Havaalanlarının etkinliklerinin yıllara göre değerlendirilmesinde veri zarflama analizinin kullanılması
Evaluating efficiencies of airports by years using data envelopment analysis
Yazar: YAĞMUR ÖZ
Danışman: PROF. DR. CAN DENİZ KÖKSAL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Malmguist Verimlilik İndeksi = Malmguist Efficiency Index ; Toplam faktör verimliliği = Total factor productivity ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Çalışmada Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü'nün portföyünde bulunan 41 havaalanının Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği (MTFV) yöntemleri ile etkinlikleri ve verimlilikleri 2011-2014 periyodunda değerlendirilmiştir. Çalışmada girdi değişkenleri olarak, giderler, hizmet alanı, personel sayısı, pist sayısı ve terminal alanı; çıktı değişkenleri olarak ise, hizmet satış gelirleri, toplam uçak, yolcu sayısı ve yük trafiği alınmıştır. Bu değişkenler, benzer girdiler kullanarak çıktı ya da çıktılar ortaya koymakla sorumlu karar noktalarının göreceli etkinliklerini değerlendirmek için kullanılan ve doğrusal programlama tabanlı bir yöntem olan, VZA yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. VZA modelinde ölçeğe göre sabit getiri yaklaşımını içeren girdi minimizasyonu bakımından etkinlik sonuçları elde edilmiştir. Çalışma, Banxia Frontier Analyst 4 bilgisayar yazılımı ile analiz edilmiştir. Havaalanlarının birbirlerine göre göreceli performansları dikkate alınarak, etkinlik dereceleri belirlenmiştir. Etkinlik analizi sonuçları olarak; Adana, Antalya, İstanbul Atatürk ve Tekirdağ Çorlu havalimanları etkin olanlar olarak belirlenmiştir. Havaalanlarının verimliliklerindeki değişimi incelemek amacıyla yapılan Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Endeksi analizi, 2011-2014 sürecinde havaalanlarının toplam faktör verimliliğinin azaldığını göstermektedir.


Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Veri Zarflama Analizi, Verimlilik, Malmquist Toplam Faktör Verimliliği, Havaalanı.

Abstract:
In this study, 41 airports' efficiencies and productivities, which are in the portfolio of State Airport's Authority, are evaluated by means of Data Envelopment Analysis (DEA) and Malmquist Total Factor Productivity methods in 2011-2014 periods. Operation expenses, service area, number of employees, number of runways and terminal area were taken as input variables, whereas operation revenues, total aircraft, number of passengers and freight traffic were taken as output variables. The variables are analyzed by using DEA method, which is a method based on linear programming and used to evaluate the relative efficiencies of decision units, which are responsible for setting the inputs or outputs, by using similar outputs. In the DEA model, the efficient results are obtained in terms of input oriented minimization including constant return to scale approach. This study is analyzed by using computer software, which is called Banxia Frontier Analyst 4. The performance of each airport is compared with the others and the efficiency rate for each airport is assessed. As the results of efficiency analysis; Adana, Antalya, İstanbul Atatürk and Tekirdağ Çorlu airports are determined as the efficient ones. Malmquist Total Factor Productivity Index Analysis, which is used to examine the changes in airports' productivity, has revealed that total factor productivity of the airports has decreased from 2011 to 2014 period.



Keywords: Efficiency, Data Envelopment Analysis, Productivity, Malmquist Total Factor Productivity, Airport