Soma ilçesinde nüfus ve yerleşme /
Yazar: UFUK KARAKUŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERSİN GÜNGÖRDÜ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Manisa-Soma = Manisa-Soma ; Nüfus = Population ; Yerleşim yapısı = Settlement structure

Özet:
Araştırma alanını oluşturan Soma ilçesi; Ege Bölgesi'nin Asıl Ege Bölümü içerisinde yer almaktadır. îdari bakımdan Manisa iline bağlı bulunan ilçe, Ege Bölgesi'nin doğu-batı doğrultulu depresyonlarından olan Bakırçay vadisi içerisinde kurulmuştur. Soma güneyde Soma dağlan ile kuzeyde ise platoluk alan ile çevrilidir. İlçe idari bakımdan güneyde Alaşehir ilçesi, doğuda Kırkağaç, kuzeyde Balıkesir iline bağlı Savaştepe ve İvrindi ilçeleri, batıda ise İzmir iline bağlı Kınık ve Bergama ilçeleri ile sınırlanmıştır. Soma ilçesinde idari bakımdan 3 kasaba ve 55 köy yerleşmesi olmak üzere toplam 58 yerleşim yeri bulunmaktadır. 1990 yılı itibariyle 76641 kişi olan toplam nüfusun 49977' si şehir 26664'ü de kır nüfusundan oluşmaktadır. Araştırma sahasında Bakırçay ovasının daralması, platoluk ve dağlık alanların çok yer kaplaması ziraat alanlarını daraltmışlar, özellikle platoluk alan üzerinde kurulan yerleşmeler, toprakların verimsiz olması ve zamanla nüfusun artması sebebiyle dışarı göç vermektedir. Soma şehri, yakınında bulunan linyit ocakları ve 1957 yılında işletmeye açılan termik santrali sayesinde çevresinden devamlı göç alarak gelişmesini sürdürmektedir, özellikle 1950 'li yıllardan sonra göç kendisini daha çok hissettirmiş; nüfus Soma şehri yakınında toplanırken, kırsal alandaki nüfus da boşalmaya başlamıştır. Gelişmesini linyit kömürüne ve buna bağlı olarak gelişen sanayiye borçlu olan Soma şehri, çevresinin ekonomik ve sosyal bakımdan, merkezi durumuna gelmiştir.

Abstract:
Soma subprefecture, consisting the research area, is located in the hinterland part of the Aegean region. The subprefecture vvhich is included in Manisa province in the administrative aspect, is established within Bakırçay Valley which is öne of the depressions in the east-west direction. Soma.is surrounded with Soma mountains in the South and with plateau area in the North. in the administrative aspect, the.; subprefecture is surrounded with Alaşehir subprefecture in the South, Kırkağaç in the East, Savaştepe and ivrindi subprefecturs of Balıkesir province in the North, Kınık and Bergama subprefectures of izmir province in the west. Soma subprefecture consists of 58 administrative settlement ımits, 3 of which are towns and 55 are villages. The total population of 76641 in the year 1990 is comprised of 49 977 people living in the urban area and 26664 people living in the rural area. The narrowing of Bakırçay plain and the large areas covered with plateaus and mountains areas in the research area have narrowed the agricultural land. Due to the settlements, especially in the plateau area; the barrenness of the soil and the population increase in time, have led to external migration. Soma contimes to develop through migrations due to the lignite pits in the neighborhood and the thermal power plant established in the year 1957. Especially after the 1950s, the effects of migration began to increase, the population begon to dense around the city of Soma yet the rural population began to decrease. The city of Soma owing its development to lignite and developing industry in relation with this, has become center in the economic and social aspect for the periphery.