Nanoteknoloji alanında İş Sağlığı ve Güvenliği
Occupational Health and Safety in nanotechnology
Yazar: FİLİZ ARICAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVREN ÇAĞLARER
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: 11111 = 12345

Özet:
Nanoteknoloji hernekadar uygulamalarıyla hayatımızda kolaylık sağlasa da insan üzerindeki sağlık ve çevresel etkileri üzerine halen çalışmalar sürmektedir. Nanoteknolojinin olumsuz etkilerinden zarar görmemek ve faydalarını geliştirmek için getirdiği tüm potansiyel tehlikeleri göz ününde bulundurmak gerekir. Öyle ki enerji, su, tarım, tıp, diş hekimliği kozmetik, savunma sanayi, tekstil, inşaat sektörü ve daha birçok alanda nanoteknoloji ile üretilmiş cihazlar veya ticari ürünler mevcuttur. Nanomalzemeler hakkında hala birçok bilinmeyen söz konusu olduğu için endişe vericidir. Bu yüzden dünya çapındaki birçok kuruluşun hedefi bu alanın sorumlu bir şekilde geliştirilmesini sağlamaktır. Örneğin Amerika Ulusal iş sağlığı ve güvenliği Enstitüsü olan NİOSH, diğer devlet kurumları, ülkeler, akademi, endüstri, işçi ve sivil toplum kuruluşlarındaki ortaklarla iş birliği içinde nanomalzemelere maruz kalan işçilerin iş sağlığı ve güvenliğine yönelik araştırmalar yapmakta ve kılavuzlar geliştirmektedir. Nanoteknolojinin olası tehlikelerine ilk maruz kalan işçiler olduğu için işçilerin üzerindeki potansiyel olumsuz etkiler en başta düşünülmelidir. Nüfusumuzun en iyi şekilde korunması ve büyük riskler içeren nanomalzemelerin tespit edilebilmesi için de ülkemizde kullanılan en yaygın nanomalzemelerin ayrıntılı bir görünümüne sahip olmak gerekir. Avrupa iş sağlığı ve güvenliği ajansı EU-OSHA gelişen potansiyel tehlikelerin başında nanoparçacıkları (NP) belirlemiştir. Küçük boyutları ve geniş yüzey alanları nedeniyle tasarlanmış NP lar benzer kimyasal bileşime sahip daha büyük parçacıklara göre daha belirgin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklere sahip olabilir. Bu özelliklerle NP lar akciğerlere ulaşma, akciğerden diğer vücut bölgelerine varabilme, cilt bariyerlerine nüfuz edebilme, hücre zarlarını geçme ve moleküler düzeyde etkileşime girme yeteneğini kazabilirler. Her yeni teknolojide veya yeni malzemede olduğu gibi çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak adına gerekli rehberliği sağlamak için tüm bu özellikler araştırılmalıdır.
Bu tezde hem nanoteknolojinin sorumlu bir şekilde geliştirilmesi hem de çalışanların zarar görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği çatısı altında alınması gereken önlemlere değinilmiştir ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Although nanotechnology provides convenience in our lives with its applications, studies on its health and environmental effects on humans are still ongoing. In order not to be harmed by the negative effects of nanotechnology and to improve its benefits, it is necessary to consider all the potential dangers it brings. So much so that there are devices or commercial products produced with nanotechnology in energy, water, agriculture, medicine, dentistry, cosmetics, defense industry, textile, construction sector and many other fields. It is worrisome as there are still many unknowns about nanomaterials. That is why it is the goal of many organizations around the world to ensure the responsible development of this field. For example, NIOSH, the American National Institute of Occupational Health and Safety, conducts research and develops guidelines on the occupational health and safety of workers exposed to nanomaterials in collaboration with partners in other government agencies, countries, academia, industry, workers and non-governmental organizations. Potential adverse effects on workers should be considered first, as workers are the first to be exposed to the potential dangers of nanotechnology. It is necessary to have a detailed view of the most common nanomaterials used in our country in order to protect our population in the best way and to demeçti nanomaterials that pose great risks. The European occupational health and safety agency EU-OSHA has identified nanoparticles as one of the emerging potential hazards. Because of their small size and large surface area, engineered nanoparticles may have more distinctive physical, chemical and biological properties than larger particles with similar chemical composition. With these properties, nanoparticles can dig up the ability to reach the lungs, travel from the lung to other body parts, penetrate skin barriers, cross cell membranes, and interact at the molecular level. As with any new technology or new material, all these features must be explored to provide the necessary guidance to protect the health and safety of workers.
In this thesis, measures to be taken under the roof of occupational health and safety are mentioned and suggestions are made in order to develop nanotechnology in a responsible way and to prevent employees from being harmed.