Öğretmenlerin, öğretmen adaylarının ve öğrencilerin sürdürülebilir çevre ile ilgili kavramsal anlamaları ve tutumları
Conceptual understanding and attitudes of teachers, prospective teachers and students towards sustainable environment
Yazar: ŞAHİKA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ERGİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevre = Environment ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışma öncelikli olarak sekiz yıllık eğitimi henüz tamamlamış öğrencilerin, fen ve teknoloji öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlamlarını ve tutumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Sonrasında ise fen ve teknoloji öğretmenleri ile sekiz yıllık eğitimi henüz tamamlamış öğrencilerin verileri arasında farklılık olup olmadığı, öğretmen adayları ile öğretmenlerin verileri arasında farklılık olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır.Çalışma, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı süresince, İzmir ili Buca, Konak ve Karabağlar ilçelerinde 8 lisede bulunan 9. sınıf öğrencileri (kavramsal anlamaları belirlemek için 521, tutumları belirlemek için 446 öğrenci), aynı ilçelerde 42 ilköğretim okulunda bulunan fen ve teknoloji öğretmenleri (kavramsal anlamaları belirlemek için 72, tutumları belirlemek için 69 öğretmen) ve Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde okuyan 3. ve 4. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Öğretmen adayları için belirlenen üniversite de örneklemde yeterli sayıya ulaşılamadığı için Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde okuyan 3. ve 4. sınıf öğrencileri ile çalışma yürütülmüştür (kavramsal anlamaları belirlemek için 194, tutumları belirlemek için 213 öğretmen adayı).Çalışmada sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlamayı belirleyebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen öğrenci ve öğretmen-öğretmen adayının seviyelerine uygun iki ayrı ölçme aracı (?Sürdürülebilir Çevre Kavram Testi? ve ?Açık Uçlu Sorular?) kullanılmıştır. Sürdürülebilir çevreye yönelik tutum düzeylerini belirleyebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen öğrenci ve öğretmen-öğretmen adayının seviyelerine uygun iki ayrı tutum ölçeği (Sürdürülebilir Çevre Tutum Ölçeği) kullanılmıştır. Öğretmenlerin, öğretmen adaylarının ve öğrencilerin sürdürülebilir çevreye yönelik düşüncelerini daha net belirleyebilmek için araştırmacının hazırladığı sürdürülebilir çevreye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Altı öğretmen, altı öğretmen adayı ve altı öğrenci ile görüşme yapılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre, fen ve teknoloji öğretmenlerinin, ilköğretimi tamamlamış öğrencilerin ve fen ve teknoloji öğretmen adaylarının, sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlamaları yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Buna karşı fen ve teknoloji öğretmenlerinin, ilköğretimi tamamlamış öğrencilerin, fen ve teknoloji öğretmen adaylarının, sürdürülebilir çevreye yönelik tutumlarının ise yüksek olduğu dikkati çekmektedir.Araştırmada ilköğretimi tamamlamış öğrenciler ile fen ve teknoloji öğretmenleri arasında sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlama düzeyleri bakımından anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. İlköğretimi tamamlamış öğrencilerin, fen ve teknoloji öğretmenlerine göre sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlamaları daha iyi düzeyde olduğu görülürken, fen ve teknoloji öğretmenleri ile öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik kavramsal anlamaları arasında anlamlı fark olmadığı göze çarpmaktadır. İlköğretimi tamamlamış öğrenciler ile fen ve teknoloji öğretmenleri arasında sürdürülebilir çevreye yönelik tutum bakımından öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Ayrıca fen ve teknoloji öğretmenleri ile öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevreye yönelik tutumları bakımından öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu göze çarpmaktadır.

Abstract:
This study, primarily, has been fulfilled for the purpose of defining the conceptual understanding and attitudes of the newly graduated students from 8-year- education, Science and Technology Teachers? and prospective teachers towards sustainable environment. Afterwards, it has been aimed to analyze whether there is a difference between the datum of Science and Technology teachers and the newly graduated students and whether there is a difference between the data of the prospective teachers and teachers.The study has been pursued with the participation of 9th grades students (521 students to define the conceptual understanding, 446 students to define the attitudes) from 8 high schools in İzmir-Buca, Konak and Karabağlar, Science and Technology Teachers from 42 primary schools in the same districts (72 teachers to define the conceptual understanding, 69 teachers to define the attitudes) and 3th and 4th grade students of the department of Science and Technology Teaching, Dokuz Eylül University. Because of not being able to come up to working numbers for the sample for prospective teachers at the university, the study has been carried out with the participation of 3th and 4th grades students from the department of Science and Technology Teaching, Adnan Menderes University (194 prospective teachers to define the conceptual understanding, 213 prospective teachers to define the attitudes).Two different measurement tools (Sustainable Environment Concept Test and Open-ended Questions) developed by the researcher, which are suitable for the levels of the students, teachers and prospective teachers, has been used to determine the conceptual understanding towards sustainable environment in the study. In order to specify the attitude levels towards sustainable environment, two different attitude scales (Sustainable Environment Attitude Scale), developed by the researcher, which are suitable for the levels of the students, the teachers and prospective teachers have been applied. Semi-structured interview questions, related to Sustainable environment, developed by the researcher, have been used to determine the thoughts of the students, teachers and prospective teachers towards sustainable environment more accurately. (Six teachers, six prospective teachers and six students have been interviewed.)According to the results of the research; it has been seen that the conceptual understanding of the newly graduated students from 8-year- education, Science and Technology Teachers and prospective teachers towards sustainable environment is not at the satisfactory level. Against this, it has been noticed that the attitudes of Science and Technology teachers, the newly graduated students from primary school and prospective teachers to sustainable environment is at a high level in a positive way.It has been stated that there is a meaningful difference between the newly graduated students from primary school and Science and Technology teachers in terms of conceptual understanding towards sustainable environment. While the conceptual understanding of the newly graduated students from primary school towards sustainable environment is at the higher level when compared to Science and Technology teachers, it has been noticed that there is no significant difference between the conceptual understanding of Science and Technology teachers and prospective teachers. It has been defined that there is a significant difference between the attitudes of Science and Technology teachers and the newly graduated students from primary school towards sustainable environment in favor of science and technology teachers. Besides, it has been seen that there is a significant difference between the attitudes of Science and Technology teachers and prospective teachers towards sustainable environment in favor of science and technology teachers.