Uyaran içerisindeki akustik komponentlerin akustik değişim kompleksi cevabına katkısı
Contribution of the acoustic components in the stimulus to acoustic change complex response
Yazar: SARE YILDIRIM ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YARALI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Akustik değişim kompleksi (ADK), devam eden bir sesteki değişikliğe yanıt olarak ortaya çıkan kortikal işitsel uyarılmış potansiyeldir. /ui/ uyaranı ile oluşan ADK cevabı /i/ sesinin başlangıcı ve /u/ sesinden /i/ sesine geçişte gerçekleşen F2 formant frekansı değişiminden kaynaklanmaktadır fakat bu iki akustik olaydan hangisinin cevaba daha fazla etkisi olduğu daha önce araştırılmamıştır. Mevcut çalışma bu iki akustik olayın ADK cevabına katkısını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18-30 yaş arası herhangi bir psikiyatrik ve nörolojik problemi, gürültü maruziyeti ve herhangi bir işitme patolojisi olmayan, enstrümantal müzikle profesyonel olarak uğraşmamış 11 kadın ve 10 erkek olmak üzere toplamda 21 gönüllü birey katılmıştır. Çalışmada sessiz koşul ve +5 dB SGO'da, maskeli koşul ve filtrelenmiş maskeli (2400 Hz yüksek frekans geçişli) koşul olmak üzere 3 farklı arka plan koşulunda /ui/ uyaranı sunulmuştur. ADK N1 latans değerlerinin ve ADK N1-P2 tepeden tepeye amplitüdlerinin koşullar arasında karşılaştırılması için tekrarlı ölçümlerde varyans analizi yapılmıştır. İkili karşılaştırmalar sonucunda ADK N1 latanslarının filtreli maskelenmiş koşulda sessiz koşula ve maskeli koşula göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (sırasıyla p= .038 ve p=.022). Amplitüd değerleri açısından ikili karşılaştırmalarda filtrelenmiş maskeli koşul ADK N1-P2 ve maskeli koşula göre anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur. (p= .000). Sessiz koşul ve maskeli koşul arasında latans ve amplitüd açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bakımdan /i/ sesinin seçici olarak maskelendiği koşul cevap amplitüdlerinin ve latanslarının anlamlı derecede etkilendiği koşul olmuştur. Sonuçlar /i/ sesinin başlangıcının /ui/ uyaranı ile oluşan ADK N1 cevabını oluşturan temel akustik özellik olduğunu düşündürmektedir. İlerideki çalışmalarda davranışsal olarak belirlenen maske düzeylerinin ve filtre frekanslarının kullanılması, daha zorlayıcı dinleme koşullarının oluşturulması önerilebilir.

Anahtar kelimeler; Akustik değişim cevabı, maskeleme, gürültü

Abstract:
Acoustic change complex (ACC) is a cortical auditory evoked potential in response to a change in a sustained sound. The ACC response evoked by the /ui/ stimulus arise from the onset of the /i/ sound and the F2 formant frequency change that occurs during the transition from /u/ to /i/, but which of these two acoustic events has more effect on the response has not been investigated before. The present study was conducted to investigate the contribution of these two acoustic events to the ACC response. A total of 21 volunteers, 11 females and 10 males, aged 18-30 years, who did not have any psychiatric and neurological problems, no noise exposure, and no hearing pathology, who were not professionally involved in instrumental music, participated in the study. In the study, the /ui/ stimulus was presented in 3 different background conditions: silent condition and +5 dB SNR, masked condition and filtered masked (2400 Hz high-pass frequency) condition. Repeated measures analysis of variance was performed to compare ACC N1 latency values and ACC N1-P2 peak-to-peak amplitudes between conditions. As a result of pairwise comparisons, it was seen that ACC N1 latencies were significantly higher in the filtered masked condition than in the silent condition and the masked condition (p = .038 and p = .022, respectively). In terms of amplitude values, in pairwise comparisons, the filtered masked condition was found to be significantly lower than ACC N1-P2 and the masked condition. (p= .000). There was no statistically significant difference in latency and amplitude between the silent condition and the masked condition. In this respect, the condition in which the /i/ sound was selectively masked was the condition in which the response amplitudes and latencies were significantly affected. The results suggest that the onset of the /i/ sound is the basic acoustic feature that evokes the ACC N1 response evoked by the /ui/ stimulus. In future studies, it may be recommended to use behaviorally determined mask levels, masking filter frequencies and to create more challenging listening conditions.

Keywords; Acoustic change response, masking, noise