Çocuğun davranışlarına etkin sınır koymaya yönelik anne eğitim programının annelerin sınır koyma davranışı ve anne çocuk ilişkisi üzerindeki etkisi
The influence of mother educational programme of effective limit setting on child's behavior on mothers' limit setting behaviors and mother-child relations
Yazar: YASEMİN YILMAZER
Danışman: PROF. DR. AYNUR BÜTÜN AYHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anne eğitimi = Mother education ; Davranış = Behavior ; Eğitim programları = Education programs ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, çocuğa etkin sınır koymaya yönelik hazırlanan anne eğitim programının, annelerin sınır koyma davranışı ve anne çocuk ilişkisine olan etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ön test, son test ve kalıcılık testinin uygulandığı yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, çocuğundaki istemedik davranışlarla baş edememe nedeniyle destek almak için bir hastanenin çocuk gelişimi polikliniğine başvuran ve okul öncesi çağda çocuğu olan anneler oluşturmaktadır (10 anne deney grubu, 10 anne kontrol grubu). Araştırmada, araştırmacı tarafından oluşturulan "Genel Bilgi Formu", ebeveynlerin sınır koyma sorunlarını tespit etmek için araştırma kapsamında geliştirilen "Ebeveynler İçin Etkin Sınır Koyma Davranış Ölçeği" ve anne çocuk ilişkisini değerlendirmek için "Çocuk-Anababa İlişki Ölçeği" kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda; deney ve kontrol grubundan elde edilen Ebeveynler İçin Etkin Sınır Koyma Davranış Ölçeği ön test puanlarına göre örseleyici yaklaşım ve ödün verici yaklaşım alt boyutlarında kontrol grubu lehine anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Son test puanlarında ise iki grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Çocuğa Etkin Sınır Koymaya Yönelik Anne Eğitim programı uygulandıktan sonra deney grubunun ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında, örseleyici yaklaşım, açıklayıcı yaklaşım ve ödün verici yaklaşım alt boyutlarında son test lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Çocuk-Anababa İlişki Ölçeği ile yapılan değerlendirmelerde deney ve kontrol grubunun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deney grubuna ait ön test ve son test puanları incelendiğinde ise çatışma alt boyutunda, son test kalıcılık testi puanları arasında ise olumlu ilişki alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, çocuğa etkin sınır koymaya ve çocuk ebeveyn ilişkisini geliştirmeye yönelik öneriler geliştirilmiştir. 
Anahtar sözcükler: Etkin sınır koyma, istenmedik davranış, anne eğitim programı, anne çocuk ilişkisi, okul öncesi dönem.

Abstract:
This research was carried out to examine the influence of mother education program of effective limit setting on child's behavior, on mothers' limit-setting behavior, and mother-child relations. This research was based on pre-test, post-test and retention test quasi-experimental design. The study group consisted of mothers with preschool children who apply to a hospital's child development clinic for support because of their inability to cope with undesired behavioral problems of their children (10 mothers in experimental group and 10 mothers in control group). "General Information Form" and "Effective Limiting Behavior Scale for Parents" produced by the researcher within the scope of this research were utilized to determine the limit setting problems of parents. "Child Parent Relationship Scale" was also utilized to evaluate mother-child relationship.
In line with the findings obtained from the research; there is a significant difference in favor of the control group was found in the abusive approach and compromising approach according to the pre-test scores of the Parents' Effective Limit Setting Behavior Scale applied in experimental and control groups. There was, however, statistically no significant difference observed in post-test scores between these two groups. When the pre-test and post-test scores of the experimental group were compared after the Mother Educational Programme of Limit Setting, it was revealed that there is a significant difference in favor of post-tests on abusive, explanatory, and compromising approaches. No significant difference was found between the pre-test and post-test scores of the experimental and control groups in the evaluations made with the Child-Parent Scale. When the pre-test and post-test scores of the experimental group were examined, a statistically significant difference was found in favor of the post-test in the conflict sub-dimension and in favor of the retention test in the positive correlation sub-dimension between the post-test retention test scores. As a result of this research, suggestions were developed to set effective limit settings for the child and to develop the child-parent relationship.

Keywords: Effective Limit Setting, misbehavior, mother educational programme, mother child relation, preschool.