Özel yetenekli tanısı almış ve almamış öğrencilerin otantiklik düzeylerinin özgecilik üzerinden psikolojik iyi oluşlarına etkisi
The effect of authenticity levels of special talent diagnosis and non-diagnored students on psychological well-being through altitude
Yazar: YASİN TAVBATIR
Danışman: PROF. DR. AYSUN TÜLAY BOZKURT ; DR. AYŞEGÜL İŞLEKELLER BOZCA
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Otantiklik = Authenticity ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Özel yetenek = Special ability ; Özel yetenekliler eğitimi = Gifted education ; Özgecilik = Altruism

Özet:
Bu araştırmanın amacı bilim ve sanat merkezlerinde bireysel yetenekleri fark ettirme ve özel yetenekleri geliştirme programlarına devam eden özel yetenekli tanısı almış öğrenciler ile ortaokullarda öğrenimlerine devam eden özel yetenekli tanısı almamış öğrencilerin otantiklik düzeylerinin özgecilik üzerinden psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Ayrıca araştırmanın bağımlı değişkeni olan psikolojik iyi oluş düzeyinin demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığı da test edilmiştir. Araştırma 623 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmaya bilim ve sanat merkezlerinde öğrenim gören özel yetenekli tanısı almış 328 öğrenci ile ortaokullarda öğrenim gören özel yetenekli tanısı almamış 295 öğrenci katılım göstermiştir. Araştırmanın sonucunda tüm örneklem grubunda otantiklik düzeyleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer yandan özgecilik düzeyleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Özel yetenekli tanısı almamış öğrencilerde otantiklik olumsuz yönde anlamlı ve özgecilik olumlu yönde anlamlı olarak psikolojik iyi oluşu yordamaktadır. Özel yetenekli tanısı almış öğrencilerde ise, yine otantiklik olumsuz yönde anlamlı ve özgecilik olumlu yönde anlamlı olarak psikolojik iyi oluşu yordamaktadır. Araştırma, özel yetenekli tanısı almış öğrencilerle kontrol grubundaki öğrencilerin psikolojik iyi oluş düzeylerinde demografik değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıklar ortaya koymamıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel Yetenek, Özgecilik, Otantiklik, Psikolojik İyi Oluş

Abstract:
The aim of this study is to search the effect of authenticity levels on psychological well-being levels through altruism levels of students diagnosed with special abilities who continue their recognizing individual abilities and developing special abilities programs at science and art centers and students undiagnosed with special abilities who continue their education in secondary school. Also, the differentiation of psychological well-being, which is the dependent variable of the research, according to demographic variables was also tested. The study was carried out with 623 students. 328 students who were diagnosed with special abilities who were studying at science and art centers and 295 students who were studying at secondary schools who were undiagnosed with special abilities participated in the study. As a result of the research, a negative significant relationship was determined between the levels of authenticity and psychological well-being. On the other hand, it has been observed that there is a positive significant relationship between altruism levels and psychological well-being. Authenticity predicted negatively and altruism positively predicted psychological well-being in students who were undiagnosed with special abilities. In students diagnosed with special abilities, authenticity negatively predicted significant and altruism positively predicted psychological well-being. In terms of the results of the research, it can be said that there is no difference in the level of psychological well-being of the students who are diagnosed with giftedness compared to the students in control groups according to the demographics of research.

Key words: Special Ability, Altruism, Authenticity, Psychological Well-Being