Anayasa Mahkemesi kararları ışığında idarî yargının görev alanı
Jurisdicial scope of administrative courts in the light of the Constitutional Court decisions
Yazar: DURMUŞ KILINÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGE OKAY TEKİNSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Görev alanı = Duty area ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Anayasa'nın 125'inci maddesi gereği idarenin işlem ve eylemleri yargı denetimine tabidir. İdarî rejimi kabul etmiş olan ülkemizde bu denetim, elbette, idarî yargı tarafından yapılacaktır. Bununla birlikte idarenin idarî nitelik taşımayan tasarruflarının yargılaması adlî yargının görevidir.
İdarî yargının görev alanını belirlemek amacıyla bir takım ölçütler ortaya konulmuştur. Bunlar kamu gücü, kamu hizmeti, idarî işlem, idarî eylem ve idarî sözleşme ölçütleridir. Yargı yerleri bu ölçütlere bakarak davanın adlî yargı yerlerinde mi yoksa idare mahkemelerinde mi görüleceğine karar verir.
İdarî yargının görev alanı bu şekilde belirleniyor olmasına rağmen yasama organı, bazı uyuşmazlıkların adliye mahkemelerinde görülmesine yönelik düzenlemeler yapmaktadır. İdari rejimin varlığının Anayasa tarafından temin edildiği düşünüldüğünde yapılan bu düzenlemelerin Anayasa karşısındaki konumu tartışmalıdır. 
Yasaların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesi, idarî nitelikteki uyuşmazlıkların adlî yargının görev alanına sokulmasına dair düzenlemeleri de inceleyecek olan yerdir. Mahkemenin yaklaşımı Anayasa'nın hükümlerinin yorumlanmasında ve gelecekte yapılacak düzenlemelerde yol gösterici olacaktır. 1961 Anayasası döneminde bu tür kanunların Anayasa'ya aykırı olduğuna karar veren Anayasa Mahkemesi 1982 Anayasasının ilk yıllarında bu tavrını sürdürmüştür. Fakat Mahkeme zamanla bu görüşünü değiştirerek, yasama organının belli şartlar altında bu tür yasal düzenlemeler yapmaya yetkili olduğuna karar vermiştir. Bu şartlar, yapılan düzenlemelerin kamu yararına ve haklı nedene dayanmasıdır. Bunun yanında, yasa, yargılamanın bütünlüğünü de bozmamalıdır.

Abstract:
In accordance with article 125 of the Constitution, all decisions and actions of the administration are subject to judicial control.  Since in Turkey there's an administrative regime in force, this function is naturally carried out by administrative courts.  Nevertheless, acts of the administration which do not have an administrative character are subject to civil jurisdiction.
Some criteria are set in order to delineate the area of responsibility of administrative judiciary. These are use of state power, public services, administrative procedures, administrative action or administrative contract. By checking such criteria, courts decide whether the case will be examined by an administrative or civil court.
Although jurisdiction area of administrative courts is determined in this way, sometimes the legislative organ may enact laws to enable certain types of disputes to be resolved in civil courts. Taking into account the fact that, existence of administrative system is protected by the Constitution, constitutionality of such arrangements are problematic. Constitutional Court, which is responsible for checking compliance of laws with Constitution, is also the place to examine the constitutionality of such arrangements putting the disputes with an administrative character within the jurisdiction of civil courts.
The approach of the Court will be guiding the future arrangements in this area and the interpretation of the provisions in the Constitution. During the period of 1961 Constitution, the Court decided that such laws were against the Constitution. It continued this approach in the first years of 1982 Constitution. However, the Court has changed its stance in time and has later decided that the Legislative branch is capable of making such legal arrangements under certain conditions.  These conditions are the existence of public interest and proper justifications and the maintenance of the integrity of the judiciary proceedings.