Parasal fonksiyonları yerine getirebilme açısından kripto paralar: Kırılgan beşli ülkeleri üzerine bir uygulama
Crypto currency in terms of performing the functions of money: An applicaton on fragile five countries
Yazar: MEHMET ERDEM ÇEŞEN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN DENİZ KOÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Kırılgan ülkeler = Fragile countries ; Oynaklık = Volatility ; Para = Money

Özet:
2021 yılı itibariyle 1,5 trilyon dolarlık toplam piyasa değeri ile halkın ve akademik camianın ilgi odağı haline gelen kr
ipto varlıklar ve temelde blok-zincir, 2008 yılından bu yana hem kullanıcı hem geliştirici sayısı bakımından hızlı bir artış kaydetmiş ve birçok disiplinde, üzerinde çalışılan popüler teknolojiler arasında yerini almıştır. Temelde bir ödeme sistemi olarak ortaya çıkmış kripto paralar günümüzde; merkezsiz organizasyonlar, mutabakat sistemleri, merkezsiz finans, ICO gibi birçok uygulamaya konu olmakta ve bu anlamda ekonomik, mali, hukuki vb. birçok düzenleyici kurumun da mevzuatına girmektedir. 
Bu çalışmanın amacı kripto varlıkların para olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda, söz konusu varlıkların volatilitelerinin halihazırda para olarak kabul edilen Kırılgan Beşli ülke paralarının volatiliteleri ile kıyaslayarak analiz etmektir. Elde edilen bulgular ile söz konusu paraların parasal fonksiyonları yerine getirmede ne kadar başarılı olduğu konusunda bir ölçüm elde edilmiş olacaktır.
Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; Genelleştirilmiş Otoregresif Koşullu Değişen Varyans (1,1) modeli ile modellenen volatilite sonuçlarına göre kripto varlıkların, 0,62 olan itibari para birimlerinin volatilite yüzdeleri ortalamasına oldukça uzak olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim Bitcoin'in 7,12, Ripple'ın 28,09, Ethereum'un 9,24, Litecoin'in 9,38, Bitcoin Cash'in 11,16 kat daha fazla volatilite yüzdesine sahip olduğu görülmüştür ve mevcut hacimlerle söz konusu varlıkların parasal fonksiyonları yerine getirmekte başarısız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Kripto para piyasasına ilişkin sınırlı çalışma olması,  bu kapsamda yapılmış benzer bir çalışmaya rastlanmaması ve parasal fonksiyonları yerine getirme konusuna farklı bir bakış açısı getirmiş olması açısından özgün ve önemlidir. Elde edilen bulgular literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kripto Paralar, Kırılgan Beşli Ülkeleri, Parasal Fonksiyonlar, Volatilite Modellemesi

Abstract:
As of 2021, Cryptocurrencies reached 1,5 trillion dollars market cap and fundamentally blokchain, have been a focus of attention for the public and academic community, have recorded a rapid increase in terms of the number of users and developers and have taken their places in between popular technologies that are being studied in many disciplines since 2008. Cryptocurrencies which fundamentally emerged as a payment system, are, currently involved in many aplications such as decentralized organization, consensus systems, decentralized finance and crowd funding. Due to these facts it is also included by the legislation of many regulatory institutions in economic, financial and judicial systems.
The purpose of this study is to analyze through a comparison between the volatility of these crypto Asset and Rigid Five countries currency that are accepted as money, in terms of performing the functions of money to infer if they can be considered as money. By doing so, a measurement showing how succesful they are in this performance was acquired.
When the findings obtained in the study are evaluated, the result of volatility that was modeled with Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity (1,1) model, it has been reach that cryptocurrencies are quite far away from avarage volatility of fiat currencies that are 0,62 %. Thus it was seen that Bitcoin is 7,12, Ripple is 28,09, Ethereum is 9,24, Litecoin is 9,38 and Bitcoin Cash is 11,16 times more volatile and İt was concluded that these assets are not able to perform the functions of currency with their available volume.

Keywords: Cryptocurrencies, Rigid Five Countries, Functions of Money, Volatility Modeling