Yeni basel sermaye uzlaşısının (Basel II) KOBİ kredilerine etkileri
Effects of new basel capital accord (Basel II) on SMES' credits
Yazar: KADİR BARUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESRA ÖZTAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Yirminci yüzyılda, finans piyasalarında birbiri ardına ve etkileri uzun süren finansal krizler yaşanmıştır. Özellikle 1990'lı yıllarda yaşanan finansal krizlerin, küreselleşmenin bir sonucu olarak, bulaşma etkisi ile dünya piyasalarına da kolayca yayılabildiği gözlemlenmiştir. Yapılan incelemeler, meydana gelen bu krizlerin büyük ölçüde risk yönetimindeki yetersizliklerden kaynaklandığını ortaya koymuştur. Bu durum da, risk yönetimi konusunda uluslararası standartların oluşturulmasını ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin artırılmasını gerekli kılmıştır. Bu amaçla, finansal sistem içerisinde yer alan bankalarda risk yönetim kalitesinin artırılmasının finansal piyasalarda da istikrarı sağlayacağı düşüncesiyle, bankacılık sektörüne yönelik olarak sermaye yeterliliği düzenlemeleri oluşturulmuştur. İlk olarak Basel I, ardından da bu düzenlemenin yetersizliklerini ortadan kaldırmak üzere daha üst standartlar getiren Basel II Sermaye Yeterliliği Düzenlemesi yayımlanmıştır. Basel II'nin getirdiği risk odaklı yaklaşımla bankacılık sektörünün yanı sıra, KOBİ'leri de dolaylı olarak etkileyeceği beklenmektedir.Bu çalışmada, Basel II Düzenlemesi kapsamındaki kriterlerin Türkiye'deki KOBİ'lerin kredilerine olası etkileri incelenmiş ve şirket derecelendirilmesine yönelik, İMKB'de işlem gören KOBİ nitelikli şirketlerin finansal verileri kullanılarak bir uygulama yapılmıştır.KOBİ'ler Türkiye ekonomisi içerisinde önemli bir paya sahip olmalarına rağmen, büyük bir çoğunluğu aile işletmesi olarak - kurumsal yapıdan uzak bir şekilde, kayıt dışı faaliyet göstermekte ve mali tablolarının düzenlenmesinde şeffaflık ilkesi gözardı edilmektedir. KOBİ'lerin Türkiye'deki bu durumu göz önünde bulundurulduğunda, Basel II ile birlikte bu işletmelerin bankalardan kredi sağlamaları aşamasında çeşitli güçlüklerle karşılaşmaları kaçınılmazdır. Basel II'nin Türkiye'de 2009 yılında yürürlüğe gireceği dikkate alınırsa; kalan süreçte eksikliklerini ve zayıf yönlerini ortaya koyarak kendilerine bir eylem planı hazırlayabilen ve bu plan çerçevesinde Basel II'nin gereklerine uyum sağlayabilen KOBİ'ler diğer işletmelere göre rekabet avantajı sağlayacaklardır.

Abstract:
In the twentieth century, there have been simultaneous financial crises in finance markets with long term effects. It is observed that, especially the financial crises experienced in 1990s have spread to world markets with spreading effect as a result of globalization. Studies made have shown that these crises were mostly a result of inefficiencies in risk management. This requires forming international standards in risk management and improvement in the efficiency of audition mechanisms. For this reason, thinking that improving risk management quality in the banks will contribute to stabilization in financial markets, capital adequacy regulations towards banking sector were formed. First, Basel I Capital Adequacy Regulation was published, and then Basel II Capital Adequacy Regulation followed this to eradicate the inadequacies of the first one. It is expected that the risk-focused approach of Basel II will indirectly effect SMEs (Small and Medium size Enterprise) besides banking sector.In this study, the effects of criteria in scope of Basel II Regulation on credit of SMEs in Turkey were examined. An application about company rating, using financial ratios of some of ISE companies, has been carried out.Although SMEs have an important share in Turkish economy, most of them continue their business unregistered, neglecting transparency principle in forming financial tables and as a family corporation ? far away from having an institutional structure. When this situation of SMEs in Turkey are taken into consideration, it is unavoidable for these enterprises to encounter some problems in getting credit from banks with the declaration of Basel II. Considering that Basel II will come into force in Turkey in 2009, SMEs that can prepare an action plan exposing their insufficiencies and weak points, and adapt to necessities of Basel II will have competitive advantage against other companies.