hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muhammed el-'Arûsî el-Matvî ve et-Tûtu'l-Mur adlı romanının tahlili
An anlysis of Muhammad al-Ârûsî al-Matvî's novel "al-Tūtu'l-Mur"
Yazar: KÜBRA DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER İSHAKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Roman = Novel ; Tunus = Tunisian

Özet:
Ele aldığı konular itibariyle döneminin ve toplumunun sorunlarını kurgusal bir
çerçevede ele alan roman, Tunus'ta modern dönemde görülen edebî türler arasında
etkin bir konuma sahiptir. Salih Suveysî el-Kayravânî, Mahmûd el-Mesʽadî, el-Beşîr
Hurayyif, Muhammed el-ʽArûsî el-Matvî vb. isimler, modern Tunus romanının ilk
örneklerini vererek bu türün sistemleşmesine katkı sağlayan isimler olmuşlardır.
Ülkemizde modern Tunus edebiyatı ve bilhassa modern Tunus romanı
hakkında yapılan çalışmaların sayısının az olması, bu yüksek lisans tezinin kaleme
alınmasına vesile olmuştur. Buradan hareketle bu çalışmada; modern Tunus
edebiyatında görülen tiyatro, şiir, öykü ve roman gibi edebî türlerin tarihsel
süreçlerine; ayrıca çalışmamızın ana konusu olan Muhammed el-ʽArûsî'nin hayatına,
edebî kişiliğine ve eserlerine dair bilgilere ve söz konusu yazarın et-Tûtu'l-Mur adlı
romanının yapısal ve teknik unsurlar bakımından edebî tahliline yer verilmiştir.
Bu yüksek lisans teziyle modern Tunus romanının, ülkenin bağımsızlığını
kazanmasının ardından görülen edebî hareketliliğe doğrudan katkı sağladığı sonucuna
varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Roman, Modern Arap Edebiyatı, Tunus, Muhammed elʽArûsî el-Matvî, et-Tûtu'l-Mur.

Abstract:
The novel "al-Tūtu'l-Mur" was published in 1967 and it addresses society and
the problems of the period using a fictional framework. In contemporary Tunisian
literature, it has continued to occupy an active and central position amongst the literary
genres. Within the Tunisian field of literature, some of the earliest names to be
associated with important contributions to the systemization of this literature include
Salih Suveysī al-Kayravanī, Mahmud al-Masʽadī, al-Bashir Hurayyif, and Muhammad
al-Ārûsī al-Matvī amongst others.
However, there exist a literature gap in the study of modern Tunisian novel
literature in Turkey, and bridging this gap underpins the importance of this thesis. The
study adopts as its scope, the historical processes of literature genres such as short
stories, poetry, and theatre in modern Tunisian literature as well as the life, literary
personality, and the works of Muhammad al-Ārûsī al-Matvī. Analytical emphasis is
put on the author's novel: "al-Tūtu'l-Mur" in terms of its structural and technical
elements. In its findings, the study highlights that novel played a direct role in the
development of modern Tunisian literature after independence.

Keywords: Novel, Modern Arabic Literature, Tunisia, Muhammad al-Ārûsī al-Matvī, al-Tūtu'l-Mur.
Süreli ipotek ve sona ermesi (TMK m. 883
2 hükmünün incelenmesi) / Establishment and termination of the time-limited lien (Examination of the provision of article 883 / 2 of the Turkish Civil Code)
Yazar: ERALP ÜNVER
Danışman: PROF. DR. SAİBE OKTAY ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sınırlı ayni hak olan ipotek hakkının belirli bir süreyle sınırlı olarak tesis edilmesi ve tesis edilen bu sürenin, ipotek hakkı açısından sonuçları incelenmiştir. Bu kapsamda sınırlı ayni hakların süreye bağlanabilirliği, sürenin bu haklar üzerindeki etkisi ile ipoteğin süreye bağlı olarak kurulması, ipotek türleri açısından süre unsuru, çok uzun süreli ipotek tesis edilmesi sorunu, sürenin ipotek üzerindeki etkileri ve süreye bağlı ipoteğin sona ermesi konuları incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken 7181 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle Türk Medeni Kanunu'na eklenen ve 01/01/2020 tarihinde yürürlüğe giren TMK m. 883/2 hükmü değerlendirilmiş, süreli ipoteğin sona ermesi açısından düzenlemenin ne ifade ettiği belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The establishment of lien, which is a kind of the limited real right, for a certain period of time and the consequences of this established period in terms of the lien were examined. In this context, the establishment of limited real rights to a limited-period, the effect of the period on these rights, the establishment of the lien depending on the period, the period factor in terms of lien types, the problem of establishing a very long term limited lien, the effects of the term on the lien and the termination of the time-limied lien are examined. While making this examination, the provision of Article 883/2 of the Turkish Civil Code, which was added to the TCC with the 19th article of the Law No. 7181 and entered into force on 01/01/2020, has been evaluated and it has been tried to determine what the regulation means in terms of the termination of the lime-limited lien.
Para borçlarının ifası
Execution of money debts
Yazar: BURAK HAMZA ER
Danışman: PROF. DR. BİLGEHAN ÇETİNER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu tez çalışmasında para borçlarının ifa edilmesine dair esaslar ve özellikle para borçlarının kendine özgü yapısı ele alınmıştır. Her şeyden önce para kavramının hukuki anlamda tanımının ve kapsamının tespit edilmesi önem arz eder. Zira para kavramının kapsamının belirlenmesi, para yerine kullanılan ödeme araçlarına para borçlarına ilişkin kanun hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı hususunu doğrudan etkiler. Bu tespitin yapılmasının ardından para borçlarının ne şekilde, nerede, ne zaman, kime ve kim tarafından ifa edilmesi gerektiği, para borcunda faiz, para borcunun ifasında özellik arz eden durumlar (para borcunun kısmen ifası, ifa sonucu doğuran durumlar, para borcunun ifasında ifa güçlüğü gibi) ve para borcunun ifasının ispat edilmesi konuları ele alınarak para borcunun ifasında uygulanacak hukuk kuralları belirlenmelidir. Bu tez çalışmasında bu sistematik göz önünde bulundurularak para borçlarının ifası ile ilgili ulaşılan sonuçlar ortaya konulmuştur.

Abstract:
The main scope of this thesis is the principles of the execution of money debts and the peculiar structure of money debts. Primarily, it is crucial to determine the definition and scope of money in terms of intendment of law. Then, the determantion of the scope of the concept of Money directly affects the issue of whether the provisions of the law regarding Money debts can be applied to payment instruments used instead of Money. In the light of  this determination, how, where, when, to whom and by whom money debts should be performed, interest on money debt, special circumstances for the performance of money debt (partial performance of money debt, situations resulting in performance, difficulty in performance in the performance of money debt). The legal boards to be applied in the performance of the money debt should be determined by considering the issues of proving the performance of the money debt. In this thesis, by considering this systematic, the results for the performance of money debts have been revealed.
2000 sonrası Türk sinemasında toplumsal bellek: Yükselen nostalji imgesi
Social memory in Turkish cinema after 2000: Rising image of nostalgia
Yazar: FATİH DİREN
Danışman: PROF. DR. CEYHAN KANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Toplumsal bellek = Social memory ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema, çağımızın en etkili kitle iletişim araçlarından birisidir. Sinemanın toplumu etkileyip etkilemediği konusu önemli bir araştırma konusudur. Toplum mu sinemayı etkiler, sinema mı toplumu şekillendirir? Bu gibi soruların sayısı çoğaltılabilir. Literatür incelendiğinde toplumsal belleği oluşturan en önemli unsurların başında sinemanın geldiğini görmek mümkündür. Bu çalışma ile 2000 sonrası "Yeni Türk Sineması"nın toplumsal bellek oluşturma yetisine bakılırken aynı zamanda bir nostaljik eğilimin olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma için 6 film amaçlı örnekleme yöntemleri içerisinde yer alan tipik durum örneklemesi seçilmiştir. Seçilen filmler sosyolojik film çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Filmler değerlendirilirken taşra, aile, aidiyet, mahalle ve ev gibi olgular üzerinden incelenmiştir. Analiz edilen filmlerin nostalji sineması örneklerine uyduğu yargısına varılmıştır.

Abstract:
Cinema is one of the most effective mass media of our age. The issue of whether cinema affects society or not is an important research topic. Does society affect cinema or does cinema shape society? The number of such questions could be multiplied. When the literature is examined, it is possible to see that cinema is one of the most important elements that make up the social memory. With this study, while being looked at the ability of "New Turkish Cinema" to create social memory, it was also investigated whether there was a nostalgic tendency after 2000. Typical case sampling, which is among the 6 film-purpose sampling methods, was chosen for the study. Selected films were analyzed by sociological film analysis method. While evaluating the films, they were examined through facts such as country, family, belonging, neighborhood and home. It was concluded that the analyzed films fit the examples of nostalgia cinema.
Şeyhülislâm Ebûishakzâde İshak Efendi'nin "el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ" adlı eseri (İnceleme-metin)
The work titled "el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ" by Şeyhülislam Ebûishakzâde İshak Efendi (Review-text)
Yazar: FAKİRULLAH YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışma, Kadı İyâz'ın yazıldığı günden itibaren pek çok çalışmaya konu olmuş eş-Şifâ bi-Ta'rîfi Hukūki'l-Mustafâ'sının Şeyhülislâm Ebûishakzâde İshak Efendi tarafından yapılan ve tespit edebildiğimiz kadarıyla ilk tercümesi olan el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ adlı eserinin metin ve incelenmesinden oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde eserin Türk edebiyatında edebî türler içerisindeki yeri tespit edilmeye çalışılmış ve bu doğrultuda "siyer-megāzî, şemâil, hilye, hasâis ve delâilü'n-nübüvve" türlerinin özelliklerini içerisinde barındırması dolayısıyla bu türlerin tanımları verilmiştir. Birinci bölümde Kadı İyâz'ın hayatı, eserleri ve Şifâ'nın muhtevası ve Türkçe tercümeleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde mütercim İshak Efendi'nin hayatı ve eserleri tanıtılarak el-İstişfâ'nın şekil ve muhteva özellikleri belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ'nın -Şeyhülislam İshak Efendi'nin bizzat kendi hattıyla hâmişlerinde eserin tashihine dair notlandırmalarının yer aldığı ve kendisi tarafından baştan sona gözden geçirilmiş olması dolayısıyla- İstanbul Arkeoloji Müzeleri Kütüphanesi'nde (nr. 93) bulunan nüshası esas alınarak ve gerektiği yerlerde diğer nüshalardan istifade edilerek eserin transkripsiyonlu metni ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study consists of the text and analysis of el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ, which is, as far as we can determine, the first translation of Kadı İyâz's eş-Şifâ bi-Ta'rîfi Hukūki'l-Mustafâ, which has been the subject of many studies since the day it was written, by Şeyhülislâm Ebûishakzâde İshak Efendi.
In the introduction, the place of the work in literary genres in Turkish literature are tried to be determined and in this direction, the definitions of the genres "siyer-megāzî, şemâil, hilye, hasâis and delâilü'n-nübüvve" are given since it contains the characteristics of these genres. In the first chapter, information about the life and works of Kadı İyâz, the content of Şifâ and its Turkish translations are given. In the second part, the life and works of the translator İshak Efendi are introduced and the form and content features of el-İstişfâ are stated. In the third chapter, el-İstişfâ fî Tercemeti'ş-Şifâ's transcripted text is given, based on the copy at İstanbul Arkeoloji Müzeleri Kütüphanesi (no. 93) since the copy is written, annotated and entirely reviewed by the translator Şeyhülislam İshak Efendi himself, compared with other copies when necessary.
Kira sözleşmesinde kiralananın geri verilmesi borcu
The tenant's obligation to return of the leased under the lease agreement
Yazar: ELİF HAZİNEDAROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN AYDINCIK MİDYAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kira sözleşmesinin kullanım hakkının devri amacı güden sözleşme niteliği taşıması dolayısıyla kiralananın sözleşmenin başlangıcında kiraya veren tarafından kiracıya teslimi gerekmektedir. Sözleşmenin sona ermesiyle beraber ise kiracının kiralananı geri verme borcu doğar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 334. maddesinde düzenlenmiş olan kira sözleşmesinde kiralananın geri verilmesi borcu bu sebeple kiracının kira sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel hale gelen en önemli borçlarından birisidir. Çalışmamızda genel hükümler kapsamında kiralananın geri verilmesi borcu incelenmiş, niteliğine uygun düştüğü ölçüde konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde tahliye kavramı ile bağdaşan hususlar da açıklanmıştır. Bu kapsamda öncelikle geri verme borcunun genel şartları ve geri verme borcunun kapsamı incelenmiştir. İkinci bölümde geri verme borcu ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu bölümde özellikle geri verme borcu ile bağlantılı olan kiralanandan yenilik ve değişiklik yapılması konusu açıklanmıştır. Çalışmamızın son bölümü olan üçüncü bölümde ise kiracının geri verme borcuna aykırı davranması halinde hukuki sorumluluğu ve kiraya verenin hakları ele alınmış, borca aykırılık halinde kiraya verenin talep hakkının içeriği açıklanmıştır.

Abstract:
Since the main purpose of lease agreement is transferring the right of usage to the tenant, the leased property must be delivered to the tenant by the landlord at the beginning of the agreement. With the termination of the agreement, the tenant's obligation to return the leased property arises. The debt to return the leased property in the lease contract, which is regulated in art. 334 of the TCO, is therefore one of the most important debts due to the termination of the lease agreement. In our study, it is aimed to explain the tenant's debt to return the leased property in general terms of TCO and herein, the issues that related to the terms of evacuation in housing and roofed workplace lease agreements are tried to be explained together with general terms. In this context, first of all the general conditions of return of the leased debt and the scope of it have been examined. In the second chapter the return debt of the tenant has been examined detailedly. In this chapter especially the innovation and change in the leased which is related to return debt has been explained. In the third chapter, which is the last section of our study, the legal liability and the rights of the landlord in case the tenant acts contrary to the debt of return are discussed and the content of the landlord's right to demand has been tried to elucidated.
Habîbî Ahmed b. Derviş'in Tuhfetü'l-müştâkîn ila-Menâkıbi's-sahâbe ve't-Tabi'în adlı eserinde sahâbe biyografilerinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
The transcription and evaluation of the companions' biographies in Habîbî Ahmed bin Dervish's work named Tuhfetü'l-müştâkin ilâ-Menâkibi's-sahâbe ve't-Tâbi'în
Yazar: AHMED ERTEN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Kadın sahabeler = Women sahabes

Özet:
Bu çalışmada, 16.yüzyılda yaşamış olan ancak kaynaklarda hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmayan Habîbî Ahmed b. Derviş'in Tuhfetü'l-müştâkîn ilâ-Menâkıbi's-sahâbe ve't-tâbi'în adlı eseri incelenmiştir. Eser, İslam tarihi alanında Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metinler hakkında fikir vermesi ve dönemin dili ile ilgili bilgi içermesi açısından önem arz etmektedir. Bu tezde öncelikle Habîbî Ahmed b. Derviş'in hayatı ve eserleri üzerinde durulmuş ve devamında Tuhfetü'l-müştâkîn ilâ-Menâkıbi's-sahâbe ve't-tâbi'în adlı eserinin sahâbe ile ilgili olan kısmının transkripsiyonu çağının Türkçesine uygun bir şekilde yapılıp değerlendirilmiştir. Bu arada metnin içinde Arapça olarak geçen ayet, hadîs ve duaların da kaynağı tespit edilip verilmiştir.

Abstract:
In this study, Habîbî Ahmed b. Dervish's work named Tuhfetü'l-müştâkîn ila-Menakıbi's-sahâbe ve't-tâbi'în has been studied. The work is important in terms of giving an idea about the texts written in Ottoman Turkish in the field of Islamic history and containing information about the language of the period. The study dwells on the life and works of Habîbî Ahmed b. Derviş and then provides the transliteration and evaluation of the section about the Companions from Tuhfetü'l-müştâkîn ila-Menakıbi's-sahâbe ve't-tâbi'în. In the meantime, the Quranic verses, prophetic hadiths and prayers mentioned in the text in Arabic have sourced and referenced.
19. yüzyılın son çeyreğinde ve 20. yüzyılın başlarında Gümüşhane Sancağı'nda Rumlar
Rums in Gümüşhane Sanjak at the last quarter of the 19th century and beginning of the 20th century
Yazar: HAMİT SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM KORKMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti, kurulduğu ve genişlediği coğrafya itibariyle çok sayıda farklı din ve mezheplere mensup toplulukları bünyesinde barındırmıştır. Din esasına dayalı olarak ve "Millet Sistemi" tabiriyle ifade edilen bir sistemle idare olunan bu gruplardan en önde geleni Rumlardır. Bu çalışmamızda, Osmanlı Devleti idaresinde, 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında, Gümüşhane Sancağı'nda yaşamış olan Rumlar incelenecektir. Osmanlı coğrafyasının her bölgesinde bulunan Rumların, Gümüşhane özelinde, 1880-1918 tarih aralığında, nüfus, göç ve faaliyetleri literatür ve Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'ndeki belgeler ışığında ele alınacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Gümüşhane Sancağı, Rum, Nüfus, Göç, Siyasi Faaliyet

Abstract:
The Ottoman Empire, in terms of the geography in which it was founded and expanded, accommodated a large number of communities belonging to different religions and sects. The most prominent of these groups, which are governed by a system expressed on the basis of religion and the term "Millet System", is the Greeks. In this study, the Greeks who lived in the Sanjak of Gumushane in the late 19th and early 20th centuries under the administration of the Ottoman Empire will be examined. The population, migration and activities of the Greeks in every region of the Ottoman geography in the 1880-1918 date range will be discussed in the light of the literature and the documents in the Presidential Ottoman Archives.
Keywords: Gumushane Sanjak, Rums, Population, Migration, Political Activity
Dinî-politik kimlik olarak Alevilik: İstanbul örneği
Alevism as a religio-political identity: The case of Istanbul
Yazar: GÜLSÜM ENGİN
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Alevilik, 1980'li yıllardan itibaren inanç, ibadet-ritüel ve siyasi yapısıyla ülkemiz gündeminde önemini koruyan bir konudur. Aynı zamanda, çeşitli akademik araştırma, inceleme ve tartışma platformlarında yer alarak dikkat çekmeye devam eden Alevilik; birçok disiplinin çalışmalarında ele alınan çok yönlü bir olgu olarak varlığını sürdürmektedir. 
Aleviliğin; özellikle modernleşme, kentleşme vb. etkilerle son yıllarda değişim geçiriyor olması onun farklı yapılarının görülmesine neden olmaktadır. Bu anlamda, tek bir Alevilik yapısı yerine doktrinel olarak farklı yapılar içinde şekillenmiş, günlük yaşamda farklı pratikleriyle karşılaşılan bir Alevilik ortaya çıkmaktadır. Alevilik bir yandan dinî, diğer yandan özellikle siyasi veya sosyo-kültürel problemlerin olduğu dönemlerde politik bir yapı olarak varlık göstermektedir.
Bu çalışma; Aleviliğin dinî, sosyal ve kültürel bakış açılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, sahada yüz yüze görüşmeler neticesinde elde edilen veriler değerlendirilerek Aleviliğin bugünkü yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Alevilik, Din, Sosyoloji, Siyaset, Modernleşme, Kentleşme.

Abstract:
Alevism is an issue that maintains its importance since the 1980s in our country's agenda with its belief, worship-ritual and political structure. At the same time, by taking part in various academic research, examination and discussion platforms Alevism continues to attract attention and continues to exist as a religious-sociological and sometimes political phenomenon many disciplines deal with in their studies.
The fact that Alevism has undergone changes in recent years, especially with the effects of modernization and urbanization, causes its different structures to emerge. In this sense, instead of a single Alevism structure, an Alevism phenomenon that has been shaped doctrinally in different structures and encountered with different practices in daily life emerges. Alevism on the one hand exists as a religious structure, and on the other hand, as a political structure, especially in periods when there are political or socio-cultural problems.
This study aims to examine the religious, social and cultural perspectives of Alevism. In this direction, the structure of Alevism was tried to be revealed by evaluating the data obtained as a result of face-to-face interviews in the field.

Keywords: Alevism, Religion, Sociology, Politics, Modernization, Urbanization.