IFC veri modeline bağlı kavramsal bir işbirliği modeli
A conceptual collaborative environment based on IFC data model
Yazar: EMRAH TÜRKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. AYFER AYTUĞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık ve mühendislik düşüncelerini gerçekleştirmek olarak tanımlanan tasarım, karmaşık ve zor bir süreçtir. Günümüzde, bu süreç içerisinde uzman kişiler tarafından tasarım yapmaya yardımcı çeşitli BDT (Bilgisayar Destekli Tasarım) sistemleri kullanılmaktadır. Tasarım sürecinin karmaşıklığı yüzünden, Bilgisayar Destekli İşbirliği Ortamları, tasarımın farklı disiplinler arasında daha verimli bir biçimde gerçekleştirilmesine yaptıkları katkılarla son yıllarda ön plana çıkmaktadır.Günümüzde BDT sistemleri Yapı Bilgi Modeli (Building Information Model/BIM) ağırlıklı olarak gelişmektedir. Yapı Bilgi Modeli (YBM), yeni bir tasarım ve belgeleme yöntemi olup, bir yapıya ait tüm bilgileri tutarlı bir şekilde bir araya getirerek, katılımcıların koordinasyon içinde çalışmasına olanak sağlar. Bununla birlikte, bir yapı bilgi modelinin oluşturulması, bir MMÜ (Mimarlık, Mühendislik, Üretim) projesinde gerçek anlamda işbirliği oluşturmak için yeterli değildir.IFC (Industry Foundation Classes) standardı, farklı BDT ortamlarının birlikte çalışmasını mümkün kılan ortak bir bilgi modelidir. Günümüzde MMÜ endüstrisinde en yaygın olarak kullanılan standarttır. Bu çalışmanın amacı, IFC veri tipine dayalı, farklı disiplinlerden katılımcıların işbirliği yapmasına olanak vererek birlikte çalışmayı kolaylaştıracak ve gerçek bir işbirliği sürecinde kullanılabilecek bir işbirliği ortamı önerisi geliştirmektir. Bu öneri, mevcut IFC altyapısını kullanarak geliştirilmiş olup, güncel yazılımlarda mevcut olmayan bir işbirliği ortamı sunmaktadır.Bu tezin giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuştur.İkinci bölümde, işbirliği kavramı ve işbirlikçi tasarım konuları irdelenmiş, işbirlikçi tasarımın ne olduğu, özellikleri, işbirlikçi tasarım ve BDT ilişkisi üzerinde durulmuştur. MMÜ endüstrisinde kullanılan güncel işbirliği yazılımları, mevcut işbirliği ortamı ile ilgili bilgi edinmek açısından detaylı olarak incelenmiştir. Geliştirilen işbirliği ortamı önerisine veri sağlayabilmek açısından MMÜ endüstrisinde kullanılan güncel işbirliği yazılımları detaylı olarak incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca, çok katılımcılı işbirliği konusu irdelenmiş ve geliştirilen işbirliği önerisine örnek oluşturan çalışmalar ele alınmıştır.Üçüncü bölümde, tasarım sürecinde bilgisayarın kullanımı konusu ele alınmıştır. YBM öncesi sistemler hakkında kısa bir bilgi verildikten sonra, YBM'nin ne olduğu ve günümüzdeki kullanım alanları açıklanmıştır. Nesne tabanlı bir yapı bilgi modeli olan IFC'nin önemi, yapısı, özellikleri, tanımlama yetenekleri, kullanım alanları, getirdiği yenilikler, problemleri ve gelişimiyle ilgili bilgi verilmiştir. Bu konuların oluşturulan işbirliği ortamı önerisi açısından önemi ayrıca ele alınmıştır.Dördüncü bölüm, geliştirilen işbirliği ortamına veri sağlamak ve gerçek bir işbirliği ortamının sorunlarını ve beklentilerini belirlemek için gerçekleştirilen alan çalışmasını, verilerin analizini, değerlendirilmesini ve yorumlanmasını içermektedir.Beşinci bölümde, alan çalışmasından elde edilen verilere ve kaynak araştırmalarından elde edilen bilgilere göre geliştirilen işbirliği ortamı önerisi bölümde yer almaktadır.Altıncı ve son bölüm, sonuçların tartışılmasına ve geliştirilen modelin irdelenmesine yönelik olarak oluşturulmuştur. Konunun gelişimiyle ilgili gelecek öngörüleri bu bölümde ayrıca tartışılmaktadır.

Abstract:
Design is a complex and complicated process to concretize architectural and engineering concepts. Today, a variety of Computer Aided Design (CAD) systems are used by experts in this process. Recently computer aided collaboration environments that support the development of a design by means of different disciplines working together gain a lot of attention.Today, CAD systems are developed mainly within the frame of BIM (Building Information Model). BIM is a new brand design and documentation model that brings together all information about a building and provides an opportunity for participants to work in coordination. However, to create a building information model is not enough to make collaboration in a AEC (Architecture, Engineering, Construction) project.IFC (Industry Foundation Classes) standard is a common information model that enables to work different CAD environments. It is the most familiar standard for AEC industry. The aim of this study is to develop a proposal for a real collaboration environment that depends on IFC data and allows making collaboration between participants of different disciplines.In the introduction part, the purpose, scope and method of the study are explained.In the second chapter, the concepts of collaboration and collaborative design are examined and the characteristics of collaborative design and the relationship between collaborative design and CAD environments are emphasized. Current collaboration applications are explicated to get information about contemporary collaboration environment. This chapter also discusses the concept of multi-disciplinary collaboration and the studies made on this concept.In the third chapter, the usages of computer in design process are discussed. After giving short information about pre-BIM systems, the concept of BIM and its areas of usage are explained. As an object-based building information model, the importance of IFC, its structure, characteristics, abilities and areas of usage, innovations, problems and progress are examined. The importance of these topics for the proposal is also discussed.The fourth chapter includes the case study that conducted to provide data for the proposal and to identify the problems and expectations of a real collaboration environment. This chapter also contains the analysis, evaluation and interpretation of data.According to the data provided by the case study as well as by literature study, the proposal for collaboration environment has been developed and suggested in the fifth chapter.The sixth and last chapter includes discussion of the results and the developed proposal. This chapter also discusses suggestions for future researches about the topic of the study.