Uluslararası ilişkilerde güç kavramı kapsamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
United Nations Security Council within the scope of the concept of power in international relations
Yazar: EGE DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT GÜL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Güç = Power ; Güç dengesi = Power balance ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışmada BM Güvenlik Konseyi güç kavramı odağında analiz edilmektedir. Bu kapsamda
BM Güvenlik Konseyi'nin yapısı, işleyişi, uluslararası sistem ve uluslararası ilişkilerde nasıl
rol üstlendiği irdelenmektedir. Ayrıca BM Güvenlik Konseyi'nin daha iyi anlaşılması adına
hem genel olarak Birleşmiş Milletler (BM) örgütü hem de Milletler Cemiyeti (MC) dönemi
inceleme konusu yapılmaktadır. Teorik çerçeve içerisinde ise Realizm ve Marksist
yaklaşımlardan yararlanılmıştır. Fakat çalışmanın ana teorik çerçevesi Dünya Sistemleri
Analizi olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel yöntem tercih edilmiştir. Ancak gerekli yerlerde
nicel yöntemden ve örnek olay incelemelerinden de yararlanılmıştır. Çalışmada üç ana amaca
ulaşılması planlanmıştır. Birincisi, BM Güvenlik Konseyi'nin sistemik düzeyde statükonun
sürdürülmesinde nasıl bir rol oynadığını tespit etmek şeklinde belirtilebilir. İkincisi, BM
Güvenlik Konseyi'nin merkez-çevre ilişkilerinde yararlanılan bir araç olup olmadığını ortaya
koymaktır. Üçüncüsü, BM'nin tıpkı MC gibi aslında bir güç dengesi sisteminin göstergesi mi
olduğunu tespit etmek amaçlanmaktadır. Elde edilen sonuçlar ise kısaca şu şekilde ifade
edilebilir: Uluslararası ilişkilerin analizinde güç kavramı anahtar rol oynamaktadır.
Uluslararası sistemdeki genel eğilim güç dengesi sistemini işaret etmektedir. Bu kapsamda
BM Güvenlik Konseyi de bir 'güç dengesi sistemi'nin varlığını ortaya koymaktadır. Öte
yandan BM Güvenlik Konseyi, merkezin çevreyi kontrol etmesinde yararlanılan bir araç
işlevi rolü oynamaktadır. Ayrıca BM'nin bir reform süreci geçireceği ya da MC'nin akıbetine
uğrayacağı öngörülmektedir.

Abstract:
In this study, the UN Security Council is analyzed with a focus in the concept of power. In
this context, the structure and functioning of the UN Security Council and the role it plays in
the international system and international relations are examined. In addition, both the United
Nations (UN) organization and the period of the League of Nations (LN) are subject to
scrutiny in order to better understand the UN Security Council. In the theoretical framework;
Realism and the Marxist approaches were used. However the main theoretical framework of
the study has been determined as the World Systems Analysis. The qualitative method was
preferred in the study. However; quantitative methods and the case studies were also used
where necessary. Three main objectives were planned to achieve for this study. The first can
be stated as determining how the UN Security Council plays a role in maintaining the status
quo at the systemic level. The second is to reveal whether the UN Security Council is a tool
which used in center-periphery relations. Third, it is aimed to identify if the UN is actually an
indicator of a balance of power system, just like the LN. The results obtained can be briefly
expressed as follows: The concept of power plays a key role in the analysis of international
relations. The general trend in the international system indicates the balance of power system.
In this context, the UN Security Council reveals the existence of a "balance of power system".
On the other hand, the UN Security Council plays the role of a tool used by the core to control
the periphery. In addition, it is predicted that the UN will undergo a reform process or the UN
will share with the LN's fate.