Seleksiyonla belirlenmiş kestane genotiplerinin tozlayıcılarının saptanması üzerine araştırmalar
Research on the determination of pollinators of chestnut genotypes identified by selection
Yazar: EBRU TURAL
Danışman: PROF. DR. ENGİN ERTAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Aydın İli Nazilli İlçesinde yapılan seleksiyon çalışması sonucu belirlenmiş olan kestane (Castanea sativaMill.) genotiplerinin tozlayıcılarının belirlenmesi amacıyla2018-2019 yıllarında yürütülmüştür. Ana genotip kaynakları olan N-2-5, N-23-1, N-20-2, N-3-4 ve N-7-3genotipleri ile bu genotiplerin bulunduğu köylerden doğadan saptanan yabani kestane ağaçlarından yapılan surveyler ile seçilen altı tozlayıcı adayı (T2-1, T2-2,T4-1,T4-2,T5,T6)ile kendileme ve melezlemeler yapılmıştır. Tozlayıcı kaynaklarının çiçek tozu canlılıkları, çimlenme oranları ve karşılıklı tozlanmalar sonucu elde edilen meyve tutum oranlarına göre, ana genotiplere uygun tozlayıcıların belirlenmesi hedeflenmiştir. Ana genotip kaynaklarından tozlayıcılık özelliği olan N-20-2 ve N-7-3 genotipleri ile seçilen tozlayıcılarda çiçek tozu canlılık (TTC ve FDA) testleri,  çimlenme testleri (Petride agar-Asılı damla yöntemi) ve çiçek tozu üretim miktarları ile ilgili çalışmalar yapılmıştır.
Çiçek tozu canlılık ve çimlenme testlerinde elde edilen sonuçlar, kullanılan tozlayıcı kaynaklarına göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Çimlenme testlerinde petride agar yöntemi ile asılı damla yöntemi birbiriyle karşılaştırıldığında;petride agar yönteminde çimlenme oranı ve çim borusu boyu ortalama değerleriaçısındanasılı damla yöntemine göre daha yüksek değerlere ulaşıldığı ortaya konulmuştur. Melezlemeler sonucucunda meyve tutum oranları incelendiğinde N-2-5 genotipi için %83,33 oranında meyve tutumunu T4-2 kodlutozlayıcısağlarken, yine aynı  orandatutum N-3-4 genotipi için T2-2kodlu tozlayıcıda görülmüştür. T2-2 kodlu tozlayıcının çimlenme ve canlılık testi sonucuna göre meyve tutum oranıyla uyumlu olduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar sözcükler:Canlılık, çimlenme, çiçek tozu, tozlanma, melezleme

Abstract:
This study was carried out in 2018-2019 in order to determine pollinators of chestnut (Castanea sativa Mill.) genotypes determined as a result of selection study in Nazilli District of Aydın Province. The main genotype sources are N-2-5, N-23-1, N-20-2, N-3-4, and N-7-3 genotypes and six selected pollinizer candidates (T2-1, T2-2, T4-1, T4-2, T5, T6) determined from the nature in the villages were used for selfing and hybridization. It is aimed to determine pollinators suitable for the main genotypes according to pollen viability, germination rates and mutual pollination rates of pollinator sources.Pollen viability (TTC and FDA) tests, germination tests (agar-in-Petri and hanging drop methods) and amount of pollen production in selected pollinators were carried out with N-20-2 and N-7-3 genotypes which are pollinators from main genotype sources. 
The results obtained from the pollen viability and germination tests were found to vary according to the pollinator sources used.When germination tests were compared with agar-in Petri method and hanging drop method; it was found that the average values of germination rate and length of pollen tube were higher in agar-in-Petri method than hanging drop method.When the fruit retention rates were examined as a result of hybridization, 83,33% T4-2 pollinator was used for the N-2-5 genotype while T2-2 coded pollinator was found for the N-3-4 genotype.T2-2 coded pollinator germination and viability test results were found to be consistent with fruit retention rate.
Keywords: Viability, germination, pollen, pollination, hybridization