Şırnak İdil ekolojik koşullarında bazı nohut hat ve çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının değerlendirilmesi
Evaluation of seed yield and yield factors of some chickpea lines and varieties that can be grown in Şırnak-İdil ecological conditions
Yazar: İSMAİL MATUR
Danışman: PROF. DR. DERYA YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, İdil/Şırnak ekolojik koşullarında bazı nohut hat ve çeşitlerinin tarımsal ve bitkisel özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, 11 hat (EN 1788, EN 1964, FLIP 03-104 C, FLIP 03-128 C, FLIP 03-131C, FLIP 97-677 C, FLIP06-122 C, FLIP06-39 C, FLIP 97-503 C, FLIP 97-504 C ve TB-2012/40) ve 4 kontrol çeşit (Arda, Azkan, Aksu ve İnci) olmak üzere toplam 15 nohut genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma, 2020/2021 yılı yetiştirme döneminde İdil/Şırnak çiftçi tarlasında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda; nohut genotiplerine göre değişmekle birlikte çiçeklenmeye kadar geçen gün sayısı 115.7 ile 161.7 gün,  bitki boyu ortalamaları 42.9 ile 53.5 cm,  ilk bakla yüksekliğinin 15.2 ile 26.2 cm,  bitkide dal sayısı değeri 2.0 ile 3.9 adet,  bitkide bakla sayısı 23.0 ile 43.4 adet,  bitkide tane sayısı 14.0 ile 44.0 adet, bitkide tane ağırlığı 9.2 ile 13.4 g, tane verimi 98.4 ile 160.7 kg/da, yüz tane ağırlığı 23.3 g ile 37.6 g ve hasat indeksi  %34.5 ile 46.2 arasında değişmiştir.
Sonuç olarak FLIP 03-104 C nohut genotipinin erken çiçeklenme ve bakla bağlama özelliğinden dolaylı kurak koşullarda daha iyi sonuçlar verebileceği; ARDA ve FLIP 97-503 C nohut genotiplerinin verim ve verimle ilgili özellikler bakımından incelenen diğer genotiplerden daha iyi sonuçlar verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the yield and yield factors of some chickpea genotypes in Şırnak-İdil ecological conditions. In the research, 12 lines (EN 1788, EN 1964, FLIP 03-104 C, FLIP 03-128 C, FLIP 03-131C, FLIP 97-677 C, FLIP06-122 C, FLIP06-39 C, FLIP 97-503 C, FLIP 97-504 C and TB-2012/40) and 4 control cultivars (ARDA, AZKAN, AKSU AND INCI) totally 15 chickpea genotypes were used. The study was carried out in a farmer's field in Sirnak-Idil, in the cultivation period of 2020/2021, in a randomized block design with three replications. As a result of the research, although it varies according to chickpea genotypes, the number of days until flowering, average plant height, first pod height, the number of branches, the number of pods, the number of grains, grain weight, grain yield, hundred grain weight, harvest index value varied between 115.7 and 161.7 days, between 42.9 cm and 53.5 cm; between 15.2 cm and 26.2 cm, between 2.0 and 3.9, between 23.0 and 43.4, between 14.0 and 44.0, between 9.2 and 13.4 g, between 98.4 and 160.7 kg da-1, between 23.3 and 37.6 g, 34.5 and 46.2%, respectively.
As a result, FLIP 03-104 C chickpea genotype can give better results in arid conditions because of it's early flowering and podding time; It was determined that ARDA and FLIP 97-503 C chickpea genotypes gave better results than other genotypes examined in terms of yield and yield-related characteristics.