Türkiye'deki Uluslararası Bakalorya PYP programı uygulayan okulların etkili okul özellikleri ve okul kültürü açısından incelenmesi
Researching the effective school qualities and school culture on the schools that apply International Baccalaureate PYP (Primary Years Programme) in Turkey
Yazar: ALİ AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. İRFAN ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okul kültürü = School culture ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Uluslararası Bakalorya Programı = International Bacalaureate Program ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırma ile PYP uygulayan okulların yönetici ve öğretmen görüşlerine göre okul kültürü ve etkili okul özellikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmanın nicel bölümü ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın nicel bölümü ile ilgili hazırlanmış olan likert tipi ölçekler yardımıyla katılımcıların görüşlerine başvurulmuştur. 
Araştırma 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki IB – PYP uygulayan (aday ve uygulaması onaylanmış) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı tüm ilköğretim okullarında örneklem alınmaksızın tamamında yapılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü kapsamında 413 yönetici ve öğretmenden anket ve 2 ölçek, araştırmanın nitel bölümünde ise 5 okuldan 5 yönetici ve 10 öğretmen ile yüz yüze yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesi aşamasında değişkenlere ilişkin nicel veriler, yüzde,  frekans (betimsel) aritmetik ortalama ve standart tablolarında sunulmuştur.  Değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesinde Pearson momentler korelasyon katsayısı tekniği kullanılmıştır. Ölçek puanlarının amaçlardaki değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Tek Boyutlu Varyans Analizi (ANOVA), İlişkisiz (Bağımsız) Grup t ve  Mann-Whitney U Testleri kullanılmıştır. Araştırmanın daha derinlemesine veriler elde edilmesi amacıyla uygulanan nitel bölümü betimsel analiz yoluyla çözümlenmiş, okul kültürü ve etkili okul özelliklerine ilişkin boyutlara dair temalar altında toplanarak ve istatistiki sonuçlara ilişkin veriler bağlamında yorumlanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Packages for the Social Sciences) 18 programı kullanılmış ve tüm istatistiksel analizlerde 0.05 manidarlık düzeyi aranmıştır. Nitel veriler ise etkili okul ve okul kültürü özelliklerine ilişkin on temanın altında toplanarak analiz edilmiş ve nicel verilerle ilişkilendirilmek suretiyle yorumlanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre PYP uygulayan okulların okul kültürü ile etkili okul özellikleri arasında yüksek düzeyde bir pozitif ilişki olduğu, etkili okul ve okul kültürü özelliklerine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin demografik özelliklerinden bazılarında, PYP deneyimine sahip olanlarla olmayanlar arasında, eğitim fakültesi mezunları ile sonradan pedagojik formasyon alanlar arasında ve onaylanmış okul ile aday okul arasında farklılaşmalar olduğu sonucuna varılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: PYP, Etkili Okul,  Okul Kültürü

Abstract:
This study aims to observe school culture and effective school qualities according to the opinions of administrators and teachers of schools where PYP is applied. Both quantitative and qualitative research methods have been used in this study. The quantitative part is in relational screening model. With the help of the Likert scale, participants were asked about their ideas in the quantitative part of the study.
This research has been applied to all primary schools in Turkey where IB-PYP is applied (either candidate or authorized) subject to Ministry of Education in 2012-2013 academic year. As part of the quantitative part of the research, with the help of a survey and two scales, data have been gathered from 413 administrators and teachers. As part of the qualitative part of the research, with the help of semi-structured interview, data have been gathered from five administrators and ten teachers from five schools. In the research, in the analysis phase of the data, qualitative data related to the variables have been presented in percentages, frequency, arithmetic average and standard tables. In the determination process of inter-variable relationship, Pearson Correlation Coefficient technique has been used. In order to determine if the scale points differentiate or not in terms of variables in aims, one-dimensional variance analysis (ANOVA), Independent Group t and Mann-Whitney U tests have been used. Analysis in the qualitative part of the research, which has been made to get deeper in the research, was gathered under the themes of school culture and effective school qualities. This was also interpreted in the context of statistical results. In the analysis of the data SPSS 18 program was used and in all statistical analyses, 0.05 significance level was aimed. Quantitative data were gathered under ten themes related to effective school and school culture qualities and were interpreted in relation to the qualitative data. 
According to the data obtained in the research, there is a strong positive relation between the school culture and effective school qualities in schools where PYP is applied. It has also been concluded that in some of the demographic qualities of administrators and teachers in relation to effective school culture and school culture qualities, there are differences between the ones who have PYP experience and not, between the one who graduate from faculty of education and who got their pedagogic formation later, between the authorized and candidate schools.

Keywords: PYP, Effective School, School Culture