Harmanlanmış öğrenmenin fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel ısınma konusundaki teknolojik pedagojik alan bilgisi ve sınıf içi öğretim becerilerinin geliştirilmesi üzerine etkisi
The effect of blended learning environment on pre-service science teachers' technological pedagogical content knowledge and classroom teaching practices in the topic of global warming
Yazar: ZEHRA KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER YILAYAZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works

Özet:
Boylamsal-deneysel desenli bu çalışmanın amacı, yüz yüze öğrenme ortamına kıyasla harmanlanmış öğrenme ortamının Fen Bilgisi (FB) öğretmen adaylarının küresel ısınma (KI) konusundaki Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ve sınıf içi öğretim becerileri üzerine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, FB Öğretmenliği Lisans Programı 4. sınıfında yer alan Özel Öğretim Yöntemleri-II (ÖÖY-II), Okul Deneyimi (OD) ve Öğretmenlik Uygulaması (ÖU) dersleri, bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızlı gelişimiyle eğitim alanında değişen şartlara dayalı olarak ortaya çıkan, yüz yüze ve çevrimiçi öğrenme ortamlarının güçlü yönlerinin bir araya getirildiği harmanlanmış öğrenme ortamına göre tasarlanmıştır. FB Öğretmenliği Programı 4. sınıfta öğrenim gören toplam 69 öğretmen adayı 34'ü kontrol ve 35'i deney grubu olmak üzere rastgele iki gruba ayrılmıştır.  ÖÖY-II, OD ve ÖU dersleri, kontrol grubunda sadece yüz yüze öğrenme ortamında gerçekleştirilirken, deney grubunda aynı dersler harmanlanmış öğrenme ortamına dayalı olarak yürütülmüştür. Her iki gruptaki sınıf içi yüz yüze öğrenme, sosyal yapılandırmacı bakış açısıyla argümantasyona dayalı işlenmiştir. Deney grubu öğretmen adayları için oluşturulan harmanlanmış öğrenme ortamı; Moodle Öğrenme Yönetim Sistemi (Moodle-ÖYS), Web-Otantik Değerlendirme Sistemi (Web-ODS), İşbirlikli Tartışmacı Öğrenme Nesne Ambarı (İTÖNA) ve Mahara Elektronik Portfolyo (Mahara E-Portfolyo) sistemi olmak üzere dört ana ve 18 alt çevrimiçi bileşeninin, yüz yüze öğrenme ortamı ile etkili bir şekilde harmanlanması sonucu oluşturulmuştur. Üçgenleme yaklaşımına dayalı yürütülen veri toplama sürecinde; TPAB ve öğeleri için vignette tekniğine dayalı yarı-yapılandırılmış bireysel mülakatlar ve İçerik Sunumları Tekniği (İST); sınıf içi öğretim becerileri için gözlem ölçeği, ders video kayıtları ve gözlem notları kullanılmıştır. Her iki gruptaki öğretmen adaylarının TPAB ve öğeleri ile sınıf içi öğretim becerilerindeki değişimi belirlemek için veri toplama süreci, nicel boylamsal-deneysel desene uygun olarak akademik yılın başında, ortasında ve sonunda olmak üzere üç kez gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde Doubly-MANOVA analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, TPAB/öğeleri ve sınıf içi öğretim becerileri kapsamında kontrol ve deney grupları arasında ön ve orta test sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığını (p>0.05), fakat orta ve son test sonuçları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir artışın olduğunu göstermiştir (TAB bileşeni hariç) (p<0.01). Elde edilen verilerin nitel analizleri de, araştırmanın nicel sonuçlarını desteklemektedir. Çalışmanın sonuçları, Türk öğretmen yetiştirme sistemi açısından tartışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Harmanlanmış Öğrenme, Küresel Isınma, Öğretmen Yetiştirme, PAB, Sınıf İçi Öğretim, TPAB.

Abstract:
The aim of this longitudinal-experimental research is to develop Pre-service Science Teachers' (PSTs) Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) and classroom teaching practices,  involving the topic of global warming (GW). In this study, it was aimed to develop PSTs' Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) and classroom practices as part of Science Methods Course-II (SMC-II), School Experience (SE) and Teaching Practice (TP) desgined and performed based on blended learning environment. In accordance with the aim of the study, 69 PSTs in their final year participated in this study. The PSTs were randomly assigned as experimental (N=35) and control group (N=34). While SMC-II, SE and TP were taught through only face to face learning environment for the control group, these courses were carried out through blended learning environment developed by considering the power sides of face to face and online learning for the experimental group.  Blended learning designed for the experimental group was constituted as a result of being effectively blended with face to face learning and four main online systems (Moodle Learning Management System, Web-Authentic Assessment System, Collaborative Argumentative Repository of Learning Objects and Mahara Electronic Portfolio) and 18 subcomponents of these online systems. In this qualitative and quantitative study, the data were collected based on triangulation approach. The vignette based semi-structured individual interview and Content-Representation for the PSTs' TPACK and its components; field notes, video records and Reformed Teaching Observation Protocol (RTOP) for the PSTs' classroom teaching practices were used as data collection tools in this study. The data for the PSTs' TPACK and classroom teaching practices were collected in the beginning, middle and final of the academic year. The results of statistical analyses (Doubly Manova) for PSTs' TPACK and its components and classroom teaching practices showed that while there were no statistically significant differences between both groups in terms of comparison of pre- and mid-test results (p>0.05), but the experimental groups were statistically better than the control groups from mid- to post-test results (except for TCK) for all dependent variables (p<0.01). The results have been discussed in terms of Turkish teacher education programs.




Keywords: Blended Learning, Classroom Teaching, Global Warming, PCK, Teacher Education, TPACK