Persicaria perfoliata L.'nın Karadeniz bölgesinde yaygınlık durumu ile tuz ve su stresinin bitki gelişimine etkisi
Persicaria perfoliata L.nin Karadeniz bölgesinde yaygınlık durumu ile tuz ve su stresinin bitki gelişimine etkisi
Yazar: UĞUR ÇALDIRAN
Danışman: PROF. HÜSEYİN ÖNEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki gelişimi = Plant development ; Persicaria perfoliata = Persicaria perfoliata ; Su stresi = Water stress ; Tuz stresi = Salt stress ; Yabancı otlar = Weeds

Özet:
Çalışma Karadeniz Bölgesi'nde Persicaria perfoliata'nın yaygınlık ve yoğunluğunun saptanması ve farklı stres koşullarının (tuz stresi ve kuraklık) bitki gelişimine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanını oluşturan Sinop ve Artvin/Hopa arasında kalan alan (850 km) 10 × 10 km'lik ızgaralara bölünmüştür. Toplam olarak 211 noktada sürveyler gerçekleştirilmiştir. Sürvey çalışmalarında bitkiler kayıt altına alınmış, ekolojik veriler toplanmış, toprak örnekleri alınmış ve fiziksel/kimyasal analizlere tabi tutulmuştur. Farklı stres koşullarının (su ve tuz stresi) bitki gelişimine etkisini belirlemek amacıyla yürütülen saksı denemelerinde; 4 farklı tuz konsantrasyonu (0, 3, 6 ve 12 dsm-1), su stresi çalışmasında ise 4 farklı su seviyesi (100% Tarla Kapasitesi, 75%TK, 50%TK, %25TK) uygulanmıştır. Sürvey çalışmaları sonucunda P. perfoliata'nın çok farklı ekosistemlerde bulunabildiği tarım (fidanlıklar, kivi bahçesi, çay bahçesi, fındık bahçesi vb.) ile tarım dışı (yol kenarlarında, boş arazilerde, ormanlık alanlarda, su ve dere kenarları vb. ) alanlarda saptanmıştır. Sürvey çalışmaları sonucunda P. perfoliata bulunan alanlarda bitkiyle beraber 27 familyaya ait 79 yabancı ot türü tespit edilmiştir. Bölgeden alınan toprak örneklerinin analizleri sonucunda bitkinin dağılımı ile toprak özellikleri arasında bir ilişki olmadığı ve bitkinin çok farklı toprak koşullarında gelişebildiği saptanmıştır. Stres denemelerinde ise tuz konsantrasyonu arttıkça ve su konsantrasyonu düştükçe bitki gelişiminin buna bağlı olarak gerilediği belirlenmiştir. Bitkinin; 3 dsm-1 konsantrasyonda tuza kısmen dayanabildiği ancak 6 dsm-1 dan yukarı tuz uygulamalarında tamamen öldüğü saptanmıştır. Benzer şekilde bitkinin %25 tarla kapasitesine kadar kuraklığa dayanıklı olduğu ancak su seviyesi daha da düştüğünde bitkinin tamamen öldüğü görülmüştür. Sürvey sonuçlara göre bitkinin Doğu Karadeniz Bölgesine artık yerleştiği ve bölgede hızla yayılma potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Saksı denemelerin sonuçlarına göre kuraklık ve tuzluluğun bitkinin gelişimini dolayısıyla da yayılma potansiyelini sınırlandırıcı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Ancak kuraklık ve tuzluluğa aşırı hassasiyeti dikkate alındığında bitkinin ülkemizin yarı kurak ve kurak bölgelerinde yayılma olasılığının düşük olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The study was carried out to determine the frequency and distribution of Persicaria perfoliata in the Black Sea region and effect of different abiotic stresses (salinity and drought) on its growth and development. The study area ranging from Sinop to Artvin/Hopa (850 km) was divided into 10 × 10 km systematic grids. Total 211 points were surveyed.  During the survey, vegetation was recorder, ecological data were collected and soil samples were taken. Physiochemical analysis of the soil was conducted. To determine the effects of different abiotic stresses on growth and development of P. perfoliata; 4 different salt concentrations (0, 3, 6 ve 12 dsm-1) and 4 different water availaility regimes (100% Field Capacity, 75% FC, 50% FC and 25% FC) were tested in pot experiments. During surveys, P. perfoliata was observed in different ecosystems such as agricultural areas (fruit orchards, kivi orchards, tea plantations and hazelnut orchards etc.) and non-agricultural areas (roadsides, bare land, forest areas, water channel and stream banks etc.). Total 79 weed species representing 27 families were found to be distributed along with P. perfoliata during the survey. The physiochemical analysis of the soil collected from the region depicted no correlation with the distribution of P. perfoliata which indicates that the plant can grow on wide range of soil types. Further, in pot experiments P. perfoliata growth was found to be negatively correlated with increasing salt concentration and drought intensities. Growth and reproductive output was linearly decreased with increasing salinity levels. The plant was found sensitive after 3 dsm-1 and immediately died at 6 dsm-1 salinity level. Similarly, increasing drought intensities decreased the growth and development of the plant. The plant was found tolerant up to 25% field capacity level and after this level plant deaths were observed. From survey results it is concluded that the plant has been established in in Eastern Black Sea region and has the potential to further expand its distribution range. However, the pot experiments results indicate that drought stress and salinity due to their negative impacts on the growth and development of P. perfoliata can limit the range expansion potential of the plant. The sensitivity of the plant to salt and drought stress indicates that the abiotic stresses will offer barriers to its further invasion to arid and semi-arid areas of Turkey in future.