Pilotlarda istanbul mal de debarquement sendromu semptom ölçeğinin uygulanması
Application of istanbul mal de debarquement syndrome symptom scale in pilots
Yazar: ÇAĞLA AYDIN
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hava yolu ulaşımı = Air transportation ; Mal de debarquement sendromu = Mal de débarquement syndrome ; Pilotlar = Pilots ; Uçaklar = Airplanes ; Yolculuk = Journey ; Ölçekler = Scales ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışmanın amacı, Işık ve Konukseven (2021) tarafından geliştirilen ve geçerliliği güvenilirliği kanıtlanmış "İstanbul MdDS Semptom Ölçeği"ni, bu hastalık için yüksek risk grubunda olan pilotlara uygulamak ve uçuş süresinin MdDS semptomlarına etkisini araştırmaktır. "İstanbul MdDS Semptom Ölçeği'' Google Forms üzerinden link aracılığı ile aktif görevine devam eden pilotlara uygulanmıştır. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri (37.47±11.140 yaş), 69 kadın, 81 erkek olmak üzere toplam 150 sağlıklı pilot dahil edilmiştir. Pilotların, 4 saatten kısa ve 4 saatten uzun yaptıkları uçuşlar için hissettikleri bulgular ölçek ile 4 alt faktör altında değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçek bulguları pilotların yaşlarına göre 18-27, 28-37, 38-47 ve 48+ olmak üzere 4 grupta incelenmiştir. Ölçeğin güvenilirliği ve iç tutarlılığı pilotlar için yüksek derecede güvenilir bulunmuştur (Cronbach Alfa=0.988). Ölçek MdDS tanı alt faktörü incelendiğinde; MdDS pozitifliği 4 saatten kısa uçuşlarda izlenmemekle beraber, şüpheli MdDS bulguları kısa ve uzun uçuşlar için sırasıyla erkeklerin 32.1%'i; 56.8%'i ve kadınların 66.7%'si; 87.0%'si olarak elde edilmiştir. 4 saatten uzun uçuşlarda ise sadece kadınların 9%'u MdDS pozitif olarak tespit edilmiştir. Ölçeğin tüm alt faktörlerinde, tüm yaş grupları için ve kadın erkek karşılaştırmaları için kısa ve uzun uçuşlar arasında anlamlı fark görülmektedir (p<0.05). Ölçeğin MdDS tanısında pilotlar için güvenilirliği yüksektir. Uçuş süresi arttıkça tüm alt faktörlerde MdDS semptom şiddeti artmaktadır. 4 saatten kısa ve 4 saatten uzun uçuşlarda pilotlar, yaş ilerledikçe daha fazla MdDS tanısı almaktadır. Literatürün tersine 4 saatten kısa uçuşlarda da 38 yaş ve üstündeki kadın ve erkek pilotlarda şüpheli MdDS bulguları görülmüştür. Yaş ilerledikçe, uzun uçuşlarda Dizziness ve VHI şiddeti kısa uçuşlara göre artmaktadır ve yaşam kalitesi azalmaktadır. Erkek pilotların yaşam kalitesi kadın pilotlara göre daha yüksektir.

Abstract:
Mal de Debarquement Syndrome (MdDS) is a condition in which a person feels oscillating, even when not in motion, after prolonged passive mobility. Pilots are a profession that is constantly exposed to passive mobility. Any potential handicap due to the MdDS could have irrecoverable consequences. In this study, the "Istanbul Mal de Debarquement Syndrome Symptom Scale", which was created to provide MdDS diagnosis standardization, was applied to active pilots. The primary aim of the study was to demonstrate using a standardized inventory that MdDS is a potential occupational disease for pilots. The secondary aim of the study is to create individual awareness about MdDS in pilots. A total of 150 healthy active pilots aged 18 and over, were included in the study. The "Istanbul Mal de Debarquement Syndrome Symptom Scale" was applied to the participants via link using Google Forms. 69 female and 81 male, aged 37.47±11.140 years, were included in the study. According to the findings obtained from the scale, while positive MdDS is not observed in flights shorter than 4 hours, it was determined that 32.1% of males and 66.7% of females suspect MdDS diagnosis. On flights longer than 4 hours, 56.8% of males suspect MdDS diagnosis, while 87.0% of females suspect MdDS diagnosis. In addition, 9% of the females were determined to be positive MdDS. Therefore, in MdDS diagnoses, it has been determined that the female population has MdDS sensitivity regardless of flight time (p<0.05). These findings statistically show that flight time is the primary factor in terms of MdDS. When the sensitivity scores between genders are compared, it is seen that female have higher MdDS susceptibility, which is consistent with the literature. In addition, MdDS susceptibility increases with age, regardless of gender.