Konya Eğitim ve araştırma hastanesi çocuk nöroloji polikliniğine baş ağrısı şikayetiyle başvuran hastaların etiyolojik ve sosyo-demografik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the etiological and socio-demographic characteristics of patients admitted to Konya Training and research Hospital Pediatric neurology polyclinic with headache complaint
Yazar: İLHAN ABİDİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT UĞUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Etyoloji = Etiology ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Baş ağrısı sadece erişkinlerde değil, çocuklarda ve ergenlerde de oldukça sık görülen bir nörolojik yakınmadır. Çocukların fiziksel, ruhsal durumlarını, okul başarılarını etkilemesi ve aileler için endişe verici bir şikayet olmasıyla hastaneye başvuruların önemli nedenlerinden biridir. Çalışmamızda baş ağrısı şikayetiyle başvuran hastaların sosyo-demografik, etyolojik ve klinik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Nöroloji Polikliniğine 01.03.2018 – 01.03.2019 tarihleri arasında baş ağrısı şikayeti ile başvuran 470 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, baş ağrısının özellikleri (tek/çift taraflı olması, vasfı, şiddeti, gün içinde ne zaman olduğu, sıklığı), baş ağrısına eşlik eden bulantı, kusma, fotofobi, fonofobi, görsel semptom, anormal nörolojik bulgu varlığı, baş ağrısının günlük yaşama etkisi, baş ağrısının tanısı, aile öyküsü, eğer varsa kan tahlilleri, beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve Elektroensefalografi sonuçları değerlendirildi. Baş ağrısı sınıflaması, Uluslararası Baş Ağrısı Bozukluklarının Sınıflandırması-3'e göre yapıldı. 
Bulgular: Yaşları 3 ile 17 arası değişen 470 hastanın 291(%61,9)'i kız, 179(%39,1)'u erkekti. Hastaların yaş ortalaması 12,38 ± 3,45 yıldı. 289(%61,5) hasta primer baş ağrısı, 122(%26) hasta sekonder baş ağrısı tanısı alırken, 59(%12,6) hastanın baş ağrısı sınıflandırılamadı. Primer baş ağrılarından 177(%61,5) hasta gerilim tipi baş ağrısı (GTBA), 111(%38,4) hasta migren ve 1(%0,3) hasta küme tipi baş ağrısı tanısı aldı. Migren ve GTBA hastaları aile öyküsü açısından karşılaştırıldığında, migren hastalarında aile öyküsü olması oranı, istatistiksel olarak anlamlı şekilde GTBA hastalarından fazla bulundu (p<0,01). Sekonder baş ağrılarının %70,5'i sinüzit tanısı almıştı. 462(%98,3) hastanın nörolojik muayenesi normaldi. Tüm hastaların 439(%93,4)'na beyin MRG yapılmıştı. Primer baş ağrısı tanısı olan hastaların 23(%7,9)'ünün, sekonder baş ağrısı olanların 10(%8,2)'unun olmak üzere, tüm hastaların 54(%12,3)'ünün beyin MRG anormaldi.
Sonuç: Baş ağrısı nedenini saptamak için çoğu zaman iyi bir öykü almak yeterli olabilir. Bununla beraber genel fizik muayene ve göz dibi incelemesi dahil iyi bir nörolojik muayene, sekonder baş ağrısı nedenlerini saptamada çok önemlidir. Rutin kan tahlilleri ve nörogörüntüleme yöntemleri her hastanın değerlendirilmesinde gerekli olmayıp, klinisyenin tecrübesi ve tercihine göre kullanılabilir. 
Anahtar kelimeler: Baş ağrısı, Çocuk, Gerilim tipi baş ağrısı, Migren

Abstract:
Aim: Headache is a very common neurological complaint, not only in adults but also in children and adolescents. It is one of the important reasons to apply to the hospital, as it affects the physical, mental state, school success of children and is a worrying complaint for families. In our study, it was aimed to determine the socio-demographic, etiological and clinical features of the patients who applied with headache complaints.
Material and Methods: In our study, 470 patients who were admitted to Konya Training and Research Hospital, Pediatric Neurology Polyclinic, between 01.03.2018 and 01.03.2019 were included. Patients' age, gender, features of headache (unilateral / bilateral, quality, severity, when it is during the day, frequency), nausea, vomiting, photophobia, phonophobia, visual symptom, abnormal neurological finding accompanying headache, effects of daily life, diagnosis of headache, family history, blood tests, brain magnetic resonance imaging (MRI) and Electroencephalography (EEG) results were evaluated. Headache classification was made according to the International Classification of Headache Disorders-3.
Results: Out of 470 patients, aged between 3 and 17, 291(61.9%) were female and 179(39.1%) were male. The mean age of the patients was 12.38 ± 3.45 years. While 289(61.5%) patients were diagnosed as primary headache, 122(26%) patients were diagnosed as secondary headache, 59(12.6%) patients' headache could not be classified. Of the primary headaches, 177(61.5%) patients were tension type headache (TTH), 111(38.4%) patients were diagnosed with migraine, and 1(0.3%) patient was diagnosed with cluster headache. When TTH and migraine patients were compared in terms of family history, the rate of family history in migraine patients was found to be statistically significantly higher than TTH patients (p <0.01). 70.5% of secondary headaches were diagnosed with sinusitis. Neurological examination of 462(98.3%) patients was normal. Neuroimaging (brain MRI) was performed in 439(93.4%) of all patients. Brain MRI of 54(12.3%) of all patients, 23(7.9%) of patients with primary headache and 10(8.2%) of secondary headache, was abnormal.
Conclusion: Often a good history may be sufficient to determine the cause of headache. However, physical examination and a good neurological examination including fundoscopic examination, is very important in detecting secondary headaches. Routine blood tests and neuroimaging methods are not required for the evaluation of each patient and can be used according to the clinician's experience and preference.
Keywords: Headache, Child, Tension Type Headache, Migraine