Akut borik asit uygulanan sıçanlarda testis, karaciğer, böbrek ve beyin dokuları üzerinde gözlenen histopatolojik değişimler
Histopathological changes observed on testicular, liver, kidney and brain tissues in the rats administrated acute boric acid
Yazar: DURSUN FİGEN EMEKSİZ AYRANCI
Danışman: Y.DOÇ.DR. ÜNAL ÖZELMAS
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
vÖZETAKUT BOR K AS T UYGULANAN SIÇANLARDA TEST S, KARAC ĞER,BÖBREK ve BEY N DOKULARI ÜZER NDE GÖZLENEN H STOPATOLOJ KDEĞ Ş MLERSon yıllarda toksik etkilerinin arttığının gözlenmesi sonucu sindirim sistemi,merkezi sinir sistemi ve üreme sistem başta olmak üzere tüm vücutta bor ve ürünlerininetkileri ile ilgili ülkemiz ve dünyada yoğun çalışmalar başlatılmıştır. Bor ürünlerinden olanBorik asit, hücre zarlarının fonksiyonlarını, hormonal ve mineral metabolizmayıetkilemektedir. Toksik dozlarda, erkek deney hayvanlarında döllenme başarısınınbozulmasına, spermatogenezin durmasına, eşey ve sertoli hücre kaybına yol açtığı ilerisürülmektedir. Borik asitin diğer etkileri ise, ön midede hiperplazi indüksiyonu ile hepatikve subkutan dokularda tümoral gelişimlerdir.Bu çalışmada ağız yolu ile verilen toksik dozda akut borik asit uygulamasındansonra sıçan testis, karaciğer, böbrek ve beyin dokularında borik asidin yarattığıhistopatolojik değişikliklerin ışık mikroskobu ile belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmada, ortalama 285 gr ağırlığında 12 haftalık 30 adet erkek albino Sprague-Dawley sıçana, 1000 mg/kg/gün borik asit 7 gün süre ile oral olarak verilmiştir. Kontrololarak, yaklaşık aynı ağırlıkta ve yaştaki 12 adet erkek albino Sprague-Dawley sıçankullanılmıştır. Yedinci günün sonunda hayvanlardan testis, karaciğer, böbrek ve beyindokuları izole edilmiştir. Deney bitiminde, deney grubunun kontrol grubuna göre belirginvücut ağırlığı kaybı olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde, deney grubu testis, karaciğer veböbrek ağırlıklarının da kontrollere göre azaldığı görülmüştür. Alınan testis, karaciğer,böbrek ve beyin dokularında histopatolojik incelemeler yapılmıştır. Işık mikroskobu ileyapılan incelemede parafin kesitlerde ve yarı ince kesitlerde, testis dokusunun vasküleryatağında konjesyon ve alınan tüm dokularda değişik oranlarda hücresel dejenerasyongörülmüştür.Sonuç olarak, akut borik asit uygulamasının, yaygın toksik etki ile birlikte özellikletestis dokusunda spermatogenez durmasına yol açarak histopatolojik değişikliklere nedenolduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Akut Toksisite, bor, borik asit, doku, testisvi

Abstract:
viSUMMARYHISTOPATHOLOGICAL CHANGES OBSERVED ON TESTICULAR, LIVER,KIDNEY AND BRAIN TISSUES IN THE RATS ADMINISTRATED ACUTEBORIC ACIDIn the last years, many studies related to the effects of boric acid and its productsthroughout one?s body and boron has been initiated to be done as a result of the fact that itstoxic effects have increased, mainly on gastrointestinal system, central nervous system andreproductive system. Boric acid from boron products affects the functions of cellmembrane, hormonal and mineral metabolism. It has put forward that boric acidadministrated in toxic doses impairs fertility by causing inhibition of spermatogenesis, lossof germ and sertoli cell in male rodents. The other effects of boric acid also includestumoral development in hepatic and subcutaneıus tissues as well as the induction ofhyperplasia in forestomach.In this study, by means of light microscopy, the determination of histopathologicalchanges caused by boric acid in rat testicular, liver, kidney and brain tissue, after orallyadministration of acute boric acid in toxic doses was aimed.In the study, boric acid was administrated during 7 days 1000 mg/kg bodyweight/day to 30 males of albino Sprague-Dawley rats, mean weight of 285 g and age of 12weeks. As a control group, 12 male Sprague-Dawley rats, approximately same age andweight, were used. In the end of the seventh day, the animals? testis, liver and kidney tissueswere isolated. In the end of the test, it was determined that the test group had apparent lossof body weight compared to control group. In the same way, it was determined that thetestis, liver and kidney weights of the animals decreased in the test group compared to thecontrol group. In the taked out testis, liver, kidney and brain tissues, histopathologicalinvestigations were done. In the investigation by light microscopy, in paraphine cross-sections, it was observed that cellular degeneration in different proportions in all the takedout tissues as well as the congestion in the vascular deposit in testicular tissue existed.As a result, administration of acute boric acid causes to histopathological changesby inhibiting spermiogenesis especially in testis tissue as well as widespread toxic effect.Key Words: Acute toxicity, boron, boric acid, tissue, testisvii