Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde eşdizimlilik
Collocations in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: BİLGE MERVE KARADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÜRLEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Derlem dil bilim = Corpus linguistics ; Eşdizimlilik = Colocation ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; Sözlük = Dictionary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil öğrenicileri için hedef sözcük listeleri senelerdir kullanılmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde, öğrenicilere sunulacak sözcükler sıklık derecelerine göre belirlenmektedir. Geleneksel sözcük listeleri derlem temelli sıklığa dayalı taramalar sonucunda ortaya çıkarılmakta ve öğrenicilere doğal dil ortamında en sık kullanılan sözcükleri sunmaktadır. Bilişim teknolojilerinin gelişmesi ve yazılı/sözlü verilerin incelenebilir hâle gelmesi, bilgisayar destekli dil bilimi (computational linguistics) çalışmaları için önemli bir kaynak olmuştur. Yabancı alanyazına ilk defa 1951 yılında giren eşdizimlilik, Türkçe üzerine yapılan çalışmalar için yeni sayılan bir çalışma sahasıdır. Yabancı dil öğretiminde kalıp dil ve sözlüksel yaklaşım teorileri geliştirildikçe eşdizimliliğin ne derece önemli bir alan olduğu ortaya çıkmıştır.  
Mevcut araştırma yabancı dil olarak Türkçe öğretimi çerçevesinde sözlüksel yaklaşım modeli ve kalıp dil kullanımı yoluyla sözcük öğretimi ve eşdizimlilik konuları üzerine odaklanmıştır. Bu konular hakkında detaylı kuramsal bilgilere değinildikten sonra yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarının hedef sözcük listeleri ve Türkçe Ulusal Derlemi taranarak öğretimle birleştirilebilecek bir Türkçe eşdizimliler listesi ve bu listeye uygun alıştırma önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Target vocabulary lists have been in use for foreign language learners. In teaching Turkish as a foreign language, target vocabulary lists are being compiled according to their frequencies in use. Conventional vocabulary lists are revealed as a result of corpus based frequency scans and the learners are presented with the most frequent used words in the natural language environment. The development of computer technologies and the ability to review and scan the oral and written linguistic data have become an important treshold for computational linguistics studies. The notion of collocations, which entered English literature in 1951, is a fairly new study area in Turkish. As theories of pharaseology and lexical approach in language teaching developed, it had become clear how important of an area collocations are.  
The present research focuses on teaching vocabulary with use of pharaseology, lexical approach and collocations in the context of teaching Turkish as a foreign language. After giving a detailed theoretical background information about the subjects mentioned above, target vocabulary lists in coursebooks of teaching Turkish as a foreign language are scanned in order to compile a new list of Turkish collocations for learners and to integrate it with syllabuses with appropriate excercises.