Mısır'ın demokratikleşmesinde sosyal hareketler ve Muhammed Mursi /
Yazar: MELİHA EDEM
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN AKKAŞ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Demokrasi = Democracy ; Demokratikleşme = Democratization ; Mursi, Muhammed = Morsi, Mohammad ; Mısır = Egypt ; Sivil toplum = Civil society ; Sosyal hareketler = Social movements

Özet:
Mısır'da Arap Baharı 25 Ocak 2011'de protestolar ile başlamış ve 18 gün devam etmiştir. Mısır halkı gösterilerde sosyal, siyasal ve ekonomik sorunların çözülmesini ve demokrasi taleplerini dile getirmiştir. 6 Nisan Hareketi, Kifaye Hareketi ve Müslüman kardeşler Hareketi'nin başını çektiği sosyal hareketler, halkın örgütlenmesinde ve demokrasi talebinde halkın sesi olmuşlardır. Protestolar sonucu Mübarek rejimi devrilmiş olmakla birlikte Ordu, yönetime el koymuştur.  Ordu yönetimindeki geçiş sürecinde anayasa hazırlık çalışmaları ve sivil yönetime geçiş için seçimler yapılmıştır. Bu süreçte yeni kurulan siyasi partiler Mısır siyasi hayatına katılmıştır. Mısır'da etkili olan Müslüman Kardeşler Hareketi geçiş döneminde Hürriyet ve Adalet Partisi adıyla siyasi parti kurmuş ve Muhammed Mursi parti başkanı olarak seçilmiştir. 
2012 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hürriyet ve Adalet Partisi lideri Muhammed Mursi iktidara gelmiştir. Muhammed Mursi iktidarı Mısır'da halk tarafından seçilen ilk cumhurbaşkanı olması açısından önemlidir. Ancak bir yıl sonra 3 Temmuz 2013 darbesi ile Mursi iktidarı sonlandırılmıştır. Arap Baharını örgütleyen 6 Nisan ve Kifaye Hareketi darbeye giden süreçte Mursi karşıtı gösteriler düzenlemişlerdir. 25 Ocak'ta demokrasi talebiyle bir araya gelenler sonrasında demokrasi ile seçilmiş cumhurbaşkanına karşı hareket etmişlerdir. Bu eser demokrasi talebiyle Arap Baharını başlatan Mısır'da sosyal hareketleri ve siyasal partileri açıklamayı amaç edinmektedir. 6 Nisan Hareketi ve Kifaye Hareketi gibi sivil toplum örgütleri seçilmiş cumhurbaşkanı Mursi karşıtı kampanyalar içinde yer almışlardır. Demokrasinin temel unsurları arasında yer alan sivil toplumun Mısır'da demokrasi talepleri ile iktidar değişimine yol açmakla birlikte seçimle iktidara gelene, demokrasi talebiyle yine karşı çıkması Mısır siyasi yaşamında sivil toplum, siyasi parti ve demokrasi kavramlarının analiz edilmesini kaçınılmaz kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Arap Baharı,  Muhammed Mursi, Demokrasi, Sivil Toplum, Sosyal Hareketler

Abstract:
The Arab Spring in Egypt started on January 25, 2011. The protests that started on 25 January continued for 18 days. In the protests, the people, who were oppressed by Egypt's social, political and economic problems, demanded democracy. Social movements and non-governmental organizations led by the April 6 Movement, the Kifaye Movement and the Muslim Brotherhood Movement brought together the people demanding democracy. As a result of the protests, the blessed regime was overthrown and the administration was transferred to the army. During the transition period under the army administration, preparations for the constitution were carried out and elections were held for the transition to civilian rule. In this process, newly established political parties joined the Egyptian political life.
The Muslim Brotherhood Movement, which is important in terms of its effectiveness in Egyptian civil society, established the Freedom and Justice Party in the transition period. In the presidential elections held in 2012, the leader of the Freedom and Justice party, Mohammed Morsi, came to power. . Mohammed Morsi's rule is important in that he is the first president elected by the people in Egypt. However, one year later, the Morsi rule came to an end with the 3 July 2013 coup d'etat. The 6 April and Kifaye Movement, which organized the Arab Spring, organized protests against Morsi in the process leading up to the coup. . Those who came together to demand democracy on January 25, then came together against the elected president with democracy. The study will first analyze the dynamics of social movements and civil society formations that started the Arab Spring, which started with the demand for democracy. Then, the reasons for the same movements to take part in the democratically elected anti-Morsi campaign will be examined.
Key Words: The Arab Spring, Civil Society, Mohammed Morsi, Democracy, Social Movements