Opere edilmiş küçük hücreli dışı akciğer kanseri olgularında STAS varlığının genetik mutasyonlarla ilişkisi, prognostik önemi ve sağ kalıma etkisi /
Yazar: TUĞBA NUR TEZVERGİL
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Mutasyon = Mutation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım analizi = Survival analysis

Özet:
Amaç: ''Spread through air spaces'' (STAS), opere edilmiş erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK) rekürrens riskini artıran bir faktör olarak tanımlanmış yeni bir invazyon paternidir ancak prognostik değerine ilişkin henüz net bir sonuca varılamamıştır. Bu tez çalışmasında STAS varlığının opere edilmiş erken evre adenokarsinom ve skuamöz hücreli karsinom olgularının klinikopatolojik özellikleri ile ilişkisi ve sağ kalımlarına etkisi araştırılmıştır. Böylece elde edilen bulgularla STAS paterninin klinik önemi aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tezimiz tek merkezli ve retrospektif bir çalışma olup Ocak 2019 ve Aralık 2020 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniği'nde opere edilmiş adenokarsinom ve skuamöz hücreli karsinom vakalarını içermektedir. Hastaların demografik ve histopatolojik özellikleri, progresyonsuz ve genel sağ kalım süreleri kaydedilerek STAS pozitifliğinin bu parametrelerle ilişkisi incelendi. İstatistiksel analiz için IBM SPSS 28.0.1.0 kullanılmış olup STAS varlığının kategorik değişkenlerle ilişkisi için ki-kare analizi, sağ kalım sürelerine etkisi için Kaplan-Meier ve Cox regresyon analizi uygulandı. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 206 olgu dahil edildi. STAS pozitifliği genel popülasyonun %27,2'sinde görülüp lenfovasküler invazyon varlığı, artan pN derecesi, artmış patolojik evre ile ilişkili bulundu. Genel popülasyonda STAS pozitif grupta negatif gruba göre progresyonsuz sağ kalım süresinin azaldığı, genel sağ kalım süresinde belirgin fark olmadığı gösterildi. Yapılan Cox regresyon analizinde ise STAS pozitifliğinin progresyonsuz sağ kalım üzerinde diğer invazyon paternlerinden bağımsız bir risk faktörü olmadığı bulundu. STAS pozitifliğinin skuamöz hücreli alt grubunda progresyonsuz sağ kalım süresini kısalttığı ve bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü.
Sonuç: STAS varlığı opere KHDAK olgularında tümör agresivitesini yansıtan ve skuamöz hücreli karsinomda progresyonsuz sağ kalım süresini etkileyen faktörlerden biridir. Ancak erken evre KHDAK olgularının tedavi planlamalarında henüz tek başına bir risk faktörü olarak ele alınmamalıdır.

Abstract:
Aim: A new invasion pattern named spread through air spaces (STAS) has been identified as a factor that increases the risk of recurrence in resected early-stage non-small cell lung cancer (NSCLC), yet no consensus is the case about its prognostic value. This thesis investigates the association between STAS and clinicopathologic features and the former's effects on survivals in resected early-stage lung adenocarcinoma and squamous cell carcinoma cases (AdC and SqCC), the clinical importance of STAS pattern is aimed to be illuminated with the findings obtained.
Materials and Methods: This is a single-center, retrospective study which involves AdC and SqCC cases resected in our hospital between January 2019 and December 2020. Demographic and histopathologic characteristics, along with progression-free and overall survival times of the patients were recorded, the relationship of STAS positivity with these parameters was analyzed. IBM SPSS version 28.0.1.0 was used for statistical analysis. While chi-square analysis was performed for the relationship between STAS and categorical variables, Kaplan-Meier and Cox regression tests were used for evaluating survival times. A value of p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results: A total of 206 patients were assessed in this study. STAS positivity was observed in 27.2% of all the cases and associated with presence of lymphovascular invasion, higher pN stage, and pathological stage. Whereas progression-free survival time was shorter in STAS positive group than in the negative one, no difference was detected in overall survival times between the two. Cox regression analysis showed that STAS was not an independent prognostic factor from other invasion patterns for progression-free survival. SqCC cases with STAS positive had shorter progression-free survival than the negative one.
Conclusion: STAS can be one of the prognostic factors reflecting tumor aggressiveness for NSCLC and affecting progression-free survival in squamous cell carcinoma cases. Nevertheless, it should not be considered a risk factor for the treatment of early-stage NSCLC.