Erken postmenopozal dönemde vücut kitle indeksi ve bel çevresi ölçümünün yaşam kalitesi,genitoüriner sendrom ve cinsel disfonksiyona etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of body mass index and waist circumference measurement on quality of life, genitourinary syndrome and sexual dysfunction in the early postmenopausal period
Yazar: HATİCE MERVE BAŞARI
Danışman: PROF. DR. YASEMİN TAŞCI
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Giriş ve Amaç: Menopoz dönemi, kadın yaşamının önemli bir aşaması olup
genellikle birkaç yıl süren dinamik bir geçiş sürecini ifade etmektedir. Obezitenin menopozal dönemi nasıl etkilediği ile ilgili literatürde sınırlı sayıda çalışma mevcuttur ve bu çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Bu çalışmada vücut kitle indeksi ve bel çevresi değerlerinin, erken postmenopozal dönemdeki kadınlarda görülen genitoüriner sendrom, cinsel
disfonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kesitsel bir çalışma olup Ekim
2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kütahya
Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kadın hastalıkları ve doğum
polikliniklerinde gerçekleştirilmiştir. Dâhil edilme ve dışlama kriterlerine uyan 45 yaş
üstü spontan olarak menopoza girmiş, hormon terapisi HT kullanmamış, menopozun
ilk 4 yılında olan toplam 150 kadın çalışmaya dâhil edilmiştir. Tüm hastaların kilo ve
boy ölçümleri yapılıp vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerine göre VKİ 18, 5-24, 9
(kg/m2) normal kilolu (Grup 1), VKİ≥25,0-29, 9 (kg/m2) fazla kilolu (Grup 2) ve VKİ
30. 0 – 34, 9 (kg/m2) obez (Grup 3) olarak üç gruba ayrılmıştır. Hastaların bel çevresi
ölçümleri ve menopoz süreleri kayıt altına alınmıştır. Tüm hastalar menopozla ilgili
genitoüriner sendromu değerlendirme aracı kullanılarak vaginal muayene ile
genitoüriner sendrom açısından değerlendirilmiştir. Genitoüriner sendrom (GÜS)
değerlendirme aracında dâhil olan vagen maturasyon indeksini değerlendirmek için
tüm hastalardan konvansiyonel yöntemle servikovaginal smear alınmış ve
histopatolog tarafından parabazal ve süperfisiyal hücre oranları açısından
değerlendirilmiştir. Cinsel disfonksiyonu değerlendirmek amacıyla katılımcılara kadın
cinsel fonksiyon (FSFI) anketi uygulanmıştır. Ayrıca vazomotor semptom şiddeti ve
sıklığı sorgulanmış ve menopoz sonrası yaşam kalitesini değerlendirmek için hastalara
menopoza özgü yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Sonuçlar VKİ ve bel çevresi
ölçümlerine göre gruplanan katılımcılar arasında karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızın sonucunda genitoüriner sendromun şiddeti VKİ'ye
göre üç gruba ayrılarak incelendiğinde, fazla kilolu bireylerde şiddetli genitoüriner
sendrom görülme oranı en düşük, orta şiddette GÜS görülme oranı ise en yüksek
bulunmuştur (p=0.004). Katılımcılar vagen pH değerleri açısından VKİ'ye göre 3
gruba ayrılarak değerlendirildiğinde vagen pH'ı normal kiloda olan bireylerde fazla
kilolu bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmuş; normal vücut
ağırlığına sahip katılımcılarda daha bazik değerlerde izlenmiştir (p=0.036). Meisels
maturasyon değeri açısından katılımcılar VKİ'ye göre 2 gruba ayrılarak
değerlendirildiğinde fazla kilolu/obez olan bireylerde vagenin östrojene maruziyeti
normal kilolu olanlara göre daha düşük bulunmuştur (p=0.046). Çoklu regresyon
analizi sonuçları da bu bulguyu desteklemektedir. VKİ ile vaginal epiteldeki hücre
tipleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur, VKİ'nin artışı ile süperfisiyal hücre
sayısında azalma (p=0.013) ve parabazal hücre sayısında artış (p=0.041) gözlenmiştir.
Menopoza özgü yaşam kalitesi ölçeği ve kadın cinsel fonksiyon indeksi katılımcılar
VKİ'ye göre 3 gruba ayrılarak değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık izlenmemiştir (p>0,050). Genitoüriner sendrom şiddeti menopoz
süresine göre değerlendirildiğinde menopoz süresi uzadıkça genitoüriner sendromun
şiddetinde belirgin bir artış gözlenmiştir (p=<0,001). Kadın cinsel fonksiyon indeksi
menopoz süresine göre değerlendirildiğinde ise menopoz süresi uzadıkça cinsel istek
ve cinsel memnuniyetin arttığı (sırasıyla p=0.044 ve p=0.033) cinsel disfonksiyonun
ise azaldığı (p=0.019) gözlenmiştir. Meisels maturasyon değerinin menopoz süresine
göre değerlendirildiği çoklu regresyon analizinde menopoz süresi uzadıkça Meisels
maturasyon değerinin ve süperfisiyal hücre sayısının azaldığı görülmüştür (sırasıyla
p=0.012 ve p=0.003). Menopoza özgü yaşam kalitesi ölçeği (MÖYKÖ) menopoz
süresine göre değerlendirildiğinde menopoz süresi uzadıkça fiziksel şikâyetlerin
anlamlı derecede azaldığı (p=0.027) ve MÖYKÖ toplam skorunda anlamlı derecede
azalma olduğu görülmüştür (p=0.044). Tüm bağımlı değişkenler bel çevresine
ölçümlerine göre değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
görülmedi (p>0.05).
Sonuç: Menopoz sonrası ilk dört yılı kapsayan erken postmenopozal dönemdeki kadınların çoğunda GÜS, cinsel disfonksiyon ve yaşam kalitesinde bozulmalar görülmektedir. Çalışmamızda toplumda sıklığı giderek artan bir sorun olan fazla kilo/obezite durumunun bu tabloya önemli ölçüde olumsuz katkısının olmadığı ve menopoz süresi 2 yılı aşan olgularda GÜS şiddeti ve yaşam kalitesinde bozulma artsa da ve cinsel disfonksiyon problemlerinde azalma olduğu gösterilmiştir. Bu bağlamda erken postmenopozal dönemde özellikle ilk 2 yıl içinde kadınlara yaşam kalitesini arttıran, cinsel disfonksiyonu düzelten ve GÜS gelişimini azaltan tedavi seçeneklerinin sunulması faydalı olabilir.

Abstract:
Introduction and Objective: Menopause is an important stage of a woman's life and represents a dynamic transition that usually lasts for several years. There are limited number of studies in the literature on how obesity affects the menopausal period and the results of these studies are contradictory. In this study, we aimed to investigate the effects of body mass index and waist circumference on genitourinary syndrome, sexual dysfunction and quality of life in early postmenopausal women.
Materials and Methods: Our study is a prospective cross-sectional study and October
Between 2023 and July 2024, Kütahya University of Health Sciences Kütahya
Gynecology and obstetrics at Evliya Çelebi Training and Research Hospital
outpatient clinics. 45 years of age meeting the inclusion and exclusion criteria
above spontaneously entered menopause, did not use hormone therapy HT, menopause
A total of 150 women in their first 4 years were included in the study. All patients were measured for weight and height and divided into three groups according to their body mass index (BMI) values: BMI 18.5-24.9 (kg/m2) normal weight (Group 1), BMI≥25.0-29.9 (kg/m2) overweight (Group 2) and BMI 30.0 - 34.9 (kg/m2) obese (Group 3). Waist circumference measurements and duration of menopause were recorded. All patients were evaluated for genitourinary syndrome by vaginal examination using the menopause-related genitourinary syndrome assessment tool. Cervicovaginal smears were obtained from all patients by conventional method and evaluated by a histopathologist in terms of parabasal and superficial cell ratios in order to evaluate the vaginal maturation index, which is included in the genitourinary syndrome (GUS) assessment tool. The female sexual function (FSFI) questionnaire was administered to the participants to assess sexual dysfunction. Vasomotor symptom severity and frequency were also questioned and a menopause-specific quality of life scale was administered to assess postmenopausal quality of life. Results were compared between participants grouped according to BMI and waist circumference measurements.
Results: As a result of our study, the severity of genitourinary syndrome
When analyzed in three groups according to overweight individuals, the rate of severe genitourinary syndrome was the lowest and the rate of moderate GUS was the highest.
(p=0.004). When the participants were divided into 3 groups according to BMI in terms of vagine pH values, vagine pH was found to be statistically significantly different in normal weight individuals compared to overweight individuals; more basic values were observed in participants with normal body weight (p=0.036). When the participants were divided into 2 groups according to BMI in terms of Meisels maturation value, the exposure of the vagina to estrogen was found to be lower in overweight/obese individuals compared to normal weight individuals (p=0.046). The results of multiple regression analysis also support this finding. A significant correlation was found between BMI and cell types in the vaginal epithelium, with a decrease in the number of superficial cells (p=0.013) and an increase in the number of parabasal cells (p=0.041) with increasing BMI.When menopause-specific quality of life scale and female sexual function index were evaluated by dividing the participants into 3 groups according to BMI, no statistically significant difference was observed between the groups (p>0.050). When the severity of genitourinary syndrome was evaluated according to the duration of menopause, a significant increase in the severity of genitourinary syndrome was observed as the duration of menopause increased (p=<0.001). When the female sexual function index was evaluated according to the duration of menopause, it was observed that sexual desire and sexual satisfaction increased (p=0.044 and p=0.033, respectively) and sexual dysfunction decreased (p=0.019) as the duration of menopause increased. In the multiple regression analysis in which Meisels maturation value was evaluated according to the duration of menopause, it was observed that Meisels maturation value and superficial cell number decreased as the duration of menopause increased (p=0.012 and p=0.003, respectively). When the menopause-specific quality of life scale (MSQoL) was evaluated according to the duration of menopause, it was observed that physical complaints decreased significantly (p=0.027) and the total score of MSQoL decreased significantly (p=0.044) as the duration of menopause increased. When all dependent variables were evaluated according to waist circumference measurements, no statistically significant difference was observed (p>0.05).
Conclusion: Most women in the early postmenopausal period, which covers the first four years after menopause, have SUD, sexual dysfunction and impaired quality of life. In our study, it has been shown that overweight/obesity, which is an increasing problem in the society, does not have a significant negative contribution to this picture, and although the severity of POS and deterioration in quality of life increase and sexual dysfunction problems decrease in cases with menopause duration exceeding 2 years. In this context, in the early postmenopausal period, especially in the first 2 years, it may be beneficial to offer women treatment options that improve quality of life, improve sexual dysfunction and reduce the development of GUS.