Mardin ili Kızıltepe ilçesinde gebelere verilen doğum öncesi bakım hizmetlerinin içeriğinin incelenmesi
Evaluation of prenatal care services content given to pregnant woman in Kiziltepe district of mardin province
Yazar: CİHAN ADIN
Danışman: PROF. ALİ CEYLAN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Gebelik = Pregnancy ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Mardin-Kızıltepe = Mardin-Kızıltepe ; Prenatal bakım = Prenatal care

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı Mardin ili Kızıltepe ilçesinde aile hekimleri ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının (KDH) verdiği doğum öncesi bakım (DÖB) hizmetlerinin içeriğini değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan araştırmanın evrenini, 2017 Nisan'da Mardin ili Kızıltepe ilçesinde aile hekimliği birimlerine kayıtlı 2564 gebe oluşturmaktadır. Örneklem hesaplarken Türkiye'de yeterli doğum öncesi bakım prevalansı (%89) kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğü tabakalı örnekleme ile belirlenerek 142 olarak hesaplanmıştır. Anket gebenin sosyodemografik, obstetrik özellikleri ile DÖB'da yapılan hizmetleri içeren sorulardan oluşturulmuştur. Veriler, yüz yüze görüşülerek ve gebeden sözlü onam alınarak toplanmıştır. Veriler SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Yüzde dağılımları, ortalama değerler hesaplanmış, verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare ve Ficher-Exact test kullanılmıştır.
Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 29,28 (±6.944) olup bunların %37,3'ü (n=53) okuryazar değildir. Aile hekimleri gebelerin %97,2'sinin kilosunu ve kan basıncını ölçülmüşken %98.6'sının kan tetkikini yapmıştır. KDH uzmanları gebelerin %98,3'ünün çocuk kalp sesini dinlemışken %92.6'sının da ultrason muayenesini yapmıştır. Gebelere ASM, devlet hastanesi ve özel sağlık kuruluşunda D vitamini takviyesi verilme oranları sırasıyla %91,4; %53,3; %52,2 iken toplamda %73'tür.
Sonuç: DÖB veren kurumlar fizik muayene, ilaç desteği, bağışıklama, test ve laboratuvar hizmetlerini öncelerken danışmanlık konularını geri planda tutmuştur. Aile hekimleri iletişim konusunda KDH uzmanlarından daha başarılıdır. (p<0,001). Aile hekimleri daha çok fizik muayene, bağışıklama, demir takviyesi konusunda 
hizmeti öncelemiş iken, KHD uzmanları ÇKS muayenesi, en uygun doğum şekli bilgisi, doğumun nerede yapılacağının planlanmasını öncelemiştir. DÖB izlemlerinin daha homojen sunulması ve niteliğinin artması için DÖB sunucularının düzenli olarak hizmet içi eğitimler alması ve ilgili birimlerce belirli aralıklarla izlenerek değerlendirilmesi yararlı olabilir.

Abstract:
Aim: The aim of the study was to evaluate the content of prenatal care services provided by family physicians and gynecology specialists in Kiziltepe district of Mardin province.     
Materials and Methods: The population of this descriptive cross-sectional study consisted of 2564 pregnant women enrolled in family medicine units in Kızıltepe district of Mardin province in April 2017. Sample calculating the prevalence of prenatal care in Turkey (89%) was used. The sample size was determined by stratified sampling and calculated as 142. The questionnaire was composed of questions including sociodemographic, obstetric characteristics of pregnant and services performed in PC. Data were collected by face-to-face interview and informed consent was obtained from the pregnant woman. The data were evaluated by using SPSS package program. Percentage distributions, mean values were calculated and Chi-square and Ficher-Exact tests were used to evaluate the data.
Results: The mean age of the pregnant women was 29.28 (± 6.944) and 37.3% (n = 53) of them were illiterate. While 97.2% of pregnant women weight and blood pressure were measured, 98.6% of family physicians performed blood tests. gynecology specialists listened to the heart sounds of 98.3% of the pregnant women and 92.6% of them performed ultrasound examination. The rates of vitamin D supplementation were 91.4% in ASM, public hospitals and private health care institutions; 53.3%; While it is 52.2%, it is 73% in total. 
Conclusion: The institutions providing ANC prioritized physical examination, drug support, immunization, testing and laboratory services. Family physicians are more successful in communication than gynecology specialists. (P <0.001). Family physicians are more concerned with physical examination, immunization and iron supplementation. while gynecology specialists prioritized the EQS examination, the most appropriate way of delivery information, and planning where the delivery would take place. In order to make PC monitoring more homogeneous and to improve its quality, it may be beneficial to have PC services regularly receive in-service trainings and to monitor and evaluate them at regular intervals.