Yenişehir (Bursa)'da sanayi domateslerinde Cicadellidae (Homoptera) türlerinin mevsimsel dağılışı üzerine incelemeler /
Yazar: MUSTAFA BEKMEZCİ
Danışman: PROF. DR. CEZMİ ÖNCÜER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Bursa-Yenişehir = Bursa-Yenişehir ; Cicadellidae = Cicadellidae ; Domates = Tomato

Özet:
Yenişehir (Bursa)'de sanayi domateslerinde, en yaygın Cicadellidae türleri Asvmmetrasca decedens ve Empoasca decipiens'dir. Bu iki tür beslenme yoluyla yaptıkları zarar yarımda, Stolbur hastalığının vektörü olarak da dikkati çekmektedir. Bu nedenle, 1991 yılında, domates vejetasyon periyodu boyunca görülen mevsimsel dağılışları san yapışkan tuzaklar yardımıyla incelenmiştir. Çalışmanın yapıldığı bu bölgede, dört ayrı tarlaya üçer adet san yapışkan tuzak konulmuştur. San renkli pleksiglastan yapılmış, çevresi 40 cm., yüksekliği 25 cm. olan silindir şeklindeki tuzaklar, tarlaya yerleştirilmeden önce yüzeylerine homojen olarak "Heller Raupenleim" ticari isimli özel bir yapışkan madde sürülmüştür. Tuzaklar yerden 40 cm.yukarıda olacak şekilde tarlalara konulmuş ve haftada bir kez değiştirilerek üzerlerindeki Cicadellidae türleri sayılmıştır. E. decipiens bireyleri hemen tüm mevsim boyunca, A. decedens'ten daha çok sayıda bulunmuştur. Her iki tür de 28 Haziran tarihinde maksimum sayılarına ulaşmış, bu tarihte 150 adet A. decedens. 311 adet E. decipiens bireyi yakalanmıştır. Bu araştırmada, erginlere ait mevsimsel dağılışlar ile iklim faktörleri arasındaki ilişki incelenmiş, ortalama sıcaklık istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Sıcaklığın her iki türün mevsimsel dağılışlar üzerinde doğrudan arttırıcı rol oynadığı saptanmış ise de bunun türlerin biyolojileri gereği de ortaya çıktığının gözönünde tutmak gerekmektedir. Cicadellidae türlerinin mevsimsel dağılışlar ile iklim faktörleri arasındaki ilişkinin iyi incelenmesi sonucunda bu familyaya ait bireylerin yaptıklar zararlara karşın, bir erken uyan sistemi geliştirilmesi, böylelikle uygun mücadele sistemleri oluşturulmasının zaman ekonomi açısından faydalar sağlayabileceğini belirtmek mümkündür.

Abstract:
Most common Cicadellidae species in Yenişehir (Bursa) industrial tomatoes, are Asvmmetrasca decedens and Empoasca decipiens. Besides hazards they cause by nutrition, they are well-known as the vector of stolbur disease. For this reason, in 1991, the population changes seen through the tomato vegatation period, has been examined by means of yellow viscous traps. Especially in the area in which the Stolbur diseaese is seen widely, three viscous traps have been put in each four field. Before the traps which are yellow, 25 cm. height and has 40 cm. round, were put on fields, a special viscous material were installed at 40 height of fields, and one per weekly, these were changed and Cicadellidae species were counted. E. decipies individuals were found much more than A. decedens. Both species reached their maximum population in 28 June, 150 A. decedens. and 31 1 K decipies individual were gathered. This research, examined the relations between seasonal cycles and climate factors, and average warmth was found statically important. And also found that the warmth has a rising factor upon seasonal concentrate of both species.