Cerrahi hastalarında ameliyat sonrası ağrı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between postoperative pain and sleep quality in surgical patients
Yazar: SERAY GÖCEN
Danışman: DOÇ. DR. ARAZ ASKEROĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma, cerrahi hastalarında ameliyat sonrası ağrı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma örneklemini Başakşehir Çam ve Sakura Hastanesi cerrahi servislerinde yatışı yapılan toplam 79 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında görüşme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında hasta tanıtıcı özellikleri formu, Richard- Campbell Uyku Ölçeği ve Mcgill Melzack Ağrı Soru Formu kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 61,58± 25,3 ve BKİ ortalaması 25,3±2,87, belirlenmiştir. Hastaların %53,2 kadın, %57'sinde kronik hastalığı olduğu, %48,1'inde alt batın cerrahisi vakası olduğu ve %94,9'unda ameliyat sonrası analjezik uygulandığı belirlenmiştir. Hastaların normal yaşamda uyku saati ortalaması 7,64±1,13, %21,5'inde uyku sorunu olduğu belirlenmiştir. Hastaların ameliyat sonrası ameliyatın 0. günü MMAŞ ile ameliyatın 1. günü MMAŞ, ameliyatın 1. günü MMAŞ ile ameliyatın 2. günü MMAŞ ve A. 0. Günü MMAŞ ile ameliyatın 2. günü MMAŞ arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Ameliyatın 2. günü RCUÖ ile ameliyatın 3. günü RCUÖ ve ameliyatın 1. günü RCUÖ- ameliyatın 3. günü RCUÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Hastaların ameliyatın 0. günü ağrı şiddeti puan ortalaması ile ameliyatın 1. günü RCUÖ puan ortalaması (r=-,549, p˂,001), ameliyatın 1. günü ağrı şiddeti puan ortalaması ile ameliyatın 2. günü RCUÖ puan ortalaması (r=-,443, p˂,001) ve ameliyatın 2. günü ağrı şiddeti puan ortalaması ile ameliyatın 3. günü RCUÖ puan ortalaması (r=-,563, p˂,001) arasında negatif yönlü kuvvetli bir ilişki saptanmıştır. Hastaların yaş ile ameliyat sonrası farklı zamanlarda ölçülen Mcgill- Melzack ağrı şiddeti puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (F=4,90, P=,010). Hastaların cinsiyet (F=,91, p=,033), ameliyat sonrası analjezik kullanımı (F=1,23, p=,018) ve kullanılan analjezik türü (F=,97, p=,013) ile ameliyat sonrası farkı zamanlarda ölçülen RCUÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (P˂,05). Çalışma sonuçlarına göre ameliyat sonrası ağrı ile uyku arasında ilişki olduğu saptanmıştır. Ameliyat sonrası dönemde ağrının yönetimi uyku kalitesini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the relationship between postoperative pain and sleep quality in surgical patients. The study sample consisted of a total of 79 patients hospitalized in the surgical wards of Başakşehir Çam and Sakura Hospital. Interview method was used to collect the data. Patient descriptive characteristics form, Richard-Campbell Sleep Scale and Mcgill Melzack Pain Questionnaire were used for data collection. The mean age of the patients was 61.58± 25.3 years and the mean BMI was 25.3±2.87. It was determined that 53.2% of the patients were female, 57% had chronic diseases, 48.1% had a lower abdominal surgery case and 94.9% received postoperative analgesics. The mean number of hours of sleep in normal life was 7.64±1.13 and 21.5% had sleep problems. A statistically significant difference was found between MMPS on postoperative day 0 and MMPS on postoperative day 1, between MMPS on postoperative day 1 and MMPS on postoperative day 2, and between MMPS on postoperative day 0 and MMPS on postoperative day 2 (p<0.001).A statistically significant difference was found between RCSS on the 2nd day of surgery and RCSS on the 3rd day of surgery and between RCSS on the 1st day of surgery and RCSS on the 3rd day of surgery (p<0.001). There was a statistically significant difference between the mean score of pain intensity on day 0 of the operation and the mean score of RCSS on day 1 of the operation (r=-,549, p˂,001), and between the mean score of pain intensity on day 1 of the operation and the mean score of RCSS on day 2 of the operation (r=-,549, p˂,001). day (r=-,443, p˂,001), and a strong negative correlation was found between the mean pain intensity score on the 2nd day of surgery and the mean pain intensity score on the 3rd day of surgery (r=-,563, p˂,001). A statistically significant difference was found between gender (F=,91, p=,033), postoperative analgesic use (F=1,23, p=,018) and the type of analgesic used (F=,97, p=,013) and the mean RCSS scores measured at different times after surgery (P˂,05). According to the results of the study, there was a relationship between postoperative pain and sleep. It is thought that management of pain in the postoperative period will positively affect sleep quality.