Hastane enfeksiyonuna neden olan gram-negatif bakterilerde direnç paterni ve genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz tayini
Resistance pattern in gram-negative bacteria causing nosocomial infections and identification of extended spectrum beta-lactamases (ESBL)
Yazar: FİLİZ FARSAK ORAK
Danışman: PROF. DR. AKGÜN YAMAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Hastane Enfeksiyonuna Neden Olan Gram-Negatif Bakterilerde Direnç Paterni ve Genişlemiş Spektrumlu Beta-Laktamaz (ESBL) Tayini Bu çalışma, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Balcalı Hastanesi'nde hastane enfeksiyonu (HE) olan hastalardan alınan örneklerden izole edilen Gram-negatif bakterilerde direnç paterni ile genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (extended spectrum of beta- lactamases: ESBL) varlığım araştırmak ve ESBL tespitinde kombine disk testi (KDT), E- test ve çift disk sinerji test (ÇDST)'lerini karşılaştırarak en uygun yöntemi bulmak için amaçlanmıştır. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Balcalı Hastanesi Merkez Laboratuvarı, Mikrobiyoloji Birimi'ne 29. 05. 2003-30. 09. 2004 tarihleri arasında gönderilen 93 hastaya ait 1 15 örnekte HE kökenli 68 Escherichia coli ve 47 Klebsiella spp. susu izole edilmiştir. Suşların çoğunluğu (% 53) üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) olan hastalardan elde edilmiştir. HE kökenli bu suşların duyarlılıkları disk diffüzyon testi (DDT) ile araştırılmıştır. Genel olarak trimetoprim/sülfometaksazol, üçüncü kuşak sefalosporinler ve aztreonam'a direnç saptanırken, en az direnç görülen antibiyotik imipenem olmuştur. Çalışmamızda DDT ile seftazidim, seftriakson, sefotaksim ve aztreonam yönünden ESBL şüpheli bulunan izolatlar ÇDST, KDT ve E-test ESBL testleri ile pozitiflikleri doğrulanarak testler arasında karşılaştırma yapılmışta. Klebsiella spp. suşlarında E-test ile 47 susun 30 (% 63.80)'unda, ÇDST ile 27 (% 57.44)'inde ve KDT ile 21 (% 44.68)'inde ESBL pozitifliği belirlenmiştir. E. coli suşlarında ise E-test ile 68 susun 42 (% 61.76)'sinde, ÇDST ile 36 (% 52.54) ve KDT ile 34 (% 50)'ünde ESBL pozitif bulunmuştur. KDT, ESBL tespiti için referans test olarak kabul edildiğinde KDT ile ESBL negatif bulunan 60 sustan 18'i DDT, 17'i E-test, ve 8 suş ise ÇDST ile pozitif bulunmuştur. Sonuç olarak DDT ve E-testin ÇDST'ye göre daha yüksek sayıda yalancı pozitiflik vermesi ve ayrıca E-testinde bazen klavulanik asitin beta-laktam antibiyotik tarafına diffüzyonu sonucu değerlendirme zorluğu yaratması ve pahalı olması sebebiyle ESBL tesbitinde uygulaması daha kolay ve ucuz yöntemler olan KDT ve ÇDST yöntemleri tercih edilebilir. Anahtar sözcükler: ESBL, E. coli, Klebsiella spp., kombine disk testi, hastane enfeksiyonu vııı

Abstract:
Resistance Pattern in Gram-Negative Bacteria Causing Nosocomial Infections and Identification of Extended Spectrum Beta-Lactamases (ESBL) The aim of this study is to search for resistance pattern and existance of extended spectrum beta-lactamase (ESBL), and to find the most appropriate method in identifying ESBL by comparison of combined disc test (CDT), E-test, and double disc synergy test (DDST) in Gram-negative bacteria isolated from specimens of patients who had noso comial infections (NI) in Çukurova University, Faculty of Medicine, Balcali Hospital. The 68 E. coli and 47 Klebsiella spp. strain of nosocomial origin were isolated from 115 specimens of 93 patients between 29.05.2003 and 30.09.2004 in Çukurova Uni versity, Faculty of Medicine, Balcali Hospital Central Laboratory Microbiology Depart ment. Most of the strains (% 53) were isolated from patients who had urinary tract infec tions (UTI). The sensitvity of these nosocomial strains were detected by disc diffusion test (DDT). Altough there was a general resistance against trimethoprim/sulfomethoxasol, third generation cepholosporins and aztreonam, the least resistance was against imipenem. In this study, isolates that found to be suspicous for ESBL against ceftazidime, ceftriaxone, cefotaxime, and aztreonam by DDT were also studied by DDST, CDT and E- test ESBL test and after the confirmation of positivity, the tests were compared. ESBL positivity among Klebsiella spp. was detected in 30 of 47 strains (63.8 %) by E-test, 27 (57.44 %) by DDST, 21 (44.68 %) by CDT. Among E. coli strains, ESBL positivity was found in 42 of 68 (61.76 %) strains by E-test, 36 (52.54 %) by DDST, 34 (50 %) by CDT. Of 60 strains found to be ESBL negative by CDT, which is accepted as the referance test for identification of ESBL, 18 strains by DDT, 17 strains by E-test, 8 strains by DDST were detected ESBL positive. Consequently, as DDT and E-test have a higher false positivity than DDST, and besides in E-test the difficulty in evaluation of the results in which clavulanic acid occasionally diffuses over the site of beta-lactam antibiotic and its high cost, CDT and DDST would be preferred for detection of ESBL because of their practical use and low cost. Key words: ESBL, E. coli, Klebsiella spp., combined disc test, nosocomial infection. IX