İnsan–otonom otomobil ilişkisinde iletişim süreçleri ile ilgili beklentiler /
Yazar: MERT MUMCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BUDAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ulaşım = Transportation ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kullanıcı deneyimi = User experience ; Otomobil = Automobile ; Otonom araçlar = Autonomous vehicles ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; İletişim = Communication

Özet:
Teknolojinin getirdiği yenilikler ile birçok sistem etkilenmekte ve değişim geçirmektedir. Otomobillerde yıllar içerisinde teknolojiden etkilenmiş, basit bir ulaşım aracı değil, insanlara farklı deneyimler sağlayan bir varlık halini almıştır. Bu deneyim günden güne ileri bir boyut kazanmaktadır. Gelecekte otomobillerin karşımıza sosyal bir varlık olarak çıkması olasılığından yola çıkılarak, bu çalışmada kullanıcılar ile otonom otomobiller arasındaki sosyal ilişkinin nasıl olması gerektiğine karşı iletişim merkezli beklentiler araştırılmıştır. Yöntem olarak derinlemesine görüşme, yarı-yapılandırılmış biçimde uygulanmıştır. İstanbul'da yaşayan, otomobil sahibi ve en az beş yıldır aktif otomobil kullanan 14 kişiye, 25 bireysel soru sorulmuştur. Sorular kişilerin mevcut durumda otomobiller ile herhangi bir duygusal bağ kurup kurmadığı, otonom otomobillerin betimlenmesi, otonom otomobil-insan etkileşiminde üçüncü kişilerle olan etkileşim senaryoları, gizlilik ve etik temalarında kategorize edilerek katılımcılara sırasıyla sorularak, insanlar ve otonom otomobiller sosyal olarak nasıl iletişim kurabilirler sorusuna yanıt alınmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerde, katılımcıların otomobillerle duygusal bağ kurabildikleri, otonom otomobilleri imgelerken cinsiyet belirlemek istemedikleri, iletişimin sınırları olması gerektiği, otonom otomobillerini ücreti ödendiği takdirde başkalarıyla paylaşabilecekleri gibi farklı bulgular elde edilmiştir. Elde edilen bulgular alanda yapılacak çalışmalara yönelik hipotezlerin oluşturulması, değişkenlerin belirlenmesine katkı sağlayabilecektir.

Abstract:
Many systems are affected and change by technological innovations. Over the years, automobiles also have been affected by technological changes and have become not a simple means of transportation, but an entity that provides different experiences to people. This experience gains an advanced dimension day by day. It is quite possible that the cars may appear in our lives as a social entity in the future. In this study, communication-centered expectations about how should be the social relationship between users and autonomous cars were investigated. As a method, in-depth interview was applied in a semi-structured form. 25 individual questions were asked to 14 people who live in Istanbul, own a car and have been actively driving for at least five years. The questions were asked to the participants respectively by categorizing questions under the themes of whether people have any emotional bond with cars in the current situation, the description of autonomous cars, interaction scenarios with third parties in autonomous car-human interaction, privacy and ethics.  It was tried to find an answer to the question of how people and autonomous cars can communicate socially. In the data obtained as a result of the study, different findings were obtained such as the participants can establish emotional bonds with automobiles, they do not want to specify a gender while imaging autonomous cars, they prefer, communication between people and autonomous cars to be limited, and they can share their autonomous cars with others if a certain fee were paid. The findings may contribute to the formation of hypotheses and the determination of variables for the studies which will be done in this field.