Mütercim Rüşdü Paşa Konağı (Vefa Lisesi eğitim binası) rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri
Müterci̇m Rüşdü Pasha Mansion (Vefa High School's education building) survey, restitution  ve restoraton projects
Yazar: AYBİKE BAYDAR SALAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MİNE TOPÇUBAŞI ÇİLİNGİROĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihi yarımadada, hem Bizans hem de Osmanlı'nın önemli merkezlerinden biri olan Vefa'da, semte adını veren  lise, Osmanlı' nın ilk idadisi olarak olması bakımından önem taşımaktadır. 
Mimarı ve tam olarak yapım tarihi bilinmeyen; ancak 19. yy nin ortasında inşaa edildiği tahmin edilen yapı,  Osmanlı'nın ilk kagir ve Tanzimat dönemi sonrası yapılan örnek "Paşa konak" larından biridir. Konağa ismini veren Mütercim Rüşdü Paşa (1811-1882), Osmanlı'da Sultan Abdülmecit döneminde bir kere, Sultan Abdülaziz döneminde iki defa, Sultan V.Murat döneminde bir kere, Sultan II. Abdülhamit döneminde bir kere olmak üzere beş defa sadrazamlık yapmış bir askerdir. Arapça, Farsça ve Fransızca öğrenerek askerlikle ilgili belge ve kitapları Fransızca'dan Türkçeye çevirmekle görevlendirildiği için "Mütercim" lakabını almıştır. Yapı sonradan el değiştirerek Gazi Ahmet Muhtar Paşa'ya ondan da Osmanlı'nın ilk idadisi olmak üzere "Vefa Lisesi" ne 1894 yılında geçmiştir. 
Hazırlanan tezin birinci bölümü tezin amacı,kapsam ve yöntemini;  ikinci bölümü Vefa Lisesi' ne genel çerçeveden bakarak, yapının geçmişte geçirdiği evreler ve bulunduğu bahçedeki diğer yapılar ve özelliklerini; üçüncü bölümü rölöve hakkında bilgileri; dördüncü bölümü restitüsyon projesini; beşinci bölümü restorasyon projesini ve altıncı bölümü sonuç ve önerileri içermektedir.
Restorasyon önerisi olarak, yapının günümüzde kullanılan ve yüzyılı aşkın süredir devam eden "eğitim yapısı" işlevi devam ettirilmiştir. Yapı, niteliksiz eklerden arındırılmıştır. Fiziksel sürdürülebilirlik gibi sosyal sürdürülebilirliğin sağlanmasına da bilhassa özen gösterilmiştir.

Abstract:
Located in the historical peninsula of Istanbul, Vefa High School, constitute an important central part of The Ottoman Empire and The old city of Byzantion. It gives the Vefa's name to the whole district.  
Though the date of its construnction is yet to be exactly determined, the building is estimated to be edified in the 19th century. It is considered as the first example of masonary mansions  that were made after the Tanzimat reforms era. The name of the mansion itself is taken after Mütercim Rüşdü Paşa (1811-1882), a military high dignity that served as a grand minister successively under  Sultan Abdülmecit, Sultan Abdülaziz, Sultan Murat The 5th and Sultan Abdülhamit The 2nd.   Due to his proficency in Arabic, Persian and French and to the fact that he was commissioned to translate books from French to Turkish, Rüşdü Paşa gained the title of "Mütercim" which means translator.  Later, with the changing of its owner who became Gazi Ahmet Muhtar Paşa, the building now on named "Vefa Lisesi" turned to be the first Ottoman high school after 1894.
Inthisthesis, thefirstpartintroducesthepurpose of theresearch, itsscopeandthemethodologyusedtoachievethestudy. Thesecondsection is followedwith a general presentation of the "Vefa Lisesi", thestagesthatthestructure has undergone in thepast, thedifferentfeaturesandcaracterestics... 
Thethirdpart is focused on thebuildingsurveyinformationswhile in thefourthpartthererestitution Project will be featured. Thefifthsection is dedicatedtotheanalysis of therestoration Project andthesixthand final partincludestheconclusionsand re suggestions. 
TheRestorationproposal has maintainedthecentury-oldandstillup-to-date "EducationalaimedStructure" as thefunction of thebuilding.  Thementionedbuilding is actuallyfreefromanyunqualifiedadditions.  A particularattention has, forinstance, beenpaidtoensuringthestructure'ssocialsustainability as it wasthe case withitsphysicalone.