2000 sonrası Türkiye bilim kurgu sinemasında özel efekt ve görsel efekt kullanımları arasındaki ilişkiler: AROG, GORA ve Arif V 216 örneklemleri
The relationships between special effects and visual effects in Turkish science fiction cinema after 2000, samples: AROG, GORA and Arif V 216
Yazar: MUHAMMED YASİN GÜLBAY
Danışman: PROF. DR. GÜL RENGİN KÜÇÜKERDOĞAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bilim kurgu sineması = Science fiction cinema ; Film = Film ; Görsel efekt = Visual effects ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Özel efekt = Special effect

Özet:
Bu çalışmadaki temel amaç, Türkiye Bilim Kurgu Sineması örnek gösterilerek seçilen filmler üzerinden özel efekt ve görsel efekt kavramlarının ayrımını yapmak, kullanımlarını, temel yapı farklılıklarını ve aralarındaki ilişkileri anlatmaktır. Bu amaçla çalışma 4 bölümden oluşturulmuştur.
Birinci bölümde, sinema, sinemanın ortaya çıkışında yatan hareket yanılsaması, sinema ve hareketli görüntünün tarihi ve gelişimi anlatılmaktadır. İkinci bölümde, Bilim Kurgu Sineması ve özellikleri, Bilim Kurgu Sinemasının bağlantılı olduğu sinema türleri ve Türk Bilim Kurgu Sinemasının tarihi süreci ve gelişimi anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde, özel efekt, görsel efekt kavramları, teknikleri, ayrımı ve süreçleri, özellikle bu tekniklerin en çok kullanıldığı Hollywood Sinemasına ait filmlerin sahneleri üzerinden anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise, özellikle kendi döneminde görsel efekt ve özel efekt kullanımları konusunda adından söz ettiren; G.O.R.A., A.R.O.G. ve ARİF V 216 filmlerinde kullanılan özel efekt ve görsel efekt teknikleri detaylı olarak incelenerek, iki efekt türünün yapısındaki farklılıklar, kullanımları arasındaki ilişkiler ve filmlerde bu tekniklerin hangi sahnelerde kullanıldığı incelenmiştir. Bu incelemelerle iki farklı efekt türünün ayrımının yapılabildiği ve karıştırılmaması gerektiği, günümüzde artık özellikle özel efektlerin de dijital ortamda yapılabildiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel Efekt, Görsel Efekt, Bilim-Kurgu Sineması, Film, Sinema

Abstract:
The main purpose of this study is to distinguish the concepts of special effects and visual effects, to explain their usage, basic structural differences and the relations between them, through the films selected by showing the Turkish Science Fiction Cinema as an example. For this purpose, the study is composed of 4 parts.
In the first chapter, cinema, the illusion of movement that lies in the emergence of cinema, the history and development of cinema and the moving image are explained. In the second part, Science Fiction Cinema and its features, cinema genres with which Science Fiction Cinema is related, and the historical process and development of Turkish Science Fiction Cinema are explained. In the third chapter, the concepts of special effects, visual effects, techniques, separation and processes are explained, especially through the scenes of the movies of Hollywood Cinema, where these techniques are used the most. In the fourth chapter, especially in his own period, he made a name for himself in the use of visual effects and special effects; G.O.R.A., A.R.O.G. and ARİF V 216, the special effects and visual effects techniques used in the films were examined in detail, and the differences in the structure of the two types of effects, the relationships between their use and the scenes in which these techniques were used in the films were examined. With these examinations, it has been concluded that the distinction between two different types of effects can be made and should not be confused, and that nowadays especially special effects can be made in digital environment.

Keywords: Special Effects, Visual Effects, Science Fiction Cinema, Film, Cinema