Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinde insan figürü çizimi eğitiminin akıllı tahta destekli eğitim ile uygulanmasının başarı ve kalıcılığa etkisi
The effect of human figure drawing training supported with smart board supported education on 7th grade secondary school students' success and retention
Yazar: UMUT YAĞÇI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA EVREN DAŞDAĞ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıllı tahta = Smart board ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Kalıcılık = Permanence ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Resim çizme = Drawing ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; İnsan figürleri = Human figures

Özet:
Bu araştırma öğrencilerin insan figürü çizimlerini, akıllı tahta destekli sanat eğitimi ile ne kadar geliştirebileceklerini, eğitimin başarı ve kalıcılığa etkisini belirleme amacı taşımaktadır. Araştırmada kontrol gruplu öntest-sontest-kalıcılık testi deseni uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, Diyarbakır ili, Merkez Sur ilçesine bağlı Alipaşa Ortaokulu 7.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 1 Kontrol ve 2 Deney grubu olmak üzere Random olarak 3 grup seçilmiştir. Araştırma 8 hafta sürmüştür. Kontrol grubunda MEB'in desteklediği öğretmen odaklı anlatım yöntemi, Deney-1 grubunda akıllı tahta destekli eğitim, Deney-2 grubunda ise; hem akıllı tahta destekli eğitim hem de demonstrasyon yöntemi uygulanmıştır. Dersler her üç grupta da araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Koppitz tarafından geliştirilen "İnsan Figürü Çizimi Değerlendirme Kriterleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerini test etmek amacıyla; öntest, sontest ve kalıcılık testi öğrenci çalışmalarına uygulanmıştır.
Denel işlem öncesinde grupların insan figürü çizim becerileri yönünden denk olup olmadıklarını saptamak amacıyla elde edilen öntest puanlarının üzerinden tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Grupların öntest puanları arasında anlamlı fark olmadığı, grupların başarı açısından denk olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde ise Konrol, Deney-1 ve Deney-2 grupların öntest – sontest puanları arasındaki farkın karşılaştırılmasında ilişkili örneklem t-testi kullanılmıştır. Uygulamanın etki değerlerine bakıldığında öntest ile sontest puanları arasındaki en büyük anlamlı farkın 8.12 ile Deney-1 grubunda olduğu, bunu 6.25 ile Deney-2 grubunun izlediği belirlenmiş ve Kontrol grubunun 4.51 ile son sırada yer aldığı görülmüştür. Bununla birlikte, Eta Kare değerlerinin tüm gruplarda .14'ün üzerinde olması, her üç yöntemin de öğrencilerin insan figürü çizim becerilerini geliştirmede büyük bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Grupların sontest puanlarının karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Uygulama sonucunda; Kontrol grubu ile Deney-1 grubu arasında Deney-1 grubunun lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Kontrol ve Deney-2 grubu ile Deney-1 ile Deney-2 grupları arasındaki farklılıklar ise istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Bu sonuca dayanarak akıllı tahta ile öğretimin, MEB'in desteklediği öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu söylenebilir. 
Denel işlem sonrasında Kontrol, Deney-1 ile Deney-2 gruplarının kalıcılık testi puanları karşılaştırılmış ve anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuca göre, Kontrol, Deney-1 ile Deney-2 gruplarının insan figürü çizimi konusunda öğrenilenlerin kalıcılığı açısından benzer bir etkiye sahip oldukları ifade edilebilir. 
Yapılan değerlendirmelerin sonucunda insan figürü çizimi öğretiminde akıllı tahta destekli öğretimin, MEB'in desteklediği öğretim yöntemine ve hem akıllı tahta destekli öğretim hem de demonstrasyon yöntemine göre daha etkili olduğu söylenebilir. 


Anahtar Kelimeler: Sanat, Sanat Eğitimi, Figür, İnsan Figürü Çizimi, Çocuğun Sanatsal Gelişimi, Akıllı Tahta, Bilgisayar Destekli Eğitim

Abstract:
The aim of this study was to determine how much the students could improve their human figure drawings through smart board-supported art training and the effect of this training on their success and retention. Pre-test, Post-test, and Retention test design and control groups were used in the research. The research sample consisted of 7th grade students from Alipaşa Secondary School, located in Sur central district of Diyarbakır province in the 2017-2018 academic year. 3 groups, including 1 Control and 2 Experimental groups, were selected randomly. The research lasted for 8 weeks. Teacher-centered instruction methods, which was supported by the Ministry of National Education (MNE), was applied in the control group, and the smart board-supported training was applied in the Experiment-1 group. Both the smart board-supported training and demonstration method were applied in the Experiment-2 group. The classes were taught by the researcher in all 3 groups. "Human Figure Drawings Evaluation Criteria Scale," developed by Koppitz, was used as the data collection tool in the research. To test subproblems of the research; pretest, posttest, and retention tests were applied to the student's works.
Before the empirical process, one-way analysis of variance (ANOVA) was applied over the obtained pretest scores to determine if the groups were equal in terms of human figure drawing skills. It was determined that there were no significant differences between the pretest scores of the groups. For the analysis of the data obtained in the research, paired sample t-test was used to calculate the difference between the pretest-posttest scores of the Control, Experiment-1, and Experiment-2 groups. When effect values of the application were analyzed, it was seen that the greatest difference between the pretest and posttest scores was in the Experiment-1 group with a value of 8.12; the Experiment-2 group had the second highest difference with a value of 6.25; finally, the Control group had the lowest difference with a value of 4.51. However, in all the groups Eta-squared values were above 14, this means that all three methods had a great impact on improving children's human figure drawing skills.
One-Way Analysis of Variance was applied in comparing the posttest scores among groups. As a result of the application, it was determined that there was a significant difference between the Control group and the Experiment-1 group, the latter being more successful. The differences between the Control and Experiment-2 groups, and between the Experiment-1 and Experiment-2 groups were not found statistically significant. Based on this result, teaching with a smart board can be said to be more effective when compared to the teaching method that the MNE supports.
After the empirical process, retention test scores of the Control, Experiment-1, and Experiment-2 groups were compared, and no significant difference was found. Accordingly, it can be stated that the Control, Experiment-1, and Experiment-2 groups had a similar effect in terms of retention of what was learned in regards to human figure drawing.
Consequently, smart board supported teaching is more effective for teaching human figure drawing skills than both the MNE supported teaching methods and  the smart board supported teaching and demonstration methods combined.

Keywords: Art, Art Education, Figure, Human Figure Drawing, Child's Artistic Development, Smart Board, Computer Assisted Education