Sanatta benlik kavramının nesne ve mekân belleği ile ilişkisi
The relationship of self concept in art with object and spatial memory
Yazar: DUYGU TANRIVERDİ
Danışman: PROF. LEBRİZ RONA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik kavramı = Self concept ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Mekan = Space ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Nesne = Object ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; İmge = Image

Özet:
Çoğu zaman kendimizi geçmişimizi sorgularken bulabiliriz. Bu arayış uzun bir geçmişi kapsar. Benliğimizi keşfetmek, başka insanlarla olan davranışlarımızın çözümlemesini yapıyor olabilmenin farkındalığını sağlar. İnsanın kendini çözümlemesi sancılı başlayan bir süreçken, zaman içerisinde kendi hakikatine yaklaştıkça keyifli bir hal alır. Her insan bu arayış için kendi yöntemini oluşturur. Geçmişimdeki nesneler ve mekânlar, birer ifade aracı olarak çalışmalarımda kullanılırlar. Bunlarla şimdiki zaman ve geçmiş zaman arasında bir bağ kuruyorum.
Geçmişe yönelme arzusu nesnelere nostaljik bir anlam yükler. Özellikle günümüzde bireyler, nostaljiye ihtiyaç duyarlar. Kimi zaman geçmişi anımsar ve geçmişteki o günlerin ne kadar güzel olduğunu söyleriz. Hatta çoğumuz için artık yakın geçmiş bile bir nostaljidir ve ona özlem duyulmaktadır. Gelişen ve ilerleyen dünyada bireyin değişmesi kaçınılmaz bir durumdur. Birey değişime ayak uydurmak için hafızasını zorlamaya başlar. Her koşulda değişen insan benliğinden bir parça ile bu değişimi kendisine adapte eder. Dolayısıyla benlik arayışında bellek, kişinin varlığını oluşturması için temel bir itkidir.
İnsan birey olarak  kendisini çözümlemeye çalışırken, toplumla olan ilişkisini de gözden geçirmeye başlar. Bu araştırma bireyin benliğini keşfetme sürecinde zaman, mekân ve nostalji gibi unsurlarla bir yöntem arayışı içindeyken, yaşam boyunca edinilen bilgi ve deneyimlerin bellek bağlamında incelenmesidir. Bir anlamda bulmaca çözmeye benzeyen bu yöntem, geçmişimizi referans alarak, varlığımızı betimlediğimiz bir alan oluşturur.
Bireyin varlığını sürdürdüğü mekânlarla, zihninde taşıdığı mekânlar ancak onun benliği ile bir anlama dönüşür. Bu mekânlar ve içindeki nesneler, birey için anı ve anlam oluşturur. Tezde yer alan çalışmalarımda, geçmişimdeki nesnelerin nostaljik temsilleri vardır. Bu nesnelerle her çalışmamda farklı bir mekân algısı oluşturulmaktadır. Bu mekân ise, imgedeki mekânın bir yansımasıdır. 
Tezin birinci bölümünde, benlik kavramına yönelen, ruh, kendini tanıma ve imge üzerine çalışan, filozofların ve psikologların görüşlerine yer verildi. İkinci bölümünde, bellekle iç içe olduğu düşünülen nostalji kavramı ele alındı. Özellikle Vladimir Nabokov, Joseph Brodski ve İlya Kabakov'un sanatsal bağlamda nostaljik nesneleri ve mekânları kullanma biçimleri üzerinde duruldu. Benlik arayışları için nostaljiyi araç olarak kullanan bu sanatçıların, kendi arayışlarının hikâyesine değinildi. Tezin üçüncü bölümünde, bireysel ve kolektif bellek bağlamında kimlik ve benlik oluşumu  incelenirken bellek ve zaman ilişkisine yer verildi. Tezin sonuç bölümünde, çocukluk dönemimdeki nesneler ile benliğime dair bir mekân algısı yaratan özgün çalışmalarım bulunmaktadır.

Abstract:
When we turn to the self, we find ourselves questioning our past. This quest is a process where we ask questions such as how and why and its roots come from the past. Exploring our selves provides the awareness of being able to analyze our behavior with other people. While the individual's self-analysis is a painful process, it becomes enjoyable as he gets closer to his own truth over time. The individual creates his own method for this search. Objects and places in my past are means of expression to describe my art. While telling this, I make a connection between the present and the past.
The desire to turn to the past gives a nostalgic meaning to the objects. Especially today, individuals need nostalgia. Sometimes we go back to the past and say how beautiful the times were. For many of us, even the recent past is a nostalgia and a longed-for moment. In the developing and advancing world, it is inevitable for the individual to change. The individual begins to strain his memory to keep up with the change. A person who changes under all circumstances adapts this change to himself with a piece of his self. Therefore, in the search for the self, memory is a fundamental stimulus for the formation of one's being.
In the process of self-analysis, the individual begins to review his relationship with society. This research is an examination of the experiences and information gained while creating a method and space with elements such as time, space and nostalgia in the process of discovering the individual's self, in the context of memory. This method, which is kind of like solving a puzzle, creates a space where we describe our existence by referring to our past.
The spaces in which the individual maintains his existence and the spaces he carries in his mind turn into a meaning only with his or her self. These spaces and the objects in them create memories and meanings for the individual. In my works in the thesis, representations of nostalgic objects from the past are seen. A sense of space is created in every work I do with these objects. This space is a reflection of the space in the image.
In the first part of the thesis, the views of philosophers and psychologists on the soul, self-knowledge and image regarding the self-concept were given. In the second part, the concept of nostalgia, which is thought to be intertwined with memory, was discussed. Particular attention was paid to the ways in which Vladimir Nabokov, Joseph Brodski and Ilya Kabakov used nostalgic objects and spaces in the artistic context. The stories of these artists, who used nostalgia as a tool for their search for self, were mentioned. In the third part of the thesis, while examining identity and self formation in the context of individual and collective memory, the relationship between memory and time is also included. In the conclusion part of the thesis, the objects in my childhood and my original works that create a sense of space for my self are included.