Ultrasonografi rehberliğinde yapılan femoral santral venöz kateterizasyonun santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu üzerine etkisi
The effect of ultrasonography guided femoral central venous catheterization on central catheter related bloodstream infection
Yazar: ÖZKAN ATAY
Danışman: PROF. DR. AZİZE BEŞTAŞ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kateterizasyon = Catheterization ; Komplikasyonlar = Complications ; Sepsis = Sepsis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Santral venöz kateterizasyonun enfeksiyon, hematom, tromboz, hava embolisi, pnömotoraks, hemotoraks, perikard tamponadı, brakial pleksus yaralanması gibi birçok komplikasyonu vardır. Çalışmamızda ultrasonografi (USG) rehberliğinde yapılan femoral ven kateterizasyonunun santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu (SKİ-KDE) ve olası komplikasyonların gelişim oranlarına etkisini retrospektif olarak araştırmayı amaçladık.
Etik kurul onayı alındıktan sonra, son bir yıl içinde (1 Eylül 2020 –1 Eylül 2021) yatışı yapılan 927 erişkin yoğun bakım hastasının verileri taranıp, hastaların demografik verileri; işlem öncesi en yakın tarihli koagülasyon parametreleri; kateterin takılma tekniği (Landmark veya USG) ve kateteri takan hekimin deneyimi; takılan kateterin boyutu; takıldığı santral ven ve takılma amacı; hastaların komorbiditeleri ve medikasyonları kaydedildi. Bu hastalardan femoral ven kateterizasyonu uygulanan 109 hasta çalışmaya dahil edildi. USG rehberliğinde katater takılan 53 hasta (USG grubu) ile landmark tekniğiyle katater takılan 56 hasta (landmark grubu) karşılaştırıldı. Rutin olarak AYBÜ'ye yatışı yapılan hastalardan kültür örnekleri alınmaktadır. Kateterizasyon uygulanan hastaların kateter uygulanmadan önce alınan kan kültüründe mikroorganizma ürememesi ve kateter uygulanmasından 48 saat sonrasında kateterden veya periferik yoldan alınan kan kültüründe >103 CFU mikroorganizma üremesi SKİ-KDE olarak kabul edildi. Elde edilen verilerden landmark ve USG teknikleri ile SKİ-KDE ve olası komplikasyonlar arasındaki ilişki karşılaştırılarak araştırıldı.
 Gruplar arasında hastaların demografik verileri, girişim tarafı, önceki kateterizasyon öyküsü, koagülasyon parametreleri, ponksiyon sayısı, kateter uygulayıcı doktor deneyimi, uygulanan kateterin türü ve boyutu açısından anlamlı fark bulunmadı. Landmark grubunda 1 (%1.8) olguda, USG grubunda ise 2 (%3.8) olguda SKİ-KDE tespit edilmesine rağmen gruplar arasında SKİ-KDE varlığı açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.611). Hastaların mekanik komplikasyon gelişme durumları değerlendirildiğinde toplam komplikasyon oranı landmark grubunda %32.1, USG grubunda %17 olarak bulunmasına rağmen, gruplar arasında toplam komplikasyon varlığı, girişim yeri değişimi, uygulayıcı değişimi, hematom açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Landmark grubunda istemsiz arteriyel ponksiyon görülme oranı (%26.8) USG grubunda görülme oranından (%9.4) istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0.019). 
Sonuç olarak, çalışmamızda femoral ven kateterizasyonunda USG rehberliğinin klasik landmark tekniğine göre olası komplikasyon oranında (özellikle istemsiz arteriyal ponksiyon) düşüş sağlamasına karşın, santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu gelişim oranını değiştirmediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Femoral santral venöz kateter, Ultrasonografi, Landmark, Santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu

Abstract:
Central venous catheterization has many complications such as infection, hematoma, thrombosis, air embolism, pneumothorax, hemothorax, pericardial tamponade, brachial plexus injury. In our study, we aimed to retrospectively research the effect of ultrasonography (USG) guided femoral vein catheterization on the ratio of development of central catheter related bloodstream infection (SKİ-KDE) and possible complications.
After the confirmation of the ethics committee, the data of 927 adult intensive care patients hospitalized in the last year (1 September 2020 – 1 September 2021) were scanned, demographic data of patients; the most recent coagulation parameters before the procedure; the technique of placement of the catheter (Landmark or USG) and the experience of the physician; the size of the placed catheter; the central vein to which it is placed and the purpose of placement; comorbidities and medications of the patients were recorded. Of these patients, 109 patients who applied femoral vein catheterization were included in the study. Fifty-three patients who had a catheter placed under the guidance of USG (USG group) and 56 patients who had a catheter placed with the landmark technique (landmark group) were compared. Culture samples are taken from patients who are routinely hospitalized in the AYBÜ. The absence of microorganisms in the blood culture taken before the catheterization of the patients who applied catheterization and the growth of >103 CFU of microorganisms in the blood culture taken from the catheter or peripheral route 48 hours after the catheterization were accepted as SKİ-KDE. The relationship between landmark and USG techniques with SKİ-KDE and possible complications were compared using the data obtained.
There was no significant difference between the groups in terms of demographic data, side of intervention, previous catheterization history, coagulation parameters, number of punctures, experience of the catheter practitioner, type and size of the catheter placed. There was no statistical difference between the groups in which SKİ-KDE was found by Landmark in 1 (%1.8) case and USG in 2 (%3.8) cases (p=0.611). When the complication development status of the patients was evaluated, although the total complication ratio was found to be %32.1 in the landmark group and %17 in the USG group, no statistically significant difference was found between the groups in terms of total complications, change of intervention side, change of physician, and hematoma. The incidence of unintended arterial puncture in the Landmark group (%26.8) was statistically significantly higher than the ratio in the USG group (%9.4) (p=0.019).
In conclusion, in our study, although USG guidance in femoral vein catheterization provided a decrease in the possible complication rate (especially unintentional arterial puncture) compared to the classical landmark technique, it was observed that it did not change the rate of development of central catheter related bloodstream infection.
Keywords: Femoral central venous catheter, Ultrasonography, Landmark, Central catheter related bloodstream infection