Primipar ve multipar gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi: Karşılaştırmalı bir çalışma
Investigation of healthy lifestyle behaviours of primiparous and multiparous pregnants: A comparative study
Yazar: MELİKE BEYZA AKKAŞ
Danışman: PROF. DR. EMEL EGE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Davranış = Behavior ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-mültipl = Pregnancy-multiple ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Anne ve bebek sağlığı ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin en önemli göstergelerinden biri olarak sayılmaktadır. Gebelik döneminde yapılan her uygulama anne adayının ve fetüsün sağlığını etkilemektedir. Bu yüzden gebelik dönemindeki sağlıklı yaşam biçimi davranışları normalden daha büyük önem arz etmektedir. Yapılan bu araştırmanın amacı gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını incelemek ve primipar ve multipar gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını karşılaştırmaktır. 
Araştırma karşılaştırmalı tanımlayıcı türde yapılmış olup Karaman eğitim ve araştırma hastanesi kadın doğum polikliniklerine başvuran 140 primipar ve 140 multipar toplam 280 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacının oluşturduğu 29 soruluk anket formu ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği (SYBDÖ) II formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı ile değerlendirilmiştir.
Primipar ve multipar gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının karşılaştırıldığı bu çalışmada primipar gebelerin SYBDÖ toplam puan ortalaması (138.58±16.72 sd:278, sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler ve stres yönetimi alt boyut puan ortalamaları, multipar gebelerin puan ortalamalarına (123.51±19.04) göre çok ileri düzeyde anlamlı derecede yüksek olarak bulunmuştur (p<.001). 
Gebelerde SYBD'na etkisi olan 7 değişkenin  katsayısına göre önem sırası (en önemliden en az önemliye doğru) doğum sayısı (primipar ve multipar, p<.001), günlük diş fırçalama sıklığı, seyahatlerde emniyet kemeri kullanma durumu (p<.01), eşin eğitim düzeyi, haftalık duş alma sayısı, eğitim düzeyi ve kontrole düzenli gitme durumu (p<.05) olarak sıralanmaktadır.
Sonuç olarak primipar gebelerin multipar gebelere göre daha sağlıklı davranışlar sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının gebelerin bazı sosyodemografik değişkenlerinden etkilendiği saptanmıştır. Tüm bu değişkenler dikkate alınarak gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilgili konularda bilgilendirilmesi ve deneyimli olmaları nedeniyle multipar gebelerin gözardı edilmemesi önerilebilir.

Abstract:
Maternal and infant health is considered as one of the most important indicators of the development level of countries. Every application made during pregnancy affects the health of the mother and fetus. Therefore, healthy lifestyle behaviours during pregnancy are more important than normal. The aim of this study is to examine the healthy lifestyle behaviours of pregnant women and to compare the healthy lifestyle behaviours of primiparous and multiparous pregnant women.
The research was conducted in a comparative descriptive type and was carried out with a total of 280 pregnant women, 140 primiparous and 140 multiparous, who applied to the Obstetrics and Gynecology Clinics of Karaman Training and Research Hospital. The data were collected using a 29-question questionnaire created by the researcher and the Health Promoting Lifestyle Profile II (HPLP) Scale. The data were evaluated in computer environment with SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program.
In this study comparing the healthy lifestyle behaviours of primiparous and multiparous pregnant women, HPLP total score average (138.58±16.72 sd:278), health responsibility, physical activity, nutrition, spiritual development, interpersonal relations and stress management sub-dimension mean scores of primiparous pregnant women were found to be significantly higher (p<.001) than the mean scores of multiparous pregnants(123.51±19.04).
According to the  coefficient of the 7 variables that have an effect on HPLP in pregnant women, the order of importance (from most important to least important) is listed as the number of births (primiparous and multiparous, p<.001), the frequency of daily tooth brushing, the use of seat belts during travels (p<.01), the education level of the spouse, the number of showers per week, the education level and the regular visit to the control (p<.05).
As a result, it has been observed that primiparous pregnant women exhibit healthier behaviours than multiparous pregnants. In addition, it was determined that healthy lifestyle behaviours were affected by some sociodemographic variables of pregnant women. Considering all these variables, it can be recommended that multiparous pregnant women should not be ignored, since pregnant women are informed about healthy lifestyle behaviours and they are experienced.