Kahramanmaraş ili CORINE arazi örtüsü/arazi kullanımının zamansal değişimi
Kahramanmaraş province CORINE temporal change of land cover/land use
Yazar: TUĞBA GÜMÜŞER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇİLEK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentsel peyzaj alanlarının oluşumunda etkili bir rol oynayan yeşil alanlar, doğal ekosistemin devinimine katkı sağlayarak, ara bağlantıların dengesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda Kahramanmaraş'ta son yıllarda tarım, endüstri ve inşaat sektörlerindeki gelişmeler nedeniyle hızlı bir nüfus artışı ve kentleşme süreci yaşanmış olup, yeşil alan varlığı olumsuz etkilenmiştir. Bu kapsamda peyzaj dinamiklerinin zamansal ve mekânsal açıdan değerlendirilmesi bakımından, Kahramanmaraş Merkez ilçelerinin 1990-2018 yılları arasında alansal kullanımında meydana gelen değişimlerin ve dönüşümlerin durumu, CORINE arazi örtüsü sınıflamasına göre incelenmiştir. Çalışma sonucunda arazi örtüsündeki yeşil alanların kuzeybatı, güneybatı ve orta kesimlerde dağılış gösterdiği tespit edilmiştir. 1990-2000 yıllarında arazi örtüsünde belirgin ivmeyle toplam 17.578 ha sınıf değişime uğramıştır. 2000'den 2006 yılına doğru tarımsal alanlarda arazinin %50'sinde azalma olmuştur. Orman ve yarı doğal alanlarda 2006'dan 2012 yılına arazinin %50'sinde kayıp görülüp, 2012' den 2018 yılına ise %27,94 oranında 537 ha azalış tespit edilmiştir. Tarımsal ve tarımsal olmayan alanlarda 2012 'den 2018 yılına %22,06 oranında 424 ha arazi kaybı görülmüştür. 2000'den 2018 yılına tarımsal alanlarda %50 oranında alansal kayıp belirlenmiştir. 2000-2006 yılları iğne yapraklı ormanlardan bitki değişim alanlarına %24,12, 2006-2012 yılları doğal çayırlıklardan bitki değişim alanlarına doğru %35,99 ve 2012-2018 yılları iğne yapraklı ormanlardan bitki değişim alanlarına %11,44 oranında sınıflar arası dönüşüm olmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, arazi örtüsünde yeşil alanların değişiminin tespiti yönünde gerçekleşecek planlama ve uygulama kararlarının, altlık veri olarak değerlendirilmesi kentlerin peyzaj kimliğinin sürekliliği açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
In the formation of urban landscape areas, green spaces play an influential role by contributing to the natural ecosystem's Dynamics and establishing a balance in interconnections. In this context, Kahramanmaraş has experienced rapid population growth and urbanization in recent years due to developments in the agriculture, industry and construction sectors, negatively impacting the presence of green spaces. In terms of evaluating landscape Dynamics temporally and spatially, changes and transformations in land use in Kahramanmaraş Central districts between 1990 and 2018 were examined according to the CORINE land use/land cover classification. As a result of the study, it was determined that the green spaces in land cover were distributed in the northwest, southwest and central regions. Between 1990 and 2000, a significant change occurred in land cover, with a total of 17,578 hectares undergoing a change in class. From 2000 to 2006, there was a decrease in 50% of the land in agricultural areas.Losses in forest and semi-natural areas were observed in 50% of the land from 2006 to 2012, and a 27.94% decrease, equivalent to 537 hectares, was observed from 2012 to 2018. Agricultural and non-agricultural areas experienced a 22.06% loss, equivalent to 424 hectares, from 2012 to 2018. A 50% areal loss in agricultural areas was determined from 2000 to 2018.There was a 24.12% transition from coniferous forests to plant change areas between 2000 and 2006, a 35.99% transition from natural grasslands to plant change areas between 2006 and 2012, and a 11.44% transition from coniferous forests to plant change areas between 2012 and 2018. In light of the findings, the assessment of changes in green areas in land cover as a base data for planning and implementation decisions is crucial for the continuity of cities' landscape identity.