Abbas Sıhhat'in eserleri üzerine bir araştırma
A study on the works of Abbas Sıhhat
Yazar: ARAZ NURALİYEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ROVSHAN MAMMADOV
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azerbaycan edebiyatı =   ; Edebi eserler = Literary works ; Eleştiri = Criticism

Özet:
20. yüzyılın başlarında Azerbaycan edebiyatının önde gelen isimlerinden olan Abbas Sıhhat, edebiyatın topluma yön verebileceğine inanan aydınlardandır. Parnascıların aksine şairin "Sanat Toplum İçindir" ilkesini savunması, bu yolda kendisinin ne kadar büyük idaller uğruna milleti için çalıştığını kanıtlayan en küçük detaydır. Gerek yetişkinler gerek çocuklar için yazılmış eserlerinin yazılma sebeplerini "Islah-ı Edebiyat" ve "Terbiye-i Millet" olarak savunan şair, edebî camiada da milletini ve vatanını seven, ileri görüşlü bir öğretmen, ünlü bir doktor olarak tanımlanmıştır. 
Yüksek Lisans tezi olarak yapılmış bu çalışmada Abbas Sıhhat'in eserleri, yazar-okuyucu-zaman merkezli kuramlar esasında incelenmiştir. Bunun yanı sıra şairin piyesleri ve hikâyeleri dil açısından da tahlil edilmiş, bu eserlerin söz varlığının ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Abbas Sıhhat'in eserlerini tümüyle ele alan bu çalışma 10 bölümden oluşmaktadır ve sıralı bir şekilde şairin hayatı, şiirleri, piyesleri, makaleleri, hicivleri, taziyaneleri, hikâyeleri, manzum mektupları, fablları, çeviri eserleri ünlü araştırmacıların fikirleri de temel alınarak karşılıklı bir şekilde eleştiriye tabi tutulmuştur. İlaveten onu söylemek gerekir ki bu çalışmada Türkiye edebiyatında az bilinen taziyane türü hakkında bilgi verilmiş, Abbas Sıhhat'in bu türde yazdığı şiirleri de geniş bir şekilde incelenmiştir.
Bu çalışmanın amacı Abbas Sıhhat'i Anadolu sahasında daha ayrıntılı şekilde tanıtmak, aynı zamanda şairin hayatı, eserleri hakkında yazılmış ve Sovyet ideolojisine uyarlanmış eleştiriyi yeni bakış açısıyla ele almaktır. Tüm bunların yanı sıra Abbas Sıhhat ve eserleri üzerine yapılmış bir araştırma olarak belirlenmiş bu tezin amacı Abbas Sıhhat'in Azerbaycan okullarındaki ders kitaplarından çıkarılmaya çalışılan ve unutulmaya bırakılmış ismini tekrar hatırlatmaktır.

Abstract:
Abbas Sıhhat, one of the leading names of the early 20th century in the history of Azerbaijani literature, is one of the intellectuals who believe that literature can guide society. Unlike the Parnassians, the poet's defense of the principle of Art is for Society' is the smallest detail that proves how great he works for his nation on this path. The poet, who defends the reasons for writing his works written for both adults and children as 'Islah-ı Edebiyat' and 'Terbiye-I Millet', has been defined as a forward-thinking teacher and a famous doctor who loves his nation and homeland in the literary community. In this study, which was made as a master's thesis, Abbas Sıhhat's works were examined based on writer-reader-time-centered theories. In addition, the poet's plays and stories were analyzed in terms of language, and the vocabulary of these works was tried to be revealed. This study, which deals with Abbas Sıhhat's works completely, consists of 10 parts, and sequentially, the poet's life, poems, plays, articles, satires, condolences, stories, verse letters, fables, translation works were subjected to mutual criticism based on the ideas of famous researchers. In addition, it should be said that in this study, information was given about the little-known condolence genre in Turkish literature, and Abbas Sıhhat's poems written in this genre were also examined extensively. This study aims to introduce Abbas Sıhhat in more detail in the Anatolian field, as well as to consider the criticism written about the poet's life and works and adapted to Soviet ideology from a new perspective. In addition to all these, the aim of this thesis, which was determined as research on Abbas Sıhhat and his works, is to remind Abbas Sıhhat's name, which was tried to be removed from textbooks in Azerbaijani schools and left to be forgotten.