Cezaevlerindeki mahkumların kader algısı (Giresun örneği)
The perception of fate of prisoners in prisons (Giresun example)
Yazar: İRFAN ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. MEHMET KENAN ŞAHİN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Din algısı = Perception of religion ; Hükümlüler = Convicts ; Kader = Destiny ; Kelam = Islamic theology ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kader meselesi dünya tarihi boyunca çok farklı kültür ve medeniyetlerce tartışılagelmiş bir konu
olması sebebiyle günümüzde hâlen güncelliğini koruyan hem dini hem de içtimai sahada çok
önemli meselelerden bir tanesidir. Anlaşılması oldukça güç olan bu mesele hakkında çağlar
boyunca çok farklı yorumlar getirilmiş ve yapılan yorumlar neticesinde zaman zaman
gruplaşmalar ve mezhepleşmeleri meydana getiren önemli bir konu olmuştur.
Kader meselesi insanların günlük yaşantılarında yaşadıkları olayları anlamlandırmalarında
önemli bir rol üstlenmektedir. Hayatın olağan akışı içerisinde gündem dışı kalmasına rağmen
kişiler veya toplumlar için olumsuz bir olay yaşandığında kader meselesi, insanların kimi zaman
zihinsel olarak rahatlamalarına kimi zaman da psikolojik çöküşlerine neden olabilen çok yönlü
bir fenomen olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bizler bu çalışmamızda cezaevlerinde bulunan hükümlü ve tutukluların kadere olan bakış
açılarını anlamlandırmak suretiyle deneklerin cezaevinde bulunma nedenlerini kader meselesi ile
ilişkilendirip ilişkilendirmediklerini bilimsel olarak ortaya koymaya çalışmaktayız.
Çalışmamızda cezaevlerinde bulunan hükümlü ve tutukluların yaş, cinsiyet, öğrenim düzeyi,
meslek ve ortalama gelirleri bağımsız değişkenler olarak belirlenmiş ve öğrenim düzeyleri ile
kadere olan inançları arasında bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Örneklem gurbumuzun "Kadere
inanıyor musunuz?" sorusuna vermiş oldukları cevaplar ile cezaevine girmelerinin nedeninin
kaderleri olup olmadığını, kaderleri karşısında aciz bir durumda olup olmadıkları konusundaki
fikrî düşünceleri ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın örneklem grubu Giresun Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan ve anket çalışması neticesinde değerlendirmeye dahil edilen 280
Erkek, 14 Kadın olmak üzere 294 denekten oluşmaktadır. Yapılan anket neticesinde ortaya çıkan
sonuçlar SPSS for Windows programı ile değerlendirilmiş ve anlamlı tablolar haline getirilmiştir.
Yapılan çalışma neticesinde cezaevlerinde bulunan mahkûmların kadere inandıkları sonucuna
varılmış olmakla kaderlerinin hayatlarını doğrudan doğruya etkilediğine ve cezaevine
girmelerinin sebebinin kaderleri olduğuna inandıkları anlaşılmaktadır. Bu bağlamda
deneklerimizin Cebriyye mezhebinin kader konusundaki görüşlerine yakın bir anlayışta
konumlandırıldıklarını söylemek mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kader, Kader Algısı, Kelam İlmi, Giresun Kapalı Ceza İnfaz Kurumu

Abstract:
The issue of fate is one of the most important issues in both religious and social fields, which is
still up-to-date today, as it has been discussed by many different cultures and civilizations
throughout the history of the world. Over the ages, many different interpretations have been made
about this issue, which is very difficult to understand, and as a result of the comments made,
groupings and sectarianizations have occurred.
The issue of fate plays an important role in people's understanding of the events they experience
in their daily lives. Although it is out of the agenda in the ordinary course of life, when a negative
event occurs for individuals or societies, the issue of fate emerges as a multifaceted phenomenon
that can sometimes cause people to relax mentally and sometimes to psychological collapse.
In this study, we are trying to scientifically reveal whether the convicts and detainees in prisons
relate their reasons for being in prison with the issue of fate by making sense of their perspectives
on fate. In our study, age, gender, education level, occupation and average income of convicts
and detainees in prisons were determined as independent variables and it was tried to establish a
connection between their education levels and their belief in destiny. "Do you believe in destiny?"
With the answers they gave to the question, it was tried to reveal whether their fate was the reason
they went to prison or not, and whether they were in a helpless situation against their fate. The
sample group of our study; It consists of 294 subjects, 280 men and 14 women, who were in
Giresun Closed Penitentiary Institution and included in the evaluation as a result of the survey
study. The results of the survey were evaluated with the SPSS for Windows program and turned
into meaningful tables.
As a result of the study, it was concluded that the prisoners in prisons believed in destiny, and it
was understood that they believed that their fate directly affected their lives and that the reason
for their entry into prison was their destiny. In this context, it will be possible to say that our
subjects were positioned close to the Jabriyye sect's views on fate.
Keywords: Fate, Perception of Fate, Science of Kalam, Giresun Closed Penitentiary Institution,