Özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile iş doyumu arasındaki ilişkide iş motivasyonunun aracılık rolü
The mediating role of job motivation in the relationship between organizational justice perceptions and job satisfaction of private education institution administrators and teachers
Yazar: İSMAİL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. FUAD BAKİOĞLU
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile iş doyumu arasındaki ilişkide iş motivasyonunun aracılık rolünü incelemektir. Bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Konya ilinde bulunan, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı resmi nitelikteki 56 özel eğitim kurumunda (Rehberlik ve Araştırma Merkezi, Bilim ve Sanat Merkezi, Özel Eğitim Okulları) görev yapmakta olan yönetici ve öğretmenler oluşturmaktadır. Bu araştırmanın örneklemini basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 364 yönetici ve öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Örgütsel Adalet Ölçeği, Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın betimsel verilerinin analizi Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız Örneklem t-testi yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile iş doyumu arasındaki ilişkide iş motivasyonunun aracılık rolü yapısal eşitlik modeliyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin iş doyumları cinsiyetine, yaşlarına, mesleki kıdemlerine, eğitim düzeyine, mevcut okuldaki görev süresine ve branşlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmazken; yöneticilik görevinin olup olmamasına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinden yöneticilik görevi olanların  iş doyumları yöneticilik görevi olmayanlarınkinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
Yapısal eşitlik modeli bulgularına göre, özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile iş doyumu arasındaki ilişkide iş motivasyonunun aracılık rolüne sahip olduğu bulunmuştur. Bootstrapping analizi sonuçlarına göre, özel eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları iş motivasyonu aracılığıyla iş doyumunu yordamasındaki dolaylı etkilerin anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış, araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of job motivation in the relationship between organizational justice perceptions and job satisfaction of special education institution administrators and teachers. The scope of this research consists of administrators and teachers working in 56 official special education institutions (Guidance and Research Center, Science and Art Center, Special Education Schools) affiliated to the General Directorate of Special Education Guidance and Counselling Services of the Ministry of National Education in the province of Konya in the 2020-2021 academic year. The sample of this study comprises 364 administrators and teachers selected by a simple random sampling method. The data of the research are gathered with the Organizational Justice Scale, the Multidimensional Job Motivation Scale, the Job Satisfaction Scale, and the Personal Information Form. The analysis of the descriptive data of the research is carried out with the one-way analysis of variance and independent sample t-test methods. The mediating role of job motivation in the relationship between organizational justice perceptions and job satisfaction of special education institution administrators and teachers is analyzed with the structural equation modeling. According to the findings of the study, while job satisfaction of special education institution administrators and teachers does not differ significantly according to their gender, age, professional seniority, education level, tenure at the current school and branches; It differs significantly depending on whether there is a managerial duty or not. Among the administrators and teachers of special education institutions, the job satisfaction of those who have managerial duties is found to be significantly higher than those who do not have managerial duties.
According to the findings of the structural equation modeling, it is found that job motivation has a mediating role in the relationship between organizational justice perceptions and job satisfaction of special education institution administrators and teachers. According to the results of the bootstrapping analysis, the indirect effects of the organizational justice perceptions of special education institution administrators and teachers in predicting job satisfaction through job motivation are found to be significant. The conclusion of the research is discussed in the light of the relevant literature and suggestions are offered to researchers and practitioners.