Avusturya Türk sivil toplum kuruluşlarında İslam din eğitimi (Viyana İslam Federasyonu örneği)
Islamic religious education in austriasn Türkish civil society organizations (Exaample Islam Federation of Vienna)
Yazar: MUSTAFA TÜRKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH AKIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avusturya = Austria ; Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Türk toplumu = Turkish society ; Viyana İslam Federasyonu = Islamic Federation of Vienna ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; İslamiyet = Islam

Özet:
Dokuz eyaletten meydana gelen Avusturya'da din ve devlet ayrı olmasına rağmen Federal Anayasa'nın 14. maddesi dini cemaatlerin okullar açabilmelerine izin vererek, kiliseler ve dini cemaatleri kendi tebaalarına din dersi vermeye yetkili kılmıştır. Avusturya'da Müslümanlar bu yetkiye dayanarak Müslümanları temsil eden kuruluş olan "Avusturya İslam Diyanet Teşkilatı" (Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich) adı altında çeşitli STK'lar aracılığıyla din eğitimi çalışmaları yapmaktadırlar. 
Bu STK'lardan önde gelenlerden birisi de Avrupa Milli Görüş Teşkilatlarına bağlı olarak faaliyet gösteren Viyana İslam Federasyonu'dur. Tezimizde bu STK kuruluşunu örneklem olarak kullanmamızın sebebi Avusturya'da yaygın din eğitimini kurumları ve müfredatları ile en iyi temsil etmesinden dolayıdır. Bu federasyona bağlı Avusturya İslam Enstitüsü, yaygın din eğitimi kurumlarında faaliyet gösteren eğitimcilerin büyük kısmını yetiştirmektedir. Tezimizin birinci bölümünde eğitmen yetiştiren Avusturya İslam Enstitüsü detaylı bir şekilde ele alınarak incelenmiştir. İkinci bölümünde ise görüleceği üzere bu eğitimcilerin görev yaptığı Anaokulları, Temel Eğitim, Orta Öğretim kursları, Tatil Kursları ve Yetişkinler Eğitim Kursları müfredatları da dâhil olmak üzere ele alınmıştır. 
Bu kurumlar incelenirken yöntem olarak birebir görüşmelerde bulunulmuş, yerinde incelemeler yapılmıştır. Akademik çalışmanın olmazsa olmaz yöntemlerinden biri olan kaynak tarama yöntemine de başvurularak daha önce yazılmış ve tezimiz ile ilgili kaynaklar taranmış var olan belge ve kayıtlara başvurularak oluşturulan belgesel taramaya oldukça ağırlık verilmiştir. Bu amaçla yerinde incelemeler yapılırken, kurumların müfredatları, istatistikleri, öğrenci ve eğitimci profilleri ile ilgili detaylı arşive çalışmaları yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Avusturya, İslam, Enstitü, Din Eğitimi, Viyana, Temel Eğitim, Anaokulu, Yetişkin Eğitimi.

Abstract:
Although the religion and the state were separate in Austria, the 14th article of the Federal Constitution allowed religious communities to open schools and authorized churches and religious communities to teach religious subjects to their subjects. In Austria, Muslims are engaged in religious education by means of various NGOs under the name of ST Austrian Islamic Religious Organization (Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich).
One of these CSOs is the Islamic Federation of Vienna, which operates under the European Organization of National Opinion. The reason why we use this NGO organization as a sample is because it represents the most common religious education in Austria with its institutions and curricula. The Austrian Islamic Institute, which is affiliated with this federation, educates most of the educators in the common religious education institutions. In the first part of our thesis, the Austrian Islamic Institute, which educates instructors, has been studied in detail. As seen in the second part, it is discussed including the kindergartens of these educators, basic education, secondary education courses, holiday courses and adult education courses curricula.
While examining these institutions, one-on-one interviews were conducted and on-site examinations were conducted. One of the indispensable methods of academic study, resource scanning method has been written and documented with the documents and records which have been written before and the resources related to our thesis have been scanned. For this purpose, in-depth examinations were made, detailed archives of the institutions' curricula, statistics, student and educator profiles were made.
Keywords: Austria, Islam, Institute, Religious Education, Vienna, Basic Education, Kindergarten, Adult Education.