Irak'ta diyabetli hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Quality of life in diabetes in iraq
Yazar: HASANAIN ISAM MOUSA AL-ARAJI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BULANTEKİN DÜZALAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Irak = Iraq ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Diyabet görülme sıklığı giderek artan kronik hastalıklardan biri olup;  hastanın genel sağlığını ve yaşam kalitesini çeşitli şekillerde etkilemektedir.
Amaç: Bu çalışma, Tip 2 diyabet hastalarında yaşam kalitesinin  değerlendirmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan araştırmanın örneklemini 150 hasta oluşturmuştur. Veriler Sosyo-demografik veri formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF) ile yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde, sayı, yüzde, ortalama, t-testi, korelasyon ve ANOVA  testleri kullanılmıştır.
Bulgular: WHOQOL-BREF  toplam puan ortalaması 12.03±1,60 olarak bulundu. Cinsiyete göre; bedensel alan alt boyut puanı erkeklerde kadınlara göre daha yüksek, bekar olanlarda sosyal alan ve ruhsal  alt boyut puanlarının evli olanlara göre daha yüksek, çocuk sahibi olma durumuna göre çocuğu olmayanlarda sosyal alan alt boyut puanları çocuğu olanlara göre daha yüksek, memur ve serbest mesleği olanlara diğer meslek gruplarına göre sosyal alan alt boyut puanı hariç diğer alt boyutlar ve toplam puan ortalamalarının daha yüksek, lise ve lisans mezunu olanlarda diğer eğitim durumlarına göre tüm alt boyut ve toplam puan ortalamalarının daha yüksek, diyabet yaşı 1-5 yıl arasında olanların diğerlerine göre bedensel alt boyut ve toplam puan ortalamalarının daha yüksek, birinci derecede yakınlarında diyabet varlığı olanlarda çevresel ve sosyal alt boyut ortalamalarının daha düşük ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0,05).  
Sonuç: Çalışmamızda hastaların yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Hastaların diyabete ilişkin öz bakım yönetiminin sağlanması, komplikasyonların önlenmesi ve klinik sonuçlarının iyileştirilmesine gereksinim olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Introduction: Diabetes is one of the chronic diseases with an increasing incidence; It affects the general health and quality of life of the patient in various ways.
Aim: This study was planned to evaluate the quality of life in patients with Type 2 diabetes.‎
Methodology: The sample of this cross-sectional and descriptive study consisted of 150 patients. ‎Data were collected face-to-face with the Socio-demographic Data Form, World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOL-BREF). In the analysis of the data, number, percentage, mean, t-test, correlation and ANOVA tests were used.
Results: The mean WHOQOL-BREF  total score was found to be 12.03±1.60. By gender; The physical domain sub-dimension score is higher in men than in women, the social and mental sub-dimension scores in singles are higher than those in married people, and the social domain sub-dimension scores in those who do not have children are higher than those who have children, civil servants and self-employed For those who have a profession, the mean scores for all sub-dimensions and total scores are higher for those who have a high school or bachelor's degree than for other occupational groups, except for the social area sub-dimension score, for those who have a high school or bachelor's degree, the mean scores for all sub-dimensions and total scores are higher, the age of diabetes is 1-5 years. It was found that the physical subscale and total score averages of those with ‎between ‎are higher, and the mean of environmental and social subscales of those with diabetes in their first degree relatives were lower and statistically significant (p<0.05). ‎
Conclusion: In our study, it was observed that the quality of life of the patients was moderate. It was concluded that patients need diabetes self-management, prevention of complications and improvement of clinical outcomes.