Kütahya merkez oyun eşlikli zeybek ezgilerinin ritimsel ve makamsal açıdan incelenmesi
Rhythmical and tonal analysis of the zeybek melodies accompanied zeybek dance in Kütahya central
Yazar: KAZIM GÖKTUĞ KUTLU
Danışman: DOÇ. CENK ÇÖL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı / Müzik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu tez çalışmasında, Kütahya merkeze ait oyun eşlikli zeybek ezgileri ritimsel ve makamsal açıdan detaylı bir şekilde incelenmiştir. Birinci bölümde; araştırma sahası tanıtılmış, Kütahya ili hakkında genel bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; ilk olarak zeybeklik kavramından ve tarihsel süreç içerisindeki oluşumundan bahsedilmiş olup, zeybeklik geleneğinin temel kavramları, tarihsel kökenleri ve kültürel önemi üzerinde durulmuştur. Devamında, Kütahya ilindeki zeybeklik geleneği, oynanan zeybek dansları ve bu danslara eşlik eden zeybek ezgileri ile yörede kullanılan çalgılar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde; Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan "Ahilik kurumu" ve bu kurum içerisinde oluşmuş "gezek" kültürünün Kütahya ilindeki zeybek müziklerine ve kültürüne olan etkilerinden bahsedilmiştir. Ayrıca, bu bölümde, Kütahya ilinin tarihsel gelişimi içinde büyük önemi olan "Mevlevilik" kültüründen ve bu kültürün tasavvufi yapısının yörenin sosyal, kültürel ve müzikal yapısına olan etkileri üzerinde durulmuştur. Dördüncü ve son bölümde; Kütahya merkezde icra edilen oyun eşlikli zeybek türkülerinin müzikal yapısı, ritmik ve makamsal özellikleri detaylı olarak incelenmiş olup, bu ezgilere eşlik eden çalgıların özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca, yöredeki kadınların müzikal rolleri üzerinde durularak, zeybek oyunları ve ezgilerine olan katkıları ele alınmıştır.

Abstract:
In this thesis study, the rhythmical and tonal analiysis of the zeybek melodies accompanied zeybek dance in Kütahya central were examined in detail. In the first chapter, the research area is introduced and general information about Kütahya province is given. In the second chapter; firstly, the concept of "Being a Zeybek" and its formation in the historical process is mentioned, and the basic concepts, historical origins and cultural importance of the Zeybek tradition are emphasized. Subsequently, information about the zeybek tradition in Kütahya province, zeybek dances performed, zeybek melodies accompanying these dances and the instruments used in the region are given. In the third chapter, how "The Institution of Ahilik ", which has an important place in Turkish culture, and the "gezek" culture formed within this institution effected on zeybek music and culture in Kütahya province are mentioned. In addition, in this chapter, "Mevlevism" culture, which has a great importance in the historical development of Kütahya province, and the effects of the Sufi structure of this culture on the social, cultural and musical structure of the region are emphasized. In the fourth and final chapter, the musical structure, rhythmic and maqam characteristics of zeybek folk songs with accompaniment performed in Central Kütahya are examined in detail, and information is given about the characteristics of the instruments accompanying these melodies. In addition, the musical roles of women in the region are emphasized and their contributions to zeybek dances and melodies are discussed.