Tüketicilerin online market alışverişi eğilimlerinin teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Examination of consumer's online market shopping trends by technology acceptance model
Yazar: DİLEK ÜSTÜNKARDEŞLER
Danışman: DOÇ. DR. DİLŞAD GÜZEL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Dünya'da, teknolojinin gelişmesi ve internet kullanımının yaygınlaşması ile bilgiye ulaşım kolaylaşmıştır. Mobil teknolojiler sayesinde akıllı telefonlardan internete erişim günlük yaşamın vazgeçilmezleri haline gelmiştir. Zamanının büyük bölümünü internette geçiren insanlar için yaşamın birçok alanı gibi alışverişler de online ortamda yürütülebilmektedir. Kullanımı giderek yaygınlaşan online alışverişlerde son yıllarda gelişme gösteren alanlardan birisi de hızlı tüketim ürünlerinin satışa sunulduğu online marketlerdir. Online marketlere olan talep artışı işletmeleri de bu alanda olmaya teşvik etmiştir. Birçok işletme online market iş modelini kurarak rekabette avantaj sağlamaya çalışmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de tüketicilerin online market alışverişi eğilimlerini belirlemektir. Bu amaçla tüketicilerin online marketleri kabulüne etki edebilecek faktörler Teknoloji Kabul Modeli (TAM) kapsamında incelenmiştir. Araştırmada Türkiye'nin 65 ilindeki katılımcılardan anket yolu ile veriler elde edilmiştir. Araştırma modeli kapsamında geliştirilen hipotezler, anket verileri doğrultusunda incelenerek değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; tüketicilerin online market alışverişlerinde algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan risk, görünürlük ve sosyal etkinin kullanıma yönelik tutuma etki ettiği tespit edilmiştir. Tutumun ise davranış niyetini etkileyerek gerçek kullanım davranışına etki ettiği tespit edilmiştir. Elde edilen veriler ile online market iş modelinde işletmelerin iş süreçlerine ışık tutabilecek çıkarımlarda bulunulması da amaçlanmıştır.

Abstract:
In the world, with the development of technology and the widespread use of the internet, access to information has become easier. Thanks to mobile technologies, accessing the internet from smart phones has become indispensable in daily life. For people who spend most of their time on the internet, shopping can be carried out online, as in many areas of life. One of the areas that has developed in recent years in online shopping, which is becoming more and more widespread, is the online markets where fast moving consumer goods are offered for sale. The increase in demand for online markets has encouraged businesses to be in this field. Many businesses are trying to gain competitive advantage by establishing an online market business model.
The aim of this study is to determine the online grocery shopping trends of consumers in Türkiye. For this purpose, factors that can affect consumers' acceptance of online markets are examined within the scope of Technology Acceptance Model (TAM). In the study, data were obtained from the participants in 65 provinces of Türkiye through questionnaires. The hypotheses developed within the scope of the research model were evaluated in line with the survey data. As a result; It has been determined that consumers' perceived usefulness, perceived ease of use, perceived risk, visibility and social impact in online grocery shopping affect the attitude towards use. It has been determined that attitude affects the actual usage behavior by affecting the behavioral intention. With the data obtained, it is also aimed to make inferences that can shed light on the business processes of the businesses in the online market business model.