Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ile küresel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between pre-service teachers' media literacy levels and global citizenship levels
Yazar: ENES KOÇAR
Danışman: DOÇ. DR. BİROL BULUT
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Küresel vatandaşlık = Global citizenship ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma ile öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ile küresel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda Türkiye'de bulunan 5 devlet üniversitesi olan Fırat Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, Muş Alparslan Üniversitesi, Adıyaman Üniversitesi ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ile küresel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla 2021-2022 eğitim ve öğretim döneminde uygulanmıştır. Araştırmada toplam 1593 katılımcı yer almaktadır. Bunların 1147'si kadın katılımcılardan oluşmaktayken 446'sı ise erkek katılımcılardan oluşmaktadır.
Araştırmada betimsel model kapsamında genel tarama modellerinden biri olan ilişkisel model kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak için Morais ve Ogden (2011) tarafından geliştirilip Şahin ve Çermik (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan küresel vatandaşlık ölçeği ile Karaman ve Karataş (2009) tarafından geliştirilmiş medya okuryazarlık düzey belirleme ölçeği kullanılmıştır. Veriler yüz yüze anket çalışması ve çevrimiçi uygulamalar ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 programına aktarılmıştır. 
Bu verilerden yola çıkarak öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık düzeyleri ile medya okuryazarlık düzeylerinin;  cinsiyet, öğrenim gördükleri bölüm, sınıf, medya okuryazarlık dersi alıp almadıkları, katılımcının yurtdışında bulunma durumu ve herhangi bir STK'ye üyeliği değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği ile öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri ile küresel vatandaşlık düzeyleri arasında ne gibi bir ilişkinin olduğu üzerinde t testi, ANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda; küresel vatandaşlık ölçeği toplam puanları ile medya okuryazarlık düzey belirleme ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine medya okuryazarlık düzeyi yüksek olan bireylerin küresel vatandaşlık düzeylerinin de yüksek olduğuna dair istatiksel olarak anlamlı bir sonuca ulaşılmış ve medya okuryazarlık düzeyi öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlar alanyazında yapılan benzer araştırmalar ile belirli bir tartışma zemininde yorumlanmış ve ulaşılan sonuçlar neticesinde uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik bazı öneriler getirilmiştir.

Abstract:
With this research, it is aimed to determine the relationship between pre-service teachers' media literacy levels and global citizenship levels. In this context, in order to determine the relationship between media literacy levels and global citizenship levels of teacher candidates studying at Fırat University, İnönü University, Muş Alparslan University, Adıyaman University and Muğla Sıtkı Koçman University Education Faculties, which are 5 state universities in Turkey, in the 2021-2022 academic year. has been applied.There are a total of 1593 participants in the research. While 1593 of them are female participants, 446 of them are male participants.
In the research, the relational model, which is one of the general scanning models, was used within the scope of the descriptive model. The global citizenship scale developed by Morais and Ogden (2011) and adapted to Turkish by Şahin and Çermik (2014) and the media literacy scale developed by Karaman and Karataş (2009) were used to collect data in the research. Data were collected through face-to-face surveys and online applications. The obtained data were transferred to the SPSS 21 program. 
Based on these data, the global citizenship levels and media literacy levels of teacher candidates; t test on the relationship between pre-service teachers' media literacy levels and global citizenship levels. , ANOVA, Correlation and Regression analyzes were performed. As a result of these analyzes; It was concluded that there is a positive and significant relationship between the total scores of the global citizenship scale and the total scores of the media literacy level determination scale. Again, a statistically significant result was reached that individuals with high media literacy levels also have high global citizenship levels, and it was concluded that media literacy level predicted pre-service teachers' global citizenship levels at a statistically significant level. The results obtained were interpreted on the basis of a certain discussion with similar studies in the literature, and as a result of the obtained results, some suggestions were made for practitioners and researchers.