Yeni kapitalizmin toplumsal denetim aracı-korku kültürü ile kitle iletişim araçları ilişkisi: Türkiye'deki internet haber siteleri örneği
Relationship between the culture of fear as a social control instrument of new capitalism and mass media: The example of news web sites in Turkey
Yazar: FİLİZ HARPUTLU
Danışman: PROF. DR. SUNA BAŞAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Elektronik haberleşme = Electronic communication ; Gözetim = Surveillance ; Kapitalizm = Capitalism ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Korku kültürü = Culture of fear ; Toplumsal denetim = Social control ; İnternet = Internet

Özet:
Son yıllarda korku kültürünün toplumda yaygınlık kazanması ve topluma yerleşmesi, bireylerin davranış ve yaşam biçimlerini etkilemiştir. Dolayısıyla korku kültürü ve korkuların toplumsal işlevi toplum açısından, çağımızın en önemli ve en güncel konularından birisidir. 1970'lerden sonra ekonomik sistemde yaşanan değişimler, toplumsal çözülme ve güçlenen bireyleşmeyi beraberinde getirmiş, yeni kapitalizm ile birlikte değişen toplumda, korku, egemen kültür olmuştur. Korkunun, toplumda egemen kültür olması risk toplumu kuramcıları tarafından teknolojinin/bilimin ilerlemesi ve risk bilincinin gelişmesiyle açıklanır. Buna karşılık korku kültürünün yayılmasını, bireyciliğin artması ile paralel, güven sorununun ortaya çıkmasına bağlayan görüşler de vardır. Sanayi sonrası toplum kuramlarında ileri sürülen günümüz toplum yapısının özellikleri, korku kültürünün oluşması ve yeniden üretilmesine uygun bir ortam sağlamaktadır. Çalışmada korkunun toplumda egemen olmasına neden olan sürece ilişkin bu görüşler birlikte ele alınarak değerlendirilmiş, yeni kapitalist sistemin ürünü, toplumsal denetim aracı olan korku kültürünün topluma etkisi ve yayılmasında kitle iletişim araçlarının rolü üzerinde durulmuştur. Batı toplumlarında, kitle iletişim araçlarının, özellikle toplumları etkileme/yönlendirme gücü nedeniyle korku kültürünün yayılmasında büyük rol oynadığı kabul edildiği için çalışmanın kapsamı korku kültürü ile kitle iletişim araçları arasındaki ilişkiler açısından Türkiye'deki son on yıllık süreç olarak belirlenmiştir. Araştırmada korku kültürü ile ilgili Batı toplumlarında yaşanan gelişmelerle Türkiye'deki durumun benzer olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Toplumda internet kullanımının artmasından hareketle internet haber sitelerindeki manşet haberler ve bazı sözcüklerin kullanım sıklığının yıllar itibariyle durumu ile ilgili içerik analizi yapılmış, kitle iletişim araçları ile korku kültürü arasındaki ilişkinin Türkiye'deki durumunun Batı'daki ile benzer olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In recent years, becoming prevalent and established of culture of fear at the society have affected behaviours and life styles of people, thus affair of the culture of fear and social function of fears is one of the most topical subjects in our era. Changes in economic system after 1970s have leaded to social disintegration and strong individuation. Also at the society having changed with new capitalism, the fear have become dominant culture. This situation is explained by risk society theorists with development of science/technology and risk awareness. On the other hand, there are also some opinions that associate becoming widespread of the culture of fear with emergence of confidence problem. Features of current social structure suggested in post-industrial society theories provide fairterms for emergence and regeneration of the culture of fear. In this study, these opinions corresponding process causing fear to be dominant culture at the society are discussed and role of mass media in becoming wide spread and effects of the culture of fear is focused on. Since in western societies it is agreed that mass media has a major role in becoming prevalent of the culture of fear through its power of direction, scope of the study is determined as last ten year period in Turkey in terms of relationships between the culture of fear and mass media. It is aimed that evaluation of whether progresses about this subject in western societies are similar to those in Turkey. Based on increasing in usage of Internet at the society headlines and somewords? frequency of use in news web sites are analyzed on yearly basis. Consequently, it is deduced that the relationship between the culture of fear and mass media in Turkey is similar to the situation in western countries.