Yakson dokunmanın yenidoğanın  ağrı ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi
The effect of yakson TOUCH on pain and physiological parameters of the newborn
Yazar: MERVE EKİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KARATAŞ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Dokunma = Touch ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kan alma = Bloodletting ; Topuk = Heel

Özet:
Bu çalışma, 35 hafta ve üzerindeki (35-40) yenidoğanlarda topuk kanı işlemi sırasında Yakson dokunmanın yenidoğanın ğrı ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisini incelemek amacıyla deneysel tipte yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde yatmakta olan, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan, 35 hafta ve üzeri gebelik haftasına sahip 40 deney grubu ve 40 kontrol grubu olmak üzere 80 yenidoğan oluşturmuştur. Deney grubunda yer alan yenidoğanlara, topuk kanı alma işleminden önce Yakson dokunma protokolü uygulanarak yenidoğanların ağrı ve fizyolojik parametreleri (oksijen saturasyonu, kalp tepe atımı, ağlama süresi) değerlendirilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir girişim yapılmamış, klinikteki rutin topuk kanı işlemi yapılarak değerlendirilmiştir.
Veriler Ebeveyn ve Bebek Bilgi Formu, Fizyolojik Parametreler Gözlem Formu, Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği, ağlama süresi için video kaydı, saturasyon ve nabız değeri için pulse oksimetre cihazı kullanılarak toplanmıştır. Veriler IBM SPSS V23 programında bağımsız örnekler t testi, Mann Whiney U testi, ki-kare ve Friedman testi kullanılarak analiz edilmiştir. Önem düzeyi p < 0,05 alınmıştır.
Çalışmada bebeklerin oksijen saturasyonu, kalp tepe atımı ve ağrı puanı açısından topuk kanı işlemi öncesi, sırası ve sonrasında iki grup arasında fark bulunmamıştır (p > 0,05). Ağlama süresi için işlemden önce ve sonra iki grup arasında fark görülmezken, topuk kanı işlemi sırasında deney ve kontrol grubu arasında önemli düzeyde fark elde edilmiştir (p= 0,007). 
Bu çalışmada; Yakson dokunma uygulanan bebeklerin ağlama süresi kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Yakson dokunmanın topuk kanı işlemi sırasında hemşirelik girişimleri arasında yer alması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler; Ağrı, yenidoğan, yakson dokunma, topuk kanı, hemşirelik.

Abstract:
This study was carried out in experimental type to examine the effect of Yakson touch on the pain and physiological parameters of the newborn during the heel blood procedure in newborns who are 35 weeks and older (35-40). The sample of the study consisted of 80 newborns, 40 of which were in the experimental group and 40 in the control group, who were hospitalized in the Neonatal Intensive Care Unit, met the inclusion criteria, and had a gestational age of 35 weeks and older. Newborns were assigned to groups with the help of a randomization program. Pain and physiological parameters (oxygen saturation, heart beat, crying time) of the newborns were evaluated by applying the Yakson touch protocol before heel blood collection for the newborns in the experimental group. No intervention was made in the control group, and it was evaluated by routine heel blood procedure in the clinic.
Data were collected using Parent and Baby Information Form, Physiological Parameters Observation Form, Neonatal Infant Pain Scale (NIPS), video recording for crying time, pulse oximetry device for okxgen saturation and heart beat Data were analyzed in IBM SPSS V23 program using independent samples t test, Mann Whiney U test, chi-square and Friedman test. Significance level was taken as p < 0.05.
 In study, no difference was found between the two groups in terms of oxygen saturation, heart beat and pain score of the infants before, during and after the heel blood procedure (p > 0.05). While there was no difference between the two groups for crying time before and after the procedure, a significant difference was found between the experimental and control groups during the heel blood procedure (p=  0.007).
In this study; The crying time of the babies who received yakson touch was found to be lower than the control group. It is suggested that yakson touch should be among the nursing interventions during the heel blood procedure.
Keywords; Pain, newborn, yakson touch, heel blood, nursing.