Çocuk romatoloji kliniğine başvuran juvenil idiopatikartrit tanısı ile takip edilen 18 yaş altı hastalarda büyüme ve gelişme parametrelerinin değerlendirilmesi
Growth parameters of the children under the age of 18 WHO werediagnosed with juvenile idiopathic arthritis
Yazar: FATMA ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. BETÜL SÖZERİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-jüvenil = Arthritis-juvenile ; Biyolojik tedavi = Biological therapy ; Büyüme bozuklukları = Growth disorders ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Juvenil idiopatik artrit (JİA), çocukluk çağının en sık görülen
romatizmal hastalığıdır. Gerek hastalığın kendisi gerekse tedavi sürecinde kullanılan
ajanlar büyüme gelişme geriliğine, kilo azlığına ya da fazlalığına neden
olabilmektedir. Amacımız; juvenil idiyopatik artrit tanısı ile takip edilen 18 yaş altı
hastalarda büyüme parametrelerinin nasıl etkilendiğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ocak 2021-Haziran 2021 tarihleri arasında
Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk romatoloji kliniğine başvuran ILAR
kriterlerine göre tanı almış JIA'lı hastalar arasında yürütülmüştür. Bu kriterlere uygun
243 hasta değerlendirilmiştir. Hastaların boy-kilo ölçümleri yapılmış, Tanner–
Marshall metoduyla puberte değerlendirmesi yapılmıştır.
İstatistiksel Analiz: Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken,
istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı
kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: 147s'i (%60,5) kız ve 96'sı (%39,5) erkek olmak üzere toplam 243
hasta ile yapılmıştır. Boy ölçümü yapıldığı sırada hastaların yaş ortalamaları
11,78±4,21'dir. VKİ ortalaması en yüksek olan grup psöriatik artrit iken (VKİ=26,5),
en düşük grup sistemik JIA(VKİ=18,2) olduğu görülmüştür. Aşırı kilolu ve obez
hastaların toplam biyolojik ilaç kullanım süreleri ortalama 30,5±21,9 ay iken, aşırı
kilolu ya da obez olmayanların toplam biyolojik ilaç kullanım süreleri ortalama
22,1±16,8 ay olup aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Obez ya
da aşırı kilolu olanların ortalama anti-TNF kullanımları obez ya da aşırı kilolu
olmayanların ortalama anti-TNF ilaç kullanım süresinden uzundur; sırasıyla 29,4±21,9
ay, 21,3±16,7 ay ( p>0.05). Obez ve aşırı kilolu hastaların toplam yüksek doz steroid
kullanım süresi (41,4±60,5 gün) obez ya da aşırı kilolu olmayanların toplam yüksek
doz steroid kullanım süresinden (36,8±51,5 gün) uzundur (p>0.05). Çalışmaya alınan
hastalarda boy kısalığı olan 22 hasta (%9) hasta saptanmıştır. Bu hastaların 4 tanesinin
boy kısalığı ile ilişkilendirilebilecek ek hastalıkları mevcut iken;18 hastanın JIA tanısı
dışında bir kronik hastalığı bulunmamaktaydı. Boy kısalığı olup altta yatan başka bir
kronik hastalığı olmayan hastaların %77,8'i (n=14) aktif hastalık durumunda iken, boy
kısalığı olmayan hastaların %43'ünün (n=95) aktif hastalık durumunda olduğu görüldü
(p=0.004).Boy kısalığı ile hastalık aktifliği arasında anlamlı ilişki saptandı. Boy
kısalığı olup altta yatan başka bir kronik hastalığı olmayan hastaların ortalama yüksek 
viii
doz steroid kullanım süresi (65,9±95,2 gün), boy kısalığı olmayan hastaların yüksek
doz steroid kullanım süresinden (42,8±48,1 gün) uzundur. (p>0,05).
Tartışma ve Sonuç: Çalışmaya alınan hastalarda literatürdeki verilere benzer
sıklıkta boy kısalığı saptanmıştır. Obezite JIA hastalarında dikkat edilmesi gereken bir
sorundur. JİA'lı hastalarda biyolojik ilaç kullanım süresi ile obezite/aşırı kiloluk
arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Toplam biyolojik ilaç kullanma süresinin daha
uzun olması aşırı kilolu/obez olma riskini arttırmaktadır. Çalışmamızda yüksek doz
steroid kullanımı olan hastalarda obezite ve boy kısalığı daha sık görülmüş olmakla
birlikte; bu ilişki daha geniş kapsamlı çalışmalarla onaylanmalıdır.
Anahtar kelime: Juvenil İdiopatik Artrit, Büyüme-Gelişme Geriliği, Obezite,
Biyolojik Tedavi

Abstract:
Growth Parameters of The Children Under the Age of 18 Who Were
Diagnosed with Juvenile Idiopathic Arthritis
Aim :Juvenile idiopathic arthritis is the most common rheumatic disease in
childhood. Either the disease itself or the agents used in the progress can cause growth
failure or excessive weight gain. The purpose of this study is to evaluate growth
parameters of children under the age 18 who were diagnosed with JIA.
Material and Method: Patients who were diagnosed with juvenile idiopathic
arthritis according to the International Rheumatology Association (ILAR) criteria
who applied to the pediatric rheumatology polyclinic between January 2021 and June
2021 were included in the study. 243 patients with these criteria were retrospectively
evaluated. Weight and height measurements obtained, puberty is evaluated according
to Tanner-Marshall score. IBM SPSS Statistics 22 is used for statistical analysis,
significance is evaluated as p<0.05.
Results: 243 of 60,5% (n=147) patients were males and 39,5% (n=96) were
females. The mean age at last visit was 11,78±4,2 years. The group whom BMI is
heighest was psoriatic arhtritis (BMI=26,5), lowest was systemic JIA (BMI=18,2).
Average biologic agent usage time for overweight and obese group was 30,5±21,9
months, and 30,5±21,9 months for the other group (not overweight or obese), and the
difference was statistically significant. Average anti-TNF useage time was longer in
the obese/overweight group then the other group; 29,4±21,9 months, and 21,3±16,7
and respectively ( p>0.05).
Average high dose corticosteroid(0.5mg/kg) useage time was longer in the
obese/overweight group (41,4±60,5 days) then the other group; 36,8±51,5 days (
p>0.05). 22 of 243 patients had short stature. 4 of these 22 patients had another chronic
illness, that could be related with short stature. 14 of 18 patients (77,8%) -who had
short stature but not illness other than JIA- was in the active phase of the disease
whereas 43% of the patients -who had not short stature- was active phase in the disease
and the difference was statistically significant (p=0.004). Average high dose steroid
usage time for the group -who had short stature but not another illness- was 65,9±95,2
days, whereas; average high dose steroid usage time for the group – who had not short
stature- was 42,8±48,1 days (p>0.05).
x
Conclusion: Short stature frequency in this styudy was similar to other studies
in the literature. Obesity is an important problem in JIA and it needs attention. The
relation between average biologic agent usage time and obesity is significant. Longer
biologic agent usage time increases the risk of obesity. Obesity and short stature is
related with the duration of high dose corticosteroid usage, but the relation was not
statistically significant. It needs to be confirmed with larger studies.
Keywords: Juvenil İdiopathic Arthritis, Growth failure, Obesity, Biological
Treatment