5e öğrenme modelinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin zihinsel yapılarına ve bilimin doğasını öğrenmelerine etkisinin incelenmesi
The investigation of effects of 5e learning model of 5ᵀᴴ grade students' intellectual structure and learning of the nature of science
Yazar: DUYGU DALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF AÇIL
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model

Özet:
Bu araştırma ortaokul 5. sınıf Maddenin Değişimi ve Tanınması ünitesindeki konuların 5E Modeli ile işlenmesinin öğrencilerin zihin yapılarına ve bilimin doğasını anlamalarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca öğrencilerin 5E modeli ile ilgili görüşlerinin ortaya çıkarılması, araştırmada amaçlanan bir diğer husustur.Araştırma ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel yönteme göre desenlenmiştir. Araştırmaya 2013/2014 eğitim öğretim yılının birinci döneminde Hatay-Antakya'da bir ortaokulda öğrenim gören 84 5. sınıf öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerden rastgele seçilen iki şubedeki 42 öğrenci deney, diğer iki şubedeki 42 öğrenci kontrol grubunu oluşturmaktadır. Uygulama sürecine geçilmeden önce gruplardaki öğrencilerin fen bilimleri ders notları açısından denk oldukları belirlenmiştir. Araştırmanın uygulama süreci Maddenin Değişimi ve Tanınması ünitesi süresince haftada dörder ders saati ile beş haftada tamamlanmıştır. Deney grubunda konular, araştırmacının hazırladığı 5E Modeli'ne uygun etkinlik kitabı ile; kontrol grubunda ise Milli Eğitim Bakanlığınca verilen ders kitabı kullanılarak yürütülmüştür. Hazırlanan etkinlik kitabında doğrudan ve yansıtıcı yaklaşımla bilimin doğası unsurları konu alanı ile bütünleştirilmiştir. Her iki grupta da dersler araştırmaya dâhil olan fen bilimleri öğretmeni tarafından işlenmiştir.Veri toplama aracı olarak her iki gruba ön test ve son test şeklinde Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ve Bilimin Doğasını Değerlendirme Ölçeği (BDDÖ) uygulanmıştır. Bunun yanı sıra uygulama sonunda deney grubundaki öğrencilere "5E Modelinin Uygulanmasına İlişkin Öğrenci Görüşme Formu" uygulanarak 5E Modeli ile ilgili görüşleri alınmıştır. Uygulama öncesinde grupların fen bilimleri notlarının denklikleri SPSS.20 paket programı aracılığı ile bağımsız t testi uygulanarak belirlenmiştir. KİT verileri, içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. BDDÖ verileri betimsel analiz, öğrenci görüşme formu verileri ise içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmanın sonucunda KİT ile elde edilen bulgulara göre, 5E Modelinin uygulandığı deney grubunda, mevcut programla ders işlenen kontrol grubuna oranla daha fazla ilişkili kelime yazıldığı; zihin haritalarında daha fazla sayıda bilimsel kavramla ilişkilendirme yapıldığı görülmüştür. Bunun yanı sıra anahtar kavramlarla ilgili yazılan cümlelerin bulguları, deney grubunun daha fazla sayıda bilimsel ifade içeren cümle yazdığı ve kavram yanılgısı içeren cümlelerin deney grubunda daha az olduğunu ortaya koymuştur. BDDÖ ile elde edilen bulgular, araştırmaya katılan deney ve kontrol grubu öğrencilerinin uygulama öncesinde bilimin doğası ile ilgili bazı konularda çağdaş bilim anlayışı ile uyuşan görüşlere sahip olduklarını; bazı konularda da çağdaş bilim anlayışına uymayan görüşleri bulunduğunu göstermiştir. Uygulama sonunda deney grubu öğrencilerinin çağdaş bilim anlayışı ile uyuşan görüşlerinin sıklığındaki artmalar dikkat çekmiştir. Çağdaş bilim anlayışı ile uyuşan görüşlerin sıklığının artmasının yapılan uygulamadan kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Deney grubu öğrencilerinin çağdaş bilim anlayışına uymayan görüşlerinin ise değişmediği görülmüştür. Kontrol grubundaki öğrencilerin uygulama öncesinde var olan çağdaş bilim anlayışı ile uyuşan ve uyuşmayan görüşlerinin, uygulama sonrasında dikkat çekici bir değişime uğramadan devam ettiği görülmüştür. Öğrenci görüşme formlarından elde edilen bulgular ise deney grubu öğrencilerinin 5E modeli ile ilgili çoğunlukla olumlu görüşlere sahip olduğunu ve bu modeli sevdiklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
5E Öğrenme Modeli, Kelime İlişkilendirme Testi, Zihin Haritaları, Bilimin Doğası, Maddenin Değişimi ve Tanınması

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of being processed with 5E Model of the subjects in the unit of 5th grades' Science class, named Change and Diagnosis of Matter, on habits of students' intellectual structure and learning of the nature of science. It is also another object intended to investigate the students' opinions on the 5E Model.The research was designed according to the quasi-experimental study with control group having pre-test and pos-test. Eighty four 5th grades students studying in a secondary school in Hatay/Antakya in the first period of the 2013/2014 academic year participated the research. Forty-two of these students chosen randomly are in the experimental group and the other forty-two students are in the control group. Before the implementation process, it is stated that the students' levels are equal. The implementation process of the research was completed in 5 weeks during the unit Change and Diagnosis of Matter. The subjects were carried out with the activity book prepared by the researcher in the experimental group; with the school books given by the Ministry of Education acoording to the present programme based on the planning of the course teacher in the control group. It is also integrated with the subject matter of the nature of science with a direct and reflective approach in the prepared activity book. In the both groups, the lessons were teached by the same teacher.As data collection tools, the Word Association Uygulama (KİT) and the Rating Scale of Nature of Science (BDDÖ) were applied in the both groups in the form of the pre-test and post-test. In addition, at the end of the research, the students' opinions in the application group about 5E Model were taken with 'Student Feedback Form About 5E Model İmplementation'. Before the process, the equation of the students' Science marks are determined over the package SPSS.20 and the indenpendent t test. The data obtained via KIT were evaluated with content analysis. BDDÖ data is analyzed with descriptive analysis, and students feedback form is analyzed with content analysis.In consequence of the research, according to the data gotten KIT, it is seen that the experimental group with 5E Model writes much more relevant word and correlates numeratically much more scientific concepts in mind maps than the the control group. Besides, the findings of the written sentences about the key concepts reveal that the experimental group writes sentences involving more scientific expressions and less misconception. The findings obtained via BDDÖ demonstrates that before the process the students of the experimental and control groups participating the experiment have both the same and different opinions at some points for the nature of science. At the end of application it is other conclusion that the cues written by the experimental group students into the key concepts are seen numeratically more scientific concepts and the concept misconceptions are seen less. Besides, the students in the both groups having participated to the research are determined to have both positivist and post-positivist opinions about the nature of science. As a result of the research, it is seen that the experimental group students' positivist opinions protect the stability while their post-positivist opinions are increasing. It is considered that the rise of having post-positivist opinions have become by virtue of the research. In the post-test of the control group, any remarkable improvements about their positivist and post-positvist opinions weren't encountered. The obtained data from the Student Feedback Form indicate that the students in the research have positive opinions about 5E model implementation and they embrace it, too. 
Key Words
5E Learning Model,  Word Association Test, Mind Mapping, Nature of Science, Change and Diagnosis Of Matter