Tedarik zincirinde yeşil rekabet avantajına etki eden faktörlerin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on the determination of factors affecting green competitive advantage in the supply chain
Yazar: DERYA ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. EDA YAŞA ÖZELTÜRKAY
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Küresel ısınmanın artması, biyolojik çeşitliliğin değişmesi, buna bağlı olarak dünyanın karşı karşıya olduğu sürdürülebilirlik tehlikesi gibi konular, araştırmacılar, akademisyenler, uygulayıcılar ve farklı alanlardan bilim insanlarını çözüm yollarını tartışmak ve çevreyi korumanın yollarını önermek üzere biraraya gelmelerini sağlamaktadır. Dünya genelinde her geçen gün artan belirsizliklerin sonuçları, küreselleşmenin etkisiyle hızla yayılmakta ve işletmelerin ekonomik faaliyetlerini olumsuz anlamda etkilerken, varlıklarını da tehdit eder hale gelmektedir. İşletmelerin bu belirsizliklerle başa çıkmaya çalışırken, tedarik zincirlerinin kırılganlıklarının azaltılması, dayanıklılıklarının artırılması, bütünleşmelerinin sağlanması rekabet avantajı elde etmelerinde büyük önem taşımaktadır.  Bu çalışmada tedarik zinciri yönetim sürecindeki etmenlerin yeşil rekabet avantajı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ana faaliyet alanı kimya olan işletmelerin sürece ilişkin görüşlerinin derecelendirildiği ve analiz edildiği çalışmanın ilk bölümü kavramsal çerçeveden oluşurken, ikinci bölümü yöntem ve bulgular ile tartışmadan oluşmaktadır. Çeşitli illerde kimya sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yönetici/sorumlularıyla hazırlanan anket formu online olarak paylaşılmış olup, izin veren yetkililerle telefon ve yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplam 239 yetkiliyle yürütülen çalışmada elde edilen veriler Smart PLS ve SPSS paket programları ile analiz edilmiştir. Oluşturulan modele göre risk yönetim kültürü tedarik zinciri çevikliğini; tedarik zinciri çevikliğinin de tedarik zinciri bütünleşmesini etkilediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca tedarik zinciri bütünleşmesi yeşil rekabet avantajını etkilemektedir. Bu bağlamda araştırma kapsamında geliştirilen tüm hipotezler desteklenmiştir.

Abstract:
The increasing global warming, changes in biodiversity and the associated threat to sustainability have prompted researchers, academics, practitioners, and scientists from various fields to come together to discuss solutions and propose ways to protect the environment. The consequences of increasing uncertainties worldwide are rapidly spreading due to globalization, negatively impacting the economic activities of businesses and threatening their existence. While businesses strive to cope with these uncertainties, reducing the vulnerabilities of supply chains, enhancing their resilience, and ensuring their integration is of great importance in achieving a competitive advantage. This study examines the impact of factors in the supply chain management process on green competitive advantage. The first part of the study, which rates and analyzes the opinions of companies whose main field of activity is chemistry, consists of a conceptual framework, while the second part comprises methodology and findings, along with a discussion. An online survey form was shared with executives/responsible persons from various companies operating in the chemistry sector across different cities. Permission was obtained from authorized personnel for telephone and face-to-face interviews. Data obtained from a total of 239 respondents were analyzed using Smart PLS and SPSS software packages. According to the model created, the risk management culture influences supply chain agility, and supply chain agility in turn affects supply chain integration. Additionally, supply chain integration impacts green competitive advantage. In this context, all hypotheses developed in the study were supported.