Genç sporcularda algılanan sosyal kaytarma ve takım performansı ilişkisi: Durumsal aracılık modeli
The relationship between perceived social loafing and team performance in youth sports: A moderated mediation model
Yazar: UMUT SEZER
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR KOCAEKŞİ
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Sosyal kaytarma = Social loafing ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Takım performansı = Team performance ; Takım sporları = Team sports

Özet:
Bu araştırmada, genç sporcularda algılanan sosyal kaytarma ve sübjektif takım performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanarak, bu ilişkiye aracılık eden unsurun ve aracılık etkisine yönelik sınır koşulun belirlendiği hipotetik bir model önerilmiştir. Sporcu düzeyinde test edilen modelde, algılanan sosyal kaytarma ve sübjektif takım performansı arasındaki ilişkide takım çaba düzeyinin aracılık etkisi; bu aracılık etkisinin sınır koşulunu ortaya koymak üzere ise takım içi koçluk ve destekleme davranışlarının durumsal aracı rolü incelenmiştir. Veriler takım sporlarında yarışan 13-18 yaş aralığındaki genç sporculardan elde edilmiştir. Örneklem 24 takım ve 468 sporcudan oluşmaktadır. Verilerin hiyerarşik yapısı gözetilerek Çok Düzeyli Yapısal Eşitlik Modeli ve Çok Düzeyli Path Analizi teknikleri kullanılmıştır. Hipotetik modele ait uyum iyiliği göstergeleri, modeling sporcu düzeyinde kabul edilebilir ölçüde uyuma sahip olduğunu göstermiştir. Yapısal modelin sonuçları, sporcu düzeyinde hipotize edilen ilişkilerin desteklendiğini göstermiştir. Aracılık etkisine yönelik analizler algılanan sosyal kaytarmanın sübjektif takım performansı üzerinde takım çaba düzeyi aracılığıyla dolaylı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Durumsal aracılık etkisine yönelik analizlerde, algılanan sosyal kaytarmanın sübjektif takım performansı üzerinde yarattığı negatif dolaylı etkinin, takım içi koçluk ve destekleme davranışlarının düşük ve yüksek düzeylerinde farklılaştığı görülmüştür. Buna göre, takım arkadaşlarından gelen takım içi koçluk ve destekleme davranışlarının artmasıyla algılanan sosyal kaytarmanın takımın çaba düzeyi üzerindeki negatif etkisi azalmakta, bu da genç sporcuların takım performansına yönelik sübjektif değerlendirmeleri üzerinde ortaya çıkan negatif dolaylı etkiyi zayıflatmaktadır. Sonuçlar, genç sporcuların takım performansına yönelik sübjektif değerlendirmelerinin takım içindeki motivasyon ve çaba eksikliklerinden etkilendiğini, takım arkadaşlarından gelen koçluk ve destekleme davranışlarının ise bu etkiyi sınırladığını göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the relationship between perceived social loafing and subjective team performance in youth sports and to propose a hypothetical model at the athlete level in which the mediator and the boundary condition of this relationship were determined. The proposed model tested the mediating effect of team effort in this relationship, and the boundary condition of this mediating effect through intra-team coaching and backing up behaviors. Data were obtained from youth athletes aged 13-18 years competing in team sports. The sample for this study comprises 24 teams and 468 athletes. Multilevel Structural Equation Model and Multilevel Path Analysis techniques which accommodate for the hierarchical structure of the data were applied. Goodness-of-fit indices indicated that the hypothetical model displayed an adequate fit to the data at the athlete level. The findings of the structural model supported the hypothesized relationships at the athlete level. Multilevel mediation analysis showed that perceived social loafing had a negative indirect effect on subjective team performance through team effort. Moreover, this negative indirect effect was tested at the low and high levels of intra-team coaching and backing up behaviors to determine the conditional indirect effect. Multilevel moderated mediation analysis revealed that this effect was conditional on the intra-team coaching and backing up behaviors which significantly moderated the indirect relationship between perceived social loafing and subjective team performance. Consequently, the negative effect of perceived social loafing on the team effort decreases with increases in intra-team coaching and backing up behaviors from teammates, which weakens the negative indirect effect on the youth athletes' subjective evaluations of team performance. Taken together, motivation and effort losses within the team may have a negative effect on the youth athletes' subjective evaluations of team performance while coaching and backing up behaviors enacted by their teammates might weaken this negative effect.