Endemik Onosma halophila Boiss. & Heldr. (Boraginaceae) türünün kimyasal içeriği, antimikrobiyal ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi
Chemical content of endemic Onosma halophila Boiss. & Heldr. (Boraginaceae), determination of antimicrobial and antioxidant properties
Yazar: NEVA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. RIZA BİNZET
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Boraginaceae = Boraginaceae ; Onosma = Onosma ; Özütleme = Extraction

Özet:
Bu çalışmada, Onosma halophila Boiss. & Heldr. bitkisinin içeriğini belirlemek için farklı çözücüler (etanol, metanol, petrol eteri ve etil asetat) ile Sokslet yöntemi ve Subkritik yöntem kullanılarak ekstraktları elde edilmiştir. Elde edilen ekstraktların kimyasal içeriği Gaz Kromatografisi  Kütle Spektroskopisi (GC-MS) kullanılarak belirlenmiştir. GC-MS sonuçlarına göre Onosma halophila bitkisinin kimyasal içeriğinde 31 bileşen tanımlanmıştır. Bitkide yer alan bu bileşenler toplam içeriğin %92,18'ini oluşturmaktadır. Geriye kalan %7,82'lik kısım ise tanımlanamamıştır. Onosma halophila'nın içeriğinde yüzde olarak en fazla bulunan 4 bileşen; Z,E-2,13-Octadecadien-1-ol (%22,63), Terbinafine (%11.88), Amitriptyline (%11,65) ve Octaosane (%10,44) şeklinde sıralanmaktadır.
Çalışmada elde edilen ekstraktların antimikrobial aktivite özelliklerini belirlemek için; Staphylococcus aureus (ATCC 29213), Streptococcus pneumoniae (ATCC 49619), Enterococcus faecalis (ATCC 29212), Escherichia coli (ATCC 25922), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 27853), Klebsibella pneumoniae (ATCC BAA-1901), Candida parapsilosis (ATCC 22019) ve Candida metapsilosis (CBS 2916: CBS-KNAW) suşlarına karşı aktiviteleri araştırılmıştır. Özellikle elde edilen ekstraktların yoğun bakım ünitelerindeki kandidemilerde önemli bir etken olan Candida parapsilosis ve Candida metapsilosis'e karşı etkili antifungal aktivite gösterdiği görülmüştür. Ayrıca elde edilen ekstraktların farklı oranlarda antibakteriyel aktivite gösterdiği belirlenmiştir. 
Onosma halophila ekstraktlarının indirgeyici potansiyellerini belirlemek için indirgeyici güç analizi; antioksidan potansiyellerininin belirlenmesi için de sırasıyla DPPH (2,2-Diphenyl-1-picrylhydrazyl) radikali, hidrojen peroksit ve süperoksit radikali süpürme aktivite testleri gerçekleştirilmiştir. Metanol ve etanol ekstraktlarının petrol eteri ve etil asetat ekstraktlarına kıyasla daha yüksek antioksidan potansiyele sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun ekstraksiyon sırasında kullanılan çözücülere bağlı olarak açığa çıkan fenolik bileşenlerin türleri ve oranları ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın sonucunda, ülkemizde tuzcul alanlarda yayılış gösteren Boraginaceae familyasına ait Onosma halophila' nın içerdiği fitokimyasallar, antioksidan ve antimikrobiyal etkileri nedeniyle geniş bir alanda kullanım potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, extracts of Onosma halophila Boiss. & Heldr. plant were obtained by using different solvents (ethanol, methanol, petroleum ether and ethyl acetate) by Soxlet method and Subcritic water extraction method. The chemical content of the obtained extracts was determined using Gas Chromatography Mass Spectroscopy (GC-MS). According to the GC-MS results, 31 components were identified in the chemical content of the Onosma halophila plant. These components in the plant constitute 92.18% of the total content. The remaining 7.82% could not be identified. The 4 components with the highest percentage in the content of the Onosma halophila; that: Z,E-2,13-Octadecadien-1-ol (22.63%), Terbinafine (11.88%), Amitriptyline (11.65%) and Octaosane (10.44%).
To determine the antimicrobial activity properties of the extracts obtained in the study; Their activities were investigated against Staphylococcus aureus (ATCC 29213), Streptococcus pneumoniae (ATCC 49619), Enterococcus faecalis (ATCC 29212), Escherichia coli (ATCC 25922), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 27853), Klebsibella pneumoniae (ATCC BAA-1901), Candida parapsilosis (ATCC 22019) and Candida metapsilosis (CBS 2916: CBS-KNAW) strains. In particular, it was observed that the extracts obtained showed effective antifungal activity against Candida parapsilosis and Candida metapsilosis, which are an important factor in candidemis in intensive care units. In addition, it was determined that the extracts obtained showed antibacterial activity at different rates depending on the membrane structure of the bacteria and the phytochemicals released during the extraction.
Reducing power analysis were performed to determine the reducing potential of Onosma halophila extracts; In order to determine their antioxidant potentials, DPPH (2,2-Diphenyl-1-picrylhydrazyl) radical, hydrogen peroxide and superoxide radical scavenging activity tests were performed, respectively. It was determined that methanol and ethanol extracts have higher antioxidant potential compared to petroleum ether and ethyl acetate extracts. It is thought that this situation is related to the types and ratios of phenolic compounds released depending on the solvents used during the extraction. As a result of this study, we think Onosma halophila belonging to the Boraginaceae family, which spreads in salty areas in our country, has the potential to be used in a wide area due to its phytochemicals, antioxidant and antimicrobial effects.