Farklı zeminlerde yapılan pliyometrik sıçramalar sırasındaki biyomekanik parametrelerin karşılaştırılması
Comparing the biomechanic parameters during pliometric jumps on different surfaces
Yazar: FIRAT ÖZDALYAN
Danışman: PROF. DR. BERKANT MUAMMER KAYATEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Biyomekanik = Biomechanics ; Diz eklemi = Knee joint ; Hareket = Motion ; Hareket analizi = Motion analysis ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sıçrama = Jump

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı düz zeminde ve mini trambolinde yapılan derinlik sıçramalarının biyomekanik parametrelerinin karşılaştırılmasıdır. Mini trambolinde yapılan derinlik sıçraması sırasında maruz kalınan tepkime kuvveti ve yüklenme hızının düz zemine göre daha az olduğu hipotezinin incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmaya Türkiye basketbol liglerinde oynayan 34 yetişkin erkek sporcu katıldı. Katılımcıların boy uzunlukları, vücut ağırlıkları ve vücut yağ oranları ölçüldü. Ölçümler sonrasında sporculara 10 dakikalık bir ısınma programı uygulandı. Ardından katılımcıların sol diz, sol ayak bileği ile sol kalça eklemlerine aktif işaretler yerleştirildi ve sol ayakkabılarının altına kuvvet sensörü (FSR) yerleştirildi. Katılımcılar önce düz zeminde ardından mini trambolinde 60 cm yükseklikten derinlik sıçraması gerçekleştirdiler. Sıçramalar kamera ile kayıt altına alınırken bu sıçramaların FSR verileri de kaydedildi. Kameradan elde edilen verilerin analiziyle diz eklem açıları (açının minimum olduğu "frame" ile bu "frame"den önceki ve sonraki beşer "frame"); FSR'den elde edilen verilerin analiziyle ise tepkime kuvvetleri ve yüklenme hızları elde edildi. Ardından bu veriler bağımlı gruplarda T testi ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Maksimum tepkime kuvveti ve yüklenme hızı ortalamaları düz zeminde daha yüksek bulundu (p<0.001). Zemine temas anından tepkime kuvvetinin maksimuma çıktığı süre ortalamaları düz zeminde daha kısa olarak gözlemlendi (p<0.001). Diz eklem açısının minimum olduğu "frame" ve bu "frame"den bir önceki ile bir sonraki "frame"ler sırasındaki diz eklem açılarının ortalamalarının iki zemin için
benzer olduğu gözlemlendi. Ancak geri kalan sekiz "frame"deki diz eklem açı ortalamaları düz zeminde daha küçük bulundu (p<0.05).
Sonuç: Derinlik sıçraması sırasında diz ekleminin düz zeminde mini tramboline göre daha çok büküldüğü bulundu. Mini trambolinde yapılan derinlik sıçraması sırasındaki tepkime kuvveti ve yüklenme hızı daha düşük olduğundan, mini trambolin pliyometrik antrenmanlar sırasında riski azaltan bir aparat olarak kullanılabilir.

Anahtar Sözcükler: Pliyometrik, Mini trambolin, Yüklenme hızı, Tepkime kuvveti, Hareket analizi, Derinlik sıçraması, FSR, Diz eklem açısı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare biomechanic parameters of depth jumps on mini trampoline and noncompliant surface. In addition, to examine the hypothesis of reaction forces and loading rates are greater on mini trampoline compared to noncompliant surface during a depth jump.
Method: Thirty-four male adults, who were playing in Turkish basketball leagues, participated in the study. Participants' heights, body weights and body fat percentages were measured. After the measurements, athletes warmed up for 10 minutes. Then, active markers were placed to the participants' left knee, ankle and hip joints. Also a force sensing resistor (FSR) was placed under the participants' left shoes. First, participants performed 60 cm depth jumps on noncompliant surface, then on mini trampoline. The depth jumps were recorded by a camera while FSR data were being collected. The knee angles (the frame which the angle was minimum, also the five frames each before and after that) were calculated by the analysis of the camera recordings. Also, reaction forces and loading rates were measured by the analysis of the FSR data. Data were compared with paired samples T-test.
Results: Means of maximum reaction forces and loading rates were greater on noncompliant surface (p<0.001). Mean time, between the first contact moment to the surface and the moment when the reaction force was maximum, was shorter on noncompliant surface (p<0.001). Mean knee angles during three frames (when the knee angle was minimum, one frame each before and frame after the minimum)
were similar on both surfaces. However, mean knee angles during the rest of the eight frames were less on noncompliant surface (p<0.05).
Conclusion: This study indicates that during a depth jump, knee joint bends more on noncompliant surface compared to on mini trampoline. Since the reaction forces and loading rates are less on mini trampoline during a depth jump, mini trampoline can be used as an equipment which can reduce the risks of pliometric trainings.

Key Words: Pliometric, Mini trampoline, Loading rate, Reaction force, Motion analysis, Depth jump, FSR, Knee joint angle