Çok uyaranlı eğitim ortamlarının öğrencilerin kavram gelişimine etkisi
The impact of multi stimuli educational environment on concept development of students
Yazar: ZEYNEL HAYRAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT  SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edebi metinler = Literary texts ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Kavram analizi = Concept analysis ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavram oluşması = Concept formation ; Kavramlar = Concepts ; Çok uyaranlı eğitim ortamı = Multi stimuli educational environment

Özet:
Deneysel nitelik taşıyan bu çalışma; ?Giriş?, ?Kavram, Bilişsel Yapı ve Bellek?, ?Çok Uyaranlı Eğitim Ortamı?, ?İlgili Araştırmalar?, ?Yöntem?, ?Bulgular?, ?Sonuç ve Öneriler? olmak üzere yedi ana bölümden oluşmuştur.Araştırma, 2008-2009 öğretim yılının ikinci yarısında 8 haftalık bir dönem süresince ilköğretim 3. sınıf Türkçe derslerinde, yansız atamayla oluşturulmuş biri deney (33 öğrenci), öteki de kontrol grubu (32 öğrenci) olmak üzere iki grup üzerinde yürütülmüştür. Deney grubunda, dönem boyunca, "çok uyaranlı eğitim ortamları"nın temel araç olarak kullanıldığı 10 (on) ayrı ders planı uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise, aynı öğretim süresince, Türkçe dersleri, ders kitabı içinde yer alan 10 ayrı metinle, bilinen seyriyle sürdürülmüştür.Deney ve kontrol gruplarına, deneysel işlemden önce çoktan seçmeli ?Kavram Gelişimi Testi? [Ön-test] verilmiştir. Öğretim döneminin sonunda, deney ve kontrol gruplarına ?Kavram Gelişimi Ölçme Aracı? (son-test) verilmiştir.Son uygulamadan üç hafta sonra, deney ve kontrol grubu öğrencilerine öğrenmedeki kalıcılığı belirleyebilmek amacıyla "Kavram Gelişimi Ölçme Aracı" uygulanmıştır.Bu çalışmada, çok uyaranlı eğitim ortamlarının öğrencilerin kavram gelişimine etkisi olup olmadığı araştırılmış; sonuçta şu bulgulara ulaşılmıştır:Birinci denenceyle grupların kavram gelişiminin ?bilgi? düzeyindeki farkları yoklanmıştır. Sonuçta, İlköğretim Türkçe dersinde işe koşulan çok uyaranlı eğitim ortamlarının, ?bilgi? düzeyinde kavram gelişimi üzerinde, yürürlükteki yaklaşımdan daha etkili olduğu saptanmıştır.İkinci denenceyle grupların kavram gelişiminin ?kavrama? düzeyindeki farkları yoklanmıştır. Sonuç olarak, İlköğretim Türkçe dersinde işe koşulan çok uyaranlı eğitim ortamlarının, ?kavrama? düzeyinde kavram gelişimi üzerinde, yürürlükteki yaklaşıma göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.Üçüncü denenceyle grupların kavram gelişiminin ?uygulama? düzeyindeki farkları yoklanmıştır. Sonuçta, İlköğretim Türkçe dersinde işe koşulan çok uyaranlı eğitim ortamlarının, ?uygulama? düzeyinde kavram gelişimi üzerinde, yürürlükteki yaklaşımdan daha etkili olduğu saptanmıştır.Dördüncü denenceyle grupların kavram gelişimi toplam (bilgi, kavrama ve uygulama) puan farkları yoklanmıştır. Sonuç olarak, İlköğretim Türkçe dersinde işe koşulan çok uyaranlı eğitim ortamlarının, kavram gelişimi toplam (bilgi, kavrama ve uygulama) puanları üzerinde, yürürlükteki yaklaşıma göre daha etkili olduğu görülmüştür.Beşinci denenceyle grupların kavram gelişiminin kalıcılık farkları yoklanmıştır. Sonuçta, İlköğretim Türkçe dersinde işe koşulan çok uyaranlı eğitim ortamlarının, kavram gelişiminin kalıcılığı üzerinde, yürürlükteki yaklaşımdan daha etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This experimental study consists of seven main sections which are namely ? introduction?, ?concept, cognitive structure and memory?, ?multi stimuli educational environment?, ?related researches?, ?method?, ?data?, ?conclusion and suggestions?.This study was carried out with randomly selected two groups of third grade students, an experiment group (33 students) and a control group (32 students) in Turkish classes for 8 (eight) weeks during the second term of 2008-2009 educational year. As to the experiment group, 10 different lesson plans, in which multi stimuli educational environment is the basic instrument, were applied during the term. For the control group, Turkish classes were done in the usual way with 10 different texts in the course book.Before the experiment procedure, a multiple choice ?concept development test? (pre-test) was given to the experiment and control groups. At the end of the educational term, experiment and control groups were given ?concept development test? (final test). Three weeks after the last application, experiment and control group students were given ?concept development test?, in order to determine the retention of learning.In this study, it was studied whether multi stimuli educational environment has an effect on concept development or not and those results as follows were reached:With the first hypothesis, the groups? concept development differences on ?knowledge? level were studied. As a result, it was found that in primary school Turkish classes, multi stimuli educational environment has more effect on concept development on ?knowledge? level than the approach in effect does.With the second hypothesis, the groups? concept development differences on ?comprehension? level were studied. As a result, It was found that in primary school Turkish classes, multi stimuli educational environment has more effect on concept development on ?comprehension? level than the approach in effect does.With the third hypothesis, the groups? concept development differences on ?application? level were studied. As a result, It was found that in primary school Turkish classes, multi stimuli educational environment has more effect on concept development on ?application? level than the approach in effect does.With the fourth hypothesis, the groups? concept development total (knowledge, comprehension and application) achievement differences were studied. As a result, in primary school Turkish classes, multi stimuli educational environment has more effect on concept development on total (knowledge, comprehension and application) achievements than the approach in effect does.With the fifth hypothesis, the groups? concept development permanence differences were studied. As a result, in primary school Turkish classes, multi stimuli educational environment has more effect on concept development retention than the approach in effect does.