Allojenik kök hücre transplantasyonu yapılan çocuklarda kimerizm analizi ve hastalıksız sağkalıma etkisi
Chimerism analysis of allogenic stem cell transplanted pediatric patients and its effects on disease free survival.
Yazar: HAKAN TEKGÜÇ
Danışman: DOÇ. DR. SERAP AKSOYLAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation ; Kimerizm = Chimerism

Özet:
Allojenik kök hücre transplantasyonu (KHT) çocukluk çağının birçok doğumsal ya da edinsel, maliyn ya da maliyn olmayan hastalığında tek küratif tedavi yöntemidir ve amaç donör kökenli hematopoezi sağlamaktır. KHT sonrası hematopoezin kökeninin araştırılmasında kimerizm analizi son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır.Bu çalışmada; allojenik KHT yapılmış çocuklarda post-transplant kimerizm oranlarının belirlenmesi, İlk 100 gündeki kimerizm başarısını etkileyen faktörlerin ve kimerizm başarısının hastalıksız sağkalım üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Ege Üiversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Kök Hücre Transplantasyon Ünitesinde 2005-2010 yılları arasında allojenik KHT olmuş, post-transplantasyon ilk 100 gün izlenmiş ve kimerizm analizi yapılmış olan toplam 95 hastanın verileri bu amaçla geriye dönük olarak incelendi. Olguların demografik ve KHT özellikleri, posttransplant komplikasyonları, longutidinal izlenen periferik kan ve/veya kemik iliği kimerizm sonuçları ile KHT sonuçları (rejeksiyon, sağkalım) değerlendirildi.Sonuçlar: Olguların 37'si kız, 58'i erkek olup primer hastalık tanıları 33 olguda (%35) maliyn, 62 olguda (%65) non-malin hastalıkdı. Olguların büyük çoğunluğunda (%75) verici HLA tam uygun kardeş olup 27 olguda (%28) non-myeloablatif hazırlama rejimi kullanıldı. Kök hücre kaynağı 55 olguda periferal kan, 30 olguda kemik iliği, 1 olguda tek başına 8 olguda ise kemik iliği ile birlikte kordon kanı idi. Post transplant 67 olguda tam donör kimerizmi (%70), 28 olguda (%30) miks kimerizm saptandı. Yirmiiki olguda (%23) primer hastalık tekrarı görülürken 15 olgu (%16) kaybedildi. 91 olguda araştırılan ilk 100 gün kimerizm başarısı (maliyn hastalıklar için donor kimerizimi >%95, non-maliyn hastalıklar için ise >%70 ve hastalık bulgusu yok) 77 olguda (%85) (maliyn vs non-maliyn hastalık %84/%86) saptandı. Donörün HLA tam uyumlu kardeş olması [risk ratio (RR) 0.15, 95% CI 0.10?0.20], GvHH profilaksisinde CSA + MTX kullanımı (RR 0.18, 95% CI 0.15?0.20), verilen CD 34 (+) hücre sayısının kendi datamızın median değerinin üzeinde (?5 x 106/kg) olması (RR 0.59, 95% CI 0.52?0.66) kimerizm başarısını anlamlı olarak olumlu yönde etkilediği bulundu.Median 22 aylık izlem süresi içinde olgularda tüm sağkalım (OS) %84, hastalıksız sağkalım (EFS) %70 olarak bulundu. Hastalıksız sağkalımı etkileyen faktörler tek değişkenli analizde ; İlk 100 gün kimerizminin başarılı olması (p=0.00001), donor HLA'sının alıcı ile tam uyumlu olması (MSD, MRD veya MUD), (p=0.01), verilen CD34+ hücre sayısının ortanca değerin (5x106/kg)üzerindeolması (p=0.05), akut GvHH profilaksisi uygulanması (p=0.004), nötrofil engrafmanının olması (p=0.0001) olarak bulunurken çok değişkenli analizde hastalıksız sağkalımı etkileyen en önemli faktörün ilk 100 günde kimerizm başarısının sağlanması olduğu görüldü (p<0.001).Sonuç olarak gerek tanı gerekse KHT prosedürü yönünden çok heterojen özelliklere sahip bu hasta grubunda kimerizm başarısı tatminkar bulunmuştur. HLA uygun verici kullanımı ve CD34+ hücre sayısının artması kimerizm başarısını artırmaktadır. Kimerizm başarısı en önemli hastalıksız sağkalım belirtecidir. Daha büyük sayıdaki spesifik hastalık gruplarında analizin değerlendirilmesi, bize bu hastalıklardaki hedef kimerizm konusunda daha fazla bilgi vereceği gibi ,olguların izlem sürelerinin uzaması, kimerizm ile KHT başarısı arasındaki ilişkiyi daha iyi aydınlatacaktır.

Abstract:
Allogenic stem cell transplantation (HSCT) is the only clinical tool for curatively treating patients with malign or non-malign and aim of HSCT is to acquire complete donor hematopoiesis. Chimerism is a recent technique to understand post-HSCT hematopoiesis implementer.In this study; to determine ratios of chimerism of children undergone HSCT, to understand factors which effect first 100 day chimerism success and its role on survival is aimed. Data belong to 95 patient who undergone allogenic HSCT in Ege University Medicine Faculty, Pediatric Stem Cell Transplantation Unit between 2005-2010 was collected. Demographics, HSCT characteristics, post-transplant complications, transplantation results (rejection, survival) and longitudinally followed peripheral blood and/or bone marrow Chimerism data of these patients is retrospectively studied.Results:Every year almost 30 pediatric patients undergo this procedure in our clinic. HSCT has high mortality and morbidity rates. We collected data from 95 patients who have undergone transplants between 2005 and 2010 to better understand importance of successful donor chimerism and its effects on survival. Aim: The major goals of this study are to determine first 100 day donor chimerism ratios, to search for relationship between donor chimerism success and survival. Results: After controlling for all other factors, first 100 day chimerism success (for malignant diseases; hematopoietic donor chimerism >95%, for non-malignant diseases >70%) increases post-transplant event-free survival by -3.0432, (-4.00 - -2.08), [hazard ratio: 0.05 (p<0.001)]. Transplanting CD34+ cell over 5*106 cell/mm3 raises first 100 day donor Chimerism success chance by 62%, probit analysis results: 0.5952 (0.5225 - 0.6679) (p<0.01). A follow-up study done after several years can provide us more information about SCT and donor chimerism by increasing duration of follow-up and using different types of donors.