İmam Mâlik'in (ö.179/795) el-Muvatta' adlı eserindeki siyer rivâyetlerinin tespiti ve değerlendirilmesi
Determining and evaluating the sirah narratives in Imam Malik's work named el-Muvatta
Yazar: HARUN ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHİM ARSLAN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muvatta = Muvatta ; Rivayetler = Rumours ; Siyer = Siyer ; İmam Malik = İmam Malik ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm dininin Kur'ân-ı Kerim'den sonra temel kaynağı hadistir. İmam Mâlik: "Bu ilim yani İlm-i hadis, dindir. Artık dininizi kimlerden aldığınıza dikkat ediniz." Sözüyle hadisin önemini ve dinin bizzat kendisi olduğunu vurgulamaktadır. Hadisi en geniş tanımıyla, Hz. Peygamber'in ahlakı, şemâili, nübüvvetten önceki ve sonrasındaki söz ve fiilleri olarak tanımlamak mümkündür. Hadis bu geniş tanımıyla, "davranış, hal, yol, âdet, bir kimsenin hali, seciyesi ve hayat hikâyesi" anlamında ki siret/siyer ile paralellik arz etmektedir.Siyer kavram olarak Hz. Peygamber'in hayatını araştıran, nakleden ve kendine özgü metotları olan bir ilimdir. Siyer sadece Hz. Peygamber'in hayatını tanımlayan bir ilim olarak kalmamış, daha sonraları genel anlamda "Biyografi" için de siyer kavramı kullanılmıştır.
Siyer ve hadis ilimlerinin ortak noktası, her iki ilmin temelinde Hz. Peygamber'in olmasıdır. Her iki ilimin gayesi Hz. Peygamber'in hayatı ve faaliyetleriyle ilgili her türlü bilgi, rivâyet ve vesikaları toplamak ve nakletmektir. Bu nedenle siyer ve hadis ilimleri birbirleriyle doğrudan irtibatlıdır. Siyer ve Hadis arasındaki irtibatı ortaya çıkarmak adına çalışmamızda İmam Mâlik'in, el-Muvatta' adlı eserinde siyer ile ilgili rivâyetler tespit edilerek bu rivâyetler siyer kaynakları ile mukayese edilmiştir. Tespit ettiğimiz rivâyetleri mukayese için muteber siyer-megâzi müelliflerinden İbn İshak (ö. 151/768), Vâkıdî (ö. 207/823), İbn Hişâm (ö. 218/833), İbn Sa'd (ö. 230/845), İbn Seyyidünnâs (ö. 734/1334), Şâmî (ö. 942/1536) ve Nûreddîn Halebî'nin (ö. 1044/1635) eserlerine başvurulmuştur. Çalışma sonucunda el-Muvatta'' da Hz. Peygamber'in siyeri hakkında birçok rivâyetin zikredildiği tespit edilmiştir. Bu durum hadis kaynaklarının siyer araştırmaları için büyük bir önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Ayrıca mukayese sonucunda nakledilen siyer rivâyetlerinin çoğunda hadiselerin siyak-sibakı, sebep-sonuç, yer ve zaman bilgisi gibi bilgilerin tam olarak verilmediği tespit edilmiştir. Bu tür rivâyetler ancak siyer kaynakları ile karşılaştırıldığında ele alınan hadis tam olarak anlaşılmaktadır. Bu da siyer kaynaklarının hadis araştırmaları için önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The primary provenance of Islam after the Qur'an is hadith. Imam Malik emphasizes the importance of hadith and that it is the religion itself with the words "This science, that is, the science of hadith, is religion. Now be careful who you get your religion from." It is possible to define the hadith in the broadest sense as "the morality of the Prophet, his shamail, his words and actions before and after his prophethood." With this broad definition, hadith has parallels with sirah/sirah in the sense of  "behavior, state, way, custom, a person's state, character and life story." As a concept, Siyer is a science that researches and narrates the life of the Prophet and has its own methods. Later on, siyer did not only remain as a science describing the life of the Prophet, but also the concept of siyer was used for "Biography" in general. 
The common point of the sirah and hadith is knowing and understanding the Prophet correctly. The aim of both sciences is to collect and transmit all kinds of information, narrations and documents related to the life and activities of the Prophet. Therefore, the sirah and hadith are in direct contact with each other. In our study, in order to reveal the relationship between the sirah and the hadith, the narrations about the sirah in Imam Malik's work named al-Muwatta' were determined and these narrations were compared with the sirah sources. In order to compare the narrations we detected, reliable siyer-megâzi authors were referenced like Ibn Ishaq (d. 151/768), Vakidi (d. 207/823), Ibn Hisham (d. 218/833), Ibn Sa'd (d. 230/845), Ibn Sayyidinas (d. 734/1334), Shâmî (d. 942/1536) and Halebî (d. 1044/1635). As a result of the study, in the Muvatta, it has been determined that there are many narrations about the Prophet's biography. This situation reveals the importance of hadith sources for sirah research. Also, according to result of comparison, it was determined that in most of the posted narratives, information such as before and after the events, cause and effect, place and time information were not given in full. Such narratives are understood only when compared to the sources of the sirah. This reveals the importance of sirah sources for hadith studies