İş ve işçi sağlığı açısından işyeri kirleticileri
Workplace contaminants in terms of workplace and worker health
Yazar: COŞKUN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. SALİH CENGİZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Benzen = Benzene ; Desorpsiyon = Desorption ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Termal = Thermal ; Toluen = Toluene ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound ; İş güvenliği = Work safety ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life ; İş hijyeni = Occupational hygiene ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Günlük hayatın bir vazgeçilmezi olan çalışma hayatı ve çalışma ortamı içinde insan sağlığı ve hijyeni önemli bir konudur. İş güvenliği ve insan sağlığı açısından çalışma ortamında yapılan ölçüm sonuçlarını doğru değerlendirebilmek için ortam havasında değişik özelliklere sahip ve çalışanlar üzerinde çeşitli etkileri bulunan birçok kimyasalın bulunduğunu dikkate almamız gerekmektedir.Bu tezde yer alan işyerlerine ait ilgili noktalarda atmosfere karışan emisyonların belirlenmesi amacıyla çeşitli tarihlerde örnekleme yapılmıştır. Örneklemeler sorbent tüplerin ?Air Lite? marka örnekleme pompası ile aktif ve pompa olmaksızın pasif olarak gerçekleştirilmiştir. Alınan örnekler Adli Tıp Enstitüsü Toksikoloji Laboratuarında bulunan ?Markes? marka Termal Desorber ekipmanlı GC-MS sisteminde analiz edilmiştir.Literatür verilerine göre uçucu organik maddelerin Termal Desorber ekipmanlı GC cihazı ile analizlerinin yaygın olduğu bilinmektedir. Bu tez için kullanılan sistemin GC cihazına bağlı kütle spektrometresi olması şimdiye kadar GC'nin diğer dedektörleri kullanılarak yapılan analizlere kıyasla daha fazla avantaj ve doğruluk kazandırmaktadır. Risk değerlendirmesi açısından BTEX bileşikleri hem kanserojen (benzen) hem de kanserojen olmayan bileşikler (toluen, etilbenzen, mpo-ksilenler) içerdiğinden dolayı çalışma kapsamına alınan işyerlerinde çok daha iyi bir değerlendirmenin yapılacağı düşünülmüştür. Bu iş yerlerin atmosferinde en yoğun rastlanan uçucu organik maddelerin neler olduğunun belirlenmesi de GC/MS sistemi varlığında çalışmanın ana hedeflerinden biridir.İş yeri kirleticileri, işçi sağlığı ve iş güvenliğini tehdit etmekte, bu yönde tıbben ve hukuken gerekli önlemlerin alınması, insan ve çevre sağlığı ile güvenlik açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Human health and hygiene is an important issue in working life and working environment which is an indispensable thing of daily life. To be able to evaluate the results of measurements well carried out in working environment in terms of occupational safety and human health, we must take into account that there are several chemicals having diverse affects on employees and ambient air has different characteristicsModelling was done in different times with the aim of determining the emissions flew into atmosphere in related points which belong to offices in this thesis. Modelling was carried out actively with modelling pump ?Air lite? brand of sorbent tube and passively without the pump. Samples were analyzed in GC-MS system with the equipment of ?Markes? brand Termal Desorber in the Toxicology Laboratory of Institute of Forensic Sciences and Legal Medicine.According to the information of literature, it is known that the analysis of volatile organic matters with the GC device with equipment of Termal Desorber is common. For The system used for this thesis having mass spectrometer depending on GC device provides more advantages and accuracy in comparison with analyses ever made by being used other detectors of GC. Because BTEX compounds include both carcinogen (benzene) and non-carcinogen compounds (toluen, ethyl benzene, mpo-xylenes) in terms of risk assessment, making a better assessment was thought. Additionally, determining what the most seen volatile organic matters in the atmosphere of related offices are will be one of the main objectives of the study.Working place pollutants threatens workers health and occupational safety, taking the necessary precautions medically and legally has importance in terms of people and environment health and safety.