Flavonoidlere özgü besin tüketim sıklığı anketi'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish Validation of Flavonoids Specific Food Frequency Questionnaire: A Validity and Reliability
Yazar: ŞAHİKA NUR BİDAR
Danışman: DOÇ. DR. LALE SARİYE AKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Flavonoidler = Flavonoids ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Flavonoidler, bitkilerde bulunan ve diyetle alınabilen polifenolik bileşiklerin çeşitli bir grubudur ve altı ana sınıfa ayrılmaktadır: antosiyaninler, flavonoller, flavanonlar, flavanoller, flavonlar  ve izoflavonlar. Bu çalışmanın amacı Flavonoidlere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketi'nin geçerlilik ve güvenirliğini tespit etmektir. Üç aşamalı olarak planlanan çalışmaya 19-65 yaş arası 129 yetişkin birey katılmıştır. Flavonoidlere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketi toplam 79 besin içermekte ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, sebzeler, meyveler ve diğerleri olarak 5 bölümden oluşmaktadır. İlk aşamada internet üzerinden yanıtlanabilecek Türk toplumuna uyarlanmış Flavonoidlere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketi uyglanmıştır. İkinci aşamada bireylerden 1 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Üçüncü aşamada ise Flavonoidlere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketi tekrar uygulanmıştır. BTK ve BTS1 değerlerine bakıldığında BTS1'de hesaplanan flavonoid ve alt sınıf değerlerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Hem Flavonoidlere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketinin ilk uygulaması  hem de 1 günlük besin tüketim kaydı için, diyet flavonoid ve flavonoid alt sınıflarının alımında anlamlı fark gözlenmektedir. Besin Tüketim Sıklığı Anketi 1. aşama (BTS1) ve 2. aşama (BTS2) arasında tekrar edilebilirliğin değerlendirilmesi için Spearman's  korelasyon katsayısına bakılmış ve toplam flavonoid, flavan-3-ol, ve flovonol alımları arasında yüksek ilişki, antosiyanin, flavanon alım miktarları arasında orta düzey ilişki saptanmıştır.  Anket, bireyleri toplam flavonoid alımına göre sıralamak için uygun görülmekte ancak mutlak toplam flavonoid ve alt sınıf alımını tahmin etmek için sınırlamalar göstermektedir.

Abstract:
Flavonoids are a diverse group of polyphenolic compounds found in plants that can be taken in the diet. Also flavonoids have six subsclasses: anthocyanins, flavonols flavanones, flavanols, flavones  ve izoflavones. The aim of this study is to determine the validity and reability of the flavonoids specific food frequency questionnaire. 129 Adult individuals between the ages of 19-65 participated in the study , which was planned in three stages. The flavonoids specific food frequency questionnaire includes a total of 79 foods and consist of 5 sections: soft drinks, alcoholic beverages, vegetables, fruits and others. In the first stage, flavonoids specific food frequency questionnaire was applied, adapted to Turkish population, which could be answered online. In the second stage,  one day food consumption record was taken from individuals. In the third stage, the food consumption frequency questionnaire specific to flavonoids was re-applied. When the BTK and BTS1 values are examined, it is seen that the flavonoid and subclass values calculated in BTS1 are higher. There is a significant difference in the intake of dietary flavonoid and flavonoid subclasses for both the first application of the Flavonoids Specific Food Frequency Survey and the one day food consumption record. Spearman's correlation coefficient was examined to evaluate the reproducibility between BTS1 and BTS2, and a high correlation was found between total flavonoid, flavan-3-ol, and flovonol intakes, and a moderate relationship was found between anthocyanin and flavanone intakes.   The survey is considered suitable for ranking individuals by total flavonoid intake but shows limitations to estimate absolute total flavonoid and subclass intake.