Akut civa intoksikasyonunda oksidatif stres biyomarkırlarının değerlendirilmesi
Accute mercury intoxication oxidative stress biomarkers
Yazar: TAHİR DALKIRAN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ DİLBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Cıva = Mercury ; Cıva zehirlenmesi = Mercury poisoning ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Civa hava, su ve toprakta bulunabilen bir elementtir. Bu ortamlarda elementel (metalik) civa, inorganik civa (civa tuzları) ve organik civa olmak üzere üç formda bulunur. Yapılan çalı?malarda civanın serbest radikaller olu?turduğu ve birçok dokuda oksidatif stresi ba?latarak hücresel hasara neden olduğu gösterilmi?tir. Oksidatif stres basit bir ?ekilde vücudun antioksidan savunması ile hücrelerin lipid tabakasının peroksidasyonuna neden olan serbest radikal üretimi arasındaki dengesizlik olarak tanımlanabilir. Oksidatif stres, toksisitenin önemli bir mekanizması olarak son yirmi yıldır toksikolojik ara?tırmaların odağı haline gelmi?tir. Antioksidan savunma sistemleri ise vücutta çe?itli zararlı maddelerin etkisi ile olu?an ve genel olarak serbest radikal olarak adlandırılan oksidan ve reaktif oksijen ürünlerinin (ROS) zararlı etkilerini uzakla?tırmak ve dokuda olu?turdukları hasarı tamir etmekle görevli olan sistemlerdir. Glutatyon peroksidaz (GPx), katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD) ve malondialdehit (MDA) gibi biyomarkırlar bu savunma sisteminde yer alırlar. Akut civa intoksikasyonunun oksidatif stres biyomarkırları olan CAT, GPx, SOD ve malondialdehit (MDA) üzerine olan etkileri çe?itli ara?tırmacılar tarafından ara?tırılmı?tır. Ancak insanlar üzerindeki etkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu nedenle bu çalı?ma civanın insanlarda oksidatif stres biyomarkırları üzerine olan etkisini ara?tırmak amacıyla planlandı. Çalı?mamızda akut civa intoksikasyonunun oksidatif stres biyomarkırlarında olu?turacağı artma veya azalmaları ölçmeyi, ortaya çıkacak sonuçları literatür bilgileri ı?ığında değerlendirmeyi amaçladık.Bu amaçla bu çalı?maya Kahramanmara? Sütçü ?mam Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nöroloji Bilim Dalı?na ve GaziantepxiiÇocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniğine 20 ?ubat - 3 Mart 2012 tarihleri arasında ba?vuran ve civa zehirlenmesi tanısı alan 37?si erkek, 47?si kız 84 hasta alındı. Çalı?manın kontrol grubuna ise çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine çe?itli ?ikayetlerle ba?vuran intoksikasyon ve nörolojik bulguları olmayan; farklı tanılar için kan örneği alınacak olan, ya? ve cinsiyet açısından benzer dağılımda 35?i erkek, 43?ü kız toplam 78 ki?i alındı. Her iki grupta da CAT, SOD, GPx aktiviteleri ve MDA düzeyleri çalı?ıldı. Sonuçlar değerlendirildiğinde; civaya maruz kalan grupta CAT ve GPx enzim aktivitelerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ?ekilde azaldığı, SOD enzim aktivitesi ve MDA düzeyinin ise kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ?ekilde arttığı görüldü (P<0.05). Çalı?mamızın sonucunda CAT ve GPx aktivitesindeki azalma ve buna bağlı olarak MDA düzeyinin artı?ı literatür çalı?malarının sonuçlarına benzerdi. Bu durum hastalarda çok ?iddetli bir oksidatif stresin varlığını i?aret etmektedir. Yine çalı?mamızın sonucunda SOD aktivitesinde saptanan artı? literatür çalı?malarının sonuçlarına benzerdi ve bu durum hücre içerisinde olu?an oksidatif strese kar?ı hücresel bir yanıtın olu?tuğunu göstermektedir

Abstract:
Mercury is an element that is found in air, water and earth. In this environments it is found in three forms as metalic mercury, inorganic mercury and organic mercury. In the studies made it is shown that mercury composes free radicals and causes cellular damage starting oxidative stress in many tissues. Oxidative stress simply can be described as the imbalance between antioxidan defence of body with causing lipid layer?s peroxidation of cells of free radical production. Oxidative stres has been the focus of many toxicologic studies as an important mechanism of toxicity in recent twenty years. Antioxidant defence systems are the systems that are assigned with the repair of damage of tissues and to get rid of harmfulleffects of oxidant and reactive oxygen products that are named as free radicals and formed by the effect of many harmfull substances biomarkers like GPx, CAT, SOD and MDA are included in this system. The effects of accute mercury intoxication on CAT, GPx, SOD and MDA which are biomarkers of oxidative stress has been searched by many researchers but it is not completely the effect on humans. So that this study is planned to search the effects of mercury on oxidative stress biomarkers of humans. In our study we planned to evaluate the increase or decreases which accute mercury intoxication will form in oxidative stress biomarkers and to evaluate the results in literature information fields. So far this study to Kahramanmara? Faculty of Medicine Pediatric Neurology Clinic and Gaziantep Child Hospital Pediatric Neurology Clinic applying with the mercury toxication. 37 male 47 female total 84 patient has been taken between 20 February-3 March 2012 for the control group of this study 35 male 43 female total 78 people has been taken they don?t have intoxication and neurologic symptoms. They are patients who are similar in terms of age and sex and for different diagnosis blood samples will be taken. In both groups CAT, SOD, GPx activities and MDA levels are studied. When the results are evaluated in the group exposed the mercuryxivCAT and GPx enzym activities are decreased statistically compared to control group and SOD enzym activity and MDA level is increased statistically compared to control group (p<0.05). At the end of our study the decrease in CAT and GPx activities and the increase of MDA level was similar to results of literature studies. It showns that in patients there is a serious oxidative stress. Again at the end of our study the increase in SOD activity was similar to the results of literature studies and it shows that there is a cellulare response to oxidative stress which was formed in cell