Menderes ilçe merkezinin beşeri ve ekonomik coğrafyası
The human and economic geography of the Menderes district center
Yazar: ESRA DEMİR
Danışman: PROF. DR. HASBİ SOYLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Araştırma sahası olarak seçilen ''Menderes İlçe Merkezi'' Ege Bölgesi'nin, Kıyı Ege Bölümü'nde yer almaktadır. İzmir ili sınırları içinde bulunan Menderes ilçesi Beşpınar tepesi(1000 m), Kartal tepesi(950 m), Karacadağ(850 m), Dededağı tepesi(750 m), Kaplanyatağı tepesi(701 m), Yüksek tepe(598 m), Çubuklu tepe(485 m), Kuşçu tepe(441 m) ile çevrili olup ilçenin en yüksek alanını Beşpınar tepesi oluşturmaktadır. Küçük Menderes nehri depresyonun güneybatısında yer alan Cumaovası-Seydiköy düzlükleri geniş alüvyonlar ile kaplı sahalar halindedir. Bu havzaları kuşatan yüksekliklerin önünde sahada yer alan akarsuların oluşturmuş olduğu çok sayıda birikinti konisi ve yelpazesi bulunmaktadır. Akarsu yönünden fakir olan Menderes ilçesinin en önemli akarsuyu Kocaçay'dır. Ayrıca Görece, Kısık, Karakuyu, Develi ve Tahtalı çayları birleşerek ilçenin en önemli çaylarından olan Bulgurca'ya kavuşmaktadır. Bu çay çok önceden Adalar Denizine(Ege Denizi) dökülürken, yönü değiştirilip Tahtalı Barajı'na çevrilerek bu baraja akışı sağlanmıştır. İzmir ilinin içme suyu gereksinimini sağlayan Tahtalı Barajı ise Menderes ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır.
Cumaovası Havaalanının adının Adnan Menderes Havalimanı şeklinde değiştirilmesiyle (7.6.1988 tarihinde) eski adı Cumaovası olan ilçenin ismi de Menderes olarak değiştirilmiştir. Menderes ilçesine bağlı 44 mahalle vardır. TUİK ADNKS verilerine göre toplam nüfusu 106.173 kişidir.
    İlçe ekonomisinin önemli bir bölümü tarıma dayalı olup toplam tarım alanları 231.155 dekardır. En önemli tarım ürünlerinin başında üzüm, mandalina, zeytin, mısır, buğday, karanfil, salatalık gelmektedir. Bunların yanında kesme çiçekçilik, organik tarım ve örtülü üretim, faaliyetlerinde de ön planda olan gözde ilçelerden biridir.
    Menderes ilçesi 40 km'lik kıyı şeridinde yer alan birbirinden eşsiz güzellikteki plaj, koy ve tesisleriyle turizm faaliyetinin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca Menderes' de yer alan Klaros, Kolophon ve Notion antik kent yerleşmeleri de kültür turizminde önemli bir yere sahiptir. İlçenin Görece mahallesinde geleneksel el sanatlarından olan nazar boncuğu yapımı da tüm kısıtlı imkânlara rağmen canlılığını sürdürmektedir.

Abstract:
Menderes District Center", which is considered as the research area, is located in the Coastal Aegean Section of the Aegean Region. Beşpınar hill (1000 m), Kartal hill (950 m), Karacadağ (850 m), Dededağı hill (750 m), Kaplanyatağı hill (701 m), Yüksek hill (598 m), Çubuklu hill in Menderes district, located within the borders of Izmir province. (485 m) and Kuşçu hill (441 m) and the highest area of the district is Beşpınar hill. Cumaovası-Seydiköy plains, located in the southwest of the Küçük Menderes River depression, are areas covered with large alluviums. In front of the heights surrounding these basins, there are many accumulation cones and fans formed by the rivers in the area. The most important river of Menderes district, which is poor in terms of rivers, is Kocaçay. In addition, Görece, Kısık, Karakuyu, Develi and Tahtalı streams combine to form Bulgurca, one of the most important streams of the district. While this stream was flowing into the Aegean Sea a long time ago, its direction was changed and turned into Tahtalı Dam, allowing it to flow into this dam. Tahtalı Dam, which provides the drinking water requirement of İzmir province, is located within the borders of Menderes district.
  On 7.6.1988, the name of Cumaovası Airport was changed to Adnan Menderes Airport and the name of the district, formerly known as Cumaovası, was changed to Menderes. There are 44 neighborhoods in Menderes district. According to TUIK ADNKS data, its total population is 106,173 people.
     A significant part of the district's economy is based on agriculture and the total agricultural area is 231,155 decares. The most important agricultural products are grapes, tangerines, olives, corn, wheat, cloves and cucumbers. In addition, it is one of the popular districts that is at the forefront of cut flower farming, organic agriculture and covered production activities.
     Menderes district contributes to the development of tourism activities with its uniquely beautiful beaches, bays and facilities located on a 40 km coastline. In addition, the ancient city settlements of Klaros, Kolophon and Notion located in Menderes also have an important place in cultural tourism. Evil eye bead making, one of the traditional handicrafts in the Görece neighborhood of the district, continues to be alive despite all limited resources.