Öğrencilerin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları: Düzce ili örneği
Students' attitudes toward social security morality: The case of Düzce province
Yazar: MİRAÇ YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL İŞTAR IŞIKLI
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sigortacılık ve Sosyal Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Tarih boyunca çeşitli yollarla sosyal koruma amacıyla sosyal güvenlik uygulamaları bireyler ve devletler tarafından yürütülmeye çalışılmıştır. Gerek geleneksel gerekse çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin etkili şekilde işleyebilmesi için ihtiyaç duyulan en büyük olgu finansmandır. Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorununun ortaya çıkmasına neden olan faktörler, aktif pasif dengesinin sağlanamaması, kayıt dışı istihdamın artması, erken emeklilik uygulamaları, yetersiz denetimler, toplanan primlerin gerekli şekilde değerlendirilmemesi şeklindedir. Bu problemlerin alt metninde yer alan asıl neden ise bireylerin, toplumun yeterli seviye de sosyal güvenlik ahlakına sahip olmamasıdır.  Sosyal güvenlik ahlakı, sosyal güvenlik sistemine kayıtlı olanlar tarafından kanunen şartları belirlenmiş prim miktarlarını istekli şekilde ödemeleri şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çalışmada ahlak kavramı, ahlak felsefesi, Türk sosyal güvenlik sisteminin tarihçesi ve finansman sorunlarından bahsedilmiştir.   Çalışmada Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu (MYO) öğrencilerinin; cinsiyetleri, öğrenim dereceleri, iş tecrübesinin varlığı ve çalışma şekillerinin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarının etkilenmesinin söz konusu olup olmadığı problemi ile araştırma yapılmıştır. Araştırmanın problem sorusuna cevap bulabilmek adına yapılan çalışmada basit tesadüfi örneklem yöntemi kullanılmıştır. Buna göre seçilen örneklem içerisinde yer alan 500 öğrenciye sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum ölçeği anketi uygulanmıştır. Anket 5 dereceli Likert tipi ölçek kullanılarak hazırlanmış, veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi için de AMOS programı kullanılmıştır. Yapılan ankette kanuna aykırılık boyutu, sigortayı gereksiz görme boyutu ve sigortalılık bilinci olarak üç ayrı boyuta ulaşılmıştır. Bu anket çalışmasının sonuçlarına göre, Düzce Üniversitesi'nde öğrenim gören fakülte, yüksekokul ve MYO öğrencilerinin; cinsiyetleri, öğrenim dereceleri, iş tecrübesinin varlığı ve çalışma şekillerinin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarının etkilendiği ortaya çıkmıştır.  Öğrencilerin cinsiyetleri ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma şekli ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Lisans ve ön lisans öğrencileri arasında sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık olduğu, iş tecrübesi olan ve iş tecrübesi olmayan öğrencilerin sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık görüldüğü, çalışılan sektör ile sosyal güvenlik ahlakına yönelik tutum arasında anlamlı bir farklılığın var olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Throughout history, individuals and states have tried to implement social security practices for social protection in various ways. Financing is the most important factor needed for the effective functioning of both traditional and contemporary social security systems. The factors that lead to the emergence of financing problems in the social security system are as follows: failure to achieve an active-passive balance, increase in unregistered employment, early retirement practices, inadequate audits, and failure to properly utilize the collected premiums. The subtext of these problems is that individuals and society do not have sufficient social security ethics.  Social security ethics is defined as the willingness of those enrolled in the social security system to pay the legally stipulated premium amounts. In this study, the concept of morality, moral philosophy, the history of the Turkish social security system and financing problems are mentioned.   In the study, a research was conducted with the problem of whether the gender, education level, presence of work experience and working styles of the faculty, college and vocational school students studying at Düzce University affect their attitudes towards social security ethics. In order to find an answer to the problem question of the research, simple random sampling method was used in the study. Accordingly, the social security scale questionnaire was applied to 500 students in the selected sample. The questionnaire was prepared using a 5-point Likert-type scale, and the data were analyzed using the SPSS program. AMOS program was also used for confirmatory factor analysis.
In the survey, three different dimensions were reached as the dimension of violation of the law, the dimension of seeing insurance as unnecessary and the awareness of insurance. According to the results of this survey study, it has been revealed that the gender, education level, work experience and working style of the faculty, college and vocational school students studying at Düzce University affect their attitudes towards social security ethics. It was concluded that there was a significant difference between the gender of the students and their attitudes towards social security ethics. There is a significant difference between the type of study and the attitude towards social security ethics. There is a significant difference between undergraduate and associate degree students in their attitudes towards social security ethics, there is a significant difference between the attitudes of students with and without work experience towards social security ethics, and there is a significant difference between the sector of employment and the attitude towards social security ethics.