Hasak ve hasmer koyunlarında ossa membri thoracici üzerinde karşılaştırmalı makroanatomik araştırmalar
Comparative macroanatomical studies on forelimb (ossa membrithoracici) in hasak and hasmer sheep
Yazar: AHMET LATİF AKINCIGİL
Danışman: PROF. DR. DERVİŞ ÖZDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Koyunlar = Sheep ; Ön ayaklar = Forelimb

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Hasmer ve Hasak koyun ırklarında ön ekstremite iskeletini oluşturan kemiklerin makroanatomik yapısını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Materyal ve Metot: Çalışmada, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Deney Hayvanları Ünitesi Birimi'nden alınan beş adet Hasak ve beş adet Hasmer koyunu kullanıldı. Koyunlardan alınan ön bacaklar maserasyon teknikleri ile diseke edildi ve makroanatomik olarak inclendikten sonra fotoğrafları çekildi.
Bulgular: Hasmer ve Hasak koyun ırkı ön bacak kemiklerinin proximal'den distale doğru scapula, humerus, radius, ulna, ossa carpi, ossa metacarpalia ve ossa digitorum manus'dan oluştuğu belirlendi. Scapula kemiklerinde yapılan ölçümler sonucu Hasmer koyun ırkının fossa infraspinata'sı ve fossa supraspinata'sı, Hasak koyun ırkınınkine oranla biraz daha büyük olduğu görüldü. Humerus'un sulcus m. brachialis'in iki ırkta da mevcut olduğu belirlendi. Radius'un genişlemiş üst kısmı olan caput radii'nin Hasmer koyun ırkında daha geniş olduğu, proximal'inde bulunan fovea capitis radii'nin Hasak ırkına göre biraz daha çukur olduğu saptandı. Ulna'da bulunan tuber olecranii'nin Hasmer ırkında daha hacimli olduğu tespit edildi. Os carpi intermediale'nin iki yanında bulunan os carpi radiale ve os carpi ulnare ile proximal tarafta radius ile, medial tarafta ise os carpale II ve III kaynaşmasından oluşan kemik ve os carpale IV ile eklemleştiği saptandı. Her iki koyun ırkında da metacarpal kemiğin üst ucunun dorsalinde bulunan tuberositas ossis metacarpalis görüldü. Phalanx distalis'de bulunan processus extensorius'un Hasmer koyun ırkında, Hasak koyun ırkına göre daha kabartılı olduğu belirlendi.
Sonuç: Bu çalışmada Hasmer ve Hasak ırkı koyunların ön bacak kemiklerinin karşılaştırılmasında elde edilen bulguların makroanatomik yapılarının büyük oranda benzerlikler tespit edildi. Araştırma sonuçlarının diğer makroskobik ve cerrahi çalışmalar için referans olarak kullanılacağı kanaatine varıldı.
Anahtar Kelimeler: Hasak, Hasmer, Ossa membri thoracici.

Abstract:
Aim: This study was carried out in order to reveal the macroanatomical structure of the bones that form the forelimb extremity skeleton in Hasmer and Hasak sheep breeds.
Material and method: In the study, five Hasak and five Hasmer sheep taken from Konya Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute Directorate, Experimental Animal Unit Unit were used. Forequarters taken from sheep were dissected using maceration techniques and their photographs were taken after macroanatomical examination. 
Results: It was determined that the forelimb bones of Hasmer and Hasak sheep breeds consisted of scapula, humerus, radius, ulna, ossa carpi, ossa metacarpalia and ossa digitorum manus from proximal to distal. As a result of the measurements made on scapula bones, it was seen that the fossa infraspinata and fossa supraspinata of the Hasmer sheep breed were slightly larger than those of the Hasak sheep race. Humerus sulcus m. It was determined that brachialis was present in both races. It was determined that caput radii, which is the enlarged upper part of the radius, was wider in the Hasmer sheep breed, and the fovea capitis radii in its proximal was slightly deeper than the Hasak breed. It was determined that the tuber olecranii found in the ulna bone was more voluminous in the Hasmer race. Os carpi intermediale was found to articulate with os carpi radiale and os carpi ulnare on both sides with the radius on the proximal side, and with the bone and os carpale IV consisting of os carpale II and III fusion on the medial side. Tuberositas ossis metacarpalis, located in the dorsal of the upper end of the metacarpal bone, was seen in both sheep breeds. Processus extensorius found in Phalanx distalis was determined to be more raised in Hasmer sheep breed than Hasak sheep breed.
Conclusion: In this study, great similarities were found between the macroanatomical structures of the findings obtained in the comparison of forelimb bones of Hasmer and Hasak sheep. It was concluded that the results of the research will be used as a reference for other macroscopic and surgical studies.
Key Words:  Hasak, Hasmer, Ossa membri thoracici.