Türkiye'de ulus inşası ve dil devrimi: 1839-1936
In Turkey, nation building and language revolution: 1839-1936
Yazar: MEHMET ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ŞENOL DURGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dil inkılabı = language revulotion ; Dil politikaları = Language policies ; Milliyetçilik = Nationalism ; Türkçe = Turkish ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu yüksek lisans çalışmasında, Türkiye'de ulus inşası ve Dil Devrimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Birinci bölümde öncelikle ulus, ulusçuluk ve ulus-devlet gibi kavramlara dair açıklamalar yapılarak, konuya dair bir kavramsal çerçevenin çizilmesi hedeflenmiş, Avrupa'da uluslaşma sürecinin ortaya çıkışı ve bu sürecin dil ile arasındaki ilişkinin varlığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca dilin, iki farklı uluslaşma sürecini temsil eden Fransa ve Almanya modellerinde nasıl bir rolde bulunduğu incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabaları kısaca anlatılmış ve imparatorluklar çağının son bulduğu bu dönemde ulusal birliği sağlamaya yönelik siyasi çabalar anlatılmış, bu dönemdeki dil tartışmaları incelenerek Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluşuna giden sürecin şartlarının daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde ise, modern ulus-devlet yapısı şeklinde kurulan yeni Cumhuriyet'te gerçekleştirilen en önemli kültürel devrimlerden biri olan Türk Dil Devriminin evreleri belirlenmiştir.  Bu bağlamda Türk Dil Devriminin Türkiye'de ulus inşası için gerekliliği ve sürece katkısının olup olmadığı özellikle incelenmiştir. Son olarak tezin kapsamı ve sınırlılıkları göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmeler neticesinde, Tanzimat döneminden itibaren dil alanında yapılan çalışmaların ve arayışların Kemalist dil devrimiyle nihayete erdiğini, üç dilin karışımından oluşan Osmanlıcaya karşı dil devriminin bir ulus dili meydana getirdiğini ve ulus bilinci sağlayarak uluslaşma yolunda önemli ölçüde başarılı olduğunu ifade etmek gerekir.

Abstract:
This master's thesis examines the relationship between the nation-building and the Language Revolution in Turkish context. At the first section, firstly, through explaining concepts such as nation, nationalism and nation-state it is aimed to form a conceptual frame for the subject and to emphasize the emergence of nation-building process in Europe and the existence of this process' relationship with language. Furthermore, language's role on France and Germany, which represent two different models of nation building, is examined. At the second part of the study, through briefly explaining Ottoman Empire's modernization struggles and political efforts to aim to ensure national unity in the time of the end of imperial age and through examining language discussions at that time; it is aimed to better understand the conditions of this process that is destined to the foundation of the Republic of Turkey. At the third section, one of the most important cultural reforms of the New Republic, which was founded as a modern nation-state structure, the phases of The Turkish Language Revolution are specified. In this context, it is particularly examined if Turkish Language Revolution contributed to the process of nation-building in Turkey and if it was necessary. Finally, as a result of the evaluations made by taking the scope and limitations of the thesis into consideration, it states that the studies and researches in the field of language that had been carried out from the beginning of Reform Era on came to an end with Kemalist language revolutions; the language revolution brought about a national language against Ottoman Turkish that comprises of three languages and it became considerably successful on the way of nation-building by providing national consciousness.