Akdeniz midyesinde (Mytilus galloprovincialis) mikroplastik kirliliğinin araştırılması: Taze, işlenmiş ve pişirilmiş midyelerin karşılaştırılması ve halk sağlığına etkilerinin değerlendirilmesi
Investigation of microplastic pollution in mediterranean mussels (Mytilus galloprovincialis): Comparison of fresh, processed and cooked mussels and evaluation of its effects on public health
Yazar: FUNDA TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. DANIELA GIANNETTO ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TUĞÇE AKSUN TÜMERKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Mytilus galloprovincialis = Mytilus galloprovincialis

Özet:
Bu çalışmada, Muğla ilinin Güllük Körfezi'nde dağılım gösteren Akdeniz midyesinin (Mytilus galloprovincialis) taze, işlenmiş ve pişirilmiş olarak üç farklı grubunda mikroplastik birikimi incelenmiştir. Taze midyeler kabuklu ve canlı bir şekilde Güllük Körfezi'nden temin edilmiştir. İşlenmiş midyeler zincir marketten önceden temizlenmiş, paketlenmiş ve dondurulmuş olarak satın alınmıştır. Pişirilmiş midyeler ise aynı zincir marketten aynı marka işlenmiş midyelerin prosedürlere uygun bir şekilde pişirildikten sonra mikroplastik ekstraksiyonu için kullanılmıştır. Üç grupta da 45'er adet midye dokusu örneklendirilmiş olup her örnek, hazırlanan potasyum hidroksit (KOH) çözeltisi içinde organik materyallerinden uzaklaştırılmıştır. Bu işlem sonrasında örnekler vakum pompası yardımıyla Whatmann GF/F filtrelerinden süzülerek kurumaya bırakılmıştır. Kurutma işlemi sonrasında filtreler stereo mikroskop altında incelenerek şekil, renk ve boyutlarına göre sayımları yapılmıştır.
Elde edilen verilere göre inceleme yapılan tüm örneklerde mikroplastik varlığına rastlanılmıştır. Sayımı yapılan mikroplastik varlığı inceleme yapılan gruplara göre farklılık göstermektedir. İncelenen gruplar, tespit edilen toplam mikroplastik sayısına göre çoktan aza doğru işlenmiş midyeler (29,2 ± 19,4 partikül birey-1), taze midyeler (12,2 ± 6,5 partikül birey-1), pişirilmiş midyeler (4,6 ± 2,5 partikül birey-1) şekilde sıralanmaktadır. Üç grupta da en çok tespit edilen mikroplastik şekli fibril olmuştur. Renk bakımından en çok tespit edilen mikroplastik taze midyelerde ve pişirilmiş midyelerde siyah renk olurken işlenmiş midyelerde gri renk olmuştur. Tespit edilen mikroplastikler boyutlarına göre 0,1 µm – 1 mm ve 1 mm – 5 mm olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. Her üç grupta da 0,1 µm – 1 mm aralığındaki mikroplastiklerin daha yoğun olduğu görülmüştür.
Halk sağlığı risk değerlendirmesi için FAO (2017) limitleri kullanılmış ve risk analizi üç grup için de ayrı ayrı yapılmıştır. Yapılan analizlere göre 250 gr porsiyon-1 işlenmiş midyenin direkt tüketilmesi sonucu en çok mikroplastik alım riski (1275 partikül porsiyon-1) olabileceği ön görülmektedir. Ancak işlenmiş midyelerin ön pişirme aşamasından sonra tüketilmesi sonucu mikroplastik alım riski (275 partikül porsiyon-1) oldukça azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Mytilus galloprovincialis, Muğla bölgesi, mikroplastik, halk sağlığı

Abstract:
This study investigated the microplastics presence in three different groups (fresh, processed, cooked) of Mediterranean mussel (Mytilus galloprovincialis) naturally grown and fished in Muğla Region. Fresh mussels were obtained from Güllük Bay. Processed mussels were purchased pre-cleaned, packaged and frozen from the chain store. Cooked mussels were also purchased from the same brand and shop of processed mussels after they were cooked in accordance with the procedures. In each of the three groups, 45 mussel tissues were sampled and each sample was removed from its organic materials in the prepared potassium hydroxide (KOH) solution. After this process, the samples were filtered through Whatmann GF/F filters by using a vacuum pump and left to dry. After the drying process, the filters were examined under a stereo microscope and counted according to their shape, color and size.
According to the obtained results, the presence of microplastics was found in all the samples examined. The presence of counted microplastics differs according to the samples groups. The highest number of microplastics detected was found in processed mussels (29.2 ± 19.4 particles individual-1), followed by fresh mussels (12.2 ± 6.5 particles individual-1) and then cooked mussels (4.6 particles ± 2,5 particles individual-1). The most detected microplastic shape in all three groups was fibril. While the most detected microplastic in terms of color was black in fresh mussels and cooked mussels and gray in processed mussels. In term of sizes (0.1 µm – 1 mm and 1 mm – 5 mm) microplastics in the range of 0.1 µm – 1 mm were more abundant in all three groups. 
FAO (2017) limits were used for public health risk assessment and risk analysis was performed for all three groups separately. According to the analyzes made, it was predicted that the risk of microplastic ingestion (1275 particulate portion-1) may be the highest as a result of direct consumption of 250 gr portion-1 processed mussel. However, as a result of consuming processed mussels after the pre-cooking stage, the risk of microplastic ingestion (275 particulate portion-1) is considerably reduced.

Keywords: Mytilus galloprovincialis, Muğla Region, Microplastics, public health risk assessment