Nesefî'nin Medâriku't-Tenzîl ve Hekâiku't Te'vîladlı tefsirinde i'râb-anlam ilişkisi
Nesefî's Medarriku't-Tenzîl and Hekaiku't Te'vîlrelationship between seminar in forensic tefsir
Yazar: HABİP ELÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRULLAH ÜLGEN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nesefi = Nesefi ; Tefsir = Commentary ; İrab = Syntactic component ; İslamiyet = Islam

Özet:
Cümlede geçen kelimelerin aldığı konumu, bu konuma bağlı olarak kelime
sonunda meydana gelen değişimi inceleyen i'râb, Arap gramerinin temel
konularından birisidir. Ayette geçen kelimelerin öğelerine ayrılması, mananın bu
öğelere bağlı olarak tespit edilmesi ve kelime sonlarının belirlenmesinini konu
edinen i'râbü'l-Kur'ân, filolojik tefsirin önemli konularından birisidir. Kelimelerin
birbiri ile olan bağını nahiv kaidelerini esas alarak inceleyen bu ilim, cümle
içerisinde kelimenin aldığı muhtemel terkip vecihlerini açıklar. Bu vecihler arasında
belirli esaslara dayanarak en uygun terkibi belirler. İ'râbın mana ile olan sıkı bağını
ve mananın belirlenmesinde i'râb faktörünün önemini açıklar.
Giriş ve iki bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde tezin konusu ve
önemi, kaynakları, müfessirin hayatı ve tefsirine yer verildi. Birinci bölümde i'râb
ilminin kavramsal çerçevesi ve tarihsel süreci işlenildi. İkinci bölümde ise i'râb
farklılıklarına sebep olan faktörler ve bu farklılıkların mana üzerindeki etkisi
Medârik tefsiri bağlamında ele alındı. İ'râb ve mananın sıkı ilişkisi ve birbiri ile olan
bağlantısı ayetler üzerinden vurgulandı. Son olarak müfessirin farklı i'râb vecihleri
arasında seçim yaparken göz önünde bulundurduğu esaslar belirlendi.

Abstract:
I'rab, which examines the position of the words in the sentences, and the
changes at the end of the word according to this position is one of the main topics of
Arabic grammar. Examining the separation of the elements of the words that are at
the verses of the Quran, determining the meanings of these words according to this
items, and defining the ends of the words are the topics that I'rabul Quran deals with,
which is one of the most significant topics of philological tefsir (commentary). This
science whic examining the connection of words with each other based on the norm
of the Nahiv, explaining the potential construing of the word in the sentences in
many aspects. Among these aspects, it determinig the best construing depending on
the specific basis. It is explainig the advanced connection between content and İrab,
and the importance of irab on determination of the content.
In the introduction part of the study, which consists of an introduction and two
chapters, the subject and importance of the thesis, its sources, and the life of the
exegetes and the commentary Medarik'u-Tenzil are given. In the first part, the
conceptual framework and historical process of ı'rab has been handled. In the second
part, the factors that cause I'rab differences and their effects on the meaning are
discussed in the context of Medarik commentary. The intimate relationship of ı'rab
and the meaning and its connection with each other were emphasized through verses.
Finally, the principles that the exegetes considers when choosing between different
aspects of ı'rab were determined.