Mevsimlik tarımda çalışan çocukların gelecek planlamasında ve çocuk işçisiz tarım konusunda ebeveynlerin düşünceleri ile buna etkili olan faktörler
Parents' thoughts on the future planning of children working in seasonal agriculture and agriculture without child labor and factors affecting this
Yazar: GÜLŞAH EREN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜLÇUBUK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çalışan çocuklar = Working children

Özet:
Bu tez çalışmasının ana amacı; tarım işçisi çocukların geleceklerine ilişkin olarak ebeveynlerinin düşüncelerini ortaya koymak, beklenti ve kaygılarını saptamak ve de çocuk işçisiz tarımsal üretim planlamasının nasıl olabileceğini analiz etmektir. Bu kapsamda, çalışan çocuk ve ebeveynleri olan bireylerin algı, tutum ve kültürleri üzerine yapılan araştırmaların ışığında bu çalışmayla tarımda çalışan çocukların gelecek planlamasına ilişkin ebeveyn düşünceleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra, TÜİK tarafından 2019 yılında yayınlanan anket sonuçları incelenmiştir. Bu anket sonuçlarına göre, bir ekonomik faaliyette çalışan 5-17 yaş grubundaki çocuk sayısı 720 bin kişi olup, çalışan çocukların yüzde 30,8'i tarım sektöründe bulunmaktadır. 2019 yılında İl Çocuk İşçiliği Mücadele Birimi ve Kalkınma Atölyesi tarafından hazırlanan rapor ve 2021 yılında Çocukla ilgili bilgileri içeren çalışma göz önünde bulundurulduğunda mevsimlik tarım işçilerinin çalışma amacıyla en fazla ikame ettiği ilk üç kent içerisinde yer alması nedeniyle çalışmada Ankara ve Adana illerinde alan çalışması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ve Adana İlinde tarımsal üretimde faaliyette bulunmak için ikame eden mevsimlik tarım işçisi ebeveynler ve 12-18 yaş arasındaki çocukları oluşturmaktadır. Bu çocuklar tarımda çalışan çocuklar olarak belirlenmiştir. Çalışma için örneklemede kartopu yönteminden yararlanılmıştır. Buna göre, çadırlarda yaşayan hane halklarını temsilen 80 mevsimlik gezici tarım işçisi ebeveyn ve bu hanelerin hem çalışan hem de çalışmayan çocuklarından izin verilenleri ile görüşülmüştür. Ebeveynlere ve çocuklara yönelik yapılan anket çalışmasında bazı temel sorulara cevap aranmıştır. Ebeveynlerin çalışan çocuklarının gelecekleri hakkında düşünce ve tutumlarında neler etkili olmaktadır? Çalışan çocuklar hangi koşullarda çalışmakta ve eğitim hayatlarına devam etmektedirler? Çalışmada nicel ve nitel veriler elde edilmeye çalışılmış ve analiz edilmiştir. Çalışmada mevsimlik tarımda ebeveynlerin çocuk işçisiz tarım konusunda etkili olan faktörlerin belirlenmesi amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon modeli analizine göre, modele dahil edilen 7 değişkenden sadece 2 tanesi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ebeveynlerin çocuk işçisiz tarım konusunda gelecek beklentileri indeksi açıklamada mevsimlik tarım işçilerinin eğitim durumu, çadırda /evde yaşama durumu, aylık gelir, kaç yıldır tarım işçiliği yaptığı gibi faktörler anlamsız faktörler olduğunu, aile gelirine katkı yapanların sayısındaki artış ve çocuk sayısındaki artış ise anlamlı faktörler olarak bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to reveal the thoughts of parents about the future of agricultural worker children, to determine their expectations and concerns, and to analyze how agricultural production planning without child labor can be possible. In this context, in the light of research on the perceptions, attitudes and cultures of working children and their parents, this study examined parental thoughts on the future planning of children working in agriculture. In addition, the survey results published by TÜİK in 2019 were analyzed. According to the results of this survey, the number of children in the 5-17 age group working in an economic activity is 720 thousand and 30.8 percent of working children are in the agricultural sector. Considering the 2019 report prepared by the Provincial Child Labor Struggle Unit and Development Workshop and the 2021 study containing information on children, fieldwork was carried out in Ankara and Adana provinces, as these provinces are among the top three cities where seasonal agricultural workers reside for work. The population of the study consists of seasonal agricultural worker parents and their children between the ages of 12-18 who reside in Ankara and Adana provinces to engage in agricultural production. These children were identified as children working in agriculture. The snowball method was used in sampling for the study. Accordingly, 80 seasonal mobile agricultural worker parents representing the households living in tents and the permitted children of both working and non-working children of these households were interviewed. The survey of parents and children sought answers to some basic questions. What influences parents' thoughts and attitudes about the future of their working children? Under what conditions do working children work and continue their education? In the study, quantitative and qualitative data were tried to be obtained and analyzed. In the study, multiple linear regression analysis was conducted in order to determine the factors that are effective on parents' child labor-free agriculture in seasonal agriculture. According to the regression model analysis, only 2 of the 7 variables included in the model were found statistically significant. In explaining the future expectations index of parents regarding child labor-free agriculture, factors such as education level of seasonal agricultural workers, living in tents/houses, monthly income, number of years of agricultural work were found to be insignificant factors, while the increase in the number of contributors to family income and the increase in the number of children were found to be significant factors