Okul öncesi sosyal davranış ölçeği öğretmen formu'nun güvenirlik ve geçerlik çalışması
Validity and reliablity study of teacher's form of preschool social behavior scale
Yazar: ASLIHAN KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. ALEV ÖNDER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarının ilişkisel saldırganlık davranışlarını ölçmek için bir başlangıç olarak tasarlanmıştır. Bunun için; Crick, Casas ve Mosher (1997) tarafından geliştirilen Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği Öğretmen Formu (OÖSDÖÖF)'nun Türkçe'ye çevirilmiş, güvenirlik ve geçerlik çalışması yapılmıştır. Türkçe'ye çevirilen OÖSDÖÖF kullanılarak 3-6 yaş okul öncesi dönem çocuklarının ilişkisel saldırganlıkları, fiziksel saldırganlıkları, depresif duyguları ve olumlu sosyal davranışları belirlenmiştir.Güvenirlik çalışması sırasında, ölçeğin iç güvenirlik (iç tutarlığı) analizi yapılmış ve testin maksimum iç güvenirliği, Cronbach ?  .87  bulunmuştur. Diğer bir iç güvenirlik belirleme yöntemi olan ?madde analizi? hesaplanmış ve tüm maddelerle toplam puan arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Geçerlik çalışmasında ise, ölçeğin görünüm (kapsam) geçerliği için, kendi alanında uzman ve aktif olarak çalışan 2 psikolog'tan ve 3 Okul Öncesi Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi toplam 5 kişiden uzman görüşü alınmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul İlinin, Üsküdar ve Sarıyer ilçelerinden seçilen, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 3-6 yaş aralığındaki 274 kız, 274 erkek toplam 548 çocuk oluşturmuştur.        Araştırmada, çocukların demografik verilerini toplamak için, `Çocuk Bilgi Formu' ilişkisel saldırganlığı ölçmek için Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği Öğretmen Formu kullanılmıştır.       Verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması için kullanılan istatistiksel teknikler; Cronbach Alpha analizi,  bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar için t testi, Kruskal Wallis-H,  Pearson momentler çarpım korelasyon analizi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA)'dir.       OÖSDÖÖF ölçeğinin 3-6 yaş arası Türk öğrencilerinden toplanan veriler üzerinden nasıl bir faktör yapısı gösterdiği incelenmiştir. Sonuçlar Türkçe ölçeği oluşturan maddelerin özgün ölçeğin faktör analizi yapısına uygun olduğunu, ölçülen özelliğin çalışma grubunda çok boyutluluk özelliği taşıdığını ortaya koymuştur.Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği Öğretmen Formu'nun beklenen ilgili değişkenlerle kendi arasındaki farklılıklara bakıldığında, OÖSDÖÖF puanlarının cinsiyet değişkenine göre, çocukların Fiziksel Saldırganlık boyutuna ilişkin davranışlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmaya neden olduğu görülmüştür. Erkek ve kızların Fiziksel Saldırganlık boyutuna ilişkin davranışlarında anlamlı olarak farklılaştıkları ve kızların erkeklere göre Fiziksel Saldırganlık davranışlarını daha az sergiledikleri bulunmuştur. Çalışma grubundaki öğrencilerin cinsiyetlerinin, onların İlişkisel Saldırganlık boyutuna ilişkin davranışlarının istatistiksel olarak yine anlamlı bir farklılaşmaya neden olduğu bulunmuştur. Erkek ve kızların İlişkisel Saldırganlık boyutuna ilişkin davranışlarının anlamlı olarak farklılaştıkları ve kızların erkeklere göre İlişkisel Saldırganlık davranışlarını az bir farkla da olsa daha çok sergiledikleri anlaşılmıştır. Bir önceki değerlendirme de göz önüne alındığında, kızların erkeklere göre fiziksel saldırganlık yerine örtülü saldırganlığı tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, İlişkisel Saldırganlık, Fiziksel Saldırganlık, Olumlu Sosyal Davranış, Depresif Duygu.

Abstract:
This study designed to be as an initial step through measuring the relational aggression behaviors of preschool children. In order to do that, first Preschool Social Behavior Scale- Teacher Form (PSBS-T), which was developed by Crick, Casas and Mosher in 1977, has been translated to Turkish language and then its validity and reliability have been investigated. After scale?s validity and reliability have been statistically met, 3-6 years age preschool children?s behaviors of relational aggression, overt aggression, depressed affects and prosocial behavior studied with the translated PSBS-T. Determining reliability, an analysis of reliability (internal consistency) of the scale has been conducted using Cronbach Alpha model and the maximum score of Cronbach ? found was 0,872. Additionally, an `item analysis? has been applied to determine the internal consistency and it is found out that all the correlations between the scale?s total score and items are significantly related.For the face validity (content) of the scale, opinions have been asked from two psychologists? and three academicians from the department of Preschool Education in universities who were actively working and experts in their own fields.The research data obtained from the preschool students of 274 girls and 274 boys between the age 3-6 who were studying in preschools of Ministry of National Education in Üsküdar and Sarıyer counties, in Istanbul. To obtain children?s demographic variables a `Children Information Form? and for relational aggression measurement, the Preschool Social Behavior Scale- Teacher Form were used. Statistic techniques used for analysing and explaining the collected data were; Analysis of Cronbach Alpha, independent groups? t-test, Kruskal Wallis-H, Pearson product moment correlation and one-way analysis of variance (ANOVA).      PSBS-T?s factorial structure has been investigated with the data collected from the Turkish preschool students between the age 3 and 6. Results show that the items of Turkish version of the scale were consistent with the structure of factor analysis of the original scale and the measured aspect has the quality of multiple dimensions in the study group.  Having found four factors of Preschool Social Behaviors Scale-Teacher Form (PSBS-T), the children?s mean scores of the factors compared according to their demographics whether there were significant differentiations or not. And it is found out that, girls? and boys? perceptions of Overt Aggression were significantly different and girls were less willing to exhibit overt aggression than the boys. Again there was significant differentiation of perception between girls and boys for the Relational Aggression but this time girls were more willing to exhibit this type of aggression. Taken in to consideration of the former result, it can be concluded that girls prefer Relational Aggression instead of Overt Aggression contrary to the boys.Analysis of the collected data conducted with SPSS 15.0 for Windows.Keywords: Preschool term, Relational Aggression, Overt Aggression, Pro-social Behavior, Depressive Affect.