Agorafobili ve agorafobisiz panik bozukluk hastalarının çocukluk çağı travmaları ve şizotipal kişilik özellikleri yönünden karşılaştırılması
Comparison childhood trauma and schizotypal personality traits of the patients diagnosed withpanic disorder with or without agoraphobia
Yazar: CANSU BAYĞIN
Danışman: PROF. LEVENT SEVİNÇOK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Agorafobi = Agoraphobia ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Şizotipal kişilik bozukluğu = Schizotypal personality disorder

Özet:
Amaç ve hipotez:Biz bu çalışmada agorafobisi olan ve olmayan PB hastalarında ÇÇT ve şizotipal kişilik özelliklerinin karşılaştırmasını yapmanın yanı sıra agorafobi ve PB şiddetiyle olan ilişkisini de incelemeyi amaçladık. Çalışmanın hipotezi; ÇÇT ve şizotipal kişilik özellikleri PB'nin klinik yönden şiddetini arttırabilir ve ÇÇT ve şizotipal kişilik özellikleri agorafobisi olan PB hastalarında daha sık görülür şeklindedir.
Yöntem: Araştırma, kesitsel-analitik bir çalışmadır. Araştırma verilerinin toplanması Ekim 2019-Temmuz 2020 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi araştırmaya katılımcı alma döneminde polikliniğe başvuran tüm PB hastalarıdır. Araştırmaya 32 agorafobili PB, 43agorafobisiz PB olmak üzere toplam 75 hasta alınmıştır. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, DSM-IV Eksen Tanıları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID-I), DSM-III-R Eksen II Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-II)'nin A küme modülü, Panik Agorafobi Ölçeği Hasta ve Gözleme Anketi, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Şizotipal Kişilik Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ve Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği uygulanmıştır. Tip-1 hata düzeyi %5 alınmıştır.
Bulgular:Agorafobili ve agorafobisiz PB hastalarının sosyodemografik karşılaştırmasında; medeni durum ve yaşamboyu travma öyküsü dışında anlamlı fark tespit edilememiştir. Agorafobili grup daha çok bekardı (p=0.010) ve bu grupta yaşamboyu travma öyküsü daha fazlaydı (p<0.0001). Klinik özelliklerin karşılaştırılmasında; PB başlangıç yaşı agorafobili grupta agorafobisiz gruba göre daha erken yaştaydı (p=0.036).  Panik agorafobi ölçeği toplam puanları (p<0.0001), B bölümü hariç panik agorafobi ölçeği skoru (p=0.006), HAÖ puanları (p=0.014), şizotipal kişilik ölçeği puanları (p<0.0001), ÇÇT ölçeği (p<0.0001), bu ölçekteki istismar alt ölçeği (p<0.0001) ve ihmal alt ölçeği (p<0.0001) puanları agorafobili grupta daha yüksekti. B bölümü hariç panik agorafobi hasta ölçeği ile istismar alt ölçeği skoru (p=0.032), şizotipal kişilik ölçeği puanı (p<0.0001) ve HAÖ puanları (p<0.0001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Panik agorafobi hasta ölçeği agorafobi puanları ile B bölümü hariç panik agorafobi ölçeği puanı (p=0.001), şizotipal kişilik ölçeği puanı (p<0.0001), istismar alt ölçeği (p<0.0001) ve ihmal alt ölçeği skorları (p<0.0001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda agorafobili PB hastalarında çocukluk çağı travma ölçeğinin toplam, istismar ve ihmal alt ölçeklerinin daha şiddetli olduğu, iki grubun farklı olmasında özellikle ihmal skorlarının önemli ölçüde belirleyici olduğu bulunmuştur. Ayrıca şizotipal kişilik özelliklerinin agorafobili PB hastalarında daha fazla olduğu, ancak iki grup arasındaki farklılıkların belirlenmesinde anlamlı bir gücünün olmadığı bulunmuştur. Hipotezimizin aksine şizotipal özelliklerin agorafobi üzerinde yordayıcı etkisi olmadığı, şizotipal kişilik özelliklerinin PB şiddeti ile ilişkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Aim and Hypothesis: We aimed to compare childhood trauma (CT) and schizotypal personality traits (SPT) of the patients diagnosed with panic disorder (PD) with or without agoraphobia, and also to show the correlation with agoraphobia and PD severity. The hypotheses of this study are CT and SPT could increase PD severity clinically and, the SPT is more common in the patients diagnosed with PD with agoraphobia. 
Method: This design of the research is cross-sectional-analytical. The data collected between October 2019 and July 2020 in the psychiatry outpatient clinic of Aydın Adnan Menderes University Research Hospital. The sample of this research is the patients diagnosed with PD who applied outpatients clinic between October 2019 and July 2020. A total of 75 patients (panic disorder with agoraphobia (n=32) and, panic disorder without agoraphobia (n=43)) were included in the study. Sociodemographic Data Form, Structured Clinical Interview for DSM-IV-Patient Edition (SCID-I), A Cluster Module of Structured Clinical Interview for DSM-III-R Axis II Disorders, Panic and Agoraphobia Scale, Childhood Trauma Questionnaire, Schizotypal Personality Scale, Hamilton Depression Rating Scale, Hamilton Anxiety Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale, and Yale-Brown Obsession Compulsion Scale were applied to all participants. Type-1 error level was taken 5%.
Results: Comparison of sociodemographic variables between PD with or without agoraphobia groups; there were no statistical differences except marital status and lifetime trauma history. Singles were common in the agoraphobia group (p=0.010), and in this group life-time trauma history was more common (p<0.0001). Comparison of clinical variables between groups; the onset age of PD was earlier in the agoraphobia group (p=0.036). Total scores of panic agoraphobia scale (p<0.0001), panic agoraphobia score excluding section B (p=0.006), HAS scores (p=0.014), schizotypal personality scales score (p<0.0001), CTQ score (p<0.0001), neglect subscale of CTQ (p<0.0001), and abuse subscale of CTQ (p<0.0001) were higher in the agoraphobia group. There was a positive correlation between the panic agoraphobia score excluding section B with abuse subscale of CTQ (p=0.032), the score of schizotypal personality scale (p<0.0001), and HAS scores. (p<0.0001). Also, there was a positive correlation between panic agoraphobia patient scale agoraphobia score with panic agoraphobia score excluding section B (p=0.001), the score of schizotypal personality scale (p<0.0001), abuse subscale of CTQ (p<0.0001), and neglect subscale of CTQ (p<0.0001).
Conclusion: In our study, abuse, neglect and total scores of CTQ were more severe in patients diagnosed with PD with agoraphobia. and the main predictive factor of why two groups score were different was neglect scores. Additionally, SPT more common in patients diagnosed with PD with agoraphobia, however, it was found to have no statistical significant in determining the differences between the two groups. Contrary to our hypothesis, we found that SPT can't predict on agoraphobia, but it is correlated with PD severity.