İnsan ve çevre ünitesinin derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri ile öğretilmesi
Teaching human and environmental unit with deep ecology based out of class education activities
Yazar: BERNA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF OMCA ÇOBANOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul beşinci sınıf fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan "İnsan ve Çevre" ünitesinin derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri uygulaması sonucunda öğrencilerin farkındalık, bilgi, tutumlarında meydana gelecek değişimlerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ünite kazanımlarına yönelik olarak hazırlanan derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri altı hafta boyunca uygulanmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, nicel ve nitel verilerin ayrı ayrı değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirilme sonucunda ön test- son test değerlerinin ilişkili t-test analizi sonucunda her ölçek için son test lehine istatistiksel olarak anlamlı fark çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark çıkmamıştır. Bilgi, tutum ve farkındalık arasında bir etkileşim olup olmadığını görmek amacıyla korelasyon değerlerine bakılmıştır. Bilgi ile tutum ve bilgi ile farkındalıklar açısından ilişki görülmemiştir. Ancak farkındalık ve tutum ölçkeleri arasında orta ve yüksek düzeyde pozitif görülmüştür. Araştırmanın nitel bulgularında ise öğrencilerin dışarda ders işlediklerinde daha istekli ve hevesli olarak derse katıldıkları, bir sonraki etkinlik için heyecan duydukları ortaya çıkmıştır. Etkinlikler sürecinde yapılan gözlemler öğrencilerin her etkinlik ile çevre için olumlu davranışlar geliştirdiklerini, doğaya daha az zarar verdiklerini, daha az çöp bırakma ve arkadaşlarını uyarmaya yöneldiklerini göstermiştir. Ayrıca bilgi, tutum ve farkındalıklarda ortaya çıkan olumlu değişimler, davranışlara dökülme isteği nicel verileri de desteklemiştir. Sınıf dışı eğitimler ile öğrencilerin Bloom taksonomisine göre değerlendirme ve yaratma üst basamaklarına ulaşması desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sınıf dışı eğitimlerin okulların bir parçası olarak kullanılması, ders içerisinde sürecin değerlendirildiği etkinliklerin kullanılması ve özellikle yapılan sınıf dışı etkinliklerde, sınıf dışı eğitimin pedagojisine ve çevre için uygun bir felsefi yaklaşıma dikkat edilmesi gerektiği görülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the changes which occur in students' awareness, knowledge and attitudes as a result of the application of deep ecology-based out of class education activities of the "Human and Environment" unit in the secondary school fifth grade science course curriculum. The deep ecology-based out of class education activities that were prepared for unit learning outcomes were implemented for six weeks. In the research, which was conducted through mixed reseacrh method, the evaluation of the qualitative and quantitative data were done separately. Looking at the evaluation, as a result of the associated t-test analysis of the pre-test and post-test values, it was seen that there was a statistically significant difference in favor of the post-test for each scale. There was found no significant difference between the scores of the students according to their gender. The correlation values were examined in order to see whether there was an interaction between knowledge, attitude and awareness. There was found no relationship between knowledge and attitude, and knowledge and awareness. On the other hand, positive at medium and high levels among the awareness and attitude scales were found. Regarding the qualitative findings of the study, it was put forth that students participate in the lesson more willingly and enthusiastically when they study outside, and they are excited for the next activity. The observations which were done during the activities demonstrated that students developed positive behaviors for the environment with each activity, caused less harm to nature, left less garbage and tended to warn their friends. In addition, the positive changes in knowledge, attitudes and awareness and the desire to take action have also supported the quantitative data. The students were supported to reach the upper levels of evaluation and creation according to Bloom's taxonomy with out of class education activities. The results of the research reveals that out of class education can be used as a part of schools,  the activities in which the process is evaluated within the course should be used, and especially in out of class activities, more attention should be given to the pedagogy and a philosophical approach suitable fort he environment of out of class education.