Otizmli ve tipik gelişim gösteren çocukların yeme davranışlarının, gastrointestinal problemler ve uyku alışkanlıklarına olan etkisinin araştırılması
Investigation the effect of eating behaviors on gastrointestinal problems and sleeping habits of children with autism and typical development
Yazar: ELİF REİS
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Olumsuz yeme davranışları ve Gastrointestinal Sistem (GİS) problemleri Otizm Spektrum Bozukluğu'nda(OSB)  sıklıkla görülmektedir. Bu çalışmanın amacı OSB'li ve tipik gelişim gösteren çocuklarda yeme davranışının GİS problemleri ve uyku alışkanlıkları ile ilişkisini incelemektir. Ayrıca çocukların bu faktörler ve ilişkileri arasında farklılık olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örenklemini 6-15 yaş arası gönüllü 60 OSB'li ve 60 tipik gelişim gösteren çocuk oluşturmaktadır. Veriler, ebeveynler tarafından doldurulan, özel hazırlanmış Demografik Bilgi Formu, Gastrointestinal Semptom Değerlendirme Ölçeği, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi ve Besin Tüketim Sıklığı Formu içeren bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. OSB'li çocuklarda diyare, hazımsızlık, konstipasyon, karın ağrısı ve olumsuz uyku alışkanlıkları gibi semptomların varlığında çocukların gıdaya olan ilgilerinin azaldığı, daha yavaş ve duygusal az yeme davranışı sergiledikleri ve uyku kalitelerinin düştüğü saptanmıştır (p<0,05). Tipik çocuklarda ise genel GİS semptomları ile gıdadan aşırı keyif alma ve gıda seçiciliği davranışı arasında negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca tipik çocuklarda hazımsızlık ve konstipasyonun uyku alışkanlıklarını olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır (p<0,05). OSB'li çocuklarda besine olan ilginin uyku süresini olumlu etkilediği, tipik çocuklarda ise çabuk doyma ve içme tutkusunun gece uyanmaları ve parasomniler ile pozitif yönlü ilişkili olduğu saptanmıştır (p<0,05).  OSB'li çocuklarda anne sütü ile beslenmeyen çocukların daha fazla konstipasyon, hazımsızlık, karın ağrısı ve besinden kaçınma davranışı gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlarımız OSB'li çocuklarda tipik gelişim gösteren çocuklara kıyasla GİS semptomları ve kötü uyku alışkanlıklarının daha fazla yavaş ve az yeme gibi olumsuz yeme davranışlarına neden olduğunu işaret etmektedir. Ancak bu faktörler arasındaki ilişkinin anlaşılması için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Otizm, Çocuk, Yeme Davranışı, Gastrointestinal Problemler, Uyku Kalitesi

Abstract:
Bad eating behaviors and Gastrointestinal System (GIS) problems are frequently seen in Autism Spectrum Disorder (ASD). The aim of this study is to examine the relationship between eating behavior and gastrointestinal problems and sleep habits in children with ASD and typical development. In addition, it is aimed to examine whether there is a difference between these factors and their relationships among children.The sample of the study consists of 60 children with ASD and 60 typical developmental children aged 6-15 years. The data were collected through a specially prepared questionnaire filled by parents, including Demographic Information Form, Gastrointestinal Symptom Rating Scale, Children's Eating Behavior Questionnaire, Child Sleeping Habits Questionnaire, and Food Consumption Frequency. Form.It was determined that in the presence of symptoms such as diarrhea, indigestion, constipation, abdominal pain and negative sleep habits in children with ASD, children's interest in food decreased, they exhibited slower and less emotional eating behavior and their sleep quality decreased. (p<0.05). In typical children, a negative correlation was found between general GIS symptoms, excessive enjoyment of food and food selectivity behavior (p<0.05). In addition, indigestion and constipation were found to affect sleep habits negatively in typical children (p<0.05). It was found that interest in food positively affected sleep duration in children with ASD, while in typical children, fasting and drinking passion were positively associated with nighttime awakenings and parasomnias (p<0.05). It was found that children with ASD who were not breastfed showed more constipation, indigestion, abdominal pain and food avoidance behavior (p<0.05).Our results indicate that GIS symptoms and poor sleep habits cause more negative eating behaviors such as slow and less eating in children with ASD compared to children with typical development. However, more clinical studies are needed to understand the relationship between these factors.

Keywords: Autism, Child, Eating Behavior, Gastrointestinal Problems, Sleep Quality