Yükseköğretimde mesleki gelişim aracı olarak öğretmen araştırmasının kullanımı ve sürdürülebilirliğinin incelenmesi
An investigation into teacher research engagement and sustainability as a professional development tool in higher education
Yazar: VİLDAN SAKARKAYA
Danışman: PROF. DR. NİLAY BÜMEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alan araştırması = Field research ; Araştırma davranışı = Exploratory Behavior ; Araştırmacı öğretmen = Teacher as researcher ; Mesleki gelişme = Professional development ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, mesleki gelişimde bireysel ve kurumsal düzeylerde yaygınlaştırılmasının önündeki engellerin aşılabilmesine yönelik bulgulara ulaşmak üzere, öğretmen araştırmasının kullanımını ve sürdürülebilirliğini sağlayan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bir devlet üniversitesinde görev yapan 33 İngilizce okutmanı  ile bir karma yöntem durum çalışması yürütülmüştür. Farklı alt sorular için derinlemesine veri sağlamak amacıyla dört farklı çalışma grubundan veritoplanmıştır. Böylece maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyleöğretmen araştırması deneyimi olanveolmayan okutmanları içeren nispeten büyük bir grupla (n=33) çalışmaya başlanmış, daha sonra öğretmen araştırması için motive edici-caydırcı etmenlerin/ gerekli şartların belirlenmesi amacıyla aykırı durum örnekleme yöntemiyle ikinci bir çalışma grubuna (n=10), sonrasında öğretmen araştırması yürütmüş okutmanların deneyimleriyle ilgili ayrıntılı verilere ulaşmak amacıyla homojen örnekleme yöntemiyle üçüncü bir çalışma grubuna (n=7), son olarak, öğretmen araştırmasının sürdürülebilir etkilerini vesüreçte etkili olan faktörleri belirlemek amacıyla, ölçüt örnekleme yöntemiyle son bir çalışma grubuna (n=4) ulaşılmıştır. Veri toplama araçları, kapalı ve açık uçlu sorulardan oluşan anketler ve yarı yapılandırılmış görüşme formlarıdır. Nitel veriler içerik analiziyle, nicel veriler frekans analiziyle çözümlenmiştir. Okutmanlarınöğretmen araştırması yürütmeme nedenlerinin (1) çalışma ortamına (kurumsal politikalar, okuldaki araştırma kültürünü destekleyen yapılar ve kurumun sınırlı kaynaklarıyla ilgili etmenler), (2)katılımcıların öğretmen araştırmasıyla ilgili farkındalık, inanç ve bilgi ve becerisiyle ilgili etmenlereve (3) ekonomik nedenlere bağlı olduğu tespit edilmiş ve zaman sıkıntısının oluşmasında da birlikte rol oynadıkları sonucuna varılmıştır. Katılımcıların öğretmen araştırması yapma kararlarında etkili olan faktörlerin (1) bireysel özelliklere (mesleki gelişim ihtiyacı hissetme, tehdit altında hissetmeme, öğretmen araştırmasının potansiyelinin farkında olma ve akademik hedefler), (2) proje özelliklerine (araştırma yapma ve konu seçiminde özerk olma, proje odağının mesleki hedef, bağlam ya da karşılaşılan bir sorun ile alakalı olması), ve (3) bağlamda bulunan teşvik edici birtakım özelliklere (uzman desteği ve kurumda daha önce öğretmen araştırması yapmış, yüksek lisans ve doktora çalışmalarına devam eden meslektaşlar bulunması) bağlı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılar üzerindeöğretmen araştırmalarınınetkilerinin azımsanmayacak düzeyde olduğu ve geçen dört yıllık süreye rağmen etkilerin (mesleki özyeterlik algısında artış, alanyazın ile daha içli dışlı olma ve mesleki motivasyon artışı) sürdüğü sonucuna varılmış, dolayısıyla bu etkiler sayesinde yeni bağlamlarda öğrenci başarısına olumlu katkılarının olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır.Mesleki gelişim ihtiyacı hissetmeme ve öğretmen araştırması yürütme ile ilgili olumsuz deneyimler,yeni öğretmen araştırması projeleri için motivasyon azaltıcı etkiye sahipken; mesleki gelişimle ilgili olumlu tutumun, bu konuda ihtiyaç hissetmenin ve öğretmen araştırmasıyla ilgili olumlu deneyimlerin (sürecin sonunda yaşanılan başarı duygusu ve öğrenci başarısındaki olumlu değişimler) yeni projeler için okutmanları motive edici olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma ortamıyla ilgili durumlardan (1) yeterli zaman olmaması, (2) yönetimde mesleki gelişim ile ilgili bir beklentinin bulunmaması ve (3) kurumsal destek ve teşvikte yetersizlik caydırıcı özellikler arasındadır.Projenin kurumsalbağlam odaklı olması, mesleki hedef ve sınıf içi sorunlarla ilgili somut çıktılar sunma potansiyeli taşıması ve sonuçların meslektaşlarla paylaşılabilmeside motive edici özellikler arasında yer almaktadır.Genel olarak öğretmen araştırmasının faydalı ve değerli bir mesleki gelişim etkinliği şeklindedeğerlendirildiği sonucuna varılmıştır. Öğretmen araştırması için gerekli şartların kişisel ilgi ve ihtiyaçtan doğan içsel bir motivasyon, kurumsal teşvik ve destek, zaman ve araştırma yürütme konusunda bilgi ve beceri olduğu sonucuna varılmış; bu konularda iyileştirmeler sağlayacak öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Mesleki gelişimde öğretmen araştırması, öğretmen araştırması kullanımı, öğretmen araştırmasının sürdürülebilirliği.

Abstract:
AN INVESTIGATION INTO TEACHER RESEARCH ENGAGEMENT AND SUSTAINABILITY AS A PROFESSIONAL DEVELOPMENT TOOL IN HIGHER EDUCATION

ABSTRACT


In this study, with the intention of overcoming the barriers to teacher research engagement and sustainability, it is aimed to find out the factors that facilitate and hinder teachers' engagement into teacher research, whether the impacts of doing teacher research and teachers' efforts to do research are sustained over time, and, if so, what those are and how those are sustained. For this purpose, a study with mixed methods case study design has been carried out with 33 EFL instructors at a state university. In order to provide in-depth data for different research questions, four different study groups have been formed. The study started with a relatively larger group (n=33) formed with maximum diversity sampling method, which included both instructors who carried out teacher research before and instructors with no experience of it to describe the case in detail. Then, the group gradually narrowed into a group (n=10) with extreme case sampling to carry out interviews to gain in-depth understanding of the motivators, demotivators and conditions for engaging in teacher research, then into another group (n=7) with homogeneous sampling to gain in-depth understanding of the experiences of instructors who carried out teacher research. Finally, with the criterion sampling method, the final study group (n=4) was formed to question the sustainable impacts of teacher research and what contributed to the sustainability of these. Two questionnaires consisting of closed and open-ended questions and interviews carried out with semi-structured forms have been used as data collection tools. The qualitative data have been analyzed by content analysis, while frequency analysis has been carried out for the quantitative data. The results of the study have shown that workplace conditions, limitations in instructors' awareness, beliefs, skills and knowledge about teacher research and economic matters contribute to the most-frequently-mentioned barrier, the lack of time to do research. Instructors' individual characteristics, project conditions, and a number of workplace conditions (opportunities for teacher research, expert support and colleagues with teacher research experience or postgraduate degrees) are the factors triggering teacher research engagement. The conditions for teacher research are intrinsic motivation, time, institutional encouragement and support, and knowledge and skills in conducting research. It is concluded that impacts of teacher research on the instructors are substantial and these have persisted despite the four-year-period and manifest themselves in the instructors' current practices and student achievement levels. Instructors' need for professional development, positive experience with teacher research (a sense of achievement and observed positive outcomes on students' language development), conducting projects relevant to their goals, concerns and context, and having the opportunity to share their research results through various dissemination forms have facilitated the sustainability of instructors' efforts to conduct teacher research and the impact of former research projects. Lack of time, managements' lack of expectation from instructors to engage in professional development and management's lack of support for their efforts to be research engaged have hindered the sustainability of those efforts and impacts. 

Keywords: Teacher research in professional development, teacher research engagement, sustainability of teacher research