Peynir ve tereyağlarında Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis varlığının araştırılması
Investigation of Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis in cheese and butter
Yazar: AYŞE NİZAMLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Halk sağlığı = Public health ; Mycobacterium avium = Mycobacterium avium ; Paratüberküloz = Paratuberculosis ; Peynirler = Cheeses ; Tereyağı = Butter

Özet:
Konya ilindeki yerel pazarlarda satışa sunulan peynir ve tereyağlarında olası Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis (MAP) kontaminasyonunu belirlemek amacıyla toplanan 103 adet peynir ve 27 adet tereyağı numunesi kültürel ve moleküler yöntemlerle incelendi.
Numunelerin kültürel yöntemlerle analizinde Herold Egg Yolk Agar ve Modifiye Middlebrook 7H10 Agar kullanıldı. Numunelerden elde edilen süspansiyon heksadesilpiridinyum klorür ile 5 saat dekontamine edildi. Süspansiyonun santrifüjü sonrası supernatant atıldıktan sonra phosphate buffered saline ile suspanse edildi ve süspansiyonlardan yatık agarlara ekim yapılarak 37°C'de inkübasyona bırakıldı.
Numunelerden DNA ekstraksiyon amacıyla DNA ekstraksiyon kiti (Qiagen DNeasy Blood and Tissue Kit) prosedürü uygulandı. Numunelerden izole edilen DNA'lar MAP'a spesifik IS900 gen bölgesine yönelik primer çiftleri kullanılarak amplifiye edildi. PCR ürünleri agaroz jelde görüntülendikten sonra IS900 outer PCR pozitif ve negatif sonuç veren tüm PCR ürünlerinden 0,5 µl alınarak IS900 gen bölgesi üzerinde 328 bp'lik fragmenti kodlayan nested primerleri ile Nested PCR uygulandı.
Peynir ve tereyağı numunelerinden izole edilen 130 DNA örneğinin iki farklı primer çifti kullanılarak yapılan PCR protokollerinin sonucunda DNA'ların 38 (%29,23)'i MAP'a spesifik IS900 gen bölgesi bakımından pozitif bulundu. 103 peynir numunesinin 22 (%21,35)'si pozitifken, 27 tereyağı numunesinin de 16 (%59,25)'sı pozitif olarak görüntülendi.
Yerel pazarlardan toplanan peynir ve tereyağlarında oldukça yüksek oranda MAP ile kontaminasyonun halk sağlığı bakımından büyük risk oluşturduğu kanaati oluşmuştur. Halk sağlığının korunması bakımından hayvan sürülerindeki paratüberkülozla mücadelenin, sağım koşullarının ve süt ürünleri üretim hijyeninin kontrol altına alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In order to determine possible Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis (MAP) contamination in cheese and butter sold in local markets in Konya, 103 cheese and 27 butter samples were analyzed by cultural and molecular methods.
Herold Egg Yolk Agar and Modified Middlebrook 7H10 Agar were used in the analysis of the samples by cultural methods. Suspension from the samples was decontaminated with hexadecylpyridinium chloride for 5 hours. After centrifugation of the suspension, the supernatant was discarded, then suspended with phosphate buffered saline and incubated at 37°C after inoculating the suspensions onto slanted agars.
DNA extraction kit (Qiagen DNeasy Blood and Tissue Kit) procedure was applied for DNA extraction from the samples. DNAs isolated from the samples were amplified using primer pairs for the IS900 gene region specific for MAP. After the PCR products were displayed on agarose gel, 0.5 µl of all PCR products with positive and negative IS900 outer PCR results were taken and then Nested PCR was applied with nested primers encoding a 328 bp fragment on the IS900 gene region.
As a result of PCR protocols using two different primer pairs of 130 DNA samples isolated from cheese and butter samples, 38 (29.23%) of the DNAs were found to be positive for the MAP-specific IS900 gene region. While 22 (21.35%) of 103 cheese samples were positive, 16 (59.25%) of 27 butter samples were positive.
It has been concluded that the contamination with high levels of MAP in cheese and butter collected from local markets poses a great risk in terms of public health. In terms of protecting public health, it is considered important to combat paratuberculosis in animal herds, to control milking conditions and dairy production hygiene.