Türkiye-Ukrayna siyasi ilişkileri (1914-1922)
Turkey-Ukraine political relotions
Yazar: SİNEM DAĞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century

Özet:
Bu tezde, temelleri 15.yüzyıla dayanan Türk-Ukrayna dostluğunun 1914-1922 yılları arasındaki siyasi ilişkileri çerçevesinde kurmuş oldukları ticari, askeri, ekonomik, diplomatik ilişkileri incelenmektedir. Birinci Dünya Savaşıyla Rusya?nın yanında savaşa giren Ukrayna, o dönemde dünya tarafından Rusya toprağı olarak tanınıyordu. Rusya, Ukrayna halkına ve diğer gayri Rus unsurlara olan baskısını savaş döneminde daha da arttırmıştı.1914 yılından itibaren Ukrayna?da Rusya?ya karşı artan bağımsızlık isteği ile kurulan Ukrayna Kurtuluşu Birliğinin  açtığı birçok şubeden birini de İstanbul?a açmasıyla Türkiye, Ukrayna ile tekrardan ilgilenmiş oldu.1915 yılında Türklerin savaşa girmesinden sonra da ilişkiler devam etmiştir. 1917 yılında Bolşevik İhtilaliyle başlayan Brest-Litovsk Müzakereleri döneminde, Türkiye ve Ukrayna arasında 9 Şubat 1918 yılında barış antlaşması imzalanmıştır. Türkler, Ukrayna?nın bağımsızlığını tanımıştır. Bu dönemden sonra ikili ilişkiler dostane bir seyir izlemiştir.İki devlet arasında savaş dönemi boyunca esir edilen asker ve sivillerin geri verilmesi için 12 Şubat 1918 ve daha sonra 17 Eylül 1921 yılında antlaşmalar imzalanmıştır. Bundan sonra diplomatik ilişkiler yoğunluk kazanmış ve karşılıklı olarak Türk-Ukrayna elçilik heyetleri gönderilmiştir.Yapılan ticari antlaşmalarla her iki taraf ticari haklar kazanmış ve ortak ticari faaliyetlerde bulunmuşlardır. 1922 yılında Türkiye ve Ukrayna arasında imzalanan Dostluk Kardeşlik Antlaşması ile ilişkiler yeni bir boyut kazanmış ve Mayıs 1922?deki ticaret antlaşması ile ilişkileri daha da güçlendirmiştir.Çalışmanın temel kaynakları arşiv belgeleri ve dönemin süreli yayınları olup, konu ile ilgili literatürden de geniş ölçüde istifade edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Türkiye, Ukrayna, Birinci Dünya Savaşı, Brest-Litovsk Antlaşması, Esir Mübadelesi, Rusya.

Abstract:
This thesis examines the foundations of friendship to date, which has it roots back to 15th century, between Turkey and Ukraine by emphasizing historical process, economic, military and commercial affairs between the years of 1914-192 Ukraine entered the First World War on the side of Russia, was recognised as Russian soil. Russia increased pressure against Ukrainian people and other non-Russian ethnic groups. Turkey, after a long time, was interested in with Ukranian affairs again, when Ukrainian Union of Liberation(SVU) had their first branch in Istanbul to prove their legitimacy and collect allies. Affairs between two countries continued after Turks entering the First World War in 1915. A peace treaty was signed on 9 February 1918, in Brest Litovsk treaty period which started with Bolshevik Revolution in 1917. Turks had recognised independent Ukraine. After this treaty, affairs between these countries advanced in a friendly fashion.
Two more treaties were signed on 12 February 1918 and 17 September 1921 in order to ease return of captive soldiers and civilians. Then, diplomatic affairs gained pace and both countries have sent embassy committees to each other.Also, by signing commercial treaties, both countries had several commercial activities. The affairs reestablished in this period are renewed in 1922 with Turkish-Ukrainian treaty on friendship and strengthened in May 1922 with an commercial treaty.
This study has base resources of archieve documents and several periodical. Also, literature on this matter have been referenced broadly. 




Keywords: Turkey, Ukrain, First World War, Brest-Litovsk Treaty, Captive Exchange, Russia