Normal yolla doğum yapan kadınlarda sıcak duşun postpartum yorgunluk, duygudurum ve rahatlığa etkisi
The effect of warm shower on postpartum fatigue, mood and comfort among women delivered vaginally
Yazar: RABİA ATİLLA
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET BAŞER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Banyo = Bathroom ; Doğum = Delivery ; Duygudurum = Mood ; Konfor = Comfort ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışma, normal yolla doğum yapan kadınlarda sıcak duşun postpartum yorgunluk (PPY), duygu durum ve rahatlık üzerine etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır.
Çalışma Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Lohusa Servisi'nde yapılmıştır. Normal yolla doğum yapan 128 kadının 64'ü müdahale grubuna (MG) ve 64'ü kontrol grubuna (KG) atanmıştır. Veriler Lohusa Tanıtım ve İzlem Formları, Yorgunluk (VAS-F) ve Rahatlık (VAS-C) için Görsel Benzerlik Ölçeği, Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası (YİGBS), Doğum Sonu Konforu (DSKÖ) ve Kısa Duygudurum İçe-Bakış Ölçekleri (DİBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Postpartum 6-12. saatlerde, müdahale grubundaki lohusaların ortalama 10-20 dakika boyunca, 37-41°C su sıcaklığında ayakta duş almaları sağlanmış; kontrol grubundaki lohusalara standart bakım verilmiştir. Müdahale öncesi uygulanan VAS-F, VAS-C ve YİGBS müdahaleden bir saat sonra tekrarlanmış, müdahaleden hemen sonra Lohusa İzlem Formu, müdahaleden bir saat sonra ise DSKÖ ve DİBÖ uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare, Repeated Measure Anova, Bonferroni Çoklu Karşılaştırma, Bağımsız Örneklem t, Mann-Whitney U testleri ve Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel olarak p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Müdahale öncesi grupların VAS-F, YİGBS puanlarının benzer (p>0.05), VAS-C'nin ise farklı (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Duştan bir saat sonra, VAS-F ve YİGBS ile değerlendirilen yorgunluk düzeyi KG'da (6,66 ± 2,42 ve 83,39±30,29), MG'ndan (2,39 ± 2,19 ve 39,34±23,38) yüksektir (p<0,001). Duş sonrası VAS-C ile değerlendirilen KG'nun (6,55 ± 2,41) rahatsızlık düzeyi, MG'ndan (1,70 ± 1,71) yüksek bulunmuştur (p<0,001). Duş sonrası, MG'nun DSKÖ toplam, fiziksel, psikospiritüel ve sosyal konfor ortanca puanlarının (4,32; 4,16; 4,70; 4,17), KG'dan (3,34; 3,03; 4,19; 2,92) yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Olumlu duygu durum ortanca değeri KG'nda 25,00 iken MG'da 30,00'dur (p<0,001). 
Sonuç olarak, postpartum 6-12. saatlerde sağlıklı lohusaların sıcak duş alması, yorgunluk ve olumsuz duygu durumu azaltmış öte yandan enerji, fiziksel, psikospritüel ve sosyokültürel konfor düzeyleri ile olumlu duygu durumunu arttırmıştır. 
Anahtar Kelimler: Postpartum Dönem, Sıcak Duş, Postpartum Yorgunluk, Rahatlık, Duygu-durum

Abstract:
This study was carried out in a randomized controlled trial to investigate the effects of warm shower on postpartum fatigue (PPF), mood and comfort among women delivered vaginally. 
The study was conducted at the Maternity Care Service of Niğde Ömer Halisdemir University Education and Research Hospital. 128 postpartum women were divided into two; 64 women to intervention group (IG) and 64 women control group (CG). Data were collected by using the Description and Follow-up Forms of the Postpartum, Visual Analog Scale for fatigue (VAS-F) and comfort (VAS-C), Visual Similarity Scale for Fatigue (VSSF), Postpartum Comfort Questionairre (PPCQ) and Brief Mood Introspection Scale (BMIS). During the 6th-12th hours after delivery, the mothers in the intervention group had a standing shower at a water temperature of 37- 41 ° C for an average of 10-20 minutes; standard care was given to the mothers in the control group. 
VAS-F, VAS-C and VSSF, which were administered before the intervention, were repeated one hour after the intervention, Postpartum Woman Follow-up Form was applied immediately after the intervention and PPCQ and BMIS were applied one hour after the intervention. The data was assessed by using Repeated Measure Anova, Bonferroni Multiple Comparison, Independent Sample, Mann-Whitney U tests and Spearman Correlation Analysis. The score p <0.05 was considered statistically significant.
Before the intervention, VAS-F and VSSF scores of the groups were similar (p> 0.05) and VAS-C scores were different (p <0.05). One hour after shower, the fatigue level assessed by VAS-F and VSSF was found in CG (6.66 ± 2.42 and 83.39 ± 30.29) to be higher than in IG (2.39 ± 2.19 and 39.34 ± 23.38) (p <0.001). The discomfort level of CG (6.55 ± 2.41) evaluated by VAS-C after shower was found to be higher than IG (1.70 ± 1.71) (p <0.001). After showering, the median scores of the total, physical, psychospiritual and social comfort scores of PPCQ in IG (4,32; 4,16; 4,70; 4,17) were found to be higher than CG (3,34; 3,03; 4,19). ; 2.92) (p <0.001). The median score of positive mood status was 25.00 in CG whereas it was 30.00 in IG (p <0.001).
As a conclusion, between the 6th-12th hours after delivery, warm shower had by the healthy postpartum women decreased fatigue and negative mood, but increased energy, physical, psychospritual and sociocultural comfort levels and positive mood.

Keywords: Postpartum Period, Warm Shower, Postpartum Fatigue, Comfort, Mood