Hemşirelik öğrencilerine basınç yaralanması risk yönetimi öğretiminde klinik karar destek sistemi kullanımının etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of using clinical decision support system in pressure injury risk management teaching to nursing students: A randomized controlled study
Yazar: ÖZLEM ARIBURNU
Danışman: DOÇ. DR. FATOŞ KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik eğitimi = Education-nursing

Özet:
Bu araştırma, basınç yaralanması risk yönetiminin öğretiminde klinik karar destek sisteminin etkisini incelemek amacıyla randomize kontrol gruplu çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, öğretim yazılımı geliştirilmiş, eğitim içeriği hazırlanmış ve yazılım aracılığı ile dört hafta boyunca hemşirelik ikinci sınıf öğrencilerine basınç yaralanması risk yönetimi öğretimi yapılmış ve aynı zamanda öğrencilerin yazılımı aktif kullanmaları sağlanmıştır. Çalışmada dört haftalık eğitim süreci ve beraberinde bir aylık izlem süreci sonunda son testler gerçekleştirilip değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Selçuk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 81 öğrenci (nkontrol1=20, nkontrol2=21, nmüdahale1=20, nmüdahale2=20) oluşturmuştur. Veri toplamada, tanıtıcı özellikler formu, basınç ülseri önlemede bilgi değerlendirme ölçeği, basınç ülserini önlemeye yönelik tutum ölçeği ve ön-son test vaka bakım planı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda kontrol ve müdahale gruplarındaki öğrencilerin yaş ve akademik ortalamalarının benzer olduğu (p>0,05), çoğunluğunun klinik uygulamada Braden basınç yaralanması risk değerlendirme aracını kullandığı ve bu aracın riski değerlendirdiğini düşündükleri belirlenmiştir. Müdahale grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre basınç yaralanmasına yönelik bilgi puanları daha yüksek (KW=60,130; p<0,05), tutumları daha olumlu bulunmuş (t=-2,880; p<0,05) ve vaka bakım planında hemşirelik risk tanısını belirlemede ve risk faktörüne yönelik girişimleri saptayabilme durumları daha yüksek çıkmıştır (KW: 62,862; p<0,05). Sonuç olarak, karar destek sistemi entegre yöntemin hemşirelik öğrencilerinin basınç yaralanması ilişkili bilgilerini arttırdığı ve tutumlarını olumlu yönde etkilediği ve hastada yaranmaya neden olabilecek risk faktörünü saptamada kolaylaştırıcı rolü olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda karar destek sistemi entegre öğretim yönteminin hemşirelik eğitimine entegre edilmesi ve klinik ortamda hasta çıktılarını etkileyen durumların öğretiminde kullanımının artırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a randomized control group study to examine the effect of clinical decision support system in teaching pressure injury risk management. Within the scope of the study, a teaching software was developed, educational content was prepared, and pressure injury risk management was taught to second year nursing students for four weeks through the software and at the same time, students were enabled to actively use the software. In the study, post-tests were conducted and evaluated at the end of a four-week teaching period and a one-month follow-up period. The sample of the study consisted of 81 students (ncontrol1=20, ncontrol2=21, nintervention1=20, nintervention2=20) studying at Selçuk University Faculty of Nursing in the 2023-2024 academic year. Descriptive characteristics form, knowledge assessment scale for pressure ulcer prevention, attitude scale for pressure ulcer prevention and pre-post test case care plan were used for data collection. As a result of the study, it was determined that the students in the control and intervention groups had similar age and academic averages, the majority of them used the Braden pressure injury risk assessment scale in clinical practice and thought that this scale assessed the risk. The students in the intervention group had higher knowledge scores (KW=60,130; p<0,05) and more positive attitudes towards pressure injury (t=-2,880; p<0,05) than the students in the control group, and their ability to determine the nursing risk diagnosis and interventions for the risk factor in the case care plan was higher (KW: 62,862; p<0,05). As a result, it can be said that the teaching method by integrating the decision support system increased the knowledge scores of nursing students in pressure injury risk management teaching and positively affected their attitudes, and also had a facilitating role in identifying the problematic risk factor in the patient. In line with these results, it is recommended to integrate the decision support system integrated teaching method into nursing education and to increase its use in teaching situations that affect patient outcomes in the clinical environment.