Erken dönem uyumsuz şemalar, algılanan ana-babalık biçimleri ve duygu düzenlemenin psikolojik iyi oluşu yordama gücünün incelenmesi
An investigation of the predictive role of early maladaptive schemas, perceived parental attitudes, emotion regulation on psychological well-being
Yazar: ÖZLEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. METİN PİŞKİN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; erken dönem uyumsuz şemalar, algılanan ana babalık biçimleri ve duygu düzenleme güçlüklerinin psikolojik iyi oluşu yordama gücünün incelenmesidir. Psikolojik iyi oluş düzeylerinin, cinsiyet ve anne-baba eğitim durumuna göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi araştırmanın alt amaçlarıdır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde öğrenim görmekte olan 510 (%54.5 kız, %45.5 erkek) üniversite öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler; Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği- Ergen Sürümü ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği Kısa Formu ile elde edilmiştir. Erken Dönem Uyumsuz Şemalar Ölçeği'nin alt boyutları, Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği alt boyutları ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği Kısa Formu'nun toplam puanlarının birlikte, psikolojik iyi oluş puanlarını yordama gücü çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Çalışma grubunu oluşturan üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş puan ortalamalarının cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği bağımsız gruplar için t-testi kullanılarak incelenmiştir. Psikolojik iyi oluş puan ortalamalarının anne-baba eğitim durumları açısından farklılaşma durumunu ortaya koymak amacıyla tek yönlü varyans analizi kullanılmış, farklılığın kaynağını belirleyebilmek için post hoc testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; psikolojik iyi oluşun yordanan değişken olarak ele alındığı regresyon analizi sonucunda; erken dönem uyumsuz şema alanlarından kopukluk ve reddedilmişlik, zedelenmiş özerklik ve performans, başkaları yönelimlilik şema alanlarının, algılanan analık biçimlerinin alt boyutlarından duyarlığın ve duygu düzenleme güçlüklerinin birlikte psikolojik iyi oluşu anlamlı düzeyde yordadıkları tespit edilmiştir. Psikolojik iyi oluş düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Psikolojik iyi oluş düzeylerinin anne-baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış, alan uygulayıcılarına ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate the predictive role of early maladaptive schemas, perceived parental attitudes, emotion regulation on psycological well being. Besides that, the other aims were to examine whether there were significant differences in the university students' level of psychological well-being in terms of gender and educational levels of parents. This study was carried out with 510 (54.5% female, 45.5% male) students who are studying in academic year 2018-2019. The data used in this study was adopted from Personal Information Form, Young Schema Questionnaire - Short Form 3 (YSQ-SF3), Leuven Perceived Paternity Scale/Adolescent Version, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form. The Multiple Regression Analysis was used to examine that whether early maladaptive schemas, perceived parental attitudes and emotion regulation were significantly predict the level of psychological well-being. Psychological well-being in terms of gender difference in mean scores for independent groups t test was used to determine the status. In order to determine the differentiation situation psychological well-being scores in terms of educational status of parents, one-way analysis of variance, Post hoc test was applied to determine. The results showed that according to the Multiple Regression Analysis' results where the psychological well-being was taken as a dependent variable, sub dimensions of early maladaptive schemas disconnection/rejection, impaired limits other-directedness, perceived parental attitudes and emotion regulation were the significant predictors of psychological well-being. There were significant differences between males and females in terms of scores of psychological well-being. There were significant differences between educational status of parents in terms of scores of psychological well being. The result of the study were discussed in detail with the help of related literature and some recommendations were made to the researchers and practititoners in the field.