Hastanede yatan hastalarda hiponatremi prevalansı, etiyolojisi ve hastane içi mortaliteyi etkileyen faktörler
Prevalence and etiology of hospitalized patients with hyponatremia and factors predictingin hospital-acquired mortality
Yazar: HALİL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diüretikler = Diuretics ; Elektrolitler = Electrolytes ; Etyoloji = Etiology ; Hiponatremi = Hyponatremia ; Mortalite = Mortality ; Prevalans = Prevalence ; Sodyum = Sodium ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
AMAÇ: Hiponatremi klinik pratikte en sık karşılaşılan elektrolit bozukluğu olup morbidite ve mortalite nedenidir. Çalışmamızda dahiliye servisine yatan hastalarda hiponatremi prevelansını, etiyolojisini ve prognoza etkisini araştırdık.
YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları Kliniğine 1 Ocak-31 Aralık 2019 tarihleri arasında yatan 2918 hasta dahil edildi. Hastalara ait verilere hastane bilgi işlem tabanından ulaşıldı. Hastalar serum sodyum düzeyine göre sınıflandırıldı: serum sodyum konsantrasyonunun 136-145 mEq/L' arası olan hastalara normal(Grup A),130-135 mEq/L arası hafif hiponatremik(Grup B), 125-130 mEq/L arası orta hiponatremik(Grup C), 125 mEq/L' nin altında olan derin hiponatremi(Grup D) ve sodyum düzeyi 145mEq/L'nin üzerindeki hastalar(Grup E) olarak tanımlandı. Yoğun bakım ünitesine yatış gereksinimi veya hastanede yatış sırasında eksitus kötü prognoz olarak kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmamızdaki hastaların 1480'i (%50,7) kadındı ve yaş ortalaması 60,6±19,0 yıldı. Hastanede yatan hastalarda hiponatremi sıklığını %30,4 olarak saptadık. Hastaların 662'sinde(%22,6) hafif hiponatremi, 144'ünde(%4,9) orta şiddette hiponatremi, 81'inde (%2,7) ciddi hiponatremi saptandı.Orta hiponatremisi olan hastalar normonatremik hastalardan ve hafif hiponatremik hastalardan daha ileri yaştaydı. Diyabet, malignite ve kullandığı ilaçlar (Diüretikler, SSRI/SNRI)hiponatremi sıklığını artmıştır. Sodyum seviyesi normal olan hastaların %8,4'ünde, hafif hiponatremik hastalarda %14,2, orta şiddette hiponatremi saptananlarda %25 ve ağır hiponatremi hastalarında %18,5'inde kötü prognoz saptanmıştır. Yaş (p<0,001, OR=1,02), hipertansiyon (p=0,014 OR=0,74), malignite (p=0,038, OR=1,32) ve sodyum sınıflama(p<0,001) [sodyum sınıflama grup A'ya göre grup B(p=0,015, OR=1,38), grup A'ya göre grup C(p<0,001, OR=2,42), grup A'ya göre grup D(p=0,003, OR=2,25) ve grup A'ya göre grup E(p=0,008, OR=1,91)]kötü prognoz üzerine en etkili risk faktörleri olarak saptandı.
SONUÇ: Hastanede yatan hastaların yaklaşık üçte birinde hiponatremi mevcut olup diyabet,malignite ve çoklu ilaç kullanımı hiponatremi için risk faktörleridir. Hiponatremi, yaş ve komorbiditelerden bağımsız olarak mortalite veya yoğun bakıma gidişi artırmaktadır. Hastanede yatan hastalarda hafif ve orta hiponatremide bile artan kötü prognoz göz önünde bulundurulduğunda hiponatremi şiddetinden bağımsız bu hastaların daha yakın takibi konusunda dikkat edilmelidir. 

Anahtar kelimeler:Diüretik, elektrolit, hiponatremi, sodyum

Abstract:
Aim:Hyponatremia is the most common electrolyte disorder in clinical practice and is the cause of morbidity and mortality. In our study, we investigated the prevalence, etiology and prognosis of hyponatremia in hospitalized patients to the internal medicine clinics.
Material and Method:A total of 2918 patients hospitalized in the Health Sciences University Haseki Health Practice and Research Center Internal MedicineInpatient Clinic between January 1 and December 31, 2019 were included. The data of the patients were accessed from the hospital data base. Patients were classified according to their serum sodium level. Patients with serum sodium concentration between 136-145 mEq/L are normal (Group A), 130-135 mEq/L is mildly hyponatremic (Group B), between 125-130 mEq/L is moderate hyponatremic (Group C), below 125 mEq/L patients with severe hyponatremia(Group D) and sodium level above 145mEq/L (Group E) were defined.The need for intensive care unit admission or all cause mortality during hospitalization was considered a poor prognosis.
Results:In our study,1480 (50.7%) of the patients were female and the mean age was 60.6±19.0 years. We showed the frequency of hyponatremia to be 30.4% in hospitalized patients. Mild hyponatremia was detected in 662 (22.6%) patients, moderate hyponatremia in 144 (4.9%), and severe hyponatremia in 81 (2.7%) patients.Patients with moderate hyponatremia were older than normonatremic patients and mild hyponatremic patients. Diabetes, malignancy and drugs used (Diuretics, SSRI/SNRI) have increased the frequency of hyponatremia. Poor prognosis was found in 8.4% of patients with normal sodium levels, 14.2% in mild hyponatremic patients, 25% in patients with moderate hyponatremia, and 18.5% in patients with severe hyponatremia. Age (p<0.001, OR=1.02), hypertension (p=0.014 OR=0.74), malignancy (p=0.038, OR=1.32), and sodium classification (p<0.001) [sodium classification group A according to group B(p=0.015, OR=1.38), group C according to group A(p<0.001, OR=2.42), group D according to group A(p=0.003, OR= 2.25) and group E (p=0.008, OR=1.91)] compared to group A were found to be the factors affecting risk on poor prognosis.
Conclusion: About one-third of hospitalized patients with hyponatremia, with diabetes mellitus, malignancy, and multiple drug use being the factors affecting risk for hyponatremia. Hyponatremia increases mortality and admission to intensive care regardless of age and comorbidities.Considering the poor prognosis in hospitalized patients, even in mild and moderate hyponatremia, care should be taken to follow these patients more closely, regardless of the severity of hyponatremia.

Keywords:Diuretic,electrolyte,hyponatremia,sodium