Kronik myeloid lösemi hastalarının güncel kılavuzlar eşliğinde retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of chronic myeloid leukemia patients in light of current guidelines
Yazar: AHMET BALCI
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI ONUR KIRKIZLAR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kronik Myeloid Lösemi tedavisinde imatinib ve diğer tirozin kinaz inhibitörleri ile başarı belirgin oranda artmıştır. Kronik Myeloid Lösemi hastalarının uzun dönem takibinde; tedavi öncesinde değerlendirilen prognostik faktörler, tedavilerin advers olay yönetimi, tedavilere yanıt değerlendirmeleri ve ilaca direnç mekanizmalarının yakından izlemi klinik pratikte önem kazanmıştır.

Biz de bu çalışmamızda, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Kliniği'nde Ocak 2005-Ocak 2023 arasında tanı alan ve klinik izlemde olan 18 yaş ve üzeri 113 Kronik Myeloid Lösemi hastasının güncel kılavuzlar eşliğinde geriye dönük değerlendirilmesini amaçladık. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, genetik ve görüntüleme verileri, prognostik risk skorları, uygulanan tedavileri, tedaviye yanıt değerlendirmeleri, advers olaylar ve komplikasyonları hastane kayıtlarındaki bilgileri doğrultusunda elde edildi.

Çalışmamızdaki 113 hastanın 68'i (%60,2) erkek, 45'i (%39,8) kadındı. Hastaların medyan tanı yaşı 57,00 (21,00-88,00) yıl olarak bulundu. Dünya Sağlık Örgütü 2016 kriterlerine göre hastaların 106'sına (%93,8) kronik fazda, 5'ine (%4,4) akselere fazda ve 2'sine (%1,8) blastik fazda tanı koyuldu. Hastaların 95'inde (%84,1) en az bir komorbidite, medyan 3 komorbidite (min-max: 0-11) olduğu görüldü. Komorbidite sayısının 3'ten fazla olmasının sağkalım üzerinde bir risk faktörü olduğu gösterilmiştir (p:0,03).

Tüm hastalarda ilk sıra tedavi olarak imatinib başlandığı, ilk sıra tedavi başlanan 113 hastadan 47'sinde (%41,6) ilk sıra tedaviden ikinci sıra tedaviye geçildiği görüldü. İkinci sıra tedavi başlanan 47 hastanın 28'inde (%59,6) medyan 12,5 ay (2-120 ay) içinde üçüncü sıra tedavi ihtiyacı geliştiği görüldü. İmatinib ile 3. ayda erken moleküler yanıt elde edilen ile elde edilmeyen hastalar arasında yaşam süreleri açısından istatiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p:0,007).

Hastaların tanı koyulduktan itibaren medyan takip süresi 83 (2-213) ay bulundu. 24 hastanın (%21,2) herhangi bir nedenle hayatını kaybettiği görüldü. Tüm hastaların ortalama yaşam süresi 168,69 ay (Standart deviasyon 7.60) (153,789-183,597; %95 Güven aralığı) olarak hesaplandı. Takip süresince median sağkalım süresine ulaşılamadı.

Tanı anındaki yaş artışı, yüksek "European Treatment and Outcome Study" riski, yüksek "European Treatment and Outcome Study Long Term Survival" riski, tanı anı bazofil sayısının artışı, komorbidite sayısının >3 olması, imatinib ile majör moleküler yanıt olmaması ve durumunun belirsiz olması, 2. kuşak tirozin kinaz inhibitörüne geçmek ile mortalite olasılığının arttığı saptanmıştır (sırasıyla p:0,000; p:0,055; p:0,009; p:0,008; p:0,003; p:0,004; p:0,001; p:0,046). Tanı yaşındaki artış ve imatinib ile majör moleküler yanıt sağlanamaması, multivariate istatistiksel analiz sonucunda mortaliteyi tahmin edici bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır (sırasıyla p:0,022; p:0,031). İmatinib ile majör moleküler yanıt sağlanması, sağlanmamasına göre mortaliteden koruyucu bir faktör olarak bulunmuştur (p:0,028).

Anahtar kelimeler: Kronik Myeloid Lösemi, tirozin kinaz inhibitörleri, sağkalım, mortalite, advers olay

Abstract:
Success has increased significantly with imatinib and other tyrosine kinase inhibitors in the treatment of Chronic Myeloid Leukemia. In the long-term follow-up of Chronic Myeloid Leukemia patients; prognostic factors evaluated before treatment, adverse event management of treatments, response evaluations to treatments, and close monitoring of drug resistance mechanisms have gained importance in clinical practice.

In this study, we aimed to retrospectively evaluate 113 Chronic Myeloid Leukemia patients, aged 18 and over, who were diagnosed between January 2005 and January 2023 at Trakya University Faculty of Medicine Hematology Clinic and were under clinical follow-up, in accordance with current guidelines. Demographic, clinical, laboratory, genetic and imaging data, prognostic risk scores, treatments applied, treatment response evaluations, adverse events and complications of the patients were obtained in accordance with the information in the hospital records.

Of the 113 patients in our study, 68 (60.2%) were male and 45 (39.8%) were female. The median age at diagnosis of the patients was 57.00 (21.00-88.00) years. According to the World Health Organization 2016 criteria, 106 (93.8%) of the patients were diagnosed in the chronic phase, 5 (4.4%) in the accelerated phase and 2 (1.8%) in the blastic phase. It was observed that 95 of the patients (84.1%) had at least one comorbidity, with a median of 3 comorbidities (min-max: 0-11). It has been shown that having more than 3 comorbidities is a risk factor on survival (p:0.03).

Imatinib was started as first-line treatment in all patients, it was observed that 47 of 113 patients (41.6%) who were started on first-line treatment were switched from first-line treatment to second-line treatment. It was observed that the need for third-line treatment developed in 28 of 47 patients (59.6%), for whom second-line treatment was initiated, within a median of 12.5 months (2 120 months). A statistically significant difference was detected in terms of survival between patients who achieved an early molecular response at the 3rd month with imatinib and those who did not (p:0.007).

The median follow-up period of the patients since diagnosis was 83 (2-213) months. It was observed that 24 patients (21.2%) died for any reason. The mean life expectancy of all patients was calculated as 168.69 months (Standard deviation 7.60) (153.789-183.597; 95% Confidence interval). The median survival time was not reached during the follow-up period.

It has been determined that the probability of mortality increases with increasing age at diagnosis, high risk of European Treatment and Outcome Study, high risk of European Treatment and Outcome Study Long Term Survival, increase in basophil count at diagnosis, number of comorbidities >3, lack of major molecular response to imatinib and uncertain status, and switching to 2nd generation tyrosine kinase inhibitor (respectively p:0.000; p:0.055; p:0.009; p:0.008; p:0.003; p:0.004; p:0.001; p:0.046). Increase in age at diagnosis and failure to achieve major molecular response with imatinib were determined as independent risk factors predicting mortality as a result of multivariate statistical analysis (p:0.022; p:0.031, respectively). Achieving a major molecular response with imatinib was found to be a protective factor against mortality compared to not achieving a major molecular response (p:0.028).

Keywords: Chronic Myeloid Leukemia, tyrosine kinase inhibitors, survival, mortality, adverse event