Metamorfik bir çalışma olarak ideogramlardaki sembollerin heykeldeki temsiliyeti
Sculptural represetation of the symbols covered in ideograms as a metamorphic study
Yazar: ALİ ASGAR ÇAKMAKÇI
Danışman: YRD. DOÇ. MÜMTAZ DEMİRKALP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dil = Language ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Nesne = Object ; Sanat = Art ; Semboller = Symbols ; İdeogramlar = Ideograms

Özet:
ÖZET İlk insanın mağara duvarlarına çizdiği resimler bir dil arayışının ürünü olarak ortaya çıkmıştır. İnsanın evrimleşmesine paralel olarak gelişen bu dil,doğayı ye nesneleri temsil etmesi açısından sanatın da temellerini oluşturmaktadır. İlk insanın doğadan edindiği izlenimleri soyutlama içgüdüsü ile sembolize ederek aktardıkları şeyler, aklın ve duygunun birlikteliğinin bir sonucu olarak gelişmiştir. Bu bağlamda insanoğlu piktogramlan (resim yazısı) ve ideogramlan (kavram yazısı) oluşturmuştur. Kültürün gelişmesine paralel olarak değişen yazı sistemi şu anda kullandığımız rineel yazı sistemine dönüşmüştür. Bu sistem insan akılının ve mantığının bir ürünüdür. Dil, aynı zamanda insan aklının çalışmasının yöntemim de belirlemiştir. Bu paralelde oluşturulan sanatsal yapıtlar ise insanın imgesel düşünme mantığının ürünlerini oluşturmuştur. Yazının gelişmesi ile birlikte insan kendisini bu ussal düşünme sistemine teslim etmiştir. Yazı ilerlemenin ve kültürün taşıyıcılığının ön koşulu gibi görünse de insanlık tarihinde büyük ilerlemeler bu unsur olmaksızın da gerçekleşebilmiştir. Yazının kullanıldığı ilk yerleri düşündüğümüzde en başta iktidarla ilişkili olduğu görülmektedir. Kayıtlar, kanunlar, yönetmelikler, kataloglar hepsi yazının ürünleridir. Bu ise; insanlığın kontrolü ve bazı insanların diğer insanlar üzerinde uyguladıkları gücün kanıtını oluşturmaktadır. Bu mantık yazıyı gücün toplumsal denetimi ve denetimin aracı haline getirmiştir. Diğer yandan sanatın yönelimlerine baktığımızda, insanın dile gelmeyen, aklının ve mantığının algılayamadığı şeylere işaret ettiği görülmektedir. Sanat içine aldığı her şeyi eleştirerek ve dönüştürerek insanın içinde saklı bulunan değerleri ortaya çıkarmaya, korumaya yönelik çabası ile dille olan bağlarını koparmıştır. Sanatsal düşünme, her şeyi kuru bir açıklama ve anlatma kalıbına sığaırmak istemi ile bir güç kurma mantığım oluşturmaya çalışan dili dışlamıştır. İnsanlara göstergelerin dış dünyayı sadece göstermek için değil,aynı zamanda onu yorumlamak ve içindeki hakikati görebilmek için de olabileceğini imletmiştir. İmgesel düşünme Yaşamın zenginleşmesi, başka dilsel araçların oluşturulmasını ve çok anlamlılığı, çok boyutluluğu beraberinde getirir. Dil (yazı) ve sanat, işleyişi bakımından farklı iki sistem oluşturur. Ussal düşünme dile, imgesel düşünme sanata işaret eder. Bir bakıma özünde temsil ettiği şeylerden koparılan ideogramlar ussal ve imgesel düşünme mantığının ürünleri oldukları için seçilmişlerdir. Piktogramlar ve ideograrnlardaki semboller dilin ve sanatın ortak hareket ettiği bir yeri gösterir. Rineel dil sistemi ile sanat,başlangıçtaki anlaşmalarını bozmuşlardır. Çünkü, dil artık temsil ettiği şeylerin özü ile bağlarını koparmış ve onlardan uzaklaşmıştır. Bu anlamda seçilen farklı kültürlerin ideogramlan ve piktogramlan, heykel plastiğinin kendi dili ile yeniden yorumlanarak, dilin form üzerine olan egemenliği ortadan kaldınlmaya çalışılmış, anlamı da onlardan sökülüp alınmıştır. Bu ideogramlardan yola çıkılarak oluşturulmaya çalışılan imgelerle, kendisi için varolan, temsil etmeyen biçimlere dönüştürülmeye çalışılmıştır. Yüzeyden kopanlan bu semboller üç boyutlu biçimlere dönüştürülerek okuyan değil gören bir izleyici oluşturması amaçlanmıştır. Biçimle aktanlmak istenenle, sesle anlatılmak istenen arasındaki alet kullanımında elin rolü ile sözlü dilin yaratma aracı olan dilin rolü arasında da bir aynm yaratılmak istenmiştir.

Abstract:
SUMMARY The pictures which the primitives drew on the cave walls were the result of a search for language. This sort of language which has been developed in a parallel way with human evolution, formed the basis of art due to it's representing character of nature and the objects. The tarnsferings of the primitive's impression of the nature by symbolizing because of his abstraction instinct, have developed as a result of the intellectual and emotional cooperation. Thus humanbeing created pictography and ideographs. The writing system which changed in time together with the cultural improvement in a parallel way, has become the rineel writing system of today. This is the production human intelligence logic. Language at the same time, determined the way that human mind works. The work of art created withim this context also became the products of human beings imaginative way of thinking. As the writing system developed the human concessed himself to this system of rational thought. Although writing seems to be the a priori condition of cultural improvement, the very major developments took place in history without it. If we consider the very early writing examples, there seemed to be a connection with the political power. Enrollments, laws, catalogs and regulations are all writing products. This can be proof of some group of people have a kind of sovereignity on the others. Such a way of thinking made writing as the social control of power and the means of such a control on the other hand, when we consider the other artistic orientations, it shows us the unperceivable intellectually or logically. Art broke off its connection with language due to its attempt of exposing and protecting the hidden values of the human being by critisizing and transforming everything it comprises. Artistic thaught expelled language which tries to create a sort of power on it with the tendency of explaining and expressing everything in a specific formant. It proved that the indicators are not only to indicate the outside world but also interpreting and recognizing the reality inside it. When life gets richer, it necessitates the creation of vovious linguistic tools and rusults in meaningfulness and multi dimensionalaty. Language and art creates two diffrent systems due to their process. Rational thinking is connected whit language while imaginory thinking with art. In some way the ideoraphs, seperated from its originally representings, are chosen just because they were the products of rational and imaginative thought. The symbols in pictographs and ideographs points to where language and art act together. The rineel language system and art broke the agreement they had among them at the very beginning. Because language is no more related with the things it used to represent. In accordance with this the ideographs and pictographs of vovious cultures and reinterpreted by the specific language of sculpture plasticity through eliminating the power of language on from and the meaning is also removed. With the images created from those ideographs, were transformed to forms not representing anything but being only for themselves. By transforming these symbols to three dimensional forms, an audience which sees not read has tried to be abtained. Also a discrimination between the role of hands and the role of tongue as the tool of oral language in expressing whit the forms and expressing whit the sound.