Böbrek taşlı hastaların biyokimyasal analizlerine göre non kontrast bilgisayarlı tomografide hounsfield ünitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of hounsfield units on non-enhanced computarise tomography according to the biochemical analyses of patient with nefrolithiases
Yazar: İLKER HALİL ATICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY VOYVODA
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç:Üriner sistem taşları kalsiyum, ürik asit, struvit ve sistin tiplerinden oluşur. Taşların kimyasal bileşiminin önceden bilinmesi, taşın kırılganlığının saptanması ve hastaya uygulanacak tedavinin ve profilaktik yaklaşımın belirlenmesinde anahtar faktördür. Bu çalışma ile Hounsfield Unite (HU) değerlerine göre taş tipinin öngörülmesi amaçlanmaktadır.Gereç ve yöntem:2005- 2010 yılları arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinin Üroloji Ana Bilim Dalı'nda üriner sistem taş operasyonu geçiren ve çıkarılan taşlara biyokimyasal analiz yapılan 50 olgunun bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri retrospektif olarak değerlendirildi. İntravenöz kontrast madde verilerek BT çekilen olgular çalışma dışında bırakıldı.Taşların lokalizasyonları, boyutu ve çok sayıda taşı olan olgularda çıkarılan taşın hangisi olduğu belirlendi. Belirlenen taşların HU değerleri iki ayrı gözlemci tarafından standart büyütme ve alan belirlenerek ölçüldü. İki ölçümcü arasındaki farklılığın değerlendirilmesi iki eş arasındaki farkın önemlilik testi ile yapıldı. Normal dağılım gösteren sayısal değişkenler bakımından 3 taş cinsinin karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanıldı. Sonuçlar % 95 güven aralığında değerlendirildi ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.Bulgular:Taş analizi sonuçlarına göre 34 kalsiyum fosfat, 11 kalsiyum oksalat, 5 triple fosfat (strüvit) taşı bulundu. Ölçüm sonuçlarına göre taş yoğunluklarında 3 taş grubunda yoğunluklar arası fark anlamlı bulundu.( p=0,002) Bu farkın nerden kaynaklandığını anlamak için 2'li taş grupları arasında karşılaştırma yapınca kalsiyum fosfat ile strüvit taşlarının yoğunlukları arasındaki farktan kaynaklandığı anlaşıldı. Yapılan ölçümlerde ortalama yoğunluğun taş boyutuna oranı ile taş cinsleri arasında anlamlı farklılık izlenmedi.(p=0,003) Taş çeşitleri yaş bakımından karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir farklılık bulundu. Bu farklılığa strüvit taşı bulunan hastaların yaş ortalaması ile kalsiyum oksalat taşı bulunan hastaların yaş ortalaması arasındaki farkın neden olduğu görüldü(p=0,003). Kreatin düzeyleri ile taş çeşitleri arasında anlamlı fark bulunamadı.(p=0.327).Sonuç:Taşların dansite değerlerinin bilinmesi bazı subtiplerinin tanımlanmasında faydalıdır. Bu da tedavinin planlanmasında ve profilakside yol göstericidir.Anahtar sözcükler: Bilgisayarlı Tomografi, Böbrek, Böbrek Taşı

Abstract:
Objective:Urinary system Stones are composed of calcium, struvite and cystine type of Stones. Knowing the chemical composition of Stones initially is the key factor in determination of fragility of Stone and treatment strategy and prophylactic approach. In this study we aimed the determi nation of the predictibility of Stone type using the Hounsfield Unit values.Material and Method:CT images of 50 patients operated in the urology department of Karaelmas investigation and research hospital between years of 2005 and 2010 for urinary calculus which are biohemically analyzed after extraction are retrospoectively evaluated. Patients given intraveneous contrast media are excluded.Localization,size of calculi and extracted calculus in the cases of multiple calculi are determined. HU dansities of determined calculi are measured by 2 different observer with standart magnification and area. Paired t.test is done to evaluate interobserver differences. Univariance analysis is used for comparison of normally distributed numerical variables for 3 type of calculi. Results are evaluated in the range of %95 reliabiliy and found statistically significant if p<0.05.Results:According to the stone analysis results, 34 calcium phosphate, 11 calcium oxalate and 5 triple phosphate(struvite) stone were found.According to measurement results, stone density differences between 3 type of calculi are found statistically significant(p=0,002). To understand the reason of this difference, comparison made between the double stone groups and it is recognized that this difference originated from different densities between calcium phosphate and struvite( p=0,003). Mean stone density to stone size ratio and stone type are not found statistically significant. When stone types are compared with age, this difference is also found statistically significant . It is seen that mean age of patients having struvite type of stone and calcium oxalate type of stone is related with that difference(p=0,003). No significant difference is found between creatin level and stone type(p=0,327).Conclusion:Knowing the stone density values are useful in determinatin of some subtypes which in turn guide in treatment planning and prophylaxis.Key Words:Computary Tomography,Kidney, Kidney stone