Trakya Bölgesinde çevresel duyarlılık analizi ve Avrupa Birliği boyutu
The analysis of the environmental awareness in the Thrace Region and the EU dimension
Yazar: JALE SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KUBAŞ ; DOÇ. DR. LEYLA ATEŞ
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
Ara?tırma ile; mevcut sanayile?me sürecinde Trakya Bölgesinde çevresel duyarlılık analiz edilerek çevre sorunlarına kar?ı alınacak tedbir ve durumlar istatistiksel teknikler yardımıylaaçıklanmı?tır. Çevresel duyarlılığın belirlenmesinde vatanda?a yönelik yapılan anket çalı?ması sonuçları Faktör Analizi ile yorumlanmı?tır. Yapılan faktör analizi sonuçlarına göre, Trakya Bölgesinde Çevresel Duyarlılığın Belirlenmesine etki eden en önemli faktör Eğitim ve Bilgi faktörüdür. Eğitim ve bilgi faktörünün ilk sırada yer alması bölgede çevre bilincinin eğitim ve bilgi yolu ile olu?tuğunu, kitlelere ula?tığını göstermektedir. Bu faktör grubu içerisinde sanayiden kaynaklanan çevre kirliliğinin etkileri ilk sıradadır. Trakya Bölgesinde yoğun olan sanayile?menin getirisi olarak çevre kirliliğin önemli boyutlarda olması, özellikle Ergene nehrinde ya?anan kirlilik ile tarımsal faaliyetlere olan yansıması sonucunu çıkarmaktadır. Sanayi i?letmecileri ile yapılan anket çalı?masında iki adımlı kümeleme yöntemi kullanılmı?tır. ?lk grupta yer alan sorulara verilen cevaplara göre 1 ve 2 no?lu kümedeki i?letmeciler için sahip olunan kalite belgeleri en önemli düzeydedir. Daha sonra de?arj izin belgesi, emisyon izin belgesi, yakıt türü gelmektedir. Önemlilik düzeyi en son olan ÇED kararıdır. ?kinci grupta yer alan kümeleme sonuçlarında, 1 ve 2 no?lu kümede yer alan i?letmeciler birbiriyle benzerlik göstermi?tir. Buna göre, geri dönü?üm hakkında bilgi önem düzeyi en yüksek olan faktördür. ?lk grup anket sonuçlarında sahip olunan kalite belgelerinin önemli iisayılması Trakya bölgesinde faaliyet gösteren i?letmecilerin ihracata yönelik çalı?masından ve rekabet ortamında bulunmalarından kaynaklanmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinde çevreye duyarlı ürünlerin tercih edilmesi i?letmecilerin üretim prosesinde çevresel anlamda da kaliteye önem verilmesini sağlamaktadır. Diğer gruptaki sorular içerisinde geri dönü?üm faktörü en önemli düzeydedir. ??letmeciler için geri dönü?üm çevre sorunları ile mücadele etmede önemli sayılan çözümlerden birisi görülmekte, hammadde maliyetlerinin yüksek olması ve i?letmeden kaynaklanan değerlendirilebilir atıkların çe?itli olması da i?letmecileri bu alanda üzerinde durulması gereken bir konu olarak uzmanla?maya sevk etmektedir. Ayrıca çevresel duyarlılığın Avrupa Birliği Boyutunda ele alınması ile Trakya Bölgesi?nde yapılan çevresel uygulama ve denetimlerin Avrupa Birliği ülkelerindeki çevre mevzuatı uygulamaları yönünden benzerlikler ta?ıdığı, ancak toplumun her kesiminde (üniversiteler, meslek kurulu?ları, özel sektör, sivil toplum örgütleri vb.) çevre bilincinin olu?turulması, uluslar arası ölçekte çevre boyutunun ele alınması ve çe?itli projeler geli?tirilmesi ile veri tabanının AB ölçeğinde hızlandırılarak bilgi birikiminin payla?ılmasında zaman, finansman vb. kaynak yetersizliklerinin görüldüğü sonucuna varılmı?tır. Anahtar Kelimeler: Çevresel Duyarlılık, AB Boyutu, Faktör Analizi, ?ki Adımlı Kümeleme Analizi,Çevre sorunları

Abstract:
With this research, the possible precautions and manners against the environmental problems are explained with the method of economic models in the current process of industrialization by analyzing the environmental sensitivity of Thrace Region. The results of the survey are described by using factor analysis for the citizen on determination of environmental awareness. According to the results of factor analysis; the most important factors in determining the environmental awareness in Thrace are the education and the knowledge. That shows us the environmental awareness is shaped by the education and knowledge and spread to the social regions. The effects of environmental pollution caused by the industry is the biggest problem within this factor group. So it is a big environmental problem in Thrace Region because of the rich industrialization. That leads to the pollution in Ergene River and also bad effects on the agriculture. With the Two-step cluster method used in some surveys worked with the industry businessmen and according the answer given in the first group, their available quality certificates are the most important for the 1st and 2 nd group of businessmen followed by The Discharge Permit Certificate, The Emission Permit Certificate and the Fuel Type. The least important one is the The decision of EIA. There is a similarity between the 1 st and 2 nd group of businessmen in the clustering results of the second group. Depending on that the knowledge about recycling is the most important factor. The importance of the owned quality certificate in the 1 st group of survey is caused by the work on export and rivalry of the businessmen in Thrace Region. As the environmental friendly products are demanded in EU countries, the businessmen give importance on also the environmental awareness beyond the quality. Among all the other questions the recycling ivfactor is the most important one. The recycling is seen as one of the most important solution for the environmental problems for the businessmen. And also it makes them to work on this more as the raw materials are expensive and the available high amount of the recycable waste materials in their factories. There are big similarities between the EU countries and the work in Thrace Region on process of the environmental awareness as taken serious in the terms of EU environmental legislation. But it is seen that there are some big problems with the information sharing as time, finacial support and the lack of resources to create the importance of the environmental awareness in the all groups of the society just like the universities, the professional organizations, private companies, civil society organizations addressing the international dimension of environmental awareness and also work on some developing projects.Key Words: Environmental Awareness, EU Dimension, Factor Analyse, Two-Cluster Group Method, Environmental Problems