Tanzimat Döneminde meslek okulları
Vocational schools during the Tanzimat Period
Yazar: MEHMET ALİ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSA ÇADIRCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Eğitim tarihi = Educational history ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Okullar = Schools ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period

Özet:
Osmanlı Devleti'nde modernleşme süreci hemen her alanda olduğu gibi eğitim açısından da tam anlamıyla Tanzimat dönemi ile başlamıştır. İdârecilerin reformları uygulayacak kadroları oluşturmak üzere açtıkları memur okullarını, ilk ve orta öğretimdeki gelişmeler takip etmiş ve bu gelişmeler ilk defa medrese dışında eğitimci yetiştiren öğretmen okullarının tesisini sağlamıştır. Avrupa'dan transfer edilen bilim ve teknolojiyi askerî amaçlar dışında kullanma gayretleri ise kalifiye eleman ihtiyacını doğurmuş ve sivil meslekî-teknik eğitimi gündeme getirmiştir. Dolayısıyla özellikle ilk zamanlarda çeşitli alanlarda devletin ihtiyaç duyduğu sayıda uzman yetiştirmeyi amaçlayan, kurs mahiyetinde ve farklı kurumların bünyesinde meslek okulları açılmıştır.Dönemin ekonomik ve siyasi şartları, yetişmiş kadro sıkıntısı, kültürel alt yapı ve modern ders gereçlerinin yokluğu gibi zorluklar göz önünde bulundurulduğunda açılan bu okulların devletin, kendini güncellemesinde önemli rol oynadıkları tartışma götürmemektedir. Bu bağlamda bu çalışma, meslekî eğitim özelinde ve öngörülen zaman ile konusu sınırları ölçüsünde modernleşme tablosundaki resmin tamamını görmeye katkı sağlamayı hedeflemektedir.Üç bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde orta dereceli memur okullarının, ikinci bölümünde öğretmen ve üçüncü bölümünde teknik eleman yetiştiren okulların kuruluşu, yapıları ve eğitim-öğretim programları ile mezunlarının istihdamı gibi konular arşiv kayıtlarına dayanılarak ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The modernization process in education, as well as in other fields, began with the Tanzimat period in Ottoman Empire. Developments in primary and secondary education followed the foundation of official schools that had been designed to create a team that would apply reforms issued by state administrators. Then teacher training schools other than madrasa were founded for the first time. The desire to apply science and technology transferred from Europe to non-military fields as well led to the need for qualified personnel and hence civilian vocational-technical education. Therefore, especially in the first time, in various fields and number of state needed the aim course of nature vocational schools were opened within different institutions.Considering hardships of that time such as economic and political conditions, shortage of trained staff, lack of cultural background and modern training materials, it is unquestionable that such schools played an important role in the development of the state. In this context, this study aims to see the full picture of modernization and its contribution to Vocational education.The first section of our three-part study is about the state secondary schools, and the second section is about teachers. In the third section, the organization, structure, and educational programs of technical schools and employment issues of their graduates are investigated by analyzing archive records.