Akdeniz Üniversitesi Hastanesi çalışanlarının işyeri hekimliğince yapılan yıllık periyodik sağlık muayenelerini 2019 yılında yaptırma durumları ile sağlık anksiyeteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The analysis of the relationship between Akdeniz University Hospital employees' annual periodic health examinations performed by occupational physician in 2019 and their health anxiety
Yazar: AYŞE DÜZENCİ DEMİRBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Fizik muayene = Physical examination ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmayı yapmamızdaki amaç, hastane çalışanlarının
mesleki ve bireysel periyodik sağlık muayenelerini yaptırma durumları ile sağlık
anksiyeteleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza Akdeniz Üniversitesi Hastanesi işyeri
hekimliğince takipli olan 360 hastane çalışanı katılmıştır Çalışmaya katılmayı
kabul eden katılımcılara 58 sorudan oluşan araştırma anketi uygulanmıştır.
Çalışmanın analizi IBM SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket
Programı) versiyon 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile yapılmıştır.
İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Sürekli değişkenler
ortalama ± standart sapma, kategorik veriler sayı ve yüzde şeklinde ifade
edilmiştir. Sürekli değişkenlerin gruplar arası analizinde Kolmogorov-Smirnov
Uyum İyiliği Testi ile normallik analizleri yapılmıştır. Veriler normal dağılıma
uymadığından iki grup arasındaki karşılaştırmalar Mann Whitney U Testi ile, üç
grup ve üzerindeki karşılaştırmalar ise Kruskal Wallis Testi ile yapılmıştır.
Kategorik verilerin karşılaştırmasında Ki-Kare Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya toplam 360 hastane çalışanı katılmıştır. Çalışmaya
katılan bireylerin %66,9'u kadın, %33,1'i erkektir.Katılımcıların 56.9'u iş sağlığı
ve güvenliği için yapılan periyodik sağlık muayenesini 2019 yılında yaptırdığını
belirtmiştir. Kişisel periyodik sağlık muayenesini ise katılımcıların %51,9'u
yaptırdığını belirtmiştir. Katılımcıların %21,4'ü daha önce iş kazası geçirmiştir.
Katılımcılara Sağlık Anksiyetesi Envanteri uygulanmıştır. Kullanılan
ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için güvenilirlik katsayısı incelendiğinde sağlık
çalışanlarında uygulanan bu ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,82 olarak hesaplandı.
Çalışmamızda sağlık anksiyetesi envanteri puan ortalamasının 15,8 ± 6,6 (minmax= 1-50) puan olduğu saptanmıştır. Çalışmamıza katılan çalışanların %62,2'si
işle ilgili periyodik sağlık muayenesini yaptırmış %30'u yaptırmamıştır. İş sağlığı
ve periyodik sağlık muayenesi yaptırma durumları ile sağlık anksiyetesi 
91
arasındaki ilişki incelendiğinde sağlık anksiyetesi puanları arasında istatiksel
anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: Hastaneler çalışan sağlığı ve güvenliği bakımından önemli tehlike
ve riskler taşıyan ortamlardır. Sağlık çalışanlarının maruz kaldıkları riskler
nedeniyle oluşabilecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumak için
periyodik sağlık muayeneleri düzenli bir şekilde yapılması gerekmektedir.
Çalışmamızda sağlık çalışanlarının periyodik sağlık muayenelerinin
yaptırmamalarının en büyük sebebinin bilgi eksikliği olduğu görülmüştür. Bu
bağlamda çalışanların bilinç düzeyini yükseltip davranış değişikliği oluşturacak
danışmanlıklar ve eğitimler verilerek çalışanların periyodik sağlık muayenesi
yaptırma oranlarının yükseltilmesi gerekmektedir. Sağlıklı ve güvenli çalışma
ortamı oluşturmak açısından hem kamu hem de özel sağlık sektörü içeren gerekli
yasal düzenlemeler yapılarak çalışan sağlığını koruma seviyesi yükseltilebilir.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Periyodik Sağlık Muayenesi, Sağlık
Anksiyetesi Ölçeği, Sağlık Çalışanı

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study is to determine the relationship between hospital employees' occupational and individual periodic health examinations and their health anxiety.
Material and Method:  360 hospital employees, who were followed up by Akdeniz University Hospital occupational physician, participated in this study. A research questionnaire consisting of 58 questions was applied to research participants.
The analysis of the study was performed by IBM SPSS (Statistics Package Program for Social Sciences) version 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Statistical significance level was accepted as p <0.05. Continuous variables were expressed as mean ± standard deviation. Categorical data was expressed as numbers and percentages. During the analysis of continuous variables , the Kolmogorov-Smirnov Goodness of Fit Test which is normality analysis was performed. Since the data of continuous variables is not normally distributed, the Mann Whitney U Test was used for comparing the two groups, and the Kruskal Wallis Test was used for comparing the three groups and above. Chi-Square Test was used in the comparison of categorical data.
Results: A total of 360 hospital employees participated in this study. Within the scope of this study, 66.9% of the participants are women and 33.1% of them are men. 56.9% of the participants stated that they had the periodic health examination performed by the occupational physician for occupational health and safety in 2019. 51.9% of the participants stated that they had a personal periodic health examination. 21.4% of the participants stated that they had a work accident.
The Health Anxiety Inventory was applied to the participants. When the reliability coefficient was checked to determine the internal consistency of this scale, the Cronbach alpha was found as 0.82. In this study, the mean score of the health anxiety inventory is 15.8 ± 6.6 (min-max = 1-50) points. 62.2% of the employees participating in this study had occupational periodic health examination and 30% of them did not. When the relationship between periodic occupational health examination and health anxiety was examined, no statistically significant difference was found between health anxiety scores.
Conclusion: Hospitals are the work environments with significant dangers and risks in terms of employees' health and safety. Periodic health examinations should be carried out regularly to protect healthcare workers from occupational accidents and diseases which may occur due to the risks they are exposed to. In this study, it was observed that the most important reason why healthcare workers did not have periodic health examinations was the lack of information. In this context, it is essential to increase the health screening rate of the healthcare workers by providing consultancy and trainings that will increase the level of awareness of them and create a change in behavior. In order to create a healthy and safe working environment, the level of protection of those workers' health can be increased by making the necessary legal regulations involving both public and private healthcare sectors.
Keywords: Occupational Health and Safety, Periodic Health Examination, Health Anxiety Scale, Health Worker