Judeo-Espanyol atasözlerinde 1850-1950 arası Çorlu Musevilerinin günlük yaşamı
Proverbs of daily life Jews in Çorlu between the years 1850-1950
Yazar: BEKİ BARDAVİD
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN ARAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
1492 yılında Yahudiler, Katolik kraliçe İzabel ve kral Ferdinand'ın Engizisyonu ile İspanya'dançıkarıldılar. Bir bölümü yakın olan ülkelere yerleşti, bir bölümü de Osmanlı Topraklarına doğruyol aldı. Çıktıkları uzun ve zorlu yolculuktan sonra yollarda eceliyle veya başka biçimde yaşamınıyitirmeyenler Osmanlı topraklarına varabildiler.Sultan II. Bayezit yurtsuz kalmış bu Yahudileri Osmanlı ülkesine aldığından bu yana 500 yıl geçti.Geçen bu zaman içinde, İspanya Yahudileri veya Sefarad'lar (Sefarad sözcüğü İbranice İspanyademektir), bir hayli değişime uğradılar. Ancak bu değişim XX. yüzyılda başlamıştır. Şöyle ki,İspanya'daki yaşam biçimlerini terk eden Yahudiler Osmanlı topraklarında kendi yaşambiçimlerini belirleyerek bir getto oluşturdular. Başka bir deyişle, Osmanlı topraklarında olagelendeğişimlere ayak uydurmadılar, bu ülkenin dilini öğrenmediler, sanatçı bile yetiştirmediler. FakatXX. Yüzyılla birlikte o zamana değin değişmeyen Yahudi toplumu değişmeye başladı, özellikle deAtatürk döneminde ve Türk ulusu ile birlikte. Öyle ki yüzyılın sonlarına doğru giderek hızlanan budeğişimle Yahudiler Türkiye'deki Müslüman toplumun bir öğesi oldular.Bu çalışmanın yazarı Yahudi topluluğunun atasözleri ve deyimlerdeki günlük yaşam bağlamınıincelemek için annesinin memleketi olan Çorlu'yu seçti. Ayrıca Çorlu ve tüm Trakya Yahudilerincenneti idi, özellikle de yoksul Yahudilerin. Aslında Trakya, çok verimli toprakları olan biryöredir. Salt Yahudilerin değil, Rumların, Ermenilerin ve daha birçok gayrimüslimin cenneti idiTrakya; ve ?La Trakya? olarak anılırdı.Bu çalışma, 500 yıl boyunca kullanılan atasözü ve deyimleri içeren bir bölümle birliktehazırlanmıştır. Bu atasözleri ve deyimler özgün Yahudi dilinden oldukları gibi alınıp Türkçe'yeçevrilmişlerdir. Ardından, Nasreddin Hoca ile ilgili olan deyimler ise Türkçe, Fransızca veİngilizce'ye çevrilmişlerdir.

Abstract:
In 1492, the Jews were expelled from Spain by the Catholic monarchs King Ferdinand and QueenIsabel during the Inquisition. Some settled in nearby countries, others made their way to theOttoman Empire. Those who did not lose their lives during that long and disastrous journeyreached the Ottoman realm.It has been nearly 500 years since the Ottoman Sultan Bayezit II gave the Jews a new home.During these 500 years, the Spanish Jews or Sefarads (Sefarad means Spain in Hebrew) wentthrough many transitions. While they started a new life in foreign lands, they left behind theirSpanish heritage and developed their own lifestyle, forming a ghetto. In other words, they did notintegrate into the Ottoman world and did not learn the language of the Empire, or even produce anartist. It is only later, in the second half or rather toward the end of the 20th century that the Jewsstarted to change, a process which began notably with Atatürk and the establishment of the TurkishRepublic.Chorlu and the whole of Thrace were a paradise not only for the Jews, but also for the Greeks,Armenians and many other minorities, and it was called ?La Trakya?. The writer of thisdissertation chose Chorlu, her mother?s hometown, as the main source in compiling the proverbsand idioms used by the Jewish community in their daily lives for over 500 years. This studyconcludes with a catalogue of those idioms and proverbs that have survived in the language of theJewish community up to recent times ? presented in the authentic Jewish dialect and translatedinto Turkish. The selection is followed by the proverbs and idioms related with Nasreddin Hodja,again presented in the original with their versions in three languages, i.e. Turkish, English andFrench.