Demokrat Parti'nin kurucularından Celâl Bayar ve Adnan Menderes'in liderlikleri: İç siyasi olaylar üzerinden bir analiz
The leaderships of Celâl Bayar and Adnan Menderes, founders of the Democratic Party: An analysis on domestic policies
Yazar: NAİM YAVUZ ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. DEMİRHAN FAHRİ ERDEM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bayar, Celal = Bayar, Celal ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Liderlik = Leadership ; Menderes, Adnan = Menderes, Adnan ; Siyasi liderlik = Political leadership ; Siyasi olaylar = Political events ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Yakın tarihimizde siyaset bilimi alanında çalışanlar tarafından çeşitli yönleriyle incelenen ve lider kimlikleriyle öne çıkan bazı isimler bulunmaktadır. Bu çalışmada siyasi tarihimizde önemli yeri olan iki siyasi lider, Celâl Bayar ve Adnan Menderes'in siyasi liderlik özelliklerinin karşılaştırılması hedeflenmiştir. 
Celâl Bayar, çok partili hayata geçişte parti kurucusu ve ilk sivil Cumhurbaşkanı olması yönüyle; Adnan Menderes ise Demokrat Parti ile iktidara gelerek uzun süre Başbakanlık yapan bir lider olarak ön plana çıkmaktadır. Liderlik özellikleri itibariyle Tek Parti Döneminde her ikisi de lider oligarşisine karşı çıkan demokrat bir yapıya sahiplerdir. Celâl Bayar daha çok devletin önceliklerine önem veren, Adnan Menderes ise halka yönelik popülist politikalarla ön plana çıkan karizmatik bir siyasi liderdir. 
Bu çalışmada Bayar ve Menderes'in; iç siyasette yaşanan gelişmeler karşısında bir lider olarak benzer veya farklı duruşlarının karşılaştırmalı analizi yapılmaya çalışılmıştır. Yapılan analiz neticesinde Menderes'in karizmatik liderlik yönü ön plana çıkan bir siyasi figür olarak iktidarının başlarında demokratik liderlik tavrı sergilemekle birlikte, iktidarının son döneminde otokratik siyasi kimlik sergilediğine yönelik argümanlar bulunmaktadır. Bayar'ın ise devletin çıkarlarını önceleyen bir siyasi lider kimliği sergilediği ve otoriterleşen iktidara müdahale etmeyerek bu durumu meşrulaştırdığı düşünülmektedir. Ancak 1960 darbesi sonrası yargılanmaları ve Menderes'in idamı, her iki liderin de demokratik seçimlerle iş başına gelmelerine rağmen mağdur edilmelerini ve arkasında üzülen kitleler bırakması sonuçlarını ortaya çıkarmıştır.

Abstract:
In our recent history, there are some names that stand out with their leadership identities and are examined from various aspects by political scientist. The aim of this study is to compare the political leadership characteristics of two political leaders, Celâl Bayar and Adnan Menderes. 
Celâl Bayar, the party founder and first civilian president in the transition to multi-party life and Adnan Menderes coming to power with the Democratic Party came to the fore as a leader who served as prime minister for a long time. In terms of leadership characteristics, both of them had a democratic structure that opposed the leader oligarchy during the Single Party period. Celâl Bayar attached importance to the priorities of the state, and Adnan Menderes was a charismatic political leader who came to the fore with populist policies towards the people.
In this study, a comparative analysis is applied on the similar and different positions of Bayar and Menderes toward the domestic policies. As a result of the analysis, although Menderes showed a democratic leadership attitude as a political figure whose charismatic leadership aspect came to the forefront, there are arguments that he showed an autocratic political identity in the last period of his power. Bayar, on the other hand, is considered to be a statist political leader who prioritised the interests of state and legitimized this situation by not interfering with the authoritarian power. However, the trial of Menderes after the 1960 revolution and the execution of Menderes brought to the forefront the profile of a victimized leader because both leaders came to power with democratic elections but they were aggrieved, which brought about miserable masses.