Yabancı dil olarak Türkçe dil bilgisi öğretiminde çok katmanlı metinlerin kullanımı
The use of multimodal texts in grammar teaching Turkish as a foreign language
Yazar: FİLİZ UDÜL
Danışman: DOÇ. DR. MAZHAR BAL
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde materyal kullanımının eğitim süreci açısından önemli olduğu bilinmektedir. Bu öğretim süreci boyunca kullanılan metinlerin ise ihtiyacı karşılayacak nicelikte olmaması ve bu metinlerin teknolojik tabandan uzak olması dikkat çekmektedir. Alanyazında yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ile ilgili kaynaklardaki metinlerin çok katmanlı olarak değil tek katmanlı olarak hazırlandığı bilinmektedir. Günümüz dünyasında gelişen teknoloji ve birikimden yabancılara Türkçe öğretimi sürecinde de faydalanılması yarar sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe dil bilgisi öğretiminde çok katmanlı metinler üretmektir. Bu amaç ile yabancı dil olarak Türkçe öğretimi A1 ve A2 seviyesi için 11 tane metin geliştirilmiş ve çok katmanlı hale getirilmiştir. Bu metinlerin her biri için bir tema, bir konu ve bir dil bilgisi kuralı belirlenmiştir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir.  Araştırmanın çalışma grubu ölçüt örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'nin Güneydoğu bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin Türkçe öğretim merkezinde Türkçe öğrenen öğrenciler oluşturmaktadır. Bu açıklamadan hareketle A1 seviyesinde yapılan uygulama sürecine 1 kadın, 8 erkek; A2 seviyesinde yapılan uygulama sürecine 2 kadın, 8 erkek katılım sağlamıştır. Yapılan bu çalışmada doküman analizi, yarı yapılandırılmış gözlem formu, yarı yapılandırmış görüşme formu, ses kaydı, öğrenci günlüğü, araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Çalışmaya ait verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma verilerine göre A1 düzeyine ilişkin alanyazındaki kitapların dinleme metinlerine ait dağılımların tutarlı bir şekilde gerçekleştirilmediği ve bu metinlerin sadece ses kaydından oluştuğu görülmektedir. A2 düzeyine ilişkin alanyazındaki kitapların dinleme metinlerine ait dağılımların da tutarlı bir şekilde gerçekleştirilmediği ve bu metinlerin de sadece ses kaydından oluştuğu görülmektedir.  
A1 düzeyine ilişkin çok katmanlı metinlerin uygulama sürecinde metinlerin beğenildiği, daha iyi anlaşıldığı, eğlenceli bulunduğu, ders kitaplarındaki metinlerden farklı olduğu, kelime öğretimi açısından yarar sağladığı ve diğer dil becerilerine ilişkin olarak çeşitli etkinliklerde de kullanılabileceği konusunda çeşitli görüşler belirtilmiştir. A2 düzeyine ilişkin çok katmanlı metinlerin uygulama sürecinde metinlerin olumlu bulunduğu, farklı ve eğlenceli olduğu, dil bilgisine katkı sağladığı, daha iyi anlaşıldığı ve diğer dil becerilerine yönelik etkinliklerde de kullanılabileceği konusunda çeşitli görüşler belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Öğretimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Dil Bilgisi, Çok Katmanlı Metin.

Abstract:
It is known that it is important in terms of the educational process used as a material in teaching Turkish as a foreign language. During this education process It draws attention to the fact that the texts used throughout the education process will enjoy their needs and that these texts are far from the technological base. It is known that in the literature the texts in the sources related to teaching Turkish as a foreign language are prepared as a single layered, not as a multilayered. It will also be useful to benefit from the technology and knowledge in the process of teaching Turkish to foreigners in today's world. The aim of this study is to produce multilayered texts in teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, 11 texts have been developed for A1 and A2 levels of teaching Turkish as a foreign language and they are made multilayered. For each of these texts, a theme, a topic and a grammar arrangement were determined. This study was designed with a case study, one of the qualitative research methods. The study group of the research was determined by the criterion sampling method. The participants of the study consist of students learning Turkish in the Turkish teaching center of a state university located in the Southeastern region of Turkey. Based on this explanation, at A1 level 1 woman, 8 men; at A2 level 2 women and 8 men participated in the implementation process. In this study, document analysis, semi-structured observation form, semi-structured interview form, audio recording, student diary, researcher's diary were used. Descriptive analysis and content analysis techniques were used in the analysis of the data of the study. According to the research data, it is seen that the distribution of the listening texts of the books in the literature related to the A1 level is not performed consistently and these texts consist only of audio recordings. It is seen that the distribution of the listening texts of the books in the literature related to the A2 level is not carried out consistently and these texts are composed only of audio recordings. Various opinions were expressed that multi-layered  
texts related to A1 level were liked, understood better, found entertaining, different from the texts in textbooks, beneficial in terms of vocabulary teaching, and could be used in various activities related to other language skills. Various opinions were expressed about the fact that the multi-layered texts related to the A2 level were found positive, different and entertaining, contributed to the grammar, understood better and could be used in activities for other language skills in the application process.
Keywords: Foreign Language Teaching, Turkish as a Foreign Language, Grammar, Multimodal Text