Türk destanlarının merkezi kahraman tipolojisi ve Abdullah Turhan'ın fantastik çizgi romanları
Central hero typology of Turkish epics and the fantastic comics of Abdullah Turhan
Yazar: MURAT KASAP
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halkbilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Genelde fantastik kültür, özelde ise çizgi romanlar kültürel mirasın korunması, sürdürülebilirliği ve toplumsal kalkınma açısından işlevsel olarak kullanımı için ciddi bir önem taşımaktadır. Fantastik kültüre bağlı yaratıcı endüstriler özellikle sözlü kültürel mirastan yoğun şekilde beslenmekte ve buradaki bilgileri güncel yaşam için yeniden işlevsel hale getirmektedir. Mitolojiler, geleneksel destanlar, efsane ve masallar gibi sözlü halk folklor ürünleri bu noktada en çok yararlanılan kültürel malzemeler arasındadır. Çizgi romanlar ise sözlü kültür belleği ile modern yaratıcı endüstriler arasındaki en işlevsel köprülerden biri olarak görünmektedir. Ancak Türkiye'de fantastik kültür ve çizgi roman türüne yönelik yaratıcı endüstriler yeterince gelişmemiştir. Bu durum Türk kültürünün sürdürülebilirliği, işlevselliği ve sosyoekonomik verimliliği açısından önemli bir eksikliktir. Bu çalışmada ise önce Abdullah Turhan'ın fantastik çizgi romanlarının merkezi Türk destan kahramanı tipolojisini nasıl işlediği incelenmiş, daha sonra ise fantastik kültür ve çizgi roman endüstrisinin Türk kültürü ve toplumsal kalkınma süreçleri için taşıdığı önem tartışılmıştır. Daha önce Türk kültürü bağlamında geleneksel destan kahramanı ile çizgi roman kahramanlarını karşılaştırarak çizgi romanların fantastik kültür endüstrileri ve kültürel miras bağlantısı açısından önemine dikkat çeken bir çalışma yapılmamıştır. Buradaki araştırmada ise kültürel miras, fantastik kültür endüstrileri ve çizgi roman arasındaki işlevsel ilişkiler ortaya çıkarılarak çizgi romanların ve fantastik kültürün Türk kültürünün işlevsel ve etkin bir biçimde yaşatılması için oldukça büyük önem taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Fantasy culture in general, and comic books in particular, are of great importance for the protection of cultural heritage, its sustainability and its functional use in terms of social development. Creative industries related to fantasy culture are particularly nourished by oral cultural heritage and re-functionalize the information contained therein for daily life. Oral folklore products such as mythologies, traditional epics, legends and tales are among the most used cultural materials at this point. Comic books appear to be one of the most functional bridges between oral cultural memory and modern creative industries. However, creative industries for fantasy culture and comic book genres are not developed enough in Turkey. This situation is an important deficiency in terms of the sustainability, functionality and socioeconomic efficiency of Turkish culture. In this study, firstly, it was examined how Abdullah Turhan's fantasy comics handled the central Turkish epic hero typology, hen, the importance of fantasy culture and comic book industry for Turkish culture and social development processes was discussed. There has never before been a study that draws attention to the importance of comic books in terms of fantasy culture industries and cultural heritage by comparing traditional epic heroes and comic book heroes in the context of Turkish culture. In this research, the functional relationships between cultural heritage, fantasy culture industries and comics were revealed and it was concluded that comics and fantasy culture are of great importance for the functional and effective survival of Turkish culture.