Çukurova Bölgesi'nde hayvan otlatılan alanlardaki zehirli yabancı ot türleri ve bu türlerin tohumlarının buğday ürününe karışma oranlarının saptanması
Determination of poisonous weed species in animal grazing lands and the contamination rate of these species's seeds in wheat yield in Çukurova Region
Yazar: ZEYNEP SEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. SİBEL UYGUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Yabancı otlar = Weeds ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Genel olarak yabancı ot türlerinin farklı kültürlerdeki dağılışı ve yoğunlukları ile ilgili çalışmalar bulunmakla birlikte, bunlardan zehirli olan türlerin sistematik ve kimyasal özellikleri üzerine yapılmış yeterli çalışma bulunmamaktadır. Öte yandan zehirli yabancı ot türlerine ait tohumların, farklı kültür bitkileri tohumlarına karışmaları mümkün olduğundan hem insan sağlığı açısından hem de bu ürünlerin tohumlarının yurtdışına ihracı sırasında sorunlar yaşanmaktadır.
Bu nedenle yapılmış olan bu çalışmayla birlikte; Çukurova Bölgesi'nde bulunan zehirli yabancı ot türlerini belirlemek için, 2021 ve 2022 yıllarında hayvan otlatılan yol ve tarla kenarlarında zehirli yabancı ot sürveyi yapılmıştır. Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay illerinde gerçekleştirilen zehirli yabancı ot sürveyinde toplam 26 bitki familyasına ait 58 zehirli yabancı ot türü ile karşılaşılmıştır. Sürvey sonuçları analiz edildiğinde her iki yılda da Köpek Dişi Ayrığı [Cynodon dactylon (L.) Pers.]'nın Çukurova Bölgesi'nde en yaygın tür olarak karşımıza çıkmıştır.
Ayrıca bu çalışmada; Çukurova Bölgesi'nden 2019 ve 2021 yıllarında üreticilerden toplanmış olan 85 adet buğday ürünü içerisine karışmış olan 13 bitki familyasına ait 21 adet zehirli yabancı ot türü tohumu tespit edilmiştir. Buğday ürünü içerisine %7,99'luk karışma oranı ile en fazla bulunan tohumu zehirli yabancı ot türünün Sarı Taş Yoncası [Melilotus officinalis (L.) Pall.]'nın, ayrıca Rastlama Sıklıklarına göre en fazla bulunan tohumu zehirli yabancı ot türünün ise %52,94'lik bir oranla Yabani Hardal (Sinapis arvensis L.) olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In general, there are studies on the distribution and density of weed species in different crops, but there is not enough research on the systematic and chemical properties of the species that are toxic to them. On the other hand, since it is possible for the seeds of poisonous weed species to contaminate with the seeds of different crop seeds, there are problems both in terms of human health and during the export of the seeds of these products abroad.
For this reason, with this study; in order to determine the poisonous weed species in Çukurova Region, poisonous weed survey was carried out in 2021 and 2022 on the roads and field margins where animals were grazed. In the poisonous weed survey carried out in Adana, Mersin, Osmaniye and Hatay provinces, 58 poisonous weed species belonging to a total of 26 plant families were identified. When the survey results are analyzed, we can say that Bermuda Grass [Cynodon dactylon (L.) Pers.] in both years is the most common species in the Çukurova Region.
Also in this study; 21 poisonous weed species belonging to 13 plant families were identified, which were mixed into 85 wheat products collected from producers in the Çukurova Region in 2019 and 2021. Yellow Sweetclover [Melilotus officinalis (L.) Pall.] which is the most common of the most poisonous weed species with a mixing ratio of 7.99% into the wheat product, and also of the poisonous weed species with the highest number of seeds according to the frequency. Wild Mustard (Sinapis arvensis L.) was determined with a rate of 52.94%.