Sıçanlarda gentamisin kaynaklı ovaryum hasarına karşı kuersetinin etkileri
Effects of quercetin against gentamicin-induced ovarian injury in rats
Yazar: AYŞEN CEMRE AYDIN
Danışman: PROF. DR. ESİN YULUĞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Gentamisinler = Gentamicins ; Histopatoloji = Histopathology ; Kuersetin = Quercetin ; Ovaryum =

Özet:
Bu çalışma, oksidatif stresi arttırıcı etkilere sahip bir ajan olan gentamisinin (GEN)
ve güçlü antioksidan özelliğe sahip olan kuersetinin (QCT), ovaryum üzerindeki etkilerinin
belirlenmesi ve GEN in ovaryum üzerinde bir hasar oluşturması durumunda QCT nin bu
hasarı önleme ya da tedavi etme kapasitesinin araştırılması amacıyla tasarlanmıştır.
Çalışmada 36 adet Sprague Dawley ırkı sıçan kullanılarak, 6 grup oluşturulmuştur. Deney
süresi 7 gün olarak planlanmıştır. Birinci grup kontrol grubu (K) olarak belirlenmiştir. GEN,
GEN+QCT1, GEN+QCT2 gruplarına 7 gün boyunca 100 mg/kg GEN intraperitoneal (i.p.)
olarak uygulanmıştır. GEN+QCT1 grubuna 20 mg/kg QCT, GEN+QCT2 grubuna 50mg/kg
QCT gavaj yoluyla uygulanmıştır. QCT1 grubuna, 20mg/kg QCT ve QCT2 grubuna
50mg/kg QCT gavaj yoluyla uygulanmıştır. Ovaryumun histopatolojik değerlendirmesinde,
foliküler hücre dejenerasyonu (FHD), vasküler konjesyon (VK), germinal epitel
dejenerasyonu (GED), inflamatuar hücre (İH) ve fibrozis (F) GEN grubunda anlamlı
derecede artmış olduğu görülmüştür. GEN+QCT tedavi gruplarında bu hasarın azaldığı
tespit edilmiştir. QCT2 grubunda VK, GED, İH histopatolojileri kontrol grubuna göre
anlamlı artış göstermiştir. Biyokimyasal analizler sonucu GEN grubunda plazma MDA ve
doku MDA da anlamlı artış, SOD, CAT, GPx değerlerinde anlamlı azalış tespit edilmiştir.
GEN+QCT tedavi grupları doku MDA'yı kısmen düşürse de istatistiksel olarak anlamlı bir
düşüş sağlayamamıştır. SOD ve GPx değerlerinde GEN+QCT gruplarında GEN grubuna
göre artış olsa da anlamlı değildir. CAT, GEN+QCT gruplarında GEN grubuna göre anlamlı
artış göstermiştir. Biyokimyasal analiz sonuçlarına bakıldığında GEN'in ovaryum
dokusunda oksidatif stresi arttırdığı ve QCT'nin doza bağlı şekilde bu hasarı
hafifletebileceği görülmüştür. Histopatolojik değerlendirme sonuçları bize GEN'in ovaryum
doku morfolojisine hasar verdiğini göstermiştir. QCT'nin bazı parametrelerde GEN'e karşı
koruyuculuk sağladığı görülse de tek başına uygulandığında, özellikle yüksek dozlarda
prooksidan etki gösterebileceği görülmüştür. Çalışmamızın, GEN'in ovaryum dokusuna
verdiği hasarı ve QCT'nin bu hasarı azaltıcı etkisini, histopatolojik bulgular ve biyokimyasal
analizlerle belgeleyerek literatüre katkı sağladığını düşüyoruz.

Abstract:
This study aimed to determine the effects of gentamicin (GEN), an agent with
oxidative stress-increasing effects, and quercetin (QCT), which has strong antioxidant
properties, on the ovary and to investigate the capacity of QCT to prevent or treat this
damage in case the GEN causes damage to the ovary. In the study, 6 groups were formed by
using 36 Sprague Dawley rats. The duration of the experiment was planned as 7 days. The
first group was determined as the control group (K). GEN, GEN+QCT1, GEN+QCT2
groups were administered 100 mg/kg GEN intraperitoneally (i.p.) for 7 days. 20 mg/kg of
QCT was administered to the GEN+QCT1 group, and 50mg/kg of QCT was administered
to the GEN+QCT2 group by gavage. QCT1 group was administered 20mg/kg QCT and
QCT2 group 50mg/kg QCT was administered by gavage. In the histopathological evaluation
of the ovary, follicular cell degeneration (FHD), vascular congestion (VC), germinal
epithelial degeneration (GED), inflammatory cell (IH) and fibrosis (F) were found to be
significantly increased in the GEN group. This damage was found to be reduced in the
GEN+QCT treatment groups. The histopathologies of VK, GED and IH in the QCT2 group
showed a significant increase compared to the control group. As a result of biochemical
analyzes, a significant increase in plasma MDA and tissue MDA, and a significant decrease
in SOD, CAT, GPx values were detected in the GEN group. Although the GEN+QCT
treatment groups partially reduced tissue MDA, it did not achieve a statistically significant
decrease. Although there was an increase in SOD and GPx values in the GEN+QCT groups
compared to the GEN group, it was not significant. CAT showed a significant increase in
the GEN+QCT groups compared to the GEN group. Looking at the results of the
biochemical analysis, it was seen that GEN increased the oxidative stress in the ovarian
tissue and QCT could alleviate this damage in a dose-dependent manner. Histopathological
evaluation results showed us that the GEN damaged the ovarian tissue morphology.
Although QCT seems to provide protection against GEN in some parameters, it has been
observed that it can have a prooxidant effect when administered alone, especially at high
doses. We think that our study contributes to the literature by documenting the damage of
GEN to the ovarian tissue and the reducing effect of QCT with histopathological findings
and biochemical analyzes.