Maraş din ulemasından Ziyaizade (Dayızade) Hacı Mehmet Emin Efendi (01.07.1847-28.04.1921)
From Maraş religious ulemas Ziyaizade (Dayızade) Hacı Mehmet Emin Efendi (01.07.1847-28.04.1921)
Yazar: MEHMET ABAMA
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ALPASLAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Mehmed Emin Efendi = Mehmed Emin Efendi ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Ulema = Ulama

Özet:
Bu çalışmanın konusu "Dayızade/Ziyaizade Mehmet Emin Efendi'nin Biyografisi"dir. Dayızade Hoca gerek Balkan Savaşları, gerekse daha sonraki Milli Mücadele dönemindeki savaş sırasında halkın teşkilatlandırılması, (halkın) savaşa iştirakinin sağlanması vb. faaliyetler ile birçok yararlılıkları olmuştur. Bu noktada, kendisinin ahalide çok sevilen bir şahsiyet olması, Maraş'ta Nebeviye Medresesi, Kalenderzade Medresesi, Hacı Abdullah Medresesi vb. birçok medresede müderrislik yapması, yaşadığı dönemde Maraş Naki'b'ül Eşraflık makamında bulunması –yani seyyid olması- şeklinde sıralanabilecek faktörler, ahalinin kendisine duyduğu teveccühün sebepleri olarak sıralanabilir. Özellikle Maraş Kurtuluş Harbi dönemindeki faaliyetleri Arslan Bey'in yanından hiç ayrılmaması ve sürekli onu yönlendirmesi, halkı Arslan Bey etrafında toplanmaya teşvik etmesi,   savaşın kazanılmasındaki önemli faktörlerden olmuştur. Maraş'ın kurtuluşundan sonra, halkı Antep'e yardıma teşvik etmesi, bizatihi bu ekibin başında Antep'e gidip; orada da faaliyetlerde bulunması unutulmamıştır. Daha sonraki dönemde TBMM 1.Dönem milletvekili olarak da seçilen; ancak, Meclis'e gitmeyi tercih etmeyip; yerine Arslan Bey'in seçilmesini refere eden Dayızade Hoca savaştan kısa bir süre sonra 28.04.1921 tarihinde vefat etmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ziyaizade/Dayızade, Nakib'ül Eşraf, Maraş Milli Mücadelesi, Nebeviye Medresesi

Abstract:
This to study subject is "Dayızade / Ziyaizade Mehmet Emin Efendi's Biography". The benefits of Dayızade / Ziyaizade to the Balkan Wars and the organization of the people during the war in the next War of Independence, ensuring (people's) participation in the war, etc. It has had many benefits in the realization of activities At this point, he is a very popular personality among the people, Nebeviye Madrasa, Kalenderzade Madrasa, Hacı Abdullah Madrasa etc. in Maraş. The factors that can be listed as being a professor in many madrasas, being in the position of Maraş Naki'b'ül Eşraflık during his lifetime - that is, being a sayyid- can be listed as the reasons for the people's kindness towards him. Especially during the Maraş War of Independence, Arslan Bey never left his side and constantly guided him and encouraged the people to gather around Arslan Bey, which was one of the important factors in winning the war. After the liberation of Marash, he encouraged the people to help Antep, he went to Antep personally at the head of this team; It is not forgotten to carry out activities there as well. In the following period, he was also elected as a deputy for the first term of the TBMM; However, he does not prefer to go to the Assembly; Dayızade Hodja, who referred to Arslan Bey's election instead, passed away on 28.04.1921, shortly after the war.

Keywords: Ziyaizade / Dayızade, Nakib'ül Esraf, Maraş National Struggle, Nebeviye Madrasa