Gebelerde algılanan COVİD-19 riski ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between perceived COVID-19 risk and healthy lifestyle behaviors in pregnant women
Yazar: BİRSEN EROL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gebelik = Pregnancy ; Halk sağlığı = Public health ; Risk algılaması = Risk Perception ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, gebelerde algılan COVID-19 risk düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel araştırmanın örneklemini, Mart 2022 - Mayıs 2022 tarihleri arasında, rutin gebelik kontrolüne gelen ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 351 katılımcı oluşturdu. Veri toplama formunda, Tanıtıcı Bilgi Formu (30 soru), Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu (20 madde), Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği (29 madde) yer aldı. Çalışmanın uygulaması için gerekli etik ve kurumsal izinler alındı. Veriler, pandemi koşullarına ve mahremiyete dikkat edilerek, uygun bir ortamda yüz yüze toplandı. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,95±5,04'tü. Çalışmada yer alan katılımcıların %67'si (n=235) planlı ve isteyerek gebe kaldığını, %63,8'i (n=224) gebelikten önce bir doz ve üzerinde COVID-19 aşısı yaptırdığını, %14.0'ü (n=49) şimdiki gebeliğinde COVID-19 aşısı yaptırdığını bildirdi. Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu toplam puan ortalamasının 63,69±15,51, Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasının 122,45±12,26 olduğu belirlendi. Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu ile Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği arasında pozitif yönde çok zayıf bir ilişki olduğu saptandı (r= 0.105; p<0,05).
Sonuç: Çalışmada, gebelerin algılanan COVID-19 risk düzeyinin pandeminin erken dönemleri ile kıyaslandığında düştüğü ancak halen orta düzeyde seyrettiği, sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeyinin ise ortalama düzeyin üzerinde olduğu belirlendi. Algılanan COVID-19 risk düzeyinin orta seviyelerde devam ettirilmesi, gebelikte sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Pandemi sürecinin devam ettiği dikkate alındığında, kırılgan bir grup olan gebelerin COVID-19 enfeksiyonuna karşı algıladıkları risk düzeyi bu açıdan dikkatle ele alınmalıdır.
Anahtar kelimeler: Gebelik, COVID-19,  risk algısı, sağlıklı yaşam davranışları, Halk Sağlığı, Hemşirelik

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between the perceived risk of COVID-19 in pregnant women and healthy lifestyle behaviors.
Materials and Methods: The sample of this cross-sectional study consisted of 351 pregnant participants who came to their routine control and met the inclusion criteria between March 2022 and May 2022. In the data collection form, Introductory Information Form (30 questions), Perceived Infectious Disease Risk Scale in Pregnancy: COVID-19 version (20 items), Healthy Living Behaviors During Pregnancy Scale (29 items) were included. Necessary ethical and institutional permissions were obtained for the implementation of the study. Data were collected face-to-face in an appropriate environment, paying attention to pandemic conditions and privacy.
Results: The mean age of the participants was 27.95±5.04. Of the participants in the study, 67% (n=235) got pregnant on a planned and voluntary basis, 63.8% (n=224) had one dose or more of the COVID-19 vaccine before pregnancy, 14.0% (n=49) ) reported that she had received the COVID-19 vaccine in her current pregnancy. Perceived Infectious Disease Risk Scale during Pregnancy: The mean score of the COVID-19 version was 63.69±15.51, and the mean score of the Healthy Living Behaviors During Pregnancy Scale was 122.45±12.26. Perceived Infectious Disease Risk Scale in Pregnancy: A very weak positive correlation was found between the COVID-19 version and the Healthy Living Behaviors in Pregnancy Scale (r= 0.105; p<0.05).
Conclusion: In the study, it was determined that the perceived COVID-19 risk level of pregnant women decreased compared to the early stages of the pandemic, but still remained at a moderate level, and the level of healthy lifestyle behavior was above the average level. Maintaining the perceived risk of COVID-19 at moderate levels is considered as a supportive factor for healthy lifestyle behaviors during pregnancy. Considering that the pandemic process continues, the level of risk perceived by pregnant women, who are a vulnerable group, against COVID-19 infection should be carefully considered in this respect.
Keywords: Pregnancy, COVID-19, Risk Perception, Healthy Living Behaviors, Public Health, Nursing,