Pilotların uçuş sırasında yaşadıkları medikal olayların değerlendirilmesi
Evaluation of medical events experienced by pilots during flight
Yazar: YONCA GÜL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ ERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Hava ve Uzay Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hava ve Uzay Hekimliği = Air and Space Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, pilotlara yapılan periyodik muayenelerde uygulanan %1 kuralının gerçek hayat bulgularıyla olan korelasyonunun saptanması ve uçuş emniyetini tehlikeye sokacak medikal durumların ortaya konması ve pilot farkındalığının arttırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, ülkemizde sivil havacılık faaliyetlerinde bulunan pilotların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik ve mesleki özelliklerini sorgulayan sorulara ek olarak uçuş sırasında yaşanan medikal problemleri içeren sorulardan oluşan çevrimiçi bir anket uygulanmıştır.
Bulgular: 104 erkek, 11 kadın pilotun katılımı ile çalışmamızda toplam 115 pilotun verileri değerlendirilmiştir. Yaş ortalamaları erkeklerde 40,84±12,86 ve kadınlarda 28,64±7,93 olarak bulunmuştur. Erkek katılımcıların uçuş yılı ortalaması 14,33±12,92; kadınların 4,82±5,90 tespit edilmiş olup toplam uçuş süresi ortalaması erkeklerde 3299,56±3134,44; kadınlarda 1379,91±2192,40 saat olarak bulunmuştur. Çalışmamızda erkek pilotların %12,5'i (n=13) uçuş sırasında medikal bir olay yaşadıklarını bildirirken, kadın pilotlar uçuşları sırasında herhangi bir medikal olay yaşamadıklarını bildirmişlerdir. Medikal bir problem yaşayan 13 erkek pilotun %4,8'i (n=5) meslek hayatları boyunca uçuş sırasında geçici medikal inkapasitasyon yaşadıklarını belirtmişlerdir. Medikal olay yaşayan erkek pilotların 1'i (%7,7) tek pilotlu uçuş sırasında kısa süreli inkapasitasyon yaşadığını belirtirken; 4'ü (%30,8) iki pilotlu uçuş sırasında inkapasite olarak kontrolü diğer pilota devretmek zorunda kaldığını ifade etmiştir. Çalışmamızda tüm pilotların (erkek) yıllık medikal inkapasitasyon oranı %0,3 olarak bulunmuştur.
Pilotların %23,1'i yaşadıkları medikal olayı uçuş emniyetini tehlikeye sokma açısından orta ve yüksek riskli olarak bildirmişken pilotların %53,8'i bu durumu bildirmemiştir ve yaklaşık %70'i sonrasında profesyonel bir destek almamıştır. Profesyonel destek almayan pilotların yaklaşık %12'si yaşadıkları medikal sorunun halen devam ettiğini bildirmiştir.
Uçuş sırasında medikal olay yaşadığını bildiren pilotların yaşadıkları problemin sistemlere göre dağılımlarına bakıldığında en sık Gastrointestinal Sistem (n=9 %69,2; erkek pilotların %8,6'si) ve baş ve kulak ağrısı (n=7 %53,8; erkek pilotların %6,7'si) sorunlarının yaşandığı görülmüştür. 
Çalışmamızda medikal olayların kümülatif olarak %84,6'sı uçuşun kritik safhalarında başlamış veya devam etmiştir.
Sonuç: Çalışmamızdaki pilotların yıllık medikal inkapasitasyon oranı %0,3 olarak bulunmuş olup ulusal ve uluslararası hedeflenen %1 kuralı ile uyuşmaktadır. Ancak çalışmamızda medikal olayların büyük çoğunluğu uçuşun kritik safhasında ya başlamış veya devam etmiş olup uçuş sırasında medikal bir sorun yaşayan 2 pilottan biri bu durumu bildirmemiş ve bunun uçuş güvenliği açısından potansiyel bir risk olduğunu düşünmemişlerdir. Çalışmamızın verileri pilotların medikal inkapasitasyon ve doğurabileceği katastrofik sonuçlar konusunda farkındalıklarının arttırılmasına ve geri bildirim konusunda daha çok teşvik edilmelerine ihtiyaç bulunduğunu düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tıbbi İnkapasitasyon, Uçuş Sırasında Yaşanan Medikal Olay, Havacılık, Sivil Pilotlar, %1 kuralı, Akran Destek Programı

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the correlation of the 1% rule applied in periodic examinations of pilots with real life findings, to reveal medical conditions that may endanger flight safety and to increase pilot awareness.

Material and Methods: Our study was carried out with the participation of pilots engaged in civil aviation activities in our country. An online questionnaire was applied to the participants. Sociodemographic, occupational characteristics and medical problems experienced during the flights were questioned.

Results: A total of 115 pilots, 104 males and 11 females, were examined. The mean age was found to be 40.84±12.86 in men and 28.64±7.93 in women. The average flight year of male participants was 14.33 ±12.92; it was determined 4.82±5.90 for females and the mean total flight time for males was 3299.56±3134.44; It was found to be 1379.91±2192.40 hours in women. In our study, 12.5% (n=13) of male pilots reported that they had experienced a medical event during flight, while female pilots reported that they had not experienced any medical event during their flight. 4.8% (n=5) of the male pilots who experienced a medical problem stated that they had had temporary medical incapacitation during flight throughout their careers. While 1 out of male pilots who had experienced medical events (7.7%) stated that they had suffered short-term incapacitation due to a medical problem during a single-pilot operation; 4 (30.8%) of them stated that they had to transfer control to the pilot monitoring due to incapacitation during two-pilot operation. The annual medical incapacitation rate of all male pilots in our study was found to be 0.3%. 
 23.1% of the pilots reported the medical event they had experienced as medium or high risk in terms of endangering flight safety. 53.8% of the pilots did not report the situation, and approximately 70% did not receive professional support afterward. Approximately 12% of the pilots who had not received professional support reported that the medical problem they experienced has been continued.
Considering the distribution of the illnesses, the most reported problems were Gastrointestinal System (n=9, 69.2% that is, 8.6% of male pilots) and head and ear pain (n=7, 53.8% that is, 6.7% of male pilots). 
In our study, 84.6% of the medical events either started or continued during the critical phases of the flight.
Conclusion: The annual medical incapacitation rate of the pilots in our study was found to be 0.3%, which complies with the national and international intended rule of 1%. However, in our study, the majority of medical events either started or continued during the critical phase of the flight and one of every two pilots who had experienced a medical problem during the flight, did not report this situation and they did not think that it was a potential risk in terms of flight safety. The data of our study suggests that pilots' awareness about medical incapacitation and its catastrophic consequences should be increased and pilots should be couraged to participate in peer support programs.
Keywords: Medical Incapacitation, Medical Incident, Aviation, Civil Pilots, 1% rule, Peer Support Program