Tedavi alan ve almayan hashimoto tiroiditli hastalar ile tiroidektomili tedavi alanlarda periferik nöropati sıklığının karşılaştırılması
Comparison the frequency of peripheral neuropathy in the patients treated with the thyroidectomy together with the ht patients receiving and not receiving the therapy
Yazar: MEHMET NURİ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. REFAH SAYIN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Nöropatiler = Neuropathies ; Periferik sinir sistemi hastalıkları = Peripheral nervous system diseases ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroidektomi = Thyroidectomy

Özet:
Hashimoto tiroiditi (HT) halen dünyada iyottan yoksun bölgeler hariç olmak üzere, primer hipotiroidizmin en sık nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Hipotirodinin polinöropati, tuzak nöropati gibi periferik nöropatilere neden olduğu ile ilgili birçok çalışma literatürde mevcuttur. Hipotiroidi ile ilişkili polinöropatide, ılımlı, sensöriyel daha çok da aksonal tutulumun hâkim olduğu belirtilmektedir. Hipotiroidi varlığında arttığı bildirilen  en yaygın tuzak nöropati karpal tünel sendromudur (KTS). Tiroid hormon bozukluklarında santral ve periferik sinir sisteminin önemli bir komponenti olan otonom sinir sisteminin de etkilenebileceği düşünülebilir. Ancak literatürde, bu hasta gruplarının otonom sinir sistemi tutulumu, özellikle sudomotor fonksiyonları açısından değerlendirildiği çalışma sayılarının ve değerlendirilen hasta sayılarının azlığı dikkati çekmektedir.
Biz bu çalışmamızda tedavi alan ve almayan HT'li hastalarla tiroidektomili tedavi alan hastalarda periferik nöropati sıklığına bakarak erken dönemde tanısının konulup tedavisinin başlanmasını amaçladık.
Prospektif olarak HT'li daha önceden klinik hipotiroidi tanısı konulup T4 replasman tedavisi alan hastalar (H.T.E), HT'li TSH, ST4, ST3' ü normal sınırlarda olup hiç T4 replasman tedavisi almamış ancak takipte olan hastalar (H.T.H) ve herhangi bir nedenle (malignite dışında) total tiroidektomi yapılmış olup T4 replasman tedavisi alan hastalarda (T.T.T.E)  periferik nöropati (kalın-ince lif) sıklığını klinik (nörolojik muayene ve LANSS ağrı skalası ile) ve elektrofizyolojik olarak (sinir ileti çalışmaları, sempatik deri yanıtı) araştırdık.   
Çalışmamızda H.T.E grubundaki hastaların %16,7'sinde alt ekstremitelerde hakim duyusal aksonal polinöropati saptarken diğer gruplarda saptamadık. Aynı zamanda çalışmamızda H.T.E ve T.T.T.E hasta gruplarında anlamlı derecede KTS saptarken; H.T.H grubunda ise saptamadık. Aksonal duyusal PNP saptanan H.T.E grubundaki 30 hastanın 5'inde (%16,7) H.T.H grubundaki tüm hastalara kıyasla her iki ATG ve ATPO antikor düzeyini anlamlı derecede yüksek saptadık. Hem KTS saptanan hastalarda hem de PNP saptanan hastalarda diğer tüm hastalara kıyasla hastalık süresini uzun ve T4 düzeyini düşük bulduk.  
Sonuç olarak; bu çalışma bize HT'de hipotiroidi ile beraber otoimmunitenin periferik nöropatiye yol açan önemli bir etyolojik faktör olduğunu düşündürmüştür. Ancak H.T.E grubundaki PNP saptanan hastaların yaş ortalamalarının diğer tüm hastalara kıyasla ileri olması ve hastalık sürelerinin uzun olması; bu hastalarda hipotiroidi ile beraber otoimmünitenin etkisini göstermek amaçlı daha geniş serilerde yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Hashimoto tiroiditi,  periferik nöropati,  total tiroidektomi.

Abstract:
Hashimoto's thyroiditis is still the most common cause of primary hypothyroidism except for the areas deprived of the iodine in the world. There are many studies in the literature related to that the hypothyroid causes the peripheral neuropathies such as polyneuropathy and entrapment neuropathy. It has been reported that the moderate, sensory and axonal involvement is more dominant in polyneuropathy associated with hypothyroidism. The most common entrapment reported that it has increased in the presence of hypothyroidism is the syndrome of neuropathy carpal tunnel (CTS). It can be thought that the autonomic nervous system which is an important component of the central and peripheral nervous system can be affected in thyroid hormone disorders. However, in the literature, the fact that the autonomic nervous system involvement of these patient groups, the number of the studies evaluated especially in terms of the sudomotor functions and the number of the patients assessed are low has drawn attention.	

In this study, we aimed to diagnose the patients in early period and start the treatment by looking at the frequency of peripheral neuropathy in the patients treated with the thyroidectomy together with the HT patients receiving and not receiving the therapy.
We prospectively investigated the frequency of peripheral neuropathy (thick-thin fibers) clinically (neurological examination and with the LANSS pain scale) and electrophysiologically (nerve conduction studies, sympathetic skin response) in HT patients previously diagnosed with the clinical hypothyroidism and receiving T4 replacement therapy  (H.T.E), and in HT patients whose TSH, FT4, FT3 were within the normal limits and never receiving T4 replacement therapy, but the patients in the follow-up (H.T.H) and in the patients whom the total thyroidectomy was performed for any reason, (except for the malignancy) and receiving T4 replacement therapy  (T.T.T.E).
In our study, while we dedected the dominant sensory axonal neuropathy in the lower extremities at 16.7%  of the patients in the H.T.E group,  we didn't dedect in the other groups. At the same time, while we significantly detected the CTS in the H.T.E and T.T.T.E patient groups, we didn't detect in the H.T.H group.   We found the antibody levels of both ATG and ATPO significantly high in 5 of the 30 patients (16.7%)  in the H.T.E group detected the axonal sensory PNP compared to all patients in the H.T.H.  We found that the duration of the disease was long and T4 level was low both in patients dedected the CTS and in patients dedected the PNP compared to all other patients.
As a result;  this study has suggested to us that the autoimmunity together with hypothyroidism in HT is an important etiologic factor leading to peripheral neuropathy. However, the fact that the average ages of the patients were long in H.T.E patient group with the PNP compared to all other patients, and the durations of the disease were long show that the larger series of the studies are needed to demonstrate the effect of autoimmunity together with hypothyroidism in these patients.

Key Words: Hashimoto's thyroiditis, peripheral neuropathy, total thyroidectomy