Vücut kitle indeksi ile beslenme bilgi  düzeyi, fiziksel aktivite ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between body mass indexand nutrition knowledge level, physical activity and eating attitude
Yazar: SÜMEYYE YILMAZ TAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği 
polikliniklerine başvuran bireylerin vücut kitle indeksi ile beslenme bilgi düzeyi, 
fiziksel aktivite ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu çalışmaya 10.09.2020-
10.11.2020 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği 
polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaş arası bireyler dahil edildi. 
Çalışmamız hakkında bilgi verildikten sonra çalışmaya katılmayı kabul eden 351 
kişiye sosyodemografik sorular içeren anket formu, Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi 
Düzeyi Ölçeği (YETBİD) ve Yeme Tutum Testi (Eating Attitudes Test: EAT-40) 
(YTT) yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Araştırma sırasında toplanan 
veriler, SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25) programı ile
değerlendirildi. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların %59,8'i (n=210) kadın, %40,2'si (n=141) erkekti. 
Vücut Kitle İndeksi (VKİ) kadınlarda ortalama 25,56±5,13, erkeklerde 26,48±3,89, 
tüm katılımcılarda 25,93±4,69 olarak hesaplandı. Katılımcılar vücut kitle 
indekslerinden aldıkları sonuçlara göre sınıflandırıldığında toplamda %2'sinin (n=7) 
zayıf, %45,6'sının (n=160) normal kilolu, %35'inin (n=123) fazla kilolu, 
%17,4'ünün (n=61) obez olduğu görüldü. Katılımcıların %26,8'inin (n=94) düzenli 
fiziksel aktivite yaptığı görüldü. Düzenli fiziksel aktivite yapanların VKİ ortalaması 
24,22±3,73, YTT skoru ortalaması 20,25±11,97; düzenli fiziksel aktivite 
yapmayanların VKİ ortalaması 26,55±4,85, YTT skoru ortalaması ise 16,68±9,99
olarak bulundu (p<0,05). Katılımcıların %38,7'sinin önceden beslenme eğitimi aldığı 
görüldü. Beslenme eğitimi alanların temel beslenme bilgi düzeyi puan ortalaması 
54,25±7,74, besin tercihi bilgi düzeyi puan ortalaması 38,91±5,94; beslenme eğitimi 
almayanların temel beslenme bilgi düzeyi puan ortalaması 51,77±6,99, besin tercihi 
bilgi düzeyi puan ortalaması ise 36,93±5,95 olarak bulundu (p<0,05). Temel
beslenme bilgi düzeyi puan ortalaması kadınlarda 53,96±7,20; erkeklerde 50,90±7,29 
olarak bulundu (p<0,05), beslenme tercihi bilgi düzeyi puanları ise kadınlarda ve 
erkeklerde sırasıyla ortalama 38,80±5,21 ve 36,04±6,73 olarak bulundu (p<0,05).
Yeme tutum testi skoru 30 puanın altında olan 307 (%87,5) kişi, 30 puan ve üzerinde 
olan (yeme bozukluğuna yatkın) 44 (%12,5) kişi belirlendi. Kadın katılımcılar 
arasında YTT skorundan 30 puan ve üzerinde alanlar %8,5; erkek katılımcılar 
arasında %4 olarak bulundu (p>0,05). Kadınlarda yeme tutum skoru ortalaması 
18,51±11,15; erkeklerde 16,50±9,85'dir (p<0,05).

Sonuç: Cinsiyete göre vücut kitle indeksi, beslenme bilgi düzeyi ve yeme 
tutumu arasında anlamlı fark bulundu. Düzenli fiziksel aktivite yapma durumuna 
göre vücut kitle indeksi ve yeme tutumu arasında anlamlı fark bulunurken beslenme 
bilgi düzeyi ile arasında anlamlı fark bulunamadı. Vücut kitle indeksi ile temel 
beslenme bilgi düzeyi arasında anlamlı fark bulunurken, yeme tutumu ile arasında 
anlamlı fark bulunamadı. Yeme tutumu ve beslenme bilgi düzeyi arasında da anlamlı 
bir ilişki bulunamadı. Yanlış beslenme davranışlarından kaynaklanan obezite ve 
yeme bozukluklarının önüne geçilebilmesi için beslenme bilgi düzeyinin arttırılması 
ve beslenme eğitimi önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme Bilgi Düzeyi, Beslenme Eğitimi, Fiziksel Aktivite, 
Vücut Kitle İndeksi, Yeme Tutumu

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to evaluate the relationship between body 
mass index and nutritional knowledge level, physical activity and eating attitude of 
individuals who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine 
outpatient clinics.
Materials and Methods: İndividuals between the ages of 18-65 who applied 
to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics for any 
reason between 10.09.2020-10.11.2020 were included in this descriptive crosssectional study. After giving information about our study, a questionnaire containing 
socio-demographic questions, Adult Nutrition Knowledge Level Scale (YETBID) 
and Eating Attitude Test (EAT-40) was applied by face to face interview method to 
the 351 people who accept participating in study. The data collected during the study 
was evaluated using the SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 
25) program. P value of <0,05 was considered statistically significant.
Findings: 59.8% (n=210) of the participants were female and 40.2% (n=141) 
were male. Body Mass Index (BMI) was calculated as 25.56±5.13 in females, 
26.48±3.89 in males and 25.93±4.69 in all participants. When the participants were 
classified according to their body mass index results, in total 2% (n=7) were 
underweight, 45.6% (n=160) were normal weight, 35% (n=123) were overweight,
17.4% (n=61) were found to be obese. It was observed that 26.8% (n=94) of the 
participants did regular physical activity. The mean BMI of those who do regular 
physical activity was 24.22±3.73, the mean EAT score was 20.25±11.97; The mean
BMI of those who do not do regular physical activity was 26.55±4.85 and the mean
EAT score was 16.68±9.99 (p<0,05). It was observed that 38.7% of the participants 
had received nutrition training before. The avarage score of basic nutrition 
knowledge level of those who received nutrition education was 54.25±7.74, the 
avarage score of knowledge level of food preference was 38.9±5.94; the average
score of basic nutrition knowledge of those who did not receive nutrition education 
was 51.77±6.99 and the average level of knowledge on food preference was 
36.93±5.95 (p<0,05). Basic nutrition knowledge level mean score were found to be
53.96±7.20 in women; 50.90±7.29 in males (p<0,05), while nutritional preference 
knowledge scores were found to be mean 38.80±5.21 and 36.0±6.73 in women and 
men, respectively (p<0,05). 307 (87.5%) people with an eating attitude test score 
below 30 points and 44 (12.5%) people with a score of 30 points and above 
(predisposed to an eating disorder) were identified. Among female participants, those 
who scored 30 points or higher than the EAT score were found to be 8.5%; among 
male participants, 4% (p>0,05). The average eating attitude score in women was 
18.51±11.15; in men it was 16.50±9.85 (p<0,05).

Result: A significant difference was found between body mass index, 
nutritional knowledge level and eating attitude by gender. A significant difference 
was found between body mass index and eating attitude according to the state of 
regular physical activity, while a significant difference was not found between the 
level of nutritional knowledge level. A significant difference was found between 
body mass index and basic nutritional knoeledge level, while a significant difference 
was not found between eating attitude No significant association was found between 
eating attitude and nutritional knowledge level. Increasing the level of nutritional 
knowledge and nutrition education play an important role in order to prevent obesity 
and eating disorders caused by wrong nutritional behavior.

Key Words: Body Mass Index, Eating Attitude, Nutrition Education, Nutrition 
Knowledge Level, Physical Activity