Kullanıcı açısından mekân aidiyeti veyaşam çevresinin psikolojik etkilerininSamanbahçe konutları örneğindeincelenmesi /
Yazar: BEREN AYGENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMRA SEMA UZUNOĞLU
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İnsan-mekân ilişkisinin kuvvetle gözlemlenebildiği iç mekânlar, bireyin günlük yaşamında temas ettiği en yakın çevre oluşumlarından birini ifade etmektedir. Çevre oluşumlarıyla insanın etkileşimini anlamak için öncelikle 'çevre nedir?' sorusunun cevabını kavramak gerekmektedir. Bu nedenle tez çalışmasına çevre konusundaki araştırmalarla başlanmıştır. İnsanın çevreyle olan etkileşimi, çevreyi algılayışı ve çevre psikolojisi konuları araştırmayı bütünleştirip pekiştiren alanlar olarak belirlenmiştir. 

Yürütülen çalışmada mekânsal kimlik, memnuniyet, aidiyet, mahremiyet kavramlarının insan-mekân ilişkisiyle beraber incelenmesinin tezin kapsamına katkı sağlayacağı düşünülmüş; araştırma konularının daha iyi gözlemlenebilmesi adına mekân olarak bir konut örneğinin seçilmesinin yararlı olacağı saptanmıştır. 

Sözü edilen bu konular yürütülen çalışmada mekân tasarım sürecindeki önemleri belirtilerek açıklanmış, her başlığın gözlemlenebilmesi için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan ve ilk sosyal toplu konut örneği olan Samanbahçe Konutları çalışma alanı olarak seçilmiştir. Toplumun yapılı mirası olarak örnek gösterilebilen bu konutların araştırılıp mimari, iç mimari ve çevre tasarımları açılarından incelenmesi aynı zamanda bir sorumluluk olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, insan ile mekân ilişkilerinin Samanbahçe örneğinde gözlemlenebilmesi adına kişisel, mekânsal ve aidiyetle ilgili soruları içeren bir anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışmasında elde edilen sayısal veriler kullanıcı görüşleri ile birlikte analiz edilmiştir. 

Çalışmanın sonunda görülmektedir ki; zaman içinde kullanıcılarının ihtiyaçlarının değişmesi dolayısıyla mekânsal yetersizlikler ortaya çıksa da insan-mekân ve insan-çevre etkileşimi açısından bakıldığında Samanbahçe Konutları sürdürülebilir bir örnek olarak yaşamaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnsan-mekân-çevre ilişkisi; çevre psikolojisi; mekânsal kimlik; memnuniyet; aidiyet; mahremiyet; Samanbahçe Konutları

Abstract:
The interiors where communication with human beings can be observed strongly refers to
one of the closest environmental formations that an individual comes into contact with. In
this study, it was thought that examining the concepts of environment, environmental
psychology, spatial identity, satisfaction, belonging and privacy together with humanspace relationship would contribute to the scope of the thesis. A housing sample was
selected as housing is a special place where one expresses himself or even becomes a part
of himself.
These issues were explained in the study carried out by stating their importance in the
space design process and Samanbahçe Residences, which is the first example of social
housing in the Turkish Republic of Northern Cyprus, was chosen as the study area in order
to observe each title. These residences, which are examples of the built heritage of the
society, were examined in terms of architecture, interior architecture and environmental
designs. In this context, in order to observe the relationship between human and space in
the case of Samanbahçe, a questionnaire including personal, spatial and belonging
questions was conducted. The numerical data were analysed together with the views of the
users.
As a result, although spatial deficiencies arise due to the changing needs of its users over
time, Samanbahçe Residences continue to live as a sustainable example in terms of humanspace and human-environment interaction.
Keywords: Human-space-environment relationship; environmental psychology; spatial
identity; satisfaction; belonging; privacy; Samanbahçe Residences