Bağımsız denetimde iç denetim faaliyetlerinden ve iç denetçilerden yararlanılması: Bağımsız denetçiler üzerine bir araştırma
Benefiting internal audit activities and internal auditors in independent audit: A research on independent auditors
Yazar: PINAR SARIŞEN YÜZER
Danışman: PROF. DR. BİROL YILDIZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetçiler = Controller ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Çalışmada, bağımsız denetçilerin denetim faaliyetleri sırasında iç denetim
fonksiyonu çalışmalarından ve iç denetçilerden yararlanıp yaralanmadıkları ve nasıl
bir iş birliği içerisine girdikleri araştırılmıştır. Türkiye Bağımsız Denetim Standardı
610, bağımsız denetçilerin çalışmalarında, iç denetçi çalışmalarından
yararlanılabileceğini belirtmektedir. Bu standart çerçevesinde, bağımsız denetçilerin
hangi koşullarda iç denetim fonksiyonu çalışmalarından ve iç denetçilerden
yararlanabilecekleri ve iç denetim fonksiyonundan ne ölçüde yararlandıkları
çalışmanın konusudur.
Çalışmanın problemi bağımsız denetim sürecinde, iç denetim fonksiyonu
çalışmalarından ve iç denetçilerden yararlanılıyor mu, yararlanılmıyor mu?
Yararlanılıyor ise ne düzeyde yararlanıldığının araştırılmasıdır.
610 no'lu Uluslararası Denetim Standardı genel anlamda, iç denetim ve iç
denetim fonksiyonu çalışmaları hakkında açıklamalara yer vermektedir. Standartta;
iç denetimin kapsam ve amaçları, iç denetim ile bağımsız denetçi arasındaki ilişki, iç
denetimin anlaşılması ve ilk değerlendirme, iş birliğinin zamanlaması ve
koordinasyon, iç denetim fonksiyonu çalışmalarının değerlendirilmesi ve test
edilmesi başlıkları adı altında detaylı bir biçimde açıklanmaktadır.
Çalışmanın temel amacı ülkemizde bağımsız denetim yapılan işletmelerde, iç
denetim fonksiyonu çalışmalarından ve iç denetçilerden yararlanılıp yararlanılmadığı
ve nasıl bir iş birliği yaptıkları konusunda bağımsız denetçiler üzerine araştırma
yapılarak ayrıntılı bir şekilde ortaya koymaktır.
Çalışma ile ilgili veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır.
Teorik çerçeveden hareketle, iç denetim standartları ve 610 no'lu BDS dikkate
alınarak anket metni hazırlanmıştır.
Çalışmada, BDS 610 no'lu standartta önerildiği üzere bağımsız denetçilerin,
denetledikleri işletmelerin iç denetim fonksiyonu çalışmalarından ve iç
denetçilerinden yararlandıkları ortaya çıkmıştır. Bağımsız denetçilerin, iç denetim
fonksiyonunun çalışmalarından ve iç denetçilerinden yararlanıp yararlanmayacağına
karar vermesine yönelik değerlendirme yaparken organizasyonel bağımsızlık ve
tarafsızlık en önemli kriterler olarak belirlenmiştir. Çalışmada, iç denetim fonksiyonu
çalışmasından ve iç denetçilerden önemli yanlışlık riski belirlenirken iç kontrolün
değerlenmesi sırasında yararlanıldığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışmada, bağımsız
denetçiler ile iç denetçilerin iş birliğini koordinasyon içerinde gerçekleştirdikleri,
etkin iletişim kurarak bağımsız denetim kalitesinde olumlu etki yarattıkları ortaya
çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetim, İç Denetim, Bağımsız Denetçi, İç Denetçi

Abstract:
In this study, it was investigated whether the independent auditors benefited
from the internal audit function and internal auditors during the audit activities and
how they cooperated. Turkey Independent Auditing Standard 610, in the work of the
independent auditors, internal auditors can benefit from study indicate. Within the
framework of this standard, the conditions under which independent auditors can
benefit from internal audit functions and internal auditors and to what extent they
benefit from the internal audit function are the subjects of the study.
The problem of the study is, in the independent audit process, is the internal
audit function and internal auditors used or not? If it is benefited, it is to investigate
the level of utilization.
610 International Standard on Auditing generally includes explanations about
internal audit and internal audit function works. In the standard; The scope and
objectives of internal audit are explained in detail under the headings of the
relationship between internal audit and the independent auditor, understanding and
initial evaluation of internal audit, timing and coordination of cooperation, evaluation
and testing of internal audit functions.
The main purpose of the study is to exhibit in detail whether independent
auditors benefit from the internal audit function studies and internal auditors and how they cooperate with them in the companies that are audited independently in our
country, by making research on independent auditors.
The survey method was used as a data collection tool for the study. Based on
the theoretical framework, the questionnaire text was prepared by taking into account
the internal audit standards and BDS No. 610.
In the study, it was revealed that the independent auditors benefited from the
internal audit functions and internal auditors of the companies they audited, as
recommended in the standard no 610 of BDS. Organizational independence and
objectivity have been determined as the most important criteria when evaluating
whether the independent auditors will benefit from the work of the internal audit
function and internal auditors. In the study, it was revealed that the internal audit
function and internal auditors were used during the evaluation of internal control
while determining the risk of material misstatement. In addition, it was revealed in
the study that the independent auditors and internal auditors cooperate in
coordination and create a positive effect on the quality of the independent audit by
establishing effective communication.

Keywords: Independent Audit, Internal Audit, Independent Auditor, Internal Auditor