Mehmet Refik Fenmen'in hayatı ile "Amelî Telsiz Telgraf ve Telsiz Telefon" adlı eserinin çeviri yazı ve değerlendirilmesi
The life of Mehmet Refik Fenmen transcription writing and evaluation of his work "Ameli Telsiz Telgraf ve Telsiz Telefon"
Yazar: MERVE NUR ZIYPAK
Danışman: PROF. DR. RAHMAN ADEMİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Haberleşme medeniyetler için daima önemini koruyan bir husus olmuştur. İnsanlar zaman ve şartların izin verdiği ölçüde haberleşmek için ellerinden geleni yapmışlar bunun için bütün imkânları değerlendirmişler, posta teşkilatlarını atlı ve/veya yaya olarak örgütlemişlerdir. Zamanla muhabereyi daha hızlandırmak için semafor tarzı simgesel haberleşme metotları kullanılmış ancak teknolojinin gelişmesi ile bu yöntem de tedavülden kalkmıştır. Elektriğin gelişmesi ile ilk uygulama alanı olarak telgrafta yer bulmuştur. Manyetizma ile elektriğin birleşmesiyle telli elektrikli telgraf icat edilmiş, daha sonraları telsiz telgraf geliştirilmiştir. Telgrafın icadı ile Dünya; siyasi, kültürel, eğitim, ticaret, çevre, sosyoloji ve daha pek çok konuda daha önce yaşamadığı bir süratte değişime uğramıştır. Mc Luhan'in tespitinde olduğu gibi Dünya küresel bir köy haline dönüşmeye başlamıştır, günümüzde de bu etki devam etmektedir. Bu çalışmada Mehmet Refik Fenmen'in Ameli Telsiz Telgraf ve Telsiz Telefon adlı eserinin çeviri yazısı yapılmış ayrıca eski haberleşme tarihine ve telgraf çalışmalarına yer verilmiştir. Yazar eserde telgraf için gerekli elektrik donanımları ve telgraf gerekli bilgileri işlemiş, telsiz telgrafın özelliklerine değinmiştir. Mühendislik alanında eğitim almış olan Fenmen pek çok kurumda mühendis, eğitimci ve yönetici olarak çalışmış hatta bir dönem milletvekilliği yapmıştır. Yazar Darülfünun'da çalıştığı yıllarda elektrik, otomobilcilik, makine, telsizcilik, görelilik teorisi gibi fizik konularında derlediği notlarını sonradan kitaplaştırmıştır. Telsiz Telgraf ve Telsiz Telefon eseri de 1927 yılında Osmanlıca harfler ile basılmış temel düzey bir telgraf kitabıdır. Mehmet Refik Fenmen ayrıca dönemin popüler bilim dergisi olan Fen Alemi'nin editörlüğünü yapmış, dergi pek çok fen konusunu ilgi çekici bir biçimde işlemiştir.

Abstract:
Communication has always been an important issue for civilizations. Human beings did their best to communicate as much as time and conditions allowed, they used all opportunities for this, and organized their postal services on horseback and/or on foot. Over time, semaphore-style symbolic communication methods were used to speed up communication, but with the development of technology, this method also disappeared. With the development of electricity, it found its first application in telegraphy. By combining magnetism and electricity, the wired electric telegraph was invented, and later the wireless telegraph was developed. With the invention of the telegraph, the world has changed at a speed it has never experienced before in politics, culture, education, commerce, environment, sociology and many other issues. As Mc Luhan noted, the world has begun to turn into a global village, and this effect continues today. In this study, a translation of Mehmet Refik Fenmen's work named Operational Wireless Telegraph and Wireless Telephone was made, and the history of old communication and telegraph studies were included. In the work, the author discussed the electrical equipment and information required for telegraphy and touched upon the features of wireless telegraphy.
Fenmen, who was educated in the field of engineering, worked as an engineer, educator and manager in many institutions and even served as a member of parliament for a period. The author later compiled into a book the notes he prepared on physics subjects such as electricity, automobiles, machinery, radio, and relativity theory during his years at Darülfünun. Wireless Telegraph and Wireless Telephone is a basic level telegraph book published in Ottoman letters in 1927. Mehmet Refik Fenmen also edited the popular science magazine of the period, Fen Alemi, and the magazine covered many science topics in an interesting way.