Küresel kriz sonrasında merkez bankalarının para politikası uygulamaları: Türk bankacılık sektörüne etkileri üzerine bir araştırma
The monetary policy applications of central banks after global crisis : a research on the effects of Turkish banking sector
Yazar: TUNA KARTALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FARUK AKIN
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
ABD'de 2007 yılı ortalarından itibaren yaşanan Mortgage Krizi 2008 yılı
ortalarında Lehman Brothers Yatırım Bankası'nın iflas etmesiyle küresel bir boyut
kazanarak ABD ile birlikte küreselleşmenin de etkisiyle tüm dünyayı etkisi altına
almıştır. Son yıllarda teknoloji de yaşanan hızlı değişim ve gelişim ülkelerin küresel
ekonomi içerisindeki ticaret hacimlerinin artmasına ve bir ülkede yaşanan krizin çok
daha hızlı bir şekilde diğer ülke ve bölgeleri etkilemesine yol açmıştır.
Gelişmiş ülke hükümetleri ve merkez bankaları küresel kriz ile mücadele
kapsamında kurtarma paketleri hazırlayarak ve faiz indirimi yaparak küresel krizin
yıkıcı etkilerini gidermeye yönelik bir politika uygulamışlardır. Merkez bankaları
geleneksel para politikalarıyla küresel kriz ile mücadelede beklenen sonuçları
alamayınca fiyat istikrarının yanı sıra finansal istikrar hedefini de ortaya koyarak yeni
para politikası araçlarını devreye sokmak zorunda kalmışlardır. Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası (TCMB), küresel kriz sonrasında küresel ekonomide yaşanan
gelişmeler çerçevesinde fiyat istikrarı hedefinin yanı sıra finansal istikrar hedefini de
devreye sokmuştur. TCMB faiz koridoru, rezerv opsiyon mekanizması ve zorunlu
karşılıklar gibi araçlar ile finansal istikrar hedefine ulaşmayı amaçlamıştır.
Bu çalışma, merkez bankalarının küresel kriz sonrasında para politikalarında ne
gibi bir değişikliğe gittiğini, küresel kriz sonrasında TCMB para politikası
uygulamalarının Türk bankacılık sektörü üzerindeki etkilerini açıklamaya yönelik
olarak hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, birinci bölümde küresel kriz kavramına
yer verilerek küresel krizin nedenleri ve sonuçları ele alınmıştır. İkinci bölümde FED,
ECB ve TCMB'nin tarihçesi, görev ve yetkileri, bağımsızlıkları ve son olarak da
küresel kriz sonrasında uyguladıkları para politikaları incelenmiştir. Son bölümde ise
küresel kriz sonrasında TCMB tarafından uygulanan para politikası uygulamalarının
Türk bankacılık sektörüne etkileri ele alınmış ve Türk bankacılık sektörünün para
politikası uygulamalarından etkilenme düzeyi seçilmiş göstergeler yardımıyla ortaya
konulmuştur.

Abstract:
The mortgage crisis experienced in the USA since mid-2007 gained a global
dimension with the bankruptcy of the famous Lehman Brothers Investment Bank in
2008, and it affected the entire world along with the USA with the impact of
globalization. Due to the development of technology, countries' trade volumes have
increased in the world, and the crisis in a country has become much more rapid than in
the past and has become an issue that can affect the whole world.
In the aftermath of the global crisis, many banks in developed countries were
forced either to go bankrupt or governments had to confiscate them. This situation
profoundly influenced the confidence in the banking sector in developed countries and
driven the sector into crisis, and we still feel that the effects of the crisis continue to this
day. In order to help the banking sector recover from the crisis in many developed
countries, especially in the USA, the governments of developed countries around the
world adopted a global zero interest rate policy and they developed and implemented
trillion-dollar rescue packages. The Central Bank of Republic of Turkey (CBRT) was
the first central bank in the world to cut interest rates during the global crisis. After the
global crisis, no recovery package was implemented in the Turkish banking sector. On
the contrary, profitability and shareholders' equity showed a positive development.
The aim of this study was to explore the changes in the monetary policies of the
central banks following the global crisis and the effects of the CBRT monetary policy
applications on the Turkish banking sector after the global crisis. The first part of this
study introduces the concept of global crisis, the definitions related to the crisis, and the
causes and consequences of the global crisis. In the second part, the history, duties and
powers of the FED, ECB and CBRT, their independence and finally the monetary
policies implemented in the post-global crisis period are investigated. Finally, in the last
part, the effects of the monetary policies implemented by the CBRT in the post-global
crisis period on the Turkish banking sector are reviewed and, by means of the selected
indicators, it is revealed that the Turkish banking sector has been affected by the
monetary policy implementations.