Mültecilere psikososyal destek hizmeti sunan profesyonel ve gönüllülerde ikincil travmatik stres, dini başa çıkma ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of secondary traumatic stress, religious coping and post-traumatic growth in professionals and volunteers providing psychosocial support services to refugees
Yazar: SEBAHAT ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA IŞIK
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dini başa çıkma = Religious coping ; Mülteciler = Refugees ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Travma = Trauma ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth

Özet:
İkincil travmatik stres, çeşitli alanlarda travmatik yaşantılara müdahale eden profesyonel ve gönüllü meslek elemanlarında görülebilen ve onların psikolojik, sosyal ve mesleki işlevlerini olumsuz yönde etkileyebilen bir durumdur. Bu araştırmada, mültecilere psikososyal destek hizmeti sunan profesyonel ve gönüllülerin sistematik olarak maruz kaldıkları travmatik öykülerden etkilenme düzeylerini, ikincil travmatik stres, dini başa çıkma tarzları, travma sonrası büyüme ve sosyodemografik değişkenlerin ilişkisi bağlamında ele almak hedeflenmektedir. 
Bu hedef doğrultusunda, Türkiye'deki çeşitli sivil toplum kuruluşlarında mültecilere yönelik psikososyal faaliyetler yürüten toplamda 215 profesyonel ve gönüllü bireye ulaşılarak, Sosyodemografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Dini Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri uygulanmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların ikincil travmatik stres, dini başa çıkma tarzları ve travma sonrası büyüme düzeylerinin birbiriyle pozitif yönde anlamlı ilişkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, psikolojik destek ve geçmiş travmatik deneyimin travma sonrası büyüme ile ilişkili değişkenler olduğu bulunmuştur. 
Araştırmanın sonucu, travmatik yaşantılara müdahale eden profesyonel ve gönüllülerin karşılaştıkları ya da karşılaşacakları zorluklar karşısında, ruh sağlığını koruyucu etkiye sahip psikolojik destek hizmeti, psikososyal destek programları, eğitsel çalışmalar ve süpervizyon desteğine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, elde edilen bulgular ışığında, saha uygulamalarının iyileştirilmesine ve gelecekte yürütülecek akademik araştırmalara yönelik önerilerle sonlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mülteci, mültecilere yardım çalışanları, psiko-sosyal destek, travma, ikincil travmatik stres, travma sonrası büyüme, başa çıkma tarzları, dini başa çıkma.

Abstract:
Secondary traumatic stress is a condition that can be seen in professionals and voluntary individuals who interfere with the traumatic experiences of others in various fields and negatively affects their psychological, social, and professional functions. This study examines the level of exposure of professionals and volunteer individuals who provide psycho-social support services to the refugees from traumatic stories in the relationship between secondary traumatic stress, post-traumatic growth, religious coping styles, and socio-demographic variables.
In line with this purpose, the Socio-Demographic Information Form, the Secondary Traumatic Stress Scale, the Religious Coping Styles Scale, and the Post-Traumatic Growth Inventory were applied to the 215 professional and volunteer aid workers from different NGOs in the field of migration.
As a result of the analysis, it was found that the participants' secondary traumatic stress, religious coping styles, and post-traumatic growth levels have a positive, meaningful, and significant relationship with each other. In addition, it was revealed that the variables associated with post-traumatic growth were past traumatic and psychological support experience.
 The result of the research reveals that it is needed for psychological support services, psychosocial support programs, educational studies and supervision support that have a protective effect on mental health against the difficulties that professionals and volunteers who intervene in traumatic experiences are facing. In the light of the mentioned findings, the study was concluded with suggestions to improve field practices and with offers to expand the scope of future academic studies.
Keywords: Refugee, refugee relief workers, psycho-social support, trauma, secondary traumatic stress, post-traumatic growth, coping styles, religious coping.