Aktörlere yönelik ses - konuşma - vücut eğitimi ve geliştirilmiş uygulama yöntemleri
Voice, speech, body training and improved methods for actors
Yazar: BERNA ADIGÜZEL
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT GÖKÇER
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Müzik ve Sahne Sanatları Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Drama = Drama ; Ses = Voice ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses denetimi = Voice control ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro eğitimi = Theater education ; Tiyatro oyuncuları = Theater players

Özet:
Tezde, konservatuarlarda uygulanan ses ve konuşma eğitiminin sistematize edilmesi amaçlanmış ve bu amaç doğrultusunda seçilebilecek çalışma yöntemleri sunulmuştur. Muhakkak ki çok daha çeşitli çalışma teknikleri mevcuttur. Tez, bir tiyatro öğrencisinin, minimumda deneyimlemesi gereken teknikler göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Her konuda olabildiğince çok egzersiz seti verilmesinin amacı budur. Tezde, önceden bilinen ve uygulanan, egzersiz setlerinin toplanmasının yanı sıra, şu ana kadar bize ulaşmamış yeni teknikler de dilimize uygunluğu araştırılarak ve zaman zaman üzerinde uyarlama yapılarak sunulmuştur. Vücut, rahatlama ve nefes egzersizlerinde yoga ve sağlıklı yaşam konularındaki kitaplardan da faydalanılmıştırEgzersizlerde ses ve konuşma uzmanları Kristin Linklater ve Cicely Berry'nin yanı sıra, Jerzy Grotowski'den, Frederick Matthias Alexander'dan ve Eric Morris'den de yararlanılmıştır. Çalışma yöntemleri, York Üniversitesi ses ve konuşma bölüm başkanı Profesör David Smukler ve öğretim görevlileri Brad Gibson ve Hazal Selçuk'un, Kolombiya Üniversitesi ses ve konuşma eğitimcisi Profesör Tracey Moore'un, kendi üniversite müfredatları doğrultusunda, önerileri dikkate alınarak hazırlanmıştır.Tez boyunca bir aktörün üzerine alıştırma yapması gereken basamaklar, önce tek tek anlatılmış daha sonra ise uygun çalışma yöntemleri verilmiştir.Çoğu kez ses ve konuşma konusuna önem vermeyen aktör ve aktör adaylarının monotonluğa, sıkıcılığa, renksizliğe ve hatta bunların sonucu olarak başarısızlığa düştüğü bilinen bir gerçektir. En önemli malzemesinin olanaklarını keşfetmeyen aktör, kısıtlı bir malzemeyle yetinip yeteneğini de zaman içinde kaybolmaya terk eder. Bu durum kimi zaman gerginlikleri kimi zaman ise fiziksel engelleri aşamamasından, aşmayı denememesinden ya da bundan kurtulma yöntemlerini bilmemesinden kaynaklanır. Sorun belirlendikten sonra; tabi eğer fiziksel tedavi gerektiren bir durum değilse, egzersizlerin başa çıkamayacağı bir durum yoktur.Bu doğrultuda sunulan tez; bir tiyatro öğrencisinin ulaşabildiği tüm teknikleri ve yöntemleri deneyimlemesi, bu deneyimleri ışığında, eksiklerini ve gereksinimlerini göz önünde tutarak, kendi bireysel çalışma sistemini oluşturması gerektiğini, ancak bu taktirde, istenen kapasitede ve renklilikte sese, bedene ve dolayısıyla da oyunculuğa kavuşacağını savunur. Bir aktörün, oyunculuğunun verimliliği büyük ölçüde bu aşamadaki başarısına bağlıdır.Elde edilen sonuç egzersizlerin sesi ve bedeni, sahne üzerinde gerekli özgürlüğe, genişliğe, rahatlığa, renkliliğe kavuşturduğu, dolayısıyla da dinlenirliği ve izlenirliği sağladığıdır. Bunun aktörler için taşıdığı önemi anlatmaya bile gerek yoktur.Anahtar sözcükler: ses, nefes, tiyatro, egzersiz

Abstract:
The aim of this thesis is to suggest a system for the voice and speech training in drama schools. Different studying methods are presented in accordance with this aim. Undoubtedly, the methods are varied. Considering that there are some basic techniques that must be experienced by each student, many exercise sets are suggested insofar as it is possible. In this thesis, not only the methods which are known and carried out are arranged, but also new exercises are investigated and adapted to our language. Books on yoga and healthy life have also been useful for the body, breath and relaxation exercises.Exercises from the experts of voice and speech, Cicely Berry and Kristin Linklater, have been important sources. Techniques of Jerzy Grotowski, Frederick Matthias Alexander and Eric Morris have also been useful. Studying methods are prepared considering the suggestions and curriculums (syllabus) of these educators:Prof. David Smukler, Chairman of Voice and speech Department, York University; Brad Gibson and Hazal Selçuk, lecturers in York University; Prof. Tracey Moore, educator of voice and speech, Colombia University.Practicing methods for the actors are told step by step; more comprehensive methods are given later.It is known that an actors or a student who does not concern voice and speech training important would be monotonous, boring and unsuccesful. If an actor does not find out the real capacity of his own material, his talent begins to disappear. The reason might be physical obstacles, or not trying to overcome these obstacles, or being unaware of the methods that will help him to overcome them. Once the problem is determined ?unless medical treatment is needed- practicing will be enough to handle the situation.Thus, this thesis claims that, in order to improve his voice capacity and have a vivid acting style, a drama student has to experience all available techniques, and considering his personal needs, he has to arrange his own practicing system. Productivity of an actor depends on his success on this level.The result would be free, wide, relaxed and vivid voice, which will help the actor improve his performance on the stage. There is no need to tell the importance of it for an actor.Key words: voice, breath, drama, exercises