Örme tekstil yüzeylerinde yenilikçi malzeme ve tekniklerin giysi tasarımına etkileri
The effects of innovative materials and tecniques on garment design in knitted textile surfaces
Yazar: SEMA HATUN TÜRKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜRGÜLER
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: El işi örme = Hand woven carpet ; Hazır giyim = Ready made clothing ; Çağdaş tasarım =   ; Çözgülü örme tekniği = Warp knitting technique ; Örme giyim endüstrisi = Knitted fabric clothing industry

Özet:
Örme Tekstil Yüzeylerinde Yenilikçi Malzeme ve Tekniklerin Giysi Tasarımına Etkileri konulu Sanatta Yeterlik tez çalışmasının seçilmesinde örme tekstiller, günümüze kadar tekstilin alt dalı olarak genellikle uygulandığı teknik ve malzeme kolaylığı ile geçmişten bu zamana kadar dokumadan sonra ikinci tercih sebebi olmuştur. Bu tercihin 21. yüzyılda teknoloji, sanat ve tasarım ile birlikte değiştiği ve örmenin günümüzde estetik yapısı ve formuyla artık tekstil alanının öncül tercihi olduğu anlaşılmıştır. Teknoloji, bilgi ve iletişim çağında sanat ve tasarım kavramının girmediği alan ve disiplin yoktur. Sanat, teknoloji ve yenilik açısından örme tekstil yüzeyleri tekstil sanatı kapsamında değerlendirilerek örme tekstil yapılarının tasarımcılar ve sanatçılar tarafından sanatsal ifade bağlamında ele alınışı incelenmiştir.
Bu araştırmada örmenin iki boyutlu bir yüzeyden üç boyutlu bir yüzeye gelme aşamaları, malzeme ve tekniğin verdiği olanaklarla sanatsal yaratım sürecindeki tasarım öge ve disiplinleri ile endüstriyel bir ürüne dönüşme aşamaları titizlikle incelenmiştir. Sahip olduğu özgün teknikten aldığı isimle arkaik çağlardan 21. yüzyıla kadar bunu koruyarak gelen örme tekstiller, sanat alanı içinde birçok disipline de ilham kaynağı olmuştur. Sanat akımları içinde ayrıştırıcı özellik olarak yer alan malzeme,  tekstil yüzey yaratı evrelerinde teknik ve tasarım kadar önemlidir. Öncelikle bu aşamada örme tekstil yüzeylerinin tasarım, teknik ve malzeme katkısıyla  giysi tasarım sürecinde giysinin sanatsal ve endüstriyel katmanları incelenmiştir. Sanat ve endüstri kavramları içinde örme giysi tasarımı yenileşim ve teknoloji sentezinde ayrıca incelenmiş ve gelecekte yenilikçi malzeme ve tekniklerle giysi tasarım kavramının daha karmaşık ve sanatsal özellikleri birlikte barındırdığı öngörülerine ulaşılmıştır.
Çalışmanın sonunda örme tekstil tekniklerinin sağladığı form, yapı ve estetik temeller ile yenilikçi malzeme ve teknik araştırılarak önce farklı malzeme ve tekniklerle örme yüzey tasarımları hazırlanmıştır. Daha sonra bu tasarımlarla bir biyomalzeme olan sığır jelatini kullanılarak heykelsi örme giysi tasarımları deneysel çalışmalarından 4 parçalık bir koleksiyon hazırlanmıştır. Bu deneysel tasarımlarla birlikte örmenin iki boyutlu yüzeyden üç boyutlu heykelsi bir forma dönüşmesinde malzeme, teknik ve tasarım sürecindeki yaklaşım, yöntem ve etkilerine dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Örme giysi tasarımı, örme tekstil yüzeyler, örme sanatı, yenilikçi malzemeler, yenilikçi teknikler

Abstract:
In the selection of the thesis titled "The Effects of Innovative Materials and Techniques on Knitted Textile Surfaces on Clothing Design", knitted textiles as a sub-branch of textile until today; It has been the reason for secondary preference after weaving from past to present, with the ease of technique and material it is generally applied to.It has been researched that this preference has changed with technology, art and design today and that knitting is now the leading choice of the textile field with its aesthetic structure and form.In today's technology and information age, there is no field and discipline that these two great concepts do not enter. In terms of art, technology and innovation, knitted textile surfaces were evaluated in the concept of "textile art", and knitted textiles were handled in the context of artistic expression by designers and artists.
In this research, the stages of knitting from a two-dimensional surface to a three-dimensional surface, artistic creation with the possibilities provided by material and technique. The design elements and disciplines in the process and the stages of turning it into an industrial product were meticulously examined. Knitted textiles, which have been preserved from the past archaic ages with the name it took from its original technique, have also been a source of inspiration for many disciplines within the field of art. The material, which is a distinctive feature in art movements, is as important as material, technique and design in the textile surface creation stages. First of all, at this stage, the artistic and industrial layers of the garment were examined in the garment design process with the design, technique and material contribution of the knitted textile surfaces. Knitted garment design within the concepts of art and industry has been examined separately in the synthesis of innovation and technology, and it has been reached that the concept of garment design will contain more complex and artistic features together with innovative materials and techniques in the future.
At the end of the study; By researching the form, structure and aesthetic foundations provided by knitted textile techniques, as well as innovative materials and techniques, first of all, a 4 piece collection was prepared from experimental studies of sculptural knitted clothing designs with different materials and techniques and using these designs, a biomaterial bovine gelatin. With these experimental designs, attention was drawn to the approach, methods and effects of the material, technique and design process in the transformation of knitting from a two-dimensional surface to a three-dimensional sculptural form.

Keywords: Knitting, knitting art, innovative materials, innovative techniques, knitwear design