Prediyabetli bireylerde diyet protein kalitesinin serum ghrelin, insülin ve glukoz düzeylerine etkisi
Effect of dietary protein quality on serum ghrelin, insulin and glucose levels in individuals with prediabetes
Yazar: NURGÜL ARSLAN
Danışman: PROF. DR. FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diyet = Diet ; Ghrelin = Ghrelin ; Glükoz = Glucose ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Proteinler = Proteins ; Serum = Serum ; İnsülin = Insulin

Özet:
Sağlıklı ve prediyabet tanısı almış yetişkin erkek bireylerde diyetin protein miktarı artırılmadan kalitesinin artırılmasının iştah durumu ve glisemi üzerine olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada farklı diyet protein kalitesine sahip olan kahvaltıların prediyabetli bireylerde, kısa ve uzun dönemde besin tüketimi ve kısa dönemde açlık-tokluk durumuna etkilerinin incelenmesi amaçlanmış, serum ghrelin, insülin ve glukoz düzeyleri üzerine etkisi değerlendirilmiştir. 
Bu çalışma 16 prediyabetli ve 16 sağlıklı olmak üzere 32 yetişkin erkek ile Dicle Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğinde yürütülmüştür. Çalışma kapsamına alınan bireylere diyet protein kalitesi farklı iki farklı günde 2 farklı kahvaltı randomize çapraz geçişli olarak sunulmuştur. Prediyabetli ve sağlıklı bireylerin  DPKY olan kahvaltı sonrası 180. dakikada  serum ghrelin düzeyi kahvaltı öncesindeki değere göre daha düşük ölçülmüştür bu durum daha az açlık hissi oluşturacağını göstermektedir. DPKY olan kahvaltı sonrası prediyabetli ve sağlıklı bireylerin bireylerin serum insülin düzeyi yükseliş hızı DPKD olan kahvaltıya göre daha düşük olduğu görülmüş her iki kahvaltı sonrası bireylerin insülin seviyesi 180. dakikada daha düşük ölçülmüştür. Her iki grubun da DPKY kahvaltısı sonrası serum glukoz düzeyinin daha az yükseldiği görülmüştür. Her iki grubun serum trigliserit düzeyleri DPKY olan kahvaltı sonrası daha fazla yükselme göstermiş bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Her iki grubun iki farklı kahvaltı sonrası iştah durumlarını gösteren VAS skalası ölçümlerinden olan açlık, besin tüketim isteği, yiyebileceği besin miktarı skorlarının DPKY olan kahvaltı sonrası daha düşük olduğu görülmüştür. Diğer taraftan DPKY olan kahvaltı sonrası bireylerin mide doluluk hissi, tokluk ve tatlı besin yeme isteği  skorlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bireylerin her iki farklı kahvaltı sonrası 1 günlük besin tüketim kayıtları incelendiğinde DPKY olan kahvaltı sonrası daha az enerji ve besin öğesi alındığı saptanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre DPKY olan kahvaltının bireylerde daha düşük seviyelerde ghrelin, insülin ve glukoz düzeyine neden olduğu ancak trigliserit seviyelerinde daha yüksek seviyelerde olmasına neden olduğu görülmüştür. Bireylerin iştah skorlarını gösteren açlık ve tokluk gibi durumları üzerinde pozitif yönlü bir etki gözlemlenmiştir. Bireylerin DPKY olan kahvaltı sonrası tüm gün daha az enerji aldığı görülen sonuçlar arasındadır.
Diyet protein kalitesi artırılması ile daha uzun süre tokluk daha az enerji alımı sağlanabilir.

Abstract:
It is stated that increasing the quality of the diet without increasing the amount of protein in healthy male patients diagnosed with prediabetes has positive effects on appetite and glycemia. In this study, it was aimed to evaluate the effects of meals with different protein quality in short and long term on food consumption, serum ghrelin, insulin and glucose levels.
This study was carried out in Dicle University Endocrinology and Metabolic Diseases Clinic with 32 adult males, 16 prediabetic and 16 healthy. The individuals included in the study were presented with 2 different breakfasts randomly cross-over on two different days with different dietary protein quality. Serum ghrelin levels were measured lower than the pre-breakfast level at 180th minute after breakfast, which was HQPB, with prediabetic and healthy individuals, which shows that it will create a feeling of hunger. After the breakfast with HQPB, individuals with prediabetes and healthy individuals were found to have lower serum insulin levels than the breakfast with HQPB. Serum glucose level increased less after HQPB breakfast in both groups. Serum triglyceride levels of both groups increased more after breakfast with HQPB, and this height was found statistically significant. It was observed that the hunger, food consumption desire and the amount of food that can be eaten, which are the VAS scale measurements showing the appetite status of both groups after two different breakfasts, were lower after breakfast with HQPB. On the other hand, after the breakfast with HQPB, it was observed that the scores of stomach fullness, satiety and desire to eat sweet food were higher. When the 1-day food consumption records of individuals were examined after both different breakfasts, it was found that less energy and nutrients were taken after breakfast, which was HQPB. According to the results of the study, it was observed that breakfast with HQPB caused lower levels of ghrelin, insulin and glucose levels in individuals, but higher levels of triglycerides. A positive effect was observed on individuals' appetite scores, such as hunger and satiety. It is among the results that individuals get less energy all day after breakfast which is HQPB.

By increasing dietary protein quality, longer toughness and less energy intake can be achieved.