Bir gazlı içecek üretim tesisinin enerji ve ekserji analizi
Energy and exergy analysis a gas beverage production plant
Yazar: BÜLENT ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. VEDAT TANYILDIZI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Günümüzde, enerjinin çoğu endüstride ve konut alanlarında kullanılmakta ve alternatif enerji kaynaklarından ziyade karbon bazlı petrol ürünlerinden elde edilmektedir. Fosil yakıt kaynaklarının yetersizliği nedeniyle ülkemiz, enerji temini açısından dışa bağımlıdır. Enerji ihtiyacımızın yaklaşık yüzde % 62'sinin yurt dışından sağlanması, ülkemizde enerji ekonomisinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Azaltılması yönünde yapılan çalışmalar ve öngörüler, iklim sisteminin ve doğal ortamın, sera gazı salınımlarından önümüzdeki yıllarda geçtiğimiz yüzyıla göre çok daha fazla etkileneceğini göstermektedir. İklim değişikliğine neden olan insan kaynaklı faktörlerin mevcut seviyelerinde kalması, azalması veya sıfıra indirilmesi, önümüzdeki yıllarda yaşanacak bazı iklim değişikliklerini önlemek için yeterli olmayacaktır. Bu da toplumlar için ciddi sorunlar yaratacaktır.
Bu tez, bir gazlı içecek üretim tesisinin buhar kazanı ve soğutma sistemi üzerinde ekserji ve enerji bir analiz içermektedir. Termodinamiğin birinci ve ikinci kanunu uygulanarak, buhar kazanının enerji ve ekserji analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu buhar kazanının enerji veriminin % 92.5, ekserji veriminin ise % 48.81 olduğu tespit edilmiştir.
Buhar kazanının ekonomik analizi ile yıllık 4,185,728.64 TL yakıt tüketimi hesaplanmıştır. Buhar kazanı ile baca arasında ekonomizer kullanılması ile yapılan yakıt tasarrufu 63,697.53 TL'dir. Termodinamiğin Birinci ve İkinci kanunları uygulanarak soğutma sisteminin de enerji ve ekserji analizleri yapılmıştır. Soğutma sistemindeki hesaplamalara dayanarak, enerji verimi % 79 ve ekserji verimi % 64.28 olarak bulunmuştur.
Yapılan hesaplamalar, baca gazı sıcaklığının düşürülmesiyle atmosfere atılan CO2 miktarının yılda 278.49 ton azaltılabileceğini göstermektedir. Sera gazı salınımının azaltılması küresel ısınmayı yavaşlatmakta, iklimlerin değişmesini önlemektedir. Enerji analizleri üzerinden enerji geri kazanım noktalarının ve potansiyelinin tespit edilmesi, büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Today, most of the energy is used in industry and residential areas and is derived from carbon-based petroleum products rather than alternative energy sources. Due to the insufficiency of fossil fuel resources, our country is foreign-dependent in terms of energy supply. The provision of approximately 62% of our energy needs from abroad indicates the importance of energy economy in our country.
Reduction efforts and projections show that the climate system and the natural environment will be more affected by greenhouse gas emissions in the coming years compared to the previous century. The fact that human-induced factors leading to climate change remain at their current levels, reduce, or decrease to zero will not be sufficient to prevent some climate changes that will be experienced in the coming years. This will create serious problems for the societies.
This thesis includes exergy and energy analysis on the steam boiler and cooling system of a carbonated beverage production plant. By applying the first and second laws of thermodynamics, energy and exergy analysis of the steam boiler were carried out. As a result of calculations on the steam boiler, energy efficiency is 92.5 %, and exergy yield was 48.81 %.
Through the economic analysis of the steam boiler, an annual fuel consumption of 4,185,728.64 TL was calculated. The fuel economy with the use of an economizer between the steam boiler and the chimney is 63,697.53 TL. On the basis of calculations on the cooling system, energy yield 79 % and exergy yield 64.28 % are found.
The calculations show that the amount of CO2 gas thrown into the atmosphere by reducing the temperature of the flue gas can be reduced by 278,49 tons per year. Reducing greenhouse gas emissions will slow down global warming and prevent climate change. The determination of the energy recovery points and potential by means of energy analysis is of great importance.