Elektrokonvülsif terapide hiperventilasyonun konvülsiyon süresi ve serebral oksijenizasyon üzerine etkileri
The effects of hyperventilation on seizure length and cerebral oxygenation during electroconvulsive therapy
Yazar: OĞUZ GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. SİNAN GÜRSOY
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Elektrokonvülsif tedavi = Electroconvulsive therapy ; Hiperventilasyon = Hyperventilation ; Nöbetler = Seizures ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation

Özet:
ÖZET
Giriş ve amaç: Elektrokonvülsif terapi bir nöbet başlatmak için, bir veya her iki serebral hemisfere elektrik akımı uygulanarak yapılır. Amaç 25-60 saniye süreli bir terapötik yaygın nöbet oluşturmaktır. Anestezik ilaçların nöbet süresini kısaltmaları nedeniyle de elektriksel stimulusu artırmadan nöbet süresinin uzatılması konusunda özellikle anestezistler tarafından pek çok çalışma yapılmış ve bazılarında hiperventilasyonun nöbet süresini uzattığına dair sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, hiperventilasyonun konvülsiyon süresine ve serebral oksijenizasyon üzerine etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya anestezi altında ilk kez elektrokonvülsif terapi uygulanacak, yaşları 18-65 arası ASA I-II bireylerden 40 hasta dahil edildi. Kontrolsüz kardiyovasküler, respiratuar, metabolik hastalığı olan, herhangi bir intrakranial patolojiye ve zor hava yolu kriterlerine sahip hastalar, preop hemoglobin değerleri 10 gr/dl'nin altı ve 17 gr/dl'nin üstünde olan hastalar ile araştırmaya katılmayı reddeden hastalar dahil edilmedi.  
Çalışmamızda hastalar 2 gruba ayrıldı:
GRUP H: Hedef etCO2 25-30 mmHg olacak şekilde laringeal maske (LMA) ile 3 dk hiperventilasyon uygulanan 20 hasta 
GRUP N: Hedef etCO2 35-40 mmHg olacak şekilde laringeal maske (LMA) ile 3 dk normoventilasyon uygulanan 20 hasta 
Anestezi indüksiyonu öncesi, LMA ile ventilasyonun 3. dakikasında, postiktal 1., 5. Ve 10. dakikalarda  sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), ortalama arteryel basınç (OAB), kalp atım hızı (KAH), periferik oksijen saturasyonu (sPO2) ve bölgesel oksijen saturasyonu (rSO2) değerleri kaydedildi. Anestezi indüksiyonu sonrası laringeal maske (LMA) ile hava yolu kontrolü sağlanan hastaların ventilasyonun 3. dakikası ve konvülsiyonun 1. dakikasında end-tidal karbondioksit (etCO2) değerleri kaydedildi. Konvülsiyon süresi, Richmond sedasyon-ajitasyon skoru, Aldrete skoru 9 olana kadar geçen süre kaydedildi.
Bulgular: Her iki gruptaki bireyler konvülsiyon süresi ve derlenme süresi yönünden karşılaştırıldığında gruplar arası farklılık önemli bulunmuştur. (p<0.05) 
Her iki grupta değişik zamanlarda ölçülen serebral oksijenizasyon değerleri karşılaştırıldığında gruplar arası farklılık önemsiz bulunmuştur. (p>0,05) Hiperventilasyon grubundaki bireylerin değişik zamanlarda ölçülen rSO2 değerleri karşılaştırıldığında ölçümler arası farklılık önemli bulunmuştur. (p<0.05) Grup H'de rSO2 değerleri ikişerli karşılaştırıldığında bazal ile LMA 3.dakika, bazal ile postiktal 1.dakika, bazal ile postiktal 5. dakika değerleri arasındaki farklılık önemli bulunurken diğer ölçümler arası farklılık önemsiz bulunmuştur. Normoventilasyon grubundaki bireylerin değişik zamanlarda ölçülen rSO2 değerleri karşılaştırıldığında ölçümler arası farklılık önemsiz bulunmuştur. (p>0.05)
Her iki guptaki bireylerin Richmond Ajitasyon skorları karşılaştırıldığında gruplar arası farklılık önemsiz bulundu. (p>0.05)
Sonuç: Grup H'de Grup N'ye göre konvülsiyon süresinin daha uzun ve derlenme süresinin daha kısa olduğu (p<0,05) tespit edildi. Elde edilen rSO2 verilerinin analizine göre ise hiperventilasyonun aynı bireyde farklı zamanlarda ölçülen serebral oksijenizasyona anlamlı bir katkısı olduğu ancak normoventilasyon yapılan gruptan istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü. EKT'de hiperventilasyonun hangi kriterlere göre yapılması gerektiği konusunda ortak bir kanıya varmak için daha fazla olgu sayısından oluşan çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Hiperventilasyon, elektrokonvülsif terapi, serebral oksijenizasyon, konvülsiyon süresi

Abstract:
Introduction and Objectives: Electroconvulsive therapy (ECT) is performed by applying electrical current to one or both cerebral hemispheres to initiate a seizure. Purpose of ECT is to create a therapeutic generalized seizure which lasts 25-60 seconds.  There are many studies about longing the seizure length without not increasing the electrical stimulus because of anesthetic drugs that shortens the seizure length. In some of these studies, some researchers concluded that hyperventilation prolongs the seizure length. The aim of this study is to research the effect of hyperventilation on seizure length and cerebral oxygenation. 
Material and Method: ASA I-II, 18-65 aged 40 patients that will have their first ECT course included into the study. Patients who have uncontrolled cardiovascular, respiratory, metabolic diseases and intracranial pathology were excluded. Also patients that have difficult airway criteria, patients that have preop hemoglobin values lower than 10 gr/dl and higher than 17 gr/dl were excluded from this study.  
Patients were divided into 2 groups:
GROUP H: 20 patients that were hyperventilated according to target etCO2 values between 25-30 mmHg with laryngeal mask (LMA) for 3 minutes 
GRUP N: 20 patients that were normoventilated according to target etCO2 values between 25-30 mmHg with laryngeal mask (LMA) for 3 minutes 
Systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), mean arteryel pressure (MAP), peripheric oxygen saturation (SpO2), heart rate (HR), regional oxygen saturation (rSO2) were measured before general anesthesia induction, on 3th minute of ventilation with LMA (LMA3), on postictal 1st (PI1), 5th (PI5) and 10th (PI10) minutes. Target etCO2 values were recorded at 3th minute of ventilation and postictal 1st minute. Seizure length, Richmond sedation-agitation scale, time needed to reach Aldrete Score 9 were also recorded. 
Findings: There is a significant difference between groups when they were compared in terms of seizure length and recovery time. (p<0.05) 
When cerebral oxygenation values that were measured at different times were compared, there is no significant difference between groups.  (p>0,05) But when we compare the rSO2 values that were measured at different times in Group H, difference between the measurements were statistically significant. (p<0.05) When rSO2 values in Group H were compared in doubles, there is a significant difference between measurements that are between basal and LMA3, basal and PI1, basal and PI5.  When the rSO2 values in Group N that were measured at different times were compared, there is no significant difference. (p>0.05)
When Richmond agitation scores in both groups are compared, there is no significant difference between groups. (p>0.05)
Results: We have found that seizure length is longer and recovery time is shorter in Grop H. (p<0,05) There is a contribution of hyperventilation on cerebral oxygenation that is measured in the same person at different times but cerebral oxygenation is not statistically different from patients that were normoventilated. We need more studies that includes large case numbers to make a consensus about how hyperventilation has to be applied on ECT. 

Keywords: hyperventilation, electroconvulsive therapy, cerebral oxygenation, seizure length