Bipolar bozukluk tanılı hastalarda geniş otizm fenotipi ve lityuma yanıt ile ilişkisi
Broad autism phenotype in patients with bipolar disorder and its relation with lithium response
Yazar: ZUHAL DOĞAN BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ İNCE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Fenotip = Phenotype ; Lityum = Lithium ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda lityum kullanma öyküsü olan Bipolar Bozukluk tip 1 (BB-1) tanılı remisyon dönemindeki hastalarda geniş otizm fenotipi özellikleri görülmesinin klinik parametrelere etkisi ve lityuma yanıt ile ilişkisini araştırmak hedeflenmiştir.

GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Prof. Dr. Timuçin Oral Duygudurum Merkezi'nde takip edilmekte olan, dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre BB-1 tanılı 230 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Otizm Spektrum Anketi ve Lityuma Yanıt Değerlendirme Ölçeği (Alda Ölçeği) uygulanmıştır.

BULGULAR: Çalışmamıza 144 kadın, 86 erkek olmak üzere 230 BB-1 tanılı olgu dahil edilmiştir. Örneklemin yaş ortalaması 44,58±10,24 yıl, hastalık süresi ortalaması 20,97±10,10 yıl, hastalık başlangıç yaşı ortalaması 23,53±7,74 yıl, OSA toplam skoru ortalaması 21,47±5,01 olarak saptandı. Alda ölçeği ile değerlendirilen lityuma yanıt düzeyine göre üç gruba ayrılan BB-1 tanılı vakalar arasında, lityuma iyi yanıt verenlerde anlamlı düzeyde komorbid fiziksel hastalığın daha az görüldüğü ve fiziksel hastalık yokluğunun lityuma yanıt düzeyinin iyi olma ihtimalini 3,372 kat artırdığı (p=0,008) bulundu. Lityuma yanıtı kötü olan vakaların iyi olanlara göre OSA-Ayrıntı, OSA-Hayal gücü, OSA-İletişim ve OSA Toplam skor ortalamalarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu. OSA Ayrıntı (OR=0,668, p<0,001) ve OSA Hayal Gücü (OR=0,731, GA:0,567-0,943, p=0,016) skorlarındaki artışın lityuma yanıtı anlamlı seviyede azalttığı bulundu. Vakaların Alda toplam skorlarının %12'sinin (F=5,94, p<0,001) OSA alt ölçek skorları tarafından açıklandığı saptandı. 

SONUÇ: BB-1 tanılı hastalarda, lityuma yanıt seviyelerine göre, OSA toplam ve alt ölçek skorları arasında anlamlı düzeyde fark saptandı. GOF belirtilerinin varlığı hastalığın seyrini ve lityuma yanıtı olumsuz etkileyen faktörlerden biri olabilir. 

Anahtar kelimeler: Bipolar Bozukluk, Geniş Otizm Fenotipi, Lityum Yanıtı

Abstract:
AIM: In this study, we aimed to investigate the effect of the broad autism phenotype on the clinical parameters and lithium response in Bipolar Disorder Type 1 (BD-1) patients in remission period who have history of lithium treatment.

METHOD: The study included 230 patients diagnosed as BD-1 according to DSM-5 criterias and met the criteria of exclusion and inclusion and received outpatient treatment in Prof. Dr. Timuçin Oral Mood Disorder Center affiliated to Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Health Practice. The sociodemographic and clinical data form, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Young Mania Rating Scale (YMRS), Autism Spectrum Quotient (AQ), and the Retrospective Assessment of the Lithuim Response Phenotype Scale (Alda Scale) were applied.

RESULTS: A total of 230 patients with BD-1 diagnosis have been included in the study in which 62,6% were women (n=144) and 37,4% were men (n=86). The mean age was 44,58±10,24 years, the mean duration of disorder was 20,97±10,10 years, the mean age of the onset of the disorder was 23,53±7,74 years and the mean total AQ score was 21,47±5,01. The response to lithium treatment was assessed by using Alda scale and the patients were divided into three groups as good, partial and poor responders. It was shown that good responders had significantly lesser physical comorbidities and absence of the physical comorbidities increases the chance of good response to lithium treatment 3,372 times (p=0,008). Poor responders had significantly higher scores of attention to detail, imagination, communication subscales and AQ total score compared to good responders. It was found that the increase of attention to detail (OR=0,668, p<0,001) and imagination (OR=0,731, CI=0,567-0,943, p=0,016) subscores statistically significantly decreases the chance of good response to lithium treatment. It was shown that 12% of Alda total scores of the patients were explained by AQ subscores (F=5,94, p<0,001).

CONCLUSION: According to level of the lithium response AQ total and subscale scores was significantly different between groups. Presence of the broad autism phenotype features could be a factor that negatively effects the course of the disorder and lithium response. 

Keywords: Bipolar Disorder, Broad Autism Phenotype, Lithium Response