Çocuklarda tıbbi ihmal ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of the medical neglect scale in children
Yazar: DİLEK KAPTAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KAHRİMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, hemşirelerin çocuğun tıbbi ihmali konusunda bilgi ve farkındalıklarını belirleyebilmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmek amacı ile metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Trabzon ili üniversite hastanesinde çocuk hastalara hizmet sunan hemşireler (300'ü açıklayıcı faktör analizi için, 200'ü doğrulayıcı faktör analizi ve 30'u da test tekrar test için) oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Tıbbi İhmal Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçeğin yüzey ve kapsam geçerlilikleri sağlanmış ve kapsam geçerlik indeksi 0.85 olarak saptanmıştır. Normal dağılıma uygunluğu tespit edilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.825, Bartlett testi X2=4254.007, p=0.000<0.05 ve anti imaj değerleri ise 0.681 ile 0.914 arasında bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçek faktör yükleri 0.559 ile 0.974 arasında değişen 25 madde 6 alt boyuttan oluşmuştur. Birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum indeksleri X2/Sd=1.516, RMSEA=0.051, CFI=0.953, NFI=0.901, GFI=0.911, AGFI=0.863 ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum indeksleri ise X2/Sd=1.544, RMSEA=0.052, CFI=0.938, NFI=0.911, GFI=0.916 ve AGFI=0.872 olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar açıklayıcı faktör analizi ile şekillenen ölçeğin yapısını doğrulamıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonrası Guttman Split-Half değeri 0.923, Spearman-Brown değeri 0.924 ve Cronbach Alpha değeri 0.881, doğrulayıcı faktör analizi sonrası Guttman Split-Half değeri 0.917, Spearman-Brown değeri 0.918 ve Cronbach Alpha değeri ise 0.882'dir. Her iki örneklemin de madde toplam korelasyon değerleri uygun aralıkta olup tüm bu değerlerle ölçeğin güvenirliği desteklenmiştir. Test tekrar test sonuçları r=0.987; p<0.001, t=0.460; p>0.05 ve ICC değeri ise 0.933 olarak bulunmuş ve ölçeğin zamana karşı değişmezliği saptanmıştır. Sonuç olarak Tıbbi İhmal Ölçeği hemşirelerin çocuğun tıbbi ihmali hakkında bilgi ve farkındalık düzeylerini belirleyebilmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilir.

Abstract:
The research was conducted methodologically with the aim of developing a valid and reliable measurement tool to determine nurses' knowledge and awareness about child medical neglect. The sample of the study consisted of nurses (300 for exploratory factor analysis, 200 for confirmatory factor analysis and 30 for test-retest) who provide services to pediatric patients at the university hospital in Trabzon. Data were collected with the Personal Information Form and Medical Neglect Scale, The surface and content validity of the scale were ensured and the content validity index was determined as 0.85. It has been determined that it conforms to normal distribution. Kaiser-Meyer-Olkin value was 0.825, Bartlett test was X2=4254.007, p=0.000<0.05 and anti-image values were found to be between 0.681 and 0.914. As a result of explanatory factor analysis, the scale consists of 25 items and 6 sub-dimensions with factor loadings ranging from 0.559 to 0.974. As a result of the first level confirmatory factor analysis, the fit indices were; X2/Sd=1.516, RMSEA=0.051, CFI=0.953, NFI=0.901, GFI=0.911, AGFI=0.863 and as a result of the second level confirmatory factor analysis, the fit indices were determined as X2/Sd=1.544, RMSEA=0.052, CFI=0.938, NFI=0.911, GFI=0.916 and AGFI=0.872. These results confirmed the structure of the scale shaped by explanatory factor analysis. After exploratory factor analysis, Guttman Split-Half value is 0.923, Spearman-Brown value is 0.924 and Cronbach Alpha value is 0.881 and after confirmatory factor analysis, Guttman Split-Half value is 0.917, Spearman-Brown value is 0.918 and Cronbach Alpha value is 0.882. The item-total correlation values of both samples were within the appropriate range and the reliability of the scale was supported by all these values. Test-retest results r=0.987; p<0.001, t=0.460; p>0.05 and ICC value was found to be 0.933, and the scale's invariance over time was determined. As a result, the Medical Neglect Scale can be used as a valid and reliable measurement tool to determine nurses' knowledge and awareness levels about the child's medical neglect.