Kılavuzluk ve gemi trafik hizmetleri verilmesinden sorumluluk
The liability of providing pilotage and vessel traffic services
Yazar: CANAN ÖZLEM ILGIN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. EMİNE YAZICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada ulusal ve uluslararası çerçevede kılavuzluk ve gemi trafik hizmetleri verilmesinden sorumluluğa dair esaslar incelenmekte olup, ilk bölüm, "Genel Olarak Denizde Kılavuzluk ve Gemi Trafik Hizmetleri" başlığını taşımaktadır. Bu bölümde kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerinin tanımlarına yer verilmiş, tarihsel gelişimleri ele alınmış, faaliyetleri değerlendirilmiştir. Kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerinin çeşitleri örneklerle incelenmiştir. Kılavuzluk ve Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi ile ilgili uluslararası ve ulusal kuruluşlara yer verilmiş, bu iki hizmetin karşılaştırılması yapılmış, kılavuzluk ve gemi trafik hizmetleri ile ilgili hukuki düzenlemelere yer verilmiştir. Bu hizmetlerin hukuki mahiyeti incelenmiş, kamu hizmeti kavramının tanımı yapılarak, söz konusu hizmetler bakımından değerlendirme yapılmıştır. Yine birinci bölümde İdarenin kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerine ilişkin görevleri ele alınmış, kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerinin verilmesinde İdarenin rolü değerlendirilmiştir. Hukuki mahiyet başlığı altında sırasıyla kılavuz kaptanın kamu hizmetine ilişkin üstlendiği görevler, deniz trafik operatörlerinin İdare'ye karşı kamu hizmetine ilişkin yüklendiği görevler ile kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerini veren kuruluşun hukuki statüsü ele alınmış ve son olarak değerlendirme yapılmıştır. 
İkinci bölümde ise kılavuzluk hizmeti ve gemi trafik hizmeti ilgilileri ele alınmıştır. Bu bölümde öncelikle kılavuz kaptanın tanımı yapılmış, kılavuz kaptanın faaliyetlerinin kapsamı ve görevlendirme esasları incelenmiştir. Kılavuz kaptanın hukuki statüsüne değinilmiş, kılavuz kaptan ile kılavuzluk kuruluşu arasındaki hukuki ilişki ele alınmıştır. İş sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapılmıştır.  Kılavuz kaptanın hizmet verdiği gemi ilgilileri ile arasındaki hukuki ilişki ele alınmıştır. Donatan ile kılavuz kaptan arasındaki ilişki vekalet sözleşmesi hükümleri kapsamında incelenmiştir. Sırasıyla kılavuz kaptanın kaptan ve diğer gemi adamları, yük ilgilileri, deniz trafik operatörü ve üçüncü şahıslarla arasındaki ilişkilere yer verilmiştir. Deniz Trafik operatörünün tanımı yapılmış, atama görevlendirme şart ve esasları ile faaliyetleri ele alınmıştır. Deniz trafik operatörü ile gemi trafik hizmetleri kuruluşu arasındaki hukuki ilişki incelenmiştir. Kılavuz kaptanda olduğu gibi, deniz trafik operatörü ile hizmet verdiği gemi ilgilileri arasındaki hukuki ilişki; donatan, kaptan, gemi adamları ve yük ilgilileri, kılavuz kaptan ve üçüncü şahıslar arasındaki ilişki başlıkları altında incelenmiştir. Kılavuz kaptan ve deniz trafik operatörünün karşılaştırması yapılmıştır. 
Üçüncü Bölümde kılavuzluk ve gemi trafik hizmetlerinin yerine getirilmesinden ileri gelen sorumluluk ele alınmış olup, sorumluluk doğuran bir olay gerçekleştiği takdirde bu olayın idari, cezai ve hukuki boyutları olduğu dikkate alınarak, bu bölümde İdari Sorumluluk, Cezai Sorumluluk ve Hukuki Sorumluluk alt başlıkları altında inceleme yapılmıştır. İdari sorumluluk bölümünde İdare'nin sorumluluğu, kılavuzluk kuruluşu ve gemi trafik hizmetleri otoritesinin sorumluluğu ile kılavuz kaptan ve deniz trafik operatörünün sorumluluğu alt başlıkları altında idari yaptırımlara yer verilerek açıklanmıştır. Cezai Sorumluluk başlığı altında genel olarak ve belirli suç tipleri açısından değerlendirme yapılmış, ceza sorumluluğunu kaldıran ve azaltan sebepler ile geçici nedenlere yer verilmiş, kılavuz kaptanın ve deniz trafik operatörünün Sorumluluğu kazalar ve davalar ile örneklendirilerek değerlendirilmiştir. Hukuki Sorumluluk başlığını taşıyan bölümde ise öncelikle iş hukuku düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirme yapılmış, borçlar hukuku düzenlemeleri kapsamında inceleme yapılmıştır. Bu bölümde haksız fiilden sorumluluk ele alınmış, kılavuz kaptanın ve deniz trafik operatörünün sorumluluğu haksız fiil kapsamında değerlendirilmiştir. Kılavuz kaptanı ve deniz trafik operatörünü istihdam edenlerin üçüncü kişilerin uğradığı zarardan sorumluluğu incelenmiş, adam çalıştıranın sorumluluğuna dair BK m. 66 çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Yine bu bölümde borca aykırılıktan sorumluluğa değinilmiş, kılavuz kaptan ve deniz trafik operatörünü istihdam edenlerin sorumluluğuna yer verilmiştir. Sözleşmeyi yapma zorunluluğu bakımından değerlendirme yapılmıştır. Sözleşmeyi akdeden temsilcinin yetkisi açısından sorumluluk incelenmiş, sözleşmenin kurulma anı bakımından değerlendirme yapılmış, kılavuz kaptanın ve deniz trafik operatörünün hizmetleri sırasında sahip oldukları yetkilerin kapsamı bakımından değerlendirme yapılmış, Sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan sorumluluk ele alınmıştır. Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk değerlendirilmiştir. Sorumsuzluk anlaşmaları ile yetkili mahkeme ve hukuk şartları ile bu anlaşmaların geçerliliği mahkeme kararlarına yer verilerek incelenmiştir. Donatanın sorumluluğuna dair TTK m. 1062 ve m. 1291 çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. TTK m. 1062 ve m.1291 çerçevesinde kılavuzluğun kapsamı belirlenmiştir. Donatanın kılavuzun kusurundan sorumlu tutulabilmesi için gerekli şartlar ele alınmıştır. Donatanın yükle ilgililere ve yolculara karşı sorumluluğu değerlendirilmiş, geminin teknik yönetimine ilişkin kusurun sebep olduğu zararlar bakımından değerlendirme yapılmıştır. Sorumluluğun hukuki niteliğine yer verilmiş, sınırlı sorumluluk başlığı altında taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılması, donatanın sorumluluğunun sınırlandırılması ve kılavuz kaptan ve deniz trafik operatörleri ile işverenlerinin sorumluluklarının sınırlandırılması incelenmiştir. 
Tezde son olarak sonuç bölümüne yer verilmiş, bu bölümde inceleme ile saptanan hususlara yer verilmiş, konuya ilişkin yapılması gereken düzenlemeler konusunda görüş ve öneriler dile getirilmiştir.

Abstract:
In this study, basically the responsibilities for providing pilotage service and vessel traffic services are studied within the national and international framework.  The first part's title is "Pilotage and Vessel Traffic Services in General". In which section, definitions of pilotage and vessel traffic services and their historical developments are given, and their activities are evaluated. Types of pilotage and vessel traffic services are examined with examples. International and national organizations related to Pilotage and Vessel Traffic Services System and legal regulations regarding pilotage and ship traffic services are mentioned. Pilotage and vessel traffic services are compared. The legal nature of these services is examined, the term of "public service" is defined and an evaluation is made in terms of the services in question. Again, in the first chapter, the duties of the Administration regarding pilotage and vessel traffic services are discussed, and the role of the Administration in providing pilotage and vessel traffic services are evaluated. Under the heading of legal nature, the duties undertaken by the pilot regarding public service, the duties undertaken by maritime traffic operators towards the Administration regarding public service, and the legal status of the organization providing pilotage and vessel traffic services are discussed and finally evaluated.
In the second part, the parties relating with the pilotage service and vessel traffic services are discussed. The definition of the pilot is made, the scope of the pilot's activities and the principles of assignment are examined. The legal status of the pilot is mentioned and the legal relationship between the pilot and the pilotage organization is discussed. An evaluation is made within the scope of the employment contract.  The legal relationship between the pilot and the authorities of the ship the pilot is serving is discussed. The relationship between the owner and the pilot was examined within the scope of the provisions of the agency contract. The relationships between the pilot and the captain and other seafarers, cargo personnel, maritime traffic operator and third parties are included in the thesis respectively. The definition of the maritime traffic operator is made, the terms and conditions of appointment and its activities are discussed. The legal relationship between the maritime traffic operator and the vessel traffic services organization is examined. The legal relationship between the maritime traffic operator and the shipowner, captain, seafarers and cargo attendants, pilot and third parties are examined under the separate headings. A comparison of pilot and marine traffic operator is made.
	In the Third Chapter, the responsibilities arising from the fulfillment of pilotage and vessel traffic services are discussed, and considering that if liability occurs from an event, this event has administrative, criminal and legal dimensions. Because of that reason an examination has been made in this chapter under the subheadings of Administrative Liability, Criminal Liability and Legal Liability. In the administrative liability part, administrative sanctions are explained under the subheadings of the responsibility of the Administration, the responsibility of the pilotage organization and the vessel traffic services authority, and the responsibility of the pilot and maritime traffic operator. Under the heading of Criminal Liability, an evaluation is made in general and in terms of certain types of crimes, the reasons that remove and reduce criminal liability and temporary reasons are included, and the liability of the pilot and marine traffic operator is evaluated by exemplifying with accidents and lawsuits. In the section titled Legal Liability, an evaluation is first made within the framework of labor law regulations and an examination is made within the scope of obligations law regulations. In this section, liability in tort is discussed, and the liability of the pilot and the maritime traffic operator is evaluated within the scope of tort. The liability of those who employ pilots and maritime traffic operators for damages suffered by third parties has been examined, and regarding the liability of those who employ people, Article 1 of the Turkish Code of Obligations. An evaluation was made within the framework of 66. Again, in this section, liability for breach of duty is mentioned, and the responsibility of those who employ pilots and maritime traffic operators is included. An evaluation is made in terms of the obligation to conclude the contract. Liability is examined in terms of the authority of the representative who concluded the contract, an evaluation is made in terms of the moment of establishment of the contract and in terms of the scope of the authorities that the pilot and the maritime traffic operator had during their services, and the liability arising from the non-fulfillment of the contract is discussed. Responsibility for the actions of assisting persons evaluated. Non-liability agreements, competent court and legal conditions, and the validity of these agreements are examined by including court decisions. Turkish Commercial Code regarding the liability of the owner an evaluation is made determined within the framework of Articles 1062 and 1291. The necessary conditions for the owner to be held responsible for the fault of the guide are discussed. The responsibility of the owner towards the cargo and passengers is studied, and an evaluation is made in terms of damages caused by the defect in the technical management of the ship. The legal nature of the liability is included, and under the heading of limited liability, the limitation of the carrier's liability, the limitation of the owner's liability, and the limitation of the responsibilities of the pilots, maritime traffic operators and their employers are examined.
Finally, the conclusion section is included in the thesis, in which the issues determined by the examination are included, and opinions and suggestions are expressed about the arrangements that should be made regarding the subject.