Abide-i Hürriyet Anıtı ve çevresi
The monument of Abide-i Hürriyet and its environment
Yazar: MELTEM ÖZONUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NALAN TÜRKMEN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Abide-i Hürriyet Anıtı = Abide-i Hürriyet Monument ; Anıt mezarlar = Monumental graves ; Anıtlar = Monuments ; İstanbul-Şişli = İstanbul-Şişli

Özet:
Abide-i Hürriyet Anıtı Şişli ilçesinin kuzeybatı kesiminde birinci çevre yolu ile Şişli-Kağıthane Caddesi arasında kalan üçgen arazi parçası üzerinde bulunmaktadır.Türk medeniyet tarihinde ilk hatıra abidelerinden biri olan anıt, 31 Mart Olayı olarak bilinen Meşrutiyet karşıtı ayaklanmanın bastırılması sırasında ölenlerin anısına yaptırılmıştır. Abide-i Hürriyet Anıtı, yalnızca 31 Mart Olayı'nın anısına yapılmış sembolik bir anıt değil, bu olaylar sırasında şehit olanların defnedilmesi için yapılan bir anıt mezardır. Anıt için yapılan proje yarışmasına dönemin ünlü mimarları katılmış, Muzaffer Bey'in tasarımı birinciliği kazanmıştır. Yapımına 1909'da başlanan anıt, 23 Temmuz 1911'de düzenlenen bir törenle açılmıştır.Anıt; plan bakımından benzeri bulunmayan bir eserdir. Geniş ve merdivenli bir setin üstünde altı köşeli bir kaide bulunmaktadır, bu kaidenin üstünde ise havaya dikilmiş top namlusu şeklinde tasarlanan anıtın gövdesi yükselmektedir. Gövdenin üzerine giriş ekseni yönünde süngülü tüfekler, kılıçlar, cankurtaran simidi ile diğer askeri figürler ve dalgalanan bir bayrağın metal döküm modelleri yerleştirilmiştir. Anıtın alt katı, şehit düşenlerin gömülmesi için düşünülmüş bir mescit odasıdır. Sol köşede bir mihrap vardır ve şehitlerin lahitleri bu mihrap duvarının içindedir.Sonraki yıllarda anıt ve çevresindeki alan, bazı II. Meşrutiyet ve İttihat Terakki Hareketi önde gelenlerinin defnedildiği bir anıt mezarlığa dönüştürülmüştür. Sadrazam Mahmut Şevket Paşa ve iki yaverine ait türbe, Sadrazam Midhat Paşa, Sadrazam Talat Paşa ve yine İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen isimlerinden Enver Paşa, Midhat Şükrü Bleda, Eyüb Sabri Akgöl, Atıf Kamçıl ve Mustafa Rahmi Arslan'ın mezarları Abide'nin bulunduğu alan içerisindedir.İstanbul'da yaptırılan ilk ulusal anıt olarak kabul edilen Abide-i Hürriyet Anıtı, bir dönemin anlatıldığı, o döneminin önemli kişilerinin mezarlarının bir arada bulunduğu, anıt ve mezar uygulamasının son derece başarılı bir şekilde birleştirildiği önemli bir yapıdır.

Abstract:
Abide-i Hurriyet Monument is located on the northwest side of Sisli district, on the triangular lot between first belt line highway and Sisli-Kagithane Avenue.The monument is one of the first memorial monuments built in the memory of the people who lost their lives while trying to stop the riot against the constitutional monarchy that is known as March 31st Incident. Abide-i Hurriyet Monument is not only a symbolic monument that was built for the remembrance of the March 31st Event; it was also built as a mausoleum to bury the fallen. Famous architects of that period entered the project competition for the project; yet it was Muzaffer Bey?s design that won the competition. The construction had started in 1909 and the monument was opened to public in July 23rd 1911 with a ceremony.The monument is very unique in terms of its plan. There is a six-cornered block sitting on a wide set of stairs, on the top of this block rises the body of monument which was designed to look like a standing gun barrel. Rifle bayonets, swords, life buoys and other military figures and metal foundry model of streaming flag are located on the body of the monument on the entrance side. The lower floor of the monument is a small mosque room that is designed for fallen. There is a niche on the left corner and sarcophaguses of fallen are in this niche.During the following years, the monument and around this monument was converted to a mausoleum where the prominent people of the 2. Constitutional Monarchy and Union and Progress Movement were buried. The tomb of Grand Vizier Mahmut Sevket Pasha and his two aiders and the graves of Grand Vizier Midhat Pasha, Grand Vizier Talat Pasha and also the graves of prominent people of the Union and Progress Movement Enver Pahsa, Midhat Sukru Bleda, Eyub Sabri Akgol, Atif Kamcil and Mustafa Rahmi Arslan are located in this area.In summary, being the first national monument in Istanbul, Abide-i Hurriyet Monument contains graves of important people of its time, combines successfully the design ideas of a monument and a mausoleum; and tells the story of a specific time period.