Kanser hastalarında James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of James Supportive Care Screening for cancer patients
Yazar: HACER DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. MAHİRE OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, kanser tanısı almış bireylerin yaşadığı distresi ölçmek amacıyla Wells-Di Gregorio ve arkadaşları (2013) tarafından geliştirilen James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeği'nin (James Supportive Care Screening) Türk toplumuna uyarlanarak, geçerlik ve güvenirliğini yapmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne bağlı Tülay Aktaş Onkoloji Hastanesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Tülay Aktaş Onkoloji Hastane'sine, ayakta kemoterapi tedavisi almak için başvuran bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise, araştırmaya dahil olma kriterlerini taşıyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 280 kanser tanısı almış birey oluşturmuştur. 
Veri toplama aracı olarak, Tanıtıcı Bilgi Formu, James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeği (JDBGBÖ) ve ölçüt geçerliliği için EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. 
JDBGBÖ'nin geçerlik çalışmasında ilk olarak; dil geçerliği sağlamak için, ölçeğin Türkçe'ye çevirisi ve geri çevirisi yapılmıştır. Dil geçerliği sağlandıktan sonra, içerik geçerliği için ölçek, uzman görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşleri, Davis tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Uzman görüşlerine göre, tüm maddelerin Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) istenilen değer olan 0.80'in üzerinde bulunmuştur (KGİ>0.80). 
Ölçeğin ön uygulamasından sonra, veriler yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Bireylerin verdiği cevaplar, araştırmacının kendisi tarafından ölçeğe işaretlenmiştir. 
Ölçeğin kapsam geçerliği için, Temel Bileşenler Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemi kullanılmıştır. Temel Bileşenler Analizine göre, ölçek orijinal yapısına uygun olarak altı faktör altında sıkıştırılmıştır. DFA uyum indeksleri değerleri kapsam geçerliği için uygun değerler arasında bulunmuştur (x2/df=2.073, RMSEA=0.62, CFI=0.91, NFI=0.90, NNFI=0.91, SRMR=0.07, GFI=0.90).
Ölçeğin ölçüt geçerliliği için, ölçeğin Duygusal Sorunlar alt boyutu ile eşdeğer ölçeğin Duygusal Fonksiyon skoru arasında negatif yönde, ölçeğin Bilişsel Alanda Yaşanan Sorunlar alt boyutu ile eş değer ölçeğin Kavrama Fonksiyon skoru arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca ölçeğin Fiziksel Belirtiler alt boyutu ile eş değer ölçeğin Semptom Ölçeği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu bulgulara göre,  James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeği Türk toplumu için geçerli bir ölçme aracıdır.
JDBGBÖ'nin güvenirlik çalışması için ilk olarak, madde-toplam puan korelasyonları incelenmiştir. Madde 28'in madde-toplam puan korelasyon değeri en az istenilen değer olan 0.20 altında ve korelasyon için hesaplanan p değeri istatistiki açıdan anlamsız bulunmuştur (r=0.068, p=0.253). Madde 28, ölçekten çıkarıldığında, ölçeğin Cronbach alfa'sında önemli derecede değişiklik oluşmadığı ve orjinal ölçeğin kuramsal yapısını bozmamak adına madde çıkarma işlemine gidilmemiştir. Ölçeğin Cronbach alfa değeri 0.918 olarak, alt boyut Cronbach alfa değerleri ise; 0.549 ile 0.875 arasında bulunmuştur. JDBGBÖ'nin zaman karşı değişmezliğini belirlemek için, ölçek birinci uygulaman iki hafta sonra 30 kişiye tekrar uygulanmış ve iki ölçüm arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. İlk ve son ölçümler incelendiğinde; alt boyut toplam puan ve ölçek toplam puan korelasyonları arasında pozitif yönde ileri düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). Bu bulgulara göre, JDBGBÖ Türk toplumu için güvenilir bir ölçme aracıdır.
Sonuç olarak, "James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeği" (JDBGBÖ) Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. 
Anahtar Kelimeler: Kanser, Distres, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
The study was conducted in order to determine the validity and reliability of James Supportive Care Screening developed by Wells-Di Gregorio and his friends (2013) by applying it to Turkish society to measure the distress experienced by patients who were diagnosed as cancer. 
The study was conducted in Tülay Aktaş Hospital of Oncology contained within Ege University, Faculty of Medicine. The population of the study was chemotherapy outpatients applied to Tülay Aktaş Hospital of Oncology. 280 patients with cancer diagnoses who volunteered to join and met the participation criteria of the study made up the research sample.
Descriptive Information Form, James Supportive Care Screening and EORTC QLQ-C30 Quality of Life Scale which was used for criterion validity, were used as data collecting tools.
First translation to Turkish and re-translation of the screening was done for language validity in the validity study of James Supportive Care Screening. After providing the language validity, the screening scale was submitted for expertise for content validity. Expertise was evaluated by Davis technique. According to experts Content Validity Index (CVI) of all items was above the required value 0.80 (CVI>0.80). 
After the pre-application of the scale, data was collected via face to face interviews. The answers provided by the subjects were marked by the researcher on the scale.
Principal Component Analysis and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were used for construct validity of the scale. Through the Principal Component Analysis, the scale was compress as six-factors, complying with the original scale. CFA fit indices values (x2/df=2.073, RMSEA=0.62, CFI=0.91, NFI=0.90, NNFI=0.91, SRMR=0.07, GFI=0.90) were determined as sufficient for providing construct validity.
For criterion validity of the scale; it was found negative relation between Emotional Concerns sub-dimension of the scale and Emotional Function rating of equivalent scale, negative relation between Cognitive Concerns subscale of the scale and Comprehensive Function rating of the equivalent scale. In addition it was found a positive relation between Physical Symptom subscale of the scale and Symptom Scale of the equivalent scale. Based on these findings; James Supportive Care Screening is a valid scaling tool for Turkish society.
For reliability studies of James Supportive Care Screening, first correlations between items and total scores were evaluated. Correlation point of item 28 (r=0.068) was found to be below the minimum required value of 0.20 and calculated p value for correlation of item 28 found statistically insignificant (r=0.068, p=0.253). Dismiss of the article was not preferred to avoid disruption of original theoretical structure of the scale and because there was no significant difference in Cronbach alpha of the scale in case of dismissal. Cronbach alpha value of the scale was found to be 0.918 while subscale Cronbach alpha values were between 0.549 and 0.875. In order to determine the stability of James Supportive Care Screening, scale was applied to 30 patients two weeks later than the first application and article total score correlations were compared. When the first and last results were examined, a significant relation was seen between subscale total scores and scale total scores (p<0.01). According to these findings, James Supportive Care Screening is a reliable measurement tool which fits Turkish society.
In conclusion; "James Supportive Care Screening" is a valid and reliable measurement tool for Turkish society.
Keywords: Cancer, Distress, Validity, Reliability