1-aril-3-fenetilamino-1-propanon hidroklorür tipi mono mannich bazlarının konvensiyonel yöntem ve mikrodalga yöntemi ile sentezi ve sentezlenen bileşikler üzerinde stabilite çalışmaları
Synthesis of 1-Aril-3-Fenetilamino-1-propanon hydrochloride type mono Mannich Bases in conventional and microwave methods and stability studies on synthesized compounds
Yazar: SELÇUK PEKCAN
Danışman: PROF. DR. HALİSE İNCİ GÜL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alfa-metil keton = Alpha-methyl ketone ; Mannich bazları = Mannich bases ; Merkaptoetanol = Mercaptoethanol ; Mikrodalgalar = Microwaves ; Sitotoksisite = Cytotoxicity ; Tiyoller = Thiols

Özet:
1-Aril-3-Fenetilamino-1-propanon hidroklorür Tipi Mono Mannich Bazlarının Konvansiyonel Yöntem ve Mikrodalga Yöntemi ile Sentezi ve Sentezlenen Bileşikler Üzerinde Stabilite Çalışmaları
Amaç: Bu tez kapsamında potansiyel biyoaktif bileşikler olacağı düşünülen 1-aril-3-fenetilamino-1-propanon hidroklorür tipi bileşikler [keton:paraformaldehit:fenetilamin hidroklorür (1:1.2:1 mol oranlarında) kullanılarak] konvensiyonel ısıtma ve mikrodalga yöntemleri ile sentezlenmiştir. Amaç bu iki yöntemi reaksiyon süresi ve verimi açısından kıyaslamak ve ileriki Mannich bazı sentezinde faydalı olabilecek yöntemi belirlemektir. Ayrıca biyolojik ortamı taklit ederek (pH=7.4 ve 37°C) yapılacak stabilite çalışmaları ile de bu bileşiklerin sitotoksik etki mekanizmasında tiyol alkilasyonunun rolü araştırılacaktır.
Materyal ve Metot: Aril kısmı fenil, p-substitüe feniller, fenil halkasının biyoizosteri tiyofen ve furan olarak değiştirilmiştir. Sentezlerde klasik (konvensiyonel) yöntem ve mikrodalga yöntemleri kullanılmıştır. Stabilite çalışmaları pH=7.4?de 37°C?de fosfat tamponunda biyolojik ortam taklit edilerek, 2-merkaptoetanol kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Sentezlenen bileşiklerin ve stabilite ürünlerinin kimyasal yapıları ¹H NMR ve literatür erime dereceleri ile doğrulanmıştır. Fenetilaminli mono Mannich bazları klasik yöntemde 1-5 saatte ve %8.67-21.75 verimle, mikrodalga yönteminde 9-25 dakikada ve %8.9-39.9verimle elde edilmiştir. Stabilite çalışmları sonucunda elde edilen bileşikler [1-aril-3-(2-hidroksietiltiyo)-1-propanon] %37.6-81.36 verimle elde edilmiştir.
Sonuç: Mikrodalga yöntemi sentezlerde reaksiyon sürelerini (6-16 kat) azaltmış, reaksiyon verimini ise (1.03-2.14 kat) artırmıştır. Stabillite çalışmalarının sonuçları bileşiklerin sitotoksik etkisine tiyol alkilasyonunun katkısı olabilleceğini düşündürmüştür.
Anahtar Kelimeler: Arilmetilketon, Konvensiyonel Yöntem, Mannich Bazları, 
2-Merkaptoetanol, Mikrodalga Yöntemi, Sitotoksisite, Stabilite Çalışmları, Tiyol Alkilasyonu.?

Abstract:
ABSTRACT
Synthesis of 1-Aril-3-Fenetilamino-1-propanon hydrochloride type mono Mannich Bases in conventional and microwave methods and stability studies on synthesized compounds 
Aim: In the present study, 1-aril-3-fenetilamino-1-propanon hydrochloride type compounds [ketone:paraformaldehyde:fenetilamin hydrochloride (in 1:1.2:1 mol rates) were synthesized by thinking that they are potential bioactive compounds and using conventional heating and microwave methods. The aim was to compare these two methods considering their reaction time and efficiency and to determine the method which will be useful for future Mannich base synthesis. In addition, the role of tiyol alkylation in the cytotoxic effect mechanism is investigated with the stability works to be conducted by imitating biological media (pH=7.4 and 37°C).
Material and Method: Aril part was replaced with phenyl, p- substituted phenyls, bioisoster of phenyl ring was changed to thiophen and furan. Conventional and microwave methods were used in the synthesis. Stability works were carried out in phosphate buffer by imitating biological media at pH=7.4 and 37°C and using 2 mercaptoethanol.
Conclusion: Chemical structure of synthesized compounds and stability products ¹H NMR were confirmed by literature fusion points. Phenethylamine mono Mannich bases were obtained under classical method over 1 to 5 hours and in an efficiency rate of 8.67 to 21.75 %, using microwave method in 9 to 25 minutes and with an efficiency of 8.9 to 39.9 %. Compounds were obtained at the end of the stability works [1-aril-3-(2-hidroksietiltiyo)-1-propanon] with the efficiency rate of 37.6 to 81.36 %. 
Result: Microwave method reduced reaction time 6 to 16 folds in the synthesis and increased reaction efficiency (1.03 to 2.14 folds). Results of the stability works meant that tiyol alkylation may contribute to cytotoxic effect of compounds.
Key Words: Arilmethylketone, Conventional Method, Cytotoxicity, Mannich Bases, 
2-Mercaptoethanol, Microwave Method, Stability Works, Tiyol Alkylation.