Orman yangın işçiliğinde iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi üzerine bir araştırma
A research on occupational health and safety risk assessment in forest fire working
Yazar: NEVİN BACI
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÇALIŞKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman İnşaatı ve Transportu Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman yangınları = Forest fires

Özet:
Bu çalışma ile öncelikli olarak ülkemizin ve daha kapsamlı olmak üzere İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı çalışan orman yangın işçilerinin iş sağlığı ve güvenliği konusunda son yıllardaki durumun ortaya konulması ve işçilerin psikososyal durumlarının değerlendirilmesi yapılarak yangın işçilerinin ruhsal-bedensel sağlığı ve yangın işçilerinin yangın söndürme esnasında karşılaştığı riskler belirlenerek risk analizi yapılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü idari sınırları içinde faaliyet gösteren 246 yangın işçisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde anket yöntemi kullanılmış ve işçilerin karşılaştığı tehlikeler L tipi matris yöntemiyle belirlenerek, uzmanlar tarafından AHS yöntemine göre önem sırasına göre sıralanmıştır. Araştırmaya katılan yangın işçilerinin 117'si meslek hayatları boyunca en az bir kez kaza geçirdiğini belirtmiştir. Son bir yıl içinde kaza geçiren kişi sayısı ise 101'dir. Genel Sağlık Anketi'ne göre yüksek puan alanların %70'i, düşük puan alanların ise %35,8'i iş kazası geçirmiştir. Her bir uzman tarafından belirlenen 27 tehlikenin AHS ve L tipi matris değerlendirme sonuçlarına göre en öncelikli üç risk yangın, parlama, patlama, alev ve iş güvenliği eğitimi en düşük riskler ise acil durum ekipmanlarının yerinin bilinmemesi, ağaç devrilmesi ve çarpması olmuştur. Çalışma alanındaki işçilerin %89'u çalışma saatlerini 7 saat ve üzeri olarak belirtmiş ve %40'ı yeterince dinlenemediğini söylemiştir.
Sonuç olarak, orman yangın işçilerine gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesi, kazalarda sıralanan risk faktörlerinin en aza indirilmesi ve psikososyal durumlarına yönelik iyileştirmelerin yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract:
With this study, it is aimed primarily to reveal the work and health of the forest fire workers working in our country and, more comprehensively, in the Izmir Regional Directorate of Forestry in recent years, and to determine the psycho-physical and fire workers' risks to fire extinguishing by making the psychosocial conditions of the retirees age. The study was conducted on 246 fire workers operating within the administrative borders of İzmir Regional Directorate of Forestry. The survey method was used in data collection and the dangers they encountered were determined according to the L-type matrix method, and they were ranked in order of importance by experts according to the AHS method. According to the results, 117 of the fire workers who participated in the study had an accident during their professional life. The number of people who had an accident in the last year is 101. 70% of those who got high scores in the General Health Survey and 35.8% of those who got low scores had a work accident. According to the AHS and L type matrix evaluation results, the three primary risks are fire, flammability, explosion, flame and occupational safety training, the lowest risk is not knowing the location of emergency equipment, tree falling and striking. 89% of the workers in the work area stated their working hours as 7 hours or more, and 40% stated that they could not get enough rest.
As a result, it has been determined that the necessary occupational health and safety trainings should be given to forest deaths, the risk factors listed in accidents should be minimized and abbreviations should be made for their psychosocial status.