Mitokondri ve mikrosatellit DNA analizleriyle Türkiye denizlerindeki hamsi (Engraulis encrasicolus, L.) populasyonlarının genetik yapısının belirlenmesi
Determination of population genetic structure of European anchovy (Engraulis encrasicolus L.) in the Turkish seas using mitochondrial and microsatellite DNA analyses
Yazar: SERAP ŞENOL TUNCAY
Danışman: PROF. DR. FEVZİ BARDAKCI
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Genetik = Genetics
Dizin: Akdeniz hamsisi = Mediterranean anchovy ; DNA-mitokondrial = DNA-mitochondrial

Özet:
Avrupa hamsisi Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758) Actinopterygii sınıfına dahil balıkçılıkta ekonomik değere sahip küçük pelajik bir balıktır. Avrupa hamsisinin yayılış alanı Karadeniz, Azak Denizi, Akdeniz ve Avrupa-Kuzey Afrika Atlantik kıyılarında bulunan sığ sulardır (0-400 m). Bu çalışmada mikrosatellit lokuslarının genotip verileri ve mtDNA kontrol bölgesi dizi verileri kullanılarak Türkiye denizlerindeki Avrupa hamsisinin populasyon genetik yapısı ve genetik çeşitlilik düzeyi belirlenmiştir. Hamsi örneklerinin toplandığı lokaliteler: Doğu Akdeniz (İskenderun ve Mersin), Batı Akdeniz (Antalya), Ege Denizi (Kuşadası), Marmara Denizi (Bandırma ve İstanbul), Batı Karadeniz (Zonguldak), Orta Karadeniz (Terme, Perşembe, Fatsa) ve Doğu Karadeniz (Trabzon, Ardeşen, Gürcistan)'dir. Sonuç olarak her iki moleküler belirteçin ortalama alel sayıları ve haplotip çeşitliliklerine dayalı olarak populasyonlar arasında yüksek bir genetik varyasyon olduğu saptanmıştır. Hem mtDNA hem de mikrosatellit analizi sonuçları hamsi populasyonlarının denizler arasında farklı bir genetik yapılanma sergilediğini göstermiştir. Türkiye karasularında dört adet olası genetik grup bulunduğu tespit edilmiştir. Genetik uzaklık analizleri sonuçları Doğu ve Orta Karadeniz örneklerinin Ege Denizi ve Akdeniz populasyonlarından farklı olduklarını göstermiştir.

Abstract:
The European anchovy Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758) is a small pelagic fish included Actinopterygii has considerable economical importance in fisheries. Distribution area of European anchovy is shallow waters (0-400 m) of Black and Azov seas, Mediterranean and Atlantic coastline of Europe. In this study population genetic structure and genetic diversity of European Anchovy (Engraulis encrasicolus L.) in the Turkish Seas was determined using microsatellite loci genotype data and sequence data of mitochondrial DNA control region. Localities where anchovy samples collected were as follows: the eastern Mediterranean Sea (İskenderun and Mersin Bay), the western Mediterranean Sea (Antalya), the Aegean Sea (Kuşadası), the Marmara Sea (İstanbul and Bandırma), the Western Black Sea (Zonguldak), Mid-Black Sea (Terme, Perşembe and Fatsa) and the Eastern Black Sea (Trabzon, Ardeşen and Georgia). As a result the genetic variability was high among the population based on average alleles numbers and haplotype diversities of both molecular markers. Result of both mtDNA and microsatellite analysis results showed genetic structuring among anchovy population among seas. The existence of four possible genetic groups in the Turkish territorial waters was identified. Genetic distance analyses showed up Eastern and mid Black Sea specimens were distinct from Aegean Sea and Mediterranean Sea populations.