Su yollarının kentsel tasarımdaki yeri, önemi ve Kayseri Kanal Projesi örneği
City waterways design, importance and Kayseri Channel sample project
Yazar: GÜRCAN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ARDIÇLIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yaşadığımız yüzyılda kentleşme olgusu; kentlerde yaşayan kişilere çalışabilecekleri düzenli iş, buna bağlı olarak düzenli bir ücretle beraber harcanabilir gelirinin artması, teknolojik kolaylıklar gibi yeni imkanlar sağlarken aynı zamanda çevre kirliliği, konut sayısındaki artış, kalabalık nüfus, gürültü, günlük koşuşturmalardan kaynaklanan stres, trafik yoğunluğu gibi bir çok sıkıntıyı da beraberinde getirmiştir. Tüm bu sorunlardan dolayı özellikle kentlerde yaşayan kişilerin turizm ve rekreasyona olan talebini artırmıştır. Modern şehirlerde insanlar boş zamanlarını değerlendirmek için alış-veriş merkezlerinde vakit geçirmekten daha çok doğa ile baş başa olmayı tercih etmektedirler. İnsanların kolayca ulaşabilecekleri bir yerde etkinlik yapmak istemesi yakın çevrelerindeki doğal özelliklere sahip mekanları cazip hale getirmektedir. Bu tür alanlar bölge insanı için kısa süreli bir rekreasyon imkanı sunarken, iç ve dış turizm için önemli bir potansiyel oluşturabilmektedir. 
İç Anadolu Bölgesi?nde tarihin ilk çağlarından beri pek çok uygarlığa ev sahipliği yapan Kayseri, günümüzde de ekonomik, sosyal ve kültürel bakımından önemli bir merkez konumundadır. Kentin bu özelliğini korumak geliştirmek ve dünya kentleriyle yarışır konumda olmasını sağlamak için son yıllarda önemli projelere imza atılmıştır. Bu projeler arasında Erciyes dağı planlaması, Yamula baraj ve rekreasyon projesi, Kayseri kültür yolu projesi ve Kayseri harikalar diyarı projesi kentin sosyal, kültürel yapısını etkileyecek önemli projelerdir. Bu kapsamda Kayseri Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması düşünülen diğer önemli bir projede Kayseri Kanal Projesidir. Henüz planlama aşamasında olan projede şehir merkezinde kalan tren yolunun şehrin dışına taşınmasından sonra arazinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Planlanan proje ile Yamula barajından alınacak Kızılırmağın suyu Harikalar diyarına yapılacak havuz-gölete getirilip, buradan mevcut tren yolu güzergahında yapılacak bir kanaldan geçirilerek Boğazköprü mevkiinde Karasuya bağlanarak şehrin güneybatısında tekrar Kızılırmağa deşarj edilecektir. Kanal boyunca planlanacak sosyal amaçlı yapılar, koşu yolları, gezinti güzergahları, park ve bahçeler kente önemli, rekreasyon alanları yanı sıra şehir merkezi ile harikalar diyarı arasında su yolu taşımacılığı ile kentin ulaşım planına katkı sağlamış olacaktır. 
Bu tez kapsamında dünyada ve ülkemizde bulunan kentsel suyolları örnekleri ele alınarak bu yapıların kente sağladığı olanaklar ve meydana gelen sorunlar incelenmiştir. Özelde Kayseri Kanal Projesi ele alınarak projenin fonksiyonları belirlenmiştir. Bu amaçla kanalın planlanması, kullanım şekli, kanal boyunca planlanabilecek muhtemel sosyal, eğlence, spor merkezleri ve benzeri alanlar ele alınmıştır. Projenin beklenen fonksiyonları, arazi durumu ve su kullanımı gibi kısıtlamalar da dikkate kanal alınarak kanal boyutlandırması ve maliyet hesapları yapılmıştır. Bu kapsamda ayrıca su iletim yapılarının inşasında malzeme ve işçilik bakımından dikkat edilmesi gereken konular ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kızılırmak, Kanal, Kayseri

Abstract:
In our century urbanization provides, people living in urban areas a regular job, a charge associated with a regular increase in disposable income, new opportunities for technological conveniences, but on the other hand it brings environmental pollution, increase in the number of housing, crowded, population, noise, stress caused by daily routines, traffic density and a lot of difficulties, too. Due to all of these problems,of people especially those who live in these urban areas has increased the demand of tourism and recreation. People in modern prefer being alone in nature to spend leisure time in shopping malls. People wants to perform an activity in a place easily accessible for them, which makes these natural features attractive. This type of areas while providing short time recreation opportunity for the people of the region, can pose a significant potential for domestic and international tourism.
Situated in the Central Anatolia region, since the old ages Kayseri has been home land of many civilizations, also today it is an important center in economic, social and cultural terms. In order to preserve this characteristic of the city, and compete with the developed cities of the world many important projects have been undertaken in the recent years. Planning of Erciyes Mountain, Yamula dam and its recreation Project, Kayseri cultural road, and Kayseri Wonderland, are some of the projects which will affect the cultural and social structure of the city. In this context, another important project to be implemented by the Municipality of Kayseri is the Kayseri Channel Project. The project which is currently in the planning stage is thought to make use of the railway landline after removing the train station from the city center towards the suburbs. The planned project will be supplied from Yamula dam of Kızılırmak then bring water to the water pool-pond of Wonderland and from there through a channel on the existing rail route it will be connected to Karasu in the Bogazköprü locality situated in the southwest of the city, to be discharged again to Kızılırmak. Beside the structures for social purposes which will be planned along the channel such as jogging paths, parks and gardens and important recreational areas, it will also contribute to the city?s transportation from the city center to the wonderland by the mean of the water-way.
In this thesis examples of urban waterways in the world and in our country was evaluated by examining the contribution of these structures to city and the problems. Especially, the functions of the project was determined by taking Kayseri Channel Project. For this purpose, the planning of the channel, type of use, and the possible social, entertainment, sports centre and similar areas along the channel was disscussed. Expected functions of the project the status of the land and some constractions such as water considered, while deciding the size of the channel. In this context, also the materials and workmanship used for the construction of water conveyance structures were discussed.

Keywords: Kızılırmak, Channel, Kayseri