Duygusal algı bağlamında grafik tasarım ürünlerinde tasarlama yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of design approaches in graphic design products in the relationship of emotional perception
Yazar: BURÇAK SALMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA TÜRE AYGÜN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Duygu = Emotion ; Duygudurum = Mood ; Duygusal tutum = Emotional attitude ; Duygusal çekicilik = Emotional appeal ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Tasarım = Design

Özet:
Gelişen teknoloji, insanların beklentilerinin, değer yargılarının değişmesi ve firmalar arası artan rekabet tasarım dünyasını etkilemiş ve tasarım alanında kullanıcıların ihtiyaçlarının anlaşılması önemli hale gelmiştir. Bu durum tasarım alanında farklı araştırmalar yapılmasına sebep olmuştur. Bu araştırmalar sonucunda  kullanıcının/  hedef kitlenin, somut ihtiyaçlarının (kullanılabilirlik ve işlevsellik gibi) yanında soyut ihtiyaçlarının da (duygular ve değerler) önem kazandığı, kullanıcıyı ve kullanıcı deneyimini merkez alan yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımlardan bazıları günümüzde; Kullanıcı Deneyimi (User Experience, UX), Deneyim Tasarımı (Experience Design, ED), Kullanıcı Deneyimi Tasarımı (User Experience Design, UXD), Kullanıcı Odaklı Tasarım (User Centered Design, UCD), İnsan Odaklı Tasarım (Human Centered Design, HCD) vb. olarak tanımlanmaktadır. Sıralanan yaklaşım biçimlerinden biri olan Kullanıcı Deneyimi (User Experience UX) başlığı altında yer alan Kullanıcı Odaklı Tasarım (User Centered Design, UCD),  bir ürünün planlanması, tasarlanması ve geliştirilmesi yoluyla kullanıcılara odaklanan tasarım yaklaşımıdır. Süreçleri ve stratejileri, tasarım projesinin türüne bağlı olarak değişir, ancak genellikle araştırma ve UX tasarım faaliyetlerinin bir kombinasyonuna dayanır. Kullanıcı Odaklı Tasarımın, kullanılabilirlik ve işlevselliğin yanı sıra duygusal beklentileri de karşılamaya yönelik bileşeni Duygusal Tasarım (Emotional Design) yaklaşımı olarak tanımlanmaktadır. Duygusal Tasarım, tasarım ürünlerinin tüketiciler üzerinde yaratabileceği duygusal etkilere ve tasarlama süreçlerinde bu etkiyi yaratabilecek duygusal ihtiyaç ve beklentilere odaklanan bir yaklaşımdır. Duygusal etkilerin tasarlama sürecine dahil edilmesi her ne kadar Duygusal Tasarım yaklaşımıyla birlikte bugün literatürde tanımlanmış olsa da, tasarımcılar sezgisel bir şekilde, tarihsel süreçte duygusal etkileri kullanmış ve hatta bu etkilerle oluşturulan tasarım ürünleriyle algı yönetimi yapabilmişlerdir. Grafik tasarım disiplini, tasarım elemanları ve ilkeleriyle oluşturulan tasarım ürünlerinde yer alan mesajın yarattığı duygusal etkilerle algı yönetimi yapılabilen bir alandır. Yukarıda açıklanan tasarım yaklaşımları ile tasarlama süreçlerindeki yenilikler ve bu yeniliklerin tasarım alanlarındaki önemine ilişkin güncel bir Türkçe kaynak oluşturulması amacıyla "Duygusal Algı Bağlamında Grafik Tasarım Ürünlerinde Tasarlama Yaklaşımları" başlıklı bu tez çalışmasının yapılması gerekli görülmüştür. Tezin birinci bölümünde çalışmanın problemine, amacına ve önemine yer verilmiştir. İkinci bölümünde; Duygusal tasarım yaklaşımı, duygusal algı, algı kavramı, duygu kavramı, duygusal çekicilikler ve algı yönetimi incelenmiştir. Üçüncü bölümünde, grafik tasarımda ürün tasarlama süreci grafik tasarım ilke ve elemanları incelenmiştir. Dördüncü bölümünde ise; tarihsel süreçte duygusal etkiyle algı yönetimi yapıldığı düşünülen bazı tasarımlara yer verilmiştir.Bu başlıklar altında hazırlanan tez çalışmasında sonuç olarak; günümüzde birçok tasarım alanında oldukça önemli hale gelen Duygusal Tasarım yaklaşımının duygusal algı bağlamında grafik tasarım ürün oluşturma sürecine etkisi araştırılmış, çekicilikler ve grafik tasarım ilkelerinin bu tasarım yaklaşımıyla kullanım ölçütleri belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Developing technology has changed the expectations of people, change of value
judgments and increasing competition among firms has affected the design world and   it became important to understand the needs of the users in the field of design. This situation led to different researches in the field of design. As a result of these researches, the user / target groups, concrete needs (such as usability and functionality) as well as the abstract needs (emotions and values) has gained importance, user and user experience has emerged central approaches. Some of these approaches today; User Experience (UX), Experience Design (ED), User Experience Design (UXD), User Oriented Design (UCD), Human Focus Design (HCD) and so on is defined as. User Oriented Design (UCD), which is under the title of User Experience (UX) which is one of the listed approach forms , is a design approach that focuses on users by planning, designing and developing a product. The processes and strategies vary depending on the type of design project, but are usually based on a combination of research and UX design activities. The Emotional Design (Emotional Design) approach is defined as the component of the User-Oriented Design, which aims to meet the emotional expectations as well as usability and functionality. Emotional Design is an approach that focuses on the emotional effects that design products can create on consumers and on the emotional needs and expectations that can create this effect in designing processes. Although the inclusion of affective effects in the design process has been defined in the literature today with the Emotional Design approach, designers have used the intuitive way in the historical process and have been able to make perception management with the design products created by these effects. Graphic design discipline, design elements and principles of design products created by the principles of the message created by the emotional impact of perception is an area of management. In order to create an up-to-date Turkish resource about the design approaches described above and the importance of these innovations in design areas, this thesis study called Design Approaches in Graphic Design Products in the Context of Emotional Perception was deemed necessary. In the first part of the thesis, the problem, purpose and importance of the study are included. In the second part; Emotional design approach, product design process in graphic design, graphic design principles and elements are examined. In the third chapter, the concepts of perception, emotion and emotional charm and perception management are examined under emotional perception. In the fourth part; in the historical process, some designs that are thought to be used for perception management with emotional effect are included. As a result of the thesis study prepared under these headings; the effect of Emotional Design approach, which has become quite important in many design fields, on the graphic design product creation process in the context of emotional perception has been investigated.