UFRS ve vergi düzenlemeleri kapsamında finansal kiralama sözleşmeleri ve UFRS 16 standardının uygulanmasının finansal tablolar üzerindeki etkisi
Financial leasing agreements in accordance with IFRS and tax regulations and the impact of the implementation of IFRS 16 on the financial statements
Yazar: İLKNUR ERGÜN
Danışman: PROF. DR. ASLI TÜREL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Faaliyet kiralaması = Operatioanl leasing ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Finansal tablolar = Financial statements ; Muhasebe = Accounting ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts ; Vergiler = Taxes ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations

Özet:
Faaliyet kiralaması olarak nitelendirilen kiralamalar ile ilgili yükümlülüklerin bilançoya alınmaması, finansal tablo kullanıcılarının alacakları ekonomik kararlarda etkili olan faydalı finansal bilgiye ulaşmalarını önleyen bilanço dışı finansman yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Uluslararası muhasebe skandalları ile gündeme gelen bu konu yıllarca eleştirilmiş ve yeniden düzenlenmesi için birçok çalışma yapılmıştır. Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu, 2016 yılında Uluslararası Finansal Raporlama Standardı (UFRS) 16 Kiralamalar standardını yayınlayarak konu ile ilgili çok önemli düzenlemeler yapmıştır. Standardın 2019 yılında yürürlüğe girmesi ile birlikte özellikle kiracıların kira sözleşmelerini muhasebeleştirmesinde birçok değişiklik meydana gelmiştir. UFRS 16, kiracılar açısından finansal kiralama ve faaliyet kiralaması ayrımını büyük ölçüde ortadan kaldırmış, bir yıldan uzun süreli faaliyet kiralamalarının çoğunun finansal kiralama gibi değerlendirilip bilançoda raporlanmasını sağlamıştır.
Bu tez çalışması kapsamında yapılan araştırmanın temel amacı, UFRS 16 ile bilançoya alınan varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolar ve bazı finansal oranlar üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Araştırmada varlık, borç, vergiden önceki kâr, faiz ve vergi öncesi kâr, finansal kaldıraç ve kârlılık oranları üzerinde UFRS 16'nın genel etkisi yanında sektörler üzerindeki etkisi de değerlendirilmiştir. Veriler istatistiki yöntemlerle analiz edilmiş ve standardın genel olarak finansal tablo ve oranları etkilediği, bu etkinin sektörlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Not including the obligations related to leases, which are qualified as operating leases, to the balance sheet is considered as one of the off-balance sheet financing methods which prevents the users of financial statements from accessing to useful financial information that is effective in the economic decisions they will make. This issue, raised by international accounting scandals, has been criticized for several years and a great number of studies have been conducted to reorganize it. In 2016, the International Accounting Standards Committe published IFRS 16 Leasing Standard, making very important regulations about this issue. With the standard coming into force in 2019, many changes occurred, especially in the accounting of tenants. IFRS 16 has largely eliminated the distinction between leasing and operating leases from the standpoint of tenants and ensured most operating leases for more than one year are evaluated as leasing and reported on the balance sheet.  
The main aim of the research carried out within the scope of this thesis is to determine the effects of IFRS 16 on the financial statements and some financial ratios of assets and liabilities on the balance sheet. In addition to the overall impact of IFRS 16 on assets, resources, earnings before tax, earnings before interest and tax, financial leverage and profitability ratios, the impact on sectors has been evaluated. Data have been analysed by statistical methods and it has been determined that the standard affects financial statements and rates in general and this effect changes from sector to sector.