Aydın ili ve çevresinde beta talasemi taşıyıcısı çocuklarda beta globin gen mutasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of beta globin gene mutations in beta thalassemia trait children in Aydin province and its environment
Yazar: DENİZ İLGÜN GÜREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ZİYA ARAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aydın = Aydın ; Beta globülinler = Beta globulins ; Elektroforez = Electrophoresis ; Genler = Genes ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Kan sayımı = Blood cell count ; Mutasyon = Mutation ; Talasemi = Thalassemia ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Beta talasemi taşıyıcılığı ülkemizde %2.1 sıklıkta görülmekte olup, demir eksikliğinden sonra en sık görülen anemi nedenidir. Beta talasemi taşıyıcısı olan çocuklarda genotipin fenotip üzerine etkisini gösteren az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, Aydın ili ve çevresinde beta talasemi taşıyıcısı çocuklarda, mutasyon çeşitliliğini belirlemek ve bu mutasyonların tam kan sayımı parametreleri ve hemoglobin elektroforezi üzerine etkilerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı Hastalıkları ve Çocuk Hematolojisi Polikliniği'nde 01.01.2014-01.08.2019 tarihleri arasında beta talasemi taşıyıcılığı tanısı konulan ve mutasyon analizi çalışılmış 65 hasta çalışmaya alındı. Tam kan sayımı, hemoglobin elektroforezi ve mutasyon analizi sonuçları bilgisayar veri sistemi ve hasta dosyalarından öğrenildi. Araştırma verileri SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Altmış beş hastanın 39'u (%60.0) erkek, 26'sı (%40.0) kız ve yaş ortalamaları 8.34±4.94 yıl idi. Tam kan sayımı parametreleri incelendiğinde %87.7'sinde anemi, %100'ünde mikrositoz ve RDW yüksekliği, %49.2'sinde hipokromi, %87.7'sinde RBC yüksekliği saptandı. RDW düzeyi %66.2 olguda ≥16 idi. On yedi farklı mutasyon tespit edildi. Mutasyonların en sık gerçekleştiği gen bölgesi "intron 1" idi (%66.1). En sık rastlanan mutasyonlar sırasıyla IVS I-110 (%44.11), IVS I-1 G>A Heterozigot (%8.8,) IVS I-6 T>C Heterozigot (%7.5) ve IVS II-745 (%7.5) idi. IVS I-110 mutasyonu saptanan hastalarda ortalama Hb düzeyi 10.55 gr/dl, MCV düzeyi 58.44 fl, RDW düzeyi 16.51, RBC düzeyi 5680x10⁹/l, HbA2 düzeyi % 4.77, HbF düzeyi % 2.34 bulundu. HbA2 normal saptanan 4 hastada (%6.1) saptanan mutasyonlar -87 C>T Heterozigot, IVS II 81 C>T Heterozigot, IVS I-6 T>C Heterozigot ve c316-373( IVSII-478 C>A Heterozigot) idi. HbF düzeyi %5'in üzerinde olan 12 hastada saptanan mutasyonlar IVS I-110 (5 kişi), IVS I-6 T>C Heterozigot, Codon 39 C>T Heterozigot, IVS I-116, c.25-26 del AA (p.lys9Valfs) Heterozigot, c.27dupG (p.Ser10valfs*14), c316-373(IVS II-478 C>A Heterozigot), -87 C>T Heterozigot idi. Mentzer indeksi altı hastada (%9.2) >13 olarak hesaplandı. Bu hastalarda görülen mutasyonlar IVS-I 110, c.27dupG (p.Ser10valfs*14), c316-373 (IVS II-478 C>A Heterozigot), -87 C>T Heterozigot idi. RDW indeksi >220 olan dört hasta (%6.1) vardı. Bu hastaların ikisinde c.27dupG (p.Ser10valfs*14) diğerlerinde c316-373(IVS II-478 C>A Heterozigot), -87 C>T Heterozigot mutasyonları görüldü. HbF düzeyi 9.48-15.67 aralığında saptanan dört hastada saptanan mutasyonlar IVS I-116 T>G heterozigot, IVS I-110 G>A heterozigot, c.25-26 del AA (p.lys59valfs) heterozigot, c.27 dupG (p.Ser10 valfs*14) idi ve bu mutasyonlardan β° mutasyon tipi taşıyan üçü ekzon 1'de, β⁺ mutasyon tipi taşıyan biride (IVS I-110) intron 1'de yer almaktaydı.
Sonuç: BTT hastalarında saptanan aynı mutasyonların tam kan sayımı parametreleri, Hb A2 ve HbF düzeyleri üzerine farklı etkilerinin olması, fenotip üzerine bu mutasyonların tek başına etkili olmadıklarını, başka faktörlerinde rolünün olabileceğini ve bu faktörlerin aydınlatılması gerektiğini bize düşündürdü. RBC düşük, Mentzer indeksi ≥13 ve RDW indeksi ≥220, HbA2 <3.5 olan olgularda da BTT olabileceği ve bu hastalarda mutasyon analizi çalışılmasının literatüre önemli katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Beta Talasemi Taşıyıcılığı, Tam Kan Sayımı Parametreleri, Beta Globin Gen Mutasyonları, Hemoglobin Elektroforezi.

Abstract:
Objective: Beta thalassemia trait is seen in 2.1% of our population and is the most common cause of anemia after iron deficiency. There are few studies showing the effect of genotype on phenotype in children with beta thalassemia traits. The aim of this study was to determine the diversity of mutations in children with beta thalassemia in and around Aydın and to evaluate the effects of these mutations on complete blood count parameters and hemoglobin electrophoresis.
Materials and Methods: Sixty-five patients diagnosed with beta thalassemia carriage between 01.01.2014-01.08.2019 in Adnan Menderes University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics and Pediatric Hematology were included in the study. Complete blood count, hemoglobin electrophoresis and mutation analysis results were obtained from computer data system and patient files. Data were analyzed using SPSS 21.0 statistical program.
Results: Of the 65 patients, 39 (60.0%) were male, 26 (40.0%) were female, and the mean age was 8.34±4.94 years. When the complete blood count parameters were examined, 87.7% had anemia, 100% had microcytosis and RDW elevation, 49.2% had hypochromia and 87.7% had RBC elevation. RDW level was ≥16 in 66.2% of the cases. Seventeen different mutations were detected. The gene region where mutations occur most frequently was on intron 1 (66.1%). The most common mutations were IVS I-110 (44.11%), IVS I-1 G>A Heterozygote (8.8%), IVS I-6 T>C Heterozygote (7.5%) and IVS II-745 (7.5%), respectively. The mean Hb level was 10.55 gr/dl, MCV level 58.44 fl, RDW level 16.51, RBC level 5680x10⁹/l, HbA2 level 4.77%, HbF level was 2.34% in patients with IVS I-110 mutation. Mutations detected in four patients (6.1%) with normal HbA2 were -87 C>T Heterozygote, IVS II 81 C>T Heterozygote, IVS I-6 T>C Heterozygote and c316-373 (IVSII-478 C>A Heterozygote). Mutations detected in 12 patients with HbF levels above 5% IVS I-110 (5 persons), IVS I-6, C, Codon 39 C>T Heterozygous, IVS I-116, c.25-26 del AA (p. lys9Valfs) Heterozygote, c.27dupG (p.Ser10valfs * 14), c316-373 (IVS II-478 C>A Heterozygote), -87 C>T Heterozygote. The Mentzer index was calculated as >13 in six patients (9.2%). The mutations seen in these patients were IVS I-110, c.27dupG (p.Ser10valfs * 14), c316-373 (IVS II-478 C> A Heterozygote), -87 C> T Heterozygote. There were four patients (6.1%) with an RDW index >220. Two of these patients had c.27dupG (p.Ser10valfs * 14) and others had c316-373 (IVS II-478 C>A Heterozygote), -87 C>T Heterozygote mutations. Mutations detected in four patients whose HbF levels were between 9.48-15.67 IVS I-116 T>G heterozygote, IVS I-110 G>A heterozygote, c.25-26 del AA (p.lys59valfs) heterozygote, c.27 dupG (p.Ser10) the valve was * 14) and three of these mutations were located in exon 1 with β ° mutation type and one in IVS I-110 with intron 1.
Conclusion: The same mutations detected in BTT patients had different effects on complete blood count parameters, HbA2 and HbF levels, suggesting that these mutations are not effective on the phenotype alone, may have a role in other factors, and these factors should be elucidated. We think that BTT may also be present in patients with low RBC, Mentzer index ≥13 and RDW index ≥220, HbA2 <3.5, and the study of mutation analysis in these patients will contribute to the literature.

Key Words: Beta Thalassemia Trait, Complete Blood Count Parameters, Beta Globin Gene Mutations, Hemoglobin Electrophoresis.