İtfaiyecilerde travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between post-traumatic stress disorder symptoms and depression in firefighters
Yazar: NURETTİN ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE CEYLAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Protez Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, zor şartlarda görev yapan itfaiye personelinin travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon düzeylerinin çeşitli sosyodemografik özellikler çerçevesinde incelenmesi ve olumsuz duygular ile baş etme stratejilerinin tanımlanması amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında görev yapan personeller arasından rastgele seçilmiş 402 itfaiye eri oluşturmaktadır. Veri toplamak için hazırlanan anket formunda; sosyodemografik sorular, peritravmatik sıkıntı düzeyini ölçen bir soru, olumsuz duygularla baş etme (ODB) stratejisi ölçen 7 soruluk bir form, Tramva Sonrası Stres Belirtileri (PLC-5) Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler öncelikle tanımlayıcı istatistikler (yüzde-frekans, en düşük ve en yüksek puan, aritmetik ortalama ve standart sapma) ile incelenmiştir. Sonrasında ise veri gruplarının dağılım normallikleri incelenmiş ve veri gruplarının özelliklerine göre istatistiksel analizlerde tek yönlü anova (one way anova), kruskal-wallis H test ve spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda itfaiyecilerin travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon düzeylerinin yaş, çocuk sayısı, meslek yılı ve eğitim düzeyi faktörlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında travma sonrası stres bozukluğu ile depresyon düzeyleri arasında ise pozitif yönlü, orta düzey (r= 0,57) ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda psikolojik rahatsızlıkların birbirini pozitif yönde etkilediği ve itfaiye personeline verilecek psikolojik desteğin ise kişilerin ruhsal hastalıklarının derinleşmesini ve ilerlemesini engelleyip hayat kalitelerinin artmasında olumlu yönde katkı sağlayacağı düşünülebilir.

Abstract:
This study is aimed to examine the post-traumatic stress disorder and depression levels of firefighters working under difficult conditions within the framework of various sociodemographic characteristics and to define strategies for coping with negative emotions. The research sample consists of 402 firefighters randomly selected from among the personal working in the Istanbul Metropolitan Municipality Fire Department. Sociodemographic questions, a question  measuring the level of peritraumatic distress, a 7-question form measuring the coping with negative emotions (ODB) strategy, the Post-Traumatic Stress Symptoms (PLC-5) Scale and the Beck Depression Scale were used. The data collected within the scope of the research were first examined with descriptive statistics (percentage-frequency, lowest and highest score, arithmetic mean and standard deviation). Afterwards, the distribution normality of the data groups was examined and one-way anova, kruskal-wallis H test and spearman correlation test were used in statistical analyzes according to the characteristics of the data groups. As a result of these statistical analyses, it was determined that firefighters' post-traumatic stress disorder and depression levels did not differ significantly depending on their age, number of children, years of work and education levels. In addition, a positive, moderate (r = 0.57) and significant relationship was detected between post-traumatic stress disorder and depression levels. In this context, psychological disorders affect each other positively. It can be thought that the psychological support given to firefighters will prevent the deepening and progression of people's mental illnesses and contribute positively to improving their quality of life.