Bursa kent parkları tasarım bitkilerinin toksikolojik özellikleri üzerine bir araştırma
A research on toxicological properties of design plants of Bursa urban parks
Yazar: BETÜL HÜMEYRA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MURAT ZENCİRKIRAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Toksik bileşikler = Toxic compounds

Özet:
Bitkiler hayatımızın birçok alanında var olan ya da var olmasını istediğimiz canlı varlıklardır. Ancak bitkileri gerek iç mekânlarda gerek dış mekânlarda kullanırken estetik ve fonksiyonel özelliklerinin yanında toksik özellikleri hakkında da bilgi edinmek gerekmektedir. Havayı temizleme, erozyon kontrolü, nem dengesini sağlama vb. gibi pek çok olumlu özelliklere sahip olan bitkiler, ihtiva ettikleri toksik bileşenler sebebiyle insanlar ve hayvanlar üzerinde zehirlenme vakalarına da sebep olabilmektedir. Bu tür istenmeyen durumlarla karşılaşmamak için peyzaj tasarımlarında bitkilerin her açıdan incelenerek, ortama, kullanıcı profiline uygun şekilde kullanılması gerekmektedir. Ancak yapılan araştırmalar bitki toksikolojisinin peyzaj tasarımlarında göz ardı edildiğini, bitki toksikolojisi hakkında yeterli bilgiye sahip olunmadığını göstermektedir. Bu çalışmada, Bursa kent parkları tasarım bitkilerinin toksikolojik özellikleri araştırılmış, toksik bileşen ihtiva eden taksonlar tespit edilmiş ve toksisiteye sebep olan bileşenler ve zehirlenme sonucu görülen semptomlar ayrıntılı şekilde verilmiştir. Araştırmanın verilerine göre ciddi hastalıklara ve ölüme neden olabilecek toksisiteye sahip taksonların sayısı; Hüdavendigar Kent Parkı'nda 9, Soğanlı Botanik Parkı'nda 15, Reşat Oyal Kültürparkı'nda 15, Merinos Kent Parkı'nda ise 8'dir. Tüm parklarda bulunan toksik özelliğe sahip taksonların ortalamasının % 56,76 olduğu, Reşat Oyal Kültürparkı'nın ise % 63,33 oranla ortalamanın üzerinde olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Bitki toksikolojisi, peyzaj tasarım bitkileri, Bursa kent parkları, toksik bileşenler.
2020, x + 268 sayfa.

Abstract:
Plants are living beings that exist or want to exist in many areas of our lives. However, when using plants both indoors and outdoors, it is necessary to learn about their aesthetic and functional properties as well as their toxic properties. Air purification, erosion control, moisture balance, etc. Plants, which have many positive features, can also cause poisoning cases on humans and animals due to the toxic components they contain. In order to avoid such undesirable situations, it is necessary to examine plants from every angle in landscape designs and to use them in accordance with the environment and user profile. However, researches show that plant toxicology is neglected in landscape designs and there is not enough information about plant toxicology. In this study, the toxicological properties of Bursa city parks design plants were investigated, taxa containing toxic components were determined, and the components that cause toxicity and the symptoms of poisoning were given in detail. According to the data of the research, the number of taxa with toxicity that can cause serious illness and death; It is 9 in Hüdavendigar City Park, 15 in Soğanlı Botanical Park, 15 in Reşat Oyal Kültürpark and 8 in Merinos City Park. It has been observed that the average of the taxa with taxic features in all parks is 56.76 % and the Reşat Oyal Culture Park is above the average with a rate of 63.33 %.