Karaöz-Lara (Antalya) arasındaki pliyo-kuvaterner çökellerinin foraminiferleri ve ortamsal yorumlar
The foraminifera of plio-quaternary sediment between Karaöz-Lara (Antalya) region and environmental interpretations
Yazar: SÜVEYLA KANBUR
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN GÖRMÜŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Karaöz'den başlayıp güneye doğru Antalya Lara plajına kadar olan bölgede yüzeyleyen pekleşmiş, yarı pekleşmiş, pekleşmemiş Pliyo Kuvaterner çökelleri foraminifer içerikleri ile dikkat çekmektedir. Güncel çökeller içerisindeki foraminiferler çalışılmış olmasına rağmen, daha eski Pliyosen-Pleyistosen çökellerindeki foraminiferler araştırılmamıştır. Bu nedenle güncel foraminiferler ile karasal alanda gözlenen Pliyosen-Pleyistosen foraminiferlerinin karşılaştırması önemlidir. Karaöz-Lara arasında gerçekleştirilen bu tez çalışması ile Pliyo-Kuvaterner zamanını gösteren çökellerde on üç adet ölçülü kesite alınmış örneklerdeki foraminiferler incelenmiştir.İnceleme alanında en altta Miyosen yaşlı, kumtaşı, kiltaşı, silttaşı ardalanmasından oluşan Karpuzçay formasyonu yer alır. Üzerine uyumlu olarak kalın konglomeradan oluşan Miyosen yaşlı Aksu formasyonu gelir. Aksu formasyonu üzerinde ise açısal uyumsuzlukla, konglomera, kumtaşı ve miltaşı ardalanmasından oluşan Pliyosen yaşlı Eskiköy formasyonu gözlenir. Kiltaşı, silttaşı ve kumtaşlarından oluşan Pliyosen yaşlı Yenimahalle formasyonu, alttaki Eskiköy formasyonu ile uyumludur. Birimi üstte doğru uyumlu olarak konglomera, kumtaşı ve çamurtaşlarından oluşan Pliyosen yaşlı Kurşunlu formasyonu takip eder. Kurşunlu formasyonunun üzerinde Kuvaterner yaşlı Antalya Travertenleri uyumsuz olarak yer alır. Yörede en genç çökeller olarak Kuvaterner yaşlı Belkıs Konglomeraları, kumullar, plaj çökelleri ve alüvyon gözlenir.Yenimahalle ve Kurşunlu formasyonlarına ait kırıntılılarda gözlenen foraminiferler Loeblich ve Tappan'ın (1988) sistematik sınıflamasına göre tanımlanmış olup, 6 altordoya ait, 67 familya, 133 cins, 336 türün varlığı ortaya konmuştur. Hazırlanan bentik/planktik foraminifer grafiklerine göre Kurşunlu formasyonu çökellerinin Yenimahalle formasyonu çökellerine kıyasla planktik foraminifer içeriğinin daha fazla olması Kurşunlu formasyonunun çökelimi süresinde ortamın derinleştiğini, üste doğru açık deniz çökellerinin gözükmesi ise transgresif bir ilerlemenin olduğunu işaret etmektedir. Yenimahalle formasyonundaki gerek bentik gerekse planktik foraminifer biyoçeşitlenmesinin Kurşunlu formasyonuna göre daha yüksek olmasından dolayı Yenimahalle formasyonunun daha fazla türün yaşamasına uygun daha sığ ortamda çökeldiği belirlenmiştir. Kavkı duvar bileşimi ve MRT analizlerinin sonucunda hyalin kavkılı foraminiferlerin baskın olduğu, Yenimahalle ve Kurşunlu Formasyonlarına ait kırıntılıların hafif tuzlu lagün ve haliç ortamında çökeldiği belirlenmiştir. Önceki araştırmalarda Antalya sahillerindeki güncel çökellerde belirlenen anormalliklerin (kavkı renklenmeleri, mikroizler ve anormal gelişimler) bu çalışma ile iç kesimlerde Pliyosen yaşlı çökellerde de var olduğu tespit edilmiştir.Çalışma alanı içerisindeki formasyonlardan Pliyosen yaşlı Yenimahalle ve Kurşunlu formasyonlarında foraminifer içeriğine rastlanmıştır. Bu durum Pliyosen döneminde Akdeniz'in, Pliyosen ve daha genç çökellerin mostra verdiği alanlara kadar uzandığını göstermektedir. Bu nedenle inceleme alanındaki Pliyosen yaşlı formasyonlar Post Messiniyen transgresyonuna ait çökelimler olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Consolidated, semi-consolidated and unconsolidated Plio-Quaternary sediments from Karaöz to Lara beach (Antalya) are remarkable with respect to foraminifera contents. Although the foraminifera in the recent sediments have been investigated, the foraminifera from Pliocene-Pleistocene sediments are not well documented. Therefore, the comparison between recent and Pliocene- Pleistocene foraminifera is scientifically an important issue. With this thesis study, thirteen sections from the Plio-Quaternary sediments between Karaöz and Lara were measured and their foraminifera contents were examined.The Miocene aged Karpuzçay formation takes place at the base of the study area, and consists of the sequence of sandstone, clay stone, siltstone. The Miocene aged Aksu formation, which is composed of thick conglomerate overlies conformable on Karpuzçay formation. Above this formation Pliocene aged Eskikoy formation, which consists of conglomerate, sandstone, milestone, is observed with the angular unconformity. Pliocene aged Yenimahalle formation, which consists of claystone, siltstone and sandstone, overlies conformably the Eskiköy formation. Pliocene aged Kursunlu formation, which consists of conglomerate, sandstone and mudstone, follows conformably the unit. Antalya travertine overlies unconformably on the Kurşunlu formation. The most recent sediments are the Quaternary aged Belkıs conglomerate, dune, beach sediments and alluvium in the study area.The foraminifera observed in the clastics belonging Yenimahalle and Kurşunlu formation was identified by Loeblich and Tappan (1988) systematic classification. 6 suborders, 67 families, 133 genera and 336 species have been identified. The benthic planktonic ratio graphics indicates that Kurşunlu formation sediments contains more planktic foraminifera than Yenimahalle formation sediments. This shows the sea deepened during the Kurşunlu formation sedimentation. The appearing deep sea sediments up to this unit indicate existence of a trangressive sequence. That both benthic and planktic foraminifera biodiversity in the Yenimahalle formation is higher than Kurşunlu formation indicates that Yenimahalle formation was deposited shallow sea that more species can live. The result of the composition of test wall and MRT analyses showed that hyaline test is dominated and Yenimahalle and Kurşunlu formation clastics were deposited in neritic environment. In previous researches, the abnormalities (colored crusts, bio-erosion and abnormal growth) determined in Antalya coast deposits, with this study it is also determined in the inner part of the Antalya coast.Existance of benthic and planktic foraminifera in the sediments of the Pliocene aged Yenimahalle and Kurşunlu formations indicates that the Mediterranean Sea extended to the northern part of the Antalya beach during Pliocene and earlier times. So, the Pliocene aged Yenimahalle and Kurşunlu formations are assumed to be deposited as Post-Messinian transgression.