Hazar bölgesi enerji politikaları
The energy politics of the Caspian region
Yazar: LEYLA MELİKE KOÇGÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. KAMER KASIM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Boru hatları = Pipelines ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Hazar Gölü havzası = Caspian Lake basin ; Hazar bölgesi = Caspian region

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, petrol ve doğalgazın Hazar Bölgesi'ni nasıl bir güç merkezine çevirdiği incelenmiştir. Hidrokarbon rezervleri ile ön plana çıkan Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan (AKT) ortaya konulmadan önce çalışmada enerjinin ne olduğu, dünyadaki enerji tüketimi, küresel enerji güvenliği sorunu ve bu sorunların çözümünde önemli rol oynayan enerji hukukuna yer verilmiştir. Enerji ve enerjinin verimli kullanımı, hızlı bir küreselleşme sürecinde bulunan dünyamızda arz kaynağı ülkelerle talep merkezlerinin çeşitli taşıma yolları ve en önemlisi de boru hatlarıyla birbirine bağlanmasını zorunlu kılmıştır.Tezin asıl argümanı Hazar Bölgesi'nde yer alan AKT'nin petrol ve doğalgaza sahip olması nedeniyle dünyanın güç merkezine dönüşecek olmasıdır. Dünyadaki enerji tekelini kırmak adına mücadeleye giren ülkelerin enerji arz güvenliğini sağlaması bakımından karşısına Hazar Bölgesi çıkmaktadır.Hazar Bölgesi'ne komşu olan ve küresel politika açısından önem arz eden ülkeler çalışmanın ilerleyen bölümlerinde tek tek ele alınmıştır. Rusya, bölgeyle sahip olduğu tarihi ve günümüzde de devam eden coğrafi bağ nedeniyle; Amerika Birleşik Devletleri, küresel bir güç olması ve 11 Eylül 2001 sonrası bölgeyle sıcak temas halinde bulunması sebebiyle; Çin, ekonomisi ve sanayisinin gelişmesi dolaylı olarak enerjiye ihtiyacının artması nedeniyle; Avrupa Birliği, enerji arz güvenliğini sağlayabilmek adına; İran hem bu bölgeye komşu olması hem de boru hatları güzergahlarında yer alabileceği için ve Türkiye ise kültürel, etnik, dilsel birliktelik, ekonomik, sosyal faktörler ve İran gibi enerji güzergahları üzerinde bulunmayı talep etmesi nedeniyle Hazar Bölgesi ile ilişkilerini geliştirmek ve işbirliği alanında buluşmak istemektedir.Bu sayılan argümanlardan ötürü petrol ve doğalgaz gibi güç unsurlarının bulunmasından ve diğer bölgelere oranla sahip olduğu avantajlardan dolayı 21. yüzyılda ?Hazar Bölgesi dünyanın güç merkezi olacaktır? tezi bu çalışmada savunulmaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Hazar Bölgesi, Enerji Kaynakları, Boru Hatları, Güç Merkezi

Abstract:
It has been argued that the Caspian Region becomes a power centre because of its oil and natural gas resources. The countries which were controlled by the Soviet Union such as Azerbaijan, Kazakhstan and Turkmenistan (AKT) were not self-sufficient and they were dependent each other. They have made some reforms in order to adapt their economies to free market economy since they gained their sovereignty.This dissertation argues that AKT will become power centre as a result of oil and natural gas reserve. In addition, instability of Middle East, investments which come from Western countries because European governments want to break Russia?s monopoly help the Caspian Sea area to increase its importance.To be understood energy regime of the Caspian Region it will be analyzed how they can transport and market their hydrocarbons in addition their energy potency and effects on world politics. After 9/11 terrorist attack, Middle East and Central Asia have been given attention. Inherently, the Caspian Sea has become significant region due to its location.In this study energy resources, which are one of the most important element of foreign policy of the Caspian Region states, has been examined theoretically within the framework of ?realist perspective?. AKT is in the centre of the region as productive states for determining the energy policy of the Caspian Region. In addition USA, the EU, Russia and China try to make possible that the petrol and natural gas to be opened to international trade and they aim to benefit from the resources of the Caspian Region. The hydrocarbon resources of this region can be an alternative energy resource for the other regions of the world, and the petrol resources of the region can demolish the monopoly of OPEC. That?s why a conflict can be seen in order to control the region.This thesis called as ?The Energy Politics of The Caspian Region? is focused on the energy potential of the Caspian Region and the impact of this potential on foreign policy. The Caspian Region will be one of the power centers in the world because of its advantages in comparison with the other regions.KEY WORDS: The Caspian Region, Energy Resources, Pipelines, Power Centre