İlaç sektöründeki tarafların kilit tedarik zinciri performans göstergelerinin ölçülmesi ve Türkiye'deki ilaç tedarik zinciri yapısının analizi
Measurement of supply chain party key performance indicators in the pharmaceutical industry and analysis of pharmaceutical supply chain structure in Turkey
Yazar: HİLAL TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SAMET GÜNER
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Türkiye = Turkey ; Yapısal analiz = Structural analysis ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector

Özet:
İlaç, toplum sağlığını yakından ilgilendirdiği için stratejik bir üründür ve ilaç endüstrisi de stratejik bir endüstridir. İlacın ihtiyaç duyulduğu anda, istenen kalitede ve standartta müşteriye (hastaya) ulaştırılması gerekmektedir. Bu sebeple ilacın sadece teknolojisi, üretimi ve diğer süreçleri değil lojistik süreçleri, depolama, dağıtım kanalları, teslimat şartları da önemlidir. Ülkemizde ki ilaç sektöründe sadece imalatçı ya da ithalatçı firmalar değil aynı zamanda ecza depoları, serbest eczaneler ve ilaç lojistik firmaları bulunmaktadır. Daha çok gelişmiş ülkelerden temin edilen ya da yabancı lisanslar altında ülkemizde üretimi yapılan ilaçların kaynağından  tedarik, üretiminden dağıtım kanalları ve müşteriye zamanında ve kaliteli şekilde ulaştırılması önem arz etmektedir. İlaç firmalarının kurmuş olduğu tedarik süreçleri üretici, lojistik, ecza depoları ve eczaneler arasında teknolojik ve modern bir ağa benzemektedir. İlaç için tedarik zinciri dinamiklerini gerçekte neyin yönlendirdiğinin iyi şekilde anlaşılması gereklidir. 
Bu çalışmada, ülkemizdeki ilaç tedarik zinciri sektöründeki ana oyuncuların kilit tedarik zinciri performans göstergeleri ölçülerek Türkiye'deki ilaç tedarik zinciri yapısının analizi ortaya konmaya çalışılmıştır. Firmaların elde edilen verileri analiz edilerek üretim, tedarik, satınalma ve müşteri hizmet seviyeleri açısından performansları değerlendirilmiştir. Bu amaçla, sektördeki ana oyunculardan seçilen 3 ilaç üreticisi, 3 lojistik firması ve 2 ecza deposu olmak üzere toplamda 8 firma ve bu firmaların 11 farklı yöneticisi (uzman) örneklem olarak seçilmiştir. Ayrıca, ilacın nihai müşterisine teslim sağlayan eczane ve eczacılar çalışmaya dahil edilmiştir. Sonuç olarak, ülkemizdeki ilaç tedarik zinciri taraflarının tedarik zincirindeki kilit performans kriterlerinin etkileri ortaya konularak uygulamadaki rolleri ve aralarındaki etkileşim ele alınmıştır.

Abstract:
Medicine in general is a strategic product as it is closely related to public health, and hence, the pharmaceutical industry is a strategic industry. The medicine should be delivered to the client (patient) at the desired quality and standard at the time it is needed. For this reason, not only the technology, production and other processes of the medicine, but also the logistics processes, storage, distribution channels, delivery conditions are important. In the pharmaceutical sector in our country, there are not only manufacturers or importers, but also pharmaceutical warehouses, free pharmacies and pharmaceutical logistics companies. The fact that the pharmaceutical sector in our country is highly dependent on foreign countries, especially in terms of raw materials, also affects the pharmaceutical logistics sector. The suplying process that set up by drug companies that similar as a modern network among manufacturers, suppliers, logistics companies and pharmacies.
In this study, the key rolls of the main players in the supply chain sector in our country drug supply chain by measuring performance indicators have tried to present the analysis of the structure of the pharmaceutical supply chain in Turkey. The data obtained from the companies were analyzed and their performance in terms of production, procurement, purchasing and customer service levels were evaluated. For this purpose, 8 pharmaceutical companies selected from the main players in the sector, 3 logistics, 2 pharmaceutical warehouses and in total and 11 different managers (experts) of these companies were selected as participants. In addition, pharmacies and pharmacists providing drug delivery to the final customer have been included in the study. As a result, the effects of key performance criteria of drug supply chain parties in our country are discussed and their roles in practice and interaction between them are discussed.