İsmet Özel'de Türklük düşüncesi: Kimlik kuramları ve Türkiye'de kimlik arayışı bağlamında bir inceleme
Turkish thought in İsmet Özel: An investigation in the context of identity theories and the seeking for identity in Turkey
Yazar: CANSU KAYA ŞAKAR
Danışman: PROF. DR. ADEM ÇAYLAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Kimlik, bireylerin ve toplumların anlam arayış süreçlerine karşılık gelir. Anlam arayışını belirleyen, herhangi bir kategori ile özdeş ya da o kategoriye öteki olmaktır. Modern anlamda kimlik denilen olgu, öznenin konumlandırılmasıyla başlamıştır. Kimliğin kolektif ve bireysel olarak ikiye ayrılması, söz konusu konumlandırmanın bir sonucudur. Özne, ilahi olana ya da ulusa göre konumlandırıldığında dini veya ulusal kimlikler, özne kendi varlığına göre konumlandırıldığında ise bireysel kimlikler, bahse konu edilmiştir. 
Türk kimliği de bahsedilen bağlamdaki aidiyet türlerinden biridir. Türk'e verilen anlamların siyasi ya da pratik olarak devamlı değişmesi, Türk'e özdeş ya da öteki olanın da değişmesine neden olmuştur. Bu anlamda Türk kimliği için ilk söylenebilecek husus, resmi anlayışın inşa ettiği bir kimlik olmasıdır. Cumhuriyetin genç dönemlerinde Türk'ün ötekisi ilerleyen dönemlerinde ise sentezi İslam olmuştur. Bu tartışmalar günümüzde de geçerliliğini korumakta, Türk'ün tam olarak neye tekabül ettiği ya da etmediği üzerinde bir mutabakat sağlanamamaktadır.
İsmet Özel, kendine has yaptığı Türk tarifiyle literatürdeki Türklük tanımlarından ayrışmıştır. Özelci Türklüğün her ne kadar özdeşi İslam olsa da onun bu fikri, Türk-İslam sentezi olarak adlandırılan anlayıştan farklıdır. Özel'de İslam, özgürlük; Türk'te bu özgürlüğün savunucusu olarak kavramsallaşır. Bu haliyle Özelci Türklük hiçbir kategoriye, kurama ya da fikre dahil edilemeyecek kadar özgün bir taraftadır.

Abstract:
Identity corresponds to the meaning-seeking processes of individuals and societies. What determines the search for meaning is being identical with any category or being other to that category. The phenomenon called identity in the modern sense started with the positioning of the subject. The division of identity into collective and individual is a result of this positioning. When the subject is positioned according to the divine or the nation, religious or national identities are discussed, and when the subject is positioned according to their own existence, individual identities are mentioned.
Turkish identity is also one of the types of belonging in the mentioned context. The constant change in the meanings given to Turk, either politically or practically, has led to the change of what is identical to Turk or other. In this sense, the first thing that can be said about the Turkish identity is that it is an identity constructed by the official understanding. In the younger periods of the Republic, the Turkish was the other, and in the later periods, its synthesis was Islam. These debates are still valid today, and there is no consensus on what exactly the Turkish corresponds to or does not mean.
İsmet Özel differed from the definitions of Turkishness in the literature with his unique Turkish definition. Although Islam is the same as private Turkishness, his idea is different from the understanding called Turkish-Islamic synthesis. Islam in Private, freedom; In the Turk, this is conceptualized as the defender of freedom. As such, Özel's Turkishness is too original to be included in any category, theory or idea.