Tasavvufta rüya
Dream in sufism
Yazar: SERKAN DİRİARIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZAYDIN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, tasavvufta rüyaların yerini ve önemini detaylı bir şekilde incelemektedir. Rüyalar, beşeriyetin en kadim ve en esrarengiz olgularından biri olarak kabul edilmiştir. Tarih boyunca farklı medeniyetler, rüyaların mahiyetini anlamaya çalışmış, kâhinler ve sihirbazlar rüyaların tâbiri hususunda mühim vazifeler üstlenmiştir. Modern psikoloji, rüyaları bilinçaltının bir yansıması olarak değerlendirirken, Freud ve Jung gibi mühim şahsiyetler rüya teorileri ile bu alana katkı sağlamışlardır. Freud, rüyaları bastırılmış arzuların ve bilinçaltındaki çatışmaların sembolik ifadesi olarak görmüş, Jung ise rüyaları kolektif bilinçdışının arketipleriyle dolu bir dünyası olarak değerlendirmiştir.
İslam kültüründe rüyalar, ilahî mesajlar taşıyan ve manevi rehberlik sunan kıymetli vasıtalar olarak görülmüştür. Kur'ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerde rüyaların önemi vurgulanmış, Hz. Yusuf'un (a.s.) ve Hz. Muhammed'in (s.a.v.) rüyaları, rüyaların dini ve manevi hayattaki yerini gözler önüne sermiştir. İslam âlimleri, rüyaların rahmani, nefsani ve şeytani olarak tasnif edilmesi gerektiğini belirtmiş ve rüyaların doğru şekilde tabir edilmesinin ehemmiyetine dikkat çekmişlerdir.
Tasavvuf, rüyaların manevi yolculuklarda rehberlik eden ve ilahî sırları açığa çıkaran mühim bir unsur olarak ele alındığı bir disiplindir. Tasavvufî literatürde, rüyaların mürşid-mürid ilişkilerinde nasıl kullanıldığı, rüyaların manevi eğitim ve terbiyedeki rolü detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Büyük mutasavvıfların hayatlarında rüyaların nasıl mühim bir yer tuttuğu, rüyaların manevi gelişimlerine olan etkileri ve ilahî rehberlik sunduğu örneklerle açıklanmıştır.
Bu çalışma, rüyaların tasavvuf perspektifinden nasıl ele alındığını, tasavvufî düşünce içindeki yerini ve önemini ortaya koyarak, rüyaların insan bilincindeki ehemmiyetini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study examines in detail the place and importance of dreams in Sufism. Dreams have been considered one of the most ancient and mysterious phenomena of humanity. Throughout history, different civilizations have tried to understand the nature of dreams, and soothsayers and magicians have undertaken important duties in the interpretation of dreams. While modern psychology evaluates dreams as a reflection of the subconscious, important figures such as Freud and Jung have contributed to this field with their dream theories. Freud viewed dreams as the symbolic expression of repressed desires and conflicts in the subconscious, while Jung evaluated dreams as a world full of archetypes of the collective unconscious. In Islamic culture, dreams have been seen as valuable tools that carry divine messages and provide spiritual guidance. The importance of dreams has been emphasized in the Quran and hadiths, and the life of Hz. Yusuf (pbuh) and Hz. The dreams of Muhammad (pbuh) have revealed the place of dreams in religious and spiritual life. Islamic scholars have stated that dreams should be classified as divine, egoistic and satanic and have drawn attention to the importance of interpreting dreams correctly.
Sufism is a discipline in which dreams are considered as an important element that guides spiritual journeys and reveals divine secrets. In Sufi literature, how dreams are used in mentor-disciple relationships and the role of dreams in spiritual education and training are discussed in detail. The important place that dreams have in the lives of great Sufis, the effects of dreams on their spiritual development and the divine guidance they provide are explained with examples.
This study emphasizes the importance of dreams in human consciousness by revealing how dreams are considered from a Sufi perspective, their place and importance in Sufi thought.