Türk basınında egemenleşmenin istihdam politikalarına etkisi: doğan holding örneği
The influence of oligopolisation of turkish press on employment policies: doğan holding case
Yazar: BARKIN KARSLI
Danışman: Y.DOÇ. ZEYNEP YELDA KABAN KADIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Basın, var olusu geregi herhangi bir ekonomik sektörün toplum üzerinde meydanagetirebilecegi etkilere ek olarak, içerdigi kamuoyunu etkileme ve yönlendirme ögelerindenötürü farklı bir konumdadır. Türk basını, küresel basın sektöründeki gelismelere kosut birbiçimde 1980'lerle birlikte giderek daha az oyuncu barındıran ve bu durumu ile egemenlesmeve tekellesme sürecinde oldugu belirli yönlerden savlanabilecek bir sektör görünümü arzetmektedir. Bu çalısmada dünya ve Türkiye basının evrimsel gelisimi irdelenmis, daha sonraegemenlesme kuramı ile bu kuramın kendisini dünya ve Türk basın sektöründe nasılbelirginlestirdigi ele alınmıstır. Basındaki istihdam politikalarına olan, dünyada ve Türkiye'dedegisen siyasi ve serbest piyasacı yaklasımların emege iliskin evrimi ile bu evrimin 20.yüzyılın ikinci yarısında nasıl da özellikle emek tarafının kayıpları ile bezeli bir ön mücadeledönemine tanıklık ettigi de bu çalısmada irdelenmistir. Çalısmada Dogan Holding mercekaltına alınarak, holdingin basın sektöründeki istihdam yaklasımı ve Dogan Holdingbünyesindeki emekçilerin isverenle olan iliskileri ve hak arama mücadelelerine de buçalısmada deginilmistir. Çalısmada Türk basınında egemenlesme sürecinin devam etmekteoldugu, söz konusu egemenlesme süreci yargının ve siyasi erkin güçlenen basın holdinglerinemüdahale etmesini zorlastırmakta ve giderek olanaksız kılmakta oldugu bulgulanmıstır.Ayrıca söz konusu egemenlesme sürecinin, basın çalısanlarını is bulma ve yeni isverenlerleçalısma olanagından yoksun bırakmakta oldugu da çalısmanın bulguları arasındadır. Bubaglamda yasalar basın çalısanlarının degil, isverenin lehine yapılandırılmıstır. Bununlabirlikte yargısal sürecin isleyisindeki yavaslıklar ve aksaklıkların da basın çalısanlarınınisveren karsısında daha zor ve güçsüz konumda kalmasına yol açtıgı, bu durumun basınemekçilerinin 1980'lerin sonundan itibaren yogunlasan örgütsüzlük ve sendikasızlasmasürecine kosut olarak gerçeklesegeldigi bulgulanmıstır.Anahtar sözcükler: Basın, Dogan Holding, egemenlesme, istihdam politikaları,oligopollesme, sendikal örgütlenme, tekellesme.

Abstract:
The media is in a different position due to its factors of affecting and directing the publicopinion, in addition to the effects that an economic sector may have on the society, due to itsexistence. The Turkish media, in parallel to the developments in the global media sector,represents a sector view that contains less and less number of players starting with the 1980sand, along with this situation, can be claimed to be in an oligopolization and monopolizationprocess. This thesis studies the evolutionary development of the media in the world and inTurkey, and then examines the concept of oligopolization and how this concept hascrystallized itself in the world and the Turkish media sector. The study examines the changingpolitical and liberal market approaches, in the world and in Turkey, towards the employmentpolicies in the media in relation to the evolution of the labor, and how this evolutionwitnessed a period of initial struggle ornamented with losses, especially on the laborer side, inthe second half of the 20th century. The study focuses on the Dogan Holding, mentioning theemployment approach of the holding in the media sector, and the relations of the workers tothe employer and their struggle for their rights. It is observed that the oligopolization processin Turkish media is still in effect, making it more difficult, becoming virtually impossible, forthe judgment and political power to intervene with the empowered media holdings. Moreover,it is among the findings of this study that this oligopolization divests the media workers of thepossibility to find a job and work with other employers. In this context, the laws are in favorof the employers, and not the media employees. In addition to this, it is observed that the slowand problematic judgment process also positions the media workers weaker and impotentagainst the employer, and that this situation has grown in parallel to the unorganization andnon-unionization process intensified with the late 1980s.Keywords: Dogan Holding, employment policies, hegemony, labor unionization. media,monopolization, oligopolization,