Değişik yaş gruplarındaki sigara içen ve içmeyen iskemik kalp hastalarında sağ ve sol koroner arter darlığının görülme sıklığı
The occurence frequency of stenosis in the left and right coronary arteries of incidence of different age groups of smoking and nonsmoking ischemic heart disease patients
Yazar: YILDIZ ECE
Danışman: PROF. DR. AYŞE OYA SAĞIROĞLU
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Miyokardial reperfüzyon = Myocardial reperfusion ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda koroner arter hastalıkları (KAH) yer almaktadır. İskemik kalp hastalığı (İKH), KAH'nın ateroskleroz sonucu en sık görülen tipidir. Gelecek on yılda toplumun yaşlanmasına ve diğer risk faktörlerindeki hızlı artışa bağlı olarak sıklığının giderek artması beklenmektedir. Bu nedenle çalışmamızda; koroner anjiografi (KAG) işlemi sonrasında sağ ve sol koroner arterlerinde darlık ve tıkanıklık tespit edilen kadın ve erkek, ayrıca sigara içme alışkanlığı bulunan, değişik yaş gruplarındaki iskemik kalp hastalarında dağılımı belirlemek amaçlanmaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, 2007 Şubat - 2013 Ocak tarihleri arasında KAG yapılmış hastaların raporlarını retrospektif olarak değerlendirdik. Elde edilen bulgular sonucunda İKH tanısı almış 300'ü kadın, 300'ü erkek toplam 600 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. Bunu belirlemek için 25 - 69 yaş aralığındaki erkek ve kadın hastalar cinsiyetlerine göre; 25 - 39, 40 - 54, 55 - 69 yaş gruplarına ayrıldılar. 300 kadın ve 300 erkek hastanın, 150'si sigara içen, 150'si sigara içmeyen olarak alt gruplara bölündü. İKH gruplamasında; a. coronaria dextra (ACD) ile a. coronaria sinistra (ACS)'nın ise ana dalları olan r. interventricularis anterior (RİA) ve r. circumflexus (RCx)'daki plak oranı % 30'un altında olanlarda tıkanıklık yok kabul edildi. Plak oranı % 30'un üzerinde ise tıkanıklık var kabul edildi. Çalışmamızda parametrik testlerden "Kikare test"i kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı.
Bulgular: Cinsiyete göre ACD darlık ve tıkanıklığı olan kadın hastalar açısından anlamlı bir farklılık görüldü. Yaş gruplarına göre ise, yaş ilerledikçe ACD ile ACS'nın ana dallarında darlık ve tıkanık artışı olduğu saptandı. Her iki cinsiyet grubunda da, sigara içen bireylerde ACD darlık ve tıkanıklığının sigara içmeyen bireylere göre belirli bir artış gösterdiği tespit edildi. Sigara içme alışkanlığının cinsiyete göre ACD ile ACS, RİA ve RCx darlık ve tıkanıklığına, kadınların daha yatkın olduğu görüldü.
Sonuç: Elde edilen bulgular ışığında, aa. coronariae darlık ve tıkanıklığında cinsiyet ile yaşın etkili olduğu görüldü. Ayrıca, sigaranın aa. coronariae'yı cinsiyete bağlı olarak etkilediği sonucuna varıldı. Sonuç olarak, daha kapsamlı çalışmaların yapılması gerekliliği kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Koroner anjiografi, a. coronaria dextra, a. coronaria sinistra, stenoz, obstruksiyon.

Abstract:
Objective: In the world, coronary artery diseases (CAD) are located the first lines among death reasons. Ischemic heart disease (IHD), is the most frequently seen condition of CAD because of atherosclerosis. Therefore is aimed what the designated male and female (different age groups) ischemic heart patients, distribution who past coronary angiography (CAG)  are determined stenosis and obstructions right and left coronary arteries.
Materials and Methods: In this study, between 2007 february – 2013 january, we evaluated retrospectivaly, reports of patients who were made CAG. At the findings results, 300 women and 300 men total of 600 patients who had taken IHD were included in this study. To determine this, 25 - 69 in the range of age male and famele patients according to gender: 25 - 39, 40 - 54, 55 - 69 were divided in to age groups. 300 female and 300 male patients as 150 smokers and 150 non-smokers were subdivided. IHD grouping if anterior interventricular artery (AIA) and circumflex artery (CxA) which are main branches of left main coronary artery (LMCA) and  right coronary artery (RCA) is plaque rate of below 30 %, occlusion no existent were considered. If plaque rate of over 30 % occlusion in our study  statistical analysis was done using chi-square test which is a parametric test.
Results: For the female patients who have RCA stenosis and occlusions according to gender is seen main full of difference. According to age group, with advancing age in RCA and main branches of LMCA seems to be increase stenosis and occlusions. In both gender groups, stenosis and occlusion of the RCA was determined to show a certain increase in smokers than non-smokers. This is a significant differance as statistically. According to gender female was seen to be more apt about RCA whit LMCA, AIA and CxA stenosis and occlusion. 
Conclusion: In the findings, stenosis  and occlusions of coronary arteries  were found to be effective that sex and age is important. In addition, cigarette affects  the coronary arteries due to gender was concluded. As a result, it is believed that more comprehensive studies needs to be done.

Keywords: Coronary angiography, left coronary artery, right coronary artery, stenosis, obstruction.