Danelik mısır (Zea mays L.) bitkisinin verim ve gelişimi üzerine azot inhibitörlü gübrelerin etkisi
The effect of inhibited nitrogen fertilizers on the yield and growth of grain corn (Zea mays L.) plant
Yazar: DOĞAN ŞİLLİ
Danışman: PROF. DR. KORKMAZ BELLİTÜRK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hibrit mısır = Hybride maize

Özet:
Bu çalışma, Kırklareli il merkezine bağlı Asilbeyli Köyü'nde tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yapılmıştır. İl genelinde dane mısır üretiminde üst gübre olarak genellikle üre gübresi kullanılmaktadır. Bu çalışmada da klasik taban gübrelemesi sonrasında üst gübreleme olarak üre gübresi kullanılmış olup, ekstradan üre gübresi ile birlikte azot inhibitörlü 3 farklı gübre {DCD (Dcyandiamide), DMPP (3,4-Dimethylpyrazole Phosphate) ve NBPT [N-(n-butyl) Thiophosphoric Triamide]} kullanılmıştır. Tarla denemesi olarak yapılan bu çalışmadaki gübre konuları sırasıyla; U1 (Kontrol); U2: Üre (%46N); U3: DCD-Dcyandiamide (%46N); U4: DMPP-3,4-Dimethylpyrazole Phosphate (%46N) ve U5: NBPT-N-[n-butyl Thiophosphoric Triamide] (%46N) olmuştur. Denemede uygulanan gübre miktarları kontrol grubu için 0 kg N/da olup, diğer tüm gruplar için 23 kg N/da olacak şekilde deneme kurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; dane mısır üretiminde inhibitörlü gübre kullanıldığında daha fazla verim elde edilmiştir.  Deneme sonucunda üre uygulanan parsellere (U2) göre DMPP (U4) uygulanan parselden %13, DCD (U3) uygulanan parselden %9, NBPT (U5) uygulanan parselden %8 oranlarında verim artışı sağlanmıştır. Bu sonuçlara göre, dane mısır üretiminde doğru doz ve zamanda kullanıldığında bilinen diğer mineral gübre uygulamalarına göre ekstra verim artışı sağlandığı için rahatlıkla inhibitörlü gübre kullanılabileceği ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
This study was conducted in Asilbeyli Village of Kırklareli province centre with 4 replications according to the coincidence blocks experimental design. Urea fertiliser is generally used as top fertiliser in grain corn production in the province. In this study, urea fertiliser was used as top dressing after classical base fertilisation and 3 different nitrogen inhibitor fertilisers {DCD (Dcyandiamide), DMPP (3,4-Dimethylpyrazole Phosphate) and NBPT [N-(n-butyl) Thiophosphoric Triamide]} were used together with urea fertiliser. Fertiliser treatments in this field experiment were U1 (Control); U2: Urea (46%N); U3: DCD-Dcyandiamide (46%N); U4: DMPP-3,4-Dimethylpyrazole Phosphate (46%N) and U5: NBPT-N-[n-butyl Thiophosphoric Triamide] (46%N). The amount of fertiliser applied in the experiment was 0 kg N/da for the control group and 23 kg N/da for all other groups. According to the results of the research; more yield was obtained when inhibitor fertiliser was used in grain maize production.  As a result of the experiment, yield increase was 13% in DMPP (U4), 9% in DCD (U3) and 8% in NBPT (U5) compared to urea (U2) plots. According to these results, when used at the right dose and time in grain maize production, inhibitor fertiliser can be easily used because it provides extra yield increase compared to other known mineral fertiliser applications.