Lise öğrencilerinin inanç gelişimini etkileyen faktörler (Lüleburgaz örneği)
Factors affecting the belief development of high school students (Lüleburgaz sample)
Yazar: RABİA GÖKMEN
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ALTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Dini gelişim = Religious development ; Kırklareli-Lüleburgaz = Kırklareli-Lüleburgaz ; Lise öğrencileri = High schools students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bireyin doğumla başlayan yaşam macerası çocukluk, ergenlik ve yaşlılık gibi evrelerden geçerek devam eder. Ergenlik dönemi bu gelişim evreleri içerisinde psikolojik ve fizyolojik değişimlerin yoğun olarak yaşandığı bir dönemdir. Lise çağındaki gençler bu dönemde çocukluktan bu yana, çevreden aileden ve okuldan öğrendiği dini bilgilere karşı eleştirel bir tavır sergiler. Bu araştırmada da lise öğrencilerinin dini inanç ve tutumlarının oluşmasında etkili olan faktörleri ortaya çıkarmak ve din eğitiminin bu süreçte oynadığı olumlu veya olumsuz rolleri incelemek amaçlanmıştır.

Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın konusu açıklanarak amaç ve problemleri ortaya konulmuş, alanda yapılan diğer çalışmalara değinilerek sınırları çizilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde din eğitimi, dini tutum, ergenlik, inanç ve iman kavramlarının hakkında genel bir değerlendirme yapılarak kavramsal bir çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde, araştırmanın evren, örneklem, yöntem ve veri toplama araç ve teknikleri ile ilgili bilgi verilmiştir. Araştırma bulguları üçüncü bölümde ele alınmış ve son bölümde bulgular benzer araştırmalarla karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde ise araştırmanın genel bir değerlendirmesi yapılarak önerilere yer verilmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin dini inanç, tutum ve davranışları ile DKAB dersine yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin cinsiyet, ailelerinin dini yaşayış ve eğitim durumları, ders dışında dini bilgileri artırıcı kitap okuma durumları ve internet ve sosyal medya aracılığıyla dini konular hakkında sorgulama yapma durumları olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıf seviyesi, ailelerinin sosyo- ekonomik düzeyleri, televizyonda yer alan dini programları izleme sıklığı ile dini tutum ve DKAB dersine yönelik tutum arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ayrıca dini tutum düzeyi yükseldikçe DKAB dersine ilişkin tutum da yükselmektedir. Bir alan araştırması olan bu çalışmanın sonuçlarının gerçekleştirildiği Trakya bölgesi Lüleburgaz örnekleminin kültürel ve sosyo-ekonomik yapısından bağımsız değerlendirilmemesi göz önünde bulundurulması gereken unsurlardandır.

Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Ergenlik, Dini Tutum, Dini Gelişim, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi

Abstract:
The life adventure that starts with the birth of the individual continues through stages such as childhood, adolescence and old age. Adolescence is a period in which psychological and physiological changes occur intensely during these developmental stages. High school youths have been critical towards religious knowledge learned from the environment, family and school since their childhood. In this study, it was aimed to reveal the factors that affect the formation of religious beliefs and attitudes of high school students and to examine the positive or negative roles of religious education in this process.

In the introduction part of the study, the subject of the research has been explained and its aims and problems have been revealed and limitations of the study has been drawn by referring to other studies in the field. In the first part, a conceptual framework has been drawn by making a general evaluation about the concepts of religious education, religious attitude, adolescence, belief and faith. In the second part, information about the population, sample, method and data collection tools and techniques of the research is given. Research findings are discussed in the third chapter and the findings are compared with the similar researches in the last chapter.

According to the results of the research, it was determined that the factors affecting students' religious beliefs, attitudes and behaviors and their attitudes towards DKAB course were gender, religious life and education status of their families, reading books that increase religious knowledge outside the lesson and questioning about religious issues through the internet and social media. It was observed that there was no statistically significant difference between the class level students attended, the socio- economic level of their families, the frequency of watching religious programs on television, and the attitude towards religious education and the DKAB course. In addition, as the level of religious attitude increases, the attitude towards the DKAB course increases. The fact that the results of this study, which is a field study, is not evaluated independently from the cultural and socio-economic structure of the Lüleburgaz sample in the Thrace region.