Kamu yatırımlarının büyüme ve özel yatırımlar üzerinde etkisi: İran örneği
The effect of public investments on private investments and on gdp: Evidence from iran
Yazar: HOSSEİN HAGHPARAST GHARAMALEKİ
Danışman: PROF. DR. ERCAN UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Çalışmanın temel amacı, İran'ın kısa dönemdeki kamu ve özel yatırımlarının karşılıklı ilişkilerinin incelenmesidir. Dolayısıyla, İran ekonomisinde kamu yatırımlarının özel sektör yatırımları ve gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki etkileri araştırılmıştır.Bu çalışmada ekonometrik uygulamalar üç yöntemle (EKK, 2AEKK, 3AEKK) yapılmıştır. Bu üç yöntem benzer sonuçlar üretmiştir. Kamu yatırımları, petrol dışı GSYİH büyümesi üzerinde olumlu bir etki yapmaktadır. Böylece, kamu yatırımlarındaki artış büyümeyi artırmaktadır. Benzer şekilde, özel yatırımlarda artış, petrol dışı GSYİH büyümesi üzerinde olumlu etki yapmaktadır. Ancak kamu yatırımlarıyla özel yatırımlar arasındaki ilişkiye bakıldığında, tamamlayıcı bir ilişki gözlenmemektedir. Kamusal yatırımların artış oranı özel yatırımların artış oranını olumsuz etkilemektedir. Bu durum, `dışlama etkisinin' ortaya çıktığının bir göstergesidir.Çalışmada, kamu yatırımlarının petrol dışı GSYİH üzerinde olumlu bir etki yaptığı görülmesine rağmen, özel sektör yatırımları üzerinde olumsuz bir etki meydana getirdiği gözlemlenmiştir. Şöyle ki, kamusal yatırımlar düşürüldüğünde, özel yatırımlar artabilmektedir. Kamu yatırımları GSYİH üzerinde doğrudan olumlu etki yapmaktadır ama, bu yatırımlar azaldığında, GSYİH büyümesi dolaylı yoldan artış da gösterebilir. Çünkü kamu yatırımları azaldığında, özel yatırımlar artmaktadır. Özel yatırımların GSYİH büyümesinde daha büyük etkisi olduğu düşünüldüğünde, bu sonuç beklenebilir. Bu sonuç, bir benzetim deneyi ile ortaya konabilir.

Abstract:
The main aim of this thesis is to study the mutual relationship of public and private investments in Iran. Accordingly, the effect of public investments on private investments and on GDP has been studied.Three econometric methods have been used in the study, and the three methods (OLS, 2SLS and 3SLS) have yielded similar outputs. Public investment has a positive effect on non-petroleum GDP. Therefore, an increase in public investment growth rate causes an increase in GDP growth rate. Private investment growth has a similar effect on non-petroleum GDP growth rate. But, as for the relationship between the public and private investments, a complementary relationship is not observed. An increase in the growth rate of public investment affects the private investment growth negatively. This can be taken as an indicator of `crowding out effect? of public investment.Empirical findings of this study indicate that public investment has a positive effect on non-petroleum GDP, but a negative effect on private investment. Thus, through a decline in public investment, it is possible to raise private investment. Although public investment growth has a direct positive effect on GDP growth, the same growth might have an indirect negative effect on GDP growth. The reason is that, when public investment growth is reduced, private investment growth rises and the latter has a larger positive effect on GDPgrowth. This outcome can be established by a simulation experiment.