Kistik fibrozisli hastalarda üst ekstremite egzersiz kapasitesi kas oksijenizasyonu denge ve fiziksel aktivite seviyesinin araştırılması
Investigation of upper extremity exercise capacity muscle oxygenization balance and physical activity level in patients with cystic fibrosis
Yazar: BETÜL YOLERİ
Danışman: PROF. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Postural denge = Postural balance ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Kistik Fibrozis (KF) çoğunlukla akciğerler olmak üzere bağırsaklar, pankreas, karaciğer ve böbrekleri etkileyen genetik bir hastalıktır. Egzersiz intoleransı, kas zayıflığı, mitokondriyal etkilenim ve fosfokreatin metabolizması yavaşlığı yaygındır, fakat çocuk hastalarda ekstrapulmoner etkilenimler yeteri kadar araştırılmamıştır. Çalışmamızın amacı KF hastalarının solunum fonksiyonları (spirometre), fonksiyonel egzersiz kapasitesi (6 dakika yürüme testi (6-DYT), Pegboard ve Ring testi (6-PBRT)), solunum kas kuvveti (MİP, MEP) (ağız basınç ölçüm cihazı) ve enduransı (artan eşik yükleme testi), kas kuvveti (dinamometre), kas oksijenizasyonu (Moxy® monitör), denge (Biodex-Biosway® Balance System, Y denge testi), fiziksel aktivite seviyesi (metabolik holter) ve yaşam kalitesinin (Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Anketi (CFQ-R)) sağlıklılarla karşılaştırılmasıydı. 28 KF hastası ve 23 sağlıklı karşılaştırıldı. Hastaların %FEV1, %FVC, %PEF, %FEF%25-75, MİP, kas kuvveti (%), CFQ-R ölçeği (6-13 yaş) fiziksel işlevsellik, tedavi yükü ve solunum bulguları; (14 yaş üzeri) tedavi yükü puanı istatistiksel (p<0,05), 6-DYT mesafesi klinik anlamlı olarak (p>0,05) sağlıklılardan daha azdı. Hastaların 6-DYT sırasındaki quadriseps femoris (QF) kas oksijen saturasyonu (SmO2min) istatistiksel anlamlı olarak daha az, hemoglobin miktarı (Thbmin,maks,top); deltoid kası istirahat THb ve 6-PBRT sırasındaki ΔTHb ise sağlıklılardan daha yüksekti (p<0,05). Gruplarda MEP, solunum kas enduransı, 6-PBRT halka sayısı, QF ve deltoid kası istirahat SmO2, statik postüral stabilite indeksleri ve dinamik postüral stabilite puanları, fiziksel aktivite parametreleri benzerdi (p>0.05). Çocuk KF hastalarında alt ektremite fonksiyonel egzersiz kapasitesi klinik olarak, inspiratuar, QF ve deltoid kas kuvveti azalmış; solunum fonksiyonları, 6-13 yaş hastalarda yaşam kalitesi fiziksel işlevsellik, solunum bulguları ve tedavi yükü; 14 yaş üzeri hastalarda ise tedavi yükü yaşam kalitesi boyutları kötüleşmiştir. Hasta ve sağlıklı çocukların çoğunluğu fiziksel olarak inaktifti. Hastaların üst ekstremite egzersiz kapasitesi, ekspiratuar kas kuvveti, solunum kas enduransı, statik ve dinamik dengesi korunmuştu. Hastaların alt ektremite submaksimal aktivite sırasındaki kas oksjien saturasyonu azalmış, alt ve üst ekstremite hemoglobin seviyesi ise daha az azaldı. Çocuk KF hastaları en erken dönemde rehabilitasyon ihtiyaçları açısından değerlendirilmelidir ve kardiyopulmoner rehabilitasyon programlarına dahil edilmelidirler. Kistik fibrozis hastası çocuklarda üst ekstremite egzersiz kapasitesini azaltan etkenler ve egzersiz eğitiminin kas oksijen metabolizması üzerine etkileri araştırılmalıdır.

Abstract:
Cystic Fibrosis (CF) is a genetic disease that mostly affects the lungs, but also intestines, pancreas, liver and kidneys. Exercise intolerance, muscle weakness, mitochondrial involvement, and slow phosphocreatine metabolism are common, but extrapulmonary impairments in pediatric patients have not been adequately studied, yet. To compare respiratory functions (spirometer), functional exercise capacity (6-minute walking test (6-MWT), Pegboard and Ring test (6-PBRT), respiratory muscle strength (MIP, MEP) (mouth pressure device) and endurance (threshold loading test), peripheral muscle strength (dynamometer), muscle oxygenation (Moxy® monitor), static and dynamic balance (Biodex Biosway® Balance System, Y balance test), physical activity level (metabolic holter) and quality of life (Cystic Fibrosis Questionnaire Revised (CFQ-R)) in patients and healthy subjects was aimed. 28 patients and 23 healthy were compared. %FEV1, %FVC, %PEF, %FEF25-75%, MIP, muscle strength (%),CFQ-R subscales physical functionality, treatment burden and respiratory findings (6-13 years), the treatment burden score in patients (over 14 years) in scale was statistically (p<0.05), 6-MWT distance was clinically significantly (p>0.05) decreased in patients. Quadriceps femoris (QF) muscle oxygen saturation (SmO2min), hemoglobin level (Thbmin,max,top) during 6-MWT was statistically significantly lower, deltoid muscle THb at rest and ΔTHb during 6-PBRT were higher (p<0.05) in patients compared with controls. MEP, respiratory muscle endurance, 6-PBRT total ring count, QF and deltoid muscle resting SmO2, static postural stability indices and dynamic postural stability scores, physical activity parameter's score were similar in the groups (p>0.05). Lower extremity functional exercise capacity is clinically decreased, inspiratory, QF and deltoid muscle strength are decreased; respiratory functions, quality of life, physical functionality, respiratory symptoms and treatment burden sub-dimensions in patients aged 6-13 years and treatment burden sub-dimensions in patients over 14 years of age deteriorated in pediatric CF patients. The majority of patient and healthy children are physically inactive. Upper extremity exercise capacity, expiratory muscle strength, respiratory muscle endurance, static and dynamic balance of the patients are preserved. Lower extremity muscle oxygen saturation during submaximal activity is decreased, and lower and upper extremities hemoglobin are decreased less in patient. Pediatric CF patients should be evaluated for rehabilitation needs at the earliest and should be included in cardiopulmonary rehabilitation programs. Factors that decrease upper extremity exercise capacity and the effects of exercise training on muscle oxygen metabolism should be investigated in children with CF.