Mustafa Kutlu hikâyelerinin Gerard Genette'in anlatı söylemi bağlamında incelenmesi
Examination of Mustafa Kutlu's stories in the context of Gerard Genette's narrator discourse
Yazar: RECEP ZENGİN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN MUMCU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Fransız Dili ve Edebiyatı = French Linguistics and Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatıbilim = Narratology ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Fransız edebiyatı = French literature ; Genette, Gerard = Genette, Gerard ; Hikaye = Story ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kutlu, Mustafa = Kutlu, Mustafa ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Hikâye ve deneme yazmaya günümüzde de devam eden Mustafa Kutlu, Türk edebiyatının önemli hikâye yazarlarından biridir. Yazarın hikâyeleri, anlatıbilimsel tekniklerle farklı şekillerde kurgulanmıştır. Bu çalışmada Gérard Genette'in Anlatının Söylemi adlı eserinden hareketle Mustafa Kutlu'nun Yoksulluk İçimizde, Uzun Hikâye ve Tirende Bir Keman adlı yapıtlarının anlatıbilimsel açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Mustafa Kutlu'nun farklı dönemlerde kaleme almış olduğu eserlerle ilgili incelemelerde zaman kurgusu, anlatıcının konumu ve işlevi, anlatı mesafesi ve perspektifinin nasıl inşa edildiği üzerinde durulmuştur. Gérard Genette'in ortaya koyduğu kuramsal çerçeve ve bu çerçeve kapsamında belirtilen teorik kavramlara ilişkin, inceleme nesnesi olan anlatılarda zamanın kurgulanış biçimine; analepsis ve prolepsislerle zamanın düzenlenişine; özet, ara, eksilti ve sahne teknikleriyle zamanın şekillendirilmesine yönelik tespit ve çözümlemeler yapılmıştır.
Tarafımızca incelenen eserlerde bakış açısı sorunsalı üzerinde durulmuş olup anlatıcının hangi odak noktasından olay ve durumları anlattığı tespit edilmiştir. Bu tespit ve çıkarımlardan hareketle, hikâye dünyasında gerçekleşen olayları algılayan ve bunları anlatan kurmaca varlıkların aynı veya farklı kişiler olup olmadıkları meselesi üzerinde durulmuştur. Bu metotla, anlatı perspektifi ve anlatı sesi arasındaki farklar tespit edilmiştir. Söz konusu hikâyelerde, anlatı kişilerinin söylemlerini hangi tür anlatım teknikleriyle aktardığı ortaya konulmuştur. Anlatıda ne gibi görevler üstlendikleri tespit edilmiştir. Bunun yanında anlatının akışında gerçekleşen olayların hangi zamana bağlı olarak anlatıldığı belirlenmiştir. Çalışmamızda anlatıbilimsel unsurların tespitinin yanı sıra söz konusu unsurların anlatının içerisinde hangi amaçlarla kullanıldığı ve anlatı stratejisini hangi biçimlerde etkilediği de ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mustafa Kutlu, anlatıbilim, Gérard Genette, perspektif, zaman

Abstract:
Mustafa Kutlu who continues writing stories and essays today, is one of the important story writers of Turkish Literature. The stories of the author have been fictionalized in different ways with narratological techniques. In this study, it is aimed to analyze the works of Mustafa Kutlu named Yoksulluk İçimizde, Uzun Hikâye and Tirende Bir Keman, based on Gérard Genette's The Discourse of Narrative, from a narratological point of view. In the examinations of the works written by Mustafa Kutlu in different periods, the time setup, the position and function of the narrator, the narrative distance and how the perspective is constructed are emphasized. The theoretical framework put forward by Gérard Genette and the theoretical concepts stated within the scope of this framework, the way time is constructed in the narratives that are the object of study; the arrangement of time with analepsis and prolepsis; summary, intermediate, ellipse and scene techniques and the shaping of time have been determined and analyzed.
In the works analyzed by us, the problematic of perspective has been emphasized and it has been determined from which focal point the narrator tells the events and situations. Based on these determinations and inferences, the issue of whether the fictional entities perceiving and describing the events taking place in the story world are the same or different people is emphasized. With this method, the differences between narrative perspective and narrative voice were determined. In the aforementioned stories, it has been revealed with what kind of narrative techniques the narrators convey their discourses. It has been determined what kind of duties they undertake in the narration. In addition, it has been determined that the events taking place in the flow of the narrative are told depending on which time. In our study, besides the determination of the narrative elements, the purposes for which these elements are used in the narrative and the ways in which they affect the narrative strategy are also revealed.
Keywords: Mustafa Kutlu, narratology, Gérard Genette, perspective, time.