İlkokul öğrencilerinde pozitif psikoloji müdahalesinin ruh sağlığı ve iyilik hali üzerinde etkisi: Duygu odaklı bir yaklaşım
Effect of positive psychology intervention on mental health and wellbeing in primary school students: An emotion-based approach
Yazar: HAVVA HÜMEYRA DAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. GÖKMEN ARSLAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İlkokul öğrencilerinde duygu odaklı pozitif müdahalesinin ruh sağlığı ve iyilik hali üzerinde etkisinin incelenmesidir. Araştırma, ön test-son test, kontrol gruplu deneysel desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Genç Dışsallaştırılmış Davranışlar Ölçeği, Genç İçselleştirilmiş Davranışlar Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş ve Stres Ölçeği, Olumlu ve Olumsuz Yaşantı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu araştırmacının daha önceden bilgi sahibi olduğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir İlkokulun 2022-2023 yılında eğitim öğretimine devam eden 67 kişiden oluşan 4. sınıf öğrencileri örneklem olarak alınmıştır. Öğrenciler rastgele olarak deney (n=42) ve kontrol (n=39) grubuna ayrılmıştır. Deney grubuna ve kontrol grubuna ön testler uygulanmıştır. Deney grubunda yer alan öğrencilerle sekiz oturumluk duygu odaklı pozitif psikoloji müdahale programı gerçekleştirilmiş, kontrol grubuna ise herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Program uygulamasının sonrasında aynı gruplara son test uygulaması yapılmıştır. Uygulanan müdahale programının, öğrencilerin iyi oluş ve ruh sağlığı üzerindeki etkisinin kalıcı olup olmadığını belirlemek için dört hafta sonra izleme testi uygulanmıştır. Her bir bağımlı değişken üzerindeki duygu odaklı pozitif psikoloji müdahale programının etkinliğini incelemek adına iki yönlü tekrarlı ölçümlü varyans analizi yapılmıştır. Bu analizlerden elde edilen bulguların katılımcılar arasındaki ön farklılıklardan etkilenip etkilenmediği ise bağımsız örneklemler için t-testi analizleri ile incelenmiştir. Bu incelemeye ek olarak da kovaryans analizleri yapılarak bu olası etki kontrol edilerek bulgular tekrardan yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, deney ve kontrol grubunun olumlu duygu, olumsuz duygu, psikolojik stres, psikolojik iyi oluş, içselleştirilmiş problemler ve dışsallaştırılmış problemler son test puanları incelendiğinde deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Yapılan izleme çalışmasında, duygu odaklı pozitif müdahale uygulamasının etkisinin dört hafta sonra alınan izleme ölçümlerinde devam ettiği görülmüştür. Deney grubuna uygulanan ruh sağlığı ve iyilik hali üzerinde olumlu yönde etkili olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of an emotion-focused positive intervention program on the mental health and well-being of primary school students. The research was carried out using a pretest-posttest experimental design with a control group. The data collection tools used in the study included the Personal Information Form, Youth Externalized Behaviors Scale, Youth Internalized Behaviors Scale, Psychological Well-Being and Stress Scale, and the Positive and Negative Experience Scale. The study group consisted of 67 students in the 4th grade of a primary school affiliated with the Ministry of National Education, which the researcher had previous knowledge of, during the 2022-2023 academic year. The students were randomly divided into an experimental group (n=42) and a control group (n=39). Pre-tests were administered to both the experimental and control groups. An eight-session emotion-focused positive psychology intervention program was conducted with the students in the experimental group, while no intervention was applied to the control group. After the program implementation, a post-test was administered to both groups. A follow-up test was conducted four weeks later to determine whether the effect of the intervention program on the students' well-being and mental health was long-lasting. To examine the effectiveness of the emotion-focused positive psychology intervention program on each dependent variable, a two-way repeated measures analysis of variance was performed. T-test analyses for independent samples were used to assess whether the findings obtained from these analyses were affected by the initial differences between the participants. Additionally, covariance analyses were conducted to check for any potential effects and the findings were reinterpreted. The research revealed a significant difference in favor of the experimental group when examining the post-test scores of positive emotion, negative emotion, psychological stress, psychological well-being, internalized problems, and externalized problems between the experimental and control groups. The follow-up study demonstrated that the effect of the emotion-focused positive intervention continued in the follow-up measurements taken four weeks later. It was observed that the treatment applied to the experimental group had a positive effect on the students' mental health and well-being. The results of the research were discussed in light of the existing literature.