Yakın ilişki şiddeti mağduru kadınların psikolojik sağlığı üzerinde çocukluk çağı olumsuz deneyimleri, dehb semptomları ve failliğin etkileri
The effects of adverse childhood experiences, adhd symptoms, and violence perpetration on the psychological health of women victims of intimate partner violence
Yazar: ÜMMÜ NUR İSTANBUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NERMİN TAŞKALE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yakın ilişkilerde şiddete maruz kalmanın kişiler üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Şiddetin etkilerini ele alırken biyopsikososyal bir bakış açısının benimsenmesinin şiddeti daha iyi anlamak için işlevsel olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda mevcut çalışmada kişileri çeşitli yönlerden etkileyebilecek olan çocukluk çağı olumsuz deneyimleri, DEHB semptomları, yakın ilişki şiddeti mağduriyeti, failliği ve başa çıkma çabalarının psikolojik sağlık üzerindeki etkileri incelenmiştir. 
Araştırma 201 yakın ilişki şiddeti mağduru kadın ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Gözden Geçirilmiş Çatışmaların Çözümüne Yaklaşımlar Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-33, Genel Sağlık Anketi-28, Yakın İlişkilerde Çok Boyutlu Başa Çıkma Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. 
Bulgular, başa çıkma çabalarının modeldeki diğer değişkenlerle ilişkili olmadığını göstermiştir. Kadınların çocukluk çağlarında yaşadıkları olumsuz deneyimlerin dikkat eksikliği ve hiperaktivite semptomları ile karşılıklı olarak ilişkili olduğu ve mağduriyeti yordadığı ancak faillik ile anlamlı bir yordayıcı ilişki ortaya koymadığını göstermiştir. Diğer yandan DEHB semptomlarının failliği yordadığı ancak mağduriyet ile yordayıcı ilişkili göstermediği görülmüştür. Mağduriyet, faillik ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise mağduriyetin psikolojik sağlık üzerinde olumsuz etkileri olduğu, ancak failliğin mağduriyetin olumsuz etkilerini hafifletir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Elde edilen bulguların kadınların yakın ilişkilerindeki şiddet mağduriyeti deneyimini daha iyi anlamaya katkı sağlaması umulmaktadır. Mevcut çalışmada mağdur kadınların mağduriyet ve failliklerinin psikolojik sağlıkları üzerindeki etkilerini incelemek için yeni araştırmalara ortam hazırladığı düşünülmektedir.

Abstract:
It is well-known that exposure to violence in intimate relationships has detrimental effects on individuals. Adopting a biopsychosocial perspective is considered functional for better understanding the effects of violence. In this context, the present study examines the impacts of childhood adverse experiences and ADHD symptoms on coping efforts, intimate partner violence victimization and perpetration, as well as the effects of victimization, perpetration, and coping efforts on psychological health.
The study was conducted with 201 women who are victims of intimate partner violence. Data were collected using the Revised Conflict Tactics Scales (CTS2), the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), the General Health Questionnaire (GHQ-28), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), the Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), and a demographic information form.
Findings indicated that adverse childhood experiences were reciprocally related to ADHD symptoms and predicted victimization, but were not significantly related to perpetration or coping efforts. Conversely, ADHD symptoms predicted perpetration but were not related to victimization or coping efforts. Examining the relationships between victimization, perpetration, and psychological symptoms revealed that victimization negatively impacted psychological health, while perpetration mitigated the negative effects of victimization on psychological health.
The findings are expected to contribute to a better understanding of women's experiences of intimate partner violence victimization. The present study sets the stage for future research to examine the effects of victimization and perpetration on the psychological health of victimized women.