Acil serviste kalp yetmezliği tanısı alan hastalarda tedavi uyumu ve mortalitenin değerlendirilmesi
Evaluation of treatment compliance and mortality in patients diagnosed with acute heart failure in the emergency department
Yazar: GÜLCAN NUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM BİLİR ; UZMAN MÜMİN MURAT YAZICI
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Akut Kalp Yetmezliğinde hastaların, acil tıbbi müdahale gerektiren semptomlarının hızlı veya kademeli olarak başlaması, plansız hastane yatışlarına ve/veya acil servis başvurusuna neden olur. Bu durumunun önüne geçebilmek ancak hastaların tedaviye uyumuyla mümkün olmakla birlikte mortalite ve morbiditenin önlenmesi içinde esastır. Bu çalışma, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisinde, ilk defa kalp yetmezliği tanısı alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini belirlemeyi, hastaların ilaç uyumunu ve mortalite ile ilişkili faktörleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Materyal-Metod: Çalışma,1 Aralık 2023 ile 30 Mayıs 2024 tarihleri arasında prospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Belirlenen süre içerisinde, acil servise kalp yetmezliği semptomlarıyla başvuran ve Avrupa Kardiyoloji Derneği 2021 kalp yetmezliği kılavuzuna göre akut kalp yetmezliği tanısı konulan, 18 yaş üstü, daha önce tanısı ve tedavi almayan ve aydınlatılmış onam formunu imzalayan hastalar dahil edilmiştir. Hastalara ait demografik ve klinik veriler hasta dosyalarından elde edilirken, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları, klinik sonlanımları, bir ay içindeki yeniden hastane başvuru durumları Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) programı kullanılarak oluşturulan hasta formuna kayıt edildi. İlk hastane başvurusundan 30 gün sonra, hastalar veya bakımıyla sorumlu hasta yakınları iletişim numaraları üzerinden aranarak, hastaların ilaç uyumu ve mortalite durumu hakkındaki bilgiler kaydedildi. Tüm hastalardan elde edilen parametreler belirtilerek, daha sonra bu parametrelerin mortalite ile ilişkisi incelendi. Tüm istatistiksel analizler, Jamovi v.1.6 İstatistik paket programları (Jamovi Project Computer Software, Sürüm 1.6. Sidney, Avustralya) kullanılarak gerçekleştirildi. 
Bulgular: Acil serviste kalp yetmezliği tanısı alan toplam 145 hasta incelendi. Yaş ortalaması 70.8 ± 11.8 yıl olup, %62.8'i erkek, %37.2'si kadındı. Hastaların özgeçmişlerinde en sık hipertansiyon (% 80), diyabet (% 44.1) ve koroner arter hastalığı öyküsü (% 36.6) mevcuttu. Özgeçmişler ile mortalite arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, hipertansiyon ve hipotiroidi varlığı mortaliteyle ilişkiliydi. Ritim grupları ve akut kalp yetmezliği klinikleri ile mortalite arasında ilişki mevcuttu ve kardiyojenik şok kliniğinde olan hastalar yüksek mortalite oranına sahipti. Acil serviste invaziv mekanik ventilasyon, inotrop ve hemodiyaliz ihtiyacı olan hastalarda mortalite oranı daha yüksekti. Laboratuvar parametrelerinden; ortalama üre, serum kreatinin değerleri ölümlü sonlanıma sahip olanlarda daha yüksek iken, ortalama tahmini glomerüler filtrasyon hızı değerleri ise düşüktü. Ayrıca, ilaç uyumu (% 64.1) ve poliklinik başvurusu olmayan hastalarda (% 35.9) mortalite oranının daha yüksek olduğu tespit edildi.
Sonuç: Bu çalışmada, acil serviste kalp yetmezliği tanısı alan hastalarda poliklinik takibinin ve tedavi uyumunun olmamasının artmış mortalite ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Tedaviye uyumun artırılması, taburculuk sonrası takiplerin düzenli yapılması ve erken dönemde klinik parametrelerin dikkatle izlenmesinin mortalite oranlarının azaltılmasında kritik öneme sahip olduğunu düşünmekteyiz. Gelecekte yapılacak çalışmalar, bu bulguların doğrulanması ve daha geniş hasta popülasyonlarında değerlendirilmesi açısından faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, kalp yetmezliği, akut kalp yetmezliği, ilaç uyumu, mortalite

Abstract:
Objective: The rapid or gradual onset of symptoms requiring emergency medical intervention in patients with acute heart failure often leads to unplanned hospital admissions and/or emergency department visits. Preventing this situation is only possible with patients' adherence to treatment, which is also essential for preventing mortality and morbidity. This study aims to determine the demographic and clinical characteristics of patients who were diagnosed with heart failure for the first time in the emergency department of Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine Education and Research Hospital, to evaluate their treatment compliance, and to assess the factors associated with mortality.
Material and Method: The study was conducted prospectively between December 1, 2023, and May 30, 2024. During the specified period, patients the age of 18 who presented to the emergency department with symptoms of heart failure and were diagnosed with acute heart failure according to the 2021 European Society of Cardiology heart failure guidelines, had no prior diagnosis or treatment, and signed an informed consent form were included. Demographic and clinical data of the patients were obtained from patient files, while laboratory and imaging results, clinical outcomes, and readmission status within one month were recorded in the patient form created using the Hospital Information Management System (HBYS) program. Thirty days after the initial hospital admission, patients or their caregivers were contacted via phone to record information about the patients' treatment compliance and mortality status. Parameters obtained from all patients were specified, and then the relationship between these parameters and mortality was examined. All statistical analyses were performed using Jamovi v.1.6 statistical software package (Jamovi Project Computer Software, Version 1.6, Sydney, Australia).
Results: A total of 145 patients diagnosed with heart failure in the emergency department were examined. The mean age was 70.8 ± 11.8 years, with 62.8% being male and 37.2% female. The most common comorbidities in patients' histories were hypertension (80%), diabetes (44.1%), and coronary artery disease (36.6%). When the relationship between comorbidities and mortality was evaluated, the presence of hypertension and hypothyroidism was found to be associated with mortality. There was a relationship between rhythm groups and acute heart failure clinical presentations and mortality, with patients in cardiogenic shock having higher mortality rates. Patients in the emergency department who required invasive mechanical ventilation, inotropes, and hemodialysis had higher mortality rates. Among laboratory parameters, the mean urea and serum creatinine levels were higher in patients with fatal outcomes, while the mean estimated glomerular filtration rate values were lower. Additionally, patients without treatment compliance and outpatient follow-up had higher mortality rates.
Conclusion: This study found that the lack of outpatient follow-up and treatment compliance in patients diagnosed with heart failure in the emergency department was associated with increased mortality. We believe that improving treatment compliance, ensuring regular follow-up after discharge, and closely monitoring clinical parameters in the early period are critically important in reducing mortality rates. Future studies will be beneficial in confirming these findings and evaluating them in a larger patient population.
Keywords: Emergency department, heart failure, acute heart failure, medication compliance, mortality