Vergi gelirleri ile enflasyon arasındaki ilişki: Türkiye için bir VAR analizi
The causality relationship between tax revenues and inflation: A VAR analysis for Turkey
Yazar: GÜLÇİN DURMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Gelirler = Incomes ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Vergi gelirleri = Tax revenues

Özet:
Vergi gelirleri, ülkelerin temel gelir kaynaklarının başında yer almaktadır. Türkiye'de de bütçe gelirleri içinde vergi gelirleri önemli bir yer tutmaktadır. Bilindiği üzere kamu harcamalarının finansmanında kullanılan en temel kaynak vergi gelirleridir. Dolayısıyla ülkeler vergilerle finanse edilen kamu harcamalarını toplumun kalkınması açısından verimli olacak yatırımlara aktarabilirlerse büyüme üzerinde etkin sonuçlar elde edilebilmektedir. 
Enflasyon bir ülkede gelirin dağılımını, yatırımların karar alma sürecini ve verimliliğini, istihdam düzeyini, çalışanların ücret ve maaşlarının durumunu etkiler. Enflasyonunun etkilediği en önemli ekonomik faktörlerden biri de vergi gelirleridir.
Vergi gelirleri ve enflasyon kavramları arasında ilişki olup olmadığı, literatürde tartışılan konular arasındadır. Bu çalışmada, bu iki kavram arasındaki ilişkinin ne yönde olduğu ve Türkiye'de elde edilen vergi gelirlerinde, diğer sosyo-ekonomik faktörlerin dışında, enflasyonun payı olup olmadığı araştırılmaktadır.
              Bu nedenle vergi gelirleri ile enflasyon arasındaki ilişki 2003:1-2016:10dönemi Türkiye ekonomisine ait aylık veriler kullanılarak Vector Auto Regressive (VAR) analizleriyle incelenmiştir. Çalışmada uzun dönem ilişkinin araştırılması için Johansen eşbütünleşme testi, kısa dönem ilişkinin araştırılması için hata düzeltme modeli kullanılmıştır. VAR modelleri ile yapılan analiz sonuçlarına göre iki değişken arasındaki etkileşim istatistiksel olarak anlamlı ve önemli düzeyde olduğu tespit edilmiş olup, vergi gelirleri ile enflasyon arasında negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Granger Nedensellik Testi sonuçlarına göre ise enflasyondan vergi gelirlerine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Vergi gelirleri, Enflasyon, VAR Analizi

Abstract:
Tax revenues constitute basic income resources of nations. Tax revenues in budgetary income in Turkey also have significant place. In addition, it is known that the most basic resource used for financing state expenses is tax revenues. Therefore, only if nations transfer state expenditures financed by taxes towards investments that can be efficient for societal welfare, they can obtain effective results in their growth rates.
The concept of inflation describes a problem that many countries attempt to solve for years. Inflation directly affects several issues such as income levels, redistribution of income, decision making processof investments and their efficiency, levels of employment, wages of employees and other issues that cannot be counted in a country. One of the most important economic factors that inflation affects is tax revenues as well.
Tax revenues and inflation concepts are widely stressed subjects in the economic theory. The literature discusses whether a relationship existed or not between the two subjects with economic magnitude. This study aims to analyze the direction of the relationship between the two concepts and investigates whether inflation is significant among other socio-economic factors over income revenues collected in Turkey. 
For this purpose the relationship between inflation and tax revenues has been investigated by using the data of Turkish economy for the periods 2003:1-2016:10 by using Vector Auto Regressive (VAR) analysis. To investigate the long term relationship Johansen co-integration test and to find out short term relationship vector error-correction test have been used. According to the obtained results by using VAR models a significant relationship exists between the two variables and that the relationship between inflation and tax revenues has been negative. A one-way causative relationship has been found from inflation to tax revenues according to the Granger Causality Test.

KeyWords: Tax Revenues, Inflation, VAR Analysis