Üniversite öğrencilerinde sirkadiyen ritim, anksiyete ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of relationship between circadian rhythm, depression and anxiety in university students
Yazar: CEREN OCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Biyolojik ritim = Periodicity ; Depresyon = Depression ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin sirkadiyen ritim, anksiyete ve depresyon arasındaki bağlantıyı tanımlamak, uyku kalitesinin bu öğelerle etkileşimlerini araştırmak amaçlanmaktadır.
Uyku, bireyler için mühim bir biyolojik gereksinimdir. Bireyin yeterli uyku alması, uykuya geçiş süresi, uyku süresi, alışılmış uyku aktivitesi, uyku bozuklukları, kötü rüyalar, uyku ilacı kullanımı, gece uykusunun zayıf olması, bireysel uyku kalitesini belirlemektedir.
Bireyin gün içindeki aktivitelerini gerçekleştirmeyi amaçlayan ve geceleri uykunun düzenlenmesini sağlayan bir beden saatine sirkadiyen ritim denmektedir. Bu ritmin değişmesi uyku bozukluklarına yol açabilmektedir. Uyku düzenindeki değişmelerin depresyonla ilişkili olduğu görülmektedir. Depresyon durumunda uyku bozuklukları ortaya çıkan klinik problemlerden biridir. Uyku problemleri sadece depresyon değil, anksiyete ile de ilişkilidir. Anksiyete, uyku problemleri ile birlikte ortaya çıkabilir ya da anksiyetenin sebebi veya sonu olarak görülebilmektedir.
Çalışma Üsküdar Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisans öğrencileri ile yapılmıştır. Üsküdar Üniversitesi'nde okuyan, 21-52 yaş aralığında bulunan 196 öğrenci çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi (BRDG) uygulanmıştır. Ölçekler doğrudan yüz yüze görüşerek kağıt-kalem anketi ile gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen verilerde biyolojik ritim ile uyku kalitesi arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla biyolojik ritim ile uyku kalitesi ilişkili bulunmuştur. Majör depresif bozukluğu bulunan bireylerde uyku faaliyetlerinde ise düşüş ortaya çıkmıştır. PUKİ ölçeğinin alt boyutları ile depresyon arasındaki ilişki de pozitif ilişki bulunmuştur.
Uyku kalitesi ile depresyon ilişkili bulunmuştur. Aynı zamanda uyku kalitesi ile anksiyete arasında da pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Biyolojik ritim ile depresyon arasında da pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Aynı şekilde biyolojik ritim ile anksiyete de ilişkili bulunmuştur.
Neticede, uykunun önemi bulgularla da desteklenmiştir. Uykuyla ilgili semptomların iyileştirilmesi de psikiyatrik sorunların tedavisi ile paralel olabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Uyku, Sirkadiyen Ritim, Biyolojik Ritim, Depresyon, Anksiyete, Uyku Kalitesi, Üniversite Öğrencisi

Abstract:
The current study is aimed to define the link between circadian rhythm of university students, anxiety and depression, and to investigate the relationship of sleep quality with them.
Sleep is an important biological requirement for individuals. Individual sleep quality is identified by getting enough sleep, sleep latency, sleep time, habitual sleep activity, sleep disorders, bad dreams, use of sleeping pills and poor night sleep. The body clock, which aims to carry out the activities of the individual during the day and ensures the regulation of sleep at night, is called circadian rhythm. Changes in circadian rhythm can causes sleep disorders. Changes in sleep habits are related with depression. Sleep disorders are one of the clinical problems that arise in the case of depression. In addition, sleep disorders are not only related with depression but also anxiety. Anxiety can arise with sleep disorders or can be seen as the cause or result of anxiety.
The current study was performed with Uskudar University, Clinical Psychology Graduate students. 196 students between the ages of 21-52 were included in the study. Sociodemographic data form, Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) and Biological Rhythms Interview of Assessment in Neuropsychiatry (BRIAN) were applied to the participants. The questionnaires were carried out by face to face interview.
According to the result, there is a significant difference between biological rhythm and sleep quality. Therefore, biological rhythm and sleep quality were found to be related. A decrease in sleep activities occurred in individuals who suffer from major depressive disorder. The association between the subdimensions of the PSQI scale and depression was also found to be significant.
Depression was associated with sleep quality. At the same time, a positive association was found between sleep quality and anxiety. A positive relationship was found between biological rhythm and depression. In the same way, anxiety was associated with biological rhythm.
As a result, the importance of sleep has been supported by the results. Being recovered sleep-related symptoms may also be in line with the treatment of psychiatric problems.

Key Words: Sleep, Circadian Rhythm, Biological Rhythm, Depression, Anxiety, Sleep Quality, University Student