Otolog kök hücre nakli yapılan hematolojik maligniteli hastalarda antimikrobiyal profilaksinin önemi
Importance of antimikrobial prophylaxis in autologous stem cell transplantation for patients with hematological malignancies
Yazar: KAMİL İŞLER
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN İSMAİL SARI
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Engrafman = Engraftment ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Kök hücreler = Stem cells ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia ; Profilaksi = Prophylaxis

Özet:
Amaç: Otolog kök hücre nakli (OKHN) yüksek doz kemoterapi sonrası kemik iliği fonksiyonunun yeniden sağlanması için hastadan daha önce toplanan kendi kök hücrelerinin tekrar kendine verilmesi işlemidir. OKHN yapılan hastalarda hazırlama rejimi olarak kullanılan kematerapötikler ile hastalar derin nötropeniye girer. Kemoterapiye bağlı gelişen nötropeni OKHN yapılan hastalarda ciddi infeksiyonlara eğilimi artırır. Enfeksiyon riskine rağmen önerilen standart bir profilaksi rejimi yoktur. Bu araştırmada OKHN yapılan hastalarda antibakteriyel, antifungal, antiviral profilaksi verilmesinin hastaların prognozuna ve komplikasyonlara etkisini göstermeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: 2011 ve 2014 yılları arasında PAÜ Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim dalında OKHN yapılan 64 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların verileri hasta dosyalarından ve hastane bilgi yönetim sisteminden elde edildi. 
Sonuçlar: Hastalar profilaksi durumlarına göre 2 gruba ayrıldı. Antimikrobiyal profilaksi alanlar 42 (%65,6) iken, almayanlar 22 (%34,4) hasta idi.  Çalışmaya dahil edilen 64 hasta primer hastalıklarına göre incelendiğinde 44 (%68,8) hastanın multipl myelom, 13 (%20,3) hastanın non hodgkin lenfoma, 7 (%10,9) hastanın ise hodgkin lenfoma olduğu tespit edildi. Hasta grupları FEN varlığına göre kıyaslandığında profilaksi alan hastalarda 23 (%59) hastada FEN gelişirken, profilaksi almayan 16 (%76,0) hastada FEN gelişti. İki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hasta grupları antifungal kullanımına göre kıyaslandığında profilaksi alan hastalar arasında 5 (%11,9) hastada antifungal kullanım gereksinimi olurken, profilaksi almayan 5 (%22,7) hastada antifungal gereksinimi saptandı. İki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Hasta gruplarının engrafman süreleri karşılaştırıldığında; profilaksi alan grupta ortalama engrafman süresi 9,2±3,3 gün iken, profilaksi almayan grupta bu süre 9,6±1,8 gün olarak tespit edildi. İstatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hasta gruplarının antibiyoterapi kullanım gün sayıları karşılaştırıldığında; profilaksi alan grupta ortalama antibiyoterapi kullanım gün sayısı 7,6±6,1 gün iken, profilaksi almayan grupta bu süre 12,7±11,1 gün olarak tespit edildi. İstatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hasta gruplarının hastanede yatış gün sayıları karşılaştırıldığında; profilaksi alan grupta ortalama hastanede yatış gün sayısı ortalama 19,2±4,2 iken, profilaksi almayan grupta bu süre ortalama 22,6±7,5 olarak tespit edildi. İstatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).
Yorum: Bu çalışma hasta sayısının görece olarak az olması ve retrospektif olması nedeniyle kısmen sınırlı bir çalışma olmuştur. Antimikrobiyal profilaksinin komplikasyonları azaltma ve morbidite üzerine olumlu katkılarına rağmen OKHN de rutin olarak önerilmemektedir. Maliyet üzerine detaylı değerlendirmelerin olmaması sınırlandıran diğer bir faktördür. Hasta grupları karşılaştırmasında antimikrobiyal profilaksi lehine anlamlı farklılıklar saptanmaması nedeniyle, OHKHN yapılacak hastalara rutin antimikrobiyal profilaksi kullanımı yerine seçilmiş hastalara profilaksi verilmesinin daha uygun olacağı düşünülmüştür. Profilaksi kullanımı ile ilgili daha geniş hasta gruplu, prospektif ve maliyet-etkinlik karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar kelimeler: profilaksi, kök hücre nakli, febril nötropeni, engrafman süresi

Abstract:
Aim: Autologous stem cell transplantation (ASCT) is the process of give back the patients' own stem cells which are collected from the patients' before in order to restore bone marrow function after high dose chemotherapy. ASCT applied patients results with deep neutropenia with the chemotherapeutics used for conditioning regimen. Chemotherapy induced neutropenia increases sysceptibility to serious infections in patients who are applied ASCT. Despite the risk of infection there is no standart prophylaxis regimen. In this study we aimed to show the effect of antibacterial, antifungal, antiviral prophylaxis administration to the prognosis and complications of ASCT applied patients.
Material and Method: 64 patients who are applied ASCT in PAU Medical Faculty Hematology Department between 2011 and 2014, are included in study. the data of the patients' were obtained from patients' medical records and hospital information management system.
Results: Patients were divided into two groups according to their prophylaxis process. 42 patients were receiving antimicrobial prophylaxis (65.6 %) and 22 patients (34.4 %) were not. When the 64 patients were examined according to primary disease, 44 (68.8%) of them were diagnosed as multiple myeloma, 13 (20.3%) of them were diagnosed as non-Hodgkin's lymphoma and  7(%10,9) of them were diagnosed as hodgkin lymphoma. When the patient groups were compared according to existence of FN, FN occured in 23 (%59) patients who were receiving prophylaxis and occured in 16 (%76.0) patients who were not receiving prophylaxis. There was no statistically significant difference between the two groups (p> 0.05). When the patient groups were compared according to antifungal use, antifungal use requirement was detected in 5 (11.9%) patients were receiving prophylaxis, and in 5 (22.7%) patients who were not receiving  prophylaxis. There was no statistically significant difference between the two groups. When the engraftment periods of the patient groups were compared, the average engraftment period was 9,2±3,3 days in the prophylaxis receiving group and it was  9,6±1,8 days in the group who were not receiving prophylaxis. There was no statistically significant difference (p> 0.05). When the antibiotic usage day of the patient groups were compared, average antibiotic usage day was 7,6±6,1 in the prophylaxis receiving group and it was 12,7±11,1 in the group who were not receiving prophylaxis. There was no statistically significant difference (p> 0.05). When the groups' number of days of hospitalization were compared, average number of days of hospitalization was 19,2±4,2 in the prophylaxis receiving group and it was detected 22,6±7,5 in the group who were not receiving prophylaxis. There was no statistically significant difference (p> 0.05).
Comment: This study is partially limited. because of including relatively small number of patients and the retrospective design. Antimicrobial prophylaxis is not recommended as a routine process in ASCT despite the positive contributions on reducing complications and morbidity. The absence of a detailed assessment on costs is another factor which is limiting the study. Because of no significant difference was detected in favor of antimicrobial prophylaxis in the comparison of the patient groups, instead of routine antimicrobial prophylaxis use, to use the prophylaxis to selected patients is thought more appropriate in the patients who are going to be applied ASCT. It is needed the studies with the larger patient groups, prospective and comperative cost-effectiveness about the use of prophylaxis.
 
Key words: prophylaxis, stem cell transplantation, febrile neutropenia, engraftment period