Tarihi Urfa camii minberleri
Historical Urfa mosque pulpits
Yazar: ŞEBNEM ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL GÜLER
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk-İslam Sanatları Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Minber = Minbar ; Sanat eserleri = Artistic works ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Mimarinin özünü teşkil eden cami yapılarında bu eserler kadar önemli olan mimari elemanlardan biri de minberlerdir. Çalışmanın amacı, Urfa'da bulunan tarihi cami minberlerinin özelliklerini, bu minberlerin cami içerisinde konum ve yerlerini, şekillerini, malzemelerini, tekniğini ve üzerindeki süslemelerini tespit edip, kataloglarını yapmak, benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymaktır. Çalışmamızda, tarihi Urfa Camii minberlerini en erken tarihliden başlayıp 20.yüzyılın başlarına kadar olanlar incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Tarihi Urfa Camii minberlerini konu olarak seçmemizin nedeni, bugüne kadar Urfa'daki tarihi camilerin bütününü kapsayan detaylı bir çalışmanın olmamasıdır.
	Tarihi Urfa Camii minberleri ile ilgili çalışmamızı Urfa'daki tarihi camilerde yer alan minberler ile sınırlanmıştır. Bu camilerde bulunan 31 adet minber incelenip, kataloğu yapılmıştır. Çalışmanın amacı Urfa'da bulunan tarihi cami minberlerinin aynı döneme ait diğer tarihi cami minberlerinden farkını, konumunu tespit edip incelemektir. 
	Minberlerin şekillerine göre tipolojisi yani sınıflandırılması yapılmıştır. Bunların süslemeleri, malzeme ve teknikleri incelenmiştir. Kataloğu hazırlanan minberlerin, tarihlendirilmesi yapılmıştır. Bütün bunlar çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Minberlerin tanıtımında genel olarak şu sıra izlenmiştir. Öncelikle minberin ait olduğu caminin konumu, inşa tarihi ve bani-mimar-usta bilgilerini içeren kısa bilgiler yer almaktadır. Daha sonra minberlerin kitabe, bani, inşa tarihi, yeri ve konumu, kullanılan malzeme, yapılan süslemeler, kullanılan teknik ve minberin bugünkü durumu ile ilgili detaylı bilgi verilmiştir.
	Çalışmamızın sonunda aynı döneme ait diğer bölgelerdeki camii minberleri ile Urfa tarihi cami minberlerinin benzerlik ve farkı ortaya konulmuş, minberlerin yeri ve konumu tespit edilmiş, tipolojisi yani çeşitleri tanımlanmış, malzemeleri, teknikleri, süslemeleri, kitabeleri incelenmiş, değerlendirilmiş ve sonuçlandırılmıştır.  
        
       Anahtar Kelimeler: Camii, minber, Urfa, Urfa Camii minberleri

Abstract:
One of the architectural elements that are as important as these works in the mosque structures that consitute the essence of archicture is pulpit. The aim of the study is to determine the characteristics of the historical mosque pulpits in Urfa, their location and place, shapes, materials, techniques and decorations on these pulpits, to make catalogs and to reveal similarities and differences. İn this study, the historical Urfa Mosque pulpits from the earliest dates until the beginning og the 20th century were examined and evaluated. The reason why we chose the historical Urfa Mosque pulpit as a subject i that there is no detailed study covering all the historical mosques in Urfa.
Our work on the historical Urfa Mosque pulpits is limited to the pulpits in the historical mosques in Urfa. 31 pulpits in these mosques were examined and cataloged. The aim of the study is to determine and examine the difference of the historical mosque pulpits in Urfa from the other mosques in the same period.
The typology of the pulpits according to their shapes is classified. Their ornaments, materials and techniques were examined. The pulpits, whose catalog was prepared, were dated. All this is supported by drawings and photographs. İn the introduction of pulpits, it was generally followed. First of all, brief information including the location of the mosque to which the pulpit belongs, the history of the building the knowledge of architect-master was presented. Afterwards, detailed information about the inscriptions, contruction date, location and location materials used, decorations, technique and current status of the pulpits was given.
At the end of our study, the similarities and differences between mosque pulpits and Urfa historical mosque pulpits in other regions of the same period were detremined, the location and location of pulpit were determined, typology was defined, materials, techniques, ornaments and inscriptions were examined, evaluated and concluded.

        Keywords: Mosque, pulpit, Urfa, Urfa Mosque pulpits