Göller bölgesinde bitkisel dokumacılık ve üretilen hasır dokumaların bazı özellikleri üzerinde bir araştırma
A study of plant weaving in the Lakes district and some properties of wicker weavings produced
Yazar: ZUHAL BEZİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı / El Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: El Sanatları = Crafts ; Ev Ekonomisi = Home Economics ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Bitkisel dokumacılık, eski tarihlerden bu yana hammaddenin bol ve yaygın olarak bulunduğu durgunsu kaynaklarının etrafındaki yerleşimlerde varlığını sürdürmüş bir el sanatıdır. Türkiye'de veDünya'da bu dokumaların kullanımına en çok sulak bölgelerde rastlanmıştır.Türkiye'nin güneybatısındayer alan Göller Bölgesi ise bünyesinde çok sayıda göl ve bataklık bölge bulundurmaktadır.Bundan dolayıdır ki Göller Bölgesi insanı çok eski tarihlerden bu yana bitkisel dokumacılığı bir ata elsanatı olarak kabul etmiş ve günümüze kadar çeşitli uygulama ve kullanımlarla bunu ispat etmiştir.Tarihi belgelerin birçoğu geçmiş tarihlerde, gerek ev kullanım eşyası, gerekse kabir hasırı gibigelenekler doğrultusunda kullanılan çeşitli ürünlerin, göller bölgesi yerleşimlerinde önemli bir yeriolduğunu göstermektedir.Bu çalışmada Göller Bölgesi'nde yer alan ve bitkisel dokumacılığın yapıldığı yörelerde bulunanbitkisel dokuma ürünler saptanmış, ulaşılan ürünler teknik desen ve renk gibi fiziksel yönleri açısındanincelenmiştir. Dokumacılardan anketler yoluyla alınan bilgiler değerlendirilmiş ve konuya üretimekatkısı olacak öneriler getirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamına alınan yörelerde bitkisel hammaddeyetişme koşulları saptanmış ve yörelerde mevcut bulunan hammaddelerin fiziksel özellikleri ile ilgiliaraştırma yürütülmüştür.Ayrıca çalışma, hasır dokumaların tarihten günümüze kullanım alanları, ürün tipleri vedeğerlendirilme şekilleri ile ilgili bilgi vermektedir.Göller Bölgesi'nde, bitkisel dokuma yapılan yerleşimlerde yürütülen bu araştırma, bu yöre ve konu ileilgili yapılan ilk çalışmadır. Bu özelliği ile hammaddenin ve iş gücünün değerlendirilmesi ile yörenintanıtılacağı ve gelir sağlayacak bir proje önerisi ile üretim yapılan yörelere katkı sağlayacak biraraştırma niteliği taşımaktadır.Anahtar Kelimeler:Göller Bölgesi, Bitkisel hammadde, Hasır,Hasır dokuma

Abstract:
Plant weaving is a handicraft that has continued its existence since ancient times in settlements aroundstagnant water resources where raw material is abundant. These weavings find their most widespreaduse in water-rich areas both in Turkey and in the world. The Lakes District (Goller Bolgesi inTurkish), situated in the southwest of Turkey, contains a large number of lakes and marshlands.Therefore, the people of the Lake District have adopted plant weaving as their ancestral handicraftsince old times and have proven this through various applications and use.Many of the historical documents indicate that various products that have been used in accordancewith traditions as household items or grave wicker occupy a significant place in the Lakes Districtsettlements.In this study, plant weaving products made in the Lakes District have been determined and theproducts have been studied in respect of their physical aspects such as technical design and color.Information obtained from weavers through interviews has been assessed and suggestions have beenmade that will contribute to production.Furthermore, conditions have been determined for growing plant raw materials in areas included in thestudy and research has been conducted on the physical properties of raw materials available in thearea.The study also provides information regarding the areas of use for wicker weavings form past topresent, types of products and ways of making use of them.This study, which has been conducted in settlements where plant weaving is performed, is the firststudy to be done on the region and the subject. By virtue of this feature, it will contribute to thesettlements where products are made by making use of raw materials and manpower, promoting theareas and proposing a project that will bring in income.Key Words:The Lakes District, Plant Weaving, Wicker,Wicker Weaving.