Obsesif kompulsif bozukluğu tanısı alan bireylerin ve sağlıklı bireylerin stresle başa çıkma becerileri ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Examination of the ability to cope with stress and anxietylevels of individuals who have obsessive compulsivedisorder and healthy individuals
Yazar: HATİCE ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ERKMEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu çalışmada OKB tanılı hastalarla sağlıklı kontrollerin OKB belirti düzeyleri, anksiyete düzeyleri ve başa çıkma tarzları arasındaki farklar ele alınmıştır. Bu amaçla 54 OKB tanılı ve 54 sağlıklı kontrol grubu ile çalışılmıştır. OKB tanılı hastalar ve sağlıklı kontrollerin sosyodemografik özelliklerinin karıştırıcı değişkenler olarak araştırma bulgularını etkilememesi için iki grupta yaş, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim, çalışma, daha önce çalışmış olma, çalışma süreleri, meslekleri, aylık gelirlerinin birbirine denk olması sağlanmıştır. OKB tanılı hastalar randomize şekilde, sağlıklı kontroller ise OKB tanılı hastalarla benzer sosyodemografik özelliklere göre çalışmaya atanmışlardır. Çalışmada her iki gruba Maudsley Obsesif Kompulsif Belirtiler Soru Listesi, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği uygulanmıştır. Toplanan verilere uygulanan istatistiksel analizler sonucunda OKB tanılı hastaların, OKB belirtilerinin ve alt boyutları olan kontrol etme, temizlik, yavaşlık, kuşku, ruminasyon alanlarında sağlıklı kontrollerden anlamlı şekilde yüksek olduğu; OKB tanılı hastaların anksiyete düzeylerinin de sağlıklı kontrollerden anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Başa çıkma tarzlarına göre OKB tanılı hastaların çaresiz yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma tarzlarının sağlıklı kontrollerden yüksek olduğu, buna karşın sağlıklı kontrollerin de kendine güvenli ve iyimser yaklaşım tarzlarının OKB tanılı hastalardan yüksek olduğu bulunmuştur. Her iki grupta boyun eğici yaklaşım tarzı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. OKB hastalarının cinsiyet, yaş, medeni durum gibi demografik özellikleri karşılaştırıldığında OKB belirtileri, anksiyete düzeyleri ve başa çıkma tarzları arasında anlamlı fark bulamazken, 30 yaş üstündeki hastaların iyimser yaklaşım tarzlarının 30 yaş altındaki hastalardan anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Sağlıklı kontrollerin demografik özellikleri karşılaştırıldığında ise OKB belirtileri, anksiyete düzeyleri ve başa çıkma tarzları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sağlıklı kontrollerde erkeklerin kadınlardan daha çok çaresiz yaklaşım sergiledikleri; kadınlarında erkeklerden daha çok sosyal desteğe başvurdukları; çocukları olmayanların temizlik belirtilerinin çocukları olanlardan daha yüksek olduğu; eğitim düzeyi lise ve altında olanların üniversite mezunlarına göre boyun eğici yaklaşımlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: obsesif kompulsif bozukluk, obsesif kompulsif belirtiler, anksiyete, stresle başa çıkma tarzları

Abstract:
In this study, the differences between OCD symptom levels, anxiety levels and coping styles of healthy controls with OCD patients were discussed. For this purpose, 54 OCD patients and 54 healthy control groups were studied. Age, marital status, number of children, education, study, previous work, working time, profession, and monthly income were provided in order to prevent sociodemographic characteristics of OCD patients and healthy controls from influencing research findings as confounding variables. Patients diagnosed with OCD were randomly assigned to work according to similar sociodemographic characteristics with healthy controls assigned to OCD patients. The study included the Maudsley Obsessive Compulsive Symptoms Questionnaire, the Beck Anxiety Scale and the Coping Style Scale. As a result of the statistical analyzes applied to the collected data, it was found that the patients with OCD were significantly higher than the controls with OCD symptoms and sub-dimensions, control, cleanliness, slowness, anxiety levels of OCD patients were found to be significantly higher than healthy controls. When looking at coping styles, it was found that the ways of approaching the helpless approach and social support of the OCD patients were higher than the healthy controls, whereas the self-confident and optimistic approach styles of the healthy controls were higher than the OCD patients. There was no significant difference between the submissive approach styles in both groups. The comparison of OCD patients with demographic characteristics such as gender, age did not reveal any significant difference between the OCD symptom levels, anxiety levels and coping styles, while the optimistic approaches of the patients over the age of 30 was found to be significantly higher than the patients above the age of 30. There were no significant differences in the anxiety levels, coping styles, and OCD symptoms according to demographic characteristics in healthy controls. In healthy controls, men are more desperate than women; women are more likely to use social support than men; those without children have more cleaning symptoms than those with children; it was found that the obedience attitudes of that high school and above graduates are higher than those of university graduates.

Key words: obsessive-compulsive disorder, obsessive-compulsive symptoms, anxiety, stress coping styles