Çıkarım yapma becerisinin okuma alışkanlığı, cinsiyet, sınıf düzeyi ve sosyo-ekonomik değişkenler açısından incelenmesi
Examination of inference skills in terms of reading habit, gender, grade level, and socioeconomic variables
Yazar: ÖZLEM ALGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÜMİT BOZKURT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Sınıfsal konum = Class position ; Sınıfsal yapı = Class structure ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çıkarım = Inference

Özet:
Çıkarım becerisi okuduğunu anlama sürecinin temel bileşenlerinden biridir. Bu nedenle çıkarım beceri düzeyi iyi olan öğrencilerin okuduğunu kavrama süreçlerinde başarılı olduğu; dolayısıyla öğrencilerin diğer alanlarda da akademik başarılarının arttığı araştırmalarda bildirilmektedir. Buna bağlı olarak okuduğunu anlamada sorun yaşayan çocukların gelişimi, çıkarım becerilerine odaklanılarak tasarlanmalıdır. Çıkarım becerisinin hangi değişkenlerden etkilendiği de bu noktada önemli bir soru olarak öne çıkmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, 5. ve 7. sınıf ortaokul öğrencilerinin çıkarım becerisi düzeylerini betimlemek; öğrencilerin çıkarım becerisini, cinsiyet, sınıf düzeyi, okuma alışkanlığı ve sosyo-ekonomik değişkenlere göre incelemektir. Süreçte 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Büyükçekmece ilçesinden sosyoekonomik düzeyleri dikkate alınarak dört devlet okulu belirlenmiş; seçilen 5. ve 7. sınıf öğrencilerinden (n=670) okuma alışkanlığı, yaş, anne babanın eğitim düzeyi ve okuma sıklığı gibi değişkenlere ilişkin veri toplanmıştır. Daha sonra öğrencilere çıkarım becerisi testi uygulanmıştır. Sonuç olarak cinsiyete göre kız öğrencilerden yana; kitap okuma sıklığına göre ayda 2 ve daha çok kitap okuyanlardan yana; sınıf düzeyine göre 7. sınıflardan yana; okul türüne göre üst ve orta sosyo-ekonomik düzeyde yer alan okullardan yana; anne ve babanın eğitim durumuna göre eğitim düzeyleri yüksek olanlardan yana anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Ayrıca evinde kitaplık bulunan; evinde çocuğa göre kitap bulunan, annesi arada bir ya da genellikle okuyan, ailesi "kitap alan" çocukların çıkarım becerisi düzeyleri daha yüksektir. Babanın kitap okuma sıklığı ile çıkarım becerisi düzeyi arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anne babanın mesleği açısından bakıldığında, anne babası işçi olan çocukların çıkarım becerisi düzeyi, anne babası çiftçi ve diğer meslekte çalışanlara göre daha düşüktür.
Anahtar sözcükler: okuduğunu anlama, çıkarım, çıkarım türleri, sosyo-ekonomik değişkenler, okuma alışkanlığı

Abstract:
Inference skills constitute one of the fundamental components of reading comprehension. Therefore, it is reported that students with good inference skill levels are more successful in comprehending what they read, hence their increased academic achievement in other areas as well. Given this, development of the children suffering from reading comprehension difficulties should be designed with a focus on inference skills. At this point, it is important to determine the variables which may make an impact on inference skills. The present study aims to describe the inference skill levels of 5th and 7th graders and investigate the inference skills of students based on gender, grade level, reading habits and socioeconomic variables. Four public schools were selected based on the socioeconomic levels of the students in Büyükçekmece district of Istanbul during the academic year 2016-2017, and the data on reading habit, age, education status of parents, reading frequency and other variables were collected from the selected 5th and 7th graders (n=670). Then, the inference skills test was administered to the students. The results produced significant differences in favor of girls based on the variable of gender, those who read two or more books a month based on frequency of reading books, 7th graders based on grade level, the schools with medium and high level of socioeconomic status based on school type, and parents with higher education statuses based on education status of parents. In addition, the students had higher inference levels if they had a bookshelf at home, if they had books suitable for their age at home, if their mothers read them book occasionally or generally, or if their parents "bought books." No significant difference was found between the father's frequency of book reading and the inference skill level. In terms of the profession of parents, the students whose parents were blue-collar workers had lower inference skills compared to those with parents who were farmers or other professionals.
Keywords: reading comprehension, inference, inference types, socioeconomic variables, reading habit