Hemodiyaliz hastalarına uygulanan lidokainli jelin fistüle iğne girişi sırasında yaşanan invaziv ağrıya etkisi
The effect of the lidocaine gel applied to hemodialysis patients on invasive pain during needle puncture
Yazar: BÜŞRA ATSAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Ağrı = Pain ; Enjeksiyonlar = Injections ; Hemşireler = Nurses ; Lidocaine = Lidocaine ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu araştırma hemodiyaliz (HD) hastalarına uygulanan lidokainli jelin fistüle erişim sırasında yaşanan invaziv ağrıya etkisini incelemek amacıyla, Eylül 2018-Nisan 2019 tarihleri arasında yapıldı. Araştırma öncesi gerekli izinler alındı. Dahil edilme kriterleri doğrultusunda hastalar müdahale (34) ve plasebo (34) grubuna ayrıldı. Araştırmanın verileri, soru formu ve Visuel Analog Skala (VAS) ile toplandı. Müdahale grubundaki hastalara bir önceki iğne giriş yeri dikkate alınarak fistüle iğne girişinden 30 dakika öncesinde %5'lik lidokainli jel (2gr), daha önce iğne girişi yapılan bölgeye araştırmacı tarafından uygulandı. Araştırmacı gözetimi doğrultusunda 30 dakika süreyi dolduran hastalar hemşire tarafından hemodiyalize alındı. Bu uygulama ardışık üç HD seansı boyunca, toplam bir hafta yapıldı ve her iğne girişi sonrasında hastaların hissettiği ağrıyı, VAS üzerinde işaretlemeleri istendi. Plasebo grubunda yer alan hastalara ise, bir önceki iğne giriş yeri dikkate alınarak fistüle iğne girişinden 30 dakika öncesinde steril spanç yardımı ile serum fizyolojik daha önce iğne girişi yapılan bölgeye araştırmacı tarafından uygulandı. Bu uygulama ardışık üç HD seansı boyunca yapıldı ve her iğne girişi sonrasında hastaların hissettiği ağrı şiddetini VAS üzerinde işaretlemeleri istendi. Araştırmadan elde edilen veriler sayı yüzde, Ki-kare, T testi, tekrarlı ölçümlerde varyans testleri ile analiz edildi. Müdahale grubundaki hastaların lidokainli jel uygulaması öncesi 4,50±3,30 olan ağrı puan ortalamasının, lidokainli jel uyguladıktan sonra birinci HD seansı sonrasında 3,52±2,67'ye, ikinci HD seansı sonrasında 3,41±2,67'ye düştüğü ve üçüncü HD seansı sonrasında 3,55±2,31'e yükseldiği saptandı (p>0.05). Plasebo grubundaki hastaların serum fizyolojik uygulaması öncesi 4,47±3,30 olan ağrı puan ortalamasının, serum fizyolojik uygulandıktan sonra birinci HD seansı sonrasında 4,32±3,14'e, ikinci HD seansı sonrasında 4,17±2,70'a ve üçüncü HD seansı sonrasında 3,88±2,79'a düştüğü saptandı  (p>0.05). Plasebo ve jel uygulanan hastaların dört tekrarlı ölçüm sonucunda ağrı puan ortalamalarında fark olmadığı görüldü (p>0.05).

Anahtar sözcükler: Ağrı, Arteriyovenöz Fistül, Hemodiyaliz, Hemşirelik, Lidokainli Jel

Abstract:
The study was conducted between September 2018 and April 2019 in order to evaluate the effect of lidocaine gel applied to hemodialysis patients on invasive pain during fistula injection. Permission was obtained from the ethics committee, institution and patients before the study. The patients who met the study criteria were divided into intervention (34) and placebo (34) groups. The data of the study were collected with questionnaire and Visuel Analogue Skala (VAS). Patients in the intervention group; 5% lidocaine gel (2 g) was applied by the researcher 30 minutes before the needle entry to the fistula, considering the previous needle entry site. The patients who completed the 30-minute period under the supervision of the investigator were taken to hemodialysis by the nurse. The process was done during three consecutive HD sessions and was asked to mark the level of pain that patients felt after each needle entry on the VAS. Patients in the placebo group; was applied with the help of physiological saline sterile sponge  by the researcher 30 minutes before the needle entry to the fistula, considering the previous needle entry site. The process was done during three consecutive HD sessions and was asked to mark the level of pain that patients felt after each needle entry on the VAS. The data obtained from the study were analyzed with the number of percent, Chi-square, T test and repetitive measurements with variance tests. The mean pain score of the patients in the intervention group was 4.50±3.30 before the application of lidocaine gel and decreased to 3.52±2.67 after the first HD session and to 3,41±2,67 after the second HD session and increased to 3.55±2.31 after the third HD session (p> 0.05). The main pain score of the patients in the placebo group was 4.47 ± 3.30 before the physiological saline application and decreased to 4.32±3.14 after the first HD session and to 4.17±2.70 after the second HD session and to  3.88±2.79 after the third HD session. (p> 0.05). In accordance the results of the study; There were no significant differences in pain scores of four repetitive measurements of placebo and gel patients (p> 0.05).

Key words: Arteriovenous Fistula, Hemodialysis, Lidocaine Gel, Nursing, Pain