Pulmoner embolide plazma laktat seviyesinin 30 günlük mortalitede prognostik değeri
Prognostic value of plasma lactate levels in pulmonary emboli̇sm patients
Yazar: ALİ HAYDAR TEMEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA KARBEK AKARCA
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Giriş ve Amaç: PTE saptanan hastalarda erken dönem risk sınıflaması yapılarak, prognoz ve tedavi protokolleri belirlenmektedir. Başvuru sırasında özellikle normotansif olan hastaların prognozları, klinik takip ile birlikte uygulanacak tedavinin etkinliğine bağlıdır. PTE saptanan hastalarda artmış laktat değerleri hastane içi ve 30 günlük ölümlerle ilişkili bulunmuştur (1). Amacımız acil servise PTE tanısı ile takip edilen hastaların plazma laktat düzeylerinin 30 günlük mortalite ile ilişkisini ve erken dönem risk sınıflandırmasında kullanılabilirliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif kesitsel olarak tasarlanan bu çalışma 01 Şubat 2014 – 01 Ağustos 2014 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde yapıldı. Acil servise nefes darlığı, göğüs ağrısı ve buna benzer şikayetler ile başvuran hastalardan pulmoner emboli ön tanısı ile toraks anjio BT çekilenler çalışmaya alındı. Hastaların Risk faktörleri, vital bulguları, Laktat (geliş, 6 ve 12. saatte) düzeyleri, kardiyak belirteçleri, toraks BT anjiyografi görüntüleri, ekokardiyografik görüntülemeleri incelendi. Derin ven trombozuna yönelik, tüm hastalara alt ekstremite venöz KUS yapıldı. Hastalar, hastane yatışları ve taburculukları sonrası da takip edildi ve 30 günlük sağ kalım oranları incelendi.
Bulgular: PTE ön tanısı ile toraks anjio BT çekilen 236 hastadan pulmoner emboli tanısı konulan 88 hasta çalışmaya alındı. Olguların, 45'inin (% 51.1) kadın hastaların oluşturduğu, ortalama yaşı ise 68.1± 1.12 (21-100 yaş arası) olarak saptandı. Laktat seviyesi 2 mmol/L'un altında olan 64 olgudan 15'i (% 23.4), laktat seviyesi 2 mmol/L'un üstünde olan 24 olgundan 12'si (% 50) ölmüştür. "Cut-off"  değeri 2 mmol/L olarak alındığında % 44.4 duyarlılık, % 80.3 özgüllük göstermiştir. Bununla birlikte pozitif prediktif değeri % 50, negatif prediktif değeri % 76 bulunmuştur. Plazma laktat seviyesinin yükselmesiyle birlikte, 30 günlük mortalite de progresif bir artış gözlemlendi. Hastaların 0. saat, 6. saat ve 12. saat laktat değerleri takip edildiğinde; eğer laktat düzeyi progresyon gösteriyorsa mortalitenin arttığı tespit edildi.
Tartışma ve Sonuç: Acil serviste PE tanısı konan hastalar da yüksek plazma laktat düzeylerinin kısa dönem mortalite ile ilişkisi vardır. Troponin yakın dönem prognoz öngörüsü için yüksek sensitiviteye sahip bir bulgudur. Laktat ile birlikte kombine kullanımı daha etkili bir prognoz göstergesi olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar kelimeler: pulmoner Emboli, plazma Laktat düzeyi, mortalite

Abstract:
Background and Purpose:  An early risk assessment tool is used to determine prognosis and treatment protocol in patients with PTE diagnosis. The prognosis of normotensive PTE patients depends on the efficiency of the treatment and clinical follow-up. Elevated lactate levels are correlated with 30-day mortality in PTE patients. Our purpose is to evaluate the relation between plasma lactate levels and 30 day mortality in patients diagnosed in the emergency service and to evaluate the availability of application of these risk factors for early risk classification.
Materials and Method: This study that was designed as a prospective cross sectional research and held in Ege University Medicine Faculty Emergency Service between 01 February 2014 and 01 August 2014. Patients complaining of shortness of breath, chest pains, etc.  and who have done thorax CT angiography scanning for PE differential diagnosis were included in the study. The Risk factors, vital findings, blood lactate levels (admittance, 6th and 12th hours), cardiac markers, thorax CT angiography images, echocardiographic screenings of the patients were examined.  Lower extremities venous doppler USG examination was used for deep vein thrombosis diagnosis. The patients were monitored after discharge and 30 day follow up was used to report mortality. 
Findings:  236 patients had thorax CT angiography scanning for PE differential diagnosis and  88 patients with pulmonary embolisim diagnosis were included in the study. 45 (51.1%) patients were female and average age was 68.1± 1.12 (between ages 21-100).  64 patients had lactate levels below 2 mmol/L and 15 of them died (23.4%). 24 cases had blood lactate levels higher than 2 mmol/L and 12 of them died (50%). When the 'cut-off' blood lactate level is selected as 2 mmol/L, sensitivity was 44.4% and specificity was 80.3%. However, the positive predictive value was found %50 and the negative predictive value was %76. It was observed that plasma lactate levels were correlated with 30 day mortality. Blood lactate levels at 0th, 6th and 12th hour showed that, mortality increased if the lactate level was showing progression.
Discussion and Conclusion:  Among patients diagnosed with PE at emergency department, the high lactate levels were correlated with short term mortality. Blood troponin levels showed high sensitivity for short term prognosis in PE diagnosed patients and could have more prognostic value with blood lactate level measurement.
Keywords: pulmonary embolism, plasma lactate level, mortality