Kişilik özellikleri, sosyal destek ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between personality traits, social support, and psychological symptoms
Yazar: TUĞBA AKBALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİMA ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışma beş faktör kişilik özellikleri, algılanan sosyal destek ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 18-57 yaş aralığındaki 344 katılımcı ile yürütülen çalışmada veriler, daha fazla kişiye ulaşmak amacıyla çevrimiçi ve elden dağıtılarak toplanmıştır. Katılımcılara veri toplama aşamasında Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Demografik Bilgi Formu, Büyük Beş-50 Kişilik Testi (B5KT-50-Tr), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) sunulmuştur. SPSS 21.0 programı kullanılarak Bağımsız Örneklem t Testi, non parametrik Mann-Whitney U testi,  Pearson korelasyon analizi ve aracılık analizleri  yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları, beş faktör kişilik özellikleri dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve duygusal dengelilik boyutları ile algılanan sosyal destek arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Beş faktör kişilik özellikleri ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişki için ise dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve duygusal dengelilik boyutları için negatif yönde anlamlı ilişkiler görülürken, zeka/hayal gücü boyutu ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki söz konusudur. Algılanan sosyal destek ile belirti düzeyi arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aracılık analizi sonuçları  dışadönüklük, uyumluluk ve duygusal dengelilik boyutları ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin kısmi aracılık etkisine sahip olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle dışadönüklük, uyumluluk ve duygusal dengeliliğin psikolojik belirtiler (RCI) üzerindeki etkisinin hem doğrudan hem de algılanan sosyal destek aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştiği söylenebilir. Elde edilen sonuçlar psikolojik belirtilerin oluşması ve halihazırda deneyimlenen belirtilere yönelik risk altında olabilecek ya da nispeten destek sistemi az olan dezavantajlı kişileri tespit edip onların destek becerilerini geliştirme ve böylece koruyucu bir sistem inşa etme açısından önemli bulunmaktadır. Sonuç olarak mevcut çalışmada elde edilen bulgular kişilik özellikleri, algılanan sosyal destek ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişki hakkında fikir vermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kişilik Özellikleri, Algılanan Sosyal Destek, Psikolojik Belirtiler

Abstract:
The present study aimed to examine the relationship between the Big Five personality traits, perceived social support, and psychological symptoms. The study included 344 participants aged between 18 and 57, and data were collected through both online and offline methods to reach a larger number of individuals. During the data collection phase, participants completed an Informed Consent Form, a demographic form, Big-Five Personality Questionnaire (B5KT-50-Tr), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and Brief Symptom Inventory (BSI). The research data were analyzed using SPSS 21.0, and Independent Sample t-Test, non-parametric Mann-Whitney U test, Pearson correlation analysis and mediation analyzes were performed. The results of the correlation analysis indicated a significant positive relationship between extraversion, agreeableness, conscientiousness, emotional stability, and perceived social support. Regarding the relationship between the Big Five personality traits and psychological symptoms, a significant negative relationship was found for extraversion, agreeableness, conscientiousness, and emotional stability, while a significant positive relationship was found for intellect/imagination. The results of the mediation analysis demonstrated that perceived social support partially mediated the relationship between extraversion, agreeableness, emotional stability, and psychological symptoms. In other words, it can be said that the effects of extraversion, agreeableness, and emotional stability on psychological symptoms (RCI) occur both directly and indirectly through perceived social support. The results obtained are important in terms of identifying disadvantaged people who may be at risk for the occurrence of psychological symptoms and symptoms already experienced, or who have relatively few support systems and improving the support skills, and thus building a preventive system. In conclusion, the findings of this study provide insights into the relationship between personality traits, perceived social support, and psychological symptoms.

Keywords: Personality Traits, Perceived Social Support, Psychological Symptoms