Nullipar gebelerde tokofobinin belirlenmesi, psikolojik desteğin ve gebe eğitiminin tokofobi ve sezaryen oranları ile ilişkisi
Determination of tocophobia in nullipar pregnancy and the relationship of psychological support and pregnancy education with tocophobia and caesarean ratios
Yazar: OSMAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. YAPRAK ÜSTÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum korkusu = Fear of birth ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Psikolojik destek = Psychological support ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Amaç: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artan sezaryen oranları önemli bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir. Gebelerin bir kısmı ciddi doğum korkusu nedeniyle sezaryen doğumu tercih etmektedir. Bu çalışmanın amacı; ilk kez doğum yapacak gebelerin erken gebelik haftalarında doğum korkusu düzeylerinin belirlenmesi, gebe okulu eğitimi ve psikolojik desteğin doğum korkusu ve doğum şekli üzerine olan etkisinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Prospektif kesitsel olarak planlanan çalışmamıza Ağustos 2019 ile Eylül 2020 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü'nde; daha önce doğum yapmamış, 18-40 yaş arasında, tekil gebeliği olan, 12 gebelik haftası ve altında olan ve ek kronik hastalığı olmayan toplam 159 gebe dahil edilmiştir. Gebelerin yaş, eğitim durumu, kronik hastalık öyküsü, obstetrik öykü, özgeçmiş, soy geçmiş, ilaç kullanım öyküsü ile doğum sonrasında doğum şekli, bebeğin doğum ağırlığı, cinsiyeti, doğum haftası kaydedilmiştir. Gebelerin doğum öncesi ve doğum sonrası gebelik korkusu düzeyleri Wijma Doğum Beklentisi Anketi Kısım A ve B kullanılarak değerlendirilmiştir. Bütün gebeler psikolojik destek ve gebe okulu hakkında bilgilendirilmiş, katılmaları önerilmiştir. Psikolojik destek almak isteyen gebelere 14. ve 34. gebelik haftaları için randevu verilmiştir. Gebe okulu ve psikolojik desteğin doğum şekline, doğum sonrası gebelik korkusuna olan etkileri incelenmiştir.
Bulgular: Araştırma kapsamında daha önce doğum yapmamış 159 gebe incelenmiştir. Çalışmada doğum öncesi ciddi doğum korkusu (Wijma Doğum Beklentisi Anketi A skoru ≥ 85) % 6.3 olarak tespit edildi ve bu oranın eğitim düzeyi düştükçe arttığı saptandı. Gebe okuluna katılan gebelerin doğum öncesi korku düzeylerinin, katılmayan gruba göre yüksek olduğu görülürken (p=0,009) (p<0.05), psikolojik destek alan ve almayan gebeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Gebeliğinde psikolojik destek alan, gebe okuluna devam eden veya her ikisine birden katılan gebelerin doğum öncesi ve doğum sonrası gebelik korkusu düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Doğum şekilleri incelendiğinde primer sezaryen oranı %28 olarak tespit edildi, sezaryen oranı alt gruplarda ayrı ayrı incelendiğinde; destek almayan gebelerde %40.8, sadece gebe okuluna katılan gebelerde %44, sadece psikolojik destek alan gebelerde %7.1, hem gebe okuluna katılan hem psikolojik destek alan gebelerde %0 olarak saptandı (p<0.05). 
Sonuç: Daha önce doğum yapmamış gebelerde doğum öncesi psikolojik destek almanın sezaryen oranlarında anlamlı düşüş sağlandığını saptadık. Gebe okuluna katılan gebelerin doğum öncesi korku düzeylerinin anlamlı olarak daha yüksek olmasının doğum şekline etki edebileceği düşünüldüğünde, daha geniş vaka serili çalışmaların gebe okulu katılımı ile doğum şekli arasındaki ilişkinin daha net anlaşılmasını sağlayabileceğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Tokofobi, Wijma, W-DEQ, Gebe okulu, Gebelikte psikolojik destek, Sezaryen Oranı

Abstract:
Aim: In accordance with the world, increase of the cesarean ratio has become an important public health problem in our country. Many of pregnant women prefer cesarean delivery due to serious fear of childbirth (FOC). The aim of this study is to determine the level of FOC on nulliparaous pregnant women who are in the early weeks of pregnancy and to examine the effect of antenatal school and psychological support to FOC and type of delivery.
Material and Methods: This prospective cross-sectional study covers 159 pregnant women between the ages of 18-40 with no chronical diseases who are nulliparaous, have singleton pregnancy of 12 weeks at most. This study was performed in Ankara Zekai Tahir Burak Women Health Training and Research Hospital and Ankara City Hospital Obstetrics and Gynecology Department between August 2019 and September 2020. Age, educational status, chronic diseases, obstetric history, family history, medications were recorded before delivery whereas type of delivery, weight of birth, gender, week of birth, were recorded after giving birth.. This study evaluates the fear of childbirth of pregnant women by using Wijma Delivery Expectancy Experience Questionnaire Part A and B before and after the birth. All pregnant women were informed about psychological support and antenatal school and participation was recommended. Appointments were arranged for those who are eager for psychological support during their 14th and 34th weeks of pregnancy.  The effects of antenatal school and psychological support on type of delivery and FOC after delivery were examined.
Results: This study researches 159 pregnant women who have not given birth before. In the study, severe prenatal FOC (The Score of Wijma Delivery Expectancy Experience Questionnaire Part A >85) was found to be 6.3% and it has been determined that this rate increases as the level of education decreases. It was noted that pregnant women with a higher fear of giving birth were more likely to attend antenatal school compared to those suffering less (p=0.009)(p<0.05). There is no statistically significant difference between the women who did and did not take psychological support (p>0.05). No significant difference was found between prenatal and postnatal FOC levels of pregnant women who took psychological support, attended antenatal school or participated in both.
Primary cesarean section ratio of this study was 28%. Regarding the cesarean section ratio of sub-groups; the ratios were calculated to be 40.8% for the women with no support, 44% for the women who did only attend the antenatal school, 7.1% for those who only did have psychological support while the cesarean section ratio was calculated to be 0% for those attended both the antenatal school and psychological support (p<0.05). 
Conclusion: In this study we found out that having antepartum psychological support decreased the ratio of cesarean section on pregnant women who have not given birth before. The pregnant women who attended to antenatal school had high level of antepartum FOC so it may affect the type of birth. According to this we believe that future studies with larger case series may better represent the relationship between the antenatal school attendance and birth type.
Key Words:  Tocophobia, Wijma, W-DEQ, Antenatal school, Psychological Support during pregnancy, Cesarean ratio