Öğretmen adaylarına işbirlikli tavşan deliği stratejisiyle evrim öğretimi: Kanıta dayalı açıklayıcı iki farklı uygulama
Evolution teaching to prospective teachers with the cooperative rabbit hole strategy: Two different evidence-based explanatory interventions
Yazar: SEMA ÖZDEŞ
Danışman: PROF. DR. FATİH SEZEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyolojik evrim = Biological evolution ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Evrim teorisi = Evolution theory ; Kanıt temelli öğrenme = Evidence based learning ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Ters-yüz sınıf = Flipped classroom ; İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisi = Cooperative Rabbit Hole Strategy ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, "İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisi" ve "Ters çevrilmiş İşbirlikli
Tavşan Deliği Stratejisi" şeklindeki iki farklı evrim öğretimi uygulaması, fen bilgisi öğretmen
adaylarının Evrim akademik ara başarı testlerinden, Evrim genel başarı testinden ve Eleştirel
Düşünme Eğilimleri Ölçeğinden aldıkları puanları nasıl etkilemektedir?" sorusunun meta
çıkarım yoluyla yanıtlanması amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırma, karma araştırma yaklaşımlarından biri olan açıklayıcı sıralı desen
kapsamında yürütülmüştür. İki aşamadan oluşan bu desenin birinci aşamasında nicel veriler
toplanarak analiz edilmiştir. Ardından çelişkili gibi görünen ve nicel verilerin açıklama
yapmaya yetmediği bulgular tespit edilerek, bu bulgulardaki çelişkilerin nasıl meydana
geldiği derinlemesine bir nitel araştırma yürütülerek açıklanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle
araştırmanın birinci aşaması nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan denk olmayan gruplar
ön test-son test karşılaştırma gruplu yarı deneysel yöntemle yürütülmüş; bu doğrultuda Deney
1 ve Deney 2 olmak üzere iki grupla çalışılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması ise nitel
araştırma yaklaşımlarından biri olan fenomenografik araştırma yöntemiyle yürütülmüştür.

Bulgular: Araştırmada Evrim ara başarı testlerinde dersin İşbirlikli Tavşan Deliği stratejisiyle
yürütüldüğü Deney 1 grubunun, dersin Ters Çevrilmiş İşbirlikli Tavşan Deliği Stratejisiyle
yürütüldüğü Deney 2 grubuna kıyasla daha başarılı olduğu görülmüştür. Evrim genel başarı
testinden ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeğinden alınan puanlarda ise iki grup arasından
istatistiksel anlamlı bir fark çıkmamıştır. Ayrıca bazı öğretmen adaylarının dönem sonu
eleştirel düşünme eğilimleri puanlarında dönem öncesine göre bir düşüş olduğu da tespit
edilmiştir.

Sonuç: Öğretmen adaylarının biyolojik evrim/evrim kuramı hakkındaki kavram yanılgıları ile
Evrim dersi hakkındaki olumsuz görüşleri giderilmiş; eleştirel düşünme eğilimlerinin geliştiği
tespit edilmiştir; ancak evrim konularının içeriği somutlaştırılamadığı için akademik başarı
konusunda hedeflenen ilerleme sağlanamamıştır.

Abstract:
Purpose: In the study, it is aimed to answer the question by meta-inference way "How does
the application of two-different evolution teaching strategy as 'Cooperative Rabbit Hole' and
'Flipped Cooperative Rabbit Hole' effects the scores that science teacher candidates obtained
from Evolution Academic Achievement Tests, Evolution General Achievement Test and
Critical Thinking Dispositions Scale?"

Method: The research was conducted within the context of mixed sequential design, which is
one of the mixed research approaches. Quantitative data were collected and analysed in the
first stage of this design consisting of two stages. Then, findings that seem contradictory and
quantitative data are not sufficient to explain were determined, and it was tried to explain how
the contradictions in these findings occurred by conducting in-depth qualitative research. For
this reason, the first stage of the research was conducted with a quasi-experimental method
with pre-test/post-test comparison groups, which is one of the quantitative research
approaches; and accordingly, it was studied with two groups as Experiment 1 and Experiment
2. The second stage of the study was carried out by the Phenomenographic Research Method,
which is one of the qualitative research approaches.

Findings: In the study, it was observed that in the evolution success tests, the Experiment 1
group, in which the lesson was conducted with the Collaborative Rabbit Hole strategy, was
more successful than the Experiment 2 group in which the lesson was conducted with the
Flipped Cooperative Rabbit Hole Strategy. No statistically significant difference was found
between the two groups in the scores obtained from the Evolution General Achievement Test
and the Critical Thinking Dispositions Scale. It was also found that there was a decrease in the
scores of some pre-service teachers' critical thinking dispositions at the end of the term
compared to the pre-test.

Result: Pre-service teachers' misconceptions about biological evolution/evolution theory and
their negative opinions about the Evolution course were eliminated and it was determined that
their critical thinking dispositions developed. However, as the content of evolutionary biology
topics could not be concretized, the targeted progress in general academic achievement test
scores could not be achieved.