Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastalarda depresif belirtilerin değerlendirilmesi
Evaluation of depressive symptoms in patients aged 65 and over registered to a family health center
Yazar: EMRAH DOST
Danışman: DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
Samsun Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Yaşlılarda depresif belirtiler sıklıkla görülebilmektedir. Bu durum 1.basamakta hizmet veren aile hekimleri için de önemli bir sağlık sorunudur. Bu çalışma bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastalarda depresif belirtilerin değerlendirilmesi amacıylayapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tiptedir ve bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzerinde olan 350 kişi üzerinde yapılmıştır. Örneklem grubu olarak Samsun ili Salıpazarı ilçesinde bulunan Salıpazarı Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 65 yaş ve üzeri kişiler alınmıştır. Örnekleme alınan yaşlılara sosyodemografik değişkenlerin olduğu sorular ve Geriatrik Depresyon Ölçeğini içeren bir anket uygulanmıştır.

Bulgular: Çalışma kapsamına alınan yaşlıların %57,4'ü kadındır. Katılımcıların %63,7'si 65-74 yaş aralığında olup ortalama yaş 72,65±6,6'dır. Katılımcıların %46,9'u okuryazar değildir. Katılımcıların %74,9'u evlidir. Katılımcıların %79,1'i köyde yaşamaktadır. Katılımcıların %6,6'sı yalnız yaşamaktadır. Katılımcıların %82,2'sinin sosyal güvencesi bulunmaktadır. Katılımcıların %86,6'sının gelir durumu 8864 TL'den azdır. Katılımcıların %14,9'unun psikiyatrik hastalık tanısı bulunmaktadır. Katılımcıların 22,6'sı psikiyatrik ilaç kullanmıştır.
Depresif belirtilerin görülme sıklığı; okuryazar olmayanlarda, bekar veya dul olanlarda, evinde kendine ait odası bulunmayanlarda, sosyal güvencesi olmayanlarda, psikiyatrik hastalık tanısı olanlarda ve psikiyatrik ilaç kullanım öyküsü olanlarda artmaktadır. Cinsiyet, yaş, evde birlikte yaşanılan kişi sayısı ve aylık gelir durumu ise depresif belirtilerin görülme sıklığını etkilememektedir.

Sonuç: Aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri yaşlılar aile hekimine başvurduklarında depresif belirtiler açısından değerlendirilmeli ve bu gruba yönelik koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin kapsamı genişletilmelidir.

Anahtar Kelimeler: aile sağlığı merkezi, depresyon, yaşlılar

Abstract:
Objective: Depressive symptoms can often be seen in the elderly. This situation is also an important health problem for family physicians providing service in primary care. This study was conducted to evaluate depressive symptoms in patients aged 65 and over who were registered to a family health center.

Materials and Methods: This study is cross-sectional study and was conducted on 350 people aged 65 and over who were registered to a family health center. As the sample group, people aged 65 and over who were registered to the Salipazari Family Health Center in Salipazari district of Samsun province were selected. A survey including questions on sociodemographic variables and the Geriatric Depression Scale was administered to the elderly people included in the sample.

Results: 57.4% of the elderly included in the study are women. 63.7% of the participants are between the ages of 65-74 and the average age is 72.65±6.6. 4.,9% of the participants are illiterate. 74.9% of the participants are married. 79.1% of the participants live in the village. 6.6% of the participants live alone at home. 82.2% of the participants have social health insurance. 86.6% of the participants has a less than 8864 TL monthly income. 14.9% of the participants were diagnosed with a psychiatric disease. 22.6% of the participants used a psychiatric drug medication.
Frequency of depressive symptoms increases in those who are illiterate, single or widowed, in those who do not have their own room in their home, in those with social health insurance, in those diagnosed with a psychiatric disease and in those with a history of psychiatric drug use. Gender, age, number of people living together at home and monthly income do not affect the frequency of depressive symptoms.

Conclusion: As a result, elderly people aged 65 and over who are registered to a family health center should be evaluated for depressive symptoms when they consult a family physician, and the scope of preventive, therapeutic and rehabilitative health services for this group should be expanded.

Keywords: family health center, depression, elder