Enflasyon ve faiz arasında nedensellik ilişkisi: Türkiye ekonomisi için bir analiz (1994-2023)
The causality relationship between inflation and interest: An analysis for the Turkish economy (1994-2023)
Yazar: MERVE YAĞCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET DİKKAYA
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Faiz = Interest ; Nedensellik = Causality ; Türkiye ekonomisi =

Özet:
Bu çalışmanın amacı, enflasyon ve faiz arasında nedensellik ilişkisinin genişletilmiş
Taylor kuralı çerçevesinde Türkiye ekonomisi için test etmek ve kısa dönemli
nominal faiz oranı ile enflasyon açığı, döviz kuru açığı ve çıktı açığı arasındaki
ilişkiyi ölçmektir. Genişletilmiş Taylor kuralına göre, kısa dönemli nominal faiz
oranları üzerinde enflasyon ve çıktı sapma katsayısının pozitif olması beklenirken,
döviz kuru sapma katsayısının sıfır olması beklenmektedir. Çalışmada genişletilmiş
Taylor kuralının geçerliliği, 1994Q1-2023Q12 dönemi aylık veriler kullanılarak En
Küçük Kareler yöntemi ve Granger nedensellik testi olmak üzere iki farklı yöntem
ile gerçekleştirilmiştir. Veriler ilk önce 30 yıllık dönem, ardından 10'ar yıllık
dönemler halinde analize tabi tutulmuştur. Böylece genişletilmiş Taylor Kuralının
geçerliliği karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Analiz sonucuna göre ele alınan
dönemlerde Türkiye'de uygulanan para politikasında genişletilmiş Taylor kuralına
uygun hareket edilmediği ve faiz oranı ile enflasyon açığı arasında nedensellik
ilişkisi olmadığı görülmektedir. Sadece 2001 yılında TCMB'nin bağımsızlığa
kavuşturulmasından sonraki 2004:01-2013:12 dönemde uygulanan para politikasının
genişletilmiş Taylor Kuralına uyum sağladığı ve enflasyon ve faiz arasında çift yönlü
nedensellik ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.onra doldurulacaktır.

Abstract:
The purpose of this study is to test the causality relationship between inflation and
interest rates for the Turkish economy within the framework of the extended Taylor
rule and to measure the relationship between short-term nominal interest rates and
inflation deficit, exchange rate deficit and output deficit. According to the extended
Taylor rule, inflation and output deviation coefficients are expected to be positive on
short-term nominal interest rates, while exchange rate deviation coefficient is
expected to be zero. In this study, the validity of the extended Taylor rule is analysed
by using monthly data for the period 1994Q1-2023Q12 using two different methods:
the Least Squares method and the Granger causality test. The data were first analysed
for a 30-year period and then for 10-year periods. Thus, the validity of the extended
Taylor Rule has been presented comparatively. According to the results of the
analysis, it has been observed that the monetary policy implemented in Turkey in the
analysed periods did not act in accordance with the extended Taylor rule and there is
no causality relationship between the interest rate and the inflation gap. Only in the
period 2004:01-2013:12 after the independence of the CBRT in 2001, the monetary
policy implemented in Turkey complied with the extended Taylor Rule and it has
been reached that there is a bidirectional causality relationship between inflation and
interest rates.