Faz değiştirici malzeme (PCM) kullanılarak transformatörlerin soğutulması
Cooling transformators by using phase change material (PCM)
Yazar: ERDAL BÜYÜKBIÇAKCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL TEMZİ ; YRD. DOÇ. DR. HASAN ERDAL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
ÖZETFAZ DEĞ ŞT R C MALZEME (PCM) KULLANILARAKTRANSFORMATÖRLER N SOĞUTULMASIGelişen teknolojiye paralel olarak transformatör soğutmalarında kullanılanyöntemler, transformatörlerin büyüklüklerine ve kullanım yerlerine göre değişikliklergöstermiştir. Transformatör nüvesinde ve sargılarında meydana gelen ısınıntransformatörden uzaklaştırılması için uygulanan yöntemler yapılan bu çalışmadaincelenmiştir.Bu çalışmada transformatörlerin soğutma yöntemlerine alternatif bir yaklaşımolarak ısı depolayan kimyasal malzeme (PCM - FDM) kullanılması araştırılmış veuygulanmıştır.Yapılan bu çalışmada deneysel incelemeye ağırlık verilmiştir. Bu çalışmadatransformatör soğutmasında kullanılmak üzere seçilen PCM malzeme, deneytransformatörüne uygulanmıştır. Seçilen malzemenin transformatörü soğutması ileilgili sonuçlar elde edilerek yorumlanmıştır.Bu çalışmada; Bölüm I'de çalışmanın amacı anlatılmıştır. Bölüm II'detransformatör çeşitleri, transformatörlerin sınıflandırılması, transformatörlerinyapıları, soğutma türleri, yalıtım sistemleri, kuru tip ve güç transformatörlerindeuygulanan soğutma türleri incelenmiştir.Bölüm III'de faz değiştiren malzeme (PCM) tanımı, çeşitleri ve özellikleri,sınıflandırılması, PCM ile ilgili yapılmış olan önceki çalışmalar incelenmiştir. AyrıcaPCM'in döner alternatif akım makinesine uygulanması ile ilgili yapılmış olan birçalışmada incelenmiştir.Bölüm IV'de ise faz değiştiren malzemenin transformatöre uygulanmasıdeneysel çalışmasında model olarak alınan transformatörün sıcaklık değerleri PCMeklenmeden ve PCM malzeme kullanılarak alınmış ve sonuçları incelenmiştir.MAYIS, 2006 Erdal BÜYÜKBIÇAKCIVI

Abstract:
ABSTRACTCOOLING TRANSFORMATORS BY USING PHASE CHANGEMATERIAL (PCM)In parallel with the developing technology, the methods used in coolingtransformators have varied according to the size of the transformators and where theyare used. Methods used for removing the heat in the transformator core and coilsfrom the transformator are examined in this study.In this study, the usage of chemical material for thermal storage (PCM - FDM) asan alternative approach to the cooling methods for transformators is searched andapplied.In this study, a strong emphasis is placed on experimental examination. PCMmaterial, which is chosen to be used in the cooling of transformators, is applied to theexperiment transformator. The results about how the chosen material cools thetransformator are gathered and interpreted.In this study; the aim of the study is explained in Part-I. In Part-II, types oftransformators, classification of transformators, structure of transformators, types ofcooling, insulation systems, cooling types used in dry and power transformators areexplained.In Part-III, the definition of phase change material (PCM), its types and theirfeatures, classification of PCMs, previous studies on PCM are examined. Moreover,a study on the application of PCM on the turning alternate current machine isexamined.In Part-IV, the temperature rates of the transformator that is taken as a model inthe experimental study of the application of phase change material on thetransformator are gathered both with and without PCM material and these rates areexamined.MAY, 2006 Erdal BÜYÜKBIÇAKCIVII