Çok kriterli karar verme yöntemleri ile ERP yazılımı seçimi
ERP sofware selection using multi-criteria decision making methods
Yazar: MURAT UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZALP VAYVAY
Hava Harp Okulu Komutanlığı / Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Kurumsal kaynak planlaması = Enterprise resource planning ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
İşletmelerin günümüz rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri, işletme bünyesinde yer alan fonksiyonlarını eksiksiz yönetebilmeleri ve gelişen bilgi teknolojilerine ayak uydurmaları ile mümkün olmaktadır. Son yıllarda ortaya çıkan ve dünya çapında yaygın olarak kullanılmaya başlanan önemli bilgi teknolojisi sistemlerinden biri de Kurumsal Kaynak Planlaması (Enterprise Resource Planning-ERP)'dır. ERP, bir işletmenin her fonksiyonel alanını kapsayarak geniş çaplı entegrasyon sağlama özelliği ile bu alanların en fazla rekabet avantajı elde etmesini sağlayan, tümüyle entegre edilmiş bilgisayar destekli bir bilgi sistemidir.Seçilecek ERP yazılımı işletmelerin gelecekteki rekabet gücünü ve kârlılığını büyük oranda etkileyeceğinden ERP yazılımı seçimi karar vericiler için karar verilmesi zor bir problemdir. ERP yazılımı seçim problemi, çok sayıda nitel ve nicel kriteri bünyesinde barındırdığından çok kriterli karar verme problemi olarak ele alınmaktadır. Bu tez çalışmasında, imalat sektöründe faaliyet gösteren orta ölçekli bir KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükte İşletme) için işletme bünyesine en uygun ERP yazılımının seçimi gerçekleştirilmiştir. ERP yazılımı seçim problemine çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), Bulanık AHP, Analitik Ağ Prosesi (ANP) ve Bulanık ANP uygulanmış ve yöntemlerin sonuçları kıyaslanmıştır.AHP ve ANP yöntemlerinde kullanılan 1-9 arasında numaralandırılmış ölçeklendirme sisteminin kullanımı basit olmasına rağmen, bu yöntemler insanın düşünce şeklini tam olarak yansıtamamaktadır. Karar vericiler, genel olarak aralıklı karar vermeyi, sabit değerli karar vermeye göre daha rahat bulmaktadırlar. Bu nedenle bu yöntemler belirsizliğin açıklanması ve sayılara dökülmesi konusunda yetersiz kalmaktadır. Chang (1996), insanın düşünme şeklini daha iyi yansıtmak amacıyla Mertebe Analiz Yöntemi'ni geliştirmiştir. Bu tezde, Bulanık AHP ve Bulanık ANP hesaplamalarında ikili karşılaştırma yargılarındaki sözel belirsizliği daha iyi ifade etmek amacıyla, üçgensel bulanık sayıları temel alan Chang'in Mertebe Analiz Yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem, diğer tekniklere kıyasla, kullanımı yaygın, basit olduğu ve adımları AHP yöntemiyle benzerlik gösterdiği için tercih edilmiştir.Bu tez çalışması kapsamında, 3 ERP yazılım alternatifi 5 ana kriter altında yer alan toplam 19 adet alt kriter üzerinden değerlendirilmiştir. AHP, Bulanık AHP, ANP ve Bulanık ANP hesaplamalarına imkân veren DESTEC 1.0 karar destek yazılımı kullanılarak yapılan hesaplamalarda her bir yazılım alternatifi için nihai önem ağırlıklarına ulaşılmış ve uygulama yapılan işletme bünyesine en uygun ERP yazılımı seçimi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Surviving of the organizations in today's competitive environment is possible by managing their functions completely and integrating to the developing information technology. One of the major information technology systems which has been emerged recently and used worldwide intensively is Enterprise Resource Planning (ERP). Covering every functional area of an organization feature, ERP, with its integration of providing a wide range are a completely integrated, computer-aided business management system that allows obtaining the most competitive advantage of these areas.The ERP software which needs to be selected is a difficult problem for decision makers to decide due to significant influence on competitiveness and profitability of the businesses for future. The problem of selecting the ERP software is considered as a multi-criteria decision making problem because of containing a number of qualitative and quantitative criteria within its structure. In this study, the most suitable ERP software selection has been carried out for a small and medium sized enterprise (SME) trading on the field of manufacturing sector. Some of the multi-criteria decision making techniques such as The Analytic Hierarchy Process (AHP), Fuzzy AHP, Analytic Network Process (ANP) and Fuzzy ANP have been applied and obtaining results have been compared with each others.Although the use of the scaling system ranging from 1 to 9 which is used in the methods of AHP and ANP is simple, these methods can not reflect the structure of human thought completely. Decision makers, in general find easier making intermittent decisions than making constant decisions. Thus, these methods are inadequate for explaining the uncertainty and stating the datas with numbers. In order to reflect the way of human thought better, Chang (1996) developed the Extent Analysis Method. In this study, Chang's Extent Analysis Method based on triangular fuzzy numbers has been used in order to express the linguistic uncertainty of binary comparison judgements better in Fuzzy ANP and Fuzzy AHP calculations. When this method is compared with the other methods, this method is preferred thanks to its common usage, simplicity and similarities of the steps to AHP method.In this study, three ERP software alternatives which are under 5 main criterias over a total of 19 sub-criterias were evaluated. DESTEC 1.0 decision support software that allows calculations of AHP, Fuzzy AHP, ANP and Fuzzy ANP has been used for the implementation. After the calculations, the final importance weights of each software alternatives have been reached and the most appropriate ERP software selection has been carried out throughout the organization.