Finansal alanda bir uzman sistem tasarımı
A Design of an expert system in financial field
Yazar: KEMAL TÜTÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. NOVRUZ ALLAHVERDİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Sistemleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi FİNANSAL ALANDA BİR UZMAN SİSTEM, TASARIM Kemal TÜTÜNCÜ Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Sistemleri Eğitimi Ana Bilim Dalı Danışman : Prof Dr. Novruz ALLAHVERDİ 2002, 151 Sayfa Jüri : Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDÎ Ülkemiz şartlarında yatırım konusunda profesyonel yardım almak oldukça pahalı bir durum arz etmektedir. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBÎ) ile küçük yatırımcılar bu maliyeti kaldıramamakta ve yatırım araçları ile para piyasası hakkında yeteri bilgiye sahip olmadıklarından birikimlerini yatırıma dönüştürmekte büyük sıkıntı çekmektedirler. Bu çalışmada, bu tür küçük yatırımcıların birikimlerini yatırıma dönüştürmesinde yardımcı olacak ve onlara en uygun yatırım aracını sunacak olan bir uzman sistemin GURU kabuğu kullanılarak tasarlanması amaçlanmaktadır. GURU kabuğu bir uzman sistem geliştirme programı olup kesinlik aktörü içeren kurallar kümesi ve değişkenler oluşturmaya imkan vermektedir. Bu çalışmada ki uzman sistemin gerçekleştirilmesinde kesinlik aktörü hem değişkenlerin değerlerinde hem de üretim kurallarının oluşturulmasında kullanılmıştır. Kesinlik aktörü 0 ile 1 de dahil olmak üzere bu aralıkta değer alan faktördür. Böylelikle az, orta veya çok gibi niteliksel ifadeler hem üretim kuralında hem de değişkenlerde kullanılarak uzmanların tecrübesi, sezgisi ve öngörüsü ile kesinlik arz etmeyen parametreler sisteme eklenmiştir. Ayrıca Türkiye'nin sahip olduğu ekonomik parametreler dikkate alınmış ve yatırım için gerekli olan teknik ve finansal analizler uzman sistemin geliştirilmesinde omurga olarak kullanılmıştır. Bu analizlerinyapılması esnasında uzman görüşüne başvurmanın yanı sıra çeşitli dergi, makale, tez ve yayınlardan yararlanılmıştır. Hazırlanan bu uzman sistemde borsadan vadeli mevduata, vadeli mevduattan hazine bonosuna kadar geniş bir ölçekte alternatif yatırım araçları bulunmaktadır. Kullanıcının istek ve ihtiyaçları doğrultusunda kullanıcıya en uygun olan yatırım aracı kendisine sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler : Uzman sistem, veri tabanı, programlama dili, GURU, yatırım, yatırım araçları, küçük ve orta ölçekli işletmeler.

Abstract:
ABSTRACT MASTER THESÎS A DESIGN OF AN EXPERT SYSTEM IN FINANCIAL FIELD Kemal TÜTÜNCÜ Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Computer Systems Education Supervisor : Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDÎ 2002, 100 Page Jury : Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDÎ Getting the professional help for investment subject demands quite expensive situation in our country's conditions. Especially small and middle scale enterprises (is abbreviated KOBI in Turkish) and little investors can't cover this cost. In addition to this one,* as a result of not having enough information about investment tools and capital market, they have great trouble to convert their deposition to the investment. In this study, it is aimed to design an expert system that helps this kind of small investors to convert their deposits to the optimum investment tools by using GURU shell The shell GURU is an environment for developing an expert system and supports to build production rules and variables that includes certainty factors. Having done this study, certainty actor is used in both building production rules and the value of the variables. Certainty factor is the factor that can range from 0 to 1 and in between. By this way, the qualitative measurements like little, middle and very are used in both production rules and variables in order to include expert's experiences, intuition and foresight with the parameters that have not absolute values. Besides, economical parameters of Turkey are taken into consideration and the technical and the financial analysis that is required for investment is used as backbone of the expert system development. During making these analysis, not only the expert's view but also various journals, articles, publications and thesis are used.Having prepared this expert system includes wide variety of investment tools ranging from stock exchange to term deposit or ranging from term deposit to treasury bill. According to user requirements and needs, the optimum and the most suitable investment tool is put forward to the user. Key Words : Expert system, database, programming language; GURU, investment, investment tools, small and middle scale enterprises.