İlköğretim okullarında öğretmen algılarına göre yöneticilerin farklılıkları yönetimi becerileri ile değişime dirençleri arasındaki ilişki
The relationship between difference management skills of administrators and their resistance to change with respect to teacher perception at primary schools
Yazar: GÖKHAN ÇAKO
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DEMİRALİ YAŞAR ERGİN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Değişime direnç = Resistance to change ; Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetim becerileri = Management skills ; Örgütsel değişim = Organizational change ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
İnsanları bireyler ve gruplar olarak birbirlerinden (diğerlerinden) ayıran ve farklılaştıran çeşitli özellikler bulunmaktadır. Çalışma yaşamında bu özelliklerin hepsi, farklılıklar veya işgücü farklılıkları başlığı altında incelenmektedir. Farklılıkların yönetimi, temelleri 1990'lı yıllarda Amerika'da atılan yeni bir yönetsel anlayış olarak nitelendirilmektedir. Farklılıkların yönetiminde amaç, tüm işgörenler için pozitif bir çalışma ortamı yaratarak, farklılıkların potansiyel avantajlarını artırmak ve olası sakıncalarını azaltmaktır. Bu yeni anlayış eğitim örgütlerinin yapı ve isleyişinde değişim ihtiyacını yaratmış ve değişime direnci de beraberinde getirmiştir. Değişime direncin önlenmesi için, değişimin planlı bir biçimde yürütülmesi önem kazanmaktadır.Bu araştırmanın amacı; ilköğretim öğretmen algılarına göre yöneticilerin farklılıkları yönetimi becerileri ile değişime direnme tutumlarının ilişkisini saptamaktır.İlişkisel tarama yöntemi kullanılan araştırmanın hedef evrenini 2011 ? 2012 eğitim ? öğretim yılında Tekirdağ ilindeki (il sınırlarındaki 8 ilçe ve Tekirdağ il merkezindeki) ilköğretim okulları oluşturmaktadır. Her ilçeden random seçilen toplam 13 okuldan 120 öğretmene anket uygulanmıştır.Araştırmanın verileri, öğretmenlerin kişisel özelliklerini belirlemek için dokuz sorudan oluşan bir kişisel bilgi formu, Balay ve Sağlam (2004) tarafından geliştirilen eğitim örgütlerinde farklılıkların yönetimine ilişkin algıları belirlemek için ?Farklılıkların Yönetimi Ölçeği? ile Ergin (1996) tarafından geliştirilen değişime direnç nedenlerini belirlemek için ?Ergin Değişim Ölçeği? kullanılarak elde edilmiştir.Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD istatistik teknikleri ve stepwise regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizlerin sınanmasında anlamlılık düzeyi ?=. 05 olarak kabul edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS-17 paket programında çözümlenmiştir.Araştırmadaki bulgulara göre şu sonuçlar elde edilmiştir:1)Değişime direnç ile farklılıkların yönetimi negatif ilişki göstermektedir. Değişime direnç arttıkça farklılıkların yönetimi becerisi azalmaktadır.2)İlköğretim okullarında öğretmen algılarına göre yöneticilerin, farklılıkları yönetmede olumlu bireysel tutum ve davranışlar sergilediği, ilköğretim okullarında özellikle dini inançlara ve farklı yaşam tercihlerine ilişkin bir saygı kültürünün yerleştiği söylenebilir. Buna karşın ilköğretim okullarında öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin farklılıkların yönetimi konusunda beklenen düzeyde olmadığı görülmüştür.3)Değişime direncin bekle gör alt boyutu, farklılıkların yönetimi tüm alt boyutları ve toplam farklılıkların yönetimi boyutu ile ilişkili çıkmıştır.4)Öğretmenlerin değişime dirençleri, cinsiyet ve branş değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Buna karşın öğretmenlerin başarısızlık endişesi alt boyutundaki değişime dirençleri, öğrenim durumu, medeni durum, çocuk sayısı, mesleki hizmet süresi, çalışılan okul sayısı ve çalışılan yönetici sayısına göre farklılık göstermektedir.5)Öğretmenlerin rasyonalizasyon ve emsal arama boyutundaki değişime dirençleri mesleki hizmet süresine; rasyonalizasyon, bekle gör ve toplam değişime direnç çalışılan okul sayısına; toplam değişime direnç ve tüm alt boyutları çalışılan yönetici sayısına göre farklılaşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Farklılık, Farklılıkların Yönetimi, Örgütsel Deği?im, Deği?ime Direnç, Yönetici, Öğretmen

Abstract:
There are some characteristics that seperate individuals from each other and make every single individual different. In the business life these characteristics are investigated under the heading of diversity or workforce diversity. Diversity management is a new managerial approach which has its roots in the U.S.A. at 1990?s. The main goal here is an increase in potential advantages of diversities and a decrease in possible disadvantages, by creating a positive working environment for all employees. These developments have created needs for change in the structure and working of the educational organizations and have brought with them the resistance to change. It has gained importance for change to be executed in a planned way for the sake of stopping resistances to change.The purpose of this study is to determine the relationship between the difference management skills of administrators and their behavior of resistance to change with respect to the perception of primary school teachers.The target population of the study in which relational scanning method is used includes the primary schools in Tekirdağ (at 8 districts within Tekirdağ and at the city center) in 2011 ? 2012 academic year. 120 teachers from 13 schools randomly selected from each district were surveyed.The data of this study were obtained by using a personal information form including nine questions in order to determine the personal characteristics of the teachers, ?Difference Management Scale? developed by Balay and Sağlam (2004) in order to find out the perceptions regarding difference management at educational organizations, and ?Ergin Change Scale? developed by Asst. Prof. Dr. Demirali Yaşar Ergin in order to determine the reasons of resistance to change.In the statistical analysis of the data, frequency, percentage, arithmetic average, Standard deviation, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD statistical techniques and techniques of stepwise regression analysis were used. The significance level was regarded as ?=. 05 in the test of analysis. The data obtained were analyzed through the SPSS-17 programme.The following results have been found out with respect to the findings in the study:1)Resistance to change and difference management have a negative relationship. When the resistance to change incerases, the difference management skill decreases.2)It can be said that administrators exhibit positive personal attitude and behaviors in difference management with respect to teacher perceptions at primary schools and the culture of respecting especially religious belief and different lifestyles has been adopted at primary schools. On the other hand, it has been seen that school administrators are poor in difference management with respect to teacher perceptions at primary schools.3)Wait and see sub-dimension of resistance to change becomes meaningful with the sub-dimensions of difference management and total difference management dimension.4)Teachers? resistance to change does not differ according to the variables of gender and branch. However, teachers? resistance to change in the sub-dimension of fear of failure differ according to educational status, marital status, number of children, period of professional service, number of schools worked in and number of administrators worked with.5)Teachers? resistance to change in the dimension of rationalization and example searching, their resistance to rationalization, wait-and-see and total change, and their resistance to total change and all its sub-dimensions vary according to the period of professional service, the number of schools worked, and the number of administrators worked with, respectively.Key Words: Difference, Difference Management, Organizational Change, Resistance to Change, Administrator, Teacher