Yeni tanı epilepsi hastalarında epilepsinin ve antiepileptik tedavinin oksidatif stres üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of epilepsy and antiepileptic treatment on oxidative stress in newly diagnosed epilepsy patients
Yazar: MUSTAFA SABRİ SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA GÜRKAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Disülfitler = Disulfides ; Epilepsi = Epilepsy ; Homeostaz = Homeostasis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İskemi modifiye albumin = Ischemia-modified albumin

Özet:
Giriş ve Amaç: Epilepsi, çocuklarda sık görülen, tekrarlayan nöbetlerle karakterize nörolojik bir hastalıktır. Hem epilepsi hem de antiepileptik ilaçların oksidatif stresle ilişkisine dair birçok çalışma yapılmıştır. Oksidatif stresin arttığı birçok hastalıkta tiyol/disülfit homeostazının bozulduğu veya iskemi modifiye albüminin (İMA) arttığı gösterilmiştir. Amacımız; epilepsinin ve antiepileptik ilaçların oksidatif stres üzerine etkisini tiyol/disülfit homeostazı ve İMA ile değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Nöroloji Kliniği'ne Haziran 2020 ile Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran,  valproat (VPA) veya karbamazepin (CBZ) monoterapisi başlanan 2-17 yaş aralığında 46 yeni tanı epilepsi hastası (35 VPA, 11 CBZ) ile Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları veya Sağlam Çocuk Polikliniklerine başvuran 59 sağlıklı çocuk dahil edildi. Hastalardan ve kontrol grubundan toplanan serum örneklerinden total tiyol, native tiyol ve İMA çalışıldı. Disülfit/total tiyol, disülfit/native tiyol, native tiyol/total tiyol oranları hesaplandı. 

Bulgular: Epilepsi hastalarında kontrol gruba göre disülfit seviyesi, disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı yüksek (p=0,006, p=0,001, p=0,001), native tiyol/total tiyol oranı ve İMA seviyesi anlamlı düşük saptandı (p=0,001, p=0,015). Hasta grubun tedavinin 6. ayında bazal değerlere göre disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı olarak düşük (p=0,036, p=0,037), native tiyol/total tiyol oranı ve İMA değeri anlamlı yüksek saptandı (p=0,037, p=0,001). VPA kullanan hastalarda CBZ kullanan hastalara göre native tiyol, total tiyol ve İMA değerleri ve native tiyol/total tiyol oranı anlamlı olarak daha düşük (p=0,004, p=0,006, p=0,001, p=0,016), disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları anlamlı yüksek saptandı (p=0,018, p=0,016). 

Sonuç: Epilepsi hastalarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında tiyol/disülfit homeostazının bozulduğu görüldü.  Antiepileptik tedavi ile tiyol/disülfit homeostazındaki bozulmanın düzeldiği ve sağlıklı kontrol grubu seviyelerine gerilediği saptandı. Hasta sayısı az olmakla birlikte CBZ'nin VPA'ya göre tiyol/ disülfit homeostazını daha iyi dengelediği görüldü. İMA ise epilepsi hastalarında oksidatif stresi belirlemede uygun bir yöntem olarak değerlendirilmedi.

Abstract:
Introduction: Epilepsy is a common neurologic disease in children characterized by recurrent seizures. Many studies have been conducted on the alteration of oxidative stress associated with both epilepsy and antiepileptic drugs. It has been shown that thiol/disulphide homeostasis is impaired or ischemia modified albumin (IMA) increased in many diseases with increased oxidative stress. Our aim is to evaluate the effect of epilepsy and antiepileptic drugs on oxidative stress with thiol/ disulphide homeostasis and IMA.

Materials and Methods: The study included 46 newly diagnosed epilepsy patients (35 VPA, 11 CBZ) between the ages of 2-17 who applied to the Health Sciences University Ankara City Hospital Children's Hospital Pediatric Neurology Clinic between June 2020 and December 2021 and were started on valproate (VPA) or carbamazepine (CBZ) monotherapy and 59 healthy children who applied to Ankara City Hospital Children's Hospital Pediatric Clinics or Social Pediatric Clinics were included. Total thiol, native thiol and IMA were studied from serum samples collected from patients and control group. Disulphide/total thiol, disulphide/native thiol, native thiol/total thiol ratios were calculated. 

Results: Disulphide level, disulphide/native thiol and disulphide/total thiol ratios were significantly higher in epilepsy patients compared to the control group (p=0.006, p=0.001, p=0.001). Native thiol/total thiol ratio and IMA level were found to be significantly lower in epilepsy patients compared to the control group (p=0.001, p=0,015). The disulphide/native thiol and disulphide/total thiol ratios of the patient group were found to be significantly lower than the basal values at the 6th month of treatment (p=0,036, p=0,037). Native thiol/total thiol ratio and IMA value were found to be significantly higher than basal values in the patient group at the 6th month of treatment (p=0,037, p=0,001). Native thiol, total thiol and IMA values and native thiol/total thiol ratio were significantly lower in patients using VPA compared to patients using CBZ (p=0.004, p=0.006, p=0.001, p=0.016). The disulphide/native thiol and disulphide/total thiol ratios were found to be significantly higher in patients using VPA compared to patients using CBZ (p=0.018, p=0.016).

Conclusion: Thiol/disulpide homeostasis was impaired in epilepsiy patients compared to the control group. It was observed that the deterioration in thiol/disulphide homeostasis was improved with antiepileptic treatment and regressed to the level of the healthy control group. Although the number of the patients was small, CBZ was found to balance the thiol/disulfide homeostasis better than VPA. IMA was not considered an appropriate method for determining the oxidative stress in epilepsy patients.