Kentselleşme sürecinde Romanların ve roman mahallelerinin ötekileştirilmiş konumu: Çanakkale örneği
Otherized pozition of romans and Romanian neighborhoods in the process of urbanization: Çanakkale example
Yazar: BETÜL KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET DEVRİM TOPSES
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Çingene/Roman vatandaşların nereden geldiklerine, hangi kökene sahip olduklarına, kültürlerine, dinlerine ve dillerine ilişkin olan merak, dünya genelinde tarihsel süreç içerisinde araştırmacılar ve toplum tarafından ilgi uyandırmıştır. Yapılan çalışmalar analiz edildiğinde genel anlamda ulaşılan sonuç, Çingene/Roman vatandaşların, toplum tarafından sosyal, kültürel, ekonomik ve dini olarak dışlanma yaşamaları yönündedir. Türkiye'de Çingene/Roman vatandaşlar hakkında yapılan çalışmaların, küresel ölçekte yapılan çalışmalara oranla eksik kaldığı gözlemlenmektedir. Böylece Türkiye'de yapılacak olan çalışmaların arttırılması, literatürdeki eksikliğin giderilmesi açısından önem teşkil etmektedir.
Çalışmada, günümüzde modern dönem olarak adlandırılabilecek dönemin yaşanması ve beraberinde kentleşme olgusunun artış göstermesiyle birlikte Çingene/Roman vatandaşların hayatlarında yaşamış oldukları değişimler ve dönüşümler, 'dışlanma' ve 'ötekileştirilme' temelinde incelenmiştir. Çanakkale/Merkezde yer alan Fevzipaşa ve İsmetpaşa Mahallelerinden 30 Çingene/Roman vatandaşla görüşme sağlanmış ve sosyodemografik ve sosyokültürel ögeler ele alınarak Roman/Çingene vatandaşların, sorunlarına yönelik analiz yapılmıştır.
Çalışmada elde edilen bulgularla birlikte, kentleşme ve modernizm süreçlerinin Çingene/Roman toplumunun sosyal, kültürel, ekonomik ve dini unsurlar başta olmak üzere yaşamlarının belli başlı yönlerini önemli düzeyde etkilediği ve bu unsurlar temelinde derin değişikliklere yol açtığına ulaşılmıştır. Çingene/Roman toplumu, geleneksel yaşam tarzları ve kültürel pratikleri ile bilinen bir topluluk olmasına karşın, modern dünyanın getirileriyle karşılaştıklarında  var olan duruma ayak uydurmak ve sosyal yaşamlarında dönüşümler gerçekleştirmek zorunda kalmışlardır.
Anahtar Kelimeler: Romanlar, Çingeneler, Dışlanma, Ötekileştirilme, Çanakkale

Abstract:
Curiosity about where Gypsy/Roma citizens come from, their origins, culture, religion and language has aroused interest in researchers and society throughout the world throughout the historical process. When the studies are analyzed, the general conclusion is that Gypsy/Roma citizens experience social, cultural, economic and religious exclusion from society. It is observed that the studies conducted on Gypsy/Roma citizens in Turkey are incomplete compared to the studies conducted on a global scale. Thus, increasing the number of studies to be conducted in Turkey is important in terms of filling the gap in the literature.
In the study, the changes and transformations experienced by Gypsy/Roma citizens in their lives with the period that can be called the modern period and the increase in urbanization were examined on the basis of 'exclusion' and 'othering'. Interviews were held with 30 Gypsy/Roma citizens from Fevzipaşa and İsmetpaşa Neighborhoods located in Çanakkale/Center and an analysis was made regarding the problems of Gypsy/Roma citizens by considering sociodemographic and sociocultural elements.
The findings obtained in the study showed that urbanization and modernism processes significantly affected certain aspects of the lives of the Gypsy/Roma community, especially social, cultural, economic and religious elements, and led to deep changes on the basis of these elements. Although the Gypsy/Roma community is a community known for its traditional lifestyles and cultural practices, they had to adapt to the existing situation and make transformations in their social lives when they encountered the benefits of the modern world.