Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda kaşıntının hasta konforu ve uyku kalitesine etkisi
The effect of pruritus on comfort and sleep quality in patients with chronic renal failure
Yazar: TUĞBA EGE
Danışman: PROF. DR. VESİLE ÜNVER ; DR. ELİF OK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kaşıntı = Pruritus ; Konfor = Comfort ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Araştırma Kronik Böbrek Yetmezliği olan hastalarda kaşıntının hasta konforu ve uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında hastaların sosyo-demografik özelliklerini içeren anket formu, 5-D Kaşıntı Ölçeği, Genel Konfor Ölçeği, Richards-Campbell Uyku Ölçeği kullanıldı.Veriler Nisan-Haziran 2021 tarihleri arasında İstanbul ilinde özel bir sağlık grubuna bağlı dört hastanede toplandı. Araştırmanın örneklemini araştırmanın yapıldığı  tarihlerde İstanbul İlinde özel bir sağlık grubuna ait hastanelerde kronik böbrek yetmezliği tanısı ile tedavi gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 91 hasta oluşturdsu. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 21.0 paket programı kullanıldı. Tanımlayıcı veriler ortalama standart sapma, sayı (n) yüzde (%) gösterimi ile sunuldu. İlişkisel analizler için  Pearson korelasyon testi ve linear regresyon testi uygulandı. Araştırmaya katılan gönüllülerin yaş ortalaması 46,02±13,91 yıl, %57,1'i erkek, %42,9'u lise mezunu, %59,35'inin düzenli gelire sahip olduğu ve %70,4'ünün evli olduğu bulundu. Katılımcıların %53,85'inin hemodiyaliz ve %46,15'inin böbrek nakli ile yaşamını sürdürdüğü saptandı. Katılımcıların kaşıntı ölçeği, konfor ölçeği ve uyku kalitesi puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Kaşıntı ile genel konfor ve uyku kalitesi arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişki belirlendi. Kaşıntının, genel konforu (Beta=-0,285 p<0,05) ve uyku kalitesini (Beta=-0,310 p<0,05) negatif yönde etkilediği saptandı. Genel konfordaki değişimin %8'i ve uyku kalitesindeki değişimin %10'u kaşıntı tarafından açıklandığı bulundu. Araştırma sonucunda hastaların kaşıntı düzeyi arttıkça konfor düzeyi ve uyku kalitesinin azaldığı ve kaşıntının konfor ve uyku kalitesini olumsuz yönde etkilediği belirlendi. KBY hastalarında kaşıntıya yönelik kanıta dayalı hemşirelik girişimlerinin planlanması ile uyku kalitesi ve genel konfor düzeyi artırılabilir.

Abstract:
The research was carried out as a descriptive study to examine the effect of itching on patient comfort and sleep quality in patients with Chronic Kidney Failure. A questionnaire containing the socio-demographic characteristics of the patients, 5-D Itch Scale, General Comfort Scale, and Richards-Campbell Sleep Scale were used to collect the data. The data were collected in four hospitals affiliated to a private health group in the province of Istanbul between April-June 2021. The sample of the study consisted of a total of 91 patients who were treated with the diagnosis of chronic kidney failure in hospitals belonging to a private health group in Istanbul at the time of the research and agreed to participate in the study. SPSS 21.0 package program was used to evaluate the data. Descriptive data were presented as mean standard deviation, number (n) percent (%). Pearson correlation test and linear regression test were used for relational analyses. The mean age of the volunteers participating in the study was 46.02±13.91 years, 57.1% were male, 42.9% were high school graduates, 59.35% had regular income and 70.4% were married. found. It was determined that 53.85% of the participants survived with hemodialysis and 46.15% with kidney transplantation. It was determined that the itching scale, comfort scale and sleep quality mean scores of the participants were moderate. A negative and moderately significant relationship was determined between itching and general comfort and sleep quality. It was determined that itching negatively affected general comfort (Beta=-0.285 p<0.05) and sleep quality (Beta=-0.310 p<0.05). It was found that 8% of the change in general comfort and 10% of the change in sleep quality was explained by itching. As a result of the research, it was determined that as the itching level of the patients increased, the comfort level and sleep quality decreased and itching negatively affected the comfort and sleep quality. By planning evidence-based nursing interventions for pruritus in CRF patients, sleep quality and general comfort level can be increased.