Antidepresan tipi ilaçlarla tedavi yanıtı ve yan etkileri üzerine yansıtıcı işlevler ve duygu dışavurumunun etkisi
The effect of reflective functions and emotional expression on the treatment response with antidepressant-type drugs and side effects
Yazar: ÖMER FURKAN ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ÖZSOY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresyon = Depression ; Duygu dışavurum tarzları = Emotional expression styles ; Sosyal destek = Social support ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Bu çalışmada; antidepresan tedavi yanıtı ve yan etkileri üzerine sosyodemografik veriler, yansıtıcı işlevler, bedenselleştirme, duygu düzenleme ve sosyal destek arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. 
Çalışmaya psikiyatri polikliniğine başvuran Majör Depresif Bozukluk (MDB) veya Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) tanıları konan 100 hasta ve hastalar ile yaş, cinsiyet, eğitim yılı açısından eşleştirilmiş 102 kişi sağlıklı kontrol grubu olarak alındı. Her iki gruba da sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği (RFQ-54), Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği (BDAÖ), Sosyal Provizyon Ölçeği (SPÖ) ve Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği (KDDÖ) uygulandı. Hasta grubuna kontrol muayenesinde UKU-Yan Etki Değerlendirme Ölçeği (UKU-YEDÖ) yapıldı. 
Hasta grubunun BDAÖ puanları ve RFQ-54-Yansıtıcı İşleyiş Belirsizlik (RFQu) alt ölçek puanları sağlıklı kontrollerden yüksek iken; SPÖ toplam ve tüm alt ölçek puanları ise düşüktü (p<0.05). MDB hastalarının SPÖ bakım fırsatı, güvenilir ittifak alt ölçekleri ve ölçeğin toplam skorları YAB hastalarından düşüktü. YAB hastalarının KDDÖ toplam puanları ve bakış açısı edinme alt ölçek puanları MDB hastalarına göre daha yüksek saptandı (p<0.05). MDB ve YAB arasında UKU-YEDÖ puanları açısından fark saptanmadı. Tedaviye yanıt veren hastaların SPÖ değer onayı ve bakım fırsatı alt ölçek puanları tedaviye yanıt vermeyen hastalardan yüksek olarak bulundu. Diğer ölçekler açısından tedaviye yanıt veren ve vermeyen hastalar arasında farklılık saptanmadı. 
Çalışmamızın sonuçlarına göre MDB ve YAB olan kişilerin sosyal destekten yoksun kalma, bedensel duyumlarını abartma ve zihinselleştirmede problem yaşama olasılıkları yüksek olarak değerlendirildi. Hastaların değerlendirilme süreçlerinde; bu bozulmaların göz önünde bulundurulması, hastaların sosyal desteklerinin iyileştirilmesi hem hastalıkların seyri hem de tedavi seçeneklerinin belirlenmesi açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Tedaviye yanıt verme düzeyi ile sosyodemografik veriler ve ölçek puanları arasında ise ilişki saptanmadı. Bu sonuçtan yola çıkarak tedavi yanıtı üzerinde biyolojik değişkenlerin rolünün daha önemli olabileceği düşünüldü. Anahtar kelimeler: Anksiyete, depresyon, sosyal destek, tedavi yanıtı, yansıtıcı işleyiş.

Abstract:
In this study, we aimed to examine the relationship between sociodemographic data on antidepressant treatment response and side effects, reflective function, somatization, emotion regulation and social support.
The study included 100 patients diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD) or Generalized Anxiety Disorder (GAD), who applied to the psychiatry outpatient clinic, and 102 patients matched for age, gender, and education year as a healthy control group. Sociodemographic data form was given to the both groups and Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Reflective Functioning Questionnaire (RFQ-54), Somatosensory Amplification Scale (SSAS), Social Provision Scale (SPS) and the Interpersonal Emotion Regulation Questionnaire (IERQ) were applied to both groups. Udvalg for Kliniske Undersøgelser Side Effect Rating Scale (UKU-SERS) was applied to the patient group during the control examination.
While the SSAS scores and the Reflective Functioning uncertainty (RFQu) subscale scores of the patient group were higher than the healthy controls, SPS total and all subscale scores were low (p<0.05). The SPS opportunity for nurturance, reliable alliance subscales, and total scores of the scale were lower in MDD patients than in GAD patients. GAD patients' total IERQ scores and perspective taking subscale scores were found to be higher than those of MDD patients (p<0.05). No difference was found between MDD and GAD in terms of UKU-SERS scores. The SPS reassurance of worth and opportunity for nurturance subscale scores of the patients who responded to the treatment were found to be higher than the patients who did not respond to the treatment. There was no difference between the patients who responded and did not respond to treatment in terms of other scales.
According to the results of our study, people with MDD and GAD have a high probability of being deprived of social support, exaggerating their bodily sensations, and having problems in mentalization. In the evaluation processes of patients, it is interpreted that considering these deteriorations and improving the social support of the patients are important in terms of both the course of the diseases and the determination of treatment options. No correlation was found between the level of response to treatment and sociodemographic data and scale scores. Based on this result, it was evaluated that the role of biological variables on the treatment response may be more important. Keywords: Anxiety, depression, reflective functioning, social support, treatment response.