Zeytin (Olea europea L.) yaprağının antioksidan etkinliğinin in vitro yöntemlerle araştırılması
Investigation of antioxidant efficiency of olive leaf (Olea europea L.) with in vitro methods
Yazar: SÜLEYMAN MUAMMER ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN AVCI ; PROF. DR. ESRA AKKOL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki fenolikleri = Plant phenolics ; Bitki özütü = Plant extract ; Fenoller = Phenols ; Olea europaea L. = Olea europaea L. ; Zeytin = Olive ; Zeytin yaprakları = Oli̇ve leafs ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu çalışmada içerisinde oleuropein gibi birçok biyoktif madde içeren zeytin (Olea europaea L.) yaprağının antioksidan özelliği çeşitli yöntemlerle in vitro olarak incelenmiştir. Kurutulan zeytin yapraklarından elde edilen metanol, etil asetat ve n-hekzanlı ekstrelerin 100-250-500-1000 μg/mL konsantrasyonlarında toplam fenolik madde tayini, DPPH radikali giderme aktivitesi, linoleik asit sisteminde ferrik tiyosiyanat (FTC) metodu ile antioksidan aktivitesi, demir (II) iyonlarını şelatlama aktivitesi, süperoksit radikali giderme aktivitesi ve indirgenme kapasitesi belirlenmiştir.
Zeytin yaprağının metanol, etil asetat ve n-hekzanlı ekstrelerinin yüzde verimleri sırasıyla %34.59, 26.15 ve %13.21 olarak bulunmuştur. Toplam fenolik madde tayininde en yüksek değer metanol 1000 μg/mL konsantrasyonda 85,27±15,03, en düşük değer n-hekzan 500 μg/mL konsantrasyonda 0,18±1,32 olarak bulunmuştur. DPPH radikali giderme aktivitesinde ise en yüksek değer etil asetat 500 μg/mL konsantrasyonda 72,93,±0,42, en düşük değer n-hekzan 100 μg/mL konsantrasyonda 13,77±1,23 olarak bulunmuştur. Linoleik asit indirgemede en yüksek değer metanol 250 μg/mL konsantrasyonda 89,52±9,77, en düşük değer etil asetat 100 μg/mL konsantrasyonda 61,19±4,05 olarak bulunmuştur. Demir (II) iyonlarını indirgemede etil asetat 1000 μg/mL konsantrasyonda 50,53±5,533, en düşük değer n-hekzan 100 μg/mL konsantrasyonda 8,16±0,43 olarak bulunmuştur. Süperoksit radikali giderme aktivitesinde etil asetat 250 μg/mL konsantrasyonda 72,00±1,35, en düşük değer n-hekzan 500 μg/mL konsantrasyonda 13,76±2,24 olarak bulunmuştur. Son olarak indirgenme kapasitesinde metanol 1000 μg/mL konsantrasyonda 1,49±0,03, en düşük değer etil asetat 100 μg/mL konsantrasyonda 0,19±0,01 olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak zeytin yaprağının metanollü ekstresinde toplam fenolik madde, linoleik asit indirgeme ve indirgenme kapasitesi diğer ekstrelere göre daha aktif  bulunmuştur. DPPH radikali tutma, demir (II) şelatlama, linoleik asit indirgeme ve süperoksit radikali giderme aktivitesinde etil asetat ekstrelerin daha etkili olduğu görülmüştür. n-hekzanlı ekstrelerde ise sadece DPPH radikali tutma aktivitesi ve linoleik asit indirgeme düzeyi önemli bulunmuştur. Bu aktiviteleri nedeniyle zeytin yaprağının gıda, kozmetik, farmasötik  ve hayvan besleme alanında  doğal alternatif bir antioksidan olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, antioxidant property of olive leaf (Olea europaea L.) containing many bioactive substances in it like oleuropein was investigated in vitro with various methods. Determination of total phenolic substances, DPPH radical removal activity, antioxidant activity with ferric thiocyanate (FTC) method in linoleic acid system, chelation activity of iron (II) ions, superoxide radical removal activity and reduction capacity were performed for the samples at the concentration of 100-250-500-1000 μg/mL with methanol, ethyl acetate and n-hexane extracts obtained from dried olive leaves.
Percentage yields of the Olea europaea L. were found 34,59%, 26,15% and 13,21% respectively, as a result of the extractions made with methanol, ethyl acetate and n-hexane solvents. In total phenolic substance determination the highest value was found 85,27±15,03 in methanol at 1000 μg/mL concentration and the lowest value as 0,18±1,32 in n-hexane at 500 μg/mL concentration. The highest value in the DPPH radical removal activity was found 72,93±0,42 in ethyl acetate at 500 μg/mL concentration, the lowest value as 13,77±1,23 in n-hexane at 100 μg/mL concentration. The highest value linoleic acid reduction was found as 89,52±9,77 in methanol at 250 μg/mL concentration, the lowest value as 61,19±4,05 in ethyl acetate at 100 μg/mL concentration. The highest value in reduction of iron (II) ions was found as 50,53±5,53 in ethyl acetate at 1000 μg/mL concentration, the lowest value as 8,16±0,43 in n-hexane 100 μg/mL concentration. In the superoxide radical removal activity, the highest value as 72,00±1,35 in ethyl acetate at 250 μg/mL concentration, the lowest value as 13,76±2,24 in n-hexane at 500 μg/mL concentration. Finally, the highest value was found as 1,49±0,03 in methanol at 1000 μg/mL concentration and the lowest value as 0,19±0,01 in ethyl acetate at 100 μg/mL concentration for the reduction capacity.
In conclusion, it was seen that total phenolic substances, linoleic acid reduction and reduction capacity of methanol extract of the antioxidant activity of the Olea europaea  L. are more active when compared with other extracts. It was found out that extracts with ethyl acetate are more effective in DPPH radical retention, iron (II) chelating, linoleic acid reduction and superoxide radical removal activity. Important values were obtained only in DPPH radical retention activity and linoleic acid reduction in the extracts with n-hexane. Due to these activities, it is thought that olive leaf may be considered as a natural alternative antioxidant in nourishment, cosmetic, pharmaceutical and animal nutrition fields.