Türk İş Hukukunda kadın çalışanlara yönelik ayrımcılık kaynaklı uyuşmazlıklar
Disputes deu to discrimination against female employees in Turkish Labor Law
Yazar: EDA KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN CİNDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Eşitlik = Equality ; Kadınlar = Women ; Kanunlar 4857 sayılı = Laws 4857 numbered ; Pozitif ayrımcılık = Affirmative action ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş Kanunu = Labour Law ; İş hukuku = Labour law

Özet:
Kadın ve erkek arasındaki eşitlik anlayışı kadın ve erkeğin fiziksel ve biyolojik özelliklerine göre şekillenerek, zamanla toplumsal farklılığa dönüşmüş ve cinsiyetler arasında eşitsizliğin meşru bir sebebi hâline gelmiştir. Kadınların çalışma hayatında aktif olarak rol almaya başlamaları ile birlikte kadın ve erkek çalışanlar arasında eşitlik ilkesine ve ayrımcılık yasağına aykırı uygulamalar çalışma hayatına da sirayet etmiştir. Kadın çalışanlara ilişkin olumsuz uygulamalar dünya devletlerinin birçoğunda da sorun olmakla, uluslararası hukukta da kadın çalışanları koruyucu düzenlemelerin yapılmasını gerekli kılmıştır. AB uyum sürecinde olan ülkemizde de yasal mevzuatımızda uluslararası sözleşmelere paralel olarak bu yönde değişikler olmuştur.
Çalışma hakkı temel insan haklarından olup, anayasal bir haktır. Kadın çalışanlar; biyolojik özelikleri, gebelik-analık ya da cinsiyet sebebiyle çalışma hayatında birçok sorunla karşılaşmaktadır. Kadın çalışanların da çalıştıkları işte aynı kıdem ve görevde çalışan erkeklere göre daha az ücretle çalışmasının önlenmesi, kadın çalışanlara istihdam alanın sağlanması, kadınların çalışma koşullarına yönelik koruyucu ve kollayıcı önlemlerin alınması sosyal devlet ilkesinin de gereğidir. Uluslararası düzenlemeler ile kadın çalışanlar yönünden yapılan düzenlemelere paralel olarak ülkemizde de bu yönde yasal düzenlemeler yapılmıştır. Özellikle Anayasa'nın 10'ncu maddesinde kadınlar lehine pozitif ayrımcılığın kabul edilmesi, İş Kanunu'nda kadın çalışanları koruyucu düzenlenmelerin yapılması kadın çalışanlar yönünden önemli bir gelişmedir. Bu çalışmada kadın çalışanlara ilişkin uluslararası antlaşmalardaki düzenlemeler ile 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki düzenlemeler birlikte değerlendirilerek; yasal düzenlemelerin çalışma hayatındaki olumlu ve olumsuz yönleri incelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Cinsiyet Ayrımcılığı, Çalışma Hakkı, Eşitlik, Pozitif Ayrımcılık

Abstract:
The understanding of equality between men and women has been shaped according to the physical and biological features of men and women, has turned into a social difference over time and has become a legitimate reason for inequality between the genders. In addition to the active role of women in working life, practices contrary to the principle of equality and prohibition of discrimination between women and men have also spread to working life. While negative practices regarding women employees are also a problem in many of the world states, women workers also require protective arrangements in international law. In our country, which is in the process of EU harmonization, there have been changes in this direction with international agreements in our legal legislation.
The right to work is basic human rights and is a constitutional right. Women employees encounters many problems in working life due to its biological features, pregnancy, maternity or gender. It is also a requirement of the social state principle to prevent women employees at lower wages in comparison with man at the same seniority and in the job, to provide employment for women employees, and to take protective precautions regarding women's working conditions. In line with the regulations made in terms of women and international employees, legal regulations have been made in this direction in our country. Especially, accepting positive discrimination in favor of women in Clause 10 of the Constitution and making protective arrangements for women employees in the Labor Law is an important development in terms of women employees. In this study, the regulations in international treaties regarding women employees and the regulations in Labor Law No. 4857 are evaluated together; positive and negative aspects of legal regulations in working life were examined.

Keywords: Gender Discrimination, Right to Work, Equity, Positive Discrimination