Siyasal katılma yolu ile insan haklarının korunması
Protection of human rights via political participation
Yazar: DENİZ ACARAY
Danışman: PROF. DR. ANIL ÇEÇEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Siyasal katılma = Political participation ; İktidar = Government ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
ACARAY, Deniz, Siyasal Katılma Yolu İle İnsan Haklarının Korunması, Doktora Tezi,
Danışman: Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN, 259 s.
ÖZET
"Siyasal Katılma Yolu İle İnsan Haklarının Korunması" adlı bu çalışma üç
bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; insan haklarının korunması ile devlet iktidarının
sınırlandırılması kavramsal olarak ele alınmakta ve aralarındaki ilişkiye değinilmekte,
ikinci bölümde siyasal katılma detaylı bir şekilde incelenmekte, üçüncü bölümde ise siyasal
katılmanın insan haklarının korunmasına etkisi bakımından Türkiye'deki güncel durum
irdelenmektedir.
1. bölümde; insan haklarının korunması ile devlet iktidarının sınırlandırılması
arasındaki ilişki, insan haklarının korunması için siyasal bilim ve hukuk öğretilerinde tarih
boyunca getirilen- getirilmeye çalışılan koruma sistemleri gözönüne alınarak kronolojik
sıra doğrultusunda açıklanmaktadır. Toplumsal ve siyasal varoluşun bir gereği olarak,
insan haklarının devlet tarafından tanınması, düzenlenmesi ve sınırlandırılması; insan
haklarının korunması konusunda da devlet iktidarının sınırlandırılması problemini
karşımıza çıkartmaktadır. Devlet iktidarının sınırlandırılması ise, hukuk öncesi, hukuki ve
hukuk dışı faktörler eliyle olmak üzere üç aşamada gerçekleşmektedir. Hukuk öncesi ve
hukuki koruma mekanizmalarının önemi ortaya konduktan başka, hukuk dışı koruma
sağlayan faktörler tanıtılmakta ve pozitif hukukun sağladığı güvencelerin, insan haklarını
ne kadar korusa da, gerçekleşmesi aşamasındaki etkinliğinin istenilen düzeyde olmadığıolamayacağı
noktasından hareketle, siyasal katılmanın önemine değinilmektedir.
2. bölümde; siyasal katılma hem demokrasinin bir gereği, hem bir haklar grubu,
ama en önemlisi de insan haklarının bütünlüğünü koruyan bir tutkal ya da sigorta işlevi
görmesi bakımından kapsamlı olarak araştırılmaktadır. Bu doğrultuda; iktidarın meşruiyet
261
kaynağı olması bakımından, düzeyleri, işlevleri, alanları, araçları, onu etkileyen faktörler
ve sonunda da katılmama olgusu irdelenmektedir.
Üçüncü ve son bölümde ise; Türkiye'de insan haklarının korunmasına etkisi
bakımından siyasal katılmanın güncel durumu, bu olgunun arkasında ya da bünyesinde
barındırdığı bazı istenmeyen oluşumların, siyasette etik dışına kaymaların siyasal katılmaya
ve dolayısıyla da insan haklarının korunmasına etkisi değerlendirilmektedir.

Abstract:
ACARAY, Deniz, Protection Of Human Rights Via Political Participation,
Doctoral Thesis, Advisor: Prof.Anıl ÇEÇEN, 259 p.
ABSTRACT
Having the name of "Protection Of Human Rights Via Political Participation" of
this study, consists of three parts. In the first part; protection of human rights and
restriction of state power are discussed conceptually and touched on the relation between
them. In the second part; political participation is elaborated and finally in the third part,
present state of affairs in Turkey in terms of the impact of political participation to
protection of human rights is analyzed.
In the first part; the relation between protection of human rights and political
participation is explained chronological considering the protectice mechanisms provided by
political sciences and jurisprudence. Due to the fact that recognition, arrangement and
restriction of human rights by the states as required by cultural and political being; the
question of protection of human rights requires the restriction of state power. And
restriction of state power materializes at three stages that are called as pre-law, juristic and
extra- law processes. Pre- law and juristic protective mehcanisms, namely the juristic
restrictive measures are primarily examined and evaluated, subsequently the extra- law
mechanisms are considered holding the wiev that the previous ones are inadequate for the
aim of protection of human rights. The main extra-protective elements are handled within
the framework of political participation.
In the second part, political participation is studied comprehensively; as being the
main requirement of democracy, also a group of rights, but most importantly as a binder or
an assurance for protection of integrity of human rights. For this purpose; political
participation is examined in terms of being a source for legality of state power, levels,
263
functions, fields and tools of it, the factors affecting it and finally nonparticipation fact is
studied.
In the third and final part; present state of affairs in Turkey in terms of the impact
of political participation to protection of human rights is evaluated considering the affect of
undesirable constitutions of immanent of it and non ethical slipping in politics to political
participation and thus protection of human rights.