Özgül öğrenme güçlüğü tanısı olan bir grubun belirti şiddeti, annelerinin ebeveynlik tarzlarına dair çocukların algıları, annelerin stresle başaçıkma, ebeveynlik yetkinliği ve ödev çatışması açısından, kontrol grubu ile karşılaştırılarak incelenmesi
A comparative study of children with specific learning disorder: symptom severity, perception of parenting styles, parental stress, competence and homework situation
Yazar: ÖZNUR ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. ELİF BARIŞKIN ; PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ev ödevi = Homework ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetkinlik = Competence ; Çatışma = Conflict ; Ödev = Tasks ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Bu çalışmada; Özgül Öğrenme Güçlüğüne Özgü Stres, Ev-ödevi ve Ebeveynlik Yetkinliği Ölçeği (ÖÖG-SEY)'nin Türkçe'ye uyarlanması ve ÖÖB tanısı almış çocukların annelerinin stresle başa çıkma tarzları, çocukların ÖÖB belirti şiddeti ve çocukların, annelerinin çocuk yetiştirme tarzlarına ilişkin algıları ile ÖÖG-SEY'in alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiştir. Örneklem grubu olarak ÖÖB ve kontrol gruplarında 161 çocuk (80 ÖÖB grubu, 81 kontrol grubu) ve anneleri ile öğretmenlerine ulaşılmıştır. Araştırma verileri; Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ), Çocuk Yetiştirme Davranışları Ölçeği (s-EMBU- C) (Çocuk Formu), Özgül Öğrenme Güçlüğüne Özgü Stres, Ev-ödevi ve Ebeveynlik Yetkinliği Ölçeği (ÖÖG-SEY), Özgül Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Listesi (MOYA) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın bulguları Pearson Korelasyon ve Güvenirlik Analizleri, Tek Yönlü Varyans Analizleri (ANOVA), Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA), Bağımsız Gruplar İçin T Testi, Man Whitney U Testi uygulanarak elde edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; ÖÖG-SEY'in Türkçe formunun geçerlik ölçütlerini karşıladığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, ÖÖB tanısı alan çocukların annelerinin; duygu odaklı-etkisiz stresle başa çıkma tarzlarını daha fazla kullandıkları, ebeveynlik yetkinliklerinin daha düşük olduğu, çocuklarıyla daha fazla ev ödevi çatışması yaşadıkları, çocukları tarafından daha fazla karşılaştırmacı, reddedici, aşırı korumacı ve daha az duygusal anlamda sıcak algılandıkları bulunmuştur. ÖÖB tanısı alan çocukların annelerinin; stres düzeyleri ile duygu odaklı başa çıkma tarzları arasında ve ebeveynlik yetkinlikleri ile problem odaklı başa çıkma tarzları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, ÖÖB tanısı alan çocukların annelerini reddedici algılama düzeyi ile anne-çocuk ev ödevi çatışma düzeyi arasında ve ÖÖB tanısı alan çocukların anneleri ile öğretmenlerinden alınan ÖÖB belirti şiddeti değerlendirmeleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Alanyazın çerçevesinde elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.

Abstract:
The first aim of the study is to adapt the Specific Learning Disability Specific Stress, Homework Situation and Parental Competencies Scale (ÖÖG-SEY) into Turkish language. Mothers of children diagnosed with SLD were also investigated in terms of their stress coping styles, child rearing styles. The sample consisted of 161 children (80 children with diagnosis of SLD, 81 children in control group ) and their mothers and their teachers. Stress Coping Styles Scale (SCSS), Parental Rearing Behaviors Scale (s-EMBU-C) (Child Form), Specific Learning Disorder Specific Stress, Homework Situation and Parental Competencies Scale (ÖÖG-SEY), Specific Learning Disability Symptom Checklist (MOYA) were administered. Pearson Correlation Coefficients were computed, Cronbach Alpha Coefficients and test-retest values were obtained. One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Multivariate Analysis of Variance (MANOVA), Student's T test, Man Whitney U Test were conducted. Turkish version of ÖÖG-SEY was found to have acceptable reliabiliy and validity indicators. It was found that mothers of SLD group were more likely to use emotion-oriented coping styles, were less likely to have parenting competencies, have more homework conflicts with their children, were more comparative, rejective, overprotective and showing less emotional warmth. For mothers of SLD group; significant positive relationships were found between stress levels and emotion-focused coping styles, between parenting competencies and problem-focused coping styles. Significant positive relationships were also found in between the rejection perception of the children in SLD group and mother- child homework conflict, mothers' and teachers' ratings of severity of SLD symptoms. Results were discussed under the light of literature.