Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ve iş yaşamında yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki
The correlation between organizational socialization and loneliness in business life levels of Turkish language and Turkish culture teachers
Yazar: ZUHAL ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SALİH PAŞA MEMİŞOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal yalnızlık = Emotional loneliness ; Kabullenme = Acceptance ; Motivasyon = Motivation ; Sosyal yalnızlık = Social loneliness ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Yalnızlık = Loneliness ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Almanya'nın Baden Württemberg eyaletinde görev yapan Türkçe ve Türk Kültürü Dersi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ve iş yaşamında yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi ve bu düzeylerin demografik değişkenlere göre anlamlı bir fark gösterip göstermediğini belirlemektir.

İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmanın evreni 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak Almanya'nın Baden Württemberg Eyaletinde 1442 okulda görev yapan 246 Türkçe ve Türk Kültürü Dersi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği (ÖSÖ) ve İş Yaşamında Yalnızlık Ölçeği (İYYÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri, SPSS 20 paket programı ile bilgisayar ortamında yapılmıştır. Verilerin analizinde frekans (f), aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde (%), parametrik testlerden İlişkisiz örneklemler T Testi (Independent Samples t Test), tek faktörlü varyans analizi (One-Way-ANOVA), Tukey ve Pearson Kolerasyonu kullanılmıştır. 


Araştırmada elde edilen sonuçlara göre: 
Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri iş doyumu ve motivasyon boyutlarında 'ara sıra'; bağlılık ve kabullenme boyutlarında ise 'büyük ölçüde' düzeyindedir. Örgütsel sosyalleşme ölçeğinin alt boyutları iş doyumu, motivasyon, bağlılık ve kabullenme puanlarının; mesleki kıdem, branş ve eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılaştırma oluşturmazken, cinsiyet değişkenine göre iş doyumu boyutunda erkek öğretmenler lehine anlamlı bir fark oluşturduğu görülmüştür. 

İş yaşamında yalnızlık ölçeğinin verileri incelendiğinde öğretmenlerin duygusal yoksunluk ve sosyal arkadaşlık algılarının "orta düzeyde" olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. İş yaşamında yalnızlık ölçeği duygusal yoksunluk ve sosyal arkadaşlık alt boyutlarının, öğrenim durumu ve branş değişkeni ile aralarında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ölçeğin alt boyutları ile cinsiyet değişkenine göre öğretmenlerin duygusal yoksunluk algıları arasında erkek öğretmenler lehine anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçlarına göre 16 yıl ve üstü çalışanların hem duygusal yoksunluk hem de sosyal arkadaşlık boyutlarında daha az mesleki kıdeme sahip çalışanlardan pozitif yönde farklılaştığı sonucuna varılmıştır. 

İş yaşamında yalnızlık ölçeğinin örgütsel sosyalleşme ölçeği ve alt boyutları ile ilişkisi incelendiğinde; iş yaşamında yalnızlık ölçeğinin alt boyutları duygusal yoksunluk ve sosyal arkadaşlık boyutlarının örgütsel sosyalleşme ölçeği alt boyutları iş doyumu, motivasyon, bağlılık ve kabullenme ile negatif yönlü orta düzey bir ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Buna göre örgütsel sosyalleşme arttıkça iş yaşamında yalnızlığın düşeceği, örgütsel sosyalleşme azaldıkça iş yaşamında yalnızlığın artacağı sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Öğretmeni, Anadil Öğretmeni,  Örgütsel sosyalleşme, İş yaşamında yalnızlık

Abstract:
The purpose of this research is to determine the correlation between organizational socialization and loneliness in business life levels of Turkish (language) and Turkish culture teachers working in state of Baden Wuerttemberg, Germany and to specify whether these circumstances indicate a significant differences according to demographic variables.   

The research which was performed with relational screening model, was conducted in the 2016-2017 academic year with 246 Turkish (language) and Turkish Culture Teachers working in 1442 educational institutions on behalf of Republic of Turkey Ministry of National Education in the State of Baden Wuerttemberg, Germany. During the research process, personal information form, Organizational Socialization Scale (OSS) and Loneliness at Work Scale (LAWS)  have been used.  Research data has been analysed with Statistical Package for the Social Sciences programme version SPSS 20. Analyses of the data was examined with frequency, percentage, mean, standart deviation, Independent Samples T-Test, One way ANOVA, Tukey and Pearson correlation analysis.

According to the results from the research: teachers' organizational socialization level of job satisfaction and motivation sub-dimensions are measured as "occasionally", and in organizational commitment and acceptance as "to a great extent" level.  There are no significant differences in organizational socialization scale sub-dimensions: job satisfaction, motivation, organizational commitment and acceptance in terms of seniority, teaching branch and educational background. Nevertheless, at job satisfaction sub-dimension there is a significant difference in terms of gender in favor of male teachers.

It is concluded from the results of Loneliness at Work Scale that teachers' perceptions of emotional deprivation and social companionship are at "intermediate (medium) level". There has been no significant correlation found at emotional deprivation and social companionship sub-dimensions according to educational background and branch variables. The results are significantly meaningful in favor of male teachers at emotional deprivation sub-dimension. According to the results of analysis teachers with 16 years or more seniority differentiate from teachers with less seniority at both sub-dimensions of LAWS in a positive aspect. 

According to the correlation analysis between organizational socialization scale sub-dimensions and loneliness at work scale sub-dimensions, It is concluded from the results that there is a medium-level negative relation (negative correlation /inverse correlation) between loneliness sub-dimentions: emotional deprivation, social companionship and organizational socialization sub-dimensions: job satisfaction, motivation, organizational commitment and organizational acceptance. With reference to this result it can be assumed that socialization is inversely proportional to loneliness,  when socialization increases, loneliness in business life decreases. 

Key words: Turkish and Turkish Culture Teacher, Mother Tongue Language Teacher, Organisational socialization, Loneliness at work.