Waldorf, Montessori ve MEB Okul Öncesi Eğitim programlarına devam eden 48-60 aylık çocukların yaşam becerilerinin incelenmesi
An examination into life skills of 48-60 month-old children attending the Waldorf, Montessori and Turkish National Education Preschool programs
Yazar: NURCİHAN TUTAR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Montessori eğitim = Montessori education ; Montessori, Maria = Montessori, Maria ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Waldorf pedagojisi = Waldorf pedogocis ; Yaşam becerileri = Life skills ; Yaşam becerileri programı = Life skills program

Özet:
Erken çocukluk dönemi bireylerin eğitim ve öğretiminin en hızlı olduğu dönemdir. Eğitim algısının akademik odaklı olduğu günümüzde yaşam becerileri gibi bireyi hayatı boyunca besleyecek beceri eğitimleri desteklenmelidir. Bazı alternatif eğitim programları ise yaşam beceri eğitimlerini desteklemektedir. Bu doğrultuda alternatif eğitim programlarının yaşam becerileri üzerindeki etkisi incelenebilir.  Bu araştırmanın amacı Waldorf, Montessori ve MEB okul öncesi eğitim programına devam eden 48-60 aylık çocukların yaşam beceri puanları arasında fark olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın yöntemi açıklayıcı sıralı karma desendir. Bu doğrultuda Antalya, Muğla, İstanbul illerinde Waldorf eğitim programına (25), Ankara ilinde Montessori eğitim programına (25) ve Konya ilinde MEB okul öncesi eğitim programına (27) devam eden 48- 60 aylık 77 çocuk araştırmanın nicel örneklemini oluşturmuştur. Yazı temelli dokümanlar, gözlem yapılan sınıflar ve görüşme yapılan öğretmenler (Montessori-5, Waldorf-8, MEB-7) araştırmanın nitel boyutuna dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri Topcu Bilir (2019) tarafından geliştirilen Erken Çocukluk Yaşam Becerileri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutu verilerini toplamak için 2013 MEB okul öncesi eğitim programı, Rudolf Steiner'in konferans metinleri (lectures), kitapları ve Waldorf pedagoglarının çalışmaları; Maria Montessori'nin kitapları ve diğer Montessori eğitimenlerinin çalışmaları incelenen dokümanlar arasındadır. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formu, gözlem formu ve program değerlendirme formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda 48- 60 aylık çocukların başlangıç testi yaşam beceri puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı; sonuç testi yaşam beceri puanlarının ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırmanın nitel bölümünde sonuç olarak yaratıcı düşünme yaşam becerisi için Waldorf eğitim programının aquarell, eurythmy, örgü, dokuma, balmumu modelleme gibi pek çok farklı etkinlik barındırdığı Montessori programının ise hata kontrol özelliği olan materyaller sayesinde problem çözme yaşam becerisinde dikkat çektiği vurgulanabilir. Karar verme yaşam becerisi için ise üç eğitim programının da benzer uygulamalar yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Waldorf eğitim programı büyük ölçüde sosyal yaşam, duygu stresle baş etme ve öz farkındalık yaşam becerilerini desteklerken; Montessori eğitim programı günlük yaşam deneyimleri ve sorumluluk yaşam becerilerini desteklediği ve MEB programının ise öz bakım becerileri, tehlikeli durumlardan kaçınma ve acil-hayati durumlarda yapılması gerekenler yaşam becerilerini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda Waldorf ve Montessori eğitim programları, çocukların yaşam becerilerini desteklemek için kendine özgün eğitim uygulamalarını bünyesinde barındırırken; MEB programının bu bağlamda farklılaşan bir uygulaması olmadığı söylenebilir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin 'eleştirel düşünme' yaşam becerisini anlamakta güçlük çektiği görülmüştür. Okul öncesi dönemde yaşam becerilerinin,  çocukların yaşamlarının her döneminde etkili olduğu için okul öncesi eğitim programlarında, öğretmen ve anne baba eğitimlerinde yaşam becerilerine daha çok yer verilmesi önerilebilir.

Abstract:
Early childhood is the period when the education and training of individuals is the fastest. In today's perception of education, where education is academically focused, skill training that will support the individual throughout his/her life, such as life skills, should be promoted. Some alternative education programs support life skills training. In this sense, the effect of alternative education programs on life skills can be examined. The purpose of the study is to investigate whether there is a difference between the life skill points of 48-60 month-old children who attend Waldorf, Montessori and Turkish National Education early childhood education programs. The method of the study was mixed research method. In this sense, 77 children attending the Waldorf education program in Antalya, Muğla and Istanbul (25), the Montessori education program in Ankara (25) and the Turkish National Education pre-school education program (27) in Konya constituted the quantitative sample of the study. The data was collected by means of Early Childhood Life Skills Scale which was developed by Topcu Bilir (2019). A semi-structured interview form, observation form and program evaluation form were developed to collect data on the qualitative part of the research by researcher. Also data were collected from Turkish National Education Program (2013), articles/thesis titled Waldorf and Montessori, Steiner's lectures, books and other Waldorf pedagogs' researches; Montessori's books and other Montessori educators research for the qualitative parf of this research.  As a result of the research, it was found that pre-test life skill scores of 48-60 month old children differed significantly; the post-test life skill scores did not differ significantly. As a qualitative result, it can be emphasized that the Waldorf education program for creative thinking life skills includes many different activities such as aquarell, eurythme, knitting, weaving, wax modeling, while the Montessori program draws attention in problem solving life skills thanks to the materials with error control feature. It was concluded that all three education programs made similar applications for decision-making life skills. In addition, the Waldorf education program largely supports social life, coping with emotional stress and self-awareness life skills; It has been concluded that the Montessori education program supports practical life experiences and responsibility life skills, and the Turkish National Education pre-school education program supports self-care skills, avoidance of dangerous situations, and life skills in emergency-vital situations. As a result of the research, Waldorf and Montessori education programs include unique educational practices to support children's life skills; It can be said that the Turkish National Education pre-school education program does not have a differentiated application in this context. As a result of the research, it was seen that the teachers had difficulty in understanding the 'critical thinking' life skill. Because of life skills, which acquired in pre-school period, are effective in every period of children's lives, it could suggested that life skills should be included more in pre-school education programs and in teacher and parent education.