Romanya'daki Türk-Tatar toplumu ve Türkiye'ye göçleri (1918-1941)
Turkish-Tatar community of Romania and their migration to Turkey (1918-1941)
Yazar: METIN OMER
Danışman: PROF. DR. MEHMET VELİ SEYİTDANLIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Göçler = Migrations ; Romanya = Romania ; Tatarlar = Tatars ; Türk-Romanya ilişkileri = Turkish-Romania relations ; Türkler = Turks ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Bu tezde, XIII. asırdan beri Dobruca'da yaşayan ve bu bölgede varlığını sürdüren, Türk-Tatar toplumunun önemli bir kısmının 1918-1941 yılları arasında Romanya'dan Türkiye'ye göçleri incelenmektedir. Romanya'dan Türkiye'ye 1918-1941 yılları arasında gerçekleşen göçlerin siyasî, diplomatik ve sosyolojik boyutları vardır. XIV-XIX. asırlar arasında Dobruca'nın Osmanlı toprağı ve nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu gerçeği, göçlerin tarihi gelişimini anlamak için önemlidir.
Siyasî açıdan Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Romanya Krallığı'nın göçlere karşı bakış açıları ve uyguladıkları kararlar göç sürecini etkilemiştir. Bükreş ve Ankara göçleri desteklemiştir fakat bu sürecin yasal bir çerçevede devam etmesine gayret etmişlerdir. Romenler açısından bakıldığında Müslüman toplumun Tuna ve Karadeniz arasındaki bölgeyi terk etmesi, Vlah kolonistleri buraya yerleştirecek Romanya'ya, sınırları dâhiline yeni katılan bu toprakları romenleştirme fırsatını veriyordu. Böylece Romanya, Bulgarların bu bölge üzerindeki taleplerinin önüne geçmeye çalışmıştır.
Romanya – Türkiye ilişkileri açısından bakıldığında, Romen ve Türk diplomatlar göçlerin düzenli olarak yapılmasına ve göçmenlerin sorunlarını çözmeye gayret etmişlerdir. Bundan dolayı 1936 göçlerini düzenleyen bir antlaşma imzalanmıştır. Eksikleri olsa da bu antlaşma göçmenlerin birçok sorununu ele alıyordu.
Sosyolojik açıdan bakıldığında göçmenler, yeni dâhil oldukları bir topluma uyum sağlamaya çalışmışlar, kalanlar ise sayıları azaldığı için karşılaştıkları zorluklara yeni çözümler aramışlardır. 
1918-1941 yılları arasında Romanya'dan-Türkiye'ye göçleri bütün yönlerini ortaya koymak için bu tezde Romen, Türk ve Fransız arşivleri yanında iki ülkede dönemin basını ve konuyla ilgili yayınlanmış çalışmalar kullanılmıştır.

Abstract:
In this thesis is analyzed the emigration of the Turkish-Tatar community from Romania to Turkey beteewn the years 1918-1941. The emigration of this community wich was present in the Dobrudja since the XIIIth century had politically, diplomatic and sociological dimensions. The fact that between XIV-XIX centuries Dobrudja was part of the Ottoman Empire and the majority of the population was Muslim is important in order to understand the historical dimension of migration.
From the political perspective the developments in the Republic of Turkey and Kingdom of Romania affected the migration process. Both Bucharest and Ankara supported the migration but they strived to keep this process in a legal framework. From the point of view of the Romanians, the Muslim community's abandonment of the region between the Danube and the Black Sea gave the opportunity to settle in this region Vlah colonists. Thus, Romania has tried to get ahead of the Bulgarians' demands on this region.
Regarding the Romania-Turkey relations, the diplomats of both countries tried to solve the problems faced by the emigrants. Therefore a treaty regulating the emigration was signed in 1936. Although there were shortcomings, this treaty addressed many problems of the emigrants.
From the sociological perspective, those that arrived in Turkey had to adapt to a new society while those that decided not to emigrate and to remain in Romania had to find new solutions to the challenges they faced as their number decreased.
In order to reveal all the aspects of the emigration from Romania to Turkey between 1918-1941, in this thesis, we used Romanian, Turkish, French archives, the press of that time in the two countries and published studies on this subject.