Ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri ile kardeş ilişkilerinin incelenmesi
The relationship between the middle school students' level of exposure to bullying and si̇bli̇ngs' relationships
Yazar: MELİS ÖZMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY AYDIN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri ile kardeş davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinin 3 ayrı semtinde (Kayışdağı, Maltepe, Kadıköy) bulunan ve farklı sosyekonomik düzeyde olan 6 ortaokulun 5.6.7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemde, 206 kız ve 195 erkek olmak üzere toplamda 401 öğrenci yer almaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeği ve Schaeffer Kardeş Davranışları Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kızların ilişkisel saldırıya maruz kalma düzeylerinin  erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu bulunurken, anne ve babanın eğitim durumunun akran zorbalığına maruz kalma düzeyinde farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir. Ergenlerin sahip oldukları kardeş sayısının kardeşleri ve akranları ile olan ilişkilerinde anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca kardeş ilişkilerinin akran zorbalığına uğrama düzeyi ile olan ilişkisi değerlendirildiğinde, her iki ölçeğin alt boyutları arasında anlamlı derecede pozitif ve negatif ilişkilerin olduğu saptanmıştır.
Mevcut araştırmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, akran zorbalığının okul ortamında giderek yaygınlaşan bir sorun haline geldiği görülmekte, öğrencilerin eğitim alma hakkının engellenmemesi ve okul ortamında huzurlu ortamın sağlanması adına birtakım tedbirlerin alınması gerekmektedir. Okul çalışanlarına akran zorbalığı hakkında farkındalık kazandırılması, akran zorbalığına maruz kalan ergenlere yönelik koruyucu önlemlerin alınması, ailelerin bilinçlendirilmesi için konu hakkında rehberlik birimi tarafından seminerlerin verilmesi , ev ortamındaki ergen-kardeş ilişkisinin takibi için ev ziyaretlerinin yapılması gibi öneriler sunulmaktadır

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relation between the middle school students' level of exposure to bullying and their relationship with their siblings. The survey sample has been collected from 5th, 6th, 7th and 8th grade students who are all from different social economic backgrounds and are attending six different schools located in three different disctricts of Istanbul : Kayışdağı, Maltepe and Kadıköy.
In total of four hundred and one students, of which two hundred and six females and one hundred and ninety five males, have participated in the survey. Personel Information Form, Bully Victim Determination Scale and Schaeffer Sibling Behavior Rating Scale tools have been used to collect data.
According to research findings, females' level of exposure to relational aggression is signifcantly higher than males and parents' education has no relation with the level of being exposed to bullying. It is also found that, the number of siblings the adolescents have, differs when it comes to to their relationship with their siblings and peers. Also, when we evaluate the relation between the siblings' relationship and the level of exposure to bullying, it is identified that there are positive and negative relations between both measures' subdimensions. 
When we evaluate the research findings, bullying is a gradually increasing issue at schools so it is necessary to take precautions to not prevent the students' right for education and provide a peaceful environment at schools. Raising awareness among school employees about bullying, taking protection precautions for adolescents who are exposed to bullying, workshops running by the counselling services of schools to educate parents about the subject, making housecalls to parents to observe the relationship between the adolescent and sibling/siblings in the household, are some of the solutions provided in the study.