Düşük proteinli broyler rasyonlarına çam kabuğu ekstraktı (pinus pinaster) ilavesinin performans, antioksidan kapasite ve bağırsak histomorfolojisi üzerine etkisi
The effect of pinus pinaster extract supplementation in low protein broiler diets on performance, antioxidant capacity and intestinal histomorphology.
Yazar: GONCA ÖZTAP
Danışman: PROF. DR. SEHER KÜÇÜKERSAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Besi performansı = Fattening performance ; Kanatlı yemleri = Poultry feeds ; Kümes hayvanları = Poultry ; Kümes hayvanları yemleri = Poultry feed ; Pinus pinaster = Pinus pinaster ; Rasyonlar = Rations ; Tavuklar = Chickens ; Çam ağacı = Pine

Özet:
Bu araştırma; broyler rasyonlarına ilave edilen ÇKE ve KÇKE'nin performans (canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, Avrupa Üretim Etkinlik Faktörü-EPEF), karkas özellikleri, bazı iç organ ağırlıkları (kalp, karaciğer, dalak, bursa Fabricius, taşlı mide, bezli mide ve abdominal yağ), kan serumundaki bazı biyokimyasal değerler (ALT, ALP, AST, toplam kolestrol, HDL, LDL, trigliserit), göğüs ve but eti pH değerleri, göğüs eti MDA düzeyi, bağırsak pH'sı, altlık ve dışkı kuru madde düzeyleri ile bağırsak histomorfolojisi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çam kabuğu ekstraktı (%1,5) en uygun kapsüllenmenin sağlandığı aljinat (%1) ile enkapsüle edilmiştir ve kurutmaya bırakılmıştır. Kurutma işleminden sonra elde edilen KÇKE broyler rasyonlarında kullanılmıştır ayrıca in vitro sindirim analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada hayvan materyali olarak 1 günlük 288 adet erkek broyler civciv kullanılmıştır. Her biri 48 civcivden oluşan 6 grup düzenlenmiş, her bir grup 8 civcivden oluşan 6 alt gruba ayrılmıştır. Normal protein ve düşük proteinli rasyonlarda gruplar 1 kontrol ve 2 deneme grubu olacak şekilde oluşturulmuştur. Kontrol gruplarına herhangi bir ilave yapılmamıştır. Normal ve düşük proteinli rasyonların deneme gruplarının birine 100 mg/kg olacak şekilde ÇKE, diğerine aynı düzeyde kaplanmış KÇKE ilave edilmiştir.

Çalışma sonucunda normal ve protein düzeyi düşük etlik piliç rasyonlarına ÇKE ve KÇKE ilavesi durumunda kontrol gruplarına göre 21. günde ve 0-21. günler arasında hem protein hem ÇKE ilavesi yönünde istatistiki açıdan anlamlı (P<0,05) daha iyi CA ve CAA verileri tespit edilmiştir. 0-21. günler arasında normal proteinli gruplarda KÇKE verilmesinin istatistiki açıdan da anlamlı (P<0,05) en iyi sonuçların elde edilmesini sağladığı görülmüştür. 41. günde ve 0-41. günler arasında ise; protein yönünden istatistiki açıdan anlamı daha iyi CA ve CAA gözlemlenmiştir. Yem dönüşüm oranı bakımından da 0-21 ve 0-41.günlerde deneme gruplarında ÇKE yönünden istatistiki açıdan anlamlı iyileşmeler (P<0,05) tespit edilmiştir. Kesim ağırlığı, karkas ağırlığı ve yem dönüşüm oranı bakımından en iyi değerler NP-ÇKE, ardından NP-KÇKE grubunda gözlenmiştir. Karkas randımanı açısından DP-K'ya göre, DP-KÇKE ve DP-ÇKE gruplarında sırasıyla daha yüksek karkas randımanı tespit edilmiştir.

Grupların iç organ ağırlıkları açısından kalp, karaciğer ve abdominal yağ ağırlıklarında protein yönünden, iç organ ağırlıklarının 100 g canlı ağırlığa oranlarıı açısından kalp ve bezli midede ÇKE yönünden karaciğerde ise; hem protein hem ÇKE yönünden gruplar arasında istatistiki anlamlı fark görülürken (P<0,05), diğer iç organ ağırlıklarında istatistiki bakımdan önemli bir fark görülmemiştir (P>0,05). Grupların duodenum pH'ları ÇKE yönünden, jejenum, ileum pH'ları protein ve ÇKE yönünden istatistiki olarak anlamlı farklılık göstermiştir (P<0,05), ÇKE yönünden en olumlu değerler KÇKE ilave edilen gruplarda görülmüştür. Bezli mide ve taşlı mide pH'ları bakımından istatistiki olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir (P>0,05). Grupların göğüs eti MDA değerleri bakımından 1. günde istatistiki anlamda önemli bir farklılık olmamasına karşın, 3.günde yapılan analiz sonuçlarında ÇKE ve KÇKE ilave edilen gruplarda MDA düzeyi istatistiki açıdan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Araştırmada ayrıca ÇKE ve KÇKE'nin invitro salınım değerleri de tespit edilmiştir. Bağırsak histomorfolojisi açısından değerlendirildiğinde ÇKE ve KÇKE ilavesi durumunda kontrol grubuna göre 21 ve 42. gün jejenum VY ve KD'de en yüksek değerler NP-KÇKE ve ardından NP-ÇKE grubunda gözlemlenmiştir (P<0,05). 21. ve 41. gün jejenum VY'lerinde KÇKE verilen gruplarla ÇKE'ye verilen gruplar arasında istatistiki fark olmamakla (P>0,05) birlikte sayısal olarak daha fazla artışla karşılaşılmıştır. Ayrıca 21 ve 41. günlerde DP-KÇKE grubunda, jejenum ve ileum VY ve KD açısından DP-K ve hatta NP-K'dan daha yüksek değerler tespit edilmiştir. Bağırsak histomorfolojisi bakımından protein eksikliğinin etkilerinin tolere edilmesinde KÇKE ilavesinin daha olumlu sonuçlar oluşturduğu görülmüştür.

 Sonuç olarak çalışmamızda ilk kez ÇKE aljinat ile kaplananarak broyler rasyonlarında kullanılmıştır. Normal ve proteini %10 düzeyi düşük broyler rasyonlarına, rasyonların ekonomikliği göz önünde bulundurularak 100 mg/kg ÇKE ve KÇKE ilavesiyle; performans ve elde edilecek ürünlerde olumlu etkiler sağlanabileceği gözlemlenmiştir. Çalışma bulgularımıza göre, ÇKE ve KÇKE'nin kanatlı rasyonlarına kullanılabilecek alternatif aromatik bileşikler arasında değerlendirilebileceği sonucuna varılmış olıp, enkapsülasyon uygulamasının gruplarda herhangi bir negatif etkisi olmadığı, ayrıca bağırsak histomorfolojisi açısından daha olumlu sonuçlar oluşturduğu gözlemlenmiştir.
Farklı koşullarda ve kullanım düzeylerinde yeni denemeler planlanmasının ve yürütülecek in vitro çalışmalarla enkapsülasyon tekniğinin faydalarının irdelenmesinin yararlı olacağı kanısı oluşmuştur.

Abstract:
This study has been conducted to determine the effects of Pinus pinaster extract (PPE) and encapsuled Pinus pinaster extract (EPPE) supplementation in low protein broiler diets on  performance, carcass efficiency, visceral organ weigths, some blood parameters, breast and leg meat pH, intestinal pH, antioxidant capacity in breast meat and blood also intestinal histomorphology. Pinus pinaster extract was covered with alginate was the best option for covering for obtaining encapsuled Pinus pinaster extract. The research lasted 41-days with 288 one-day old male broiler chicks. Chicks divided to six groups contain 48 chicks and then each groups divided to six subgroups that contain eight chicks. In the study, groups are classified according to two different protein level, one of is normal protein group that contain respectively %23-21.5-19.5 crude protein, the other one is low protein group contain %20,7-19.4-17.5 crude protein at starter, grower and finisher periods. Also normal and low protein level groups divided to one control and two trial groups. It has been added amount 100 mg/kg PPE to the trial group diets in normal and coated form. 

	At the end of the study comparision of supplementation PPE and EPPE groups with control, statistically significant differences were observed in terms of both protein also PPE suplementation for BW and BWG on 21st days and between 0 to 21st days period in trial groups (P<0,05) Supplementation of  EPPE in diets of normal protein groups between 0 to 21st days provided the best values for BW and BWG (P<0,05) in this study. On 41st days results statistically significant differences in terms of protein were seen for BW and BWG (P<0,05). For feed conversion ratio better results on 41st days were determined in terms of PPE supplementation (P<0,05). In comparison of the carcass yield at low protein trial groups than control, numerically better carcass yield was found respectively low protein EPPE group then low protein PPE group (P>0,05).  It is detected statistically significant differences for feed intake in 21-31 days and 0-41 days between control groups with normal protein and low protein (P<0,05).  But there was no statistically significant differences were shown in terms of PPE and EPPE groups (P>0,05). Statistically significant differences were found on some blood parameters, TBARS value in breast meat, pH in leg meat and intestinal histomorphology in PPE and EPPE groups (P<0,05). Especially it was shown supplementation of EPPE constitute better results for intestinal histomorphology.

	As a result, it was observed that supplementation of 100 mg/kg PPE or EPPE in normal and low protein broiler rations give positive effects on performance intestinal histomorhology and TBARS level with antioxidant speciality also no adverse effect was observed usage of this amount in the groups. It was thought that PPE or EPPE would be use an alternative aromatic substance for broiler rations also on stress conditions in the field.