Meme kanseri tanılı hastalarda kemoterapi etkisiyle oluşan nöropatinin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of chemotherapy-induced neuropathy on depression, anxiety and quality of life in patients with breast cancer
Yazar: EMİNE ERGÜÇ
Danışman: PROF. DR. SONER DUMAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Kemoterapi tedavisine bağlı olarak gelişebilen periferal nöropati (KİPN) fizyolojik gelişimine dair net bir açıklama bulunmamakla birlikte tüm sinir sistemini olumsuz etkileyen bir nörotoksisitedir. Kemoterapi (KT) tedavisinde kullanılan ajanlardan oldukça etkilenen KİPN hastaların günlük yaşam faaliyetlerinden en komplike aktivitelerine kadar bireyleri etkilemekte, çoğunlukla ketlemektedir. Bu çalışma, meme kanseri hastalarında KT etkisine bağlı oluşan nöropatinin hastaların depresif duygu durum, anksiyete düzeyleri ve yaşam kalitelerinin değişimlerindeki etkilerini izleyebilmek amacıyla 127 katılımcının; bağımlı değişkenleri depresyon düzeyi, anksiyete düzeyi, yaşam kalitesi ve bağımsız değişkeni nöropati olan; bu değişkenler arasındaki ilişkinin istatistiksek olarak SPSS 24 programı ile analiz edildiği kesitsel bir anket araştırmasıdır. Meme kanseri hastalarında KT etkisine bağlı oluşan nöropatinin hastaların depresif duygu durum değişimlerindeki etkilerini ölçmek amaçlı Beck Depresyon Envanteri (Hisli, 1988); anksiyete düzeylerini ölçümlemek için Beck Anksiyete Ölçeği ve yaşam kalitelerindeki değişimleri izleyebilmek amacıyla Türkçe EORTC QLQ-C30 (Yaşam Kalitesi Ölçeği) ve EORTC QLQ – CIPN20 (KİPN) kullanılarak çalışmaya dahil edilen 127 meme kanseri tanılı hastalara tedavisinin başlangıcında, tedavinin 3. ve 6. haftalarında Beck Depresyon Envanteri; Beck Anksiyete Ölçeği EORTC QLQ-C30 ve EORTC QLQ – CIPN20 anketleri uygulanarak değerlendirmeleri yapılmış; tekrarlayan anket değerlendirmeleri doğrultusunda hastaların depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi ölçümlerinin istatiksel olarak anlamlı biçimde farklılaştığı izlenirken (p<0.000) meme kanseri tanılı hastalarda KT'ye bağlı oluşan KiPN'nin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkileri olabiliceğini işaret eden bu çalışmanın, nöropati farkındalığının artması ile hastaların yaşam kalitesi iyileştirilmesi üzerine daha ileri çalışmalara öncülük edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Although there is no clear explanation for the physiological development of peripheral neuropathy (CIPN), which may develop due to chemotherapy treatment, it is a neurotoxicity that negatively affects the entire nervous system. CIPN, which is highly affected by the agents used in chemotherapy (CT) treatment, affects individuals from daily life activities to the most complicated activities, and often inhibits them. This study was conducted on 127 participants in order to monitor the effects of neuropathy due to chemotherapy in breast cancer patients on the changes in the patients' depressive mood, anxiety levels and quality of life. The dependent variables were depression level, anxiety level, quality of life, and the independent variable was neuropathy; It is a cross-sectional survey research in which the relationship between these variables is analyzed statistically with the SPSS 24 program. Beck Depression Inventory (Hisli, 1988) was used to measure the effects of neuropathy caused by CT on breast cancer patients' depressive mood changes; Beck Anxiety Scale was used to measure anxiety levels, and Turkish EORTC QLQ-C30 (Quality of Life Scale) and EORTC QLQ – CIPN20 (CIPN) were used to monitor changes in their quality of life, and 127 patients diagnosed with breast cancer were included in the study at the beginning of their treatment, and at the 3rd and 6th weeks of treatment. Beck Depression Inventory; Evaluations were made by applying the Beck Anxiety Scale EORTC QLQ-C30 and EORTC QLQ – CIPN20 questionnaires; While it was observed that the patients' depression, anxiety and quality of life measurements differed statistically significantly (p<0.000) in line with repeated survey evaluations, this study indicates that KiPN caused by CT may have effects on depression, anxiety and quality of life in patients diagnosed with breast cancer, neuropathy. It is thought that increasing awareness will lead to further studies on improving the quality of life of patients.