Göletlerde su kalitesi ve iyileştirme; Beytepe Göleti örneği
Water quality and improvement in ponds;  Beytepe Pond case study
Yazar: FATMA ÖZKAY
Danışman: PROF. DR. AYSEL ÇAĞLAN GÜNAL ; DOÇ. DR. İSMAİL TAŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Granüler aktif karbon = Granular activated carbon ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Yaşamın temel kaynağı suyun miktarının yanında kalitesi de sürdürülebilir yaşam için hayati önemdedir. Yağışlı dönemlerde suyun depolanmasında kullanılan yöntemlerden biri olan göletler, suyun kalitesinde bazı değişikliklere neden olabilmektedir. Bu değişiklikler kimi zaman göletin depolama alanında meydana gelen bazı değişikliklerden kimi zamanda gölet besleme havzasındaki değişikliklerden kaynaklanabilmektedir. Göletlerdeki suyun kalitesi sadece çevre ve canlı sağlığı açısından değil aynı zamanda göletten beklenen faydanın sağlanması açısından da önemlidir. Yapılan bu çalışmada, Türkiye Milli Botanik Bahçesi Müdürlüğü sorumluluğunda bulunan Beytepe Göletinin su kalitesinin iyileştirilmesi için kullanılabilecek farklı iyileştirme yöntemleri incelenmiştir. Çalışma ile Göleti besleyen ve kirleten unsurlar belirlenerek aylık olarak alınan örneklerde sıcaklık, pH, göl derinliği, iletkenlik, çözünmüş oksijen, organik madde, kimyasal oksijen ihtiyacı, nitrit, nitrat, amonyum, klorofil-a ve fekal koliform, Escherichia coli (E. coli) ve toplam koliform bakteri sayısı belirlenmiştir. Ayrıca toplam katyon ve anyon, SAR (Sodyum adsorbsiyon oranı) ve sulama suyu açısından kritik olan ağır metal (Cr, Cd, Co, Pb, Ni, Fe, Cu, Zn, Mn) konsantrasyonları da incelenmiştir. Ayrıca, izleme çalışmalarının yanı sıra laboratuvar şartlarında ilkbahar ve sonbahar aylarında göletten alınan kompozit numunelerde su kalitesinin iyileştirilmesine yönelik olarak farklı malzeme (hidrojen peroksit ve aktif karbon) ve dozlarda uygulamanın yanı sıra farklı havalandırma (kesikli ve sürekli) sistemleri de kullanılarak toplamda 13 farklı uygulama incelenmiştir. En iyi sonuçlar hidrojen peroksit uygulamasının 6 mg/l dozunda elde edilmiştir. Giderim verimleri KOİ %95,44; ÇO %100 ve klorofil-a %90 olarak gerçekleşmiştir.

Abstract:
The quality of water, which is the basic source of life, is as important as its quantity for sustainable life. Ponds, which are one of the methods used to store water during rainy periods, can cause some changes in the quality of water. These changes sometimes occur due to some changes in the storage area of the pond, and sometimes due to changes in the pond feeding basin. The quality of water in ponds is important not only for the environment and living beings but also for the expected benefit from the pond. In this study, different improvement methods that can be used to improve the water quality of Beytepe Pond, which is under the responsibility of Directorate of National Botanical Garden of Türkiye, were researched. With this study, the elements that feed and pollute the pond were determined and the temperature, pH, lake depth, conductivity, dissolved oxygen, organic matter, chemical oxygen demand, nitrite, nitrate, ammonium, chlorophyll-a and fecal coliform, Escherichia coli (E. coli) and total coliform bacteria counts were determined in the monthly samples. In addition, total cation and anion, SAR (Sodium adsorption ratio) and critical heavy metal concentrations (Cr, Cd, Co, Pb, Ni, Fe, Cu, Zn, Mn) in terms of irrigation water were also investigated. In addition to monitoring studies, in order to improve water quality in composite samples taken from the pond in spring and autumn months under laboratory conditions, different materials (hydrogen peroxide and activated carbon) and doses were used as well as different aeration (intermittent and continuous) systems, and a total of 13 different applications were investigated. The best results were obtained at a dose of 6 mg/l of hydrogen peroxide application. Removal efficiencies were 95.44% for COD, 100% for DO and 90% for chlorophyll-a.