Obsesif kompulsif bozukluk ve yeme bozukluklarında yürütücü işlev becerilerinin klinik olmayan grupla karşılaştırılarak incelenmesi
Examination of executive function skills in obsessive compulsive disorder and eating disorders in comparison with non-clinical group
Yazar: BÜŞRA TUNA
Danışman: PROF. DR. SAİT ULUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yapılan çalışmalarda obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanısı almış kişilerin yürütücü işlev becerilerinde bozulmalar olduğu bulgulanmıştır. OKB ile tanılarüstü (transdiagnostik) risk etmenleri açısından benzerlikler gösteren anoreksiya nervoza (AN) ve bulimiya nervoza (BN) tanılarına sahip kişilerin de yürütücü işlev becerilerinde bozulmalar olduğuna dair bulgular alanyazında mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye kültüründe OKB, AN ve BN tanısıyla tedavi görmekte olan kişilerin tanılarüstü bir risk etmeni olan yürütücü işlev becerilerinde ortaya çıkabilecek olan bozulmaların örüntüsü, şiddeti ve farklı tanılar almış bireylerin yürütücü işlev becerilerindeki benzerlik ve farklılaşmalar hakkında bilgi edinmektir. Çalışmada, veri toplama aracı olarak Yale – Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği-Öz Bildirim Formu (Y- BOKÖ), Yeme Tutum Testi Kısa Form (YTT-26), Depresyon Stres Anksiyete Ölçeği-21 (DASS-21), Berg (Wisconsin) Kart Eşleme Testi (BKET), Yap/Yapma Görevi, Dur Sinyali Testi (DSG), Stroop Renk Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması Testi (İÜSHST), Corsi Blok Dokunma Görevi (CBDG), Londra Kulesi Testi (LKT) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Grupların yürütücü işlev bileşenleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek için kovaryans analizi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri incelemeye yönelik olarak hiyerarşik regresyon analizi yürütülmüştür.

Abstract:
Studies have found that people diagnosed with obsessive compulsive disorder (OCD) have impairments in their executive function skills. There are findings in the literature that people with anorexia nervosa (AN) and bulimia nervosa (BN), which are similar to OCD in terms of transdiagnostic risk factors, also have impairments in executive function skills. The aim of this study is to obtain information about the pattern and severity of impairments that may occur in the executive function skills, which is a transdiagnostic risk factor of people receiving treatment with a diagnosis of OCD, AN and BN in Turkish culture, and the similarities and differences in the executive function skills of individuals with different diagnoses. In the study, Yale – Brown Obsession Compulsion Scale-Self-Report Form (Y-BOCS), Eating Attitude Test Short Form (YTT-26), Depression Stress Anxiety Scale-21 (DASS-21), Berg (Wisconsin) Card Sorting Test (BCST), Go/No-Go Task, Stop Signal Test (STT), Stroop Color Test, Auditory Consonant Trigrams (ACT), Corsi Block Tapping Task (CBTT), Tower of London Test (TOL) were used as data collection tools. SPSS package program was used for statistical evaluation of the data. Analysis of covariance was applied to evaluate whether the groups differ in terms of executive function components. Hierarchical regression analysis was conducted to examine the direct and indirect relationships between variables.