Gelir dağılımı ve gelir dağılımını belirleyen sosyo-ekonomik faktörler: Türkiye üzerine bir uygulama
Income distribution and socio-economic factors determining income distribution: An application on Turkey
Yazar: BENGÜ KAYAPALI ASLAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ARSLAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL = ARDL ; Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gini katsayısı = Gini coefficient ; Kurumsal kalite = Institutional quality ; Küreselleşme = Globalization ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis

Özet:
Gelir dağılımı, iktisat bilimi başta olmak üzere birçok bilim ve disiplin tarafından araştırılan önemli bir konuyu ifade etmektedir. Bu konunun odağında gelirin bölüşümü yer alsa da gelir dağılımı, sahip olduğu sosyal adalet ve eşitlik normlarına bağlı olarak toplumda huzurun ve refahın sağlanmasında önemli role sahiptir. Bir ülkedeki gelişmişlik düzeyinin belirlenmesinde etkili olan gelir dağılımını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler incelendiğinde gelir dağılımındaki eşitsizliğin kaynakları hakkında fikir verdiği gibi bir ülkede bölgeler, sektörler, kişiler vb. arasındaki eşitsizlikler hakkında da fikir vermektedir. Bu yönüyle sosyo-ekonomik bir boyuta sahip olan gelir dağılımındaki eşitsizliklere neden olan faktörlerin belirlenerek, azaltıcı ve önleyici politikaların geliştirilmesi önem taşımaktadır. Buna bağlı olarak bu çalışmanın amacı, 1987-2017 yılları arasında Türkiye'de gelir dağılımını belirleyen sosyo-ekonomik faktörlerin belirlenmesi ve politika önerilerinin sunulmasıdır. Çalışmada ARDL yöntemi kullanılarak ekonometrik hesaplamalar yapılmıştır. Ekonometrik modele gelir dağılımındaki eşitsizliğin azaltılmasında etkili olacağı düşünülen kurumsal kalite endeksinin modele kontrol değişken olarak dahil edilerek kurumsal kalite endeksinin diğer bağımsız değişkenler arasındaki bütünleşik etkisi araştırılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda kurumsal kalite endeksinin kontrol değişken olarak yer aldığı çalışmada elde edilen bulgular, kurumsal kalite endeksinin Türkiye'de gelir dağılımı eşitsizliğinin çözümünde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin gelir dağılımı sorunuyla mücadelede kurumsal kaliteye gereken önemi vermesi ile gelir dağılımı sorununa köklü ve etkili çözümler getirebileceği saptanmıştır. Bununla birlikte Türkiye'de gelir dağılımını belirleyen sosyo-ekonomik faktörlerin gelir dağılımı eşitsizliğinin çözümünde yer alması gereken etkin ve sürdürülebilir politikaların geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Income distribution is an important issue that is researched by many sciences and disciplines, especially economics. Although the focus of this issue is the distribution of income, income distribution has an important role in ensuring peace and welfare in society depending on the norms of social justice and equality. There are many factors affecting income distribution, which is effective in determining the level of development in a country. When these factors are analyzed, it gives an idea about the sources of inequality in income distribution as well as inequalities between regions, sectors, individuals, etc. in a country. In this respect, it is important to identify the factors that cause inequalities in income distribution, which has a socio-economic dimension, and to develop mitigating and preventive policies. Accordingly, the aim of this study is to determine the socio-economic factors determining income distribution in Turkey between 1987 and 2017 and to present policy recommendations. In the study, econometric calculations were made using the ARDL method. In the econometric model, the institutional quality index, which is thought to be effective in reducing inequality in income distribution, is included as a control variable in the model and the integrated effect of the institutional quality index among other independent variables is tried to be investigated. In this context, the findings of the study, in which the institutional quality index is included as a control variable, show that the institutional quality index has a significant effect on the solution of income inequality in Turkey. It has been determined that developing countries such as Turkey can bring radical and effective solutions to the income distribution problem by giving due importance to institutional quality in combating income distribution problem. In addition, the socio-economic factors determining income distribution in Turkey have been analyzed and recommendations have been presented for the development of effective and sustainable policies that should be included in the solution of income inequality.