Solaklı havzasının hidrojeoloji-hidrokimyasal incelenmesi ve hidroelektrik santrallerin (HES) su kalitesine etkilerinin araştırılması
Hydrogeological-hydrochemical investigation of Solakli basin and investigation of the effects of hydroelectric power plants (HEPP) on water quality
Yazar: NADINE WENDYAM FARIDA OUEDRAOGO
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLTEKİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, Solaklı havzasının hidrojeoloji-hidrokimyasal incelenmesi ve havzada bulunan HES'lerin su kalitesine olan etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışma alanında 10 noktada ölçülmüş ve 32 su parametresi analiz edilmiştir. Sularının su kalite sınıfları ve kalite indeksleri su kirliliği kontrolü yönetmeliği kıta içi su kalite değerleri standart olarak baz alınarak Ağırlıklı Aritmetik Su kalitesi İndeksi ve Kanada Su Kalite İndeksi yöntemi yardımıyla hesaplanmıştır. Suların genel olarak katyonları bakımından karışık, anyonları bakımından HCO3 tipinde, alüminyum (Al), mangan (Mn) ve demir (Fe) iz metalleri dışındaki iz elementlerin oldukça düşük konsantrasyonlarda olduğu belirlenmiştir. Su kirliliği kontrolü yönetmeliği kıta içi standartlara göre BOİ ve KOİ parametreleri hariç, diğer parametreler açısından I. Sınıf su kalitesinde olduğu tespit edilmiştir. Su Kalitesi İndeksi Ağırlıklı Aritmetik Yöntemine (AAY) ve Kanada Su kalitesi İndeksine (CWQI) göre hesaplanmış ve suların sırasıyla "Mükemmel-iyi" ve "Orta" sınıfta olduğu belirlenmiştir. HES'lerin tekil etkileri değerlendirildiğinde majör iyon konsantrasyonlarına HES'lerin etkisi olmadığı, ancak özellikle suyun miktarı ile değişebilecek sıcaklık, fekal koliform, DO, BOI, toplam fosfat ve toplam nitrat gibi parametrelerde HES'lerin etkili olduğu belirlenmiştir. Bu etkinin ise regülatörden sonra suyun alındığı noktadan itibaren azalan su miktarında genellikle artış yönünde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the hydrogeology-hydrochemistry of the Solaklı basin and the effects of HEPPs in the basin on water quality. 10 points were measured in the study area and 32 water parameters were analyzed. Water quality classes and water quality indices were calculated using the weighted arithmetic water quality index method and the Canadian Water Quality. It was determined that the waters were generally mixed in terms of cations, HCO3 in terms of anions, and had very low concentrations of trace elements with the exception of the trace metals aluminum (Al), manganese (Mn) and iron (Fe). According to the same standards, with the exception of the BOD and COD parameters, the other parameters are class I in terms. The water quality index calculated using the weighted arithmetic method (AAY) and the Canadian Water Quality Index (CWQI) and it was determined that the waters were respectively in the "Excellent", "Good" and "Average" class. The individual effects of HEPPs were evaluated, HEPPs had no effect on major ion concentrations, but were effective on parameters such as temperature, fecal coliforms, DO, BOD, total phosphate and total nitrate, which can change with the amount of water. This effect generally increases as the amount of water decreases from the point where water is drawn from the regulator.