Sezgisel yaratıcı estetik ve mitolojik tasvire dayalı sanatsal uygulamaların görsel sanatlar dersi kapsamında incelenmesi
Lnvestigation of artistic applications based on lntuitive creative aesthetics and mythological depiction within the scope of visual arts course
Yazar: YAVUZ SELİM DİNÇER
Danışman: PROF. DR. SİBEL ALMELEK İŞMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu araştırma, görsel sanatlar eğitimi alanında sezgisel yaratıcı estetik ile mitolojik unsurlar arasındaki çok yönlü ilişkiyi çok kültürlü eğitim ortamlarında otoetnografik olgular doğrultusunda araştırmaktadır. Çalışma, sezgisel yaratıcılık, estetik duyarlılık ve mitolojinin yaratıcı ifade üzerindeki derin etkisi arasındaki dinamik etkileşimini araştırmakla birlikte bu unsurların görsel sanatlar eğitimi alan farklı kültürlere ait öğrencilerin görüşleri ve yaratıcı grup tekniği eşliğinde sanatsal uygulamalarını nasıl bir araya getirdiğine ve şekillendirdiğine dair kapsamlı bir analiz sunuyor. Araştırmada, sezgisel ve yaratıcı estetik bakış açısıyla bireylerin yaratıcı içgüdülerini kullanarak nasıl etkileşime geçtiklerini, kararlar aldıklarını ve kendilerini nasıl ifade ettiklerine yönelik sezgi ve sezgisel yaratıcı sürecin temel kavramları kuramsal olarak yapılandırıldı. Bu bağlamda öncelikle sezginin felsefi ve sanatsal açıdan kavramsal ve kuramsal açıklaması, yaratıcılık ve sezgisel düşünme edinimi arasındaki ilişki, sanatsal yaratma sürecinde hayal gücü, iç görü ve sezgisel düşünme, mit ve mitoloji kavramlarının epistemolojik ve kuramsal açıdan incelenmesi, kahramanlık mitoslarının tasviri ve sezgisel düşünme ile ilişkisi, görsel sanatlar dersinde kültürel kimliğe, sezgisel yaratıcı estetiğe ve mitolojik tasvire dayalı sanatsal uygulamalar incelenmiştir.
Araştırmanın diğer bölümünde, katılımcı yabancı uyruklu öğrencilerin, kültürel yaşantılarının kendi benlik algıları dâhilinde dışavurumları otoetnografi yöntemi ile incelenmiştir. Görsel sanatlar dersi kapsamında öğlencilerin farklı kültürel kimliklerine dair mitolojik efsanevi kahramanlara ilişkin sanatsal uygulamalarındaki; kültürel kimlik, sezgisel yaratıcı estetik yaklaşım ve hayal gücü, iç-görünün dışavurumu olarak resimsel tasvirlerindeki yaratıcı imgelerin çözümlenmesinde nitel araştırma yöntemlerinden oto-etnografı desen ile gösterge bilimsel çözümleme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Gösterge bilimsel çözümleme görsel fenomenoloji ve görsel durum çalışması esas alınarak yürütülmüştür. 
Araştırmanın örneklemini  farklı kültürel kimliğe sahip, toplam 10 öğrenci (sanatsal uygulama katılımcıları) oluşturmaktadır. Çalışmada oto-etnografik açıdan kültürel kimliğin ve kültürel farklılıkların, sezgisel yaratıcı estetik olarak imgesel-oluşumu ve kültürlerarası etkileşim aktarımına ilişkin öğrenci görüşlerine dair veriler, bilimsel araştırma yöntemlerinden görüşme yolu ile elde edilmiştir.  Bunun için uzman görüşleri alınarak, araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile öğrencilerle (katılımcılarla) yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin analizleri tablolaştırılmıştır. Tablo verileri alt temalar ayrılarak kodlar oluşturulmuştur. Araştırmada yer alan öğrenci çalışmaları (sanatsal uygulamalar) görsel fenomonoloji ekseninde "görsel gömülü teori" tekniği ile analiz edilmiştir.  Böylelikle öğrenci çalışmalarında yer alan kültürel kod, kültürel aktarım ve oto-etnografik dışavurum gibi kolektif bilinçdışı verilerin analizi yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgular öğrencilerin sanatsal uygulamalarında sezgisel yaratıcı sürecin önemini ortaya koymuştur. Öğrencilerin genellikle bilinçaltı ve kişisel deneyimlerinden ilham aldıkları düşüncenin ilk aşamalarında sezginin çok önemli bir ifade kaynağı olduğunu ortaya koymuştur. Sezgisel yaratıcı estetiğin öğrencilerin düşüncelerini, duygularını ve mitolojiye dair yorumlarını aktarmalarına olanak tanıyan bir iletişim dili olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca bu çalışma, mitolojinin görsel sanatlardaki önemli rolünün altını çizmektedir. Mitolojik anlatılar ve semboller tarih boyunca sanatçılar için daimi bir ilham kaynağı olmuştur. Bu bağlamda araştırma, kültürel kodların aktarımında farklı kültürel değerlerin analojiler yoluyla yeniden yorumlanmasında mitolojik unsurların önemli bir kaynak olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular mitolojik hikâyelerin kullanımının, görsel sanatlar dersi uygulamalarının daha derin anlam ve sembolik ifadelerle güçlendirilmesi için nasıl güçlü bir araç olabileceğini gösteriyor. Öğrenciler sezgi ve mitoloji kavramlarını yeterli düzeyde anlamlandıramada güçlük çekseler de sanatsal uygulamalara sezgisel yaratıcılık temelinde mitolojik unsurları aktarmışlardır. Otoetnografik açıdan öğrencilerin kültürel değerleri içselleştirdikleri, memleketlerine ait sosyo kültürel yaşamı kültürel olgular bütünlüğünde hem sözlü hemde uygulamalı olarak ifade etmişlerdir. Yaratıcı grup tekniği karma kültürle yürütülen görsel sanatlar etkinliklerinde farklı analojik unsurları birleştirerek yeni tasarımların yolunu açmıştır. Ayrıca Otoetnografik açıdan Türkiye ve Türk kültürü öğrenciler için daha yaşanabilir bir alan olarak ifade edilmiştir. 
Teorik analiz, pratik örnekler ve sanatsal çalışmalarınının bir kombinasyonu yoluyla oluşturulan bu araştırma, sanat eğitimcileri, öğrenciler ve görsel sanatlar alanı öğretim programı uygulayıcıları için değerli bilgiler sunmakla birlikte çeşitli ve kapsayıcı bir sanatsal ortamın teşvik edilmesinin öneminin altını çiziyor. Çeşitli kültür ve geleneklerden gelen mitoloji, görsel sanatlar eğitiminde küresel perspektifleri ve kültürler arası anlayışı teşvik etmek için güçlü bir araç olabilir. Bu yaklaşım, öğrencilerin farklı medeniyetlerin zengin mirasını tanımalarına yardımcı olur ve küresel söylemle anlamlı ve saygılı bir şekilde etkileşim kurmalarını sağlar. Sonuç olarak bu çalışma sezgisel yaratıcı estetik, mitoloji ve görsel sanatlar eğitimi arasındaki ilişkinin kapsamlı bir şekilde incelenmesini sağlamaktadır. Araştırma yalnızca bu konuların akademik olarak anlaşılmasına katkıda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda eğitimcilere ve öğrencilere zenginleştirilmiş sanatsal ifade arayışlarında pratik rehberlik sunar. Sanat eğitiminin alt disipilin alanı olan görsel sanatlar eğitimine yönelik çağdaş ve uygulanabilir programlar geliştirilmeye devam ederken, bu araştırma sezgisel yaratıcılığın ve mitolojik anlatıların kalıcı önemini vurgulayarak görsel sanatlar eğitiminin ve yaratıcı keşiflerin geleceği için ilgi çekici bir vizyon sunuyor.

Abstract:
This research investigates the multifaceted relationship between intuitive creative aesthetics and mythological elements in the field of visual arts education, in line with autoethnographic phenomena in multicultural educational environments. The study investigates the dynamic interaction between intuitive creativity, aesthetic sensitivity and the deep impact of mythology on creative expression, and offers a comprehensive analysis of how these elements combine and shape the artistic practices of students from different cultures studying visual arts, accompanied by their opinions and creative group technique. In the research, the basic concepts of intuition and intuitive creative process, which are about how individuals interact, make decisions and express themselves using their creative instincts, were theoretically structured from an intuitive and creative aesthetic perspective. In this context, first of all, the conceptual and theoretical explanation of intuition from a philosophical and artistic perspective, the relationship between creativity and the acquisition of intuitive thinking, imagination, insight and intuitive thinking in the artistic creation process, the epistemological and theoretical examination of the concepts of myth and mythology, the depiction of heroic myths and intuitive thinking. artistic practices based on cultural identity, intuitive creative aesthetics and mythological depiction were examined in the visual arts course.
In the other part of the research, the expressions of the participating foreign students' cultural experiences within their own self-perceptions were examined using the autoethnography method. Within the scope of the visual arts course, students' artistic practices regarding mythological and legendary heroes related to their different cultural identities; The analysis of cultural identity, intuitive creative aesthetic approach and imagination, creative images in pictorial depictions as the expression of inner vision was carried out with auto-ethnography pattern and semiotic analysis method, which is one of the qualitative research methods. Semiotic analysis was carried out based on visual phenomenology and visual situation study.
The sample of the research consists of a total of 10 students (artistic practice participants) with different cultural identities. In the study, data on students' views on the transfer of cultural identity and cultural differences from an auto-ethnographic perspective, imaginary formation as an intuitive creative aesthetic, and intercultural interaction were obtained through interviews from scientific research methods. For this purpose, expert opinions were taken and the analyzes of the data obtained from the interviews with the students (participants) using the semi-structured interview form created by the researcher were tabulated. Codes were created by separating the table data into sub-themes. Student works (artistic practices) included in the research were analyzed with the "visual embedded theory" technique on the axis of visual phenomenology. Thus, collective unconscious data such as cultural code, cultural transmission and auto-ethnographic expression in student studies were analyzed.
The findings obtained in the research revealed the importance of the intuitive creative process in students' artistic practices. It has been revealed that intuition is a very important source of expression in the early stages of thought, where students are often inspired by their subconscious and personal experiences. It has been found that intuitive creative aesthetics is a communication language that allows students to convey their thoughts, feelings and interpretations of mythology. Additionally, this study underlines the important role of mythology in visual arts. Mythological narratives and symbols have been a constant source of inspiration for artists throughout history. In this context, the research has revealed that mythological elements are an important source in the transfer of cultural codes and the reinterpretation of different cultural values through analogies. The findings show how the use of mythological stories can be a powerful tool for strengthening visual arts classroom practices with deeper meaning and symbolic expressions. Although students had difficulty in understanding the concepts of intuition and mythology at a sufficient level, they transferred mythological elements to artistic practices on the basis of intuitive creativity. From an autoethnographic perspective, students internalized cultural values and expressed the socio-cultural life of their hometown both verbally and practically in the integrity of cultural facts. The creative group technique has paved the way for new designs by combining different analogical elements in visual arts activities carried out with mixed culture. In addition, from an autoethnographic perspective, Turkey and Turkish culture were expressed as a more livable area for students.
Created through a combination of theoretical analysis, practical examples, and artistic studies, this research provides valuable information for art educators, students, and visual arts curriculum practitioners and underscores the importance of fostering a diverse and inclusive artistic environment. Mythology from diverse cultures and traditions can be a powerful tool for promoting global perspectives and cross-cultural understanding in visual arts education. This approach helps students appreciate the rich heritage of different civilizations and enables them to engage with global discourse in a meaningful and respectful way. As a result, this study provides a comprehensive examination of the relationship between intuitive creative aesthetics, mythology and visual arts education. The research not only contributes to academic understanding of these topics, but also offers practical guidance to educators and students in their quest for enriched artistic expression. As contemporary and applicable programs continue to be developed for visual arts education, the subdisciplinary field of art education, this research offers an intriguing vision for the future of visual arts education and creative exploration by highlighting the enduring importance of intuitive creativity and mythological narratives.