Eğitim sendikalarında toplumsal cinsiyet politikaları: Kadın öğretmenlerde toplumsal cinsiyet
Gender policies in the education trade unions: The gender awareness of the female teachers
Yazar: SANEM PALA KAPLAN
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Eğitim sendikaları = Education unions ; Kadın öğretmenler = Women teachers ; Kadınlar = Women ; Sendikacılık = Unionism ; Sendikalar = Unions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Eğitim sendikaları eğitim politikalarının oluşturulmasında olduğu kadar eğitimdeki cinsiyetçi öğelerin ortadan kaldırılmasında da işlev üstlenmektedirler. Türkiye'deki cinsiyetçi eğitim sisteminin etken yapısı düşünüldüğünde bu durum daha da önemsenmelidir. Bu nedenle bu tezde; Türk Eğitim sisteminde var olan cinsiyetçi öğeleri ortadan kaldırmada, eğitim politikalarının oluşturulmasında ve eğitim sisteminde toplumsal cinsiyet eşitliği sağlamada önemli dinamiklerden bir tanesi olan eğitim sendikalarının yürütmüş oldukları toplumsal cinsiyet politikaları incelenmiştir. Ayrıca eğitimde ki cinsiyetçiliği ortadan kaldırmanın başlıca koşullarından biri, eğitim sürecinde 'toplumsal cinsiyet' farkındalığına sahip öğretmenlerin olmasıdır. Bu farkındalığı yaratacak olan dinamiklerin başında eğitim sendikaları gelmektedir. Bu nedenle sendika üyesi olan kadın öğretmenler üzerinden sendikalı olmanın sonuçlarına bakılıp, sendikalı üyelerin toplumsal cinsiyet rollerine bakış açılarında bir farkındalık yaratıp yaratmadığı, eğitim süreci içerisinde tutumlarını ne kadar değiştirdiği tartışılmıştır. Bu bağlamda seçmiş olduğum üç eğitim sendikasının toplumsal cinsiyet politikaları incelenmiş, bu sendikaların tüzüklerine, yapmış oldukları genel kurul raporlarına, kadın kurultayı raporlarına, yaptıkları basın açıklamalarına ve süreli yayınlarına bakılmıştır. Ayrıca sendikanın etkisini ortaya çıkarmak için devlet okullarında çalışan bir eğitim sendikasına üye olan ve üye olmayan on sekiz kadın öğretmen ile 'yarı yapılandırılmış' görüşmeler yoluyla karşılaştırma yapılmıştır. 
Bu çerçevede çıkan temel sonuç; üç eğitim sendikasının toplumsal cinsiyet politikalarının farklı olduğu, Eğitim-Sen'in toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayacak politikalarının olduğu ve kadın öğretmenlerin bilinçlenmesinde ve güçlenmesinde etkisi olduğu, diğer eğitim sendikaların politikalarının toplumsal cinsiyet eşitliği sağlamada önemli bir yere sahip olmadığı görülmüştür.



Anahtar Sözcükler: toplumsal cinsiyet, eğitim sendikaları, kadın öğretmenler

Abstract:
The Education Trade unions have vital function in not only setting up the education policies but also eliminating the sexist components in the education system. When the sexist structure of education system in Turkey is taken into consideration, it can be noticed more carefully. That's why this thesis anaylses the gender politics of education unions in accordance with the view of eliminating the sexist components of education system, the role of setting up the politics in education and ensuring the gender equality in the education system. Furhermore; not only the education trade unions have important roles but also the teachers who have the awareness of gender equality have important roles to eliminate the sexism in education system. It is considered that the teacher trade union is one of the dynamics to raise the teachers' awareness about gender equality.Thus,this thesis also examines that being a member of education trade union whether or not affects the teachers' perspectives of gender roles, whether or not changes their attitudes positively in the process of education. In this context, gender and women's policies of three education unions are studied , their regulations, statements, publications are also examined at the point of gender perspectives. To find out the effects of being a member of union, interwiews were made with several female teachers who belong and do not belong to education trade unions and the results are got with the comparison of these two groups. Concordantly, the results are that the gender and women's policies of these three education trade unions are different, Eğitim-Sen has the gender policies for its members and also it raises the awareness with their female members but the other two do not raise and they do not have gender perspectives in their union.


Key Words: gender, education trade unions, female teachers