Psiko-Onkoloji Temel Bilgilendirme Formu'nun Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of "The Basic Documentation for Psycho-Oncology (PO-BADO)"
Yazar: ULVIYYA BAGHIROVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ IRMAK POLAT
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Kanser birçok farklı faktörün etkisiyle ortaya çıkan ve insanların yaşamını
olumsuz yönde etkileyen, yaşam kalitesini önemli ölçüde azaltabilen bir sistemik hastalıktır.
Kanser tedavisi alan hastaların sağlık hizmetlerinden fayda görmeleri ve tedavi sürecinde
karşılaştıkları fiziksel, duygusal ve ekonomik zorlukların azaltılmasında psikososyal destek
büyük öneme sahiptir. Çeşitli öz bildirim ölçeklerinin bulunmasına karşın, psikososyal ve
fiziksel durumlarının belirlenebilmesini birlikte değerlendiren araçlar yeterince
bulunmamaktadır. Psiko-Onkoloji Temel Bilgilendirme Formu (PO-BF), kanser hastalarının
psikososyal ve fiziksel sıkıntılarının kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine yönelik olarak
geliştirilmiş bir uzman derecelendirme ölçeğidir. Kanser hastalarının ruh sağlığı ve
psikoterapötik desteğe yönelik olarak geliştirilen Psiko-Onkoloji Temel Bilgilendirme
Formu'nun (PO-BF Ölçeği) Türkiye'de bu alandaki mevcut ihtiyacı gidermeyi ve bundan
sonraki çalışmalarda kullanılabilecek güvenilir bir araç olması amaçlanmaktadır. Araştırmanın
temel amacı, bu ölçeğin Türkiye için geçerlilik ve güvenilirlik değerlendirmelerini yapmaktır.
YÖNTEM: Araştırmaya Mart-Aralık 2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi (İ.Ü.)
İstanbul Tıp Fakültesi (İTF) Psikiyatri Anabilim Dalı ve İstanbul Üniversitesi Onkoloji
Enstitüsü'ne başvuran veya yatarak tedavi gören, onkolojik tanılı 151 hasta alınmıştır.
Katılımcılar, on sekiz yaş ve üzeri, zeka geriliği veya aktif psikotik bozukluğu bulunmayan, en
az okuryazar olan, genel tıbbi durumu görüşmeyi sürdürmeye uygun olan ve çalışmayı kabul
eden bireyler arasından rastgele seçilmiştir. 75 hastayla yapılan görüşmelerde ikinci bir
uygulayıcı da hazır bulunmuş, uygulamaya müdahale etmeden izleyici olarak puanlama
yapmıştır. Görüşmeci ve ikinci uygulayıcı, yanıtlarını bağımsız olarak iki farklı forma not
etmiştir. Araştırmaya dahil etme kriterlerini karşılayan gönüllülere "Sosyodemografik Veri
Formu", "Psiko-Onkoloji Temel Bilgilendirme Formu", "Hastane Anksiyete ve Depresyon
Ölçeği (HADÖ)", "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)", "Karnofsky Performans Ölçeği", "Kanserle
Başa Çıkma Ölçeği (KBÇÖ)" uygulanmıştır.
BULGULAR: Güvenilirlik değerlendirmesinde korelasyon analizi yapılmış ve ölçeğin
iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu görülmüştür. Cronbach alfa değerleri tüm ölçek için
0.826, bedensel belirti alt boyutunun için 0,792, ruhsal belirti alt boyutu için ise 0,749 olarak
saptanmıştır.

2

PO-BF toplam ve alt ölçek puanları ile HADÖ, ASO, Karnofsky, KBÇÖ puanları
arasındaki korelasyon düzeyleri değerlendirilmiştir. PO-BF puanları ile ASÖ, HADÖ-toplam
puanları arasında pozitif yönlü, KBÇÖ ve Karnofsky ölçek puanları ile negatif yönlü
istatistiksel olarak anlamlı ilişki (p < 0,01) saptanmıştır. Korelasyon düzeylerinin anlamlı
çıkması, PO-BF'nin kanser hastalarının tıbbi zorluklarının yanı sıra anksiyete, depresyon,
başa çıkma becerileri ve algılanan stres gibi ruhsal zorluklarının değerlendirilmesinde geçerli
bir araç olduğunu göstermektedir.
"Kaiser-Meyer-Olkin(KMO)" örneklem yeterliliği, 0,839 olarak ölçülmüştür, bu da
verinin faktör analizi uygulanmaya elverişli olduğuna işaret etmektedir.
Ölçeğin yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bu çalışmada DFA için x2/df
değeri, "CFI (Comparative Fit Index)", "RMSEA (Root Mean Square Error of
Approximation)", "TLI (Tucker Lewis index)" uyum indeksleri kullanılmıştır. Doğrulayıcı
faktör analizi bulguları incelendiğinde x2/sd değerinin 3'ten düşük olduğu, CFI değerinin 0.97;
RMSEA değerinin ise 0.034 olduğu görülmektedir. Bulgulara göre modelin veriye iyi uyum
gösterdiği söylenebilir.
SONUÇ: Bu çalışma ile PO-BF ölçeğinin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir
değerlendirme aracı olarak kullanılabileceği gösterilmektedir. Çalışmamız kanser hastalarının
psikososyal ve fiziksel sıkıntılarının kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesine yönelik iyi bir
kaynak olacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: Cancer is known to be a systemic disease caused by the effect of many
different factors and negatively affects people's lives and may substantially reduce the quality
of life. Psychosocial support is significant for patients receiving cancer treatment to benefit
from health services and to reduce the physical, emotional and economic difficulties they face
during the treatment process. Although there are various self-report scales, there are not enough
tools to assess psychosocial and physical conditions together. "The Basic Documentation For
Psycho-Oncology(PO-Bado)" is an expert rating scale developed for the comprehensive
assessment of psychosocial and physical distress of cancer patients. (PO-Bado) is developed for
the mental health and psychotherapeutic support of patients with oncological illness and aims
to meet the needs in this field in Turkey and to provide a reliable tool that can be used in future
studies. The main aim of this study is to evaluate the validity and reliability of this scale in
Turkish.
METHODS: Between March and December 2023, 151 patients with an oncologic
diagnosis who were admitted to the outpatient clinics at Istanbul University Faculty of
Medicine, Department of Psychiatry and Istanbul University Oncology Institute or who were
receiving inpatient treatment were included in the study. Patients were randomly selected
among the individuals who were between 18-65 years old age, who did not have intelectual
disability or active psychotic disorder, who were at least literate, whose general medical
condition was suitable for continuing the interview. During the interviews with 75 patients, a
second practitioner was present and scored as an observer without interfering with the
procedure. The interviewer and the observer independently recorded their responses on two

different forms. "Sociodemographic Data Form", "The Basic Documentation For Psycho-
Oncology (PO-Bado)", "Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS)", "Perceived Stress

Scale (PSS)", "Karnofsky Performance Scale" and "Cancer Coping Questionnaire (CCQ)" were
conducted.
RESULTS: With this reliability study, using the correlation analysis we have
demonstrated that "PO-Bado" scale had a strong level of internal consistency. Cronbach's alpha

4

values were 0.826 for the scale, 0.792 for the physical symptom subscale and 0.749 for the
mental symptom subscale.
The correlation levels between PO-BADO total and subscale scores and HADS, PSS,
Karnofsky and CCQ scores were evaluated. A statistically significant positive correlation
(p<0.01) was found between PO-BADO scores and PSS, HADS-total scores and a negative
correlation (p<0.01) was found between PO-BADO scores and CCQ and Karnofsky scale
scores. Significant correlation levels indicate that the PO-BADO is a valid tool for the
assessment of mental difficulties such as anxiety, depression, coping skills and perceived stress
as well as medical difficulties of cancer patients.
Kaiser-Meyer-Olkin sampling adequacy was measured as 0.839, indicating that the data
were suitable for factor analysis.
"Confirmatory factor analysis (CFA)" was conducted for the construct validity of the
scale. In this study, x2/df value, "CFI (Comparative Fit Index)", "RMSEA (Root Mean Square
Error of Approximation)", "TLI (Tucker Lewis index)" fit indices were used for CFA. When
the confirmatory factor analysis findings are examined, it is seen that the x2/sd value is lower
than 3, the CFI value is 0.97 and the RMSEA value is 0.034. According to the findings, it can
be concluded that the model fits the data well.
CONCLUSION: In this study we have shown that the Turkish form of PO-Bado is a
valid measurement tool and can be reliably used in Turkish language. Our study will be a
good resource for the extensive evaluation of psychosocial and physical distress of cancer

patients.