Orta yaş grubu bireylerin yaşlılık dönemlerine ilişkin beklentileri
Expectations of middle aged group of people on old age period
Yazar: TOLGA İLETMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ARPACİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Beklentiler = Expectations ; Faktör analizi = Factor analysis ; Gelecek beklentisi = Future expectations ; Gelecek beklentisi = Future expectations ; Orta yaş = Middle age ; Sosyal hayat = Social life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırma, orta yaş grubu bireylerin yaşlılık dönemlerine ilişkin beklentilerini incelenmesi amacı ile planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini oluşturan Sakarya ili, Pamukova ilçesinde yaşayan 45-59 yaş grubundaki bireylerden oranlı tabakalı örnekleme tekniğine göre 356 kişi araştırmaya alınmıştır. Bireyin yaşlılık dönemine ilişkin beklentileri ölçeğine faktör analizi uygulanmıştır. Araştırmaya alınan orta yaş grubu bireylere ilişkin anket formu değerlendirilmiş bireyi tanıtıcı bilgilerin yüzde tabloları oluşturulmuştur. Orta yaş grubu bireylerin yaşlılık dönemine ilişkin beklentilerinin (Likert tipi ölçek) değerlendirilmesinde cinsiyet durumu ve çocuk sahibi olma durumu değişkenine göre farklılaşması t testi ile incelenmiştir. Aynı zamanda ölçeklere verilen yanıtların yaş grubu, eğitim durumu, medeni durum, bireyin aylık ortalama gelir miktarı, şuan birlikte yaşadığı birey ve yaşlandığında yaşamak istediği yer değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacı ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Orta yaş grubu bireylerin yaşlılık dönemine ilişkin beklentilerini belirleyen alt ölçeklerin birbiri arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma kapsamına alınan orta yaş grubu bireylerin %50,0'sinin kadın, %30,3'ünün ilkokul mezunu, %85,1'inin evli olduğu, %44,9'unun 20-29 yıldan beri evli, %47,5'inin eşinin 51-60 yaş gurubunda, %95,5'inin çocuk sahibi, %48,0'inin maaş (ücret) aldığı, %44,7'sinin aylık ortalama gelir miktarının 901-1700TL arasında olduğu, bulunmuştur. Bireylerin %61,5'nin gelirinin giderini karşıladığını ifade ettiği, %52,0'sinin çalıştığı, %71,6'sının henüz bir yatırım planının olmadığı saptanmıştır. Bireylerin  %48,9'u sağlık durumunun iyi olduğunu, %58,4'ü bazen spor yaptığını, %63,5'i her zaman beslenmesine dikkat ettiğini, %36,2'sinin stresli yerlerden uzak durmaya her zaman dikkat ettiğini ifade etmiştir. Bireylerin %51,7'sinin eşi ve çocukları ile birlikte yaşadığı, %61,8'inin ev sahibi olduğu, yaşlandığında kendi evinde yaşamak istediği (%83,7), eşinin kendisine bakmasını istediği (%44,7), yalnız kaldığında huzur evine gitmek istediği (%57,0) belirlenmiştir.Araştırmaya alınan orta yaş grubu bireylerin yaşlılık dönemlerine ilişkin beklentilerinin ortalamalarına göre en yüksek beklentilerinin yaşama ilişkin beklentilerinin olduğu (40,155±8,365), en düşük beklentilerinin ise fiziksel çevre ve konuta ilişkin beklentilerinin (13,621±2,855) olduğu bulunmuştur. Bireylerin ekonomik yaşama ilişkin beklentilerinin (F=9.553;p=0.000<0.05), sağlığa ilişkin beklentilerinin (F=17.645;p=0.000<0.05)  ve beklenti toplam puanı ortalamalarının (F=10.753;p=0.000<0.05) yaşa göre;  sosyal yaşama ilişkin beklentilerinin (F=4.854;p=0.000<0.05), fiziksel çevre ve konuta ilişkin beklentilerinin (F=4.065;p=0.001<0.05) eğitim durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bireylerin ekonomik yaşama ilişkin beklentileri (t=2.225;p=0.027<0,05) ve yaşama ilişkin beklentileri (t=2.166;p=0.031<0,05) çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı bulunmuştur. Bireylerin ekonomik yaşama ilişkin beklentilerinin (F=3.915;p=0.004<0.05) ve sosyal yaşama ilişkin beklentileri (F=2.654;p=0.033<0.05). bireyin aylık ortalama gelir miktarına göre farklılaştığı saptanmıştır. Araştırma kapsamına alınan orta yaş grubu bireylerin sağlığa ilişkin beklentilerinin şuan birlikte yaşadığı birey (F=2.848;p=0.024<0.05) ve yaşlandığında yaşamak istediği yer (F=3.314;p=0.037<0.05) değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bireylerin yaşlılık dönemlerine ilişkin beklenti düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkilere incelendiğinde; sağlığa ilişkin beklentiler ile ekonomik yaşama ilişkin beklentiler (r=0.637; p=0.000<0.05), sosyal yaşama ilişkin beklentiler ile sağlığa ilişkin beklentiler (r=0.285; p=0.000<0.05), fiziksel çevre ve konuta ilişkin beklentiler ile ekonomik yaşama ilişkin beklentiler (r=0.524; p=0.000<0.05) ve beklenti toplam puanı ile ekonomik yaşama ilişkin beklentiler (r=0.747; p=0.000<0.05) arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmuştur. Orta yaş grubu bireylerin yaşlılık durumuna ilişkin plan yapmalarının önemi çeşitli eğitim çalışmaları ile yapılmalıdır, bireyler bilinçlendirilmelidir.

Abstract:
This study is planned and conducted to examine and define the expectations of middle aged group of people on old age period.356 middle aged people who live in Pamukova county,Sakarya city the universe of the study are included into the study according to the proportional stratified sampling technique. Factor analysis is applied to the criterion of the expectations of the old age period of someone. The form of questionary applied to the middle aged people involved in the study is evaluated and percentage table of the identifier informations of the individual is presented. In the evaluation (Likert type criterion) of expectations of the middle aged people on the old age period, differentiation of the variants having child and gender facts are examined through t test. At the same time, Analysis of Variance (ANOVA) is apllied to define if the answers of the criterions differ according to the age, education, marital status, average income for a month, with whom they live now or where they want tol ive in their old age period variants or not. The relationship between sub criterions defining the expectations of the middle aged people on old age period is analyzed throug correlation analysis. It is stated that %50,0 middle aged people of the study is female; %30,3 graduatin from primary school; %85,1 is married; %44,9 is married for 20-29 years; %47,5's partner is between 51-60 ages; %95,5 has child or children; %48,00 gets salary; %44,7 has an average income for a month between 901-1700 TL. It is stated that %61,5 of people can get by with their income ; %52,0 works; %71,6 has no plans about investment. It is found % 48,9 has no health problems; %58,4 sometimes does sports; % 63,5 has a healthy diet; % 36,2 is always careful about being away from stress. It is stated that %51,7 lives with his/her wife/husband and children; %61,8 has a house; % 83, 7 wants to live in his/her house; % 44,7 wants his/her wife/husband to take care of them ; %57 wants to live in asylum for the aged.It is stated that according to the averages of the expectations of the middle aged people involved in the study on the old age period ; the highest expectation is about life (40,155 ±8,365) , the lowest expectation is physical environment and residence. (13,621±2,855) The economical life expectations of the individuals ( F=9.553; p=0.000 <0.05), expectations on health (F=17.645;p=0.000 <0.05) and average total point of expectations (F=10.753; p=0.000 <0.05) according to age ; social life expectations (F=4.854; p=0.000 <0.05) physical environment and residence expectation (F=4.065; p=0.001 <0.05) differs meaningly according to the educational fact. It is stated meaningul according to the having child variant; economical life expectations ( t=2.225; p =0.027 <0.05) and expectations on life ( t=2.166;p=0.31 <0.05). Economical life expectations  (F=3.915; p=0.004 <0.05) and social life expectations (F=2.65; p=0.033 <0.05) differ according to the average income for a month.Expectations of the middle aged individuals on health differ meaningly according to the person they live with now (F=2.848;p=0.024 <0.05) and the place they want to live in when they get old. (F=3.314;p=0.037 <0.05) When the relationship between the dimensions defining the expectation level on old age period is examined; the relationship is found meaningful statistically; expectationson health and economical expectations ( r=0.637;p=0.000 <0.05), social life expectations and expectations on health( r=0.285;p=0.000 <0.05), physical environment and residence expectation and economical expectations (r=0.747;p=0.000 <0.05). İmportance of planning about old ages should be carried out with various educational studies by middle aged individuals, who must be made concsious.