Erzincan ilinde farklı su kaynaklarından Cryptosporidium parvum' un moleküler yöntemlerle tespit edilmesi
Determination of Cryptosporidium parvum by molecular methods 
in different water resources during erzi̇ncan
Yazar: SEÇİL YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. NALAN YILDIRIM DOĞAN
Erzincan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Cryptosporidium parvum son 30 yıldan beri insan ve birçok hayvan türünde önemli enterik protozoon patojen olarak kabul edilmektedir. Su ise Cryptosporidium' un taşınmasında en önemli araçlardan biri olarak görülmektedir. Bu nedenle günümüzde Cryptosporidium içme sularında kontrol edilmesi gereken yeni ve en önemli kontaminantlardan biri haline gelmiştir. Buna dayanarak yaptığımız çalışmada Erzincan iline bağlı ilçe ve köylerden 2016 yılı Mart ve Ağustos ayları arasında, 6 ay boyunca topam 140 farklı noktadan içme ve kullanma suyu örneği toplanmıştır. Toplanan örneklere PCR ve LAMP tekniği uygulanmıştır. PCR ile toplanan örneklerden 6' sı (% 4,3) pozitif sonuç verirken, LAMP ile 9' u (% 6,4 ) Cryptosporidium parvum açısından pozitif olarak bulunmuştur. Çalışmamız sonucunda elde edilen bu veriler ile geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan Erzincan ilinin sularındaki bu kirliliğe, enfekte hayvan dışkılarının çevreye bırakılması ve tarımda kullanılan atık suların çevresel sular aracılığı ile su kaynaklarına ulaşmasından kaynaklandığı, yağan yağmur ve nemli havanın, içme suyu ve çevresel sularda kontaminasyonu arttırdığı düşünülmektedir. 
Ülkemizde su kökenli Cryptosporidium spp. varlığını saptamaya yönelik çalışmalar yok denecek kadar az bulunmaktadır. Bu çalışma Erzincan ili içme ve kullanma suyu örneklerinde Cryptosporidium parvum' un varlığını moleküler yöntemler ile göstermek için yapılan ilk çalışmadır. Elde edilen veriler ile toplum sağlığının korunması, iyileştirilmesi, yaşam kalitesinin arttırılmasına katkı sağlaması bu çalışmanın önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
Cryptosporidium parvum has been accepted as a major enteric protozoan pathogen in human and many animal species since last 30 years. Water is seen as one of the most important means of transporting Cryptosporidium. Today, Cryptosporidium has become one of the newest and most important contaminants to be controlled in drinking waters. Based on this, we have collected samples of potable water and drinking water from 140 districts and villages of Erzincan province between March and August of 2016 for 6 months. PCR and LAMP techniques were applied to the collected samples. PCR yielded 6 (4.3%) positive results in 140 water samples, whereas 9 (6.4%) of 140 water samples with LAMP were positive for Cryptosporidium parvum. This data obtained as a result of our work and the contamination in the waters of Erzincan which is a livelihood of agriculture and livestock are caused by the exposure of infected animal feces to the environment and the access of agricultural wastewater to the water resources through environmental waters and the contamination of wet rain and humid air and drinking water and environmental waters.
There are few studies to determine the presence of waterborne Cryptosporidium spp. in our country. This study is the first study to show the existence of Cryptosporidium parvum in molecular samples in the water samples of Erzincan province. It emphasizes the importance of this work to protect the health of the community with the obtained data, to improve it and to contribute to the increase of the quality of life.