Okul öncesinde sosyal beceri eğitimi: Psikolojik sağlamlık ve bağımsız öğrenme davranışı üzerine etkisi
Preschool social skills education: Its impact on psychological resilience and independent learning behavior
Yazar: HACER KAYABALI
Danışman: PROF. DR. SAİDE ÖZBEY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımsız öğrenme = Independent learning ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuklara uygulanan Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın çocukların psikolojik sağlamlıkları ve bağımsız öğrenme davranışları üzerine etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırıkkale'nin merkez ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı anaokuluna devam eden 5-6 yaş aralığındaki 13'ü deney, 13'ü kontrol grubunda olmak üzere 26 çocuktan oluşmaktadır. Çalışmada deney grubuna sekiz hafta boyunca haftada üç gün olmak üzere araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyal Beceri Eğitimi Programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise sınıf öğretmeni tarafından rutin program uygulanmıştır. Araştırmada  "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK)" ve "Okul Öncesi Çocuklar için Bağımsız Öğrenme Davranışları Ölçeği (3-5 yaş) BÖD-3-5"  kullanılmıştır. Veriler, grup içi karşılaştırmalar için Wilcoxon testi ve gruplar arası karşılaştırmalar için Mann Whitney-U testi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma öncesinde deney ve kontrol gruplarına sınıf öğretmenleri tarafından uygulanan ön testte göre psikolojik sağlamlık ve bağımsız öğrenme davranışları ölçeğinden elde edilen sonuçlar deney ve kontrol gruplarında benzerdir. Sadece Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Görev Yönelimi alt boyutunda kontrol grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Uygulanan program sonrasında psikolojik sağlamlığa ilişkin yapılan son test verilerinin analizine göre deney grubu puanlarının İletişim Kurma/Sosyal Performans (p<0,05), Öz Kontrol/ Düşüncelilik (p<0,05), Atılganlık (p<0,05), Duygusal İstikrar/Stresle Başa Çıkma (p<0,05), Görev Yönelimi (p<0,05) ve Keşfetmekten Hoşlanma (p<0,05) alt boyutlarında arttığı ve kontrol grubuna göre anlamlı bir farklılık elde edildiği görülmüştür. Bağımsız öğrenme davranışlarına ilişkin yapılan son test verilerinin analizine göre deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasındaki farkın deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05) görülmüştür. Son test uygulamasından dört hafta sonra deney grubuna yapılan kalıcılık testinde uygulanan programın psikolojik sağlamlık ölçeği tüm alt boyutlarında ve bağımsız öğrenme davranışı ölçeğinde çocukların psikolojik sağlamlıkları ve bağımsız öğrenme davranışları üzerindeki etkisinin devam ettiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of a Social Skills Training Program on the psychological resilience and independent learning behaviors of children attending a preschool education institution. A quasi-experimental design with pre-test and post-test control groups, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group consisted of 26 children aged 5-6, with 13 in the experimental group and 13 in the control group, attending a kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in the central district of Kırıkkale during the 2023-2024 academic year. The Social Skills Training Program, developed by the researcher, was implemented with the experimental group three days a week for eight weeks. Meanwhile, the control group followed a routine program administered by the classroom teacher. The "Social-Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children (PERIK)" and the "Independent Learning Behaviors Scale for Preschool Children (3-5 years) BÖD-3-5" were utilized in the research. The data were analyzed using the Wilcoxon test for within-group comparisons and the Mann-Whitney U test for between-group comparisons. Pre-test results administered by the classroom teachers before the study showed similar levels of psychological resilience and independent learning behaviors between the experimental and control groups, except for the Task Orientation sub-dimension of the psychological resilience scale, where a statistically significant difference was found in favor of the control group. Analysis of the post-test data on psychological resilience indicated significant improvements in the experimental group's scores in the sub-dimensions of Communication/Social Performance (p<0.05), Self-Control/Thoughtfulness (p<0.05), Assertiveness (p<0.05), Emotional Stability/Stress Management (p<0.05), Task Orientation (p<0.05), and Enjoyment of Exploration (p<0.05) compared to the control group. The analysis of the post-test data on independent learning behaviors also revealed a statistically significant difference in favor of the experimental group (p<0.05). A follow-up test conducted four weeks after the post-test demonstrated that the effects of the implemented program persisted, with significant improvements in all sub-dimensions of the psychological resilience scale and in the scale of independent learning behaviors.