Apilarnil'in farklı dozlarının tavşan spermasının dondurulmasıüzerine etkisi
The effect of different doses of apilarnil on freezing rabbit semen
Yazar: NİDA BADILLI
Danışman: PROF. DR. SEYFETTİN GÜR
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, Apilarnil'in farklı dozlarda in vitro olarak spermaya katılmasının spermanın kriyoprezervasyonu üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 6 adet erişkin erkek Yeni Zelanda tavşanından alınan spermalar, Tris + yumurta sarısı sulandırıldı.  Sulandırılmış spermaya Apilarnil'in farklı dozları (%0,5 %1, %1,5 ve % 2'lik dozlar) ilave edilerek sıvı azot buharında donduruldu. Apilarnil'in %0,5 ve %1'lik dozlarının total ve progresif motiliteyi, %1'lik dozunun orta hızlı motiliteyi ve  %0,5 dozunun hızlı motiliteyi pozitif yönde, %2'lik Apilarnil dozunun motilite parametrelerini  negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Apilarnil'in %1,5 ve % 2'lik dozlarında VCL, % 2'lik dozunda VAP ve %1,5 ve % 2'lik dozlarında ALH değerlerinde (p<0.001) azalma belirlenirken, Apilarnil'in %1,5'luk dozunda LIN ve  %1, % 1,5 ve % 2'lik dozlarında WOB değerinde (p<0.001), equilibrasyon sonrası Apilarnil'in %1, %1,5 ve %2'lik dozlarında ALH değerinde (p<0.001) artışın olduğu belirlenmiştir. 
Apilarnil'in %1'lik dozunun HOST değerini artırdığı, toplam ve başa bağlı anormal spermatozoon oranlarını azalttığı, canlı spermatozoon oranını arttırırken ölü spermatozoon oranını azalttığı tespit edilmiştir. Tüm apilarnil dozlarının akrozomal hasar oranını azalttığı,  Apilarnil'in %1'lik dozu yüksek mitokondriyel membran potansiyelini (YMMP) arttırırken, düşük mitokondriyel membran potansiyelini (DMMP) azalttığı belirlenmiştir (p<0.01). Apilarnil'in %2'lik dozu YMMP'yi azaltırken, DMMP'yi (p<0.01)  arttırdığı tespit edilmiştir. Apilarnil % 2'lik dozunun MDA yı arttırdığı, % 1,5 ve %2'lik dozlarının GSH-Px değerini ve %2'lik dozunun KAT değerini (p<0.01) azalttığı belirlenmiştir.  
Sonuç olarak, tavşan spermasının dondurularak saklanmasında sperma sulandırıcısına Apilarnil'in %1'lik dozunun katılmasının, faydalı olabileceği spermanın başarılı bir şekilde dondurulmasına katkı sağlayacağı önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of adding Apilarnil to semen at different doses in vitro on the cryopreservation of semen. In the study, semen taken from 6 adult male New Zealand rabbits was diluted with Tris + egg yolk. Different doses of Apilarnil (0,5%, 1%, 1,5% and 2% doses) were added to the diluted semen and frozen in liquid nitrogen vapor. In this study, It was determined that 0,5% and 1% doses of Apilarnil positively affected total and progressive motility, 1% dose positively affected medium fast motility and 0,5% dose affected rapid motility, while 2% Apilarnil dose negatively affected motility parameters. A decrease in the VCL value was calculated at the 1,5% and 2% doses, in the VAP value at the 2% dose, and in the ALH value (p<0.001) at the 1,5% and 2% doses. of apilarnil.  There was an increase in LIN value at the 1,5% dose and in the WOB value (p<0.001) at the 1%, 1,5% and 2% doses of Apilarnil. Moreover, after equilibration, It was determined that there was an increase in ALH value (p<0.001) at the 1%, 1,5% and 2% doses of Apilarnil. It was determined that a 1% dose of Apilarnil increased the HOST value, decreased the total and head-attached abnormal spermatozoon rates, increased the live spermatozoon rate and decreased the dead spermatozoon rate. It was determined that all doses of apilarnil reduced the rate of acrosomal damage. It was determined that the 1% dose of apilarnil increased high mitochondrial membrane potential (YMMP) and decreased low mitochondrial membrane potential (DMMP) (p<0.01). It was determined that the 2% dose of apilarnil decreased YMMP and increased DMMP (p<0.01). 
It was determined that the 2% dose of apilarnil increased MDA, the 1,5% and 2% doses decreased the GSH-Px value, and the 2% dose decreased the CAT value (p<0.01).
As a result, it has been suggested that adding a 1% dose of Apilarnil to the semen extender in the cryopreservation of rabbit semen will be beneficial and contribute to the successful freezing of the semen.