İthalat ve ihracat süreçleri, dahilde işleme rejiminin avantajları ve ihracatçıya yapılan geri ödemeler
Import and export process, advantage of inward processing regime and repayment to exporter
Yazar: ALPHAN KOLAŞİNLİLER
Danışman: PROF. DR. YILMAZ GÖKŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dahilde işleme rejimi = Inward processing regime ; Geri ödeme = Reimbursement ; Katma değer vergisi = Value added tax ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Küreselleşme ile birlikte günümüzde ulaşılması zor olan pazarlar sanki yurt içindeymiş gibi ulaşılabilir bir hal almıştır. Üretilen ürünler kilometrelerce uzaklıktaki ülkelere ihraç edilip, ithal edilebilmektedir. Firmaların ithalat ve ihracat işlemleri ile uluslararası pazarlarda çeşitlilik ve rekabet de artmaktadır. Ülkeler ürettikleri malların kalitesi ile dünyanın farklı ülkelerinde kendilerine pazar yaratabilmektedir. Yurt dışına gönderilen bu ürünler sayesinde ülkeye döviz girişi sağlanır ve cari açık dengelenebilir. Fakat bu sistemi bir iki cümle ile açıklayabilmek mümkün değildir. İhracatçı firmaların desteklenmesi ülkelerin ekonomisi açısından son derece önemlidir. Bu destekler bazen devlet tarafından verilen teşviklerle bazen de yapılan geri ödemelerle sağlanmaktadır. Böylece ihracatçı firmalar uluslararası pazarlarda rekabetçi konuma gelebilmektedir. Bu pazarlara girebilmenin de prosedürleri ve yasal uygulamaları vardır. 
Ülkeler kendi gümrük kanunlarını uygulayarak ya da aralarında yapmış oldukları anlaşmalar ve gümrük birliği ile yasal prosedürleri belirlemekte ve işlemleri aralarında kolaylaştırabilmektedir. Sistemin işleyebilmesi için belli başlı bazı gümrük rejimleri uygulanmaktadır. Bunlardan dahilde işleme rejimi ekonomik etkili ve ihracatçıya destek amaçlı uygulanan ülkemizde de çok yaygın bir şekilde kullanılan rejimdir. 
Dahilde işleme rejimi sayesinde ülkeler ihracatı arttırmayı amaçlamaktadır. Dahilde işleme rejiminin en önemli noktası yurt dışından gelen ürünlerin işlem görerek yeniden ihraç edilmesidir. Dahilde işleme rejimi, dahilde işleme izni ve dahilde işleme izin belgesi alarak firmalar tarafından uygulanabilmektedir. Dahilde işleme izni Ticaret Bakanlığı tarafından, dahilde işleme izin belgesi ise önceden Ekonomi Bakanlığı tarafından verilmekteydi, günümüz de ise Ticaret Bakanlığı tarafından verilmektedir.
Sistem iki şekilde işlemektedir. Birincisi ve en yaygını şartlı muafiyet sistemidir ikincisi ise geri ödeme sistemidir. Şartlı muafiyet sistemine göre dahilde işleme rejimi kapsamında yurda girişi yapılacak ürünlerin vergileri teminata bağlanmıştır. İşlem gören ürünler yeniden ihraç edildikten sonra başvuru yapılmakta ve ihracatçı firmaya teminat tutarı geri ödenmektedir. Böylece ihracatçı firma finansal olarak güçlü kalmaktadır. Sistemli bir şekilde kullanıldığında söz konusu rejimi sürekli olarak kullanan firmalar yatırılan teminatı iade alıp başka bir ürün ithalatı için yeniden kullanabilir. Böylece para sürekli döndürülür fakat bununla birlikte nakit ihtiyacı olunan durumlarda teminat iadeleri sayesinde bu ihtiyaç da giderilmektedir.
İhracatçıya yapılan geri ödemelerden bir diğeri KDV iadeleridir. Firmalar yurt dışındaki firmalara yapmış oldukları ihracatlar da KDV tutarını fatura edememektedir. Bu yüzden devlet ihracatçıya destek olabilmek adına ihraç ürünlerinin üretiminde kullanılan ham madde, yarı mamul gibi tamamlayıcı malların alımından doğan KDV tutarını ihracatçıya geri ödemektedir. Bu geri ödemenin gerçekleşebilmesi için ihracat faturaları, ihracat beyannameleri, yüklenilen KDV, indirilecek KDV gibi kanıtlayıcı belgelerin sunulması gerekmektedir.
KDV iadeleri nakit olarak ya da mahsuben alınabilmektedir. İhracatçı firmalar genel olarak mahsuben iadeyi tercih etmektedir. Mahsuben iade sayesinde çalışanların sigorta primleri, gelir vergisi, muhtasar gibi ödemeler yapılabilmektedir. Böylece kasadan nakit çıkışının önüne geçilmiş olur. 
Dahilde işleme rejiminden doğan teminat iadeleri ve ihracat sonrası yapılan KDV iadeleri ihracatçı firmaları uluslararası alanda finansal olarak güçlü tutmakta ve rekabet edebilir konuma getirmektedir.

Abstract:
All market in all over the World are now accessible as domestic market thanks to Globalization. Products that produced can export and import to miles away. With the operations of firm's export and import, varieties and competitions increase. Countries can create a market in different places of World, with their quality product. Foreign currency is provided and come thanks to  this export operations. Also current account can be balanced. But it is not possible to explain this system with one or two sentences. Supporting exporter is very important for countries' economics. This financial support can be provided by government with encouragement and repayment. Thus, export companies have a role as a competitive.
	Entrance to these markets occur with some procedures and legal practice. Countries implement their own customs law or have an agreement with other countries about customs unions they can ease this process. There are some main customs regimes for operating this system. Inward processing regime is one of the main regime is an economic effective regime so it is applied as support to exporter.
	With the inward processing regime, countries intend to increase export. The main purpose and obligation of the regime is export the product that imported as under an operated. The regime can be used with inward processing permission, and inward processing permission document. Inward processing permission is given by Ministry of Trade, inward processing permission document was given by Ministry of Economics, but today Ministry of Trade.
	The regime can be used in two types. The first is suspension system, the second is draw back system. According to suspension system, in the scope of inward processing regime, tax of importgood is paid as warrant. The products that had operated after export, the firm can apply for refund the warrant then warrant is paid to exporter. Thus, the exporter firm has a financial benefit. If the system is used as a loop, firms can use this warrant as deposit for taking back another product from custom so this circulation is always continue. In addition, when the firm need cash this warrant can be used as cash.
	Another repayment to exporter is VAT. The exporter firms can not charge VAT to foreign companies with invoice. For this reason, the government pay back VAT that exporter pay when they buy semi finishing good, raw material, etc. for producing final product. Fo rbecoming this repayment, export invoice, export declaration, VAT incurred, VAT credit documents must be presented to revenue administration.
	VAT returns can be cash or on account. Generally, exporter companies prefer returns as on account. Under favour of return on account, insurance premiums, the income tax, with holding tax can be paid. Thus, cash outflow is blocked from cash. But the period that the firm need cash, VAT returns provide advantage to company as financial.
	Warrant return that ocur by inward processing regimeand VAT returns after export make the firms powerful about financial and has some advantages for competing on international area.