Merkezi Asya ülkeleri ve Türkiye; uluslararası ticaretin ve lojistik sektörünün gelişim süreci
Central Asian countries and Türkiye; international development process of trade and logistics sector
Yazar: TUBA BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞATAY KARAKÖY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Soğuk Savaş döneminin sona ermesiyle birlikte, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucunda Türk Cumhuriyetleri bağımsızlıklarını kazanmıştır. Devam eden süreçte, Türk Cumhuriyetleri ekonomik ve siyasi varlıklarını sürdürebilmek için çeşitli politikalar geliştirmeye çalışmışlardır. Bu doğrultuda, küreselleşen ekonomilere uyum sağlamak isteyen bu genç ülkeler, merkeziyetçi sistemden serbest piyasa ekonomisine geçiş çabası içine girmişlerdir. Her biri kendi ekonomileri için çeşitli finansal reformlar uygulamıştır. Bu reformlar sayesinde; ekonomik, altyapısal ve eğitim alanlarında farklı bir seviyeye ulaşmışlardır. Türk Cumhuriyetleri, geçmişten günümüze Türkiye ile dil, din, kültür ve etnik açıdan ortak özelliklere sahiplerdir. Bu ortak özelliklere ek olarak coğrafi konumlardaki yakınlıkda ortak işbirlikler ve entegrasyon toplulukları oluşturmalarında etkili olmuştur. Bu ortaklık ve dostluk bağları taraflar arasındaki ilişkileri daha da güçlendirmiştir. Zaman içerisinde, Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri arasında; uluslararası ticaret artarak her iki taraf içinde büyük önem kazanmıştır. Türkiye için petrol ve doğalgaz zengini bölgeyle iyi ilişkiler kurması, ekonomide büyüme avantajı sağlamaktadır. Merkezi Asya ülkeleri için ise batıya açılan Türkiye koridoru ile iyi ilişkiler kurmak, küresel pazarlara açılma noktasında avantaj sağlamaktadır. Bölge ile ilişkilerde uluslararası ticaret ile paralel olarak ön plana çıkan lojistik sektörünün önemi katlanmıştır ve bu çalışmanın odak noktasını oluşturmuştur. Çalışma; Merkezi Asya bölgesi ülkeleri ve Türkiye'nin lojistik altyapısı ile bazı makroekonomik veriler dâhilinde uluslararası ticaretini incelemektedir.

Anahtar Kelimeler: Lojistik, Lojistik Performans Endeksi, Uluslararası Ticaret, Türkiye, Türk Cumhuriyetleri

Abstract:
With the end of the Cold War and the dissolution of the Soviet Union in 1991, the Turkic Republics gained their independence. In the ensuing period, these republics endeavored to develop various policies to sustain their economic and political presence. In this context, these nascent nations, aiming to integrate into the global economy, embarked on a transition from a centralized system to a market economy. Each implemented various financial reforms tailored to their respective economies. As a result of these reforms, they have reached a different level in economic, infrastructural, and educational domains. The Turkic Republics share common linguistic, religious, cultural, and ethnic characteristics with Turkey, stemming from historical ties. Additionally, geographic proximity has facilitated the formation of joint collaborations and integration communities. These bonds of commonality and friendship have further strengthened the relationships between the parties. Over time, international trade between Turkey and the Turkic Republics has increased, becoming significantly important for both sides. For Turkey, establishing good relations with the petroleum and natural gas-rich region offers economic growth advantages. Conversely, for Central Asian countries, fostering good relations with Turkey, which serves as a corridor to the West, provides a strategic advantage in accessing global markets. The importance of the logistics sector, which has come to the forefront in parallel with international trade, has escalated and forms the focus of this study. This study examines the international trade between the countries of the Central Asian region and Turkey, with a focus on their logistics infrastructure and certain macroeconomic indicators.

Keywords: Logistics, Logistics Performance Index, International Trade, Türkiye, Turkic Republics