Atakum Merkez Aile Sağlığı merkezine başvuran tip 2 diyabetli hastalarda hipertansiyon görülme sıklığı ve kontrol oranları
The frequency and control rates of hypertension in patients with type ii diabetes mellitus from Atakum primary care clinic
Yazar: ŞENOL YELEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipertansiyon = Hypertension ; Prevalans = Prevalence ; Samsun-Atakum = Samsun-Atakum

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Tip II Diyabetes Mellitus tanılı hastalardaki hipertansiyon sıklığını ortaya koymak ve hipertansiyonu olan ve antihipertansif ilaç kullanan hastalardaki kan basıncı kontrol oranlarını hesaplamaktır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel türdeki bu çalışmaya, Atakum Merkez Aile Sağlığı Merkezi'ne 03 Şubat 2020-31 Ağustos 2020 tarihleri arasında başvuran 20 yaş ve üzeri, daha önce Tip II Diyabetes Mellitus tanısı almış olan 323 kişi dahil edildi. Çalışmaya katılan kişilerin sosyodemografik özellikleri sorgulanarak; boy, ağırlık ve kan basıncı değerleri ölçüm yapılarak elde edildi. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. İstatistiksel yöntem olarak Ki-Kare testi, Mann-Whitney U testi ve Binary Lojistik Regresyon analizi kullanıldı. Önem düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Bulgular: Tip II Diyabetli hastalarda Hipertansiyon sıklığı %81,4 (n=263) olarak bulundu. Bunların %64,7'si (n=209) eski tanı almış ve antihipertansif ilaç kullanıyordu, %16,7'si (n=54) ise yeni tanı aldı. Çalışmaya katılanların %49,5'inin (n=160) kan basıncı ölçümleri normal sınırlarda, %50,5'inin (n=163) ise yüksek olarak bulundu. Antihipertansif ilaç kullananların %47,8'i (n=100) regüle, %52,2'si ise regüle değildi. Hipertansiyon sıklığında cinsiyete göre anlamlı bir fark vardı. (p=0.041) Erkeklerin %76,7'sinde ve kadınların %85,5'inde hipertansiyon tespit edildi. Yaş ve VKİ arttıkça hipertansiyon görülme sıklığının arttığı belirlendi. (sırasıyla p<0,001 ve p=0,001) Normotansif ve hipertansif olanların öğrenim durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. (p=0,04) Eğitim düzeyi arttıkça hipertansiyon görülme sıklığı azalmaktadır. (p=0,04)  
Antihipertansif ilaç kullanan grupta en sık tercih edilen ilaç %24,4 ile anjiotensin reseptör blokeri ve diüretik kombinasyonuydu. Sadece anjiotensin converting enzim inhibitörü kullananlarda hipertansiyon kontrol oranı en yüksekti.  Antihipertansif ilaç kullananlarda kan basıncının kontrol altında olma durumuna göre hastaların yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı. Yaş arttıkça kan basıncı kontrol oranları düşmektedir. (p=0,09)
Sonuç: Tip II Diyabetes Mellitus tanılı hastalardaki hipertansiyon görülme sıklığı %81,4 idi ve bunların %16,7'si yeni tanı aldı. Birinci basamakta çalışan hekimler Tip II Diyabetes Mellitus hastalarının glisemik kontrollerini ve takiplerini yaparken kan basınçlarını da ölçerek takip ve tedavilerini yapmaları öncelikleri arasında olmalıdır.

Abstract:
Aim: This study aims to reveal the prevalence of hypertension in patients diagnosed with Type II Diabetes Mellitus and to calculate blood pressure control rates in patients with hypertension and using antihypertensive drugs.
Materials (Patients) and Methods: This cross-sectional study included 323 people aged 20 years and older, previously diagnosed with Type II Diabetes Mellitus and treated, who applied to Atakum Primary Care Clinic between February 23rd, 2020, and August 31st, 2020. By questioning the sociodemographic characteristics (age, gender, educational status, marital status, presence of social security and diabetes age) of the people participating in the study; height, weight and blood pressure values were obtained by measuring. Data were analyzed with IBM SPSS V23. Chi-Square test, Mann-Whitney U test and Binary Logistic Regression analysis were used as statistical methods. Significance level was taken as p<0.05.
Results: The prevalence of hypertension in patients with Type II Diabetes was 81.4% (n=263). Of these, 64.7% (n=209) were diagnosed previously and were using antihypertensive medication, while 16.7% (n=54) were diagnosed newly for hypertension. Blood pressure measurements of 49.5% (n=160) of the study participants were within the normal range, and 50.5% (n=163) were found to be high. 47.8% (n=100) of the antihypertensive drug users were regulated and 52.2% were unregulated. There was a significant difference in the frequency of hypertension by gender. (p=0.041) Hypertension was detected in 76.7% of men and 85.5% of women. It was determined that the incidence of hypertension increased with increasing age and BMI. (p<0,001 and p=0,001, respectively.) There was a statistically significant difference between the educational status of normotensive and hypertensive patients. As the level of education increases, the incidence of hypertension decreases. (p=0.04)
In the group using antihypertensive drugs, the most frequently preferred drug was the combination of ARB+DU with 24.4%. Hypertension control rate was highest in those using only ACEI. There was a statistically significant difference between the mean age of the patients according to their blood pressure being under control in those using antihypertensive drugs. As age increases, blood pressure control rates decrease. (p=0.09)
Conclusion: The prevalence of hypertension in patients with Type II Diabetes Mellitus was found to be as high as 81.4%, and 16.7% of them were newly diagnosed. Physicians working in primary care should be among the priorities of Type II Diabetes Mellitus patients to perform their follow-up and treatment by measuring their blood pressure while performing their glycemic control and follow-up.