Türk romanında (1950-2000) oksidentalizm bağlamında batı algısı
The western perception in the context of occidentalism in the Turkish novel (1950-2000)
Yazar: İBRAHİM BİRİCİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARABULUT
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Oksidentalizm, genel anlamda Batı'ya dair yorumlar ve incelemeler bütünüdür. Hâliyle buradaki Batı kavramı, coğrafi yönden ziyade uzun bir tarihi süreçte kendine özgü kültürel dinamikler ile Doğu'dan farklılığını bariz bir şekilde hissettiren bir medeniyettir. 
	Batı'nın ben-öteki düalizmini kullanarak Doğu'yu ötekileştirip hem kendini hem Doğu'yu tanımlaması, oryantalizmin işlerliliğinin göstergesidir. Modernleşme süreciyle Batı'nın Batı-dışı toplumlara kendini sunması, popülerliğin de etkisiyle buna maruz kalan toplumlarda Batı'nın farklı tanımlanmasına neden olur. Bu toplumlarda Batı'ya karşı, Batı'ya rağmen, Batı'ya göre yaklaşımlarla karşıt, Batıcı ve sentezci düşünce sistemlerini oluşturur. Nitekim Osmanlı/Türk modernleşmesinde Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık, Türkçülük, Muhafazakârlık, Milliyetçilik, Kemalizm ve Sol gibi ideolojilerin oluşumu, bu süreçte toplumun Batı karşısında konumlanmasından kaynaklanır. Oksidentalizmin bir Batı yorumu olduğu kabul edildiğinde bu ideolojilerle oksidentalizmin kavram alanı da genişler. 
	Türk edebiyat ve romanı ise başlangıcından itibaren toplumla ilişkisinde şahitlik ve öğreticilik döngüsünde hareket eder. Bundan dolayı yazarlar, roman vasıtasıyla kendi medeniyet tasavvurlarına göre bir Batı algısını romanlarına yansıtır. Yazarların romanlarındaki Batı algısına göre oluşturdukları farklı yaklaşımları; sentezci, karşıt ve Batıcı oksidentalist söylemlerini ortaya çıkarır. Çalışmada 8 yazarın 17 romanı üzerine yapılan derinlikli incelemede roman kahramanlarına ve yazarların hayat görüşlerine akseden Batı tasavvurları bütünlüklü bir şekilde ele alınır. Böylelikle roman üzerinden ele alınan bir "Batı" incelemesi; zengin, çok yönlü ve derinlikli bir manzarayı karşımıza çıkarır. Çünkü siyasetten felsefeye, psikolojiden sosyolojiye, dinden tarihe kadar Batı'nın nüfuz ettiği bir durum inkâr edilemez.
	Bu çalışmada amaç, Türk düşünce ve edebiyatında etkin olan yazarlar vasıtasıyla 1950-2000 arası kaleme alınan romanlarda farklı Batı algılamalarını ortaya çıkartarak oksidentalizm kavramının müktesebatına katkı yapmak ve bu farklılıkları oksidentalizm çerçevesinde değerlendirmektir.

Abstract:
Occidentalism is a collection of interpretations and studies on the West in general. As a matter of fact, the concept of the West here is a civilization that clearly makes its difference from the East with its unique cultural dynamics and original formations in a long historical process rather than geographical direction.
	The fact that the West uses self-other dualism to otherize the East and define both itself and the East is an indicator of the functionality of orientalism. The fact that the West presents itself to non-Western societies with the modernization process, with the effect of popularity, causes the West to be defined differently in societies exposed to it.In these societies, against the West, despite the West, it creates opposing, Westernist and synthesisist thought systems with approaches according to the West. As a matter of fact, the formation of ideologies such as Ottomanism, Islamism, Westernism, Turkism, Conservatism, Nationalism, Kemalism and the Left in Ottoman/Turkish modernization stems from the positioning of society against the West in this process. When it is accepted that Occidentalism is a Western interpretation, the concept of Occidentalism expands with these ideologies.
	Turkish literature and novel, on the other hand, act in the cycle of witnessing and teaching in their relationship with society from the beginning. Therefore, writers reflect a Western perception to their novels according to their own conceptions of civilization through the novel.The different approaches of the writers according to the Western perception in their novels; reveals synthesisist, oppositional and Westernist occidentalist discourses.In the study, in an in-depth analysis on 17 novels of 8 authors, Western conceptions reflecting on the heroes of the novels and the writers' life views are handled in an integrated manner. Thus, an analysis of the "West" through the novel; It presents a rich, versatile and profound landscape. Because it is undeniable that the West has penetrated from politics to philosophy, from psychology to sociology, from religion to history.
	The aim of this study is to contribute to the acquis of the concept of occidentalism by revealing different Western perceptions in the novels written between 1950-2000 by authors who are active in Turkish thought and literature and to evaluate these differences within the framework of occidentalism.