Hemodiyaliz hastalarında dispeptik yakınma sıklığı ve hemodiyalizin hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
The frequency of dyspeptic complaints in hemodialysis patients and the effect of hemodialysis on the quality of life of patients
Yazar: ESAT CİHAN KARAHANCI
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS KIRHAN
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Dispepsi = Dyspepsia ; Diyaliz = Dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kronik böbrek yetmezliği hastalarında dispepsi yaygın olarak görülmektedir. Dispeptik
semptomlar üst karın ağrısı, şişkinlik, bulantı, kusma ve erken doyma gibi semptomlarla karakterize
edilmektedir. Kronik böbrek yetmezliği hastalarında renal replasman tedavisi yaygın olarak
kullanılmaktadır. Araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında dispeptik yakınma sıklığını ve
hemodiyalizin hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda
katılımcıların demografik özellikleri, sahip oldukları hastalıklar, kullandıkları ilaçlar, dispeptik
şikayetleri, tükettikleri yiyecek ve içeceklerin dispeptik şikayetlere etkileri, dispeptik şikayetlere karşı kullanılan ilaçlar ve yaşam kalitesi düzeyleri incelenmiştir. Ayrıca, hastaların yaşam kalitelerinin dispeptik şikayetlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Araştırma 10.05.2021-31.05.2021 tarihleri arasında Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde, Başkent Üniversitesi Şanlıurfa Diyaliz Merkezinde ve Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bu merkezlerde hemodiyaliz tedavisi almakta olan 18 yaş üzeri onay veren 212 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması amacı ile 2 aşamalı anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Anketin ilk bölümünde hastalar ile ilgili bilgilerin alınması hedeflenmiştir. İkinci kısımda ise
Yaşam Kalitesi Ölçeğinin Kısa Formu (SF-36) yer almaktadır. Anket uygulaması yüz yüze
gerçekleştirilmiştir. Veriler IBM SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmamızda hemodiyalize giren hastalarda dispepsi prevalansının literatür ile
karşılaştırılıdığında daha düşük olduğu görüldü. Mide ağrısı, ağza acı/ekşi su veya yenilenlerin
gelmesi, retrosternal yanma veya ağrı hissi olması en sık semptomlardı.
Fiziksel rol güçlüğü açısından çalışmalar karşılaştırıldığında katılımcılarımızın anlamlı
şekilde çok daha düşük düzeyde sorumluluklarını bireysel olarak yerine getirebildikleri
düşünülmektedir. Bulguların karşılaştırılması ile enerji/canlılık/ vitalite, ruhsal sağlık, açısından hem farklı ülkelerle hem de ülkemizden çalışmalarla fark bulunmadığı gözlenmektedir.
Buna göre alt boyutlar açısından fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol
güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite ve genel sağlık boyutlarında katılımcılarda görülen retrosternal
yanma/ağrı hissetme semptomunun varlığına göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaşma
görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dispepsi, Hemodiyaliz, Yaşam Kalitesi Ölçeği

Abstract:
Dyspepsia is common in patients with chronic renal failure. Among the dyspeptic
symptoms, it is characterized by symptoms such as upper abdominal pain, bloating, nausea,
vomiting and early satiety. Renal replacement therapy is widely used in the treatment of patients
with chronic renal failure. It has been determined that the most common form of treatment for
dyspepsia among the methods of applying this treatment is hemodialysis. The aim of the study is to
examine the frequency of dyspeptic complaints in hemodialysis patients and the effect of
hemodialysis on the quality of life of patients. For this purpose, the demographics of the
participants, the diseases they have, the drugs they use, their dyspeptic complaints, the effects of the food and beverages they consume on dyspeptic complaints, the drugs used against dyspeptic
complaints and their quality of life were examined. It was also investigated whether the dimensions
of quality of life differed according to dyspeptic complaints. The research was carried out between
10.05.2021 and 31.05.2021 at Harran University Research and Application Hospital Hemodialysis
Unit, Baskent University Şanlıurfa Dialysis Center and Şanlıurfa Mehmet Akif Inan Training and
Research Hospital Hemodialysis Unit. The study was carried out on 212 patients over the age of 18
who were receiving hemodialysis treatment in these centers and gave consent. In order to collect
the data, a 2-stage questionnaire was applied. In the first part of the questionnaire, it was aimed to get information about the errors. In the second part, the Short Form of the Quality of Life Scale
(SF-36) is included. The survey application was carried out face to face. The data were analyzed
using the IBM SPSS 26.0 program.
In our study, the prevalence of dyspepsia in patients undergoing hemodialysis was found
to be lower when compared to the literature. Stomach pain, bitter / sour water or food coming into
the mouth, burning or retrosternal burning / pain were the most common symptoms.
When the studies are compared in terms of physical role difficulties, it is thought that our
participants are able to fulfill their responsibilities individually at a significantly lower level. By comparing the findings, it is observed that there is no difference in terms of energy / vitality / vitality, mental health, both with different countries and studies from our country.
According to this, a statistically significant diffrence is observed in the sub-dimensions of
physical function, physical role difficulty, emotional role difficulty, energy / vitality / vitality and general health dimensions according to the presence of retrosternal burning/ pain symptoms seen in the participants

Keywords: Dyspepsia, Hemodialysis, Quality of Life Scale