Çanakkale Savaşları ile Normandiya Çıkarması'nın karşılaştırmalı tahlili
The comparative analysis of Gallipoli Campaign and Battle of Normandy
Yazar: AHMET TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. A. METE TUNCOKU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Dünya Savaşı II = World War II ; Normandiya Çıkarması = Battle of Normandy ; Savaş = War ; Çanakkale = Çanakkale ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
Dünya Harp Tarihi incelendiğinde en karmaşık ve zor harekâtların, amfibi harekâtlar olduğu, bu sebeple başarı ihtimalinin de düşük olduğu görülmektedir. Ayrıntılı bir planlama ve yeterli hazırlık yapılmadan icra edildiğinde ya da iyi hazırlanmış bir savunma ile karşılaşıldığında birçok çıkarma harekâtı başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu çıkış noktasından hareketle çalışmada, Müttefik Devletler açısından başarısızlıkla sonuçlanan Çanakkale Savaşı'ndan elde edilen tecrübelerin, başarıyla gerçekleştirilen Normandiya Çıkarması'nın planlama ve icrasında etkili olup olmadığı, (etkili oldu ise) ne derece etkili olduğu araştırılmaktadır.Bu kapsamda, tezde; Çanakkale Savaşları ve Normandiya Çıkarması ayrı ayrı ele alınmış, Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi'nin açılmasına, İkinci Dünya Savaşı'nda da Normandiya Çıkarması'nın icrasına varan süreçte siyasi, ekonomik ve askeri gelişmeler ile karar vericiler tarafından gerçekleştirilen toplantı, görüşme ve antlaşmalar irdelenmektedir. Ayrıca, Normandiya Çıkarması ile Çanakkale Savaşları arasında, yukarıda belirtilen ölçütler çerçevesinde, benzerlik ya da farklılık gösteren yönlerin saptanmasına ve buradan hareketle Çanakkale Savaşları'ndan elde edilen sonuçların, Normandiya Çıkarması'nın planlama ve icrasında etkili olup olmadığının tespitine çalışılmaktadır.Son olarak her iki savaş sürecinde devletlerin siyasi/askeri tutum ve davranışları bazı uluslararası ilişkiler teorileri (realizm, liberalizm, jeopolitik teoriler ve oyun teorisi) çerçevesinde değerlendirilmeye ve bir sonuca varılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda yapılan karşılaştırma ve tahlil neticesinde, Müttefik Devletlerin, Çanakkale Cephesi'nde icra edilen çıkarma harekâtı başarısızlıkla sonuçlanmışken, Normandiya Çıkarması'nın başarıya dönüştürülmesinde Çanakkale Cephesi'nde elde edilen tecrübelerden ne kadar istifade ettikleri ve bunların ne derece etkili olduğu ortaya konulmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
Throughout the World military history the amphibious operations have always been one of the most difficult and challenging battles of all. Thus their success rate is always lower than the others. Without thorough preparation and detailed planning or when faced up a well organized defence many amphibious operations were ended up with failure.From this origin, this dissertation aims to examine whether the Allied forces used and utilized the military experiences of the Gallipoli Campaign as an unsuccessful operation (and if they did how much of it) to plan and organize the Normandy amphibious landing.Within this framework in the first and second chapters of the dissertation the Gallipoli Campaign and the Battle of Normandy were examined separately. The background political, economic and military reasons of both battles together with each campaign?s decision maker?s meetings, correspondence and agreements were taken into consideration.In the third chapter the similarities and the differences between these two military events were analysed. By using these points it was tried to draw conclusions about whether the lessons from the Gallipoli Campaign were influential in the planning and the application processes of the Battle of Normandy.In the conclusion the military and political attitudes of each operation?s belligerents were examined in terms of specific international relations theories (realism, liberalism, geopolitical theories and the game theory). Moreover depending on the findings of the third chapter how much of the lessons of the unsuccessful Gallipoli Campaign were utilized and how much of this were effective in the success of the Battle of Normandy were expressed.