Türkiye'de hükümet sistemi değişikliği ve kamu yönetimi'nde değişim
Change in government system and change in public administration in Turkey
Yazar: RABİA MEYDAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA EŞKİ UĞUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Hükümet sistemi, bir ülkenin yönetim yapısının temelini oluşturan bir çerçevedir ve ülkelerin tarihi, demokratik, toplumsal, kültürel değerlerine göre değişiklik gösterebilmektedir. Günümüz dünyasında demokratik ülkelerin bir kısmı
parlamenter sistemi, bir kısmı başkanlık sistemini bir kısmı ise yarı başkanlık sistemini tercih etmiştir. Bu noktada en başarılı hükümet sistemi diye bir olgu bulunmamakla birlikte hükümet sistemleri ülkelerin içselleştirdiği değerlere göre
başarı gösterebilir veya gösteremeyebilir. Bu nedenle bazı ülkeler sorunları çözmek ve yönetim performansını artırmak için hükümet sistemlerinde revizyonlara gidebilmektedir. Hükümet sisteminde yapılan değişiklikler ülkedeki birçok dinamiğin değişimine yol açarken daha özelde ise kamu yönetimi yapılarını, pratiğini ve performansını etkileyebilmektedir.
Türkiye, 2017 yılında gerçekleştirdiği referandum sonrası Anayasa değişikliğine gitmiş ve uzun yıllar uyguladığı parlamenter sistem modelinden vazgeçmiştir. Bir paradigma değişimi olarak nitelendirilebilecek bu değişimle başkanlık sistemine doğru geçiş yapılarak cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi adında yeni bir sistem benimsenmiştir.
Bu çalışmanın amacı cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin Türk kamu yönetiminde ortaya çıkardığı yenilikleri ve değişimi teorik açıdan incelemektir. Bu kapsamda Türkiye'de gerçekleşen hükümet sistemi değişikliğinin kamu yönetimi üzerindeki etkileri teorik eksende analiz edilmiş ve bu değişiklikler hem önceki uygulama şekliyle hem de ABD başkanlık sistemindeki uygulama örnekleriyle karşılaştırmalı bir perspektifle sunulmuştur.
Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışmada veriler dokümanlar şeklinde derinlemesine literatür taraması ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi ise doküman analizine tabi tutularak çalışmanın sonuçlarına ulaşılmıştır.
Çalışmada cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin kamu yönetiminde teorik olarak önemli değişikliklere yol açtığı ve yeni sistemin hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratabilecek fırsat ve risk alanlarına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hükümet Sistemleri, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Başkanlık Sistemi, Parlamenter Sistem, Kamu Yönetimi

Abstract:
The government system is a framework that forms the basis of a country's governance structure and may vary depending on the historical, democratic, social and cultural values of the countries. In today's world, some democratic countries prefer the parliamentary system, some prefer the presidential system, and some prefer the semi-presidential system. At this point, there is no such thing as the most successful government system, but government systems may or may not be successful depending on the values internalized by the countries. For this reason, some countries may make revisions to their government systems to solve problems and improve management performance. While changes in the government system lead to changes in many dynamics in the country, they can more specifically affect public administration structures, practice and performance. For example, the transition to parliamentary systems encourages a more consensus and cooperation-oriented management approach, while presidential systems can offer stronger leadership and decision-making authority.
Turkey changed its Constitution after the referendum held in 2017 and abandoned the parliamentary system model it had implemented for many years. With this change, which can be described as a paradigm shift, a transition towards the presidential system was adopted and a new system called the presidential government system was adopted.
The aim of this study is to examine the innovations and changes that the presidential government system has brought about in Turkish public administration from a theoretical perspective. In this context, the effects of the change in the government system in Turkey on public administration are analyzed on a theoretical basis and these changes are presented in a comparative perspective with both their previous form and examples of implementation in the US presidential system.
In this study, in which the qualitative research method was adopted, the data were obtained through in-depth literature review in the form of documents. The analysis of the data obtained was subjected to document analysis and the results of the study were reached. The study concluded that the presidential government system theoretically leads to significant changes in public administration and that the new system has areas of opportunity and risk that can create both positive and negative effects.

Keywords: Government Systems, Presidential Government System, Presidential System, Parliamentary System, Public Administration