Aksiyel spondiloartropatili hastalarda progranulin düzeyinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi /
Yazar: DİDEM İLDEMİR DOĞANGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA KASAPOĞLU AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: HLA B27 antijeni = HLA B27 antigen ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Progranulin = Progranulin ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha

Özet:
Amaç: Aksiyel Spondiloartropatiler (AS), aksiyel iskelet tutulumu, sakroileit varlığı, İnsan Lökosit Antijeni (HLA-B27) ile ilişki ve ailesel yatkınlık gibi özellikleri olan farklı romatolojik durumları içeren bir hastalık grubudur. Etyopatogenezde TNF-α başta olmak üzere inflamatuvar sitokinler rol almaktadır. Progranulin (PGRN)'in ise TNF-α yolağı üzerinden etkili anti-inflamatuvar bir molekül olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda AS tanılı hastalarda serum PGRN düzeyinin hastalık aktivitesi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, 20-65 yaş arası ASAS 2009 kriterlerine göre AS tanısı almış kliniğimizde takipli 152 hasta alındı. Gebelik yada laktasyon durumu olan, akut veya kronik enfeksiyon bulgularına sahip olan, malignite bulunan, AS dışında eş zamanlı ikincil romatizmal hastalık mevcudiyeti olan hastalar dışlandı. Sağlıklı kontrol grubu olarak gebelik veya laktasyon durumu olmayan, akut veya kronik enfeksiyonu olmayan, malignite ve romatizmal hastalığı bulunmayan 20-65 yaş arası 100 kişi alındı. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, eşlik eden ek hastalıklar, hastalık süresi, kullandığı ilaçlar kaydedildi. Hasta grupta ek olarak klinik olarak AS şiddetinin belirlenmesi amacıyla BASDAİ, BASFI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, ESR, CRP düzeyleri kayıt altına alındı. Hasta ve kontrol grubundaki katılımcıların her birinde serum PGRN seviyeleri elisa yöntemiyle ölçüldü.
Bulgular: Serum PGRN düzeyleri hasta grubunda ortalama 6,90±5,41 ng/ml olarak bulunurken bu düzey kontrol grubunda 11,24±5,97 ng/ml olarak tespit edildi. Kontrol grubunda serum PGRN düzeyi istatiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (p<0.001).  Serum PGRN düzeyleri ile hastalık süresi, kullandığı ilaç grubu, ek hastalık, klinik semptomlar, BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, AFR arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Hasta grubunda kadın cinsiyette serum PGRN düzeyi istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0.001).     
Sonuç: Çalışmamıza dahil edilen tedavi altındaki AS hastalarında normal bireylere oranla serum PGRN seviyelerini düşük saptadık. Hasta grupta kadın cinsiyette serum PGRN seviyelerini istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek saptadık. 
AS patogenezinde PGRN'in rolünün daha kapsamlı araştırılması ve PGRN üzerinden yeni tedavi modaliteleri geliştirilebileceği kanaatine varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Aksiyel spondiloartropati, PGRN, TNF-α

Abstract:
Aim: Axial spondyloarthropathy (AS) is a range of patients which involves various rheumatological situations that have features of axial skeletal involvement, existence of sacroiliitis, association with Human Leukocyte Antigen (HLA-B27) and familial predisposition.  Inflammatory cytokines, especially TNF-α have a part in etiopathogenesis. Progranulin (PGRN), is thought to be an anti-inflammatory molecule that takes effect via TNF-α pathway. In this study, we aimed to investigate the association between disease activity and serum PGRN levels in patients that have AS diagnosis. 
Materials and Methods: 152 patients between the age of 20 and 65 that have been hospitalized in our clinic with the diagnosis of AS according to the ASAS 2009 criteria were included in our study. Patients who have pregnancy or lactation, acute or chronic infection findings, malignancy or concurrent secondary rheumatic diseases apart from AS were excluded. 100 individuals between the age of 20 and 65 who do not have pregnancy or lactation, acute or chronic infections findings, malignancy or rheumatic disease were included in healthy control group. Age, gender, concurrent diseases, duration of disease, medication that is used were recorded. In order to determine the severity of AS in patients group, levels of BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, ESR, CRP were recorded. Serum PGRN levels of the participants of patient and control group were measured via ELISA method. 
Results: Serum PGRN levels were determined as 11,24±5,97 ng/ml in control group while they were found to be 6,90±5,41 ng/ml in patients group. Statistically, serum PGRN levels were found to be significantly higher in control group (p<0.001). Any association was not found between serum PGRN levels and the duration of disease, type of the medication that is used, concurrent disease, clinical symptoms, BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, AFR. Statistically, serum PGRN levels were determined significantly higher in female gender of the patient group (p<0.001).
Conclusion: Serum PGRN levels were determined significantly higher in AS patients who were included in our study, than normal individuals. Statistically, serum PGRN levels were determined significantly higher in female gender of the patient group. We came to a conclusion that the role of PGRN in the etiopathogenesis of AS might be investigated extensively and new treatment modalities might be developed via PGRN.

Keywords: Axial spondyloarthropathy, PGRN, TNF-α