Bedenin performans sanatında anlatım aracına dönüşmesinin toplumsal süreçle ile ilişkisi
The relationship between the transformation of the body into a means of expression in performance art and social process
Yazar: FAHRİ ÇAĞDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA HAYKIR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Beden algısı = Body image ; Feminizm = Feminism ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Performans sanatı = Performance art ; Postmodern feminizm = Postmodern feminism ; Postmodern sanat = Postmodern art ; Toplum = Society ; İnsan bedeni = Human body

Özet:
Bu tezde araştırılan konu, performans sanatında insan bedeninin toplumsal yapıyı oluşturan dinamikler içerisinde kullanımını incelemektir. Bu araştırmanın amacı, performans sanatında beden kullanımını, sosyolojik, politik, cinsiyet ve kimlik politikaları başlıkları altında ele alarak incelemek ve toplumsal yapının performans sanatına yansımaları ve etkilerini irdelemektir. Tezin genelinde bedenin sanat tarihinde kullanılması ve performans sanatının sanat tarihinde gelişim süreçlerine odaklanılarak belirli temalar altında performans sanatçılarının gösterilerine yer verilmiştir.
Beden, insanlık tarihi içerisinde sürekli farklı ifade biçimlerine hizmet etmiştir. İlkel toplumlarda iletişim dili ve inanç sistemleri üzerinde etkili olurken, erken dönem sanat tarihi içerisinde hiyerarşilere ve dinlere hizmet eden bir araç olarak resimlerde kullanılmıştır. Modernizmle beraber gelişen yeni düşünce sistemi ve yaşanan toplumsal dönüşümler, beden temasını şekillendirerek sanat alanında devrimlerin ve savaşları anlatan ifade aracı olarak gözükmektedir. 20. yüzyılla beraber gelişen çok sayıda avangard sanat hareketi performans sanatına yönelik ilk örnekleri içerisinde barındırmaktadır. Birinci ve ikinci dünya savaşlarıyla beraber şekillenen 20. yüzyıl avangard sanatı, sosyal yapı ve toplum ile paralel bir çizgi içeriside gelişim göstermişir. Küresel çapta 1950'lerden sonra gelişen performans sanatı, postmodern sürecin başlangıcına yakın tarihlerde ortaya çıkmıştır. Performans sanatının postmodernizmle aynı tarihlerde ortaya çıkması, postmodern süreçte yeniden şekillenen dünyada performans sanatının ilgi alanlarını da oluşturmaktadır.  Performans sanatı diğer sanat disiplinlerinden ayrı olarak sanat ile hayat arasındaki sınırları yok etmeye odaklanmıştır. Yaşanan dönüşümlere, gençlik hareketlerine, kimlik, cinsiyet ve siyaset gibi sosyal yapıyı oluşturan parametreleri ilgi alanı olarak benimsemiştir. Performans sanatçıları bu parametreler altında bedeni düşünceleri ifade etmek ve eleştirmek için bir ifade aracı olarak kullanmışlardır. Performans sanatçıları, toplumsal sorunlara kayıtsız kalmayarak, kendi bedenleri üzerinden toplumu oluşturan parametreleri yeniden kurgulamıştır. Bu tez literatür taramasına ek olarak eser inceleme analizi ve yorumuna dayalı bir çalışmadır.

Abstract:
The subject studied in this thesis is to examine the use of the human body in the dynamics of the social structure in performance art. The aim of this study is to examine the use of body in performance art under the headings of sociological, political, gender, identity politics, and to examine the reflections and effects of social structure on performance art. Throughout the thesis, the use of the body in art history and the development processes of performance art in the history of art were focused on, and performances of performance artists were included under certain themes. 
The body has served different forms of expression throughout human history. While it was effective on the language of communication and belief systems in primitive societies, it was used in paintings as a tool that served hierarchies and religions in early art history. The new thinking system and social transformations that have developed with modernism appear to be a means of expression that express revolutions and wars in the field of art by shaping the body theme. Numerous avant-garde art movements that developed with the 20th century contain the first examples of performance art. The 20th century avant-garde art, which was shaped by the first and second world wars, developed in parallel line with the social structure and society. Performance art, which developed globally after the 1950s, emerged close to the beginning of the postmodern period. The emergence of performance art at the same time as postmodernism also constitutes the areas of interest of performance art in the world that has been reshaped in the postmodern process. Apart from other art disciplines, performance art focuses on destroying the borders between art and life. Performance art embraced the transformations, youth movements, identity, gender and politics as her area of interest. Performance artists used the body as a means of expression to express and criticize thoughts under these parameters. Performance artists, by not being indifferent to social problems, reconstructed the parameters that constitute the society through their own bodies. This thesis is a study based on work analysis and interpretation in addition to the literature review.