Gelenek kültürü kökenli dijital anlatım ve gösterimler
Traditional culture-originated digital expressions and performances
Yazar: EROL GÜLÜM
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Görsel anlatım = Visual expression ; Halk bilimi = Folklore ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Sayısal görsel kültür = Digital visual culture ; Sayısal iletişim = Digital communication ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İnternet = Internet

Özet:
Dijital iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin etkisiyle gündelik hayatın birçok alanında hızlı değişim ve dönüşümler yaşanırken gelenek kültürünün de buna ayak uydurduğu, imgelem ve anlam dünyasını tekno-kültürel dünyanın sunduğu fırsat ve olanaklarla uyumlulaştırmaya başladığı gözlemlenmektedir. Bu türden radikal dönüşümlerin halkbilimini ilgilendiren tarafı ise genel anlamda iletişim ve etkileşim teknolojilerinin özelde ise internetin, artık folklorik üretimin asal bir unsuru haline gelmiş olmasıdır. Halkbilimi açısından en az bunun kadar önemli olan bir diğer gelişme de ilgili teknolojiler dolayımında yaratılan ortam ve bağlamlarda her an üretilmekte, aktarılmakta ve tüketilmekte olan folklorik mahiyetli yeni, yaratıcı ve melez kültürel dışavurumların ortaya çıkmış olmasıdır. Özellikle geleneksel pratiklerin kapitalist imitasyonları olarak algılanan ve halkbilimcilerce "folklorism" "folklorismus" veya "fakelore" olarak da adlandırılan kültürel üretimlerin sanal bağlamlardaki uzantılarının ortak tekno-sosyal yaşam alanlarını paylaşan kullanıcılar tarafından etkileşim ve iletişim kurma, eğlenme veya estetik biçimlerde kendilerini ifade etme işlevlerinde üretilmekte ve tüketilmekte olduğu gözlemlenmektedir. Kamu malı olarak değerlendirilen geleneksel kültür veya birinci el folklorun yeniden yorumlanması, adaptasyonu veya temellük edilmesiyle ortaya çıkan çağcıl ifadeleri de bir folklorik üretim kategorisi olarak ele alan, sanal ortamdaki folklorik mahiyetli kültürel üretimleri uzamdan, icraya uzanan bütüncül, analitik ve bağlam merkezli bir bakış açısıyla irdeleyen metinsel, bağlamsal ve işlevsel perspektiflerin iç içe geçtiği bir araştırma modeline göre ilerleyen ve çağdaş kültür araştırmaları özelinde gelişmekte olan paradigmanın karakteristiklerini yansıtan problem odaklı bu çalışmada, çağcıl insanın görece yeni bir kültürel ortamın sunduğu ifade biçim ve olanaklarını deneyimlerken gelenek kültüründen bir rezerv veya referans çerçevesi olarak neden ve nasıl yararlandığı teorik ve pratik düzeylerde ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
İt is explicitly observed that traditional cultures have recently begun to keep pace and comply with the rapid changes and the emerging developments in digital communication technologies which have significantly influenced nearly all domains of the everday life over the last decade. These kind of oppurtinities and posibilities that the techno-cultural world offers interest folklore studies as well in many aspects because the communication technologies in general terms and the internet in specific manner have lately become the primary component of the folkloric production, transmission and consumption mechanism. İn addition to this, many new, creative and hybrid cultural expressions that are momently reproduced, transmited and consumed among users on virtual platforms have some folkloric qualities. Especially, the cultural productions which are usually perceived as capitalist imitations of traditional practices or products and generally termed as "folklorism", "folklorismus" or "fakelore" are mostly used by internet users, who share common techno-social living spaces, in communication, interaction, artistic expression and entertainment functions. İn brief; in this study which regards contemporary cultural expressions that are generated by interpreting, adapting or appropriating of the "first hand folklore" or traditional culture as a folkloric production category; which proceeds according to an eclectical research model in which textual, contextual and functional perspectives intertwine has been tried to reveal holistically why and how "digital natives" consciously or unconsciously make use of traditional cultures as a reserve or a frame of reference when they interact with each other in the specific cultural contexts on cyberspace.