Edebiyat sosyolojisi bağlamında Sevgi Soysal'ın romanları
Sevgi Soysal's novels in the context of literature sociology
Yazar: KADİR AYDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN BULDUKER
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Edebiyat sosyolojisi = Literature sociology ; Roman = Novel ; Sosyal eleştiri = Social criticism ; Soysal, Sevgi = Soysal, Sevgi ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Her ne kadar iki farklı disiplinmiş gibi dursa da edebiyat ve sosyoloji, birçok anlamda ortak bir çatıda buluşurlar. Elbette edebiyatın üslup özellikleri, salt bir bilim dalı olan sosyolojiden daha farklıdır. Sosyoloji, bilim dalı olarak tarafsızlık ilkesiyle hareket edip daha resmi bir dil kullanırken; edebiyat güzellik ilkesiyle hareket eden bir sanat dalı olması hasebiyle daha sanatsal bir söyleyişe sahiptir. Bununla birlikte ortak ham maddesi insan ve onun yapıp etmeleri olan iki disiplin, elbette birbirlerine fayda sağlamaktadır. Tez çalışmasında bu konunun seçilmesinin amacı hem mevcutta bu disiplinler arası çalışma alanına ait fazla çalışma olmadığından edebiyat sosyolojisi alanına katkı sağlamak hem de Sevgi Soysal romanlarının yansıttığı dönem özelliklerinden hareketle toplumsal yapı analizini sağlamaktır. Bu çalışmada Sevgi Soysal romanlarında sistemin halk üzerinde uyguladığı baskıları, dönemin çarpık yönetim anlayışını, iki yönlü toplumsal yabancılaşmayı, kimlikli bakış açısını ve bireyin kimlik arayışını, dönemin kültürel ve ekonomik özelliklerini ve gerek sistemin gerekse geleneklerin toplumu biçimlendirme çabasını ele aldığını gözlemlemekteyiz. 12 Mart dönemini ele alan yazar, dönem içerisinde düşünce suçundan tutuklanması ve haksızlığa uğraması nedeniyle dönemini tüm çıplaklığıyla yansıtan bir yazar olma özelliği taşır. Toplumun biatçı kesiminin konformist ve pragmatist yapısına romanlarında sıklıkla yer veren yazar, kapital sistemin toplumu hem maddi hem de manevî anlamda köleleştirmesine işaret ederek bu anlamda edebiyat sosyolojisine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada, Sevgi Soysal'ın romanlarına edebiyat sosyolojisi bağlamında değerlendirme yapılıp, yazarın dönem eleştirileri ele alınmıştır.

Abstract:
Although they seem like two different disciplines, literature and sociology assemble in many ways under a common roof. Certainly, the stylistic features of literature are different from sociology, which is a pure science. Sociology as a science acts on the principle of neutrality and uses a more formal language; literature, on the other hand, has a more artistic discourse as it is an art branch that moves with the principle of beauty. Nonetheless two disciplines, the common raw material of which are human beings and their actions, benefit each other definitely. The purpose of selecting the relevant topic in the context of my thesis is to contribute to the field of sociology of literature since there is not much work in this interdisciplinary field, and to provide a comprehensive analysis of the social structure based on the characteristics of the period reflected by Sevgi Soysal novels. In this study, it is observed that Sevgi Soysal's novels covered the pressures of the system on the public, the distorted management understanding of the period, the two-way social alienation, the perspective of identity and the search for identity of the individual, the cultural and economic characteristics of the period and the efforts of both the system and traditions to shape society. The author, who covers the period of March 12, reflects the period in all its reality due to her arrest and injustice for thought crime. The author who frequently includes the conformist and pragmatist structure of the obedient part of the society in her novels, makes significant contributions to the sociology of literature in this sense by pointing out that the capital system enslaves the society both materially and psychologically. In this study, the author's novels are assessed in the context of sociology of literature, and the author's period criticisms are discussed.