İnsan servikovajinal epitel hücre-bakteri ilişkisinin ışık ve elektron mikroskobik incelenmesi
Light and electron microscopic observation of bacteria and human cervicovaginal epithelial cell interactions
Yazar: AYDAN MUTLU
Danışman: PROF. DR. ŞAYESTE DEMİREZEN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bakteriyel vajinozis fertil dönemde en sık görülen vajinit çeşitlerinden biridir ve başta Gardnerella vaginalis olmak üzere çeşitli anaerobik ve fakültatif anaerobik bakteriler tarafından oluşturulmaktadır. Bu enfeksiyonun en önemli tanı kriteri ise clue cell adı verilen üzeri kok ve kokobasiller ile kaplı skuamoz epitel hücreleridir. Çalışmamızın amacı ise clue cell tipi hücrelerde, bakteri epitel ilişkisini daha iyi anlamak, bakterilerin epitel hücrelere nasıl adezyon yaptığını gözlemlemek ve adezyon sonucu bakterilerin epitel hücre içine girip girmediklerini araştırmaktadır. Bu kapsamda çalışmamızda 200 hastadan servikovajinal örnek alınmış ve bu hastalar içinde Bakteriyel vajinozis (BV) enfeksiyonu açısından pozitif olan 7 (%3.5) hasta, çalışma grubu olarak seçilmiştir. Bakteriyel vajinozis tanısı, Papanicolaou boyama yöntemine göre boyanmış yaymalarda sitolojik sitolojik tanı kriterleri göz önüne alınarak verilmiştir ve çalışma grubunda yer alan tüm hastalarda (%100) clue cell tipi hücre ve serbest kok - kokobasil gözlenirken, laktobasil görülmemiş ve 2?sinde ( %28.57) nadir polimorfo nükleer lökosit görülmüştür. Ayrıca bu sonuçlar SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve clue cell varlığı ile serbest kok- kokobasil varlığı, laktobasil ile polimorfonükleer lökosit yokluğu arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0.005). Işık mikroskobu incelemelerinde clue cell tipi hücrelerin ve serbest kok - kokobasillerin eritrositlerle yakın ilişkide olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra BV pozitif hastaların 1?inde (%14.18) ASCUS (Atypic Squamous Cell Undetermined Significance) tipi hücreler, 1?inde (%14.18)  Trichomonas vaginalis ve 2?sinde (%28.57) metaplazik değişiklikler gösteren hücre grupları görülmüştür. BV pozitif olan hastalardan birinin %2?lik gluteraldehit içine alınmış örneği elektron mikroskobu yöntemine uygun olarak takip edilmiş ve transmission elektron mikroskobunda incelenmiştir. Bu inceleme sırasında epitel hücrelerin çok bol şekilde bakterilerle çevrili olduğu ve bu bakterilerden bazılarının pililer içerdiği gözlenmiştir. Bakterilerin bir araya geldiği bölgelerde fibriler yapıda biyofilm materyali sentezlendiği gözlenmiştir. Ayrıca epitel hücrelerin, zara doğru olan bakterilere aktin filamentleri yardımıyla sitoplazmik çıkıntılar uzattığı gözlenmiştir. Aktin filamentlerinin sitoplazmada serbest halde bulunduğu fakat bakterilerle kaynaşma olduğu yerde bakteriye dik konumlandığı gösterilmiştir. Bunun yanı sıra epitel hücre sitoplazmasında fagosite edilmiş bakteri materyali bulunduğu ve bakteri ile kaynaşmış epitel zarlarında liziz alanların olduğu görülmüştür.

Abstract:
Bacterial vaginosis (BV) is the most common vaginit type in fertile age. Gardnerella. vaginalis and various anaerobic and facultative anaerobic bacteria cause this vaginit. In this infection, clue cell is the most important cytological finding. Clue cell is a squamous epithelial cell which is covered by cocci and coccibacilli. Our aim is to determine how bacteria adhere to epithelial cell and are whether invade the cytoplasm or not in clue cell. In this study, cervicovaginal smears were obtained from 200 patients and BV positive 7 (%3.5) patients were chosen for study group. BV was diagnosed in Papanicolaou stained smears by using cytologic criterias. In study group, every patient (%100) had clue cell and free cocci however non of them (%0) had lactobacilli and two of them (%28.57) had rare polimorfo nuclear leukocytes (PMNLs). By statistical analysis, there was a significant relation between BV and presence of clue cell and free cocci. It is found that absence of lactobacilli and PMNLs were also associated BV (p<0.05). In light microscopic examination, it was observed that erythrocytes adhere clue cells and free cocci. Besides in study group (n=7), ASCUS (Atypic Squamous Cell Undetermined Significance), Trichomonas vaginalis, metaplasic cells were found in 14.18 % (1/7), 14.18% (1/7)  and 28.57% (2/7) respectively. All cervicovaginal samples were fixed in 2% glutaraldehyde and one of the BV positive patients? sample was prossesed due to electron microscopic requires. In electron microscopic examination, it was seen that epithelial cells are covered by abundant bacteria and some of them have pili. Furthermore, bacterial biofilm was seen around bacteria. Also it was observed that epithelial cell have membrane projections via actin filaments towards to bacteria. It is recognized that actin filaments are rearraged in adhesion zone. By the way it was observed that in clue cell there are some phagocytic vacuole which contains bacterial material and in adhesion zone epithelial cell membrane was lysised.