Boy kısalığı olan okul çağı çocuklarda akran zorbalığı sıklığının ve bu durumun emosyonel ve fiziksel sağlık ile ilişkisinin incelenmesi
Study the frequency of peer bullying in school age children with short stature and its effect  to emotional and physical health
Yazar: VEFA ŞİPAR
Danışman: DOÇ. DR. ESRA DENİZ PAPATYA ÇAKIR ; DR. SEMRA YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Boy kısalığı = Short stature ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Fiziksel sağlık = Physical health ; Ruh sağlığı = Mental health ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Dünya genelinde sık görülen bir durum olan akran zorbalığı son dönemlerde daha da yaygınlaşmıştır. Zorbalık sürecinin temel özelliği zorba ve mağdur arasında belirgin bir güç farkı olmasıdır. Çalışmamızda zorbalığa uğramak  için bir risk faktörü olarak tanımlanmış olan kısa boylu çocuklarda ve kontrol grubu olarak  fizyolojik olarak büyüme gelişme  değerleri yaşına uygun olan  çocuklarda ; 1.Zorbalığın görülme sıklığı (zorba ve mağdur olma) 2. Zorbalıkla ilişkili bireysel (cinsiyet, yaş, akademik başarı, obezite, ek fiziksel hastalık, boy kısalığının tipi -orantılı/orantısız) ve ailesel (ebeveyn eğitimi, aile geliri, aile yapısı) özelliklerinin 3. Zorbalığın genel fiziksel sağlık ve emosyonel sağlık (anksiyete ve depresyon) üzerindeki etkisinin incelenmesi ve iki grup arasında karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı özellikteki bu çalışmaya, 2020 yılının Eylül ve Aralık aylarında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi,  Çocuk Endokrinoloji polikliniğine başvuran 8-18 yaşında boy kısalığı tanısı alan ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine ayaktan başvuran 8-18 yaş aralığında, kronik hastalığı olmayan kontrol grubu çocuklar alınmıştır. Çocuk ve velisine çalışmanın amacı, detayları anlatılmış,  katılım gönüllülük esasına dayanmıştır. Ankette  çocuğa ve aileye yönelik tanımlayıcı bilgiler , son bir yıl içinde somatik yakınmalarının olup olmadığı, sıklığı, doktor ve acil başvurusu olup olmadığı  sorgulanmış,  Çocuklarda Depresyon Ölçeği  (ÇDÖ), Çocuklarda Anksiyete Bozuklukları  Tarama Ölçeği (ÇABTÖ ) ve Çocuklarda Zorbalık Ölçeği anketi katılımcı çocuklar tarafından  doldurulmuştur.

Bulgular: Çalışmamıza 60 kısa boylu ( boy SSS   -2,77±0,66 ), 68 boy ve kiloları normal        ( boy sds   0,11±1 )  çocuk olmak üzere toplam 128 çocuk katılmıştır. Kısa boylu kız çocuk sayısı 26  ( %43,33), erkek çocuk sayısı 34 (%56,67),  kontrol grubunda ise kız çocuk sayısı 35  (%51,47) , erkek çocuk sayısı 33'tü (%48,53). Her iki grupta zorbalığa maruziyet ve zorbalık saptandı. Boy kısalığı olanların 35'inin (%58,33)  zorbalık yaptığı, 55'inin  (%91,66) zorbalığa maruz kaldığı, kontrol grubunda ise çocukların 52'sinin  (%76,47) zorbalık yaptığı, 49 'unun   (%72,05 ) zorbalığa maruz kaldığı görüldü.
Kontrol grubunda ÇDÖ-depresyon ölçeğinde ortalama puan 6,71±4,69,  ÇABTÖ-anksiyete bozukluğu ölçeği puanı ortalama 18,1±10,6'ydı. Boy kısalığı olan  grupta ÇDÖ-depresyon ölçeği , ortalama  8,65±4,18, ÇABTÖ-anksiyete bozukluğu ölçeği ortalama  19,92±10,29'du.
Ortalama ÇABTÖ puanı her iki grupta anlamlı farklılık göstermese de, ortalama ÇDÖ puanı kısa boylu çocuklarda daha yüksekti.
Gruplara göre yapılan incelemede ders başarısı, anne eğitim düzeyi,  baba eğitim düzeyi, ailenin aylık geliri dağılımında kontrol grubu daha iyi, eğitimli, iyi gelirli olmakla beraber, anne baba arasında akraba evliliği oranı boy kısalığı olan grupta diğerine göre daha sıktı. 
Son bir yılda doktor başvurusu, baş ağrısı, karın ağrısı ve sırt ağrısı gibi somatik yakınma bulguları dağılımlarının gruplara göre anlamlı farklılık gösterdiği ve kısa boylu grupta somatik yakınma puanının kontrol gruba göre daha fazla olduğu tespit edildi. 
Boy kısalığı olan grupta ders başarısına göre karşılaştırma yapıldığında ders başarısı orta olanların, iyi olanlara kıyasla mağdur puanının daha yüksek olduğu, yani rölatif olarak derslerinde daha başarılı olanların zorbalığa daha az uğradığı tespit edildi.
Boy kısalığı olan grupta ÇDÖ Puanı düzeylerinde komorbid fiziksel hastalık varlık durumuna göre anlamlı farklılık olduğu tespit edildi, başka bir deyimle komorbid hastalığı olanların daha depresif olduğu görüldü.
Sonuç:  Çalışma sonucuna göre okul çağı çocuklarda zorbalık yaygın bir durumdur.  Hem boy kısalığı olan grupta, hem de sağlıklı grupta zorbalık yaygındır. Zorbalık durumu çocuğun psikososyal ve fizyolojik haline de yansımakta, depresyon, anksiyete düzeylerini etkilemekte ve somatik yakınmalara sebep olabilmektedir. 
Bütün bu durumları göz önünde bulundurarak sağlık çalışanları, çocukları sık sık zorbalık açısından sorgulamalı, okullarda rehber öğretmenler çocuklara, ailelere akran zorbalığına karşı bilgilendirici eğitimler, seminerler vermeli, anne, babalar çocukların fiziksel ve ruhsal durumlarını takip etmeye önem vermelidir.

Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, boy kısalığı

Abstract:
SUMMARY
Objective: Peer bullying, which is a common situation around the world, has become more common in recent years. The main characteristicof the bullying process is a distinct difference in between power of the bully and the victim. In our study, we found that children with short stature defined as a risk factor for bullying and control group children whose physiological growth and development values are appropriate for their age; 1.The incidence of bullying (being a bully and a victim) 2.Individual (gender, age, academic achievement, obesity, additional physical illnesses, type of short stature-proportional / disproportional) and familial (parental education, family income, family structure) characteristics associated with bullying 3.The impact of bullying on general physical health and emotional health (anxiety and depression) It is aimed to be examined and compared.
Method: In this prospective cross-sectional and descriptive study, which was conducted in  september 2020 to December children aged between 8-18 years who were admitted to Health Sciences University, Bakırkoy Dr. Sadi Konuk Education and Research Hospital,Pediatric Endocrinology clinic and were diagnosed with Short Stature, and control group children who were admitted to  Pediatric Clinic   at the same hospital and  did not have the chronic diseases .While the descriptive information about the child and the family was recorded in the first part of the questionnaire, afterwardsit was asked whether or not there were somatic complains in the last 1 year with 13 items, their frequency, and whether or not they applied to a doctor and emergency.The second part of the questionnaire was the Child Depression Scale, Children's Anxiety Disorders Assessment Scale and Child Bullying Scale questionnaire and it was filled out by the participant child.
Results: A total of 128 children with 60 short stature (height sds  -2,77±0,66  ) and 68 normal height and weight sds( height sds 0,11±1 ) participated in our study. Among the short, the number of girls was 26 (43.33%), the number of boys was 34 (56.67%), the number of girls in the control group was 35 (51.47%), the number of boys was 33 (48.53%).
Bullying and exposure to bullying detected in each group. 35 (58.33%) of those with short stature havebeen bullied, 55 (91.66%) have been bullied.In the control group, 52 (76.47%) of the children bullied other children, 49 (72.05%) were bullied by other children.
CDI-depression scale  score in the healthy group 6,71±4,69   ,  and the CADAS-anxiety disorder scale  score was 18,1±10,6 . In the CDI-depression scale, in the group with short stature 8,65±4,18, and the  CADAS-anxiety disorder scale score was 19,92±10,29 .
Although the anxiety disorders score did not differ significantly in both groups, the depression scale score was higher in children with short stature.
In the analysis made according to the groups, it was determined that the control group was better in the distribution of Course Success, Mother Education, Father Education and Monthly Income of the Family, while the rate of consanguineous marriage between the mother and father was more frequent in the group with the short stature.
It was determined that the distribution of somatic complaints such as doctor's application, Headache, Abdominal Pain and Back Pain differed significantly according to the groups and was higher in the short stature group than the control group in the last 1 year.
According to the academic performance of the patients with short stature, it was determined that those who had moderate lessons had higher victim scores than those who had good lessons. The student who was relatively successful in their classes were less likely to be bullied.
A significant difference was found in the CDI Scale Score levels in the patient group with short stature according to the presence of comorbid physical disease. In other words, those with comorbid diseases were found to be more depressed.
Conclusion: According to the results of the study, bullying is common among school-age children, either in the short stature group or in the healthy group. The bullying situation is reflected in the psychosocial and physiological state of the child. Depression affects anxiety levels and can cause somatic complaints.
Considering all these situations, healthcare professionals should frequently question children in terms of the factor of bullying, school counselors should provide informative trainings and seminars to children and families against peer bullying, and give priority to parents' monitoring their children's physical and mental conditions.
Keywords: Peer bullying, short stature