Kahramanmaraş-Dereköy yöresindeki bir dağ çağlası (Amygdalus arabica Oliv.) populasyonunda fenolojik gözlemler
Phenological observations on a mountain almond (Amygdalus arabica Oliv.) population in the Dereköy region, Kahramanmaraş
Yazar: DAMLA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT DERYA AVŞAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dağ çağlası (Amygdalus arabica Oliv.), ülkemizde az tanınan bir çalı türüdür. Bu
araştırma, Kahramanmaraş-Dereköy yöresinde doğal yayılış gösteren bir dağ çağlası
populasyonunun fenolojik safhalarının zamanını ve süresini belirlemek amacıyla
yapılmıştır. Populasyonu temsilen 20 adet örnek birey seçilmiş ve bu bireyler üzerinde
yaklaşık 8 aylık fenolojik gözlemler yürütülmüştür. Araştırmada, tomurcuk patlaması,
çiçeklenme, yapraklanma, meyve oluşumu, meyve olgunlaşması, yaprak renginin
değişmesi, yaprak dökülmesi ve meyve dökülmesi gibi fenolojik safhalar (olaylar) ele
alınmıştır. Fenolojik safhalar tomurcuk patlaması hariç üçer alt safha halinde ele alınmış
olup, böylece toplam 22 farklı fenolojik safha gözlenmiştir. Dağ çağlasında başlıca
fenolojik safhaların görülme sırası, tomurcuk patlamasının başlaması (çiçek) (22 Şubat),
tam çiçeklenme (17 Mart), tam yapraklanma (31 Mart), tam meyve oluşumu (14 Nisan),
tam meyve olgunlaşması (19 Mayıs), tam meyve dökülmesi (2 Haziran), yaprak renginin
tam değişmesi (16 Haziran) ve tam yaprak dökülmesi (24 Haziran) şeklinde meydana
gelmiştir.Dağ çağlasında yapraklı süre 149 gün ve fenolojik vejetasyon süresi 114 gün gibi
oldukça kısa bir süreyi kapsamaktadır. Olgunlaşan meyveler kısa bir süre sonra dökülmeye
başladığı için, yörede meyve toplamanın özellikle Mayıs ayında belirli aralıklarla
yapılmasında fayda vardır.
Anahtar Kelimeler: Dağ çağlası, fenoloji, fenolojik gözlem, fenolojik safhalar, Dereköy

Abstract:
Mountain almond (Amygdalus arabica Oliv.) is a little known shrub species in our
country. This research was made to determine the time and duration of phenological phases
of a mountain almond population of which natural distribution occurs in the Dereköy
region, Kahramanmaraş. To represent the population 20 sample individuals were selected
and about 8-month phenological observations were carried out on these individuals. In the
research, phenological stages (events) such as bud burst, flowering, leafing, fruit
formation, fruit ripening, leaf colouring, leaf fall and fruit fall were taken into account. Phenological phases, except bud burst, were studied in three sub-phases, thus a total of 22 different phenological phases were observed. The order of occurrence of main
phenological phases in mountain almond was as follows: The beginning of bud burst
(flower) (February 22), full flowering (March 17), full leafing (March 31), full fruit
formation (April 14), full fruit ripening (May 19), full fruit fall (June 2), full leaf colouring(June 16) and full leaf fall (June 24). In mountain almonds, the leaf duration (149-day) and phenological vegetation period (114-day) were quite short. Because the ripened fruits begin to be shed in a short time, the fruits should be collected at certain intervals especially in May in the region.
Key Words: Mountain almond, phenology, phenological observation, phenologicalphases, Dereköy