Arttırılmış gerçeklik temelli hikayelerin okuma becerileri üzerindeki etkisi: Biçimlendirici deney araştırması
The effect of augmented reality based stories on reading skills: Formative experiment
Yazar: HAKAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Hikaye = Story ; Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Sözlü anlatım = Oral narrative

Özet:
Bu araştırmada arttırılmış gerçeklik temelli hikâye kitaplarının ilkokul 3.sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonları, okuduğunu anlama becerileri, okuduğunu yazılı ve sözlü olarak anlatabilme becerileri ve tepkileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada biçimlendirici deney deseni kullanılmıştır. Biçimlendirici deneyin temel amacı araştırma ve pratikteki uygulama arasında var olan boşlukları kapatmaktır. Bu desende bireye uygulanan müdahalenin etkililiğini arttıran ya da azaltan faktörler belirlenir ve bu faktörler göz önünde bulundurularak araştırma daha etkili olacak şekilde yeniden düzenlenir (Newman, 1990; Reinking ve Bradley, 2008). Araştırmaya 2018-2019 eğitim öğretim yılları arasında Siirt il merkezinde bulunan devlet okullarında öğrenim görmekte olan 89 ilkokul 3.sınıf öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel veri toplama araçları bir arada kullanılmıştır. Okuma motivasyonu düzeylerinin belirlenmesinde Aydemir ve Öztürk (2013) tarafından geliştirilmiş olan "Metinlere Yönelik Okuma Motivasyonu Ölçeği" uygulamanın amaçları doğrultusunda uyarlanarak kullanılmış, okuduğunu anlama becerilerinin ölçümünde her metin için araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan dört tane çoktan seçmeli soru kullanılmıştır. Okuduğunu yazılı olarak anlatabilme becerilerinin ölçülmesinde araştırmacı tarafından hazırlanmış olan sorulara verilen cevaplara yönelik puanlama anahtarı geliştirilmiştir. Öğrencilerin sözel anlatım beceri düzeyleri Ulusoy (2017) tarafından geliştirilmiş olan Sözel Anlatım Becerileri Gözlem Formu kullanılarak ölçülmüştür. Öğrencilerin metinlere yönelik tepkilerinin elde edilmesinde ise Hancock (2008)'un geliştirdiği tepki soruları ve Wollman-Bonilla ve Werchaldo (2011)'in geliştirmiş olduğu metin merkezli ve okur merkezli tepki türlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde bağımlı değişkenler t-testi, tekrarlı ANOVA ve betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Kategorileri oluşturma aşamasında kategori altında yer alan kodların anlamlı bir bütünlük oluşturması yani iç tutarlılığı sağlayabilmesi için tematik kodlama yapılmıştır. Araştırma sonucunda arttırılmış gerçeklik temelli hikâyelerin öğrencilerin okuma motivasyonları ve okuduğunu anlama beceri düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı, okuduğunu yazılı ve sözel olarak anlatabilme becerileri üzerinde ise olumlu yönde anlamlı bir farklılık oluşturduğu gözlenmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda öğrencilerin metinlere yönelik verdikleri tepkilerin de artmış olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effect of augmented reality-based stories on 3rd grade students' reading motivations as well as their reading comprehension, writing, retelling skills and responses. A formative experimental pattern was used in the study. The main goal of the formative experiment is to close the existing gap between research and practice. Factors that increase or decrease the effectiveness of the intervention in the individual are determined and the research is reorganized to be more effective, taking into account these factors. Between the 2018-2019 academic years, 89 primary school 3rd graders who were studying in public schools in Siirt provincial center participated in the research. Purposeful sampling method has been used for the selection of the participants. Quantitative and qualitative data collection tools were used in the study. In determining reading motivation levels, "Reading Motivation Scale for Texts" developed by Aydemir and Öztürk (2013) was adapted and used for the purposes of the research and four multiple choice questions created by the researcher for each text were used in the measurement of their reading skills. In measuring writing skills, the scoring key has been developed for the questions prepared by the researcher. Students' retelling skill levels were measured using the "Oral Retelling and Response Observation Form" developed by Ulusoy (2017). In obtaining students' responses to the texts, the response questions developed by Hancock (2008) and the text-centered and reader-centered response types developed by Wollman-Bonilla and Werchaldo (2011) were used. In quantitative data analysis of the research, paired sample t-test, repeated measure (ANOVA) and descriptive statistics were used. Content analysis was used in the analysis of the qualitative data. Thematic coding has been made to ensure that the codes under the category create a meaningful integrity, i.e. internal consistency, during the process of creating categories. As a result of the research, it was observed that AG-based stories had no meaningful effect on students' reading motivations and ability to understand what they were reading, and that it made a positive difference in writing and retelling skills. In addition, the findings also show that the responses of the students to the texts increased.