Pankreas duktal adenokarsinomlarında stromal komponente yönelik uygulanan immünhistokimyasal belirteçlerin prognoz ve tedavideki yeri
Immunohistochemical staining patterns of the PDAC stroma and their prognostic implications
Yazar: GAMZE AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN BAĞCI
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Adenokarsinom = Adenocarcinoma ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Galektin-1 = Galectin-1 ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Stroma = Stroma ; Tedavi = Treatment ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Amaç: Rezeksiyonla pankreatik duktal adenokarsinom (PDAK) tanısı koyulmuş olgularda, stromal komponente yönelik olarak uygulanan immünhistokimyasal belirteçlerin (SPARC, Galektin-1, VEGF, SMA, Kollajen Tip IV) birbirleriyle ve histopatolojik parametrelerle ilişkisini değerlendirmek; tüm bu parametrelerin prognozu belirlemedeki rolünü araştırmak ve varsa tedaviyle ilişkilerini gösterebilmektir.
Gereç ve Yöntem: 2011-2016 yılları arasında pankreas rezeksiyonu yapılan, retrospektif olarak incelenen 76 PDAK olgusuna SMA, Kollajen Tip IV, SPARC, VEGF ve Galektin-1 immünhistokimya boyaları uygulandı. İmmünhistokimya sonuçları semikantitatif olarak değerlendirilerek istatistiksel analiz yapıldı.
Bulgular: Ortalama sağkalım 17,91 aydır. Erkek cinsiyet, yüksek grade  ve cerrahi sınır pozitifliği bağımsız kötü prognostik faktör olarak bulundu. Perinöral invazyon sağkalıma anlamlı şekilde etki etmektedir. SMA ve  anjiyoinvazyon varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu. Galektin 1 ekspresyonu fazla olan vakaların sağkalımı istatistiksel olarak anlamlı şekilde iyidir ve evreden bağımsızdır. İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da, Kollajen Tip IV eksprsyonu fazla olan vakalar evreden bağımsız daha iyi prognozlu bulunmuştur. İstatistiksel olarak hesaplanamasa da, adjuvan olarak gemsitabin alan hastalardan SPARC ekspresyonu fazla olanların prognozu daha iyidir.
Sonuç: Pankreatik duktal adenokarsinom kansere bağlı ölümlerin en sık 4. nedenidir. Bunun en önemli nedenlerinden biri geç semptom vermesi ve tanı anında tümörlerin yalnızca %10'unun opere edilebilir olmasıdır. Diğer bir nedeni ise; şu anda kullanılan geleneksel kemoterapi protokollerine dirençli olmasıdır. Bu nedenle hedefe yönelik yeni tedavi ajanları ve yöntemlerine  ihtiyaç vardır.
Bulgularımız stromanın tümörü sınırlamaya çalıştığı yönündedir. Stromanın tümörü uyarıcı ve indükleyici özelliğini vurgulayan ve gösteren birçok invitro çalışma olmasına karşın, klinik araştırmalarda sonuç elde edilememesi ve birbirine zıt hipotezlerin geliştirilmiş olması nedeniyle, bulgularımız stromal hedefe yönelik tedavi rejimleri geliştirilirken daha dikkatli olunması gerektiğini vurgulamaktadır.
Anahtar kelimeler: Pankreas duktal adenokarsinom, stroma, SMA, SPARC, Kollajen Tip IV, Galektin-1

Abstract:
Objective:  Our aim is to evaluate the relationship between stromal expression of immunohistochemical markers (SPARC, Galectin-1, VEGF, SMA, Collagen Type IV) and histopathological parameters of pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC) , to investigate the role of these parameters predicting the prognosis, and to show their relationship with response to therapy, if any.
Material and Method: Seventy-six resection specimens diagnosed as PDAC, between 2011-2016 were included in our study. Sections from selected tumor blocks were stained immunohistochemically using; SMA, Collagen Type IV, SPARC, VEGF and Galectin-1 antibodies. Statistical analysis was performed over the semiquantitative results of immunhistochemistry. 
Findings: The mean survival was 17.91 months. Male gender, high grade, and surgical margin positivity were found as independent poor prognostic factors. Perineural invasion has a significant effect on survival. There was a statistically significant correlation between high SMA expression, and presence of angioinvasion. Cases with high Galectin-1 immunreactivity  had an independent and statistically significant effect over survival. Although not statistically significant, Collagen Type IV high-reactive cases were found to have better prognosis, independent of the pathological stage. The prognosis of SPARC overexpressed cases was better in patients receiving adjuvant gemcitabine, although  statistical analysis was not applicable.
Conclusion: Pancreatic ductal adenocarcinoma is the 4th most common cause of cancer-related deaths. One of the most important reasons for this is late symptomathic onset and only 10% of the tumors are operable at the time of diagnosis. Another reason; is its' resistance to current conventional chemotherapy protocoles. Therefore, new targeted therapeutic agents and methods are required.
Our findings suggest that, the stroma is trying to control and limit the spread of the tumor. Although there are many studies demonstrating  the tumor stimulating character of the stroma, our findings emphasize that careful attention should be given to the development of stromal targeted treatment regimens, as clinical results have not been achieved in clinical trials yet , and many contradictory hypotheses have been developed.
Keywords:  pancreas ductal adenocarcinoma, stroma, SMA, SPARC, Collagen Type IV, Galectin-1