Amerikan misyoner raporlarına göre Manisa'daki faaliyetleri (1873-1884)
Missionary activities in Manisa through their reports (1873-1884)
Yazar: ÖZKAN KÜÇÜKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY ERCOŞKUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Amerikan Board = American Board ; Manisa = Manisa ; Misyonerlik = Missionary ; Misyonerlik faaliyetleri = Missionary activities ; Protestanlık = Protestantism ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations

Özet:
Amerikan Protestan misyonerliği, 19. Yüzyılın başlarında dünyanın farklı coğrafyalarında misyonerlik faaliyetlerine başlamıştır. Bu faaliyetler, American Board of Commissionaries for Foreign Mission (ABCFM) adı verilen kuruluş tarafından yürütülmüştür. Amerikan Board misyonerleri, Amerika'daki eğitimlerinin ardından dünya üzerindeki farklı bölgelerde misyonerlik faaliyeti yapmak üzere görevlendirilmiştir. Bu bölgelerin en önemlilerinden biri de Osmanlı coğrafyasıdır. 19. Yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Osmanlı coğrafyasına gelmeye başlayan Protestan misyonerler aynı yüzyılın ortasına gelindiğinde Osmanlı toprakları üzerinde örgütlenmeye başlamışlardır. Bu örgütlenme sonucunda Osmanlı coğrafyasını misyon bölgelerine ayıran Amerikan Board, faaliyette bulundukları şehirlere de "istasyon" adını vermiştir. İstasyon adı verilen ve Amerikan Protestan misyonerlerinin faaliyet gösterdikleri şehirlerden biri de Manisa'dır. Board misyonerleri Manisa'ya gelerek burada misyonerlik faaliyetlerinde bulunmuştur. Bu faaliyetler ekseri eğitim alanındadır. Misyonerler burada açtıkları okullarla şehirde yaşayan ve Rum ve Ermeniler olmak üzere azınlık grupları etki altına almayı amaçlamıştır. Board misyonerleri dini propaganda yönetimini de kullanarak Manisa'daki faaliyetlerini sağlamlaştırmıştır. Coğrafi olarak yakınında bulunan İzmir istasyonunun geçici olarak Manisa istasyonuna eklemlenmesi üzerine önemi daha da artmış olan bu istasyondaki misyonerlik faaliyetleri yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür.

Abstract:
American Protestant Missonary started missionary activities in different geographies at the beginnings of the 19th century. These activities were conducted by an establishment called as American Board of Commissionaries for Foreign Mission (ABCFM). Missionaries of American Board, were appointed as missionary in different regions of the world after their education in USA. The Ottoman geography was one of the most significant region for missionaries. Starting with the first quarter of the 19th century, the missionaries began to come to the Ottoman lands and they started organizing in there in the half of the century. As a result of this organization, American Board divided the Ottoman lands into mission regions and called the cities which they had missionary activities as "station". Manisa was one of the cities, which the American missionaries established station and had missionary activities. After Board missionaries arrived in Manisa, they started missionary activities in there. These activities were mostly in education. The missionaries aimed to influence the minorities in Manisa especially the Greeks and Armenians through the schools that were opened by them. The Board missionaries operated religious propaganda in order to secure their missionary activities. Because of the articulation of the İzmir station, which was close to Manisa as geography to the Manisa station temporarily, the significance of the Manisa station increased and the missionary activities in this station continued until the end of the 19th century.