Turizm sektöründeki işgörenlerin A tipi ve B tipi kişilik özelliklerinin tükenmişlik duygusu ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisi
The effect of type A and type B personality features of employers in the tourism sector on the feelings of burnout and intention to left
Yazar: EFE BARIŞ ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN GÜMRAH
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: İç turizm = Domestic tourism ; İş turizmi = Business tourism ; Şehir turizmi = City tourism

Özet:
İnsanı oluşturan en önemli özelliklerinden birisi kişiliktir. Kişilik, insanın düşünme ve davranış unsurlarını etkileyen etmenlerin kendine özgü görüntüsüdür. Kişilik, turizm ve insan arasındaki ilişkinin en önemli unsurlarını oluşturan bir kavramdır. Kişilik üzerinden iş görenlerin davranışları üzerinde önemli olan faktörler içinde tükenmişlik duygusu ve işten ayrılma niyeti de bulunmaktadır. İş görenlerin gerek motivasyon gerekse verimlilik anlamında azalma yaşadığı dönemlerde tükenmişlik duygusu ve işten ayrılma niyeti devreye girebilir. Tükenmişlik bir işletme adına ve bireyin kendisi adına ağır ve ciddi sonuçlar doğurabileceği için önlenmesi gereken bir durum olarak kabul edilmektedir. Tükenmişlik duygusuyla ilgili diğer bir sorun olan ve genellikle birlikte değerlendirilen sorun ise işten ayrılma niyetidir. İşten ayrılma niyetinin doğuracağı etkiler bireyin performansını doğrudan etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, turizm sektöründeki iş görenlerin kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve kişilik özelliklerinden doğan tükenmişlik duygusunu ve işten ayrılma niyetini belirlemek ve elde edilen sonuçları literatür kapsamında turizm sektöründe değerlendirmektir. Araştırmanın evrenini, Konya ilinde bulunan ve turizm sektöründe aktif olarak faaliyet gösteren çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırma alanının geniş olması ve her otel işletmesinde iş görene ulaşmak zamansal ve maliyet açısından zorluk oluşturması nedeniyle araştırma evreni tesadüfi örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Bu doğrultuda Konya ilinde faaliyet gösteren otel işletmelerinde aktif olarak çalışan 299 iş gören araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak dört bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Veri toplama aracının ilk bölümünde cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, medeni durum, yaşanılan yer, çalışılan departman, aylık gelir, tesis türü, çalışma süresi, meslek kararı gibi demografik bilgi formu; ikinci bölümde Jenkıns ve Framıngham (1995) tarafıdan Bortner derecenlendirme ölçeği (BortnerRating Scale) (BRS) kısa formu olan A tipi ve B tipi Kişilik ölçeği; üçüncü bölümde Maslackve Jackson (1981) tarafından geliştirilen tükenmişlik duygusu ölçeği; dördüncü bölümde ise Mobley, Griffeth and Hang ve Meglino (1979) tarafından geliştirilen işten ayrılma niyeti ölçeği sunulmuştur.

Abstract:
One of the most important characteristics of human being is personality. Personality is the unique image of the factors that affect the thinking and behavior elements of a person. Personality is a concept that constitutes the most important elements of the relationship between tourism and people. Among the factors that are important on the behavior of the employees through personality are the sense of burnout and the intention to leave the job. In periods when employees experience a decrease in both motivation and productivity, the feeling of burnout and the intention to leave the job may come into play. Burnout is considered as a situation that should be prevented as it can have serious and serious consequences for a business and for the individual himself. Another problem related to the sense of burnout, which is often evaluated together, is the intention to leave the job. The effects of the intention to leave work directly affect the performance of the individual. The aim of this research is to determine the personality trait s of the employees in the tourism sector, to determine the burnout feeling and intention to leave the job, and to evaluate the results in the tourism sector within the scope of the literature. The universe of the research consists of employees active in the tourism sector in Konya. Since the research area is large and it is difficult to reach the employees in each hotel business in terms of time and cost, convenience sampling method was preferred among the random sampling methods in the research universe. In this direction, 299 employees actively working in hotel businesses operating in Konya constitute the sample of the research. A questionnaire consisting of four parts was used as a data collection tool. In the first part of the data collection tool, demographic information form such as gender, age, education level, marital status, place of residence, department of employment, monthly income, type of facility, working time, career decision; In the second part, the short form of Bortner Rating Scale (BRS) type A and type B Personality scale by Jenkins and Framingham (1995); in the third part, the burnout scale developed by Maslack and Jackson (1981); In the fourth part, the turnover intention scale developed by Mobley, Griffeth and Hang, and Meglino (1979) is presented.