Dicle Üniversitesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge, attitudes and behaviours related to breast milk and breastfeeding of mothers who applied to Dicle University Family Medicine Polyclinic
Yazar: ESER ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Davranış = Behavior ; Emzirme = Breast feeding ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Giriş ve Amaç: Yenidoğan bir bebeğin sağlıklı bir şekilde büyüyüp gelişmesinde başarılı beslenmenin payı büyüktür. Anne sütünün bebekler için en ideal besin kaynağı olmasının nedenleri arasında anne sütünün ilk altı ay boyunca tek başına bebeğin bütün fizyolojik ve psikososyal ihtiyaçlarını karşılaması, bebeği enfeksiyonlara karşı koruma özelliğinin olması, ekonomik olması, anne sütünün yenidoğanın ihtiyaçlarına göre farklılık göstermesi sayılabilir. Hayatın ilk altı ayında bebeğin bütün ihtiyaçlarını karşılayacak besin maddelerini içeren, temiz ve her zaman uygun ısıda olan anne sütü, anne ve bebek arasında duygusal bir bağın oluşmasını sağlamaktadır. Anne sütü ihtiva ettiği antikorlar sayesinde bebeği hastalıklara karşı korumaktadır, aynı zamanda anne sütü besinlerin neden olduğu enfeksiyonların ve beslenme bozukluklarının görülme sıklığını da azaltmaktadır. Bu sebepten ötürü Dünya Sağlı Örgütü (WHO)'nün önerileri; bebeğin doğar doğmaz emzirilmeye başlanması ve ilk altı ay boyunca bebeğe sadece anne sütü verilmesi, anne sütüne ek besin maddeleri ile beraber iki yaş ve ötesine dek bebeğin emzirilmesi şeklindedir. Bu çalışmanın amacı; annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını incelemek ve buna etki eden etmenleri belirlemektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran anneler ile yapılmıştır. Çalışmamıza katılan 400 kişiye 12 adet sosyo-demografik, 1 adet anne sütü ile ilgili eğitim alma durumu ve 24 adet anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi değerlendirme sorusundan oluşan toplamda 37 soru yöneltilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı kullanılarak yapılmış olup, p<0,05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya toplam 400 kadın katılmıştır. Katılımcıların %75,8'i anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi almıştır. Katılımcıların %96'sı kolostrumun bebeğe verilmesi gerektiği bilgisine sahiptir. Katılımcıların %95,2'si anne sütünün ilk altı ayda bebeğin bütün gereksinimlerini karşıladığını düşünmektedir. Katılımcıların %97,5'i emzirmenin anne ve bebek arasında güçlü bir duygusal bağ oluşturduğu bilgisine sahiptir. Katılımcıların eğitim durumu ile anne sütünün ilk altı ay bebeğe yeterli olacağı ve emzirmenin anne ve bebek arasına güçlü bir duygusal bağ oluşturduğu bilgisi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Sonuçlar: Çalışmamıza katılan annelerin tamamına yakını kolostrumun bebeğe mutlaka verilmesi gerektiğini, emzirmenin anne ve bebek arasında güçlü bir duygusal bağ oluşturduğunu, ilk altı ay sadece anne sütü ile beslenmenin bebek için yeterli olduğunu, anne sütünün hazmının kolay olduğunu bilmektedir. Kolostrumun karbonhidrat ve yağdan fakir olduğu ve emziren annelerde doğum sonrası kanamanın daha az olduğu bilgisinin istenilen düzeyde olmadığı görülmektedir. Çalışmamıza katılan annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili bilgi alma düzeyleri iyi olmakla beraber istenilen düzeyde değildir. Tüm annelere sadece gebelik süresince değil gebelik öncesi ve sonrasında da anne sütü ve emzirme ile ilgili eğitim ve bilgi verilmelidir.

Abstract:
Introduction and Objective: Successful nutrition plays a major role for healthy development of the newborn baby. Breast milk is the most ideal nutrition for babies due to providing all physiological and psychosocial needs of the baby alone during the first six months, changing contents according to the needs of the newborn, the ability to protect from infections and being economic. Breast milk is always sanitary and at the appropriate temperature, it contains all nutrients which the baby need in the first six months of life, elicits the construction of a close connection between mother and baby. Thanks to the antibodies it contains, breast milk protects the baby against disease and decrease the incidence of infections and nutritional disorders. Therefore, it is advised to breast feeding the baby as soon as possible after birth and to provide breast milk in the first six months alone, and with nutritional supplements to the age of two. The objetive of the study is to investigate the knowledge, attitudes and behaviours of mothers about breast feeding and breast milk.

Materials and Methods: The study was conducted on mothers who applied to the Family Medicine Department at Dicle University School of Medicine. A total of 37 questions, including 12 questions on sociodemographic, one on educations status about breast feeding and  24 knowledge evaluations questions on breast milk and nursing were addressed to 400 individuals who approved to participate in the study. Data analysis was performed with the SPSS 22.0 package software, and p<0.05 was considered as statistically significant.

Results: Totally, 400 women participated in the study. 75.8% of the participants had the knowledge of breast milk and nursing. 96% of them had the knowledge that the colostrum should be given to the baby. 95,2% of them thought that the breast milk provides all needs of the baby in the first six months. 97.5% of them had the knowledge that nursing elicits the constructions of a close connection between mother and baby.A significant association was found between education status and the knowledge on the breast milk is enough in the first six months and that elicits the construtions of a close connections between mother and baby.

Conclusion: Almost all the mothers, who participated in the study, knew that colostrum must be given to baby, breast feeding elicits the constructions o a close connection between mother and baby, breast milk alone is enough in the first six months and easy to dig. It was observed that the colostrum is poor in carbohydrates and fat, and that breast feeding mothers have less postpartum homerrhage, is not at desired level. Though the mothers participating in study were well informed about breast milk and breast feeding, they were not at the desire level. Information and education on breast milk and nursing should not only be given during pregnancy, but to all mothers both before and after pregnancy.