Diaspora bağlamında Yahudi kimliği ve siyaseti
Jewish identity and politics in the context of diaspora
Yazar: ABDULVEHAP BALLI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FUAT GÖKÇE
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Yahudi tarihi, esasında göç ve diaspora tarihidir. Bu hareketlilik kimi zaman etken kimi zaman edilgen eylemlerin neticesinde vuku bulur. Yahudilerin diaspora süreci MS 70 yılında İkinci Tapınak'ın yıkılmasıyla başlar. Yahudiler, bu tarihten itibaren dünyanın farklı coğrafyalarında diaspora statüsünde yaşamaya başlarlar. Diaspora Yahudileri, kimliklerini inşa ederken ve siyaset geliştirirken büyük oranda kutsal metinlerden faydalanırlar. Tanah başta olmak üzere kutsal metinler, hayatlarının merkezinde yer alır.  Bu sebeple Yahudi teolojisi, diasporayı günah ve suç bağlamında ele alır. Yahudilerin diasporada bulunmalarını Rabbin emirlerine uymamanın neticesi olarak yorumlar. Diasporadan vadedilmiş topraklara dönüşü de günahlarından arınmış bir toplumun affedilmesi olarak tavzih eder. Yahudiler, diaspora tarihi boyunca farklı tecrübelere şahitlik ederler. Roma'da aşağılanırlar. İslam coğrafyasında büyük oranda rahat bir nefes alırlar. Orta Çağ'da Hristiyan Avrupa'da Mesih'in katilleri olarak da anılırlar ateist olarak da. Ancak eğitimleri, yetenekleri, finans sektöründeki hâkimiyetleri ve tecrübeleriyle yaşadıkları toplumun vazgeçilmezi olurlar. Diaspora boyunca Torah'a seyyar vatan misyonu yüklerler. Varlıklarını hareketliliklerine borçlu olurlar. Asimilasyon ile antisemitizm arasında var olmaya çalışırlar. Halaska ile geleneklerini sigaya çekerler. Yahudiler, Mesih beklentileri gerçekleşmeyince Siyonizm şemsiyesi altında örgütlenirler. İki bin yıllık devlet hayaline Siyonistlerin örgütlü politikalarıyla kavuşurlar. Siyonistler, topraksız bir halkı toprak sahibi kılarken Filistinlileri topraklarından ederler. Filistin diasporasının doğuşunun öznesi olurlar. İsrail'in kuruluşuyla birlikte çoğulcu ve demokratik bir yapı yerine dini ve mitolojik ögelerle bezenmiş seküler ve milliyetçi bir Yahudi kimliği inşa etmeye çalışırlar. Bu çalışmada diaspora bağlamında Yahudi kimliği ve siyaseti genel hatlarıyla irdelenecek, bu bağlamda birden fazla hipotez test edilecektir. Bu doğrultuda tarihsel ve betimsel araştırma yöntemi ile belgeye dayalı analiz uygulamasından yararlanılarak sonuca ulaşılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Jewish history is essentially the history of migration and diaspora. This mobility can occur as a result of both active and passive actions. The Jewish diaspora began with the destruction of the Second Temple in 70 AD. From this date onwards, Jews have been living under diaspora in different regions of the world. Diaspora Jews largely benefit from sacred texts when building their identities and developing politics. Sacred texts, especially Tanakh, are the center of their lives. For this reason, Jewish theology considers the diaspora in the context of sin and crime, and interprets the living of Jews under diaspora as a punishment of disobeyment to the commands of the Lord. Jewish Theology describes the return to the promised land from the diaspora as the forgiveness of a society purified from its sins. Jews witnessed different experiences throughout the history of the diaspora. They were humiliated under Rome. They take a sigh of relief under the reigns of Islamic states. In the Middle Ages, they were also known as the murderers of Christ in Christian Europe, or as atheists. However, with their education, skills, dominance and experience in finance, they became indispensable to the society they live in. Throughout the diaspora, they assigned the Torah a mobile homeland mission. They owe their existence to their mobility. Mobility became their shelter. They tried to exist under assimilation and antisemitism. With Halaska, they abandoned their traditions. Jews united under the movement of Zionism when their expectations of the Messiah were not fulfilled. They achieved their dream of a Jewish state of two thousand years through the well-organized policies of the Zionists. Zionists displaced Palestinians from their homeland while making their landless people the owners of that land. They became the subject of the birth of the Palestinian diaspora. With the establishment of the State of Israel, they tried to build a secular and nationalist Jewish identity adorned with religious and mythological elements instead of a pluralistic and democratic structure. In this research, Jewish identity and politics in the context of diaspora will be examined in general terms, and more than one hypothesis is to be tested in this context. Accordingly, the result will be stated through using historical - descriptive research method and documentary analysis.