Diyabetik ve diyabetik olmayan hastalarda vitreus örneğinde matriks metalloproteinaz 9 ve 14 düzeylerinin karşılaştırılması
Mmp-9 and MMP-14 levels between diabetic patient and non-diabetic patients vitreous samples
Yazar: ABDULLAH ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ORHAN BAYKAL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Vitreus = Vitreous

Özet:
Amaç: Bu çalışmada diyabetik ve diyabetik olmayan hastaların vitreus örneğinde MMP-9 ve MMP-14 dizeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma Haziran 2018 – Aralık 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları polikliniğine başvuran ve pars plana vitrektomi endikasyonu alan hastalarla yapıldı. Diyabetes mellitus harici ek sistemik hastalığı olanlar çalışma kapsamı dışında bırakıldı. 70 hastanın 70 gözünden vitreus örneği alınarak çalışma gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 34'üne proliferatif diyabetik retinopati, 36'sına ise diyabetik retinopati haricindeki hastalıklar nedeniyle pars plana vitrektomi uygulandı. Hastalardan operasyon başlangıcında vitreus tap metodu ile 0,3-0,6 dizyem vitreus örneği alındı. Bu örnekler ELİSA metodu ile çalışılarak MMP-9 ve MMP-14 düzeyleri araştırıldı. Diyabetik ve diyabetik olmayan gruplar MMP-9 ve MMP-14 düzeyleri açısından karşılaştırıldı. MMP-9 ve MMP-14 değerleri normal dağılmadığından çalışmada nonparametrik hipotez testlerinden Mann-Whitney U testi kullanılarak gruplar arası farklılıklar değerlendirilmiştir. Ayrıca MMP-9 ve MMP-14 değerleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: MMP-9 (Sig=0.003, p<0,05) ve MMP-14.(Sig=0.015, p<0,05) değerleri diyabetik ve diyabetik olmayan gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. 
MMP-9 için diyabetik grubun sıra ortalamaları (N=42,81) diyabetik olmayan grubun sıra ortalamalarından (N=28,60) istatistiksek olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.01). MMP-14 için diyabetik grubun sıra ortalamaları (N=41,60) diyabetik olmayan grubun sıra ortalamalarından (N=29,74) istatistiksek olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak belirlenmiştir(p<0.01). 
Spearman korelasyon analizi sonuçlarına göre MMP-9 ve MMP-14 değerleri arasında pozitif düşük düzeyde anlamlı korelasyon olduğu belirlendi (r=+0,364, p<0.05).
Sonuçlar: MMP-9 ve MMP-14 düzeylerinin diyabetik hastalardaki yüksekliğinin, diyabetik retinopatinin patogenezinde önemli bir rolü olduğu ve diyabetik retinopatinin tedavisinde alternatif tedavi modelleri oluşturulabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: MMP-9, MMP-14, Diyabetes Mellitus, Vitreus, Diyabetik Retinopati

Abstract:
Aim: We aimed to compare MMP-9 and MMP-14 levels between diabetic patient and non-diabetic patients vitreous samples 
Material and Methods: Between June 2018 and December 2018 who underwent pars plana vitrektomy in Atatürk University Ophthalmology outpatient department. Patients with additional systemic diseases other than diabetes mellitus were excluded from the study. Study was completed by taking vitreous samples of seventy eyes of seventy patients. The 34 of patients were proliferative diabetic retinopathy and 36 of the patients were non-diabetic patients who received surgical indications requiring pars plana vitrectomy in this study. 0,3 – 0,6 diziem vitreous was taken from the patients with vitreous tap method at the beginning of the pars plana vitrecomy. These samples were studied by ELİSA method and MMP-9 and MMP-14 levels were measured. Diabetic and non-diabetic groups were compared in terms of MMP-9 and MMP-14 levels. In this study, differences between the groups were evaluated by using Mann-Whitney U which is one of the nonparametric hpyphotesis tests. Pearson correlation analysis was also used to determine the relationship between MMM-9 and MMP-14 values.
Results: The MMP-9 (Sig=0,003, p<0,05) and MMP-14 (Sig=0,015, p<0,05) values differed statistically significantly for diabetic group and nondiabetic group (p<0.01). The mean values of the diabetic group (N=42,81) were significantly higher than the non-diabetic group (N=28,60) for MMP-9. The mean values of the diabetic group (N=41,60) were significantly higher than the non-diabetic group (N=29,74) for MMP-14 (p<0.01). The correlation between mmp 9 and mmp 14 was significantly low in the positive correlation as a result of Spearman correlation analysis (r=+0,364, p<0.05)
Coclusion: The MMP- 9 and MMP- 14 levels in diabetic patients is thought to play animportant role in the pathogenesis of diabetic retinopathy and alternative treatment models may be used in the treatment of diabetic retinopathy.

Key words: MMP-9, MMP-14, Diabetes Mellitus, Vitreous, Diabetic Retinopathy