Ülkemiz için yeni kayısı çeşitlerinin adaptasyonu
Adaptation of new apricot varieties for our country
Yazar: ALİMCAN KİPÇAK
Danışman: DOÇ. DR. BURHANETTİN İMRAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 1100 m yükseklikteki Çukurova Üniversitesi Pozantı Tarım Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Myrobolan 29 C anacına aşılı 4x1.5m aralıklarla dikilmiş 4 yaşında 13 yeni kayısı çeşidi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ağaçlar merkezi lider sisteminde budanmıştır. Yüksek rakımlı bölgelere uygun yeni kayısı çeşitlerinin belirlenmesini amaçlayan çalışmada meyve kalite kriterlerinin belirlenmesi için pomolojik analizleri yapılmış (meyve ağırlığı, çekirdek ağırlığı, et sertliği, TSS (toplam çözünebilir katılar)  ve verim değerleri (kg / ağaç) saptanmıştır. Standart gübreleme ve sulama programlarının uygulandığı çalışmada Fenolojik gözlemler (tomurcuk kırılması, ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme ve hasat tarihi) kaydedilmiş, ayrıca deneme alanının soğuk birikimi standart ve soğuk birimi (Chill Unit) yöntemlerine göre belirlenmiştir. Pomolojik analiz sonucuna göre en yüksek meyve ağırlığı ve sertliği Gadycat çeşidinden (49.10 g - 6.47 kg / cm2) elde edilmiştir. Derim zamanı bakımından Orange Ruby ve Mediabel (28.06.2019) çeşitleri en erkenci çeşitler olarak saptanmıştır. Denemede yer alan tüm çeşitler soğuklama gereksinimlerini karşılamışlardır.  Kalite ve verim değerleri açısından Gadycat, Mediabel, Orange Ruby ve Faralia çeşitleri yüksek rakımlı alanlar kayısı yetiştiriciliğine uygundur.

Anahtar kelimeler: Kayısı, Adaptasyon, Soğuklama, Yüksek Rakım

Abstract:
The study was carried out on 4 years old 13 new apricot varieties which is grafted on Myrobolan 29 C rootstock, 4x1.5 m planting distance.  The trees were pruned as central leader system and cultivated in Çukurova University Pozantı Agriculture Research and Application Center at an altitude 1100m. The aim of the study was to determine the adaptability of new apricot varieties to high altitude regions.   Pomological analyzes (Fruit weight, stone weight, flesh firmness, TSS (Total soluble solids) and yield values (kg/tree) were carried out in order to determine the fruit quality criteria. In the study where standard fertilization and irrigation programs were applied. However, the results of phenological observations (bud break, first bloom, full bloom, and harvesting date) were recorded. In addition, the chill accumulation of the research area was determined according to standard and chill unit methods. According to the pomological analysıs result the highest fruit weight and firmness was obtained from Gadycat cultivar (49.10 g - 6.47 kg/cm2).   In terms of harvesting date Orange Ruby and Mediabel (28.06.2019) were detected the earliest ripen apricot cultivars, Gadycat and Pincot were harvested in 02.07.2019.  There were not detected any problem about chilling requirement of all new apricot varieties. In terms of quality and yield values Gadycat, Mediabel, Orange Ruby and Faralia varieties was found suitable for high altitude areas to apricot growing.
	
Key words: Apricot, Adaptation, Chill Accumulation, High altitude