Hatay Arkeoloji Müzesi mozaik örneklerinden hazırlanan mekikli dokuma koleksiyonu
Shuttle weaving collection with mosaic samples from Hatay Archeology Museum
Yazar: TURGAY UYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR AYDIN
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Halı, Kilim ve Eski Kumaş Desenleri Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokumalar = Weavings ; Hatay = Hatay ; Hatay Arkeoloji Müzesi = Hatay Archaelogy Mueseum ; Mekikli dokuma = Shuttle weaving ; Mitoloji = Mitology ; Mozaikler = Mosaics

Özet:
Hatay Arkeoloji Müzesi mozaik örneklerinden hazırlanan mekikli dokuma koleksiyonunun anlatıldığı yüksek lisans tezi üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hatay Arkeoloji Müzesinin kuruluş ve günümüze kadar geçirdiği gelişim süreci, müze yerleşim planı içerisinde oluşturulan tarihi dönem canlandırmaları ve bazı eserlerden oluşan bölümler anlatılmaya çalışılmıştır.
3500 metrekare mozaik sergileme alanıyla 2014'de yeni binasına taşınan Hatay Arkeoloji Müzesi dünyanın en büyük mozaik koleksiyonuna sahip müzedir. Günümüzde Harbiye olarak bilinen antik adıyla Daphne bölgesindeki dönemin Antakya toplumunun villaları içerisinde, çoğunlukla taban döşemeleri olarak yapılan Roma ve Bizans Dönemi'ne ait mozaiklerde genel olarak mitolojik konular ve günlük yaşamdan sahneler yer almaktadır.
Mozaik yapım teknikleri üslup özellikleri ve tasarım için seçilen Oceanos Mozaiği, Sarhoş Dionyssos Mozaiği, Terkedilmiş Ariadne Mozaiği, Tryphe ve Bios Mozaiği, Narkissos Mozaiği, Kuşlar Mozaiği, Balıklar ve Ördekler Mozaiği, Lotus Çiçeği Demeti Mozaiği, Andromeda Perseus ve Dansçılar Mozaiği gibi mozaiklerin teknik özellikleri, mitolojik öyküleri anlatılmaya çalışılmıştır.
İkinci bölümde bölgede yaygın olarak halen yapılan mekikli dokumanın ne olduğu ve tarihçesi, yörede köklü bir geçmişe sahip ipek böceği yetiştiriciliğiyle gelişen Hatay ipekli dokumacılığın durumu ve gelişimi, teknik ve renk özellikleriyle birlikte anlatılmıştır.
Üçüncü bölümde ise Hatay Arkeoloji Müzesi mozaiklerinden hazırlanan mekikli dokuma tasarımları ve bu tasarımların üretimi olan mekikli dokumaların fotoğraflarına yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hatay, Mitoloji, Mozaik, Dokuma, Mekikli Dokuma

Abstract:
The master thesis consists of three chapters describing the shuttle weaving collection prepared from mosaic samples of Hatay Archeology Museum. In the first chapter, the historical process of Hatay Archeology Museum and its development until the present, historical period animations and works created in the museum layout plan are explained.
The Hatay Archeology Museum, which has been moved to its new building in 2014 with 3500 square meters of mosaic display area, is the museum with the largest mosaic collection in the world. The ancient name of the Daphne region, today known as Harbiye. The mosaics of the Roman and Byzantine Periods, which were mostly built as floorings, included mythological subjects and scenes from daily life.
According to mosaic making techniques, stylistic features and design features; "Oceanos Mosaic, Drunken Dionyssos Mosaic, Abandoned Ariadne Mosaic, Tryphe and Bios Mosaic, Narcissus Mosaic, Birds Mosaic, Fish and Ducks Mosaic, Lotus Flower Bunch Mosaic, Andromeda Perseus and Dancers Mosaic" were selected. The technical features and mythological stories of the mosaics have been tried to be explained in the works.
In the second part, shuttle weaving and its history, which is still widespread in the region, is given. The status and development of Hatay silk weaving which is developed by silkworm rearing, which has a long history in the region, is explained with its technical and color features.
In the third part, shuttle weaving designs prepared from Hatay Archeology Museum mosaics and photographs of shuttle weaving produced from these designs are given.
Keywords: Hatay, Mythology, Mosaic, Weaving, Shuttle Weaving