Toplumsal bellek ve mübadillerin kimlik inşası
Identity construction of collective memory and exchanges
Yazar: MERVE SELİN ULUSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKAY DİNÇ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Facebook = Facebook ; Kimlik = Identity ; Kimlik inşası = Identity formation ; Kolektif bellek = Collective memory ; Lozan Ahali Mübadelesi = Lausanne Exchange of Populations ; Mübadele = Exchange ; Netnografi = Netnography ; Toplumsal bellek = Social memory ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations

Özet:
Mübadele kavramı değişim manasında kullanılan ve 1923 yılında gerçekleştirilen Türk-Yunan Nüfus mübadelesi ile özdeşleşen bir kavramdır. 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesi ile Yunanistan'da yaşayan Müslüman dininden Yunan uyruklu azınlık ile Türkiye'de yaşayan Rum Ortodoks dininden Türk uyruklarının yer değiştirilmesi işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu zorunlu göç süreci neredeyse bir buçuk milyon insanın yaşamının değişimine tanıklık etmiştir. Mübadelenin gerçekleştiği tarihin ardından doksan dokuz yıl geçmiş olmasına rağmen Türkiye'ye iskân edilen mübadillerin kültürel devamlılığı nasıl sağlanmaktadır? Çalışmanın problemini ve odağını teşkil eden sorudan hareketle mübadillerin kültürel devamlılığının sağlanmasında ve kimlik inşası sürecinde rol alan dinamiklere odaklanılmaya çalışılmıştır.
Kimliğin oluşumu sürecinde hatırlama konusu büyük önem arz etmektedir. Ancak hatırlama işlemi salt zihinsel bir faaliyet olmaktan çok daha fazlasıdır. Bireyler hatırlama/bellek konusunda diğerlerin tanıklığına ihtiyaç duymaktadır. Bir bireyin içerisine doğduğu toplum kişinin sosyalizasyon sürecine tanıklık ettiği gibi kişi hatırlama konusunda da toplumun üyelerinin varlığına ihtiyaç duyacaktır. Bu konu kolektif bellek kavramının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Kolektif bellek bireyin hatırlaması gerekenleri üyesi olduğu toplumun diğer üyeleri ile kolayca hatırlayabileceğini görüşünü savunmaktadır. Bununla beraber kimliğin oluşumu sürecinde geçmişe ihtiyaç duyulmakta bu durum ise kolektif belleği gerekli kılmaktadır.  Bu anlamda toplumsal bellek kimlik oluşumu sürecinin vazgeçilmez bir unsurudur ve toplumsal bellek bugünün koşullarıyla geçmişin yeniden inşası sürecini kapsamaktadır. Buradan hareketle Türkiye'ye iskânı gerçekleştirilen mübadillerin kimlik oluşumu ve kültürel devamlılığı hususunda toplumsal bellek pratiklerine odaklanılmıştır. Bununla beraber gerek teknolojik alanda meydana gelen değişimler gerek kolektif belleğin bugünün koşullarıyla yeniden inşa ediliyor oluşu gerekse bütün bunlarla beraber değişen toplumsal bellek pratikleri göz önünde bulundurularak mübadillerin oluşturulduğu facebook gruplarına odaklanılmaktadır. Bu anlamda çalışmada nitel yöntemin bir deseni olan etnografik yöntemin sanal ortama uygulanması ile oluşan netrografik yöntem kullanılmıştır. Çalışmada netrografik yöntem kurallarına bağlı kalınarak çok sayıda üyesi bulunan, paylaşım trafiği yoğun olan Selanik, Rumeli ve Balkan Göçmenleri ve Selanik Kozana Göçmenleri adlı facebook grupları araştırmanın örneklemini teşkil etmektedir. Çalışmanın amaçları doğrultusunda, Türkiye'nin farklı illerinde bulunan mübadillerin oluşturduğu söz konusu facebook gruplarında yapılan paylaşımlar çalışmanın içeriğini oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kolektif Bellek, Mübadele, Netrografi, Facebook

Abstract:
The concept of population exchange currently exists a concept used in the sense of change in addition to identified with the Turkish Greek population exchange in 1923. With the 1923 Turkish-Greek population exchange, the Greek minority from the Muslim religion living in Greece in addition to the Turkish nationals from the Greek orthodox religion living in Turkey were relocated. This object over here forced migration process witnessed the changes in the lives of almost one in addition to a half million people. Even though ninety-nine years have passed since the exchange took place, how currently exists the cultural continuity of the refugees settled in Turkey ensured? starting from the question that object over there constitutes the problem in addition to focus of the study, it has existed tried to focus on the dynamics that object over there play a role in ensuring the cultural continuity of the exchanges in addition to in the process of identity construction.
The issue of remembering currently exists of great importance in the formation of identity. However the process of remembering currently exists much more than just a mental activity. Individuals need the testimony of others regarding recall/memory. Just as the society in which an individual currently exists born witnesses the socialization process of the individual, the individual will need the presence of the members of the society for remembering. This object over here issue paved the way for the birth of the concept of collective memory. Collective memory defends the view that object over there the individual currently am able to easily remember whatever that gentleman needs to remember with other members of the society of which that gentleman currently exists a member. However, the past currently exists needed in the process of identity formation, in addition to this object over here situation necessitates collective memory. In this object over here sense, social memory currently exists an indispensable element of the identity formation process in addition to social memory covers the reconstruction of the past with this day's conditions. From this object over here point of view, social memory practices currently are focused on the identity formation in addition to cultural continuity of the exchanged people whatever person were resettled in Turkey. In addition, the focus currently exists on facebook groups at whatever place exchanges currently are created, taking into account the changes in the technological field, the rebuilding of collective memory with this day's conditions, in addition to the changing social memory practices along with every single one these. In this object over here sense, the netrographic method, which currently exists formed by the application of the ethnographic method, which currently exists a pattern of the qualitative method, to the virtual environment used to exist used in the study.
In the study, the facebook groups named Thessaloniki, Rumeli in addition to Balkan immigrants in addition to Thessaloniki Kozana immigrants, which have a large number of members in addition to have a high sharing traffic, by adhering to the rules of the netrographic method, constitute the sample of the research. In line with the purposes of the study, the shares made in the facebook groups created by the exchanged people in different provinces of Turkey constitute the content of the study.

Keywords: Collective Memory, Exchange, Netrography, Facebook