Macaristan'daki kumanların kültürel hayatı
The cultural life of cumanians in Hungary
Yazar: NURDAN VARDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ AHMETBEYOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Doğum = Delivery ; Düğün = Wedding ; Evlilik = Marriage ; Halk bilimi = Folklore ; Kumanlar = Cumans ; Kültür = Culture ; Macaristan = Hungary ; Mutfak = Kitchen ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Ölüm = Death

Özet:
Tezimizde,  Macaristan'da yaşayan Kumanların kültürel hayatı, sosyo-ekonomik değerdeki günlük uğraşları ve özellikle, insan ömrünün üç önemli dönüm noktası olan evlilik, doğum, ölüm ile ilgili gelenek ve görenekleri açısından ele alınmıştır. 
Çalışmamız, Kuman kültürel hayatını canlandıran festivallere iştirak edilerek, müze ve müze evler ziyaret edilerek, kütüphane çalışmaları yapılarak, halk ile diyalog kurularak oluşturulmuş olan arşivimizin yazılı ve görsel malzemeleri kullanılarak ortaya koyulmuştur.
Günümüzde genel olarak Macaristan'ın Nagykunság ve Kiskunság adı verilen iki bölgesinde yaşamakta olan Kumanlar, ekonomik değeri de olan, atalarından miras aldıkları demircilik, dokumacılık, kürkçülük, dericilik, terzilik, çömlekçilik, marangozluk, çobanlık, fıçıcılık, ayakkabıcılık, saraçlık, sepetçilik vb. sosyal becerilerini gelecek nesillerine aktarmaya özen göstermektedirler. Bu kapsamda düzenledikleri çeşitli yerel etkinliklerle, bölgenin ekonomisini de canlandırmaya çalışmaktadırlar.
Diğer taraftan, Kumanlar, gelenek ve göreneklerine bağlıdırlar. Hayatlarının önemli olaylarını, mümkün olduğunca gelenek ve görenekleri çerçevesinde gerçekleştirirler. İnsan hayatının başlıca dönüm noktalarından biri olan evlilikte; kılık kıyafet, müzik, düğünün süresi, düğün mekânı değişime uğramakla birlikte düğünün yemekleri, düğün alayı düzeni ve bazı görevlileri korunmuştur. Hayatın ikinci önemli olayı, aileye yeni bir canın katılmasıdır. Doğum öncesi ve sonrası uygulanan bazı gelenek ve görenekler de yasal kurallar dâhilinde gerçekleştirilirler. Kuman gelenek göreneklerinin en az değişime uğramış olan kısmı ise cenaze defni ile ilgili olanlardır. Kumanlar arasında ahiret inancı her zaman var olmuştur. Bu nedenle ölenin öbür dünyaya yolculuğunu kolaylaştırmak için son saygı önem taşımaktadır.
Kuman kültürünü oluşturan bütün bu maddi ve manevi unsurlar, günümüz Macar kültürünün de önemli bir tabakasını oluşturmaktadır.

Abstract:
In our thesis, the cultural life of the Cumanian people living in Hungary  is dealt with their daily work in socio-economic value, and particularly, in terms of traditions and beliefs about marriage, birth, death which are three important milestones of human life.
	Our work has been strengthened by the participation to the festivals that revitalize the Cumanians cultural life, by visiting museums and museum houses, by carrying out library studies and by establishing dialogue with people, which built the written and visual materials of our archive.
	Today, Cumanians, which is generally living in the two regions of Hungary called Nagykunság and Kiskunság, take care of the economic values which is inherited from ancestors such as mining, weaving, fur, leather, tailoring, pottery, carpentry, shepherd, cooperating, shoemaking, saddlery, basketry and so on social skills to transfer to future generations. In this context, they are trying to revitalize the economy of the region with various local events organized.
	On the other hand, Cumanians are loyal to their traditions and customs. They carry out important events of their lives as much as possible within tradition and customs. In the marriage which is one of the main milestones of human life, the costume, music, the duration of the wedding, although the wedding place change, the wedding meals, the wedding procession regime and some duties are preserved. The second important event of life is the introduction of a new person to the family. Some traditions and customs applied before and after birth are also carried out within the legal rules. The least changed part of customs is the ones related to the funeral ceremony. There was always faith in the afterlife among the Cumanian. For this reason, the last respect is important in order to facilitate the journey of the dead person to the other world.
	All of these material and spiritual elements that constitute Cumanian culture, also constitute an important layer of contemporary Hungarian culture.