Afet risk faktörlerinin mimari uygulama projesi ve detayları üzerinden belirlenmesi: Eskişehir ili Hayriye mahallesi örneği
Determination of disaster risk factors through the architectural implementation project and the details: The case of Eskisehir province Hayriye neighborhood
Yazar: DİDAR DUYGU ALTUNTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER TÜN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı / Yer Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yaşanan olayların afet boyutuna ulaşmasının en büyük sebebi, toplumların savunmasız ve yaşanan olayın boyutunun üstlenilebilecek boyuttan büyük olmasından kaynaklanır. Yaşanabilecek tehlikeleri ve bu tehlikelerin boyutlarını önceden belirleyerek bunlara karşı önlemler almak afetlere karşı dirençli toplumların oluşmasını sağlar. 
Afetlere karşı hazırlıklı olmak adına yapılan çalışmalarda, bütünleşik afet risklerinin belirlenmesi ve ortak bir yaklaşımla disipliner arası çalışma ortamı sağlanarak, olası tehlikelerin saptanması gerekmektedir. Bu tehlike içeren durumların yaşanması halinde oluşacak zarara yönelik yine disipliner arası çalışmalar ile zarar azaltma konusunda neler yapılabileceğine dair tespitlere ve önceliklendirmelere ait kararlar oluşturulmalıdır.
Afetlere hazırlık kapsamında mevcut yapı stok durumunun değerlendirilmesi için mimari projeler üzerinde yer alan yapıya ait kapsamlı bilgiler yapının bütünleşik afet risklerini tanımlama da yardımcı olabilecek niteliktedir.
Bu çalışmada mimari proje üzerinden okunabilen statik, mekanik, elektrik projelerine ait detaylar ile mimari projeye ait yapı bilgileri kullanılarak kentsel anlamda etkisi büyük olan deprem, yangın ve su baskını/sel afetlerinin yaşanması halinde yapı üzerinde neden olduğu etkiler incelenmiştir.
Elde edilen bilgiler ışığında mevcut yapı stok durumuna ait afet risklerinin hızlı bir şekilde saptanabileceği ve olası afet zararlarının en aza indirilmesi için yapılacak çalışmalara altlık oluşturacak verilerin çoklu afetlere yönelik elde edilebilir olabileceği çıkarımında bulunulmaktadır. Ayrıca, disipliner arası çalışmaların yapı inşa sürecinde ki gibi afet riski belirlenmesi ve risk azaltma çalışmaları içinde yaygınlaştırılması afet zararlarının hızlı ve etkin bir şekilde azaltılabilmesi için gereklidir.

Abstract:
The biggest reason for the events to reach the disaster level is that the societies are vulnerable and the size of the event is bigger than the size that can be undertaken. Predicting possible hazards and the extent of these hazards and taking precautions against them will create disaster-resilient societies.
In the studies carried out to be prepared for disasters, it is necessary to determine integrated disaster risks and to identify possible hazards by providing an interdisciplinary working environment with a common approach. In the event of such dangerous situations, interdisciplinary studies should be made for the damage that will occur, and decisions should be made regarding the determinations and prioritization of what can be done in terms of harm reduction.
Comprehensive information on the building on the architectural projects for the evaluation of the current building stock situation within the scope of disaster preparedness can help in defining the integrated disaster risks of the building.
In this study, the effects of earthquake, fire and flood/flood disasters, which have a great urban impact, on the structure were examined by using the details of the static, mechanical, electrical projects that can be read through the architectural project and the building information of the architectural project.
In the light of the information obtained, it is deduced that the disaster risks of the current building stock situation can be determined quickly and the data that will form the basis for the studies to be done in order to minimize the possible disaster damages can be obtained for multiple disasters. In addition, interdisciplinary studies, as in the building construction process, are necessary for the determination of disaster risk and dissemination within risk reduction studies in order to reduce disaster damages quickly and effectively.