Değişik psikolojik arazlara sahip olan ve olmayan öğrencilerin sorunları /
Yazar: MUSTAFA KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OYA G. ERSEVER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1987
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik durum = Psychological status ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Ruhsal Belirti Tarama Listesi = Psychological symptom Scan List ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
BÖLÜM VII ÖZET Bu araştırmada, HoÜ.S.İ.Y.O. öğrencilerinin, psikolojik araz düzeyi ile sorunlarının bazı değişkenlere göre ilişkisi incelenmiş tir. Psikolojik araz düzeyi Derogatis ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve geçerlik ve güvenirliği araş tırmacı tarafından yapılan Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R) ile ölçülmeye çalışılan şu alt ölçekleri içer mektedir: Scmstizasycn, Obsesif-Kompulsif, Kişilerarası Duyarlık, Depresyon, Kaygı, Öfke -Düşmanlık, Fobik Atıksi- yete, Paranoid Düşünce, Psiko tizim' dir. ? Öğrenci sorunları ise Baymur ve- Kılıççı tarafından yükseköğretim öğrencileri için uyarlanan problem tarama envanteri esas alınarak araştırmacı tarafından H.Ü. S.İ.Y.O. öğrencileri için geliştirilen "H.Ü. S.İ.Y.O. Öğrencilerinin Problemlerini Tarama Envanteri" ile öl çülmüştür. K. t). S.İ.Y.O. öğrencilerinin problemlerini tarama envanteri; okul, gelecek, kız-erkci: arkadaşlığı, insan ilişkileri, duygusallık, sağlık ve diğer sorunlarla ilgili alt alanlardan oluşmaktadır. Değişkenler hakkında bilgi toplamak için de araştırıcı tarafından geliştirilen "Öğrenci Kişisel Bilgi Formu" (ÖKB3?) ku 11 cm İmiş tır. Araştırmanın evreni ve örneklomi, Hot). S.İ.Y.O. I, II, III ve 17. sınıflarında 193S-1937 öğretim yılında 220221 öğlenim gören. 145 kız 271 erkek toplam 4-16 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada yapılan işlemler şöyle özetlenebilir: 1. Araştırma yapılan gruba ait tanıtıcı bilgiler? öğrencinin mezun olduğu ortaöğretim II, kademesinin bu lunduğu yeri, çeşidi, cinsiyet yönünden tipi, Ankara* ya gelinen je^ ile Ankara'da kalman yer gibi öğrencilerin özlük niteliklerine ilişkin bilgiler verilmiştir» Bu bilgiler cinsiyet ve sınıf düzeyine göre karşılaştırıl mış tır» 2, H.Ü.S.İ.Y.O. öğrencilerinin ölçülen psikolojik araz düzeyleri genel puan ortalamalarına göre; düşük ve yüksek olarak tesbit edilmiştir o 3.-?Öğrenci sorunları problem envanteri genci puan larına göre önemsiz ve önemli ya da çok önemli olarak gınrp lanmış tır. Ayrıca problem tarama envanteri alt alan larına göre ortalamaları tesbit edilmiştir. 4. Çeşitli sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin cinsiyete ve sınıf düzeylerine p;'6^c psikolojik araz dü zeyleri ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. 5. H.tTeS.İ.Y.O. öğrencilerinin SCL-90-?. genel puan ortalamaları tesbit edilmiş, cinsiyete ve sınıf düzeyle rine güre ortalamalar arası farkın kontrolü "t" testiyle yapılmıştır.222 6. ItuhBEİ. Belirti Tarama Listesi SCL-90-R* nin alt ölçeklerinden elan, somatizasyon, obscsif-kGmpulsif, kişilerarası duyarlık, depresyon, kaygı, öfke ve düşman lık, fobik reaksiyon, paranoid düşünce, psikotizm puan ları sonuçlarına göre öğrencilerin psikolojik araz dü zeyleri cinsiyet ve sınıf düzeyleri bakımından ayrı ayrı karşılaş t irilmiş tır. 7. H.D. S.İ.Y.O. öğrencilerinin sorunlarının önem derecesi cinsiyet ve sınıf düzeyleri bakımından ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. 8. H. ti. S.İ.Y.O. kız ve erkek öğrencilerinin psiko lojik araz düzeyleri ile sorunları ayrı ayrı karşılaştı rılmıştır. 9. Çeşitli sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin psikolojik araz düzeyleri ile sorunlarının önem derecesi bakımında n karşıla ş t ir ilmi ş t ir. 10. Psikolojik araz düzeyi düşük ve yüksek elan öğ rencilerin problem tabama envanterinden, aldıkları puanla rın ortalama, standart sapma ve "t" değerleri hesaplan mıştır. 11. Psikolojik araz düzeyi düşük ve yüksek olan öğ rencilerin sorunları; cinsiyet, sınıf düzeyi, mezun olu nan ortaöğretim II. kademesinin yeri, çeşidi, cinsiyet yönünden tipi, öğrenim sırasında Ankara'da kalınan yer ve Ankara'ya rjclincn yer1 c göre karşılaştırılmıştır.223 Araştırmada istatistiksel teknik olarak; ortalama, standart sapma, "t" testi, ki-kare, Fisher kesin ki-kare testi, Contingency korelasyon katsayısı ve yüzde oranı kullanılmış olup, hata payı olarak 0.-O5 düzeyi benimsen miştir. A. ARAŞîIRLlA YAPILAIT GRU3UIT 1TİTSLİKL3RÎ 1. E.Ü.S.İ.Y.O. öğrencilerinin % 65.14* ü erkek, % 34«-35*i kızdır. Hız- öğrenci sayısı erkek öğrenci sayı sının yaklaşık yarısı kadardır. 2. öğrencilerin mezun olduğu ortaöğretim II. kade mesinin bulunduğu jex-e göre % 58.41' i il, £ 38.94' ü ilçe ve % 2.64'ü ise bucak' ta bulunan liselerden mezun ol muştur. 3. Öğrencilerin & 68.03'ü genci lise, % 31. 97' si meslek lisesi mezunudur. 4. Hız öğrencilerin £ 13.70' i sadece kıs lisesinden, erkek öğrencilerin c,l 12.02' si sadece kıs lisesinden ve geriye kalan £> 74.28' i ise karma lise mezunudur. 5. öğrencilerin \3 29.57' si küçük şehirden, c/j 22.36'- cı kasaba ya da ilçeden, c,o 21.15' i büyük şehirden, 0 15.63* ü köyden Ankara'ya gelmiştir. E. j.S.i.Y.O. ' nda öğrenir gören ve Ankara'da bulunanların yüzdesi iar <: 11.30' dur. 6. öğrencilerin ^ 49.76' sı yurtta, ;." 19.47' si çile sinin yanında, (/j 13.46' sı arkadaşla birlikte, c,"o 10.32' si224 akraba yanında, fo 5.05' i başka bir yerde (lojman, v.b.), $1.44*ü pansiyon veya otelde kalmaktadır. Be ÇBŞİ2Lİ SniIPMHDA Ö?REÎIİII GÖRE17 ÖShSUTCİLERİIT PSİKOLOJİK ARAZ DÜZEYLERİ 1. Erkek ogre ne ilerin $ 25.72' si, kıs öğrencilerin fo 12.50* esi, toplam öğrencilerin % 38.22'si yüksek araz düzeyine sahiptir. 2. Birinci sınıf öğrencilerinin £ 10634* ü, ikinci sınıf öğrencilerinin % 9. 85' i,- üçüncü sınıf öğrencileri nin % 9.38' i ve 7H". sınıf öğrencilerin £ 8. 65* i yüksek araz düşeyine sahiptir. 3. Çeşitli sınıflarda.öğrenin gören öğrencilerin SCL-90-R1 nin genel puan ortalamaları sınıf ve cinsiyete göre karşılaştırıldığında 0.05 düzeyinde anlamlı bir f erklilik görülmüştür. 4. Ruhsal Belirti ücrama Listeci SCL-90-R» nin alt ölçeklerinden Scmatizasycn (SOLI), Obsesif-kompulsif (0-C), Kişilerarası Duyarlılık (İ17T), Depresyon (DE?), öfke ve Düşmanlık (HOS), Paranoid Düşünce (PAR) ve Psikctism (PSY) ile sınıf düzeyinde; HOS ve PAR ile de cinsiyet arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Sınıf düzeyi bakımı -i dan en yüksek psikolojik araz göste rilen alt alan £ 58.39 ile Obscsif-kompulsif (0-C)rdir. Cinsiyet bakımımdan ise en yüksel: psikolojik araz göste rilen alt alan ise % 38. /[& ile üfke ve Düşmanlık (EOS) 'dır.225 0. PSİKOLOJİK ARAZ DÜZI2Yİ DÜŞÜK VS YÜKSEK OMU ÖGR31TCİ13RİH SOHUKLARI 1. Çeşitli sınıflarda öv;:- en iri gören öğrencilerin % 53 «61 sorunlarını önemli ve çok önemli görürken, % 46.39 önerasiz görmektedir. 0}üm öğrencilere, göre sorun larını önemli ve çek önemli gören erkek öğrencilerin oranı kız öğrencilere oranla daha yüksektir» 2. Çeşitli sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre psikolojik araz düzey leri ile sorunları arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan ve sorunlarını önemli ve çek önemli gören erkek öğrenci lerin oranı kızlara göre daha yüksektir. 3. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin problem tarama envanteri ortalamaları, psikolojik araz düzeyi düşük öğrencilerin ortalamalarından daha yüksek bulunmuştur. 4. Psikolojik araz düzeyi yüksek elan öğrencilerin problem tarama envanteri alt alanları ortalamaları ile psikolojik araz düzeyi düşük elan öğrencilerin aynı olan dan aldıkları puanların ortalamaları arasında 0.05 düze yinde Önemli bir fark bulunmuştur. 5. Psikoloji]; araz düzeyi düşük ve yüksek elan öğ rencileri en çok rahatsız eden sorunların başında "okul" alanı ile ilgili sorunlar gelmektedir.226 6. Psikolojik araz düşeyi yüksek elen öğrencileri ikinci derecede rahatsız eden sorun ise duygusal alt alanıdır. D. PSİKOLOJİK ARAZ DÜZEYİ DÜŞÜK VE YÜKSEK OLAN Ö?RENCİLERİN SORUNLARININ BAZI DE?İŞKENLERE GÖRE İLİŞKİLERİ 1. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin sorunları ile "cinsiyetleri" arasında 0.05 düzeyinde an lamlı bir ilişki bulunmuştur. 2. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin sorunları ile "sınıf" düzeyleri arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 3. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin sorunları ile mezun olunan ortaöğretim II. kademesinin "yeri" arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki buluna mamıştır. 4. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin sorunları ile mezun olunan ortaöğretim II. kademesinin "çeşidi" arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki bulu namamıştır. 5. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin sorunlarının mezun olunan ortaöğretim II. kademesinin "cinsiyet yönünden tipi" arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 6. Psikolojik araz düzeyi yüksek olan öğrencilerin227 sorunları ile "Ankara'da kalman yer" arasında 0.05 dü zeyinde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır» 7. !'Ankara*ya köyden gelme" durumuna göre psikolo jik araz düzeyi ile sorunlar arasında 0.05 düzeyinde an lamlı bir ilişki bulunmuştur. 8» "Ankara'ya kasaba ya da ilçeden gelme" durumuna göre psikolojik araz düzeyi ile sorunlar arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 9. "Ankara'ya küçük şehirden gelme" durumuna göre psikolojik araz düzeyi ile sorunlar arasında 0.05 düze yinde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 10. "Ankara'ya büyük şehirden gelme" durumuna göre psikolojik araz düzeyi ile sorunlar arasında 0.05 düze yinde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu bulgulardan elde edilen genel sonuçlara göre; H.Ü. S.İ.Y.O. öğrencilerinin % 73 'ü küçük yerleşim bölge sinden, 1/3' ü ise meslek lisesi mezunu olduğu ve öğrenci lerin yarısının yurtta kaldığı anlaşılmaktadır. Bu tablo öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun kısıtlı kültürel ve sosyal çevrelerden geldiklerini göstermektedir. Psikolojik araz düzeyi ile scx-unlann öncra derecesi arasında paralellik görülmektedir. Yani yüksek psikolojik araz düzeyi gösteren öğrenciler sorunlarını da önemli ve çok önemli gördükleri, gözlenmektedir.228 öğrencilerin sorunlarının yoğunlaştığı alt alanla rın başında; okul, gelecek ve duygusal alt alanı gelmek tedir. Psikolojik araz düzeyi ile bazı değişkenler arasın da ilişkinin bulunmuş olması öğrencilerin üniversiteye psikolojik yönden yüklü olarak geldiklerini ya da üniver site de karşılaştıkları streslerle baş edememe sonucu ortaya çıktığını düşündürmektedir. Bu sonuçlara bakarak, özellikle küçük yerleşim böl gesinden gelenler ile meslek lisesi mezunlarının yani.i kısıtlı sosyo-ekonomik ve kültürel çevrelerden gelen öğ rencilerin hayat standartlarının yükseltilmesi amacıyla öncelikle üniversite düzeyinde öğrenci kişilik hizmetle rinin verilmesi gerekmektedir. Örneğin, öğrencilerin yurtlara alınmaları ve burs ya da kredi imkanlarının sağlanması yoluna gidilebilinir. Ayrıca öğrencilerin ruh sağlıklarının korunması ve gösterdikleri değişik psikolojik araz düzeylerinin azaltılması ile sorunlarının.çözümünde gerekli yardımın yapılması için mediko -sosyal ve psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinden yarar landırma konularında merkez' de kurulacak olan psikolojik danışma ve rehberlik ünitesinin dışında ckul düzeyinde de gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

Abstract:
SUMMARY This s?udy has been made to investigate the relationship between Hacettepe University School of Health Administ rations students* level of psychological symptoms and some variables. Level of Psychological symptom has been measured by Symptom Distress Check List (SCL-90-R) which was developed by Derogatis and his friends. It includes the following sub-scale; Somatization, Obsessive Compulsive, Interpersonal Sensitivity, Depression, Anxiety, Hostility, Phobic Anxiety, Paranoid Ideation, Psycho ticim. Students* problems are determined by the "Hacettepe University School of Health Administration* s Students* Problem Check List Inventory", which was developed by the researcher. In developing this inventory, problem list inventory for higher education students (Form Y) which was developed by Baymur and Kılıççı is used. The Problem Check List Inventory of Hacettepe University School of Health Administration students* includes the problems about school, future, male-female friendship, relationship with people, sensitivity, health and other problems. In order to collect date about the variables, "Student Self Information Form", developed by the researcher was used. 145 female and 271 male students (total 416) who are in 1st, 2nd, 3rd, and 4th 229230 classes ila 1986-1987 academic year, constituted the universe and sample of the research» The procedures made in the research can be summarized as follows: lo The introductory knowledge about the research group was given in the form of, the place of the students high school, sex, the place from where he came and the place where he stayed in Ankara o These infor mation was compared with sex and class level of the student* 2. The measured level of psychological symptom of the students of Hacettepe University School of Health Administration was determined to be low and high according to Global Severity Index (GSI). 3. Student Problem Check List Inventory was grouped as unimportant and important or very important according to Global Severity Index. Avarages according to problem list inventory sub subjects were determined. 4. The level of Psychological symptom for the students who are in various classes was compared according to their sex and class level separately,, 5o Hacettepe University School of Health Administration's students' SCL-90-R Global Severity Index was determined and the control of the differences among avareges according to sex and class level was mode with "t" test.231 6. Students* level of psychological symptom were compared separately with the sex and class levels according to the SCL-90-Rf s sub-scale scores which, are named as somatization, obsessive compulsive, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, hostility, phobic anxiety, paranoid ideation, psychoticis psycho ticism. 7. Importance level of problems that the students of Hacettepe University School of Health Administration have, were compared with the sex and class level of the students separately» 8. Hacettepe University School of Health Administ ration's male and female students* level of psychological symptoms and their problems were compared separetely. 9o Level of Psychological symptom for the students who are in fiifferen classes were compared with their problems importance level» 10. Avarages, standart deviations and "t" values of the scores taken from Problem Check List Inventory, were calculated for the students whose level of psychological symptom is low and high» 11. Problems of the students whose level of psychological symptom is high and low were compared according to their sex, class level, place type and kind of the high school which they graduated, accommodation place while education, and place that they came to Ankara.232 In this study; avarage, standart deviation, "t" test, ki square (X ), Fisher's definite ki square, contingencj korrelation coefficient and percentage were used as statistical techniques and 0.05 was taken on as level of significance» A. QUALITIES OP THE RESEARCH GROUP 1. 65.14 % of the students in Hacettepe University School of Health Administration is male while 34.85 % of them is female. The number of male students is approximately two times the female students. 2. 58.41 % of the students have graduated from high schools in cities and 38.94 % of them from county high schools, 2.64 % of them from subdistrict high schools, 3» 68.03 per cent of the students have graduated from general high school, 31.97 per cent of them have graduated from professional high school. 4. 13.70 % of the female students have graduated from female high schools, 12.02 % of male students have graduated from male high schools and 74.28 % of the students have graduated from mixed high schools. 5. 29.57 % of the students have come to Ankara from small cities, 22.36 % of them from a small town or a county, 21.15 % of them from big cities, and 15.63 % of them from a village. The percentage of the students who have been in Ankara is 11. 30.233 6, 49.76 % of the students dwell in student dormitory, 19.47 % of them stay with their parents, 13.46 % of them with their friends, 10.82 % of them with their relatives, 5.05 % of them in another place, 1.44 % of them in a boarding house or in a hotel. B. LEVEL OP PSYCHOLOGICAL SYMPTOM FOR THE STUDENTS IN DIFFERENT CLASSES 1. 25.72 % of the male students, 12.50 % of the female students and 38.22 % of the total students have high level of psychological symptom. 2. 10.34 % of the firs class students, 9.85 % of the second class students, 9.38 % of the third class students and 8.65 % of the fourth class students have high level of psychological symptom. 3. SCL-90-R»s Global Severity Index of the students in different classes have shown significant difference at 0.05 level when compared according to class and sex. 4. There is a significant relationship between SOM, 0-C, INT, DSP, HOS, PAR, and PSY sub subjects of SCL-90-R and class level; and between HOS, PAR and sex at 0.05 significance level. The sub subject that shows highest psychological symptom, according to level of class is 0-C with 58.89 %t and the sub subject that shows highest psychological symptom according to sex is HOS with 38.46 %.234 Co PROBLEMS OF THE STUDENTS 'MO HAVE LOY/ AI7D HIGH LEVEL OF PSYCHOLOGICAL SYMPTOM I» 53 o6l fo of the students in different classes are accepting their problems as important and very important while 46.39 % of them are accepting these problems are unimportant. Male students proportion trho accept their problems as important and very important is higher than female students» 2. The relationship between the level of ; psychological symptom and the problems of the students was found to be significant at 0»O5 significance levelo The proportion of male students whose level of psychological symptom is high and who accepts the problems as important and very important is higher than female students. 3« The Problem Check List Inventory averages of the students, whose level of psychological symptom is high was found to be higher than the ones whose level of psychological symptom is lower*. 4. There is a significant difference between averages of sub-subjects of the Problem Check List Inventory for students who have high level of psychological symptom and the students who have level of psychological symptom at 0.05 significance level 0 5. The main inconveniencing problem for the students having low and high psychological symptom level is uroblems about "school".235 6. The secondary inconveniencing problem for the students having high psychological symptom level is emotional sub subject, D. RELATIONSHIP BETWEEN" THE PROBLEMS OP STUDENTS HAVING LOW AND HIG PSYCHOLOGICAL SYMPTOM LEVEL AND SOME VARIABLES 1" The relation between the sez and problems of the students having high psychological symptom level is found to be significant at 0.05 significance level. 2. The relation between the class level and problems of the students having high psjrcho logical symptom level is found to be singificant at 0.05 significance level. 3. The relation between the students psychological symptom level and the place and kind of the graduated high school is not found significant at 0.05 significance level. 4. The relation between the type of the high school according to sex and problems of the students having high psychological symptom level is found to be significant at 0.05 significance level. 5. The relation between the accommodation place in Ankara and problems of the students having high psychological symptom level is not significant at 0.05 significance level.236 6» There is a significant relationship between psychological symptom level with problems and coming to Ankara from a county, a village or a town and a smaHlcity at 0,05 significance level. 7. There isn't a significant relationship between psychological symptom level with problems and coming to Ankara from a big city at 0.05 significance level. According to the general results derived from these data, 73 % of the students are living in small settlement places, 1/3 of them are graduate of professional high schools and half of them are dwelling in student dormitary. This shows that great amount of students have come from lower cultural and social environments. It is interesting to see that students who are in different classes have high level of psychological symptom (38.22 %) and their Global Severity Index is also high. It seems that the level of psychological symptom is parallel to the importance level of problems. This means that students having high level of psychological symptom are accepting their problems as important and very important. School, future and emotional sub subjects consist the main problems of the students.237 As it is found that there are relations between the level of psychological symptom and some variables it can be salt that students are coming to university with psychological problems «, This can also be caused by the problems that they face in university. As a result, it can be said that students who have come from lower socio-economic and cultural environments must be given scholarships and credits, must be accepted to student dormitory in order to increase their life standart. In addition, medico-social and psychological guidance and counseling must be secured to the students in order to protect their mental health and decrease the different level of psychological symptom they have shown..