Mütareke döneminde itilaf devletleri ordularının faaliyetleri (1918-1923)
Activities of the allied armies during the armistice period (1918-1923)
Yazar: BAHTİYAR DEDEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SATAN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri faaliyetler = Military activities ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Irak-Musul = Iraq-Mosul ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Mondros Mütarekesi = Mondros Armistice ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İngiltere = England ; İtilaf devletleri = Entente states

Özet:
I.Dünya Savaşı sonrasında 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra pek çok tartışma zuhur etmiştir. Çünkü pek çok madde muğlak kalmıştır. İtilaf Devletleri başta İngilizler başta olmak üzere bunu belki de ileriyi düşünerek mütareke metninde maddeleri tam olarak açıkça belirtmemişlerdir. Bunu fırsatı iyi kullanan İngilizler, Musul'u işgal etmişlerdir. İtilaf Devletleri Orduları ise açıkça bir ifade olmamasına rağmen İstanbul'u işgal etmişlerdir.  Hapishaneden suçluları serbest bırakırken, Türkleri hukuki gerekçeler olmadan tutuklayarak adalet terazisini bozmuştur.
13 Kasım'da İstanbul'u fiilen işgal eden İtilaf Orduları,  şehri terk ettikleri gün olan 2 Ekim 1923'e dek pek çok adaletten, hukuktan ve medeniyetten yoksun eylemlerde bulunmuşladır. 
İtilaf Orduları, 30 Ekim 1918 itibariyle hak gördükleri işgaller sonrası bu bölgelerde Müslüman ahalinin canına, malına ve namusuna zarar vermiştir. İtilaf Devletleri, bu süreçte savaş suçu işlemişlerdir. İşgal askerleri, bu kötü işleri yaparken yerli Hıristiyanlar ile iş birliği yapmıştır. İşgal askerleri kimi zaman dindaşlarını teşvik etmiş kimi zaman da yapılanlara sessiz kalmıştır. İşgal kuvvetleri işgal ettikleri yerlerde, yağma, gasp, rüşvet, tahribat gibi suçlar işlemiştir. İşgal askerlerinin ilgisini en çok tarihi eserler çekmiştir. Bu tarihi eserleri ülkelerine kaçırmak için çaba göstermişlerdir.  İşgal kuvvetleri aynı zamanda lüzum gördüğü resmi ve özel binaları işgal ederek devlet ve sosyal düzeni bozmuştur.
İtilaf Devletleri Ordularının bu haksız muameleleri çoğu zaman cezasız kalmıştır. Yeni kurulacak Türk devleti ise bu maddi ve manevi tahribatın takipçisi olmayacaktır.

Abstract:
Mudros Armistice, which was signed at the end of the World War I-30 October 1918- brought up many discussions. Because many clauses remained ambiguous. The Entente Powers did not explicitly state the clauses in the armistice text, perhaps primarily by the British. The British, who used this opportunity well, occupied Mosul. The armies of the Entente States occupied Istanbul, although there was no clear statement. While releasing the criminals from the prison, Entente States broke the scales of justice by arresting the Turks without legal justifications.
	The Entente Armies, which actually occupied Istanbul on November 13, had devoid of many acts of justice, law and civilization from the day they left the city on 2 October 1923.
	As of 30 October 1918, the Entente Armies harmed the lives, property and honor of the Muslim people in these regions after the occupations they deemed legitimate. The Entente States have committed war crimes in this process. The occupation soldiers cooperated with domestic Christians in doing these bad deeds. The occupation soldiers sometimes encouraged their fellow believers and sometimes remained silent. The occupation forces committed crimes such as looting, extortion, bribery and destruction in the places they occupied. The occupation troops attracted the most historical artifacts. They endeavored to smuggle these historical artifacts into their country. The occupation forces also destroyed the state and social order by occupying the official and private buildings it needed.
	These unjust treatments of the armies of the Entente States have often remained unpunished. The new Turkish state will not be a follower of this material and moral damage.