Evcil hayvanımın gölgesinde: Sosyal dışlanmış tüketicilerin evcil hayvanlarını antropomorfize etme eğilimleri altında yatan güdülerin araştırılması
Behind my pet's shadow: exploring the motives underlying the tendency of socially excluded consumers to anthropomorphize their pets
Yazar: ELİF TANRIKULU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TAYLAN DÖRTYOL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antropomorfizm = Anthropomorphism ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Pazarlama stratejileri = Marketing strategies ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici psikolojisi = Consumer psychology ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Sosyal dışlanma tüketicilerin yaşam tarzı ve kararlarına ilişkin yargılarını etkileyen, belli davranışsal getirisi olan karmaşık, psikolojik bir faktördür. Antropomorfizm ise pazarlama stratejileri karar alıcıları tarafından kullanılan bir fenomen olmakla beraber sosyal dışlanmanın bir sonucu olarak da tüketicilerin hayatlarında yer edinmektedir. Bu iki karmaşık yapıya ilişkin tüketici değerlendirmeleri araştırılması gereken yapılar olarak literatürde yerini almaktadır. Mevcut araştırmanın amacı sosyal dışlanma deneyimi yaşayan bireylerin evcil hayvanları üzerinden antropomorfize etme eğilimlerinin altında yatan temel güdü ve niyetleri keşfetmektir.
Yapılan araştırmada nitel yöntemlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sosyal dışlanma manipülasyonu aşamasında Cyberball (Sibertop) aracı kullanılmıştır. Sosyal olarak dışlanan bireylere antropomorfizm eğilimini ölçmek adına Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği temelinde hazırlanmış senaryo seçimi sunulmuştur. Son aşamanın verileri Zaltman Metafor Çıkarım Tekniği uygulanarak derinlemesine mülakat yöntemi ile toplanmıştır. Toplamda 19 katılımcı ile görüşülmüştür. Katılımcıların 5'inde sosyal dışlanma duygu durumu, 3'ünde ise antropomorfize eğilimi bulunmamış, 1 mülakat da örneklem dışı bırakılarak toplamda 10 görüşme analiz edilmiştir. Analiz aracı olarak MAXQDA programından yararlanılmıştır.
Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular, sosyal psikoloji bağlamında yorumlanmıştır. Sosyal olarak dışlanmış bireylerin antropomorfizm fenomeni ile arasındaki çok yönlü ilişki daha detaylı bir şekilde ifade edilmiştir.
Sonuçlar, sosyal dışlanma yaşayan bireylerin evcil hayvanlarını antropomorfize ederken hangi unsurları aradığını ortaya çıkarmıştır. Bu tüketicilerin bir varlığı antropomorfize ederkenki en temel faktörlerin; saf sevgi, sadakat, hayvanların insanlara olan ihtiyacı, canlılık ve sarılmak olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sosyal psikoloji perspektifinden yorumlanan bu sonuçlar tüketicilerin antropomorfik bir nesneyle kuracakları ilişkide aradıkları ve arayacakları unsurlar olarak literatüre ve sektöre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Social exclusion is a complex, psychological factor with behavioral implications that influences consumers' judgments about lifestyle and decisions. Anthropomorphism, on the other hand, is a phenomenon used by decision-makers of marketing strategies but also takes place in the lives of consumers as a result of social exclusion. Consumer evaluations of these two complex structures take their place in the literature as structures that need to be investigated. The current research aims to discover the basic motives and intentions underlying the anthropomorphizing tendencies of individuals who experience social exclusion through their pets.
Qualitative methods were used in the research. Cyberball was used in the social exclusion manipulation phase of the research. To measure the anthropomorphism tendency of socially excluded individuals, a scenario selection based on the Lexington Pet Attachment Scale was presented. The data of the last stage were collected by in-depth interview method by applying the Zaltman Metaphor Inference Technique. 19 participants were interviewed. 5 of the participants did not have a feeling of social exclusion and 3 did not tend to anthropomorphize, 1 interview was excluded from the sample and a total of 10 interviews were analyzed. The MAXQDA program was used as an analysis tool.
The findings obtained as a result of the analysis of the data were interpreted in the context of social psychology. The multifaceted relationship between socially excluded individuals and the phenomenon of anthropomorphism has been expressed in more detail.
The results revealed what elements the individuals experiencing social exclusion sought when anthropomorphizing their pets. The most basic factors when these consumers anthropomorphize an entity; It has been found that pure love, loyalty, the need for animals for humans, vitality, and hugs. It is thought that these results, which are interpreted from the perspective of social psychology, will contribute to the literature and the sector as the elements that consumers look for and will seek in their relationship with an anthropomorphic object.