Yönetim kurulu yapısının firma performansı üzerine etkisi: BİST üzerine bir uygulama
The effect of board structure on firm performance: An application on BIST
Yazar: ÖZGÜR ONUR KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYRAKDAROĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Firma performansı = Firm performance ; Firmalar = Firms ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Yönetim kurulu = Board directors

Özet:
Değişen ve dönüşen dünyada firmaların rekabet edebilme yetenekleri ve yönetim faaliyetlerinin etkinliği birbirine paralel bir şekilde gelişmektedir. Bu nedenle, yönetim kurullarının yapısı, firmaların finansal performanslarına doğrudan etki edebilmektedir. Bu nedenle hissedarların işletmeyi yönetmek adına görevlendirdiği yönetim kurullarının yapısının finansal performans göstergeleri üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve ortaya konulması önemli bir husustur.
Bu çalışmada, halka açık durumda olan ve payları Borsa İstanbul'da işlem gören işletmelerden, 2019/12 dönem verilerine ulaşılabilen 397 firmanın yönetim kurulunun yapısı ile finansal firma performansı arasındaki ilişki yatay kesit veri analizi (backward metodu) yöntemi ile ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır.
Analizde kullanılan değişkenler; bağımsız değişkenler (yönetim kurulunun yapısı) ve bağımlı (finansal performans ölçütleri) değişkenler olarak iki grupta sınıflandırılmıştır. Yönetim kurulunun yapısı; "yönetim kurulundaki kadın üye sayısı, yönetim kurulu başkanın kadın olması, toplam yönetim kurulu üye sayısı, bağımsız yönetim kurulu üye sayısı, yönetim kurulunda yer alan yabancı üye sayısı, yönetim kurulunda yer alan tüzel kişi üye sayısı, ceo duality (ikilik)", yönetim kurulu başkanın şirketin ortağı olması" bağımsız değişkenler olarak, finansal firma performansını temsilen ise "fiyat kazanç oranı, piyasa değeri defter değeri, hisse başına kazanç, net kar marjı, aktif karlılık, özsermaye karlılığı ve tobin q" ölçütleri bağımlı değişkenler olarak analizde yer almıştır.
Yapılan regresyon analizleri sonucunda; yönetim kurulu başkanının kadın olmasıyla TQ, ÖK, AK, HBK ve PD/DD, bağımsız yönetim kurulu sayısının fazla olmasıyla TQ, ÖK, AK ve PD/DD ve yönetim kurulunda yer alan toplam üye sayısının fazla olmasıyla HBK arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca yönetim kurulunda yer alan yabancı üye sayısının fazla olmasıyla HBK ve Ceo Duality (ikilik) ile ÖK arasında negatif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
In the changing and transforming world, the competitiveness of companies and the efficiency of management activities are developing in parallel with each other. Therefore, board of directors structure, which can directly affect the financial performance of the companies. For this reason, it is an important issue to measure and reveal the effect of the structure of the board of directors assigned by the shareholders to manage the business on financial performance indicators.
In this study, it has been tried to reveal the relationship between the structure of the board of directors and the performance of the financial firm of 397 companies, which are publicly traded and whose shares are traded in Borsa Istanbul, in 2019/12, by using cross-section data analysis (backward method) method.
They are classified in two groups as independent variables (structure of the board of directors) and dependent variables (financial performance criteria). The structure of the board of directors; "The number of female members in the board of directors, the head of the women, the total number of board members, the number of independent board members, the number of foreign members in the board of directors, the number of legal person members in the board of directors, ceo duality", management board to be president of the company's partner "as independent variables, while representing the financial firm performance" price-earnings ratio, the market value for book value, earnings per share, net profit margin, return on assets, return on equity and tobe equity q" criteria were included in the analysis as dependent variables.
As a result of the regression analysis; A positive and significant relationship was found between the woman head of the board of directors, TQ, ROE, ROA, EPS and MV/BV, the higher number of independent board of directors, TQ, ROE, ROA and MV/BV and the total number of members in the board of directors and EPS has been. In addition, a negative and significant relationship was found between EPS and Ceo Duality with ROE due to the large number of foreign members on the board.