Öz şefkatin yeme tutumu, besin seçimi ve beden kitle indeksi ile ilişkisinin araştırılması
The study of the relationship between self compassion, eating attitude, food choices and body mass index
Yazar: ŞEHNAZ AYAR
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKER BİLGEN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Beslenme = Nutrition ; Kilo değişimi = Weight change ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Şefkat = Compassion

Özet:
Öz şefkat ve beden kitle indeksi ilişkisini (BKİ), yeme tutumu ve besin seçimi
gibi beden ağırlığını etkileyen faktörler doğrultusunda inceleyen sınırlı sayıda
çalışma bulunmaktadır. Mevcut kesitsel çalışmada, yetişkin katılımcılarda (n=177)
öz şefkat, yeme tutumu, yüksek enerji yoğunluklu besin seçimi ve BKİ ilişkisi
incelenmiştir. Çalışmamızda, öz şefkat ve BKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı
ilişki bulunmamıştır. Toplam öz şefkat skoru ve paylaşımların bilincinde olma ile
kontrolsüz yeme arasında negatif korelasyon görülürken, bilişsel kısıtlayıcı yeme öz
yargılama ile pozitif yönde; paylaşımların bilincinde olma ile ters yönde ilişkili
bulunmuştur. Artan öz şefkat skoru azalan yüksek enerji yoğunluklu içecek tüketim
sıklığı ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, artan öz
şefkat skoru doymuş yağ ve şeker içeriği yüksek bazı besinler ve hazır paketli
gıdaların tüketim sıklığında azalma ile paralellik göstermiş ancak bu ilişki
istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve
bilişsel kısıtlayıcı yeme ile BKİ arasında saptanan negatif ilişkinin ise egzersiz
durumu doğrultusunda değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Bilişsel kısıtlayıcı yeme
ile enerji yoğunluğu yüksek bazı besinlerin tüketim sıklığı arasında ters yönlü ilişki
gösterilirken, duygusal yeme ve kontrolsüz yeme skorları yüksek enerji yoğunluklu
belirli besinlerin tüketim sıklığında artış ile paralellik göstermiştir. BKİ ve
çalışmamızda sorgulanan yüksek enerji yoğunluklu besinlerin tüketim sıklığı
arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Çalışmamızda, öz şefkat, yeme tutumu ve
besin seçimi arasında ilişkiler belirlenmiş olup bu bulgular kilo yönetiminde
psikolojik risk faktörlerinin iyi tanımlandığı davranış değiştirme müdahalelerinin
geliştirilmesinde bu alanın profesyonellerine ışık tutacaktır.
Anahtar Kelimeler: Öz Şefkat, Yeme Tutumu, Besin Seçimi, BKİ, Kilo Yönetimi

Abstract:
There are limited researches examining
the relationship between body mass index (BMI) and self compassion on the basis of
eating attitudes and food choices, the factors affecting body weight. In the current
cross-sectional study, the relationship of self-compassion, eating attitude, energy
dense food choices and BMI in adult participants (n = 177) were investigated.
Results have indicated that there was no statistically significant relationship between
self-compassion and body mass index. It has been revealed that total self-compassion
score and common humanity were negatively correlated with uncontrolled eating,
and cognitive restraint had positive correlation with self-judgment; while it was
found inversely related to common humanity. Increasing self compassion level was
inversely related to consumption of fizy drinks. Aditionally, it has been found that
higher self compassion scores were related with decreasing consumption of some of
bakery products, fatty and sugary foods and also some of packaged foods while those
corelations were not statistically significant. The negative correlations of
uncontrolled eating, emotional eating and cognitive restraint with BMI have changed
with exercise status. While emotional eating and uncontrolled eating were found
positively correlated with the consumption frequency of some of the energy dense
foods, cognitive restraint subscale exhibited inverse relations with consumption
frequency of particular energy dense foods. In adidion there were no significant
correlations between BMI and consumption frequency of any food has been querried
in this study. In the current study, the relationships between self-compassion, eating
attitude, food choices and body mass index have been identified and these findings
will shed light on the way of professionals of this field in the development of
behavioural weight management interventions well-defined in terms of psychological
factors.
Keywords: Self Compassion, Eating Attitude, Food Choices, BMI, Weight
Management