Obsesif kompulsif bozuklukta metakognisyonlar ve otomatik düşünceler
Metacognitions and automatic thoughts in obsessive compulsive disorder
Yazar: İLKAY KELEŞ ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM ÖZKORUMAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) kronik seyirli, mesleki ve sosyal işlev kaybına yol açan psikiyatrik bir bozukluktur.  Lee ve Kwon yaptıkları çalışmalar sonucunda bilişsel teoriyi temel alarak obsesyonları otojen ve reaktif obsesyonlar olarak iki ayrı grupta incelemişlerdir. Bu çalışmada otojen ve reaktif obsesyonu olan OKB hastaları ve sağlıklı kontroller üstbilişler ve otomatik düşünceler alanında farklılıklar açısından karşılaştırılacaktır. Ayrıca cinsiyet, eğitim düzeyi, yaşanılan yer , aile öyküsü, alınan tedaviler açısından anksiyete ve depresyon düzeyleri otojen ve reaktif gruplar arasında fark olup olmadığı incelenecektir. 
Yöntem: Araştırmada çalışma grubu olarak, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi psikiyatri polikliniğine Şubat 2014 - Aralık 2014 ayaktan başvuran, OKB tanısı konulan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden, uygunluk ölçütlerini karşılayan hastalar ve sağlıklı kontroller alınmıştır. Hastalar çalışma hakkında bilgilendirilerek katılımları için yazılı onamları alınmıştır. Karadeniz Teknik Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu  2014/6 karar numarası ile etik kurul onayı alınmıştır. Hasta grubu primer  obsesyon içerikleri ve buna karşılık sahip oldukları kompulsiyon içeriklerine göre ilgili literatür doğrultusunda YBOKÖ belirti kontrol listesi ile yapılan değerlendirmelerde primer obsesyon olarak saldırganlık, dini ya da cinsel obsesyonlardan birine ya da birkaçına sahip olan hastalar otojen gruba dahil edilmiştir Primer obsesyon olarak kirlenme, kuşku, simetri, veya biriktirme obsesyonlarından birine ya da birkaçına sahip hastalar reaktif gruba dâhil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, DSM-IV için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-I),Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği, (Y- BOKÖ) Üstbiliş (metakognisyon)  Ölçeği (ÜBÖ), Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) Türkçe olarak uygulanmıştır. Otojen reaktif ve sağlıklı kontrol grupları sosyodemografik veriler, YBOKÖ, ÜBÖ, ODÖ, BDÖ, BAÖ'nden aldıkları puanlar açısından karşılaştırılmışlardır.
Bulgular: Gruplar arasında, yaş, medeni durum eğitim düzeyi yaşanılan yer gelir düzeyi açısından farklılık bulunmadı. Otojen grupta erkek cinsiyet reaktif gruba göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Otojen grupta en sık gözlenen obsesyonun saldırganlık, reaktif grupta ise kirlenme en sık obsesyon olarak belirlendi. Reaktif gruptaki hastaların en yaygın kompulsiyonların temizleme/yıkama, otojen gruba bakıldığında ise zihinsel/mental olduğu belirlendi. Alınan edaviler açısından otojen ve reaktif grup arasında anlamlı fark tespit edilemedi. Tüm ölçek puanları OKB grubunda sağlıklı kontrol grubundan anlamlı yüksek bulunmuştur. Ancak otojen ve reaktif grup arasında ÜBO "kontrol edilemezlik ve tehlike" ve "düşüneleri kontrol ihtiyacı" alt ölçekleri ve ODÖ "izolasyon" alt ölçeği otojen grupta istatistiksel olarak anlamlı yüksektir. 
Sonuç: Sonuç olarak çalışmada otojen ve reaktif grup arasında metakognisyonlar ve otomatik düşünceler açısından farklar tespit ettik. Daha fazla rahatsız edici, hakkında daha az konuşulmak istenen ve zihinde belirmesi için daha az uyarana ihtiyaç duyan, daha tekrarlayıcı ve suçluluk duygusuna yol açtığı bilinen obsesyonlar olan otojen grubun düşüncelerin kontrol edilemeyeceğine ve cezalandırılma ve sorumlu olma temalarını içeren olumsuz inançları kontrol altına alma ihtiyacına dair inançlarında, yalnızlık ve izolasyon otomatik düşüncelerinde reaktif gruba göre artış olduğu tespit edilmiştir. Bulduğumuz sonuçlar OKB'nin alt tiplerini belirlemede önerilen gruplandırmanın yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Bu alt tiplendirme OKB' nin gelişimini anlamak, semptomları tanımlamak ve etkin tedavinin kullanılmasına olanak vermesi açısından önemli görünmektedir

Abstract:
Obsessive Compulsive Disorder (OCD) is a chronic, psychiatric disorder that causes loss of professional and social functions. Lee and Kwon analyzed obsessions in two separate groups as autogenous and reactive obsessions, based on their studies on cognitive theory.
At this study, OCD patients with autogenous and reactive obsessions were compared with healthy control group in terms of differences in their metacognitions and automatic thoughts. Also anxiety and depression levels of the autogenous and reactive groups were analyzed in terms of their gender, educational level, place of living, family story and received treatments.
Healthy voluntary people as healthy control group and the patients who applied Karadeniz Technical University (KTU) Medical Faculty psychiatry outpatient clinic and got Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) diagnosis between the dates of December 2014 - January 2014 were accepted to this study as objects. Also, acceptance of participating to the study and having the eligibility criteria were the inclusion criteria to the study. The participants were kept informed about the study and their written consents were taken. 
The decision number 2014/6 of KTU Clinical Research Committee was taken as the ethical committee approval. Patients (autogenous group) who have primary obsessions defined as autogenous (patients those have aggressive, sexual and religious obsessions according to the Yale Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) symptom checklist) and patients (reactive group) who have obsessions defined as reactive (patients who have contamination, symmetry, somatic, doubt and etc. obsessions according to the Y-BOCS symptom checklist). All of the patients were evaluated by Sociodemographic Data Form, SCID-I, Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale), MCQ -30 (Metacognition Questionnaire), ATQ (Automathic Thoughts Questionnaire), BAI (Beck Anxiety Inventory), BDR (Beck Depression Questionnaire). Autogenous, reactive and healthy control groups were compared with each other by using their sociodemographic datas, Y-BOCS, MCQ-30, OTQ, BDQ, BAI points.
No difference was found between groups with regard to age, martial status, educational status, income level and place of living. Male gender of the  autogenous group was significantly higher than the reactive group. Aggressiveness as the most common obsession in the autogenous group and contamination as the most common obsession in the reactive group was determined. The most common compulsion in the reactive group was cleaning/washing compulsions, and mental compulsions were the most common one in the autogenous group. There was no significant difference between the received treatment of the autogenous and reactive groups. All the scale points of the OCD group were significantly higher than the healthy control group. However, "uncontrollability and danger" and "need to control thoughts" subscales were higher in the autogenous group than reactive group. 
As a result, there is a significant difference between autogenous and reactive groups in terms of metacognitions and automatic thoughts. Results of this study shows that suggested classification could be useful for determining the subtypes of OCD. Also this subtype classification of OCD seems important for understanding the evolution of OCD, defining its symptoms and giving the most appropriate treatment.