Postmodern söylem ve İhsan Oktay Anar ile John Fowles romanlarının postmodernist açıdan karşılaştırılması
Postmodern discourse and comparison of İhsan Oktay Anar's and John Fowles' novels in terms of postmodernism
Yazar: VEDİ AŞKAROĞLU
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KORKMAZ
Ardahan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anar, İhsan Oktay = Anar, İhsan Oktay ; Fowles, John = Fowles, John ; Postmodernizm = Postmodernism ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; İngiliz edebiyatı = English literature ; İngiliz romanı = British novel

Özet:
Bu tezin amacı, son yıllarda tanımları çok değişen postmodernizm kavramı ile dünyamızın
değişen algıları, kültürel yapısı ve yaşam biçimleri arasındaki bağlantıyı sanat, kültür, ekonomi,
ideoloji ve dil bağlamında yeniden tanımlamak ve bunun yansımalarını postmodern olarak tanımlanan
romanlarda belirlemektir. Biçim ve içerik açısından, postmodern söylemin; İhsan Oktay Anar ve John
Fowles tarafından nasıl işlendiği karşılaştırmalı bir biçimde irdelemektir.
Tez ilk planda, postmodern söylemin çelişkili/çatışmalı/göreceli yapısı dolayısıyla, ayrıntılı
bir kuramsal çerçevenin çizilmesine yoğunlaşmıştır. Çok boyutlu olan kavram, 10 bölümde, farklı
yönleriyle tartışılmıştır. İlk bölümde, postmodernizmin yeni dünya düzeni/küreselleşme ile bağlantısı
irdelenmiş; ikinci bölümde, postmodernite, postmodernizm ve modernizm kavramlarının
karşılaştırılması yapılmış; üçüncü bölümde, postmodern romanın gerçekliği nasıl temsil ettiği
tartışılmış; dördüncü bölümde postmodern söylemde dil ve siyaset ilişkisi incelenmiş; beşinci
bölümde postmodern sanatın estetik anlayışı araştırılmış; altıncı bölümde postmodern anlatı ve kültür
ilişkisi belirlenmiş; yedinci bölümde postmodern edebiyatın özellikleri çözümlenmiş; sekizinci
bölümde postmodern romanın ana unsurları olan parodi, pastiş, ironi, metinlerarasılık, mekan ve
zaman kavramları tanımlanmış; dokuzuncu bölümde genel anlamıyla söylem ve onuncu bölümde ise
metafor, söylem ve anlam ilişkisi kuramsal olarak tartışılmıştır. Kuramsal tartışma ve
tanımlamalardan sonra, şemsiye kavramlar olan "çokseslilik", "üstkurmaca", "gerçekliğin yitimi",
"algı kırıcılık ve yabancılaştırma" ve "insan tipolojisi" başlıkları altında, Türk romancı İhsan Oktay
Anar'ın Suskunlar, Efrasiyab'ın Hikayeleri, Kitab-ül Hiyel, Puslu Kıtalar Atlası, Amat ve
Yedinci gün romanları ile İngiliz romancı John Fowles'un Fransız Teğmenin Kadını,
Koleksiyoncu, Büyücü, Mantissa, Abanoz Kule ve Daniel Martin adlı romanları kıyaslanmıştır.
Romanların postmodern öğelerini belirlemenin yanısıra, farklı iki kültür ve edebi anlayışı
temsil eden romancının, kültürel, düşünsel ve edebi yaklaşımlarını karşılaştıran tezde, biçimsel,
üslupsal farklılıkların / benzerliklerin tespiti yapılmış ve işlenen izleklerle ortaya çıkan yeni insan
tipolojisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Sonuç bölümü ise romanların postmodern söylem
açısından değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasına ayrılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Postmodern Söylem; İhsan Oktay Anar; John Fowles; Postmodern Roman

Abstract:
Tha aim of this thesis is to re-define the term postmodernism, which has changed in recent
years, as related to the changing concepts, cultural structure and ways of life in our world, in terms of
art, culture, economy, ideology and language; and to determine the reflection of such a change in
postmodern novels. How postmodern elements are dealt with in İhsan Oktay Anar's and John Fowles'
novels will be examined both in form and content.
The thesis, first of all, focuses on the theoretical issues due to the conflicting nature of
postmodern discourse. The multi-dimensional term is discussed in the first 10 chapters in detail from
different angles. In the first chapter, the connection of postmodernism to the new world order /
globalisation is analysed; in the second chapter, the concepts of postmodernism, modernism and
postmodernity are compared / contrasted; in the third chapter, how postmodern novel (re)presents
reality is discussed; in the fourth chapter, the politics and language relationship is examined; in the
fifth chapter, the aesthetic concerns of postmodern art are studied; in the sixth chapter, the relationship
between postmodern novels and culture is determined; in the seventh chapter, the properties of
postmodern literature are analysed; in the eight chapter, parody, pastiche, irony, intertextuality, space
and time, all of which are the main constituents of postmodern novels are defined; in the ninth
chapter, discourse as a general term is dealt with; and in the tenth chapter, the interaction among
metaphor, discourse and meaning is discussed on a theoretical base. Following theoretical discussions
and definitions, the chosen novels by both writers are analysed under the comprehensive terms
"polyphony", "metafiction", "loss of reality", "defamiliarisation", and "human typology". The novels
examined are Suskunlar, Efrasiyab'ın Hikayeleri, Kitab-ül Hiyel, Puslu Kıtalar Atlası, Amat and
Yedinci Gün written by the Turkish novelist İhsan Oktay Anar; and The French Lieutenant's
Woman, The Collector, The Magus, Mantissa, The Ebony Tower and Daniel Martin written by
the English novelist John Fowles.
In the thesis, comparing and contrasting the cultural, ideologic and literary approaches of
both novelists, who respresent two different cultures and artistic styles; stylistic and thematic
differences and similarities are determined and the new human typology is discussed as regards the
cultural, economic and political trends in the world. The conclusion part is devoted to the evaluation
and comparison of novels with regard to postmodern discourse.


Key Words: Postmodern Discourse; İhsan Oktay Anar; John Fowles; Postmodernist Novel