Proje üretim süreçlerinin geliştirilmesi ve denetimi
Development and project controls of design processes
Yazar: BİLGE SÖNMEZER
Danışman: PROF. HAKKI ÖNEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği = Petroleum and Natural Gas Engineering
Dizin: Kazanılmış değer = Earned value ; Mimari projeler = Architectural projects ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mühendislik tasarımı = Engineering design ; Proje denetimi = Project control ; Proje değerlendirme = Project evaluation ; Proje teslim sistemleri = Project delivery systems ; Proje yönetimi = Project management ; Tasarım yönetimi = Design management ; Verimlilik ölçümü = Productivity measurement

Özet:
Uluslararası çok disiplinli mühendislik tasarım projelerinde proje aktivitelerinin ve proje teslimatlarının her teknik disiplin için insan-saatleri hesaplanıp, toplam proje süresi bulunarak, gerekli kaynaklar belirlenmesiyle, proje öncesi süreçte ilerideki proje üretim sürecinin geliştirilmesi ve denetimi planlanabilmektedir. Projelerin ön evrelerinde yapılan bu hesaplar, sonraki proje üretim sürecinin de izlenmesini, denetimini ve ölçülmesini, kazanılmış değer yöntemi kullanarak, önceden belirlenen proje süresinin farklı yüzdelere bölünmüş hedeflenen proje kilometre-taşı eşiklerinde başarıyla sağladığı için, projelerin zamanında ve bütçesinde tamamlanmasının en önemli araçları olmaktadır. Böylelikle projelerin değişiklikleri anında hesaplanmakta, kaynaklar başarıyla yönetilip gerekli kaynak düzenlemeleri zamanında yapılabilmektedir. Diğer taraftan bina projeleri gibi mimari tasarım ağırlıklı projelerde ölçülebilir araçların fazla sayıda ve detayda olmamasından ve proje üretim sürecinde kilometre-taşı eşikleri gibi ölçülebilir araçlar bulunmamasından dolayı, tasarım süreçlerindeki teslimat ile aktivitelerin sayıları ve süreleri tam olarak belirlenememekte ve bu durumda da projelerdeki değişikliklerin kaydedilmesi güçleşmekte, projelerin izlenmesi ve denetimi zorlaşmakta, proje ilerlemesi ve verimliliği hesaplanamamakta ve proje programı uygulanamamaktadır. Bu anlatılanlar, ilgili yapım projesinin gecikmesine neden olmakta ayrıca toplam projenin bütçe ve takvimlerinin aşılması problemi de dahil olmak üzere taraflar arasında ihtilaflar, anlaşmazlıklar, durdurma ve hatta projenin iptaline dek varabilen sonuçlar doğurmaktadır. Bu doktora tezi bu açıklananlar doğrultusunda mimari tasarımın başat olduğu projelerinin tasarım süreçlerinin izlenmesi, denetimi ve ilerlemesinin ölçümü üzerine bir model önermektedir. Neredeyse tüm mimari projeler, tasarım sürecindeki proje denetiminin eksikliğinden dolayı genellikle planlandıkları sürelerden uzun zamanda ve fazla maliyette tamamlanma problemiyle karşılaşmaktadır. Böyle bir modelle proje yönetiminin üçlü kısıtı doğrultusunda ölçülebilir araçlar oluşturularak, insan-saatlerle aktivite ve teslimatlar hesaplanıp mimari tasarım sürecinde de farklı proje yüzdelerine karşılık gelen kilometre-taşı eşiklerinde ilerlemeler ve proje verimliliği kazanılmış değer yöntemi ile ölçülebilecektir. Bu model, proje ölçülebilir araçlarını, mimari tasarım projeleri ve sektörünün gerekleri doğrultusunda yeniden tanımlayıp belirleyerek, projelerin ilerleme ve verimlilik ölçümleri için, mimari tasarımların farkları doğrultusunda, yaratıcı tasarım sürecini özel olarak ele alarak, proje üretim süreçlerinin geliştirilmesi denetimini sağlayacaktır. Çalışma bunu yaparken, mühendislik başat tasarım projelerinin kullandığı CTR modelini inceleyip, mimari tasarım başat projelerin geliştirilme ve denetimi uygulaması ile karşılaştıracak ve elde edilen sonuçları bir matriste toplayacaktır. Böylelikle mimari tasarım projelerinin ortak sorunu ve işveren şirket ile projeyi üreten tasarım ofisi arasındaki ana ihtilafların da sebebi olan proje takviminin gecikmesi ve bütçe aşımları ile mimari çizimlerin kapsam yetersizliği yani eksik, hatalı ve spesifikasyonlarla iletişim kurmayarak üretilmesi problemi, bu modelde kazanılmış değer uygulaması ile ölçülerek mimari tasarım projeleri sürekli denetlenebilir ve tashih edilir bir duruma getirilmiş olacak ve mimari projelerdeki değişikler anında kaydedilerek projede ihtilaflara sebep verebilecek konular başlangıcında belirlenebilecektir. Bu çalışma, mühendislik tasarım projelerinin CTR modeli doğrultusunda, mimari tasarım projelerinin tüm geliştirilme ve denetim süreçlerini, mimari tasarımların yaratıcılık da dahil olmak üzere kendine özgü özelliklerini içererek, tüm tasarım paketinin açıklıkla belirlenebildiği bir model oluşturup, toplam proje sürecini ölçülebilir ve denetlenebilir duruma getirmektedir. Bunu sağlarken tez, özgün olarak literatürde ilk kez mimari tasarım projeleri için tam detaylı teslimat ve aktiviteler tanımlamakta, zorluk faktörü kriterlerini belirlemekte, çeşitli teslimatlar için üretim insan-saatleri atamakta, bu insan-saatlerin kaynaklara oranını hesaplamakta ve farklı tasarım evreleri için ayrı olacak şekilde tashih ve denetim kilometre-taşları belirlemektedir.

Abstract:
In international multi-disciplinary engineering design projects, it is possible to plan the development and control of future project generation processes in the pre-design process, by calculating man-hours for each technical discipline of project activities and deliverables, and finding the overall project duration, and identifying the necessary resources. These calculations made in early stages of the projects enable monitoring, control and measuring of the later project design process, as well as being the most important tools for completing the projects on time and on budget, since they successfully provide the project milestones, pre-determined targets of project process at various percentages, using Earned Value Management Method. Thus, changes in the projects can be calculated instantly, the resources can be managed successfully and the necessary resource adjustments can be made easily. On the other hand, in architectural design dominant projects such as buildings and facilities projects, since there are not too many and too detailed measurable tools, and as there are no measurable tools such as design stage milestones, the numbers and the durations of the deliverables/activities cannot be determined exactly in design stages, in which case identification of changes in the projects become tough, monitoring and control of the projects become difficult, project progress and productivity cannot be calculated, and project schedule cannot be implemented as planned. All these issues cause delays in the related construction projects, also become the reasons for cost and time overruns in the projects, give rise to various disputes, disagreements, suspension, even cancellation of projects. In line with these explanations, this PhD thesis suggests a model on monitoring and control of design processes, and measurement of progress in architectural design driven projects. Almost all architectural projects are faced with the problem of completion in longer periods and at higher costs than planned, due to lack of project controls in design process. With a model like this one, measurable tools will be created in line with triple constraint of the project management, man-hours, as well as activities and deliverables will be calculated, and using Earned Value Method, milestones corresponding to different percentages in architectural design process, as well as project productivity will be measured. This model, identifying and re-specifying the project measurable tools in parallel to the requirements of the architectural design projects and the sector, specifically handling creative design process in line with differences of architectural designs for progress and productivity measurements of projects, will enable development and controls of project design processes. As the study achieves this, will examine CTR model used in engineering design driven projects, will compare it with development and controls implementation of architectural design driven projects, and will gather all results in a matrix. Thus, delays in the project schedule and exceeding budgets, as well as contextual deficiency of the architectural drawings, in other words, insufficient or erroneous design of such drawings without referring to the specifications, which are the mutual problems of the employer company and the design office generating the project, the problems that are the reasons for main disputes between the two parties, will be measured in this model with earned value application, architectural design projects will be continuously controllable, and by instantly recording any changes in the architectural projects, the issues that could cause disputes will be resolved at the very beginning. This study, throughout the path of engineering design projects? CTR, enables total project process to be measurable and controllable, forming a model where all design package can be clearly identified, in line with all development and controls processes of architectural design projects, including creativity of architectural designs. While providing this, the thesis uniquely defines all detailed deliverables and activities, identifies difficulty factor criteria, appoints man-hours for various deliverables, calculates the ratio of these man-hours to the resources, and identifies review and progress milestones for different design stages of architectural design projects, for the first time.