Yeni amino asit esaslı schıff bazları ile Zn(II) komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve çeşitli kanser hücre hatlarında antiproliferatif etkileri
Synthesis and characterization of new amino acid based schiff bases and Zn IIi) complexes, and antiproliferative effects on various cancer cell lines
Yazar: NİLAY AKKUŞ TAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET KARADAĞ ; ÖĞR. GÖR. AYŞEGÜL ŞENOCAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Schiff bazları, çok çeşitli biyolojik aktiviteleri ve birçok reaksiyona yüksek katalitik etkileri sebebiyle yoğun olarak çalışılan elektron verici bileşiklerdir. Bu tezde, biyolojik süreçte önemli özellikler sergileyen üç amino asitle modifiye yeni Schiff bazlarının ve bunların Zn(II) komplekslerinin sentezi, çeşitli tekniklerle karakterizasyonu ve çeşitli kanser hücrelerinde antiproliferatif etkileri araştırıldı.
Araştırmalar kapsamında, öncelikle amino asitler (izolösin, fenilalanin ve metiyonin) SOCl2 ile muamele edilerek metil esterlerine dönüştürüldü, daha sonra aldehitlerle (2,4-dihidroksibenzaldehit, 5-bromo-2-hidroksibenzaldehit ve 3-metoksi-2-hidroksi benzaldehit (o-vanilin)) amino asit metil esterlerinin reaksiyonundan yeni Schiff bazları elde edildi. Son aşamada ise bu Schiff bazları ve Zn(OAc)2.2H2O'ın reaksiyonu ile yeni komplekslerin sentezi gerçekleştirildi ve komplekslerin yapıları elementel analiz, FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, UV-Görünür ve LC-MS/MS spektroskopisi teknikleri kullanılarak aydınlatıldı. Ayrıca, yeni Schiff bazları ve bunların Zn(II) komplekslerinin ısıl (termik) özellikleri TG/DTG, DTA teknikleri ile belirlendi. 
Karakterizasyon çalışmalarından sonra ise Schiff bazları (1a-3c) ve komplekslerin (1a-Zn(II)-3c-Zn(II)) antikanser aktiviteleri C6, HeLa, HT29 ve Vero hücre hatları kullanılarak araştırıldı.

Abstract:
Schiff bases are electron donating compounds that have been studied extensively due to their wide range of biological activities and high catalytic effects on many reactions. In this thesis, the synthesis of new Schiff bases and Zn (II) complexes modified with three amino acids that exhibit important features in the biological process, their characterization by various techniques and antiproliferative effects on various cancer cells were investigated.
Within the scope of the study, amino acids (isoleucine, phenylalanine and methionine) were first converted to methyl esters by treatment of SOCl2, then new Schiff bases were obtained from the reaction of amino acid methyl esters with aldehydes (2,4-dihydroxybenzaldehyde, 5-bromo-2-hydroxybenzaldehyde and 3-methoxy-2-hydroxy benzaldehyde (o-vanillin)). At the last stage, the synthesis of new complexes were also carried out with the reaction of Zn(OAc)2.2H2O with these Schiff bases and structural characterization of complexes were elucidated using elemental analysis, FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, UV-Visible and LC-MS/MS spectroscopy techniques. In addition, the thermal properties of new Schiff bases and their Zn (II) complexes were determined by TG / DTG, DTA techniques.
After characterization studies, the anticancer activities of Schiff bases (1a-3c) and complexes (1a-Zn(II) -3c-Zn(II)) were investigated using C6, HeLa, HT29 and Vero cell lines.