Hemiplejik hastalarda ultrason eşliğinde ölçülen multifidus ve transversus abdominis kas aktivasyonunun denge üzerine etkisi
The effect of multifidus and transversus abdominis muscle activation measured under ultrasound guidance on balance in hemiplegic patients
Yazar: EMRE EROL
Danışman: DOÇ. DR. DERYA BUĞDAYCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Abdominal kaslar = Abdominal muscles ; Hemipleji = Hemiplegia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada inmeye bağlı hemipleji gelişen hastalarda hem plejik hem de sağlam taraf transversus abdominis ve multifidus kaslarının denge üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel klinik vaka çalışmamıza dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uygun olan 36 hemiplejik hasta alınmıştır. Çalışmanın başlangıcında hastaların Berg Denge Ölçeği ile dengesi, Postural Assesment Scale for Stroke Patients ölçütünün Türkçe versiyonu ile postür ve dengesi, Brunnstrom Evrelemesi ile motor iyileşme seviyesi ve Fonksiyonel Ambulasyon Skalası ile ambulasyon düzeyleri değerlendirildi. Daha sonra ultrasonografi eşliğinde bilateral L2-3, L3-4 ve L4-5 multifidus kasları ve bilateral transversus abdominis kas ölçümleri yapıldı. 
Bulgular: Bağımsız değişkenler ile tüm bağımlı değişkenler arasında stepwise metoduyla yapılan regresyon analizi yapılmıştır. Brunnstrom (BRS) alt ekstremite evresi, plejik L2-3 multifidus kas aktivasyonu oranı ve plejik L3-4 multifidus istirahat hali kalınlığı ile Berg Denge Ölçeği (BDÖ) skoru arasında güçlü düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p:0.028, r:0.731, r2 : 0.488). BRS alt ekstremite skoru, plejik L2-3 multifidus kas aktivasyonu ve plejik L3-4 multifidus istirahat hali kalınlığının varyans açıklama oranları sırasıyla %18.1, %23.2 ve %9.7 olarak saptandı. BRS alt ekstremite evresi ile Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS) arasında orta düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p:0.003, r:0.491, r2 :0.241). BRS alt ekstremite evresi varyans açıklama oranı %24.1 olarak saptandı. BRS alt ekstremite evresi ve plejik L2-3 multifidus kas aktivasyonu oranı ile İnmeli Hastalar için Postüral Değerlendirme Ölçeği (PASS-T) alt başlığı olan Postürü Sürdürme skoru arasında güçlü düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p:0.037, r:0.740, r2 :0.518). BRS alt ekstremite ve plejik L2-3 multifidus kas aktivasyonunun varyans açıklama oranları sırayla %31.4 ve %8.7 olarak saptandı. BRS el evresi, plejik L3-4 multifidus kontraksiyon hali kalınlığı ve plejik transversus abdominis (TrA) kas aktivasyon oranı ile PASS-T'nin diğer alt başlığı olan Postürün Değişimi skoru arasında orta düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p:0.04, r:0.695, r2 :0.431). BRS el evresi, plejik L3-4 multifidus kontraksiyon hali kalınlığı ve plejik TrA kas aktivasyonunun varyans açıklama oranları sırayla %21.2, %8.4 ve %8.4 olarak saptandı. BRS alt ekstremite evresi ve plejik TrA kas aktivasyon oranı ile PASS-T toplam skoru arasında güçlü düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p:0.018, r:0.717, r2 :0.483). BRS alt ekstremite skoru ve plejik TrA kas aktivasyonunun varyans açıklama oranları sırayla %36.6 ve %9.9 olarak saptandı. 
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma, inme sonrası hemipleji gelişen hastalarda, özellikle alt ekstremite kasları ve hem ön hem de arka gövde kaslarındaki disfonksiyonun, denge ve ambulasyon düzeyini olumsuz düzeyde etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: inme, hemipleji, denge, transversus abdominis, multifidus

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of both plegic and intact side transversus abdominis and multifidus muscles on balance in patients with stroke-related hemiplegia. 
Materials and Methods: Our cross-sectional clinical case study included 36 hemiplegic patients who met the inclusion and exclusion criteria. At the beginning of the study, patients' balance was evaluated with Berg Balance Scale, posture and balance with the Turkish version of Postural Assessment Scale for Stroke Patients, motor recovery level with Brunnstrom Staging and ambulation level with Functional Ambulation Scale. Then bilateral L2-3, L3-4 and L4-5 multifidus muscles and bilateral transversus abdominis muscles were measured by ultrasonography. 
Results: Stepwise regression analysis was performed between independent variables and all dependent variables. There was a strong positive correlation between Brunnstrom (BRS) lower extremity stage, plegic L2-3 multifidus muscle activation ratio and plegic L3-4 multifidus resting thickness and Berg Balance Scale (BBS) score (p:0.028, r:0.731, r2 : 0.488). The variance explanation rates of BRS lower extremity score, plegic L2-3 multifidus muscle activation and plegic L3-4 multifidus resting thickness were 18.1%, 23.2% and 9.7%, respectively. There was a moderate positive correlation between BRS lower extremity stage and Functional Ambulation Scale (FAS) score (p:0.003, r:0.491, r2 :0.241). The BRS lower extremity stage's variance explanation rate was 24.1%. There was a strong positive correlation between BRS lower extremity stage and plegic L2-3 multifidus muscle activation ratio and Posture Maintenance score, which is a subheading of Postural Assessment Scale for Stroke Patients (PASS-T) (p:0.037, r:0.740, r2 :0.518). The variance explanation rates of BRS lower extremity and plegic L2-3 multifidus muscle activation were 31.4% and 8.7%, respectively. There was a moderate positive correlation between BRS hand stage, plegic L3-4 multifidus contraction state thickness and plegic transversus abdominis (TrA) muscle activation ratio and the other subheading of PASS-T, Change of Posture score (p:0.04, r:0.695, r2 :0.431). The variance explanation rates of BRS hand stage, plegic L3-4 multifidus contraction state thickness and plegic TrA muscle activation were 21.2%, 8.4% and 8.4%, respectively. There was a strong positive correlation between BRS lower extremity stage and plegic TrA muscle activation ratio and PASS-T total score (p:0.018, r:0.717, r2 :0.483). The variance explanation rates of BRS lower extremity score and plegic TrA muscle activation were 36.6% and 9.9%, respectively. 
Conclusion: In conclusion, this study shows that dysfunction in the lower extremity muscles and both anterior and posterior trunk muscles negatively affect balance and ambulation in patients with post-stroke hemiplegia. 
Key Words: stroke, hemiplegia, balance, transversus abdominis, multifidus