Uzun süre proton pompa inhibitörü kullanımının osteoporoz üzerine etkisi
Effect of LONG-TERM use of proton PUMP inhibitor on osteoporosis
Yazar: HAKAN BARUT
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Gastrik asit = Gastric acid ; Mide = Stomach ; Mide hastalıkları = Stomach diseases ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Proton pompası inhibitörleri = Proton pump inhibitors

Özet:
Giriş ve amaç: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de PPİ (proton pompa inhibitörü) kullanımı çok yaygındır ve endikasyon dışı kullanımlar mevcuttur. PPİ'ler çok iyi tolere edilebilen ilaç grubunda olmasına karşın uzun süre kullanımı bazı yan etkilere sebebiyet vermektedir. Çalışmamızın amacı uzun süre PPİ kullanımının osteoporoz gelişimi üzerine etkisini tespit etmektir.
Gereç ve yöntem: Olgu-kontrol desendeki çalışma Ekim-Aralık 2020 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Polikliniğinde yapıldı. Olgu grubu osteoporoz tanısı almış hastalardan kontrol grubu ise benzer sosyodemografik özelliklere sahip ancak osteoporoz tanısı olmayan hastalardan oluşturuldu. Daha önce yapılan ve literatürde yer alan benzer çalışmalardan esinlenerek oluşturulan ve hastaların sosyodemografik özellikleri ile PPİ kullanım durumunu içeren anket formu bir araştırmacı tarafından yüz yüze teknikle uygulandı. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 18.0 programı kullanıldı. P<0,05 değeri anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 309 hastanın %26,5'i altı ay içinde osteoporoz tanısı almış, %47,6'sında osteoporoz tanısı yok iken %25,9'u altı aydan fazla osteoporoz tanısı bulunmaktaydı. Hastaların %75,7 si PPİ kullanmakta, %72,8'inde ek hastalığı bulunmakta ve %32'si ek ilaç kullanımı sebebiyle PPİ kullandığını belirtmiştir. PPİ kullanımı ile osteoporoz arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi (p=0,936). Süt ve süt ürünü kullanı ile osteoproz arasındaki ilişki anlamlıydı (p=0,021). Yeterli düzeyde fiziksel aktivide bulunduğu düşünen katılımcılarda osteoporoz daha az görülmekteydi (p=0,000). Menepoz durumu ve menepoz süresi osteoporoz arasındaki ilişki anlamlıydı (p=0,000). Kardiyovasküler hastalıkları olan katılımcıların PPİ kullanımı daha yüksek tespit edilmiş olup (p=0,006), osteoporoz hastalığının görülme ihtimali daha yüksekti (p=0,042). 
Sonuç: Çalışmamıza göre yaklaşık olarak her 4 katılımcıdan 3'ü PPİ kullanmaktaydı. PPİ kullanımı, PPİ kullanım süresi ve PPİ miktarı ile osteoporoz arasında ilişki saptanmamıştır. Çalışmamızda menepoz durumu ve menepoz süresi osteoporoz ile ilişkisi tespit edilmiştir. Kardiyovasküler hastalıkların hem PPİ kullanımı hemde osteoporoz hastalığı bakımından risk faktörü olduğu bulunmuştur

Abstract:
Introduction: PPI (proton pump inhibitor) use is very common in our country as in the whole world, and there are off-label uses. Although PPIs are in the group of drugs that are very well tolerated, their long-term use causes some side effects. The aim of our study is to determine the effect of long-term use of PPI on the development of osteoporosis.
Materials and Methods:. The study in a case-control design was carried out in Aydın Adnan Menderes University Physical Therapy and Rehabilitation Polyclinic between October and December 2020. The case group consisted of patients diagnosed with osteoporosis , and the control group consisted of patients with similar sociodemographic characteristics but not diagnosed with osteoporosis. A survey form, which was inspired by previous similar studies in the literature and included the sociodemographic characteristics of the patients and their PPI use, was administered by a researcher using a face-to-face technique. SPSS 18.0 program was used in the analysis of the data obtained in the research. P<0.05 value was accepted as the level of significance.
Results: Of the 309 patients who participated in the study, 26.5% were diagnosed with osteoporosis within six months, 47.6% had no osteoporosis diagnosis, while 25.9% had osteoporosis for more than six months. 75.7% of the patients were using PPI, 72.8% had an additional disease and 32% stated that they used PPI due to additional drug use. No significant relationship was found between PPI use and osteoporosis (p=0.936). The relationship between the use of milk and dairy products and osteoprosis was significant (p=0.021). Osteoporosis was less common in participants who thought they were physically active enough (p=0.000). The relationship between menopausal status and duration of menopause osteoporosis was significant (p=0.000). Participants with cardiovascular diseases had a higher PPI use (p=0.006) and had a higher probability of osteoporosis (p=0.042).
Conclusion: According to our study, approximately 3 out of 4 participants were using PPIs. No correlation was found between PPI use, duration of PPI use, PPI amount and osteoporosis. In our study, the relationship between menopause status and menopause duration and osteoporosis was determined. It has been found that cardiovascular diseases are risk factors for both PPI use and osteoporosis disease.