İşletmelerde kadın çalışanlara yönelik aile dostu insan kaynakları politikaları, iş-aile çatışması ve desteğinin iş doyumu ile ilişkisi
The relationship of job satisfaction with work-family conflict&support and family-friendly human resources policies for women employees in the organizations
Yazar: BURCU AVCI AKSU
Danışman: PROF. DR. SEVDA DEMİRBİLEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aile dostu uygulamalar = Family friendly practices ; Kadın politikaları = Women policies ; Kadınlar = Women ; Sosyal destek = Social support ; Çalışan kadınlar = Working women ; Örgütsel destek = Organizational support ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Tarihsel süreç içinde kadınlar erkeklerle eşit koşullarda çalışma yaşamına katılmaya başlamışlardır. Ancak,  çalışma yaşamındaki yükselen konumuna rağmen, kadın çalışanlar geçmişte olduğu gibi günümüzde de pek çok sorunla karşılaşmaktadır. Kadın çalışanlar, çalışma yaşamında ve aile yaşamında çoğu zaman; cinsiyete dayalı ayrımcılık, cinsel taciz, psikolojik taciz, kayıtdışı çalışma, sosyal güvenlik haklarından yararlanamama, iş sağlığı ve güvenliği açısından uygun olmayan koşullarda çalışma, iş doyumsuzluğu, rol çatışması, çocuk bakımı ve artan ev işleri gibi sorunlarla baş etmek zorunda kalmaktadır. Kadınların yaşadıkları bu sorunlara çözüm getirebilmek ve çalışma yaşamında kadını koruma altına almak amacıyla, ulusal ve uluslararası politikalar üretilmektedir. Ayrıca, kadın çalışanların yoğunlukta olduğu pek çok işletmede, yasal mevzuata ek olarak özel aile dostu insan kaynakları uygulamaları yürütülmektedir.
Bu çalışmanın amacı, çalışma yaşamında giderek daha fazla güç kazanan kadın çalışanların, iş ve/veya aile yaşamı kaynaklı olarak yaşadıkları çatışmaları azaltmaya yönelik iş arkadaşlarından ve aile bireylerinden aldıkları sosyal desteğin ve işletme bazında uygulanan politikaların iş doyumları üzerindeki etkilerini ele almaktır. Bunun için, tarihsel süreç içerisinde kadın çalışanların değişen konumuyla birlikte, çalışma yaşamında ve aile yaşamında yaşadıkları sorunlar incelenmiş ve bu sorunları çözmeye yönelik olarak geliştirilmiş ulusal ve uluslararası politika ve işletme uygulamalarından örneklere yer verilmiştir. Kadın çalışanların yaşadıkları sorunlardan ise iş-aile çatışmasının iş doyumuna etkisi ele alınmış ve iş-aile çatışması ve iş doyumsuzluğunu önlemeye yönelik aile dostu uygulamalar irdelenmiştir.
Son bölümde, kadınlara yönelik politika ve uygulamaları olan çok uluslu bir işletmenin kadın çalışanları üzerinde; iş doyumu, iş-aile çatışması, aile ve iş arkadaşlarının sosyal desteği ve kadınlara yönelik örgütsel destek politikaları yüz beş kadın çalışan katılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Araştırma sonuçlara göre, kadın çalışanların iş doyumu düzeylerinde, iş arkadaşlarından alınan sosyal desteğin ve mevcut insan kaynakları uygulamalarının etkisi saptanamamıştır. Kadın çalışanlar üzerinde aile bireylerinden alınan sosyal desteğin daha etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: Kadın Çalışan, Kadın Çalışanlara Yönelik Politikalar, Aile Dostu İşletme, İş-Aile Çatışması, İş Doyumu, Sosyal Destek, Örgütsel Destek.

Abstract:
Women have begun to participate in working life on equal terms with men, in the historical process.  However women employees are faced with many difficulties nowadays, as in the past, despite their rising position in working life. Women employees have to deal with the problems such as; gender-based discrimination, sexual harassment, psychological harassment, informal employment, being excluded from social security rights, working under unfavorable conditions of occupational health and safety, job dissatisfaction, role conflict, child care and increasing house hold chores in working and family life. Many national and international policies are adopted in order to take under protection to women in working life and to bring solutions to the difficulties with which they have faced. Furthermore specific family-friendly human resource practices are carried out in many companies in which women employees dominate in addition to legal legislation.
The purpose of this study is to examine the impacts of the policies applied in companies and social support which is taken from colleagues and family members in order to decrease business and / or family life related conflicts on job satisfaction of the women employees who are increasingly gaining power in working life. For this, the problems experienced in working and family life have been studied together with the changing status of women employees in the historical process and also it has been given examples of national and international policies and company practices developed to solve these problems. The impact of work-family conflict on job out of the problems experienced by women employees was discussed and family friend practices to prevent work-family conflict and job dissatisfaction were analyzed.
In the last section, aresearch has been conducted by using relevant scales for job satisfaction, work-family conflict, social support of family and colleagues and organizational support policies for women on a multinational company which has policies and practices for women. One hundred and five women employees participated in this study, The data obtained from the study were analyzed using statistical techniques, and findings were evaluated.
According to our research results an impact of social support from colleagues and current human resource practices has not been established on the levels of job satisfaction of women employees. The conclusion is that social support from family members is more effective on women employees.


Key words: Women Employee, Policies for Women Employees, Family Friendly Company,Work-Family Conflict,  Job Satisfaction, Social Support, Organizational Support