The effect of trouism sectors on economic growth of Turkey an EU countries: An application on the years 2000-2020
Türkiye ve seçili AB (Avrupa Birliği) ülkelerinin turizm sektörlerinin ekonomik büyümeye etkisi: 2000-2020 yılları üzerine bir uygulama
Yazar: CEMAL YALÇİNÖZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ERÇAKAR
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Türk turizmi = Turkish tourism

Özet:
Bacasız sanayi olarak adlandırılan turizm sektörü,  turistik amaçla yapılan harcamalarda işletmelere gelir, sektördeki yatırımların etkisinde üretim ve istihdam artışı, üretim ve istihdamın artmasında ise bölge gelir düzeyini arttırmaktadır. Dolayısıyla turizm, ekonomik büyümeyi ve bölgesel kalkınmaya önemli katkıları bulunan bir sektör konumundadır. Bu çalışmayla turizm ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin ekonometrik analizler çerçevesinde incelenmesi ve ekonometrik analiz sonuçlarına göre değişkenler arasındaki sonuçların elde edilmesi amaçlanmaktadır.
Literatürdeki turizm-ekonomik büyüme ilişkisini inceleyen çalışmalarda genellikle tek ülke kapsamında ekonometrik analiz olarak zaman serisi kullanılmıştır. Son dönemlerde panel veri analizi kullanan çalışmalarda ise turizm-ekonomik büyüme ilişkisi, aynı gelir grubuna ait ülke grupları veya aynı bölgede bulunan ülkeler kapsamında incelenmeye başlamıştır. Bu çalışmalar, daha tutarlı sonuçların elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Bu sebeple çalışmada kullanılmış panel veri analizi kapsamında, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası'nda bulunan seçilmiş ülkelerin 2000-2020 yılları arasındaki değişkenlerine (reel turizm gelirleri, reel gsyih, işgücü ve brüt sabit sermaye oluşumu) ait veriler kullanılmıştır.
Çalışmada yapılan Panel Dinamik En Küçük Kareler analizi testi sonucunda, turizm gelirleri ve ekonomik büyüme arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır. Eş bütünleşme testi sonucunda, uzun dönemli bir ilişki saptanmamasına karşın Panel Nedensellik testi sonucunda turizm gelirleri ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi saptanmıştır.

Abstract:
The tourism sector, called the flueless industry, brings income to businesses in tourism expenditures, increases production and employment under the influence of investments in the sector, and increases the income level of the region in increasing production and employment. Therefore, tourism is a sector that contributes significantly to economic growth and regional development. In this study, it is aimed to examine the causality relationship between tourism and economic growth within the framework of econometric analysis and to obtain numerical results between the variables according to the econometric analysis results.
In studies examining the tourism-economic growth relationship in the literature, the time series econometric model is generally used within the scope of a single country. In recent studies using panel data analysis, the relationship between tourism and economic growth has begun to be examined within the scope of country groups belonging to the same income group or countries in the same region. These studies allow more consistent results to be obtained. For this reason, within the scope of the panel data analysis to be used in the study, data belonging to the variables (real tourism revenues, real GDP, labor force and gross fixed capital formation) of selected countries in the Mediterranean Basin, including Turkey, between the years 2000-2020 were used.
As a result of the Panel Dynamic Least Squares analysis test performed in the study, a significant and positive relationship was determined between tourism revenues and economic growth. Although a long-term relationship was not detected as a result of the cointegration test, a bidirectional causality relationship was found between tourism revenues and economic growth as a result of the Panel Causality test.