Darülfünun Hukuk Fakültesi mecmuasında Mecelle'nin Kitabu'l-Buyu bölümü ile ilgili makaleler
Articles related to the Mecelle Kitab al-Buyu Section in Darulfünun Law Faculty journal
Yazar: LOKMAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SONER DUMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
1916 yılında Dârülfünûn Hukuk Fakültesi yayınları arasında yerini alıp, Harf İnkılâbı'na kadar Osmanlıca olarak toplam 38 sayı yayımlanan Darülfünûn Hukuk Fakültesi Mecmuası bu çalışmanın odak noktasıdır. Çalışmada, mecmua tanıtılarak kapsamlı bir dizini oluşturulmuş ve dergide yer alan "Mecelle: Kitâbu'l-Buyû'" üzerine yazılan metinler incelenmiştir. Bu araştırma, söz konusu derginin akademik dünyadaki önemini ve hukuk literatürüne katkısını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde, Darülfünûn'un yayınlarından biri olan bu derginin çıkış amacı, içeriği ve biçim özellikleri detaylandırılmış, her sayıda yer alan yazılar taranarak kapsamlı bir dizin oluşturulmuştur. Bu tarama sürecinde derginin İslam Hukuku'nun farklı alanlarına dair birçok makale yayımladığı ve bazı yazarların modern hukuk normlarına yatkın olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, derginin sadece bir hukuk dergisi olarak, aynı zamanda İslam ve Batı hukuk sistemleri arasındaki entelektüel ve metodolojik etkileşimin bir yansıması olarak da incelenmesi gerekliliğini doğurmuştur.
İkinci bölümde ise, dergide İslam Hukuku bağlamında yer alan makalelerden "Mecelle: Kitabü'l-Büyû'" odak noktası olarak seçilmiş ve bu başlık altında yazılan makaleler ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur. Bu bağlamda, hem Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk medeni kanunu olan Mecelle'nin yürürlüğe giriş ve yürürlükten kaldırılış dönemine tanıklık eden, Darülfünûn Hukuk Fakültesi hocalarının Mecelle Kitabü'l-Buyu üzerine kaleme aldıkları değerlendirmeler incelenmiştir.
Çalışmanın amacı, Osmanlı dönemi akademik dergi kültürünün ilk örneklerinden olan bu dergiyi tanıtmak ve ilgili makaleler yoluyla İslam Hukuku ile Batı hukuk normları arasındaki karşılaştırmalı tartışmaların izini sürmektir. Derginin dizininin yapılmasıyla, o dönemin hukuk çevrelerindeki hararetli tartışmalara ışık tutularak mukayeseli hukuk çalışmaları yapmak isteyen araştırmacılara bu alanda rehberlik edilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
This study introduces and indexes the Darülfünûn Faculty of Law Journal, published in Ottoman Turkish between 1916 and the Alphabet Reform in 38 issues as part of the Darülfünûn Faculty of Law publications, and provides an in-depth analysis of the articles centered around Mecelle: Kitāb al-Buyūʿ within the journal. The study aims to highlight the journal's significance within academic circles.
In the first chapter, the purpose, content, and formal characteristics of this journal—one of the publications of Darülfünûn—are examined in detail, and a comprehensive index of the articles in each issue has been created. During this process, the journal was found to include numerous articles on various branches of Islamic law, with certain authors demonstrating a leaning towards modern legal norms. This finding necessitated an examination of the journal not only as a law journal but also as a reflection of the intellectual and methodological interplay between Islamic and Western legal systems.
In the second chapter, the focus shifts to articles within the framework of Islamic law, specifically selecting the discussions on Mecelle: Kitāb al-Buyūʿ as the focal point of this analysis. Within this context, the evaluations penned by Darülfünûn Faculty of Law scholars on Kitāb al-Buyūʿ of the Mecelle—Ottoman Empire's first civil code—during its enactment and later repeal period are analyzed.
The study aims to introduce this journal as one of the earliest examples of academic journal culture in the Ottoman era and to trace the comparative discussions between Islamic law and Western legal norms through its articles. By indexing the journal, it seeks to shed light on the heated debates within the legal circles of that period and to guide researchers interested in conducting comparative legal studies in this field.