İnanç turizmi kapsamında halkla ilişkiler faaliyetlerinin incelenmesi: Demre örneği
Investigation of public relations activities within the scope of faith tourism: the example of Demre
Yazar: SEDA TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ AKBULUT
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Türkiye, inanç turizmi kapsamında değerlendirilecek birçok eser bulunan nadir ülkelerden biridir. Bu eserler sadece İslamiyet'e özgü değil, diğer tek tanrılı dinlere de aittir. Bu çeşitlilik inanç turizmi açısından Türkiye'nin zenginliğini ortaya koymaktadır. Kuşkusuz bu potansiyelin değerlendirilmesinde yapılan halkla ilişkiler ve tanıtım çalışmalarının önemi büyüktür. Bu bağlamda bu araştırmada, Demre'de bulunan Aziz Nikolaos Kilisesi'ni ziyaret eden yabancı turistlerin ziyaretlerinde yapılan halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerinin ne kadar etkisi olup olmadığını ölçmek amaçlanmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular ile kamu ve turizm sektörü yöneticilerine Demre'nin inanç turizmi politikalarının geliştirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik stratejileri geliştirilip uygulamalarına katkı sağlanması hedeflenmiştir. Araştırmanın temel amacı ülkemizin tanıtımı için mevcut turizm türlerinden olan inanç turizminin önemini ortaya koymak ve Antalya'nın bir ilçesi olan Demre'de inanç turizmi bağlamında yapılan halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerinin durumunu incelemektir.  
Bu amaç doğrultusunda, Demre'yi ziyaret eden Rus ziyaretçiler arasından olasılık örneklemesi türü olan basit rastgele örnekleme yöntemine göre seçilen 400 kişiye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler, betimleyici istatistiksel analizlere tabii tutularak tahlil edilmiş ve yorumlanmıştır. 
Araştırmada veri toplama yöntemi olarak kullanılan anket için kişisel bilgi formundan, "Demre'de Kullanılan Halkla İlişkiler ve Tanıtım Faaliyetleri" anketi ve "Demre'de İnanç Turizminin Tanıtılmasına Yönelik Ölçek"ten yararlanılmıştır. Kişisel bilgi formu ve Demre'de Kullanılan Halkla İlişkiler ve Tanıtım Faaliyetleri Anketi; turistlerin demografik, dini inançları gibi betimleyici soruların yanı sıra, destinasyona geliş amaçları ve destinasyonun tanıtım faaliyetlerine ilişkin görüşlerini kapsayan psikografik ve davranışsal soruları da barındırmaktadır. 
Demre'de İnanç Turizminin Tanıtılmasına Yönelik Ölçek ise araştırmacı tarafından geliştirilmiş olup dört alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçek ile yabancı turistlerin destinasyona yaptıkları ziyaretten sonra Aziz Nikolaos Kilisesi ile ilgili görüşlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. İlaveten, araştırma kapsamında görüşme yapılan kişilerden konuya ilişkin elde edilen birincil veriler, araştırma ölçeğinin geliştirilmesinde kullanılmıştır. 
Araştırma verileri toplanırken araştırmacı kiliseyi ziyarete gelen yabancı turistler ile gönüllülük esasına bağlı olarak veri toplama araçlarını doldurmalarını istemiştir. Veriler toplandıktan sonra tüm yabancı turistlere kodlar atanarak veriler Microsoft Excel programına girilmiştir. Excel programına girilen veriler ardından analizleri yapmak için SPSS 21 paket programına aktarılmıştır. Verilerin analizine geçilmeden önce normallik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edildikten sonra parametrik analiz yapılmıştır. Ayrıca verilerin analiz sonuçlarını ortaya koymak için; frekans, yüzde, ortalama, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Araştırmanın bulguları sonucunda; Aziz Nikolaos Kilisesi'ne gelen turistlerin destinasyona kültür turizmi için geldikleri, arkadaş tavsiyesi üzerine bölgeyi ziyaret ettikleri görülmüştür. Ayrıca destinasyon ile ilgili bilgileri; internet ve sosyal medya sayesinde edindikleri bulunmuştur. Aziz Nikolaos Kilisesi'ne gelen turistlerin destinasyondan ayrılırken orada olmaktan keyif aldıkları tespit edilmiştir. Yabancı turistlerin destinasyon ile ilgili fikirleri ise cinsiyetlerine, eğitim durumlarına, çalışma durumlarına, dini inançlarına ve dini inanç derecelerine göre farklılık gösterdiği analizler sonucunda keşfedilmiştir. 
Araştırmanın bulgularından hareketle Aziz Nikolaos Kilisesi'nin inanç turizmi faaliyetleri bağlamında yapılan halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerinin yeterli olmadığı ve ulusal ve uluslararası halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerine daha fazla önem verilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: İnanç turizmi, halkla ilişkiler, halkla ilişkiler ve tanıtım, Aziz Nikolaos Kilisesi, Demre.

Abstract:
Turkey is one of the countries with many religious tourism works. These works are not only unique to Islam, but also belong to other monotheistic religions. This diversity reveals the richness of Turkey in terms of faith tourism. Undoubtedly, the importance of public relations and publicity activities in the evaluation of this potential is great. In this context, in this research, it is aimed to determine the thoughts of foreign tourists visiting the Church of St. Nicholas in Demre and to measure the impact of public relations and promotional activities on Demre's faith tourism activities. With the findings obtained from the research, it is aimed to contribute to the development and implementation of strategies for the development and improvement of Demre's faith tourism policies to public and tourism sector managers. The main purpose of the research is to reveal the importance of faith tourism, which is one of the existing types of tourism for the promotion of our country, and to examine the status of public relations and promotional activities in the context of faith tourism in Demre, a district of Antalya.
For this purpose, a questionnaire was applied to 400 people selected according to the simple random sampling method, which is a probability sampling type, among the Russian visitors visiting Demre. The obtained data were analyzed and interpreted by subjecting them to descriptive statistical analysis.
The questionnaire utilized as the research's data collection method included personal information forms, "Public Relations and Promotion Activities Used in Demre" questionnaires, and "Scale for the Promotion of Faith Tourism in Demre" questionnaires. A personal information form and a questionnaire about public relations and publicity activities are both used in Demre. These forms include descriptive questions about tourists' demographics and religious beliefs as well as psychographic and behavioral ones about their attitudes toward the reasons behind their travels as well as the promotional efforts of the destination.
The Scale for the Promotion of Faith Tourism in Demre was developed by the researcher and consists of four sub-dimensions. With the scale, it is aimed to reveal the views of foreign tourists about the Church of St. Nicholas after their visit to the destination. In addition, the primary data obtained from the people interviewed within the scope of the research on the subject were used in the development of the research scale. While collecting the research data, the researcher asked foreign tourists who came to visit the church to fill in the data collection tools on a voluntary basis. After the data were collected, codes were assigned to all foreign tourists and the data was entered into the Microsoft Excel program. The data entered into the Excel program was then transferred to the SPSS 21 package program to perform the analyses. Before the analysis of the data, it was subjected to normality analysis. After it was determined that the data showed normal distribution, parametric analysis was performed. In addition, to reveal the results of the analysis of the data; frequency, percentage, mean, one-way analysis of variance (ANOVA) was used.
As a result of the findings of the research; It has been seen that the tourists who come to the Church of St. Nicholas come to the destination for cultural tourism and visit the region on the recommendation of friends. In addition, information about the destination; It has been found that they have gained thanks to the internet and social media. It has been determined that the tourists who come to the Church of St. Nicholas enjoy being there when they leave the destination. The ideas of foreign tourists about the destination have been discovered as a result of the analyzes that differ according to their gender, educational status, employment status, religious beliefs and degrees of religious belief.
Based on the findings of the research, it has been revealed that the public relations and publicity activities of the Church of St. Nicholas in the context of faith tourism activities are not sufficient and more importance should be given to national and international public relations and promotion activities.
Keywords: Faith tourism, public relations and promotional activities, St. Nicholas Church.