Hiro yaylası ve çevresinin (Adaklı-Bingöl) florası
The flora of hiro plateau and its surroundings (Adakli-Bingöl)
Yazar: YAKUP YAPAR
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ BEHÇET
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma ile Hiro Yaylası ve Çevresinin (Adaklı-Bingöl) Florası araştırıldı. 2013-2016 yılları arasında gerçekleştirilen bu araştırmanın arazi çalışmaları sonucunda 2250 bitki örneği toplandı. Toplanan bitki örneklerinin teşhisi sonucu; 78 familya ve 358 cins'e ait 564 tür, 179 alttür ve 108 varyete olmak üzere toplam 851 takson tespit edildi. 851 taksonun 3'ü Pteridophyta, 848'sı Spermatophyta divizyolarına aittir. Spermatophyta üyelerinin 847'sı Angiospermae, 1'i Gymnospermae alt divizyosuna dâhildir. Angiospermae'lerin 705'i Dicotyledones ve 146'sı Monocotyledones sınıfında yer almaktadır. Belirlenen taksonlardan 78 tanesi B8 karesi için yeni kayıttır. 2004 yılında Malazgirt (Muş)'den toplanıp tanımlanan Anacyclus anatolicus Behçet & Almanar ile 2017 yılında yayımlanan Centaurea bingoelensis Behçet & İlçim taksonları ikinci kez alanımızdan toplandı.

Alandan toplam 70 (%8,22) endemik takson belirlenmiştir. Endemik ve endemik olmayıp risk altında olan toplam 75 taksonun tehlike kategorilerine dağılımları ise şöyledir: 5 takson kritik "CR", 3 takson tehlikede "EN", 13 takson zarar görebilir "VU", 7 takson tehdit altına girebilir "NT", 45 takson az endişe verici "LC" ve 2 takson veri yetersiz "DD"

İran-Turan fitocoğrafik bölgesinde yer alan çalışma alanında tespit edilen taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı şöyledir; İran-Turan elementi 294 (%34,54), Avrupa-Sibirya elementi 70 (%8,22), Akdeniz elementi 49 (%7,76), çok bölgeli veya fitocoğrafik bölgesi bilinmeyenler 438 (%51,48) şeklindedir.

İçerdikleri takson sayılarına göre alanda en büyük ilk 10 familya sırasıyla; Asteraceae (106), Fabaceae (83), Poaceae (68), Brassicaceae (61), Lamiaceae (59), Caryophyllaceae (48), Apiaceae (39), Scrophulariaceae (37), Liliaceae (34) ve Rosaceae (28)'dir. En büyük ilk 10 cins ise sırasıyla; Astragalus (23), Trifolium (16), Centaurea (15), Salvia (12), Veronica (12), Alyssum (12), Ranunculus (11), Silene (10), Allium (9), Bromus (9)'dur.

Araştırma sahası florasında belirlenen taksonların 30'unda bilinen özelliklerinden farklılık gösteren varyasyonlar ile hakkında bilgi olmayan özellikler tespit edildi.

Abstract:
This research covers the flora of Hiro plateau and its surroundings (Adaklı-Bingol). As a result of the field survey carried out the years between 2013 and 2016, 2250 plant specimens were collected. Considering taxonomical diagnosis of these samples, a total of 851 taxon were identified including 564 species of 78 familia and 358 genus, 179 subspecies and 108 varieties. Of all 851 taxon, 3 belong to Pteridophyta, the other 848 ones belong to Spermathophyta divisions. Members of Spermathophyta are incuded in Angiospermae 847, Gymnospermae 1 subdivisions. 705 out of all Angiospermae are classified into Dicotyledones, while 146 are classified into Monocotyledones. 78 of the determined taxa are new records for B8 grid square. Anacyclus anatolicus Behçet & Almanar collected and described in 2004 from Malazgirt (Mus) and Centaurea bingoelensis Behçet & Ilçim taxons published in 2017 were collected from our area for the second time.

A total of 70 (8.22%) endemic taxa have been determined from the area. The distributions of 75 taxa which are endemic and non endemic however are under the risk, to risk categories are as follows: 5 taxa in critically "CR", 3 taxa in endangered "EN", 13 taxa in vulnerable "VU", 7 taxa in near threatened "NT", 45 taxa in least concern "LC" and 2 taxa in data deficient "DD"

The research area is located in Irano-Turanian phytogeographic regions. The phytogeographic distribution of the recorded taxa from the area is as follows; Irano–Turanian 294 (34.54%), Euro–Siberian 70 (8.22%), Mediterranean 49 (5.76%) The multi-regional or unknown phytogeographic region 438 (51.48%).

According to their taxa content, the greatest 10 families are ordered respectively as follows: Asteraceae (106), Fabaceae (83), Poaceae (68), Brassicaceae (61), Lamiaceae (59), Caryophyllaceae (48), Apiaceae (39), Scrophulariaceae (37), Liliaceae (34) and Rosaceae (28). Greatest 10 genera are ordered respectively as follows: Astragalus (23), Trifolium (16), Centaurea (15), Salvia (12), Veronica (12), Alyssum (12), Ranunculus (11), Silene (10), Allium (9) and Bromus (9).

In the study area, 30 of the taxa determined were variations that differed from the known characteristics, and no information about them was found.