Şanlıurfa şehir içi hanlarının restorasyonu ve yeniden işlevlendirilmesinin irdelenmesi
Investigation of the new function and restoration of Urfa khans
Yazar: MAHMUT ŞENOCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHTİYAR EROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, güvenilir kaynaklar ve yerinde yapılan incelemeler baz alınarak Şanlıurfa şehir içi hanlarının günümüze ulaşan ve ulaşmayan örneklerinin plan tipolojileri, yapı malzemeleri, restorasyon projelerinin incelenmesi; restorasyon öncesi ve sonrasının değerlendirilmesi amacı gütmektedir. Giriş kısmını takiben; Şanlıurfa İlinin Genel Özellikleri, Yerleşim, Şanlıurfa'nın Mimari Yapısı, Urfa Şehir içi Hanları, Değerlendirme ve Karşılaştırma, Sonuçlar olmak üzere yedi bölümden oluşturulmuştur. "Giriş" başlıklı birinci bölümde; Tarihi Türk ticaret yapıları hakkında genel bilgi verilerek çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. "Şanlıurfa İlinin Genel Özellikleri" başlıklı ikinci bölümde; Şanlıurfa İline ilişkin kısa tarihçe, coğrafya, gelir kaynakları, nüfus, sanat konuları işlenmeye çalışılmıştır. "Yerleşim" başlıklı üçüncü bölümde; Şanlıurfa'nın eski yerleşim yerine ilişkin şehir planı, sokaklar ve meydanlar hakkında kısa bilgi verilmiştir. "Şanlıurfa'nın Mimari Yapısı" başlıklı dördüncü bölümde; Şanlıurfa İlinde mimariye etki eden etmenlerin yanı sıra mimari örnekleri kısaca irdelenmiştir. Urfa şehir içi hanları başlıklı beşinci bölümde Şanlıurfa'da yer alan Türk ticaret yapılarından Barutçu Hanı, Mençek Hanı, Gümrük Hanı, Hacı Kâmil Hanı ve Kumlu Hayat Hanı hakkında ayrıntılı bilgi ve irdeleme yer almaktadır. "Değerlendirme" başlıklı altıncı bölümde hanların özellikleri, yapım teknikleri ve süsleme sanatı anlatılarak genel durum özetlenmiştir. "Sonuçlar" başlıklı yedinci bölümde ise bu hanların öneminden bahsedilerek korunmalarına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This master's thesis is aimed that the analysis of plan typologies, construction materials, restoration projects of Sanliurfa urban khans that existed and are not available and evaluate the conditions before and after the restoration in the basis of reliable sources and on-site investigations in the study. Following the introduction, the study is consited of five chapter as General Characteristics of Şanlıurfa Province, Şanlıurfa Architectural Structure, Evaluation and Results. In the first chapter titled "Introduction;; General information has been given about historical Turkish trade structures and the purpose and scope of the study has been stated. In the second chapter titled Genel General Characteristics of Şanlıurfa Province; brief history of Sanliurfa, geography, income sources, population, art issues are tried to be defined. In the third section titled "Sanliurfa Architectural Structure; the city plan, streets and squares as well as architectural examples related to the old settlement of Şanlıurfa Province were briefly examined and the issue of the inner-city khans of Urfa was tried to be examined more broadly. In the "Evaluation" section, the general condiion is summarized by explaning the characteristics of the khans, construction techniques and decorative art. In the "Results" section, the importance of these khans is mentioned and the things to be done for their conservation are explained.