COVID-19 pandemi sürecinde sosyal destek alma durumunun annelik fonksiyonel durumu ve postpartum depresyon riskine etkisinin incelenmesi
The effect of social support received during COVID-19 pandemic on maternal functioning status and postpartum depression risk
Yazar: MİRAY AKKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE YAĞCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anneler = Mothers ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Pandemiler = Pandemics ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sosyal destek = Social support

Özet:
COVID-19 pandemisi fiziksel sağlık sorunlarının yanında korku, anksiyete ve depresyon gibi birçok ruhsal sağlık sorunlarına da neden olmuştur. Toplumun her yaş grubundan ve her kesiminden bireyler bu sorunlardan olumsuz etkilenmiştir. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemi sürecinde annelerin sosyal destek alma durumunun annelik fonksiyonel durumu ve postpartum depresyon riskine etkisini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir.  
Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 15 Mart – 15 Haziran 2020 tarihleri arasında doğum yapan 384 kadın ile tanımlayıcı ve kolerasyonel olarak yapılmıştır. Araştırma verileri, kurumdan gerekli yazılı izin ve etik kurul izni alındıktan sonra Mart 2021- Aralık 2021 tarihleri arasında telefon numaraları ile iletişime geçilerek toplanmıştır. Veri toplama aşamasında tanıtıcı bilgi formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği,  Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için SPSS programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde; normallik analizi, iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni, Pearson kolerasyon ve basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. 
Çalışmamızda annelerin Edinburg Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) ortalama puanı 15.86±2.72, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ortalama puanı 30.92±9.22 (min:18, max:63)  ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeği (BAFÖ) ortalama puanı 62.22±10.91 (min:42, max:96) olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda, annelerin postpartum depresyon açısından risk grubunda olduğu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğine göre, sosyal desteğin ortalamanın altında olduğu ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeğine göre annelik fonksiyonel durumunun ortalamanın üzerinde olduğunu bulunmuştur. Ancak pandemi öncesine göre fonksiyonel durumun azaldığı belirlenmiştir. Annelerin ÇBASDÖ puanları ile EPDÖ puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde, ÇBASDÖ puanları ile BAFÖ arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde, EPDÖ puanları ile BAFÖ arasında negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Annelerin sosyal desteği arttıkça, postpartum depresyon riskleri azalmakta ve annelik fonksiyonları artmakta olduğu belirlenmiştir. Covid-19 pandemisinde sosyal desteğin, postpartum depresyon riski ve annelik fonksiyonun üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; bu çalışmada COVID-19 pandemi sürecinde sosyal desteğin postpartum depresyon riskini azaltmada ve annelik fonksiyonlarını arttırmada etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The COVID-19 pandemic has caused many mental health problems such as fear, anxiety and depression as well as physical health problems. Individuals from every age group and every segment of society have been adversely affected by these problems. The aim of this study is to determine the effect of mothers' social support status on maternal functional status and postpartum depression risk during the COVID-19 pandemic process and to examine the relationship between them.
The research was carried out descriptively and collaboratively with 384 women who gave birth at Ege University Medical Faculty Hospital between 15 March and 15 June 2020. Research data were collected by contacting phone numbers between March 2021 and December 2021, after obtaining the necessary written permission from the institution and the approval of the ethics committee. Introductory information form, Multidimensional Perceived Social Support Scale, Edinburgh Postpartum Depression Scale and Barkin Maternal Function Scale were used during data collection. SPSS program was used to evaluate the data. In statistical analysis; analysis of normality, independent t-test for the difference between two independent groups, one-way analysis of variance, Bonferroni, Pearson correlation and simple and multiple linear regression analysis were applied.
In our study, the mean score of the mothers on the Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) was 15.86±2.72, the mean score of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) was 30.92±9.22, and the mean score of the Barkin Maternal Function Scale (BIMF) was 62.22±10.91.  Accordingly, it was found that mothers were in the risk group for postpartum depression, social support was below the average according to the Multidimensional Perceived Social Support Scale, and the maternal functional status was above the average according to the Barkin Maternal Functioning Scale. However, it was determined that the functional status decreased compared to the pre-pandemic period. It was found that there was a negative and moderate correlation between the MSPSS scores of the mothers and their EPDS scores, a positive and high level correlation between MSPSS scores and BIMF, and a negative and moderate correlation between EPDS scores and BIMF. It has been determined that as the social support of mothers increases, the risks of postpartum depression decrease and maternal functions increase. It has been determined that social support has a significant effect on the risk of postpartum depression and maternal function in the Covid-19 pandemic.
As a result; In this study, it was found that social support was effective in reducing the risk of postpartum depression and increasing maternal functions during the COVID-19 pandemic process.