Pilotların çalışma koşullarına ilişkin algılarınıntükenmişlik üzerine etkisi
Pilots' perceptions of working conditionseffect on burnout
Yazar: MEHMET YÖNT
Danışman: PROF. DR. NURAY GÖKÇEK KARACA
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Algı = Perception ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Pilotlar = Pilots ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışma koşulları = Working conditions

Özet:
Günümüzün hızla değişen ve gelişen koşulları bağlamında havayolu işletmelerindeki çalışma koşullarının, özellikle pilotların sağlığı, güvenliği ve tükenmişliklerine etkileri açısından değerlendirilmesi ayrı bir anlam taşımaktadır. Ancak literatür incelendiğinde, Türkiye'de Sivil Havacılık İşletmelerinde Çalışan "Pilotların Çalışma Koşullarına İlişkin Algılarının Tükenmişlik Üzerine Etkisi" araştırma ile ilgili ilişkinin saptanmasına yönelik çalışmaların dikkat çekici biçimde sınırlı olduğu görülür. 
Bu araştırma, Türkiye'de faaliyet gösteren sivil havayolu işletmelerinde çalışan pilotların çalışma koşulları ile tükenmişleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yöneliktir. Pilotların çalışma koşullarının iyileştirilmesine dönük koruyucu politikaların hayata geçirilebilmesi ve pilotların çalışma koşulları ile tükenmişlikleri bağlamında yaşadıkları sorunlara yönelik farkındalığın arttırılabilmesi amaçlanmıştır. 
Türkiye'de 2021 yılı verilerine göre sivil havacılık işletmelerinde faaliyet gösteren 10 havayolu işletmesinde çalışan 7.054 pilot oluşturmaktadır. Örnekleminin en az 364 olması gerektiğinden basit örneklem yöntemi ile 403 pilota anket uygulanmıştır.
Bu araştırma kapsamına dahil edilen pilotların demografik özelliklerinin saptanması için nicel veri toplama tekniği olan anketten ve pilotların çalışma koşulları algısı ile tükenmişliklerinin saptanması için ise nitel veri toplama tekniği olan ölçeklerden yararlanılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır.
Pilotların çalışma koşulları algısının saptanmasına yönelik araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı ve danışmanı tarafından geliştirilen "Pilotların Çalışma Koşulları Algısı Ölçeği" (PÇKAÖ)'nden yararlanılmıştır. Pilotların tükenmişliklerinin saptanması için ise "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen anket ile birlikte Pilotların Çalışma Koşulları Algısı Ölçeği ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği örneklemdeki pilotlara uygulanmıştır.
Sonuç olarak araştırma ile elde edilen bulguların pilotlarda tükenmişliği azaltıcı önlemlerin alınmasına, pilotların çalışma koşullarının iyileştirilmesine ve yaşam kalitelerinin artırılmasına dönük politika ve uygulamaların hayata geçirilmesi bakımından yön vereceği düşünülmektedir.

Abstract:
In the context of today's rapidly changing and developing conditions, the evaluation of working conditions in airline companies, especially in terms of their effects on the health, safety and burnout of pilots, has a different meaning. However, when the literature is examined, it is seen that the studies on the determination of the relationship with the research "The Effect of Perceptions of the Working Conditions of the Pilots on the Burnout" working in the Civil Aviation Enterprises in Turkey are remarkably limited.
This research aims to determine the relationship between the working conditions of pilots working in civil airline companies operating in Turkey and their burnout. It is aimed to implement protective policies to improve the working conditions of pilots and to raise awareness of the problems experienced by pilots in the context of working conditions and burnout.
	According to the data of  2021 in Turkey, there are 7,054 pilots working in 10 airline companies operating in civil aviation businesses. Since the sample should be at least 364, a questionnaire was applied to 403 pilots with the simple sampling method.
	Questionnaire, which is a quantitative data collection technique, was used to determine the demographic characteristics of the pilots included in the scope of this research, and scales, which are qualitative data collection techniques, were used to determine the pilots' perception of working conditions and burnout. A mixed method, in which qualitative and quantitative data collection techniques are used together, was used in the research.
The "Pilots' Perception of Working Conditions Scale" (PSPSS) developed by the researcher and his advisor was used to collect the research data to determine the perception of the working conditions of the pilots. "Maslach Burnout Scale" was used to determine the burnout of pilots. Together with the questionnaire developed by the researcher, Pilots' Perception of Working Conditions Scale and Maslach Burnout Scale were applied to the pilots in the sample.
As a result, it is thought that the findings obtained from the research will guide the implementation of policies and practices aimed at taking measures to reduce burnout in pilots, improving the working conditions of pilots and increasing their quality of life.