Türk ve Alman gençlik dili
The Turkish and German youth language
Yazar: EBRU YEMİŞENÖZÜ
Danışman: PROF. DR. OSMAN TOKLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Almanca = German ; Almanlar = Germans ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Dilsel iletişim = Lingual communication ; Gençler = Youngs ; Mizah dergisi = Mizah journal ; Söz dizim = Syntax ; Türkler = Turks ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu tezin konusu, Türk ve Alman gençlik dilini oluşturan sözcüklerin ve söz öbeklerinin söz dizimsel ve anlamsal özelliklerini hem yazı dilinde, hem de konuşma dilinde karşılaştırmaktır. Ayrıca kelimelerin mizah dergilerinde yansımaları doğrultusunda, sözcüklerin yapısal ve anlamsal yaratıcılıklarını belirleyerek, ölçünlü dilden farklı kılan özelliklerini ortaya koymaktır. Buna bağlı olarak, "Türk ve Alman gençlik dilinin mizah dergileri bağlamında biçimsel-anlamsal ve kelime oluşturma özelliklerini belirlemek" olarak belirlemekle başlanılmıştır.
Bu çalışmamın kuramsal kısmında, gençlik dilinin ölçünlü tür ve diğer dil türleriyle birlikte incelendiğinde, onu bu türlerden ayrıştıran ve farklı kılan toplum dilbiliminsel etmenler sınırlanmıştır. Dil türlerinin karakteristik özellikleriyle (artzamanlı, lehçesel, duruma yönelik, toplumsal) paralel doğrultuda buluşan gençlik dil oluşumları, durumsal ve işlevsel açıdan "alt ölçünlü türün", yani ölçünlü dil seviyesinin altında kalan birtakım dil türlerinin geniş kapsamlı üst kavramıdır ve bilimsel alan sahasında incelenmiştir. Bu bağlamda gençlik dilinin alt ölçünlü türe ait sınırlandırmaları olan dilsel düşünüş ve davranış biçimi, duruma özgü dilsel kullanımı ve ölçünlü türden ayrılan dilin yapısal yönü, çalışmada araştırılmış ve mizah dergilerinde geçen metinlerde incelenmiştir.
Uygulama bölümünde Türkiye'de yayımlanan mizah dergileri "Penguen" ve "Uykusuz" ile Almanya'da yayımlanan mizah dergileri "Eulenspiegel" ve "Mad", karşılaştırmalı olarak, gençlik diline ait farklı kelimeleri ve bu kelimelerin oluşum süreçleri doğrultusunda ele alınmıştır. Birleşik kelimelerin türetme süreçleri kapsamında değişik ve daha önce bir araya getirilmemiş biçim birimler, dilbilgisel farklılıklarını, ölçünlü tür ile eşdeğer özellikleri belirlenip araştırılmıştır. Gençlik dili söz varlığına yerleşen sözcüklerin ise, anlam değerlerine, farklılıklarına vurgu yapılmıştır. Gençlerin sözcüklerle gerçekleştirdikleri anlamsal - şekilsel oyunlarını, dilsel ve anlamsal belirleyiciler doğrultusunda açıklanmaya çalışılmıştır. Bu sürecin sebepleri arasında: gençlerin dilsel yaratıcılıkları, dil oyunları, ifadelere heyecan ve coşku kazandırıp karşısındakine böylelikle mesafe koymaları, dinleyiciye yön vermek isteğiyle koşullanmaları gibi örneklerle açıklanılmıştır. Gençlik dili eğilimleri
bütünleşmeyi sağlayabilmek için anlamlı konuşma biçimiyle, anlamsal alanda kendine has özellikleriyle, kelimelerin oluşumundaki etkinlikleriyle, türsel kelime oluşum süreçlerine katılımı, kelime yapılarının genişletilmesi ile kendini gösterdiği izah edilmiştir.
Kelime oluşum süreçleri bağlamında araştırmamın son inceleme konusu olan ödünçlemelerin ise, Türk ve Alman gençlerin dilsel davranışlarını kolayca ifade ettikleri alanlardan biri olduğu, bu işleme kaynak olarak genellikle İngilizceden kelimeler ödünç alınarak söz varlıklarına yerleşip aktifleştirdikleri görülmektedir. Gençler bu dilsel davranışları bilinçli ve yetişkinlere karşı mesafe koyma aracı olarak en etkili şekilde kullanırlar. Gençlerin günlük iletişimsel davranışları içinde yer alan ödünçlemelerin amacı, olayları gruba özgü ifade şekliyle farlılaştırıp sıradanlılıktan o kurtulmaktır. Yalnız ödünçlemelerde de gençlik diline has bir kullanım göze çarpmıyor. Bu da mevcut kelimelerin anlamsal ve şekilsel biçemleri, ölçünlü tür veya kısmen diğer türlerde yerleşmiş ödünçlemelerden farklıdır.
Araştırmanın sonucunda, Alman ve Türk gençlik dilini karşılaştırmalı çalışılmış ve kelime oluşum süreçleri, tarihsel gelişimleri, söz varlığı ve ödünçlemeler bakımından birbirleriyle kesişen ortak noktaları açıklanmıştır. Aslında farklı toplumlara ve kültürlere ait gençlik grupları açısından dilbilimsel (dilin yapısal ve işlevsel yönü gibi) farklılıkların gözlemlenir olmasını doğaldır, çünkü dillerin tipolojileri farklıdır. Ama gençlik dilinin farklı toplum ve kültürün ürünü olmasına rağmen, kelime oluşturma özelliği, söz varlığı, ödünçleme vb. gibi konularda ortak noktalar çoğunluktadır, yani gençler aynı yöntemlerden faydalanırlar.

Abstract:
The purpose of this thesis is to determine the features that distinguish from the formal language by identifying the structural and semantic creativities of the words of the youth language in accordance with the reflections of them in humour magazines. Accordingly, the subject of the thesis is determined as "The determination of the structural-semantic and creating vocabulary features in the context of Turkish and German youth language's humour magazines".
In the theoretical part of my study, the language of the young limits the other sociolinguistic factors that differ, and separates it from other types when it is analysed with standard type and other language types. Youth language formations which meet the characteristic features of language in parallel (diachronic, dialect, situational, social) are examined in the scientific field in substandard type of status and functional aspects which means overall super concept of some language types that underlies standard language level. In this context, linguistic thinking and behaviour pattern of the limits belong to the substandard type of the youth language that differs the standard type are searched in the study and the texts in humour magazines are examined. In the application part, "Penguen" and "Uykusuz" which are published in Turkey and humour magazines called "Eulenspiegel" and "Mad" which are published in Germany are studied independently in terms of different and new vocabulary of the youth language and vocabulary creating period. Within the scope of compound words and formation periods, morphemes that are different and have not been aggregate before, are explained by determining their grammatical diversities or equivalent features with standard type. By emphasizing the semantic values and diversity conditions of the words that are settled in youth language vocabulary, materialised with words, both semantic and formal games, are tried to be explained in accordance with the linguistic and semantic determiners. Among the reasons of this process, linguistic creativity and linguistic games of the young are present purposive formations since they are conditioned with the desire to arise excitement and enthusiasm to the expressions and thus keep their distance and direct the listener. In order to meet the integration completely, youth language trends reveal itself as meaningful speaking type, semantic style marks, word formation activities and participation in generic word formation processes, expanding vocabulary structure process. In the context of word formation processes, borrowings, which are the final subject of my study, on the other hand are one of the fields that the young easily express their linguistic behaviours and are settled in vocabulary and activated generally by
borrowing English words. The young use this linguistic behaviour consciously and most effectively as a means of aloofness with the adults. The aim of the borrowings which take place in the young's daily communicative behaviours is to differentiate the cases in particular expressions to the group and thus to break the ordinariness. However, a particular use in borrowings for the youth language is conspicuous, because the semantic and formal styles of the present words are different from the borrowings that settled in standard type or partly other types. As a result of the study, despite of the fact that German and Turkish youth languages are studied apart from each other, as a conclusion it is defined that there were interrelated common grounds in terms of word formation processes, vocabulary and borrowings, but since they were discussed as the youth groups belong to different societies and cultures, it was accepted as ordinary that the linguistic (such as the structural and functional side of the language) differences are observed. Since it wasn't a comparative study, these points are not mentioned in the study.