Türkiye'de geçici koruma kapsamındaki Suriyeli öğrencilerin okullarda sosyalleşme sürecindeki uyum problemleri ve çözüm önerileri
Adaptation problems and solution suggestions in the socialization process in schools of Syrian students within the scope of temporary protection in Turkey
Yazar: MERVE UYDURAN
Danışman: PROF. DR. FERUDUN SEZGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Sosyalleşme = Socialization ; Suriyeliler = Syrians ; Uyum güçlüğü = Adjustment problems ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de geçici koruma kapsamındaki Suriyeli öğrencilerin okullarda sosyalleşme sürecinde yaşadıkları uyum problemlerini ortaya koyarak problemlerin çözümüne yönelik okul yöneticisi, öğretmen ve öğrencilerin görüşlerine dayalı olarak öneriler geliştirmektir. Araştırmada bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması deseninden bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman analiz formları ile toplanmıştır. Formlar araştırmanın amacı ve problem durumu çerçevesinde ilgili literatür incelenerek oluşturulmuştur. Oluşturulan formlar uzman görüşüne başvurulduktan sonra gerekli ekleme ve çıkarmalar yapılarak geliştirilmiştir. Görüşmeler önceden alınan randevulara göre yapılmış ve katılımcıların izni ile ses kaydına alınmıştır. Ses kaydına alınan görüşmeler deşifre edilerek metin dosyası haline getirilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki bir yönetici, dört öğretmen ve 12 Suriyeli öğrenci olmak üzere toplamda 17 katılımcı ile 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı ikinci döneminde araştırma yapılmıştır. Verilerin analizi için betimsel analiz yöntemine başvurulmuştur. Katılımcı görüşlerine göre Suriyeli öğrencilerin sosyalleşme süreçlerini başta dil problemi olmak üzere; kültürel farklılıklar, okul terki, çocuk işçiliği, maddi yetersizlikler, yaş farkı, ara sınıftan okula başlamak, akran zorbalığı gibi sorunların olumsuz etkilediği bulgularına ulaşılmıştır. Fakat Türkçeyi öğrendikçe ve okulda yapılan sosyal, kültürel, sportif etkinliklere katıldıkça okul kültürüne uyum sağlamaya başladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda başta dil problemini çözmek için Türkçe hazırlık sınıfları açılması önerilirken sosyalleşme süreçlerinde yaşanan sorunlara yönelik ise okulda yapılan sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere katılım sağlanarak okul kültürüne uyum sağlamaları, çok kültürlü etkinlikler yapılması gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to develop solution suggestions to Syrians students' adaptation problems, based on the opinion of the school administrator, the teachers and the students by means of propounding adaptation problems of Syrians students within the scope of temporary protection in Turkey. In accordance with this purpose, the holistic-single case study pattern from qualitative research method and case study design was exercised in the study. Criterion sampling technique, one of the purposive sampling method, was applied in determining the participants. Survey data were collected with semi-structured interview, observation and document analysis forms that developed by the researcher. Forms were created by reviewing the respective literature within the framework of the purpose of the research and the problem situation. The created forms were developed by making necessary additions and subtractions after consulting with the expert opinion. The interviews were conducted according to the appointments made in advance and recorded with the permission of the participants. The interviews recorded in voice recordings were deciphered and converted into text files. In order to collect the research data, a research was conducted with a total of 17 participants, including one administrator, four teachers and 12 Syrian students, in a secondary school in the Viranşehir district of Şanlıurfa province in the second term of the 2018-2019 academic year. Therefore, a secondary school was established in 2014 in the Viranşehir district of Şanlıurfa province. Descriptive analysis method was exercised in order to analyze the data. Findings were revealed according to the participants' submissions, in which the socialization processes of Syrian students were affected in a negative way by the problems such as cultural differences, dropout, child labour, financial incapabilities, age difference, starting school from the superior class, peer bullying and the most notably the language problem. However, as they learn Turkish language and participate in social, cultural and sports activities at the school, it has been concluded that, they begin to adapt to school culture. In this context, it is primarily recommended to establish Turkish preparatory classes to solve the language problem and as for solving the problems of socialization process, it is offered that organizing multicultural activities by participating in social, cultural and sports activities in the school.