Beden eğitimi ve spor öğretmenliği alanında öğrenci seçim modeli
The student selection model for physical education and sports teacher education field
Yazar: ENDER ŞENEL
Danışman: PROF. DR. KEMAL TAMER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Yetenek sınavları = Ability examination ; Öğrenci seçimi = Choosing students ; Öğretmenlik = Teaching ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Türkiye'deki üniversitelerin öğrenci alım şartları birbirine benzer olsa bile, bu şartlardaki farklı uygulamalar öğrenci alımındaki standardı olumsuz etkilemektedir. Aynı sportif branşlar için belirlenen ölçütlerin farklı puanlamalarla değerlendirilmesi beden eğitimi ve spor alanı için sorun teşkil etmektedir. Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenliği alanında eğitim veren yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde tüm üniversitelerin uygulayabileceği, bilimsel temellere dayalı ortak değerlendirme kriterleri olan bir sınav sistemi önerisi sunmaktır. Araştırmaya, Türkiye'de en az 10 yıldır beden eğitimi ve spor alanında eğitim ve öğretim faaliyetleri gerçekleştiren yükseköğretim kurumlarında çalışan profesör, doçent, yardımcı doçent, araştırma görevlisi, öğretim görevlisi unvanlarına sahip 300 akademisyen katılmıştır. Araştırma kapsamında, evrenin %16.33'üne ulaşılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması için, Türkiye'de en az 10 yıldır beden eğitimi ve spor alanında eğitim ve öğretim faaliyeti gösterme şartını sağlayan 36 üniversite arasından 19 üniversite rastgele seçilmiştir. Yine bu şartı sağlamak kaydıyla, 2016 yılı Shanghai Ranking sıralamasında yer alan, yurtdışından toplam 11 üniversite seçilmiştir. Araştırmacı tarafından, uzman görüşlerine dayalı olarak hazırlanan 34 maddelik Özel Yetenek Sınavı Değerlendirme Formu veri toplamak için kullanılmıştır. 2016-2017 eğitim ve öğretim yılı için üniversiteler tarafından yayınlanan özel yetenek sınav kılavuzlarındaki sınav içeriği, dayanıklılık, sürat, koordinasyon, sporcu özgeçmişi, branş, hakemlik ve antrenörlük, merkezi sınavla doğrudan alım, millilik kontenjanı gibi kriterlere göre incelenmiştir. Yurt dışında belirlenen üniversitelere ait öğrenci seçim kriterleri ise e-posta ve telefon görüşmesi yoluyla talep edilmiştir. Akademisyenlerin demografik bilgilerinin çözümlenmesi için betimsel analizler kullanılmıştır. Akademisyenlerin, özel yetenek sınavları ile ilgili görüşlerinin idari göreve göre değişip değişmediğini göstermek için bağımsız t test kullanılmıştır. Akademisyen görüşleri ve üniversitelerin öğrenci seçme ve alım ölçütleri birlikte incelenerek, Türkiye'de özel yetenek sınavlarında uygulanabilecek bir model önerilmiştir. 
Akademisyen görüşleri genel olarak üniversitelerin ölçütleri ile birlikte değerlendirildiğinde, sınavlarda bir standardın oluşturulması gerekliliği, bilimsel temellere dayalı bir sınav sisteminin geliştirilmesi ihtiyacı, sınava giriş şartlarının yeniden düzenlenmesinin önemi ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada, öğrenci seçiminin, ön koşul becerileri, temel motorik özelliklerin test edilmesi ve branşa özgü becerilerin test edilmesi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmesini öneren özel yetenek sınav modeli, ülke genelinde bir standardın oluşmasında faydalı olabilecektir. Bu araştırmada önerilen, öğrenci seçiminin, ön koşul becerileri, temel motorik özelliklerin test edilmesi ve branşa özgü becerilerin test edilmesi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilen özel yetenek sınav modeli, ülke genelinde bir standardın oluşmasında faydalı olabilecektir.

Abstract:
Although the student enrolment criteria of universities in Turkey are similar to each other, it can be said that different applications may influence the student selection standards negatively. The purpose of this study was to propose a student selection model for physical education and sports teacher education field, based on scientific fundamentals, which can be applied by all higher education institutions having standard evaluation criteria. Total of 300 academicians, working as professors, associate professors, assistant professors, research assistants, and lecturers at universities providing education in the field of physical education and sport for at least ten years in Turkey, participated in the study. 16.33% of the population was reached within the scope of the research. 19 out of 36 universities were randomly selected among the universities meeting the condition having been providing physical education and sports education for at least ten years in Turkey. Provided that this condition was met, 11 universities ranked in Shanghai Ranking in 2016 were selected from foreign countries. 34-item Special Talent Exam Evaluation Form, prepared by the researcher based on the expert opinions was used to collect data from academicians. The examination contents in the special talent exam guidelines declared by the universities in Turkey in  2016-2017 academic year were examined according to the criteria such as endurance, speed, coordination, sports background, sports branch, having a certificated referee and coach diploma, direct enrollment without special sports talent examination, being a national athlete. The student selection criteria of the chosen universities in abroad were requested via e-mail and telephone interview. The demographic information of academicians was analyzed by using descriptive analysis. The independent t-test was used to reveal whether the opinions of academicians varied according to the fact that having an administrative function or not. By examining the views of academicians and student enrolment and selection criteria of universities together, a student selection model was proposed for special sports talent examinations in Turkey. When the opinions of academicians were evaluated together with the criteria of universities, the necessity to create a standard in examinations, the need of developing an examination system based on scientific fundamentals and the importance of revising the application requirements for the entrance exam have emerged. The proposed special sports talent examination model in this study in which the student selection should be made with three steps including prerequisite skills, the tests of fundamental motor features, and the tests of sport branch-specific skills, can be beneficial to create a standard across the country.