Histerektomi sonrası baş etme yöntemleri ve ruhsal belirtiler
Coping and psychological sympthoms after hysterectomy
Yazar: FATMA AKINCI (YILMAZ)
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Histerektomi-vaginal = Hysterectomy-vaginal ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Bu çalışma, histerektomi yapılan kadınlarda ameliyattan sonra görülen ruhsal belirtileri ve kullanılan baş etme yöntemlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve kullanılan baş etme yöntemleriyle ruhsal belirtiler arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İzzet Baysal Bolu Devlet Hastanesi ve SSK Bolu Hastanesi'nde 01.04.1997-31.10.1997 tarihleri arasında histerektomi uygulanan 60 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; kadınların sosyodemografik ve ameliyatlarına ilişkin özelliklerini içeren "Hasta Bilgi Formu", kullandıkları baş etme yöntemlerinin belirlenmesi için "Stresle Başa Çıkma ölçeği" ve ruhsal belirtilerin saptanması için "Ruhsal Belirti Tarama Listesi-SCL 90-R" kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından teke tek görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin bilgisayara girilmesi ve değerlendirilmesi SPSS 6.0 programında yapılmıştır. Verilerin istatistiksel çözümlemesinde yüzdelik, t testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey B testi ve korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, histerektomi yapılan kadınların daha çok duygu odaklı baş etme yöntemlerini ve en fazla dine yönelmeyi kullandıkları belirlenmiştir. <39 yaş grubunun diğer gruplara göre daha fazla duygu odaklı baş etme yöntemleri kullandıkları saptanmıştır. SCL 90-R'de uyku ve yeme bozukluğu, kişilerarası duyarlılık, somatizasyon ve depresyon puanlarının 1.00'in üzerinde olduğu görülmüştür. 40 yaşından küçük, ameliyat karar süreleri bir aydan az olanların, geçmişlerinde psikiyatrik hikayeleri ve ameliyattan olumsuz beklentileri olanların Genel Semptom İndekslerinin (GSİ) diğer gruplara göre yüksek olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırma sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Histerektomi, baş etme, ruhsal belirtiler, hemşirelik.

Abstract:
The aim of this study was to determine psychological symptoms and used coping strategies after hysterectomy and to find the relation between the coping strategies and psychological findings. This study covered 60 women patients who had undergone hysterectomy in The İzzet Baysal Government Hospital and in The SSK Bolu Hospital, between April 1st 1997 and October 31st 1997. Patients were evaluated by "Patient Information Questionnaire" that was included the information about their social demographic characteristics and their surgeries; "Stress Coping Measure" for understanding the coping strategies that were used by patients and "Symptom Check List - SCL 90-R" for demonstrating the psychological sings and symptoms. Interview conducted face to face were used to gather data. The data were entered onto the computer disc and, SPSS 6.0 was used during analyzing statistical data. The collected data were analyzed using percentage, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey's B test and correlation coefficients. This study showed that women used emotion-focused strategies to cope and turning to religion was the most common strategy used by them. The patients who were <39 years old used emotion-focused coping strategies more than others group. The psychological symptoms that scores were bigger than 1.00 in the SCL 90-R were sleep and eating disorder, interpersonal sensitivity, somatization and depression. The level of Global Symptom Index (GSİ) in the patients who were younger than 40 years old and, made decision for surgery less than one month, had psychiatric history and negative expectations about results of operation was higher than others group, were statistically significant. Our findings showed that relation between ineffective coping strategies and GSİ was significant. According to the results of the study some suggestions were made.KEY WORDS: Hysterectomy, coping, psychological symptoms, nursing.