Bazı endemik bitki türlerinin farklı ekstraktlarının biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of biological activities of different extracts of some endemic plant species
Yazar: ÖZLEM KÖK
Danışman: DOÇ. DR. BUĞRAHAN EMSEN ; DOÇ. DR. BURAK SÜRMEN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Botanik = Botany
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Endemikler = Endemics ; Fitokimyasallar = Phytochemicals ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Mevcut tez çalışmasında, Türkiye'deki endemik bitki türlerinden Astragalus tokatensis Fisch., Helichrysum noeanum Boiss. ve Stachys huber-morathii R. Bhattacharjee'nin antioksidan ve sitotoksik aktivite potansiyelleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, metanol ve su ekstraktları elde edilen bitkilerin yapılarındaki gallik asit ve protokateşik asit fenoliklerinin miktarı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) analizi aracılığı ile belirlenmiştir. Ayrıca, toplam fenol ve flavonoid içerikleri tespit edilen ekstraktların 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) yakalama ve metal şelatlama aktiviteleri ölçülmüştür. Ek olarak, ekstraktların sitotoksik etkinlikleri insan meme kanser hücreleri (MCF-7) üzerinde değerlendirilmiştir. Ekstraktlardaki gallik asit ve protokateşik asit miktarları incelendiğinde, en yüksek oranlar (sırasıyla 2469,16 μg/g ve 128,87 μg/g) S. huber-morathii'nin su ekstraktında tespit edilmiştir. Toplam fenol içeriği analizinde, S. huber-morathii'nin su ekstraktı 116,34 µg gallik asit eşdeğeri/mg ekstrakt ile en yüksek değere sahip olmuştur. En fazla toplam flavonoid içeriği (83,39 µg kuersetin eşdeğeri/mg ekstrakt) H. noeanum'un su ekstraktında belirlenmiştir. Ekstraktların DPPH yakalama ve metal şelatlama aktiviteleri göz önüne alındığında, en düşük medyan inhibitör konsantrasyonu (IC50) değerleri sırasıyla H. noeanum'un (33,13 mg/L) ve S. huber-morathii'nin (49,00 mg/L) su ekstraktlarında tespit edilmiştir. MCF-7 hücreleri üzerindeki sitotoksik aktiviteler incelendiğinde, H. noeanum'un su ekstraktı en düşük IC50 değeri (96,94 mg/L) ile ön plana çıkmıştır. Sonuç olarak, tez kapsamında ele alınan endemik bitkilerden özellikle H. noeanum ve S. huber-morathii'den elde edilen su ekstraktlarının yüksek antioksidan ve sitotoksik kapasiteleri sayesinde tamamlayıcı tedavi alanına katkı sağlayabilecek potansiyelde olabilecekleri düşünülmektedir.

Abstract:
In the present thesis, the antioxidant and cytotoxic activity potentials of Astragalus tokatensis Fisch., Helichrysum noeanum Boiss. and Stachys huber-morathii R. Bhattacharjee, which are endemic plant species in Turkey, were evaluated. In this context, the amount of gallic acid and protocatechuic acid phenolics in the structures of plants from which methanol and water extracts were obtained were determined by high performance liquid chromatography (HPLC) analysis. In addition, 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) capture and metal chelating activities of the extracts whose total phenol and flavonoid contents were determined were measured. In addition, the cytotoxic activities of the extracts were evaluated on human breast cancer cells (MCF-7). When the amounts of gallic acid and protocatechuic acid in the extracts were examined, the highest rates (2469.16 μg/g and 128.87 μg/g, respectively) were determined in the water extract of S. huber-morathii. In the analysis of total phenol content, the water extract of S. huber-morathii had the highest value with 116.34 µg gallic acid equivalent/mg extract. The highest total flavonoid content (83.39 µg quercetin equivalent/mg extract) was determined in the water extract of H. noeanum. Considering the DPPH capture and metal chelating activities of the extracts, the lowest median inhibitory concentration (IC50) values were determined in the water extracts of H. noeanum (33.13 mg/L) and S. huber-morathii (49.00 mg/L), respectively. When cytotoxic activities on MCF-7 cells were examined, the water extract of H. noeanum stood out with the lowest IC50 value (96.94 mg/L). As a result, it is thought that water extracts obtained from endemic plants, especially H. noeanum ve S. huber-morathii, which are discussed within the scope of the thesis, may have the potential to contribute to the field of complementary therapy thanks to their high antioxidant and cytotoxic capacities.