Demanslı hastalarda G-lenfatik sistem fonksiyonunun incelenmesi
Investigation of G-lymphatic system function in patients with dementia
Yazar: BEYZA ASLI BİLSEL
Danışman: PROF. DR. BARIŞ METİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging

Özet:
G-lenfatik sistem, yakın zamanda keşfedilen, çözünebilir proteinlerin ortadan kaldırılmasını desteklemek için beyin omurilik sıvısının beyinde perivasküler boşluk boyunca hareketini içeren bir atık drenaj sistemidir. Perivasküler Boşluk Boyunca Difüzyon Tensör Görüntü (DTI-ALPS) endeksi analizi beynin lenfatik drenajını değerlendirmek için kullanılan bir görüntüleme ölçümüdür. DTI-ALPS yöntemi ile difüzyon katsayısı ölçülerek su moleküllerinin perivasküler boşluk yönündeki hareketi değerlendirilebilmektedir. Araştırmanın amacı Alzheimerlı hastalar (AH) ile sağlıklı kontroller arasında DTI-ALPS yöntemi ile g-lenfatik sistem fonksiyonunu incelemek ve bilişsel bozukluklar ile arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Ayrıca DTI-ALPS indeksi ile klinik özellikler arasında bir korelasyon analizi yürütmektir. 70 AH'li ve 70 sağlıklı kontrole ait DTI verileri, Mini Mental Durum Testi (MMDT) ve Fonksiyonel Aktivite Ölçeği (FAÖ) puanları, Alzheimer Hastalığı Nörogörüntüleme Girişimi (ADNI) tarafından arşivlenen Görüntü ve Veri Arşivi (IDA) aracılığı ile çevrimiçi platformdan indirilerek elde edilmiştir. DSI Studio programı kullanılarak ön işlemlere tabi tutulan DTI verilerinin projeksiyon ve asosiasyon alanlarına yerleştirilen ilgili bölgelerde (ROI) x, y ve z eksenleri boyunca difüzivite değerleri çıkarılmıştır. Bulgulara göre Alzheimerlı hastalarda DTI-ALPS, sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük çıkmıştır (p =0,022). Ayrıca DTI-ALPS endeksi, FAÖ (r =−0,172, p=0,042) ve MMDT (r =0,186, p=0,028) ile anlamlı derecede korelasyon göstermiştir. Araştırma, DTI-ALPS endeksine göre AH'li bireylerin g-lenfatik sistem fonksiyonunun bozulduğu ve bozulmanın daha kötü bilişsel performansla ilişkili olduğunu doğrulamıştır. Araştırma sonucunda güncel literatür ile uyumlu olarak elde edilen bulgular AH'nin erken teşhisini kolaylaştırıcı yöntemler arasında önerilmesini desteklemektedir. G-lenfatik sistem işlevinin daha iyi anlaşılması, AH'nin ilerlemesinin izlenmesi için yeni perspektifler sağlayabilir.

Abstract:
The G-lymphatic system is a recently discovered waste drainage system that involves the movement of cerebrospinal fluid through the perivascular space in the brain to support the removal of soluble proteins. The Diffusion Tensor Image Through Perivascular Space (DTI-ALPS) index analysis is an imaging measurement used to evaluate the lymphatic drainage of the brain. The diffusion coefficient can be measured with the DTI-ALPS method to evaluate the movement of water molecules in the perivascular space. The aim of the study was to examine the g-lymphatic system function between Alzheimer's disease (AD) and healthy controls using the DTI-ALPS method and to analyze the relationship between it and cognitive disorders. In addition, a correlation analysis was conducted between the DTI-ALPS index and clinical features. DTI data, Mini Mental State Examination (MMSE) and Functional Activity Questionnaire (FAQ) scores of 70 AD patients and 70 healthy controls were obtained by downloading from the online platform via the Image and Data Archive (IDA) archived by the Alzheimer's Disease Neuroimaging Initiative (ADNI). Using the DSI Studio program, the diffusivity values were extracted along the x, y and z axes in the regions of interest (ROI) placed in the projection and association areas of the DTI data preprocessed. According to the findings, DTI-ALPS was significantly lower in patients with AD compared to healthy controls (p=0.022). In addition, DTI-ALPS index showed a significant correlation with FAQ (r=−0.172, p=0.042) and MMSE (r=0.186, p=0.028). The study confirmed that AD individuals have impaired g-lymphatic system function according to the DTI-ALPS index and that the impairment is associated with worse cognitive performance. The findings obtained as a result of the research, in line with the current literature, support its recommendation among the methods that facilitate early diagnosis of AD. A better understanding of the G-lymphatic system function may provide new perspectives for monitoring the progression of AD.