Çağdaş seramik sanatında performans sanatı
Performance art in contemporary ceramic art
Yazar: FATMA SİNEM MANDIRA
Danışman: PROF. KEMAL ULUDAĞ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kil = Clay ; Performans sanatı = Performance art ; Seramik sanatı = Ceramic art

Özet:
Çağdaş seramik sanatı ile Performans Sanatının kesişim noktası üzerine yapılan bu
araştırmada, Performans Sanatının kökenleri, temel özellikleri, tarihsel gelişimi,
malzemesi, teknikleri ve uygulamaları doğrultusunda ortaya çıkan seramik ve kil ilişkisi
incelenmiştir. Çalışmanın kapsamı, ifade biçimi olan seramik malzemenin alternatif
kullanımlarını, günümüz Performans Sanatındaki yerini gözlemleyerek
örneklendirmektir. Performans Sanatının seramik sanatını nasıl dönüştürdüğü incelenmiş
ve seramik malzemenin çağdaş seramik sanatında farklı biçimlerde kullanımının
yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. Performans Sanatı, 1920'lerde ortaya çıkan, sanatçının
canlı olarak gerçekleştirdiği bir sanat formudur. Alternatif ve hazır malzeme kullanılarak
yer, zaman sınırı olmayan bu sanat biçimi klasik sanat anlayışını yıkıp çağdaş sanatın
başlamasına yol açmıştır. Performans sanatının kökenleri ve gelişimi, Fütürizm,
Dadaizm, Pop Art, Fluxus, Happening, Avangard, Kavramsal Sanat, Video Sanatı, Arazi
Sanatı, Beden Sanatı ve Feminist Sanat hareketleri bağlamında ele alınmaktadır. Bu
sanatın etkileri, derin bir geçmişe sahip olan seramik sanatına da önemli ölçüde
yansımıştır. Performans sanatçıları, seramik malzemeyi ifade aracı olarak seçerken,
seramik sanatçıları da performanslarını seramik ve kil kullanarak sergilemişlerdir. Kil
kullanımı, geleneksel seramik sanatının pişirme ve sırlama gibi temel süreçlerinden
sıyrılmasına olanak tanımıştır. Ham, pişmemiş haliyle kil, seramiğin oluşum süreci
olmasıyla çağdaş seramik sanatında yerini bularak, görsel sanatlarda alışılmadık bir ortam
yaratmaktadır. Genellikle kaide üzerinde sergilenen seramik yapıtlar bu süreçte yer, kapı
eşiği, tavan ve sanatçının bedeni gibi alışılmadık noktalarda kendini konumlandırmış ve
performanslar gerçekleşmiştir. Ayrıca seramik yapıtların kırılması, deforme olması,
pişmemiş kilin performanslarda yer alması ve plastik haldeyken performans
gerçekleştirilmesi de çağdaş seramik sanatına seramik malzeme kullanımı ve
sergilenmesi açısından yeni bir boyut kazandırmıştır.

Abstract:
In this study on the intersection of contemporary ceramic art and performance art,
the origins, fundamental characteristics, historical development, materials, techniques,
and applications of performance art are examined to understand the relationship between
ceramics and clay. The scope of the study is to observe and exemplify the alternative uses
of ceramic materials as a form of expression and their place in contemporary performance
art. The research investigates how performance art has transformed ceramic art and aims
to popularize the diverse ways in which ceramic materials are used in contemporary
ceramic art. Performance art, emerging in the 1920s, is an art form performed live by the
artist. Utilizing alternative and ready-made materials without constraints of place and
time, this form of art has disrupted classical art conventions, paving the way for
contemporary art. The origins and development of performance art are examined in the
contexts of Futurism, Dadaism, Pop Art, Fluxus, Happening, Avant-garde, Conceptual
Art, Video Art, Land Art, Body Art, and Feminist Art movements. The influences of this
art form have significantly impacted the ancient art of ceramics. Performance artists have
chosen clay as a medium of expression, while ceramic artists have incorporated
performance into their work using clay. This integration has allowed traditional ceramic
art to move beyond fundamental processes like firing and glazing. Unfired, raw clay
creates an unconventional medium in the visual arts, adding a new dimension to
contemporary ceramic art.