Turizmin ekonomik etkilerinin bölgesel kalkınma açısından değerlendirilmesi: Adana örneği
An evaluation of economic impacts of tourism industry in terms of regional devolopment: A case for the city of Adana
Yazar: ÖZGÜR KIZILDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SARIIŞIK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Adana = Adana ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kalkınma = Development ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Turizmin ülkeye ve bölgeye yarattığı ekonomik etkiler son yıllarda araştırmacıların, yerel yöneticilerin ve diğer paydaşların dikkatini çekecek noktaya gelmiştir. Bu araştırmanın temel amacı bölgesel kalkınmada, turizm endüstrisinin diğer önemli endüstriler ile karşılaştırmasının yapılarak Adana ekonomisi açısından önemini ortaya koymaktır. Araştırmanın diğer amaçları ise, turizm endüstrisine yatırım yapacaklara yön gösterilmesi, kamu kurumlarının uygun politikaları belirleyebilmesi için bazı temel istatistiki verilerin bir arada gösterilmesi ve Adana'da turizm konusunda araştırma yapacaklara bilgi vererek konuyu hem talep hem de arz yönlü ele almaktır.
Araştırmada ilk olarak Adana'nın kalkınmasında turizmin rolünün yerel paydaşların (turizm işletme belgeli kuruluşların yöneticileri, otellere mal veya hizmet veren kuruluşlar, bölge esnafı, sivil toplum kuruluşları ve bölge halkı) düşünceleri doğrultusunda araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada ikinci olarak ise, Adana'da turizmin ekonomik etkilerini belirleyebilmek amacıyla gelen turistlerin ortalama harcamalarına bakılması hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Yerel paydaşlardan ve turistlerden nicel araştırma yöntemleri veri toplama araçlarından anket tercih edilerek veriler toplanmıştır. Bu kapsamda 457 adet yerel paydaşlardan bölgesel kalkınma anketi ve Adana'ya gelen turistlerden 404 adet turistik harcama anketi toplanmış olup elde edilen veriler analizlere tabi tutulmuştur. Yerel paydaşlardan elde edilen verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiş ve non-paremetrik testlerden faydalanılarak analizleri gerçekleştirilmiş olup turistlerden elde edilen veriler ise frekans analiz tekniği ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, yerel paydaşların büyük çoğunluğunun Adana'da turizm endüstrisinin sanayi ve tarım endüstrilerinden sonra geldiği görüşünde oldukları görülmüştür. Yerel paydaşların yüksek oranda katılım gösterdikleri ifadeler sırasıyla; Adana'daki turizm faaliyetlerinin bölgeye yeni istihdam imkânları sağlaması, döviz girişi sağlaması ve bölgeye yönelik yatırım artışı sağlaması olduğu tespit edilmiştir. Yerel paydaşların çoğu demografik verileri ile ifadeler arasında anlamlı farklılıklar göstermiştir. Turistik harcama anketi sonuçlarına göre ise; ziyaretçilerin Adana'ya gelme nedenleri çoğunlukla akraba-arkadaş ziyareti ve tatil olduğu, ziyaretçilerin ortalama kişi başına yaptıkları harcamanın 1578 TL ve en fazla kişi başına ortalama harcamayı ise Amerika vatandaşlarının yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In recent years researchers, local government officals and other stakeholders point out the economic impacts of tourism, both at national and local level. The aim of this study is to compare tourism industry with other outstanding industries and reveal its importance in terms of Adana economy. Furthermore, it is aimed to point the way to the ones who want to invest in tourism sector, to show some basic statistical data all together for the public institutions to determine the appropriate policies and by informing the ones who want to research about the tourism in Adana and while doing this, to consider the subject of supply and demand.
Initial objective of this study is; searching the role of toursim in development of Adana city according to local stakeholders (managers of tourism enterprises with operation licence, companies which supply goods and services to hotels, local merchants, non-governmental organizations and local people). Secondary objective is; studying average expenditures of incoming tourists to determine economic impacts of tourism in Adana.  While doing this survey quantitative research method was used. The data obtained from the local stakeholders and from the tourists by choosing questionnaire method as a part of quantitative research method data collection techniques. In this context total number of 457 regional development questionnaires from local stakeholders and 404 touristic expenditure questionnaires from incoming tourists was collected. It was determined that the data obtained from the local stakeholders were not distributed normally and analysed using non-parametric tests and the touristic expenditure survey data obtained from the tourists were analysed by frequency analysis technique.
According to the results of the research, the large part of the local stakeholders stated that the tourism sector in Adana came after the industry and agriculture sector. Commonly shared statements of local stakeholders about tourism activities in Adana are respectively; creating new employment opportunities, enabling inflow of foreign currency, and increasing regional investment. Significant differences were found between the large of demographic data of the local stakeholders and the expressions. According to the results of the touristic expenditure survey, the purpose of coming to Adana is mostly relatives-friend visits and holidays, average expenditure of tourists per person is 1578 TL, and highest average expenditure is made by the USA citizens.