Üniversite yönetiminde yöneticilerin düzen ve özgürlük ikilemi algısının incelenmesi
Examining the perception of order versus freedom dilemma at university management
Yazar: FİGEN KARAFERYE
Danışman: PROF. DR. ESMAHAN AĞAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düzen = Order ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Yöneticiler = Managers ; Özgürlük = Freedom ; Üniversite yönetimi = University management ; İkilem = Dilemma

Özet:
Bu araştırmada, üniversite yönetiminde orta kademe yöneticilerin düzen ve özgürlük ikilemleri olan bürokratik disiplin, mesleki uzmanlık; eşgüdüm, iletişim; yönetsel planlama ve bireysel girişim ikilemlerini nasıl yönettiğinin bir üniversite örneği üzerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada iki farklı örneklem grubundan veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında, Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi Yerleşkesi'nde bulunan altı fakülte ve iki yüksekokulda, orta kademe yönetici kadrosunda ve akademik kadroda görev yapan 607 öğretim elemanı oluşturmaktadır.
Araştırmanın amacına yönelik veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Düzen ve Özgürlük İkilemi Ölçeği" ve "Düzen ve Özgürlük İkilemine İlişkin Görüşler" adlı yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; orta kademe yöneticileri, düzen ve özgürlük ikilemi yönetiminde, seçimini düzen öğesinden yana daha ağırlıklı kullanmaktadır. Ayrıca, araştırma sonuçlarına göre, seçimin hangi düzen ve/ya özgürlük alt boyutunda olduğunun önemli olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, düzen ve özgürlük öğelerine ait boyutların kendi içinde sürekli geliştirilmeye gereksinimi olduğu saptanmıştır. Sonuçlar bağlamında, bireysel yönelimler ile mesleki normlar, idealler ve mesleki denetimin, kurumsal yapı gerekleriyle örtüşerek geliştirilmesi ve uygulamalarda daha etkin hale getirilmesi önerisi getirilmiştir. Ayrıca, orta ve alt kademede karşılıklı, etkili ve sürdürülebilir bir iletişim mekanizması kurularak çalışanların birbirine daha sağlıklı ve yakın bir iletişim alanı içinde ulaşmasına destek sağlanması belirtilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Üniversite yönetimi, İkilem, Orta kademe yönetici, Düzen, Özgürlük

Abstract:
This study aims to analyze how the middle management at university handle with the order versus freedom dilemma - bureaucratic discipline, professional expertise; coordination, communication; managerial planning and individual initiative by giving a university case. A survey was applied on two different sample groups and data were gathered from them. 607 middle managers and academicians working in six different faculties and two schools in Dumlupinar University Evliya Celebi Campus in the 2014-2015 educational year compose the population of the study.
Data for the study were gathered with the "Order vs. Freedom Dilemma Scale" and with semi-structured interview form "Opinions on the Order vs. Freedom Dilemma" both developed by the researcher. The findings of the study show that the choice of middle managers on order vs freedom dilemma is mostly for order. The findings also show that the choice of sub-dimensions related to order and/or freedom is important and each of those sub-dimensions need continuous development. 
Regarding the findings of the study, it is suggested that individual orientations, professional norms, ideals and professional discipline all together with the institutional structure can be improved correspondingly and become more effective in practice. Besides,  suppporting the staff to reach each other in a better and closer communication space is also suggested by starting an interactive, effective and sustainable communication mechanism on middle and lower levels.
Key Words: University management, Dilemma, Middle management, Order, Freedom.