5237 sayılı Türk Ceza Kanunu çerçevesinde ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlerden yaş küçüklüğü kapsamında adli rapor düzenlenen olguların değerlendirilmesi /
Yazar: YAĞMUR ZENGİNER TOPDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAŞİM ASİL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ceza sorumluluğu değerlendirilmesi amacıyla gönderilen çocuk olguların sosyodemografik, ailesel ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi, suça sürüklenmelerinde etkili olan risk faktörlerinin belirlenmesi ve alınacak önlemlerin belirlenmesine veri sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalına 01.01.2014 – 31.12.2023 tarihleri arasında başvuran ve ceza sorumluluğu değerlendirilmesi istenilen olguların adli tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 29 programına aktarılarak Shapiro-Wilk, Fisher'in kesin testi ve Ki-kare analiz yöntemleri ile istatistiksel açıdan değerlendirildi. Değişkenlerin anlamlılığı p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 47 olgu dahil edildi. Olguların %87,2'sini erkek, %12,8'i kız çocuğu, %78,7'si 12-14 yaş aralığında, %21,3'ü 15-17 yaş aralığında, %53,2'sinin ilk suçu olduğu, %57,5'inin tek başına suça sürüklendiği, %44,7'sinin bir işte çalıştığı, ilk sırada sürüklenilen suçun %42,6 ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar olduğu, %57,4'ünün sürüklendiği fiille ilgili ceza sorumluluğunun olmadığı, erkek çocuklarının cinsel dokunulmazlığa karşı suçlara istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla sürüklendiği, şehir merkezinde yaşayan olgular malvarlığına karşı suçlara istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla sürüklendiği, bir veya birden fazla kişiyle malvarlığına karşı suçlara sürüklenme diğer suç türlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Çocukların ceza sorumluluğu ile ilgili değerlendirme multidisipliner bir yaklaşımla, bireysel, ailesel, toplumsal tüm yönlerini içerecek şekilde yapılmalı, suça sürüklenmesine neden olan tüm risk faktörleri her olguya özel değerlendirilmeli, risk faktörlerine yönelik etkili tedbirler alınmalı ve suça sürüklenen çocukların yeniden topluma kazandırılması için çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin alınması gerekmektedir. 
Anahtar kelimeler: Çocuk, suç, çocuk suçluluğu, suça sürüklenen çocuk, ceza sorumluluğu.

Abstract:
Objective: In this study, the sociodemographic, familial and clinical characteristics of juvenile cases asked for criminal responsibility evaluation were evaluated, and the risk factors that were effective in their drift to crime were determined and to provide data for the determination of measures to be taken.
Materials and Methods: The forensic medical records of cases who applied to the Department of Forensic Medicine of Erciyes University between 01.01.2014 and 31.12.2023 and were asked to be evaluated for criminal responsibility were retrospectively examined. The obtained data were transferred to the SPSS 29 program and statistically evaluated with Shapiro-Wilk, Fisher's exact test and Chi-square analysis methods. A significance level of p<0.05 was accepted for the variables.
Results: A total of 47 patients were included in the study. 87.2% of the cases were boys, 12.8% were girls, 78.7% were between the ages of 12-14, 21.3% were between the ages of 15-17, and 53.2% were the first offense, 57.5% were dragged into crime alone, 44.7% were employed, crimes against sexual inviolability was the first offense with 42.6%, 57.4% had no criminal responsibility for the act they were dragged into, boys are statistically significantly more likely to be involved in crimes against sexual inviolability, it was found that being dragged into crimes against property with one or more persons was statistically significantly higher than other types of crimes.
Conclusion: The evaluation of the criminal responsibility of children should be made with a multidisciplinary approach, including all aspects of individual, family and society, all risk factors that cause children to be dragged into crime should be evaluated specifically for each case, effective measures should be taken against risk factors and child-specific security measures should be taken in order to reintegrate children dragged into crime into society.
Keywords: Child, crime, juvenile delinquency, child dragged to crime, criminal responsibility.