Savunma harcamalarının NATO üyesi ülkelerin genel bütçeleri içerisindeki payı ve askeri güç endeksine etkisi: Türkiye örneği
The share of defense expenditures in the general budgets ofNATO member countries and its impact on the militarystrength index: The case of Turkey
Yazar: ALİ SAİT BEDÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAİM REHA YAŞAR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ülkelerin bütçelerinden askeri harcamalara ayırdıkları paylar ile askeri güç endeksi üzerindeki etkisinin tespit edilmesi ile Türkiye'nin söz konusu endeks içindeki konumunun araştırılmasıdır. Bu kapsamda tüm dünya ülkelerinin (142 ülke), askeri güç endeks içindeki sekiz ana boyut altında yer alan kırk sekiz değişken bazında Entropi ile değerlendirmesi ve hangi değişkenlerin önemli olduğunun belirlenmesi ile tüm endekse göre ülkelerin askeri güç sıralamasının oluşturulması ve ülkelerin karşılıklı askeri güç dengeleri incelenmiştir. Savunma harcamalarının düzeyi, şu anda devletlerin silahlı kuvvetlerini sürdürme konusundaki ekonomik çabalarını değerlendirme açısından evrensel bir bilgi taşıyıcıdır. Bu harcamalar, silahlı kuvvetlerin genel operasyonel yetenek düzeyini yansıtabileceği gibi, olası iç ve dış çatışmaların bir belirtisi de olabilir. Savunma harcamalarının büyüklüğü, doğrudan devletin askeri gücünü belirleyen bir veri sağlar ve bu da devlet güvenliğini sağlama üzerinde etkili olur. Ayrıca, savunma harcamalarının düzeyi, silahlı kuvvetlerin büyüklüğünü, donanımını, eğitimini ve lojistik korumasını teşvik eder. Dolayısıyla, doğru savunma harcamaları düzeyi önemli bir konudur. Bir yanda, devletin gerçek ihtiyaçlarına göre yetersiz olması, askeri zayıflığa yol açabilirken, diğer yanda fazla olması, ekonomik yaşamın aşırı militarizasyonuna ve uzun vadede yine askeri zayıflığa yol açabilir. Bu bağlamda tezin konusu, savunma harcamalarının NATO üyesi ülkelerin genel bütçeleri içerisindeki payı ve askeri güç endeksine etkisini, Türkiye örneği üzerinden araştırmaktır. Çalışma, savunma harcamaları ile askeri güç endeksi arasında pozitif yönlü bir korelasyon olduğu varsayımına dayanmaktadır ve Türkiye'nin 2022 - 2024 yılları arasındaki, askeri güç endeksindeki performansını, savunma bütçesindeki değişimler ışığında incelemektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of the shares that countries allocate to military expenditures from their budgets on the military power index and to investigate Turkey's position in the said index. In this context, all countries of the world (142 countries) were evaluated by Entropy on the basis of forty-eight variables under eight main dimensions in the military power index, and the military power ranking of the countries according to the whole index was formed by determining which variables are important and the mutual military power balances of the countries were examined. The level of defence expenditures is currently a universal information carrier in terms of assessing the economic efforts of states to maintain their armed forces. These expenditures may reflect the overall level of operational capability of the armed forces, as well as be an indicator of potential internal and external conflicts. The size of defence expenditures directly determines the military power of the state, which in turn has an impact on ensuring state security. Moreover, the level of defence spending promotes the size, equipment, training and logistical protection of the armed forces. Therefore, the right level of defence spending is an important issue. On the one hand, an insufficient level of defence spending relative to the real needs of the state can lead to military weakness, on the other hand, an excessive level can lead to excessive militarisation of economic life and, in the long run, to military weakness. In this context, the subject of this thesis is to investigate the share of defence expenditures in the general budgets of NATO member countries and its effect on the military strength index through the case of Turkey. The study is based on the assumption that there is a positive correlation between defence expenditures and the military strength index through the case of Turkey. The study is based on the assumption that there is a positive correlation between defence expenditures and the military strength index and examines Turkey's performance in the military strength index between 2022 and 2024 in the light of changes in the defence budget.