Yapay aydınlatma - vitrin işlevi ilişkisi; giyim mağazaları örneği
The relationship between artificial lighting and store function; a case of apparel stores
Yazar: HAMİDE TEMEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN AYDINTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Mağazalar = Stores ; Mekan = Space ; Vitrin = Shopwindow

Özet:
Ateşin icadıyla başlayan yapay aydınlatma günümüzde gelişimini hızla sürdürmektedir. Bu gelişim süreci içerinde aydınlatma bir gereklilik olmasının ötesinde, insanların algı dünyasını görsel yolla etkileyerek iç mekânlarda farklı duyulanmalara yol açan bir kavram haline gelmiştir.Mekanın atmosferini etkisi altına alan aydınlatma, işlevleri destekler şekilde algı alanları oluşturmaktadır. Mağazalar insan gereksinmeleri sebebiyle yaşanılan çevrenin içerisinde büyük yer tutar. Bu sebeple bu çalışmada insanların uzun süre vakit geçirdikleri içerisinde birçok birimi barındırarak çeşitli ihtiyaçların karşılandığı yer olan alışveriş merkezlerindeki zincir mağazalar konu alınmıştır. Bu bağlamda çalışma dört aşamadan meydana gelmektedir.Giriş aşamasında problemin belirlenmesine bağlı olarak çalışmanın amacı ve sınırları vurgulanmıştır. Aydınlatma kavramı, doğal ve yapay aydınlatma konuları irdelenmiş, aydınlatmanın mekan kavramı ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. İç mekanda aydınlatma tasarımı, aydınlatmanın işleyişine ve algılanan atmosfere etkisi konuları ayrıca ele alınmıştır.Yapılan çalışmalar aşamasında araştırma yöntemi araştırma alanı tanımlanmıştır. Mekan işlevinin belirlenmesi ile mağazalar üzerinde kapsamlı bir şekilde durulmuştur. Mağazaların işlev alanları belirlenmiş ve aydınlatma gereksinimlerinden bahsedilmiştir. Bu çalışma kapsamında mağazaların dış algı alanları (vitrinler) ele alınmış, mağaza örnekleri belirlenen kriterlere göre seçilmiş, yapılan görsel, yazılı çalışmalar ve anket çalışması sonucunda değerlendirme tabloları oluşturulmuştur. Değerlendirme tabloları, yapısal (morfolojik), işlevsel ve psikolojik analiz tablolarından oluşmaktadır.Bulgular ve irdeleme aşamasında yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler yer almaktadır.Son bölümde sonuçlar ve önerilere değinilmektedir.Anahtar Kelimeler: Aydınlatma, Vitrin, Mağaza, Mekan

Abstract:
Artifical lighting starded with fire invention has been developed rapidly. In this development process, lighting had became a concept to cause different sense in spaces with affect the way the human visual perception of the world at this beyond being a necessity.Lighting effected the atmosphere creates the perception spaces as it support the functions. The shops take larger part in environmental place because of human needs. Because of this in this work, chain stores, which is the most important unit in shopping spaces, and where people spend their most time, and where many requirements are provided by including many units, has been investigated. In that case, the work consists of four stages.The goal and the limit of the work has been formed with the determination of the problem in the stage of Introduction. It has been talked about the lighting concept, natural and artificial lighting and focused relationship between the concepts of space and lighting. Also, it has been discussed lighting design in interior space, the effect of lighting to fuctioning and perceived atmosphere.Survey method has been determined and research area has been defined in the stage of Implemented Study. It has been focused on shops with determination of space functions widely. Functional areas of the stores have been determined and lighting requirements have been discussed. External perception of the stores within the scope of this study have been taken up, store models have been selected according to definited criteria and the evaluation tables have been created as a result of making the visual, written works and survey study. Analysis tables consists of rubric, structural (morphological), functional and psychological tables.The evaluations of the results obtained with analysis tables are taken up in the stage of Analysis Results and Investigation.The results and suggestions are mentioned in the last chapter.Key Words: Lighting, Storefronts, Shop, Space