Tam kafa ve sınırlı alan ışınlanarak birleştirilen konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde yapılan lineer ölçümlerin doğruluğunun araştırılması
Comparison of the accuracy of full head cone beam ct images obtained using A large ﬁeld of view and stitched images
Yazar: MEHMET ÖZGÜR ÖZEMRE
Danışman: PROF. DR. AYŞE GÜLŞAHI
Başkent Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmanın amacı, büyük FOV ve sınırlı alanlar ışınlanıp birleştirilerek elde edilen tam kafa Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerindeki lineer ölçümlerin doğruluğunun araştırılmasıdır.
KIBT, maksillofasiyal bölgedeki anatomik komponentlerin üç boyutlu olarak değerlendirilmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemidir.
Günümüzde ortodontik değerlendirmelerde sıklıkla kullanılan lateral sefalometrik ve posteroanterior  filmlerin süperpozisyon, distorsiyon, tekrarlanan çekimlerde baş pozisyonunun standardizasyonunun sağlanamaması  gibi sınırlılıkları mevcuttur. KIBT'nin diş hekimliğinde kullanıma başlanmasıyla ortodontik değerlendirmelerde de kullanımı popülerlik kazanmaya başlamıştır.
KIBT sistemleri genel olarak 8-15 cm arasında değişen sınırlı bir görüntüleme alanına sahip olduğundan kraniomaksillofasiyal bölgedeki anatomik yapıları aynı anda görüntülemek mümkün değildir. Görüntüleme alanını büyütme, detayın azalmasınavecihaz üretiminde maliyetin artmasına neden olurken hastanın maruz kaldığı radyasyon dozunu da arttırmaktadır.
Bu çalışmada; 8 adet kuru kafanın görüntüsü, Morita (3D Accuitomo 170-Morita, Kyoto, Japan)  ve  I-CAT KIBT (Next Generation; Imaging Sciences International, Hatfield, PA, USA) cihazları ile alınmıştır.Elde edilen tam kafa KIBT görüntüleri üzerinde ortodontik değerlendirmelerde sıklıkla kullanılan noktalar belirlenerek aralarındaki mesafeler ölçülmüştür. Ölçümler bir gözlemci tarafından yapılmış olup üç ayrı ölçüm yapılarak ortalaması alınmıştır. Daha sonra,  ölçümlerin doğruluğunu test etmek amacıyla kuru kafalar üzerinde0-200 mm (0-8.0 inç) ölçme aralığı ve 0,01 mm (0,0005 inç) çözünürlükte sivri uçlu dijital kumpas (Allendale Electronics Ltd., Hertfordshire, İngiltere) yardımıyla gerçek ölçümler yapılmıştır.
Gözlemci içi uyumu değerlendirmek amacıyla, ölçümler 2 hafta sonra aynı gözlemci tarafından tekrarlanmıştır.  
KIBT görüntüleri üzerinde yapılan ölçümler ve gerçek ölçümler arası uyum sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca gerçek ölçümler ile KIBT görüntüleri arasındaki uyum düzeyi fark ortalaması +- standart sapmalar kullanılarak incelenmiş ve Bland-Altman uyum sınırları elde edilmiştir. 
Çalışmanın sonuçları incelendiğinde hem I-CAT hem de Morita KIBT cihazıyla yapılan ölçümlerin gerçek ölçümlere çok yakın değerde olduğu ve aralarında yüksek veya mükemmel uyum olduğu görülmüştür. Ayrıca Morita KIBT cihazının sonuçlarının I-CAT cihazına göre biraz daha iyi olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; Morita KIBT cihazının sınırlı alanları ışınlayarak birleştirme yönteminin, tam kafa görüntülerin elde edilmesinde kullanılabileceği görülse de  konu ile ilgili ilave çalışmalara ve büyük dedektörlere göre radyasyon dozunun test edilerek kullanılabilirliğinin değerlendirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the accuracy of linear measurements in full head images obtained with large FOV and obtained by irradiating limited areas.
Cone-beam computerized tomography (CBCT) can provide 3-dimensional (3D) information of the maxillofacial region.

Cephalograms have limitations such as superposition, distortion and failure to achieve standardization of head position in repeated shoots. The use of CBCT in orthodontics has begun to gain popularity with the introduction of dentistry.

Cone beam computed tomography systems in dental clinics have a limited field ofview (FOV) of approximately 8 to 15 cm, which is too small to obtain an image of the entire craniomaxillofacial area. Increasing the field of view is thought to increase the dose of radiation exposed by the patient while reducing detail and increasing cost in device manufacturing

In this study; 8 dry skulls were used. The CBCT scans were obtained byMorita (3D Accuitomo 170-Morita, Kyoto, Japan) and I-CAT  (Next Generation; Imaging Sciences International, Hatfield, PA, USA) devices.Frequently used anatomical points in ortodontic evaluations were identified. Then the distances between them were measured on CBCT images. The measurements were made by an observer and three measurements were taken and averaged. The definition of the real distance between the selected points was made using a high precision digital caliper directly on the dryskulls.

To assess intraobserver agreement, measurements were repeated by the same observer after 2 weeks.

The agreement between the measurements made on the CBCT images and the real measurements was determined using the intraclass correlation coefficient (ICC). In addition, the agreement between the real measurements and the measurements on CBCT images was performed using the mean of difference + - standard deviations and the Bland-Altman limits of agreement.
As a result; it was seen that the measurements made by both I-CAT and Morita CBCT devices were very close to the real measurements and high or perfect agreement was revealed between real and CBCT measurements. It was also determined that the results of the Morita CBCT device was slightly better than those of the I-CAT device. In conclusion Although full head images obtained by Morita CBCT device has showed perfect agreement with real measurements, there is lack of information regarding stitching limited scan volüme in the literature.Therefore, it is necessary to evalute the radiation doses of stitching scan volüme images compared to large scan volüme images.