Vergi bilinci ve vergi uygulamaları karşısında mükellef davranışlarının tespiti: Zonguldak ili örneği
Tax awareness and determination of taxpayer behaviors against tax applications: The case of Zonguldak
Yazar: ARZU ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHLİS BAĞDİGEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Mükellef = Taxpayer ; Vergi psikolojisi = Tax psychology ; Vergi uyumu = Tax compliance ; Zonguldak = Zonguldak

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde, vergiler devletler için önemli gelir kaynaklarından olmuştur. Yükümlüsü olan vergi mükelleflerinin, verginin kamu hizmetlerinin sunulabilmesi için gerekli olduğunun bilincinde olması, üzerlerine düşün ödevlerin tam ve zamanında yerine getirilmesinde önemli bir adım olacaktır. Mükelleflerin vergi uygulamaları karşısında sergiledikleri tutum ve davranışlar vergi gelirlerini etkilemektedir. Diğer taraftan, mükellefin vergi ödevini yerine getirmekte istekli olmaması olumsuz davranışların ortaya çıkmasına neden olacaktır. Vergi bilincinin yerleşmemesi ve uygulanan vergi politikaların da mükellef odaklı olmaması vergiye karşı davranışları olumsuz etkilemektedir. Mükellefin vergiye uyumunu sağlayacak olan kendi gayretleri kadar, toplumu yönetenlerin de vergi bilincine sahip olmaları gerekmektedir. Vergi bilinci kişisel olmasının yanında toplumsal bir olgudur.Vergi bilincinin ve vergiye karşı davranışların ölçülmesi için Zonguldak ilinde 457 mükellefe anket çalışması uygulanmıştır. Amaç, mükelleflere yöneltilen anket sorularından hareketle, vergi uygulamalarına yönelik düşünce, tavır ve davranışlarının ne olduğunun tespitini yapmaktadır. Elde edilen veriler frekans analizi ve çapraz tablolarla yorumlanmıştır.Elde edilen sonuçlardan, mükellefler vergi bilincinin gelişmesinde devlete düşen görevin yeteri kadar yerine getirmediği kanaatindedir. Mükellefler vergi mevzuatının anlaşılır bir yapıda ve devletin kamu harcamalarında şeffaf olmasının vergi uyumunu artırıcı etken olacağını düşünmektedir. Ayrıca, vergi mevzuatındaki sık değişimin mükelleflerin vergiye karşı ciddiyetini azatlığı vurgulanmaktadır.

Abstract:
In the historical process, taxes had become important resources of income. To fulfill tax liabilities completely, it is important step for the taxpayers to understand that tax revenues are necessary for states so as to serve publicly required goods and services. The attitudes and behaviors of taxpayers against tax applications affect tax revenues. On the other hand, unwillingness of the taxpayers in fulfilling their tax liabilities would cause the others to behavior undesirably manner towards taxation. The failure of establishment of tax awareness and, also, the failure of taxpayer-oriented fiscal policy applications would negatively affect taxpayers attitudes and behaviors against taxation. To settlement of tax compliance and tax awareness, it is not only taxpayers are required to make enough effort, but also public officers, say governments, are also under responsibility. Tax awareness is both personnel and social phenomenon.In order to investigate tax awareness and attitudes against the applications, it is applied for a questionnaire survey in the city of Zonguldak with 457 income taxpayers. They were asked questions about their thoughts, attitudes and behaviors towards taxation. The data gathered were analyzed through cross tabulation and chi-square tests as well as frequency tests.The evidence presented in this study shows that taxpayers agree that governments had not fulfilled its duties of settling tax awareness and compliance within the community. Taxpayers, especially, indicate that making the tax legislations in understandable manner and providing transparency for public spending would help tax awareness and tax compliance. The evidence in the thesis, also, shows that frequently changes in tax legislations affect taxpayers? seriousness towards taxations.