Çöz mobil uygulamasının zihin yetersizliği olan öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimine etkisi
The effect of "Çöz" mobile application on the development of problem solving skills of students with intellectual disability
Yazar: MÜMİN ŞEN
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL AKÇAMETE
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Kendi kaderini tayin hakkı = Self-determination ; Mobil uygulama = Mobile application ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada Çöz Mobil Uygulamasının zihin yetersizliği olan öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın temel çerçevesini oluşturan Sosyal Problem Çözme Modeli ve kendini yönetme stratejilerinden yararlanılarak (a) problemi tanımla, (b) çözümleri söyle, (c) en iyi çözüme karar ver, (ç) çözümü uygula, (d) çözümü değerlendir ve (e) kendini kutla olmak üzere altı aşamalı bir model geliştirilmiş ve adını uygulamaya entegre edilmiş Çöz karakterinden alan Çöz Mobil Uygulaması geliştirilmiştir.  Araştırmada tek denekli deneysel araştırma modellerinden yoklama denemeli denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma başlama düzeyi, öğretim, öğretim sonu değerlendirme, izleme ve genelleme aşamalarından oluşmaktadır. Öğretim süreci kendi içinde model olma, rehberli uygulama ve bağımsız uygulama aşamalarına ayrılmıştır. Araştırmaya katılan yaşları 17-20 arasında biri erkek ikisi kız olan denekler için başlama düzeyi, öğretim sonu değerlendirme, izleme ve genelleme oturumlarında elde edilen veriler görsel analiz ve etki büyüklüğü analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular uygulamanın etkili olduğunu, problem çözme becerilerinin farklı problemleri çözmeye genellenebildiğini, kazanımın korunduğunu ve katılımcıların araştırmayı anlamlı ve etkili bulduklarını göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to find out the effect of Çöz mobile application on the development of problem solving skills of students with intellectual disabilities. Using the Social Problem Solving Model and self-management strategies that form the basic framework of the research, a six step model including (a) define the problem, (b) generate solutions, (c) decide on the best solution, (d) implement the solution, (e) evaluate the solution and (f) self-reinforcement steps was developed and named after a character Mr. Çöz integrated in the Çöz mobile application. A single subject design, multiple probe design across participants, was used to conduct the research, which employed baseline, instruction, post-instruction assessment, maintenance and generalization conditions. Instruction condition consisted of modelling, guided practice and independent practice stages. The data for participants who were between 17-20 years old, one male and two female, was obtained for baseline, post instruction an maintenance conditions and analysed through visual analysis and effect size analysis. The findings indicate that the intervention was effective, problem solving skills were generalized to other contexts, participants maintained their problem solving skills and possessed positive opinion about intervention.