Organik ve konvansiyonel pamukta pazarlama kanallarının etkinliğinin belirlenmesi ve çiftçi açısından en uygun pazarlama modelinin geliştirilmesi üzerine bir araştırma
A research on determination of the efficiency of marketing channels for organic and conventional cotton and developing most favourable marketing models in terms of the farmers
Yazar: HAKAN ADANACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AKIN OLGUN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Organik tarım = Organic farming ; Pazarlama kanalları = Marketing channels ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
on zamanlarda sağlıklı bir yaşam ve çevre esaslı ürünlere yönelik ilginin büyümesi nedeniyle, birçok insan sağlıklı olan gıdaları ve organik ürünleri tüketme eğilimine yönelmiştir. Bu çerçevede, tüketici tercihleri ve ithalatçı ülkelerin talebindeki değişikliklere paralel olarak, Türkiye'deki organik tarım çok hızlı olarak gelişmiştir. Diğer yandan, organik ürünlerde gelecekte rekabet avantajı sağlamanın yolu, ürün çeşitliliğinden çok arz zincirinin etkin yönetiminden geçmektedir. Ancak, Türkiye'de çok sayıda ürün organik olarak üretilmesine rağmen, ürünlerin pazarlama kanalları spesifik olarak ortaya konulmamıştır. Bir tarımsal ürünün pazarlama kanallarının ortaya konulması ve bu pazarlama kanallarının etkin olup olmadığının bilinmesi, o ürünle ilgili başta pazarlama olmak üzere tüm politikalarının daha iyi yönlendirilmesine önemli bir destek olacaktır.Bu araştırmada organik ürünlerde pazarlama kanallarının ve bu kanalların ne düzeyde etkin olduğu sorusuna yanıt aranmıştır. Ayrıca, hem organik hem de konvansiyonel ürünlerin pazarlama kanallarının etkinliği karşılaştırılarak, önemli bir değerlendirme ortamı oluşturulmuştur. Bu amaçla, Türkiye'nin önemli bir ürünü olan pamuk inceleme kapsamına alınmıştır. Çalışmada bu ürünün pazarlama kanallarında yer alan üyeler (pamuk üretimi yapan tarım işletmeleri, çırçır işletmeleri, organik pamuk ve tekstil ihracatçıları) için survey çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede kanal üyelerinin pazarlama yapısı ve pazarlama kanallarının etkinlik ölçümü yanında yapısal özellikleri, uyguladıkları üretim teknikleri, üretim, verim ve maliyetleri ile her bir kanal üyesinin karşılaştığı sorunlar ve beklentileri ortaya konulmuştur. Bunun yanında, incelenen her bir kanal üyesinin tam etkin hale gelebilmesi için potansiyel iyileştirme değerleri verilerek önerilerde bulunulmuştur.Bu çalışmanın, organik pamuğun pazarlama kanallarının etkinliğinin geliştirilmesi için makro düzeyde gereken önlemlerin belirlenmesinde yardımcı olabileceği ve diğer organik ürünlerle ilgili politikaların yönlendirilmesinde rehberlik edebileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler : Organik pamuk, konvansiyonel pamuk, pazarlama kanalları, etkinlik, kanal etkinliği, pamuk pazarlaması

Abstract:
In recent years, many people show tendency for consuming healthy food stuffs and organic products, because of increasing concern towards healthy life and natural oriented products. In this context, organic farming has been developed very rapidly in Turkey as parallel to the consumer preferences and changes in the demand of importer countries. On the other hand, effective management of supply chain is more important than the product variety on the way of taking advantages of competition from organic products in future. Although lots of products are produced organically in Turkey, their marketing channels have not been determined specifically. Determination of marketing channels of an agricultural product and having knowledge on its effectiveness, will be an important support for direction of all the policies on that product mainly on its marketing.In this research, an answer was looked for the question of how were the market channels and how were their efficiency levels. Also, by comparing marketing channels of organic and conventional products, an important evolution was developed. For this purpose cotton, which is one of the leader product of Turkey was taken into research. In this study, surveys of cotton among members of marketing channels (agricultural enterprises which produce cotton, enterprises of ginning, exporters of organic cotton and textile) were done. In this context, the structural characteristics, production techniques, production, yield, costs, and difficulties that were met by each member of channel and their expectations as well as the marketing structure of the channel members and measurement of the marketing channel?s efficiency were brought up. Further more, because of the fact that each channel member which were taken into research could be made more efficient, values of total potential improvements which were computed were given and suggestions were made.It is considered that this research will be help of determination of precautions in macro levels for development of organic cotton marketing channel?s efficiency and it will be able to guide to direct the policies concerned with other organic products.Keywords : Organic cotton, conventional cotton, marketing channels, efficiency, channel efficiency, cotton marketing