2000'li yıllarda Türkiye'de ney sazı, tavırları ve bu tavırların belli başlı icracıları
Reed flute, styles and mainperformances of these styles in Turkey in 2000s
Yazar: TOLGA ÜNALDI
Danışman: PROF. RUHİ AYANGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı, Ney olarak bilinen enstrümanın günümüzdeki durumunu ve konumunu belirlemektir. Tarihi çok eski zamanlara dayanan bu saz, Hz. Mevlana'dan sonra, enstrüman kimliğinin ötesine geçip, kutsal bir değer haline gelmiştir. O zamandan bu günlere, kutsiyet arz eden bu saz hakkında pek fazla yazılı kaynak ve bilgi kalmamıştır. Günümüzde de ney hakkında sosyolojik ve antropolojik veriler taşıyan makale, kitap ve tez çalışmaları, yeterince araştırma bulunmamaktadır. Oysa, bu enstrüman günümüzde hangi konumda yer almaktadır; çalınışı ve yapımı hakkında neler bilmekteyiz; kimler, hangi düşünce ve müzikal görüşe sahip insanlar kullanmaktadır gibi sorular dikkate değer verileri içermektedir. 2000'li yıllarda küreselleşen dünya kültürüne bir malzeme olan bu saz, geçmişten geleceğe geleneksellik, modernlik ve hatta postmodernlik çizgisinde yol almaktadır. Tezde bu çizgi, her kesimden üslup, stil, tarz ve tavra sahip müzisyen ve yapımcılar ile yapılan röportajlar ile belirlenmeye çalışılmıştır. Özünde röportaj tekniği kullanılmasına rağmen, tez içinde geçmesi gereken bazı kişilerin yurtdışında ve şehir dışında olmaları ya da zaman bulamamaları yüzünden, e-mail yolu ile de bilgiler kendilerinden toplanmıştır. Görüntü kaydı istemeyen kişilerin verdikleri cevaplar, not alma tekniği ile kayda geçirilmiştir. Bazı soruları gereksiz ve uzun bulan kişilerin, bu soruları cevaplamamaları bile bize bu konuda bir veri vermiştir. Geleneksel ekolden gelen insanların muhafazakarlığı; geleneksel ekol ve hocalar, ustalar yolu ile yetişmemiş insanların deneysel ve enstrümanın sınırlarını zorlayan kişisel çalışmaları dikkat çekmektedir. Her iki durumun arasında bulunan insanlar da bu veri akışında yer almışlardır. Kendi müzikal ve akademik görüşümüz gereği, kendi konumlarında en üst noktalarda bulunan insanlar örneklemi oluşturmuştur. Zaman yüzünden görüşme yapamayan, yapılamayan kişilerin eksiklikleri, kendilerinin daha önceki bilgileri ve röportajları değerlendirilerek tezin geneline yayılmıştır. Bu tezin sosyolojik ve müzikolojik olarak akademik bilgi akışı içerisinde belli eksiklikleri tamamlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis study, it is aimed to determine the state and condition of the musical instrument, ?reed flute?, in modern world. The instrument, which comes from the ancient times, took on a holy value by getting out of the ?instrument? identity after the mystic poet Mevlana Jalal-ud-Din Rumi. To date there is not much written information or data left concerning this instrument that shows sacredness. At the present time, there are not enough articles, books, and thesis studies that bear the sociological or anthropologic data on reed flute, either. However, the answer to the questions concerning the position of this instrument today within the music world, what we know about how to play the instrument or the construction of it and who and people with what kind of ideas and musical ideologies play the instrument contain noteworthy data and information. This instrument, which has been the material for the world culture that is becoming more and more global in the 2000s, has always been on the path of traditionalism, modernism and even postmodernism. The path in this particular thesis study is tried to be determined by the interviews done with musicians and producers from every category, mode, style, genre, and manner. Although interview technique is used basically, because several interviewees who need to be on the thesis were abroad, outside the city or couldn?t have the time, the information has been received from them via e-mail. The answers from those who did not wish to be recorded digitally have been recorded by note taking technique. Interviewees who found several questions inessential or too long did not answer such questions; thus enabling us concluding with some information on the subject with their manner. The conservatism of people from the traditional school, experimental and personal works by people who were not educated by the traditionalist school, teachers, or masters force the limits of the instrument and draw a considerable attention. People between the two states mentioned also took place in this information flow. Following our musical and academic faculty of sight, people at the highest position in their field have been taken as models. The lack of information of those who couldn?t have been interviewed because of time has been substituted with their previous interviews and information and been spread over the study in general. This thesis is considered to be the substitute for the particular lack in the academic information flow both sociologically and musicologically.