Kentsel korumada sürdürülebilir turizm ilkelerinin belirlenmesi: Tokat kentsel sit alanı örneği
Determination of the principles of sustainable tourism in urban conservation: The case of Tokat urban conservation area
Yazar: AYŞE ERKARA
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER GÜRER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsan içinde yaşadığı fiziksel çevreyi kendi gereksinimleri doğrultusunda şekillendirirken ürettiği kültürü kendinden sonraki kuşaklara aktarmış, böylece kuşaktan kuşağa aktarılarak zenginleşen ve çeşitlenen bir kültür birikimi oluşturmuştur. Bu birikimi içinde barındıran tarihsel ve kültürel çevre insanlığın geçmişini anlamasını sağlayan tarihi bir belge niteliği taşımaktadır. Kültürel mirasın tüm dünyanın ortak mirası olduğu, bu sebeple korunmasının, kullanılmasının ve yaşatılmasının tüm insanlığın ortak sorumluluğunda olduğu kabul görmüş bir gerçektir. Turizm, bu ortak mirasın tanınması, korunması, kullanılması ve yaşatılması için önemli bir araçtır. Turizm, doğru yönlendirildiği takdirde, böyle bir süreçte gerekli finansal desteği sağlaması açısından da önem taşımaktadır. Ekonomik anlamda en kısa vadede verim elde edilebilecek sektörlerden biri olarak turizm; ev sahibi topluluklara, miraslarını ve kültürlerini korumaları ve devam ettirmeleri konusunda motivasyon sağlamaktadır. Turizm ayrıca; kültürel üretimlerin doğasını araştırmak için ideal bir arena olarak tanımlanmaktadır. Diğer taraftan, turizm, sürdürülebilirlik ilkelerine dayalı planlarla geliştirilmezse, tarihi çevrelerin sahip olduğu tarihsel ve kültürel değerler üzerinde olumsuz etkilere de neden olmaktadır. Bunun sonucunda ise bu değerlerin turizm için bir metaya dönüşerek tüketilmeleri, bozulmaları, yabancılaşmaları ve özgün niteliklerini kaybetmeleri söz konusu olmaktadır. Turizmin ortaya çıkarabileceği olumsuz etkilerin önüne geçilebilmesinde ve tarihi çevrelerin sonraki nesillere ulaştırılabilmesinde önemli bir araç olan sürdürülebilirlik anlayışının geliştirilmesi ve bu doğrultuda tarihi çevreler için sürdürülebilir turizm ilkelerinin oluşturulması büyük önem arz etmektedir. Bu tezde; Tokat Kentsel Sit Alanının sahip olduğu turizm potansiyelleri ortaya konmaya çalışılmış, tarihi çevrenin sürdürülebilirliği ve sürdürülebilir turizmin gelişimi için benimsenmesi gerekli ilkeler doğrultusunda öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Humans pass the culture they created by shaping the physical environment where they live according to their own needs; thus, a cultural accumulation has been created by transferring the richer and varied culture to next generations. The historical and cultural environment, in which this cultural accumulation is preserved, is a kind of historical record that enables humans to understand their past. It is a common belief that cultural heritage is worldwide; therefore, it is the responsibility of all human beings on earth to conserve, to use and to sustain this heritage. Tourism is an important tool for the recognition, conservation, use and survival of this common heritage. If correctly channelized, tourism is a highly available source of financial support in the short term. Tourism, with its high short-term productivity, motivates host community to protect their heritage areas along with their cultures. In addition, tourism is defined as an ideal arena to conduct researches on nature of cultural productions. On the other hand, if tourism is not developed with plans based on principles of sustainability, it also has negative effects on the historical and cultural values of historical environments. As a result, these values are consumed by transformation into a commodity for tourism, deteriorated, alienated and lose their genuine characteristics. In order to prevent the negative effects of tourism and to leave the historical environments to the next generations, it is important to develop the sustainability approach and to adopt the principles of sustainable tourism for historical environments. In this thesis; the tourism potentials owned by Tokat Urban Conservation Area have been attempted to be revealed and suggestions have been tried to be developed in line with the principles that should be adopted for the development of sustainable tourism and sustainability of the historical environment.