Konutlardaki balkon tipinin günışığı aydınlığına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of balcony type on daylight illuminance in residences
Yazar: ÖZGE KUBBE
Danışman: PROF. DR. LEYLA ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Balkonlar = Balconies ; Gün ışığı = Daylight ; Konut = Dwelling house ; Korkuluk = Railing

Özet:
İç mekânda görsel konforun sağlanabilmesi için hacimde yeterli nicelikte aydınlığa ihtiyaç vardır. Günışığı hacimde sağlanması istenen aydınlık düzeyine katkıda bulunurken yapay aydınlatma için kullanılan enerjiden de tasarrufu sağlar. Aynı zamanda doğal ışığın; güneşlenme, dış ortam ile görsel bağlantıyı sağlama ve kullanıcıların kendini iyi hissetmesi gibi olumlu etkileri vardır. 
Hacimde oluşan günışığı aydınlığının niceliği; dış ortamdaki engeller, yapının, hacmin ve pencerelerin çeşitli özellikleri gibi birçok etkene bağlıdır. Bu etkenlerden biri de kullanıcının dış ortamla temasını sağlayan ve konutlar için değerli bir mimari öğe olan balkondur. Balkonlar hacme günışığı girişini belli ölçüde engeller. Bu nedenle günışığı niceliğinden ödün vermeden balkonun varlığından yararlanılması hedeflenmelidir. Hacimlerde oluşan doğal aydınlığı çeşitli ölçütler bakımından değerlendirmek amacıyla yapıların günışığı ile aydınlatılmasına yönelik Avrupa Standardı TS EN 17037+1 'den yararlanılabilir. Standartta günışığından yararlanmanın ölçütleri; günışığı aydınlığı sağlanması, güneşlenme, dış ortamla görsel bağlantı ve kamaşmaya karşı korunma olarak belirtilmiş ve her ölçüt ile ilgili kabul edilebilir minimum değerler verilmiştir. 
Bu çalışmada konutlarda çok yaygın kullanılan balkon tiplerinin konut yaşama hacimlerinin doğal ışık ile aydınlanması üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda döşeme alanları 35 m², 45 m² ve 50 m² olan üç kare ve üç dikdörtgen planlı olmak üzere altı hacim üzerinde çalışılmıştır. Üç farklı balkon tipi, her balkon tipi için üç farklı korkuluk ele alınmıştır. Ayrıca her balkon tipi için iki farklı balkon genişliği ve üç farklı balkon derinliği belirlenmiştir. Böylece her hacim için 54 balkon alternatifi oluşturulmuştur. Hacimlerin balkonsuz (6 durum) ve balkonlu durumları (324 durum) DIALux evo programında modellenmiştir (toplam 330 durum). TS EN 17037+1 standardındaki günışığı aydınlığının sağlanması ölçütü açısından en az koşulu dikkate alınarak simülasyonlar yapılmıştır. Tüm durumlar için, referans düzlemin ≥%95'inde ≥100 lx ve ≥%50'sinde ≥300 lx aydınlık düzeyini sağlayan pencere genişliği ve cam alanı bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar birbiriyle karşılaştırtılmış ve balkon tasarımında yararlanılabilir önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In order to provide visual comfort in interior, a sufficient amount of illuminance is needed. Daylight conduces to the required illuminance in interiors and reduces the energy consumption for electrical lighting. Therewithal the natural light has positive impacts such as; ensuring a view of the exterior, exposure to sunlight, and contributing to the well-being of occupants. 
The daylight level in interior depends on many factors, such as outdoor obstacles, various features of building, rooms and windows. One of these factors is the balcony, which allows integration with the external environment for occupants and is a valued architectural element for residences. Balconies prevent the entry of daylight into the interior to a certain extent. For this reason it should be aimed to take advantage of the presence of the balcony without sacrificing the amount of natural light. In order to evaluate the natural illumination in interiors in terms of various criteria, the European Standard TS EN 17037+1 for daylight illumination of buildings can be used. Criteria for benefitting daylight according to the standard; providing daylight, exposure to sunlight, visual connection with the external environment and protection against glare are specified and acceptable minimum values are given for each criterion. In this study, the effect of balcony types, which are widespread in residences, on the illumination of residential living spaces with natural light was investigated. In this context, six rooms which have three square and three rectangular plans, with floor areas of 35 m², 45 m² and 50 m² were studied. Three different balcony types and for each balcony type three different railings were considered. In addition, two different balcony widths and three different balcony depths were determined for each balcony type. Thus, 54 balcony alternatives were created for each room. The volumes without balcony (6 condition) and with balcony (324 condition) were modeled in the DIALux evo program (330 conditions in total). Simulations were made with taking into account the 'minimum level' condition in daylight provision criteria according to the TS EN 17037+1 standard. For all cases, window width and glass area were found to provide an illuminance level of ≥100 lx in ≥95% and ≥300 lx in ≥50% of the reference plane. The obtained results were compared with each other and useful suggestions have been made in the design of the balcony.