Karaciğer hastalıklarında kullanılan skorlamalar benign ve malign kolestaz ayrımında da kulanılabilir mi?
Can scores used in liver diseases be use to differentiate benign and malignant cholestasis?
Yazar: YUSUF BÜNYAMİN KETENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK AVCIOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Koledokolityazis = Choledocholithiasis ; Kolestaz = Cholestasis ; Kolestaz-ekstrahepatik = Cholestasis-extrahepatic ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Safra taşları = Gallstones ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kronik safra yolu hastalıkları uzamış kolestaz nedeniyle hepatositlerde bilirubin ve beraberinde karaciğerden ekskrete edilen toksinlere, daha uzun süre maruziyete neden olmaktadır. Ayrıca bazı yayınlar safra yolu malignitelerinin, tıpkı karaciğerin primer maligniteleri gibi fibrotik karakterde olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sebeple, kronik veya malign kökenli kolestatik hastalıkların, akut veya benign nedenlere göre karaciğer fibrozisini artırdığı düşünülmektedir. Bu çalışmada kolestatik hastalıklarda kullanılan, rutin testlerle ölçülebilen prognostik ve fibrotik skorların hangilerinin malign kolestazın öngörmede yardımcı bir yöntem olarak kullanılabileceğinin araştırılması hedeflendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların acil servise başvuru veya kliniğe ilk yatış zamanındaki R-Faktör, MELD, ALBI, AAPR, APRI, FIB-4 ve GPR skorları hesaplandı. Hastaların tanıları ile tanı anındaki skorları arasındaki ilişki değerlendirildi. Karaciğer hastalığı skorları içinde R-faktör, prognoz skorlarından, MELD ve ALBI anlamlı düzeyde malign hastalık lehine farklılık gösterdi. Bununla beraber AAPR skoru akut hastalık lehine anlamlıydı. Fibrozis skorlarından APRI ve FIB-4 akut hastalık lehine anlamlıydı ancak GPR de her iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Çalışmamız kronik karaciğer hastalıklarında kullanılan prognostik skorlardan MELD ve ALBI'nin malign kolestaz tanısında, AAPR ve FIB-4'ün benign kolestaz tanısında yardımcı bir yöntem olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Chronic biliary tract diseases cause prolonged exposure to bilirubin in hepatocytes, along with toxins excreted from the liver, due to prolonged cholestasis. In addition, some articles reveal that biliary tract malignancies are fibrotic in character, just like primary malignancies of the liver. For this reason, cholestatic diseases of chronic or malignant origin are thought to increase liver fibrosis compared to acute or benign causes. In this study, it was aimed to investigate which prognostic and fibrotic scores used in cholestatic diseases, which can be measured by routine tests, can be used as an auxiliary method in the prediction of malignant cholestasis. The R-Factor, MELD, ALBI, AAPR, APRI, FIB-4 and GPR scores of the patients included in the study at the time of admission to the emergency department or hospitalization were calculated. The relationship between the diagnoses of the patients and their scores at the time of diagnosis was evaluated. Among liver disease scores, R-factor differed significantly from prognosis scores, MELD and ALBI in favor of malignant disease. However, the AAPR score was significant in favor of acute disease. Among the fibrosis scores, APRI and FIB-4 were significant in favor of acute disease, but there was no significant difference between the two groups in GPR. Our study shows that MELD and ALBI, which are prognostic scores used in chronic liver diseases, can be used as an auxiliary method in the diagnosis of malignant cholestasis, and AAPR and FIB-4 can be used as an auxiliary method in the diagnosis of benign cholestasis.