Çağdaş sanatta bedene yansıyan iz kavramı
The concept of traces reflected on the body in contemporary art
Yazar: AYDAN CAN
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFİ ÖZDEN
Düzce Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Modern sanat = Modern art ; Resim sanatı = Painting art ; Süreç = Process ; İz = Trace ; İz bırakma = Imprinting

Özet:
Değişen dünya, toplumsal yapılar, ekonomi, teknoloji, düşünceler ya da inançlar beden
üzerinde egemenlik kurma çabasında olmuş ve varlıklarını belli ederek bedeni
biçimlendirmişlerdir. Tarihsel süreçte yaşanan tüm gelişmeler sanat tarihine yansımış ve
sanatın temel konusu olan beden farklı anlamlara ve biçimlere sokulmuştur. Sanat tarihi
boyunca sanata konu olan beden imgeleri çağdaş sanat ile birlikte doğrudan sanatın
malzemesi haline gelmiştir. Bedeni bir anlatım aracı olarak kullanmaya başlayan
sanatçılar başkalarının ve kendi bedenleri üzerinde oluşturdukları, bedenin nesneler
üzerinde oluşturduğu izlerle yaşadıklarını ya da toplumun yaşadıklarını ifade etmişlerdir.
Çalışmada beden ve iz kavramı konulara ayrılmış ve konuyla ilgili çalışmalar
incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde beden kavramına yer verilerek bedeni etkileyen
kavramların bedeni biçimlendirmelerine ve beden üzerindeki izlerine değinilmiştir.
Sonraki bölümde iz kavramından bahsedilerek bu kavram ile bedendeki izlerin
görünürlüğü ele alınmıştır. Tezin ana bölümünde ise çağdaş sanatta ele alınan iz kavramı
üzerinden bedende oluşan, oluşturulan izler, bedenin oluşturduğu izler ve bu izlerin
çağdaş sanata yansımaları ele alınmıştır. Bu amaçla "bir şeyin geçtiği veya daha önce
bulunduğu yerde bıraktığı belirti, bir şeyin dokunmasıyla geride kalan belirti, bir olay, bir
durum veya yaşayıştan kalan belirti, eser,
" anlamına gelen iz kavramından yola çıkılmış
ve bunun yanı sıra süreç olarak da ele alınmıştır. Ayrıca çeşitli durumlar karşısında kişinin
yaşamında, hafızasında bıraktığı izler ya da bir yere ait olmama, iz bırakmama,
ötekileşme- yabansı olma durumları gibi süreçler de sanatçıların eserleriyle birlikte ele
alınarak görsel sanatlar içinde yorumlanmıştır. Son olarak araştırma süresince
gerçekleştirilen çalışmalar sunulmuş ve iz ile beden kavramı vurgulanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Beden, iz, çağdaş sanat, süreç

Abstract:
Changing World, social structures, economy, technology, thoughts or beliefs have been
trying to dominate the body and shaped the body by revealing their existence. All
developments in the historical process have been reflected in the history of art and the
body, which is the main subject of art, has been put into different meaning and forms.
Body images, which have been the subject of art throughout the history of art, have
directly become the material of art with contemporary art. Artists who started to use the
body as a means of expressions stated that what they lived or what society lived with trace
which they created on their own bodies or on objects.
In this study, the concept of body and trace divided into subject and studies about subject
were examined. In the first chapter of this study the concepts of body is included. The
concepts that affect the body to shape body and their traces on the body are included.
Next chapter, by mentioning the concept of trace, the visibility of the trace on the body is
discussed. In the main part of the thesis the traces formed on the body or formed by the
body and the reflections of these traces on contemporary art have been discussed. Fort his
purpose the concept of trace, which means the sign that something has passed or left in
the place where it has been previously; sign left behind by the touch of something, or
event, a situation or a sign from life, has been taken as a starting point and also considered
as a process. Also in various situation, the traces left in a one's life, in his memory, or
processes such as not belonging to a place, not leaving a trace, being the other, are
discussed togather with the works of the artists and interpreted within the visual arts.
Finally, the studies carried out during the research were presented and concept of trace
and body was emphasized.

Keywords: Body, trace, contemporary art, process