İnsan yüzü ve fotoğraflarından alınan antropometrik ölçülerle kimlik tespiti ve cinsiyet tayini
Identity and sex determination with antropometric measures taken from human face and photographs
Yazar: SEÇİL GÜNGÖRMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAĞIR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Fizik Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Antropoloji = Anthropology

Özet:
Dünyada; sosyal, psikolojik vb gibi çeşitli çevresel etmenlerin etkisiyle giderek artan suçlu ve suçluluk oranı, yeni kimliklendirme yöntemlerinin bulunmasını gerekli hale getirmiştir. Resmi kayıtların iyi tutulduğu ülkelerde; el ayası ve parmak izleri, iris ve retina tarama, yüz tanımlama, DNA analizi, dişlerle ilgili kayıtlar, kan grubunu içeren laboratuar kayıtları vb. belgeler, kimliklendirme çalışmalarında çok işlevseldir. Ülkemizde bu belgelerin kayıtlarının eksikliği ya da olmaması kimlik tespitini güçleştirmektedir. Bu tezde herhangi bir belgeye, kayıta gerek duymadan bireyin kimliğinin tespit edilmesi ile bu problem biraz da olsa aşılmaya çalışılmıştır. Bunun için 20 yaşını aşmış 100 erkek ve 100 kadın bireyden oluşan bir örneklem grubu oluşturulmuş ve bu bireylerin ön ve yan cepheden olmak üzere birer fotoğrafları çekilmiştir. Bireylerin yüzlerinden alınan, önceden belirlenmiş 20 antropometrik ölçü, daha sonra fotoğrafları üzerinden de alınmaya çalışılmıştır. Alınan ölçüler ve ölçülerden oluşturulan endislerden kimlik tespit etmeye ve yine bu ölçü ve endislerden hesaplanan diskriminant formülleri ile de cinsiyet tayini yapılmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçların ne derece güvenilir olduğu tartışılmış ve yapılan diğer çalışmalarla da karşılaştırılmıştır.Bireylerin yüzlerinden alınan ölçüler fotoğraflarından alınan ölçülerle karşılaştırıldığında bioto basion süperior genişlik, dış kantal uzaklık, burun genişliği, kulak yüksekliği ölçüleri arasında fark olduğu ve bu farkın t testi sonucuna göre p< 0,001 düzeyinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bigonial genişlik, trichion gnathion uzunluğu, tüm yüz yüksekliği, dudak genişliği, dudak yüksekliği ve kulak genişliği ölçülerindeki fark ise az olup bu fark test sonucunda anlamlı bulunmamıştırBu çalışma sonucunda elde edilen verilere göre canlı bir bireyden alınan iç kantal uzaklık, yüz genişliği, bigonial genişlik, dudak genişliği, üst yüz yüksekliği ve tüm yüz yüksekliği ölçülerinin bireyin fotoğrafı üzerinden de alınabildiği sonucuna varılmıştır. Diğer ölçülerden; dış kantal uzaklık, burun genişliği, burun yüksekliği ve kulak yüksekliği ölçülerinin ise fotoğraf üzerinden alınamayacağı belirlenmiştir.Ölçüler ve onlardan hesaplanan endislerden oluşturulan formüllere göre ise bir fotoğrafta, kulak genişliği ölçüsünden hesaplamış olduğumuz formülle (tek değişkenli) %71,5 güvenilirlilik ile cinsiyet ayrımı yapılabilmektedir. Tüm yüz yüksekliği ve kulak genişliği ölçüleriyle oluşturulan formülden ise (çok değişkenli) %79'luk güvenilirlilik oranıyla cinsiyetin belirlenebileceği tespit edilmiştir.Fotoğraflar üzerinden sadece 2 endis hesaplanabilmiş ve bunlardan toplam yüz endisinden elde edilen formüle göre de cinsiyet ayrımı % 64 güvenilir olarak belirlenmiştir.ÖZETİnsan Yüzü Ve Fotoğraflarından Alınan Antropometrik Ölçülerle Kimlik Tespiti Ve Cinsiyet TayiniDünyada; sosyal, psikolojik vb gibi çeşitli çevresel etmenlerin etkisiyle giderek artan suçlu ve suçluluk oranı, yeni kimliklendirme yöntemlerinin bulunmasını gerekli hale getirmiştir. Resmi kayıtların iyi tutulduğu ülkelerde; el ayası ve parmak izleri, iris ve retina tarama, yüz tanımlama, DNA analizi, dişlerle ilgili kayıtlar, kan grubunu içeren laboratuar kayıtları vb. belgeler, kimliklendirme çalışmalarında çok işlevseldir. Ülkemizde bu belgelerin kayıtlarının eksikliği ya da olmaması kimlik tespitini güçleştirmektedir. Bu tezde herhangi bir belgeye, kayıta gerek duymadan bireyin kimliğinin tespit edilmesi ile bu problem biraz da olsa aşılmaya çalışılmıştır. Bunun için 20 yaşını aşmış 100 erkek ve 100 kadın bireyden oluşan bir örneklem grubu oluşturulmuş ve bu bireylerin ön ve yan cepheden olmak üzere birer fotoğrafları çekilmiştir. Bireylerin yüzlerinden alınan, önceden belirlenmiş 20 antropometrik ölçü, daha sonra fotoğrafları üzerinden de alınmaya çalışılmıştır. Alınan ölçüler ve ölçülerden oluşturulan endislerden kimlik tespit etmeye ve yine bu ölçü ve endislerden hesaplanan diskriminant formülleri ile de cinsiyet tayini yapılmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçların ne derece güvenilir olduğu tartışılmış ve yapılan diğer çalışmalarla da karşılaştırılmıştır.Bireylerin yüzlerinden alınan ölçüler fotoğraflarından alınan ölçülerle karşılaştırıldığında bioto basion süperior genişlik, dış kantal uzaklık, burun genişliği, kulak yüksekliği ölçüleri arasında fark olduğu ve bu farkın t testi sonucuna göre p< 0,001 düzeyinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bigonial genişlik, trichion gnathion uzunluğu, tüm yüz yüksekliği, dudak genişliği, dudak yüksekliği ve kulak genişliği ölçülerindeki fark ise az olup bu fark test sonucunda anlamlı bulunmamıştırBu çalışma sonucunda elde edilen verilere göre canlı bir bireyden alınan iç kantal uzaklık, yüz genişliği, bigonial genişlik, dudak genişliği, üst yüz yüksekliği ve tüm yüz yüksekliği ölçülerinin bireyin fotoğrafı üzerinden de alınabildiği sonucuna varılmıştır. Diğer ölçülerden; dış kantal uzaklık, burun genişliği, burun yüksekliği ve kulak yüksekliği ölçülerinin ise fotoğraf üzerinden alınamayacağı belirlenmiştir.Ölçüler ve onlardan hesaplanan endislerden oluşturulan formüllere göre ise bir fotoğrafta, kulak genişliği ölçüsünden hesaplamış olduğumuz formülle (tek değişkenli) %71,5 güvenilirlilik ile cinsiyet ayrımı yapılabilmektedir. Tüm yüz yüksekliği ve kulak genişliği ölçüleriyle oluşturulan formülden ise (çok değişkenli) %79'luk güvenilirlilik oranıyla cinsiyetin belirlenebileceği tespit edilmiştir.Fotoğraflar üzerinden sadece 2 endis hesaplanabilmiş ve bunlardan toplam yüz endisinden elde edilen formüle göre de cinsiyet ayrımı % 64 güvenilir olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Continually increasing ratio of criminal and criminality due to various environmental factors such as social, psychological factors in the world has necessitated the invention of new identification methods. In countries where official registrations are kept well, documents such as palm and finger prints, iris and retina scanning, face identification, registration related to teeth, laboratory registrations including blood group are very effective. The lack or inexistence of the registration of these documents in our country makes identity determination difficult. This problem is somewhat tried to be solved through this thesis by determination of the identity of the individual without need for the registration. For this purpose, a sample group consisting of 100 men and 100 women over 20 years age is formed and one picture each from the front and the side of these individuals are taken. Trial is made for taking 20 anthropometric measures that are previously determined and taken from the faces of the individuals also from their photographs. Effort is made for determining identity from the measures that are taken and indices formed from the measures and designating the gender with discriminant formulas calculated again from those measures and indices. To which degree the results that are obtained are reliable is discussed and compared with other studies that are performed.When the measures taken from the faces of the individuals are compared to the measures taken from their pictures, it is determined that there is a difference between biotobasion superion width, outer canthal distance, nose width, ear height measures, and this difference is meaningful at p<0,001 level according to t test result. However, the difference in measures of bigonial width, trichion-gnathion length, complete face height, lip width, and ear width is low and this difference is not found to be meaningful in test result.According to data obtained as a result of this study, it is concluded that interior canthal distance, face width, bigonial width, lip width, upper face width, and complete face height measures taken from a living individual can also be taken from the picture of the individual. However, from other measures; outer canthal distance, nose width, nose height, and ear height measures cannot be taken from the photography.According to measures and formulas formed by indices calculated from them, gender distinction can be made with a reliability of 71, 5% by the formula (single variable) that we calculated from ear width measure on one photograph. However, from the formula (multiple variable) formed by complete face height and ear width measures, it is found that the gender can be determined with a reliability ratio of 79 %.Only 2 indices could be calculated from the photographs and gender distinction is determined as 64% reliable according to the formula obtained from total face indices.