Mogan Gölü'nde ekolojik durumun tahmininde epifitik diyatome topluluğunun kullanımı
The use of epiphytic diatom community for the ecological status assessment in Lake Mogan
Yazar: MÜGE ŞANAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE NİLSUN DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Fitobentoz, Su Çerçeve Direktifi kapsamında göller ve akarsuların ekolojik kalitesinin belirlenmesinde kullanılan göstergelerden biridir. Bu araştırmada, Mogan Gölü'nde, Phragmites australis topluluğu üzerinde bulunan diyatomelerin mevsimsel değişimi incelenmiş, gölün ekolojik durumunun tahmininde epifitik diyatome topluluğu kullanılmıştır.
 
Mogan Gölü'nde litoral bölgede 5 istasyon belirlenmiş ve Phragmites australis topluluğu üzerindeki diyatome örnekleri Ocak 2013 - Kasım 2013 tarihleri arasında aylık olarak alınmıştır. Pelajial bölgede 2 istasyon seçilerek klorofil a derişimi belirlenmiştir. Gölde su sıcaklığı, pH, çözünmüş oksijen derişimi, iletkenlik, Secchi derinliği yerinde ölçülmüş, toplam azot, toplam fosfor ve silikat analizleri yapılmıştır.
 
Mogan Gölü'nden alınan örneklerde Bacillariophyta divizyosu, Bacillariophyceae sınıfından 58, Coscinodiscophyceae sınıfından 1 ve Mediophyceae sınıfından 2, olmak üzere toplam 61 epifitik diyatome türü teşhis edilmiştir. Gölde epifitik diyatome topluluğunda Achnanthidium minutissimum, Navicula cryptonella, Ulnaria acus, Encyonopsis microcephala, Rhopalodia gibba ve Nitzschia dissipata dominant olarak belirlenmiştir. Dominant türler α–β mezosaprobik koşullara toleranslı türlerdir. Göl Secchi derinliği, klorofil a ve toplam fosfor derişimine göre ötrofiktir. Bu araştırmada toplam fosfor ve toplam azot derişimleri ile WAT indeksi arasında önemli bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Epifitik diyatomelere göre hesaplanan WAT, DESCY, IDG, IPS, IDP, TDI indeksleri III. sınıf (orta) ekolojik kaliteyi belirtmektedir. Bu indekslerin Mogan Gölü'nde ekolojik kalitenin izlenmesinde kullanımının uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Kirlenmeye toleranslı türlerin bulunması ile indekslerin çoğunda ekolojik kalitenin orta ile kötü arasında değişmesi, Mogan Gölü'nde organik madde artışı, ötrofikasyona işaret etmektedir.

Abstract:
Phytobenthos used as an ecological quality indicator for lakes and rivers according to Water Framework Directive. In this research, seasonal succession of diatoms on Phragmites australis community was investigated and diatom community was used for the estimation of ecological status of Lake Mogan. 

Diatoms on the Phragmites australis community had been taken monthly from five stations on the littoral region between January 2013 and November 2013. Two pelagial stations were selected for analysis of chlorophyll a concentration. Water temperature, pH, dissolved oxygen, conductivity, Secchi depth were measured in stu. Total nitrogen, phosphorus and silica were analyzed.
 
A total of 61 epiphytic diatom species from Bacillariophyta (58 species from Bacillariophycea, 1 species from Coscinodiscophyceae and 2 species from   Mediophyceae) were identified from Lake Mogan. Achnanthidium minutissimum, Navicula cryptonella, Ulnaria acus, Encyonopsis microcephala, Rhopalodia gibba and Nitzschia dissipata were found dominant in epiphytic diatom community of Lake Mogan. The dominant species were tolerant to α –β mesosaprobic conditions. The lake was estimated as eutrophic according to Secchi depth, chlorophyll a and total phosphorus. In this research, total phosphorus and total nitrogen were significantly correlated with WAT index. Indexes of WAT, DECY, IDG, IPS, IDP and TDI showed III class (moderate) ecological quality. It is suggested to use these indexes for monitoring of ecological status of the lake. The findings of tolerated species to pollution and medium-poor quality according to indexes pointed out increase of organic matter and eutrophication in Lake Mogan.