Nilüfer Halk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Bölgesi'nde yaşayanların ayaktan tanı-tedavi ve koruyucu sağlık hizmetlerini kullanımları ve etkileyen etmenler
Utilization of the outpatient health services and preventive care and factors which affect inNilüfer Public Health Training and Research Area
Yazar: RUKİYE ÇETİN SEÇKİN
Danışman: PROF. DR. A. HAMDİ AYTEKİN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Kesitsel nitelikteki bu araştırmanın amacı Nilüfer Halk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Bölgesi'nde yaşayan bireylerin; hastalandıklarında sağlık hizmeti arama davranışları ve etkileyen etmenleri, ayaktan tedavi edici sağlık hizmetlerini kullanımları ve etkileyen etmenleri, hizmet aldıkları kurumları, tercih nedenleri ve etkileyen etmenleri belirlemek ve sağlık hizmetine erişimi arttırabilmek için çözüm önerileri sunmaktır.Araştırma Kasım 2007- Haziran 2008 tarihleri arasında 1053 kişi üzerinde yürütülmüştür. Küme örnekleme yöntemi kullanılmış ve bilgiler yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak hazırlanan anket formları kullanılmıştır.Son on beş gün içinde hastalanma sıklığı %39,5 olarak bulunmuştur. Hastalananların %16,1'i hiçbir şey yapmamış, %20,4'ü kendi kendine ya da başkalarının yardımıyla tedavi olmaya çalışmış, %63,4'ü sağlık hizmeti veren bir kişi ya da kuruma başvurmuştur. Sağlık güvencesi, öğrenim süresi, hane halkı başkanının doğum yeri, çalışma durumu, ekonomik durum algısı, hastalığın özelliği, son bir yıl içinde koruyucu sağlık hizmeti kullanımı hastalık karşısında sağlık arama davranışını etkilemektedir. Başvurular en çok ikinci basamak kamu sağlık kurumlarına (%34,2) ve sağlık ocaklarına (%33,1) yapılmaktadır. Birinci basamak ve kamu sağlık kurumlarından hizmet alanlarda memnuniyet daha fazla bulunmuştur.Son on beş gün içinde hastalananların %22,1'i ilaç katkı payları dışında sağlık harcaması yapmış, %81,0'i ödemeyi yapmakta zorlanmıştır. Sağlık harcaması yapma ile hane halkı başkanının toplumsal sınıfı, hastalığın acil akut hastalık olması ve aile gelirinin düzenli olması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.Sağlık hizmetlerine en çok gereksinimi olanların erişiminin arttırılması için tüm nüfusu güvence altına alan sosyal güvence sistemi zorunludur. Sağlık güvencesi, uygulanmaya başlanan sağlık reformunun kişilerin karşısına çıkardığı yeni ekonomik engelleri aşmasına yetmemekte, daha önceden herkesin ücretsiz olarak aldığı sağlık hizmeti için ödeme yapanların %80'inin zorlanmasına neden olmaktadır.Anahtar kelimeler: Sağlık arama davranışı, sağlık hizmetlerinin kullanımı, sağlık kurumu tercihi, hizmetten memnuniyet, cepten sağlık harcamaları.

Abstract:
Utilization of the Outpatient Health Services and Preventive Care and Factors Which Affect in Nilüfer Public Health Training and Research AreaThe aim of this cross-sectional study was to investigate the health care utilization of people who live in Nilüfer Public Health Training and Research Area when they get ill ,their using ambulatory care, the health services their preference reasons and the affective factors to them all; and, to offer solutions to improve accessing to health care.The study was carried out on 1053 people, between November 2007- June 2008. Population weighted cluster sampling method was used and data was collected with face-to-face interwiev technique. A prepared questionnaire was used as a data collecting tool.The ilness frequency on the last fifteen days was found 39,5%. 16,1% of the people who got ill didn?t do anything, 20,4% of them tried to recover by oneself or by the help of others, 63,4% appealed to someone or somewhere giving health care. Health insurance, education time, the birth place of the head of the house hold, working situation, percevied economic status, characteristics of the ilness, use of preventive services in the last year affected the health seeking behaviour. The applications were mostly done to the secondary public health care services (34,2%) and primary public health care services (%33,1%). Satisfaction was higher in patients who took health care from primary health care facilities and public health care facilities.22,1% of patients who got ill in the last fifteen days made out of pocket expenditure and 81,0% of them had difficulty in paying it. There was a significant relation between out of pocket health expenditure and social class of the head of the household, the illness beeing emergent acute and the regularity of family income.Universal health insurance is compulsory in order to improve the access of people who need health care the most. The prevalent health insurance isn?t adequate for people to handle the economic barriers that are caused by the newly performed health reform and engender 80% of people who pay for health care who had used to take freely. The new reforms? only a few components that began to be performed, decreasing the access to health care, shows us that it will increase the inequalities in health and people who have no money can?t be able to take health care.Keywords; health care seeking behavioral, health care utilization, preference of health facilities, satisfaction from service, out of pocket health expenditure