Yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının işe adanmışlık açısından incelenmesi
Exploring the roles of green HRM practices on work engagement
Yazar: ZELİHA YAREN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SELİN METİN CAMGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Yeşil insan kaynakları yönetimi, çalışanların motivasyonunu sağlamak ve yeteneklerini
geliştirmek için kurumların, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamaları adına
yeni fırsatlar yaratmak olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmada, yeşil insan kaynakları
yönetimi uygulamalarının, işe adanmışlık üzerindeki etkisinde, yeşil çalışma iklimi
algısının aracılık rolü incelenmiştir. Çalışmanın modeli, Yetenek-Motivasyon-Fırsat ve
Kaynakların Korunması Teorisi kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi,
Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi kapsamında yer alan firmaların, beyaz yakalı
çalışanlarından oluşmaktadır. Çalışanların işe adanmışlık hislerinin ölçülmesi için İşe
Adanmışlık Ölçeği (İAÖ) (Schaufeli ve Bakker, 2003); yeşil insan kaynakları
uygulamalarının ölçülmesi için Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Ölçeği (YİKYÖ)
(Dumont vd., 2016); yeşil çalışma iklimi algısının ölçülmesi için Yeşil Çalışma İklimi
Ölçeği (YİKÖ) (Norton vd., 2014) kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki veriler,
kartopu örnekleme yöntemi ile elde edilmiş olup, veri sağlayacak ilk kişi tesadüfi olarak
seçilmiştir. Veriler çevrimiçi yöntem ile internet üzerinden toplanmıştır. Bu anlamda, 450
kişiye ulaşılmış, ancak 110 kişiden elde edilen uygun veriler analize dahil edilmiştir. Veri
seti, IBM SPSS 25 ile incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, AMOS 24 ile yapılmış ve
aracılık ilişkisi için Process Makro kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, yeşil insan
kaynakları uygulamaları ve işe adanmışlık değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı
ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın aracı değişkeni olan yeşil çalışma ikliminin bu ilişki
üzerindeki etkisinin pozitif olduğu görülmüştür. Sonuç ve tartışma bölümlerinde analiz
sonuçları yorumlanmış ve araştırma kısıtları ifade edilmiştir. Son olarak, gelecek
araştırma ve araştırmacılar için faydalı olabilecek önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi, Yeşil Çalışma İklimi, İşe Adanmışlık

Abstract:
This study aims to examine the relationship between green human resources management
practices (GHRM) and work engagement (WE) and explore the mediating role of the
perceptions of green work climate (GWC) on this relationship. The ability–motivation
opportunity (AMO) and Conservation of Resources theories serve as the theoretical
background of the study. The sample covers white-collar employees of the companies,
which are listed by the sustainability index of Borsa Istanbul and the data was collected
by snowball sampling method via social media. Among 450 individuals, only 110 of
them were included in the analysis. The online survey questionnaire includes the scales
of Green Human Resources Management Scale (Dumont et al., 2016), Green Work
Climate Scale (Norton et al., 2014) and Utrecht Work Engagement Scale (Schaufeli and
Bakker, 2003). The analyses of the hypotheses were performed using IBM SPSS 25,
Process Macro (Hayes, 2018) and AMOS 24 programs. The findings of the mediation
tests revealed a direct effect of green human resources practices on work engagement and
supported the mediating role of the perception of green work climate on this
relationship. The implications for future research and practice are discussed under the
framework of study findings.

Keywords: Green Human Resources Management, Green Work Climate, Work Engagement