Devlet Tiyatrolarında 1949-1970 arası sahnelenmiş Türkçe yerli oyunlardaki halk bilimi unsurlarının incelenmesi
Analysis on folklore elements of domestic Turkish plays exhibited in Public Theaters between 1949 and 1970
Yazar: GAMZE DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZCAN
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk edebiyatı = Folk literature ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Halk kültürü toplumun ayrılmaz bir parçasıdır. Halk bilimi, halkın içinden çıkmış, kültür varlığını yansıtan ve her noktasında bir zırh gibi halkı kuşatan millî değerleri kapsayan bir bilimdir. İnsanoğlu doğumuyla beraber ait olduğu kültürle tanışıp bu kültürle hayatını sürdürmektedir. Tiyatro eserlerimiz de, yaşanılan toplumun kültürünü gerek işlenen konu gerek konuyu anlatış biçimi gerekse vermiş olduğu mesajlar aracılığı ile halka yansıtmıştır. Neticede halk kültürünü ve halkın değerlerini yansıtan halk bilimi unsurları metinlere kolayca girmiş ve metinlerin yazılmasını, anlaşılmasını ve yaşatılmasını sağlamıştır. Biz de bu çalışmamızda ?Devlet Tiyatrolarında 1949 ? 1970 Arası Sahnelenmiş Türkçe Yerli Oyunlardaki Halk Bilimi Unsurlarının İncelenmesi? başlığı altında bu unsurları inceleyip değerlendirdik.
Çalışmamızın birinci bölümünde ülkemizde devlet tiyatrolarının tarihçesi hakkında bilgi verdik. Aynı bölüm içinde Halk bilimi ve tiyatro arasındaki ilişkiyi açıkladık.İkinci bölümde tiyatro oyunlarındaki Halk bilimi unsurlarını dil ve anlatım, geçiş dönemi, halk bilgisi, bayramlar törenler kutlamalar, halk inancı, oyun eğlence spor, halk oyunları (dansları), seyirlik oyunlar, halk müziği, giyim kuşam süslenme, halk sanatları ve zanaatları, halk mimarisi, halk mutfağı, dayanışma yardımlaşma eğitim kurumları, halklar ve halk tabakası başlıkları altında ele aldık.
Üçüncü bölümde tiyatro oyunlarındaki Halk edebiyatı unsurlarını Anonim Halk Edebiyatı ve ürünleri, Tekke Edebiyatı ve ürünleri, Âşık Edebiyatı ve ürünleri başlıklarıyla işledik. Çalışmamız bir sonuca bağlanıp değerlendirildikten sonra kaynakça ve dizin verilerek tamamlanmıştır.




Anahtar kelimeler: Devlet Tiyatroları, Halk Bilimi, Folklor, Halk Edebiyatı

Abstract:
Public culture is an inseperable piece of society. Folklore is a science that comes out from the public society,  reflects the cultural assets and covers the national values. Humankind meets the culture to which he belongs after he has born and maintains his life with this culture. Theater works elucidates the public culture to the society with respect to the subject, explaining shape and messages given. Thus, folklore elements that reflects the public culture and values, could take up a position in these works easily and enable them to be written, to be understood and to be maintained. We also investigated ?Analysis on Folklore elements of domestic turkish plays exhibited in public theaters between 1949 and 1970? in this study.In the first part of the study we give information about the state theater?s history in our country. We explained the relationship between folklore an theater as well.
In the secend part we analyzed the folklore elements in the plays based upon the following sub ? headings; usage of language, transition cycle, folk knowledge, national celebrations, ceremonies and greetings, beliefs, act amusement and sport, folk dance, folk music, apparel, folk art and craft, folk architecture, folk kitchen, contribution and cooperation of the socitey, educational institutions, nationalities and social classes.
In the third part we divided folk ? literature elements into three main parts, namely anonym  folk ? literature and its subproducts, sufi ? literature and its subproducts, Asik ? literature and its subproducts.
In the last part, we concluded our evaluations and completed our thesis by giving bibliography and index.



Keywords : State Theaters, Folklore, Folk Literature