Türkiye'de ticari olarak satılan kendir tohumu ve kendir tohumu yağlarındaki Δ9-THC, CBD ve CBN konsantrasyonlarının LC-MS/MS yöntemi ile belirlenmesi
Determination of Δ9-THC, CBD, and CBN concentrations with the LC-MS/MS method in hemp seeds and hemp seed oils commercially available in Turkey
Yazar: ÇAĞDAŞ UFUK KACARGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSUN DEMİREL ; PROF. DR. NEBİLE DAĞLIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kimya = Chemistry
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry ; Endokanabinoidler = Endocannabinoids ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
Ülkemizde bitkisel ürün satan ve halk arasında "Aktar" veya "Lokman Hekim" olarak tabir edilen işletmelerden veya internet üzerinden kolayca temin edilebilen ülkemizde üretilen/tüketilen kendir tohumlarından ve tohum yağlarından rastgele örnekler alınarak, Δ9-THC, CBD, CBN ve THCA konsantrasyonlarını belirlemek çalışmamızın ana konusunu oluşturmaktadır.
Çalışmamızda enstrümantal analiz yöntemi olarak Sıvı Kromatografi Ardışık Kütle Spektrometresi tercih edilmiş olup, kendir tohumu ve kendir tohumu yağları için metanol ve asetonitril gibi basit kimyasalların kullanıldığı birbirinden farklı ancak oldukça basit ayrıştırma prosedürleri oluşturulmuştur.
Yaptığımız çalışma neticesinde kendir tohumlarında ve bitkisel aromatik yağlarda LC-MS/MS ile Δ9-THC, CBD, CBN ve THCA kannabinoidlerinin tespitine yönelik özgün bir bilimsel analiz yöntemi geliştirilmiş ve valide edilmiştir. Çalışmamızın LOD ve LOQ aralıkları tohum analizleri için 0,10-8,75 ng/g ve 0,30-26,53 ng/g, yağ analizleri için ise 2,40-16,55 ng/ml ve 7,27-50,14 ng/ml şeklindedir. Temin ettiğimiz gerçek tohum örneklerindeki ortalama kannabinoid miktarları Δ9-THC için 55,42 ng/g, CBD için 965,15 ng/g ve CBN için 36,50 ng/g iken; gerçek yağ örneklerindeki ortalama kannabinoid miktarları ise Δ9-THC için 5,71 µg/ml, CBD için 9,62 µg/ml, CBN için 479,57 ng/ml ve THCA için 3,55 µg/ml bulunmuştur. Tüm tohum örneklerindeki THCA miktarları LOD değerinin altındadır.
Ülkemizde ilk defa serbest piyasadan temin edilebilen tohumların ve yağların analizi yapılarak kannabinoid içerikleri belirlenmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar göstermektedir ki, çalışmaya dahil edilen 10 farklı tohum ve 20 farklı tohum yağı numunesinden yalnızca bir tohum numunesi haricindeki tüm örnekler, ülkemiz mevzuatında uygulanmakta olan "sıfır tolerans" yaklaşımı nedeniyle, Δ9-THC içerikleri yönünden olası bir adli soruşturmada "yasadışı madde" statüsü kazanma potansiyeline sahiptir. Sonuç olarak; kendir tohumu ve bu tohum kullanılarak elde edilen ürünlerin içerdikleri Δ9-THC miktarlarının azaltılması açısından daha sıkı denetime tutulması gerekmektedir. Ayrıca vatandaşların bu ürünleri kullanmak, bulundurmak veya almak-satmak gibi eylemler nedeniyle zor durumda kalmamaları açısından, mevzuatımızdaki sıfır tolerans yaklaşımının kendir tohumu ve tohum yağı yönünden gözden geçirilmesi, gerekiyorsa uygun bir eşik değerle değiştirilmesi de dahil olmak üzere dünyadaki uygulamalar ile kimyasal, toksikolojik ve sosyolojik çalışmaların bir arada değerlendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The subject of our study is to determine the concentrations of Δ9-THC, CBD, CBN and THCA in cannabis seeds and seed oils produced/consumed in our country by taking random samples of hemp seeds and seed oils that can be easily obtained over the internet or from businesses that sell herbal products in our country and are popularly referred to as "Aktar" or "Lokman Hekim".
In our study, liquid chromatography tandem mass spectrometry was preferred as the instrumental analysis method and separate but very simple separation procedures were established for hemp seeds and hemp seed oils using simple chemicals such as methanol and acetonitrile.
As a result of our study, an original scientific analysis method for the detection of Δ9-THC, CBD, CBN and THCA cannabinoids in cannabis seeds and galenic aromatic oils by LC-MS/MS has been developed and validated. The LOD and LOQ ranges of our study are 0.10-8.75 ng/mg and 0.30-26.53 ng/mg, respectively, for seed analysis; and for oil analysis 2.40-16.55 ng/ml and 7.27-50.14 ng/ml, respectively. The average cannabinoid amounts in the real seed samples we obtained were 55.42 ng/g for Δ9-THC, 965.15 ng/g for CBD, and 36.50 ng/g for CBN; while the average cannabinoid amounts in the real oil samples were 5.71 µg/ml for Δ9-THC, 9.62 µg/ml for CBD, 479.57 ng/ml for CBN and 3.55 µg/ml for THCA. THCA levels in all seed samples were below the LOD value.
For the first time in our country, cannabinoid contents were determined by analyzing seeds and oils available from the free market. Our results show that out of the 10 different seed and 20 different seed oil samples included in the study, all samples, except for one seed sample, have the potential to gain the status of "illegal substance" in a possible forensic investigation in terms of Δ9-THC content due to the "zero tolerance" approach applied in the legislation of our country. As a result; hemp seeds and products obtained using these seeds need to be subjected to stricter controls in terms of reducing the amount of Δ9-THC they contain. In addition, in order for citizens not to be in a difficult situation due to actions such as using, possessing or buying-selling these products, it is recommended that the zero tolerance approach in our legislation be reviewed in terms of hemp seed and seed oil and, if necessary, replaced with an appropriate threshold value, including global practices and chemical, toxicological and sociological studies be evaluated together.