Klasik peynir üretim sürecinde GSBL ve AMPC üreten enterobacteriaceae izolatlarının belirlenmesi
Determination of ESLB and AMPC producing enterobacteriaceae in classic cheese production process
Yazar: SEDA ÖZDİKMENLİ TEPELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NÜKHET NİLÜFER ZORBA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Beyaz peynir = White cheese ; Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda mikrobiyolojisi = Food microbiology ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Yetiştiricilikte önemli ekonomik kayıplara neden olan subklinik mastitis hastalığı dünyada ve ülkemizde önemli bir sorundur. Subklinik mastitisin birçok nedeni olmakla birlikte en önemli etmenleri çevreden bulaşan Enterobacteriaceae türleridir. Günümüzde Enterobacteriaceae ile mücadelede beta-laktam antibiyotikler sıklıkla kullanılmaktadır. Antibiyotiklerin aşırı ve uygunsuz kullanımı, patojenlerin direnç geliştirmesine neden olmuştur. İnsan ve hayvanlarda Enterobacteriaceae üyelerinde en sık rastlanan direnç GSBL ve AmpC beta-laktamaz üretimidir. 
Çalışmamızda beyaz peynir üretiminin tüm aşamalarından alınan örneklerde GSBL /AmpC beta- laktamaz aktivitesine sahip Enterobacteriaceae varlığı araştırılmış, son ürün olan peynire geçme olasılığı belirlenmeye çalışılmıştır. Alınan 136 çiğ süt, 17 süt toplama tankı ve 20 işletme örneğinden sefotaktimli (2mg/ml) MacConkey ve EMB agar plaklarına ekim yapılmıştır. 490 adet Enterobacteriaceae izolatı alınmıştır. Bunlardan 347 adedi Hicrome ESBL agarda üremiş ve GSBL üreten şüpheli Enterobacteriaceae olarak belirlenmiştir. Bu izolatlardan 64 tanesinin Enterobacteriaceae familyasına ait olduğu doğrulanmıştır. 3 adet izolat GSBL+/ AmpC+, 28 adet izolat GSBL-/AmpC+, ve 5 adet izolat ise GSBL+/AmpC Enterobacteriaceae olarak belirlenmiştir. 
GSBL aktivitesine sahip 7 izolatın D55 °C, D60 °C ve D65 °C değerlerinin sırasıyla 5,06 ile 11,42dk, 1,82 ile 5,74dk ve 1,45 ile 4,50 dakika arasında değiştiği belirlenmiştir. İzolatların z- değerleri ise 12,72 °C ile 24, 4 °C arasında değişmiştir. Sonuç olarak; GSBL aktivitesine sahip 7 izolatın ısısal dirençlerinin yüksek olduğu, klasik peynir üretiminde son ürüne geçebileceği ve halk sağlığı açısından tehlike oluşturabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Subclinical mastitis that causes a great economic loss is the most important disease in the world and our country. Many factors are responsible for this disease and the most significant causative agent of mastitis has been described pathogenic Enterobacteriaceae contaminated from environment. Nowadays beta-lactam antibiotics are commonly used for the treatment of disease caused by Enterobacteriaceae. The excess and unnecessary use of antibiotics causes the antibiotic resistance of pathogens. ESBL and AmpC beta-lactamase resistance have been commonly found in Enterobacteriaceae isolated from humans and animals. 
The aim of this study was to investigate ESBL and AmpC beta-lactamase activity of Enterobacteriaceae isolated from milk and cheese process line in a dairy and to determine the probability of transmission of these bacteria to the final product. A total of 490 suspected Enterobacteriaceae isolates have been isolated from 136 raw milks, 17 bulk tank and 20 cheese process line samples by using sefotaxim (2mg/ml) containing Macconkey and EMB agar. 347 of these isolates determined as suspected ESBL producing Enterobacteriacea with Hicrome ESBL agar. 64 of 347 isolates confirmed as Enterobacteriaceae including 3 isolates of ESBL+/AmpC+, 28 isolates of ESBL-/AmpC+ and 5 isolates of ESBL+/AmpC-. The D55 °C, D60 °C, and D65 °C values of ESBL positive 7 strains have been determined as 5,06 to 11,42min, 1,82 to 5,74min, and, 1,45 to 4,50 minutes respectively. The z-values of isolates were ranged from 12, 72 °C to 24, 74 °C.
As a result; it has been determined that thermal resistances of 7 isolates with ESBL activity were high so they can be transferred to the final product in classical cheese production and may create a public health hazard.