"Benim yerimde olsaydın (Namazı) bir kadın olarak mı kılardın bir erkek olarak mı?" transseksüel bireylerin transseksüel olma deneyimleri ile dini deneyimleri arasındaki ilişki
"Would you have prayed as a woman or as a man, if you had been in my place?": The relationship between transsexual individuals' experiences of being transsexual and their religious experiences
Yazar: BÜŞRA KARASAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEM KESKİN AKSAY
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları = Sexual and gender minorities ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Transseksüellik, kendi içinde birçok tartışmayı barındırması sebebiyle Türkiye'de üzerinde çok konuşulmayan araştırma alanlarındandır. Son günlerde tüm dünyadan farklı görüşlerle tartışılan ve sorunsallaştırılan bu konu Türkiye'de birçok kesimden insanı etkilemesine rağmen görmezden gelindiğini söylemek yanlış olmaz. Alanda yapılan çalışmaların birçoğu belli bir bakış açısıyla gerçekleştirilmektedir. Özellikle farklı dini, kültürel ve ahlaki değerlere sahip toplumlardaki bakış açıları ve yaklaşımlar, bununla birlikte özneler ve deneyimler göz ardı edilmektedir. Bu alandaki toplumsal çalışmalara, çatışmalara ve çözüm önerilerine Türkiye'nin bağlamını da göz önünde bulundurarak katkı sağlamak amacıyla transseksüel bireylerin transseksüel olma deneyimleri ile dini deneyimleri arasındaki ilişkinin araştırılması önem arz etmektedir. Bu araştırmanın saha çalışması kendisini ya da deneyimini transseksüel olarak tanımlayan bireyler ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat, odak grup görüşmeleri ve katılımcı gözlem yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda Müslüman transseksüellerin sosyal bir gerçeklik olarak var oldukları, Türkiye'nin sosyo-kültürel yapısı sebebiyle Müslüman oldukları için bazı LGBTİQ+'lar tarafından, transseksüel oldukları için de bazı muhafazakar Müslümanlar tarafından görünmez kılındıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte bireylerin kültürel ve dini bağlamları sebebiyle kendi kimliklerini dini bir çerçeveden kurgulamaktan vazgeçmedikleri, bu bağlamda dini pratiklerini özgün bir şekilde ürettikleri ve transseksüel bir bireyin otomatik olarak din dışı addedilmesinin yanlış bir kanı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Transsexuality is one of the research areas that is not talked about much in Turkey because it contains many discussions within itself. It would not be wrong to say that this issue, which has been discussed and problematized with different views from all over the world, has been ignored despite the fact that it affects people from many walks of life in Turkey. Most of the studies in the field are carried out from a certain point of view. In particular, perspectives and approaches in societies with different religious, cultural and moral values, as well as subjects and experiences are ignored. In order to contribute to social studies, conflicts and solution proposals in this field, taking into account the context of Turkey, it is important to investigate the relationship between transgender individuals' experiences of being transgender and their religious experiences. The fieldwork of this research was conducted using semi-structured in-depth interviews, focus group interviews and participant observation methods with individuals who define themselves or their experience as transgender. As a result of the research, it has been found that Muslim transsexuals exist as a social reality, and they are made invisible by some LGBTIQ+s because they are Muslims and by some conservative Muslims because they are transsexuals due to the socio-cultural structure of Turkey. However, it has been found that individuals do not give up constructing their own identities from a religious framework due to their cultural and religious contexts, that they produce their religious practices in an original way in this context, and that it is a misconception that a transgender individual is automatically considered non-religious.