Genç kadın basketbolcularda üst ekstremite pliometrik egzersizlerin propriosepsiyon, pik torka ulaşma süresi ve performans üzerine etkisi
The effect of upper extremity plyometric exercises on proprioception, time to peak torque and performance in young female basketball players
Yazar: ÇAĞLA MELEP
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports

Özet:
Örneklemi genç kadın basketbolculardan oluşan bu çalışmanın amacı, üst ekstremite pliometrik egzersizlerin pik torka ulaşma süresi, performans ve propriosepsiyon üzerine etkilerinin objektif olarak incelenmesidir. Çalışmaya 13-22 yaş aralığında 36 kadın basketbolcu katılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri alınmış, dominant omuzları not edilmiştir. İzokinetik dinamometre kullanılarak omuz fleksiyon ve ekstansiyon kuvvetleri, ve aktif pozisyon hissi testi ile de propriosepsiyon ölçümleri yapılmıştır. Kapalı Kinetik Zincir Üst Ekstremite Stabilite Testi ve Üst Ekstremite Y Denge Testi kullanılarak üst ekstremite performans ölçümlerinin yapılması hedeflenmiştir. İstatiksel analizler IBM SPSS 24 paket programı ile yapılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Öncesi ve sonrası karşılaştırması için istatistik testleri olarak bağımlı gruplar t testi, wilcoxon testi ve Mcnemar testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, 60°/sn ve 180°/sn hızda dominant ve nondominant omuz öncesi-sonrası pik torka ulaşma süreleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Benzer şekilde Üst Ekstremite Y Denge Testi bütün yönlerde anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001). Bu fark bileşik değerlerde de aynı şekilde gözlemlenmiştir. Kapalı Kinetik Zincir Üst Ekstremite Stabilite Testi ön test-son test değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Propriosepsiyon değerlerinde dominant omuz 0 derece tüm tekrarlar, nondominant omuz 0 derece 3. tekrar ve nondominant omuz 90 derece 1. tekrar dışında (p>0,05) diğer tüm verilerde anlamlı bir değişim bulunmuştur (p<0,005).

Bu analizlere bağlı olarak 8 haftalık, haftada 3 gün yapılan üst ekstremite pliometrik egzersizlerin, kadın basketbolcularda zamanla gelişen nöral adaptasyonlar sonucu olarak belirli performans parametrelerini olumlu yönde etkilediğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study was to objectively examine the effects of plyometric exercises on the time to reach peak torque, performance and proprioception. 36 female basketball players between the ages of 13-22 participated in the study. The demographic information of the participants was taken with their dominant shoulders noted. Shoulder flexion and extension strengths and proprioception measurements were measured using isokinetic dynamometer. Upper extremity performance was measured by using Closed Kinetic Chain Upper Extremity Stability Test and Upper Quarter Y Balance Test. Statistical analyzes were made with IBM SPSS 24. Level of significance was determined as p<0.05. Dependent group t-test, wilcoxon test and Mcnemar test were used. Significant difference was found between the times to reach peak torque before and after the dominant and nondominant shoulder at 60°/sec and 180°/sec speed (p<0.05). Similarly, a significant difference was found in all aspects of the Upper Extremity Y Balance Test (p<0.001). This difference was also observed in the composite values. Statistically significant difference was not found in the Closed Kinetic Chain Upper Extremity Stability Test pretest-posttest evaluation (p>0.05). A significant change was found in all other data (p<0.005) in proprioception values, except for the dominant shoulder 0 degree all repetitions, nondominant shoulder 0 degree 3rd repetition and nondominant shoulder 90 degree 1st repetition (p>0.05).

Based our analyses, we think that upper extremity plyometric exercises performed 3 days a week for 8 weeks positively affect certain performance parameters as a result of neural adaptations that develop over time in female basketball players.