Antroposenin sahnedeki geleceği: Dawn King'in Foxfinder ve Beth Steel'in Ditch oyunlarında ekodistopik izlekler
The future of the Anthropocene on stage: Ecodystopic themes in Dawn King's Foxfinder And Beth Steel's Ditch
Yazar: ELİF ESRA BÜŞRA YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA AYGAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Language and Literature

Özet:
Son birkaç on yılda dünya, küresel ısınma, aşırı hava olayları, buzulların erimesi, ormansızlaşmalar ve su kaynaklarının azalması gibi bir dizi küresel soruna tanıklık etmiştir. Gezegeni ve ekosistemleri yok olma tehdidiyle karşı karşıya bırakan, yirmi birinci yüzyılın en önemli sorunlarından biri olan iklim değişikliği karşısında yazarlar, yakın geleceğe ilişkin kaygılarını yansıtan eserler kaleme alırken endişe verici geleceğe dair öngörüleri en iyi yansıtan distopya yazınına yönlenirler. Çevre sorunlarının ciddiyetine koşut olarak, önleyici adımlar atılmadığı takdirde mevcut durumun ne tür felaketlere evrileceğine işaret eden eserlerde distopyalar yaratılması, bir alt tür olarak ekodistopyanın ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Her ne kadar ilk örnekleri roman türünde verilse de zamanla tiyatro eserleri de distopik eğilimleri bünyesine katmıştır. Yaşanan ekolojik krize dikkat çekmek adına en verimli alanlardan biri haline gelen Batı tiyatrosu, hava kirliliğinden kaynakların bilinçsiz kullanımına ve birçok hayvan türünün yok olmasından daha bir dizi çevre sorununa dikkat çekmeyi amaçlayan alt türü ekotiyatroyu distopya ile buluşturarak teatral ekodistopyaları tiyatroya kazandırır. Bu çalışma, çağdaş İngiliz tiyatrosunda ekodistopyayı iki oyundan örneklerle incelemektir. Çalışmanın ilk bölümünde ekodistopya türünün teorik bir çerçevesi sunulmakta ve türün anlatı ve tematik özellikleri ışığında ekoloji, distopya ve tiyatro ilişkisi tartışılmaktadır. İkinci bölümde ise çevresel bozulmanın hâkim olduğu bir geleceğe dair kasvetli öngörülerde bulunan Dawn King'in hükümetin çevresel bozulmalar karşısında tilki paranoyası yaydığı bir İngiltere'de geçen Foxfinder (2011) ve Beth Steel'in felaket sonrasında izbe bir karakolda yaşamlarını idame ettirmeye çalışan altı karakterin öyküsünü anlatan Ditch (2010) oyunlarında ekodistopik izlekler irdelenmektedir. Dönemin çevresel sorunlarına paralel olarak teatral ekodistopyaların yükselişe geçtiği yıllarda kaleme alınan bu iki oyun, insan ve doğa arasındaki bağları onarmanın gerekliliği ve kolektif eylemin aciliyetini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In the last few decades, the world has witnessed a series of global issues such as global warming, extreme weather events, melting of glaciers, deforestations and depletion of water sources. In response to changes in the climate, one of the most urgent problems of the twenty-first century, which threatens all communities and ecosystems on the planet with extinction, writers often gravitate towards dystopian writing to reflect their concerns about the near future. In parallel with the severity of the environmental problems, the frequent creation of dystopias pointing out what kind of disasters await if precautions are not taken, paves the way for the emergence of ecodystopia as a subgenre. Although the first examples were given in the novel genre, theatrical works have also incorporated dystopian tendencies over time. Western theatre, which has become one of the most fruitful fields to point out the ongoing ecological crisis, introduced theatrical ecodystopias via merging its subgenre ecotheatre, which aims to draw attention to many environmental problems such as air pollution, irresponsible use of resources and extinction of many animal species, with dystopia. This study examines ecodystopian themes in two contemporary plays from British theatre. The first chapter of the study presents a theoretical framework of ecodystopia and explains the relationship between ecology, dystopia and theatre in the light of the narrative and thematic features of the genre. Afterwards, the second chapter attempts to trace ecodystopic themes in Dawn King's Foxfinder (2011), which is set in an England where the government spreads a fox paranoia in the aftermath of environmental degradation and Beth Steel's Ditch (2010), which tells the story of six characters struggling to sustain their lives in an isolated outpost in the aftermath of a disaster. Written in the years when theatrical ecodystopias were on the rise, these two plays reveal the urgency of repairing the bonds between human and nature while calling for collective action.