Niğde'de sosyal hareketlilik ve "Sınıf atlama"
Social mobility and "Skipping class" in Niğde
Yazar: ÖZLEM ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR NUROL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmanın konusu en genel anlamda sosyal hareketliliktir. Özel olarak ise
Niğde'deki sanayi işçilerinin sosyal hareketliliği ele alınmaktadır.
Çalışmanın birincil amacı Niğde özelinde sanayi işçilerinin sosyal hareketlilik
pratiklerini incelemektir. İkincil amacı, Niğde'deki sanayi işçilerinin şu anda
bulundukları toplumsal ve mesleki konumlarını kalıcı mı yoksa geçici bir süreliğine
katlandıkları, daha üst konumlara ulaşmak için bir "sınıf atlama" aracı olarak görüp
görmediklerini ortaya çıkarmaktır. Çalışma, Niğde ilindeki tekstil fabrikalarında
çalışan işçilerle yürütülen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Bu araştırma üç
bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm kavramsal ve kuramsal çerçevedir. Alt
başlıklarında ise toplumsal olarak sınıf kavramı ve işçi sınıfından, sosyal
hareketlilikten, sosyal hareketlilik çalışmalarından, Türkiye'nin toplumsal yapısı ve
sınıflardan, Türkiye'de "sınıf atlama" mekanizmalarından bahsedilmiştir. İkinci
bölümde araştırmanın yapıldığı ilin sosyal yapısından bahsedilmiştir. Üçüncü
bölümde ise araştırmanın bulgularından, katılımcıların demografik bilgilerinden,
işçilerin iş başvuru süreçlerinden, işçilerin geçmişteki mesleki hayallerinden, işçilerin
yaptıkları işlerde yükselme durumları ve sınıf atlamalarından, işçilere göre eğitimin
öneminden, işçilerin hem kendilerinden hem de çocuklarından geleceğe dair beklenti
ve hayallerinden, işçilerin sendika ve sendikal faaliyetler hakkındaki görüşlerinden,
işçilerin boş zaman faaliyetlerinden ve işçilerin yemek alışkanlıkları ve müzik
zevklerinden bahsetmektedir.
Sonuç olarak, incelenen bulgular doğrultusunda işçilerin sınıf atlama
mekanizmasına ilişkin imkanlarının ve umutlarının olmadığı ve bu hareketliliğin
mekanizmaları hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür. İşçiler sosyal
hareketliliği daha çok çocukları üzerinden anlamlandırmaktadırlar.

Anahtar Kelimeler: İşçi, işçi sınıfı, sosyal hareketlilik, sınıf atlama, Niğde

Abstract:
The subject of this study is social mobility in the most general sense. In
particular, the social mobility of industrial workers in Niğde is discussed.
The primary purpose of the study is to examine the social mobility practices of
industrial workers in Niğde. Its secondary aim is to find out whether the industrial
workers in Niğde see their current social and professional position as a means of
"class jumping" to reach higher positions, whether they endure permanently or
temporarily. The study is based on in-depth interviews with workers working in
textile factories in Niğde province. This research consists of three parts. The first part
is the conceptual and theoretical framework. In the sub-headings, the concept of social
class and the working class, social mobility, social mobility studies, Turkey's social
structure and classes, and "class-skipping" mechanisms in Turkey are mentioned. In
the second part, the social structure of the province where the research was conducted
was mentioned. In the third part, the findings of the research, the demographic
information of the participants, the job application processes of the workers, the past
professional dreams of the workers, the promotion status of the workers and their
grade jumps, the importance of education according to the workers, the expectations
and dreams of the workers about the future from both themselves and their children,
the union and union relations of the workers. He talks about his views on the
activities, the leisure activities of the workers and the food habits and musical tastes
of the workers.
As a result, in line with the findings examined, it has been seen that the
workers do not have the opportunities and hopes for the upgrading mechanism and
they do not have enough information about the mechanisms of this mobility. Workers
interpret social mobility mostly through their children.

Keywords: Worker, working class, social mobility, upgrading, Niğde