5-6 yaş okul öncesi çocuklarına problem çözme becerisinin kazandırılmasında etkinlik temelli fen öğretim uygulamalarının etkisinin incelenmesi
Investigate the effect of activity-based science teaching practices in the acquisition of problem solving skills for 5-6 year old pre-school children
Yazar: PELİN AKSÜT
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktiviteye dayalı öğretim = Activity based teaching ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Etkinlik = Efficiency ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırma 5-6 yaş okul öncesi çocuklarına problem çözme becerilerinin kazandırılmasında Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamalarının etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulması için öncelikle amaçlı örnekleme yönteminin bir türü olan benzeşik örnekleme yöntemi ile okullar belirlenmiştir. Bu çerçevede çalışma grubunun oluşturulmasında ilk olarak; Bolu il merkezinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı iki bağımsız anaokulunda aynı yaş grubunda ve benzer gelişim dönemlerinde olan çocukların yer aldığı iki sınıf belirlenmiştir. İki farklı okulda yer alan bu sınıflar kendi içerisinde seçkisiz atanarak biri deney biri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Bolu ili Merkez ilçesinde bulunan Bolu Bağışçılar Vakfı Anaokulunda eğitim gören 17 çocuk deney, Aktaş Anaokulunda eğitim gören 15 çocuk kontrol grubu olmak üzere toplamda 32 çocuk çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve 4-7 Yaş Problem Çözme Becerileri Ölçeği (PÇBÖ) kullanılmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından hazırlanan 12 haftalık (24 bütünleştirilmiş etkinlik) Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamaları haftada iki gün (Salı ve Perşembe) olmak üzere her bir oturum için 45 dakika süre ayrılarak gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte kontrol grubundaki çocuklarla problem çözme becerisine yönelik herhangi bir etkinlik temelli fen öğretim uygulaması yapılmamıştır, 2013 yılında güncellenen Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Öğretim Programı (36-72 Aylık Çocuklar için) günlük programı uygulanmıştır. Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamalarının kalıcılığını tespit etmek amacıyla, uygulama tamamlandıktan üç hafta sonra deney grubunda yer alan çocuklara PÇBÖ tekrar uygulanmıştır. Verilerin analizinde; deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesindeki denkliğinin incelenmesi için ön test puanları, parametrik olmayan istatistiksel testlerden Mann Whitney U Testi, her iki alt gruba ilişkin uygulama öncesi ve sonrası puanların karşılaştırılması için ön test–son test puanları parametrik olmayan istatistiksel testlerden Wilcoxon İşaret Sıraları Testi, son olarak deney ve kontrol gruplarının uygulama sonrasındaki durumlarının değerlendirilmesi için son test puanları yine parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Testi ve grup içi son test-kalıcılık testi karşılaştırmalarında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamalarına katılan deney grubundaki çocukların problem çözme becerilerinde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<.05). Ayrıca deney grubuna son testten üç hafta sonra uygulanan kalıcılık testi ile uygulamanın etkisinin korunduğu görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda, Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamalarının çocukların problem çözme becerilerini geliştirmede etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda; okul öncesi dönemde verilen eğitimin her aşamasında çocukların problem çözme becerilerinin desteklendiği öğretim uygulamaları çeşitli etkinlik alanları ile güçlendirilmelidir. Böylece okul öncesi dönemdeki çocukların problem çözme becerilerinin gelişimi desteklenebilir. 



Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Problem Çözme Becerisi, Etkinlik Temelli Fen Öğretim Uygulamaları, Fen.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of Activity-Based Science Teaching Practices in the acquisition of problem solving skills for 5-6 year old pre-school children. Primarily, the schools were detected through purposive sampling method in order to form the study group. Within this context, two different classes consisting of children at same age group and similar developmental period in two separate kindergartens were selected in the central district of Bolu province. These classes from two different schools were randomly determined as an experimental and a control group. The study group was formed by a total of 32 children, 17 of whom studying at Bolu Bağışçılar Foundation Kindergarten were in experimental group, 15 of whom studying at Aktaş Kindergarten were in control group. The data collection tools used in the study were Personal Information Form and Problem Solving Skills Scale. Activity based Science Teaching practices for 12 weeks (24 integrated activities) which was prepared by the researcher were applied to the experimental group two days a week (Tuesday and Thursday). Each session lasted 45 minutes. During this process, the students in the control group did not receive any Activity-Based Science Teaching Practices, the Pre-school Curriculum of the Ministry of National Education was applied (for 36-72 month-old). In order to determine the persistency of Activity-Based Science Teaching Practices, Problem Solving Skills Scale was applied again to the students in the experimental group. In the data analysis, Mann-Whitney U Test was used with the aim of testing whether there was a difference in the Problem Solving Skills Scale scores of pre-test, post-test and retention test applied in the experimental group and pre-test and post-test used in the control group. Wilcoxon Rank Test was used in group pre and post test comparisons and post-test retention test comparisons. Significance level was taken as 0,05 in the interpretation of the results. According to the results, it was concluded that there was a significant difference in the problem solving skills of the students in the experimental group (p<.05). Furthermore, with the retention test applied three weeks after the post-test to the experimental group, it was ascertained that the effect of the practices was preserved. Based on these results, it was found that Activity-Based Science Teaching Practices had positive effect on the development of problem solving skills of children. It can be said that pre-school teaching practices at every level of education in pre-school period should support problem solving skills of children with a variety of activities. Therefore, the problem solving skills of preschool children can be supported.



Key Words: Preschool Period, Problem Solving Skill, Activity Based Science Teaching Practices, Science.