hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Güveni kötüye kullanma suçu (TCK m.155)
Güveni kötüye kullanma suçu (TCK m.155)
Yazar: ŞENEL SARSIKOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH BİRTEK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eşyalar = Goods ; Güven = Confidence ; Güven ilişkisi = Trust relationship ; Kötüye kullanma = Abuse ; Mala karşı suçlar = Property crimes ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Zilyedlik = Possesion

Özet:
Güveni kötüye kullanma suçu, TCK m. 155'te düzenlenmiş olup, kişinin zilyetliği kendisine devredilmiş olan eşya üzerinde devir amacı dışında tasarrufta bulunması ya da bu devir olgusunu inkar etmesi şeklinde tanımlanmaktadır. 

Güveni kötüye kullanma suçunun faili herkes olabilirken bu kişinin kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde zimmet suçu vücut bulacaktır. Bu bakımdan denilebilir ki suçun faili kamu görevlisi dışında herkestir. 

Güveni kötüye kullanma suçunun konusu, taşınır ya da taşınmaz bir eşya olabilecektir. Bu hususta madde gerekçesinde açık bir düzenleme mevcuttur. Ayrıca eşyanın fer'i zilyetliğinin failde olması ve mağdurun rızasının sakatlanmamış olması güveni kötüye kullanma suçunun varlığı bakımdan gereklidir.

Güveni kötüye kullanma suçu bakımından hukuka uygunluk sebeplerinin uygulanması mümkündür. Suça yaptırım olarak ise hem hapis cezası hem de adli para cezası öngörülmüştür.

Abstract:
The crime of abuse of trust is regulated in the context of article 155 Turkish penal code. We can define the crime of abuse of trust that making a disposition out of the purpose of transferring possession of good which perpetrator has possession of it or obnegation of this tranfer.

Everybody may be perpetrator of abuse of trust. But perpetrator is a public employee the crime will be embezzlement. Therefore we can say that the perpetrator of abuse of trust may be everybody except public employee.

	Corporeal subject of the crime of abuse of trust consist of movable and real property. About the real property there is clear regulation in the legal ground of article. Also the possession of the good must belong to the perpetrator and the consent of the owner mustn't be disposed. 

	About the crime of abuse of trust there are all reasons for appropriateness. As the punishment of the crime of abuse of trust both jail sentence and forensic fine are foreseed.
Erciyes dağı'nın oppıellınae senıczak, 1975 (Acarı, Orıbatıda, Oppııdae) türleri üzerine taksonomik araştırmalar
Taxonomic investigations on the oppiellinae seniczak, 1975 (Acari, Oribatida, Oppiidae) species of Erciyes mountain
Yazar: SEVAL BAYRAM YANMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE TOLUK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Erciyes Dağı'ndan, 2011 yılının Nisan ayından başlayarak Kasım ayına kadar sekiz ay süre ile toplanan oppiid akar örnekleri sistematik bakımdan değerlendirildi. Çalışma sonucunda Oppiellinae Seniczak, 1975 altfamilyasına ait toplam üç takson tespit edildi. Bunlar, Oppiella nova nova (Oudemans, 1902), Berniniella serratirostris hauseri (Mahunka, 1974) ve Berniniella bicarinata (Paoli, 1908)'dır.  
Tespit edilen taksonlar, araştırma bölgesinden toplanan materyalden Berlese hunileri kullanılarak ayıklandı ve bu taksonların mikroskobik incelemeleri için ışık ve tarama elektron mikroskopları kullanıldı. Ölçümler oküler mikrometre kullanılarak yapıldı. Türkiye'den daha önce belirlenmiş olan bu taksonların örneklerimiz üzerinden tanımları yapılarak sistematik sorunları tartışıldı. Ayrıca, altfamilyanın Türkiye'den bilinen cinsleri için teşhis anahtarı düzenlendi.
Anahtar Kelimeler: Acari, Oribatida, Oppiidae, Oppiellinae, Taksonomi, Erciyes Dağı.

Abstract:
Oppiid mites have collected from Erciyes Mountain for eight mounth, beginning from April 2013 to November 2013 and evaluated sistematically. Totally three taxa belonging to the subfamily months Oppiellinae were determined. Taxa determined in this study are Oppiella nova nova (Oudemans, 1902), Berniniella serratirostris hauseri (Mahunka, 1974) and Berniniella bicarinata (Paoli, 1908).
Determined taxa were collected using Berlese funnel and the measurements of various body parts of taxa were recarded by using light microscope and Scanning Electron Microscope (SEM). The measurements of various body parts of taxa were obtained by using ocular micrometer. Systematic problems of the known taxa from Turkey were discussed on the basis of our samples. Furthermore, the identification key of the genera known in Turkey of this subfamily was aurramged.
Keywords: Acari, Oribatida, Oppiidae, Oppielliinae, Taxonomy, Erciyes Mountain.
Quası monoton dizilerin uygulamaları
Applications of quasi-monotone sequences
Yazar: MEHMET ÖNER ŞAKAR
Danışman: PROF. DR. HİKMET ÖZARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Birinci bölümde, çalışmada kullanmış olduğumuz temel tanım ve teoremler verilmiştir.
İkinci bölümde, k ≥ 1 ve δ  ≥ 0 olmak üzere δ-quasi monoton  dizi ve toplanabilme çarpanı kullanılarak  elde edilen sonsuz bir serinin |C, α; δ|k  toplanabilmesi ile ilgili iki teorem ifade ve ispat edilmiştir.
Üçüncü bölümde, k ≥ 1 ve δ ≥ 0 olmak üzere δ-quasi monoton dizi ve toplanabilme çarpanı kullanılarak  elde edilen sonsuz bir serinin    toplanabilmesi ile ilgili iki teorem ifade ve ispat edilmiştir.
Dördüncü bölümde, üçüncü bölümde vermiş olduğumuz iki teorem δ-quasi monoton
diziler kullanılarak |A, pn|k ve |A, pn; δ|k  toplanabilme metoduna genelleştirilmiştir.
Beşinci bölümde ise, yapılan çalışmalar ile ilgili sonuçlar verilmiş ve verilen teoremler üzerine genel değerlendirmeler yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mutlak matris toplanabilme, Toplanabilme  çarpanı, δ-quasi monoton dizi, Quasi monoton dizi, Sonsuz seri.

Abstract:
In first chapter, basic definitions  and theorems used in the study are given.
In second chapter, two theorems related with |C, α; δ|k  summability of an infinite series obtained by using δ-quasi monotone sequence and summability factor are expressed and proved.
In third chapter, two theorem related with  summability of an infinite series obtained by using δ−quasi monotone sequence and summability factor are expressed and proved.
In fourth chapter, the two theorems given the previous chapter are generalized to 
|A, pn|k and |A, pn; δ|k  summability methods by using δ-quasi monotone sequences.
In fifth chapter, results related with studies done are given  and general assessments on given theorems are done.
Keywords: Absolute  matrix summability, Summability factor, δ-quasi  monotone sequence, Quasi monotone sequence, Infinite series.
Töre bitiki grameri
Töre bi̇ti̇ki̇ grammar
Yazar: HAKAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARGUNŞAH
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışma, 16. yy. Gregoryen Kıpçakçası ürünlerinden olan Töre Bitiki (Kanun Kitabı) adlı hukuk metninin dil özelliklerini ortaya koymayı, dolayısıyla Gregoryen Kıpçak Türkçesiyle ilgili araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş kısmında çok fazla ayrıntıya girilmeden Kıpçaklar ve Gregoryen Kıpçakların tarihi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, dönemin eserleri ve Töre Bitiki ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra, metinden elde edilen dil verileri üç ana bölüm içerisinde ayrıntılı şekilde tetkik edilmiştir. Birinci bölümde, metnin ses özelliklerine bağlı olarak sözcüklerde görülen ses değişmeleri ve diğer ses olayları incelenmiştir. İkinci bölümde, metin şekil bilgisi bakımından ele alınıp kelime yapımı, çekimi ve sözcük türleri gibi konular üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise kelime grupları, cümlenin ögeleri ve metindeki cümle türleri hakkında bilgi verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Gregoryen Kıpçak Türkçesi, Töre Bitiki, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Cümle Bilgisi.

Abstract:
Bu çalışma, 16. yy. Gregoryen Kıpçakçası ürünlerinden olan Töre Bitiki (Kanun Kitabı) adlı hukuk metninin dil özelliklerini ortaya koymayı, dolayısıyla Gregoryen Kıpçak Türkçesiyle ilgili araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş kısmında çok fazla ayrıntıya girilmeden Kıpçaklar ve Gregoryen Kıpçakların tarihi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, dönemin eserleri ve Töre Bitiki ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra, metinden elde edilen dil verileri üç ana bölüm içerisinde ayrıntılı şekilde tetkik edilmiştir. Birinci bölümde, metnin ses özelliklerine bağlı olarak sözcüklerde görülen ses değişmeleri ve diğer ses olayları incelenmiştir. İkinci bölümde, metin şekil bilgisi bakımından ele alınıp kelime yapımı, çekimi ve sözcük türleri gibi konular üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise kelime grupları, cümlenin ögeleri ve metindeki cümle türleri hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Gregoryen Kıpçak Türkçesi, Töre Bitiki, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Cümle Bilgisi.
Yapay zeka tekniklerinin renk haritası indirgemede kullanılması
Color map quantization by using artificial intelligence techniques
Yazar: KADER DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİYE AKAY
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Bölümü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Görüntünün sıkıştırılarak daha az yer kaplaması, transfer işleminin daha kolay yapılması, sınırlı donanıma sahip aygıtlarda görüntünün gösterimi gibi problemlerin çözümünde, gerçek renkli bir görüntünün daha az sayıda renkle temsil edilebildiği renk haritası indirgeme yönteminden faydalanılmaktadır. Renk haritası indirgeme ile 16.7 milyon renk içeren renk paleti daha az sayıda renkle ifade edilmektedir. İndirgemede görüntü yeni paletine göre yeniden düzenlendiğinde görüntüde kullanılan renk sayısı azalmakta ve görüntü boyutu küçülmektedir. Görüntü işleme alanının birçok uygulamasında renk haritası indirgeme yönteminin kullanıldığını görmek mümkündür.

Bu çalışmada, renk haritası indirgenmesi için literatürde yaygın olarak bilinen yöntemler incelenmiştir ve klasik metotlardan k-ortalama ve bulanık-c-ortalama algoritmalarının yanı sıra yapay zeka tekniklerinden yapay arı koloni algoritmasından ve parçacık sürüsü optimizasyon algoritmalarından faydalanılmıştır. Yapay arı koloni algoritmasının kullanılmasının görüntü üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu tespit edilerek, elde edilen sonuçlar k-ortalama, bulanık-c-ortalama ve parçacık sürüsü optimizasyon algoritmalarının sonuçları ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Color map quantization technique in which an image is represented by fewer colors is used to compress  images to occupy less space, to make the transferring process easier, to solve the image display issue on the gadgets with the limited hardware. With the help of the color map quantization, the color palette with 16.7 million colors can be reflected with fewer colors. When the image in the color map quantization is arranged with the new color palette, the number of the colors decreases and the size of the image gets smaller. Color map quantization method can also be used in the image processing field.

In this study, the color map quantization methods applied commonly in the field are searched, and in addition to traditional k-means and fuzzy c-means algorithms artificial bee colony and particle swarm optimization algorithms are used for the color map quantization. The performance of artificial bee colony algorithm on the image is analyzed and the results obtained are compared to the results of k-means, fuzzy c-means and particle swarm optimization.
Öklidiyen ve yarı öklidiyen uzaylarda homotetik hareketler ve yüzeyler
Homothetic motions and surfaces in euclid and pseudo euclid spaces
Yazar: FERDAĞ KAHRAMAN AKSOYAK
Danışman: PROF. DR. YUSUF YAYLI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Bölümü / Geometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez sekiz bölümden oluşmaktadır.
İlk bölümde, tezde kullanılacak bazı temel tanım ve teoremlerden bahsedilmiştir.
İkinci bölümde,   Öklid uzayında homotetik hareket yardımıyla elde edilen yüzeyler bikompleks sayılar yardımıyla yeniden parametrelendirilmiş ve bu yüzeylerin bikompleks sayı çarpım işlemine göre Lie grup yapıları elde edilmiştir.
Üçüncü bölümde,   Öklid uzayında noktasal 1-tip Gauss dönüşümüne sahip flat genel dönel yüzeylerin bir karakterizasyonu verilmiştir.
Dördüncü bölümde,   Öklid uzayında homotetik hareket yardımıyla elde edilen yüzeylerin noktasal 1-tip Gauss dönüşümüne sahip olması durumu incelenmiştir.
Beşinci bölümde,   yarı Öklid uzayında homotetik hareket yardımıyla elde edilen yüzeyler bikompleks sayılar yardımıyla yeniden parametrelendirilmiş ve bu yüzeylerin bikompleks sayı çarpım işlemine göre Lie grup yapıları elde edilmiştir.
Altıncı bölümde,   yarı Öklid uzayında genel dönel yüzeylerin flat olması şartı altında noktasal 1-tip Gauss dönüşümüne sahip olması için gerek ve yeter şartlar elde edilmiştir.
Yedinci bölümde,   yarı Öklid uzayında homotetik hareket yardımıyla elde edilen yüzeylerin noktasal 1-tip Gauss dönüşümüne sahip olması durumu incelenmiştir.
Son bölümde ise tezden elde edilen sonuçlara ve çeşitli önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This thesis consists of eight capters.
In the first capter, concepts and definitions which are needed in the further capters are given.
In the second capter, the surfaces which are obtained by homothetic motion in    are reparametrized with bicomplex numbers and are obtained Lie group structure on these surfaces by using bicomplex number product.
In the third capter, a characterization of flat general rotational surfaces with pointwise 1-type Gauss map in   is given.
In the fourth capter, the surfaces which are obtained by homothetic motion in   are studied in terms of having pointwise 1-type Gauss map.
In the fifth capter, the surfaces which are obtained by homothetic motion in   are reparametrized with bicomplex numbers and are obtained Lie group structures on these surfaces by using bicomplex number product.
In the sixth capter, a characterization of flat general rotational surfaces with pointwise 1-type Gauss map in   are given.
In the seventh capter, the surfaces which are obtained by homothetic motion in   are studied in terms of having pointwise 1-type Gauss map.
In the eighth capter, the results which are obtained from thesis and some proposals are discussed.
Kayseri ilinin yeraltı su kaynaklarının hidrojeokimyasal özellikleri ve su kalitesinin değerlendirilmesi
Research of hydrogeochemical characteristics and water quality of groundwater resources for Kayseri̇ city
Yazar: GÜLER YÜKSEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY ATEŞ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Bölümü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Hidrojeokimya,  yeraltı  su  kaynaklarında  su  tipini  ve  su-kayaç  ilişkisinin tanımlanmasına  yardımcı  olur.  Bu  çalışmada,  Kayseri  İli  merkez  ilçelerinin  yeraltı  su kaynaklarını  içme  ve  sulama  suyu  olarak  ayrı  ayrı  ele  alıp,  bölgelerin  su  kalitesi düzeyinin  belirlenmesi  amaçlanmıştır.  Sulama  suyu  kaynağı  olarak  DSİ  Bölge Müdürlüğünden alınan su analizlerinin yıllara  göre değişimi, içme suyu kaynağı olarak da KASKİ Dairesinden alınan su analizlerin 2012 yılı içindeki değişimi incelenmiştir. 
Analizler,  TS  266,  WHO  (Dünya  Sağlık  Örgütü),  USEPA  (ABD  Çevre  Koruma Ajansı), EU (Avrupa Birliği) normlarına göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Piper, Durov, ABD Tuzluluk ve Schoeller yarı logaritmik diyagramlarına göre suların hidrokimyasal fasiyes sınıflandırılması ve sulama suyu açısından sınıflandırılması gerçekleştirilmiştir.
Çalışma  alanında  yeraltı  sularının  hidrokimyasal  özelliklerinin  incelenmesine  bağlı 
olarak  3  farklı  yeraltı  suyu  tipi  bulunmaktadır.  Bunlar  Ca-HCO3'lı  sular,  Ca-MgHCO3'lı sular ve Na-HCO3'lı sulardır. Tüm örneklerde bikarbonat baskın anyon iken, 
baskın katyon olarak kalsiyum, magnezyum ve sodyum yer almıştır.
Sulama  suyu  ve  içme  suyu  kaynaklarına  ait  analiz  sonuçlarının  yürürlükte  olan 
yönetmelik ve su kalite standartlarını sağladığı görülmüştür.

Abstract:
Hydrogeochemical properties help us to identify water type of wetlands and water-rock 
interactions. This study aims the investigation of the level of groundwater water quality 
for irrigation and drinking waters Kayseri's central districts. Studied databases collected from DSI  Regional Directorate for irrigation water analysis by  years; and KASKI for drinking water analysis for the year 2012. Analyses has been compared by the norms of TS  266  (Turkish  Standards  Institution),  WHO  (World  Health  Organisation),  USEPA (US  Environmental  Protection  Agency)  and  EU  (European  Union).  Also  the hydrochemical  facies  and  the  irrigation  water  classifications  have  been  drawn  and compared with Piper, Durov, US Salinity and Schoeller semi-logarithmic diagrams.
Three  different  groundwater  types  exists  according  to  its  hydrochemical  properties  of groundwater.  These  are  Ca-HCO3,  Ca-Mg-HCO3 and  Na-HCO3 type  of  waters respectively. It is observed that, bicarbonate is domiant anion and calcium, magnesium and sodium are dominant cations in all samples.
As a result, it has seen that analyses of drinking and irrigation waters provide the valid 
regulations and water quality standards.
Yumurta tavuğu karma yemlerine ilave edilen bazı esansiyel yağların performans ve yumurta kalitesine etkisi
Effect of some essential oil supplementation to laying hen diet on performance and EGG quality
Yazar: MEHMET ZİYA KARAKULLUKÇU
Danışman: PROF. DR. BERRİN KOCAOĞLU GÜÇLÜ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kümes hayvanları = Poultry ; Tavuklar = Chickens ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Yumurta kalitesi = Egg quality ; Yumurta tavukları = Laying hens ; Yumurta verimi = Egg yield ; Yumurtalar = Eggs

Özet:
Bu çalışma, yumurtacı tavuk yemlerine 2 ml/kg Mersin yaprağı (Myrtus communis L.) yağı, 2 ml/kg Hayıt (Vitex agnus-castus) yağı ve 1 ml/kg Mersin yaprağı yağı + 1 ml Hayıt yağı ilavesinin canlı ağırlık, yumurta verimi, yem tüketimi, yemden yararlanma gibi performans parametreleri ile yumurta iç ve dış kalitesine etkisini belirlemek amacı ile yapıldı. Çalışmada, 30 haftalık, 80 adet beyaz genotipte yumurta tavuğu 10 tekrarlı 4 gruba ayrıldı.  Kontrol grubu bazal yemle, deneme grupları ise sırasıyla 2 ml/kg Mersin yaprağı yağı, 2 ml/kg Hayıt yağı ve 1 ml/kg Mersin yaprağı yağı + 1 ml/kg Hayıt yağı  ilave edilen  yemlerle beslendiler. Canlı ağırlık, yem tüketimi,  yumurta verimi, yumurta ağırlığı ve yemden yararlanma bakımından deneme grupları ile kontrol grubu arasında önemli bir farklılık belirlenmedi. Yumurta özgül ağırlığı hayıt yağı içeren gruplarda önemli oranda azaldı. Haugh birimi, kabuk kalınlığı, sarı ve ak indeksi ise muamelelerden etkilenmedi. 
Sonuç olarak, mersin veya hayıt uçucu yağlarının tek başına veya birlikte kullanılmasının yumurta özgül ağırlığı dışındaki parametrelere önemli bir etkisi bulunmadı. 

Anahtar Kelimeler: Uçucu yağ,  performans, yumurta kalitesi,  yumurta tavuğu

Abstract:
This study aimed to determine the effects of adding Myrtus (Myrtus communis L.)  leaf oil 2 ml/kg, Vitex (Vitex agnus-castus) oil 2 ml/kg and Myrtus leaf oil 1 ml/kg + Vitex oil 1 ml/kg on performance parameters such as live weight, egg production, feed intake, feed efficiency and to detect internal and external egg quality. In the study, a total of 80 white laying hens aged 30 weeks, assigned to 4 groups with 10 replicates.  Control groups were fed with basal feeds and to treatment groups feed were added respectively Myrtus leaf oil 2 ml/kg, Vitex oil 2 ml/kg and Myrtus Leaf oil 1 ml/kg + Vitex oil 1 ml/kg. Between experimental groups and control group no significant differences were noted in terms of body weight, feed intake, egg production and feed efficiency. Egg specific gravity significantly decreased with vitex oil group. Haugh unit, shell thickness, yellow and white index were not affected by the treatment. 
Consequently, essential oil of Myrtus or Vitex were significantly effected only on egg specific gravity.    

Key World: Essential oils, performance, egg quality, laying hens
Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a Li'r-Rûhânî Ve't-Tabîb (Sentaks incelemesi-metin-sözlük)
Tuhfetü'l-Erîbi̇'n-Nâfi̇'a Li̇'r-Rûhânî Ve't-Tabîb (Syntax revi̇ew-text-di̇cti̇onary)
Yazar: ALİ KEMAL ŞAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Hezarfen Hüseyin = Hezarfen Hüseyin ; Osmanlıca = Ottoman ; Söz dizim = Syntax ; Tuhfetü'l-Eribi'n-Nafi'a li'r-Ruhani ve't-Tabib = Tuhfetü'l-Eribi'n-Nafi'a li'r-Ruhani ve't-Tabib

Özet:
Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb (Sentaks İncelemesi-Metin-Sözlük) adlı bu çalışma 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin söz dizimi özellikleri ve kelime hazinesini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 17. yüzyılın önemli bilginlerinden Hezârfen Hüseyin Efendi'nin, döneminin dil özelliklerini oldukça iyi yansıtan Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb adlı eseri malzeme olarak seçilmiştir. Ayrıca eserin, yazıldığı dönemin tıp dilini yansıtması, pek çok bitki, hayvan, cevher ve ilaç ismini bünyesinde barındırması da bu seçimde etkili olmuştur.

Öncelikle eserin nüshaları üzerinde genel bir çalışma yapılmış, Konya nüshası esas alınarak metin bölümü oluşturulmuştur. Sağlam bir metin oluşturmak amacıyla, eserin Şehit Ali Paşa ve Reşid Efendi nüshalarından da faydalanılmıştır. İkinci aşamada eser cümle türleri açısından incelmiş, elde edilen Türkçe ve Farsça yapılı cümleler pek çok kıstasa göre sınıflandırılmıştır. Son aşamada metnin dizini hazırlanmış ve dizindeki bütün madde başı kelimelerin anlamı verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb, Söz Dizimi, Osmanlı Türkçesi,  Tıp Dili, Hezârfen Hüseyin Efendi.

Abstract:
This work called Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb (Syntax Review-Text-Dictionary) is made to uncover the properties of Ottoman Turkish syntax and vocabulary. For this purpose, Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb the work of Hezarfen Hüseyin Efendi is chosen because, it reflects its time's language properties very well. Also the work is reflecting its time's medical language and including lots of plant, animal, ore and medicine names. This was also effective in election.

Firstly we made a broad work on copies of the work and took base on the Konya copy and compose the text. In order to make a solid text we also use the copies of Şehit Ali Paşa and Reşit Efendi. In second stage the work examined for sentence types and the Persian and Turkish sentences obtained are classified for many criterion. In the last stage the text is prepared and the meanings of all per agents were given.

Keywords: Tuhfetü'l-Erîbi'n-Nâfi'a li'r-Rûhânî ve't-Tabîb, Syntax, Ottoman Turkish, Medical Language, Hezârfen Hüseyin Efendi.