Anter kültürü yoluyla nematoda dayanıklı sivri, çarliston, dolma ve kapya biber saf hatlarının geliştirilmesi
Anter resistant culture by nematodes si̇vri̇, green, stuffed and kapy pepper development of pure lines
Yazar: YUSUF ÖCAL
Danışman: PROF. DR. SAADET BÜYÜKALACA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2015-2016 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Troya Tohum Üretim Araştırma ve Pazarlama Ticaret A.Ş. seraları ve doku kültürü labaratuvarlarında yürütülmüştür. Denemede, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen çalışmalar sonucunda elde edilen üç adet nematoda dayanıklı N-8, N-6 ve N-269 nolu genitörler ile Troya Tohum Üretim Araştırma ve Pazarlama Ticaret A.Ş.'nin ıslah programında yer alan, meyve kalitesi yüksek ve agronomik özellikler iyi olan farklı tiplere (dolma, sivri, çarliston ve kaypa) ait ıslah hatlarının melezlenmesiyle elde edilen F1'lerde anter kültürü yoluyla saf hatlar elde edilmiştir. Besin ortamı olarak, MS+ 30 g/l sakaroz +%0,25 aktif kömür+15 mg/l AgNO3+4 mg/l NAA+ 0,5 mg/l BAP kullanılmıştır. Kültüre alınan anterler 35 gün sonra bitki büyüme düzenleyicisi içermeyen MS ortamlarına alınmıştır. Denemede embriyo oluşturan anter oranı, embriyo oranı, bitkiye dönüşen embriyo oranı, gelişen bitki oranı ve haploid bitki oranı değerleri kaydedilmiştir.
	Denemenin sonucunda; farklı parametrelerin genotiplere göre değiştiği gözlemlenmiştir. Genotipler arasında en yüksek embriyo verimi Nematoda dayanıklı x dolma melezi Z-tad 87 nolu genotipten elde edilmiştir. Nematoda dayanıklı x dolma, sivri, çarliston ve kapya tipi melezlemelerden ise en yüksek embriyo verimi dolma melezinden elde edilmiş, bunu kapya, çarliston ve sivri tipler takip etmiştir. Bitkiye dönüşen embriyo oranı, en fazla sivri biber tipi melezinde elde edilmiştir. En yüksek haploid bitki oranı ise kapya tipi melezinden elde edilmiş, bunu çarliston tipi izlemiştir. Sonuç olarak, denenen tüm genotipler anter kültürüne tepki vermiş ve değişen oranlarda embriyo ve haploid bitkiler elde edilmiştir. Yapılan çalışmada Me1, Me3, N ve Me7 dayanıklılık genlerine sahip olan üç adet homozigot saf hat elde edilmiştir. Ayrıca bir adet Me1 genine sahip saf hat elde edilmiştir. Elde edilen nematoda dayanıklı bu genotipler de ıslah çalışmalarında kullanılabilecektir.

Abstract:
This study was carried out in the laboratories and greenhouses of Department of Horticulture Faculty of Agriculture Cukurova University, Alata Horticultural Research Institute and Troya Seed Company between 2015 and 2016. The pure lines were obtained from F1 plants via anther culture methods. F1 plants were obtained via crossing of three nematode resistant pepper genitors obtained from the studies carried out at the Alata Horticultural Research Institute with breeding pepper lines of Troya Seed Company selected in terms of high fruit quality and desired agronomic characters. MS medium contained 30 g/l sucrose, 0,25% activated charcoal, +15 mg/l AgNO3, 4 mg/l NAA and 0,5 mg/l BAP was used as nutrient medium. The cultivated anthers were transferred hormone free MS nutrient medium after 35 days. The anther percentage produced embryo, the embryo percentage, the embryo percentage produced plant, the developed plant percentage and the haploid plant percentage were recorded in the study. 
              As a result of the experiment; it was observed that different parameters were changed according to genotypes. The highest embryo yield was obtained from the genotype numbered Z-tad 87 (Nematode resistance x bell hybrid). Among nematode resistance x bell, nematode resistance x green long, nematode resistance x charleston and nematode resistance x capia; bell pepper type gave the highest embryo yield and this was followed by capia, charleston and green long types. The embryo percentage produced plant was observed in green long pepper type. The highest haploid plant percentage was observed in capia pepper type, this was followed by charleston. As a result, all genotypes tested reacted to anther culture and the number of embryo and haploid plants obtained were varied. In the study, three homozygote pure lines contained Me1, Me3; N ve Me7 resistance genes were recorded. Also, one homozygote pure lines contained Me1 was noted. These obtained genotypes resistant to nematode can also be used in breeding studies.