Arama Motoru Optimizasyonunun (SEO) haber üretim ve tüketim süreçlerine etkisi: Haberi üretenler ve tüketenler üzerine bir araştırma
The effect of Search Engine Optğimisation (SEO) on news production and consumption processes: A study on news producers and consumers
Yazar: ALP ŞAHİN ÇİÇEKLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ÜNAL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Araştırma, SEO uygulaması ve arama motorları kullanımıyla birlikte haber üretim ve tüketim süreçlerinde yaşanan değişim ve dönüşümlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, çevrim içi habere erişim için arama motoru kullanan internet kullanıcıları (n=611) ile internet haber sitelerinin SEO, içerik, internet ve gündem editörleri (n=11) oluşturmuştur. SEO'nun haber tüketim pratiklerinde ortaya çıkardığı değişimleri incelemek amacıyla nicel veriler, "Tanıtıcı Özellikler Formu" ile benzer çalışmalardan yararlanılarak geliştirilen "Haber Tüketiminde Arama Motoru Kullanımına Yönelik Tutum ve Davranış Ölçeği"nden oluşan çevrim içi bir anket ile toplanmıştır. Nicel veriler; t-Test, One-way ANOVA, Bonferroni ve Korelasyon testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmada kadınların ve 35-44 yaş aralığındaki katılımcıların habere erişimde arama motoru kullanma niyetlerinin fazla olduğu ve bu pratiği kolay ve güvenilir buldukları; ilkokul/ortaokul öğrenim düzeyindeki ve arama motorlarını çok sık kullanan katılımcıların ise haberin yerine yüksek düzeyde önem verdiği belirlenmiştir. SEO'nun haber üretim pratiklerinde ortaya çıkardığı değişimleri incelemek için editörlerle (n=11) yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler; betimsel analizi yöntemiyle beş tema altında analiz edilmiştir. Editörlerin SEO haberciliğini; arama motoru algoritmalarına uygun, tüketici ihtiyaçlarına ve medya şirketlerinin ekonomik kaygılarına yanıt veren bir habercilik pratiği olarak tanımladıkları saptanmıştır. Ek olarak editörlerin SEO haberciliğinde; sıklıkla Google Trends ve sosyal medya platformlarındaki verileri kullandıkları, hız ve niceliğine daha önem verildiğini düşündükleri, tıklanma baskısı ve gelir odaklı yaklaşımların etik problemleri doğurduğunu ve bu problemlerin kaliteli içerik üretimiyle çözülebileceğini ön gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak araştırmada elde edilen bulgular tartışılmış ve araştırmacılara gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The study was conducted to examine the changes and transformations in news production and consumption processes with the use of SEO and search engines. The sample of the study consisted of internet users who use search engines to access online news (n=611) and SEO, content, internet and agenda editors (n=11) of online news sites. In order to examine the changes caused by SEO in news consumption practices, quantitative data were collected with an online questionnaire consisting of "Descriptive Characteristics Form" and "Attitude and Behaviour Scale towards Search Engine Use in News Consumption" developed by using similar studies. Quantitative data were analysed with t-Test, One-way ANOVA, Bonferroni and Correlation tests. In the study, it was determined that women and participants in the 35-44 age range had a high intention to use search engines to access the news and found this practice easy and reliable; while participants with primary / secondary school education level and participants who use search engines frequently attach a high level of importance to the location of the news. Semi-structured interviews were conducted with editors (n=11) to examine the changes brought about by SEO in news production practices. Qualitative data were analysed under five themes using descriptive analysis method. It was found that the editors defined SEO journalism as a journalistic practice that responds to consumer needs and the economic concerns of media companies in accordance with search engine algorithms. In addition, it was concluded that editors frequently use data from Google Trends and social media platforms in SEO journalism, think that speed and quantity are more important, that click pressure and revenue-oriented approaches lead to ethical problems and that these problems can be solved by producing quality content. Finally, the findings obtained in the study were discussed and recommendations were offered to the researchers for future studies.