9-19 yaş aralığındaki elit yüzücülerde biyolojik saat ve beslenme faktörlerinin bazı değişkenlerle performans üzerine etkisi
Effect of biological clock and nutritional factors on performance with some variables i̇n elite swimmers between 9-19 years old
Yazar: SİBEL HANDE HINÇAL
Danışman: PROF. DR. TİMUR GÜLTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Fizik Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Beslenme = Nutrition ; Biyolojik saatler = Biological clocks ; Cinsiyet = Gender ; Performans = Performance ; Sporcular = Sportsmen ; Yüzücüler = Swimmers

Özet:
Sporcular üzerinde vücut yapısının ve performansın belirlenmesi için bugüne kadar çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı performansı etkileyen yaş, cinsiyet, biyolojik saat(sabah-akşam farkı), beslenme, sıvı tüketimi, nabız, antrenman süresi gibi etkenlerin etki derecesini belirlemek ve antropometrik ölçümler yardımı ile yüzücülerin somatotip yapıları hakkında bilgi sahibi olmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda 21 kadın 41 erkek toplam 62 yüzücüdenboy ve ağırlık, triceps, biceps, subscapular, suprailiac, ve baldır deri kıvrımı kalınlıkları, dirsek ve diz genişliği, kasılı biceps, gevşek biceps ve ayakta baldır çevresi olmak üzereölçümleri alınmıştır. Ölçümler İnternational Biological Programme'ın öngördüğü teknikler doğrultusunda alınmıştır.Sporcuların sabah-akşam derece farklarını kıyaslamak için sabah ve akşam 2x100 metre serbest yüzme dereceleri kronometre yardımı ile antrenörleri tarafından alınmıştır. Nabız faktörünün cinsiyet, yaş (9-13 yaş, 14-19 yaş) sabah-akşam performansıüzerine etkisini ölçmek için sporculardan 1 dakikalık sabah dinlenik nabız ve sabah-akşam derece sonu nabız değerleri alınmıştır.Ayrıca yüzücülerintükettikleri sıvı miktarı ve yaptıkları antrenman saatine ilişkin bilgiler anket formu ile toplanmıştır.Tükettikleri günlük kalori miktarının değerlendirilmesi için sporculara iki haftalık beslenme tüketim tablosu verilmiş ve buna göre günlük tükettikleri kalori değerleri hesaplamıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre kadın ve erkeklerde ayrıca 9-13 yaş grubu sporcularda, 14-19 yaş grubu sporcularda ve genel yaş grubu(9-19) tüm sporcularda dengeli somatotip bulunmuştur. Ayrıca 9-13 yaş grubu kadın ve erkek sporcuların triceps, subscapula, suprailiac deri kıvrımı kalınlıkları ile diz ve dirsek genişlikleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). 14-19 yaş grubu kadın ve erkek sporcuların biceps, suprailiac deri kıvrımı kalınlıkları ile diz ve dirsek genişlikleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Genel yaşaralığındakadın ve erkeklerde bicep, triceps, suprailiac deri kıvrımı kalınlıkları ile diz ve dirsek genişlikleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). İki yaş grubu arasında sabah-akşam dereceleri ve toplam dereceler arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Cinsiyetler arasında derece farkıbulunamamıştır (p>0.05). Cinsiyetler arasındaki performans ve beslenme değerlerine ilişkin anlamlı fark bulunamamıştır (p>0.05).Yaş grupları ile nabız değerleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Cinsiyetler ve nabız değerleri(dinlenik nabız, sabah-akşam derece sonu nabız, toplam nabız) arasında anlamlı sonuç elde edilememiştir (p>0.05).Tüm sporcularda sabah ve akşam derece sonu nabzı arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Cinsiyet ve endomorfi arasında kuvvetli derecede negatif yönlü bir korelasyon bulunmuştur (p<0.05 r=-0,523). Kadınlarda endomorfi değeri artarken erkeklerde azalmaktadır.Cinsiyet-ektomorfi arasında sporcularda anlamlı pozitif yönde korelasyon bulunmuştur (p<0.05 r=0,265).Cinsiyet-günlük kalori tüketimi için sporcular arasında zayıf kuvvette pozitif yönde anlamlı fark bulunmuştur (p=0.05 r=0,405). Kalori tüketimi kadınlarda erkeklere göre daha düşük, erkeklerde fazladır.Yaş-dinlenik nabız arasında negatif yönlü anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05 r=-0,495). Yaş değeri arttıkça dinlenik nabız derecesi de düşmektedir.Yaş-sabah derecesi arasında ortalamaları bakımından negatif yönde anlamlı korelasyon bulunmuştur (p<0.05 r= -0,502). Yaş değeri büyüdükçe yüzülen derece değeri düşmekte yani daha iyi olmaktadır.Yaş-akşam derece ortalaması arasında negatif yönlü korelasyon bulunmuştur (p<0.05 r=-0,576).Bu durumda yaş değeri büyüdükçe sporcuların yüzdüğü derece de düşmekte yani daha iyi olmaktadır.Yaş-toplam derece ortalaması arasında negatif yönlü korelasyon bulunmuştur (p<0.05 r=-0,528).Bu durumda yaş değeri büyüdükçe sporcuların genel olarak yüzdüğü derece de düşmekte yani daha iyi olmaktadır.Analiz sonucuna göre 7-5 yaş arasında spora başlayan yüzücülerin performansları anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Başlama yaşı yükseldikçe derece değeri düşmüştür.Toplam derece ve günlük sıvı tüketimi arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Günlük sıvı tüketimine paralel olarak derece artmıştır. Haftalık yapılan antrenman saati ile performans arasında ise anlamlı fark bulunamamıştır (p>0.05).
Anahtar Sözcükler: Biyolojik saat, yüzme, beslenme, antropometri, somatotip

Abstract:
The aim of this study is todetermine the effects of factors such as age, gender, biological clock (morning and evening difference), nutrition, fluid consumption, pulse, training duration on performance and to determine body composition of swimmers with the help of anthropometric measurments. For this purposes,  from 62 swimmers of 21 women and 41 men were taken anthropometric measurments triceps, biceps, subscapular, suprailiac, and calf skin fold thickness, elbow and knee width, spindle biceps, loose biceps and calf circumference. The measurements were taken in accordance with the techniques prescribed by the International Biological Program. In order to compare morning and evening differences of the athletes, morning and evening 2x100 meters free swimming degrees were taken by their coaches with the help of a stopwatch. In order to measure the effect of the pulse rate on gender, age (9-13 years, 14-19 years) morning-evening performance, 1 minute morning relaxation pulse and morning-evening degree pulse values were taken from the athletes. In addition, information on the amount of liquid consumed by the swimmers and the training hours they have made are collected through a questionnaire. To assess the amount of daily calories consumed, the athletes were given a two-week nutritional consumption chart and calorie values calculated accordingly.According to the results of the research, balanced somatotypes were found in all the athletes in ages 9-13,  14-19, general age (9-19)in males and females. In addition, significant differences were found between triceps, subscapula, suprailiac skin fold thicknesses and knee and elbow widths of 9-13 year old male and female athletes (p <0.05). There was a significant difference between biceps, suprailiac skin fold thicknesses and knee-elbow widths of 14-19 age group male and female athletes (p <0.05). Bicep, triceps, suprailiac skin fold thicknesses and knee-elbow widths were found to be significantly different between the general age (9-19) (p<0.05).There was a significant difference between morning and evening degrees and total degrees between two age groups (p<0.05). No difference was found between the genders (p> 0.05). No significant difference was found between gender performance and nutritional values (p> 0.05). No significant difference was found between age groups and pulse rates (p> 0.05). There was no significant difference between genders and pulse values (resting pulse, morning-evening degree pulse, total pulse) (p> 0.05). There was a statistically significant difference between morning and evening degree pulses in all sporters (p <0.05). There was a strong negative correlation between gender and endomorphy (p <0.05 r = -0.523). Endomorphy value increases in females while it decreases in males. There was significant positive correlation between gender and ectomorphism in the athletes (p <0.05 r = 0.265). For gender-daily caloric consumption, there was a significant difference between the athletes in the low positive direction (p = 0.05 r = 0.405). Calorie consumption is lower in women than in men, and more in men. There was a negative difference between age and resting pulse (p <0.05 r = -0.495). As the age value increases, the resting pulse rate also falls. Significant correlation was found between mean age and morning degree avarages (p <0.05 r = -0,502). As the age value grows, the value of the degree is lowered, that is, better. There was negative correlation between age-evening degree average (p <0.05 r = -0.576). In this case, as the age value increases, the percentage of the athletes falls, so it is getting better. There was negative correlation between age-total degree averages (p <0.05 r = -0.528). In this case, as the age value increases, the athlete's overall degree of diminishing degree is getting better. According to the analysis results, the performances of the swimmers who started the sport between 7 and 5 years were significantly different (p <0.05). As the age of onset increased, the degree level dropped. There was a significant difference between total degree and daily fluid consumption (p <0.05). Parallel to daily fluid consumption, the degree has increased. There was no significant difference between weekly training time and performance (p> 0.05).
Key Words:Biological clock, swimming, nutrition, anthropometry, somatotype.