Farklı partikül film kaplayıcılarının badem ağaçlarında bazı morfolojik, fizyolojik ve meyve kalite özellikleri üzerine etkileri
Effects of different particular film applications on some morphological, physiological and fruit qualitycharacteristic on almond trees
Yazar: HASAN DENİZHAN
Danışman: PROF. DR. ALİ İKİNCİ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Badem = Almond tree

Özet:
Badem dünya genelinde yetiştiriciliği yapılan sert kabuklu meyve türlerinden biridir. Türkiye badem üretim alanı ve üretim miktarı önemli ölçüde artmış olup Adıyaman ili ülkemiz badem üretiminde söz sahibi konumdadır. İlde meyvecilik kültürünün son yıllarda gelişmesi bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan bazıları da yaz döneminde meydana gelen yüksek sıcaklıklardan kaynaklı bitki fizyolojisini olumsuz etkileyen sıcaklık ve kuraklık stresleridir. Yüksek sıcaklık bitki sağlığını, gelişimini ve verimini önemli ölçüde kısıtlayan faktörlerden biridir. Bu nedenle yürütülen bu çalışma, 2021 ve 2022 yıllarının yaz döneminde Adıyaman ilinin Merkez ilçesi ve Şambayat Beldesi sınırlarında yer alan iki ticari badem bahçesinde kullanılan partikül film kaplayıcıların sıcaklık ve kuraklık stresine karşı etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada dört kaplayıcı iki farklı doz olarak kullanılmıştır. Yapılan uygulamaların etkinliğinin belirlenmesi için her iki yılda da fenolojik gözlemler, fizyolojik, kimyasal ve pomolojik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, yapılan uygulamaların badem ağaçlarının fenolojik, fizyolojik, kimyasal ve pomolojik özellikleri üzerine genel olarak olumsuz bir etkide bulunmadığı tespit edilmiştir. Yapılan uygulamalar ile yaprak sıcaklığı 2.7 oC ile 7.9 oC arasında düşürülmüştür. Yaprak sıcaklığının düşürülmesinde en başarılı uygulamalar kaolin, mikronize kalsit (CaCO3) ve titanyum dioksit (TiO2) uygulamaları olmuştur. Stoma iletkenliği açısından öne çıkan yansıtıcı TiO2 olmuş olup özellikle Şambayat lokasyonunda %0.25 TiO2 her iki yılda da stoma iletkenliğini istikrarlı bir şekilde artırmıştır. Uygulamaların yaprak fotosentez, prolin ve malondialdehit (MDA) değerleri üzerine herhangi bir etkisi tespit edilmemiştir. Çalışmanın ilk yılında kuraklığın etkilerinin daha fazla hissedildiği Bozhüyük lokasyonunda %5 kaolin uygulaması iç randımanı %2.13 artırmıştır. Şambayat lokasyonunda ise ikinci yıl TiO2 uygulamasının her iki dozu da iç randımanı %1.01-1.13 artırmıştır.

Abstract:
Almond is one of the nuts fruit species cultivated worldwide. Türkiye has significantly increased its almond production area and quantity, with Adıyaman province being prominent in the country's almond production. The recent development of fruit farming culture in the province has brought about some challenges, notably the temperature and drought stresses affecting plant physiology during the summer months. High temperatures are among the factors significantly limiting plant health, development, and productivity. Therefore, this study aimed to determine the effectiveness of particle film coatings used in two commercial almond orchards located in the Merkez district and Şambayat Town of Adıyaman province during the summer seasons of 2021 and 2022 against temperature and drought stresses. Four coatings were applied in two different doses in the study. Phenological observations, physiological, chemical, and pomological measurements were conducted to determine the effectiveness of the treatments in both years. As a result, it was found that the treatments generally did not have a negative effect on the phenological, physiological, chemical, and pomological properties of almond trees. The treatments reduced leaf temperature between 2.7 °C and 7.9 °C. The most successful treatments in reducing leaf temperature were kaolin, micronized calcium calcite (CaCO3), and titanium dioxide (TiO2) treatments. Reflective TiO2 stood out in terms of stomatal conductance, particularly increasing stomatal conductance steadily by 0.25% TiO2 in both years at the Şambayat location. The treatments did not have any effect on leaf photosynthesis, proline, and malondialdehyde (MDA) values. In the first year of the study, the 5% kaolin treatment increased kernel percentage by 2.13% in the Bozhüyük location where the effects of drought were more pronounced. In the Şambayat location, however, the TiO2 treatment in the second year increased kernel percentage by 1.01-1.13%.