Türkiye ve Balkan devletleri ilişkileri kapsamında mutfak kültürünün incelenmesi
Examination of culinary culture in the scope of relations between Turkey and Balkan states
Yazar: EZGİ EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. EMRAH ÖZKUL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Arnavutluk = Albania ; Balkanlar = Balkans ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Kosova = Kosovo ; Makedonya = Macedonian ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Türkler = Turks ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes

Özet:
Kültür, toplumların yaşam tarzından beslenen, gelenek ve göreneklerimizi
oluşturan, geçmişten bugüne kadar gelen, toplumların ortak mirasıdır. Türk
kültürünün önemli bir parçası olan ve kimliğini yansıtan Türk mutfağı, çevresini
oluşturan Orta Doğu, Balkanlar ve Kafkasya kültüründen etkilenerek gelişme
göstermiştir. Bu bölgelerde en fazla ilişkiyi ise Balkanlar ile kurmuştur. Yaklaşık altı
yüz yıllık bir geçmişe sahip olan etkileşim, özellikle kültür, gelenek ve göreneklerde
kendini göstermiştir. Bölge halklarıyla farklı zeminlerde ve yoğun olarak kurulan
ilişki, göçler, savaşlar, ittifak antlaşmaları ve ulaşım gibi, derin bir etkileşimle
sonuçlanmıştır. Dünya mutfakları içinde önemli bir yere sahip olan Balkan
Mutfakları, geçmişten bugüne köklü bir kültürel değere sahip olan mutfaklar
arasındadır. Balkan uluslarının Türklerle ilişkileri ilk çağlardan başlamaktadır. Orta
Asya'nın göçebe kültüründen gelen et çeşitleri, hamur işleri ve süt ürünleri gibi
gıdalar, Türk kültürü içerisinde harmanlanmış ve ortaya yeni lezzetler çıkmıştır. Her
dönem gelişen Türk mutfağı, çevresinden etkilenerek Balkanları kapsayan tüm
ülkelerle birleşmiştir. Dolayısıyla Türk mutfağı, zengin bir kültüre sahip olmuştur.
Balkan Mutfağı, Türk mutfak kültürünün şekillenmesi bakımından oldukça özel bir
yere sahiptir. Çünkü Balkan mutfakları, eski Türk-Osmanlı mutfak kültüründen izler
taşımaktadır.
Çalışmada, Türk mutfak kültürünün geçirdiği tarihsel evreler, Balkan mutfak
kültürünün genel özellikleri, Balkan mutfaklarının Türk mutfağına yansıyan unsurları
ve Balkan coğrafyasında bulunan ülke mutfaklarının Türkiye coğrafyasında hangi
yöreleri ve bölgeleri şekillendirdiği araştırılarak incelenmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Balkan Mutfağı, Türk Mutfağı, Geleneksel Yemekler, Mutfak Kültürü.

Abstract:
Culture is the common heritage of societies, fed from the lifestyle of societies,
forming our customs and traditions, and coming from the past to the present. Turkish
cuisine, which is an important part of Turkish culture and reflects its identity, has
developed by being influenced by the Middle East, Balkans and Caucasus cultures
that make up its environment. In these regions, he established the most relations with
the Balkans. The interaction, which has a history of approximately six hundred years,
has manifested itself especially in culture, traditions and customs. The intense
relationship with the peoples of the region on different grounds has resulted in a deep
interaction such as migrations, wars, alliance agreements and transportation. Balkan
Cuisine, which has an important place among world cuisines, is among the cuisines
that have a deep-rooted cultural value from the past to the present. The relations of
the Balkan nations with the Turks start from the early ages. Foods such as meat
varieties, pastries and dairy products from the nomadic culture of Central Asia were
blended in Turkish culture and new flavors emerged. The Turkish cuisine, which has
developed in every period, has been influenced by its environment and united with
all the countries covering the Balkans. Therefore, Turkish cuisine has a rich culture.
Balkan Cuisine has a very special place in shaping Turkish culinary culture. Because
the Balkan cuisines bear traces of the old Turkish-Ottoman cuisine culture.
In the study, the historical phases of the Turkish cuisine culture, the general
characteristics of the Balkan cuisine culture, the elements of the Balkan cuisines
reflected in the Turkish cuisine, and the regions and regions that the cuisines of the
countries in the Balkan geography shaped in the geography of Turkey were
investigated.

KEY WORDS: Balkan Cuisine, Turkish Cuisine, Traditional Dishes, Culinary Culture.