and life style of these periods. In expressionism breaking up of feelings was described by illumination of colors. Breaking up of object, time, and light of cubism, futurism, and orphism was met breaking up of atom. Developing the science and technology effected the works of three trends while expressionism was the effects on the human. Raionizm is the composition of the cubism about appearance of objects and light falling on objects from various directions and futurism about combining the movements of lights and objects at different times into single square. Besides there can be seen effects from expressionism and orphism. For this reason there are similarities between the paintings made by rayonizm. The light at the works of Malewitsch, Lissitzky, Margritte, Rothko, Schoffer, and Flavin is original reflects the events and developments of the period. Common region created by light and language stands out in the works of paintings. Lines determining the borders of the objects sometimes passes through the objects and make the colors of objects appear. Frequently reflects back from the objects. These lines represents the light beam and words of language. Because words are told one after another and they go linear and reach other people. There are signs and forms in writings and paintings. Other than this similarity, similarity of painting and poem comes from thing that gain internal by sound shivering through air and colors breaking from the light.Key Words: Light, Color, Language,