Hastane uygulamalarına katılan hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hataya eğilimi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of medical error tendencies and the factors affecting these tendencies in nursing students attending hospital practices
Yazar: KADİR BAYSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu araştırma; hastane uygulamalarına katılan hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hataya eğilimi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla, Nisan 2019'da, klinik uygulamalar için hastanede bulunmuş olan Gaziantep Üniversitesi hemşirelik bölümü ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf hemşirelik öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. "Öğrenci Bilgi ve Soru Formu" ve "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (HTHEÖ)[1]" kullanılarak veri toplanmış, 654 anket değerlendirilmiştir. Öğrencilerin %71.7'sinin kadın, %53.8'inin hemşirelik bölümünü isteyerek seçmediği, yaş ortalamasının 21.58±2.26 ve hemşirelik bölümünü sevme düzeyi ortalamasının 5 üzerinden 2.94±1.04 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin %19.6'sı tıbbi hata yapmış, %32.6'sı tıbbi hataya şahit olmuştur. HTHEÖ genel puan ortalaması 4.14±0.58; alt boyutlarda ise "İlaç ve Transfüzyon Uygulamaları" için 4.28±0.57, "Hastane Enfeksiyonları" için 4.15±0.65, "Hasta İzlemi ve Malzeme Güvenliği" için 3.97±0.76, "Düşmeler" için 4.09±0.78 ve "İletişim" için 4.02±0.92'dir. Yaş ve hemşirelik bölümünü sevme düzeyi ile ölçek geneli ve bazı alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönlü bir korelasyon; sınıf, cinsiyet, yeni bir şeyler yaparken korkma özelliği, stres durumu, dağınıklık-düzenlilik özelliği, başkasına zarar vermenin etkisi durumu, bilgi-beceri olarak kendini değerlendirme durumu, uygulamalarda kendini yeterli ve hazır hissetme durumu, hemşirelik bölümünü isteyerek seçme durumu, hemşirelik mesleğinden memnuniyet düzeyi, tıbbi hatalar konusunda eğitim alma durumu, kendisi/yakınının daha önce hastane yatışı durumu, tıbbi hatayı bildirme isteği, tıbbi hataları normal/olağan görme durumu ve tıbbi hata ile ilgili bazı görüş, düşünce ve tutumlar ile ölçek geneli ve bazı alt boyut puan ortalamaları arasında ve bazı diğer özellikler ile bir-iki alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; öğrencilerin tıbbi hataya eğiliminin düşük olduğu, bazı özellikler/faktörlerin tıbbi hataya eğilimi etkilediği bulunmuştur. Hemşirelik öğrencileri için tıbbi hata konusundaki eğitim ve farkındalık çabaları tıbbi hataları azaltmada faydalı olabilir.

Abstract:
This study was conducted in order to determine the tendency of medical error and the factors affecting them, in April 2019, with second, third and fourth grade Gaziantep University nursing students who participated in hospital practices. Data were collected with using "The Form of Student Information and Question" and "The Scale of Tendency to Medical Error in Nursing (HTHEÖ)(1)" and 654 questionnaires were evaluated. 71.7% of the students were female and 53.8% did not choose the nursing department willingly. The average age was 21.58±2.26 and the average level of liking the nursing department was 2.94±1.04 out of 5. 19.6% of the students made medical errors, 32.6% witnessed medical errors. The overall mean score of HTHEÖ was 4.14 ± 0.58; In the sub-dimensions, 4.28±0.57 for "Drug and Transfusion Applications", 4.15±0.65 for "Hospital Infections", 3.97±0.76 for "Patient Monitoring and Material Safety", 4.09±0.78 for "Falls" and 4.02±0.92 for "Communication". There is a positive correlation between age and level of liking the nursing department and scale-general mean scores and some sub-dimension mean scores. There is a statistically significant difference between class, gender, characteristic of fear while doing something new, status of stress, characteristic of clutter-regularity, the effect of harming others, status of self-assessment as knowledge and skills, status of feeling ready and qualified for practice, status of choose the nursing department willingly, level of satisfaction with nursing, status of education about medical errors, status of previous hospitalization himself/herself or his/her relatives, willingness to report the medical errors, opinion about whether medical errors is normal, some opinions-thoughts-attitudes about medical errors and the scale-general mean scores and some sub-dimension mean scores. Additionally, there is a statistically significant difference between some other characteristics/factors and one-two sub-dimension mean scores (p<0.05). As a result; it was found that students' tendency to medical error was low and some characteristics/factors effects tendency to medical error. The efforts of education and awareness about medical errors for nursing students can be useful in reducing medical errors.