Japonya'da erkekliklerin değişimi
Changing masculinities in Japan
Yazar: DERYA AYTEN
Danışman: PROF. DR. NURAY BOZBORA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Değişim = Change ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Japonya = Japan ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyopolitik etki = Socio-political effect

Özet:
Japonya örneğinde tarihsel süreç içerisinde değişen erkekliklerin analiz edildiği bu tezde, feodal dönemden başlayarak, çağdaş erkeklik kurgularının da yer aldığı günümüz Japonya'sına kadar olan zaman dilimi incelenmiştir. Bu çerçevede, beş bölüme ayrılan ülke tarihi, ele alınan dönemler içerisinde, erkekliğin nasıl algılanıp, icra edildiği üzerinden analiz edilmiştir. Raewyn Connell'ın "hegemonik erkeklik" savı temel alınarak, her bir döneme ait baskın erkeklik modelinin, hangi sosyo-ekonomik koşullar altında ortaya çıktığı anlatılmıştır. Farklı dönemlerdeki baskın erkeklik modellerine ait kurguların, içerisinde anlam bulduğu söylem ve pratiklerle, mevcut güç ilişkileri içerisinde nasıl konumlandığı ortaya koyulmuştur. Ayrıca, her bir dönem içinde vücut bulan erkeklik tahayyüllerinin, içerdikleri benzerlikler ile ayrıştıkları yönlere de analiz içerisinde yer verilmiştir.
Ülkedeki değişen hegemonik erkeklik modellerinin tarihsel süreçteki analizi üzerine dayanan ve araştırmanın odağında yer alan günümüz Japonya'sındaki erkeklik kurgularının toplumsal cinsiyet normlarının değişimindeki rolüne referansla ele alındığı çalışmada, neoliberal dönüşümün bu alandaki etkileri incelenmiştir. Sosyo-ekonomik ve politik yapıdaki değişimin, Japon toplumunda meydana getirdiği çatışma, mücadele ve uzlaşı pratiklerinin izleri, neoliberal dönemde ortaya çıkan farklı erkeklik tahayyülleri üzerinden sürülmüştür. Bu çerçevede, sadece ülkedeki toplumsal cinsiyet normlarının değil, eş zamanlı olarak, birey, aile ve devlete ilişkin kabullerin de geçirdiği değişim ve bu kavramlara yüklenen yeni anlamlandırma süreçleri analiz edilmiştir.

Abstract:
Focusing on the changing views of masculinities in the historical process, this study examined the time period of Japanese history from the feudal period to the present. Divided into five distinct sub-periods, the history of Japan was probed with the aim of understanding the ways in which different masculinities were perceived and constructed. Based on Raewyn Connell's "hegemonic masculinity" argument, the socio-economic conditions under which the dominant masculinity model of each period emerged were explained. Within this framework, it was revealed that how the hegemonic masculinity models in different periods were constructed, by which discourses and practices they found meaning, and how they were positioned within the existing power relations. Furthermore, key aspects of these masculinity models that came into existence during each period were compared in this analysis.
Built on the analysis of the changing hegemonic masculinity models in the historical trajectory, the analysis of the contemporary constructs of different masculinities in Japan was the focus of this research. With reference to the role these recent constructions of masculinity played in the change of gender norms in today's Japan, the effects of the neoliberal transformation in this realm were examined. Stemmed from economic and political restructuring process that has been taken place since the early 90s, conflict, struggle and reconciliation practices the Japanese society had to confront were delineated through differing images of masculinity that have come forth in the neoliberal age. In this regard, besides gender norms, changing definitions and reinterpretations attributed to the notions including those of individual, family and state were also quested for in the Japanese context.