Beş faktör kişilik özelliklerinin parasosyal etkileşime yansıması ve satın alma kararına etkisi
The reflection of five factor personality traits on parasocial interaction and its effect on purchasing decision
Yazar: BENGİ SUDE SOYDABAŞ
Danışman: PROF. DR. ÇAĞATAY ÜNÜSAN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Parasosyal etkileşim = Parasocial interaction ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior

Özet:
Para-sosyal ilişki ve para-sosyal etkileşim, kitle iletişim araçlarıyla izleyicinin sevdiği bir karakterle tek yönlü iletişimde bulunarak karakteri kendi ile bağdaştırması, onu arkadaşı gibi görmesi durumudur. Söz konusu ilişki aracılığıyla bağ kurduğu medya karakterinin davranış ve alışkanlıklarını benimseyen tüketici, karakterin satın alma alışkanlıklarını kendine örnek alarak aynı doğrultuda tüketim niyeti göstermektedir. Bu bağın psikoloji temelli olması durumu, kişilik özelliklerinin parasosyal etkileşime olan etkisinin belirlenerek tüketicinin satın alma davranışını anlama bakımından önem taşımaktadır.
Çalışma parasosyal etkileşimin bilişsel davranışsal ve duygusal yanını, beş faktör kişilik özelliklerinin bağdaştığı kişisel faktörlerle ölçümleyerek tüketicinin satın alma kararına etkisini ele alarak aralarında anlamlı bir ilişkinin varlığını belirlemektir. Çalışma 18-50 yaş aralığı televizyon dizileri izleyen tüketicilerle gerçekleşmiştir. Katılımcılara anket uygulanmıştır. Çalışmada korelasyon ve regresyon analizleri kullanılarak değişkenler arası ilişkileri analiz edilmiştir.
Uygulanan analiz sonucunda değişkenler arasında anlamlı ilişkiler görülmüştür. Beş faktör kişilik özelliklerinden, sorumluluk ve nevrotiklik boyutları ve parasosyal etkileşim arasında anlamlı ilişki tespit edilmiş, parasosyal etkileşimin alt boyutları ve satın alma niyeti arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Beş faktör kişilik özellikleri , parasosyal etkileşim , satın alma kararı

Abstract:
Para-social relationship and para-social interaction is a one-way communication with a character that the audience likes through mass media, associating the character with himself/herself and seeing him/her as a friend. The consumer, who adopts the behavior and habits of the media character with whom he/she has established a bond through this relationship, shows consumption intention in the same direction by taking the character's purchasing habits as an example. The fact that this bond is based on psychology is important in terms of understanding the consumer's purchasing behavior by determining the effect of personality traits on parasocial interaction.
The study aims to determine the existence of a significant relationship between the cognitive behavioral and emotional side of parasocial interaction by measuring the effect of the five factor personality traits on the consumer's purchase decision. The study was conducted with consumers between the ages of 18-50 watching television series. A questionnaire was applied to the participants. In the study, correlation and regression analyses were used to analyze the relationships between variables.
As a result of the analysis, significant relationships were observed between the variables. Among the five factor personality traits, a significant relationship was found between the dimensions of conscientiousness and neuroticism and parasocial interaction, and a significant positive relationship was found between the sub-dimensions of parasocial interaction and purchase intention.
Keywords
Big five personality traits, parasocial interaction, purchase decision