İnsan Hakları Hukuku temelinde Türk Hukukunda cinsiyet geçiş süreci
Gender transition process in Turkish Law based upon Human Rights Law
Yazar: AŞİYAN NİLÜFER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANDAN YASAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet değişimi = Sex change ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; LGBTİ = Lesbian, Gay, Bisexsuel, Trans, İntersex ; Transseksualizm = Transsexualism ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code

Özet:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 40 hükmü ile düzenlenen ve cinsiyet geçiş süreci için öngörülmüş olan hukuki ve tıbbi süreç transları, temel insan haklarını zedeleyici muamelelere maruz bırakmaktadır. Anılan prosedür nedeniyle ihlaller cinsiyet geçiş süreci için öngörülen tıbbi operasyonun tamamlanması için gereken şartları yerine getirmekle sona ermemekte ve tıbbi operasyonun kendisi zorunlu bir fiziksel müdahale olması nedeniyle ayrı bir ihlalin konusuna dönüşmektedir. Bu durum, cinsiyet kimliğinin özgürce yaşanmasına yönelik sınırlandırmalar sebebiyle öncelikli olarak kişinin öz varlığına saygı duyulmamasına ve buna bağlı olarak gelişen pratikler doğrultusunda özel hayatın korunması hakkının ihlal edilmesine sebebiyet vermektedir.

	Bu çalışmada öncelikle, çalışmanın tamamına ışık tutması adına belirli kavramlara ilişkin açıklamalara yer verilerek cinsiyet geçiş sürecinin çerçevesi çizilecek, sonrasında Türk Hukukunda yer alan cinsiyet geçiş sürecine ilişkin hukuki düzenlemenin mevcut haline gelene kadarki sürecine de yer verilerek, güncel mevzuat kapsamında cinsiyet geçiş sürecine ilişkin, operasyondan önceki ve sonraki süreçlere ve ilgili süreçlerin insan haklarına ait normlarla bağlantısına dair bir inceleme yapılacaktır. Anılan incelemenin içerisinde uluslararası uygulamalar ile karşılaştırma yapılarak, cinsiyet geçiş sürecinin herhangi bir hak ihlaline sebep olmadan meydana gelebilmesi için uygulamanın ne şekilde olması gerektiğine dair bir değerlendirme ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Legal and medical procedures enacted and imposed by the Civil Code No. 4721 Article 40 for transitioning. Due to the procedure, the violations will not be over with the fulfillment of the conditions for medical operation; moreover, the medical operation itself becomes a matter of another violation by the virtue of the fact that it is a forced physical intervention. This case gives rise to disrespect to the genuine existence of an individual based upon the restrictions to live freely gender identity and correspondingly gives rise to violation of the right of privacy because of the practices arising from the procedure aforementioned.
	
	Firstly, a set of concepts are going to be defined. In the second place, the process which the regulation on transitioning within the Turkish Law had undergone until it took the present form is going to be described. Thereafter, an examination will be carried out both on the procedures to be followed before and after the medical operation. Within this framework, it is aimed to make an evaluation as to how the procedures should be carried out in order to complete the transitioning process without causing any violation of rights by comparing the regulations extant in Turkish Law with the international ones.