Erkekliğin ev hali: Evlilik ilişkisinde erkekliğin yeniden üretimi ve performansı
Masculinity at home: Reproduction and performance of masculinity in marriage
Yazar: BURCU BALKİ
Danışman: DOÇ. DR. HANİFİ PARLAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Evlilik ile birlikte sahip olunan eş/koca kimliği erkeklerin hayatında değişimler meydana getirmekte ve toplumsal yapının değişmesiyle bu kimlik kendi içinde de dönüşmektedir. Bu araştırmanın amacı erkekliğin icra edildiği alanlardan biri olan evlilikte erkekliğin yeniden üretimini ve performansını anlamaktır. Erkekliğin kurgusal, performatif, kırılgan ve bitimsiz bir icra olması düşüncesinden hareket edilerek evli erkeklerin öznel yaşam deneyimleri bütünsel bir anlayışla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu perspektiften yola çıkarak evlilik ve aile sorunlarının anlaşılması ve çözülmesine yönelik katkı sağlamayı amaçlayan bu çalışmada eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durumun evlilik ilişkisi içinde erkekliğin yeniden üretimi ve performansına olan etkisi sorgulanmıştır. Çalışma kapsamında katılımcıların cinsiyet rol kalıplarının inşa süreçleri, bu rollerin evlilik tutumuna, eş seçimine, evlilikteki eş/koca rolünün algılanışına ve bu rolün sürdürülmesine etkisi araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji desenine göre tasarlanan çalışmada amaçlı örnekleme yöntemiyle Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 15 evli erkekle derinlemesine görüşme yapılmış, elde edilen veriler çözümlenmiş ve içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulardan yola çıkılarak geleneksel erkeklik kalıplarının yükseköğrenim mezunu erkekler üzerinde etkili olduğu, ataerkil ve cinsiyet eşitliğine duyarlı davranmak arasında çoğunlukla çelişki yaşadıkları ve eş/koca olma konumuyla geleneksel erkeklik temsilinin evlilik ilişkisinde yeniden üretildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The institution of marriage introduces changes into men's lives, and this identity undergoes transformation alongside societal shifts. This study focuses on the male identity within marital relationships and aims to contribute to the understanding and resolution of issues faced by couples and families. The study explored how education level and socioeconomic status impact the reproduction and expression of masculinity within marital relationships. The study examined how participants constructed gender role stereotypes and how these roles influenced marital attitudes, spouse selection, perception of the husband's role, and role maintenance. Through a phenomenological design, a qualitative research method, in-depth interviews were conducted with 15 married men residing in various Turkish provinces using purposive sampling. The collected data was subsequently analyzed. The findings indicate that traditional masculinity patterns tend to influence men with higher education levels. It was noted that these men often face a conflict between displaying patriarchal behavior and embracing gender equality. Furthermore, the traditional representation of masculinity is replicated within the marital relationship through the husband's role.