İki endemik Stachys türünün, toplam fenolik ve flavonoit içeriği, antioksidan aktivitesi ve tirozinaz enzim inhibisyonunun belirlenmesi
Determination of total phenolic, and flavonoid content, antioxidant activity, and tyrosinase enzyme inhibition of two endemic Stachys species
Yazar: MERVE KOÇAK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ BAĞCI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada, Lamiaceae familyasına ait, Türkiye'ye endemik Stachys gaziantepensis M. Dinç & S. Doğu ve S. ketenoglui Daşkın,Yılmaz & Kaynak türlerinin, topraküstü kısımlarından ultrasonik su banyosu ekstraksiyonu ile etil asetat, metanol ve su ekstreleri elde edilmiştir. Bu ekstrelerin toplam fenolik ve flavonoit miktarı, DPPH, ABTS ve demir şelasyonu antioksidan aktiviteleri ve de tirozinaz enzim inhibisyonu aktivitelerini belirlemek amaçlanmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlara göre, en yüksek fenolik miktarları, S. gaziantepensis etil asetat ekstresinde (116,41 ± 7,58 mg GAE/g), S. ketenoglui (80,30 ± 5,53 mg GAE/g) metanol ekstresinde tespit edilmiştir. En yüksek flavonoit miktarları, S. gaziantepensis etil asetat ekstresinde (54,66 ± 3,79 mg RE/g), S. ketenoglui etil asetat ekstresinde (22,87 ± 4,40 mg RE/g) olarak tespit edilmiştir. En iyi DPPH süpürücü aktivite her iki türde de metanol ekstrelerinde olup, S. gaziantepensis (IC50 = 459,88 ± 1,10 µg/mL) ve S. ketenoglui (IC50 = 531,12 ± 2,19  µg/mL) olarak tespit edilmiştir. En iyi ABTS süpürücü aktivite S. ketenoglui metanol ekstresinde (IC50 = 45,56 ± 0,70 µg/mL), S. gaziantepensis metanol ekstresinde (IC50 = 47,02 ± 0,69 µg/mL), olarak tespit edilmiştir. En yüksek demir şelasyonu aktivitesini S. ketenoglui etil asetat ekstresi (IC50 = 639,6 ± 0,75 µg/mL) göstermiştir. En yüksek tirozinaz enzim inhibisyonunu S. gaziantepensis etil asetat ekstresi (IC50 =0,66 ± 0,37 μg/mL) göstermiştir. S. ketenoglui ekstreleri kendi içinde kıyaslandığında en iyi tirozinaz inhibisyonu su ekstresinde (IC50 = 801,3 ± 6,39 μg/mL) görülmüştür. Bu verilere göre S. gaziantepensis'in biyolojik aktivitesinin, S. ketenoglui'na göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Yapmış olduğumuz ekstre tiplerine bakıldığında ise, etil asetat kullanılarak yapılan ekstrelerin daha iyi sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, ethyl acetate, methanol and water extracts were prepaired from the aerial parts of Stachys gaziantepensis M. Dinç & S. Doğu, S. ketenoglui Daşkın, Yılmaz & Kaynak species belonging to Lamiaceae family, endemic to Turkey, by ultrasonic water bath extraction. It was aimed to determine the total phenolic and flavonoid content, DPPH, ABTS and iron chelation antioxidant activities and tyrosinase enzyme inhibition activities of these extracts. According to the results, the highest phenolic contents were detected from ethyl acetate extract (116.41 ± 7.58 mg GAE/g) of S. gaziantepensis and methanol extract (80.30 ± 5.53 mg GAE/g) of S. ketenoglui. The highest amounts of flavonoids were found from ethyl acetate extract (54.66 ± 3.79 mg RE/g) S. gaziantepensis and ethyl acetate extract (22.87 ± 4.40 mg RE/g) of S. ketenoglui. The best DPPH scavenging activity was observed in methanol extracts from S. gaziantepensis (IC50 = 459.88 ± 1.10 µg/mL)  and S. ketenoglui (IC50 = 531.12 ± 2.19  µg/mL). While the best ABTS scavenging activity was observed in methanol extract (IC50 = 45.56 ± 0.70 µg/mL) of S. ketenoglui, methanol extract of S. gaziantepensis was detected as IC50 = 47.02 ± 0.69 µg/mL S. ketenoglui  ethyl acetate extract showed the highest iron chelation activity (IC50 = 639.6 ± 0.75 µg/mL) . S. gaziantepensis ethyl acetate extract (IC50 =0.66 ± 0.37 μg/mL)  showed the highest tyrosinase enzyme inhibition. When S. ketenoglui extracts were compared within themselves, the best tyrosinase inhibition was seen in the water extract (IC50 = 801.3 ± 6.39 μg/mL) . According to these data, the biological activity of S. gaziantepensis was higher than that of S. ketenoglui. When we compare for the solvent effects on the materials, it has been observed that ethyl acetate gave better results than others.