1923 - 1940 arasında yayımlanan tarihî romanlarda ortak tarihî bellek açısından millî kimlik inşası
National identity construction in terms of common historical memory in historical novels published between 1923 - 1940
Yazar: MUSTAFA DAĞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Kurgu = Fiction ; Milli kimlik = National identity ; Ortak tarihi bellek = Common historical memory ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Türk kimliği = Turkish identity ; Türk romanı = Turkish novel ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu çalışma, 1923 - 1940 arasında yayımlanmış tarihî romanlarda, Türk millî kimliğinin inşasının ortak tarihî bellek odağında tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Tezin esas aldığı tarih aralığı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatıyla sona eren bir döneme karşılık gelmektedir. Bu süreçte, millî kimlik inşası konusunda, tarihî romanlar oldukça elverişli bir zemin olarak kültür hayatında yer almıştır. Çalışmamızın esas amacı, söz konusu dönemde yayımlanmış tarihî romanların ortak tarihî bellekten faydalanarak Türk millî kimliğinin inşasına sundukları katkıyı belirlemektir. 
Uluslaşma sürecinin toplumda yarattığı değişim, sosyal hayatın yansıması olan edebî eserlerde de bu konunun ele alınmasını beraberinde getirmiştir. Yazarlar, kurgusal yapının imkânları ölçüsünde ortak tarihî bellekten faydalanmış, Türklerin en eski dönemlerine kadar uzanan bir tarih anlayışını benimsemişlerdir. İncelenen romanlarda millî kimlik inşasının ortak tarihî bellek açısından katkısı değerlendirilirken konuların belirli kategorilerde ele alınabileceği görülmüştür. Yazarların bu bağlamdaki anlatılarının; Türklerin ötekilere karşı üstün yanlarının ortaya konması, Türk tarihindeki altın çağların ve üstün karakterli kahramanların idealize edilerek sunulması ve millî birlikteliği sağlayacak hadiselerin kimlik inşasına katkı sağlayacak şekilde okuyucuya aktarılması yönünde şekillendiği görülmüştür. Romanlarda kimlik inşasına hizmet eden alıntılar bu bağlamda değerlendirilmiştir. 
1923 - 1940 arası dönemde ele aldığımız romanlarda, söz konusu değişim ve inşa sürecinin izleri ortaya konmaya çalışılmıştır. İncelenen eserlerin değerlendirilmesi sonucunda, Türk millî kimliğinin inşasına katkı sağlayacak anlatıların yer aldığı görülmüştür. Ortak tarihî bellekten faydalanılmış; karakterler, olaylar, mekânlar ve zaman bağlamında genel itibarıyla tarihî gerçekliğe riayet edilmiş, tarihsel gerçekliğin yanında kalan boşluklar kurgunun imkânlarıyla tamamlanmıştır. 
Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte toplum hayatını etkileyen hemen her alanda gerçekleşen inkılapların Türk kültür hayatı üzerinde de etkisi olmuştur. Yazarlar edebî eserlerde belli düşüncelerin ele alınmasına ilgi göstermişlerdir. Türk millî kimliğinin inşası da bu bağlamda özellikle tarihî romanlarda değerlendirilmiştir. Çalışmamızda ele alınan romanların, ortak tarihî belleğin gerçekliğinden gücünü alan ve kurgu dünyanın etkisinden faydalanan anlatılarla oluşturulduğu, okurun Türk millî kimliğinin inşasına katkı sağlayacak bir atmosferi yaşamasına imkân tanıdığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Kimlik İnşası, Kurgu, Millî Kimlik, Tarihî Roman, Ulus-Devlet

Abstract:
This study has been prepared to determine the construction of Turkish national identity taking into consideration common historical memory in historical novels published between 1923 - 1940. The time arrival that the thesis focuses corresponds from the date of the establishment of the Republic of Turkey to the period ended with Mustafa Kemal Ataturk's death. In this time period, historical novels took place in cultural life as a very fertile ground in the construction of national identity. The main purpose of our study is to determine the contribution of historical novels published in the before-mentioned period to the construction of Turkish national identity by making use of the common historical memory.
The change in the society created by the nationalization process has brought the subject of thesis to be addressed in literary works that are the reflection of social life. The authors benefited from a common historical memory to some extent the fictional structure allows and adopted a history understanding that dates back to the earliest periods of the Turks. While evaluating the contribution of the construction of national identity in terms of common historical memory in the novels examined, it has been observed that the subjects can be handled in certain categories. The author's narratives in this context has been observed in a way of revealing the superior aspects of Turks against others, presenting golden ages and heroes with superior characters in Turkish history by idealizing them and conveying the events that will ensure national unity to the reader in a way that will contribute to the construction of identity. Quotations that serve to build identity in novels are evaluated in this context.
In the novels we deal with in the period between 1923 and 1940, the traces of this change and construction process were tried to be revealed. As a result of the evaluation of the examined works, it has been seen that there are narratives that will contribute to the construction of Turkish national identity. The common historical memory has been benefited from; historical reality is generally respected in the context of characters, events, places and time, and the gaps that remain alongside historical reality are completed with the fiction.
With the establishment of the Republic, the revolutions that took place in almost every field that affected social life had also an impact on Turkish cultural life. Authors have shown an interest in handling certain ideas in literary works. The construction of Turkish national identity has been evaluated in this context, especially in historical novels. It has been observed that the novels discussed in our study are created with narratives that take their power from the reality of the common historical memory and benefit from the effect of the fictional world, and allow the reader to experience an atmosphere that will contribute to the construction of Turkish national identity.

Keywords: Identity Construction, Fiction, National Identity, Historical Novel, Nation-State