İpuçları ve dönütlerle öğretmen ödüllerini artırmanın uygun olmayan ilkokul öğrenci davranışlarını azaltmadaki etkililiği
Effectiveness of increasing teachers' rewards with prompts and feedback in decreasing inappropriate behaviors for the classroom of elementary school students
Yazar: GÖNÜL ONUR SEZER
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZYÜREK
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geri bildirim = Feedback ; Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Ödül = Reward ; Ödüllendirme = Rewarding ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools ; İpucu = Clue ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların, öğretmenlerin ödüllendirmelerini artırmada ve artan öğretmen ödüllendirmelerinin öğrencilerin sınıfa uygun olmayan davranışlarını azaltmada etkililiğini, kalıcılığını, genellenebilirliğini ve kullanışlılığını belirlemektir. Bu araştırmada,   sınıfa uygun olmayan davranışlar sergileyen çok sayıda öğrenciyi bir arada bulmanın zor olması, uygulama sırasında uygulamanın gerektiği gibi yapılması ve yapılacak uygulamanın gerçekçiliği ve analiz sonucunda elde edilen verilerin uygulayıcılar olan öğretmenler tarafından rahatlıkla kullanılabilmesi amacıyla tek denekli araştırma yöntemi kullanılmıştır.  
Araştırmanın deneklerini Bursa İli İlkokulu sınıflarında bulunan sınıfa uygun olmayan davranışlar gösteren farklı sınıflarda bulunan üç öğrenci ve bu öğrencilerin yeterince ödülleri kullanmayan üç öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için, öğretmen görüşme formu, sosyal geçerlilik belirleme formu, anekdot kayıt formu, kısmi aralık kayıt formu geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin ödüllendirme davranışlarının artırılması ve öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarının azaltılması amacıyla, araştırmacı tarafından ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların yer aldığı ders planları hazırlanmıştır. Hazırlanan planların uygulanmasından sonra, araştırmacı tarafından öğretmenlere planların uygulanmasına yönelik olarak dönüt verilmiştir.
Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, grafiksel analiz kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlar şu şekildedir;
•Ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların öğretmenlerin sınıfa uygun öğrenci davranışlarını ödüllendirmelerini artırmadaki etkililiğine ilişkin bulgular incelendiğinde; her üç öğretmende ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar başladığında ödüllendirme davranışlarının artış sayısında artma görülmüş ve ödüllendirme davranışlarını artırmalarında etkilidir.
•Ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar ile öğretmenlerin sınıfa uygun öğrenci davranışlarını ödüllendirmelerini artırmalarının sürekliliğine ilişkin bulgular incelendiğinde; ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların her üç öğretmende, uygulama bittikten 14, 17 ve 18 gün sonra da azalarakta olsa sürdürmektedirler.
•Ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar ile öğretmenlerin hayat bilgisi dersinde arttırdıkları sınıfa uygun öğrenci davranışlarını ödüllendirmelerinin matematik dersine genellenmesine ilişkin bulgular incelendiğinde, ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar ile öğretmenlerin hayat bilgisi dersinde artmış olan ödüllendirme davranışlarının, üç öğretmenin de matematik dersine genelleyebilmelerinde etkilidir.
•Ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların öğrencilerin sınıfta uygun olmayan davranışlarını azaltmasına yol açmasına ilişkin bulgular incelendiğinde; ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar sırasında öğrencilerin sınıfta uygun olmayan davranışlarının azalması, ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların, her üç öğrencinin de sınıfta uygun olmayan davranışlarının azaltılmasında etkilidir.
•Ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar ile öğrencilerin azalan sınıfta uygun olmayan davranışlarının sürekliliğine ilişkin bulgular incelendiğinde, birinci ve ikinci öğrencide azaltılan sınıfta uygun olmayan davranışlarının sürdüğü, üçüncü öğrencide ise azaltılan sınıfta uygun olmayan davranışlarının azalmaya devam etmiştir.
•En son ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamalar ile öğrencilerin hayat bilgisi dersinde azalttıkları sınıfa uygun olmayan öğrenci davranışlarının matematik dersine genellenmesine ilişkin bulgular incelendiği, her üç öğretmene hayat bilgisi dersinde ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların verilmesinin, matematik dersinde de öğrencilerin uygun olmayan davranışlarını azaltmada etkilidir.
•Araştırmaya katılan öğretmenlerin tamamı, ders planlarına ödüllendirme ipuçları eklenerek yapılan uygulamaların ve dönüt verilerek yapılan sürecin kullanılışlılığı hakkında olumlu görüş bildirmişlerdir.


Anahtar Kelimeler: Sınıf yönetimi, öğretmen ödüllendirmeleri, sınıfa uygun olan davranışlar, sınıfa uygun olmayan davranışlar, uygun davranışları ödüllendirme, tek denekli araştırma modelleri.

Abstract:
The general purpose of this study is to determine the effectiveness, permanence and generalizability of applications done by adding rewards to lesson plans on increasing rewarding behaviors of teachers and decreasing the inappropriate behaviors of students in the class. Single subject research model was used in the research since it is difficult to find too many students showing inappropriate behaviors all together and it is intended to do the application as is required and ease the efforts of teachers when they want to use the data obtained by analyzing the study.   
Sample of the study is formed of three students from different classes of Bursa primary schools who show inappropriate behaviors and their teachers who don't use rewarding enough.  In order to collect the data of the study, teacher interview form, social validity form, ABC form and partial gap form were developed and used. Lesson plans involving applications that researchers add rewarding cues to were prepared in order to increase the rewarding behaviors of teachers and decrease the behaviors of students irrelevant to course. After the implementation of prepared plans, researcher gave feedbacks to teachers on the implementation of plans.
Graphical analyses were used while analyzing the data obtained from the study.
The data obtained from the study are as follows:
•When the findings regarding the effectiveness of implementations of adding rewarding cues to lesson plans on increasing teachers rewarding the appropriate behaviors of students are analyzed; it was seen that there was an increase in rewarding behaviors of all three teachers when implementations of adding rewarding cues in lessons plans started and they were considered as effective in increasing rewarding behaviors.
•When the findings regarding the continuity of implementations of adding rewarding cues to lesson plans on increasing teachers rewarding the appropriate behaviors of students were analyzed; it was seen that all three teachers continued them even 14,17 and 18 days later after the implementation ended.
•When findings regarding the generalizing the increase of students' appropriate behaviors in social sciences class due to rewarding cues added in lesson plans to math class were analyzed; it was seen that increase of students' appropriate behaviors in social sciences class due to rewarding cues added in lesson plans was effective on teachers' attempts to generalize them to math course. 
•After adding rewarding cues in lesson plans and analyzing the findings related to effects of applications on the decrease of misbehavior in class, it was concluded that during such practices number of misbehavior cases of students dropped and adding rewarding cues in lesson plans helped decrease the number of bad behaviors of all three students. 
•When the relation of practices done by adding rewarding cues in lesson plans and persistence of decreased misbehaviors of isolated students in classroom are analyzed, it was seen that bad behaviors of first and second students in isolated classroom persisted and bad behaviors of the third student in the isolated classroom continued to diminish. 
•Finally, when the decrease of students' inappropriate classroom behaviors in social sciences class due to rewarding cues added in lesson plans was compared to math class, it was concluded that all three teachers should be provided with the implementation of adding rewarding cues in lesson plans like Social Sciences and such a practice yielded positive results in decreasing number of inappropriate behaviors in Math class.
•All teachers within the scope of the study gave a positive statement about implementations done by adding rewarding cues in lesson plans and the practicality of process conducted by giving feedbacks.


Key words: Classroom management, teacher rewards, ontask classroom behaviors, off task classroom behaviors, rewarding on task behavior. single subject research design.