Jürgen Habermas'ın modernite savunusu üzerine bir değerlendirme
Evaluation on Jürgen Habermas's defense of modernity
Yazar: İLKİM ÖZDİKMENLİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ALEV ÖZKAZANÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
ÖZETÖzdikmenli, lkim, Jürgen Habermas'ın Modernite Savunusu Üzerine BirDeğerlendirme, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Yrd.Doç.Dr. Alev Özkazanç, 128 s.Jürgen Habermas'ın entelektüel sahneye çıktığı dönem olan 1960'lar, Batı eleştireldüşüncesinde bir milattır. Marksizmin 1968 dalgasının yenilgisiyle tepe noktasınaulaşan geri çekilişi, postmarksist/postyapısalcı yaklaşımların antirasyonalist-antimodernist teorilerinin eleştirel düşüncede ana akım haline gelmesini çabuklaştırmış,öte yandan Amerikan sosyolojisi ve dil bilimi de Marksizmin bıraktığı boşluğa hızlagirmiştir. Doğu Bloğunun çözülmeye başlamasıyla muhafazakarlık hem siyasal hemkuramsal düzlemde güçlenmiş, modernitenin bittiği varsayımı, gerici, postyapısalcı, yenimuhafazakar akımları birleştirmiştir.Jürgen Habermas söz konusu postmodern cephe karşısında aklın ve Aydınlanma'nıneleştirel bir savunusuna girişmiştir. Modern felsefeyi Aydınlanma düşüncesininöznelciliğini aşmaya dönük çabaların oluşturduğu bir söylem olarak algılayanHabermas; Nietzsche ve takipçilerinin çabalarının aklın inkarıyla sonuçlanıp gericiakımları güçlendirdiğini ve özne felsefesinin sınırlarının dışına da çıkamadığını önesürer. Ona göre özne felsefesi aklı yalnızca öznenin doğayla ve diğer öznelerle araçsalilişkisi üzerine kurduğu için tahakküme yol açmıştır, bundan kurtulmanın yolu ise aklıreddetmek değil öznelerarası iletişim temelinde yeniden kurmaktır.Bu tezde Habermas'ın postmodernizm eleştirisi ve iletişimsel eylem kuramının güçlü vezayıf yanları irdelenmiştir. Habermas, eleştirinin akıldan vazgeçemeyeceğini veAydınlanma'nın kapitalist modernleşmenin aklı olmanın ötesinde bir birikimi ifadeettiğini, modern felsefi söylemin başarılı ve tutarlı bir portresini çizerek ortayakoymuştur. Ancak Habermas'ın içinde bulunduğu entelektüel iklimden çokçabeslenmesi, onu eleştiri nesnesiyle birçok açıdan yakınlaştırmış ve postmodernizmeyaklaşımının gücünü sakatlamıştır.

Abstract:
ABSTRACTÖzdikmenli, lkim, An Evaluation on Jürgen Habermas?s Defense of Modernity,Master?s Thesis, Advisor: Assist.Prof. Alev Özkazanç, 128 p.The 1960s, when Habermas appeared on the intellectual scene, is a threshold for criticalWestern thought. The retreat of Marxism has facilitated antirationalist-antimodernisttheories to become the mainstream approach in critical thought. American sociologyand linguistic also quickly filled the vacuum left by Marxism. As the Eastern Bloc hasdisintegrated conservatism got stronger politically and theoretically, and the assumptionthat modernity was over, merged reactionary, poststructuralist and neoconservativetrends.Jürgen Habermas engaged in a critical defense of reason and Enlightenment against thispostmodern front. Perceiving modern philosophy as a discourse constituted by theattempts to transcend the subjective character of Enlightenment thought, Habermasclaimed that the attempts by Nietzsche and his followers ended up with the denial ofreason and strenghtened reactionary movements but could not go beyond subjectphilosophy as well. To him, subject philosophy led to domination since it founded reasonsolely upon the instrumental relations of the subject with the nature and the othersubjects; and the way to avoid domination was not to deny but to reconstruct reason onthe basis of intersubjective communication.In this thesis, the strengths and weaknesses of Habermas? theory are analyzed.Habermas displayed through drawing a succesful and coherent portrait of modernphilosophical discourse that criticism could not exist without reason and that theEnlightenment meant a legacy that goes beyond being the reason of capitalistmodernization. However, his being much influenced by the existing intellectual climateapproximated him to his object of criticism in many respects, and disabled thecompetence of his approach to postmodernism.