Ortaöğretim Demokrasi ve İnsan Hakları Dersi öğretim programının Avrupa Birliği ölçütlerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of Democracy and Human Rights Course curriculum according to European Union standarts
Yazar: ERDİ ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DOĞAN DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Demokrasi eğitimi = Education of democracy ; Demokrasi ve İnsan Hakları dersi = Democracy and Human Rights course ; Ders programları = Curriculum ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; İnsan hakları eğitimi = Human rights education

Özet:
Bilinçli vatandaş yetişmek için bireylere demokrasi ve insan hakları değerlerinin aktarılması önem arz etmektedir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere ülkeler demokrasi ve insan haklarının öğretimini ulusal eğitim programlarına dâhil etmektedirler. Ulusal değerlere yönelik olarak hazırlanan öğretim programları, ülkelerin üye oldukları çeşitli kuruluşlarca da şekillendirilmektedir. Avrupa Birliği de bu şekillendirme süreçlerinde görev alan önemli kuruluşlardan biridir. Ülkemiz de Avrupa Birliği'ne üye adayı devletlerden biri olduğu için Avrupa Birliği değerlerinin ulusal eğitim sistemimize yansımalarının ortaya konulması önem arz etmektedir.

Bu araştırmanın amacı; Demokrasi ve İnsan Hakları Dersi 2013 Öğretim Programını, Avrupa Birliği'nin demokrasi ve insan hakları eğitimi değerlerine göre değerlendirmek, eksik ve uyumlu yönlerini alan uzmanları görüşleri neticesinde ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 8 alan uzmanı akademisyenden yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veri toplanmıştır. Görüşme formu 9 sorudan oluşmaktadır. Görüşme formunun hazırlanma sürecinde alan uzmanlarının, dil uzmanlarından ve ölçme değerlendirme uzmanından dönütler alınmıştır. Ardından 2 alan eğitimcisi ile pilot uygulama yapılmış ve sorulara son hali verilmiştir.

Araştırma sonucunda toplanan veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda alt temalar oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular çerçevesinde öğretim programının genel kazanım ifadeleri ve uygulamaya yönelik bazı eksikleri dışında,genel itibariyle Avrupa Birliği'nin demokrasi ve insan hakları değerlerine uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle adalet ve eşitlik değerleri bakımından Avrupa Birliği'ne tam bir uyum sergilediği sonucuna varılmıştır. Araştırma sonucunda öğretim programı hazırlama süreçlerinde sivil toplum kuruluşlarının katılımının daha da arttırılması, demokrasi ve insan hakları değerlerinin okul dışına da taşınması önerileri sunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Demokrasi Eğitimi, İnsan Hakları Eğitimi, Avrupa Birliği, Öğretim Programı.

Abstract:
In order to raise conscious citizens, it is very important to convey the values of democracy and human rights to individuals. In accordance with this purpose, countries have incorporated education of democracy and human rights into national education programmes. Curriculums which are prepared devoted to national values have been also formed by international organizations that countries are members of . The European Union is also one of the major organizations which takes charge in this process. Due to the fact that our country is also one of the states which is candidate for membership to The European Union, it is important to reveal the reflections of European Union values to our national education system.

This study aims to evaluate the Democracy and Human Rights Course 2013 curriculum according to education values of The European Union democracy and human rights; and reveal the deficients and coherents aspects towards domain experts' views. In the direction of this purpose, datas were collected from domain expert academicians via semi structured interview form. Interview form is comprise of 9 questions. In the preparation process of view form, feedbacks were received from linguists, domain experts and assessment and evaluation expert. Afterwards, pilot scheme was done and put into final form to questions.

Datas which were collected in the consequence of research, were analysed with content analysis. As a result of analysis, subthemes were formed. According to obtained findings, except for general goal expressions and some deficients towards practising, generally, related curriculum conforms to European Union's democracy and human rights values. It was concluded that especially in terms of justice and equality values, curriculum conforms totally with European Union. In the consequence of this research, it was suggested that non govermental organizations' participation to the curriculum preparing processes should be increased and democracy and human rights values should be conveyed out of the school time.



Key Words: Democracy Education, Human Rights Education, European Union, Curriculum