Arthur Danto'nun sanat anlayışı
Arthur Danto's understanding of art
Yazar: BETÜL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NURTEN GÖKALP
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Danto, Arthur = Danto, Arthur ; Sanat = Art ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sanatın sonu = End of art

Özet:
Sanatın ne olduğu sorusu, Arthur Danto'nun sanat anlayışını şekillendiren önemli bir meseledir.  Bu tezin amacı, Danto'nun sanat anlayışını ve Duchamp ile temelleri atılan, Andy Warhol'la ise kesinleşen, yeniden üretilebilir çağda sanat yapıtını tespit etmek;  büyük anlatıların sonunun nasıl geldiğini; sanatın felsefeye nasıl yaklaştığını ve geleneksel sanat anlayışının getirisi olan sanat yapıtındaki teklik, eşsizlik, yeniden üretilemezlik gibi temel özelliklerin ortadan kalkmasıyla Danto'nun tabiriyle "Sanatın Sonu"nun nasıl ilan edildiğini belirlemektir. Sanat üretiminde artık her şeye izin vardır ve tarihin sınırları artık mevcut değildir. Bir şey üretebilen herkes sanatçıdır. Bu doğrultuda "sanat nedir?" sorusu, sanat felsefesi çalışmalarının büyük bir çoğunluğunda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Klasik anlayış içerisinde etik problemler dâhilinde değerlendirilen sanat tanımlarında filozofların kendi sistemleri içerisinde bütüncül yapıyı korumak adına sanatı anlamlandırılmaya çalıştıklarına şahit oluruz. Sanat, geleneksel bakış açısında güzellik, taklit ve temsil üzerinden tanımlanmaktadır. Taklit ile temsil ise gerçeklik üzerine kuruludur. Sanatın gerçekliğin taklidi ya da temsili olduğu kabul edildiğinde ise sıradan nesne ile sanat nesnesi arasındaki ayrım da net bir şekilde yapılabilecektir. Bu doğrultuda Antik Yunandan 20. yüzyılın başlarına kadar sıradan bir nesne ile sanat eserini birbirinden ayırt etmek mümkündür. Ancak temsil üzerine düşünüş gerçekleştiğinde, yani gerçeklik ve sıradan nesne arasındaki ayırım ortadan kalktığında, o andan sonra artık sanatın ne olduğu sorusu felsefi bir problem haline gelir. Sanat artık, üretimi, sanatçıyı, izleyiciyi, eleştirmenleri de içerisine alan kapsamlı bir sahadır.  Danto, bu açıdan, sanatın ne olduğu sorununu, hem özcü bakış açısıyla hem de analitik felsefe geleneğinden aldığı temelle, Kıta Avrupası ve Anglo-Amerikan geleneklerini sentezleyerek yeniden yorumlamış; sanatın sonu teziyle, durgun sanat felsefesi tartışmalarına canlılık kazandırmıştır.

Abstract:
'What Is Art?'  is an important question, being the main theme that shapes Arthur Danto's art. This thesis aims to determine Danto's understanding of art and the work of art in the reproducible age, which was founded by Duchamp and finalized with Andy Warhol; to determine how the great narratives came to an end, how art drew close to philosophy, and how the "End of Art" was declared as Danto puts it, after the disappearance of the basic features such as uniqueness, irreplaceability, and irreproducibility in the artwork, which are the results of the traditional understanding of art. Everything is allowed in art production now and the boundaries of history no longer exist. Anyone who can produce something becomes an artist. Therefore, the question of "What is art?" is frequently encountered in most of the studies on the philosophy of art. In classical definitions of art, which are evaluated within the scope of ethical problems within the classical understanding, we witness that philosophers try to make sense of art to preserve the holistic structure within their systems. In the traditional perspective, art is defined in terms of beauty, imitation, and representation. Imitation and representation are based on reality. When it is accepted that art is an imitation or representation of reality, the distinction between an ordinary object and an art object can be made clear. In this respect, it is possible to distinguish between an ordinary object and a work of art from Ancient Greek to the beginning of the 20th century. However, when reflection on representation takes place, that is, when the distinction between reality and the ordinary object disappears, then the question of what art is, becomes a philosophical problem. Art is now a comprehensive field that includes production, the artist, the audience, and the critics. From this point of view, Danto reinterpreted the problem of what art is, both with an essentialist perspective and basing himself upon the tradition of analytical philosophy, therefore by synthesizing Continental European and Anglo-American traditions, and with his thesis of the end of art, he brought vitality to the stagnant philosophy of art discussions.