Menderes magnesiasi propylonu anthemion bezemeleri
The Anthemion decoration of the propylon in magnesia on meander
Yazar: GÖRKEM KÖKDEMİR
Danışman: PROF. DR. ORHAN BİNGÖL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anthemion = Anthemion ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Menderes magnesiası = Menderes magnesia ; Propylon = Propylon ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
ÖZET Menderes Magnesiası 'nın en önemli yapılarından birisi olan Propylon, Artemis Kutsal Alanı ile Agorayı birbirine bağlamaktadır. 1891-1893 yılları arasında, C. Humann tarafından yapılan kazı çalışmaları sonucunda ilk kez ortaya çıkartılan yapıya ait kalıntılar, bu dönemden sonra zamanla tekrar mil altında kalmış ve Humann'dan yaklaşık 100 yıl sonra, 1993-1999 yıllan arasında Prof. Dr. Orhan Bingöl taralından yapılan kazı çalışmaları ile tekrar gün ışığına çıkartılmıştır. İon düzeninde olan Propylon,önlerde dört sütun ve iki fil ayağının kullanıldığı iki sütun sırası ve ortada iki sütun ve iki fil ayağının kullanıldığı bir sütun sırası olmak üzere toplam üç sütun sırasından oluşmaktadır. Konumuzu oluşturan Propylon'a ait Anthemion bezemeleri yapının eğimli simalarında, arşitravlarında ve fil ayağı başlıklarında kullanılmıştır. Anthemionlar üzerinde yaptığımız çalışmalar sonucunda, yapının Doğu cephe eğimli simasında Kapalı Pahnet-Lotus-Açık Palmet tipc- Lotus- Açık Palmet tip c-Lotus bezeklerinden oluşan şema tipA ile Akanthus-Lotus- Kapak Palmet-Lotus- Aç A Palmet tipe -Lotus- Kapah Palmet- Lotus -Açık Palmet tipd- Lotus- Akanthus bezeklerinden oluşan şema tipb'nin kullanıldığı saptanmıştır. Doğu cephe eğimli simalarında karşılaştığımız iki farklı tipteki şemaya benzer nitelikte, doğu cephe arşitrav blokları üzerinde de, Kapalı Palmet-Açık palmet tipa-Açık Palmet tipb-Kapalı Palmet bezeklerinden oluşan şema tipA ile Kapak Palmet- Açık palmet bezeklerinden oluşan ŞematipB olmak üzere iki farklı tipte şemanın kullanıldığı tespit edilmiştir. Propylon batı cephe eğimli simalarında ise Kapalı palmet-Açık palmet - Açık palmet-Kaplı Palmet bezeklerinden oluşan bir şema ile arşitrav blokları üzerinde Kapalı palmet- Açık Palmet bezeklerinden oluşan şemalar kullanılmıştır. 61Fil ayağı başlıklarında, Kapalı palmet-Açık Palmet bezeklerinden oluşan aynı tipteki şemaların kullanılmış olmasına rağmen, işçilikler de farklılıklar gözüktüğü anlaşılmaktadır. Propylon'a ait Anthemion bezemeleri üzerinde yaptığımız stilistik değerlendirmeler sonucunda, Geç Hellenistik Sonu- Erken İmp. Dönemi içerisinde de benzer örnekler ile karşılaştığımız, "kompleks" olarak adlandırdığımız şemalar ile, "yaprak" formlu palmet göbeklerinin ve palmet-kıvrık da bezeklerinin kullanımına ilişkin bezeme detayları tespit edilmiştir. Bu bezeme detayları ile de Propylon'da tespit ettiğimiz farklı Anthemion bezemeleri, oluşturdukları şemalar yönünden farklılıklar göstermesine karşın, stilistik olarak aynı dönem özelliklerini yansıttıkları anlaşılmıştır. Bu özellikler ile de Magnesia Propylonu anthemionlanm dönem olarak, Geç Hellenistik Sonu-Erken İmp. Dönemi tarihleri içerisinde değerlendirmemiz gerekmektedir. 62

Abstract:
SUMMARY The Propylon of the Magnesia on the Meander links the sanctuary of Artemis with the Agora. It was excavated in 1891-1893 by C. Humann. Over the past 100 years, however, soil washed up from the Gümüşdağ had again covered the ruins. The new excavations started in 1993-1999 by Prof Dr. Orhan Bingöl. The Propylon is in the Ionic order and has three lines of the column, two Facades, ten columns and six piers. The Propylon's Inclined Sima blocks, architraves and capitals of pier decorated with anthemion. The Inclined Sima blocks have two anthemion schemas on the east Facade of the Propylon. Closed Pabnette-Lotus-Open Pabnette type A - Lotus- Open Pabnette type B- Lotus decorations have formed the Schemas type A and Acanthus-Lotus- Closed Pabnette-Lotus -Open Pabnette type C-Lotus- Closed Pahnette-Latus -Open Pabnette type D-Lotus- Acanthus decorations have formed the Schemas type B on the Inclined Sima on the east Facade of the Propylon. We determine two schemas, like the Inclined Sima of the East Facade, on the architrave. The first schema (type A) of the architrave is formed by the decorations of Closed Pabnette- Open Pabnette type A- Open Pabnette type B- Closed Pabnette and the second schema (type B) is formed by the decoration of Closed Pabnette- Open Pabnette. On the west Facade of the Propylon, the Inclined Sima blocks was decorated with Closed Pabnette- Open Pabnette - Open Pabnette - Closed Pabnette and the architrave blocks decorated by Closed Pabnette- Open Pabnette. 63The capitals of the pier are decorated with the same schema which is formed by Closed Palmette- Open Palmette. But the decorations of palmette are different with each other on the capitals. We determined some details on the decoration of anthemion on Propylon. These are "leaf shaped palmette heart", "komplex schemas" and "type Palmette- scrolls". We know these details on the anthemion decoration of end of the Late Hellenistic-Early Roman Empire period. The differences of anthemion schema of the Propylon is not put the Propylon in different period. All of our researching exposed that the date of the Propylon of Magnesia on the Meander is end of the Late Hellenistic-Early Roman Empire period with the stylistic analysis of the Anthemion decoration.