Çocuklarda yaşa göre anafilaksi nedenleri
Causes of anaphylaxis by age in children
Yazar: GÜLŞAH KURTCEBE
Danışman: PROF. DR. DERYA UFUK ALTINTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anafilaksi = Anaphylaxis ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Etyoloji = Etiology ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaş faktörleri = Age factors ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Anafilaksi; son yıllarda sıklığı artan, hızla ortaya çıkan, ölüme neden olabilen ciddi bir sistemik alerjik reaksiyondur ve insidansı dünya çapında giderek artmaktadır. Anafilaksi insidansını, şiddetini, kliniğini ve tanınmasını etkileyen pek çok risk faktörü mevcuttur. Anafilakside tanı öykü ve klinik bulgularla konmaktadır. Çocukluk çağında en sık neden besin alerjileridir. Ancak yaş dağılımına göre görülme sıklığı değişkendir. Bu çalışmada; Ç.Ü.T.F. Çocuk Alerji ve İmmünoloji kliniğine başvuran anafilaksi tanılı hastaların başvuru semptomları ve etyolojisi, yaşlara göre dağılımını retrospektif olarak incelemek ve yaş dağılımına göre anafilaksinin nedenlerini belirlemek amaçlanmıştır.

	Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ç.Ü.T.F. Çocuk Alerji İmmünoloji Polikliniği'ne 2009-2019 yılları arasında anafilaksi tanısı almış 120 hasta retrospektif olarak incelendi. Ç. Alerji Polikliniği veri tabanından ve adrenalin otoenjektör raporu hazırlanmış hastaların isimleri alınarak hastaların arşiv dosyalarına ulaşıldı. Çalışmaya alınan hastaların bilgileri dosyalardan ve otomasyon sisteminden bulunarak kayıt edildi. Etik kurul onayı alındı.

	Bulgular: Çalışmamıza 80 (%66,7) erkek, 40(%33,3) kız olmak üzere 120 hasta alınmıştır. Tanı yaşı ortalaması 78,43 ± 59.758 (5-210) ay idi. Hastaların 55'inde (%45,8) besin alerjisi, 22'sinde (%18,3) ilaç alerjisi mevcuttu. Ailede alerjik hastalık öyküsü hastaların %57,5'inde mevcuttu. Anafilaksi klinik bulguları en sık %95,8 oranında cilt ve mukozada görüldü. En sık görülen anafilaksiyi tetikleyici faktör besinlerdi. (%48,3) Besine bağlı anafilaksi en sık 0-2 yaş aralığındaki (%46,6) hastalarda görüldü. Besinlerden en sık inek sütüne (%34,5) karşı anafilaksi geliştiği görüldü. Anafilaksi tetikleyici faktörlerden 2. sıklıkta ilaçlar (%28,3) ve 3. sıklıkta venoma (%19,2) bağlı anafilaksi görüldü. İlaca bağlı anafilaksi ise en sık 6-12 yaş (% 41,2) aralığında görüldü. Venoma bağlı anafilaksi de en sık 6-12 yaş arasında (% 60,9) görüldü. İlaca bağlı anafilaksi en sık beta-laktam antibiyotiklere (%73,5) bağlı görüldü. Tüm hastalarımızda tam kan sayımı, total IgE, spesifik IgE ve deri prick testi bakılmamıştı. Hastaların anafilaksi döneminde veya sonraki takiplerinde bakılan laboratuar tetkiklerinde; 103 hastanın (% 85,8) beyaz küre sayısı, 92 hastanın (% 76,6) total IgE, 54 (% 45) hastanın spesifik IgE sonuçları mevcuttu. 51 hastaya (% 42,5) prick testi yapılmıştı. Epinefrin otoenjektör kullanımı ise 63 hastada (% 52,5) mevcuttu. 56 hastada(% 46,7) otoenjektör kullanımı yoktu. 1 hastanın (% 0,8) ise otoenjektör kullanım bilgisine ulaşılamadı.

	Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda anafilaksi çocuk yaş grubunda erkeklerde daha sıktır. Yaşın artmasıyla beraber kızlarda sıklığın arttığı görüldü. Etyolojik nedenlerde en sık besinlere bağlı anafilaksi saptandı. İnfant ve çocuklarda besine karşı, adölesanlarda ilaç ve venoma bağlı daha fazla anafilaksi olduğu, altta yatan atopi öyküsünün anafilaksi sıklığını arttırdığı görüldü. Yaptığımız çalışmada anafilaksi etyoloji ve klinik bulguları açısından literatürle benzer özellikte bulgular elde ettik. Ancak bazı farklı sonuçlarımız da mevcuttu. Bu durumun çalışmamızdaki bazı kısıtlılıklara bağlı olduğu düşünüldü.

Anahtar kelimeler: Anafilaksi, Anafilaksi risk faktörleri, Anafilaksi etyolojik faktörler, Anafilaksi klinik bulguları

Abstract:
Objective: Anaphylaxis is a serious rapidly occurring systemic allergic reaction, causing death, and its incidence is increasing worldwide. There are many risk factors that affect the incidence, severity, clinical presentation and recognition of anaphylaxis. Diagnosis in anaphylaxis is made with history and clinical findings. The most common cause of anaphylaxis during childhood is food allergies. However, its incidence varies according to age distribution. In this study, we aimed to retrospectively examine the symptoms and etiology of the patients diagnosed with anaphylaxis who applied to the Cukurova Unıversity Faculty of Medicine Pediatric Allergy and Immunology clinic, and to determine the causes of anaphylaxis by age.

	Material and Method: In this study, 120 patients who were diagnosed with anaphylaxis between 2009-2019 in the Cukurova Unıversity Faculty of Medicine Pediatric Allergy Immunology Outpatient Clinic were retrospectively analyzed. The archives of the patients were accessed by taking the names of patients prepared from the Child Allergy Policlinic database and adrenaline autoinjector report. The information of the patients included in the study was recorded by finding them from the files and automation system. Ethical committee approval was obtained.

	Results: A total of 120 patients, 80 (66.7%) boys and 40 (33.3%) girls, were included in our study. The mean age of diagnosis was 78.43 ± 59.758 (5-210) months. Food allergy was present in 55 (45.8%) patients and drug allergy in 22 (18.3%) patients. A family history of allergic disease was present in 57.5% of patients. Clinical manifestations of anaphylaxis were most common in the skin and mucosa, at 95.8%. The most common triggering factor for anaphylaxis was food items (48.3%). Food-related anaphylaxis was most common in patients between the ages of 0-2 (46.6%). It was observed that anaphylaxis developed most frequently against cow's milk (34.5%). Other anaphylaxis inducing factors were medication (28.3%) and venom (19.2%). Drug-induced anaphylaxis was most common between the ages of 6-12 (41.2%). Venom-induced anaphylaxis was also most common between the ages of 6-12 (60.9%). Drug-induced anaphylaxis was most frequently linked to beta-lactam antibiotics (73.5%). Complete blood count, total IgE, specific IgE and skin prick tests were not examined in any of our patients. In laboratory examinations, which are examined during the anaphylaxis period or subsequent follow-up of patients, 103 patients (85.8%) had white blood cell count, 92 patients (76.6%) had total IgE, and 54 (45%) patients had specific IgE results. Prick test was performed in 51 patients (42.5%). Epinephrine autoinjector use was present in 63 patients (52.5%). Autoinjector was not used in 56 patients (46.7%). Autoinjector usage information could not be reached in 1 patient (0.8%).

	Conclusion: In conclusion, in our study, anaphylaxis was more common in males in the pediatric age group. It was observed that the frequency increased in girls with increasing age. Anaphylaxis due to foods was the most common etiological reason. It was observed that there was more anaphylaxis due to food and venom in adolescents versus mostly due to foods in infants and children, and the underlying atopy history increased the frequency of anaphylaxis. In our study, we found findings similar to the literature in terms of anaphylaxis etiology and clinical findings. However, we had some different results. It was thought that this was due to some limitations in our study.

Keywords: Anaphylaxis, anaphylaxis risk factors, anaphylaxis etiological factors, anaphylaxis clinical findings