Modelleme ve esinlenme temalı yönetsel ilişki profillerinin değerlendirilmesi
Türk milli eğitim mevzuatı örneği / The evaluation of administrative relations within themes of modelling and inspirational interaction / the case of Turkish national education legislation
Yazar: ŞEYMANUR BULUT
Danışman: PROF. DR. HASAN AKGÜNDÜZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Esinlenme = Inspiration ; Eğitim denetimi = Supervision of education ; Eğitim liderliği = Education leadership ; Kanunlar = Laws ; Mevzuat = Legislation ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Milli eğitim = National education ; Modelleme = Modelling ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yönetmelikler = Regulations

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Mevzuatı Örneğinde okul ortamında müdür, müdür yardımcısı ve öğretmen arasındaki modelleme/etki ve esinlenme/ifade temalı yönetsel ilişki profillerinin yönetici ve yönetilen ilişkileri açısından incelenmesi bu araştırmanın en temel amacıdır. Yakınsak bir yaklaşımla yönetici yönetilen arasındaki ilişkinin hiyerarşik ilişki zincirine takıldığı, klasik yönetim yaklaşımı ile şekillenen eğitim ortamlarında ve çalışanların bireyselliğini vurgulayan kendileri gibi olmalarına yardımcı olmaya eğilimli eğitim ortamlarındaki yönetilen yönetici ilişkisi mevzuat maddelerinden yola çıkılarak incelenmiştir. 
Bu çalışmada yönetsel ilişki fenomeni ve eğitim yönetimi, insan yaşamının yöntemsel bir gerekliliği olarak ilişki, modelleme/çizgisellik ve esinlenme/çembersellik temalı yönetsel ilişki profilleri, okul düzeyinde yönetsel ilişkinin ayırt edici özellikleri ve mevzuatın ilişkinin temasını belirlemedeki rolü temel başlıklar olarak seçilmiştir. Seçilen bu başlıklar aracılığıyla teorik temellendirme yapılmıştır. Bu teorik temellendirme dokümantasyon analizi yardımıyla yapılan literatür taramasıyla gerçekleştirilmiştir. Mevzuat diliyle şekillendirilen yönetici yönetilen ilişkisi incelenmeye çalışılmıştır. 
Teorik temellendirmeyi müteakiben araştırmanın ikinci aşaması olarak nitel analiz yönteminin bir veri toplama aracı olan doküman incelemesi yoluyla Türk Milli Eğitim Mevzuatını oluşturan kanun, yönetmelik ve yönergeler ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Bu inceleme esnasında mevzuat maddeleri içerisinde 'müdür, okul müdürü, okul yöneticisi, okul idaresi, müdür yardımcısı ve öğretmen' olarak belirle-nen anahtar kelimelerin geçtiği cümleler bir araya getirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda 3134 mevzuat maddesinden oluşan ilk örneklem havuzu meydana geti-rilmiştir. Daha sonra, ilk örneklem havuzunda bulunan 3134 mevzuat maddesi yöne-tici yönetilen arasındaki ilişki açısından incelenmiştir.  Bu inceleme; yöneticinin yö-netileni direkt etkileyerek öğretmenlerin okul müdürünün birebir taklidi olmasına sebep olan modelleme tarzı yönetsel ilişkiyi veya yönetilenin kendi bireysel tarzını oluşturup yöneticiden sadece esinlenmesiyle oluşan esinlenme tarzı yönetsel ilişkiyi temsil etme gücü açısından yapılmıştır. Modellemede yönetileni direkt yöneticiyi rol model almaya iten cümleler, esinlenmede ise yönetilenin kendi olabileceği, yönetsel ilişkinin kişinin bireyselliğini ön plana çıkarmasına müsaade eden cümleler seçilmiştir. Bu ilişkiler göz önünde bulundurulduğunda mevzuat maddelerinin sayısı yönetici yönetilen ilişkisini direkt temsil etme gücü açısından 3134'ten 56'ya düşmüştür. Se-çilen 56 adet örneklem cümlesi nitel analiz yönteminin betimsel analiz şekli kullanı-larak iki ana temaya ayrılmıştır ve bu temalar doğrultusunda bulgular iç yoruma tabi tutulmuştur. 
Yapılan tematik çözümlemeler ışığında oluşturulan 56 maddelik önerme ha-vuzu incelemesi sonucunda 38 cümle yöneticiyi direkt kopyalayan yönetilenlerin olduğu modelleme esasına uygun olarak değerlendirilmiştir. Maddeler % 68 oranında Milli Eğitim mevzuatı üzerinden modelleme ilişkisini desteklemektedir. Geriye kalan mevzuat maddelerinden  %32 oranını oluşturan 18 cümle ise yönetilen ve yönetici arasında direkt taklit ve rol model almaya yönelik değil; yönetilenin tarzını ve içsel dinamizmini bulmaya uygun bir ast üst ilişkisi oluşmasına ortam hazırlayıcı nitelikte esinlenme etkileşimini desteklemektedir. Bu oranlar göz önünde bulundurularak, Milli Eğitim Sisteminde kurulan ast-üst ilişkilerinin yöneticiyi ve çalışanları mekanik kopyalamaya iten, rol-model alma sisteminde gerçekleşen ve insanı nesneleştiren, iletişimi hiyerarşik kısıtlamalarla yönlendiren ilişkiler olduğu söylenebilir.  
Anahtar kelimeler: Türk Milli Eğitim Mevzuatı, Yönetsel İlişki, Modelleme, Esinlenme

Abstract:
This research aims to analyse the Turkish National Education Legislation in terms of administrative relations in the school environments within the themes of modelling and inspirational interaction. Also how this administrative relationship effects the official language of Legislation constitutes another issue of the study For further explanation, two different types of educational environments among director and directed people have been analysed. One type is referring the classical learning environment under the effect of hierarchical relations which blocks the personal rela-tions and the other is educational environments which helps the directed people (teachers in this study) to be able to find their inner motivation and styles. The main topics have been chosen as administrative relation' phenomenon and educational administration, the relationships within people as procedural necessity of life, the administrative relations on the basis of modelling and inspiring, and distinctive fea-tures of administrative relation in the school environments and the importance of this relations for legislation system. Under the light of the main topics theoretical basis has been structured. This grounding has been done with literature search. The admin-istrative relations shaped by legislation have been analysed. 
After theoretical basis, law, regulations and directives of Turkish National Education Legislation has been studied and a sample has been created with 3134 bylaws. Then this sample examined with the descriptive analysis of qualitative anal-yses. This analyse is supported by document review. 
As a second phase the 3134 bylaws are decreased to 56 by chosen according to the hierarchical relations between school manager and teachers. For modelling, it is a major criterion to taken as role model of the school managers by the teachers. Shortly directly copying the school manager is called as modelling. If the sentences chosen support teachers in terms of having enough possibility to be able to find their inner motivation and their real gnosis, this situation is called as inspiring administra-tive relation. 
Upon this thematic examinations, among the 56 sentences, 38 sentence is found as the reference for modelling theme. It means in these learning environment it is possibly seen the teachers will copy the headmaster directly. This 38 sentence means %68 of the sentences are related with the modelling. Besides, %32 percent of the 56 sentences, 18 sentences indeed, examined as the reference of inspiring admin-istrative relation in the school environment. The superior-subordinate relationship in National Education system drags the employee to take the director as a model. This situation creates a mechanical copy paste system among people.  This role model problem brings hierarchical restrictions in the case of administrative relations. It is possible to say if the people can represent just their own personal differences, indi-vidualism would shape anyone. To emphasize the individualism in any kind of rela-tionships would break the chain which is created by action and reaction mechanism. 
Key Words: Turkish National Education Legislation, Administrative Relation, Communication, Model