Oküler tutulumu olan rozase hastalarında kirpikte demodeks insidansının değerlendirilmesi
Evaluation of demodex incidence at eyelashes in patients with facial rosacea accompanied by ocular rosacea
Yazar: ZUHAL METİN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE MERAL EKŞİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Bu çalışmada; rozase hastalarında eşlik eden göz tutulumu olanlarda, kirpikte Demodeks varlığını, insidansını ve Demodekslerin oküler tutulum ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Aynı zamanda Demodeks türlerinin çene, alın ve malar bölgedeki yoğunluğu ve Demodeks enfestasyonunun yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu, medeni hali, daha önce alınan tedaviler, ek hastalıklarından dolayı ilaç kullanım öyküsü, güneş maruziyeti, hijyen alışkanlıkları (ortak havlu kullanımı, yüze epilasyon uygulama), yeme alışkanlıkları (alkol ve baharatlı yiyecek), egzersiz yapma durumu, makyaj yapma alışkanlığı, güneş koruyucu kullanımı, nemlendirici kullanımı ve yüzü soğuktan korumak amaçlı pamuklu atkı veya eşarp kullanımı ile ilişkisi de incelenmiştir. Demodeks araştırılmasını kabul eden 18 yaş üstü erişkin, göz tutulumu olan 103 rozase tanılı hasta ve fasiyal dermatozu olmayan 140 onamı alınmış gönüllü birey çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunun tek veya her iki gözünün üst ve alt göz kapağından toplamda 5 adet kirpik pens yardımı ile çekilerek epilasyon yöntemiyle Demodeks yoğunluğuna bakıldı. Özellikle parazitin en sık yerleştiği alın, yanak ve çene bölgesinden standart yüzeysel deri biyopsi yöntemiyle Demodeks yoğunluğuna bakıldı. Bölgeler arasında Demodeks yoğunluğu açısından farklılık olup olmadığını göstermeye yönelik inceleme yapılmadı. Mikroskopta, kirpikte cm²'de 1; yüzde cm²'de 5 ve daha fazla Demodeks görülmesi pozitif olarak olarak değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS 21.0 programı ile yapıldı. Hasta grubunda Demodeks görülme oranı %84,5 iken, kontrol grubunda bu oran %29,3 idi. Yüz üç hastanın % 49,6'sında kirpik ve yüzde, % 25,2'sinde sadece kirpikte, % 9,7'sinde sadece yüzde Demodeks akarı mevcuttu. Konrtol grubunda 140 kişinin %5'inde kirpik ve yüzde, % 11,4'üde sadece kirpikte, % 12,9'unda sadece yüzde Demodeks akarı mevcuttu. Hasta grubunda kontrol grubuna göre, kirpikte ve yüzde istatistiksel olarak anlamlı oranda daha fazla Demodeks pozitifliği saptandı. Rozase yakınmalarından al basması, kaşıntı, kalıcı kızarıklık, yanma şikayeti olanlarda, şikayeti olmayanlara göre, kirpik ve yüzde daha fazla oranda Demodeks pozitifliği saptandı. Yüzde ödem şikayeti olanlarla olmayanlar arasında, kirpik ve yüzde Demodeks pozitifliği tespiti açısından anlamlı fark saptanmadı. Muayenesinde yüzünde eritemi olanlarda, eritemi olmayanlara göre kirpikte ve yüzde daha fazla Demodeks pozitifliği saptandı. Eritem dışındaki telenjiektazi, papülopüstül, fimatöz değişiklikler ve yüz ödemi olanlarda kirpikte ve yüzde Demodeks yoğunluğu, bulguları olmayanlara göre daha fazla olmasına rağmen istatistiki olarak anlamlı bulunamadı. Ekstrafasiyal tutulumu olanlarla olmayanlar arasında, kirpik ve yüzde Demodeks pozitifliği tespiti açısından anlamlı fark saptanmadı. Gözde yanma, batma, kuruluk, kaşıntı, fotofobi ve bulanık görme yakınmaları olanlarda, yakınmaları olmayanlara göre yüzde ve kirpikte daha fazla Demodeks pozitifliği saptandı. Muayenesinde blefariti olanlarda olmayanlara göre kirpik ve yüzde daha fazla Demodeks pozitifliği saptandı. Konjonktivit, meibomian gland disfonksiyonu, hordeolumu olanlarda, olmayanlara göre hem kirpikte hem yüzde daha fazla Demodeks pozitifliği saptanmasına rağmen istatistiki olarak anlamlı bulunmadı. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, kontrol grubuna göre rozaseli hastalarda göz tutulumunda kirpikte ve yüzde yüksek oranda Demodeks pozitifliği saptandığını ve rozase ve oküler rozase patogenezinde Demodekslerin önemli rol oynayabileceğini göstermektedir. Demodeks enfestasyonuna neden olabilecek risk faktörlerinden olan direk temas, kötü hijyen alışkanlıkları, uygunsuz topikal steroid kullanımı gibi etkenlerin önlenmesinin de hastalığın insidansını ve klinik bulguların şiddetini azaltabileceğini düşündürdü. Daha geniş hasta gruplarında yapılacak olan çalışmalarla, rozase, oküler rozase ve Demodeks arasındaki ilişki ve bulgularımızın önemi netlik kazanacaktır.

Abstract:
This study aimed at assessing the incidence of Demodex mites in patients with facial and ocular rosacea at eyelashes and face. The patients were grouped in accordance with age, gender, occupation, educational level, marital status, treatments previously used, history of drug usage for additional disease, chronical of sun exposure, hygiene habits (communal use of towels, application of epilation method to face), eating habits (alcohol and spicy foods), exercising, make-up habits, use of sunscreen and moisturizer and covering the face with cotton scarves so as to avoid the cold. One hundred and three patients who were clinically diagnosed as rosacea accompanied with ocular rosacea and consented to be examined for Demodex, were enrolled into the study. One hundred and forty volunteers without facial dermatoses were recruited as a control group. Demodex positivity was investigated by epilation for eyelashes (i.e. five eyelashes torn by the forceps from one or both eyes upper and lower eyelids) and with standard superficial skin biopsy technique especially from forehead, chin, cheek of the face in the patient and the control groups. We didn't compare the frequency of Demodex population between the different areas of the face. Five or more Demodex in 1 cm² field detected under microscope, was accepted as a positive result for face, one Demodex accepted positive result for eye for demodicosis. Analysis were performed by using SPSS 21.0 program. In the patient group, Demodex incidence was 84,5% while this ratio was 23,9% for the control group. The ratio of Demodex incidence at face together with eyelashes was 49,6%, only at eyelashes 25,2%, only at face 9,7% in all of the patients with ocular and facial rosacea. Demodex incidence at face and eyelashes were 5%, only at eyelashes 11,4%, only at face 12,9% in all of the control persons. Compared to the control group, there was statistically significant more Demodex positivity at eyelashes and face in the patients with ocular and facial rosacea. The higher ratio of Demodex positivity was detected at face and eyelashes in patients with rosacea symptoms of flushing, itching, persistent erythema, burning than the non-complaint patients. Demodex positivity, was not statistically significant between the subgroups of patients with facial edema and without facial edema. The Demodex positivity ratio was detected higher at face and eyelashes in patients with facial erythema than the non-complaint patients. Although the ratio of Demodex positivity was detected higher at face and eyelashes in patients with telangiectasia, papulopustules, phymatous changes, and facial edema than the non-complaint patients, Demodex positivity was not statistically significant among these subgroups. Demodex positivity, was not statistically significant between the subgroups of patients with extrafacial involvement and without extrafacial involvement. The Demodex positivity ratio was detected statistically significantly higher at face and eyelashes in patients with ocular symptoms like burning, stinging, dryness, itching, photophobia, blurred vision than the non-complaint patients. There was statistically significant higher ratio of Demodex positivity at face and eyelashes in patients with blepharitis than the non-complaint patients. Although the higher ratio of Demodex positivity was detected at face and eyelashes in patients with conjunctivitis, meibomian gland dysfunction, hordeolum than the non-complaint patients, Demodex positivity was not statistically significant among these subgroups. In this study, there is a high rate of Demodex positivity at eyelashes and face in patients with ocular and facial rosacea. Therefore Demodex might play an important role in the pathogenesis of rosacea and ocular involvement of rosacea. The elimination of triggering and aggrevating factors such as direct contact, poor hygiene, inappopriate and long topical steroid usage could reduce frequency and severity of the disease. Further studies with the larger groups of patients are needed to clarify the significance of our findings and to investigate the relationship between Demodex, rosacea and ocular rosacea.