Bazı meyveli toz içeceklerde tartrazin ve sunset yellow renklendiricilerinin HPLC/ DAD Yöntemi ile araştırılması
Investigation of tartrazine and sunset yellow colorants in fruit powdered drinks with HPLC / DAD Method
Yazar: HİLAL İMRE
Danışman: PROF. DR. BÜLENT NAZLI
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Tüketici beğenisini arttırmaya yönelik olarak üretim süreçlerinin farklı aşamalarında gıda ürünlerine katkı maddesi olarak renklendiriciler ilave edilmektedir. Gıdalarda kullanımına izin verilen renklendiricilere resmi otoriteler tarafından yasal limitler getirilmiştir. Bu çalışma gıda ürünlerinde yoğun olarak kullanılan tartrazin ve sunset yellow renklendiricilerinin bazı meyveli toz içeceklerde tespiti amacı ile yapılmıştır. 
Bu amaçla piyasada satışa sunulmuş farklı firmalara ait 22 adet meyveli toz içecek örneği çalışmada materyal olarak kullanılmıştır. Meyveli toz içecek numuneleri ön işlemlerden geçirildikten sonra tartrazin ve sunset yellow renklendiricilerinin tespiti için HPLC/DAD (yüksek performanslı sıvı kromatografisi / Diyod Array Dedektörü) ile analize tabi tutulmuştur.
Yapılan analizler sonucunda toplam 22 adet örneğin % 99,9'unda (20 adet) renklendirici madde saptanırken; % 0,99'unda (2 adet) saptanmadı. Tartrazin örneklerin % 59'unda  (13 adet) ortalama 332 ppm miktarında,  sunset yellow ise     % 50'sinde (11 adet) ortalama 604 ppm miktarında saptandı. TGK'ya göre tartrazin miktarları 11 adet örnekte, sunset yellow ise tümünde limitlerin üstünde saptanırken, JECFA'ya göre ise tartrazin 4 adet örnekte, sunset yelow ise 7 adet örnekte limitlerin üstünde saptanmıştır.
Çalışmada elde dilen bulgulara göre ülkemizde piyasaya sunulan meyveli toz içeceklerin hemen hemen hepsinde tartrazin ve sunset yellow renklendiricilerinin özensiz ve yüksek miktarlarda kullanıldığı ve bu nedenle bu tür içeceklerin başta çocuklar olmak üzere tüm tüketicilerde çesitli sağlık sorunlarına neden olabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Colorants are added to food products as additive on the different stages of the production with the aim of increasing the consumer satisfaction. The public authorities have legally limited the colorants added to foods. This study has been made for the detection of tartrazine and sunset yellow colorants, which are used very commonly in food productions, in fruit powdered drinks.
Therefore, the samples of 22 pieces of fruit powdered drinks from different companies that are commercially available at the market were used as material in this study. After pre-treatment process, the fruit powdered drink samples were analysed with high performance liquid chromatography (HPLC) combined with Diode Array Detector (DAD) for the detection of tartrazine and sunset yellow colorants.
The analysis results in 99.9% (20 pieces) of 22 samples the coloring agent was detected and in 0.99% (2 pieces) of 22 samples the coloring agent was not detected. The tartrazine was detected about 332 ppm in 59% (13 pieces) of the samples, and sunset yellow was detected about 604 ppm in 50% (11 pieces) of the samples. According to the data from TGK, tartrazine was detected over the limits in 11 samples and sunset yellow was detected over the limits in all samples. According to JECFA, tartrazine was detected over the limits in 4 samples and sunset yellow was detected over the limits in 7 samples.
According to the findings obtained in this study, it was concluded that tartrazine and sunset yellow colorants are used in high and unregulated amounts in almost all of the fruit powdered drinks at the market, in our country, and therefore these drinks can cause all consumers, particularly children, to have a variety of health problems.