Karikatürün bilgisayar destekli analizi: Türkiye-Avustralya mukayesesi
Computer aided analysis of caricature: Turkey-Australia comparison
Yazar: BAHADIR UÇAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EMİN KAHRAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avustralya = Australia ; Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli analiz = Computer aided analysis ; Karikatür = Caricature ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Türk-Avusturya ilişkileri = Turkish-Austria relations ; Türkiye = Turkey ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks

Özet:
Sanat ve bilim, birlikte gelişim göstermekte ve birbirini tamamlamakta, millet ve toplumların gelişmişlik göstergelerinin en belirleyici unsurları olmaktadır. Bununla birlikte sanat, bilim ve teknoloji üzerinden yeni kavramlar geliştirmekte ve tekniğin olanakları üzerinden kendisine, kendisini yeniden ifade edecek ortam ve araçları yaratabilmektedir.  Karikatür, bir sanat dalı olarak, tüm diğer sanat alanlarında olduğu gibi bilim ve teknoloji üzerinden tarif edilmeye ihtiyaç duyar. Bu gereklilik ve ihtiyaç temelinde gerçekleştirilen bu çalışmada Türk ve Avustralya karikatürü, jeofizik, tıp ve biyomedikal gibi farklı alanlarda uygulanan ve başarılı neticeler veren Dalgacık Dönüşümü Metodu ve Yapay Sinir Ağları kullanılarak nicel verilerle analize tabi tutulmuştur.  Türk ve Avustralya karikatürü bu çalışma ile bilgisayar destekli yöntemler üzerinden analiz edilmeye çalışılarak sınıflandırılmıştır. Türk ve Avustralya karikatürünün sınıflandırılması noktasında, karikatürleri arasında benzerlikler bulunan ve ayrıştırılması fiziksel anlamda güçleşen karikatüristlerin çalışmaları değerlendirilmeye alınmıştır. Karikatürler arası benzerlikler, karikatüristlerin aynı dönemin çizerleri olmalarından ya da birbirini izleyen kuşaklara ait çizimlerdeki etkilenmelerden, vb. faktörlerden kaynaklanmaktadır. Sanat disiplinlerinin hemen hepsinde tartışılan özgünlük ve benzerlik meselesi, karikatürde de önemli bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilgisayar destekli yöntemler ile bu duruma teknoloji merkezli bir bakış geliştirilmeye çalışılmış ve sanata dair bir problemin bilim ve teknoloji üzerinden değerlendirilmesinin yapılması hedeflenmiştir. Dönem olarak 20.yy karikatürleri tercih edilmiştir. 20.yy karikatürler arası etkilenmelere açık ve hem Türkiye hem Avustralya özelinde karikatür üretiminin artış gösterdiği bir dönem olmaktadır. Çalışmada 20.yy karikatürlerinin seçilmesinin bir diğer önemi ise Türkiye ve Avustralya'nın birbirlerine karşı cephelerde yer almaları ile kurdukları tarihi ortaklıktır. Bu dönemde iki farklı coğrafyada da savaş ve savaş sonrası tahribat karikatürlerde sıklıkla işlenmiştir.

Abstract:
Art and science show progress together and they are one of the most important parameters of development levels of countries, nations and societies. Moreover, art generates new concepts, environments and tools with the contributions of science and technology. Caricature as an art discipline, as for all other fields of art, needs to be defined through new approaches such as Wavelet Transform and Neural Networks Methods which are commonly being used in image processing, compression, classification in various medical and biomedical fields.  In this study, it is planned to apply such digital and analytical methods on Turkish and Australian caricature data.  Due to parallelism on drawing styles and characteristics of same periods' or following periods' caricatures of artists; physical classification and separation of caricatures become harder. In addition, criticisms on caricatures commonly are to be interpretative without exact analytical indicators. Moreover, originality and similarity concepts are discussed in almost every discipline of art as well as caricature. By using computer aided methods, technology-centric perspective through this problem is aimed to be developed. 20th century caricatures are preferred as classification data. It was a period that caricature production increased in both Turkey and Australia, and similarities of caricatures were quite noticeable. The historic partnership between Turkey and Australia that positioned opposite to each other in war becomes another reason of selecting caricatures of 20th century. In this period, war and post-war destruction in two different geographies were frequently drawn in caricatures.