Emülsiyon sıvı membran tekniğiyle sulardan amonyum giderimi
Ammonium removal from waters by emulsion liquid membrane technique
Yazar: İSMAİL ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ALTAŞ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Sulardan Emülsiyon Sıvı Membran (ELM) tekniği kullanılarak amonyumun giderildiği doktora tez çalışması üç aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada taşınım mekanizması ve çeşitli fazlarda etkin rol oynayan kimyasal maddeler belirlenmiştir. İlk aşama sonunda sistemin Tip 1 taşınım mekanizmasına sahip olduğu; organik faz çözücüsü Mineral Yağ ve Toluen, yüzey aktif madde (membran faz bileşeni) SPAN80 (sorbitan monooleate), amonyum (kirletici) kaynağı NH4Cl (amonyum klorür) olarak belirlenmiş ve etkin arıtım için dış sucul faz (atıksu) pH değerinin 10'dan büyük olması gerektiği bulunmuştur. 
Arıtım işleminde sistem verimini etkileyen fiziksel ve kimyasal parametreler için optimum değerlerin belirlendiği ikinci aşamada; iç sucul faz hacmi 15 mL, emülsifikasyon hızı 10000 rpm, süresi 1 dk, sistem karıştırma hızı 250 rpm, süresi    1 dk ve dış sucul faz pH değeri 10,79 olarak bulunmuştur. Optimum değerler belirlenirken bulanıklık gibi fiziksel gözlemlerle birlikte % 95'in üzerinde amonyum giderimi dikkate alınmıştır. Amonyum gideriminde reaksiyonların yalancı ikinci derece olduğu tespit edilmiştir.
Orjinal atıksudan (gübre endüstrisi; C_(〖NH〗_4^+ )= 700 mg/L) optimum sistem parametre değerleri kullanılarak amonyum gideriminin gerçekleştirildiği son aşamada yaklaşık olarak % 93'lük bir arıtım elde edilmiş ve SKKY'nde yer alan deşarj kriterleri  (Tablo 14.7 a, b) sağlanmıştır.

Abstract:
The study of doctorate thesis removing ammonium from waters by Emulsion Liquid Membrane (ELM) technique was carried out in three stages. At the first stage; facilitated mechanism and chemicals playing an active role in different phases were determined. At the end of the first stage, it was found that the system was Type 1 facilitated mechanism and determined mineral oil and toluene as organic phase solvent, SPAN80 (sorbitan monooleate) as surfactant (membrane phase component), NH4Cl as ammonium (pollutant) source and for effective treatment the pH value of external phase (wastewater) should be greater than 10.
At the second stage determining optimum values for physical and chemical parameters effecting in treatment process, it was obtained internal phase volume, emulsification velocity and time, stirring velocity and duration of system and pH value of external phase as 15 mL, 10000 rpm (1 minute), 250 rpm (1 minute) and 10.79 respectively in order to determine of optimum value it was taken into account ammonium removal greater then 95 % with physical observations such as turbidity. The reaction rate of ammonium removal was identified as pseudo-second order. 
At the and of stage carrying out ammonium removal using value of optimum system parameters from original wastewater (fertilizer industry; C_(〖NH〗_4^+ )= 700 mg/L), it was obtained removal efficiency approximately 93 % and discharge criteria located in SKKY (Table 14.7a,b) were ensured.