Öğretim elemanlarının öznel iyi oluş ve iş-yaşam dengesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between subjective well-being and work-life balance on academicians
Yazar: DİLARA YERLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL YILDIRIM
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçekler = Scales ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğretim elemanları = Instructors ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretim elemanlarının öznel iyi oluş ve iş yaşam dengesinin arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu çalışmada öğretim elemanlarının öznel iyi oluş ve iş yaşam dengesine ilişkin; cinsiyet, yaş, akademik statü, kıdem, görevli olunan üniversite, medeni durum faktörleri açısından farklılık gösterip göstermediği incelenmektir. Bu araştırmanın evrenini İstanbul sınırları içerisindeki üniversitelerde görev yapmakta olan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ulaşılabilirliğe göre İstanbul'da seçilen 3 vakıf 2 devlet üniversitesinin öğretim elemanlarından oluşmaktadır. Çalışmaya 58 kadın ve 66 erkek olmak üzere toplamda 124 öğretim elemanı katılmıştır. Araştırmadaki verilerin toplanmasında Diener ve Diener(1996)' in geliştirdiği Bülent Baki Telef(2013) 'in Türkçeye uyarladığı "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ve Yıldırım ve Teker(2014)'in geliştirdiği "İş-Yaşam Dengesi Ölçeği" kullanılmıştır. SPSS 18 paket programı kullanılarak problem cümlesi içerisinde yer alan değişkenlerin frekans, yüzde, standart sapma, aritmetik ortalama değerleri bulunmuştur.  İlişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada verilerin analizi için One Sample t-testi ile One Way Anova ve farklılığın kaynağını tespit etmek için ise Post-Hoc Schefe testi kullanılmıştır. Öğretim elemanlarının öznel iyi oluşları ile iş-yaşam dengeleri arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Öznel iyi oluş algısının yordanmasına ilişkin Basit Doğrusal Regresyon analizi uygulanmıştır. 
Devlet üniversitelerinde görev alan öğretim elemanlarının öznel iyi oluş düzeyi algısı vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarına nazaran daha yüksek olduğu bulunmuştur. Evli olan öğretim elemanlarının bekar öğretim elemanlarına nazaran öznel iyi oluş düzeyleri daha yüksektir. Profesör doktorların öznel iyi oluş seviyeleri çok yüksek, doçent doktor ve doktorların yüksek, araştırma görevlilerinkisi ise biraz yüksektir. 15+ yıl çalışan öğretim elemanlarının 1-3 yıl, 4-7 yıl, 8-11 yıl, 12-15 yıl çalışan öğretim elemanlarına nazaran öznel oluş düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. 60+ yaş ve 51-60yaş grubunun öznel iyi oluş seviyesi en yüksek grup iken öznel iyi oluş seviyesi en düşük yaş grubu 20-30 yaş arası grup olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan kadın öğretim elemanlarının iş-yaşam dengelerinin cinsiyet değişkenine göre erkek öğretim elemanlarına nazaran daha düşük çıktığı tespit edilmiştir. Araştırma görevlilerinin profesör doktor ve doçent doktorlara nazaran iş-yaşam dengesi düzeylerinin daha düşük olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İş-yaşam dengesi algısının en düşük olduğu yaş grubu 20-30 yaş arası iken, en iyi dengeyi sağlayan grup 60 yaş+ ve 51-60 yaş grubu olarak bulunmuştur.
Yapılan testlerin neticesinde elde edilen bilgilere göre, öğretim elemanlarının öznel iyi oluşları ile iş-yaşam dengeleri arasında pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretim elemanlarının öznel iyi oluş düzeylerinin artması iş-yaşam dengelerinin de olumlu yönde artmasını sağlamaktadır.

Abstract:
The purpose of this study examines the relationship between subjective well being and work-life balance of the teaching staff. In this research, regarding the subjective well-being and work-life balance of the teaching staff; It is to examined whether there is any difference in terms of gender, age, academic status, seniority, university in charge, administrative task factors in the faculty. The universe of this research is composed of teaching staff working in universities within the borders of Istanbul. The sample of the study was selected from 3 private and 2 public universities  Istanbul according to their avaibility.A total of 124 teaching staff, 58 women and 66 men, participated in the study. In collecting the data in the research, "Psychological Well-Being Scale" adapted by Bülent Baki Telef(2013) into Turkish, developed by Diener and Diener(1996), and "Work-Life Balance Scale" developed by Yıldırım and Teker(2014) was used. Frequency, percentage, standard deviation, and arithmetic mean values of the variables in the problem statement were found using SPSS 18 package program. In this research conducted in the relational screening model, One Sample T-Test and One Way Anova were used to analyze the data, and Post-Hoc Schefe test to determine the source of the difference. Realation Correlation Coefficient was calculated to determine the relationship between the subjective well-being of the teaching staff and the work-life balance. Simple Linear Regression Analysis was applied to predict the subjective well-being perception. The perception of subjective well-being of teaching staff working in public universities is higher than those working in foundation universities. Subjective well-being levels of married teaching staff are higher than single teaching staff. Professor doctors' subjective well-being levels are very high, associate professors and doctors are high, and research assistants are a bit high. It has been observed that the faculty members who work for 15+ years have higher subjective well being levels than the academic staff working for 1-3 years, 4-7 years, 8-11 years, 12-15 years. While the subjective well-being level of the 60+ age group and the 51-60 age group is the highest, the subjective well-being low level is 20-30 age group. While the age group with the lowest perception of work-life balance is between 20-30 years old, the group that provides the best balance is 60 years old + and 51-60 years old group. It has been determined that the work-life balance of the female teaching staff participating in the research is lower than the male compared to the gender variable. It has been observed that research assistants have lower work-life balance levels compared to professors and associate professors.
According to the findings obtained as a result of the tests, in a positive way, moderate statistically significant relationship was found between the subjective well-beings of the teaching staff and the work-life balances. İncreasing the subjective well being levels of the academic staff provide to increases positively work life balances.