Hemşirelerin intravenöz yoldan potasyum verilmesine ilişkin bilgi ve uygulamalarının hasta güvenliği yönünden değerlendirilmesi
An evaluation of nurses? knowledge and practices related to administration of ıntravenous potassium with regards to patient safety. nursing program in surgical diseases
Yazar: AYŞEGÜL GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Hiperkalemi = Hyperkalemia ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Potasyum = Potassium ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Araştırma, hemşirelerin intravenöz yoldan potasyum verilmesine ilişkin bilgi ve uygulamalarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi cerrahi kliniklerinde ve cerrahi yoğun bakım ünitelerinde çalışan toplam 105 hemşire oluşturmuştur. Veri toplamak amacıyla literatür taraması sonucunda araştırmacı tarafından oluşturulan soru kağıdı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamaları, t-testi, Anova, Kruskal Wallis H, Mann Whitney U testleri ve pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hemşirelerin %41.9'unun 19?24 yaş grubunda, %90.5'inin kadın, %65.7'sinin lisans mezunu olduğu, %7.7'sinin hemen hemen her gün intravenöz yoldan potasyum uyguladığı ve %40'ının doğru potasyum istem şeklini bildiği saptanmıştır. Hemşirelerin intravenöz yolla potasyum verilmesine ilişkin bilgi puan ortalaması 9.48±3.21, uygulama puan ortalaması ise 10.85±2.04 olarak bulunmuştur. Bilgi ve uygulama puanları arasında %59.5 düzeyinde pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. (r=0.595; p<0,05). Buna göre hemşirelerin intravenöz yoldan potasyum verilmesine ilişkin bilgi puanı arttıkça uygulama puanı da artmaktadır. Araştırmaya katılan hemşirelerin çalıştıkları kliniklere ve sıvı elektrolit dengesine yönelik eğitim alma durumuna göre intravenöz yoldan potasyum verilmesine ilişkin bilgi puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Meslekte çalışma süresi 10 yıl ve üzeri olan hemşirelerin intravenöz yoldan potasyum verilmesine ilişkin uygulama puanı, meslekte çalışma süresi 0-4 yıl arası olan hemşirelerin puanından daha yüksek olup, istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırma sonuçları doğrultusunda intravenöz yoldan potasyum verilmesi konusuna, temel hemşirelik eğitimi ve hizmet içi eğitim programlarında daha çok yer verilmesi ve bu konuya yönelik protokollerin geliştirilip uygulamaya konulması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Potasyum, Hasta Güvenliği, Hemşire, Tıbbi Hata, Cerrahi

Abstract:
This study carried out as a descriptive to determine nurses? knowledge and practices related to administration of intravenous potassium. Sample of this study consisted of 105 nurses who were working at the surgical clinics and surgical intensive care units of the Cerrahpaşa University Hospital School of Medicine, İstanbul University. Data collection was performed using a questionnaire form which was developed by the author as a result of literature review. Data was evaluated using percentage calculations, t-test, Anova, Kruskal Wallis H, Mann Whitney U tests and pearson correlation analysis. The results of the study showed that 41.9% of nurses were in the age group of 19-24 years; 90.5% were female; 65.7% had bachelor's degree; 7.7% administered intravenous potassium almost every day; and 40% knew how to make a proper request for potassium. Regarding the administration of intravenous potassium, the mean score for knowledge of nurses was 9.48±3.21, while mean score for practice was 10.85±2.04. There was a positively significant relationship at a level of 59.5% between the knowledge and practice scores (r=0.595; p<0.05). Based on this, it appears that the higher the knowledge score of nurses on administration of intravenous potassium, the higher gets the practice score. The difference between the mean knowledge scores of nurses related to administration of intravenous potassium was statistically significant in terms of the clinics they are working for and their training on liquid-electrolyte balance (p<0.05). The practice score of nurses for administration of intravenous potassium, who had an occupational working period of 10 years and above was higher than the score of nurses with an occupational working period of 0-4 years, resulting in a statistically significant difference (p<0.05). Based on these results, we recommend that administration of intravenous potassium should be more frequently included in the basic nursing and in-service training programs, accompanied with development and implementation of relevant protocols.Key words: Potassium, Patient Safety, Nurse, Medication Errors, Surgery