Abdominal travma vakalarında laparotomi uygulanan hastaların relaparotomi sebeplerinin ve hasta sonuçlarının retrospektif deskriptif analizi
A retrospective descriptive analysis of the reasons for relaparotomy and patient outcomes in patients undergoing  laparotomy for abdominal trauma
Yazar: MEHMET BAHADIR DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİN KAYMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Abdominal cerrahi sonrasında ortaya çıkan komplikasyonları yönetmek için bazı hastalarda relaparotomi yapılması gerekebilmektedir. Relaparotomi işlemleri artmış mortalite ve morbidite ile ilişkilendirilmiştir. Relaparotomi ihtiyacı, hastanın ameliyat edildiği duruma, uygulanan cerrahiye ve ortaya çıkabilecek komplikasyonlara bağlıdır. Bununla birlikte, relaparotomi ile ilişkili prognostik faktörler daha önce değerlendirilmiş olmasına rağmen, bildiğimiz kadarıyla, abdominal travmada relaparotomi ile ilişkili özellikler değerlendirilmemiştir. Çalışmamızın amacı, abdominal travma sonrası relaparotomi yapılan hastalarda prognozla ilgili özellikleri değerlendirmektir. 
Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğinde Aralık 2016-Aralık 2022 tarihleri arasında abdominal travma nedeniyle relaparatomi yapılan 106 hasta retrospektif değerlendirildi.  Demografik veriler, laboratuvar sonuçları, relaparotomi nedeni, tipi ve sayısı, relaparotomi mekanizması, yaralanan intrabdominal organlar ve prognostik özelliklerin mortalite ile olan ilişkisi analiz edildi. 
Hastaların yaş ortalaması 37,5 ± 16,9 (18-80 yaş) idi. Hastaların %26,4'ü 50 yaş ve üzerindeydi. Hastaların 84 tanesi erkek, 22 tanesi kadındı. Travma mekanizması olguların 86 tanesi penetran travma, 20 tanesi ise künt travma idi. Travma sonrası en sık yaralanan organlar sırasıyla ince bağırsak (%43,4), retroperiton (%34,9) ve karaciğer (%34,0) idi. Olguların yaklaşık üçte birinde (%32,1) eşlik eden ekstraabdominal yaralanma vardı. Relaparotomi olguların %72,6'sında acil olarak planlanmıştı. %21,7'sinde  birden fazla relaparotomi mevcuttu. En sık relaparotomi nedenleri kanama kontrolü (%29,2), ince bağırsak ve kolon sorunları (%24,5) ve intraabdominal abse (%19,8) idi. Hastane içi mortalite %9,4 olarak bulundu. Gruplar arası analizlerde, 50 yaş üstü olmak (p=0.020), kadın cinsiyet (p=0.031), yüksek ASA skoru (p<0.001), künt yaralanma (p=0.020), araç dışı trafik kazası (p<0.001), karaciğer (p<0.001) ve böbrek yaralanması (p=0.018), birden fazla relaparotomi yapılması (p<0.001) ve kısa relaparotomi zamanı (p=0.046) mortalite ile ilişkili bulunmuştur. Vital bulgular arasından düşük sistolik (p<0.001) ve diyastolik (p<0.001) kan basıncı ve yüksek nabız hızı (p=0.001), laboratuvar bulguları arasında ise yüksek laktat (p<0.001), INR (p<0.001), WBC (p<0. 001), nötrofil sayısı (p=0.002), AST (p<0.001), ALT (p<0.001) ve LDH düzeyleri (p=0.032) ile, düşük hemoglobin (p=0.015), trombosit (p=0.001) ve albümin düzeyleri (p<0.001) mortalite ile ilişkili bulunmuştur.
Relaparotomi uygulanan abdominal travma hastalarında izlenen mortalite düzeyi önemli seviyededir. Hastaların prognozu ile ilişkili özelliklerin bilinmesi mortalite oranlarının azaltılmasına yardımcı olabilir.

Abstract:
Relaparotomy may be necessary to address complications arising in the aftermath of abdominal surgery, however, it is linked with significant mortality and morbidity. The need for a relaparotomy depends on the condition for which the patient was operated on, the surgery performed and any complications that may have arisen. Although prognostic factors associated with relaparotomy have been previously evaluated, to our knowledge, the characteristics associated with relaparotomy in abdominal trauma have not been evaluated. The aim of our study was to evaluate the characteristics related to prognosis in patients who underwent relaparotomy after abdominal trauma.
We retrospectively included 106 patients who underwent relaparatomy for abdominal trauma between December 2016 and December 2022 in the General Surgery Clinic of Gülhane Training and Research Hospital.  Demographic data, laboratory results, reason, type and number of relaparotomy, mechanism of trauma, injured intraabdominal organs and prognostic features were included in the analyses.   
The mean age of the patients was 37.5 ± 16.9 years (18-80 years). 26.4% of the patients were 50 years and older. 79.2% of the patients were male and 20.8% were female. The mechanism of trauma was penetrating trauma in 81.1% and blunt trauma in 18.9% of cases. The most commonly injured organs after trauma were the small intestine (43.4%), retroperitoneum (34.9%) and liver (34.0%), respectively. Approximately one third of the cases (32.1%) had extraabdominal injuries. Relaparotomy was performed urgently in 72.6% and more than once in 21.7%. The most common reasons for relaparotomy were bleeding control (29.2%), small bowel and colon problems (24.5%), and intraabdominal abscess (19.8%). In-hospital mortality was found to be 9.4%. In intergroup analyses, age over 50 years (p=0.020), female gender (p=0.031), high ASA score (p<0.001), blunt injury (p=0.020), pedestrian traffic accident  (p<0.001), liver  (p<0.001) and kidney injury (p=0.018), multiple relaparotomies (p<0.001), and short relaparotomy interval (p=0.046) were associated with mortality. Among vital signs, low systolic (p<0.001) and diastolic (p<0.001) blood pressure and high pulse rate (p=0.001), and among laboratory findings, high lactate  (p<0.001), INR  (p<0.001), WBC  (p<0.001), neutrophil count (p=0.002), AST  (p<0.001), ALT  (p<0.001)  and LDH levels (p=0.032), low haemoglobin (p=0.015), platelet (p=0.001) and albumin levels  (p<0.001) were associated with mortality.
The level of mortality in abdominal trauma patients undergoing relaparotomy is significant. Knowledge of the characteristics associated with the prognosis of patients may help to reduce mortality rates.