Patateste kök-ur nematodu (Meloidogyne chitwoodi Golden, O'Bannon, Santo & Finley, 1980)'na karşı mücadele yöntemlerinin geliştirilmesi
Development of control methods against root-knot nematode (Meloidogyne chitwoodi Golden, O'Bannon, Santo & Finley, 1980) in potato
Yazar: MUHAMMED ENES ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HALİL TOKTAY
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kök-ur nematodları tarımsal ürünlerde meydana getirdikleri ekonomik zarar seviyesi açısından bitki paraziti nematodlar içerisinde ilk sırada yer almaktadırlar (Jones vd., 2013). Meloidogyne spp. çok geniş konukçu dizisine sahiptir. Kök-ur nematodlarının tür sayısının fazla olması, patates bitkisinin de büyük bir familyaya sahip olmasından dolayı Meloidogyne cinsine ait türler verimde ciddi kayıplar oluşturmaktadır. Bu tez çalışması 2023 yılında Niğde de Meloidogyne chitwoodi bulaşık bir tarlada ve laboratuvar çalışmaları ise Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Nematoloji laboratuvarında in-vitro ortamda yürütülmüştür. Arazi çalışmasında patates dikim parsellerinde, ilaçsız şahit, fluopyram yüzey uygulaması, fluopyram tohum yatağı uygulamaları üzerinde çalışma yapılmıştır. Laboratuvar ortamında yapılan çalışmada ise domates fidelerine M. chitwoodi bulaştırılması yapılmış ve Cry6Aa2, Cry55Aa1 ve  
 Cry5B genlerini taşıyan Bacillus thuringiensis biyolojik mücadele etmeni olarak kullanılmıştır. Bu amaçla Bacillus thuringiensis sporlarının farklı dozları, %10 (3.7x108  1.25l/da, %30 3.75 l/da  ve %100 12.5l/da kök ur nematoduna karşı saksıda denenmiştir. Yapılan arazi denemeleri sonucunda yüzey uygulamasının tohum yatağı uygulamasından verime etkisinin daha fazla olduğu bulunmuştur. İn vitro da yapılan denemelerde ise Bacillus thuringiensis hem bitki büyümesinde hem de nematod gelişmesinin engellemesinde önemli rol oynamış ticarileşmeye yönelik ümit var bulgular elde edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Biyolojik mücadele, Kimyasal mücadele, Kök-ur nematodu, Bacillus thuringiensis

Abstract:
Root-knot nematodes are ranked first among plant-parasitic nematodes in terms of the economic damage they cause to agricultural products (Jones et al., 2013). Meloidogyne spp. has a very broad host range. The high number of species within root-knot nematodes, along with the extensive family of the potato plant, leads to significant yield losses caused by species of the Meloidogyne genus.This thesis study was conducted in 2023 in a field infested with Meloidogyne chitwoodi in Niğde, while laboratory studies were carried out in vitro in the nematology laboratory at Niğde Ömer Halisdemir University. In the field study, three conditions were examined in potato planting plots: an untreated control, surface application of fluopyram, and seedbed application of fluopyram. In the laboratory study, M. chitwoodi  was inoculated into tomato seedlings, and Bacillus thuringiensis strains carrying the Cry6Aa2, Cry55Aa1, and  Cry5B genes were used as biological control agents. For this purpose, different doses of Bacillus thuringiensis spores were tested in pots against root-knot nematodes at concentrations of 10% (3.7 x 108 spores/1.25 l/da), 30% (3.75 l/da), and 100% (12.5 l/da).The results of the field trials indicated that the surface application had a greater effect on yield than the seedbed application. In vitro experiments showed that Bt played a significant role in both plant growth and the suppression of nematode development, yielding promising findings for commercialization.

Keywords: Biological control, Chemical control, Root-knot nematode, Bacillus thuringiensis