İç Anadolu Bölgesinin nüfus defterleri ışığında hastalık
Engelli durumu (1831-1846) / Sickness / Disability status in the of light population books of the Central Anatolia Region (1831-1846)
Yazar: SEMİH KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED KÖSE
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Demografi = Demography ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Hastalık = Disease ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İç Anadolu bölgesi = Central Anatolia region

Özet:
Bu çalışmamızda arşiv kayıtları birinci elden kaynak olarak alınmış ve nüfus defterleri ışığında İç Anadolu Bölgesi illerinin kısmi kayıtları taranarak bölgedeki hastalık / engelli şahıslar hakkında bilgiler verilmiştir. Osmanlı Devleti özellikle II. Mahmut dönemi sonrası girişilen yenileşme hareketlerinde nüfus sayımlarına özen göstermiştir. Nüfus defterlerinin tutulmaya başlanması askeri, ekonomik ve sosyal açıdan önem arz etmekte iken şehir tarihçiliği, aile şeceresi gibi meselelere de defterler ile ulaşabilmekteyiz.
İç Anadolu Bölgesine ait; Aksaray, Ankara, Çankırı, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas ve Yozgat illeri nüfus defterlerine Başbakanlık Osmanlı arşiv kayıtları vasıtasıyla tarama yapılmış ve kullanacağımız kaynaklar belirlenmiştir. Çalışmamız da bölgeye ait defterlerin çoğu transkriptleri araştırmacılar tarafından yapıldığından tezimiz için gerekli kısımları alınmış olup, değerlendirmesi yapılmamış olanların ise arşiv kaydı vasıtasıyla günümüz Türkçesine uyarlanması sağlanmıştır. Nüfus sayımları sırasında verilen; şahıslara ait hane numaraları, baba adları, fiziksel özellikler, yaşları ve icra ediyorlar ise meslekleri hakkında ki bilgiler tablo şeklinde sunulmuştur. Ele alınan defterlerde toplam nüfus yüz bini geçmiş iken hastalıklı / engelli durumdaki insan sayısı da iki binin üzerinde olmuştur.

Abstract:
In this study, archival records were taken as a primary source and in the light of population books, partial records of the Central Anatolian Region provinces were scanned and information was given about the disease / disabled people in the region. Ottoman Empire, especially II. He paid attention to the censuses in the renewal movements after the Mahmut period. While keeping the population registers is important in terms of military, economic and social aspects, we can reach issues such as city historiography and family genealogy with these registers.
Belonging to the Central Anatolia Region; The population registers of Aksaray, Ankara, Çankırı, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas and Yozgat provinces were scanned through the Ottoman archive records of the Prime Ministry and the sources we would use were determined. In our study, since most of the transcripts of the notebooks belonging to the region were made by the researchers, the necessary parts were taken for our thesis, and the ones that were not evaluated were adapted to today's Turkish through the archive record. Given during the census; Information about the household numbers, fathers' names, physical characteristics, ages and occupations of the individuals are presented in the form of a table. While the total population has exceeded one hundred thousand in the notebooks discussed, the number of sick / disabled people has been over two thousand.