İşletmelerin rekabetçi avantajlarının belirlenmesi süreci: Ege bölgesi'nde bir uygulama
The process of determining competitive advantage of firms: An analyses in Aegean Region
Yazar: AYŞE  YAMAÇ YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜNAL ÖNCE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ege bölgesi = Aegean region ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi avantaj = Competitive advantage ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ÖZET Günümüzde, müşteri istek ve ihtiyaçları sürekli değişiklik göstermekte ve bu değişiklikler önceden tahmin edilememektedir. Buna bağlı olarak, işletmeler ne tür ürün/hizmet arz etmesi gerektiğini kolaylıkla on görememektedirler. Bu şekilde belirsizlik ortamlarında, pazarın hangi fırsat ve tehditleri getireceğinin önceden tahmin edilememesi sonucunda hayatlarını devam ettirmek isteyen işletmeler, rekabetçi güçlerini arttırmaya yönelik esnek ve hızlı stratejiler geliştirmek zorundadırlar. Rekabetçi üstünlük kavramı, bir işletmenin rakiplerine nazaran daha yüksek müşteri değeri yaratarak, rakipleri karşısında avantaj kazanması anlamına gelmektedir. Rakipler karşısında fiyat ve kalite anlamında avantaj elde etmek, rakiplerden daha yüksek müşteri değeri yaratmak, sürekli yenilik yapmak, müşteri istek ve ihtiyaçlarına hızlı yanıt verebilmek rekabet üstünlüğü kazanma yöntemlerinden bazılarıdır. İşletmeler, rekabet stratejilerini belirlerken sahip oldukları kaynakları ile bu kaynakları kullanarak geliştirdikleri yeteneklerinin analizini doğru bir şekilde yapmak zorundadırlar. İşletmelerin kaynak ve yeteneklerinin rekabetçi avantaj geliştirmedeki rolünü inceleyen "Kaynaklara-Dayalı Rekabet Modeli"ne göre, tüm kaynaklar sürdürülebilir rekabet avantajı kaynakları olarak kabul edilmemektedir. Rekabet avantajı sağlaması için, işletme kaynağının bazı stratejik değerlere sahip olması gerekmektedir. Bu stratejik değerler; nadirlik, taklit edileme zorluğu, ikame edilememezlik ve dayanıklılıktır. Bu özellikler, fiziksel kaynaklardan çok, bir işletmenin rekabet avantajını sağlayan yeteneklerinde bulunmaktadır. Sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmek için, işletmeler kaynaklarını ve yeteneklerini birleştirerek bazı anahtar başarı faktörleri kazanmaktadır. Kritik Başarı Faktörleri, işletmeyi tüketicinin gözünde rakiplerden farklı kılacak, rekabet üstünlüğü sağlayacak, güçlendirilmesi ve odaklanması gereken VIyönleri kapsamaktadır. Bu faktörler, çoğunlukla işletme yeteneğine bağlı olduğundan işletmeden işletmeye değişmekte ve taklit edilmesi zorlaşmaktadır. VII

Abstract:
ABSTRACT Today, customer's needs and wants are continously changing; so it can not be predicted that, what they may desire in the future. Depending on this situation, firms can not envision what kind of products or services they supply to market At this kind of uncertain market conditions, since they can not predict the opportunities and threats of market, firms which want to be survival, must develop flexible and rapid strategies to increase their competitive strengths. Competitive superiority means gaining competitive advantage by creating better customer value than the competitors. Gaining advantage depending on price and quality, creating customer value before competitors do, being innovative and satisfying customer's needs and wants rapidly are some examples of the methods in gaining competitive superiority. Firms must analyze the resources it owned and capabilities it developed well, while choosing the right competitive strategy/strategies. According to the Resource-Based Competition model, which examines the effects of firms' resources and capabilities on their competitive advantage, all the resources of the firms are not the resources that creates "sustainable competitive advantage". A resource must have some strategic assets to provide competitive advantage. These strategic assets are: being scarcity, inimitability, nonsubstituability and sustainability. Usually, a firm's competences that create competitive advantage have these features, not the tangible resources. To gain a "sustainable competitive advantage", firms must have some critical success factors by combining its resources anda capabilities. Critical Success Factors, are rhe factors which must be developed and focused on to differentiate the firm from others and provide superiority. Since, these factors usually depend on the capabilities of the firms, they change from business to business and it is getting hard to be imitated. vm