Bizans ve günümüz dönemlerine ait insan üst ekstremite uzun kemiklerinde uzunluk tayini
The lenght determination on the long bones of the human upper extremity belonging to the byzantine and contemporary periods
Yazar: NİLGÜN TUNCEL ÇİNİ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ARI
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Bizanslılar = Byzantines ; Boy = Body height ; Boy hesaplama formülleri = Height calculation formulas ; Ekstremiteler = Extremities ; Morfometri = Morphometry ; Regresyon analizi = Regression analysis ; İnsan = Human ; İskelet = Skeleton

Özet:
Adli Tıp ve Antropoloji'nin görevleri arasında canlı ve ölü bireylerin biyolojik
profillerini çıkararak bireyin kimliklendirilmesi yer almaktadır. Kimliklendirme; yaş,
ırk, cinsiyet ve boy gibi bireyin biyolojik ve etnik profilini ortaya koyan değişkenlerin
değerlendirilmesi ile yapılır. Bireylerin boy tahmininde en çok kullanılan
materyallerden birisi insan iskeletidir. Dekompoze olmuş iskeletlerin var olduğu
durumlarda ekstremite uzun kemiklerinden boy tahmini yapılabilmektedir. Kitlesel
felaketlerde bütün halde bulunamayan kemikler ile kimliklendirme daha zor hale
gelmektedir. Diğer taraftan eski dönemlere ait insan kemik profillerinin ortaya
konması ile de farklı dönemlere ışık tutulması sağlanabilmektedir. Dolayısı ile
matematiksel hesaplamalar yapılarak anatomik oluşumlar arasındaki ilişkiler ortaya
çıkarılıp bazı formüller geliştirilerek fragmente kemiklerden boy tahmini
yapılabilmektedir.
Bu amaçla, günümüze ait cinsiyeti bilinmeyen 33 adet humerus, 40 adet radius
ve 29 adet ulna olmak üzere toplam 102 adet üst ekstremite kemiği ve Bizans
dönemine ait tamamı erkek olan 96 adet humerus, 84 adet radius ve 56 adet ulna olmak
üzere 236 üst ekstremite kemiği çalışmaya dâhil edilmiştir. Her bir kemiğin
fotoğrafları alındıktan sonra dijital ortamda ImageJ programı kullanılarak ölçümler
gerçekleştirilmiş, bazı değişkenler ise kumpas yardımı ile ölçülmüştür. Elde edilen
veriler SPSS 22.0 programı ile istatistiki değerlendirmeye alınmıştır.
Her bir kemik için sağ ve sol taraf ayrı olmak üzere betimleyici değerler
verilmiştir. Anatomik oluşumlar arasında ilişkinin yönü ve dereceleri belirlenmiş olup
bu ilişkiler kullanılarak boy tahminine yönelik çoklu regresyon formülleri üretilmiştir.
Ayrıca Bizans kemikleri ile her bir değişken için karşılaştırmalı analizler yapılarak
dönem farklılığı ortaya konmuştur.

Abstract:
Forensic Medicine and Anthropology's one of the duties is the identification
of the individual by extracting the biological profiling of living and dead individuals.
The identification; age, race, gender, and height are assessed by evaluating the
biological and ethnic profile of the individual. One of the most widely used materials
for estimating the stature of individuals is the human skeleton. In cases of decomposed
skeletons exist, length estimation can be predicted from the extremity long bones. In
mass catastrophes which human bones that are not available, identification is
becoming more difficult at all. Stature estimation it is also possible to expose on
different periods by revealing the profiles of human bones belonging to the old periods.
For these reasons with the mathematical calculations are made using relations between
anatomical formations are revealed and some formulas are developed to estimate the
size from fragmented bones.
For this purpose, a total of 102 upper extremity bones including 33 humerus,
40 radius and 29 ulna with unknown sex, and in total Byzantine period 236 upper
extremity bones including 96 humerus, 84 radius and 56 ulna, which all is male, have
been included in the study. After taking the photographs of each bone, measurements
were taken using the ImageJ program in digital platforme, and some variables were
measured with the aid of a compass. The obtained data were evaluated with SPSS 22.0
software.
For each bone which separated by right and left sides, descriptive statics are
given. The directions and grades of the relationship between the anatomical formations
were determined and multiple regression formulas for height estimation were
produced by using these relations. In addition, comparative analyzes were made for
each variable with the Byzantine bones, thus the period differences are revealed.