Son 1 yıl içinde suisid girişimi olan 12 -18 yaş arası çocuk ve ergenlerde eşlik eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri, yavaş bilişsel tempo belirtileri ve emosyonel regülasyonun incelenmesi
Examination of attention deficit and hyperactivity disorder symptoms, slow cognitive tempo symptoms and emotional regulation in children and adolescents aged 12-18 who have attempted suicide in the last year
Yazar: ECEM BORU
Danışman: PROF. DR. EYÜP SABRİ ERCAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş: İntihar davranışları yaşam boyu bir halk sağlığı sorunu olup çocuk ve ergenlerde bu davranışları önleme güçlüğü yaşanmaktadır. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) belirtilerinin ve emosyon regülasyon(duygu düzenleme) güçlüklerinin çocuk ve ergenlerin işlevselliğini etkilediği, intihar girişimine neden olduğu literatürde bildirilmektedir. 
Amaç: Bu çalışmada son bir yıl içinde suisid (intihar) girişimi olan çocuk ve ergenlerde DEHB belirtileri, YBT belirtileri ve emosyon regülasyonun (duygu düzenlemenin) incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran, son bir yıllık zaman diliminde intihar girişiminde bulunan 12-18 yaş grubundaki kız cinsiyette 57 olgu ve yakın sosyodemografik özelliklerde kız cinsiyette 55 sağlıklı kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Olgu grubuna, araştırmacı tarafından yönetilen Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Formu-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM-5 Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T) yarı yapılandırılmış görüşmesi uygulanmıştır. Olgu grubunun ebeveynleri, çocuklarıyla ilgili DEHB ve YBT belirtilerinin değerlendirilmesi için Turgay DEHB ve Barkley Çocuk Dikkat Anketi (BÇDA) ölçeklerini doldurmuşlardır. Olgu grubu, intihar girişimi sırasındaki niyetinin ve emosyon regülasyonunun değerlendirilebilmesi için İntihar Niyeti Ölçeği (İNÖ) ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ) doldurmuştur. Kontrol grubundaki gençler ise emosyon regülasyon becerilerinin değerlendirilebilmesi için DDGÖ doldurmuştur. Olguların ve ebeveynlerinin sosyodemografik özellikleri, araştırmacılar tarafından sosyodemografik veri formuna (SDVF) kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda olgu grubunda okulu bırakanların (p=0,027), ders başarısı kötü olanların (p<0,001), geniş aileyle yaşayanların (p=0,004), sigara kullananların (p<0,001) ve alkol kullananların (p<0,001) oranı; anne ve baba boşanma (p<0,001), ailede psikiyatrik hastalık (p<0,001), ailede intihar girişimi (p<0,001) oranı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Olgu grubunda ders başarısı iyi olanların (p<0,001) oranı ve olgu grubunun maddi durumu (p<0,001); anne eğitim durumu (p<0,001), anne çalışma oranı (p<0,001), baba eğitim durumu (p<0,001), baba çalışma oranı (p=0,015) kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Kontrol grubunda anne ve baba ile yaşayanların oranı(p=0,004), anne ve baba birliktelik oranı (p<0,001) olgu grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. DEHB belirtileri değerlendirmesinde olgu grubunda dikkat eksikliği, hiperaktivite-dürtüsellik, KOKGB, davranım bozukluğu ve DEHB toplam puanı kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p=0,004, p<0,001, p<0,001, p<0,001) ayrıca olgu grubunda dikkat eksikliği ölçütü 6 ve üzerinde olanların (p=0,019), KOKGB ölçütü 4 ve üzerinde olanların (p=0,003) oranı kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. YBT belirtileri değerlendirmesinde olgu grubunda hayallere dalma (p<0,001), yavaşlık (p<0,001) ve YBT toplam (p<0,001) puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlükleri değerlendirmesinde olgu grubunda netlik (p<0,001), farkındalık (p<0,001), dürtüsellik (p<0,001), reddetme (p=0,001), amaçlar (p<0,001), strateji (p<0,001) ve DDGÖ toplam (p<0,001) puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. DEHB, YBT, duygu düzenleme güçlükleri toplam puanının suisid girişimini öngördüğü bulunmuştur. DEHB toplam puanı ≥14 olanların <14 olanlara göre suisid girişimi riski 4,489 kat fazladır (p=0,008). YBT toplam puanı ≥19 olanların <19 olanlara göre suisid girişimi riski 10,738 kat fazladır (p<0,001). DDGÖ toplam puanı ≥100 olanların <100 olanlara göre suisid girişimi riski 3,135 kat fazladır (p=0,044). İntihar girişimi öncesi plan yapanların girişimle ilgili şartlar (p=0,015), kendini değerlendirme (p<0,001), İNÖ toplam (p<0,001) puanları intihar öncesi plan yapmayanlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
Sonuç: İntihar girişiminde bulunmuş olan gençlerde yeniden intihar girişiminde bulunma riski fazladır. İntihar girişiminin nedenleri kompleks yapıdadır. Klinisyenler için intihar niyetini anlamak ve intihar girişimini tahmin etmek zorlayıcıdır. İntihar girişimi için risk faktörleri değerlendirilirken, risk faktörleri içindeki psikiyatrik bozukluklar arasında olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Yavaş Bilişsel Tempo; ayrıca intihar girişiminin gelişiminde önemli bir rolü olan ve genellikle DEHB, YBT ile birlikte bulunan duygu düzenleme güçlükleri akılda bulundurulmalıdır. Ergenlik döneminde, sadece psikiyatrik bir bozukluk tanısı koymak yerine, belirli semptomların varlığı da potansiyel risk faktörlerini tanımak ve gelecekte olası sorunları önlemek açısından önemlidir.
Anahtar kelimeler: Suisid girişimi (intihar girişimi); DEHB; YBT; emosyon regülasyon (duygu düzenleme); ergenlik

Abstract:
Introduction: Suicidal behaviors are a lifelong public health concern, and preventing these behaviors in children and adolescents can be challenging. Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), Slow Cognitive Tempo (SCT) symptoms, and difficulties in emotional regulation have been reported in the literature to impact the functionality of children and adolescents and contribute to suicide attempts.
Aim: The aim of this study is to investigate the symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), Slow Cognitive Tempo (SCT), and emotional regulation in children and adolescents who have attempted suicide within the last year.
Method: A total of 57 female participants aged 12-18, who had attempted suicide within the past year and presented to the Department of Child and Adolescent Psychiatry at Ege University Faculty of Medicine, were included in the study. Additionally, 55 healthy female participants with similar sociodemographic characteristics were included as a control group. The case group was administered the The Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-DSM-5-T) by the researcher, which is a semi-structured psychiatric interview. The parents of the case group completed the Turgay DSM-IV-Based Child and Adolescent Disruptive Behavioral Disorders Screening and Rating Scale (T-DSM-IV-Scale) and the Barkley Child Attention Scale (BCAS) to assess symptoms of ADHD and SCT in their children. The case group completed the Suicide Intent Scale(SIS) and the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) to assess their thoughts during the suicide attempt and to evaluate emotional regulation difficulties. The youth in the control group, on the other hand, completed the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) to assess their emotion regulation skills. The sociodemographic characteristics of both the cases and their parents were recorded in the Sociodemographic Data Form (SDF) by the researchers. 
Results: In our study, the rates of school dropout (p=0.027), poor academic performance (p<0.001), living with extended family (p=0.004), cigarette use (p<0.001), and alcohol use (p<0.001) were statistically significantly higher in the case group, when compared to the control group. Additionally, in the case group, the rates of good academic performance (p<0.001) and financial status (p<0.001) were statistically significantly lower, along with lower maternal education (p<0.001), maternal employment status (p<0.001), paternal education (p<0.001), and paternal employment status (p=0.015), when compared to the control group. In the control group, the rates of living with both parents (p=0.004) and parental union (p<0.001) were statistically significantly higher than in the case group. In the assessment of ADHD symptoms, the case group showed significantly higher scores for attention deficit, hyperactivity-impulsivity, ODD, conduct disorder, and total ADHD score when compared to the control group (p<0.001, p=0.004, p<0.001, p<0.001, p<0.001, respectively). Additionally, in the case group, the rates of meeting the criteria for attention deficit (p=0.019) and ODD (p=0.003) were statistically significantly higher than in the control group. In the assessment of SCT symptoms, the case group had significantly higher scores for daydreaming (p<0.001), slowness (p<0.001), and total SCT score (p<0.001) when compared to the control group. In the assessment of emotion regulation difficulties, the case group had significantly higher scores for clarity (p<0.001), awareness (p<0.001), impulsivity (p<0.001), rejection (p=0.001), goals (p<0.001), strategy (p<0.001), and total DERS score (p<0.001) when compared to the control group. It was found that the total scores of ADHD, SCT, and emotion regulation difficulties predict suicide attempts. The risk of suicide attempts was 4.489 times higher for those with a total ADHD score ≥14 compared to those with <14 (p=0.008). The risk of suicide attempts was 10.738 times higher for those with a total SCT score ≥19 compared to those with <19 (p<0.001). The risk of suicide attempts was 3.135 times higher for those with a total DERS score ≥100 compared to those with <100 (p=0.044). Those who planned their suicide attempts had statistically significantly higher scores in terms of circumstances related to the attempt (p=0.015), self-assessment (p<0.001), and total SIS (p<0.001) scores compared to those who did not plan their attempts.
Conclusion: In young individuals who have attempted suicide, there is a higher risk of further suicide attempts. The causes of suicide attempts are complex. Understanding suicide intent and predicting suicide attempts can be challenging for clinicians. When assessing risk factors for suicide attempts, it's important to consider Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), Sluggish Cognitive Tempo (SCT) among psychiatric disorders among the risk factors. Additionally, difficulties in emotion regulation, which often co-occur with ADHD and SCT and play a significant role in the development of suicide attempts, should be taken into account. During adolescence, it's important not only to diagnose psychiatric disorders but also to recognize the presence of specific symptoms as potential risk factors and to take preventive measures against potential future problems.
Key words: Suicide attempt; ADHD; SCT; emotion regulation; adolescence