İlhan Berk'in şiirlerinde anneye dönüş arzusu
Desire of the return to the mother in İlhan Berk's poetry
Yazar: VEYSEL ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NUR GÜRANİ ARSLAN
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anneler = Mothers ; Berk, İlhan = Berk, İlhan ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
KISA ÖZET İlhan Berk'in Şiirlerinde Anneye Dönüş Arzusu Veysel Öztürk İlhan Berk çağdaşı olan şairlere nazaran anlam bakımından daha kapalı bir şiiri benimsemiştir. Bu şiir anlayışı bilinçdışı içeriğin şiir metnine yoğun bir şekilde nüfuz etmesini beraberinde getirmektedir. Şairin ve şiir metninin bilinçdışını çözümlemeyi hedefleyen psikanalitik eleştiri, eserin yeniden kurgulanması ve yorumlanmasını mümkün kılar. Bu bakımdan, îlhan Berk gibi bir şairin eserlerinin yorumlanması için metnin bilinçdışına ışık tutmayı hedefleyen psikanalitik eleştirinin kullanılması kaçınılmazdır. îlhan Berk'in şiirine psikanalitik açıdan yaklaşıldığında ise "anneye dönüş arzusu"nun metnin bilinçdışına hakim olduğu görülür. Bu arzu, "anne rahmine dönüş" ve "anneyle bir olunan ilk çocukluğa dönüş" olmak üzere iki temel biçimde kendisini göstermektedir. "Anneye dönüş arzusu" şairin şiirlerinde "yalnızlık", "cinsel ilişki", "deniz" ve "ölüm" olmak üzere dört ana tema üzerinden takip edilebilir. Yalnızlık sadece anneyi yitiren anlatıcıya özgü bir yaşantıyı değil,, aynı zamanda çocuğunu kültür dünyasına kaptıran annenin de geçmişte yaşadığı aşkın özdeşliği sonsuza kadar yitirdiğini ifade eder. Cinsel ilişki, denize dönüş ve ölüm ise, kültürün dünyasına atılmak suretiyle anneyi yitiren anlatıcının, anneden ayrılışını telafi etmek için bulduğu bilinçdışı yollardır. Bu çalışmanın amacı, Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden ilhan Berk'in şiirlerinde psikanalitik eleştiriden yararlanarak "anneye dönüş arzusu"nun izini sürmektir. ıx

Abstract:
ABSTRACT Desire of the Return to the Mother in îlhan Berk's Poems by Veysel Öztürk When it is compared with his contemporaries, İlhan Berk has espoused imprecise style in poetry. This understanding of poetry brings in its train the infiltration of content of the uncounsciousness to the text of poem consistently. Psychoanalytic criticism which aims to analyze unconsciousness of the poet and the text enables re-fictionalization and re-interpretation of the work. In this regard, in order to interpret works of İlhan Berk, it is inevitable to take what opportunity is presented by psychoanalytic criticism that intends to explore uncounscious of the text of poetry. When approaching to İlhan Berk's poetry, one says that the main desire in his works is "desire of the return to the mother." That desire shows itself in two forms as "the return to the womb of mother" and "the return to the early childhood in which child and mother were unified." "Desire of the return to the mother" could be followed by means of four main themes in his poems which are "loneliness", "sexual intercourse", "sea" and "death." Loneliness does not only express an experience which is peculiar to the persona who lost his mother, but also at the same time the loss of a bygone transcendental identity of the mother ad infinitum who has her child snatched to the world of culture. Nonetheless, "sexual intercourse", "return to the sea" and "death" are uncounscious ways that were invented by the persona in order to compensate for his separation from the mother. The aim of this study is to pursue "desire of the return to the mother" by means of psychoanalytic criticism in İlhan Berk's works who is one of the outstanding poets in Turkish literature. vui