Karşılaştırmalı vurgu sistemleriyle Türkçe öğretimi ( Türkçe- İngilizce örneği)
Turkish teaching with comparative stress systems ( Turkish- English sample)
Yazar: SAFA ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. M. VOLKAN COŞKUN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Sesli okuma = Oral reading ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Vurgu = Accent ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
Her dilde olduğu gibi, Türkiye Türkçesinde de anlamı etkileyen vurgu, ton, ezgi gibi parçalarüstü birimler vardır. Dünya dillerinde, duygu ve düşüncelere bağlı olarak, vurgu sistemleri, farklılık göstermektedir. Kültür benzerlikleri olan milletlerin dil öğreniminde, kelimeler birbirinden farklı olmasına rağmen dili öğrenenler, kolaylıkla aynı vurguyu yaparlar. Mesela; Türk lehçeleri ve Türkiye Türkçesi örneklerinde olduğu gibi?Bu araştırma; Türkçe ve İngilizcenin karşılaştırmalı olarak, hem kelime hem de cümle bakımından vurgu benzerliklerini ve farklılıklarını tespit etmeyi, bu benzerlikler ve farklılıklar doğrultusunda Yabancılara Türkçe öğretiminde göze dayalı vurgu çalışmaları yaptırılmasının önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırmanın çalışma evrenini, 2011 yılı Muğla Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü mezun öğrencileri ve Muğla'nın Marmaris ilçesindeki yüksekokul mezunu İngiliz vatandaşları oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemini, evreni oluşturan kişiler arasından yansız (random) örnekleme ile seçilen Türkçe Eğitimi Bölümü mezunu 20 öğrenci ve Yüksekokul mezunu 20 İngiliz vatandaşı oluşturmaktadır.Araştırmada veriler, İngilizce hikâye metninin Yüksekokul mezunu 20 İngiliz'e ve metnin birebir Türkçe çevirisinin de Türkçe öğretmenliğinden mezun olan 20 Türk'e okutulması ve ses kayıt cihazıyla kaydedilmesiyle elde edilmiştir. Örneklemi oluşturan kişilerin, hikâye metnini bir defa sessiz okumalarından sonra sesli okumaları, kayıt altına alınmıştır. Ses kayıt cihazıyla kaydedilen veriler, Muğla Üniversitesi Fonetik Araştırma ve Uygulama Merkezi Dr. Atilla Kıral Fonetik Laboratuvarı'nda, Praat 3.8.47 programı kullanılarak analiz edilmiş ve analiz sonuçlarının değerlendirilmesinde istatistik işlemleri uygulanmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular, Türkçe ve İngilizcenin vurgu sistemlerinin, kelime bakımından faklı olduğu, cümle bakımından ise benzerlik gösterdiği sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Araştırmanın sonunda, ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
As in every language, there are supra-segmental elements affecting the meaning in Turkey Turkish such as time, limit stop, stress, tone, and tune. In world languages, depending on emotions and thoughts, stress systems differ. Learning languages that have same cultural roots, although the words are different from each other, learners make the same stress easily such as Turkish dialects and Turkey Turkish.This study aims to explore the similarities and differences of the stress patterns in terms of both sentences and vocabulary by comparing Turkish and English. It also aims to reveal the importance of making the foreigners do stress exercises with an eye in Turkish teaching from the point of these similarities and differences.Students from Turkish Teaching Department in University of Muğla 2011 and British citizens who lived in Marmaris with a college degree form research population.The sample of the research are randomly selected 20 students graduated from Turkish Teaching Department in University of Muğla 2011 and 20 British citizens with college degree.The data were obtained from the text of a story in English and its Turkish version translated verbatim. The Turkish version was read by college graduates and the original text was read by in 20 British residents in Marmaris. In this process audio recording device was used.The data in audio recording device were analyzed by using Praat 3.8.47 program in a digital environment in Muğla University-Phonetics Research and Application Center-Dr. Atilla Kral Phonetics Laboratory and The findings were analyzed statistically.According to the results of the study, Turkish and English accent systems are different in terms of words but are similar in terms of sentences. In connection with these results some suggestions were made.