Farklı yükseltilerde yetiştirilen şeker pancarının (Beta vulgaris var. saccharifera L.) hasat zamanı ve silolama sürelerinin bazı verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effect of harvest time and storing period on some yield and quality properties of sugar beet (Beta vulgaris var. saccharifera L.), grown at different altitudes
Yazar: KORAY ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beta vulgaris = Beta vulgaris ; Hasat zamanı = Harvesting date ; Kalite = Quality ; Silolama = Silage ; Verim = Yield ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu araştırma Tokat iline ait Artova (1  050 m), Turhal (550 m) ve Zile (770 m) şartlarına ait iki farklı şeker pancarı çeşidinin farklı hasat zamanları ve silolama sürelerinin, şeker pancarının verim ve kalite özelliklerine olan etkilerini belirleme amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma 2016 yılında Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ana parsellerde çeşitler, alt parsellerde hasat zamanları, alt-alt parsellerde ise silolama süreleri yer almıştır. Araştırmada toplam verim (yaprak+kök-gövde), yaprak verimi, kök-gövde verimi, kök-gövde uzunluğu ve çapı, hasat indeksi, kuru madde oranı, amino azot ve şeker verimi gibi özellikler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; denemede kullanılan çeşitlerden Serenada çeşidi (8 521 kg/da), Aranka çeşidinden (7 090 kg/da) daha yüksek verim sağlamıştır. Her iki çeşit için de hasat zamanının geciktikçe kök-gövde verimlerinin arttığı görülmüştür. Silolama esnasında ilk 30 günlük dilimde %30-35 civarı kayıp varken, ikinci 30 günlük dilimde %15-18'lik kayıp daha eklenerek, hasattan sonraki 60 günlük silolama diliminde kök-gövde veriminde %40-45'lik kayıplar meydana geldiği belirlenmiştir. şeker pancarının kuru madde oranları hasat anı itibariyle %20.25 ile %24.78 arasında değişmiştir. Şeker pancarı hasadının 1 Ekim ve 23 Ekim tarihlerinde yapılması durumunda kuru madde içeriğinin artış gösterdiği, bu artışın çeşit ve lokasyonlara göre %4'lere kadar çıktığı görülmüştür. Silolama süresi uzadıkça kuru madde oranlarında nispi bir artış olduğu belirlenmiştir. Şeker oranları, denemenin genel ortalaması itibariyle %17 olmuştur. Silolama süreleri şeker verimini tüm lokasyonlar, her iki çeşit ve her iki hasat zamanında da azaltmıştır. Denemenin genel ortalamasında dekara 1328.5 kg şeker alınırken 30 günlük silolama süresi sonunda bu değer 882 kg/da'ya, 60 günlük silolama sonucunda ise 756 kg/da'ya düşmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different harvesting times and storing periods on the yield and quality characteristics of sugar beet of two varieties of sugar beet varieties in Tokat-Artova (1 050 m), Tokat-Turhal (550 m) and Tokat-Zile (770 m) conditions. The experiment was planned in completelly randomized design in split plots as 3 repetitions in 2016. Varieties in main plots, harvesting times in sub-plots, and silation periods in sub-plots. In the study, properties such as total yield (leaf + stem-body), leaf yield, root-body yield, stem-body length and diameter, harvest index, dry matter ratio, amino nitrogen and sugar yield were investigated. According to the results obtained; Serenada variety (8 521 kg / da) was higher than Aranka variety (7 090 kg / da). For both varieties, root-stem yields were determined to increase with the delay of harvest time. During the storage period, 30-35% of the samples were lost in the first 30 days, while in the second 30 days 15% -18% of the samples were lost and in the next 60 days period of the storage was 40-45% loss in root-stem yield. Dry matter ratios of sugar beet ranged from 20.25% to 24.78% during harvesting time. If sugar beet harvest was done on October 1 and October 23, the dry matter content increased. This increase was up to 4% according to cultivars and locations. It has been determined that a relative increase in the dry matter ratios as the storage period is extended. The overall sugar level of the trial was 17%. Storage times reduced sugar yield at all locations, both cultivars and harvest times. The overall average of the trial was 1 328.5 kg sugar. This value decreases to 882 kg / da at the end of the 30-day storage period and to 756 kg / da in the 60-day storage period.