Romantik ilişki yaşayan bireylerde erken dönem uyum bozucu şemaların ilişki doyumuna etkisi: İlişkisel obsesif kompulsif semptomların aracı rolünü test etme
The effects of early maladaptive schemas on relationship satisfaction in dating individuals: Testing the mediator role of relational obsessive compulsive symptoms
Yazar: ZEYNEP AKARSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ATEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlişki Obsesyon Kompulsiyon Envanteri = Relationship Obsessive Compulsive Inventory ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, romantik ilişki yaşayan bireylerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide ilişkisel obsesif kompulsif semptomların (OKS) (romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif semptomlar ve partner odaklı obsesif kompulsif semptomlar) aracı rollerini incelemektir. Mevcut çalışma, 475 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), İlişki Doyumu Ölçeği (İDÖ), Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği (RİOKÖ) ve Partnere İlişkin Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği (PİOKBÖ) kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, erken dönem uyum bozucu şema alanlarının tümünün (kopukluk ve reddedilme, zedelenmiş özerklik ve performans, zedelenmiş sınırlar, başkası yönelimlilik, aşırı uyarılma ve baskılama) ilişki doyumu ile negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ek olarak, erken dönem uyum bozucu şemaların tümünün ilişkisel obsesif kompulsif semptomlar ile pozitif yönde ilişkili olduğu elde edilen sonuçlar arasındadır. Öte yandan, ilişkisel obsesif kompulsif semptomlar ve ilişki doyumu arasında negatif yönlü bir ilişkiye ulaşılmıştır. 
Yapılan aracılık analizi sonuçlarında ise, erken dönem uyum bozucu şema alanlarından zedelenmiş sınırlar, başkası yönelimlilik, aşırı uyarılma ve baskılama ile ilişki doyumu arasındaki ilişkilerde partner odaklı obsesif kompulsif semptomların aracı rolünün olduğu bulunmuştur. Ayrıca, zedelenmiş özerklik ve performans, zedelenmiş sınırlar, başkası yönelimlilik, aşırı uyarılma ve baskılama ile ilişki doyumu arasındaki ilişkilerde romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif semptomların aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, erken dönem uyum bozucu şemaların ve ilişkisel OKS'nin ilişki doyumu üzerindeki önemli rolünü göstermiştir. Mevcut çalışmanın bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the mediating roles of relationship obsessive-compulsive symptoms (OCS) (romantic relationship-based obsessive-compulsive symptoms and partner-based obsessive-compulsive symptoms) in the relationship between early maladaptive schema domains and relationship satisfaction in individuals in romantic relationships. This study was conducted with total of 475 participants. Socio-Demographic Data Form, Young Schema Questionnaire Short Form-3 (YSQ-SF3), Relationship Assessment Scale (RAS), Romantic RelationshipObsessive Compulsive Inventory (ROCI), Partner-Related Obsessive- Compulsive Symptoms Inventory (PROCSI) were used to collect data in the study. As a result of the analyses, it was found that early maladaptive schema domains (disconnection and rejection, impaired autonomy and performance, impaired limits, other-directedness, overvigilance and inhibition) are negatively associated with relationship satisfaction. Besides, results demonstrated that all early maladaptive schemas are positively associated with relationship obsessive compulsive symptoms. On the other hand, a negative relationship was found between relationship obsessive-compulsive symptoms and relationship satisfaction. According to the results of the mediation analyses, it was found thatpartner-based obsessive-compulsive symptoms play a mediating role in the relationship between impaired limits, other-directedness, overvigilance and inhibition, and relationship satisfaction. Furthermore, it was determined that romantic relationship-based obsessive-compulsive symptoms play a significant mediating role in the relationship between impaired autonomy and performance, impaired limits, other-directedness, overvigilance and inhibition, and relationship satisfaction. In conclusion, this study demonstrates the important role of early maladaptive schemas and relationship OCS on relationship satisfaction.The results of the present study were discussed within the framework of the relevant literature.