Kartogram haritaların nüfus analizinde kullanımı
The use of cartogram maps in population analysis
Yazar: MUHAMMED HÜSEYİN KAYA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILMAZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Tematik haritalar = Thematic map ; Üç boyutlu haritalar = Three dimensional maps

Özet:
Nüfusun ülkeler için sosyal, siyasi, askeri alanlar başta olmak üzere birçok alanda önem taşıması nüfusun iyi analiz edilmesini gerektirmektedir. Bu araştırmada kartogramların nüfus analizinde ne derece etkili bir görselleştirme sağladığı incelenmiştir. Diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada kartogramlar CBS araçları ile analiz edilmiştir. Kartogramların nüfus analizinde önemli bir veri gösterim aracı olduğunun ortaya konulması bakımından bu çalışma önemlidir.
Kartogramların nüfusa ait verileri görselleştirmedeki etkisinin incelenmesi için kartogramlar, performans ve doğruluk (coğrafi, istatistiksel, topolojik) ölçütlerine göre analiz edilmiştir. Performans ölçütüne göre analiz edilen kartogram türlerinin tamamında yüksek performans sağlanmıştır. Kartogramlar nüfus verileri için güçlü görselleştirme oluşturarak verileri iyi derece temsil etmişlerdir. Bu bakımdan nüfusa ilişkin verilerin analiz edilmesinde kartogramlar kullanılabilir. Nüfus verisi kullanılarak doğruluk (coğrafi, istatistiksel, topolojik) ölçütlerine göre analiz edilen kartogram türlerinden hiçbiri tüm ölçütleri tek başına sağlayamamıştır. Çalışma amacına ve kartogramdan beklenen performansa göre bu ölçütler arasında tercih yapılmalıdır. Coğrafi doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda bitişik olmayan kartogramlar, topolojik doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda bitişik kartogramlar, istatistiksel doğruluğun önem taşıdığı çalışmalarda ise dorling kartogramları kullanılabilir.

Abstract:
Population is significantly important for countries in many fields, especially in social, political and military fields, so the analysis of the population is required.  In this study, it was examined what extend effective the visualization of cartograms in population analysis.  The main difference of this study from previous researches is that cartograms were analyzed with GIS tools here.  This study is important in terms of demonstrating that cartograms are an important data display tool in population analysis.
In order to examine the impact of cartograms on visualizing population data, the cartograms were analyzed based on the performance and accuracy (geographical, statistical, topological) criteria. The high achievement has been obtained in all cartogram types analyzed based on the performance criteria. The cartograms are representing the data well by generating powerful visualizations for the population data. In this respect, cartograms can be applied to analyze data regarding population. None of the cartogram types examined using population data based on accuracy (geographic, topological, statistical) satisfied all criteria alone. A selection should be made between these criteria, depending on the purpose of the study and the performance expected from the cartogram. Non-contiguous cartograms in studies where geographical accuracy is important, contiguous cartograms in studies where topological accuracy is important, and dorling cartograms in studies where statistical accuracy is important can be employed.