Sağlık turizmi faaliyetlerine katılan üçüncü yaş turistlere yönelik elektronik ağızdan ağıza iletişimin yeniden ziyaret etme niyetine etkisinde destinasyon imajı ve tutumun aracılık rolü
The intermediation role of destination image and attitude in the effect of electronic WOM-TO-WOM communication on re-visit intention to third-aged tourists attending health tourism activities
Yazar: ZEHRA ÖKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER ÖZTÜRK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Turizmi İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Medikal turizm = Medical tourism ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Turizm = Tourism ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlılar = Aged ; Ziyaretçiler = Visitors

Özet:
Sosyodemografik veriler, tıp teknolojisindeki gelişmelerle birlikte dünya genelinde aktif yaşam süren ileri yaş popülasyonunun günden güne arttığını ve ekonomik refah olarak değişim gösterdiği belirtilmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinin yaşlı nüfus ortalamasına bakıldığında bu sayının %20,6'lara kadar ulaştığı görülmektedir. Yalnızca Türkiye sınırları içinde yaşayan yaşlı nüfusun toplam ülke nüfus içindeki oranı 2015 yılında %8,2  iken, 2022 yılında bu oran %9,7'ye yükselmiştir. Dünyada geneline bakıldığında ise, 2030 yılına kadar her 6 kişiden 1'inin 60 yaş ve üzerinde yer alacağı tahmin edilmektedir. İleri yaş kapsamına giren kişi sayısındaki bu ciddi artış, var olan potansiyel müşteri oranı ile turizm sektörünün ilgisini üzerine çekmeye başlamıştır. Üçüncü yaş turizmi kapsamında ileri yaş turist kitlesinin turizm sektöründe hedef kitlesi haline gelmesi; istihdamın artması, pazar büyümesi, turistik aktivitelerde mevsimsellikten uzaklaşılması ve temel bir hak olan turizmin, toplumun çeşitli kesimlerine yayılarak hizmet vermesine olanak sağlamıştır.
Türkiye, gelişmiş teknolojilere sahip sağlık kurumları, nitelikli sağlık çalışanları, başarı oranı yüksek tedavi istatistikleri, maliyeti düşük hizmetler, wellness hizmetlerinin yanında iklimi ve kültürel birikimi, coğrafi konumu ile yaşlı turizmi açısından cazibe merkezi olabilecek potansiyele sahiptir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı; Türkiye'de sağlık hizmeti alan ve üçüncü yaş grubundaki turistlere yönelik yapılan elektronik ağızdan ağıza iletişim faaliyetlerinin yeniden ziyaret etme niyetlerine etkisinde destinasyon imajı ve tutumun aracılık rolünün araştırılmasıdır. Araştırmada yargısal örnekleme tekniği tercih edilmiştir. Çalışma amacı doğrultusunda Antalya ilinde yer alan sağlık kurumlarında tedavi hizmeti alan olan 50 yaş ve üzeri bireylere yönelik olarak anket çalışması uygulanmıştır. Aracılık etkisinin test edilmesi için yapılan analizde PROCESS makro yazılımı kullanılmıştır.
Çalışma sonuçları: elektronik ağızdan ağıza iletişimin destinasyon imajı, tutum ve yeniden ziyaret etme niyetini olumlu yönde etkilediğini; destinasyon imajının tutum ve yeniden ziyaret etme niyetini olumlu yönde etkilediğini; son olarak ise, destinasyon imajının elektronik ağızdan ağıza iletişimin yeniden ziyaret etme niyetine etki etme sürecinde aracılık rolü üstlendiğini tespit etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık Turizmi, İleri Yaş Turizmi, Yaşlılık, Tutum, eWOM, Destinasyon İmajı, Yeniden Ziyaret Etme Niyeti.

Abstract:
Sociodemographic data indicate that with the developments in medical technology, the elderly population, who lead an active life, in the world is increasing day by day and changing in terms of economic welfare. When the average of the elderly polulation of the European Union countries is considered, it is seen that this number reaches 20.6%.   While the ratio of the elderly population living only within the borders of Turkey in the total country population was 8.2% in 2015, it increase to 9.7% in 2022. It is estimated that 1 out of every 6 people in the world will be 60 years or older by 2030. This significant increase in the number of people included in the third age group has started to attract the attention of the tourism sector with the existing potential customer rate. Within the scope of third age tourism, the older age tourist group has become the target audience in the tourism sector; The increase in employment, market growth, to move away from seasonality in touristic activities and tourism, which is a fundamental right, have provided services to various segments of the society.
Turkey has the potential to be a center of attraction in terms of elderly tourism with its advanced technology health institutions, qualified health workers, high success rate of treatment statistics, low cost services, wellness services, as well as its climate and cultural accumulation, geographical location. The aim of this study is to investigate the mediating role of destination image and attitude in the effect of electronic word-of-mouth communication  activities for tourists in the third age group on revisit intentions who have received health services in Turkey. Judgmental sampling technique was preferred in the study. In line with the purpose of the study, a questionnaire study was applied to individuals aged 50 and over who received treatment services in health institutions in Antalya. In order to test the mediation effect, the PROCESS macro software was used in the analysis.
The results of the study found that: electronic word of mouth positively the destination image, tourist attitude and revisit intention; destination image positively affect attitude and revisit intention; finally, destination image plays a mediating role in the process of electronic word-of-mouth influencing revisit intention.
Anahtar Kelimeler: Health Tourism, Aging, Third Age Tourism, Attitude, eWOM, Destination Image, Revisit Intention.