Sürücülerde risk algısı ve öz yeterlik inançlarının trafikte cep telefonu kullanımı üzerine etkisinin incelenmesi: Erzurum ili örneği
Investigation of the effect of risk perception and self efficacy beliefs on theuse of mobile phones in traffic: The case of Erzurum province
Yazar: MERVE GÜLFER ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHİR GÖKDAĞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Trafik kazalarında insan kusurları önemli bir rol oynamaktadır. Türkiye'de meydana gelen trafik kazalarının %98'ine yakın bir kısmında insan faktörünün ana veya yardımcı faktör olduğu görülmektedir. Trafik kazalarının azaltılabilmesi için insan kaynaklı hataların nedenleri derinlemesine incelenmeli ve trafik kazalarına insan odaklı çözümler getirilmelidir. 
Bu çalışmanın amacı, Erzurum'daki sürücülerin trafikte cep telefonu kullanımıyla ilgili tutum ve davranışları ile sürücülerin bu davranışla beraber riski nasıl algıladıkları ve sürücülerdeki öz yeterlik inançları ve risk algılamaları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu araştırma, Erzurum'da trafikte cep telefonu kullanım durumunun trafik güvenliği açısından önemli ilişkiler açığa çıkarmıştır. Bu ilişkilerin, sürüş sırasında cep telefonu kullanımını azaltmak için amaçlanan uygun müdahaleler için önemli olduğu düşünülmektedir.
Giriş bölümünde, trafik kazaları, kazalardaki temel faktör, trafikte sürücü davranışı ve cep telefonunun trafik üzerine etkisiyle ilgili gerekli bilgiler verilmiştir. Kaynak özetleri bölümünde, trafik kazaları, trafikte cep telefonu kullanımı ve risk algısıyla ilgili yapılmış olan çalışmalar özetlenmiştir.  Materyal ve Yöntem kısmında, trafikte cep telefonu kullanımının sürücülerdeki risk algısı ve öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi için Erzurum ilindeki sürücüler ile 416 anket yapılarak gerekli veriler toplanmıştır. Toplanan veriler bilgisayar ortamına aktarılmıştır ve SPSS programında değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları bölümünde, öz yeterlik inançların yüksek ve risk algısının düşük olmasının trafikte cep telefonu kullanımı davranışı için önemli bir risk faktörü olduğu ve öz yeterlik inançları ile risk algısının ilgili değişkenlere göre anlamlı farklılaşmalar gösterdiği elde edilmiştir. Sonuçlar ve öneriler bölümünde tez çalışmasında elde edilen sonuçlar belirtilerek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In traffic accidents, human flaws play an important role. In a portion close to 98 in traffic accidents that occurred in Turkey is shown as the main or contributory factor of the human factor. The causes of human error should be examined in depth in order to reduce traffic accidents and traffic accidents should be people-oriented solutions.
The purpose of this study is to investigate of driver attitudes and behavior related to the use of mobile phone in Erzurum with to investigate the relationship between self-efficacy and perceived risk and the risk of the driver is how to perceive. This research has revealed important relationships in terms of traffic safety case of mobile phone use in traffic in Erzurum. These relationship are considered to be important for appropriate interventions intended to reduce the use of mobile phones while driving.
In the introduction, the necessary information about traffic accidents, the main factor in the accidents, the driver's behavior in traffic and impact on traffic of cell phones are given. Sources in the summary section are summarized works related to traffic accidents, cell phone use and risk perception. In the Materials and Methods section, the necessary data with made 416 questionnaires in Erzurum was collected to examine the relationship between risk perception in the driver's mobile phone use in traffic and self-efficacy. The collected data has been transferred to a computer and analyzed with SPSS. In the research results section, were obtained as an important risk factor for the behavior of mobile phone use and showed significant variations depending on the variables related to self-efficacy with risk perception. In the conclusions section, proposals have been made by indicating the results obtained in the thesis work briefly.