Bilinen hastalığı olmayan ve ultrasonografide nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı saptanan erişkinlerde insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığının araştırılması
Determination of the prevalance of metabolic syndrome and insulin resistance among adults with ultrasound diagnosed nonalcoholic fatty liver disease and without known systemic disease
Yazar: FİLİZ ARAZ
Danışman: DOÇ.DR. MURAT SERT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZETB L NEN HASTALI I OLMAYAN VE ULTRASONOGRAF DE NONALKOL KYA LI KARAC ER HASTALI I SAPTANAN ER K NLERDE NSÜL ND RENC VE METABOL K SENDROM SIKLI ININ ARA TIRILMASIMetabolik sendrom, insülin direnci, santral obezite, dislipidemi, hiperglisemi vehipertansiyon ile karakterizedir. Sendroma nonalkolik ya lı karaci er hastalı ı (NAYKH)sıklıkla e lik eder. Bu çalı mada, bilinen hastalı ı olmayan, rutin tetkiklerinde NAYKH saptananeri kinlerde, diyabet, insülin direnci ve glikoz tolerans bozuklu u gibi metabolik sendromparametrelerinin görülme sıklı ının belirlenmesi amaçlanmı tır.Ocak 2006-Mart 2007 arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliyepoliklini inde yapılan çalı maya, hepatosteatozu saptanan 230 eri kin alındı. Alkol, ilaçkullanımı, viral veya otoimmün karaci er hastalı ı saptananlar çalı maya alınmadı. Olgular, boy,kilo, bel çevresi ve kalça çevresi ölçülüp, beden-kitle indeksine göre gruplandı. Oral glikoztolerans testi yapıldı. Açlık glikozu, insülin, c-peptid, lipidler ve karaci er enzimleri ölçüldü.HOMA-IR (Homeostasis Model Assesment- nsülin Resistans) indeksi hesaplandı. HOMA-IR 2,7 olması insülin direnci olarak kabul edildi. Metabolik sendrom tanımında UlusalKolesterol E itim Programı Eri kin Tedavi Paneli III (ATP III) kriterleri esas alındı.Olguların 141'i (% 61,3) kadın, 89'u (% 38,7) erkekti. Ortalama ya 50,3 Â± 10,6 (18-95)yıldı. Ortalama beden-kitle indeksi 30,5Â±4,9 (18,9-50), bel çevresi 104,8Â±10 (74-140), açlık kanekeri 101,39Â±27,9 (69-364) ve HOMA-IR indeksi 3,3Â±2,6 (0,5-26,5) saptandı.78 hastada (% 33,9) bozulmu açlık glisemisi, 65 hastada (% 28,3) bozulmu glikoztoleransı ve 51 hastada (% 22,1) tip 2 diyabet saptanmı tır. NAYKH'de Tip 2 diyabet ve glikoztolerans bozuklu u, beden kitle indeksi ve aile öyküsünden ba ımsız olarak artmı tır.Metabolik sendrom prevalansı % 56,5 olup, beden-kitle indeksi ile korelasyongöstermi tir. HOMA-IR 2,7 olan hastaların % 73,2'sinde metabolik sendrom saptanmı tır.NAYKH'de insülin direnci beden-kitle indeksinden ba ımsız olarak artmı tır.Metabolik sendromda karaci er enzimlerinde anlamlı farklılık saptanmazken, AST veGGT, tip 2 diyabet ile ili kili bulunmu tur.Sonuç olarak, non alkolik ya lı karaci er hastalı ında insülin direnci, metabolik sendromve tip 2 diyabet sıklı ında artı mevcuttur. Bu hastaların erken tanı ve tedavisi, kardiyovaskülerhastalık risk artı ından dolayı önemlidir.Anahtar Sözcükler: Nonalkolik ya lı karaci er hastalı ı, metabolik sendrom, insülin direnci,HOMA.

Abstract:
ABSTRACTDETERMINATION OF THE PREVALANCE OF METABOLIC SYNDROME ANDINSULIN RESISTANCE AMONG ADULTS WITH ULTRASOUND DIAGNOSEDNONALCOHOLIC FATTY LIVER DISEASE AND WITHOUT KNOWN SYSTEMICDISEASEMetabolic syndrome that is frequently associated with nonalcoholic fatty liver disease(NAFLD) is characrerized by insulin resistance, abdominal obesity, dyslipidemia, hypertensionand hyperglycemia. The aim of this study is to determine the prevalance of metabolicsyndrome components, such as, insulin resistance, type 2 diabetes and impaired glucosetolerance, among subjects without any known systemic disease and diagnosed as NAFLDduring routine examinations.From January 2006 to March 2007, in Çukurova University School of MedicineInternal Medicine Department, 230 adult subjects with ultrasound diagnosed fatty liver diseasewere included. Cases who have history of drug or alcohol use and viral or autoimmune liverdiseases were excluded. Anthropometric measures were taken for all subjects who were thencategorized according to body-mass index (BMI).Oral glucose tolerance test was applied.Fasting glucose, insulin, c-peptid and transaminase levels were measured. Homeostasis ModelAssesment-Insulin Resistance (HOMA) index was calculated accordingly. Cut off level forinsulin resistance was accepted as 2.7. National Cholesterol Eduction Program AdultTreatment Panel III criteria were applied for metabolic syndrome.141 of patients (61.3%) were female. Mean age was 50.3Â±10(18-95) years. Mean body-mass index was 30.5Â±10.6 (18-50). Mean waist circumference was 104.8Â±10 (74-140). Meanfasting glucose level was 101.39Â±27.9(69-364). Mean HOMA index was 3.3Â±2.6 (0.5-26.5)78 of patients (33.9%) were diagnosed as impaired fasting glycemia while 65 (28.3%)and 51 (22.1%) of them were diagnosed as impaired glucose tolerance and type 2 diabetes,respectively.Prevalance of metabolic syndrome in NAFLD was 56.5% being significantly associatedwith body-mass index. Metabolic syndrome was detected in 73.2% of patients whom HOMAindex was 2.7. In NAFLD, insulin resistance was increased, independent of body mass index.In NAFLD, metabolic syndrome isn?t associated with significant change intransaminase levels, while AST and GGT are well associated with type 2 diabetes.In conclusion, the prevalance of metabolic syndrome, insulin resistance and type 2diabetes is increased in NAFLD. In these patients, early diagnosis and treatment of thesecomorbidities is very important due to the increased risk of cardiovascular disease.Key Words: Nonacoholic fatty liver disease, metabolic syndrome, insulin resistance, HOMA.