Türkiye'nin dış ticaretinde GATT süreci ve Dünya Ticaret Örgütü'nün yapılanmasının etkisi: 1995-2017
GATT process in Turkey's foreign trade and effect of World Trade Organization's structuring: 1995-2017
Yazar: BURCU KENGER
Danışman: PROF. DR. SEYHAN TAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması = General Agreement of Tariffs and Trade ; Katar-Doha = Qatar-Doha ; Küreselleşme = Globalization ; Serbestleşme = Liberalization ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra gelişmiş ülkeler dünya barışının kalıcı olmasını sağlamak, uluslararası likidite ve mali güven, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma çabalarına yardımcı olmak ve dünya ticaretinin serbestleşmesini sağlamak istediler. Bunun için 50'ye yakın ülke 1947-48'de Havana'da toplanarak Uluslararası Ticaret Örgütünü (ITO) kurmak istedi. ITO'nun görüşmeleri sırasında yerine geçici olarak Ekim 1947'de Cenevre'de Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) imzalandı. Türkiye ise 1953 yılında anlaşmayı imzaladı. GATT, Uruguay Turu ile kurumsal bir yapı haline gelerek Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) adını aldı. 
	Çalışmanın amacı GATT'tan DTÖ'ne evrilen yapılanmanın Türkiye dış ticaretine olan etkisini incelemektir. DTÖ'nün aldığı kararların bağlayıcılığı vardır. Bu nedenle üye devletler kendi ülkelerinde politikalarını oluştururken bu kararları, anlaşmaları göz önünde bulundurmak zorundadır. DTÖ'nün aldığı kararların etkisi oldukça önemlidir. Çalışma, sürecin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin sektörel farklılıklardan dolayı zıt yönlerde olma ihtimalini öne çıkarmaktadır. Olumsuz etki bakımından; tarım ve tekstil konusunda ihracatın artarak tarımsal hammaddede dışa bağımlılığın artması, olumlu etki olarak da; dış ticarete verilen desteklerin kaldırılmasıyla serbestleşen ticaret sonucu rekabet gücünün artması örnek verilebilir.

Abstract:
After the Second World War, developed countries wanted to ensure permanent world peace, achieve international liquidity and financial trust, help developing countries' development efforts, and liberalize world trade. For this purpose, nearly 50 countries met in Havana in 1947-1948 to establish the International Trade Organization (ITO). During ITO meetings, The General Agreement on Tariffs and Trade (GATT), devised as a temporary substitute, was signed in October 1947 in Geneva. Turkey signed the agreement in 1953. GATT became an institutional structure with Uruguay Round and started to be called World Trade Organization (WTO). 
 	The aim of the study is to examine the effect of the structure that evolved from GATT to WTO on Turkey's foreign trade. WTO's decisions are binding. For this reason, the member states have to take these decisions and agreements into account while forming their policies in their own countries. The impact of the decisions taken by the WTO is crucial. The study emphasizes the possibility that the impacts of the process on the Turkish economy are in opposite directions due to sectoral differences. In examples of negative impact include the increase in agriculture and textile imports and the consequent increase in foreign dependency on agricultural raw materials, whereas the examples of positive impact include the increase in competitiveness as a result of liberalized trade with the abolition of the supports to foreign trade.