Adatepe (Devrek/Zonguldak) mevkii sülfürlü cevher oluşumları
Adatepe (Devrek/Zonguldak) location sulfured ore formations
Yazar: SHAH MURAD TURKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BUZKAN ; DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, Zonguldak ili Devrek ilçesi Adatepe köyü ve civarını kapsayan yaklaşık 80 km2' lik bir alanda yüzeyleyen kayaçlardan numuneler alınıp, jeokimyasal analiz ve cevher mikroskobu'ndan yararlanılarak numunelerin mineralojik-petrografik analizleri gerçekleştirilerek maden arama çalışması amaçlanmıştır. Çalışma alanında Perkambriyen'den günümüze kadar oluşan magmatik, metamorfik ve sedimanter birimler yüzeylenmektedir. İnceleme alanın temelini ayrılmamış amfibolit, gnays, migmatit, metagranit, metavolkanik, şist ve mermerlerden oluşan, Perkambriyen yaşlı Yedigöller Formasyonu oluşturmaktadır. Orta Ordovisiyen-Alt Devoniyen yaşlı başlıca şeyl, kumtaşı ve kireçtaşlarından oluşan Ereğli Formasyonu Perkambriyen yaşlı Yedigöller Formasyonun üzerine açısal uyumsuzlukla gelmektedir. Volkanik aglomera, tüf, andezit, bazalt ve volkanojenik kumtaşı ile temsil edilen Üst Kretase yaşlı Kazpınar Formasyonu Yedigöller Formasyonunu, çakıl, kum, silt ve kil ile temsil edilen Kuvaterner yaşlı Alüvyon birimini ve Yamaç Molozu'nu açısal uyumsuzlukla 
kesmektedir. Yarı pelajik kireçtaşı, şeyl, kumtaşı ve konglomareden oluşan Üst Kampaniyen-Alt Eosen yaşlı Akveren Formasyonu Yedigöller Formasyonu ve Ereğli Formasyonu kesmektedir. Akveren Formasyonun üzerine ise sarı, beyaz renkli, kiltaşı ardalanmalı aglomera, siltaşı, ince orta tabakalı kumtaşı tüf ve marn ara seviyeleri ile temsil edilen Alt-Orta Eosen yaşlı Çaycuma Formasyonu gelmektedir. Mineralojik (Cevher) mikroskobik incelemelerinde baskın olarak cevher minerali olan pirit ile kıyaslanırsa daha az oranlarda kalkopirit, manyetit ve rutil mineralleri yer almaktadır. Numunelerde yer yer braunit de görülebilmektedir. Araziden derlenen kayaç numunelerden ana oksit analizleri (Na2O, MgO, Al2O3, SiO2, P2O5, Cl, SO3, K2O, CaO, TiO2, V2O5, Cr2O3, Fe2O3 ve LOI), ateş zayiatı (kızdırma kaybı) ile iz element (Co, Ni, Cu, Zn, Ga, Ge, As, Se, Br, Rb, Sr, Nb, Zr, Mo, Cd, İn, Sn, Sb, Cs, Ba, Hf, Hg, Ta, Pb, Bi, Th ve U) ve nadir toprak element analizleri (İ, Te, La, Ce, Th, W, Y, Ti) gerçekleştirilmiştir. Yedigöller Formasyonu ile Ereğli Formasyonu ve Kazpınar Formasyonundan toplam 7 adet numune derlenerek parlatma blok kestleri ve ana oksit, iz element ve jeokimyasal analizleri geçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Adatepe köyü, Devrek, Zonguldak,  jeokimyasal, pirit, kalkopirit, rutil, braunit

Abstract:
In this Thesis study, it is aimed to carry out mineral exploration studies by using rock samples mineralogical-petrographic of these samples were aimed to carried out with geochemical and ore microscopy analyses that surroundings around, 80 km2, square which covers Adatepe village and its circle to Devrek District Zonguldak province. İn the research area Sedimentary units, magmatic units and metamorphic units have been formed from Precambrian to until present. Precambrian aged Yedigöller Formation which forms basis of the research area, is consists of unseparated amphibolite, gneiss, migmatite, meta granite, metavolkanik, schist and marble. The Ereğli Formation, which is represented by Middle Ordovician-Lower Devonian aged mainly of shale, sandstone and limestone, overlies the Precambrian aged Yedigöller Formation with an angular unconformity. The Upper Cretaceous aged Kazpınar Formation which consists of volcanic agglomerate, tuff, andesite, basalt, volcanogenic sandstone cuts the Yedigöller Formation and Alluvium unit which represented by Quaternary gravel, sand, silt, clay and slope debris with an angular unconformity. The Upper Campanian-Lower Eocene aged Akveren formation which is composed by semipelagic limestone, shale, sandstone and conglomerate cuts the Yedigöller Formation and Ereğli Formation on the top. On the top of the Akveren Formation lies the Lower-Middle Eocene Çaycuma Formation, which is represented by yellow, white coloured, claystone alternating agglomerate, siltstone, thin medium bedded sandstone tuff and marl intermediate levels. In mineralogical (ore) microscopic examinations, less chalcopyrite and magnetite are compared to pyrite, which is the predominant ore mineral. and rutile minerals. Partly braunite can also be seen in the samples. Rock guides compiled from the are analysed by major oxide analyses (Na2O, MgO, Al2O3, SiO2, P2O5, Cl, SO3, K2O, CaO, TiO2, V2O5, Cr2O3, Fe2O3, LOI) loss on ignition with trace elements (Co, Ni, Cu, Zn, Ga, Ge, As, Se, Br, Rb, Sr, Nb, Zr, Mo, Cd, İn, Sn, Sb, Cs, Ba, Hf, Ta, Pb, Bi, Th, U) and rare element analyses (İ, Te, La, Ce, Th, W, Y, Ti) were performed. Total 7 sample were taken from Yedigöller Formation, Ereğli Formation and Kazpınar Formation rocks polishing block section and major oxide trace element and geochemical analyses were completed.

Keywords: Adatepe village, Devrek, Zonguldak, geochemical, pyrite, chalcopyrite, rutile, braunite