Ders çalışma ve öğrenme stratejisi temelli çevrimiçi etkinliklerin başarı, kalıcılık ve bilişsel yük açısından incelenmesi
The investigation of studying and learning strategy based online activities in terms of achievement, retention and cognitive load
Yazar: MESUT ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SERÇİN KARATAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Ders çalışma becerileri = Study skills ; Ders çalışma yöntemleri = Study methods ; Elektronik = Electronics ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ders çalışma ve öğrenme stratejisi temelli çevrimiçi etkinliklerin başarı, kalıcılık ve bilişsel yük açısından etkisini incelemektir. Öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen olarak gerçekleştirilen araştırmanın bağımsız değişkeni öğrencilerin etkinlik yaptıkları ortamlardır. Bağımsız değişkenin "e-öğrenme ortamı" ve "geleneksel ortam" olmak üzere iki alt düzeyi vardır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise başarı, kalıcılık ve bilişsel yüktür. Araştırma, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde Ankara-Keçiören Hacı Mustafa Tarman Ortaokulu 5. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının oluşturulması için önce 2 şube yansız olarak belirlenmiştir. Daha sonra seçilen şubelerdeki öğrencilere uygulanan öntest puanları göz önüne alınarak, deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Araştırmaya 60 öğrenci ile başlanmış, ancak daha sonra okuldan ayrılan bir öğrenci ve farkındalık eğitimine katılmayan iki öğrenci araştırmadan çıkartılmıştır. Araştırma 8 haftalık uygulama sürecinin tamamına katılan 57 öğrenci ile tamamlanmıştır. Uygulama öncesi çalışma grubu öğrencilerine ders çalışma ve öğrenme stratejileri hakkında bilgisayar laboratuvarında 8 saatlik farkındalık eğitimi verilmiştir. Farkındalık eğitiminde öğrenciler,  Ortaokul 5. sınıf Fen Bilimler dersi "Besinler ve Özelikleri" ders konusu ile ilgili yapılandırılmış 6 etkinlik yapmışlardır. Araştırmada, her iki etkinlik ortamı için öğrencilerin ev ödevi şeklinde yapacakları 6 yapılandırılmış ve 6 yapılandırılmamış olmak üzere 12 etkinlik hazırlanmıştır. E-öğrenme ortamı etkinlikleri, Moodle Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS)  AdvMindmap ve Assignment eklentileri kullanılarak geliştirilmiştir. Geleneksel ortam öğrencilerine yapılandırılmış etkinlikler, basılı materyal olarak dağıtılmıştır. Her iki ortamdaki öğrencilerin strateji tercihlerini belirlemek üzere geliştirilen yapılandırılmamış etkinlikler, Moodle ÖYS üzerinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda, öğrenciler tarafından en fazla tercih edilen stratejilerin, dikkat ve tekrar stratejileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenciler tarafından yapılan etkinlikler göz önüne alındığında, öğrencilerin dikkat ve tekrar stratejilerini, anlamlandırma ve örgütleme stratejilerine göre daha fazla tercih ettikleri sonucu çıkarılmıştır. Çevrimiçi etkinliklerin öğrencilerin başarılarına daha fazla katkı sağladığı, öğrenciler tarafından e-öğrenme ortamı ve geleneksel ortamda yapılan etkinliklerin kalıcılık üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin, "Çalışma yardımcıları kullanıyorum" ve "Grupluyorum" etkinlikleri sonunda düşük bilişsel yük ile yüklendikleri, başka bir ifadeyle bu etkinliklerin öğrenciler üzerinde uygun düzeyde bilişsel yüke neden olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin, "Özetliyorum", "Kavram haritası oluşturuyorum" ve "Benzetim oluşturuyorum" etkinliklerinde bilişsel olarak daha fazla yüklendikleri sonucuna ulaşılmıştır. Etkinlik yapılan ortamların bilişsel yük üzerinde etkili olmadığı sonucu elde edilmiştir. Öğrencilerin yüksek düzeyde bilişsel yük oluşturan stratejilere göre, bilişsel olarak uygun düzeyde yüklenmelerini sağlayan stratejileri daha çok tercih ettikleri tespit edilmiştir. Öğrenci görüşlerinin analizi ile öğrencilerin; çevrimiçi etkinliklerle daha iyi öğrendikleri, bellek destekleyici etkinliklerini uygularken güçlük çektikleri, çevrimiçi etkinliklerin ileriki derslerinde yararlı olacağını düşündükleri, e-öğrenme ortamının video anlatımı ve animasyonlarla zenginleştirilmesini istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate e-studying and e-learning strategy based online activities in terms of academic achievement, retention and cognitive load. This study in which quasi-experimental design (pre-post test control group) was used has two independent variables: e-learning environment and traditional environment. Dependent variables of this study are achievement, retention and cognitive load. The research was applied in the fall semester of 2014-2015 academic year with the participation of 5th grade students from Ankara-Keçiören Hacı Tarman Middle School. According to the study plan, two classes were chosen by random selection and then pre-test was applied to the students in these classes. After pre-test, the study groups were constructed randomly by taking the pre-test results of the students into account. The study started with 60 students but one of the students in the study groups left the school and two students did not participate to the studying and learning strategy awareness course. Therefore, the study was completed with 57 students who participated to the application phase. According to the study plan, 8 hours studying and learning strategy awareness course was given to the study groups in computer lab and students were informed with the application of the strategies. During the awareness course students had also opportunities for doing 6 activities. According to the study plan, 12 activities were constructed as 6 activies in structured form and 6 activities in unstructured form for both groups. Online activities were developed by using Moodle Learning Management System (LMS) AdvMindmap and Assignment add-ons. While structered online activities were done by the empirical group, the control group participants engaged in classical assignment type activities in structered printed material form. Students in both groups fulfilled 6 unstructured activities developed for getting students' choices on strategies, by using Moodle environments. According to the study results; students in both groups prefer rehearsal and attention strategies more than elaboration and organizational strategies. It can be stated that; achievement of the students in e-learning environment has increased and both activity environments had no impact over retention. The cognitive load levels of each environment indicates that students had low-level cognitive load at performing "using studying assistances" and "using grouping" activities, in other words students were loaded with adequate cognitive load. Findings also reveal that students had high-level cognitive load at performing "using summarization", "using concept maps", "using analogies" activities. Students prefered strategies on which they were laoaded with low-level cognitive load more than strategies on which they were loaded with high-level cognitive load. According to study results, the opinions of the students in e-learning environment were listed as; students thought that they learned much more in e-learning environments. They had difficulties in accomplishing mnemonics activities. They thought that online activities would be useful in their future courses and they wanted e-learning environment get enriched with video lectures and animations.