Geriatrik bireylerde kardiyak bilgisayarlı tomografi ile saptanmış aterosklerotik ve kardiyak belirteçlerin kognitif fonksiyon ile ilişkisi
Relationship between atherosclerotic and cardiac biomarkers detected by cardiac computed tomography and cognitive function in geriatric population
Yazar: NEVZAT MURAT UĞURLU
Danışman: PROF. DR. BURCU BALAM DOĞU ; UZMAN ARZU OKYAR BAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Yaşlanan dünya ile birlikte demans görülme sıklığında bir artış meydana gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi (CCTA) ile elde edilecek olan aterosklerotik ve kardiyak belirteçlerin kognitif fonksiyon ile ilişkisini ortaya koymak ve kognitif fonksiyonu olumsuz etkileyen risk faktörleri konusunda bir öngörü sağlamaktır. Çalışmamıza HÜTF Hastanesi'nde herhangi bir sebepten ötürü CCTA çekilmiş 65 yaş ve üzeri 118 hasta dahil edildi. Bu hastalar Geriatri Bilim Dalı Polikliniği'nde kapsamlı geriatrik değerlendirme ile incelendi. Katılımcıların demografik ve klinik özellikleri, laboratuvar bulguları ve kognitif fonksiyonları değerlendirildi. Kognitif değerlendirmede, Mini Mental Durum Değerlendirme Testi, saat çizme testi, Q-mci testi (Quick-mild cognitive impairment), sayı menzil testi ve fonemik sözel akıcılık testi kullanıldı. CCTA ölçümü ile elde edilen ateroskleroz belirteçleri ile kognisyon değerlendirme testlerinin ilişkisini incelendi. Çalışmamıza dahil edilen hastaların yaş ortalaması 71,1 ± 4.3 olarak görüldü. Çalışmaya dahil edilen hastaların %40,7'si erkek,
%59,3'ü kadındı. Tüm hastaların %8,5'i okur yazar değildi, %38,1'i ilkokul,
%8,5'i ortaokul, %11,9'u lise, %33,1'i üniversite mezunuydu. Daha yüksek kardiyak plak yükü olan hastaların geri sayı menzil testi ve diğer kognitif test puanlarında düşüklük olduğu görüldü. Bu çalışma ile yüksek kardiyak ateroskleroz göstergelerinin global kognisyon, bellek, dikkat, yürütücü işlevler ve yönetici işlevlerle ilişkili olabileceği gösterilmiş oldu. Yüksek CAC skoru, kardiyak 'P' değeri ve aortik kapak kalsifikasyon değerleri olan hastaların kognitif bozukluk açısından risk altında olduğu gösterildi. Bu hastaların kognitif bozukluk açısından erken taranması, demans öncesi dönem veya demansın erken evrelerinde saptanmasını sağlayabilir.

Abstract:
The incidence of dementia is on the rise due to the aging population worldwide. This study aims to establish the relationship between atherosclerotic and cardiac markers obtained from coronary computed tomography angiography (CCTA) and identify risk factors that negatively impact cognitive function. We included 118 patients aged 65 years and over who underwent CCTA for any reason at Hacettepe University Hospital. These patients underwent comprehensive geriatric assessment at the Geriatric Medicine Clinic. We evaluated participants' demographic, clinical features, laboratory findings, comorbidities and cognitive functions. Cognitive assessments included the Mini-Mental State Examination, clock drawing test, Q-mci test (Quick-mild cognitive impairment), digit span test, and phonemic verbal fluency test. We examined the relationship between atherosclerosis markers obtained by CCTA measurement and cognitive assessment scales. The mean age of the patients included in our study was 71.1 ±
4.3 years. Of the patients, 40.7% were male and 59.3% were female. Education levels varied, with 8.5% being illiterate, 38.1% having completed primary school, 8.5% middle school, 11.9% high school, and 33.1% university graduates. Worse performance on the digit span test and other cognitive tests was observed in patients with higher cardiac plaque burdens. We demonstrated that elevated markers of cardiac atherosclerosis may impact global cognition, memory, attention, and executive functions. Patients with higher coronary artery calcium scores, cardiac 'P' values, and aortic valve calcification values are at risk for cognitive impairment. Screening these patients for cognitive impairment on time could help identify them in the pre-dementia or early dementia stages.