Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bilgi edinme ve denetim yollarının daha etkin hale getirilmesi
Improving efficiency of information and supervision activities of Grand National Assembly of Turkey
Yazar: NEVZAT KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bilgi edinme = Obtain information ; Bilgi edinme hakkı = Obtain information rights ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Denetim = Control ; Genel görüşme = General debate ; Gensoru = Enquiry ; Meclis soruşturması = Parliamentory inverstigation ; Soruşturma = Investigation ; TBMM = Turkish Grand National Assembly

Özet:
Çalışmamız, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Anayasa ve İçtüzüğün belirlemiş olduğu yetkiler kapsamında toplumu ilgilendiren tüm konularda yapmış olduğu yasama denetimininin mevcut durumunu ele alarak daha etkin hale getirilmesi için öneriler getirme amacını taşımaktadır.Parlamenter demokrasinin iyi işleyebilmesi açısından ülkemizin en önemli kurumu olan, egemenliğin vücut bulduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bilgi edinme ve denetim faaliyetini değerlendirmek ve günümüzün şartlarına uygun hale getirmek düşüncesiyle öneriler getirebilmek noktasından hareket edilmiştir.Parlamentonun yerine getirdiği bilgi edinme ve denetim fonksiyonlarında etkin olabilmesi yasama-yürütme ilişkilerinin uyumlu ve başarılı bir şekilde sürdürülebilmesine katkı sağlamaktadır.İncelemelerimizde, bilgi edinme ve denetim mekanizmasının işleyişi hukuki bir yaklaşımla ve uygulama boyutu da dikkate alınarak irdelenmiştir.Çalışmamızda yasama organının doğrudan denetim aracı fonksiyonu gören soru, genel görüşme, meclis araştırması, meclis soruşturması ve gensoru yöntemleri ve dolaylı denetim yöntemleri olarak kullanılan mali denetim, bütçe denetimi, fonların denetimi, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin denetimi, kanun tasarılarının ve kanun hükmünde kararnamelerin reddi, kalkınma planlarının onaylanması, sıkı yönetim veya olağanüstü hal ilanı kararlarının görüşülmesi, insan hakları ihlallerinin denetimi, vatandaşların dilekçelerinin TBMM'de incelenmesi yoluyla denetim mekanizmaları incelenmiş, uygulamaları gözlemlenmiş, bu mekanizmaların etkinliğinin arttırılabilmesi için Anayasa, TBMM İçtüzüğü ve ilgili kanunlar kapsamında yasal düzenleme önerileri sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
My study endeavors to discuss current condition of legislative supervision which is performed in any matter that concerns the society within the scope of power granted by the constitutinal law and rules of procedure of Grand National Assembly of Turkey; and to offer suggestions to increase its efficiency.Starting point is to evaluate information and supervisory activities of Grand National Assembly of Turkey, which is the most important body of the country in well-being of the democracy and which incarnates sovereignty, and to propose offers to make these activities meet current conditions and demands.Efficiency of the Parliament in information and supervision functions, contributes to harmonious and succesful cooperation between legislative and executive powers.Throughout the debates in this study, information and supervision mechanism is evaluated in a legal approach, taking practical dimension into account.In this study, direct supervision measures of the legislative branch (question, general debate, parliamentary investigation, parliamentary inquiry and interpellation ) as well as indirect measures (financial supervision, budget supervision, supervision of funds, supervision of state economic enterprises, decline of law drafts and decree laws, approval of development plans, debates on declaring martial law or state of public emergency, supervising violation of human rights, supervision through evaluation of citizens? petitions in the Parliament) are assessed and actual practices are observed. As final suggestions to increase the efficiency of the Parliament in the sense of supervision using these mechanisms, legal arrangements within the extent of constitution, parliamentary rules of procedure and concerned codes are proposed.