Kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisi
The effect of the science stories? supported with concept cartoons on the students? academic achievemet, attitudes and motivations
Yazar: TUĞÇE YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ŞAŞMAZ ÖREN
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: İlköğretim = Primary education

Özet:
Yaşadığımız çağda bilgi ve teknoloji sürekli değişen ve gelişen bir yapı içerisindedir. Bu değişim ve gelişimlere uyum sağlayabilecek nitelikte, günlük hayatta karşılaşılan problemlere çözüm önerileri getirebilen, meraklı, şüpheci, araştıran, sorgulayan ve katılımcı bireylerin yetişmesinde; fen ve teknoloji dersinin önemi büyüktür. Dolayısıyla fen ve teknoloji derslerinde öğrencilere bu özellikleri kazandırmak için farklı yöntem ve tekniklerin kullanılmasına yönelik ilginin arttığı düşünülmektedir. Öğrencilerin fen derslerine aktif olarak katılımını sağlayabilecek, onlara bilginin yanında beceri kazandırabilecek, kendi deneyim ve yaşantılarıyla öğrendikleri konuları ilişkilendirerek akademik başarılarının artmasını sağlayabileceği düşünülen yöntem ve tekniklere örnek olarak kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyeler verilebilir.
1990?lı yıllarda tanıştığımız kavram karikatürleri gerek görselliğiyle gerekse düşündürücü yönüyle öğrencilerin derslerde bilişsel ve duyuşsal olarak gelişimlerine katkı sağlayan bir yöntemdir. Bilimsel hikâyeler ise çoğu zaman hayatımızda karşılaştığımız günlük yaşam problemlerini konu alan, öğrencilerin özellikle hayal güçlerinin gelişimine katkı sağlayan yöntemlerdendir. Günümüzde kavram karikatürleriyle ilgili yapılan pek çok araştırma olmasına karşın bilimsel hikâyeler için aynı durum söz konusu değildir. Bu nedenle derse aktif katılımı sağlama, konuyu günlük yaşamla ilişkilendirme, argümantasyon amaçlı kullanılabilme gibi pek çok ortak özelliği bulunan bilimsel hikâyeler ve kavram karikatürlerinin bir arada kullanımının ortak etkisine bakılmasının alan yazın için önemli bir katkı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada; ilköğretim fen ve teknoloji dersi ?insan ve çevre? ünitesinde kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma 2012-2013 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde, Manisa ili Demirci ilçesi Ziya Gökalp Nurettin Kelem İlköğretim Okulu?nda gerçekleştirilmiştir. Bu okulda öğrenim gören 27 öğrenci (7-B) deney grubu ve 27 öğrenci (7-A) kontrol grubu olmak üzere toplam 54 öğrenci ile uygulamalar yapılmıştır. ?İnsan ve Çevre? ünitesi deney grubu öğrencilerine kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyeleri içeren öğretim programıyla, kontrol grubu öğrencilerine ise mevcut öğretim programıyla işlenmiştir. Araştırma 4 ders saati ön test uygulamaları, 16 ders saati hazırlanan etkinlik uygulanmaları ve 4 ders saati son test uygulamaları olmak üzere; toplam 24 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı-deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. İlköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersi ?İnsan ve Çevre? ünitesine yönelik hazırlanan `Akademik Başarı Testi? ile `Fen Bilgisi Tutum Ölçeği? ve `Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği? öntest ve sontest olarak tüm gruplara uygulanmıştır. Bununla birlikte gruplarda yer alan öğrencilerin denkliklerini belirlemek amacıyla `Bireysel Bilgi Formu? kullanılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada yer alan alt problemlerin çözümüne yönelik analizlerin yapılmasında t-testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, fen ve teknoloji öğretim programında yer alan içeriğin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarından anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları ve fene yönelik motivasyonları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı anlaşılmıştır (p>.05). Bu araştırma sonuçlarından yola çıkarak uygulamada kullanılan kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelerin; Milli Eğitim Bakanlığında (MEB) görev yapan öğretmenlere ve ilköğretim öğrencilerine, fen ve teknoloji derslerinde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca bundan sonra çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstereceği umulmaktadır. Bununla birlikte kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelere fen ve teknoloji öğretim programlarında yer verilmesi önerisinde bulunulabilir.

Abstract:
We live in an age of information and technology is constantly changing and evolving within a structure. To adapt to the changes and developments of this nature, can bring solutions to the problems encountered in daily life, curious, skeptical, questioning, analyzing and participating in educating individuals; science and technology course has a great importance. Thus, science and technology courses for students to gain these features are thought to increase the interest in the use of different methods and techniques. Concept cartoons and science stories can be given as an example for the methods and techniques which are thought to provide an increase in students? academic achievements associating with their experience and issues learned from their lives, knowledge as well as skills that can save them provides active participation of them in science classes.
Concept cartoons we met in 1990s are a method that contributes to development of the cognitive and affective aspects of the students in their courses with both visually as well as thought-provoking aspect of it. Science stories we encounter in our lives most of the time in the area subject to the problems of daily life, especially it is one of the methods that contributes to development of the students? imagination. Today, despite a lot of research done on the concept cartoons, it is not same for the science stories. Therefore, it is considered that there is an important contribution to the literature with looking it up on the common effect of the use of a combination of such as the common feature of many science stories and concept cartoons which ensure the active participation of the course, subject to associate with daily life, be used for argumentation. The study in this context; it is aimed to determine the effects on the motivations and attitudes, academic achievements of the students by using science stories which are supported with concept cartoons that primary education science and technology lesson ?Human and Environment? unit.
The study was carried out in Ziya Gökalp Nurettin Kelem Primary School that exists in Demirci which is the town of Manisa in the second period academic study of 2012-2013. Practices were carried out with 27 students (7-B) who were experimental group and 27 students (7-A) who were control group that totally 54 students in this school. While ?Human and Environment? unit was performed with the curriculum which consist scientific stories that supported with concept cartoons for the experimental group students, it was performed with the existing curriculum for the control group students. The study was carried out a total of 24 class periods that include 4 class periods for pretest applications, 16 lesson periods for prepared activities applications and 4 class periods for posttest applications.
In this research, quasi-experimental research design was used with pretest-posttest control group. ?Academic Achievement Test? which is prepared for ?Human and Environment? unit exists in primary school 7. Class science and technology lesson, ?Science Attitude Scale? and ?Motivation towards Science Learning Scale? were carried out to all groups as pretest and posttest. Besides, ?Personal Information Form? was used to determine equivalence of the students who take part in groups. Package SPSS 20 software was used to analyze the data obtained from the study. t-test and analysis of variance were used in making the sub-analysis of the research for the solution of problems. According to the results; it is concluded that the academic achievements of the experimental group students to whom sciece stories supported with concept cartoons were used are significantly higher than the academic achievements of the control group students to whom content of the science and technology curriculum were used (p<.05). It is understood that there is no significant difference between attitudes of the experimental and control group students towards science and the motivations of the students for science. Based on the results of this research; science stories and concept cartoons which were used in this application can be helpful for the teachers who work for The Ministry of National Education (MoNE) and for the students for science and technology lesson. In addition, it is hoped that the study will lead to the researchers. Besides, scientific concept cartoons and stories can be suggested to be included in the curriculum of science and technology.