Batman ve Şanlıurfa buğday alanlarında bulunan yabancı otlar ile yabani hardal  (Sinapis arvensis L.) ve kısır yabani yulaf (Avena sterilis L.)'ın bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of weed species and some biological characteristics of wild mustard  (Sinapis arvensis L.) and  
sterile oat (Avena sterilis L.) in wheat areas in batman and Şanlıurfa provinces
Yazar: ERDAL ATEŞ
Danışman: PROF. DR. İLHAN ÜREMİŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de buğdayın yaklaşık % 20'sinin üretildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, Batman ve Şanlıurfa illerinin buğday ekim alanlarında bulunan yabancı otların tespit çalışmaları 2015 ve 2016 yıllarında yapılmıştır. Bulunan yabancı ot türlerinin yaygınlığı, yoğunluğu, özel ve genel kaplama alanları hesaplanmıştır. Her iki ilin buğday alanlarında yoğun görülen Avena sterilis L. (kısır yabani yulaf) ve Sinapis arvensis L. (yabani hardal) tohumlarının çimlenme sıcaklıkları laboratuvar koşullarında belirlenmiştir. Ayrıca, S. arvensis'in 1 ve 12 aylık tohumlarında dormansi kırma çalışmaları yapılmıştır. Survey çalışmaları sonucunda; Batman'da 28 familyaya ait      95 cins ve 114 yabancı ot türü; Şanlıurfa'da ise 27 familyaya ait 101 cins ve               121 yabancı ot türü belirlenmiştir. Yaygınlığı % 50'den fazla ve yoğunluğu                   1 bitki/m2'nin üzerinde olan türler; Batman'da A. sterilis, S. arvensis, Galium tricornutum Dandy, Lolium spp., Vicia sativa L., Papaver spp. ve Convolvulus arvensis L. Şanlıurfa'da ise A. sterilis ve S. arvensis türleri saptanmıştır. Yapılan laboratuvar çalışmalarına göre Batman ve Şanlıurfa illerinden toplanan tohumların her iki il için minimum, optimum ve maksimum çimlenme sıcaklıklarının, sırasıyla; A. sterilis için     5 °C, 15 °C ve 30-35 °C olduğu; S. arvensis' in ise 5 °C, 15-25 °C ve 35 °C olduğu belirlenmiştir. Dormansi kırma çalışmalarına yönelik olarak yapılan uygulamalardaki en iyi sonuç 2000 ppm GA3 uygulaması ile S. arvensis'in 1 aylık tohumlarında % 95.7'ye, 12 aylık tohumlarında ise % 100'e ulaştığı bulunmuştur.

Abstract:
During 2015 and 2016 growing seasons, determination of weed species were performed in Batman and Şanlıurfa provinces located in Southeastern Anatolia region of Turkey where 20% of Turkish wheat yield obtained. Prevalence, density, specific and general coverage area of identified weed species in the surveyed area were calculated. According to observations conducted in surveyed wheat fields, 114 weed species belonging to 95 genus of 28 families were determined in in Batman province and      121 weed species belonging to 101 genus of 27 families were determined in Şanlıurfa province. In Batman province, Avena sterilis L., Sinapis arvensis L., Galium tricornutum Dandy., Lolium spp., Vicia sativa L., Papaver spp., and Convolvulus arvensis L. were recorded as the major weed species, with the prevalence is ≥50% and their density is ≥one plant/m2, whereas in Şanlıurfa province A. sterilis and S. arvensis were recorded as the major weed species, with the prevalence is ≥50% and their density is ≥one plant/m2, respectively. The optimum temperatures for seed germination of        A. sterilis and S. arvensis, which are the most common weed species determined in both province, were determined in vitro conditions. Additionally, dormancy broken study for 1 and 12 months old S. arvensis seeds of S. arvensis was also conducted. According to results, minimum, optimum and maximum temperatures required for seeds germination were 5 oC, 15 oC and 30-35 oC for A. sterilis; 5 oC, 15-25 oC and 35 oC for S. arvensis, respectively. From the dormancy broken experiments, the maximum germination ratios (GA3 2000 ppm) were 95.7 and 100% for 1 and 12 months old seeds of S. arvensis, respectively.