COVİD-19 pandemisi döneminde eksudatif yaşa bağlı makuladejenerasyonunun yönetimi ve gerçek yaşam verileri
Management and REAL-life data of exudativeage-related macular degeneration during the COVİD-19pandemic period
Yazar: SERCAN CATE
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ERŞAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Eksudatif tip yaşa bağlı makula dejenerasyonunda (YBMD) Covid
19 Pandemi süresince yaşanan tedavi gecikmelerini ve uygulama zorluklarını,
tedavinin etkinliğini ve hastalardaki etkisini karşılaştırmak ve değerlendirmektir.
Gereç Ve Yöntem:ÇOMU Göz Hastalıkları Polikliniğinde COVİD-19
pandemisi öncesi yaşa bağlı maküla dejenerasyonu (YBMD) tanısı alan ve
tedavileri yapılan hastalar prospektif olarak incelenecektir.Bu hastalar hastalık
açısından dosya kayıtları yeterli olan,optik kohorens tomografi (OKT) ölçümleri
güvenilir olan hastalar çalışmaya dahil edilecektir.
Glokom,oküler hipertansiyon,retinal ven okluzyonu,diyabetik retinopati,üveit
kalıtsal retinal hatalık tanılı olgular ile görme azlığıyla ilişkili olabilecek sistemik
hastalığı olan olgular çalışmaya dahil edilmeyecektir.

Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 75,18±8,41 (min=56-maks=90) olan
74 hasta dahil edilmiştir.Hastaların 52'si (%70,3) erkek ve 22'si (%29,7)
kadındır. Hastaların 30'u (%40,5) merkezde 44'ü (%59,5) periferde
yaşamaktadır.Bunun yanında hastaneye gelmeyen 33 hasta
bulunmaktadır.Çalışmaya gelen hastaların yaş ortalaması gelmeyen hastaların
yaş ortalamasından anlamlı şekilde daha düşük
bulunmuştur(p=0,046).Çalışmaya gelen hastaların pandemi öncesi EİDK değeri
gelmeyen hastaların değerinden anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur
(p=0,011). Gelenler ile gelmeyenler arasında cinsiyet (p=0,199), konum
(p=0,104) ve diğer göz pandemi öncesi EİDK (p=0,116) açısından anlamlı
farklılık görülmemiştir.
Hastaların EİDGK değeri zaman göre anlamlı şekilde değişmiştir
(p<0,001). Bu anlamlılık tüm zamanlar arasındaki farktan kaynaklanmıştır ve
pandemi sonrasında anlamlı şekilde azalmış enjeksiyon sonrasında da anlamlı
şekilde artmıştır.

7

Hastaların santral makular kalınlık değeri zaman göre anlamlı şekilde
değişmiştir (p<0,001).Bu anlamlılık pandemi sonrası ile pandemi öncesi ve
enjeksiyon sonrası farktan kaynaklanmıştır ve pandemi sonrasında anlamlı
şekilde artmış enjeksiyon sonrasında da anlamlı şekilde düşmüştür.

Tartışma ve Sonuç:Aşılamanın ve korunmanın yaygınlaşmasına
rağmen, COVID-19 salgını tekrar kötüleşmesi durumunda muhtemelen anti-
VEGF tedavisi gerektiren retinal hastalıkları olan hastaları etkilemeye devam
edecektir. Bu çalışmanın sonuçları, anti-VEGF tedavisinin geciktirilmesinin,kısa
vadede retina hastalığı olan hastaların görsel ve anatomik sonuçları üzerinde
olumsuz bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir.Daha kesin sonuçlara
varmak için daha büyük örneklem büyüklüğü ile gelecekteki çalışmalara ihtiyaç
vardır.

Çalışmamızın kısıtlamaları olarak,klinik şartları ve hastaların kişisel
faktörleri göz önüne alındığında bizim sonuçlarımız gerçek yaşamdaki verileri
göstermektedir.Gerçek yaşamda uygulanabilir optimal takip ve tedavi
rejimlerinin tespit edilebilmesi için daha fazla hasta sayısı içeren, farklı görme
keskinliği düzeyindeki hastaların gruplandırılabileceği, daha uzun süreli takipleri
olan ve alt grup analizlerinin yapılabileceği gerçek yaşamı yansıtan yeni
çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Purpose: To collect and evaluate the heavy delays and
application difficulties, components and ingredients in
exudative type life-related macular degeneration (AMD) during
the Covid 19 Pandemic period.
Materials and Methods:The patients who received
age-related macular degeneration (AMD) and treated before
the COVID-19 pandemic will be prospectively examined in
ÇOMU Ophthalmology Outpatient Clinic.The study of patients
whose disease evaluation file records were sufficient and
whose optical coherence tomography (OCT) measurements
were reliable were included in the study.
Cases with a diagnosis of glaucoma, ocular circulation,
retinal vein occlusion, diabetic retinopathy, uveitis, hereditary
retinal defect, and patients with systemic diseases due to low
vision will not be included in the study.
Results:74 patients with a mean age of 75.18±8.41
(min=56-max=90) were included in the study.Of the patients,
52 (70.3%) were male and 22 (29.7%) were female.Thirty
(40.5%) of the patients live in the center and 44 (59.5%) live in
the periphery. In addition, there are 33 patients who did not
come to the hospital. The mean age of the patients who

9

attended the study was found to be significantly lower than the
mean age of the patients who did not attend the study
(p=0.046). The pre-pandemic EIDC value of the patients who
came to the study was found to be significantly lower than the
value of the patients who did not (p=0.011).There was no
significant difference in terms of gender (p=0.199), location
(p=0.104) and other eye pre-pandemic EIDC (p=0.116)
between those who came and those who did not.
BCVA values ​​of the patients changed significantly over
time (p<0.001).This significance was due to the difference
between all times and decreased significantly after the
pandemic and increased significantly after the injection.
.
The central macular thickness value of the patients
changed significantly over time (p<0.001).This significance
was due to the difference between post-pandemic and pre-
pandemic and post-injection, which increased significantly after
the pandemic and decreased significantly after the injection.

Discussion and Conclusion:Despite the prevalence of
vaccination and prevention, the COVID-19 outbreak will likely
continue to affect patients with retinal diseases who require
scheduled anti-VEGF therapy should it worsen again.The
results of this study suggest that delaying anti-VEGF therapy
may have an adverse effect on the visual and anatomical
outcomes of patients with retinal disease in the short term.
Future studies with larger sample sizes are needed to reach
more definitive conclusions.

Considering the clinical conditions and personal factors

10

of the patients as limitations of our study, our results show
real-life data.In order to determine the optimal follow-up and
treatment regimens applicable in real life, there is a need for
new real-life studies that include larger number of patients,
group patients with different visual acuity levels, have longer
follow-ups, and perform subgroup analyzes.