Bosna-Hersek'teki siyasi partilerin Türkiye'ye yönelik söylemleri (1991-2014)
Discourses of political parties in Bosnia and Herzegovina towards Türkiye (1991-2014)
Yazar: MUSTAFA ÇUHADAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF BULUT
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Siyasal algı = Political perception ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi söylem = Political discourse ; Siyasi tarih = Political history ; Söylem = Discourse ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Bosna-Hersek ilişkileri = Turkish-Bosnia-Herzegovina relations

Özet:
Bosna-Hersek, Balkanlar bölgesindeki istikrarın sürdürülmesi bakımından önemli bir ülkedir. 
Özellikle Yugoslavya'nın dağılmasıyla beraber bölgede ve bu ülkedeki girişimlerini arttıran 
Türkiye, bugün gelinen noktada önemli bir aktör haline gelmiştir. Bölgedeki istikrarın 
sürdürülmesinden yana olan ve kapsayıcı bir politika izlemeye önem veren Türkiye'nin Bosna-Hersek'e yönelik girişimleri, Bosna siyasetinde farklı zamanlarda farklı şekillerde karşılık 
bulmuştur. Bu çalışma ile Bosna-Hersek'teki siyasi partilerin Türkiye algısı ortaya koyulurken 
bu partilerin Türkiye'ye yönelik söylemleri de aktarılmaya çalışılmıştır. Türkiye'nin özellikle 
Bosna'daki savaş sürerken ve savaş sonrası dönemde Bosna'ya verdiği destek bu dönemdeki 
söylemleri de etkilemiştir. Özellikle bu dönemde Türkiye'ye işbirliği çağrıları geniş yer tutarken 
yardımlar için teşekkür mesajlarının da yer aldığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda 2009 yılına 
kadar siyasi partilerin Türkiye'ye yönelik söylemlerinde büyük bir değişiklik olmamıştır. 2009 
yılına gelindiğinde ise Türkiye, sadece Bosna-Hersek'te değil, Balkanlar bölgesinde de birçok 
girişime imza atmış ve bu dönemde bölgedeki görünürlüğünü arttırmıştır. Dolayısıyla 2009 yılı 
ile birlikte Bosna'daki siyasi partilerin Türkiye'ye yönelik söylemlerinde bir artış ve çeşitlenme 
gözlemlenmiştir. Özellikle Bosnalı Sırp siyasetçiler Türkiye'ye yönelik söylemlerinde "Yeni 
Osmanlıcılık" kavramını sık sık dile getirerek Türkiye'ye yönelik eleştirel bir dil kullanırken 
Bosnalı Hırvat ve Boşnak siyasetçilerin ise işbirliği alanlarına odaklandığı görülmektedir. 
Ancak belirli dönemlerde bu işbirliği gündeminin yerini olumsuz yorumlara da bıraktığı
gözlemlenmiştir. Genel olarak Türkiye'nin Bosna-Hersek'teki girişimlerinin olumlu bir izlenim 
yarattığı değerlendirmesi yapılabilir. Türkiye her ne kadar dost ve müttefik bir ülke olarak 
algılansa da Osmanlı mirasının sık sık dile getirilmesi ve ülke iç siyasetinde Türkiye'nin varlık 
göstermesi tepkilere neden olmuş ve bazı kesimlerde güvensizlik yaratmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bosna-Hersek, Siyasi Partiler, Söylem, Türk Dış Politikası, Türkiye algısı.

Abstract:
Bosnia and Herzegovina is a keystone in ensuring stability in the Balkans region. Türkiye, 
which increased its regional initiatives, and this country, particularly with the disintegration of 
Yugoslavia, has emerged as a key player today. Türkiye's initiatives towards Bosnia and 
Herzegovina, which favour sustaining stability in the region and attach importance to pursuing 
an inclusive policy, have been responded to in different ways in Bosnian politics at different 
times. While the political parties in Bosnia and Herzegovina and their perceptions of Türkiye 
are presented in this study, the discourses of these parties toward Turkey are also attempted to 
be conveyed. Türkiye's support for Bosnia, especially during the war in Bosnia and the postwar period, also affected the discourse in this period. Especially in this period, it was observed 
that while cooperation calls to Türkiye were widespread, there were also expressions of 
gratitude for the help. In this context, there has been no major change in the discourses of 
political parties towards Turkey until 2009. However, by 2009, Türkiye had undertaken 
numerous initiatives not only in Bosnia and Herzegovina, but also throughout the Balkans 
region, increasing her visibility in the region. As a result, in 2009, there was an increase and 
diversification in the discourses of Bosnian political parties toward Türkiye. One may see that 
Bosnian Croats and Bosniaks focus on cooperation areas, while Bosnian Serbs in particular use 
critical language towards Türkiye by frequently expressing the concept of "Neo-Ottomanism" 
in their discourses. However, it has been observed that the cooperation agenda in general has 
been replaced by negative comments in certain periods. Overall, it can be concluded that 
Türkiye's initiatives in Bosnia and Herzegovina have created a positive impression. Although 
Türkiye is perceived as a friendly and allied country, the frequent mention of the Ottoman 
legacy and the presence of Türkiye in the domestic politics of the country caused reactions and 
created distrust in some quarters.
Keywords: Bosnia and Herzegovina, Discourse, Perception of Türkiye, Political Parties, 
Turkish Foreign Policy.