Beslenme danışmanlığı alan bireylerin duygusal yeme problemlerinin diyet kalitelerine ve kan biyokimya sonuçlarına etkisi
The effect of emotional eating problems on diet quality and blood biochemistry results of individuals receiving nutrition counseling
Yazar: BURHAN ÇENGEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAY NACAR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışma, diyet yapan bireylerin duygusal yeme problemlerinin diyet kalitesinde ve kan biyokimya sonuçlarında nasıl etkiler oluşturduğunu değerlendirmek için  tasarlanmıştır. Prospektif  tipteki bu çalışmaya 18-65 yaş aralığında olup beslenme danışmanlığına başvuran  170 kişi dâhil edilmiştir. Veriler,  araştırmaya katılım şartlarını sağlayan danışanlara yüz yüze uygulanarak toplanmış ve SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Science) istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Grup ortalamalarının karşılaştırılması amacıyla  grup sayısı ve normallik varsayımına göre t-testi, ANOVA, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U testleri kullanılmış ve raporlanmıştır. Bütün istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilerek sürdürülmüştür. Katılımcıların  %41.2'sinin çeşitli derecelerde obezite olduğu görülmüştür. Kruskal-Wallis testine göre, BKİ gruplarının dışsal yeme davranışları arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir (x2=13,314, p<0,05). Grupların duygusal yeme ve Akdeniz diyet kalitesi ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Farklı 4 yaş grubundan gelen 170 kişilik bir grubun, dışsal yeme ve Akdeniz diyet kalitesi ölçeği puanları arasında fark olup olmadığını sınamak için, yaş gruplarına göre oluşturulan grupların dışsal yeme ve Akdeniz diyet kalitesi ölçeği puanlarının ortalamaları ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi ile karşılaştırılmıştır. Test sonunda, 1. yaş grubunun ortalaması (32,37), 2. grubun (28,28), 3. grubun (29,61), 4. grubun (25,0) dışsal yeme davranışında en az üçü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir [F=4,63, p<0,05]. Akdeniz diyet kalitesi ölçeği puanlarında da anlamlı fark gözlenmiştir [F=2,907, p<0,05].  Test sonucu hesaplanan etki büyüklüğü (0,08), bu farkın orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; bireylerin duygusal yeme problemlerinin vücut ağırlığına doğrudan etki edebildiği ve bu problemle ilgili çözüm yollarına  önem verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
This study was designed to evaluate how emotional eating problems affect diet quality and blood biochemistry results in dieters. This prospective study included 170 individuals between the ages of 18-65 who applied for nutritional counseling. Data were collected by face-to-face application to clients who met the conditions for participation in the study.  Data were analyzed with SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Science) statistical package program. In order to compare group averages, t-test, ANOVA, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U tests were used and reported according to the number of groups and normality assumption. In all statistical analyzes, the significance level was accepted as p<0.05. When the degree of obesity of the participants was analyzed, it was seen that 41.2% had various degrees of obesity. According to the Kruskal-Wallis test, a significant difference was observed between the external eating behaviors of the BMI groups (x2=13.314, p<0.05). No significant difference was observed between the emotional eating and Mediterranean diet quality scale scores of the groups (p>0.05). In order to test whether there is a difference between the external eating and Mediterranean diet quality scale scores of a group of 170 people from 4 different age groups, the mean scores of external eating and Mediterranean diet quality scale scores of the groups formed according to age groups were compared by one-way analysis of variance for unrelated samples. age group (32.37), 2nd group (28.28), 3rd group (29.61), and 4th group (25.0), a statistically significant difference was observed between at least three of them in external eating behavior [F=4.63, p<0.05]. A significant difference was observed in Mediterranean diet quality scale scores [F=2,907, p<0,05].  The effect size calculated as a result of the test (0.08) shows that this difference is moderate. In line with the results obtained from the study; it is understood that emotional eating problems of individuals can directly affect body weight and that solutions to emotional eating problems should be given importance.