Öğretmenlerin faillik (etkenlik) algılarının incelenmesi
Examining teachers' perceptions of agency
Yazar: SERKAN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN CANSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik iyimserlik = Academic optimism ; Aktif öğrenme = Active learning ; Araştırmacı öğretmen = Teacher as researcher ; Etkili öğrenme = Effective learning ; Etkililik = Effectiveness ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen failliği = Teacher agency ; Öğretmenler = Teachers ; İdeal öğretmen = Ideal teacher ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu çalışmada öğretmenlerin faillik algılarıincelenmiştir. Araştırma 2019-2020 eğitim öğretim yılında Karabük ilinde yürütülmüştür. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 373 öğretmen bu çalışmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarakÖğretmen Faillik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma tekil tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmada SPSS ve AMOS programı kullanılarak verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca normallik testi, Faktör analizi, Doğrulayıcı faktör analizi, T- Testi ve Anova analizleri yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinden elde edilen bulgular ile literatürden elde edilen bilgilerin karşılaştırılması yapılmıştır.
Öğretmenlerin genel faillik algılarının katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenler faillik davranışlarını en yüksek yapıcı katılım, en düşük öğrenme etkililiği boyutunda sergilemektedir. Kadın ve erkek öğretmenlerin faillik davranış sergileme algıları benzer düzeydedir. Öğretmenlerin eğitim düzeyleri faillik davranış sergileme algılarını etkilememektedir. Genel faillik algılarıöğretme etkililiği boyutunda ortaokul lise arasında farklılaşmaktadır. Ortaokul öğretmenlerinin öğretme etkililik algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Mesleki kıdemi 2-4 yıl olan öğretmenlerin öğrenme etkililikleri, öğretme etkililikleri ve iyimserlik algıları mesleki kıdemi 5-9 yıl, 10-15 yıl, 16 yıl ve üzeriolanöğretmenlerden manidar düzeyde daha yüksektir. Öğretmenlerin faillik algıları sınıflarındaki öğrenci sayısı ve okuldaki öğrenci sayısına göre anlamlı farklılaşmamaktadır. Okuldaki öğretmen sayısının, öğretmenlerin öğrenme etkililik algılarını etkilediği görülmüştür. Bir okuldaki öğretmen sayısı 30-59olduğu durumda öğretmenlerin öğrenme etkililik algıları manidar düzeyde yükselmektedir. Okulun fiziki koşulları iyileştikçe, öğretmenlerin öğrenme etkililiği, öğretme etkililiği ve yapıcı katılım davranışlara yönelik algıları da yükselmektedir. Okulun bulunduğu bölgenin öğretmenlerin genel faillik algıları üzerinde manidar bir etkisi görülmemektedir. Öğrencilerin sosyoekonomik durumlarının iyileşmesine bağlı olarak öğretmenlerin genel faillik algılarının da yükseldiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, teachers' perceptions of agency were examined. The research was carried out in the province of Karabuk in the 2019-2020 academic year. 373 teachers working in official primary, secondary and high schools affiliated to the Ministry of National Education participated in this study. The Teacher Agency Scale was used as a data collection tool. The research is a descriptive study in scanning model. In the research, the analysis of the data was carried out by using SPSS and AMOS program. In addition, normality test, factor analysis, confirmatory factor analysis, T-test and Anova analyzes were performed. The findings obtained from the analysis of the data were compared with the information obtained from the literature.
It was observed that the general agency perceptions of the teachers were at the level of agree. Teachers exhibit agency behaviors at the level of highest constructive participation and lowest learning effectiveness.  Perceptions of exhibiting agency behavior of female and male teachers are at similar level. The education level of teachers does not affect their perceptions of exhibiting agency behavior. General perceptions of agency differ between secondary and high school in terms of teaching effectiveness. It has been observed that secondary school teachers have higher perceptions of teaching effectiveness. Teachers with 2-4 years professional seniority have significantly higher learning effectiveness, teaching effectiveness and optimism perceptions than teachers with 5-9 years, 10-15 years, 16 years and above professional seniority. Teachers' perceptions of agency do not differ significantly according to the number of students in their classes and the number of students in the school. It has been observed that the number of teachers in the school affects teachers' perceptions of learning effectiveness. When the number of teachers in a school is 30-59, teachers' perceptions of learning effectiveness increase significantly. As the physical conditions of the school improve, teachers' perceptions of learning effectiveness, teaching effectiveness and constructive participation behaviors also increase. The region where the school is located does not seem to have a significant effect on teachers' perceptions of general agency. It was observed that the general agency perceptions of the teachers increased depending on the improvement in the socioeconomic status of the students.