Hidrosalpenks olan olgularda ofis histeroskopi bulguları ve endometriumun histopatolojik olarak incelenmesi
Histopathological examination of office histeroscopy findings and endometrium in cases with hydrosalpinx
Yazar: SULTAN MAYUNCUR
Danışman: DOÇ. DR. BURAK YÜCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometrit = Endometritis ; Endometriyum = Endometrium ; Fallop tüpleri = Fallopian tubes ; Histeroskopi = Hysteroscopy ; Histopatoloji = Histopathology ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Hidrosalpenks tubanın distal bölgesinde tıkanıklık oluşması sonucu meydana gelir. Tubada biriken sıvının endometrium üzerinde enflamatuar değişikliklere neden olduğu iddia edilmektedir. Bu hipoteze dayanarak hidrosalpenksi olan olgularda İnvitro Fertilizasyon (IVF) tedavisi öncesi dünya çapında profilaktik olarak cerrahi tedaviler yapılmaktadır. Çalışmamızda hidrosalpenksin endometrium üzerinde makroskopik ve mikroskobik düzeyde enflamatuar değişiklik yaratıp yaratmadığını tespit etmeye amaçladık.
Materyal-Metod: Çalışmamıza 39 hasta dâhil edildi. Bu hastalar infertilite ve jinekoloji polikliniklerine başvurmuş, anormal uterin kanama, endometrial kavite düzensizliği, endometrial polip, menstrüel siklus düzensizliği, primer ve seconder infertilite nedeniyle yardımcı üreme teknikleri (YÜT) öncesi ofis histeroskopi yapılan hastalar arasından seçildi. Bu hastalar arasından ise endometrial kavitede düzensizlik, endometrial polip varlığı, anormal uterin kanama, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı, kronik endometrit şüphesi nedeniyle endometrial biyopsi alınan hastalar belirlendi. Daha sonra bu hastalar hidrosalpenks varlığına göre 2 gruba ayrıldı. Hastalara planlanan ofis histeroskopi işleminin yapılması esnasında hastaların onamı alınarak görüntüleri kaydedildi. Yine aynı şekilde çeşitli ön tanılarla ofis histeroskopi esnasında yapılmış olan endometrial örneklemeleri, klinik izin dâhilinde çalışmamıza yönelik yeniden analiz edildi.
Ofis histeroskopi görüntüleri endometrial kavitenin enflamasyon bulgularına yönelik makroskopik açıdan; hemorajik noktalar, fokal hiperemi, yaygın endometrial hiperemi, genişlemiş endometrial damarlar, mikropolipler, endometrial polipler, endometrial polipoid hiperplazi, uterin kavite mukusu varlığı açısından yeniden analiz edildi. Elde edilen toplam puan Toplam Makroskopik Endometrit Skoru (Makro TES) olarak kabul edildi. Aynı şekilde histeroskopik görüntüleme işlemi esnasında punch biyopsi alınan hastalar tespit edilip, alınan preparatlar patoloji uzmanı eşliğinde enflamasyon bulgularına yönelik mikroskobik açıdan değerlendirildi. Hematoksilen Eozin (H&E) ile boyanmış olan preparatlar; hiperemi, ödem, mikropolip, plazma hücresi, hemoraji, konjesyon, inflamatuar hücreler (nötrofil, bazofil) ve fibrozis bulgularının varlığı açısından değerlendirildi.
Her bir preparattaki bulgu için miktara bağlı olarak 1'den 5'e kadar puanlama yapıldı. Toplam puan Mikroskobik Toplam Endometrit Skoru (Mikro TES) olarak kaydedildi.
Bulgular: Hastalar anamnez ve klinik muayene bulgularına yönelik analiz edildiğinde, infertilite süresi dışında gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Bu sonuç iki grubun homojen bir dağılımda seçildiğini göstermektedir. Hidrosalpenksi olan grupta infertilite şikâyeti benzer olsa da (p:0.051), infertilite süresi (p:0.007) kontrol grubuna göre anlamlı oranda artmış olarak izlenmiştir.
Histeroskopik makroskopik değerlendirmede araştırılan bulgular arasında hidrosalpenksi olan olgularda hemorajik noktalar (p:0.012) ve genişlemiş endometrial damarlar (p:0.044) kontrol grubuna göre anlamlı olarak artmış izlenmiştir. Diğer bulgular 2 grup arasında benzer olarak tespit edilmiştir. Bu bulguların her bir hasta için toplamı olan Makroskopik Toplam Endometrit Skorunda (Macro TES) her iki grup arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir.
Mikroskobik değerlendirmede araştırılan bulgular ile her hasta için oluşturulmuş Mikroskobik Toplam Endometrit Skorunda (Mikro TES), hidrosalpenks olan olgular ve kontrol grubu arasında yapılan istatiksel analizde anlamlı fark izlenmemiştir.
Sonuç: Tubal faktör infertil kadının tedavi ve yönetiminde önemli yere sahiptir. Hidrosalpenksin ise bu kadınların yardımcı üreme tedavilerinden (YÜT) elde edeceği başarıyı düşürdüğüne inanılmaktadır. Buna dayanarak YÜT öncesi birçok hidrosalpenks olgularına profilaktik cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Buna dayanak olarak gösterilen hipotezlerden biri olan endometriumda oluşan enflamatuar değişikliğin ise, çalışmamızda yaptığımız makroskopik ve mikroskobik analizde, anlamlı farklılık yaratmadığını tespit ettik. Çalışmamızda tespit edilen bulguların, klinik rutinde değişikliğe neden olacağını ve ilerleyen zamanlarda hem bizim çalışmamızı daha büyük örneklem grubuyla değerlendiren çalışmaların hem de hidrosalpenks ile ilgili henüz aydınlatılamamış noktalara yönelik çalışmalara bu konuda ufuk açacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Hidrosalpenks; ofis histeroskopi; endometrit; enflamasyon

Abstract:
Objective: Hydrosalpinx occurs as a result of obstruction in the distal region of the tube. It is claimed that the liquid accumulated in the tube causes inflammative changes on endometrium. Based on this hypothesis, prophylactic surgical treatments are performed worldwide before In Vitro Fertilization (IVF) treatment in cases of hydrosalpinx. Our study aims to detect if hydrosalpinx causes inflammative changes on endometrium at the macroscopic and microscopic level.
Material-Method: 39 patients were included in our study. These patients were selected among the ones who applied to infertility and gynecology polyclinics and went through office hysteroscopy before assisted reproductive techniques (ARTs) due to abnormal uterine bleeding, endometrial cavity irregularity, endometrial polyp, menstrual cycle irregularity, primary and secondary infertility. Patients from whom endometrial biopsy was received due to endometrial cavity irregularity, presence of endometrial polyps, abnormal uterine bleeding, recurrent implantation failure, and suspicion of chronic endometritis were determined. Then, these patients were divided into 2 groups according to the presence of hydrosalpinx. The patients' images were recorded during the scheduled office hysteroscopy procedure after receiving their consent. Endometrial sampling which was performed during office hysteroscopy with various pre-diagnoses was analyzed again regarding our study within clinical consent.
Office hysteroscopy images were re-analyzed macroscopically regarding the inflammation signs of the endometrial cavity, in terms of hemorrhagic spots, focal hyperemia, diffuse endometrial hyperemia, dilated endometrial vessels, micro-polyps, endometrial polyps, endometrial polypoid hyperplasia, presence of uterine cavity mucus. The total score obtained was considered as the Total Macroscopic Endometritis Score (Macro TES). Similarly, the patients from whom punch biopsy was received during hysterescopic imaging were detected, and the received preparates were microscopically evaluated regarding inflammation signs with a pathologist. The preparates stained with Hemotoxylin Eosine (H&E) were evaluated regarding the presence of hyperemia, edema, micropolyp, plasma cell, hemorrhage, congestion, inflammatory cells (neutrophil, basophil) and fibrosis. Scoring from 1 to 5 was made for the findings in each preparation based on the amount. The total score was recorded as the Total Microscopic Endometritis Score (Micro TES).
Result: No significant difference was observed between the groups, except the infertility duration, when the patients were analyzed based on anamnesis and clinical examination findings. This result shows that the two groups were chosen in a homogeneous distribution. The infertility complaint was similar in the group of hydrosalpinx (p:0.051) but infertility duration (p:0.007) was observed to be significantly increased compared to the control group.
Hemorrhagic spots (p:0.012) and dilated endometrial vessels (p:0.044) significantly increased compared to the control group in cases with hydrosalpinx among the findings studied in hysteroscopic macroscopic evaluation. Other findings were found to be similar between 2 groups. There was no significant difference between the two groups in the Total Macroscopic Endometritis Score (Macro TES), which is the total of these findings for each patient.
No statistically significant difference was found between cases with hydrosalpinx and control group in Total Microscopic Endometritis Score (Micro TES) which was created for each patient with the findings studied in microscopic evaluation.
Conclusion: Tubal factor has a significant effect on treatment and monitoring of infertile women. It is believed that hydrosalpinx decreases the success rate of assisted reproductive techniques (ARTs) for these women. In this regard, prophylactic surgical treatment is employed to many hydrosalpinx cases before ARTs. We detected that inflammative change in endometrium, which is one of the hypotheses considered as basis for this situation, caused no significant difference during macroscopic and microscopic analysis within our study. We think that the findings detected in our study will cause a change in the clinical routine and both studies evaluating our study with a larger sample group and studies on hydrosalpinx issues, which have not yet been clarified, will open up a horizon in this regard.
Keywords: Hydrosalpinx; office hysteroscopy; endometritis; inflammation