Ortaokul fen bilimleri dersinde sanal müze kullanımının öğrencilerin laboratuvar malzemelerini öğrenmeleri üzerine etkisi
The effect of using virtual museum in secondary school science course on students' learning of laboratory materials
Yazar: MEVLÜT BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ZOR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Müzeler = Museums ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sanal müze = Virtual museum

Özet:
Bu çalışmada öğrencilerin fen bilimleri ders kitaplarındaki etkinliklerde kullanılan laboratuvar deney malzemelerini öğrenmesine sanal müze uygulamalarının etkisi araştırılmıştır. Öğrencilere öğretilmesi planlanan laboratuvar malzemelerinin belirlenme aşamasında 8. sınıf fen bilimleri ders kitabından faydalanılmıştır. Ders kitabında yer alan etkinlikler tek tek incelenmiş ve bu etkinliklerde kullanılan deney malzemeleri tespit edilmiştir. Ayrıca ders kitabının son kısmında yer alan ve sözlük bölümünde açıklaması yapılan laboratuvar malzemeleri de öğretilmesi planlanan malzemeler arasına yerleştirilmiştir. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Konya iline bağlı bir ilçenin ortaokulunda öğrenim görmekte olan 8. sınıftaki toplam 34 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada evrenden örnekleme yoluna gidilmemiş, bunun yerine yarı deneysel model tercih edilmiştir. Araştırmanın uygulama aşamasında laboratuvar malzemeleri kontrol grubundaki öğrencilere fen bilimleri dersi öğretim programında ön görülen uygun yöntem ve teknikler kullanılarak anlatılmış ve bu anlatım üç haftalık süreci kapsayacak şekilde planlanmıştır. Bu süre boyunca öğrencilere laboratuvar malzemeleri tanıtılmış ve işlevleri hakkında bilgi verilmiştir. Deney grubundaki öğrencilere ise aynı laboratuvar malzemeleri, Artsteps programı ile oluşturulan sanal bir müze ile tanıtılmış yine bu uygulama da üç haftalık bir süreci kapsayacak şekilde planlanmıştır. Her iki uygulamada gerçekleştirilecek faaliyetler haftalık olarak planlanarak uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen açık-uçlu sorular içeren Laboratuvar Malzemeleri Tanıma Testi (LMTT) kullanılmıştır. Verilerin analiz kısmında ise veri toplama aracından elde edilen açık uçlu veriler öğrenci tarafından verilen yanıtın özelliğine göre ''Doğru, Kısmen Doğru, Yanlış ve Boş'' olarak kategorileştirilmiş, bu kategorilerin oluşturulmasında literatürde bulunan benzer çalışmalardan yararlanılmıştır. Öğrencinin her kategoriye ilişkin verdiği yanıtların frekans ve yüzde değerleri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Bu kısımdan elde edilen sonuçlar analiz edilmiş, analizlerden elde edilen sonuca göre ise fen bilimleri dersi öğretim programında ön görülen yöntem ve tekniklerin kullanılarak malzemelerin tanıtıldığı sınıfta, öğrencilerin her kategoride verdiği toplam doğru cevap sayısı ön teste göre %97,27 oranında artış gösterirken, sanal müze uygulamasıyla tanıtımın yapıldığı sınıfta bu oran %125,62 olarak belirlenmiştir. Ayrıca sanal müze uygulamasıyla anlatımın yapıldığı sınıfta her bir kategoriye ilişkin verilen doğru yanıtların, daha fazla oranda artış gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak laboratuvar malzemelerinin öğretiminde, sanal müze uygulamasının, fen bilimleri dersi öğretim programında ön görülen yöntem ve tekniklere göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of virtual museum applications on students' learning of laboratory experiment materials used in activities in science textbooks was investigated. During the determination of the laboratory materials planned to be taught to the students, the 8th grade science textbook was used. The activities in the textbook were examined one by one and the experimental materials used in these activities were determined. In addition, laboratory materials in the last part of the textbook and explained in the dictionary section were also included among the materials planned to be taught. The research was carried out using a quasi-experimental design with pretest-posttest control group. The study group of the research consists of 34 8th grade students studying in a secondary school in a district of Konya in the 2021-2022 academic year. In the study, sampling from the universe was not used, instead a quasi-experimental model was preferred. In the application phase of the research, laboratory materials were explained to the students in the control group by using the appropriate methods and techniques foreseen in the science course curriculum, and this lecture was planned to cover a three-week period. During this period, students were introduced to laboratory materials and information about their functions. The same laboratory materials were introduced to the students in the experimental group through a virtual museum created with the Artsteps program, and this application was planned to cover a three-week period. The activities to be carried out in both applications were planned and implemented on a weekly basis. Laboratory Materials Recognition Test (LMTT), which includes open-ended questions developed by the researcher, was used as a data collection tool in the research. In the analysis part of the data, the open-ended data obtained from the data collection tool were categorized as "Correct, Partially True, False and Empty" according to the characteristics of the answer given by the student, and similar studies in the literature were used to create these categories. Frequency and percentage values of the answers given by the students for each category were calculated separately. The results obtained from this section were analyzed, and according to the results obtained from the analyzes, the total number of correct answers given by the students in each category increased by 97.27% compared to the pre-test in the classroom where the materials were introduced using the methods and techniques foreseen in the science course curriculum, while the virtual museum This rate was determined as 125.62% in the class where the promotion was made with the application. In addition, it was observed that the correct answers given for each category in the classroom where the narration was made with the virtual museum application increased at a higher rate. As a result, it has been determined that the virtual museum application is more effective in teaching laboratory materials than the methods and techniques foreseen in the science curriculum.