Dı̇smenore yakınması olan kadınlarda hı̇steroskopı̇ eşlı̇ğı̇nde yapılan servı̇kal dı̇latasyonun uzun dönem sonuçları prospektı̇f inceleme
Long-term outcomes of cervical dilation performed under hysteroscopy in women with dysmenorrhea complaints: A prospective study
Yazar: SELCEN GÜLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU BİLGE TEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sancaktepe Şehit Prof.Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Dismenore, kelime kökeni olarak ağrılı menstrüasyon anlamına gelen jinekolojik bir hastalıktır. Dismenore kadınlardaki en sık pelvik ağrı nedenleri arasında yer almaktadır. Üreme çağındaki kadınların jinekoloji poliklinik başvurularının önemli bir kısmını dismenore oluşturmaktadır. Hasta konforunu ve günlük aktivitelerini engelleyecek düzeye ulaşabilen bu ağrının palyasyonunda ortak görüş medikal tedavidir. Medikal tedavide ilk ve yaygın seçenek olarak nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) ve oral kontraseptifler (OKS)kullanılmakla birlikte dirençli dismenore olgularında servikal dilatasyonun da fayda sağlayabildiğine dair bilgi mevcuttur. Bu işlem ile menstruasyon kanının kolay drenajı ve paragangliyonik reseptör hasarı ile rahatlama sağlanmaktadır. Servikal stenozun dismenorenin şiddetini artırdığı eski dönemlerden itibaren öne sürülen bir hipotezdir.
Kliniğimizde polikliniklere 30 Ocak 2021 - 1 Mayıs 2022 tarihleri arasında infertilite, anormal uterin kanama gibi ağrı  ile  ilişkisiz  şikayetler ile  gelen hastalar taranmıştır. Başvuru şikayetleri sonucu uygun endikasyonlar ile histeroskopi ameliyatı planlanan hastalarda primer dismenore sorgulanmıştır. Primer dismenore şikayeti olan ve histeroskopi operasyonu öncesi servikal dilatasyon gerçekleştirilen randomize seçilmiş 30 hastadan oluşan çalışma grubuna preoperatif ve postoperatif  1. ve 2. ay, 1. ve 2. Yıl değerlendirmeleri yapılmıştır. Görsel Analog Skor (VAS), Wong-Baker Yüz Ağrı Skalası, "Dismenore Şiddetinin Değerlendirilmesi İçin Sözel Çok Boyutlu Puanlama Sistemi" ve EQ-5D Yaşam Kalitesini Ölçme anketleri kullanılarak ağrı ve dismenore şiddeti değerlendirilmiştir.
Kısa dönem ve uzun dönem değerlendirmeleri için yapılan Görsel Analog Skor (VAS), Wong-Baker Yüz Ağrı Skalası, "Dismenore Şiddetinin Değerlendirilmesi İçin Sözel Çok Boyutlu Puanlama Sistemi" ve EQ-5D Yaşam Kalitesini Ölçme anketlerinin hepsinin kısa dönem ve uzun dönem sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür (p<0,001).
Çalışma katılımcılarının değerlendirmeleri sonucu histeroskopi ile oluşan servikal dilatasyonun dismenore için anlamlı palyasyon sağladığı görülmüştür. Oluşan dilatasyonun iatrojenik ve geçici olması sebebiyle uzun vadede palyasyonun etkisinin azaldığı izlenmiştir. Çalışma sonucunda dismenore etiyolojisinde servikal stenozun yeri bir kez daha vurgulanmış olup şiddetli olgular için tedavi seçenekleri arasında servikal dilatasyonun da var olduğu görülmüştür.

Abstract:
Dysmenorrhea is a gynecological disorder characterized by painful menstruation, with its origin in the term meaning "painful menstruation." It ranks among the most common causes of pelvic pain in women, constituting a significant portion of gynecology clinic visits for women of reproductive age. Palliation of this pain through medical treatment is a common approach, as it can reach a level that interferes with patient comfort and daily activities. While nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) and oral contraceptive pills (OCPs) are commonly used as first-line medical therapies, there is evidence suggesting that cervical dilation may also provide relief in cases of refractory dysmenorrhea. This procedure facilitates easier drainage of menstrual blood and provides relief through paraganglionic receptor damage. The hypothesis that cervical stenosis exacerbates dysmenorrhea has been proposed since ancient times.
In our clinic, patients presenting with complaints unrelated to pain such as infertility and abnormal uterine bleeding were screened between January 30, 2021, and May 1, 2022. Among patients scheduled for hysteroscopy surgery due to appropriate indications resulting from their presenting complaints, primary dysmenorrhea was investigated. A study group consisting of 30 randomly selected patients with complaints of primary dysmenorrhea and who underwent cervical dilation prior to hysteroscopy surgery was evaluated at preoperative and postoperative 1st and 2nd month, 1st and 2nd year follow-ups. Pain and dysmenorrhea severity were assessed using the Visual Analog Scale (VAS), Wong-Baker Faces Pain Rating Scale, "Multidimensional Verbal Rating Scale for Evaluating Dysmenorrhea Severity," and EQ-5D Quality of Life Measurement questionnaire.
Statistically significant differences were observed between short-term and long-term outcomes of the Visual Analog Scale (VAS), Wong-Baker Faces Pain Rating Scale, "Multidimensional Verbal Rating Scale for Evaluating Dysmenorrhea Severity," and EQ-5D Quality of Life Measurement questionnaire evaluations conducted for short-term and long-term assessments (p<0.001).
The evaluations of study participants revealed that cervical dilation resulting from hysteroscopy provided significant palliation for dysmenorrhea. However, due to the iatrogenic and temporary nature of the dilation, a decrease in the long-term effectiveness of palliation was observed. The study findings once again emphasize the role of cervical stenosis in the etiology of dysmenorrhea and highlight cervical dilation as a treatment option for severe cases.