Paraspinal kas ve subkütan yağ doku kalınlığının lomber dejeneratif disk hastalığı ile ilişkisinin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between paraspinal muscle and subcutaneous fat tissue thickness with lumbar degenerative disc disease  by using magnetic resonance imaging
Yazar: GÖKHAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE KAFADAR
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Bel ağrısı = Back pain ; Kaslar = Muscles ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Vücudun hareket esnasında denge ve dik postürünü sağlaması aksiyel iskeletin pasif ve aktif komponentleri sayesinde gerçekleştirilmektedir. Pasif komponentler; vertebralar, intervertebral diskler ve ligamanlardan oluşur. Aktif komponent ise paraspinal ve abdominal kaslar ile bunları innerve eden nöral yapılardır. Paraspinal kaslar vertebral kolonun aktif dengesini sağlayan ve güç üreten birimidir. Bel ağrısı, kronik ağrı sendromuna ve iş gücü kaybına neden olabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu durum dünya genelinde insanların yarısından fazlasında en az bir kez görülür. Bel ağrısının en önemli nedenlerinden biri lomber dejeneratif disk hastalığıdır. Bu çalışmada paraspinal kasın farklı düzlemlerdeki boyutları kullanılarak hesaplanan kesit alanın, bu boyutların birbirleri oranlarının ve aynı seviyedeki cilt altı yağ doku kalınlığının LDDH ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız retrospektif olup Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğine bel ağrısı nedeniyle lomber MRG çekimi için başvurmuş ve normal sınırlarda değerlendirilmiş kontrol grubu 78'i erkek, 72'si kadın toplam 150 olgu ile MRG sonucu LDDH lehine değerlendirilen 80'i erkek, 79'u kadın toplam 159 hastanın musculus multifidus(MM), erector spinae kası(MES) anteroposterior ve lateral çapları, kesit alanları, L4 vertebra korpus kesit alanı, cilt altı yağ doku kalınlığı, lomber lordoz açısı, intervertebral disk yüksekliği ölçülüp karşılaştırıldı. Ayrıca bu kasların yağlı infiltrasyonu, L4-L5 intervertebral diskine komşu end platelerin modic dejeneratif değişikliği ve bu düzeydeki diskal herniasyonlar  değerlendirildi.  
LDDH olan olgularda sol ve sağ MM AP çaplarının korpus kesit alanına oranları kontrol grubuna göre daha düşük bulunmaktadır (p<0,0001). Ayrıca LDDH olgularında sol ve sağ MES AP çaplarının korpus kesit alanına oranları kontrol grubuna göre daha düşük bulunmaktadır (sol p:0,004, sağ p:0,007 ).LDDH'de bulging'ten ekstrüzyona doğru dejenerasyon şiddeti arttıkça sol ve sağ MM AP çapı/korpus kesit alanı oranı anlamlı derecede azalmaktadır (sol p: 0,001; sağ p: 0,002). Lomber disk hernisi olgularında tüm grade'lerde en sık Modik tip 2 dejenerasyon izlenmektedir. Bununla birlikte modic tip 2 dejenerasyon yüksek grade'li  lomber disk hernisi olgularında daha sıktır (p<0.0001). Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler ışığında posterior paraspinal kasların AP çaplarının korpus kesit alanına oranı, bel ağrısı ve LDDH bulunan hastalarda fiziksel egzersiz ve rehabilitasyon tedavilerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve takibinde yardımcı olabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca LDDH'nın şiddeti hakkında musculus mutifidus AP çaplarının korpus kesit alanına oranı fikir verebilir.

Abstract:
The passive and active components of the axial skeleton of the body provides balance and upright posture during movement. Passive components are vertebrae, intervertebral discs, and ligaments. The active components are the paraspinal and abdominal muscles with neural structures that innervate them. Paraspinal muscles are the unit of the vertebral column that provides active balance and generates power. Low back pain is an important public health problem that can cause chronic pain syndrome and loss of workforce. This condition occurs at least once in more than half of people worldwide. One of the most important causes of low back pain is lumbar degenerative disc disease(LDDD). In this study, we aimed to evaluate the relationship between LDDD and  the cross-sectional area calculated using the dimensions of the paraspinal muscle in different planes and the ratio of these dimensions to each other and the subcutaneous fat tissue thickness at the same level. Our study was retrospective and it included control group of 150 patients (78 men, 72 women) MRI results in normal limits and 159 patients(80 men and 79 women) MRI results interpreted as LDDD, all applied to the Radiology Clinic of Adıyaman University Training and Research Hospital for Lumbar MRI with low back pain complaint. All patinets' anteroposterior and lateral diameter and cross-sectional areas ofMusculus multifidus(MM) and Musculus Erector Spinae(MES), cross-sectional area of the L4 vertebra corpus, subcutaneous fat tissue thickness, lumbar lordosis angle, and intervertebral disc heights were measured and compared. In addition to these measurements, fatty infiltration of mentioned muscles, modic degenerative changes of the end plates adjacent to the L4L5 intervertebral disc and discal herniations at this level were also evaluated. 
 In cases with LDDD, the ratio of left and right MM AP diameters tocrosssectional area ofvertebra corpus was found to be lower than the control group (pvalue<0.0001). In addition, in LDDD cases, the ratio of left and right ES AP diameters to cross-sectional area ofvertebra corpus is lower than the control group (left p value: 0.004, right pvalue: 0.007). As the severity of disc degeneration increases from bulging to extrusion, in LDDH, the left and right MM AP diameter / cross-sectional area ratiosignificantly decreases (left pvalue: 0.001; right pvalue: 0.002). Modic type 2 degeneration is the most common degeneration type was found in all grades of lumbar disc herniation. In addition, Modic type 2 degeneration is more common in cases of high grade lumbar disc herniation (p <0.0001). In the light of the data we obtained in our study, we think that the ratio of the AP diameters of  posterior paraspinal muscles to cross-sectional area of vertebra corpus may be helpful in evaluating and monitoring the effectiveness of physical exercise and rehabilitation treatments in patients with low back pain and LDDH. In addition, the ratio of musculus mutifidus AP diameters tocross-sectional area of vertebra corpus can give an idea about the severity of LDDH.