Rekürrent aftöz stomatit hastalarında metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) gen polimorfizminin araştırılması
Research of methylenetetrahydrofolate reductase gene polymorphism in recurrent aphthous stomatitis patients
Yazar: AYŞE DUYGU OFLUOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKKI TANYERİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Folat = Folate ; Folik asit = Folic acid ; Genler-MTHFR = Genes-MTHFR ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Ras = Ras ; Stomatit = Stomatitis

Özet:
Rekürrent aftöz stomatit (RAS), populasyonun yaklaşık %20'sini etkileyen, ağrı ve tekrarlayan ülserler ile karakterize kronik inflamatuar bir oral mukoza hastalığıdır. RAS'ın etyolojisi henüz tam olarak bilinmemekle birlikte, bugüne kadar yapılan pek çok çalışma demir, ferritin, folat ve vitamin B12 eksikliklerinin RAS oluşumunda etkili olduklarını göstermiştir. Metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR), folat ve 1-karbon metabolizmasında önemli rolü olan bir enzimdir. Bu enzim 5,10 metilentetrahidrofolat'ın, folatın dolaşımdaki formu olan, DNA sentezinde tamirinde ve metilasyonunda oldukça önemli rolü olan 5 metiltetrahidrofolat'a biyolojik olarak geri dönüşümsüz redükte edilmesini sağlar. MTHFR geninin 677 (C677T) nükleotidinde bir germ-line mutasyon tespit edilmiştir ve bu mutasyon, enzimin spesifik aktivitesini ve dolaşımdaki folat seviyesini azaltır. Birçok araştırmacı TT genotipe sahip bireylerin plazma folat konsantrasyonlarının diğer genotiplere (CC veya CT) oranla belirgin olarak daha düşük olduğunu bildirmiştir. Tez çalışmamızda RAS hastalarında MTHFR C677T gen polimorfizminin serum folat düzeylerine etkisi ve RAS ile ilişkisi araştırılmıştırÇalışmamıza 90 RAS ve 87 kontrol hastası katılmış, bu hastaların tam kan sayımları serum demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK), ferritin, folik asit ve vitamin B12 değerleri ölçülmüştür. Serum demir, TDBK, ferritin, vitamin B12 ve hematokrit değerleri hasta ve kontrol grubunda benzer bulunmuştur. RAS hastalarının %17,8'inde kontrol grubunun %8'inde folik asit değerleri düşük bulunurken RAS hastalarının %11,1'inde kontrol grubunun ise %3,4'ünde hemoglobin değerleri düşük bulunmuştur. MTHFR gen dağılımı, polimeraz zincir reaksiyonu restriksiyon uzunluk tekniği kullanılarak belirlenmiştir. Hasta ve kontrol grubunda genotip ve allel dağılımı açısından bir fark görülmemiştir. Mutant T allel sıklığı RAS grubunda %48,9 kontrol grubunda %43,6 olarak tespit edilmiştir. MTHFR homozigot mutasyonu (TT) oranı RAS hastalarında %10, kontrol hastalarında %9,1 olarak bulunmuştur. Serum folik asit seviyeleri TT genotipli RAS hastalarında, TT genotipli kontrol hastalarına göre daha düşük bulunmuşturSonuç olarak, bütün RAS hastalarında tam kan sayımı, serum demir, TDBK, ferritin, folik asit ve vitamin B12 değerlerini içeren hematolojik tetkiklerin rutin olarak yapılması gerektiğine inanıyoruz. MTHFR 677 TT genotip varlığına eşlik eden düşük serum folik asit değerlerinin RAS oluşumu açısından bir risk faktörü olabileceğini ancak kesin sonuçlara varılabilmesi için daha geniş hasta gruplarının incelendiği kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Recurrent aphthous stomatitis (RAS) is a chronic inflammatory disease of the oral mucosa characterized by pain and recurrent ulcers affecting approximately 20% of the population. Although the etiological factors are still not known, previous studies have demonstrated deficiencies of iron, ferritin, folate and vitamin B12 may lead to RAS. Methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) is an enzyme, which has an important role in folate and 1-carbon metabolism. This enzyme biologically reduces 5, 10-methylenetetrahydrofolate to 5-methyltetrahydrofolate which is the active form of the folate in the blood circulation and has important roles in DNA synthesis, repair and methylation. A germ-line mutation has been discovered in the 677 nucleotide (C677T) of the MTHFR gene. This mutation decreases the specific activity of the enzyme and the folate level in the blood circulation. Many authors have reported patients with TT genotype having lower concentrations of plasma folate compared to other genotypes. In this study, we aimed to evaluate the impact of MTHFR C677T gene polymorphism on serum folate levels in RAS patients and the relationship of this polymorphism with RAS.Ninety patient with RAS and 87 control subjects were included in this study. Complete blood count and levels of serum iron, total iron binding capacity (TIBC), ferritine, folic acid and vitamin B12 were investigated. Levels of serum iron, TIBC, ferritine, vitamin B12 and hematocrit were similar in RAS and control group. Low levels of serum folic acid occured in 17,8% of RAS patients and 8% of control subjects while hemoglobin levels were low in 11,1% of RAS patients and 3,4% of control subjects. The distribution of MTHFR gene polymorphisms were determined by polymerase chain reaction, restriction length poylmorphism techniques. No difference were observed in the distribution of MTHFR genotypes and allele frequencies in the cases versus controls. The frequency of mutant allele (T) was 48,9% in RAS patients and 43,6% in controls. The homozygous mutation (TT) in the MTHFR gene was identified in 10% of RAS patients an 9,1% of controls. Serum folic acid levels were significantly lower in the TT genotype in RAS patients versus TT genotype control subjects.In conclusion, routine hematologic screening including complete blood count serum levels of serum iron, ferritine, folic acid and vitamin B12 and total iron binding capacity should be undertaken in all patients with RAS. Lower serum folic acid levels with MTHFR 677 TT genotype could be a possible risk factor for RAS. But we need further investigations including higher numbers of patients to obtain more accurate results.