Yetişkin kanserli hastalarda diyetin toplam antioksidan kapasitesinin değerlendirilmesi
Assessment of the dietary total antioxidant capacity in the adult cancer patients
Yazar: RÜMEYSA YENİÇAĞ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yeniçağ, R., Yetişkin Kanserli Hastalarda Diyetin Toplam Antioksidan Kapasitesinin Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme Bilimleri Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2017. Bu araştırma, yeni tanı almış yetişkin kanser hastalarının tanı almadan önceki diyetlerinin toplam antioksidan kapasitelerini (TAC) değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne 20 Ekim 2015-20 Haziran 2016 tarihleri arasında başvuran, araştırma kriterlerini sağlayan, gönüllü 19-64 yaş arası 52 yeni tanı almış kanser hastası ve 40 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Bireylerin genel özelliklerine ilişkin bilgiler, hastalık bilgileri, dosyalarından alınan biyokimyasal bulgular, kanser risk faktörleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite kaydı, 24 saatlik besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı sorgulanmış ve antropmetrik ölçümler alınmıştır. Serum TAC analizi araştırmacı tarafından ticari kit kullanılarak yapılmıştır. Besin tüketim sıklığı ve besin tüketim kaydından elde edilen değerlerle, bireylerin diyet TAC değerleri Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı-Oksijen Radikali Soğurma Kapasitesi (USDA-ORAC), Carlsen, Halvorsen ve İtalyan veritabanları kullanılarak hesaplanmıştır. Besin tüketim sıklığı ve besin tüketim kaydı kullanılarak hesaplanan TAC değerlerinin kontrol grubunda vaka grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Diyetin TAC değeri arttıkça kanser riskinin azalabileceği tespit edilmiştir. Besin tüketim sıklığında bu ilişki H-ORAC (OR2: 0,004), TP (OR2:0,02), FRAP-1 (OR2:0,02), FRAP-2 (OR2:0,05), TRAP (OR2:0,10) ve TEAC (OR2: 0,13) için; besin tüketim kaydında FRAP-1 (OR2:0,01), FRAP-2 (OR2:0,12), FRAP-3 (OR2:0,07), TRAP (OR2:0,02) ve TEAC (OR2:0,05) için  anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Toplam oksidatif denge skoru kontrol ve vaka grubu erkekler arasınnda benzerken (p>0,05), kontrol grubu kadınlarda vaka grubu kadınlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olarak hesaplanmıştır (p<0,05). Serum TAC değeri ise, kontrol grubunda (0,670±0,039 mmol/L) vaka grubuna (0,588±0,111 mmol/L) kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,001). Sonuç olarak diyet ve serum TAC değerinin kanser riskiyle ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Sağlıklı beslenmede kronik hastalıkların önlenmesinde antioksidan kapasitesi yüksek besinlerin diyetle tüketimi arttılmasında yarar vardır.

Abstract:
Yeniçağ, R., Assessment of the Dietary Total Antioxidant Capacity in the Adult Cancer Patients, Hacettepe University Faculty of Pharmacy Department of Nutritional Sciences Masters Degree Thesis, Ankara, 2017. The aim of this study is to assess of diets total antioxidant capacities (TAC) in newly diagnosed adult cancer patient before diagnosis. The research group consists of voluntary 40 healthy individuals and 52 newly diagnosed cancer patients aged 19 to 64 years old who applied to Medical Oncology Polyclinic of Gülhane Military Medical Academy between the dates of 20 October 2015 and 20 June 2016 and satisfied the requirements of the study. In the scope of this study, general characteristics of the individuals and their disease information, biochemical findings collected from their medical files, cancer risk factors, dietary habits, physical activity records, 24-hour dietary recall, frequency of food consumption, and anthropometric measurements were taken. Analysis of serum TAC was conducted by the researcher via commercial kit. Dietary TAC data of the individuals are determined by food frequency and food consumption records in U.S. Department of Agriculture- Oxygen Radical Absorbance Capacity (USDA-ORAC), Carlsen, Halvorsen, and Italian databases. TAC values, which is gained from all databases by food frequency and food consumption records (except L-ORAC), is found significantly higher in control group than case group (p<0,05). As the dietary TAC increases, the cancer risk could decreasing. Regarding  food frequency and food consumption records, this relation was found substantial for the values of  H-ORAC (OR2: 0,004), TP (OR2:0,02), FRAP-1 (OR2:0,02), FRAP-2 (OR2:0,05), TRAP (OR2:0,10), TEAC (OR2: 0,13), and FRAP-1 (OR2:0,01), FRAP-2 (OR2:0,12), FRAP-3 (OR2:0,07), TRAP (OR2:0,02), TEAC (OR2:0,05), respectively (p<0,05). Whereas total oxidative balance score were found similar of control groups men and case groups men (p>0, 05), total oxidative balance score for control groups of women were calculated considerably higher than the test group of women (p<0, 05). Serum TAC value was found higher in control groups than case groups significantly, (0,670±0,039 mmol/L and 0,588±0,111 mmol/L, respectively) (p<0,001). Consequently, dietary and serum TAC data were related to cancer risk. In healthy nutrition, foods that include high antioxidant capacity should be increased to prevent chronic diseases.