Total diz artroplastili bireylerde iki farklı telerehabilitasyon uygulamasının etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of two different telerehabilitation approaches following total knee arthroplasty
Yazar: SEMA NUR ASLAN
Danışman: PROF. DR. GİZEM İREM KINIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kas İskelet Fizyoterapisi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Diz protezi = Knee prosthesis ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Mobil sağlık = Mobile health ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, total diz artroplastisi uygulanan primer diz osteoartritli bireylerde standart telerehabilitasyon (STR) ve dijital içerikli telerehabilitasyonun (DİTR) ağrı, eklem hareket açıklığı (EHA), eklem pozisyon hissi (EPH), Kuadriseps kas kuvveti, diz fonksiyonu ve fonksiyonel performans, yapay eklemi unutma becerisi, kinezyofobi ve egzersiz uyumuna etkisinin karşılaştırılmasıydı. Bununla birlikte DİTR grubundaki bireylerin telerehabilitasyon memnuniyetlerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmaya yaş ortalamaları 68,94±8,66 yıl olan 36 birey dahil edildi. Bireyler basit rastgele randomizasyon yöntemiyle DİTR grubu (n=18, ortalama yaş: 67,33±9,62 yıl) ve STR grubu (n=18, ortalama yaş: 70,56±7,52 yıl) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Her iki gruptaki bireylere 8 haftalık standart ev egzersizlerini günde 3 defa 10 tekrarlı olacak şekilde yapmaları önerildi. STR grubundaki bireyler egzersizlerini kâğıt broşürler aracılığıyla aldı ve haftada 3 defa sesli arama ile takip edildi. DİTR grubundaki bireyler ise egzersizlerini dijital broşürler ve asenkron videolar aracılığıyla aldı ve haftada 3 defa sesli arama, mesajlaşma ve görüntülü görüşmeler ile takip edildi. İstirahat, aktivite ve gece ağrısı Görsel Analog Skalası (GAS) ile; EHA ve EPH dijital gonyometre ile; kas kuvveti el dinamometresi ile; diz fonksiyonu Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) ve Diz İncinme ve Osteoartrit Sonuç Skoru Fiziksel Fonksiyon Kısa Formu (Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score, KOOS-PS) ile; fonksiyonel performans 5 Tekrarlı Otur Kalk Testi (5TOTK) ile; yapay eklemi unutma becerisi Unutulan Eklem Skoru-12 (UES-12) ile; kinezyofobi Kısa Kinezyofobi Ölçeği (KKÖ) ile; egzersiz uyumu "Egzersize Uyum Derecelendirme Ölçeği" (EUDÖ) ile; telerehabilitasyon memnuniyetleri Teletıp Memnuniyet ve Yararlılık Anketi (TMYA) ile değerlendirildi. Taburculuk gününde bireylerin ağrıları, EHA ve EPH, diz fonksiyonu ve fonksiyonel performansları ve kinezyofobileri değerlendirilirken; 4. hafta ve 8. haftada tüm değerlendirmelere ek olarak EUDÖ, UES-12 ve kas kuvveti değerlendirildi. Dördüncü haftanın sonunda ağrı (p<0,005), opere taraf EHA (p<0,05), 5TOTK (p=0,029), diz fonksiyonu (p<0,001), Kuadriseps kas kuvveti (p=0,006), KKÖ (p<0,001), UES-12 (p<0,001) ve EUDÖ (p<0,005) açısından iki grup arasında anlamlı fark bulunurken; EPH açısından gruplar benzerdi (p>0,05). Sekizinci hafta sonunda ağrı (p<0,001), opere taraf EHA (p<0,05), Kuadriseps kas kuvveti (p<0,001), diz fonksiyonu (p<0,05), 5TOTK (p<0,05), UES-12 (p<0,001) ve EUDÖ (p<0,005) açısından DİTR grubunun lehine anlamlı fark bulunurken; EPH, gruplar arasında benzerdi (p>0,05). DİTR grubundaki TMYA skorları hem 4.haftada (min-maks 101,00-105,00) hem de 8.haftada (min-maks 103,50-105,00) yüksekti. Sonuç olarak, total diz artroplastili bireylerde standart ev egzersizlerine ek olarak verilen telerehabilitasyon uygulamalarının kullanımı, hem 4. haftada hem de 8. haftada ağrı, EHA, kas kuvveti, diz fonksiyonu ve fonksiyonel performans, yapay eklemi unutma becerisi, kinezyofobi ve egzersiz uyumu açısından standart ev egzersizlerinden daha iyi bulunduğundan klinikte uygulanması önerilir.

Abstract:
The aim of this study was to compare the effectiveness of standard telerehabilitation (STR) versus digital content-integrated telerehabilitation (DITR) in individuals with knee osteoarthritis undergoing total knee arthroplasty, in terms of pain, range of motion (ROM), joint position sense (JPS), Quadriceps muscle strength, knee function, functional performance, artificial joint awareness, kinesiophobia, and exercise adherence. Additionally, our study aimed to determine the satisfaction with telerehabilitation among individuals in the DITR group. Thirty-six participants with an average age of 68.94±8.66 years were included. Participants were divided into two groups using a simple randomization method: the DITR group (n=18, mean age: 67.33±9.62 years) and the STR group (n=18, mean age: 70.56±7.52 years). Both groups were advised to perform an 8-week standard home exercises, three times daily with 10 repetitions each session. Participants in the STR group received their exercises through paper-based brochures and were monitored via phone calls three times a week, while those in the DITR group received their exercises through digital brochures and asynchronous videos and were monitored via phone calls, text messages, and video calls three times a week. Pain at rest, during activity, and at night was assessed using the Visual Analog Scale (VAS); ROM and JPS with an digital goniometer; muscle strength with a handheld dynamometer; knee function with the Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) and the Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score-Physical Function Short Form (KOOS-PS); functional performance with the 5-Repetition Sit-to-Stand Test (5RSTS); artificial joint awareness with the Forgotten Joint Score-12 (FJS-12); kinesiophobia with the Brief Fear of Movement Scale (BFoM); exercise adherence with the Exercise Adherence Rating Scale (EARS); and the telerehabilitation satisfaction with the Telerehabilitation Usefulness and Satisfaction Questionnaire (TSUQ). On the discharge day, pain, ROM, JPS, knee function, functional performance, and kinesiophobia were assessed, while all assessments were conducted at the 4th and 8th weeks. At the end of the 4th week, there were significant differences between the groups in terms of pain (p<0.005), operated-side ROM (p<0.05), 5RSTS (p=0.029), knee function (p<0.001), Quadriceps strength (p=0.006), BFoM (p<0.001), FJS-12 (p<0.001), and EARS (p<0.005), while JPS was similar between the groups (p>0.05). By the 8th week, significant differences favoring the DITR group were found in pain (p<0.001), operated-side ROM (p<0.05), Quadriceps strength (p<0.001), knee function (p<0.05), 5TOTK (p<0.05), FJS-12 (p<0.001), and EARS (p<0.005), while JPS remained similar between the groups (p>0.05). The TSUQ scores in the DITR group were high both at 4th week (min-max 101.00-105.00) and at the 8th week (min-max 103.50-105.00). As a result, we suggest telerehabilitation interventions accompanying with standard home exercises in individuals with total knee arthroplasty as it demonstrates better outcomes in parameters such as pain, range of motion, muscle strength, knee function, functional performance, joint awareness, kinesiophobia, and exercise adherence both at the postoperative 4th and 8th weeks.