Uzun çalışma saatlerinin hemşirelerin uyku kalitesine, yaşam kalitesine ve anksiyete durumuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of long working hours on nurses' sleep quality, quality of life and anxiety status
Yazar: ŞEBNEM HAKTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN KENDİRKIRAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu çalışma, uzun çalışma saatleri ve nöbetli çalışma sisteminin hemşireler üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Bu çalışma Artvin Devlet Hastanesinde 16 – 24 saatlik nöbet tutan hemşireler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri etik kurul ve kurum izinlerini takiben 07.03.2023-31.03.2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Artvin ili Merkez ilçesinde Artvin Devlet Hastanesi'nde aktif olarak görev alan 150 hemşire oluştururken evrenin tamamına ulaşılarak 150 hemşire ile veri toplama süreci tamamlanmıştır. Araştırma verileri yüz yüze anket yöntemine ile Kişisel Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler Statistical Packagefor Social Sciences 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı analizler, Student t testi, ki-kare analizi, Pearson korelasyon analizi ve tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Yapılacak analizler normal dağılım, varyans homojenliği sonuçlarına göre belirlenecek ve p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilecektir. Katılımcılar arasında kadınların oranı %66,7, erkeklerin oranı %33,3 olup, evli olanlar %55,3, bekar olanlar ise %44,7'dir. Katılımcıların yaş aralığı 21-54 arasında değişmekte olup, ortalama yaş 31,91±8'dir. SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutları ile PUKİ ve BAÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). PUKİ ile BAÖ arasında pozitif yönde orta derecede anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,574, p<0,001). Lojistik regresyon analizi sonucunda; ruhsal sağlık puanları 1 birim arttığında, kötü uyku kalitesi riski %4,8 azalacaktır (OR=0,952). BAÖ puanları 1 birim arttığında, kötü uyku kalitesi riski %7,2 artacaktır (OR=1,072). Hemşirelerin yaşam kalitesinin düşmesi, motivasyonlarını ve iş tatminlerini olumsuz etkileyerek mesleki tükenmişlik riskini artırabilir. Uzun çalışma saatleri ve gece vardiyalarının hemşireler üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu durum, hemşirelerin yaşam kalitesini, uyku düzenini ve mental sağlığını olumsuz etkileyerek mesleki tükenmişlik riskini artırmaktadır. Bu bağlamda, çalışma saatlerinin düzenlenmesi ve psikolojik destek sağlanması, hemşirelerin genel sağlık ve iş performanslarının iyileştirilmesi açısından önemlidir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of long working hours and shift work system on nurses. It is a descriptive and cross-sectional research. This study was conducted on nurses who were on duty for 16-24 hours at Artvin State Hospital. The data of the study were collected between 07.03.2023 and 31.03.2023 following the ethics committee and institutional permissions. The universe of the study consisted of 150 nurses who actively work at Artvin State Hospital in the central district of Artvin province, while the entire universe was reached and the data collection process was completed with 150 nurses. The research data were collected using the face-to-face survey method and the Personal Information Form, Pittsburgh Sleep Quality Index, SF-36 Quality of Life Scale, and Beck Anxiety Scale. The data obtained in the study were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences 22.0 program. Descriptive analyzes, Student's t test, chi-square analysis, Pearson correlation analysis and one-way Anova test were used in the evaluation of the data. The analyses to be performed will be determined according to the results of normal distribution and variance homogeneity and p<0.05 will be accepted as the limit of statistical significance. The proportion of women among the participants is 66.7%, the proportion of men is 33.3%, those who are married are 55.3% and those who are single are 44.7%. The age range of the participants varies between 21-54 and the average age is 31.91±8. A negatively significant relationship was found between the sub-dimensions of SF-36 Quality of Life Scale and PSQI and BAI (p<0.05). A moderately significant positive relationship was found between PSQI and BAI (r=0.574, p<0.001). As a result of the logistic regression analysis; When mental health scores increase by 1 unit, the risk of poor sleep quality will decrease by 4.8% (OR=0.952). When BAI scores increase by 1 unit, the risk of poor sleep quality will increase by 7.2% (OR=1.072). The decrease in the quality of life of nurses can negatively affect their motivation and job satisfaction, increasing the risk of professional burnout. Long working hours and night shifts have negative effects on nurses. This situation negatively affects the quality of life, sleep patterns and mental health of nurses, increasing the risk of professional burnout. In this context, organizing working hours and providing psychological support is important for improving the general health and job performance of nurses.