Sıcaklık stresi ve kurşun nitrat maruziyetinin bir model organizma olan Danio rerio (Zebra Balığı) üzerindeki sitotoksik etkilerininincelenmesi
Investigation of the cytotoxic effects of heat stress and lead nitrate exposure on a model organism, Danio rerio (Zebrafish).
Yazar: BÜŞRA SAYGIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Endüstriyel gelişimin yan ürünü olarak ortaya ağır metaller çıkar. Bu ağır metaller
sucul ve karasal ekosistemdeki organizmaları direkt ya da dolaylı şekilde tehdit ederler.
Kimi zaman canlıların toplu ölmelerine sebep olmaktadırlar. kurşun, dünya çapında pekçok
endüstriyel faaliyette kullanılmaktadır. Kurşun, çevre kirliliğiyle alakalı şekilde akla gelen
ilk toksik metallerden biridir. Kurşun bileşikleri, suda yaşamakta olan organizmalarda
metal toksisitesi gibi tehlikeli çevresel etkilere sebep olabilirler. Bu sebeple insanlar besin
zinciri vasıtası ile kurşun bileşiklerine maruz kalabilirler. Kurşun gibi ağır metallerin sucul
organizmalara olan çeşitli etkilerinin daha iyi irdelenmesi için bu elementin alımı,
saklanması, birikimi ve atılması ile ilgili; biyolojik, kimyasal ve fizyolojik periyotların
anlaşılması gerekmektedir. Endüstriyel gelişimin yanında küresel ısınmanın ve iklimsel
değişikliğin neden olduğu sıcaklık artışı sucul yaşamı tehdit etmektedir. Sıcaklık değişimi
ile birlikte sucul organizmalar sıcaklık stresine maruz kalmaktadır. Bu çalışmada, kurşun
nitratın ve sıcaklık artışının sucul organizma olan zebra balığı üzerinde gösterdiği etkiler
değerlendirilmiştir.
Çalışmada; kontrol (20 °C), kurşun nitrat uygulanan grup (20 °C), kurşun nitrat
uygulanan grup (25 °C), kurşun nitrat uygulanan grup (30 °C) ve kurşun nitrat uygulanan
grup (35 °C) olmak üzere 5 grup oluşturulmuş olup, her grupta 16 hayvan vardır. 5 gün
süren bu çalışmanın sonunda sitotoksik etkilerin belirlenebilmesi için oksidatif stres
parametreleri (SOD, GR, CAT, GPx, GST enzim aktiviteleriyle MDA seviyeleri) ve
asetilkolinesteraz aktivitesi spektrofotometrik yöntemlerle analiz edilmiştir.
Bu çalışmada zebra balıklarının kurşuna maruz kalması ve sıcaklık artışı sonucunda
MDA'da artışa, SOD, CAT, GPx, GST ve AChE enzim aktivitelerinde azalma izlenmiştir.
Bu sonuçlar sebebiyle zebra balıklarının üzerindeki sıcaklık stresi ve kurşun nitratın
etkilerinin oksidatif stresi yüksek oranda arttırdığı düşünülmektedir.

2022, 79 Sayfa

ANAHTAR KELİMELER: Ağır Metaller, Kurşun Nitrat, Toksisite, Oksidatif
Stres, Sıcaklık Stresi

Abstract:
Heavy metals occur as a by-product of industrial development. These heavy metals
directly or predominantly threaten organisms in aquatic and terrestrial ecosystems.
Sometimes they cause death groups of living things. Lead is used for many industrial
purposes around the world. Lead is one of the first toxic metals that comes to mind in
relation to environmental pollution. Lead organisms can cause dangerous effects on aquatic
organisms, such as metal effects. These children may be exposed to lead death by means of
the food chain. In order to better examine the various properties of heavy metals such as
lead to aquatic organisms, regarding the uptake, storage, preservation and disposal of this
element; Biological, chemical and chemical periods must be stored. In addition to
industrial development, the increase in temperature caused by global warming and climate
change threatens aquatic life. With temperature change, aquatic organisms are exposed to
heat stress. The effects of this lead, nitrate and temperature increase on the aquatic
organism zebrafish were evaluated.
In the study; 5 groups as control (20 °C), lead nitrate applied group (20 °C), lead
nitrate applied group (25 °C), lead nitrate applied group (30 °C) and lead nitrate applied
group (35 °C). There are 16 animals in each group. At the end of this development, which
lasted for 5 days, oxidative stress parameters (SOD, GR, CAT, GPx, GST enzyme
processes and MDA levels) and spectrophotometric regions of acetylcholinesterase
components were analyzed in order to determine their cytotoxic effects.
As a result of the exposure of these zebrafish to lead and the increase in
temperature, a decrease was observed in the enzyme activities of diza, SOD, CAT, GPx,
GST and AChE in MDA. As a result of these results, it was found that the heat stress on
zebrafish and lead nitrate greatly increased oxidative stress from their returns.

2022, 79 Pages

KEYWORDS -Heavy Metals, Lead Nitrate, Toxicity, Oxidative Stress, Heat Stress