Çevik yazılım geliştirmede insan ve süreç faktörlerinin proje başarısına etkisinde çevik pratiklerin düzenleyici rolünün araştırılması
Investigation of the moderating role of agile practices in the impact of human and process factors on project success in agile software development
Yazar: ABDULLAH BALCI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KESKİNKILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems
Dizin: Yazılım projeleri = Software projects ; Çevik proje yönetimi = Agile project management

Özet:
Yazılım modern dünyanın tüm yönleri için önemli bir rol oynarken, yazılım geliştirme süreci kusursuz bir yapıya sahip değildir. Geleneksel yöntemlere kıyasla çevik yazılım geliştirme yöntemleri, yazılım geliştirme süreçlerinde daha iyi ve yenilikçi bir yol olarak ortaya çıkmıştır. Çevik yöntemler, yazılım projelerinde geleneksel yöntemlere göre daha yüksek başarı oranları sunmasına rağmen, bu projelerin önemli bir kısmı hala çeşitli sorunlarla karşılaşmakta ya da başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Bu durum, çevik yazılım geliştirme projelerinin başarısını artırabilecek kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi ve incelenmesinin önemini vurgulamaktadır.
Bu çalışma, çevik yazılım geliştirme geliştirmede insan ve süreç faktörlerinin proje başarısına etkisinde çevik pratiklerin düzenleyici rolünü araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nicel yöntemler kapsamında ilişkisel tarama deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, geçerliliği ve güvenilirliği literatürde kanıtlanmış olan "Çevik Başarı Faktörleri Ölçeği", "Çevik Yazılım Geliştirme Projesinde Algılanan Başarı Ölçeği" ve "Çevik Pratik Kullanımları Ölçeği"ni içeren bir anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul'daki Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren yazılım geliştirme firmalarında çalışan 411 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmış ve analizler SPSS 22, AMOS 26 ile Hayes Process Macro (v4.2) yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırma bulguları, müşteri katılımı ve takım yeteneğinin proje tanımlama süreci, proje yönetim süreçleri ve proje başarısı üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, proje tanımlama sürecinin proje yönetim sürecini olumlu yönde etkilediği ve proje yönetim sürecinin proje başarısını doğrudan belirlediği tespit edilmiştir. Ancak, proje tanımlama sürecinin proje başarısına doğrudan etkisi desteklenmemiştir.
Çevik pratiklerin düzenleyici etkileri incelendiğinde, müşteri katılımının proje başarısına etkisinde sosyal pratiklerin anlamlı bir düzenleyici rol oynadığı, ancak teknik pratiklerin etkisinin desteklenmediği görülmüştür. Bununla birlikte, sosyal ve teknik pratiklerin birlikte kullanımı, müşteri katılımının proje başarısına etkisinde güçlü bir düzenleyici etki oluşturmuştur. Takım yeteneğinin proje başarısına etkisinde hem sosyal hem de teknik pratiklerin ayrı ayrı anlamlı düzenleyici etkiler oluşturduğu, birlikte kullanıldığında ise daha güçlü bir düzenleyici etki sağladığı belirlenmiştir. Proje tanımlama sürecinin proje başarısına etkisinde sosyal pratiklerin anlamlı bir düzenleyici etkisi olduğu, ancak teknik pratiklerin etkisinin desteklenmediği saptanmıştır. Bununla birlikte, sosyal ve teknik pratiklerin birlikte kullanımı, bu ilişkide önemli bir düzenleyici etki oluşturmuştur. Son olarak, proje yönetim sürecinin proje başarısına etkisinde hem sosyal hem teknik pratiklerin anlamlı düzenleyici etkileri olduğu ve bu pratiklerin birlikte kullanıldığında daha güçlü bir düzenleyici etki oluşturduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar, çevik yazılım geliştirme projelerinde müşteri katılımı, takım yeteneği, proje tanımlama ve proje yönetim süreçlerinin birbirleriyle ilişkili olduğunu ve çevik pratiklerle bütünleştirildiğinde proje başarısının artırılmasında kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, çevik yazılım geliştirme literatürüne teorik katkı sunmanın yanı sıra, uygulamada başarıyı artırmaya yönelik pratik öneriler geliştirilmesi için de önemli bir temel sağlamaktadır.

Abstract:
While software plays a critical role in all aspects of the modern world, the software development process is not flawless. Compared to traditional methods, agile software development methods have emerged as a better and more innovative approach to software development processes. Although agile methods offer higher success rates in software projects than traditional methods, many of these projects still encounter various issues or result in failure. This highlights the importance of identifying and examining critical success factors that can enhance the success of agile software development projects.
This study aims to investigate the moderating role of agile practices in the impact of human and process factors on project success in agile software development. The research was conducted using a relational survey design within the scope of quantitative methods. Data were collected through a survey form comprising the "Agile Success Factors Scale", the "Perceived Success in Agile Software Development Projects Scale" and the "Agile Practices Usage Scale" whose validity and reliability have been confirmed in the literature. The sample of the study consists of 411 participants working in software development firms operating in Technology Development Zones in Istanbul. Data were collected using a convenience sampling method and analyzed using SPSS 22, AMOS 26, and Hayes Process Macro (v4.2).
The findings of the study revealed that customer involvement and team capability have significant impacts on the project definition process, project management processes, and project success. Furthermore, the project definition process positively influences the project management process, which directly determines project success. However, the direct effect of the project definition process on project success was not supported.
Regarding the moderating effects of agile practices, social practices were found to have a significant moderating role in the impact of customer involvement on project success, while the effect of technical practices was not supported. However, the combined use of social and technical practices created a strong moderating effect on the impact of customer involvement on project success. In the relationship between team capability and project success, both social and technical practices independently had significant moderating effects, which became stronger when used together. Social practices had a significant moderating effect on the impact of the project definition process on project success, while the effect of technical practices was not supported. Nevertheless, the combined use of social and technical practices generated a significant moderating effect in this relationship. Finally, in the relationship between the project management process and project success, both social and technical practices had significant moderating effects, and their combined use created a stronger moderating effect.
The results demonstrate that customer involvement, team capability, project definition, and project management processes are interrelated in agile software development projects and play a critical role in enhancing project success when integrated with agile practices. These findings provide theoretical contributions to the agile software development literature and offer a solid foundation for developing practical recommendations to improve project success in practice.