Ortaokulda öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin Türkçe eğitiminin ve okuma-yazma becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Turkish education and literary skills of hearing impairment students at secondary schools
Yazar: ESRA NUR TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokulda öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin okuma- yazma becerilerini Türkçe öğretim süreci çerçevesinde değerlendirmek ve sürecin nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. 
Hatay Hürriyet İşitme Engelliler Ortaokulunda 5. sınıf (7 kişi), 6.sınıf (15 kişi), 7. sınıf (8 kişi) ve 8. sınıf (7 kişi) olmak üzere toplam 40 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler, ağır işitme engelli olup herhangi bir işitme cihazı kullanmamaktadır. 
Araştırmada altı ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır: "5. Sınıf Okuduğunu Anlama Testi", "6.-8. Sınıf Okuduğunu Anlama Testi", "Yazma Formu", "İşitme Engellilerde Türkçe Öğretimi Öğretmen Görüşme Formu", "İşitme Engelli Öğrencilerin Yazılı Anlatım Sorun Envanteri" ve "İşitme Engelli Öğrencilerin Yazma Becerisi Dereceli Puanlama Anahtarı"dır.
Araştırmanın bulgularını, okuduğunu anlama testi, yazma formu ve öğretmen görüşme formundan alınan veriler oluşturmuştur. 
 Okuduğunu anlama testlerinden alınan puanlar, cinsiyete ve sınıf düzeylerine göre farklılık göstermemektedir. Kazanımlara göre bakıldığında 5.-8. Sınıf işitme engelli öğrencilerin en başarılı oldukları kazanımlar, "Okuduğunu anlamlandırmada görsellerden yararlanır." ve "Metinle ilgili görsel ögeleri yorumlar." olmuştur. 
Yazma becerileri,  işitme engelli öğrencilerin yazılı anlatımları kelime, cümle, paragraf düzeyinde değerlendirilmiştir. Kelime ve cümle ile ilgili 6, paragraf ile ilgili 5 sorun saptanmıştır. Bu sorunlar, metinlerle örneklendirilmiştir. Sonuçta, 5. ve 6.-8. sınıflarda sırasıyla yazılı anlatımların (%52.5-%60) oranında zayıf, (%35-%30) oranında orta, (%12.5-%1.10) oranında başarılı olduğu belirlenmiştir. 
Öğretmenlerle yapılan görüşme sonucunda şu problemler tespit edilmiştir: Türkçe dersini işlerken karşılaştıkları sorunlar; kelime öğretimi, cümle yazımı, metin işleniş süreci, anlama ve anlatmadır.

Abstract:
This study aims to evaluate literary skills of deaf students at secondary schools and to reveal how Turkish teaching process takes place.
The research was done on 40 boarding and day students at Hatay Hurriyet Secondary School for deaf (5th (7 students), 6th  (15 students), 7th (8 students) and 8th  (7 students). Students are heavily hearing impaired but they don't use any hearing-aid.
In the research six different data collection tools were used: "5th  Reading Comprehension Test", "6th – 8th Reading Comprehension Test", "Writing Form", "Interview Form with Teachers teaching Turkish to  Deaf", " Problem Inventory of Deaf Students' Written Expression" and "Gradational Scoring Key about Deaf Students' Writing Skills.   
Findings consist of the data from reading comprehension test, writing skill and teacher interview form.
Scores from reading comprehension tests don't differentiate according to gender and grade. As for the attainments, 5th-8th grade deaf students are most successful at these: "They use pictures for interpretation of what is read." and "They interpret text-related pictures."  
Written skills, deaf students' written expressions were evaluated at word, sentence and paragraph level. Accordingly, 6 problems about word and sentence, and 5 problems about paragraph were found. These were processed through sample texts.  As a consequence, it was determined that written expressions of 5th and 6th-8th grades are poor at 52,5%-60%, average at 35%-30% and successful at 12,5%-1,10% respectively. 
As a consequence of the interviews with teachers, such problems were issued: problems of teachers during teaching Turkish, sentence writing, text reading process, comprehension and lecturing.