Üniversite öğrencilerindeki erken dönem uyumsuz şemalar ve sosyal fobi belirtileri ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
The mediator role of emotion regulation difficulties on the relationship between early maladaptive schemas and the symptoms of social phobia in university students
Yazar: DİLAY ELDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ELİF BARIŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Uyumsuz davranışlar = Maladaptive behavior ; Uyumsuzluk = Mismatch ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı depresyonun etkisi kontrol edildikten sonra sosyal fobi belirti düzeyleri farklılaşan gruplar arasında duygu düzenleme güçlüğü ve erken dönem uyumsuz şema alanları bakımından farklılıkları ve duygu düzenleme güçlüğünün erken dönem uyumsuz şema alanları ile sosyal fobi belirtileri ilişkisindeki aracı rolünü incelemektir.Bu araştırmanın örneklemini 2011-2012 öğretim yılında Hacettepe Üniversitesi'nde hazırlık, lisans ve lisansüstü eğitimine devam eden 240 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan öğrencilerin 198'i (%82.5) hazırlık eğitimine, 9'u (%7.3) lisans eğitimine, 18'i (%7.5) ise lisansüstü eğitimine devam etmektedir. Örneklemde 120 (%50) kadın, 118 (%49) erkek öğrenci yer almaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 17-29, yaş ortalaması ise 19.84 (SS=1.2) olarak hesaplanmıştır.Araştırmada yer alacak katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini toplamak için Kişisel Bilgi Formu (Bkz, Ek 1), sosyal fobi belirtilerini belirlemek için Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ) (Bkz, Ek 2), erken dönem uyumsuz şemalarını belirlemek için Young Şema Ölçeği- Kısa Form 3 (YŞÖ) (Bkz, Ek 3), duygu düzenleme güçlüğünü belirlemek için Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) (Bkz., Ek 5), depresif belirti düzeyini belirlemek için Beck Depresyon Envanteri (BDE) (Bkz., Ek 6) kullanılmıştır.Yapılan analizlerde, sosyal fobi belirti düzeyi yüksek ve orta olan bireylerin, düşük olan bireylere kıyasla daha fazla duygu düzenleme güçlüğü deneyimledikleri, sosyal fobi belirti düzeyi yüksek olan kişilerin erken dönem uyumsuz şema alanlarından kopukluk, zedelenmiş otonomi ve zedelenmiş sınırlar şema alanlarından sosyal fobi belirti düzeyi düşük ve orta olan bireylere kıyasla daha yüksek puan aldıkları ve duygu düzenleme güçlüğünün, kopukluk, zedelenmiş otonomi ve zedelenmiş sınırlar şema alanları ile sosyal fobi belirtileri arasındaki ilişkide aracı rolünün olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Çalışmanın bulguları ilgili literatür sonuçları ışığında tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sosyal Fobi Belirtileri, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar

Abstract:
The purpose of the study was to investigate the differences in terms of emotion regulation difficulties and early maladaptive schemas among the groups which differs in their level of social phobia and the mediator role of emotion regulation difficulties on the relationship between early maladaptive schemas and the symptoms of social phobia after controlling for the effects of the depressive symptoms.The sample included 240 university students who were attending to their language preparation, undergraduate and graduate education during 2011-2012 at Hacettepe University. Freshman students were 198 (82.5%), undergraduate student were 9 (7.3%) and graduate students were 15 (6.3%) of the whole sample in the study. While 120 (50%) of the participants were female, 118 (49%) of the participants were male students. In addition, the ages of the participants were ranging between 17-29 and with the mean of 19.84 (SD=1.2) years.In the study socio demographic information, information about social phobia symptoms, early maladaptive schemas, emotion regulation difficulties and depressive symptoms were gathered. Demographic Information Form, Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Young Schema Questionnaire - Short Form 3 (YSQ-SF3), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) and Beck Depression Inventory (BDI) were used respectively.The statistical analyses revealed that the participants who have high and moderate levels of social phobia symptoms experienced more emotion regulation difficulties than the participants who have low level of social phobia symptoms. Moreover, participants who have high level of social phobia symptoms have higher scores in Disengagement, Impaired Autonomy and Impaired Limits early maladaptive schema domains than participants who have low and moderate level of social phobia symptoms. Lastly, it was revealed that, there was a mediator role of emotion regulation difficulties on the relationship between Disengagement, Impaired Autonomy and Impaired Limits schema domains and the symptoms of social phobia. The results were discussed in the light of relevant research findings.Keywords: Symptoms of Social Phobia, Emotion Regulation Difficulties, Early Maladaptive Schemas