Farklı oranlarda fındık, soya küspesi, balık unu ve fitaz içeren rasyonların gökkuşağı alabalığı (oncorhynchus mykiss) yavrularının gelişimi üzerine etkileri
Effects of different ratios containing hazelnut meal, soybean meal, fish together with phytase enzymes in the diets on the rainbow trout (oncorhynchus mykiss) juveniles
Yazar: ADİL YILAYAZ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN DEMİR
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Balık unu = Fish meal ; Balık yemleri = Fish feeds ; Balık üretimi = Fish production ; Balıklar = Fishes ; Balıkçılık = Fisheries ; Fitaz = Phytase ; Fındık küspesi = Hazelnut oilmeal ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Soya küspesi = Soybean meal

Özet:
Bu çalışmada, balık unu proteini (BUP), fındık küspesi proteini (FKP) ve soya küspesi proteinlerini (SKP) farklı oranlarda, ayrıca fitaz enzimi ilavesiz (-) ve ilaveli (+) içeren ham protein değerleri (%42 HP) eşit olan deneme rasyonlarının (R1-, R1+ =  % 30 BUP + % 35 FKP + % 35 SKP; R2-, R2+ =  % 40 BUP + % 30 FKP + % 30 SKP; R3-, R3+ =  % 50 BUP + % 25 FKP + %25 SKP) gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yavrularının (27,82±0,04g)büyüme parametrelerine, vücut kimyasal kompozisyonuna, organ indekslerine, yemin sindirilebilirliğine, fosfor ve azotun salınımına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 6 farklı grupta 3 tekerrürlü ve her grupta rastgele dağıtılmış 20 adet balık olmak üzere 18 adet deneme tankında yürütülmüştür. Deneme süresi 75 gün planlanmış, ölçümler 15 günde bir yapılmıştır. Deneme gruplarına günlük vücut ağırlıklarının %2'si oranında yem verilmiştir. Deneme sonu canlı ağırlık 80,6-92,2g, canlı ağırlık artışı 52,8-64,3g, yem tüketimi 64,1-72,1g/balık, yem dönüşüm oranı 1,12-1,22, spesifik büyüme oranı % 1,42-1,6 ve protein etkinlik oranı 1,79-2,0 arasında değişmiştir. Rasyon protein kaynağı bu özellikler üzerine anlamlı etki yapmıştır (P<0,05). Deneme rasyonları ile beslenen deneme grubu gökkuşağı alabalığı yavrularının organ indeksleri, vücut kimyasal kompozisyonları ve görünür sindirim katsayıları arasındaki farklılıklar önemsiz, ancak fitaz rasyon fosforunun sindirimi ve sindirilebilir enerji değerleri arasında farklılıklar ise önemli bulunmuştur (P<0,05). Deneme gruplarının viserosomatik (VSI), hepatosomatik (HSI) indeks, kondisyon faktörü (KF) değerleri sırasıyla %12,9-14, %1,17-1,40 ve 1,40-1,45olarak hesaplanmıştır. Deneme sonu balık vücutlarının kuru madde (KM), ham kül (HK), ham yağ  (HY), ham protein (HP) ve fosfor bileşenleri sırasıyla %30,7-31,8, %2,2-2,3, %11,8-12,8,%14,5-15,2 ve %0,56-0,62 olarak bulunmuştur. Deneme rasyonların KM, lipit, protein, fosfor ve enerjinin sindirilme oranları sırayla %50-62, %93-96, %79-84, %66-76 olarak tespit edilmiştir. Yem faktörleri deneme grubu balıkların vücut kimyasal kompozisyonlarına, organ indekslerine ve yemlerin sindirilebilirliği üzerine etkilerinin önemsiz olduğu bulunmuştur. Denemede Yem*Fitaz etkileşimi önemsiz bulunmuştur. Bununla birlikte tüm deneme gruplarında da toplam azot (N), partikül azot, partikül fosfor (P), toplam katı madde (atık) salınım değerleri arasındaki farklılıkların da önemsiz olduğu, buna karşın toplam fosfor, çözünmüş fosfor ve çözünmüş azot salınım değerleri arasındaki farklılıklar ise önemli bulunmuştur (P<0,05). Ayrıca fitaz enzimi içeren deneme rasyonlarıyla beslenen bütün gruplarda toplam fosfor, çözünmüş fosfor ve çözünmüş azot deşarj miktarlarının artırmasına karşın partikül fosfor deşarj miktarı azalmıştır (P<0,05). Deneme grubu balıkların toplam azot, tüketimi, kazancı ve tutumu günlük ortalama ağırlık üzerinden 1139-1173 mg/kg, 315-350 mg/kg, %27,2-30,6 ve toplam fosfor tüketimi, kazancı ve tutumu 248-279 mg/kg, 73-82 mg/kg ve %26-33 olarak hesaplanmıştır. Denemede tüm hesaplamalarda "rasyon protein kaynağı (RPK)*Fitaz (F)" faktörleri arasında etkileşimin (interaksiyonun) önemsiz olduğu bulunmuştur. Deneme rasyonlarında  fitaz enzimi kullanımı çözünmüş azot, toplam fosfor ve çözünmüş fosfor deşarj miktarının artışına, fındık küspesi ve soya küspesinin rasyonlarda kullanım miktarının azalmasına ya da balık unu miktarının artışına bağlı olarak da tüm deneme gruplarından salınan çözünmüş fosfor miktarının düşüşüne, ancak fitaz enzimini içeren rasyonlarla beslenen tüm gruplarda ise çözünmüş fosfor artışına yol açmıştır.

Abstract:
In this study, the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) juveniles were feed with containing different ratio of fish meal  (FM), different ratio hazelnut meal (HM) and soybean meal (SM) ( in the crude protein of diet: D1= 30% FM + 35% HM +35%  SM; D2= 40% FM+ 30% HM+ 30% SM; D3= 50 %FM+ 25% HM+ 25% SM)  together with having different ratio of phytase (without enzymes "-" D1-, D2-, D3- adding phytase "+" 1000 FTU, D1+, D2+, D3+), isonitrogenously six ( D1-, D1+, D2-, D2+, D3-, D3+) experiment diets using. Effects of these diets on the rainbow trout juveniles' development, body chemical compositions, organ indexes, feed digestibility, nitrogen and phosphorus release were investigated and aimed. The study was carried out on in 6 different groups, including 3 replicates and 20 (initial mean body weight= (27,82 ±0,04 g) fish distributed randomly in each group (18 trial tanks). The experiment period was 75 days, and 2% of the daily body weights were fed, and the measurement were carried out every 15 days. Final weight, feed consumption, feed conversion ratio, specific growth ratio and the protein efficiency ratio of the trial groups were calculated as 52.8-64.3g, 64.1-72.1g/fish, 1.12-1.22, 1.42-1.6% and 1.79-2.0, respectively. Dietary protein source had a significant effect on these parameters (P <0.05). Dietary protein source had a significant effect on these parameters (P <0.05). The dietary factors did not produce a significant effect on the organ indexes, body chemical composition, digestibility ratios of diets in the fish (P>0.05). But phytase enzyme affected significantly the dietary phosphorus ratio and the digestible energy ratio (P<0.05). Values of viscerosomatic index, hepatosomatic index and condition factor in trial groups were calculated as 12,9-14%, 1,17-1,40 and 1,40-1,45, respectively. Final dry matter, crude ash, crude lipid, crude protein of diets and phosphorus components in fish body were found to be 30,7-31,8%, 2,2,2,3,3%, 11,8-12,8,8%, 14,5% -15,2% and 0,56-0,62% respectively. Digestibility rate of the dietary dry matters, lipid and protein phosphorus were varied from 50-62%, 93%-96%, 79-84% and 66-76 % respectively. The dietary factors did not produce a significant effect on the organ indexes, body chemical composition, digestibility ratios of diets in the fish (P>0.05). In the experiment Feed*Fitaz interaction was found to be insignificant. However, the difference between the total nitrogen (N), particulate nitrogen (N), particulate phosphorus (P) and total solid discharge values is insignificant in all experimental groups, while the total phosphorus, dissolved phosphorus and dissolved nitrogen discharge values differences were found significant (P <0.05). In addition, the total phosphorus, dissolved phosphorus and dissolved nitrogen discharge amounts were increased in all the groups fed with experimental diets containing phytase enzyme but the amount of phosphorus discharge was decreased (P <0,05).In trial group fishes, values of total nitrogen and phosphorus consumption, gain and retention were calculated as 1139-1173 mg/kg versus 248-279 mg/kg, 315-350 mg/kg versus 73-82 mg/kg, 27,2-30,6% versus 26-33%, based on the average daily weight. In all the calculations relating to trials, the interaction between dietary protein source and  phytase factors were found to be statistically non-significant. The use of the phytase enzyme in the experiment diets increased the amount of dissolved nitrogen, total phosphorus and dissolved phosphorus discharge, the amount of dissolved phosphorus released from all the experimental groups due to the decrease in the amount of use of the hazelnuts meal and soybeans meal in diets or the increase in the amount of fish meal, but also increased phosphorus levels in all groups fed with diets containing the phytase enzyme (P<0,05).