Maksimal oksijen kullanım düzeyini veren farklı iş yükleriyle yapılan kesintili antrenman modellerinin aerobik güç ve anaerobik kapasite geliştirici etkileri
Effects of interval training modalities performed with different workloads to elicit maximal oxygen consumption on aerobic power and anaerobic capacity improvement
Yazar: MAHDI NOROUZI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖZKAYA
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik güç = Aerobic power ; Antrenman = Training ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksijen tüketimi = Oxygen consumption ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance

Özet:
Zirve (pik) oksijen kullanım düzeyini (VO2pik) veren en yüksek çalışma oranı olan aerobik limit güç (ALG), hem aerobik güç hem de anaerobik kapasiteyi geliştirebilecek en iyi egzersiz uyaranını doğurabilir. Fakat, ALG'nin antrenman etkileriyle ilgili literatür oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, ALG'de yapılan bir egzersiz uygulamasından alınan fizyolojik ve metabolik yanıtları analiz ederek, bu yanıtları etkileri iyi bilinen diğer egzersiz yöntemleriyle karşılaştırmaktır. Çalışmaya 10 iyi antrene erkek bisikletçi katıldı. Kritik eşik (KE), maksimum O2 kullanımı (VO2maks), bu düzeye karşılık gelen zirve güç çıktısı (ZG) ve ALG güç çıktısı farklı günlerde uygulanan çok sayıda sabit yüklü tüketici egzersiz testiyle belirlendi. Katılımcılar beş farklı yüksek şiddetli interval antrenman (high intensity interval training: HIIT) yöntemi uyguladılar. HIIT–1: ZG'nin %100-105'inde 1×16-18 dakika, 1:1 yüklenme/toparlanma (y/t) oranıyla; HIIT–2: ZG'nin %95-100'ünde 4-6 × 2,5-3 dakika, 1:1 y/t oranıyla; HIIT–3: KE'de 3-4 × 6-8 dakika, 1:0,3 y/t oranıyla; HIIT–4: ALG'de 5-6 × 1-2 dakika, 1:2 y/t oranıyla ve HIIT–5: ZG'nin ~%175'inde 2 × 6 × 30-sn, tekrarlar arası 1:4 ve setler arası 1:8 y/t oranıyla gerçekleştirildi. Elde ettiğimiz bulgulara göre; V ̇O2pik'te geçirilen zaman açısından HIIT–2 ve HIIT–4 modelleri (273±127 ve 208±111; sn) (p=0,114; ES=0,55) diğer interval antrenman modellerine kıyasla daha başarılı bulundu (<87 saniye) (p<0.001). HIIT–5 (16,8 ± 2,673 mmol·L−1) ve HIIT–4 (15,6±2,534 mmol·L−1) (p=0,017; ES=0,92) modellerinden elde edilen kan laktatı yanıtları, diğer antrenman modellerine kıyasla daha yüksekti (<13,7 mmol·L−1) (p<0,001). Sonuç olarak ALG'de uygulanan HIIT–4 modelinin hem aerobik güç hem de anaerobik kapasite geliştirmede yüksek bir potansiyele sahip olduğu gösterildi.
Anahtar Kelimeler: Aerobik limit güç, kritik eşik, VO2pik veren en yüksek çalışma oranı

Abstract:
Aerobic limit power (ALP) giving the highest work rate that leads to the obtaining of the peak oxygen consumption (VO2peak) may be one of the best exercise stimuli to enhance both aerobic power and anaerobic capacity; however, there is still a lack of information on the exercising effects of the ALP. The aim of this study was, therefore, to analyse physiological and metabolic responses of an exercise modality performing at ALP, and to compare those responses with the other well-known exercise modalities. 10 well-trained male cyclists participated in this study. Critical threshold (CT), maximal O2 consumption (VO2max), peak power output corresponding to the VO2max (PPO) and the ALP were determined by multisession constant work rate exercises performing on separate days. Cyclists performed five high intensity interval training (HIIT) modalities as follows; HIIT–1: 16-18 × 1 min at 100-105% of PPO with 1:1 workout/rest (w/r) ratio; HIIT–2: 4-6 × 2.5-3 min at 95-100% of PPO with 1:1 w/r ratio; HIIT–3: 3-4 × 6-8 min at CT with 1:0.3 w/r ratio; HIIT–4: 4-7 × 1-2 min at ALP with 1:2 w/r ratio; and HIIT–5: 2 × 6 × 30-s at ~175% of PPO with w/r ratio of 1:4 between repetitions and 1:8 between sets. According to our findings, the time spent at VO2peak was greater at HIIT–2 (273±127 seconds) and HIIT–4 (208±111 seconds) (p=0.114; ES=0.55) when compared to the others (<87 seconds) (p<0.001), while there were greater blood lactate accumulations at HIIT–4 (15.6±2.534 mmol·L−1) and HIIT–5 (16.8±2.673 mmol·L−1) (p=0.017; ES=0.92) when compared to the others (<13.7 mmol·L−1) (p<0.001). In conclusion, HIIT–4 performed at the ALP has a higher potential to improve both aerobic power and anaerobic capacity.
Keywords: Aerobic limit power, critical threshold, the highest work rate that provides VO2peak