Astımlı kadınlarda sosyoekonomik düzey ile hastalık kontrolü arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between socioeconomic level and disease control in asthmatic women
Yazar: ÜMRAN ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT KALYONCU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Gelir yapısı = Revenue structure ; Hijyen = Hygiene ; Kadınlar = Women ; Refah = Welfare ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level

Özet:
Astım kronik hava yolu inflamasyonu ve bronş hiperreaktivitesi ile karakterize, genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı bilinen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Astımın kontrolü hastaların yaşam kalitesi ve pulmoner fonksiyonlarının korunmasında önem arz etmektedir. Astım kontrolü ile ilgili birçok çalışma bulunmakla beraber son yıllarda özellikle kronik hastalıklar açısından sosyoekonomik faktörlerin de hastalık kontrolü ile ilişkili olabileceği konusunda çok sayıda yayın çıkmaktadır. Çalışmalarda düşük sosyoekonomik düzeye sahip hastalarda astım kontrolünün daha kötü olduğu bulunmuştur. Erişkin astımlı hastaların çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır.  Sosyoekonomik faktörlerden en çok kadınlar etkilenmektedir. Çalışmamızda; astımlı kadın hastalarda sosyoekonomik düzey ile astım kontrolü arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Çalışmamız Türkiye'de astım kontrolü ile sosyoekonomik düzey ilişkisini araştıran bildiğimiz ilk çalışma olması açısından önem taşımaktadır. 
Çalışmaya 204 kadın hasta dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 47,6  14,4 olarak bulundu. Astım kontrol testine göre çalışmaya katılan hastaların  %68,6'sı kontrolsüz, %14,7 'si kısmi kontrolde ve %16,7'sinin ise tam kontrolde olduğu görüldü. Sosyoekonomik düzeyi belirlemek için bakılan değişkenlerden; gelir durumunun artmasının astım kontrolünü etkilediği ve kontrol düzeyini arttırdığı bulunmuştur(OR=2,63 %95 GA 1,07-6,43) (p=0,03). Çalışmamızda sosyoekonomik düzey puanlarına bakıldığında, astım kontrolü ile ilişki bulunmamıştır. Astım kontrolünü, sosyoekonomik faktörlerden bağımsız olarak, astım ilaçlarının düzenli kullanımı arttırmıştır. Ayrıca ev içinde temizlik yapmak astım kontrolünü etkileyen önemli bir parametre olarak karşımıza çıkmıştır. Temizlik yapmak ve temizlik yapma sıklığının artması astım kontrolünü kötü yönde etkilemektedir. Astıma eşlik eden ek hastalıkların mevcut olması, astım kontrolünü sağlamayı zorlaştırmaktadır. Hastaların refah düzeyi algısı incelendiğinde; kişiler refah düzeyini yüksek görüyorsa, bu kişilerin astım kontrolü artmaktadır (OR=1,93 %95 GA 1,02-3,67) (p=0,04).
Sonuç olarak; astımlı kadın hastalarda astım kontrolünü etkileyen önemli bir faktör de sosyoekonomik düzeyin bir alt başlığı olan gelirdir. Yüksek gelire sahip hastalarda astım kontrolünün daha iyi olduğu bulunmuştur. Gelir düzeyinden bağımsız olarak kişilerin algıladığı refah düzeylerinin artmasının da astım kontrolünde etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Asthma is an important public health problem characterized by chronic airway inflammation and bronchial hyperreactivity and caused by genetic and environmental factors. Control of asthma is important in maintaining the quality of life and pulmonary function of patients. Although there are many studies on asthma control, there have been many publications that socioeconomic factors may be associated with disease control, especially in terms of chronic diseases. Many studies were found that asthma control was worse in patients with low socioeconomic status.The majority of adult asthmatic patients are women. Women are most affected by socioeconomic factors. The aim of this study was to investigate the relationship between socioeconomic status and asthma control in women with asthma. Our study is important in terms of being the first study investigating the relationship between socioeconomic status and asthma control in Turkey.
In this study,204 female patients were included. The mean age of the participants was 47.614.4 years. According to the asthma control test, 68.6% of the patients were uncontrolled, 14.7% were in partial control and 16.7% were in well-control. Increased income status, which is a determinant of socioeconomic level,was found to affect asthma control and increase the control level( OR=2.63 %95 GA 1.07-6.43) (p=0.03). When socioeconomic level scores were examined in our study, there was no relationship with asthma control. Regular usage of asthma medications has increased asthma control, regardless of socioeconomic factors. In addition, cleaning at home was an important parameter affecting asthma control. The increasing frequency of cleaning and cleaning affects asthma control in a negative way. The presence of additional diseases accompanying asthma makes it difficult to control asthma. When the perception of the welfare of the patients was examined; the higher welfare level, the more asthma control increases (OR=1.93 %95 GA 1.02-3.67) (p=0.04).
As a result; An important factor affecting asthma control in female asthmatic patients is income which is a part of socioeconomic status. Asthma control was found to be better in patients with high-income status. The increase in the perceived welfare levels of individuals independent from income status was also found to be effective in providing asthma control.