Nepotizmin mesleki tükenmişlik üzerine etkisinde duygusal zekâ algısının rolü
The role of emotional intelligence perception in the effect of nepotism on occupational burnout
Yazar: TALHA KÜRŞAT KARTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN ÇALIK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Hastaneler = Hospitals ; Nepotizm = Nepotism ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Çalışanlar = Workers

Özet:
İşletmenin yapısında önemli bir yere sahip olan işgörenlerin işletmenin verimliliğinin yanı sıra başarısında da önemli bir rolü vardır. Özellikle sağlık sektöründeki işgörenlerin gösterdikleri performans son derece önemlidir. Bu performansın belirleyicileri nepotizm, mesleki tükenmişlik ve duygusal zekâ kavramları olabilmektedir.  Nepotizm, hakkaniyet ve adaletin göz ardı edilmesiyle bireye sadece aile üyesi olmasından dolayı sunulan ayrıcalıktır. Mesleki tükenmişlik, işgörenin iş hayatında yaşadığı olumsuz durumların duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık hissiyatı olarak ortaya çıkmasıdır. Duygusal zekâ ise bireyin her yaşta geliştirebileceği duyguları anlama, empati kurabilme ve duyguları değerlendirebilme yeteneğidir. Bu çalışmanın amacı, nepotizmin mesleki tükenmişlik üzerine etkisinde duygusal zekâ algısının rolünü incelemektir.
Bu çalışmada Van ilinde faaliyet gösteren iki hastanede görev yapmakta olan 392 çalışandan anket yöntemi kullanılarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada verilerin istatiksel analizinde SPSS 25 paket programı ve Hayes'in Process macrosu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, nepotizmin mesleki tükenmişliği olumlu etkilediği, duygusal zekânın mesleki tükenmişliği ise olumsuz olarak etkilediği bulunmuştur. Buna ek olarak, nepotizmin mesleki tükenmişliğin alt boyutları olan duygusal tükenme ve duyarsızlaşmayı olumlu olarak etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca duygusal zekânın alt boyutlarından olan başkalarının duygularını değerlendirmenin, duyguların kullanılmasının ve duyguların düzenlenmesinin mesleki tükenmişliğin alt boyutu olan kişisel başarısızlığı olumsuz etkilediği saptanmıştır. Bunların yanı sıra nepotizmin mesleki tükenmişlik üzerine etkisinde duygusal zekânın düzenleyici rolünün olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The employees, who have an important place in the structure of the business, have an important role in the success as well as the efficiency of the business. Especially the performance of the employees of the health sector is extremely important. The determinants of this performance may be the concepts of nepotism, occupational burnout and emotional intelligence. Nepotism is the privilege offered to an individual only because he is a family member, ignoring fairness and justice. Occupational burnout is the manifestation of negative situations experienced by the employee in business life as emotional exhaustion, depersonalization and a sense of personal failure. Emotional intelligence, on the other hand, is the ability to understand emotions that an individual can develop at any age, to empathize and evaluate emotions. This study aims to examine the role of emotional intelligence perception in the effect of nepotism on occupational burnout. 
In this study, the data obtained from 392 employees working in two hospitals operating in the province of Van were analyzed using the survey method. In the study, SPSS 25 package program and Hayes' Process macro were used for statistical analysis of the data. As a result of the research, it was found that nepotism positively affects occupational burnout, while emotional intelligence negatively affects occupational burnout. In addition, it has been determined that nepotism positively affects emotional exhaustion and depersonalization, which is the sub-dimensions of occupational burnout. Moreover, it has been found that evaluating the feelings of others, which are one of the sub-dimensions of emotional intelligence, using emotions and regulating emotions negatively affect personal failure, which is a sub-dimension of occupational burnout. In addition, it has been observed that there is no regulatory role of emotional intelligence in the effect of nepotism on occupational burnout.