Demokrat Parti Döneminde toplumsal ve siyasal hayatta kadın
Woman's position in social and political life during Democratic Party era
Yazar: CANAN TATLI
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL ÇAKAN HACIİBRAHİMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Tezimin konusu ?Demokrat Parti Döneminde Toplumsal Ve Siyasal Hayatta Kadın? olarak belirlenmiştir. Tarihe bakıldığında kadının toplumsal ve siyasal hayatta olması gereken yerde olmadığını ve bunun için hemen her dönemde öncü kadınlar liderliğinde mücadele edildiğini görmekteyiz. Ülkemizde de bu sorunun yıllar boyunca yaşandığını ve günümüzde dahi güncelliğini koruduğu görülür.II. Dünya Savaşı'nın bitmesiyle tüm dünyada başlayan yeni süreç Türkiye'de de yeni sarsıntılar yaşanmasına neden olmuştu. Değişmeler uluslararası ilişkilerde devlet düzeyinde olduğu gibi, ülke içinde çeşitli alanlarda kendini göstermişti. 1945'te ülkemiz çok partili düzene geçmiş, birçok siyasal parti kurulmuş, bunlardan Demokrat Parti 14 Mayıs 1950 seçimlerinde elde ettiği başarı ile hükümeti kurma hakkını elde etmişti.Türkiye daha bu tarihten 27 yıl önce bağımsızlık savaşını bitirerek kabuk değiştirmiş ve Cumhuriyet idaresini kurmuştu. Laiklik yeni sistemin temel taşını oluşturmuştu.Osmanlı'dan Cumhuriyete kadının toplumsal ? siyasal bir mücadele süreci içinde olmasına rağmen, kadınlara en büyük armağanın Atatürk döneminde Cumhuriyet idaresi tarafından verildiği inkar edilemez bir gerçektir. Gerek eğitim alanında gerekse hukuksal ve siyasal hayatta gerçekleştirilen reformlarla Türk kadını, toplumda hak etmiş olduğu yere kavuşmuş oldu. Gerçekleştirilen bu büyük devrimle ülkenin her köşesindeki kadının aynı düzeyde etkilenip elde edilen hakları derhal hayata geçirmesi tabiî ki beklenemezdi. Fakat aydınlanan Türk kadını Atatürk'ün çizmiş olduğu bu yolda ilerlemeyi ve inkılapları muhafaza etmeyi kendine bir görev edinmişti ve bu aydınlanma süreci devam etmeliydi.Tezimin birinci bölümünde Demokrat Parti'nin kuruluşu, toplumsal ve siyasal hayatla ilgili düşünce yapısı işlenmiş, bu yapı içerinde Demokrat Parti'nin kadına bakışı yansıtılmaya çalışılmıştır.DP hükümetleri döneminde, kadınlar laiklik mücadelesi içinde toplumsal ve siyasal hayata katılma mücadelesi vermiştir. Bu mücadeleyi veren kadınların eğitimli ve kentli kadınlar olduğu görülmektedir. Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana 80 yıl gibi bir zaman geçmesine rağmen, toplumun yarısını oluşturan kadınların özellikle kırsal hayattaki kadınların bulunması gereken yerde olmadığı görülecektir. Fakat bu söylem de kentli kadının bulunması gereken yerde olduğu anlamını içermemektedir.DP'nin iktidarda olduğu dönemde Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen kadın devriminde bir gerilemenin söz konusu olduğu basında sıkça yer almıştır. Özellikle DP kongrelerinde kadını toplumsal hayattan koparıcı ve çağdışı taleplerin dile getirildiğini görülmüştür.Tezimin ikinci bölümünü bu dönem içerisinde faaliyet gösteren kadın örgütlenmeleri oluşturmaktadır. Tarihe dönüp baktığımızda İstiklal Savaşı'nın fedakar, öncü kadınlarının Cumhuriyet döneminde mücadeleyi devam ettirdiği ve sonrasında da kadınlar ve sorunlarının çözümü için çeşitli dernekler ve basın yoluyla mücadele verdiklerini görülmektedir.Tezimin üçüncü bölümünü Demokrat Parti hükümetlerinin kadın politikasına karşı gösterilen tepkiler ve basında yer alan tartışmalar oluşturmaktadır.

Abstract:
The subject matter of our thesis is ?Woman?s Position in Social and Political Life during Democratic Party Era? In history, woman?s position in social and political life is not in the way it should be, and therefore in almost every era, there was a struggle with the leadership of pioneering women. In our country this problem has been lived for years and today it is still up to date.At the end of the World War II a new process had begun in all over the world, and this new situation had caused trembling in Turkey. Changes occurred in international relationships at governmental level but also it showed up in various areas in side the county.In 1945, we had shifted multiparty system, a lot of new parties had been established, among them Democrat Party had won the right to institute the government with their success in elections of 1950 May 14.Turkey had established Republican government 27 years earlier from that they, when they won the war of independence.Although, women were in a process of social and political struggle from Ottoman Empire to Republic, it is undeniable that the biggest gift to women was given by Republican Government during Atatürk era. With the reforms made in both forensic and political life, Turkish woman had won the place that they deserve in social and political life. Of course it was not expected that every women at every corner of the country was affected at the same level from that big revolution and begun to implement the rights they just had at once.However, enlightened Turkish women had adopted the mission for moving along the path, which Atatürk depicted, and protecting the reformations; and this enlightenment process had to progress.In the first chapter of our thesis, we examined the establishment of Democrat Party and the mentality in social and political life. Within this structure, we tried to reflect Democrat Party?s point of view about women.At DP governments? period, women had struggled for attending social and political life within the struggle of secularism. We observe that, women in this struggle was educated and city folk. Although it has been 80 years since Republic was established, it is observed that women, who make the half of the population, are still not in the position they should be, especially in rural areas. But this expression does not mean that city folk women are in the position they should be.During DP government?s period, there had been a regression in the women rights reforms made in Republic era, this situation had came up on press frequently.Especially in DP congresses, claims for detaching women from social life and some anachronistic captions were spoken.The second chapter of our thesis includes the women association displaying activities in that period. When we go back and examine history, we see that, the altruistic and pioneering women of independence war keep up the struggle during Republic period and after that they keep up the struggle with various associations and press to create solutions for women?s problems.Third chapter of our thesis conveys the reactions and debates on press against Democrat Party governments? politics about women.