Angola İç Savaşında ABD, SSCB ve Çin'in politikaları
The policies of the USA, USSR and China in the Angolan Civil War
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ULUSOY
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, temel olarak Afrika kıtasında en uzun süren Angola İç Savaşında 
ABD, SSCB ve Çin'in politikaları etrafında şekillenmiştir. Atlantik Okyanusuna kıyısı 
bulunan Güney Batı Afrika ülkesi, asırlar boyunca sömürge altında yönetilmiştir. İkinci 
Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan yeni uluslararası sistemle beraber Afrika kıtasındaki 
birçok ülke bağımsızlığını kazanırken Angola 1975 yılına kadar İber Yarımadası ülkesi 
olan Portekiz'in kolonyal yönetimi altında yönetilmiştir. Kıtadaki birçok ülkenin 
bağımsızlığını kazanmasının akabinde, 1960'lı yıllarda, Angola'da sömürge yönetimine 
karşı silahlı ayaklanmalar başlamıştır. Portekiz sömürge devletine karşı başlayan 
ayaklanmalarda Angola'nın farklı etnik yapılarından destek alan üç önemli kurtuluş 
hareketi ortaya çıkmıştır: MPLA, FNLA ve UNITA. Ortaya çıkan ulusal kurtuluş 
hareketleri Sömürge devletine karşı verilen bağımsızlık savaşı ve sonrasında ülkeyi 27 yıl 
gibi çok uzun süreli bir iç savaşa sürükleyen çatışmaların ana aktörleri olmuştur. Angola
anakarasında 1960'lı yıllarla beraber başlayan ve yaklaşık yarım asır süren çatışmalar 
Angola'nın kendi iç sorunu olarak kalmamış, bölge ülkelerinin ve Soğuk Savaş 
döneminin farklı kutuplarının olaylara müdahil olmasıyla sorun uluslararası bir boyut 
kazanmıştır. 1945 sonrası uluslararası siyasette meydana gelen Doğu ve Batı dünyalarının 
ideolojik kamplaşması Angola İç Savaşını sürdüren aktörler arasında karşı ittifaklar 
doğurmuştur. Bu dönemde Sovyetler Birliği ve Küba'nın yoğun bir şekilde desteklediği 
MPLA'ya karşı, ABD ve Güney Afrika Cumhuriyeti FNLA ve UNITA'yı desteklemiştir. 
Bu bağlamda Angola İç Savaşı ABD ve SSCB arasında yaşanıldığı düşünülen ideolojik 
savaşın bir nev-i test alanı olmuştur. İki büyük gücün yanı sıra ekonomik ve askeri olarak 
büyük atılımlar atmaya başlayan Çin'de Angola'da meydana gelen çatışmalara ilgisiz 
kalmamıştır. Bağımsızlık savaşı sonrası ülkeyi terk eden Portekiz'in ardından iktidarı ele 
geçiren MPLA, resmi olarak Marksist- Leninist ideolojiyi benimsediğini açıklamıştır.
Ancak SSCB'nin dağılmasının ardından Marksist çizgiden uzaklaşarak nispeten daha 
liberal politikalar benimsemiştir.

Abstract:
This study primarily focuses on the policies of the USA, USSR, and China during 
the longest-running civil war in Africa - the Angolan Civil War. Angola, a Southwest 
African country with a coastline along the Atlantic Ocean, was under colonial rule for 
centuries. While many African countries gained independence after the establishment of 
the new international system following World War II, Angola remained under the colonial 
administration of Portugal, an Iberian Peninsula country, until 1975. Following the 
independence of many countries on the continent, armed uprisings against colonial rule 
began in Angola during the 1960s. Three major liberation movements emerged in the 
rebellion against the Portuguese colonial state, each drawing support from different ethnic 
structures in Angola: MPLA, FNLA, and UNITA. These national liberation movements 
became the main actors in both the war of independence against the colonial state and the 
subsequent civil war that would engulf the country for 27 years. The conflicts that began 
in mainland Angola in the 1960s and lasted for approximately half a century did not 
remain Angola's internal problem alone; with the involvement of regional countries and 
different poles of the Cold War era, the issue gained an international dimension. The 
ideological polarization between the Eastern and Western worlds in post-1945 
international politics created opposing alliances among the actors sustaining the Angolan 
Civil War. During this period, while the Soviet Union and Cuba heavily supported the 
MPLA, the United States and the Republic of South Africa supported FNLA and UNITA. 
In this context, the Angolan Civil War became a kind of testing ground for the ideological 
war believed to be fought between the US and USSR. Besides these two major powers, 
China, which had begun making significant economic and military advances, did not 
remain indifferent to the conflicts in Angola. After Portugal's withdrawal following the 
independence war, the MPLA, which seized power, officially declared its adoption of 
Marxist-Leninist ideology. However, following the dissolution of the USSR, it departed 
from its Marxist line and adopted relatively more liberal policies.