Akupresur uygulamasının tip 2 diyabet hastalarında polinöropati ile ilişkili ağrı ve uyku kalitesine etkisi
Effect of acupressure practice on pain associated with polyneuropathy and sleep quality in patients with TYPE 2 diabetes
Yazar: FATMA GÜNDÜZ ORUÇ
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Ağrı = Pain ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Polinöropatiler = Polyneuropathies ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç:   Bu çalışma, akupresurun tip 2 diyabet hastalarında polinöropati ile ilişkili ağrı ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metod: Bu çalışma Haziran 2018- Temmuz 2020 tarihleri arasında, randomize kontrollü araştırma olarak yürütüldü. Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Endokrinoloji polikliniğine kayıtlı tip 2 diyabete bağlı polinöropati tanısı almış toplam 348 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden ve randomize kontrollü olarak seçilen 44 deney 42 kontrol grubunda olmak üzere toplam 86 tip 2 diyabet hastası oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Ağrı Kalitesi Değerlendirme Ölçeği" ve "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, Mann-whitney u testi, Wilcoxon testi ve x2 analizi kullanıldı.
Bulgular: Deney grubunun Ağrı Kalitesi Değerlendirme Ölçeği alt boyut son test puan ortalamaları; paroksismal ağrı için 4.44±1.12, yüzeyel ağrı için 2.73±1.46 ve derin ağrı için 2.86±1.17 olup, kontrol grubundaki hastaların son test puan ortalamalarına göre önemli düzeyde azaldığı saptandı (p<0.05). Deney grubunun Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi son test toplam ve alt boyut puan ortalamalarının; öznel uyku kalitesi için 1.00±0.43, uyku latensi için 1.93±0.82, uyku süresi için 0.45±0.59, alışılmış uyku etkinliği için 1.57±1.21, uyku bozukluğu için 1.66±0.57, gündüz işlev bozukluğu için 0.82±0.72 ve PUKİ toplam puanının 7.57±2.55 olduğu, kontrol grubuna göre önemli bir azalma gösterdiği ve uyku kalitelerinin düzeldiği saptandı (p<0.05).
Sonuç: Akupresurun tip 2 diyabet hastalarının polinöropati ile ilişkili ağrıyı azalttığı ve uyku kalitesini geliştirdiği belirlendi. Akupresurun tamamlayıcı bir tedavi olarak tip 2 diyabet hastalarında gelişen polinöropati ile ilişkili ağrı ve uyku bozukluklarında bağımsız bir hemşirelik girişimi olarak kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Akupresur, diyabet, hemşirelik, polinöropati, uyku

Abstract:
Effect of Acupressure Practice on Pain Associated with Polyneuropathy and Sleep Quality in Patients with Type 2 Diabetes
Aim: This study was conducted to determine the effect of acupressure on pain associated with polyneuropathy and sleep quality in patients with type 2 diabetes.
Material and Methods: This study was conducted as a randomized controlled trial between June 2018 and July 2020. The study population consisted of a total of 348 patients, diagnosed with type 2 diabetes induced polyneuropathy, who were registered in the Endocrinology Outpatient Clinic of Atatürk University Health Research and Application Center. The sample of the study consisted of 86 randomized patients with type 2 diabetes (44 in the experimental group and 42 in the control group) who met the research inclusion criteria. "Personal Information Form", "Pain Quality Assessment Scale" and "Pittsburgh Sleep Quality Index" were used for the collection of the data. The arithmetic mean, standard deviation, percentile, Chi square, independent samples t test, dependent samples t test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon test and X2 analysis were used in the evaluation of the data.
Results: The post-test mean scores of the experimental group in the Pain Quality Assessment Scale were 4.44±1.12 for paroxysmal pain, 2.73±1.46 for superficial pain, and 2.86±1.17 for deep pain, and they were found to be decreased significantly compared to the post-test mean scores of the control group (p<0.05). The mean post-test total and sub-scale scores of the experimental group in the Pittsburgh Sleep Quality Index were 1.00±0.43 for the subjective sleep quality, 1.93±0.82 for the sleep latency, 0.45±0.59 for sleep duration, 1.57±1.21 for habitual sleep efficiency, 1.66±0.57 for sleep disturbances, 0.82±0.72 for daytime sleep dysfunction, the total PSQI score was 7.57±2.55, and there was a significant reduction compared to the control group, indicating an improved sleep quality (p<0.05).
Conclusion: Acupressure was found to reduce pain associated with polyneuropathy and improve sleep quality in patients with type 2 diabetes. As a complementary treatment, acupressure is recommended to be used as an independent nursing intervention in neuropathic pain and sleep disorders that develop in patients with type 2 diabetes.
Keywords: Acupressure, diabetes, nursing, polyneuropathy, sleep