Futbol endüstrisi ve Borsa İstanbul'da işlem gören futbol kulüplerinin finansal analizi
The football industry and the financial analysis of the publicly-traded football clubs in Istanbul Stock Exchange
Yazar: İLHAN EMRE OFLAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET GÖKHAN SÖKMEN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal analiz = Financial analysis ; Futbol = Football ; Futbol kulüpleri = Football clubs ; Futbol sektörü = Football sector ; Spor endüstrisi = Sports industry ; Spor kulüpleri = Sports clubs

Özet:
Futbol, 1800'lü yılların ortasından itibaren bir dizi kurallar çevresinde şekillenerek günümüzdeki halini almıştır. Bu dönemden itibaren ülkeler genelinde de desteklenen futbol için çeşitli kurum ve kuruluşlar açılmıştır. Ekonomik gelişimini hızla sürdüren futbol 1980'li yılların sonundan itibaren sadece spor aktivitesi olmaktan çıkmıştır. 
1995 yılında alınan Bosman kararları ile tamamen endüstrileşen futbol bir çok sektöre doğrudan etkisi olan bir iş kolu haline gelmiştir. Futbol endüstrisi, piyasa yapısı ve kaynak yaratma gücü itibariyle yüzlerce milyar dolara etki eden bir pazar haline gelmiştir. Bu pazarın içinde faaliyet gösteren futbol kulüpleri de durumdan doğrudan etkilenmiş ve yüksek bütçelere sahip yapılar halini almıştır. Bu denli yüksek bütçelere sahip olan kulüplerin finansal ve yönetimsel performanslarının analiz ihtiyaçları da ön plana çıkmaktadır. 
Büyük bütçelere sahip olan futbol takımları gerek yönetimsel stratejilerini uygulayabilmek gerek daha kolay ve hızlı yönetilebilmek adına dernek statüsünden şirket statüsüne geçiş sürecine girmişlerdir. Şirketleşen ve daha yüksek pazar payı elde etmeyi hedefleyen kulüpler gerek pazarlama geliri gerek sportif başarının getirdiği ödül gelirlerini elde etmek amacıyla yüklü miktarda transfer harcamaları yapmış ve gelir gider dengeleri olumsuz yönde etkilenmiştir. Yaşanan bütçe açıkları sebebiyle düşük maliyetli fon arayışına giren kulüpler anonim şirketlerine bağlı iştirakleri aracılığı ile sermaye piyasalarına açılmışlardır. Kulüpler bu noktadan itibaren kurumsal yönetim anlayışı ile hem finansal hem de yönetimsel açıdan profesyonel şekilde yönetilmeyi hedeflemiş olsalar da istenilen seviyeye ulaşamamışlardır. 
Bu tez çalışmasında, futbol endüstrisinin genel yapısı ve hisseleri Borsa İstanbul'da işlem gören profesyonel futbol kulüplerimizin finansanal performansı oran analizi yoluyla ölçülmüştür. Aynı zamanda söz konusu kulüplerimizin halka arz modelleri, yönetimsel ve finansal yapılanma farklılıklarına da değinilmiştir.

Abstract:
Football has become what it is today by having been shaped by a series of rules starting from the middle of the 1800s. Since this period, various institutions and organizations opened for football that has been supported across the countries as well. Rapidly keeping its economic development, football has been no longer just a sports activity since the late 1980s.
In 1995, football had been completely industrialized with the Bosman ruling and became a line of work which has an immediate influence on many sectors. Football industry has become a market which has an impact on hundreds of billions of dollars regarding the market structure and funding potential. Football clubs operating in this market have been directly affected by this situation and have become large-budget structures. So, the need to analyze the financial and administrative performances of the clubs with such a large-budget comes to the forefront.
Either to be able to implement their administrative strategies or to be managed easier and faster, large-budget football clubs have entered into the process of transition from the association status into corporate status. Clubs incorporating and aiming to increase their market share have spent lots of money on transfers in order to have marketing revenues and the prize revenues brought by sporting success. As a result, their balance of income and expenses has been affected negatively. Clubs in search of low-cost fund due to the budget deficits have got into the capital markets through their subsidiaries of joint stock companies. From this point on, clubs have failed to reach the desired level even though they aimed to be managed professionally by a corporate governance mentality in terms of both financially and administratively.
In this thesis study, the general structure of the football industry and the financial performance of our professional football clubs traded at Istanbul Stock Exchange have been measured through ratio analysis. Also, the differences in public offering models, administrative and financial structuring of these clubs have been mentioned.