Çağdaş sanatta mekân bağlamında denge teması üzerine okumalar ve kişisel yorumlamalar
Readings and personal interpretations on the theme of balance in the context of space in contemporary art
Yazar: TUĞBARS DAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. NAİLE ÇEVİK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Denge, tarih boyunca karşımıza çıkan organik/inorganik her şeyde var olan ve olmayı sürdüren bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Denge kavramını hemen hemen her alanda fark etmemizin yanı sıra plastik sanatlar alanında da bu kavramdan sıklıkla söz edebilmek mümkündür. Sanatın her alanı yaşanan dönemin içinde bulunduğu koşullardan doğrudan etkilenmektedir. Bu koşulların yorumlanması bakımından çağdaş sanatlar alanında denge kavramı sanatçılar tarafından öznel bir ifade biçimi olarak kullanılmaktadır. 
Sanatın ilkelerinden biri olan denge teması, sanatın vazgeçilmez yapı taşlarından biridir. Bu araştırma, çağdaş sanatlarda mekân bağlamında dengenin incelenmesi, okunması ve kişisel yorumlar üzerine odaklanmaktadır. Tezde, dengenin tanımı, yapısı ve öğeleri ele alınarak örneklerle desteklenmiş ve açıklanmıştır. Eserdeki karşıt güçlerin bir araya geldiği ve birbirlerine üstün gelmediği bir yapı olarak tanımlanan denge, göreceli ve geçici bir durum olarak değerlendirilmektedir. Denge içerisinde birlik, uyum, zıtlık, ritim, ölçek, oran/orantı, benzerlik gibi birçok temayı kapsayabilmektedir. Büyük-küçük, kısa-uzun, kalın-ince, açık-koyu, yatay-dik, köşeli-yuvarlak gibi unsurlar aracılığıyla da ifade edilebilir. Denge, doğanın kendisiyle uyumlu olarak var olan bir kavramdır. Bu çalışma kapsamında, plastik sanatlarda heykelin mekânla kurduğu dengesi de ele alınmaktadır. Denge; simetrik denge, asimetrik denge ve radyal denge olmak üzere üç bölüme ayrılmaktadır. Malzemeye bağlı denge unsurları, rengi, dokusu, ebadı gibi faktörlerle değerlendirilmiştir. Bu çalışma çağdaş sanatlarda denge kavramını derinlemesine inceleyerek simetrik asimetrik ve radyal dengeye odaklanmıştır. Sanatçıların eserleri üzerinden yapılan okumalar, denge kavramının plastik sanatlardaki çeşitli kullanımlarını ve ifade biçimlerini açıklamaktadır. Denge, sanatçıların yapıtlarında temel bir unsur olup, plastik sanatlarda büyük önem taşımaktadır.
Bu tez çalışması, çağdaş sanatta mekân ve denge temasının bir arada ele alınması üzerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda, 2000 yılı ve sonrasına odaklanarak Daniel Firman, Fabio Viale, Ai Weiwei, El Seed, Tadao Cern, Claudia Comte, Gianna Stewart, Jim Denevan gibi sanatçıların üretimleri incelenmiştir. Ayrıca, konunun daha iyi anlaşılabilmesi için 1960 yılı öncesine ve sonrasına da bakılmıştır. Bu bağlamda, Dan Flavin, Isamu Noguchi, Christo ve Jeanne-Claude, Jean Dubuffet, Richard Serra, Richard Long, Kosho Ito gibi sanatçıların çalışmaları da değerlendirilmiştir. Tez çalışması, denge temasına mekân bağlamında odaklanan sanatçıların bir veya birkaç çalışmasını literatür taraması şeklinde ele almaktadır.

Abstract:
Balance emerges as a concept that exists and continues to exist in everything organic/inorganic throughout history. In addition to being aware of the concept of balance in almost every field, it is possible to talk about this concept frequently in the field of plastic arts. Every field of art is directly affected by the conditions of the period. In terms of interpreting these conditions, the concept of balance is used by artists as a subjective form of expression in the field of contemporary arts.
The theme of balance, one of the principles of art, is one of the indispensable building blocks of art. This research focuses on the analysis, reading and personal interpretations of balance in the context of space in contemporary arts. In the thesis, the definition, structure and elements of balance are discussed and supported and explained with examples. The balance, which is defined as a structure in which opposing forces come together and do not prevail over each other, is evaluated as a relative and temporary situation. It can cover many themes such as unity, harmony, contrast, rhythm, scale, ratio/proportion, similarity in balance. It can also be expressed through elements such as large-small, short-long, thick-thin, light-dark, horizontal-vertical, angular-round. Balance is a concept that exists in harmony with nature itself. Within the scope of this study, the balance of sculpture with space in plastic arts is also discussed. Balance; It is divided into three parts as symmetrical balance, asymmetrical balance and radial balance. The balance elements depending on the material were evaluated with factors such as color, texture and size. This study focuses on symmetrical asymmetrical and radial balance by examining the concept of balance in contemporary arts in depth. Readings on the works of artists explain the various uses and expressions of the concept of balance in plastic arts. Balance is a fundamental element in the works of artists and is of great importance in plastic arts.
This thesis focuses on the combination of space and balance in contemporary art. In this context, the productions of artists such as Daniel Firman, Fabio Viale, Ai Weiwei, El Seed, Tadao Cern, Claudia Comte, Gianna Stewart, Jim Denevan were examined, focusing on the year 2000 and beyond. In addition, for a better understanding of the subject, the period before and after 1960 was also looked at. In this context, the works of artists such as Dan Flavin, Isamu Noguchi, Christo and Jeanne-Claude, Jean Dubuffet, Richard Serra, Richard Long, Kosho Ito were also evaluated. The thesis study deals with one or more of the works of artists who focus on the theme of balance in the context of space, as a literature review.