Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mamak Mehmetçik Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 12 yaş ve üzeri kişilerde COVID-19 aşılanma durumlarının incelenmesi
Examination of COVID-19 vaccination status in people aged 12 and over, registered to Ankara training and Research Hospital Mamak mehmetçi̇k education Family HEALTH center
Yazar: ABDULLAH BUĞRA CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Ankara = Ankara ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines

Özet:
Amaç: COVID-19 ilk defa 2019 yılının sonunda Çin'de ortaya çıkmış olup, salgın kısa süre içerisinde pandemi halini almıştır. Hastalığın yayılımının azaltılmasında en etkili yollardan biri aşılamadır. Bu çalışma ile Ankara örneğinde bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 12 yaş ve üzeri kişilerin COVID-19 aşısı olma oranlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 1 Şubat 2022 ile 31 Mart 2022 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mamak Mehmetçik Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde yapılmıştır. Aile sağlığı merkezine kayıtlı 12 yaş ve üzeri 1763 kişinin COVID-19 aşısı olma durumları ve sosyodemografik verileri Aile Hekimliği Bilgi Yönetim Sistemi kullanılarak retrospektif olarak incelenmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS-22 programı kullanılmıştır ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 1763 kişinin yaş ortalaması 37±16,5 yıl olup katılımcıların 375'i (%21,3) herhangi bir COVID-19 aşısı yaptırmamıştır. En az bir doz aşı yaptıran 1388 (%78,7) kişi, en az iki doz aşı yaptıran 1257 (%71,3) kişi, hatırlatma dozu yaptıran ise 506 (%28,7) kişi vardır. Bütün dozlarda en çok tercih edilen aşı türü mRNA aşısıdır. Hiç aşı yaptırmayanların 12-17 yaş grubunda, üç veya dört doz aşı yaptıranların ise 65 yaş ve üzeri kişilerde diğer yaş gruplarına göre anlamlı şekilde fazla olduğu görüldü. 65 yaş ve üzeri kişilere kıyasla hiç aşı yaptırmama riskinin 12-17 yaş grubunda 92,3 kat, 18-44 yaş grubunda ise 6,9 kat fazla olduğu görülmüştür. Aşı doz aralıklarına bakıldığında; birinci ve ikinci doz aralığının ortalama 43,6 gün, ikinci ve üçüncü doz aralığının ortalama 143,8 gün olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: Çalışmamızda aşı yaptırma oranlarının yaşla beraber arttığı görülmüştür. Cinsiyet ve medeni durum ile aşı yaptırma arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hiç aşı olmama riski 65 yaş ve üzeri kişilere göre 12-17 ve 18-44 yaş grubunda daha fazla bulunmuştur. Rapel doz yaptırmama riski ise 65 yaş ve üzeri kişilere göre diğer yaş gruplarında daha fazla saptanmıştır. 
Anahtar kelimeler: Aşı, Aile Hekimliği, COVID-19.

Abstract:
Aim: COVID-19 outbreak first appeared in China at the end of 2019 and turned into a pandemic in a short time. Vaccination is one of the most effective ways to reduce the spread of the disease. This study aimed to evaluate the vaccination rates of people 12 years of age and older registered in an Education Family Health Center in Ankara by age.
Materials and Methods: This study was carried out at Ankara Training and Research Hospital Mamak Mehmetçik Education Family Health Center between 1 February 2022 and 31 March 2022. The COVID-19 vaccination status and sociodemographic data of 1763 people, 12 years of age and older, registered to the family health center were retrospectively analysed. IBM SPSS-22 program was employed to analyse the data, and a p-value less than 0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean age of 1763 people included in the study was 37±16.5, and 375 (21.3%) of the participants did not receive the COVID-19 vaccine. 1388 (78.7%) people received at least one dose of a vaccine, 1257 (71.3%) people received at least two doses of vaccines, and 506 (28.7%) people received a booster vaccination. The most preferred type of vaccine at all doses is the mRNA vaccine. It was observed that the number of people who have never been vaccinated was significantly higher in the 12-17 age group than in other age groups. Furthermore, for the people aged 65 and over, the third or fourth dose vaccination rates were significantly high compared to other age groups. Compared to people aged 65 and over, the risk of not getting vaccinated was 92.3 times higher in the 12-17 age group and 6.9 times higher in the 18-44 age group. The average time interval between the first and second dose and the second and third dose was reported as 43.6 and 143.5 days, respectively.
Conclusion: In our study, it was observed that vaccination rates increased with age. No significant relationship was found between gender, marital status, and vaccination. The risk of never getting vaccinated was found to be higher in the 12-17 and 18-44 age groups compared to individuals aged 65 and over. The risk of not having a booster dose was found to be higher in other age groups than in people aged 65 and over.
Key words: Vaccine, Family Medicine, COVID-19.