Fonksiyonel olmayan hipofiz adenomlarında moleküler mekanizmaların araştırılması
Investigation of molecular mechanisms in nonfunctioning pituitary adenomas
Yazar: DERYA METİN ARMAĞAN
Danışman: PROF. DR. MELEK ÖZTÜRK SEZGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Gen ifadesi = Gene expression ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Hücre döngüsü = Cell cycle ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Neoplazmlar = Neoplasms ; RNA = RNA ; Tedavi = Treatment ; Transkripsiyon faktörleri = Transcription factors

Özet:
Fonksiyonel olmayan hipofiz adenom (NFA) oluşumunun moleküler mekanizması halen bilinmemektedir. Bu çalışmada NFA ve fonksiyonel hipofiz adenomlarında hücre döngüsü ve DNA hasar kontrol mekanizmalarına katılan proteinlerin ekspresyonları arasındaki ilişkiyi araştırdım. 20 Akromegali, 20 Cushing Hastalığı ve 27 NFA hasta gruplarında p16, Rb, pRb-S608, E2F1, pE2F1-S364, p73, Siklin D1, CHEK2 ve pATM-S1981'nin protein ve mRNA ekspresyonlarnıı immünhistokimya, western blot ve qRT-PCR yöntemleri ile analiz ettim. Tüm sonuçlar hastaların klinik ve histopatolojik bulgularıyla istatistiksel olarak karşılaştırıldı. NFA'da Siklin D1 mRNA ekspresyonu ile Rb protein ekspresyonu yüksek seviyelerde saptandı. Ayrıca, E2F1 ile pE2F1-S364 protein ekspresyon seviyeleri yüksek, p16 mRNA ve protein ekspresyonu düşük olarak tespit edildi. Cushing hasta grubunda ise CHEK2 mRNA ekspresyonu ile p16 mRNA ve protein ekspresyonları yüksek iken E2F1, pE2F1-S364 ve p73 protein ekspresyon düzeyleri düşük olarak gösterildi. Akromegali'de ise Siklin D1 ile CHEK2 mRNA ve Rb protein ekspresyonları düşük iken, pE2F1-S364 ve p73 protein ekspresyon seviyeleri yüksek olarak saptandı. 
Cushing, Akromegali ve NFA hastalarında adenom oluşumuna katılan E2F1 mRNA ve protein ekspresyon seviyeleri, pE2F1-S364 ve p73 proteinlerinin ekspresyon düzeyleri ve ayrıca CHEK2 mRNA ekspresyonları arasındaki ilişki ilk kez bu çalışma ile gösterildi.
Bu çalışmanın bulguları hipofiz adenomlarının patogenezinde rol alan moleküler mekanizmaları aydınlatmaya yardımcı olacak hastalığın tedavisinde ve önlenmesinde yeni yaklaşımların geliştirilmesine olanak sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler : Fonksiyonel olmayan hipofiz adenomu, pE2F1-S364, E2F1,
CHEK2, p73

Abstract:
The molecular mechanism of nonfunctioning pituitary adenoma (NFA) formation is still unknown. In this study, I have investigated the relationship between NFA and functional pituitary adenomas and expression of mRNA and proteins which are involved in cell cycle and DNA damage control mechanisms.
In this study, I analyzed p16, Rb, pRb-S608, E2F1, pE2F1-S364, p73, CyclinD1 protein and mRNA expression in twenty acromegaly, twenty Cushing's disease and twenty-seven NFA patients with immunohistochemistry, western blotting, and qRT-PCR. The results were statistically evaluated  with the clinical and histopathological findings of the patients. Cyclin D1 mRNA expression and Rb protein expression were high in NFA. In addition, whereas E2F1 and pE2F1-S364 protein expression levels were high, p16 mRNA and protein expression were low in NFA. In the Cushing group, CHEK2 mRNA expression and p16 mRNA and protein expression were high while E2F1, pE2F1-S364 and p73 protein expression levels were low. In acromegaly, expression of CHEK2 mRNA, Rb protein and Cyclin D1 mRNA was low, while pE2F1-S364 and p73 protein expression levels were high. 
This is the first demonstration of the relationship between E2F1, pE2F1-S364, CHEK2 and p73 mRNA and protein expression levels involved in adenoma formation in NFA, Cushing, and Acromegaly patients. 
The results of this study will help to  elucidate the molecular mechanisms underlying pathogenesis of pituitary adenomas and will contribute for the development of new approaches in the treatment and prevention of disease.

Keywords: Nonfunctioning pituitary adenoma, pE2F1-S364, E2F1, CHEK2, p73