Adana ilinde nüfus hareketleri
Population movements in Adana province
Yazar: BÜŞRA PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. VEYSİ GÜNAL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Adana = Adana ; Göçler = Migrations ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Yerleşim yapısı = Settlement structure

Özet:
Bu çalışmanın konusunu, nüfus hareketleri oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı ülkemizdeki nüfus hareketliliğini ortaya çıkarmak bakımından önemli bir örnek oluşturabilecek Adana ilini ele almak ve ildeki nüfus hareketleri üzerinde etkili olan doğal, beşeri ve ekonomik faktörler tespit edip, coğrafya biliminin ilke ve yöntemlerine göre değerlendirmektir.
Çalışmada öncelikle Adana ilinde nüfus hareketleri üzerinde etkili olan doğal, beşeri ve ekonomik faktörler üzerinde durulmuştur. Doğal faktörler içerisinde yeryüzü şekilleri, iklim, hidrografya, bitki örtüsü ve toprak özellikleri üzerinde durulmuştur. Beşeri ve ekonomik faktörler içerisinde ise yerleşme tarihi, tarımsal faaliyetler, sanayi, ticaret, turizm, ulaşım, arazi kullanımı ve sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu gibi faktörlerin nüfusun dağılışı üzerindeki etkisinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde nüfusun zaman içerisindeki değişimi ve gelişimi ele alınmış bununla beraber sayım dönemleri arasındaki artış oranları hesaplanmıştır. Ayrıca araştırma alanındaki nüfusun bu alan üzerindeki dağılışı yani nüfus yoğunluğu incelenip aritmetik, fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunlukları ortaya konulmuştur. Ardından Adana ili nüfusunun sosyal ve ekonomik özelliklerinden bahsedilmiştir. Öncelikle nüfusun kır-şehir durumundan söz edilmiştir. Daha sonra nüfusun en önemli özelliklerini oluşturan eğitim, yaş, cinsiyet ve sağlık durumu ele alınmış ve bu konudaki özellikleri tespit edilmiştir. Bu aşamadan sonra ise araştırma alanının ekonomik yapısının ortaya koymak için ildeki çalışma çağındaki nüfusun ekonomik sektörlere göre dağılımı incelenmiştir. Burada nüfusun hangi iş kollarında çalıştığı belirlenip, işsiz olan nüfusun yapısı değerlendirilmiştir. Son bölümde ise nüfus hareketliliğini meydana getiren etmenler olan doğumlar, ölümler, göçler ve göçlerin demografik sonuçları anlatılmıştır. Bu aşamada araştırma alanında nüfusun artışında en fazla etkisi olan göç konusu ön plana çıkmıştır. Burada gelen nüfus miktarı, doğum yerleri geldikleri bölge ve iller tespit edilerek sahanın nüfus hareketliliği üzerinde etkili olan faktörler ortaya konulmuştur.

Abstract:
The subject of this study is population movements. The aim of the study is to consider the province of Adana, which can be an important example in terms of revealing the population mobility in our country, and to determine the natural, human and economic factors that are effective on the population movements in the province and to evaluate them according to the principles and methods of geography science.
In the study, first of all, natural, human and economic factors that are effective on population movements in Adana province are emphasized. Among the natural factors, landforms, climate, hydrography, vegetation and soil characteristics were emphasized. Among the human and economic factors, the effects of factors such as the history of settlement, agricultural activities, industry, trade, tourism, transportation, land use and socio-economic development on the distribution of the population are mentioned. In the second part, the change and development of the population over time is discussed and the increase rates between the census periods are calculated. In addition, the distribution of the population in the research area over this area, that is, the population density, was examined and arithmetic, physiological and agricultural population densities were revealed. Then, the social and economic characteristics of the population of Adana province were mentioned. First of all, the rural-urban situation of the population was mentioned. Then, education, age, gender and health status, which constitute the most important characteristics of the population, were discussed and their characteristics in this regard were determined. After this stage, in order to reveal the economic structure of the research area, the distribution of the working age population in the province according to the economic sectors was examined. Here, the job lines of the population were determined and the structure of the unemployed population was evaluated. In the last part, births, deaths, migrations and demographic results of migrations, which are the factors that create population mobility, are explained. At this stage, the issue of migration, which has the most impact on the increase in population in the research area, came to the fore. The amount of population arriving here, the places of birth, the regions and provinces they came from were determined, and the factors affecting the population mobility of the area were revealed.