Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümü
Green transformation of the real sector in Turkey
Yazar: KADER ULAKÇI
Danışman: PROF. DR. SERHAT YÜKSEL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
İklim değişikliği ve biyoçeşitlilik kaybının artması gibi doğal çevrede yaşanan küresel değişiklikler konusunda artan farkındalık yeşil dönüşüm kavramını ortaya çıkarmıştır. Yeşil dönüşüm genel olarak çevresel sürdürülebilirlik, doğal kaynakların korunması, iklim değişikliğiyle mücadele ve enerji verimliliği sağlama gibi amaçları içeren geniş bir kavramdır. Yeşil dönüşüme geçiş ile fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazların azaltılması, enerji verimliliği artışı, temiz enerji kaynak kullanımı artışı, karbon salınımını artıran doğal kaynaklara bağımlılığın azaltılması, yeni iş fırsatları gibi avantajlar sağlarken, yeşil dönüşüm projelerinin ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olması, yenilenebilir enerji altyapısı kurulumu, yenilenebilir enerji kaynaklarının değişken yapısı enerji depolamada sorunlara neden olabilmesi, rüzgâr ve güneş gibi kaynakların sürekli ve öngörülebilir olmaması nedeniyle enerji depolama teknolojilerine ihtiyaç olup işletmelere ekstra maliyet yüklemesi gibi dezavantajları vardır. Yeşil dönüşümün dezavantajları göz önüne alındığında, bu zorlukların üstesinden gelmeye yönelik politika ve stratejilere dikkat etmek önemlidir. Sürdürülebilir bir yeşil dönüşüm, bu zorlukları azaltmak ve faydalarını en üst düzeye çıkarmak için dengeli ve kapsamlı politikalar izlenmelidir. Bu çalışmada Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümü üzerine inceleme yapılıp, yeşil dönüşüme geçiş için en etkin stratejilerin sıralanması hedeflenmektedir. Yeşil dönüşüme geçiş için en fazla rol oynayan kriterler sıralandırılarak ve kriterlere çözüm önerileri sunulması amaçlanmıştır. Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümünün kritik başarı faktörleri, üç uzman görüşünün verdiği cevaplar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Uzman görüşünden elde edilen veriler çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan DEMATEL yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada literatürde en fazla geçen sekiz kriter belirlenmiştir. Çalışmada, Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümündeki kriterler; yeşil dönüşüme yönelik yasal düzenlemelerin arttırılması, yeşil finansman olanaklarının arttırılması, tüketici tercihleri ve davranışları, çevre konusunda uzmanlaşan nitelikli işgücü/yeşil yaka, geri dönüştürülebilir malzeme kullanımı, çevresel sosyal sorumluluk projelerinin arttırılması, hava ve çevre kirliliği ile mücadele, çevre dostu enerji kaynaklarına yatırımın arttırılması faktörleri değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümünde en önemli kriter, yeşil dönüşüme yönelik yasal düzenlemelerin arttırılması gerektiği bulunmuştur. Türkiye'deki reel sektörün yeşil dönüşümünde ikinci en önemli kriter, yeşil dönüşüme yönelik yeşil finansman olanaklarının arttırılmasıdır. Türkiye'nin yeşil dönüşüme geçmek için daha istikrarlı bir yasal çerçeveye ve daha destekleyici finansman imkanlarına ulaşması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yeşil Dönüşüm, Reel Sektör, DEMATEL, Türkiye, Çok Kriterli Karar Verme.

Abstract:
Increasing awareness of global changes in the natural environment, such as climate change and increasing biodiversity loss, has led to the concept of green transformation. Green transformation is a broad concept that includes objectives such as environmental sustainability, conservation of natural resources, combating climate change and ensuring energy efficiency. While the transition to green transformation provides advantages such as reducing greenhouse gases from fossil fuels, increasing energy efficiency, increasing the use of clean energy resources, reducing dependence on natural resources that increase carbon emissions, and new business opportunities, green transformation projects have disadvantages such as high initial investment costs, the installation of renewable energy infrastructure, the variable structure of renewable energy resources can cause problems in energy storage, and the need for energy storage technologies due to the fact that resources such as wind and solar are not continuous and predictable, imposing extra costs on businesses. Given the disadvantages of green transformation, it is important to pay attention to policies and strategies to overcome these challenges. A sustainable green transformation requires balanced and comprehensive policies to mitigate these challenges and maximize the benefits. This study aims to examine the green transformation of the real sector in Turkey and to rank the most effective strategies for transition to green transformation. It is aimed to rank the criteria that play the most role in the transition to green transformation and to offer solutions to the criteria. The critical success factors of the green transformation of the real sector in Turkey are evaluated in line with the answers given by three expert opinions. The data obtained from the expert opinions were analyzed by DEMATEL method, which is one of the multi-criteria decision making methods. In the study, the eight most frequently mentioned criteria in the literature were identified. In the study, the criteria for the green transformation of the real sector in Turkey; increasing legal regulations for green transformation, increasing green financing opportunities, consumer preferences and behaviors, qualified workforce / green collars specialized in environmental issues, use of recyclable materials, increasing environmental social responsibility projects, combating air and environmental pollution, increasing investment in environmentally friendly energy resources factors were evaluated. As a result of the analysis, it was found that the most important criterion for the green transformation of the real sector in Turkey is the need to increase legal regulations for green transformation. The second most important criterion for the green transformation of the real sector in Turkey is to increase green financing opportunities for green transformation. Turkey needs to achieve a more stable legal framework and more supportive financing opportunities to transition to green transformation.
Keywords: Green Transformation, Real Sector, DEMATEL, Turkey, Multi-Criteria Decision Making.