Agro-ekolojik ekonomi perspektifinden dünyada ve Türkiye'de sürdürülebilir gelişmenin değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable development in the world and in Turkey with a view of agro-ecological economy
Yazar: BEKİR AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. ARSLAN ZAFER GÜRLER
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Küresel ısınmanın olumsuz sonuçlarına bağlı olarak yeni bilim dalları doğmuştur. Zaman ve mekan içinde ekosistem ve ekonominin birlikte evrimini inceleyen bir disiplin olarak "ekolojik ekonomi" bu araştırmaların odak noktasına yerleşmiştir. Çalışma, ekolojik ekonomi perspektiften yola çıkarak sürdürülmüştür.
Çalışmanın amacı, artan gelirle birlikte Türkiye'deki ve dünyadaki çevre kirliliği olgusunu ele alarak ekolojik ekonomi perspektifinden değerlendirmektir.
Çalışmada panel regresyon modeli kullanılarak, ülke grupları ve küresel gelir grupları bazında  "Çevresel Kuznets Eğrileri" türetilerek sonuçlar değerlendirilmiştir. Gelir artışına paralel olarak CO2 ve NO salınımı yükselmiştir. CH4 salınımı ise düşmüştür.  
Öte yandan yine aynı kategoriler dikkate alınarak; gelir, CO2, nüfus, tarımsal gelir, tarımsal emisyonlar ve kırsal nüfus değişkenleriyle ARIMA modellemelerine gidilmiştir. Modellere dayalı olarak projeksiyonlar gerçekleştirilmiştir.  Analizlerde kentsel nüfusun artışı karşısında kırsal nüfustaki oransal azalışa bağlı olarak CO2 ve tarımsal emisyonların arttığı tespit edilmiştir.
Bir başka analiz yöntemi olan Walter diyagramları yoluyla da iklim değişimleri açıklanmaya çalışılmıştır. 1990-2017 yıllarını kapsayan 117 yıllık süreçte Anadolu toraklarında ortalama sıcaklık değişiminin yaklaşık 2,40 C derece arttığı ve iklim değişiklikleri yaşandığı görülmüştür. 
Ayrıca, Nash teorisine dayalı oyunlar kurularak, emisyon ve tarımsal emisyon için stratejiler belirlenmiştir. Beklenen en iyi sonuç "gelirdeki artış-emisyondaki azalış"tır. Bu durum, tarımsal emisyon oyununda bazen gerçekleşmiştir. Buna karşın genellikle başarısız olmuştur. Başka bir ifadeyle, beklenen durumla ulaşılan sonuç her zaman aynı değildir.

Abstract:
New scientific studies have come into being as a result of negative consequences of global warming. "Ecological economics", as a discipline dealing with co-evolution of ecosystem and economy in time and space, is at the heart of these studies. Study carried out with ecological economies princibles.
The aim of the present study was to evaluate increasing environmental pollution in the world and in Turkey, which has been increased as parallel to increasing income, from ecological economy perspective. 
The results were evaluated within country groups and global income groups through establishing "Environmental Kuznets Curves" using panel regression model. CO2 and NO emissions have increased along with increasing income. CH4 emission, on the other hand, decreased.
In addition, using the same categories, ARIMA modellings were made using CO2, population, agricultural income, agricultural emissions and rural population variables. Projections were made based on models. Analyses showed that depending upon the increase of urban population in expense of rural population, CO2 and agricultural emissions increased.
An attempt was also made to explain climatic variables using Walter diagrams, another method of analysis. It was found out that in the past 117 years, average temperature in Anatolia has increased by 2.4 °C and climate changes have been observed. 
Besides, establishing games based on Nash Theory, strategies were determined for emission and agricultural emission. The best expected result is "increase in income-decrease in emission". This situation sometimes was observed in agricultural emission game. Nevertheless it generally failed. In other words "expected" and "observed" are not always the same.