Febril nötropeni gelişim riski olan ve granülosit koloni stimüle edici faktör (G-CSF) kullanan kanser hastalarının patient risk score (PRS) ile takibi ve yan etkilerinin değerlendirilmesi
Monitoring of side effects and assessment of febrile neutropenia risk by the patient risk score (PRS) in cancer patients used granulocyte colony stimulating factor (G-CSF)
Yazar: ELİF ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGİN EKİNCİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılık = Pharmacy ; Granülosit koloni stimülan faktör = Granulocyte colony stimulating factor ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Febril nötropeni, kemoterapinin en önemli doz kısıtlayıcı yan etkisidir. Uluslararası tedavi kılavuzları febril nötropeni riski >%20 olan protokollerde profilaktik olarak granülosit koloni stimüle edici faktör (G-CSF) kullanımını önerirken; riskin %10-20 olduğu protokollerde hastaların bireysel risk faktörlerine göre hekim tarafından değerlendirilmesi ve gerek duyulduğunda tedaviye başlanılmasını önermektedir. Bu çalışmanın amacı; kemoterapi alan hastalarda febril nötropeni riskinin Hasta Risk Skoru (PRS) ile belirlenmesi ve belirlenen yan etkilerin her tedavi küründe klinik eczacı tarafından değerlendirmesini sağlamaktır. Çalışma, 15 Mayıs- 15 Kasım 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Medikal Onkoloji Polikliniği ve Gündüz Tedavi Ünitesi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya febril nötropeni riski > %20 ve %10-20 olan kemoterapi protokollerini alan, hekim tarafından G-CSF tedavisi başlanmış olan hastalar dahil edilmiş ve klinik eczacı tarafından her hasta 3 ay boyunca takip edilmiştir. Çalışmaya 118 hasta dahil edilmiş ve toplam 286 görüşme gerçekleştirilmiştir. Hastaların ilk görüşme ve 2. takip sırasında PRS skorları arasında istatiksel olarak anlamlı bir artış bulunmuştur (p= 0,034). G-CSF kullanımı değerlendirildiğinde; hastaların %34,7'sinde 'yetersiz', %22,8'inde 'gereksiz' ve %42,3'ünde 'uygun' profilaksi sağlandığı saptanmıştır. Yan etki izlemi ile G-CSF ilişkili kas-iskelet sistemi ağrısının tedavinin 2. ve 3. gününde artış gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, PRS klinikte kolay uygulanabilen ve özellikle 'yetersiz' veya 'gereksiz' G-CSF profilaksisi olan hasta gruplarının belirlenmesinde kullanılabilecek uygun bir değerlendirme sistemidir. Klinik eczacı tarafından sürdürülecek ve hastanın raporlayabildiği bir yan etki takip sisteminin hayata geçirilmesi, onkoloji alanında hasta-odaklı ve multidisipliner bakım hizmetlerinin ba
şarısının devamlılığını sağlayacaktır.

Abstract:
Febrile neutropenia is the most important dose-limiting side effect of chemotherapy. Although the international treatment guidelines recommend prophylactic use of G-CSF in chemotherapy protocols with a risk of febrile neutropenia (FN) is >20%; the guidelines indicate that physicians should evaluate the patients according to the individual risk factors and G-CSF therapy should be initiated if needed in protocols with a risk of FN is 10-20%. The aim of this study is; to assess the FN risk by the PRS in patients and monitor specificed side effects by a clinical pharmacist on each chemotherapy cycle. The study was conducted between May 15th-November 15th 2017 at the Hacettepe University Oncology Hospital Medical Oncology outpatient clinic. The patients who received chemotherapy protocols of a FN risk is 10-20% and >20% and initiated G-CSF by physicians were included in the study and each patient was followed for 3 months by a clinic pharmacist. A total of 118 patients were included and 286 interviews were conducted in the study. There was a statistically significant increase found between the first interview and the second follow-up on the PRS scores of patients (p=0.034). According to the guidelines, 34.7% of patients were classified as 'under/ insufficient', 22.8% as 'over / unnecessary' and 42.3% as 'correct / proper' prophylaxis for the G-CSF use. It was observed that G-CSF-related musculoskeletal pain was increased on the 2nd and 3rd days of treatment. As a result, the PRS is easy to use and an appropriate assessment system in term of identifying particularly inadequate or unnecessary G-CSF prophylaxis in clinical practice. Assessment of monitoring of patient-reported side effects by clinical pharmacists will maintain the success of patient-focused and multidisciplinary care services in oncology practices.