Distopik sinemada sınıf çatışması
Class conflict in dystopic cinema
Yazar: LEYLA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. FATİME NEŞE KAPLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Distopik sinema, toplumsal yapıların çöküşünü, insanların özgürlüklerinin kısıtlanmasını ve bireylerin sisteme karşı mücadelesini konu alan bir türdür. Distopik sinemanın temel özelliği, insanların yaşamlarını kontrol altında tutan totaliter bir sistemin varlığıdır. Tez; Matrix, Yeni Cennet, Azınlık Raporu ve Yedinci Hayat olmak üzere dört distopik film üzerine odaklanarak; bu filmlerde sınıf çatışmasının nasıl temsil edildiğini söylem analizi yöntemiyle incelemektedir. Bu filmlerde, sınıfsal ayrımın belirgin bir şekilde çizildiği post-apokaliptik bir gelecek dünyası tasvir edilmektedir. İnsanlar, alt tabakayı temsil eden karakterler olarak, sert ve kaotik bir yaşamın sürdürüldüğü dünyalarda mücadele etmektedir. Bu distopik düzende, üst sınıfların lüks ve ayrıcalıklı bir yaşam sürdüğü mekanlar, sınıf ayrımının somutlaştığı sembollerdir. Filmlerde sınıfsal ayrımın net bir şekilde çizildiği post apokaliptik bir gelecek dünyası gösterilmektedir. Alt tabakayı temsil eden insanların kaotik bir gezegen haline getirilmiş olan dünya üzerinde zorlukla yaşam sürdürdüğü bir düzen betimlenmektedir.

Tezin ana bölümleri, sınıf çatışması teorisinin temel prensipleri ve distopik sinemanın tarihsel gelişimi üzerine bir teorik çerçevenin sunulmasıyla başlamaktadır. Daha sonra, seçilen filmlerde sınıf çatışmasının nasıl temsil edildiği, karakterlerin, mekanların, görsel sembollerin ve dilin nasıl kullanıldığı üzerine detaylı bir analiz sunulmaktadır. Bu analiz, izleyiciye sınıf ayrımının toplumsal, politik ve ideolojik anlamlarını anlamada bir rehberlik sunmayı hedeflemektedir. Bu tez, distopik sinemada sınıf çatışması eksenindeki başka çalışmalara katkıda bulunmayı ve bu tematik alanın sosyal bilimler literatürüne özgün bir bakış getirmesini amaçlamıştır.

Abstract:
Dystopian cinema is a genre that focuses on the collapse of societal structures, the restriction of individual freedoms, and the struggle of individuals against the system. The fundamental characteristic of dystopian cinema is the existence of a totalitarian system that controls people's lives. This thesis focuses on four selected dystopian films, namely The Matrix, Elysium, Minority Report and What Happened to Monday. These films depict a post-apocalyptic future world where class divisions are clearly delineated. People, representing the lower class, struggle to survive in a harsh and chaotic life on Earth. The luxurious and privileged spaces inhabited by the upper classes serve as concrete symbols of class distinction within this dystopian order.

The main sections of the thesis begin with presenting the basic principles of class conflict theory and the historical development of dystopian cinema as a theoretical framework. Subsequently, a detailed analysis is provided on how class conflict is represented in the selected films, examining the use of characters, settings, visual symbols, and language. This analysis aims to guide the audience in understanding the societal, political, and ideological meanings associated with class divisions. The objective of this study is to enhance the understanding of class conflict in dystopian cinema and contribute to the social sciences literature in this thematic area.