Sıfır atık yönetiminin site tipi binalarda uygulanması
Application of zero waste management in site type buildings
Yazar: ÖZLEM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ CANBULAT
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Gönüllülük = Volunteering ; Sıfır atık = Zero waste ; Yönetmelikler = Regulations

Özet:
İnsanoğlu modern hayatını sürdürürken doğal kaynaklarını hızla tüketmekte, doğayı tahrip etmekte ve çevreyi kirletmektedir. Bireylerin tüketiminden kaynaklanan atıkların bertarafının zorluğu insanlara kaynakları optimum kullanma zorunluluğu getirmiştir. Bu çalışmada Sıfır Atık Yönetmeliğine uygun, atıkların kaynağında ayrı toplanması ve azaltılması stratejisini içeren Sıfır Atık Yönetiminin kurulması ve site tipi binalarda uygulanması incelenmiştir. Bu çalışmada sıfır atık yönetiminin, site tipi binalarda uygulaması amacı ile binalardan çıkan atıklar incelenmiş, kaynağında azaltım için Kastamonu ilinde, 7 blok ve 248 konuta sahip olan bir sitede çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmanın birinci aşamada, sitedeki her blok girişine 4'er adet geri dönüşüm kutuları yerleştirilmiş, 30 günlük sürede her gün her kutu (kağıt-karton, plastik, cam ve metal) sıfır atık kapsamında ayrı ayrı tartım yapılarak veriler kaydedilmiş ve 30. günlük sürenin sonunda anket çalışması (ön test) yapılmıştır. İkinci aşamada, her bloğun girişine sıfır atığın önemini anlatan sıfır atık konulu afişler asılmış, sıfır atık kısa filminin izlenmesi sağlanarak eğitim aşaması tamamlanmıştır. Üçüncü aşamada, her blok girişindeki geri dönüşüm kutuları 30 günlük sürede her gün her kutu ayrı ayrı tartım yapılarak veriler elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ile Mart-Nisan aylarındaki ön test öncesinde 201,25 kg kağıt-karton, 146,10 kg plastik, 81,75 kg cam, 35,05 kg metal,  Mayıs-Haziran aylarındaki son test sonrasında 466,50 kg kağıt-karton, 453,75 kg plastik, 163,25 kg cam, 69,85 kg metal atık toplanmıştır. Farkındalık ölçme çalışması olan anket çalışmasında, "Geri dönüşüme kazandırılan ürünlerin neler olduğunu biliyor musunuz" sorusuna ön testte %37,25 en fazla "Kesinlikle Katılıyorum" cevabını verirken son testte %90,20 cevabını vermiştir. Atık türleri farkındalık ölçme çalışması olan anket çalışmasında, "Atık türlerinden hangilerinin geri dönüşümlü atık olduğunu biliyor musunuz" sorusuna ön testte ve son testte %98,04 cevabını "Kağıt-Karton Atıkları" cevabını vermiştir. Bir başka soru olan "Atık türlerinden hangilerinin geri dönüşümü olmayan atık olduğunu biliyor musunuz" sorusuna ön testte %94,12 "Sebze ve meyve kabukları" cevabını verirken son testte %100 cevabını vermiştir. Site tipi binalarda sıfır atık yönetimi çalışması ile kişilerin bilinçlenmesi, sıfır atığın ne olduğunu öğrenmeleri için gerek yerel basında, gerekse uluslararası basın organları ile gerekli duyuruların ve bilinçlendirme faaliyetlerinin yapılmasının atıkların kaynağında ayrı toplanması ve ayrıştırılması için çok önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
While human beings continue their modern life, they rapidly consume their natural resources, destroy nature and pollute the environment. The difficulty of disposal of wastes caused by the consumption of individuals has brought people to use resources optimally. In this study, the establishment of Zero Waste Management, which includes the strategy of collecting and reducing waste separately at the source, in accordance with the Zero Waste Regulation, and its implementation in site type buildings were examined. In this study, the wastes coming out of the buildings were examined with the aim of applying zero waste management in site type buildings, and studies were carried out in a site with 7 blocks and 248 residences in Kastamonu for reduction at the source. In the first stage of this study, 4 recycling bins were placed at the entrance of each block on the site, each box (paper-cardboard, plastic, glass and metal) was weighed separately within the scope of zero waste every day for a period of 30 days, and the data were recorded. At the end of the survey (pre-test) was conducted. In the second stage, posters with the theme of zero waste were hung at the entrance of each block, explaining the importance of zero waste, and the training phase was completed by watching the zero waste short film. In the third stage, the recycling bins at each block entrance were weighed separately every day for 30 days, and data were obtained. According to the findings, 201.25 kg paper-cardboard, 146.10 kg plastic, 81.75 kg glass, 35.05 kg metal before the pre-test in March-April, and 466.50 kg paper after the last test in May-June. cardboard, 453.75 kg plastic, 163.25 kg glass, 69.85 kg metal waste were collected. In the survey study, which is an awareness measurement study, the answer to the question "Do you know what the recycled products are" was answered by 37.25% in the pre-test, and 90.20% in the post-test. In the survey study, which is a waste types awareness measurement study, the answer to the question "Do you know which of the waste types are recyclable wastes" was 98.04% in the pre-test and post-test, and "Paper-Cardboard Wastes". Another question, "Do you know which of the waste types are non-recyclable waste", answered 94.12% "Vegetable and fruit peels" in the pre-test and 100% in the post-test. It has been concluded that it is very important to make the necessary announcements and awareness-raising activities both in the local press and in the international media, in order to raise awareness of people and learn what zero waste is, with zero waste management work in site type buildings, for the separate collection and separation of waste at the source.