Süneklik düzeyi yüksek betonarme  binaların faya yakın Puls-tipi ve Puls-tipi-olmayan yer hareketleri için performans değerlendirmesi
Performance  evaluation of special moment frame concret structures for pulse-type and non-pulse-type near-fault ground motions
Yazar: MOHAMMAD QAIS FAZLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAVEH DEHGHANIAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Puls = Puls ; Süneklik = Ductility ; Yer hareketleri = Ground motions

Özet:
Yapının Performans değerlendirme sürecinde deprem yer hareketi özellikleri önem taşımaktadır. Depremden kaynaklanan yer titreşimleri, dalgalarının yayılmasıyla oluşur. Deprem yer hareketinin özellikleri, fay mekanizması, deprem büyüklüğü, faydan uzaklık ve yerel zemin koşulları gibi çeşitli parametrelere bağlıdır.  Bazı yer hareketlerinde puls sinyalleri gözlenmektedir. Direktivite etkisi olarak bilinen bu sinyaller genelde faya yakın yer hareketlerinde gözlenmektedir. Direktivite etkisi, özellikle yumuşak zeminlerde, fay kırılma yönü dalga yayılma yönü ile aynı olduğunda ve fay kırılma hızı yer hareketinin kayma dalgası hızına yakın olduğunda gözlenir. Bu tür yer hareketi bir darbe etkisi içerdiğinden, spektral periyodu puls periyoduna yakın yelpazede daha büyük spektral ivmeler yaratırlar. Bu yüksek spektral ivme değerleri, binaya yüksek talep uygulandığı anlamına gelir. Bu bakımdan faya yakın yer hareketlerinin etkisi özellikle doğal titreşim periyotlarının yüksek olduğu binalarda önemlidir. Diğer yandan deprem yer hareketinin farklı doğrultularda oluşturduğu farklı spektral ivmeler ise yönelim etkisi olarak bilinmektedir. Puls tipi yer hareketlerinin maksimum doğrultusunun (puls etkisini içerdiği için) binada daha yüksek taleplerin (istemlerin) oluşturacağı düşünülmektedir. Türkiye'nin deprem bölgesi olması ve yerleşimlerin çoğunun faylara yakın bir bölgede yer alması nedeniyle yakın-fay depremler bu gölgede önem kazanmaktadır. Bu nedenle gelecekte birçok şehir bu tür depremlere maruz kalabilir ve yapıların bu tür depremlere karşı davranışlarını incelemek önemlidir. Bu çalışmada yakın-fay depremlerin yöneliminin bina performansı üzerindeki etkisi değerlendiriliyor. Bu doğrultuda 21 set puls-tipi ve puls-tipi olmayan yakın fay yer hareketleri seçilerek maksimum doğrultularına göre döndürülmüştür. Bu çalışmanın amacının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine    (TBDY-2018) göre tasarlanan 18 katlı süneklik düzeyi yüksek binanın performans değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Performans değerlendirmede binanın kat ötelemesi değerlendirilme parametresi olarak baz alınmıştır. Sonuçlar kat öteleme değerlerin ortalamasının binanın her iki doğrultuda da şartnamenin sınır değerlerinin altında kaldığını göstermektedir.

Abstract:
Earthquake ground motion characteristics are important in the performance evaluation process of the buildings. Ground shaking caused by an earthquake is due to the propagation of its waves. The characteristics of earthquake ground motion depend on several parameters such as fault mechanism, earthquake magnitude, fault distance and local ground conditions. In some of these ground motions pulse signals are observed. These signals, known as the directivity effect, are generally observed in ground motions close to the fault. The directivity effect is observed especially in soft soils when the fault rupture direction is the same as the wave propagation direction and the fault rupture velocity is close to the shear wave velocity of the ground motion. Because this type of ground motion involves a pulse effect, they create larger spectral accelerations in the spectral period range close to the pulse period. These high spectral acceleration values apply higher demands on the building. In this respect, the effect of near fault ground motions is especially important in buildings with high natural vibration periods. On the other hand, different spectral accelerations created by earthquake ground motion in different directions are known as directionality effect. It is thought that the maximum direction of pulse type ground motions will create higher demands on the building. Since Turkey is known as an earthquake zone and most of the settlements are located in a region close to faults, near-fault earthquakes gain more importance. Therefore, many cities may be exposed to such earthquakes in the future and it is important to examine the behavior of structures against such earthquakes. In this study, the effect of the directionality of near-fault earthquakes on building performance is evaluated. In this direction, 21 sets of pulse-type and no puse-type near-fault ground motions were selected and rotated according to their maximum directions. The aim of this study was to evaluate the performance of an 18-story building with a high ductility level, designed according to the Turkish Building Earthquake Code (TBDY-2018). In the performance evaluation, the floor drift of the building is taken as the evaluation parameter. The results show that the average of the story drift values of the building is below the limit values of the specification in both directions.