Türkiye'de uygulanan döviz kuru politikaları ve bu politikaların 2001 şubat krizine etkileri (1995-2006)
Effects of the exchange rate politicies applied in Turkey on the economical crisis of february-2001 (1995-2006)
Yazar: HAMZA GÖÇER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ALİ SÖZDEMİR
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bir ülke parasının degerinin belirlenmesinde döviz kuru rejimi önemlidir. Buyüzden bir ekonomide döviz kuru rejimi tercih edilecekken, kur rejiminin avantaj vedezavantajları, ülke ekonomisinin içinde bulundugu kosullarda göz önüne alınarakiyice tahlil edilmelidir.Döviz kuru politikaları hükümetlerin uluslar arası ödemelerini belli bir düzendegerçeklestirmek amacıyla dıs ödeme dengesini etkilemek için kullanılmasının yanısıra ülke içi ekonomi politikalarının da önemli belirleyicilerindendir. Zira yasananfinansal krizlerin bir çogu kur politikalarındaki istikrarsızlıktan kaynaklanırken, krizleriasmanın yolu da yine uygun kur politikalarının belirlenmesinden geçmektedir.Türkiye'de, cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kadar, agırlıklı olarak uzunsüre devam eden sabit kur rejimleri ve politikaları uygulanmıstır. Ancak 1980 yılıTürkiye ekonomisi için bir dönüm noktası olmus ve içe dönük bir ekonomiden dısadönük bir ekonomi geçilmeye baslanmıstır. Bunun sonucu olarak da gerçekçi kur vegerçekçi fiyat uygulanmaya çalısılmıstır.Türkiye de 90'lı yıllardan sonra kur politikalarının yanlıslıgından ve ekonomikistikrarsızlıgın döviz arz ve talebini etkilemesinden kaynaklanan ciddi krizleryasamıstır. lk iki krizden sonra yanlıs politikalar ile krizin etkisi ortadankaldırılamamıs ancak son krizin ardından uygulanan kur politikaları ile ekonomikistikrar saglanmaya baslanmıstır.Kasım 2000'de yasanan ve ardından Subatta patlak veren krizlerin nedenleriarasında, döviz kurlarındaki oynaklıgın ve bilhassa TL'nin asırı degerlenmesinin etkisibüyüktür. Nitekim Subat 2001 krizinden sonra da TCMB'nın ilk tepkisi kur rejiminindegistirilerek dalgalı kur sistemine geçildiginin açıklamak olmustur.Krizden sonraki yıllarda uygulanan kur politikalarında da temel düsünceekonomiyi sarsacak boyutta bir durum gelismedigi müddetçe kurlara müdahaleetmemek olmustur. TCMB 2002'den sonra programlarında döviz alım ve satımihalelerini açıklamıs ve istisnalar dısında programlara baglı kalmıstır.

Abstract:
Exchange regime is an important factor in determining the value of a country?scurrency. There fore when the Exchange regime is prefered the advantages and thedisadvantages should be analysied well, considering the conditions that the economyof country is in.Exchange policies are used go regulize international payments of thegovernments to effect the foreign balance of payments but also it?s are of theimportant determinar of internal economy policies. Although most of the financialcollapases are caused by unstability of currency policies, the way to overcome thecollapses depend on suitable curreney.Fixed currency regimes and policies re mostly applied in Turkey from thebeginning of the republician period to present. But the year of 1980 had been amilestone fort he Turkish economy and it?s integration to global economies, has beenincreased. As a result, Exchange rates has been cletermined depending an theinternational markets. After 90?s serious collapses were faced due to wrongExchange policies collapses, the effects caudınt have removedbut after the lastcollapse by using the Exchange policies, economic stability is started to be provided.The unstability of the Exchange rates and particularly over valued. TL areamong the main reasans of the collapses faced in November 2000 and then inFebruary. There fare the first reaction of TCMB (Turkish Central Bank) was to changethe exchange regime and to announce the floating exchange rate.The main idea of the Exchange policies used after the economic collapse isnot to interfere to currency regime as long as a situation occurs that will rock theeconomy. Turkish Central Bank has announced it?s exchange bids in it?s programmesand it has sticked with it?s programmers apart from exceptions after 2002.