Bipolar I bozukluk hastalarında şiddetli çocukluk çağı travmasının hastalık özellikleri üzerine olan etkisinin incelenmesi
The impact of severe childhood trauma on the disease features in bipolar I disorder patients
Yazar: DENİZ ARIK BİNBAY
Danışman: DOÇ. DR. FİSUN AKDENİZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Travma = Trauma ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Giriş: Çocukluk çağı travması genel toplum ve psikiyatrik hasta örneklemlerinde yaygındır. Çocukluk çağı travmaları, erişkinlikte farklı psikiyatrik hastalıklara yol açabildikleri gibi, varolan psikopatolojilerin daha ağır bir seyir göstermesine de neden olmaktadırlar. Çocukluk çağında şiddetli kötüye kullanım öyküsü olan bipolar hastaların daha çok ek psikiyatrik hastalıkları olduğu ve hastalık gidişinin daha kötü olduğu bulunmuştur. Bipolar hastalarda çocukluk çağı travmaları ile hastalık başlangıcından sonra travmaya maruz kalma ve aile içi şiddet durumlarının ilişkisi ise yeterince araştırılmamış konulardır.Amaç: Bu tez araştırmasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği Affektif Hastalıklar Birimi'nde ayaktan izlenen Bipolar I Bozukluk tanılı hastalarda şiddetli çocukluk çağı travmasının hastalık başlangıç ve gidişat özellikleri, psikiyatrik ektanıları, stres veren yaşam olayları, hastalık başlangıcından sonra travmaya maruz kalma ve aile içi şiddet durumları üzerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Bu araştırmada 18-55 yaş arasındaki bipolar I bozukluk tanılı hastalar değerlendirilmiştir. Remisyonda oldukları saptanan hastalar bir araştırmacı tarafından sosyodemografik özellikleri, hastalık özellikleri ve ektanıları açılarından değerlendirilmiş; çocukluk çağı travması öyküsü ve stres veren yaşam olaylarını değerlendirmek üzere özbildirim ölçekleri (Çocukluk Çağı Kötüye Kullanımı Soru Listesi, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28), Yaşam Olayları Listesi) verilmiş; daha sonra hastanın hastalık öyküsüne kör olan bir diğer araştırmacı tarafından görüşme esnasında Hastalık Sırasında Travma Formu ve Dört Kuşak Aile İçi Şiddet Formu doldurulmuştur. Araştırmanın test istatistikleri için SPSS 16.0 ve STATA 10.1 kullanılmıştır.Bulgular: Araştırmaya toplam 78 bipolar I bozukluk hastası alınmıştır. Şiddetli çocukluk çağı travması olan bipolar bozukluk hastalarının (n: 29) olmayanlara göre daha fazla özkıyım girişimlerinin olduğu (Yaş ve cinsiyet için uyarlanmış Olasılık Oranı [OO]: 3,12; %95 Güven Aralığı [GA]: 1,14-8,49), hastalık sonrasında daha fazla şiddetli travma yaşadıkları (OO: 6,27; %95 GA: 1,99-19,74), ilk hastalık belirtilerinin başlamasından ilk tedavi görmelerine kadar geçen sürenin daha uzun olduğu (OO: 2,92; %95 GA: 1,08-7,91), yaşamboyu daha fazla stres veren yaşam olayı yaşadıkları (ß: 0,24; %95 GA: 0,08-0,39) saptanmıştır. Şiddetli çocukluk çağı travması ile ektanı kategorileri, kendine zarar verme davranışı, psikotik bulgulu hastalık dönemi oranı, hastalık başlangıç yaşı, geçirilen toplam epizod sayısı ve son bir yılda yaşanan stres veren yaşam olayları arasında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır.Sonuç: Araştırma sonucuna göre şiddetli çocukluk çağı travması bipolar bozukluk hastalarında tedavisiz kalınan süreyi uzatmakta, hastalık sonrasında retravmatizasyona, daha fazla özkıyım girişimlerine ve yaşamboyu daha fazla stres veren yaşam olaylarına yol açmaktadır.

Abstract:
Background: The high prevelance of childhood trauma is realized recently and started to be seen as a public health problem with great epidemic aspects. Childhood trauma is prevalent in psychiatric populations and also general populations. Childhood trauma may cause various psychiatric illnesses as well as worsening the present psychopathology. Bipolar patients with severe childhood trauma histories have more psychiatric comorbidity and worse illness course. The relation between childhood trauma and the traumas after the illness and family violence among biolar patients are the topics hardly investigated.Method: In our study patients with bipolar I disorder, aged 18-55 years were examined. Those patients who were in remission were first evaluated for sociodemographic features, illness characteristics and comorbid conditions by one of the researchers; then self-report questionnaires for childhood trauma and stresful life events are given; finally traumas after the illness and family violence were evaluated by another researcher who was blind to the clinical features of the patient. SPSS 16.0 and STATA 10.1 were used for statistical analysis.Results: 78 patients with bipolar I disorder were included in our study. Bipolar patients with severe childhood trauma (n: 29) had more suicide attempts (Age and gender adjusted odds ratio [OR]: 3,12; 95% Confidence Interval [CI]: 1,14-8,49), more severe traumas after the illness (OR: 6,27; 95% CI: 1,99-19,74), longer duration of untreated period (from the first episode until the first psychiatric treatment) (OR: 2,92; 95% CI: 1,08-7,91) and more lifetime stressful life events (ß: 0,24; %95 CI: 0,08-0,39). No statistically significant relation were found between childhood trauma and comorbid psychiatric diagnoses, self-mutilative behaviour, episodes with psychotic features, age of onset, total number of episodes and stressful life events in the last year.Conclusion: According to the results of the study, severe childhood trauma extends the duration of untreated period, causes more suicide attempts, reretraumatisation after the illness onset and more lifetime stressful life events.