Okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul iklimi arasındaki ilişki
The relationship between school principals' communication skills and school climate
Yazar: BURCU BİLGİN GÖKÇENER
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul iklimi arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise 2022-2023 eğitim öğretim yılında İzmir ili Karabağlar ve Konak ilçelerinde bulunan resmi liselerden kümeleme yöntemi ile seçilenlerde görev yapan gönüllü 328 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından düzenlenen "Kişisel Bilgiler Formu", Topluer (2008) tarafından geliştirilen "İletişim Yeterlik Ölçeği", Canlı, Demirtaş ve Özer (2018) tarafından hazırlanan "Okul İklimi Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim becerilerine ilişkin algı düzeyleri "iletişim yeterlik ölçeğinin bütünü" ile "empati kurabilme" ve "sosyal rahatlık yeterliği" boyutlarında yüksek; "destekleme" boyutunda orta düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin yaş, kıdem, bulundukları okuldaki hizmet süresi ve okul türü değişkenlerine göre okul müdürünün iletişim becerilerine ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunurken branş ve cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Okul müdürünün yaşı, cinsiyeti ve branşı değişkenlerine göre öğretmenlerin okul müdürlerin iletişim becerilerine ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir.
Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algı düzeyleri "ölçeğin bütünü" ile "demokratiklik ve okula adanma", "liderlik ve etkileşim", "başarı etkenleri" ve "samimiyet" boyutlarında yüksek; "çatışma" boyutunda ise düşük düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin kıdem, okul türü ve bulundukları okuldaki hizmet süresi değişkenlerine göre okul iklimine ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunurken yaş, cinsiyet ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ayrıca okul müdürünün yaşı, cinsiyeti ve branşı değişkenlerine göre öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir.
Öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim becerilerine yönelik algıları ile okul iklimi algıları arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim becerilerine yönelik algıları yükseldikçe, okul iklimi algıları da yükselmektedir. "Çatışma" boyutu negatif maddelerden oluştuğu için bu boyutta negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim becerilerine yönelik algıları yükseldikçe, çatışma algılarının düştüğü gözlenmiştir. "Destekleme" boyutu ile diğer boyutlar arasında "çatışma" boyutu dışında anlamlı farklılık bulunmamıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between school principals' communication skills and school climate. The relational screening model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The sample of the research consists of 328 volunteer teachers working in public high schools in Karabağlar and Konak districts of Izmir province, selected by clustering method, in the 2022-2023 academic year. As data collection tools, the "Personal Information Form" prepared by the researcher, the "Communication Competency Scale" developed by Topluer (2008), and the "School Climate Scale" prepared by Canlı, Demirtaş and Özer (2018) were used.
As a result of the research, teachers' perception levels of school principals' communication skills are high in the "whole communication competence scale" and "empathy" and "social comfort competence" dimensions; it is found to be at a medium level in the "support" dimension. While there is a significant difference in the perception levels of the teachers regarding the communication skills of the school principal compare with the variables of age, seniority, school type and length of service in the school they work in, no significant difference is found compare with gender and branch variable. A significant difference is observed between teachers' perception levels of school principals' communication skills compare with the school principal's age, gender and branch variables.
Teachers' perception levels regarding the school climate are high in the "whole scale" and "democratism and school dedication", "leadership and interaction", "success factors" and "sincerity" dimensions; It is found to be low in the "conflict" dimension. While there is a significant difference between the perception levels of teachers regarding the school climate compare with the variables of seniority, school type and length of service in the school they work in, no significant difference is found compare with the variables of age, gender and branch. In addition, a significant difference is observed between teachers' perception levels of the school climate compare with the school principal's age, gender and branch variables.
It is observed that there is a high level and positive significant relationship between teachers' perceptions of school principals' communication skills and their perceptions of school climate. As teachers' perceptions of school principals' communication skills increase, their perceptions of school climate also increase. Since the "Conflict" dimension consists of negative items, a significant negative relationship is found in this dimension. It is observed that as teachers' perceptions of school principals' communication skills increases, their perception of conflict decreases. There is no significant difference between the "support" dimension and the other dimensions, except for the "conflict" dimension.