Şehirleşmede yerel yönetimlerin etkisi ve kentsel dönüşüm uygulamaları
Effectiveness of local governance in the citizenship and urban transformation applications
Yazar: UMUT EKŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FETHİ GÜRÜN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Şehir kavramı, tarih boyunca farklı şekillerde yorumlanmış olmasına rağmen; genel olarak kentsel yerleşim alanlarının genel adı olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanayi devriminden sonra şehir kavramının tanımında hızla gelişen kentlerin yapılarına bağlı değişime rastlamaktayız. Şehri; kendi sınırları içinde yaşayan insanların, geçim kaynaklarını tarım ve hayvancılık dışı uğraşıların oluşturduğu, yönetim yapısı, toplumsal ilişkiler, kültürel alanlar, nüfus yoğunluğu gibi birçok yönden kırsal alanlardan farklı olan yerler şeklinde tanımlamak da mümkündür. 
Kentleşme ise bir değişme sürecidir. Gelişmekte olan ülkeler kentleşmeyi, ileriye dönük kalkınma hedeflerine ulaşmada hızlandırıcı ve yön verici bir araç olarak kullanmakta ve bunun yanında kentleşme sonucu meydana gelen sorunları, olumsuz etkileri ortadan kaldırmak için büyük çaba harcamaktadırlar.
Bilindiği üzere kentlerin asıl gelişmesi sanayi devriminden sonra olmuştur.Sanayi devrimiyle birlikte kentlerin gelişmesi, büyümesi, büyük endüstri merkezleri halini alması köylerden kentlere doğru olan göçlerin artmasına ve hızlı bir kentleşmenin ortaya çıkmasına neden olmuş ve 21. Yüzyılın en önemli özelliklerinden birini teşkil eden bu hızlı kentleşme süreci ile birlikte gerek bireylerin, gerekse bir bütün olarak toplum hayatını etkileyen, hızlı ve sağlıksız kentleşmenin sebeplerinden olan göç faktörünün etkisiyle başta sağlıksız konut ve plansız şehir olmak üzere işsizlik, yalnızlık, yabancılaşma gibi bir çok sosyal problem ortaya çıkmıştır.
Yerel yönetimler; kavram olarak, merkezi yönetim dışında, yerel bir topluluğun ortak bir gereksinmesini karşılamak amacıyla oluşturulan, karar organları doğrudan halk tarafından seçilen, demokratik ve özerk bir yönetim birimi, bir kamusal örgütlenme modeli olarak tanımlanabilir. Bir başka tanımlamaya göre; Yerel Yönetimler, ülke sınırları içinde belli bir bölgede yerleşmiş insan topluluklarının ortak ve yerel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş görev ve yetkileri kanunla belirlenmiş, özerkliğe sahip kamu tüzel kişilikleridir. Benzer bir tanımlama yeni Belediye kanununun 3. maddesinde de yapılmıştır.
Bu çalışmamızda, Şehirleşmeye Yerel Yönetimlerin etkileri araştırılmıştır. Şehirleşmeye Yerel Yönetimlerin birçok olumlu olumsuz etkisi olmaktadır. Biz bu çalışmamızda Şehir Planlaması ve İmar Planlarını mercek altına alınmaya çalışılmıştır. Şehir planlarının ve imar bölge planlarının, bir bölgenin yaşanılabilir ve her konuda ulaşılabilir olması için çok önemli olduğunu görmekteyiz.
Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Şehir ve şehirleşme kavramlarının tanımı ve tarihçelerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise Yerel Yönetimler özelliklede İl ve ilçe belediyeleri üzerinde durulmuştur. Yerel Yönetim kavramının tanımı yapıldıktan sonra, Belediyenin görev, sorumluluk, yetki alanı, ilgili kanun ve yönetmelikler üzerinde durulmuştur. Bu görev ve sorumluluklarının içerisindeki en önemlilerinden bir tanesi olan Şehir Planlama ve İmar planları konusuna ise 4. Bölümde izah edilmiştir. Bu bölümde ise planlamanın genel tanımı, imar planları yapılırken dikkat edilmesi gereken kanun ve yönetmelikler ile beraberinde şehircilik ilkeleri gibi konular irdelenmiştir.
5. ve son bölümde ise, Kentsel dönüşüm kavramı ve örnekleri ele alınmıştır. Kentsel dönüşüm kavramının tanımı, yöntemi, çeşitleri, Türkiye'de ve Dünyadaki uygulama türleri analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra Kentsel Dönüşümüm hızlanması açısından önemli kanunlardan olan 6306 sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi ile ilgili kanun maddesi ve uygulama yönetmelikleri incelemiş ve bu işin teoride göründüğü gibi kolay olmadığı insan ve mülkiyet faktörünün de çok önemli olduğunu görüyoruz.
Üsküdar ilçesinde Boğaz geri görünüm ve Etkilenme bölgelerinde yeni yapılan 1/1000 ve 1/5000'lik imar bölge planları yapılmıştır. Yeni yapılmış bu plana istinaden, önce mevcut durumun envanteri olan yapı adeti, daire sayısı, mülkiyet durumu, nüfus gibi veriler ortaya çıkarılarak analiz edilmiştir. Bu analizin neticesinde, yeni plana göre yapılabilecek kentsel dönüşüm projeleri hazırlanmıştır. Projelerde de görüldüğü gibi, yaşanması birçok açıdan kolay olmayan bir bölgeyi teknik olarak ayrıntılı bir imar planı yaparak ülkemizdeki deprem riski yönünden belirli standartların üzerine getirmiş oluyoruz ve insanlara yeşil alanı, okulu, ibadethanesi vb. yani sosyal donatıları olan bölgenin fiziki planına ve şehircilik ilkelerine göre planlanmış olması gerekmektedir.
Yapmış olduğumuz bu çalışmada görüyoruz ki; aslında yıllar öncesinde yapılmış düzgün bir şehrin bölge imar planları olsa idi, hem şehirleşme planlı bir şekilde ilerleyecekti hem de günümüzde yeniden bölge planı yapılıp bu alanları dönüştürmek zorunda kalınmayacaktı. Bu nedenle bir bölge yerleşim alanı olarak açılacaksa ilk önce en az 100 yıllık bir şehir bölge planları yapılması gereklidir. Bu durum da yerel yönetimlerin en asli görevlerinden birisidir. 
Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, Şehirleşmede Yerel Yönetimlerin etkisi çok büyüktür ve en büyük etki de doğru İmar ve Şehir planlamasının yapılmasıdır.

Anahtar Kelimeler; Şehir, Şehirleşme, Yerel Yönetimler, İmar Planı ve Kentsel Dönüşüm

Abstract:
Although the concept of city has been interpreted in different forms throughout history, It is generally anticipated as the general name of urban settlements. After the industrial revolution, we find that the cities that develop rapidly in the definition of the concept of the city are changing depending on their structures. City; It is also possible to define people living in their own borders as places where livelihoods are created by and non-livelihoods, and that are different from rural areas, such as management structure, social relations, cultural areas, population density.
Urbanization is a process of change. Developing countries are using urbanization as a means of accelerating and directing their progress towards achieving their goals for future development, and besides, urbanization is making great efforts to remove the negative effects from the urbanization problems. As it is known, the noble development of the cities came after the industrial revolution. With the industrial revolution, the development of the cities, the growth and becoming the centers of the big industrial centers led to the increase of the migrations towards the cities from the villages and the emergence of rapid urbanization and this rapid urbanization process which constitutes one of the most important features of the 21st century, Unemployment, loneliness, alienation, unhealthy housing and unplanned cities, with the influence of the immigration factor, which is one of the causes of rapid and unhealthy urbanization,
As a concept, local governments can be defined as a model of public organization, a democratic and autonomous administration unit, formed by decision-making bodies directly elected by the public, to meet the common need of a local community other than central government. According to another definition; Local Authorities are public entities with autonomy, whose duties and authorities established by law are established to meet the common and local needs of human communities settled in a certain region within the borders of the country. A similar definition was made in Article 3 of the new Municipal Law. In this study, the effects of Local Authorities on Urbanization were investigated. There are many positive and negative effects of local administrations on urbanization. In this study, we tried to focus on City Planning and Construction Plans. We see that city plans and zoning area plans are very important for a zone to be viable and accessible to all. This study consists of five parts. In the first chapter, the definitions and history of urban and urbanization concepts are mentioned. The second chapter focuses on provincial and municipal municipalities which feature local administrations. After mentioning the definition of the Local Government concept, the municipality's duties, responsibilities, and related laws and regulations have been mentioned. We have included the City Planning and Development Plans, which is one of the most important of these tasks and responsibilities, in Chapter 4. In this section, general definitions of planning, laws and regulations to be considered when making development plans, as well as issues such as urbanism principles are mentioned.
In the fifth and last chapter, the concept and examples of urban transformation have been discussed. The definition, methodology, types of urban transformation concept, application types in Turkey and in the world are mentioned. That is to say, we have examined the legislative and implementing regulations related to the transformation of areas under disaster risk 6306, which is one of the important laws in the context of Urban Transformational acceleration, and we see that this is actually a human and property factor which is not as easy as on paper. In the town of Üsküdar, new reconstruction plans of 1/1000 and 1/5000 have been made in the Bosphorus view and Influence areas. In the light of this newly constructed plan, the data such as the number of buildings, number of apartments, ownership status and population, which is the inventory of the current situation, were analyzed and analyzed. As a result of this analysis, the urban transformation projects that can be done according to the new plan have been prepared. As seen in the projects, by making a good development plan for a hard-to-live region, we are strengthening both the building site and the earthquake risk, as well as social facilities, green space, school, Etc. are placed according to the physical condition of the district and the principles of urbanism.
We see that in this study we have done; Even if there were regional development plans of a proper city built before that, urbanization would proceed smoothly and in a controlled manner, and nowadays it will not have to plan again and transform these places. For this reason, if a district is to be used as a settlement area, it is first necessary to make a city district plan of at least 100 years. This is the main task of local governments. Due to the reasons I have outlined above, the ethics of Local Authorities in urbanization is enormous and the greatest impact is the construction of the city and the correct reconstruction.

Keywords: City , Urbanization , Local governments, development plan, urban transformation.