Enflasyon vergisi
Inflation tax
Yazar: İLKAY ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Finansman açığı = Financing deficit ; Vergiler = Taxes

Özet:
YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ENFLASYON VERGÎSİ Öğr.Grv. İlkay Öner İktisadi Gelişme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mart 1998 Danışman: Doç.Dr. Üyas Şıklar Türkiye'de 1980'li yılların başından itibaren önem kazanmaya başlayan en önemli ekonomik sorun enflasyondur ve Türkiye'de enflasyonun en önemli nedeni kamu kesimi finansman açıklarıdır. Kamu kesimi açıklarının finansmanında ise en kolay ve en sık başvurulan yöntem ise parasallaştırmadır. Parasallaştırma yoluyla devlet enflasyon vergisi geliri elde etmektedir. Yapılan çalışmada, Anand ve van Wijnbergen Modeli esas almak Türkiye'de 1987-1997 döneminde, hükümetin elde ettiği enflasyon vergisi gelirini maksimize eden enflasyon oranı ve bu dönemde elde edilen enflasyon vergisi gelirleri hesaplanmıştır. Türkiye'de 1987-1997 döneminde enflasyon vergisi gelirini maksimize eden enflasyon oranı %58'dir ve enflasyon vergisi gelirlerinin GSMH'ya oranı %2-4 arasındadır. Ayrıca yapılan araştırmada Türkiye'de Toplam Vergi Gelirlerinin %20'si enflasyon vergisi kanalıyla elde edilmektedir. Yapılan incelemenin sonucunda, enflasyona ilişkin veriler göz önünde bulundurularak yapılan analizlerle, devletin enflasyondan sanıldığı kadar yarar sağlamadığı görülmüştür. Çünkü elde edilen gelirin tamamı devlete akmamaktadır. Devletin enflasyondan elde ettiği gelir, enflasyonun neden olduğu toplumsal maliyetle karşılaştırılamayacak kadar azdır. Enflasyon vergi sistemini bozmakta, vergi yükü ve dağılımını adaletsiz hale getirmektedir. Diğer taraftan yüksek enflasyon; gelir-kaynak dağılımını bozmakta, iktisadi büyüme ve ödemeler dengesi üzerinde negatif etki oluşturmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'de makro ekonomi politikalarının temel amacı, ekonomik istikrar için enflasyonla mücadele olmalıdır.

Abstract:
ABSTRACT In Turkey, inflation is the most important economic problem which arised at the begging of 1980' s and grew gradually up until now. It is generally claimed that the main factor that accelerates the inflationary pressures is the public sector's fiscal deficit in Turkish economy. In financing above mentioned deficits the easiest and, therefore, mostly used way is monetization. Depending on monetization, government collects some additional revenue, so called "inflation tax." In this study, inflation tax revenue and the rate of inflation that maximizes this revenue are calculated for the period 1987-1997, using the model developed by Anand and van Wijnbergen. During the period under consideration, the inflation rate that maximizes the revenue from money creation is 58 percent in a year. In Turkey the ratio of inflation tax to gross national product varies between 2 and 4 percent a year. Empirical results obtained for Turkey, however, show that 20 percent of the total tax revenue comes from inflation created via excess monetary growth. Obtained results depending upon the data on inflation and other related variables display that public sector in Turkey does not acquire the funds from inflation tax as much as generally accepted to be high. The main reason for such a result is that collected inflation tax revenue mainly goes to private rather than public sector. Consequently, the revenue that government gets from inflation is incomparably less than the social cost that the society endures. While inflation destroys the tax system in the country, it also produces an uneven tax burden and its distribution in the economy. The high inflation rates lived every year for a long period of time in Turkey also demolish income-resource distribution and have negative effects on economic growth and balance of payments. In order to stabilize the Turkish economy, therefore, the principal objective of macro economic policies is to struggle against inflation.