Stadyumlarda mimari esneklik
Flexibility of stadiums architecture
Yazar: KHALED SELO
Danışman: DOÇ. DR. MÜYESSER EBRU ERDÖNMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Stadyumlar insanlık tarihinde kökeni en eskiye dayanan yapılardandır ve günümüzün kent ve sosyal hayatında önemli yerleri bulunmaktadır. Mevcut durumlarını daha iyi anlamak amacıyla bu çalışmada stadyumların spor ve spor mekanları bağlamında gelişimi ele alınmış ve bu gelişimin çok uzun zaman dilimine yayıldığı görülmüştür. Bu gelişim özellikle son 250 yılda büyük ivme kazanmış ve stadyumlar günümüzde artık çok daha konforlu ve güvenli mekanlar olmuş ancak stadyumlarla ilgili sorunlar da artmıştır. Bu sorunlar çoğunlukla stadyumların zamansal olarak seyrek kullanılmaları veya kullanım dışı kalmaları olarak tanımlanabilir. Bu sorunları çözmek adına benimsenen mimari yaklaşımlar araştırılmış ve bunların çoğunun mimari esneklik olduğu veya bu isim altında yapıldığı öğrenilmiştir. 
Çalışma kapsamında mimari esneklik araştırıldığında bu konu ile ilgili yapılan çalışmalarda ortak kabullerin olduğu gibi farklılıkların da olduğu saptanmıştır. Mevcut çalışmalardan da yararlanılarak bu çalışma kapsamında mimari esneklik tanımı yapılmıştır.  Bu tanıma göre bir mimari çevrenin esnek olabilmesi için 5 niteliklerden en az birini sağlamalıdır. Bu nitelikler; mimari çevrenin çok işlevli olması, büyüyebilir/küçülebilir olması, değiştirilebilir olması, geçici olması ve yer değiştirebilir olması olarak tanımlanmıştır. Bu niteliklerden geniş kapsamlı olanları alt sınıflara ayrıldıktan sonra ayrıntılı olarak anlatılmış ve birbirinden farklı stadyumları mimari esneklik bağlamında incelemek için kriter olarak kullanılmıştır. Bu incelemenin sonunda esneklik adı altında benimsenen yaklaşımların kimi zaman istenilen sonuçları verdiği, kimi zaman vermediği ve kimi zaman ise öngörülmeyen sorunların ortaya çıkmasına neden olabileceği görülmüş ve bu sonuçların ışığında esnekliğin olumlu ve olumsuz yönlerine yer verilmiştir.

Abstract:
Stadia are among the oldest buildings in human history and they still occupy an important status in today's city and social life. Stadia's evolution has been explored in the context of sport and sports spaces for the purpose of achieving a better understanding of their presence. According to this exploration, this evolution spreads over a long period of time. It has gained momentum the last 250 year. On one hand, stadia have become more comfortable and more secure spaces. On the other hand, complications related to stadia has increased as well. Mainly the complications are the infrequent use in addition to the abandonment of stadia. Architectural approaches aiming to solve these problems were investigated and it was found that these approaches belong to flexibility in architecture.
Flexibility in architecture were further explored and similarities and differences were revealed. A definition of flexibility has been formulated in this study and according to it, an architectural environment is defined flexible if it possesses one of the following features; multi-functionality, scalability (both ways), mutation, temporariness and mobility. Comprehensive features were split further and explained. These features were used as criteria for examining flexibility in stadia. According to findings of this study implementation of flexibility has a varied range of results. In some stadia it was successful where in others it was ineffective. Moreover in some stadia it led to new complications. At the end of the study, possible results of implementation flexibility in stadia were explained.