Kemaliye, Başpınar'da geleneksel konutların mimari özellikleri ve koruma sorunları üzerine bir araştırma
A research based on architectural features and conservation problems of conventional houses in Başpinar, Kemaliye
Yazar: HAKAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÇİFTÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Başpınar Köyü, Erzincan ilinin Kemaliye ilçesine bağlı, geleneksel sistemle yapılmış özgün mimari dokuya sahip olan tarihi 16. yüzyıla uzanan kırsal bir yerleşimdir. Taş malzeme kullanılarak yığma kagir olarak inşa edilen yapılar, yöreye özgü yapı elemanları ve malzemeleri ve mimari biçimlenişleriyle birçok açıdan Kemaliye ile farklılıklar göstermektedir.
Başpınar'ın fiziksel yapısı ve tarihsel gelişimi irdelenmiştir. Yerleşimin coğrafi özellikleri, sosyal ve kültürel yapısı, ekonomisi ve çevre yerleşimlerle ilişkisi üzerinde yoğunlaşılmıştır.
Geleneksel yerleşim dokusunun mimari özellikleri kapsamında mahalleler, camiler, çeşmeler ve köy odaları incelenmiştir. Başpınar'daki yapıların özgün mimari dokunun analizi kapsamında kat adedi, işlev, dönem, yapım sistemi ve malzeme, özgünlük durumu ve yapısal durum analizleri yapılmıştır.
Başpınar yerleşimdeki yapıların mimari özellikleri incelenmiş olup, 217 yapıya ait envanter fişi yerinde yapılan gözlemlerle doldurularak, yerleşimdeki geleneksel sistemle yapılmış özgün yapıların mevcut durumları tespit edilmeye çalışılmıştır. 15 adet yapıda kapsamlı bir çalışma yürütülerek, bu yapıların mevcut durumlarının çizimleri yapılmış ve iç mekâna ait veriler elde edilmiştir. Bu bağlamda yapıların plan ve cephe oluşum özellikleri, mimari yapı elemanları değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Tez kapsamında yapılan çalışmaların, Başpınar yerleşimin özgün konut dokusunun korunması için ileride yapılabilecek koruma ve onarım faaliyetlerine katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Başpınar Village is a rural settlement in Kemaliye town of Erzincan province located in the East Anatolian Region of Turkey. The history of the village dates back to the 16th century. The masonry houses in Başpınar have very different features in terms of plan typology, façade design and construction techniques from those of Kemaliye town.
Baspinar's phsical structure and historical development were probed. Settlement's geographical properties, social and cultural structures,  economy and relationships with around settlements were dwelled on.
As part of the traditional settlement vernacular fabric neighbourhoods, mosques, fountains, and village rooms were researched. In order to determine the architectural morphology of vernacular fabric of Başpınar the buildings were analyzed in terms of number of floors, function, period, construction system & materials, authenticity and construction situation.
The architectural features were analyzed in Başpınar settlement,217 inventory list were filled with observations made on the spot, the original structures were studied to determine the current status which made in the settlement with the conventional system. 15 units of structure were drawned by conducting a comprehensive study and interior places datas were obtained. In this context, the formation of the structures and facade features plans were subjected to evaluation in architectural elements. The thesis aims to contribute Başpınar's settlement protection and repair activities which can be done to protect the organic fabric in the future.