Kapsamlı e-sağlık okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi
Development of comprehensive e-health literacy scale
Yazar: GİZEM ARICI
Danışman: DOÇ. DR. JÜLİDE GÜLİZAR YILDIRIM DUMAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Elektronik sağlık = E-health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş-Amaç: Araştırmanın amacı, e-sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirilmesidir. 
Gereç-Yöntem: Bu metodolojik araştırmaya 1030 öğrenciden kümeleme yöntemi ile (371 erkek, 659 kadın) toplandı. Veriler kapsam geçerlik indeksi, Cronbach alfa, test-retest, madde korelasyonu, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulandı. Ölçek beşli likert tipte yanıtlanmaktadır. 
Bulgular: Ölçek puan ortalaması 164.25±26.47 (dağılım 100-235, puan) idi. Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0.99, Cronbach alfa katsayısı 0.958 idi. 46 madde içeren, dört faktörlü yapıda (genel sağlık ve internet okuryazarlığı, sosyal medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı,  bilgisayar ve iletişim teknolojileri okuryazarlığı) geliştirilen kapsamlı e-sağlık okuryazarlığı ve toplam puan korelasyonları 0.102 ile 0.587 arasında (p<0.001 ve p<0.01) arasındaydı. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi kabul edilebilir düzeyde idi (RMSEA=0.045, χ2=4534.80, df=961 p=0.000 GFI=0.90 AGFI=0.85, CFI=0.97, SRMR=0.005, NFI=0.96,  NNFI=0.97). Ölçek toplamı puanı açıklanan varyansı %56 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: Ölçeğin Türkiye için dört faktörlü yapıda geçerli ve güvenilir olduğu gösterildi. Ölçek, üniversite öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığını değerlendirmede sağlık profesyonelleri tarafından kullanılabilecek kapsamlı bir araçtır.

Anahtar Kelimeler: güvenirlik ve geçerlik; ölçek; e-sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Indtroduction-Aim: The goal of this study is to create a valid and reliable measurement tool for assessing e-health literacy.
Materials and Methods: This methodological study included 1030 students (371 males and 659 females). The data was analyzed using the content validity index, Cronbach's alpha, test-retest, total item correlation, exploratory and confirmatory factor analysis. The scale is graded on a five-point Likert scale.
Results: The mean score of the scale was 164.25±26.47 (range 100-235, score). The scale's content validity index was 0.99, and the Cronbach's alpha coefficient was 0.958. A four-factor structure (general health and internet literacy, social media literacy, information literacy, computer and communication technologies and health literacy) containing 46 items was developed for comprehensive e-health literacy. The total score correlations ranged between 0.102 and 0.587 (p<0.001 and p<0.01). The scale's confirmatory factor analysis was satisfactory (RMSEA=0.045, χ2=4534.80, df=961 p=0.000 GFI=0.90 AGFI=0.85, CFI=0.97, SRMR=0.005, NFI=0.96,  NNFI=0.97). The scale total score contribute to the overall variance was determined to be 56%.
Conclusion: In a four-factor structure, the scale has been shown to be valid and reliable for Turkey. The scale is a comprehensive tool that health professionals can use to assess e-health literacy in universities.
Keywords: reliability and validity; scale; e-health literacy