Çorlulu Ali Paşa Hanı'nın restorasyon projesi
Project of the restoration of Ali Paşa Hanı
Yazar: H. DEMET AKSU
Danışman: PROF. DR. AYŞE ZEYNEP AHUNBAY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Hanlar = Inns ; Restorasyon = Restoration ; Rölöve = Building survey ; Çorlulu Ali Paşa Hanı = Çorlulu Ali Paşa little ottoman town caravanserai ; İstanbul-Eminönü = İstanbul-Eminönü

Özet:
Ali Paşa Hanı, Eminönü ilçesinin Küçükpazar semtinde bulunmaktadır. Günümüze büyük ölçüde korunmuş olarak ulaşan yapı, 18. yüzyıl şehir hanlarına güzel bir örnektir. "Çorlulu Ali Paşa Hanı'nın Restorasyon Projesi" adlı bu tez çalışması kapsamında, yapının rölöve çizimleri yapılmış, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Bu çalışma ile anıtın detaylı bir biçimde belgelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın rölöve aşamasında, yapının mevcut durumu çizilerek ve fotoğraflanarak belgelenmiş, zaman içinde yapıda meydana gelen değişimler ve bozulmalar tespit edilmiştir. Restitüsyon aşamasında, yapının çağdaşı olan hanlar incelenmiş; yapının sunduğu veriler yardımıyla bir restitüsyon önerisi hazırlanmıştır.Restorasyon projesinde yapının korunması için gerekli müdahale teknikleri belirlenmiş, yapıya uygun yeni işlev için gerekli düzenlemeler planlanmıştır. Çorlulu Ali Paşa tarafından yaptırılmış olan yapının mimarı bilinmemektedir. Yapı, plan düzeni ve yapım tekniği açısından 18. Yüzyıl hanlarının mimari özelliklerim taşımaktadır. Yapımn planı, arsanın biçimine ve yolun durumuna göre şekillenmiştir. İki katlı ve tek avlulu olan yapıda tuğla ve taş birlikte kullanılmıştır. Yapıya, Gümüş Çeşme Caddesi'nden girilir ve tonoz örtülü bir geçitle avluya ulaşılır. Avlu planı yamuğa benzeyen bir dörtgen formundadır. Avluyu zemin katta ve birinci katta revaklı bir koridor çevreler. Odalar birer kapı ve pencere ile avluya açılır. Hanın iki yol cephesindeki odalar ayrıca ikişer pencere ile dışarıya açılır. Yapıda mekân örtüsü olarak beşik ve aynalı tonozlar kullanılmıştır. Ali Paşa Hanı çeşitli tarihlerde geçirdiği onarımlar sonucu oldukça değişmiştir. Bugün yapının zemin kat revakları kapatılmış olup depo olarak, ya da diğer mekânlara eklenerek kullanılmaktadır. Ragıp Gümüşpala Caddesi cephesi 1968 yılında yenilenmiş ve bugünkü görüntüsünü almıştır. Yapı,kullanıcı müdahaleleri ve bilinçsizce yapılan onarımlar sonucu bozulmuştur. Bazı mekânlarda pencere, kapı, ocak ve niş gibi mimarî öğeler yok edilmiştir. Ayrıca, çatı örtüsünün kötü durumda olması sonucu dış etkilere açık durumdadır ve zamanla yapıdaki hasarlar artmaktadır. Toplumsal yaşamımızın tarihî bir belgesi niteliğindeki Çorlulu Ali Paşa Hanı'nın gelecek nesillere de kalabilmesi bulunduğu olumsuz koşullardan kurtarılması ile mümkündür. Bu da gerekli koruma müdahalalelerinin uygulanması, yapının kendisine ve çevresine uygun yeni bir işleve kavuşturulmasına bağlıdır. Proje kapsamında, yapı için gerekli koruma yöntemleri belirlenmiştir. Çorlulu Ali Paşa Hanı'nın şifalı otlar, baharatlar, geleneksel şekerlemeler ve çeşitli bitkisel ürünlerin satıldığı, aynı zamanda boza, sahlep gibi bazı geleneksel içeceklerle, çeşitli bitkisel çayların içilebileceği bir mekân olması tasarlanmıştır. xıı

Abstract:
Ali Paşa Hanı (Ali Pasha Inn) is located within the Küçükpazar district of Eminönü. It is in a relatively good state of preservation and is one of the good examples of 18th Century inns in Istanbul. The aim of this project is to document the building in detail and develop proposals for its preservation. In this research project about Ali Paşa Ham, the historic building was surveyed and proposals were made for its restitution and restoration. In the survey stage of the study, the present condition of the building has been documented with photographs and measured drawings. The alterations made to the building throughout the years have been observed. In the restitution stage of the study, other 18th Century inns were investigated and together with the information obtained from the building itself, a proposal for the restitution of the building was prepared. The founder was Çorlulu Ali Paşa, an Ottoman grand vizier. The architect of the building is unknown. The plan scheme of Ali Paşa Hanı fits the typical plan organisation and construction techniques of 18th century city inns. The general layout of the building is defined by the position of the streets and the shape of the building site. The building has a courtyard and two floors. It was built using brick and stone. The entrance of the Ali Paşa Hanı is on Gümüş Çeşme Street. A passage covered by a barrel vault leads to the courtyard. The courtyard has a trapezoidal plan. Arcades surround the courtyard both on the ground and the first floor. Each room opens to the arcade with a door and a window. Barrel and cloister vaults have been used as covering elements. Ali Paşa Ham has been subject to changes in the past. At present, the arches of the ground floor arcades are walled on the courtyard side. The floor spaces thus gained are either used for storage or joined to the adjacent rooms to enlarge them. Ragip Gümüşpala Caddesi facade of the building was renewed in 1968 giving the building its present appearance. The building was deformed with unprofessional repairs by the owners. In addition, because of the bad roof conditions, the building is open to the weathering and its damages. As one of the significant building in the commercial center of Istanbul, it is important to safe guard provide the means for its future. In order to provide for this, it is necessary to apply suitable conservation techniques and rehabilitate the building with a proper use. In this project, necessary restoration techniques for the building have been identified. Ali Paşa Hanı can be organized as a place where medical herbs, spices and several plant products are sold. At the same time the place can be center where some traditional drinks, like boza, sahlep, şerbet and herbal tea are served.... X1H