Çocuk ve ergenlerde yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu ile majör depresif bozukluğun klinik, mizaç ve uyku özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of clinical, temperamental, and sleep characteristics between disruptive mood dysregulation disorder and major depressive disorder in children and adolescents
Yazar: HELİN ABURŞU USLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH CEYLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu (YDDB) tanısı konmuş 6-18 yaş arası çocuk ve ergenlerin klinik özellikleri, mizaç ve karakter özellikleri, ek tanıları, ilaç kullanımları ve uyku kalitelerinin incelenmesi ve majör depresif bozukluk (MDB) tanılı olgularla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine 12 aylık süre içerisinde ayaktan başvuran K-SADS PL değerlendirmesi sonucunda YDDB tanısı konmuş 106 ve MDB tanısı konmuş 127 olgu dahil edilmiştir. Olguların değerlendirilmesi için Çocuklar için Mizaç ve Karakter Envanteri, Pittsburgh Uyku Kalitesi Envanteri, Epworth Uykululuk Skalası, Güçler ve Güçlükler Çocuk Formu ve Çocuklar için Depresyon Ölçeği; ebeveynleri için ise sosyodemografik form ve Güçler ve Güçlükler Ebeveyn Formu kullanılmıştır.  
Bulgular: YDDB grubunun yaş ortalaması 14.5 ± 2.09 iken, MDB grubunun 15.0 ± 1,56 olarak belirlenmiştir. Mizaç ve karakter özelliklerinin değerlendirmesine göre MDB grubundaki olguların, zarardan kaçınma, ödül bağımlılığı ve iş birliği alanlarındaki puanlar YDDB grubuna göre istatiksel olarak anlamlı olarak daha yüksektir (p<0.05). MDB grubundaki olguların uyku kalitesi YDDB grubuna kıyasla daha düşük, uyku süresi daha kısa ve gündüz uykululuğu daha fazla olarak tespit edilmiştir. YDDB grubunda, %84,4'lük oranla en yaygın olarak kullanılan ilaç grubu oral antipsikotik ilaçlardır; bu ilaçların içinde ise en sık tercih edileni %61,3 ile risperidondur. YDDB grubundaki olguların tedavi süreçlerinde, MDB grubuna kıyasla anlamlı bir şekilde daha fazla antipsikotik, duygudurum düzenleyici ve stimülan grubu ilaçlar kullanılmaktadır (p<0.05). 
Sonuç: DSM-5'te Depresif Bozukluklar başlığı altında yer alan, klinikte sıkça karıştırılan YDDB ve MDB, farklı mizaç ve karakter özelliklerine, uyku kalitesine sahiptir. YDDB tanısı konmuş olgular yoğun duygu disregülasyonuna sahip olmalarına rağmen klinikte antidepresanlar ve duygudurum düzenleyiciler yerine daha çok antipsikotik ilaçlarla tedavi edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu, mizaç, karakter, uyku, majör depresif bozukluk

Abstract:
Aim: The study aimed to investigate the clinical characteristics, temperament and character features, comorbidities, medication use, and sleep quality of children and adolescents aged between 6-18 diagnosed with Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) and compare them with cases diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD). 
Material and Methods: The study included 106 cases diagnosed with DMDD and 127 cases diagnosed with MDD who presented to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic within an 12-month period based on the K-SADS PL assessment. For the evaluation of cases, the Children's Temperament and Character Inventory, Pittsburgh Sleep Quality Index, Epworth Sleepiness Scale, Strengths and Difficulties Child Form, and Children's Depression Rating Scale for children; and sociodemographic form and Strengths and Difficulties Parent Form for parents were used. 
Results: The mean age of the DMDD group was 14.5 ± 2.09, while it was determined as 15.0 ± 1.56 for the MDD group. According to the assessment of temperament and character features, the scores of cases in the MDD group in the areas of harm avoidance, reward dependence, and cooperation were statistically significantly higher than those in the DMDD group (p<0.05). The sleep quality of cases in the MDD group was found to be lower, sleep duration shorter, and daytime sleepiness higher compared to the DMDD group. In the DMDD group, the most commonly used medication group, with a rate of 84.4%, is oral antipsychotic drugs; among these, risperidone is the most preferred with 61.3%. In the treatment process of cases in the DMDD group, significantly more antipsychotic, mood stabilizer, and stimulant drugs are used compared to the MDD group (p<0.05). 
Conclusion: Under the heading of Depressive Disorders in DSM-5, DMDD and MDD, frequently confused in clinical practice, exhibit different temperament and character features, and sleep quality. Despite cases diagnosed with DMDD having intense emotional dysregulation, they are treated more with antipsychotic drugs rather than antidepressants and mood stabilizers compared to the MDD group. 
Keywords: Disruptive Mood Dysregulation Disorder, temperament, character, sleep, Major Depressive Disorder