Bilgisayarlı tomografi ile optik sinir kılıf çapı ölçümünde acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin değerlendiriciler arası güvenilirliğinin araştırılması
Interrater reliability of emergency medicine residents in measurement of optic nerve sheath diameter with computed tomography
Yazar: İREM OLCAY YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKSAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology ; İstatistik = Statistics
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin = Brain ; Güvenilirlik = Reliability ; Optik sinir = Optic nerve ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Tıpta uzmanlık eğitimi =   ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç
Optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) kafa içi basıncını artıran durumlarda arttığı ve bu artışın kötü klinik sonlanımla ilişkili olduğu bilinmektedir. Ölçüm sonuçlarının kişiler arasında farklılık gösterebilmesi nedeniyle, son yıllarda ultrasonografik ölçümlerde değerlendiriciler arası güvenilirlik çalışmaları yapılmaya başlandı. Biz, Medline taramamızda birincil sonlanım olarak bilgisayarlı tomografi ile OSKÇ ölçümlerinde değerlendiriciler arası güvenilirlik belirlemeyi hedefleyen bir çalışma bulamadık. Bu çalışmamızda birinci amacımız bilgisayarlı beyin tomografisinde OSKÇ ölçümünde acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin değerlendiriciler arası güvenilirliğinin araştırılması, ikinci amacımız ise değerlendiriciler arası güvenilirliğe etki eden faktörleri ortaya koymak ve altın standart kabul edilen radyolojik ölçümle olan uyumunu değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem
Çalışmamızda OSKÇ artmış (≥5.5 mm) ve OSKÇ normal olan toplam 20 bilgisayarlı beyin tomografisinde 12 acil tıpta uzmanlık öğrencisi (altı kıdemli, altı kıdemsiz) ve bir radyoloji öğretim üyesi tarafından OSKÇ ölçüldü. Acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin, aksiyel ve sagittal beyin tomografisi kesitlerinde ölçtükleri OSKÇ değerlerinin, kendi aralarında karşılaştırılarak değerlendiriciler arası güvenilirliği ve radyoloji öğretim üyesi tarafından yapılan ölçümlerle karşılaştırılarak tanısal doğruluğu belirlendi. Değerlendiriciler arası güvenilirlik intraclass coefficients correlations (ICC), kategorik değişimlerde uyum düzeyi ise kappa (ĸ) analizleri yapılarak hesaplandı. ATUÖ'nin yaş ortalaması ve yapılan ölçümlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile belirlendi. Normal dağılıma uyan veriler ortalama ile, uymayan veriler ortanca ve IQR (çeyreklikler arası genişlik) ile gösterildi. Tüm analizler %95 güven aralığında değerlendirildi ve p değeri <0.05 istatistiksel anlamlı değişiklik olarak kabul edildi. 
Bulgular 
Acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin OSKÇ ölçümünde değerlendiriciler arası güvenilirliğini 'iyi' (ICC 0.798; %95 GA 0.777-0.818) düzeyde bulduk. Kıdemli acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin değerlendiriciler arası güvenilirliğini 'iyi' (ICC 0.824; %95 GA 0.781-0.858), kıdemsiz acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin değerlendiriciler arası güvenilirliğini 'orta' (ICC 0.748; %95 GA 0.687-0.797) düzeyde bulduk. Değerlendiriciler arası güvenilirlik  aksiyel kesitten yapılan ölçümlerde 0.812 (%95 GA 0.7833-0838) ve sagittal kesitten yapılan ölçümlerde 0.783 (%95 GA 0.750-0.813) idi. 
Acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin ölçümleri, radyoloji öğretim üyesi  ölçümleriyle karşılaştırıldığında; değerlendiriciler arası güvenilirliği 'iyi' (ICC 0.891; %95 GA 0.865-0.911); uyumu ise 'iyi' (ĸ:0.688; p<0.001) düzeyde bulduk. 
Sonuç
Acil tıpta uzmanlık öğrencilerinin bilgisayarlı beyin tomografisinde yaptıkları OSKÇ ölçümleri kendi içerisinde iyi derecede güvenilirdir, altın standart ölçümleri ile iyi derecede uyumludur. Acil tıpta uzmanlık öğrencileri, bilgisayarlı beyin tomografisi görüntülerinde güvenilir bir şekilde OSKÇ ölçümü yapabilir.

Abstract:
Introduction
It is known that optic nerve sheath diameter enlargement relates with increased intracranial pressure; also worsened clinical outcome. Due to differences between measurements among raters, recently there are some studies which evaluates interrater reliability with ultrasonographical techniques. We were unable to find a study which aims interrater reliability as primary outcome in measurement of optic nerve sheath diameter with computed brain tomography in Medline search. In this study our primary aim is evaluating interrater reliability in measurement of optic nerve sheath diameter with computed brain tomography, our secondary aim is determining the factors that affects interrater reliability and define reliability to the measurement of faculty of radiology which is gold standard.

Materials and Methods
Measurements of 10 enlarged optic nerve sheath diameter (≥5.5 mm) and 10 normal optic nerve sheath diameter (<5.5 mm) on brain computed tomography had been performed by one faculty of radiology and 12 residents of emergency medicine (six seniors, six juniors) from axial and sagittal planes of the left eye, behind 3 mm of optic disc. Interrater reliability of measurements of post graduate residents and their accuracy to the gold standard had been defined. measurements were made either sagittal or axial computed tomography plain, with normal and enlarged optic nerve sheath diameter. Interrater reliability is calculated using intraclass coefficients correlations (ICC), reliability on categorical variable is analyzed with kappa (ĸ). Mean age of post-grad residents and relevance of measurements to normal distribution had been defined by Kolmogorov-Smirnov test. The data that relates to normal distribution are shown by mean, and unrelated data are shown by median and IQR. All analysis were made in 95% confidence interval and p value <0.05 is statistically significant.


Results
We found that the interrater reliability is 'good' (ICC 0.798; 95 CI 0.777-0.818)   among emergency medicine physicians in optic nerve sheath diameter measurements. Interrater reliability is  'good' (ICC 0.824; 95% CI 0.781-0.858) among senior physicians and 'moderate' (ICC 0.748; 95% CI 0.687-0.797) among junior residents. Interrater reliability among residents is; 0.812 (95% CI 0.7833-0838) on axial plane, 0.783 (95% CI 0.750-0.813) on sagittal plane. 
Interrater reliability between faculty of radiology and residents was found 'good' (ICC 0.891; 95% CI 0.865-0.911), accuracy is 'good' (ĸ:0.688; p<0.001).
Conclusion
 Optic nerve sheath diameter measurements of post-grad residents on computed brain tomography highly reliable in itself, and they are well compatible with the gold standard measurements. Emergency medicine physicians can reliably measure optic nerve sheath diamter on computed brain tomography images.