Majör cerrahide homosistein, B12 vitamini ve folik asit düzeylerinin nitröz oksit kullanımı ile ilişkisi ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
The effects of nitrous oxide on plasma homocysteine, vitamin B12 and folic acid levels and evaluation of possible risk factors inpatient undergoing major surgery.
Yazar: ESEN ÖZGÜVEN
Danışman: PROF. DR. MELEK ÇİVİ
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Folik asit = Folic acid ; Homosistein = Homocysteine ; Nitröz oksit = Nitrous oxide ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12

Özet:
Bu randomize kontrollü çalışmada majör cerrahi geçirecek hastalarda nitröz oksit kullanımının homosistein düzeyi üzerine etkisinin araştırılması ve preoperatif folat, vitamin B12 düzeyi ve diğer risk faktörleri ile homosistein düzeyindeki değişiklikler ve postoperatif komplikasyonların ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Böylece uygun anestezi yönteminin belirlenmesine ve oluşabilecek komplikasyonların önlenmesine katkıda bulunmak hedeflenmiştir.Çalışmaya 30-70 yaş aralığında gönüllü 250 hasta randomize şekilde dahil edildi. Çalışma bitiminde anestezi uygulama süresi beklenenden çok uzun veya çok kısa sürmüş olan 23 hasta çalışma dışı bırakılarak kalan toplam 227 hastanın verileri istatistiksel olarak değerlendirildi.Her iki gruptaki hastaların sosyodemografik özellikleri, beslenme durumu ve yandaş hastalık durumu operasyon öncesi bir anket formuna kaydedildi.Nitröz oksit kullanılan gruba (n=125) indüksiyon propofol 2 mg/kg, rokuronyum 0,6 mg/kg ve fentanil 0.1 mg/kg ve idamede %33 oksijen + %67 nitröz oksid karışımı ve inhalasyon ajanı olarak sevofluran uygulandı. Nitröz oksit kullanılmayan gruba (n=125) ise indüksiyon propofol 2 mg/kg, rokuronyum 0.6 mg/kg ve fentanil 0.1 mg/kg ve idamede %33 oksijen + %67 hava karışımı ve inhalasyon ajanı olarak sevofluran uygulandı.Hastalardan indüksiyon öncesi kan alınarak B12 vitamini, folat ve homosistein değerleri bakıldı. Postoperatif 24 saatteki erken komplikasyonlar yönünden yattıkları kliniklerde takip edildi ve postoperatif 24. saatte hastalardan kan alınarak homosistein düzeyi tespit edildi. Örneklerin transportu 2-4 OC'de yapıldı. Celal Bayar Üniversitesi Biyokimya Ana Bilim Dalı Laboratuvarı'nda plazmaları ayrılıp hemen çalışıldı.Nitröz oksit anestezisi alan hasta grubunda nitröz oksit anestezisi almayan gruba göre homosistein konsantrasyonunda anlamlı bir şekilde artış izlendi. Bu artış tespit edilmesine rağmen hiperhomosisteinemiye bağlı major bir komplikasyon saptanmadı.İleri yaş ve erkek cinsiyetin homosistein düzeyi yüksekliği için predispozan faktörlerin arasında yer aldığı çalışmamızda tespit edildi.Diğer çalışmalarca da desteklenen homosistein konsantrasyonunu ile B12 düzeyleri arasındaki ters korelasyon gösterildi.Araştırmamızda hasta beslenme durumunun irdelendiğinde süt tüketiminin B12 ve homosisteinle, meyve-sebze tüketiminin ise folatla olan ilişkisi belirlendi.Sonuç olarak nitröz oksit anestezisi ile homosistein artışının ilişkili olduğunu, ancak bunun postoperatif komplikasyonlara neden olduğu iddialarının daha geniş ve farklı risk gruplarında yapılacak çalışmalar ile ortaya konması gerektiği, bununla birlikte preoperatif B12 ve folat değerlerinin değerlendirilmesinin olası komplikasyonların önlenmesi yönünden değerli olabileceği düşünüldü.

Abstract:
The objectives of this randomized controlled trial were to examine the effects of nitrous oxide, preoperative folate, vitamin B12 status and the other risk factors on plasma homocysteine levels and to assess whether these variables correlate with postoperative complications in patients undergoing major surgery. Therefore, contributing to choose the proper anesthetic technique and prevent possible postoperative complications was aimed.250 volunteered-patients, aged between 30-70 yr, were randomly included into the study. 23 patients, those who had longer or shorter duration of anesthesia than expected, were excluded from the study and the data of the remaining 227 patients were evaluated statistically.In both groups of patients, demographic characteristics, nutritional status and history of concomitant illness were recorded in a questionnaire before the operation.While the nitrous oxide-free group (n=125) received 33% oxygen with 67% air, 33% oxygen with 67% nitrous oxide mixture was administered to patients assigned to nitrous oxide-based anesthesia (n = 125). In both groups, the induction of anesthesia was performed with propofol 2 mg/kg, rocuronium 0.6 mg/kg and fentanyl 0.1 mg/kg and anesthesia was maintained with sevoflurane.On the day of surgery, before the induction of anesthesia, venous blood sample was taken from each of the study participants and plasma vitamin B12, folate and homocysteine concentrations were measured. Patients were screened for a predetermined set of postoperative complications occuring in the first 24 postoperative hours. Also, on the 24th postoperative hour, blood samples were obtained in order to analyze homocysteine levels. Blood samples were transported at 2-4OC. Plasma was immediately seperated and assays were performed at Celal Bayar University Hospital Biochemistry Laboratory.The nitrous oxide group had a significantly increased plasma homocysteine concentration when compared with the nitrous oxide-free group. However, despite the increase in homocysteine levels, we did not observe any major complication due to hyperhomocysteinemia.In the present study, male gender and advanced age were also observed to be the predisposing factors of plasma homocysteine concentration elevations.As shown by other studies, we found that there is a negative correlation between homocysteine and vitamin B12 concentrations.We also assessed that, while dietary intake of milk is associated with plasma vitamin B12 and homocysteine levels, dietary intake of vegetables or fruits is related with folate concentrations.In conclusion, the present study suggests that nitrous oxide is related with elevated homocysteine levels, however, more studies, performed in a broad and different range of risk groups, are required to evaluate the claims about hyperhomocysteinemia causing postoperative complications. Nevertheless, preoperative vitamin B12 and folate concentration assays may have beneficial effects on prevention of possible complications.