İlk atak depresyon hastalarında hastalık şiddetinin çocukluk çağı travmaları ve insulin direnci ile ilişkisi
The relationship of disease severity and childhoodtrauma and insulin resistance in first attack depressionpatients
Yazar: HANDE POYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BELLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, İlk atak majör depresif bozukluk hastalarında hastalık
şiddetinin, insülin direnci ile ilişkisini incelemek, ayrıca çocukluk çağı travmalarının
bu ilişkiyi nasıl etkilediğini saptamak ve bu faktörlerin MDB tanısı ile olan bağlantısını
incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın Mayıs-2023 Ekim 2023 tarihleri arasında
yapılması planlanmıştır. Araştırmaya bu tarihlerde hastaneye başvuru yapan, DSM-V
tanı sistemindeki kriterlere göre ilk kez MDB tanısı almış, öncesinde psikiyatrik
hastalık öyküsü ve diyabet tanısı olmayan 81 hasta ile yaş ve cinsiyet benzerliği göz
önünde bulundurularak seçilen 78 sağlıklı grup olmak üzere, toplam 159 kişi
alınmıştır. Kişiler araştırmaya dahil edilmeden önce araştırma ile ilgili sözel olarak
bilgilendirilmişlerdir ve aydınlatılmış onam formunu kendileri okuyarak
imzalamışlardır.
Çalışmanın amaçları doğrultusunda, hastalara poliklinik şartlarında araştırmacı
tarafından hazırlanmış olan Sosyodemografik Veri Formu, Türkiye'de geçerlilik ve
güvenilirlik çalışmaları yapılmış Hamilton Depresyon Değerlendirme ölçeği (HAMD), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) ve Çocukluk Çağı Ruhsal
Travma ölçeği (CTQ) uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise Hamilton Depresyon
Değerlendirme ölçeği (HAM-D) ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma ölçeği (CTQ)
uygulanmıştır. Çalışmaya katılan hasta grubu ve kontrol grubunun açlık glukoz ve
açlık insülin değerleri ile HOMA-IR skorları hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda MDB tanılı hasta grubunda çocukluk çağı travmaları
(duygusal ihmal, duygusal istismar ve cinsel istismar alt boyutları) kontrol grubuna
göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). HOMA-IR skoru
ölçümlerinin hasta grubunda anlamlı derecede daha yüksek olduğu
görülmüştür(p=0,04). Korelasyon analizlerinde tüm gruplarda HOMA-IR skorları ile
HAM-D Skorları arasında orta düzey güçte ve pozitif yönde bir ilişki olduğu
görülmüştür (r=0,31, p=0,01).
ix
Tüm gruplarda HOMA-IR skorları ile fiziksel istismar düzeyleri arasında orta
düzey güçte ve pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür (r=0,28, p=0,01).
Sonuç: Araştırmamızda elde ettiğimiz verilerde, sağlıklı kontrol grup ile MDB
tanılı hasta grubu arasında HOMA-IR skorları açısından anlamlı düzeyde fark
bulunmuştur. Bu durum MDB'un ortaya çıkmasında bir çok faktörün etkisinin
olabileceğini, aynı zamanda çift yönlü bir ilişki ile MDB olan bireylerde hastalık
belirtilerinin ve buna bağlı yaşam şekli değişikliklerinin de etkisi ile insülin direnci
oranlarının daha yüksek olabileceğini düşündürmüştür.
Ayrıca MDB olan bireylerde hastalık semptom şiddeti ile çocukluk çağı
travmaları alt boyutlarından olan duygusal ihmal, duygusal ve cinsel istismar arasında
anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.Metabolik değişiklikler ya da doğrudan biyolojik
etkiler neticesinde MDB tanılı ve travmatik deneyimleri olan bireylerde insülin direnci
oluşumu ile gelecekte T2DM gelişebilme ihtimalinin artacağı söylenebilir.
Bu sebeple MDB hastalarında tedavi planlamasında uygun vakalarda travmaya
yönelik tedavilerin de akılda bulundurulması gerekliliği, bununla birlikte erken
dönemde metabolik parametlerin taranması, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekli
durumlarda multidisipliner bir tedavi planlamasının yapılmasının önemi
vurgulanmıştır

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between
disease severity and insulin resistance in patients with first episode major depressive
disorder, and also to determine how childhood traumas affect this relationship and to
examine the relationship of these factors with the diagnosis of MDD.
Methods: The study is planned to be carried out between May-2023 and
October 2023. The study included 81 patients who applied to the hospital on these
dates, were diagnosed with MDD for the first time according to the criteria in the
DSM-V diagnostic system, and had no previous history of psychiatric disease or
diabetes. In addition, 78 healthy groups were included in the study, which were
selected considering the similarity of the patient group with age and gender. A total of
159 people were included in the study.

For the purposes of the study, the Sociodemographic Data Form prepared by
the researcher in the outpatient clinic conditions, the Hamilton Depression Rating
Scale (HAM-D), the Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), and the Childhood
Mental Trauma Scale (CTQ) for which validity and reliability studies were conducted
in Turkey has been applied. Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) and
Childhood Mental Trauma Scale (CTQ) were applied to the control group. Fasting
glucose and fasting insulin values and HOMA-IR scores of the patient group and
control group were calculated.
Results: In our study, childhood traumas (emotional neglect, emotional abuse
and sexual abuse sub-dimensions) were found to be significantly higher in patients
with MDD compared to the control group (p<0.001). HOMA-IR score measurements
were found to be significantly higher in the patient group (p=0.04). In correlation
analyzes, it was observed that there was a moderately strong and positive correlation
between HOMA-IR scores and HAM-D Scores in all groups (r=0.31, p=0.01).
xi
There was a moderately strong and positive correlation between HOMA-IR
scores and physical abuse levels in all groups (r=0.28, p=0.01).
Conclusion: In the data we obtained in our study, a significant difference was
found between the healthy control group and the patient group diagnosed with MDD
in terms of HOMA-IR scores. This situation suggested that many factors may have an
effect on the emergence of MDD, and at the same time, insulin resistance rates may
be higher in individuals with MDD with the effect of disease symptoms and related
lifestyle changes, with a bidirectional relationship.
In addition, significant results were obtained between the severity of disease
symptoms and emotional neglect, emotional and sexual abuse, which are subdimensions of childhood traumas. As a result of metabolic changes or direct biological
effects, individuals with MDD diagnosis and traumatic experiences may have insulin
resistance. Therefore, it can be said that the possibility of developing T2DM will
increase in the future.
For this reason, trauma-oriented treatments should be kept in mind in
appropriate patients in the treatment planning of MDD patients. However, the
importance of screening metabolic parameters in the early period, lifestyle changes
and a multidisciplinary treatment plan when necessary was emphasized.