Bilimsel öykülerle fen ve teknoloji eğitiminin öğrencilerin fen tutumlarına ve bilim insanı imajlarına etkisi
The effects of the science and technology education with scientific stories, to the students attitude towards science and their images of scientists
Yazar: BETÜL ŞEN GÜMÜŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİNAN ERTEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim insanı = Scientist ; Bilimsel öyküler = Scientific stories ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İmaj = Image

Özet:
Günümüz Fen ve Teknoloji ders programında amaç, fen okur-yazarı bireyler yetiştirmektir. Fen ve teknoloji okuryazarlığı, bireylerin bilimi, bilimsel bilginin doğasını anlamasını sağlar. Öğrenciye bilimi anlamada yardımcı olabilecek yöntemlerden biri de bilim insanlarını tanıtmak ve hayatları hakkında onları bilgilendirmektir. Derslerde bilimsel öykülerin kullanımı bu aşamada iyi bir yöntemdir. Öykülerle ders içeriğini aktarma öğrencilerin sıkılmadan öğrenmesine ve fen dersine karşı olumlu tutum geliştirmesine yardımcı olur. Bilimsel öykülerin ardından öykü haritalarının uygulanması ise öğrenciye, öyküden öğrendiklerini pekiştirme olanağı tanıyarak daha etkili öğrenmesine yardımcı olur.Bu araştırma, bilimsel öykülerin kullanıldığı fen ve teknoloji dersinin ilköğretim 5.sınıf öğrencilerinin fen tutumlarına ve bilim insanı imajlarına etkisi olup olmadığını, etkiledi ise ne yönde etkilediğini belirlemek amacıyla yapılmış deneysel bir araştırmadır. Araştırmada deneysel yöntemin öntest-sontest kontrol gruplu deseni kullanılmıştır.Araştırma, 2007- 2008 eğitim- öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet okulu 5.sınıf öğrencilerinden seçilen 80 (n=80) öğrenci üzerinde ?Canlılar Dünyasını Gezelim, Tanıyalım? ünitesinde uygulanmıştır.Yapılan çalışmada öğrencilerin fen tutumlarını ölçme amacıyla 20 maddelik 5'li likert tipi fen tutum ölçeği ve ?Bir Bilim İnsanı Çizelim? dökümanı üzerinden kullanılmıştır. Chambers (1983) ve Newton ve Newton (1992)'un oluşturduğu kategoriler incelenmiş ve elde edilen gruplara göre bilim insanı imajı ile ilgili 10 madde belirlenmiştir. Bu maddeler kullanılarak üç farklı puanlayıcı tarafından puanlama yapılmış ve puanlayıcı güvenirliği hesaplanmıştır. Puanlayıcılar arasındaki korelasyon 0,902 ve 0,806 olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde İlişkisiz Örneklemler T-Testi ve Kay-kare istatistiksel analizleri kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin öntestlerde genel olarak laboratuarda laboratuar malzemeleri ile çalışan, gözlüklü ve erkek bilim insanları çizdikleri gözlenmiştir. Biyoloji ünitesi kapsamında öykü haritaları ile desteklenmiş bilimsel öyküler uygulandıktan sonra ise kalıplaşmış bu figürleri terk ederek genelde doğada gözlem yapan, canlılar üzerinde çalışan, gözlüksüz bilim insanı çizdikleri görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin uygulanan yöntem sonrasında fen tutumlarında anlamlı bir değişim ve gelişim olduğu saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Bilimsel Öykü, Öykü Haritası, Fen Tutumu, Bilim İnsanlarına Yönelik İmaj

Abstract:
The aim in today?s Science lesson is to train individuals as a reader and writer of science. The literacy of Science and Technology helps indivuals to understand the nature of scientific knowledge. One of the best way to help students to understand science is to introduce the scientist and their lives to them. In this level, one of the effective way is the usage of scientific stories. Using the stories while teaching science help students to learn the subject without getting bored and helps them to gain a possitive attitude towards science. The practice of the story maps after the scientific stories helps students to learn more effectively and reinforce the subject.This is an experimental research to find out if there are any effects of the Science and Technology lessons with scientific stories to the 5th grade students attitude towards science and their images of scientists, and if so in what ways. In this research, pretest and the controlled group ultmate test have been used.The research has been applied to the 5th grader students in an related govenrmental school to National Educational Ministry. 80 students have been chosen for this research and has been applied in the unit ? Let?s wander and meet the world of living creatures?.In this experiment, science attitude scale and the document ? Draw A Scientist Test? have been used. The catagories of Chambers ( 1983) and Newton and Newton ( 1992 ) have been investigated and 10 items have been determined about the image of the scientist according to groups in hand. These items have been scored in three different scoring ways and the reability of the results have been tested. The correlation betwwn the scoring is determined as 0,902 and 0,806. In the analization of the items, Independent ?Samples T Test and Ki- Square statistical analysis have been used.At the analysis results, it?s been observed that in the pretests the students have drawn a scientist who wears a glasses and work in a laboratory. After applying story maps with supported scientific stories, the students have left the image of stereotyped figures and began to draw the scientists who usually make observations in the nature , working on living creatures and without glasses. Also after the applied method, it?s been established that there has been a meaningful alteration and development in students?s attitude towards science.Key Words: Science Story, Story Map, Attitude Towards Science, Student?s Images of Scientist