Aksaray ili 5 ve 6 nolu yağmursuyu drenaj bölgelerinin jeoteknik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of geotechnical characteristics of the 5th and 6th rainwater drainage regions in Aksaray province
Yazar: BERKER GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT KAVURMACI
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında, Aksaray iline ait 5 ve 6 numaralı yağmursuyu toplama bölgelerinin zemin özellikleri 102 adet araştırma sondajından elde edilen jeoteknik ve hidrojeolojik veriler kullanılarak incelenmiştir. İnceleme alanı sınırları içerisinde gözlenen jeolojik birimler alüvyon ve alüvyon konisidir. Zemin genel olarak 10 metre derinliğe kadar, kahverengi - gri rengin egemenliğinde, ağırlıklı olarak kil, kumlu-siltli kil, killi-siltli ince kum, killi kumlu silt, çakıllı kum ve çakıllardan oluşan heterojen bir profil gösterir. İnce taneli zeminlerin oranı % 88, iri taneli zeminlerin oranı ise % 12'dir. Bölge ince taneli zeminler genel olarak düşük plastisiteli kil (CL) türü zemin özelliği gösterir. İnce taneli zeminlerin % 94'ü aktif olmayan, orta sıkışabilir kil özelliğindedir. İnce taneli zeminlerin % 80'i orta şişme potansiyeline sahiptir. Terzaghi (1943) ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) yöntemleri ile radye temel tipine göre hesaplanan ortalama nihai taşıma gücü değerleri sırası ile 1,69 kg/cm2 ve 3,81 kg/cm2'dir. Şerit temel tipine göre yapılan nihai taşıma gücü değerleri sırası ile 1,36 kg/cm2 ve 3,23 kg/cm2'dir. Zeminlerin bazı fiziksel özelliklerinin ortalama değerleri; doğal birim hacim ağırlığı 1,9 gr/cm3, doğal su muhtevası % 22, likit limit % 43,4, plastik limit % 20,9 ve plastisite indeksi % 22,4 olarak hesaplanmıştır. Zeminlerin sıvılaşma potansiyeli indeksleri 6 (Ms) büyüklüğünde senaryo depreme göre ortalama 0,29; 7 (Ms) büyüklüğünde senaryo depreme göre ortalama 1,37'dir.
26 araştırma kuyusundan alınan su örnekleri üzerinde gerçekleştirilen su kimyası analiz sonuçlarına göre, yeraltı sularının ortalama karbondioksit, amonyum, magnezyum ve sülfat değerleri sırası ile 33,2, 0,64, 80,4 ve 372,9 mg/L olarak ölçülmüştür. CO2 içerikleri açısından yeraltı sularının % 27'si, binaların temelinde bulunan beton ve donatılar için kuvvetli korozif etkinlik derecesine sahiptir. Bu oran SO4 konsantrasyonu için %19 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In this study, the soil properties of the 5th and 6th rainwater catchment areas of Aksaray province were investigated by using the geotechnical and hydrogeological data obtained from 102 exploration drillings. The geological units observed within the boundaries of the study area are alluvium and alluvial cones. Up to a depth of 10 meters, soil shows a generally heterogeneous profile consisting of gravelous sand and gravel, brown-gray color, clay, sandy-silty clay, clay-silty fine sand, clayey-sandy silt. The ratio of fine-grained soil is 88 % and coarse-grained soil is 12%. Fine-grained soils in region generally show low plasticity silty clay (CL) type soil characteristics. 94% of the fine-grained soils are inactive - medium compressibility clay feature. 80% of fine grained soils have medium swelling potential. The mean ultimate bearing capacity of soils for raft foundation calculated according to the Terzaghi (1943) and Turkey Building Earthquake Regulation (TBDY) methods are 1.69 kg/cm2 and 3.81 kg/cm2, respectively. Bearing capacity of soils for continuous foundations are 1.36 kg/cm2 (acc. to Terzaghi) and 3.23 kg/cm2 (acc. to TBDY). Average values of some physical properties of soils; are natural unit weight 1.9 gr/cm3, natural water content 22%, liquid limit 43.4 %, plastic limit 20.9 % and plasticity index 22.4 %. The liquefaction potential index averages of studied area calculated according to 6 Ms and 7 Ms earthquake scenario are 0.29 and 1.37.
According to the results of water chemistry analysis performed on water samples taken from 26 research wells, the mean values of the carbon dioxide, ammonium, magnesium and sulphate concentrations in groundwaters have been measured 33.2, 0.64, 80.4 and 372.9 mg/L, respectively. In terms of CO2 concentrations, 27% of groundwaters have a strong corrosive efficiency ratio for concrete and reinforcements in the foundations of buildings. This ratio has been calculated as 19% for the SO4 concentration.