Okul öncesi dönemdeki çocukların mizaç özellikleri, alıcı dil ve dikkat becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysing the correlation between temperament characteristics, receptive language skills and attention skills of children at pre-school period
Yazar: NESLİHAN ERŞAHİN ŞAFAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Dikkat = Attention ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk dili = Child language ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı; mizaç özellikleri bakımından farklılık gösteren okul önce- si çocuklarının; alıcı dil ve dikkat becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir.Araştırmanın evreni, İstanbul ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı üç ayrı özel anaokulda bulunan okul öncesi çocuklardan oluşmaktadır. Araştır- manın örneklemi bu okullarda eğitime devam eden 5-6 yaş grubundaki 90 çocuktan oluşmaktadır.Araştırmada okul öncesi çocukların mizaç özelliklerini öğrenebilmek için; Pri- or, Sanson ve Oberklaid tarafından (1989) geliştirilen, Türkçeye uyarlaması Yağmurlu ve Sanson (2009) tarafından yapılan "Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği" (ÇİKMÖ) kullanılmıştır. Çocukların dikkat becerileri, "Bender Gestalt Görsel Motor Algı Testi" (BG) ile ölçülmüştür. Alıcı dil becerilerini ölçmek için; "Peabody Resim Kelime Testi" (PRKTT) kullanılmıştır.
Bu araştırma 'tarama modeli' olarak tasarlanmıştır. Araştırmada elde edilen ve- riler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 21.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır.
Araştırmada kullanılan bağımlı değişkenler ve yaş değişkeni için korelasyon ana- lizi, iki durumlu değişkenler cinsiyet ve yaş için bağımsız örnek t-Testi analizi, yaş ve alıcı dil yaşı için bağımlı örnek t-Testi, cinsiyet ve yaş değişkenlerinin ritmiklik boyutu puanına ortak etkilerini incelemek için iki yönlü varyans analizi, alıcı dil yaşını ve Bender Gestalt Görsel Motor Algı Testi hata sayısını yordayıcıları için regresyon analizi yapılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre; dikkat becerileri ile alıcı dil yaşı arasında orta dere- cede ve negatif yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yani alıcı dil yaşı arttıkça dikkat testinde alınan hata sayısı düşmektedir. Ayrıca BG testinden alınan hata sayısı ile mi- zaç boyutlarından sebatkârlık boyutu puanı arasında negatif yönde ve orta derecede bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yani sebatkârlık boyutu puanında artış olduğunda BG testi hata sayısında azalma olmaktadır.Araştırmadan elde edilen bulgular, literatüre çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the correlation between attention and receptive language skills of pre-sechool children who differ from each other based on their temperament characteristics. In the direction of the aim of this research, the relations hip between temperament, receptive language skills and attention skills are planned to be focused open.The target population of the research is composed of preschoolers from three different private pre-schools in Istanbul which belong to the Ministry of Education. The research sample is consisted of 90 children at the age group of 5-6 who maintain their education at these schools.In order to  nd out pre-school children's temperament characteristics, the Short Temperament Scale for Children, which is developed by Prior, Sanson and Oberklaid (1989) and adapted in Turkish by Yağmurlu and Sanson (2009), is used in the research. Attention skills of children are measured by the Bender Visual Motor Gestalt Test. For measuring the receptive language skills, the Peabody Picture Vocabulary Test is used.
This research is designed as a 'screening model'. The data obtained from this research are analyzed by means of utilizing SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 program. Descriptive statistical methods (number, percent, mean, standard deviation) are used while evaluating the data. For the dependent and age variables used in the research; correlation analysis, independent sample t-test for two state variables i.e. gender and age, dependent sample t-test for age and receptive language age, two-way analysis of variance in order to examine the combined effects to the points of rhythmicity size of gender and age variables and regression analysis for the predictors of error counts of Bender Gestalt Visual Motor Perception Test and receptive language age are carried out.According to the obtained results, it is determined that there is a correlation at moderate level and negative direction between receptive language age and attention skills (inverse proportion). In other words, the number of errors taken from the attention test decreases as the receptive language age increases. Besides, it is determined that there is a correlation at negative direction and moderate level between the number of errors taken from Bender Gestalt Visual Motor Perception Test and perseverance dimension score from temperament dimensions. That is to say, as there is an increase at the score of perseverance dimension, there is a decrease in the number of errors of Bender Gestalt Visual Motor Perception Test.The obtained results from the research are discussed within the framework of the literatüre.