Eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin çocuk haklarına ilişkin görüşleri
Opinions of educational administrators and teachers  on children's rights
Yazar: MAHMUT KARATAY
Danışman: DOÇ. DR. TARIK SOYDAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk hakları = Children's rights ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada, eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin çocuk haklarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel yöntem desenlerinden, temel yorumlayıcı desene göre yürütülen araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Tunceli Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet okullarında görev yapan eğitim yöneticileri ve öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubu, farklı eğitim basamaklarında görev yapan 20 eğitim yöneticisi ve 20 öğretmenden oluşturulmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde, amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik sağlamaya dönük örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ve iki bölümden oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır.
Araştırmada, eğitim yöneticileri ve öğretmenlerden elde edilen veriler önce betimsel olarak ele alınmış, daha sonra içinde anlam kazandıkları bağlam göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin, genel olarak çocuk hakları ile ilgili herhangi bir eğitim almadıklarını ve çocuk haklarına yönelik temel düzeyde bilgiye sahip olmadıklarını göstermiştir. Araştırmada, eğitim ortamlarında ayrımcılığın yaşandığı ve bu ayrımcılıkların yaşanmasında eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin de önemli bir rollerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin, çocuklara yönelik daha çok korumacı bir yaklaşıma sahip oldukları, çocukların kendi kararlarını verme yeterliklerinin olmadığı yönünde düşünceler taşıdıkları belirlenmiştir. Eğitim yöneticilerinin ve öğretmenlerin okullarda çocuk haklarına yönelik uygulamalarının ise, çocuk haklarının geliştirilmesinde etkili olmadığı ya da sınırlı düzeyde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In this research, it is aimed to reveal the opinions of educational administrators and teachers about children's perceptions and children's rights The universe of the research, which was designed according to the basic interpretive design from the qualitative method patterns, consisted of teachers and educational administrators working in public schools affiliated to the Tunceli National Education Directorate in the 2020-2021 academic year. The study group of the research consisted of 20 educational administrators and 20 teachers working at different educational levels In the determination of the study group, the sampling technique, which is one of the purposive sampling methods, was used to provide maximum diversity. The research data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher and consisting of two parts
In the research, the data obtained from the educational administrators and teachers were first handled descriptively and then subjected to content analysis considering the context in which they gained meaning. The results of the research showed that educational administrators and teachers mostly did not receive any training on children's rights and did not have basic knowledge about children's rights In the research, it has been revealed that there is discrimination in educational environments and that educational administrators and teachers have an important role in experiencing this discrimination. In addition, it was concluded that educational administrators and teachers have more protective thoughts towards children, that children do not have the competence to make their own decisions, therefore they should be under the control of an adult. It has been concluded that the practices of educational administrators and teachers on children's rights in schools are not effective or have a limited effect on the development of children's rights. Suggestions were developed according to the results of the research.