Matematik tarihi etkinlikleriyle zenginleştirilmiş sınıf ortamlarından yansımalar: Bir aksiyon araştırması
Reflections from classroom environments enriched with the mathematics historical activities: An action research
Yazar: SUPHİ ÖNDER BÜTÜNER
Danışman: PROF. DR. ADNAN BAKİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik tarihi = History of mathematics ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Mutlakiyet = Absolutism ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Duyuşsal alanı oluşturan inançlar, tutumlar, duygusal durumlar ve değerler karşılıklı ve döngüsel olarak etkileşim halindedir. Öğrencilerin matematiğe yönelik inançları erken yaşta oluşmaya başlar ve öğrencilerin matematiğin doğasına yönelik inançları, gelecek yıllardaki matematik eğitimlerinde kilit role sahip olur. Bunun yanında öğrencilerin matematiğe yönelik inançlarının doğrudan veya dolaylı yoldan öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarını etkilediği ve matematik başarıları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu bilinmektedir.
Öğrencilerimi matematiğin doğasına yönelik sahip olduğu yanlış inançlardan kurtarmak ve matematiğe yönelik olumlu tutum kazanmalarını sağlamak çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında; matematik tarihi etkinlikleriyle zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarının, öğrencilerimin matematiğin doğasına yönelik inançlarında ve matematiğe yönelik tutumlarında meydana getirdiğini değişimleri ve uygulamaların mesleki gelişimime sağladığı katkıları yansıtmaya çalıştım. Araştırma, nitel yöntemle yürütülen bir aksiyon (eylem) araştırmasıdır. Bu yöntemi seçmemde, eğitim-öğretim sürecini "araştırmacı öğretmen" olarak gözlemci bir bakış açısıyla incelemek ve uygulamamı geliştirmek istemem, uygulamaların profesyonel gelişimime katkı sağlayacağını düşünmem, sonuçları genellemek gibi bir amaç gütmemem etkili olmuştur. Araştırmanın ikinci uygulaması Trabzon ili Akçaabat ilçesindeki bir okulun 8-B sınıfında öğrenim gören 24 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler, gözlemlerim sırasında tuttuğum alan notları, çalışma yaprakları, yarı yapılandırılmış mülakatlar, yazılı görüş formları, matematiğe yönelik tutum ölçeği, matematiğin doğasına yönelik inanç ölçeği ile toplanmıştır. Matematik tarihi etkinlikleriyle zenginleştirilmiş öğrenme ortamları, öğrencilerimin matematiğin doğasına yönelik mutlakçı inançlarının yarı deneyselciliğe doğru yönelim göstermesine ve bazı etkinlikler açısından öğrencilerimin matematiğe yönelik olumlu tutum kazanmalarına neden olmuştur. Yapılan uygulamalar mesleki gelişimime katkı sağlamıştır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar ışığında matematik tarihinin öğrenme ortamında nasıl kullanılabileceğine ve ileride yapılabilecek araştırmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Matematik Tarihi, Tutum, Matematiğin Doğası, Mutlakçılık, Yarı deneyselcilik, Etkinlik, Aksiyon Araştırması

Abstract:
Beliefs, attitudes, emotional states and values which comprise the affective domain interact mutually and cyclically. The beliefs of students in mathematics begin at an early stage and the beliefs of the students towards to the mathematics have a key role in their future mathematics education. In addition, it is known that the beliefs of the students directly or indirectly affect the students' attitudes to the mathematics and have a significant effect on their mathematics success. 
Saving my students from the beliefs they have about the nature of the mathematics and ensuring that they have a positive attitude about the mathematics comprise the starting point of the research. In the context of the research, I tried to reflect the changes in the beliefs of my students about the nature of the mathematics and their attitudes to the mathematics created by the learning environments enriched with historical math activities and to reflect the contributions of the applications in my professional development. The research is an action research carried out with the qualitative method. My wish to examine the teaching process with an observer point of view as a "researcher teacher" and to develop my practices, my thoughts that the applications will contribute to my professional development, not pursuing a goal as generalizing the results have an influence on choosing this method. The second application of the research has been carried out with 24 students studying in class 8-B of a school in Akcaabat, Trabzon. The data has been collected with the area notes, worksheets, semi-structured interviews, written feedback forms, attitude scale towards mathematics and belief scale towards the nature of the mathematics. The learning environment enriched with the mathematics historical activities has caused the absolutist beliefs of my students about the nature of the mathematics to incline to semi-experimentalism and to gain my students a positive attitude to the mathematics in terms of some activities. The applications have contributed to my professional development. Based on the results suggestions about how to use the mathematics history in the learning environment and upon future researches have been made.


Keywords: History of Mathematics, Attitude, Nature of Math, Absolutism, Semi
Experimentalism, Activity, Action Research