Duygusal zeka: BarOn ölçeği uyarlaması
Emotional intelligence: The adaptation of BarOn's inventory
Yazar: AYŞENUR KARABULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bar-On Duygusal Zeka Testi = Bar-On Emotional Quotient Inventory ; Dilsel eşdeğerlilik = Linguistic equivalence ; Duygu = Emotion ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Faktör analizi = Factor analysis ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Duygusal zekâ son yıllarda eğitim ve rehberlik hizmetlerinde sıklıkla çalışılan bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmalar, duygusal zekânın yaşam boyunca ilerleme kaydeden bir zekâ türü olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, özellikle çocukluk yıllarında, duygusal zekânın geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçülmesi büyük önem taşımaktadır.Bu bağlamda, gerçekleştirilen araştırmanın temel amacı, BarOn ile Parker tarafından, 2000 yılında hazırlanan ve BarOn Duygusal Zekâ Testi Çocuk ve Ergen Formu (Kısa), (BarOn DZ-t:ÇEF (K))'nın Türkçe dil eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının gerçekleştirilmesidir.Araştırma kapsamında İzmir ili, Konak İlçesine bağlı, 5 ayrı ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan ve yaşları 9-12 arasında değişen 491 birey yer almıştır. Araştırmadan elde edilen veriler ışığında aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:1. BarOn DZ-t:ÇEF(K) dilsel eşdeğerliğe sahip midir?2. BarOn DZ-t:ÇEF(K) Türkçe formu geçerli bir ölçme aracı mıdır?3. BarOn DZ-t:ÇEF(K) Türkçe formunun test ölçümleri güvenilir midir?Araştırmanın verileri, BarOn Duygusal Zekâ Testi Çocuk ve Ergen Formu (Kısa) ve Kişisel Bilgiler formu yardımıyla toplanmıştır. Toplanan veriler aşağıda verilen çeşitli istatistiksel analizler yoluyla incelenmiştir.1. Ölçeğin Türkçe formu, Türk Dili, İngiliz Dili, Eğitim ve Psikoloji gibi alanlarda uzman 8 ayrı kişi tarafından hazırlanmıştır.2. Türkçe formun geçerlik analizleri için açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.3. Güvenilirlik hesaplamaları için devamlılık katsayısı(test-tekrar test), iç tutarlılık katsayıları(Spearman-Brown, Guttmann, Cronbach Alpha) hesaplanmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre BarOn DZ-t:ÇEF(K) Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu ortaya konmuştur. Yapılan çalışmanın, çocuklar ve duygusal zekâ alanında yol gösterici bir araştırma olacağı düşünülmektedir. Öte yandan, bu araştırmanın sonuçları yalnızca araştırma kapsamında yer alan örnekleme genellenebilir. Çocuklukta duygusal zekâ konusunun daha detaylı bir biçimde anlaşılması için alanda yeni araştırmalar yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar kelimeler: Duygusal zekâ, çocukluk, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik, ölçek uyarlama, BarOn.

Abstract:
In the recent years, emotional intelligence has become an important research topic in the fields of education and counselling services. These researches have shown that emotional intelligence is a type of intellect that has been continuously improving throughout the life span. Therefore, especially in childhood, it is important to measure emotional intelligence in a valid and reliable way.Accordingly, the main aim of this research is, to investigate, cross language equivalence, validity and reliability of the BarOn Emotinal Intelligence Quotient Inventory: Youth Version (Short), (BarOn EQ-i:YV (S)) which was designed by BarOn and Parker in 2000.This research has been conducted with the sample of 491 individuals aged between 9-12 and in grades four to five, studying at five different primary schools located in Konak district of İzmir. In the lights of the results of the study, it was aimed to answer the questions given below:1.Does BarOn EQ-i:YV (S) provide the cross language equivalence?2.Is BarOn EQ-i:YV (S) a valid measurement?3.Is BarOn EQ-i:YV (S) a reliable measurement?The data of the reseach has been gathered with the help of BarOn EQ-i:YV (S) and The Personal Information Form and was analysed through a variety of statistical analysis techniques that given below:1.The Turkish Form of the instrument was prepared by 8 experts who are speci-alised in the areas of Turkish Language, English Language, Education and Psychology.2.Instrument validity was assessed by exploratory factor analysis and confirma-tory factor analysis.3.Instrument reliability was assessed by Cronbach?s alpha, Spearman-Brown, Guttmann analysis.The findings of the research has indicated that the Turkish form of the BarOn EQ-i:YV (S) is a valid and reliable instrument. This research is expected to shed a light on the field of children?s emotional intelligence. However, the findings of the research can only be generalized within the boundaries of this study. There is a need for conducting further research in order to understand the topic of emotional intelligence in childhood in detail.Keywords: Emotional Intelligence, childhood, factor analysis, reliability, validity, scale adaptation, BarOn.