Otomobil ses ve ısı izolasyon parçaları üretimi yapan bir fabrikada karşılaşılan, iş kazaları ve ramak kala olaylarının incelenmesi
Investigation of occupational accidents and near-miss incidents in a factory manufacturing automobile sound and heat insulation parts
Yazar: AYFER ÖZÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH YALÇIN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Kazalar = Accidents ; Otomobil = Automobile ; Yalıtım = Insulation ; Yalıtım malzemeleri = Insulating materials ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Dünyada olduğu gibi ülkemizde de çok fazla iş kazası meydana gelmektedir. Yayınlanan istatistiklerde bu veriler sadece bildirilen kazalardan ibarettir. Ramak kala olayları da en az iş kazaları kadar önemli olaylardır. Hatta iş kazalarından daha çok öneme sahip olmalıdır. Çünkü ramak kala olayları potansiyel tehlikenin farkında olunup kişilerin zarar görmeden önleminin alınabilecek olması önemli bir referanstır. Ancak ülkemizde ramak kala olaylarının raporlandığı bir sistem mevcut değildir.
Otomotiv sektörü insanların hayatını kolaylaştıran ve ulaşımda hızlı ve rahat bir imkan sağlayan teknolojidir. Bu teknoloji son hale gelene kadar bir çok üretim aşamasından geçmektedir. Bu üretim aşamalarında da yaşanan ve yaşanması muhtemel olan bir çok iş kazası ve ramak kala olayları gerçekleşmektedir. Daha güvenli ve sağlıklı bir ortamda personellerin çalışmasını sağlamak için birçok önlem, yöntem ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmalıdır.
Bu çalışmada 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) verilerinden, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Maddelerinden vb. çeşitli kaynaklar araştırılarak literatür çalıştırılması yapılmıştır. Literatür taraması yapıldığında Otomotiv sektörü ile ilgili fazlasıyla tez, makale vb.. çalışma bulunmaktadır ancak ses ve ısı izolasyonu sistemleri imalatı yapan Otomotiv yan sanayi sektörü ile ilgili bir araştırma mevcut değildir. Bu sebepten dolayı yapılan bu tez çalışması bu alanda çalışma yapmak isteyen kişilere bilgi vermesi ve dayanak oluşturması açısından oldukça önemlidir. Araştırmaya konu olan fabrika araçların ses ve ısı izolasyon parçalarının üretiminin yapıldığı Türkiye'de ve dünya çapında üretim yapan global bir şirkettir. İş Sağlığı ve Güvenliği sınıflandırmasında teze konu olan firma "tehlikeli" sınıfta yer almaktadır. Dışarıdan gelen sesleri ve ortam sıcaklığına göre araç içi sıcaklığı ayarlayan ısı izolasyon sistemleri,  araç kullanan sürücüler için oldukça hayati önem taşıyan ve gözardı edilmemesi gereken bir konudur. Bu sebeplerdendir ki araç içi konfor sürücüler için oldukça önemlidir. Çalışmaya konu olan bu sektörde ülkemizde faaliyet gösteren az sayıda firma bulunmaktadır. Yapılan tez araştırması ilgili fabrika yönetiminden sağlanan gerçek verilerden oluşmaktadır. 
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2009-2019 yılları arasındaki verilerine göre, Otomotiv sektöründe 70.466 sigortalı çalışan iş kazası geçirmiştir. Kaza geçiren çalışanların 54 tanesi malesef hayatını kaybetmiştir. Yaşanan bu iş kazalarının tekrarlanmaması için önlemler almak hayati önem taşımaktadır.
Bu tez çalışmamda ses ve ısı izolasyon parçalarının üretiminin yapıldığı bir otomotiv yan sanayi sektöründe 2011 ve 2020 tarihleri arasında yaşanmış iş kazaları ve ramak kala olaylarının incelenmesi ve bu incelemeler sonrasında durum tespitleri yapılarak risk değerlendirmesi yapılmıştır. Toplamda fabrika SGK iş kazaları verileri incelendiğinde toplamda 49 adet iş kazası ve 54 adet ramak kala olayı yaşandığı ve bununla ilgili işyeri kayıtların tutulduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma yaşanan iş kazası ve ramak kala olaylarının tekrarlanmaması için önlemler belirlenerek uygulamaya koyulması için Fine Kınney metodu ile risk değerlendirmesi yapılmıştır. 
Risk analizi yapılırken şu metodoloji takip edilmiştir.
Hiyerarşik Kontroller
1.	Ortadan Kaldırma (Eliminize Etme)
2.	Yerine Koyma (İkame Etme)
3.	Mühendislik Kontrolü
4.	Yönetsel Önlemler (Kural, politika, işaretler vs.)
5.	Kişisel Koruma Yöntemleri

Abstract:
As in the world, too many occupational accidents occur in our country. The rate of unreported accidents is much higher than reported. Near-miss events are at least as important as accidents. It should even be more important than work accidents. Because near misses are an important reference in terms of being aware of the potential danger and taking precautions without harming people. However, there is no system in which near-miss incidents are reported in our country.
The automotive sector is a technology that makes people's lives easier and provides a fast and convenient means of Transportation. This technology goes through many stages of production until it becomes final. At these stages of production, many accidents and near-misses occur, which are also likely to occur. Many measures, methods and awareness-raising activities should be carried out to ensure that workers work in a safer and healthier environment.
The Literature study has been done by researching various sources as The Occupational Health and Safety Law No. 6331, the data of The Ministry of Labor and Social Security (ÇSGB), articles of The International Labor Organization (ILO) and The World Health Organization (WHO) etc. When the literature is scanned, there are many theses, articles etc. related to the Automotive sector but there is no research on the Automotive sub-industry sector that manufactures sound and heat insulation systems. For this reason, this master thesis study is very important in terms of providing information and a basis for people who want to study in this field. The factory, which is the subject of the research, is a global company that produces sound and heat insulation parts of vehicles in Turkey and around the world. In the Occupational Health and Safety classification, the company subject to the thesis is in the "Dangerous" class. Sound and heat insulation systems, which adjust the sounds coming from outside and the temperature in the car according to the ambient temperature, are very vital for car drivers and should not be ignored. For these reasons, in-car comfort is very important for drivers. There are a few companies operating in our country in this sector that is the subject of the study. The thesis research carried out consists of real data obtained from the relevant factory management.
According to the data of the Social Security Institution (SGK) between 2009-2019, 70,466 insured employees had an occupational accident in the automotive sector. Unfortunately, 54 of the employees who had an accident died. It is vital to take measures to ensure that these occupational accidents do not recur.
In this thesis, an investigation of work accidents and near-misses occurred between 2011 and 2020 in a factory operating in the automotive subsidiary sector where sound and heat insulation parts were produced was carried out and then a risk assessment was made by determining the situation. In total, there were 49 work accidents and 54 incidents. In this study, a risk assessment was carried out using the Fine Kinney method to determine and implement measures to prevent repeated accidents and near-misses.
The following methodology was followed while analyzing the risk.
Hierarchical Controls
1.	Elimination (Elimination)
2.	Replacement (Substitution)
3.	Engineering Control
4.	Administrative Measures (Rule, policy, signs etc.)
5.	Personal Protection Methods