Fiyat düzeyinin mali teorisi (FTPL): Türkiye'nin 1980-2005 dönemi için model uygulamaları
Fiscal theory of the price level (FTPL): Model estimations for Turkey during 1980-2005
Yazar: DİLEK TEMİZ
Danışman: PROF. DR. ERCAN UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bütçe açıkları = Budget deficits ; Enflasyon = Inflation ; Fiyat düzeyi = Price level ; Kamu borçları = Public debts

Özet:
Bu tezde, FTPL kapsamında Türkiye'de geçerli iktisadi politika rejiminin 2001 yılı öncesi dönemde Ricardocu-olmayan rejim (maliye politikası baskın) olduğu, 2001 yılı sonrası dönemde ise Ricardocu rejim (para politikası baskın) özellikleri gösterdiği yönündeki hipotez, FTPL'den hareketle kurulan ve birbirini destekleyen iki farklı model ile ampirik olarak test edilmektedir. İlk modelde kullanılan değişkenler bütçe açığı, tüketici fiyat endeksi ve para arzı, ikinci modelde kullanılan değişkenler ise birincil fazla, toplam kamu yükümlülükleri ve kamu net borç stokudur.Bu tez kapsamında elde edilen ampirik uygulama sonuçları, 2001 yılı öncesi ve sonrası dönemde Türkiye'de geçerli iktisadi politika rejimi hakkında kesin bir karara varılamayacağına işaret etmektedir. Bu durumun temelde iki sebebinin olduğu ifade edilebilir. Birincisi, tez kapsamı dışında bırakılan enflasyonu açıklamada kullanılan diğer değişkenlere ihtiyaç duyulması, ikincisi ise, 1987:1-2005:4 (1988:4-2005:4) döneminde Türkiye'de uygulanan politikalarda değişiklikler olduğu için Ricardocu, Ricardocu-olmayan ortam ayrımının yapılmasının güçlüğüdür. Ancak, günümüzde genel kabul gören ve çoğu ülkede uygulanan iktisadi politikanın, istikrarlı büyüme için fiyat istikrarı ve mali disiplini, dolayısıyla eşgüdümlü para ve maliye politikalarını gerektirdiği, bu gereklilikler temelinde oluşturulan 2001 sonrası iktisadi politika yapısının Türkiye'ye fiyat istikrarı ve istikrarlı büyüme yolunda önemli kazanımlar sağladığı ortadadır. Bu açıdan bakıldığında, Türkiye'de ekonomi politikalarının şekillenmesinde, tek bir otoritenin baskınlığına dayanmayan, para ve maliye politikalarının birlikte ele alındığı bir anlayışın gerekliliği ortaya çıkmaktadır.Anahtar Kelimeler: Fiyat Düzeyinin Mali Teorisi (FTPL), Ricardocu Rejim, Ricardocu-olmayan Rejim, Bütçe Açıkları, Enflasyon, Kamu Borçları, Birincil Fazla.

Abstract:
In this dissertation, the hypothesis that the economic regime in Turkey within the context of FTPL before the year 2001 was non-Ricardian (fiscal dominant), and that after the year 2001 the economic regime in Turkey has been characterized by Ricardian (monetary dominant) was empirically tested. Two different models that support each other were designed to test the validity of this hypothesis. The variables used in the first model are budget deficit, consumer price index, and money supply while the variables used in the second model are primary surplus, total public liabilities, and net public debt stock.The results of empirical estimations obtained in the context of this thesis reveal that it is impossible to make a definite judgement about the economic regime which prevailed in Turkey during the period that preceded and followed 2001. One can assume that this situation can be accounted for by two factors. The first factor is the need for other variables used in explaining inflation, which is outside the context of this thesis. The second factor is that it is hard to make a distinction between a Ricardian and non-Ricardian environment because of the changes in economic policies implemented in Turkey from 1987:1 to 2005:4 (1988:4-2005:4). However, the economic policy widely accepted and implemented in many countries today necessitates price stability and fiscal discipline to achieve stable growth, hence the need for coordinated fiscal and monetary policies. Based on these requirements, the structure of economic policy formed after 2001 has provided substantial benefits for Turkey in terms of price stability and stable growth. Viewed from this perspective, in the formation of economic policies in Turkey, a certain approach is needed: a policy which doesn?t depend on the domination of one single authority, and which requires that fiscal and monetary policies be handled together.Key Words: Fiscal Theory of the Price Level (FTPL), Ricardian Regime, Non-Ricardian Regime, Budget Deficit, Inflation, Public Debt, Primary Surplus.