Öğretmenlerin liderlik stilleri ve veli yaklaşımları hakkındaki görüşleri: Durum çalışması
Teachers views on leadership styles and parent approaches: case study
Yazar: BEGÜM ÖZER
Danışman: PROF. DR. İLHAN GÜNBAYI
Yeditepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim ve öğretimlerde öğretmenin rolü oldukça büyüktür. Öğretmenler görevlerini yerine getirirken belirli durumlar performansları üzerinde etkili olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı öğretmen performansı üzerinde etkisi olduğu düşünülen liderlik stilleri ve veli yaklaşımları hakkında öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda veriler toplanmıştır. 
Verilerin toplanmasında görüşme ve doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu oluşturan öğretmenlerin seçimi kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemleri ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021/2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Antalya ili Muratpaşa ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaöğretim kurumu olan Başöğretmen Atatürk Ortaokulu oluşturmaktadır. Nitel bir araştırma olarak desenlenen bu çalışmada görüşmeler yapılmış, konuyla ilgili katılımcılar bireysel olarak düşüncelerini ortaya koymuştur. Toplamda 21 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Doğası gereği nitel araştırmada araştırmayı şekillendiren ve yönlendiren, araştırmacı değil katılımcılar olmuştur. Görüşmeler telefon ile ses kaydına alınmıştır. Elde edilen verilerin güçlendirilmesi adına doküman incelemesi olarak MEB Ortaöğretim Yönetmeliği incelenmiş olup öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda maddeler incelenerek elde edilen sonuçlar bulgular kısmına işlenmiştir. Araştırma verileri tema, betimsel ve içerik analiz yöntemleriyle analiz edilmiş ve bulgular ortaya konmuştur. Bulgulardan yola çıkılarak yorum ve öneriler oluşturulmuştur.
Araştırmada öğretmen görüşlerine göre işbirlikçi, demokratik ve kültürel liderlik stilinin öğretmen performansı üzerinde olumlu; otoriter ve serbest bırakıcı liderlik stilinin olumsuz etkiye sahip bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Veli yaklaşımlarının ise öğretmen performansı üzerinde hem olumlu hem olumsuz etkiye sahip olduğu öğretmenlerin görüşlerine göre belirlenmiştir.

Abstract:
The role of the teacher in education and training is quite large. While teachers are performing their duties, certain situations can have an impact on their performance. The aim of this study is to determine the opinions of teachers about leadership styles and parent approaches, which are thought to have an impact on teacher performance. For this purpose, data were collected.
Interview and document analysis methods were used to collect data. The selection of the teachers constituting the study group was made with easily accessible case sampling methods. The sample of the research consists of the Head Teacher Atatürk Secondary School, which is a secondary education institution affiliated to the Ministry of National Education in Antalya province Muratpaşa in the fall semester of the 2021/2022 academic year. In this study, which was designed as a qualitative research, interviews were conducted, and the participants presented their thoughts individually. A total of 21 participants were interviewed. A semi-structured interview form prepared by the researcher was used. By its very nature, it was the participants, not the researcher, who shaped and guided the research in qualitative research. The interviews were audio recorded over the phone. In order to strengthen the data obtained, the MEB Secondary Education Regulation was examined as a document review, and the results were recorded in the findings section by examining the items in line with the opinions of the teachers. The research data were analyzed with thematic, descriptive and content analysis methods and the findings were revealed. Based on the findings, comments and suggestions were made.
According to the teachers' opinions in the research, cooperative, democratic and cultural leadership style is positive on teacher performance; It has been concluded that authoritarian and liberating leadership styles have a negative effect. It was determined according to the opinions of the teachers that the parents' approaches have both positive and negative effects on teacher performance.