Ankara Devlet Opera ve Balesi kostüm atölyelerinde bulunan baş süsleme aksesuarlarının incelenmesi ve turistik ürün tasarlanması
An investigation of head decoration accessories in Ankara State Opera and Ballet costume workshops and designing touristic products
Yazar: MİHRİNAZ SÖYÜK GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE ÖZDER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
İnsanoğlunun süsleme ve süslenme ihtiyacının doğal sonucu olarak ortaya çıkan güzel görünme isteği zamanla giysi kültürüne yansımıştır. Giyinme ihtiyacının zaman içerisinde süslenme ihtiyacını doğurması bir aksesuar olan şapka sanatının gelişmesine neden olmuştur. İlk olarak korunma ihtiyacının etkisi ile başlayan başlık kültürü, daha sonra sembolik anlamlar ile çeşitlenmiştir. Ayrıca iklim, yaşam tarzı, cinsiyet ve kültür gibi kavramların etkisi de başlık kullanımının yaygınlaşmasının önemli unsuru olmuştur. Günümüzde sahne sanatlarında kostümün tamamlayıcı ögesi olarak kullanılan başlıklar, eserin sahnelenme sürecinde belirtildiği gibi aslına sadık kalınarak üretilmektedir. Bu çalışmada, Ankara Devlet Opera ve Balesi kostüm departmanına ait şapka atölyesinde bulunan 100 adet başlık incelenmiş ve elde edilen ürünlerin fotoğrafları çekilerek, detaylı bilgi formları düzenlenmiştir.  Araştırma sonuçlarının analiz ve yorumlanmasında frekans ve yüzdelik dağılımları dikkate alınmıştır. Çalışma kapsamında Ankara devlet opera ve balesi şapka-çiçek atölyesinde bulunan başlıkların boyut, teknik, malzeme, renk, desen-form ve model-kompozisyon özellikleri incelenmiştir. Ayrıca incelenen başlıklardan esinlenerek 12 adet turistik ürün tasarımı yapılmıştır. Araştırmanın, bu konu ile ilgilenen kişiler için yazılı belge niteliği oluşturacağı ve bundan sonraki çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The desire to look beautiful, which emerged as a natural consequence of human beings' need for ornament and adornment, has reflected in the culture of clothing over time for centuries. In this regard, it is claimed that the need for dressing has also paved the way for the need for adornment by time, leading to the development of the art of hat, which is an accessory. Headwear culture, which is believed to have started with the effect of the need for protection purposes, later on, was diversified with symbolic meanings. Besides them, the effects of the concepts such as climate, lifestyle, and gender along with culture differences have been a distinguishing determinant in the widespread use of headgear. In today's world, headdresses are known to be used as a complementary piece of the costume in performing arts and they are produced sticking to their original forms as stated throughout the staging process of the work. In this very current dissertation, a number of 100 headdresses in the hat workshop of Ankara State Opera and Ballet Costume Department were investigated and detailed information forms were made available by taking photos of the products obtained. The frequency and percentage distributions were taken into consideration in the analysis and interpretation of the research results and findings. Within the framework and scope of the dissertation, the size, technique, materials used, color, pattern-forms and model-composition properties of the headdresses in Ankara Opera and Ballet hat-flower workshop were scrutinized. What is more, inspired by the titles investigated,  12 touristic product designs were made. It is thought that the dissertation will make up a written document for those people who would love to work on the same study topic, and it will shed light on the further future studies.