Zeytinli Ada iskeletlerinin  paleopatolojik analizi
Paleopathological analysis of Olive Island skelets
Yazar: HATİCE KUZU
Danışman: PROF. DR. FADİME SUATA ALPASLAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Paleopatoloji = Paleopathology ; Zeytinli Ada = Zeytinli Island ; İskelet = Skeleton

Özet:
Balıkesir iline bağlı Erdek İlçesinin karşı sahiline 250 metre uzaklıkta yer alan Zeytinli ada, Kapıdağ Yarımadası'nın çevresindeki adalardan biridir. Türkiye'de "ilk ada müzesi" olarak yapılması planlanan Zeytinli ada, küçük olmasına rağmen dört ayrı kültürel döneme (Helen – Roma – Bizans ve Osmanlı) ev sahipliği yapmıştır. Arkeolojik kazı alanı olması bakımından da büyük önem taşıyan Zeytinli ada, adını üzerinde bulunan iki zeytin ağacından almıştır.
Zeytinli ada kazı çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan insan iskeleti kalıntıları Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Antropoloji Bölümü laboratuvarına getirilerek kayıt altına alınmıştır. Çalışma materyallerimizi, Bizans dönemine ait Zeytinli ada insan iskeletleri, araştırmanın konusunu ise Zeytinli ada iskeletlerinin paleopatolojik analizi oluşturmaktadır.  Bizans dönemine ait Zeytinli ada insan iskeletleri 143 birey ile temsil edilmektedir. Bu bireylerden 52'si kadın, 11'i muhtemelen kadın, 33'ü erkek, 9'u muhtemelen erkek, 6'sı çocuk ve geri kalan 32 bireyin cinsiyeti belirlenememiştir. İncelenen insan iskeletleri üzerinde kemiğe yansımış tüm paleopatolojik bulgular (button osteoma, ankilozan spondilit, osteofit, schmorl nodülü, porotic hyperostosis, cribra orbitalia ve travma) tanımlanmıştır. Zeytinli ada insan iskeletleri üzerinde tanımlanan bu paleopatolojik bulgular eski Anadolu toplumlarında saptanan hastalıklarla benzerlik ve farklılık yönünden karşılaştırılmıştır. Zeytinli ada toplumunun sosyo-kültürel yapısı, beslenme alışkanlıkları, yaşam koşulları, hastalıkların çevreyle etkileşimi hakkında yorumlar yapılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zeytinli ada, Paleopatoloji, Paleoantropoloji

Abstract:
Zeytinli ada, located 250 meters from the opposite shore of Erdek District of Balıkesir province, is one of the islands around Kapındağ Peninsula. Turkey in the first "museum island" Olive planned to be done on the island, although small, four distinct cultural periods (Helen - Roman - Byzantine and Ottoman) has hosted. Zeytinli ada, which is also very important in terms of archaeological excavation area, is named after two olive trees on it.
The human skeleton remains unearthed as a result of the excavations in Zeytinli ada were brought to Sivas Cumhuriyet University Anthropology Department laboratory and recorded. Our study materials are the human skeletons of the island of Zeytinli from the Byzantine period, and the subject of the research is the paleopathological analysis of the Zeytinli ada skeletons. The human skeletons of Zeytinli ada, which belong to the Byzantine period, are represented by 143 individuals. Of these individuals, the sex of 52 women, 11 probable women, 33 male, 9 probable men, 6 child and the remaining 32 individuals could not be determined. All paleopathological findings (button osteoma, ankylosing spondylitis, osteophyte, schmorl nodule, porotic hyperostosis, cribra orbitalia and trauma) reflected on the bone on the human skeletons examined were identified. These paleopathological findings on the Zeytinli ada human skeletons were compared in terms of similarity and difference with the diseases found in ancient Anatolian societies. The comments were made on the socio-cultural structure, nutritional habits, living conditions and the interaction of diseases with the environment of the island of Zeytinli.
Keywords: Zeytinli ada, Paleopathology, Paleoanthropology.