Bilgi yönetimi uygulamalarının hasta güvenliğine etkilerine ilişkin bir araştırma
A research of the effects of knowledge management applications on the patient safety
Yazar: SELMA ALTINDİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KURT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi yönetimi = Information management ; Güvenlik = Security ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Hastaneler = Hospitals ; Yönetim = Management

Özet:
Bugünün Enformasyon çağında bilgi, sağlık kurumları için önemli bir değer olmuştur. Özellikle hastanelerdeki bilgi yönetimi uygulamaları, güvenli sağlık bakım sonuçlarına erişme amacı için önemlidir. Bu aynı zamanda hasta bakımını iyileştirme ve hataları azaltma amacına sahip sağlık kuruluşları için gereklidir. Sağlık kuruluşları, karmaşık tıbbi süreç ve prosedürler, farklı işlemler ve hızla değişen teknolojinin üstesinden gelmesi gereken çok karmaşık yapılardır. Hastane çalışanları, önemli miktarda veri yönetmek, hızla değişen tıbbi enformasyonu güncellemek, güncel bilgiyi sağlamak, hastalar için tüm uygun bakım değişikliklerini benimsemek zorundadır. Büyük miktarlardaki bilgi, değişen teknoloji, yeni ilaçlar ve tıbbi bakımın karmaşıklığı gibi unsurların tümü, tıbbi hatalar için elverişli bir ortama katkıda bulunur. Bu yüzden hasta güvenliği için bilgi yönetimi, dikkate alınması gereken bir konudur. Çünkü bilgi yönetimi, sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi, hizmet planlaması, bütünleştirilmiş bakım planları, hastalık yönetimi ve güvenli bakım verilmesi için temel anahtardır.Bu çalışmada hastanelerdeki bilgi yönetimi faaliyetlerinin hasta güvenliğine katkısının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda, bilgi yönetim faaliyetleri, hasta güvenliği düzeyi ile hasta güvenliği ve bilgi yönetimi faaliyetlerinin birbirleriyle ilişkileri araştırılmıştır.Araştırma birimi olarak, Afyonkarahisar ilinde kalite belgesi almış hastaneler seçilmiştir. Bu çalışma Haziran-Temmuz 2009 tarihleri arasında yapılmış ve veriler bu hastanelerde çalışan 362 çalışandan elde edilmiştir. Anket ile elde edilen veriler, SPSS 16.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırmada istatistiksel analiz olarak, Korelasyon analizi, Regresyon analizi, T-Testi ve Anova varyans analizleri kullanılmıştır.Bu analizler, bilgi yönetim uygulamalarının hasta güvenliği üzerinde belirleyici etkiye sahip olduğunu ve çalışanların hasta güvenliği konusundaki algısının ne olumlu nede olumsuz yani orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Ayrıca çalışma sonuçlarına göre bilgi yönetim uygulamaları konusunda çalışanların algıları pozitiftir.Hasta güvenliği algılarının, kontrol değişkenlerine (demografik özelliklerine) göre değişip değişmediğini belirlemek için T-testi ve Anova varyans analizleri yapılmıştır. Bu analizin sonuçları, kontrol değişkenlerine bağlı olarak çalışanların hasta güvenliği algılarının değiştiğini göstermektedir.Çalışmanın araştırma safhasından elde edilen bulgular sonucunda, hastane bilgi yönetimi uygulamalarının hasta güvenliğine etkisini ortaya koymak mümkün olmuş ve buna bağlı olarak öneriler getirilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimler: Bilgi, Bilgi Yönetimi, Hasta Güvenliği.

Abstract:
In today?s information age, data has become a major asset for healthcare institutions. Especially knowledge management applications in hospital are important for the purpose of achieving safety health care outcomes. This is also true of healthcare organizations that have the additional goals of improving patient care and decreasing medical errors. Health organizations are highly complex structures that must coping with rapidly changing technology, complex medical procedures and processes, and diverse operations. Hospital workers have to manage substantial amounts of data, maintain current knowledge, update rapidly changing medical information, and assimilate all of these changes into appropriate care for patients. The vast amount of information, changing technology, new medications, and complexity of medical care all contribute to an environment that is conducive to medical errors. So knowledge management is a important issue have to be taken in consideration for patient safety as it is the main key for health-care needs assessment, service planning, integrated care planning, disease management and delivery of safety care.This study aims at analyzing the effects of knowledge management activities in hospitals to patient safety. With this aim in mind, the levels of patient safety and knowledge management activities in hospitals and relationships to each other have been surveyed.In this study, as a research unit, the hospitals with quality certificate which have been in Afyonkarahisar province are selected. The study was done between the date June - July 2009 and data were obtained from 362 employees working in these hospitals. The data collected by the questionnaire are analyzed by using the packet program SPSS 16.0. As the statistical analyze, correlation analyses, regression analyses, T-test and Anova variance analyses are used in this research.The results of these analyses showed that there is significant effect of knowledge management practices on the patient safety and the level of employees? perception of on patient safety is neither a positive nor the negative medium that is the middle level. According to results of the study, also level of employees' perception of knowledge management practices is a positive. In order to finding out if the levels of the level of employees? perception of on patient safety change according to the control variables(demographic characteristics), T-test and Anova variance analyses are done. The results of these analyses showed that the variable patient safety change according to the control variables.As a results of findings obtained from empirical phase of study, effect of hospital knowledge management implementations on patient safety have been determined, providing the opportunity to present conclusions and suggestions.Key Words: Knowledge, Knowledge Management, Patient Safety.