48-72 aylık çocuklardaki saldırganlık davranışlarına müdahale yöntemi olarak ebeveyn eğitim programı geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
Development and evaluation effectiveness of parent training program as a intervention method to aggressive behavior in children who is 48-74 months
Yazar: UTKU SAYIN
Danışman: PROF. DR. EMİNE NİLGÜN METİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba çocuk ilişkileri =   ; Erken eğitim = Early intervention ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Çocuklar = Children

Özet:
Sayın, U. 48-72 Aylık Çocuklardaki Saldırganlık Davranışlarına Müdahale Yöntemi Olarak Ebeveyn Eğitim Programı Geliştirilmesi ve Etkililiğinin İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı, Doktora Tezi, Ankara, 2014. Bu araştırma saldırgan davranışlar gösteren çocukların ailelerinin ihtiyaçlarından yola çıkılarak hazırlanan, Çocuklarda Saldırgan Davranışları Önleme Ebeveyn Eğitim Programı'nın (SADEP) çocukların davranışları, güçlükleri, güçleri, ailelerin işlevleri ve evlilik uyumuna etkilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada öncelikle, saldırgan davranışlar sergileyen çocuğa sahip annelerle odak grup görüşmeleri ve devamında ihtiyaç analizi çalışması gerçekleştirilmiştir. Böylece, ortaya çıkan konu başlıkları, literatür verileri ve uzman görüşlerinden faydalanılarak SADEP oluşturulmuştur.
Program Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gelişim Polikliniği'ne başvuran, çocukları saldırgan davranışlar gösteren ve programa gönüllü olarak katılmak isteyen 20 anneye 13 hafta süreyle uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla aynı sayıda annenin olduğu kontrol grubu oluşturulmuştur. Programın sonuçlarını değerlendirebilmek için her iki gruptaki annelere, eğitim öncesi ve sonrası Aile Değerlendirme Ölçeği, Evlilik Uyumu Ölçeği, Güç ve Güçlükler Anketi ile Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçekleri uygulanmıştır. Aynı ölçme araçları eğitim tamamlandıktan iki ay sonra izlem çalışması olarak sadece deney grubuna uygulanmıştır. Verilerin analizinde Bonferroni Düzeltmeli Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Karışık Ölçümler İçin İki Faktörlü Anova Testi, İlişkili Örneklemler için Tek Faktörlü Anova Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı ve etki büyüklüğü analizleri kullanılmıştır.   
Çalışmanın sonucunda, SADEP uygulamasının, çocukların dışşallaştırılmış ve içselleştirilmiş davranışlarının yanı sıra, sosyal becerileri, güçleri ve güçlükleri üzerine anlamlı düzeyde etkileri olduğu görülmüştür. Program ailenin işlevleri ve eşlerin evlilik uyumları üzerine de istatistiki düzeyde anlamlı etkileri göstermiştir. SADEP'in olumlu etkileri izlem sürecinde de azalma göstermeden devam etmiştir. Programın etki büyüklüğü, geniş etki büyüklüğü olarak belirlenmiştir.
Sonuçta, SADEP uygulaması saldırgan davranışlar sergileyen çocuklara müdahale yöntemi olarak uygulanabilir bir program olarak değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Saldırganlık, Davranış Problemi, Sosyal Beceri, SADEP, Ebeveyn Eğitimi

Abstract:
Sayın, U. Development and Evaluation Effectiveness of Parent Training Program as a Intervention Method to Aggressive Behavior in Children Who Is 48-74 Months, Hacettepe University Institute of Health Sciences Ph. D. Thesis in Child Development and Education Program, Ankara, 2014. This study was carried out to aims to determine the effects of the Parent Training Program for Prevention of Children's Aggressive Behavior (SADEP), which was developed based on the needs of parents of children who shows aggressive behaviors, children behaviours, difficulties, strengths, family functions and harmony of marriage. 
In the study, focus group discussions were held with the mothers of children with aggressive behavior and then needs analysis were conducted. Thus SADEP was formed based emerging topics, literature data and experts' opinions. 
The program was implemented on 20 mothers who applied to Children Development Clinic of Ankara Training and Research Hospital who has children with aggressive behavior and who participated in the program voluntarily for a period of 13 weeks. In order to evaluate the effectiveness of the program, a control group with equal number of mothers was established. In order to fully evaluate the results of the program, Family Assessment Device, Marital Adjusment Scale, Strenghts and Difficulties Questionarie, Preschool and Kindergarden Behavior Scale were applied to mothers from both groups before and after training. Same materials were also applied to only the experimental group as a monitoring study 2 months after the training. Mann Whitney U Test with Bonferroni Adjustment, Kruskal Wallis H test, Two-Factor Anova Test for Mixed Measures and Single Factor Anova Test for Correlated Samplings, Pearson's Correlation Coefficient and effect size analyses was used for analyzing data. 
As a result of the present study it has been determined that application of SADEP application, had significant effects on the internalized and externalized behaviors of children as well as their social skills, strengths and difficulties. The program showed statistically significant effects on the familial functions and it further positively affected the marriage harmony between the parents. Positive effects of SADEP continued during the monitoring period without any decrease. The effect size of the program was determined as a large effect size.   
It has been concluded that SADEP is a program that can be used as a method to intervene the children with aggressive behavior. 
Key Words: Aggression, Behavior Problems, Social Skills, SADEP, Parent Training.