Karar destek sistemlerinin istihbarat amaçlı kullanımı ve 2005-2010 arası dönemde Türkiye ve İsrail'in stratejik karar verme modülü yardımıyla incelenmesi
The use of decision support systems on the purpose of intelligence and the analysis of Turkey and Israel with assistance of strategic decision making module
Yazar: MUHAMMED ÖZTOPRAK
Danışman: DR. AHMET NACİ ÜNAL ; PROF. DR. BEKİR SIDDIK BİNBOĞA YARMAN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Karar verme sistemleri = Decision making systems ; Stratejik karar = Strategic decision ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim kararları = Management decisions ; İsrail = Israel ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Toplumdaki çalışanlarla, yöneticiler arasındaki farkı ortaya koyan şey karar verme faaliyetidir. Bilim adamları, özellikle stratejik yönetim seviyesindeki karar vericilerin, karmaşıklık ve belirsizliğin hakim olduğu durumlarda karar vermelerine yardımcı olmaya ve kolaylaştırmaya yönelik sistemler geliştirmektedirler. Karar Destek Sistemleri (KDS), bu yardımcı sistemlerden birisidir. Yöneticilerin kararlarını vermesine önemli bir yardımcı sistem de istihbarattır.Birçok bilimin bir arada kullanıldığı ve en kapsamlı sosyal bilim olarak da ifade edilen istihbarat için çok boyutlu matematik modeller geliştirilebilir. Karar vermeye yardımcı olmak maksadıyla matematik modellerin yoğun olarak kullanıldığı KDS ile istihbarat arasında benzerlikler bulunmaktadır. KDS'nin istihbarat amaçlı kullanımı açısından Stratejik Karar Verme Modülü (SKVM)'ndeki doğrusal modele ilaveten bu araştırmada doğrusal olmayan ve olasılıksal modeller geliştirilmiştir. Stratejik istihbaratın temel bilgisini oluşturan ülkelerin milli güç büyüklüklerinin doğrusal olmayan modelle hesaplanabildiği, aynı zamanda olasılıksal modelle de, milli güç büyüklüklerinin gelecekteki durumlarının öngörülebildiği ve karar verici için önem vermesi gereken milli güç unsurları ile karar seçeneklerinin oluşturulabildiği tespit edilmiştir.Araştırmada belirtilen kaynaklardan toplanan Türkiye ve İsrail'e ait 2005-2010 arasındaki verilere dayanılarak her iki modelin kullanıldığı SKVM ile KDS'nin istihbarat amaçlı kullanımı test edilmiştir. Bu bağlamda, iki ülkenin milli güç büyüklükleri hesaplanmış, gelecekteki durumlarına dair öngörüler üretilmiş ve karar vericiler için seçenekler oluşturulmuştur. Bu araştırma ile KDS'nin istihbarat amaçlı kullanılabileceği ortaya konmuştur. Bu araştırma, istihbarat üretmeye yönelik bir KDS'nin kullanılmasının ilk örneğini oluşturması açısından ayrı bir önem kazanmaktadır.

Abstract:
The thing that demonstrates the difference between workers and managers in the society is decision making. Scientists develop systems for decision makers, especially at the level of strategic management, to facilitate and assist their decision making. Decision Support Systems (DSS), is one of the assistance systems. Also an important assistant system for managers is intelligence.Multi-dimentional mathematical models can be developed for intelligence, which is denoted as a combination of many sciences and the most comprehensive social science. There are similarities between intelligence and DSS, on which mathematical models are widely used in order to assist decision making. In terms of the use of DSS on the purpose of intelligence, non-linear and stochastic models have been developed in addtion to Strategic Decision Making Module (SDMM)?s linear model. The size of national power, that constitutes basic knowledge of strategic intelligence, could have been calculated with non-linear model. At the same time, future situations of the size of national power could have been predicted and elements of national power, are needed to give importance by decision makers and decision alternatives could have been created with stochastic model.The use of DSS on the purpose of intelligence has been tested with SDMM on the basis of both models and the data of Turkey and Israel in 2005-2010 time period, which are collected from the sources specified in this research. In this context, the size of national powers of the two countries have been calculated, made predictions about their future states and created alternatives for decision makers. The use of DSS on the purpose of intellgence is betrayed with this research. This research becomes important in terms of being the first example of the use of DSS to produce intelligence.