Batı ve orta Anadolu'nun geç miyosen sırtlanları (Hyaenidae, Mammalia)
The late miocene hyaenids (Hyaenidae, Mammalia) of the western and central Anatolia
Yazar: ARZU GÜL AKÇAY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZKUL
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'den çeşitli lokalitelerden bulunmuş olan Sırtlangiller (Hyaenidae) ailesine ait fosiller incelenmiştir. Anadolu, Avrupa'dan köken almış olan Hyaenidae ailesinin doğuya geçişi sırasında önemli bir konumdadır. Bu nedenle bu çalışma ile ailenin evrimsel geçmişini anlamaya katkıda bulunmak ve Türkiye'deki durumunun ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Bu çalışmada Anadolu Geç Miyosen lokalitelerinden Çobanpınar (MN 13), Orta Sinap (MN 9-10), Pınaryaka (MN 9-12) (Ankara), Bayraktepe (MN 9-10), Gülpınar (MN 11-12) (Çanakkale), Gökeşme (MN 12) (Kırşehir), Karaağaç (MN 12) (Muğla) ve  Karain (MN 11-12) (Nevşehir)'den dental bulgular incelenmiştir. Çalışma sonucunda beş adet cinse ait sekiz adet tür belirlenmiştir: Ictitherium viverrinum (Orta Sinap, Pınaryaka, Çobanpınar, Bayraktepe, Karaağaç), Ictitherium cf. viverrinum (Karain), Hyaenictitherium wongii (Karaağaç, Bayraktepe, Gülpınar), Adcrocuta eximia (Çeltek, Gülpınar, Çobanpınar), Protictitherium crassum (Orta Sinap), Protictitherium intermedium (Gülpınar), Protictitherium cf. cingulatum (Bayraktepe), Lycyaena sp. (Çeltek). Bulgular, genelde karnasiyal  dişler üzerinde yapılan multivaryasyon analizleri ile biyokronolojik, paleobiyocoğrafik ve paleoekolojik açıdan değerlendirilmiş ve Anadolu Geç Miyosen sırtlan bulguları Yunanistan-İran biyoprovensindeki ve Çin'deki Geç Miyosen sırtlan bulguları ile morfolojik ve kronolojik açıdan uyumlu olduğu görülmüştür. Bulgular, Türkiye'de bu aile ile ilgili bilinen biyokronolojik ve paleocoğrafik dağılımı ile Anadolu Geç Miyosen'inde nadir bilinen Lycyaena gibi avlanan sırtlan bulgularına katkıda bulunmuştur.
Bulguların biyometrik değerlerinden edinilen veriler, söz konusu memeli lokalitelerindeki Valesiyen-Turoliyen artiodactil (Bovidae, Suidae, Giraffidae) ve perissodactil (Equidae, Rhinocerotidae) faunaları ile birlikte değerlendirildiğinde, Batı ve Orta Anadolu'nun Geç Miyosen'de ağaçlık, otlak ve açık alan (savan) olabileceği sonucuna varılmış olup konu ile ilgili önceki çalışmaları desteklemektedir.

Abstract:
In this study it is investigated that the fossils belong the family Hyaenidae from some Turkish localities. Anatolia is an important position during the migration from Europe originated hyaenids to the East. In this study it is intended that contributes to understand evolutionary history of the family and reveal their situation in Turkey.
Some dental discoveries from Çobanpınar (MN 13), Orta Sinap (MN 9-10), Pınaryaka (MN 9-12) (Ankara), Bayraktepe (MN 9-10), Gülpınar (MN 11-12) (Çanakkale), Gökeşme (MN 12) (Kırşehir), Karaağaç (MN 12) (Muğla) and  Karain (MN 11-12) (Nevşehir) were examined in this work. Eight species belong to five genera is identified in the result: Ictitherium viverrinum (Orta Sinap, Pınaryaka, Çobanpınar, Bayraktepe, Karaağaç), Ictitherium cf. viverrinum (Karain), Hyaenictitherium wongii (Karaağaç, Bayraktepe, Gülpınar), Adcrocuta eximia (Çeltek, Gülpınar, Çobanpınar), Protictitherium crassum (Orta Sinap), Protictitherium intermedium (Gülpınar), Protictitherium cf. cingulatum (Bayraktepe), Lycyaena sp. (Çeltek). The findings are determined with multivariation analysis in terms of biochronology, palaeogeoraphy and palaecology, and it is seen that Anatolian late Miocene hyaenids is compatible with late Miocene hyaenids in Greco-Iran bioprovinces and China. This work contributes that the data known about the family of the biochronological and the palaeogeographical distribution in Turkey and the discoveries of the hunting hyaenas like genus Lycyaena.
Once the data obtained from analyzes are evaluated with Vallesian-Turolian artiodactyl (Bovidae, Suidae, Giraffidae)and perissodactyl (Equidae, Rhinocerotidae) findings in the mammalian localities mentioned, it was concluded that the western and the central Anatolia could be woodland, grassland and open areas (savanna) in late Miocene, and previous studies about that subject support this conclusion.