İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında işverenin yönetim ve organizasyon sorumluluğu
Management and organization responsibility of the employer in ensuring occupational health and safety
Yazar: NAZAN GÜLERYÜZ ŞİVİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖNÜL BALKIR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kanunlar 6331 sayılı = Laws 6331 numbered ; Organizasyon = Organization ; Sorumluluk = Responsibility ; Yönetim = Management ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety ; İşveren = Employer ; İşveren sorumluluğu = Employer responsibility ; İşverenin yönetim hakkı = Employer’s right to manage

Özet:
Bu çalışmada, Türk Hukuku bakımından iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında işverenin yönetim ve organizasyon sorumluluğu incelenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği konusu, 1475 ve 4857 sayılı İş Kanunlarında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gibi pek çok kanun ve ikincil mevzuatta düzenlenmiştir. 20 Haziran 2012 tarihinde kabul edilen  6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte işverenin iş sağlığı ve güvenliğinde risk değerlendirmesi yaparak, iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri çalıştırarak, iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturarak, çalışanları eğitip, bilgilendirerek, çalışanların görüşlerini alıp, tüm sürece katılımlarını sağlayarak iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini işyeri organizasyonunun ayrılmaz bir parçası olarak uygulaması gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin gereği olarak işverenin, süreç yönetimine odaklanarak, koordinasyon sağlayıcı, katılımcı ve  önleyici  bir anlayışla iş sağlığı güvenliğini işyerinde organize etmesinin zorunluluğu üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada, iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu  kavramı, geniş anlamıyla yorumlanarak; organizasyona dahil olan yükümlülükler, 6331 sayılı İSGK temel olmak üzere, diğer kanun, yönetmelik ve düzenlemeler çerçevesinde tüm açılardan inceleme ve değerlendirme konusu yapılmıştır. İşyerlerinde iş sağlığı güvenliği organizasyonunu kurma yükümlülüğünü yerine getirmeyen ya da eksik yerine getiren işverenler, iş kazası ve meslek hastalıklarının maddi manevi kayıpları ile karşılaşacakları  gibi aynı zamanda idari, hukuki ve cezai sorumlulukları da söz konusu olacaktır. Bu nedenle çalışmada işverenin iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu yükümlülüğünü hiç veya gereği gibi yerine getirmemesinin hukuki, idari ve cezai  sonuçları incelenmiş, çalışmanın sonunda da iş sağlığı ve güvenliği organizasyonunu tam olarak gerçekleştirmiş bazı şirketlerin iyi uygulamalarına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İş sağlığı ve güvenliği, yönetim ve organizasyon, tehlike ve riskler, işverenin yükümlülükleri, eğitim ve bilgilendirme, koordinasyon.

Abstract:
In this study, the responsibility of the employer for management and organization in ensuring occupational health and safety from the point of view of Turkish Law is examined. The subject of Occupational Health and safety, and in 1475 4857, in Turkish code of obligations No. 6098, such as social insurance and General Health Insurance Law No. 5510, many laws and secondary mevzuatda are arranged. Occupational Health and Safety Law No. 6331, which was adopted on 20 June 2012 with the employer's Occupational Health and safety by doing a risk assessment, Occupational Health and safety professionals, Occupational Health and safety committee by the employees by creating educate, inform and to seek the views of employees and their participation in processes related to occupational health and safety by ensuring that all the obligations that are arranged as an integral part of workplace organization should implement. As a requirement of these regulations, the obligation of the employer to organize occupational health and safety in the workplace with a coordinating, participatory and preventive approach focusing on process management has been emphasized. In this study, the concept of occupational health and safety organization has been interpreted in a broad sense and the obligations included in the organization have been examined and evaluated in all respects within the framework of other laws, regulations and regulations, including OHS Law No. 6331. Employers who do not fulfill their obligation to establish an occupational health and safety organization at their workplace or who fulfill it incompletely will be covered by material and moral losses of occupational accidents and occupational diseases, as well as their administrative, civil and criminal responsibilities will also be in question. Therefore, in the study, the legal, administrative and penal consequences of the employer's failure to fulfill occupational health and safety organization, obligation at al lor duly have been examined, and at the end of the study, the best practices of some companies that have fully realized the occupational health and safety organization are included.

Keywords : Occupational health and safety, management and organization, hazards and risks, obligations of the employer, training and information, coordination.