Sovyet edebiyatına II. Dünya Savaşının yansımaları
Reflections of World War II to Soviet literature
Yazar: GÜLHANIM BİHTER YETKİN
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÖKSÜZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Dünya Savaşı II = World War II ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
1939 yılında Almanya'nın Polonya'ya saldırması ile başlayan ve kısa sürede yeryüzündeki neredeyse tüm coğrafyaları etkisi altına alan II. Dünya Savaşı, insanlık geçmişinin en ölümcül savaşlarından biridir. Kudretli devletlerin tüm güçlerini seferber ederek topyekûn katıldığı bu savaş, ordu üyelerinden sivil halka kadar milyonlarca insanın ölümüyle sonuçlanması nedeniyle tam anlamıyla bir küresel mücadeleye dönüşür. Asya ve Avrupa olmak üzere iki büyük kıtada son derece şiddetli bir şekilde başlayarak gelişimini sürdüren II. Dünya Savaşı, aralarında imzaladıkları saldırmazlık anlaşmasına rağmen Almanya'nın ansızın sınırlarına dayandığı SSCB'nin de dâhil olmasıyla çok daha çetin bir çatışmaya sahne olur. Beklenmedik bu gelişme karşısında başlangıçta büyük kayıplar veren Sovyetler Birliği, çok geçmeden cephe gerisinin verdiği güçlü destekle savunmadan saldırı pozisyonuna geçer. Bünyesinde yer alan tüm halkların ölüm kalım savaşında her daim arkasında durması nedeniyle Sovyetler Birliği'nin bu mücadelesi tarih kayıtlarında "Büyük Vatan Savaşı" olarak yerini alır. Çalışmamızda SSCB'nin II. Dünya Savaşı'na giriş sürecinden başlanarak sürdürülen anlatımımızın odak noktasını, savaş esnasında halkı hayatta kalma mücadelesine başarılı bir şekilde güdüleyen başat araç olan Sovyet edebiyatı oluşturmaktadır. Düzyazıdan şiire, şarkıdan makale ve denemeye kadar savaşı pek çok yönden konu edinen eserlere değindiğimiz çalışmamızın uygulama aşamasında ise Sovyetler Birliği'nin kısa sürede zafere ulaşmasında belirleyici role sahip ana katılımcılar olan kadınlar, askerler, halklar ve çocuklar alt başlıklara ayrılmış, mücadele yılları boyunca gösterdikleri kahramanlıklardan bahsedilmiştir. Hemen ardından Sovyet edebiyatında çoğu gerçek kişiler olan bu insanların hikâyelerinin ele alındığı yapıtlar anlatılmış ve sonuncu bölümde ise söz konusu eserlerden birer örnek seçilerek ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Böylelikle II. Dünya Savaşı'nın Sovyet cephesindeki karşılığı olan Büyük Vatan Savaşı'nın yoğunlukla orijinal kaynaklardan faydalanılarak aktarıldığı çalışmamızda tarih ile edebiyatın ilişkisi ön plana çıkartılarak iki ana disiplinin gelecek araştırmalarına katkıda bulunma hedefi güdülmüştür.

Abstract:
The Second World War, which started with Germany's attack on Poland in 1939 and affected almost all geographies on earth in a short time, is one of the deadliest wars in human history. This war, in which the mighty states mobilize all their forces and participate as a whole, turns into a truly global struggle, as it results in the deaths of millions of people, from members of the army to the civilian population. The Second World War, which started in an extremely violent way in two big continents, Asia and Europe, becomes the scene of a much more difficult conflict with the inclusion of the USSR, whose borders Germany suddenly reaches despite the non-aggression pact they signed. In the face of this unexpected development, the Soviet Union, which suffered great losses at the beginning, soon switched from defensive to offensive with the strong support of the rear. This struggle of the Soviet Union takes its place in the historical records as the "Great Patriotic War", since all the peoples within it always stand behind it in the fight for life and death. In our study, the focus of our narrative, which started from the entry process of USSR to The Second World War, is Soviet literature, which is the main tool that successfully motivates the people to survive during the war. In the application phase of our study, in which we touched on works dealing with the war in many ways, from prose to poetry, from songs to articles and essays, women, soldiers, peoples and children, who were the main participants who had a decisive role in the victory of the Soviet Union in a short time, were divided into subheadings and the heroism they showed during the years of struggle was mentioned. Immediately after, the works in which the stories of these people, most of whom are real people in Soviet literature, are discussed, and in the last section, a sample of the works in question is selected and analyzed in detail. Thus, in our study, in which the Great Patriotic War, which is the equivalent of The Second World War on the Soviet front, is conveyed by making use of original sources, it is aimed to contribute to the future research of two main disciplines by highlighting the relationship between history and literature.