Türkiye iş gücü piyasasında eğitimli genç işsizliği sorunu: Mühendislik örneği
The unemployment among young college graduates in turkey labor force: The case of engineers
Yazar: AHMET ŞAHİN ATA
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR S. GÜR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Resmi verilere göre Türkiye'de mühendis işsizliği artma eğilimindedir. Genç mühendisler ise işsizliğe daha yoğun maruz kalmaktadır. Bu bakımdan, bu araştırma Türkiye'deki genç mühendis işsizliğinin nedenlerini incelemektedir. Karma yöntem kullanılan araştırmaya, işsiz genç mühendisler, firma temsilcileri, mühendis odası başkanları ve mühendislik fakültesi öğretim üyelerinden oluşan 55 katılımcı ile yapılan mülakatlarla başlanmıştır. Buradan elde edilen verilerle hazırlanan likert tipi ankete ise 1243 işsiz genç mühendis katılmıştır. Bu çalışmada katılımcılar, öğrenci seçme sisteminin seçicilikten uzak oluşunu, teorik eğitimin kısmen ve uygulamalı eğitimin büyük oranda yetersiz olmasını, sınıf mevcutlarının özellikle başarı sırası yüksek bölümlerde yüksek olmasını, ölçme-değerlendirme sisteminin özellikle başarı sırası düşük öğrencilerin yoğun olduğu bölümlerde yeterince ölçücü olmamasını ve bitirme tezlerinin genel olarak iş gücü piyasasına hazırlayıcı olmamasını mühendislik eğitimi ile ilgili temel sorunlar olarak tanımlamışlardır. İş gücü piyasasına dair sorunlar olarak ise mühendis arz ve talebi arasındaki uyumsuzluk, işsiz genç mühendislerin nitelik ve becerileriyle iş gücü piyasasının ihtiyacının uyuşmaması, genç mühendislere sunulan iş imkanlarının cazip olmaması, staj programlarının zayıflığı ve üniversite-sanayi işbirliğinin yetersizliği öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, özellikle eğitimin niteliğine yönelik eleştirilerde, çoğu katılımcının işsizliğin temel nedenini bireylerin yeterince bilgi ve beceri sahibi olmamasına bağladığı ve sorumluluğu genç mühendislere yüklediği görülmektedir. Öğretim üyeleri, öğrencilerin nitelikli eğitime erişememe ve yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadan mezun olmaları konusunda kendi sorumluluklarına değinmekten kaçınmaktadır. İşverenler ise mezunların niteliğinden şikayetçi olmalarına rağmen bu niteliğin gelişmesi ve üniversite-sanayi işbirliğini artırma noktasında sorumluluk almaktan kaçınmaktadırlar. Diğer taraftan, genç mühendisler istihdam edilebilirlik özelliklerinin zayıflığını kabul etmekle birlikte, işsiz olmalarını mühendislik eğitimi ve iş gücü piyasasındaki sorunlarla açıklamaktadır. Sonuç olarak, teorik ve uygulamalı olarak mühendislik eğitimindeki çeşitli eksiklikler, çoğu genç mühendisin iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu nitelik ve becerilere sahip olmaması, iş gücü piyasasının yapısı ve firmaların genç mühendis istihdam etmedeki isteksizliği gibi sorunların birleşmesi genç mühendis işsizliğine neden olmaktadır.

Abstract:
In Turkey, according to statistics unemployment among engineers has been on the rise. As a result of this drawback, young engineers have been affected even more negatively. Therefore, this research investigates the reasons for the unemployment of young engineers in Turkey. In this research, the mixed method is applied. In this respect, the interviews were conducted with 55 participants involving unemployed young engineers, company representatives, heads of engineering chambers, and faculty members of the engineering faculties. With the data obtained from the interviews, a Likert scale questionnaire was prepared, and a total of 1243 unemployed young engineers participated in it. This study identified the most prominent problems in engineering education as the non-selective student admission system, the weakness of partially theoretical but mostly practical teaching, the inefficiency of the assessment and evaluation system especially in the departments which admit students with lower success ranks, the bachelor dissertation's failure to equip the students for the labor market, and the over-crowded classes especially in the departments receiving students with higher success rank. Additionally, the discrepancy between engineer supply and demand, the difference between the qualifications and skills of most young engineers and the needs of the companies, unrewarding job offers for many young engineers, the inadequacy of industrial training, and the poor university-industry cooperation were found as the dominant problems of the labor market. This study reveals that each participant group blames the others for the young engineer unemployment. Many faculty members and company representatives explain unemployment with the poor qualifications and skills of newly graduates, yet they prefer not to mention about their responsibilities in educating and training young engineers. On the other hand, while admitting the weakness of their employability skills, many young engineers accuse of engineering education and the labor market for being unemployed. To conclude, that there are various problems at theoretical and practical engineering education, most newly graduates lack the qualifications and skills required in the labor market, the structural problems of the labor market and the reluctance of companies to hire newly graduates are the prominent reasons for the unemployment of young engineers in Turkey.