Oyun teorisi perspektifinden çatışma yönetimi stratejilerinin karşılıklı etkileşimi ve denetçilere yönelik bir uygulama
Mutual interaction of conflict management strategies from a game theory perspective and an empirical evidence from auditors
Yazar: GÜRBÜZ AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARABACAK
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denetim ve Risk Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetçiler = Controller ; Etkileşim = Interaction ; Oyun teorisi = Game theory ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Çatışma, taraflar arasında etkileşimin olduğu bir süreçtir. Dolayısıyla tarafların çatışma yönetimi stratejilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, çatışmaya dâhil olan tarafların çatışma yönetim stratejilerinin oyun teorisi analiz araçları kullanılarak birlikte analiz edilmesi, en uygun strateji bileşimlerinin geliştirilen model kapsamında ortaya konulması ve model ile elde edilen kuramsal bulguların denetçilere yönelik ampirik bir araştırma ile ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, etkileşim kavramı dikkate alınarak tarafların çatışma yönetim stratejileri, birbiriyle eşleştirilmiş ve Karşılıklı İkili İlgi Modeli adı verilen yeni bir model geliştirilmiştir. Bu yönetim stratejileri rekabetçi veya işbirlikçi niteliklerine göre sınıflandırılmıştır. Model kapsamında seçilen çatışma yönetimi stratejilerinin karşılıklı etkileşimi oyun teorisinin temel oyun formları ile analiz edilmiştir. 
Modelin Mahkûmlar İkilemi Oyunu kapsamında analizi tarafların rekabet ve işbirliği stratejilerini birlikte benimsedikleri Nash dengesinin varlığına ve işbirliği dengesinin sürdürülebilirliğine yönelik kuramsal sonuçları desteklemektedir. Modelin Tavuk Oyunu kapsamında analizi, en az bir tarafın rekabetçi tutum benimsemediği dengenin varlığına ve rekabetin sürdürülebilir olmadığına yönelik kuramsal sonuçları desteklemektedir. Modelin Geyik Avı Oyunu kapsamında analizi ise her iki tarafın işbirliği stratejisini seçtikleri dengenin varlığına ve işbirliği tutumunun sürdürülebilir olduğuna yönelik kuramsal sonuçları desteklemektedir.

Abstract:
Conflict is a process in which there is interaction between the parties. Therefore, the conflict management strategies of the parties should be evaluated together. In this study, it is aimed to analyze the conflict management strategies of the parties involved in the conflict together using game theory analysis tools, to reveal the most appropriate strategy combinations within the scope of the developed model, and to measure the theoretical findings obtained with the model with an empirical research that was applied to auditors. In this context, by taking into account the concept of interaction, the conflict management strategies of the parties were matched with each other,  and a new model called "Bilateral Dual Concern Model" was developed. These strategies were classified according to their competitive or cooperative nature. The mutual interaction of the conflict management strategies which are selected within the scope of the model was analyzed with the basic game forms of game theory.
The analysis in the context of the Prisoners' Dilemma game supports the theoretical conclusions regarding the existence of the Nash equilibrium in which the parties adopt the competition and cooperation strategies together and the sustainability of the cooperation equilibrium. The analysis in the scope of the game of Chicken supports the theoretical conclusions that there is an equilibrium in which at least one party does not adopt a competitive attitude and that the competition is not sustainable. The analysis in the scope of the Stag hunt game supports the theoretical results that the equilibrium in which both parties choose the cooperation strategies and that the cooperative attitude is sustainable.