Petrol kaynaklı çözünür kirleticilerin yeraltısuyunda taşınımının modellenmesi:Batman özeli
Modelling soluble petroleum hydrocarbons in groundwater in Batman
Yazar: AYŞEN KARA
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET KARAGÜNDÜZ
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Ülkemizde ve tüm dünyada artan su ihtiyacı ve yüzey sularının artık bu ihtiyacıkarşılayacak temizlikte ve yeterlilikte olmaması, yeraltısuyundan faydalanmazorunluluğunu gündeme getirmiştir. Yeraltısuyu için kuyu açılması ve işletilmesi çokekonomik olmamasına rağmen su ihtiyacının temel ihtiyaç olması nedeniyle köylerde dahil olmak üzere bir çok yerde yeraltısuyu kullanılmaktadır. Ancak günümüzdeartan çevre kirliliği yeraltısuyu kirliliğini de beraberinde getirmektedir.Petrolün çıkarılması, depolanması, iletilmesi, rafine edilmesi ve pazarlanmasıile ilgili hemen hemen bütün resmi ve özel kurum ve kuruluşlar Batman kentmerkezinde bulunmaktadır. Dolayısıyla tank ya da borulardan sızması muhtemelpetrolün yeraltısuyunu kirletme ihtimali sözkonusu olmaktadır.Bu çalışmada Batman kent merkezinde yeraltısuyunda oluşan kirliliği veboyutlarını araştırmak amaçlanmıştır. Bunun için kuyuları açan ve su analizi yapmışolan D.S.İ, Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve İller Bankası GenelMüdürlüğü gibi kurumlardan veriler toplanmıştır. Yeraltısuyunda kirlilik taşınımıiçin geliştirilen BİOPLUME III model programı yardımıyla da çalışma alanındakipetrol kaynaklı yeraltısuyu kirliliğinin zamanla yayılımı belirlenmiştir.Çalışmamız sonucunda; petrol kaynaklı yeraltısuyu kirliliğinin Batman ilineiçmesuyu sağlayan kuyuların yer aldığı kent merkezinin kuzey batı bölümüneulaşmasının beklenmediği anlaşılmıştır. Ancak kent merkezindeki yeraltısuyukirliliği tehlike yaratmaya devam etmektedir. Kirletici kaynakların belirlenip,kirletici besleniminin önlenmesiyle, zaman içinde doğal ıslah süreciyle birliktekirletici kaynak tükenebilir. Eğer süreç kısaltılmak istenirse, kirleticinin deşarjedilmesi gibi doğal ıslaha ek yöntemler uygulanabilir. Mevcut haliyle kentmerkezindeki kuyulardan içme veya kullanma amaçlı faydalanılması sağlık açısındantehlikelidir.

Abstract:
Groundwater has become one of the important sources for providing cleanwater to the communities in the world and country. Scarse sourses of clean watercompelled the use of groundwater allthough drilling holes and casting may not beeconomically feasable. However, contamination limits its use.There are all sorts of activities in the city of Batman related to petrol drilling,transportation, refininig and storage. Due to accidential spills or leakages thesubsurface environment in the city has been adversely affected.The purpose of the study is to evaluate potential scenerios of transportationpetroleum plumes transportation. The numerical simulations will be performed usingBİOPLUME III program. The data obtained for the existing wells from GeneralDirectorate of State Hydroulic Works and General Directorate of Rural and GeneralDirectorate of Iller Bank will be used to setup and calibrate the models. Potentialeffects of transportation of petroleum plumes on the drinking water quality will beexplored.The results showed that the soluble petroleum did not reach to the wells inlocated in northwest that the city used as its drinking water source. However,groundwater pollution remained significant in the city center. While the source isidentified and removed, natural remediation may take care of contamination within agiven period of time. Time may be shortened by using pump and treat remediation.As is, obtaining water from wells in the city center may possess serious healththreats.