Tip 2 diyabetik hastalarda omega-3 yağ asitlerinin kullanımının ileri glikasyon son ürünleri (AGE) ve reseptör (RAGE) düzeyine etkisi
The effect of omega-3 fatty acid supplementation in type 2 diabetic patients on the levels of advanced glycation end products (AGES) and receptor (RAGE)
Yazar: ASUMAN KURT
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜLNUR ANDİCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Nükleer faktör-kappa B = Nuclear factor-kappa B ; Reseptörler = Receptors ; Yağ asitleri-omega 3 = Fatty acids-omega 3

Özet:
Diyabette kronik hiperglisemi, amino grubu içeren molekülleri non-enzimatik reaksiyona uğratarak ileri glikasyon ürünleri (AGE) oluşumuna yol açmaktadır. AGE'ler zararlı etkilerini, spesifik AGE reseptörlerine (RAGE) bağlanarak, transkripsiyon faktör nuklear faktör kappa-B (NF-kappaB) üzerinden gösterirler. Solubl RAGE (sRAGE) ise dolaşımdaki AGE'leri bağlayarak, hücre yüzeyindeki RAGE'lerin aktivasyonunu engellemekte ve AGE'lerin oluşturduğu hasarı önleyebilmektedir. Diğer taraftan yüksek miktarlarda omega-3 yağ asidi tüketen toplumlarda diyabet prevelansının düşük olduğu bildirilmiştir.Bu tez projesinde, tip 2 diyabet hastalarında omega-3 yağ asitleri (EPA ve DHA) kullanımının AGE molekülleri (CML ve pentozidin), sRAGE ve NF-kappaB düzeyleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve bu parametreler arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlamıştır. Bu çalışmada tip 2 diyabet hastalarına (n=38) gıda takviyesi olarak EPA ve DHA 2 ay süreyle 1,2 g/gün dozunda verildi. Omega-3 yağ asitleri kullanımından önceki ve sonraki kan örneklerinde CML, pentozidin, sRAGE ve NF Kappa B düzeyleri ELİSA yöntemiyle ölçüldü.Omega-3 kullanımından sonra hastalarda hipergliseminin devam ettiği ve HbA1c değerlerinin sağlıklı kişilerin düzeylerine inmediği görülmekle birlikte açlık glukoz (p<0,01), HbA1c (p<0,05) ve pentozidin (p<0,05) değerlerinin anlamlı derecede düştüğü saptandı. Omega-3 kullanımı sonrasında HbA1c ve pentozidin parametreleri arasında pozitif korelasyon bulundu (r=0,373, p=0,035). Ayrıca omega-3 tüketiminin sistolik ve diyastolik kan basıncında anlamlı bir azalmaya neden olduğu belirlendi (p<0,01). Bu bulgular, tip 2 diyabet hastalarında, 1,2 g/gün gibi ılımlı dozlarda omega-3 yağ asitlerinin kullanımının sistolik ve diyastolik kan basıncında, açlık kan şekerinde, HbA1c ve pentozidin düzeylerinde anlamlı bir azalmaya neden olduğunu, ancak, bu azalmanın normal düzeylere inecek miktarda olmadığını göstermiştir. Bu bulgulara göre yeterli miktarda balık ve balık ürünleri tüketmeyen toplumumuzda, diyabet hastalarına farmakoterapi ile birlikte omega-3 yağ asitleri önerilebilir.

Abstract:
In diabetes mellitus, chronic hyperglycemia leads to non-enzymatic modification of proteins with formation of advanced glycation end products (AGEs). Binding of AGEs to receptors of AGE (RAGE) causes in deleterious effects. RAGE is known to mediate cellular effects through the activation of the transcription factor nuclear factor kappa B (NF-kappaB). Soluble RAGE (sRAGE) which is one of RAGE successfuly binds to AGEs in sera and, due to this ability, it prevents the activation of RAGE, thereby protecting cells from AGE-induced injury. On the other hand, in populations with a high consumption of omega-3 fatty acids, a lower prevalence of diabetes mellitus has been reported.The purpose of our research was to investigate the effects of omega-3 fatty acids (EPA and DHA) supplementation in type 2 diabetes patients on the levels of AGEs (CML and pentosidine), sRAGE and NF-kappaB and the relations between them. Type 2 diabetes patients (n=38) were supplemented with omega-3 fatty acids (1.2 g/day) for 2 months. Both before and after omega 3 fatty acids supplementation CML, pentosidine, sRAGE and NF-kappaB levels were measured by ELİSA. Omega-3 fatty acid supplementation significantly reduced glucose (p<0,01) , HbA1c (p<0,05) and pentosidine (p<0,05) levels. HbA1c and pentosidine levels were positively correlated in diabetic patients supplemented with omega-3 fatty acid (r=0,373, p=0,035). Systolic and diastolic pressures were significantly decreased due to omega-3 supplementation (p<0,01).Our results show that supplementation with omega-3 fatty acids at a dose of 1.2 g/day has beneficial effects on both systolic and diastolic blood pressures and the levels of glucose, HbA1c and pentosidine. However the supplementation failed to decrease these parameters to the reference ranges for healthy subjects. Taking into consideration the low consumption of fish in the Turkish population, we suggest the supplementation of omega-3 fatty acids in type 2 diabetic patients.