Kadın sınıf öğretmenlerinin bireyleşmesi Şaman öğretmenler
Individualization of female class teachers Shaman teachers
Yazar: AYSUN KALE
Danışman: PROF. DR. NURAY SUNGUR OAKLEY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kadın öğretmenler = Women teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; Şaman = Shaman ; Şamanizm = Shamanism

Özet:
Evrensel ve yerel kültürel mirasın iletilmesinde aracı rolü ve bireylerin tüm potansiyellerini gerçekleştirebilmelerini sağlamaya yönelik çabası nedeniyle, bütün toplumlarda diğer mesleklerden farklı bir yere sahip olan öğretmenlik, son derecede özveri isteyen bir meslek, bir yaşam biçimidir. 
Öğretmen sonsuz olasılıklar evreni içinde defalarca aynı tip öğrenciler, aynı tip idareciler, aynı tip dersler, aynı tip müfettişler ile karşılaşır. Öğretmenlerin bir kısmı tüm sorunların tek bir çözümü varmış gibi statükocu davrandığı, değişen dünya düzenine rağmen, öğretmenlik mesleğinde yıllarını geçirmiş olsa da aynı konuyu aynı şekilde hiçbir yenilik katmadan anlattığı, öğrencilerin topluma uyumlu birer vatandaş haline getirmek ya da sosyalleştirmek,  tek tipleştirmeyi seçtiği, öğrencileriyle sürekli bir etkileşim halinde olduğundan öğrencilerinin kişilik özelliklerini etkilediğini göz ardı ettiği halde bazı öğretmenlerin olumlayıcı ve yaratıcı davranan yapısı ile sorunların tek bir çözümü olmadığını, sonsuz olasılıklar evreninde olduğumuzu fark etmiş, aynı dersi anlatmanın binlerce farklı yolu olduğunu keşfetmiş olduğu gözlenmiştir. Bu belirsizlikler ve sonsuz olasılıklar evreninde olumlayıcı ve yaratıcı davranmayı seçen öğretmen, kişisel gelişimini önemseyip kendi yaşamındaki tüm sorunlara çeşitli cevaplar ararken bir yandan da kendi öz benliğini bulma mücadelesine girmiştir. Jung insanların bu öz benliğini bulma mücadelesini, kolektif bilinçdışının yapısal unsurları olan ve yine Jung'un arketip olarak adlandırdığı "gölge, anima, animus, yüce birey vb." ile yüzleşmesi ve onlarla uzlaşmak şartıyla kendisini gerçekleştirmesi yani Bireyleşmesi olarak tanımlamıştır.  Ünlü mitoloji uzmanı Joseph Campbell ise kişinin bu uzun ve serüven dolu öz benini bulma mücadelesini "Kahramanın Sonsuz Yolcuğu" olarak nitelendirmiş,   bu serüven dolu yolculuğun 1. Yola çıkış, 2.Erginlenme ve 3. Dönüş olarak evreler halinde her bireyde ortak bir döngü de seyrettiğini vurgulamıştır. 
Bu araştırmada kadın sınıf öğretmenlerinin bireyleşme yolcukları evrelere ayrılmış,  etkin olarak ortaya çıkan ortak arketiplerini incelenmiş, öğretmenlerin bireyleşmelerinin eğitim öğretim ortamına yansımaları tespit edilmiş ve bu verilerden yola çıkarak öğretmenlerin bireyleşme yolculuklarında kendileri dönüşürken karşılıklı etkileşim içinde oldukları öğrencilerinin ve dolayısıyla da toplumun da dönüşmesinde katkıları olan önemli bir dinamik olduklarına vurgu yapılmıştır. Kadın sınıf öğretmelerinin bu macera dolu bireyleşme yolculuğu bir anlamda manevi bir bütünlük yolculuğudur. Erginlenme yolculuğuna çıkmış kadın sınıf öğretmenlerin kendilerinin ve öğrencilerinin psikolojileri ve kişilikleri üzerinde olumlu etkiler yarattıkları düşünüldüğünden, bir bakıma topluma şifa dağıttıkları varsayılarak öğretmenin Şaman bir yönü olduğuna atıfta bulunulmuştur. "Şaman konusu Batı ve Amerika kıtası araştırmacılarının da yazılarına konu olmuştur. Ancak ne yazık ki konu büyücü, sihirbaz, sözde şifacı, tinselci rahip kadınları da kapsadığından, genişletilmiş, şamanlık müessessi eski dinlerin içinde aranmış, ölü medeniyetlerden Mayaların Asteklerin kültürleri de bu bağlamda araştırılmıştır. (Bayat, 2010: s.1) Toplumbilimci ise şamanın, rahibin ya da büyücünün toplumsal işlevi ile ilgilidir: büyü işlemlerinin kökeni, bunların toplumun eklemlenip yapılanmasındaki rolleri, dinsel öderlerle siyasal önderler arasındaki ilişkiler ve benzeri sorunları inceler. (Eliade, 1994: s.9)Bu araştırmada şamanlık kurumu toplumbilim açısından ele alınarak kısmen de olsa toplumları yaşatma ve ileri götürme misyonu çerçevesinde değerlendirilerek  "batı bilim dünyasının kurguladığı geniş eksenli şaman ( büyücü, falcı, otacı) problemine değinilmemiş şamanın toplumsal işlevi üzerinde durulmuştur.
 Bu araştırmada ise Şamanlık Kurumu, kısmen de olsa Şamanın ruhları sağaltarak toplumları yaşatma ve ileri götürme misyonu çerçevesinde ele alınmış  "batı bilim dünyasının kurguladığı geniş eksenli kadın şaman ( büyücü, falcı, otacı) problemine değinilmeyerek Şamanın ruhları iyileştirme, toplum ruh sağlığını sağaltma, toplumları yaşatma ve ileri götürme fenomeni üzerinde durulmuştur. 
Araştırmanın örneklemini Kocaeli ili Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi eğitim kurumlarında görev yapan veya emekli olmuş 1960-1965 yılları arasında doğmuş kadın sınıf öğretmenleri arasından ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiş olan 10 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.
Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, kadın sınıf öğretmenlerinin ailelerinin ve kendilerinin sahip olduğu başlıca özelliklerinden yola çıkılarak yapıldığı için nitel araştırma desenlerinden  görüngü bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmada gerekli verilerin elde edilmesi için iki ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlardan birincisi kadın sınıf öğretmenlerine uygulanmış olan Arketip Ölçeği, ikincisi ise yarı yapılandırılmış görüşme formlarıdır. Nitel araştırma verilerinin çözümlenmesi için betimsel çözümleme kullanılmıştır.
Araştırmada kadın sınıf öğretmenlerinde ortak olan arketipler; Aşık, Bakıcı, Bilge, Büyücü, Savaşçı olmak üzere 5 bölümde ele alınmıştır.  Bu arketiplerin getirdiği kadın öğretmenlerin kişilik özellikleri Şaman arketipi ile ilişkilendirilmiştir. Kadın sınıf öğretmenlerinin önsezileri güçlü, duyarlı, özgür, cesur, girişimci, doyum ölçütü kendi vicdanları olan, iç denetimi yüksek, bireysel istekleri ile toplumsal kuralar arasında dengeyi kurmuş,  planlı çalışan, sabırlı, uzlaştırıcı, titiz, olayların birbirleri ile ilişkisini kavramış, evrendeki olay ve olguları bir bütünlük içinde değerlendiren, iyi iletişim kuran, şefkatli, insanların duygularına karşı duyarlı, ilişkilerinde titiz, insanlara karşı kibar ve sevgiyi ön planda tutan, çevrenin sorunlarına duyarlı, insanlar tarafından saygı gören ve alınan kararlarda fikirleri önemsenen, çatışmaları çözmede usta, toplumsal birleştiriciliği olan, hoşgörülü, zorluklar karşısında yılmayan, öğrencilerinin sorunlarıyla içten ve samimi olarak ilgilenen, yaşadıkları anı verimli kullanan sevgi odaklı insanlar oldukları gözlenmiştir. 
Mesleğinin ilk yıllarında tekdir edilmeyi, bilgiyi aktarmayı, öğrencilerinin hangi konuyu daha iyi bildiği, hangi yarışmada ne derece aldığı, müfettişlerin vereceği notları önemserken hayatının ilerleyen yıllarında kişiliğinde gerçekleşen dönüşüm, eğitim hayatında da yansımış, mesleğini son yıllarında yaptığı işte takdir edilmekten çok kendi vicdanına cevap verebilmeyi, öğrencilerini her yönüyle kabul eden, toplumsallaştırmak adına hepsini bir çizgiye çekmekten çok öğrencinin doğasını bozmadan her öğrenciyi kendi kişisel özellikleri ve yetenekleri doğrultusunda değerlendiren, her insanın içindeki potansiyeli fark edip onu açığa çıkarması için destekleyen, sevecen, hoşgörülü, sabırlı bir eğitim anlayışına doğru evrildiği sonucu çıkarılmıştır. Bireyleşen öğretmen öğretmenliği bir meslek olarak görmekten çok toplumsal bir sorumluluk olarak değerlendirmeye başlamış ve tutum ve davranışlarını,  yaşam biçimini bu yöne doğru dönüştürmüştür.  
Erginlenmiş öğretmen usta öğretmendir. Bireyleşmiş öğretmen; içindeki dengeleri oturtmuş kendisi ile barışık, güçlü ve zayıf yönlerinin farkında, ne yaptığından ve ne istediğinden emin tutarlı, kendinin ve etrafındaki tüm olayların görünen ve görünmeyen yönlerini sezebilen, sezgileri gelişmiş, evreni sonsuz olasılıklar içinde bir bütün olarak değerlendirme yeteneğine sahip bütünleşmiş kişidir. Toplumun baskısını, müfettişlerin ve okul müdürünün statükocu yargılamalarını çok fazla önemsemeyen, doğru bildiğini yapmaktan geri kalmayan, özgür, cesur, girişimci, yaptığı her işi kişisel doyum içinde özenle ve güzel yapan kişidir. Bilgisi varoluşunun bir parçası haline gelmiştir.  Bireyleşmiş öğretmen kendisinden emindir. Varoluşundan getirdiği sezgilerini, duyularını, düşüncelerini  şaman bilgeliği ile bir arada harmanlayıp kullanabilen öğrencileri ile her çalışmasını adeta bir sanat eserine dönüştüren öğrencilerine nefes olan kişidir.

Abstract:
Because of the mediating role in communicating the universal and local cultural heritage and the effort to ensure that individuals can realize their full potential, teaching is a profession, a way of life that requires extreme self-sacrifice in all societies.
The teacher meets the same types of students, same type of administrators, same types of lessons, same types of inspectors repeatedly in the universe possibilities universe. Some of the teachers chose the status quo as if they had a status quo as if all the problems had a single solution and that they had spent years in the profession of teaching despite the changing world order and added the same thing in the same way without adding any innovations, It has been observed that with the positive and creative behavior of some teachers, they have discovered that there are thousands of different ways of telling the same lesson that we realized we are in a world of infinite possibilities that the problems are not a single solution, while they ignore the fact that their students interact with their students constantly. These uncertainties and infinite possibilities, the teacher who chooses to be positive and creative in the universe, is concerned with the personal development, and while seeking various answers to all the problems in his life, he has also entered into a struggle for finding his own self. The Jung people defined this struggle for self-identification as a process of self-fulfillment, that is to say, individualization, with the structural elements of collective consciousness, and again confronting and compromising with the "shadow, anima, animus, supreme individual, etc." Jung called archetype. Joseph Campbell, a famous mythologist, described this struggle to find this long and adventurous self-inflicted self as "The Infinite Way of the Hero", and that this adventurous journey had a common loop in each individual in stages as 1st Yola exit, 2nd Yr and 3rd turn He emphasized
	In this study, it was investigated the common archetypes of the female classroom teachers who were divided into the societies, and the reflection of the individual archetypes of the teachers in the education and learning environment were determined and the students who were interacting with each other during the transformation of the teachers themselves, it is emphasized that they are a dynamic. This journey of adventurous individuation of female classroom teachers is a journey of spiritual integrity in a sense. It was pointed out that the teacher is a shaman's side, assuming that female teachers who have emerged on an adolescent journey have healed themselves and their students with positive influences on their psychology and personalities. "The subject of shamans has been the subject of the writers of Western and American researchers. Unfortunately, the cultures of the Mayes of the Mayans were searched in this context from the dead civilizations, which were expanded, shamanist works were searched in ancient religions because they included wizards, magicians, so-called healers and spiritual priestly women. (Bayat s 15) In this research, the shamanism institution was partly addressed within the framework of keeping the souls alive and moving the societies alive and advancing them. "The problem of the broad-axis female shaman (magician, fortune-teller, Otacı ..) focusing on the phenomenon of healing mental health, livelihood and advancing societies.
	The sample of the research is composed of 10 class teachers selected randomly among female teachers who were employed in the official education institutions of the Ministry of National Education of Kocaeli province or who were born between 1960 and 1965 who were retired.
	Qualitative research method was used in the research. The research was based on the qualities of female teachers' parents and their main characteristics, so the qualitative research design was based on hermeneutic phenemology. Two separate data collection tools were used to obtain the necessary data in the study. The first is the Archetypical Scale, which is applied to the female classroom teachers, and the second is the semi-structured interview forms. Descriptive analysis has been used to analyze qualitative research data.
Archetypes common to female classroom teachers in the study; Love, Caregiver, Wise, Wizard, Warrior. The personality traits of female teachers brought by these archetypes were associated with the shaman archetype. It is necessary for female classroom teachers to understand the relationship between the individual and the events in a way that has a strong, sensitive, free, courageous, entrepreneurial, enthusiastic, self-conscious self-conscience, high level of internal supervision, a balance between individual desires and social norms, who are good at communicating, comprehending events and phenomena in the whole, who are good communication, compassionate, sensitive to the emotions of the people, meticulous in their relations, polite and loving to the people, and sensitive to the problems of the environment, respected by the people, it is observed that they are people who are social unity, tolerant, do not face with difficulties, are interested in students' problems sincerely and sincerely, and have a love-oriented people who use their moments efficiently.
	In the first years of his profession he was able to respond to his own conscience rather than to be appreciated in the last years of his profession, transferring knowledge, knowing what his subjects know better, in what competition he took the notes that the inspectors would give, tolerant, patient education that recognizes every direction, draws a line from everybody in order to socialize, evaluates each student in the direction of his personal qualities and abilities, recognizes the potential within each person and supports him or her to open it, without disturbing the nature of the student. The individual teacher has begun to consider teaching as a profession a social responsibility and transforms his attitudes and behaviors towards this direction.
	Adult teacher teaches master. Individualized teacher; a person who is aware of his strengths and weaknesses, who are aware of his strengths and weaknesses, who are confident of what he does and what he is doing, who has the ability to assess the visible and invisible aspects of himself and all the events around him, the intuition developed, the ability to evaluate the universe as a whole in infinite possibilities. and the schoolmaster is someone who does not care too much about the status quo judgments, does what he knows correctly, is free, bold, entrepreneurial, and makes every work he does carefully and nicely in personal satisfaction. Knowledge has become a part of existence. The individualized teacher is absorbed in himself. He is the one who blends his students who can blend his senses, his senses, his thoughts together with a shamanic mastery, and his students who turn every work into a work of art.