Menapoz öncesi ve sonrası dönemde mastektomi girişimi geçiren kadınlarda beden beğenisi ve cinselliğin incelenmesi
Determination of body appreciation and sexuality in women who had mastectomy in before and after menopause
Yazar: ÖZLEM YILMAZ ÖZDEM
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL IŞIK ANDSOY
Karabük Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden algısı = Body image ; Beden imajı = Body image ; Cinsellik = Sexuality ; Kadınlar = Women ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme = Breast ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Menopoz = Menopause

Özet:
Araştırma menapoz öncesi ve sonrası dönemde olan mastektomi ameliyatı olmuş kadınlarda beden beğenisi ve cinsel yaşam kalitesini değerlendirmek amacı ile prospektif ve tanımlayıcı nitelikte yapıldı. Araştırmanın örneklemini bir onkoloji eğitim ve araştırma hastanesinin cerrahi kliniklerine 01.04.2018-01.03.2019 tarihleri arasında tedavi ve kontrol için gelen mastektomi ameliyatı olmuş 300 gönüllü kadın hasta oluşturdu. Çalışmada kadınların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik "Bireysel Bilgi Formu", beden beğenisini değerlendirmek için "Bedeni Beğenme Ölçeği (BBÖ)", cinsellik algılarını belirlemeye yönelik "Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K)" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov-Simirnov testi, T test, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis Varyans Analizi, Ki-Kare ve Fisher's Exact testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi. Araştırmada menapoz sonrası dönemde olan ve mastektomi yapılan kadın hastaların CYKÖ-K puan ortalamasının, menapoz öncesinde olan kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek (p<0.01), menapoz sonrası dönemde olan ve mastektomi yapılan kadın hastaların ise BBÖ puan ortalamasının menapoz öncesinde olan kadınlara göre anlamlı düzeyde düşük olduğu görüldü (p<0.01). Sonuç olarak, menapoz öncesi ve sonrası dönemde olan iki kadın hasta grubunun beden beğenisi ve cinsel yaşam kalitesinin mastektomiden etkilenme durumlarının farklı olduğu belirlendi. Bu doğrultuda  mastektomi olan kadınlara bakım sağlayan ve destek veren sağlık profesyonellerinin, hastaların menapozda bulunma durumlarına göre beden beğenisi ve cinselliği algılamadaki değişiklikleri gözönüne alarak, holistik bir yaklaşım sergilemeleri önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted in a pre-and postmenopausal period in a prospective and descriptive manner in order to evaluate the body appreciation and sex quality of women who had mastectomy. The sample of the study consisted of 300 volunteer female patients who had undergone mastectomy treatment or mastectomy control between the dates of 01.04.2018-01.03.2019 in the surgical clinics of an oncology training and research hospital. İn this study an "Individual Information Form" was used to determine the socio-demographic characteristics of the women, a "Body Appreciation Scale (BAS)" was used to evaluate the body appreciation, a "Sexual Quality of Life Scale-Female (SQLS-F)" was used to determine the perception of sexuality. Kolmogorov-Simirnov test, T test, Mann Whitney U test, Kruskal-Wallis variance analysis, Chi-square and Fisherors Exact tests were used to evaluate the data. P <0.05 was accepted as the statistical significance limit. In the study, the mean score of SQLS-F of women who had mastectomy and postmenopausal period was significantly higher than the women who were in pre- menopausal period (p <0.01) and the mean score of BAS of post-menopausal women who had mastectomy were significantly lower than the women who had pre-menopausal women (p <0.01). As a result, it was seen that two female patient populations who were in the pre-menopausal and post-menopausal period were differently affected by mastectomy in terms of appreciation the body and the quality of sexual life. In this respect, it is suggested that health care professionals who provide care and support to women who have mastectomy, should take a holistic approach considering the changes in perception of body appreciation and sexuality according to the status of patients in menopause.