Yüzme sporcularında; psikolojik dayanıklılık, sporda başarı motivasyonu ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
For swimming athletes; comparison of the relationship between psychological resilance, motivation for success in sports and anxiety levels
Yazar: CEREN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜÇLÜ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Yüzme, fiziksel dayanıklılığın yanı sıra psikolojik sağlığın da ön planda olduğu bir spor 
dalıdır. Bu bağlamda, hangi psikolojik faktörlerin sporcuların performansını olumlu veya 
olumsuz etkilediğini belirlemek, antrenman programlarının ve psikolojik destek 
hizmetlerinin daha etkili bir şekilde tasarlanmasına katkı sağlayabilir. Bu çalışma, yüzme 
sporcularının psikolojik durumlarına odaklanarak, bu faktörlerin birbirleriyle nasıl 
etkileşimde bulunduğunu ve sporcuların performanslarına olan potansiyel etkilerini 
anlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Kırşehir ilinde aktif olarak yüzme 
branşıyla ilgilenen 18 yaş üstü sporcular oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise tesadüfi 
yöntem ile seçilen 309 yüzme sporcusu oluşturmaktadır. Çalışmada, Friborg ve arkadaşları 
(2003) tarafından geliştirilen "Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği"; Willis 
(1982) tarafından geliştirilen "Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği"; Spielberger, 
Gorsuch ve Lushene (1970) tarafından geliştirilen "Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği" 
kullanılmıştır. Çalışma, yüzme sporcularının psikolojik dayanıklılık, başarı motivasyonları 
ve kaygı düzeylerini hem birbirleri ile hem de yaş, cinsiyet, eğitim durumu, aylık gelir 
durumu, haftalık antrenman saatleri gibi demografik ve spesifik değişkenlere göre 
karşılaştırmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda, psikolojik dayanıklılık ölçeğinin sosyal 
kaynaklar alt boyutu ile aylık gelir durumu arasında; sosyal yeterlilik alt boyutu ile spor 
dışında ek gelir için herhangi bir yerde çalışıyor musunuz? değişkeni arasında anlamlı bir 
ilişki tespit edilmiştir. Spora özgü başarı motivasyonu ölçeğinin başarıya yaklaşma güdüsü 
alt boyutu ile yaş, haftalık antrenman saatleri ve spor dışında ek gelir için herhangi bir 
yerde çalışıyor musunuz? değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit 
edilmiştir. Sürekli kaygı ile aylık gelir durumu arasında ise ters yönlü bir ilişki 
bulunmuştur. Yine, spora özgü başarı motivasyonu ölçeği ile yetişkinler için psikolojik 
dayanıklılık ölçeğinin orta seviyede ve pozitif yönde birbirlerini etkiledikleri görülmüştür.
 
Anahtar Kelimeler: Kaygı, Motivasyon, Psikolojik Dayanıklılık, Yüzme.

Abstract:
Swimming is a sport in which not only physical endurance but also psychological health 
plays a significant role. In this context, determining which psychological factors positively 
or negatively affect athletes' performance can contribute to the more effective design of 
training programs and psychological support services. This study aims to understand how 
these factors interact with each other and their potential effects on athletes' performance by 
focusing on the psychological states of swimmers. The population of the research consists 
of athletes aged 18 and over actively involved in swimming in Kırşehir province. The 
sample group consists of 309 swimmers selected by random sampling method. In the 
study, the "Psychological Resilience Scale for Adults" developed by Friborg et al. (2003); 
the "Sport-specific Achievement Motivation Scale" developed by Willis (1982); and the 
"State-Trait Anxiety Inventory" developed by Spielberger, Gorsuch, and Lushene (1970) 
were used. The study compares the psychological resilience, achievement motivations, and 
anxiety levels of swimmers both with each other and according to demographic and 
specific variables such as age, gender, education level, monthly income, and weekly 
training hours. As a result of this comparison, a significant relationship was found between 
the social resources subscale of the psychological resilience scale and monthly income, as 
well as between the social competence subscale and the variable "Do you work anywhere 
else for additional income besides sports?". The study also found a positive relationship 
between the achievement approach motivation subscale of the sport-specific achievement 
motivation scale and age, weekly training hours, and the variable "Do you work anywhere 
else for additional income besides sports?". Additionally, a negative relationship was found 
between trait anxiety and monthly income. Furthermore, it was observed that the sportspecific achievement motivation scale and the psychological resilience scale for adults moderately and positively influenced each other.

Keywords: Anxiety, Motivation, Swimming, Psychological Endurance.