Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan ergenlerde ebeveyn-çocuk metakognisyonlarının hastalık şiddeti, komorbidite ve psikolojik sağlamlık ile ilişkisi
The relationship between parent-child metacognitions with ocd severity, comorbidity and psychological resilience in adolescents with obsessive compulsive disorder
Yazar: SEBİLE ASLI EKE GÜNAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. CANER MUTLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Ergenler = Adolescents ; Hastalık şiddeti = Disease severity ; Komorbidite = Comorbidity ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Öz değerlendirme = Metacognition

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı olan 12-18 yaş arasındaki ergenler ve her iki ebeveyninin metakognisyonlarının incelenmesi; hastalık şiddeti, komorbidite ve psikolojik sağlamlık ile ilişkisinin değerlendirilerek kontrol grubu ile karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza 12-18 yaşları arasında; OKB tanısı olan 63 ergen ile daha önce çocuk ve ergen psikiyatrisi başvurusu olmayan 54 ergen ardışık olarak dahil edilmiştir. Olgu ve kontrol grubuna ait sosyodemografik bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formuyla elde edilmiştir. Olgu ve kontrol grubunda yer alan ergenler ile Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (ÇDŞG-ŞY) adlı yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Olgu grubunda yer alan ergenlerin hastalık şiddeti görüşmeci tarafından Çocuklar için Yale Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (ÇY-BOKÖ) ile değerlendirilmiştir. Olgu ve kontrol grubundaki ergenlere; Üstbiliş Ölçeği Çocuk-Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE) ve Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12); ebeveynlerine Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) doldurtulmuştur. 
Bulgular: Olgu grubundaki olumsuz üst endişeler, bilişsel izleme ve batıl inançlar, ceza ve sorumluluk alt ölçek puanları ve toplam puan ortalaması kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Psikolojik sağlamlık düzeyi olgu grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. Olgu grubundaki ergenler ve annelerinin metakognisyonları arasında pozitif anlamlı korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Her iki grupta da ergenlerin metakognisyonları ile babaların metakognisyonları arasında anlamlı korelasyon ilişkisi saptanmamıştır (p>0.05). Regresyon analizi ile olgu grubundaki ergenlerin OKB şiddetini açıklamada ergenlerin kendi metakognisyonları etkili bir faktör olarak bulunmuştur. 
Sonuç: OKB tanılı ergenlerde işlevsel olmayan metakognisyonlar daha fazla bulunmakta olup annelerinin metakognisyonları ergenlerin metakognisyonları ile ilişkili bulunurken ergenler ve babalarının metakognisyonları arasında ilişki saptanmamıştır. Ergenlerin kendi metakognisyonlarının OKB şiddetini yordamada etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, OKB'li ergenlerde kullanılan terapötik yaklaşımlarda işlevsel olmayan metakognisyonlara odaklanmanın önemli olabileceğini ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Metakognisyon, Maternal Metakognisyon, Paternal Metakognisyon, Psikolojik Sağlamlık

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the metacognition of adolescents with Obsessive Compulsive Disorder (OCD) between the ages of 12-18 years and their parents; evaluate the relationship with OCD severity, comorbidity, and psychological resilience in comparison with controls.
Method: 63 adolescents with a diagnosis of OCD were included in the study as case group, and 54 adolescents who had not previously applied to child and adolescent psychiatry outpatient clinics as control group. Sociodemographic data of the case and control groups were obtained using a sociodemographic data form prepared by the researcher. A semi-structured interview named Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime version (K-SADS-PL) was conducted in the case and control groups. The severity of OCD in the case group was evaluated by the interviewer, using the Children's Yale Brown Obsession-Compulsion Scale (CY-BOCS). Adolescents in the case and control groups completed Metacognition Questionnaire for Children (MCQ-C) and Child and Youth Resilience Measure (CYRM-12), and Metacognition Questionnaire-30 was completed by their parents.
Results: Subscale scores for negative metacognitive beliefs, cognitive monitoring, superstition, punishment and responsibility beliefs, and total mean scores were found out to be significantly higher in the case group compared to controls (p<0.05). Psychological resilience level was significantly lower in the case group compared to controls. The metacognition of mothers and their children were positively correlated in both groups (p<0.05), while there was no significant correlation between the metacognition of adolescents and fathers in either group (p>0.05). By regression analysis, it was shown that only personal metacognitions of adolescents were effective in predicting OCD severity.  
Conclusion: Dysfunctional metacognitions are more common in adolescents diagnosed with OCD. Maternal metacognitions are associated with adolescent's metacognitions, whereas paternal metacognitions are not. It was concluded that personal metacognitions of adolescents were effective in predicting OCD severity. These findings suggest that focusing on dysfunctional metacognitions might be important for therapeutical approaches in adolescents with OCD.  
Keywords: Obsessive Compulsive Disorder, Metacognition, Maternal     Metacognition, Paternal Metacognition, Psychological Resilience