Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ve alternatif ölçme - değerlendirmeye yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of teachers' attitudes towards teaching profession and alternative measurement and evaluation
Yazar: MUHAMED ERKUŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET KARA
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ortaokul öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile alternatif ölçme-değerlendirmeye yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılının ikinci döneminde Malatya ili Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde görev yapan 2734 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Bu evren içerisinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 25 okulda görev yapan 516 ortaokul öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında Demirel ve Ünişen (2018)'e ait ‟Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği " ile Çalışkan ve Yazıcı (2013)'ya ait ‟Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Tutum Ölçeği"  olmak üzere iki farklı 5'li likert tipi tutum ölçeği kullanıldı. Çalışmaya katılan ortaokul öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ve alternatif ölçme-değerlendirmeye yönelik tutumları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Bu değişkenler, cinsiyet, branş, mesleki kıdem, haftalık ders saati yükü, mezun olunan yüksek öğretim kurumu, ve iş doyum düzeyidir. İstatistiki olarak anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla T-testi, Mann Whitney U, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis, Pearson Korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi testleri yapılmıştır.

Yapılan test sonuçlarına göre ortaokul öğretmenlerinin mesleklerine yönelik tutumları; cinsiyet ve iş doyum düzeyleri açısından ölçeğin tüm boyutlarında anlamlı düzeyde farklılaşırken, kıdem ve mezun olunan okul türü açısından ise sadece değer verme alt boyutu tutum puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin haftalık ders saatleri ve branşları açısından ise öğretmenlik mesleğine yönelik tutum puanları arasında anlamlı düzeyde fark tespit edilememiştir. Ayrıca öğretmenlik mesleğine yönelik tutum puanlarının olumlu yönde ve yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Alternatif ölçme-değerlendirmeye yönelik tutum puanlarının ise kıdem, branş ve iş doyum düzeyleri açısından tüm alt boyutlarda anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Cinsiyetler açısından hesaplanan farkın anlamlı düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ve alternatif ölçme değerlendirmeye yönelik tutum puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak ortaokul öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutum puanları; alternatif ölçme ve değerlendirmeye yönelik tutumlarının yaklaşık %19'unu açıkladığı belirlenmiştir.

Tüm bu sonuçlardan yola çıkarak eğitim sisteminde büyük öneme sahip olan alternatif ölçme değerlendirmeye yönelik öğretmen tutumlarının olumlu yönde değiştirilmesi için öğretmenlerin mesleklerine yönelik tutumlarını ve iş doyum düzeylerini artıracak faaliyet ve düzenlemelerin yoğunlaştırılması gerekmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile alternatif ölçme-değerlendirmeye yönelik tutumlarının yorumlandıktan sonra uygulamaya ve araştırmacılara yönelik konu ile alakalı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Öğretmenlik Mesleği, Tutum, Alternatif Ölçme ve Değerlendirme, Ortaokul Öğretmenleri

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between middle school teachers' attitudes towards teaching profession and measurement and evaluation. The survey method was used in the research, which is one of the quantitative research methods. The population of the research is consist on 2734 secondary school teachers working in Battalgazi and Yeşilyurt districts of Malatya in the spring semester of 2018-2019 academic year. The sample of the study consists of 516 secondary school teachers selected from the universe using simple random sampling method. The teachers work in 25 different schools. In the research, "Attitude Scale for Teachers' Profession" developed by Demirel and Ünişen (2018) and "Attitude Scale for Measurement and Evaluation" developed by Çalışkan and Yazıcı (2013), which are two different 5-point Likert-type attitude scales, were used. The attitudes of secondary school teachers participating in the study towards the teaching profession and alternative assessment-evaluation were examined in terms of various variables. Those variables are gender, profession, professional seniority, weekly course hour load, graduated higher education institution and job satisfaction level. In order to determine whether there is a statistically significant difference, t-test, Mann Whitney U, one-way variance analysis, Kruskal Wallis, Pearson correlation and simple linear regression tests were performed.

According to the test results, the attitudes of secondary school teachers towards their professions differ significantly in all dimensions of the scale in terms of gender and job satisfaction levels. However, in terms of seniority and graduated school type, only the valuing sub-dimension attitude scores were significantly different. In terms of teachers' weekly course hours and branch variables, there was no significant difference between the attitude points towards the teaching profession. Moreover, it was found out that the attitude scores towards the teaching profession were positive and high. It was found that attitude scores towards alternative measurement-evaluation differ significantly in all sub-dimensions in terms of seniority, branch and job satisfaction levels. It was determined that there was no significant difference according to the gender variable. A positive medium correlation was found between secondary school teachers' attitude scores towards teaching profession and towards alternative assessment and evaluation. In the research, the attitude points of the secondary school teachers towards the teaching profession explain the attitudes towards alternative measurement and evaluation by 19%.

Based on all these results, activities and arrangements that will increase teachers' attitudes towards their professions and job satisfaction levels should be raised in order to change teacher attitudes positively towards alternative assessment and evaluation which is of great importance in the education system. After the results were interpreted in the research, suggestions related to the application and researchers were included.

Keywords: Teaching Profession, Attitude, Alternative Measurement and Evaluation, Secondary School Teachers