Sınıf öğretmenlerinin liderlik rollerine ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the perceptions of teachers working in primary schools about the leadership roles they exhibit in terms of various variables
Yazar: FATİH DEMİR
Danışman: PROF. DR. OSMAN SAMANCI
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim liderliği = Education leadership ; Okul liderliği = School leadership ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin öz yeterlilik algıları ile öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentilerinin çeşitli değişkenler açısından anlamlı düzeyde değişip değişmediğini belirlemektir. 
Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın evreni 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili Yakutiye ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Yakutiye ilçesindeki ilkokullarda görev yapan 300 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmenlerin liderlik rollerine ilişkin algılarını belirlemede Beycioğlu ve Aslan (2010) tarafından geliştirilen "Öğretmen Liderliğine İlişkin Algı ve Beklenti Belirleme Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin mesleki öz-yeterliklerini incelemede ise Tschannen-Moran ve Woolfolk Hoy (2001) tarafından geliştirilen, Çapa ve diğerleri (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen Öz yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programından faydalanılmıştır. 
Bulgular:  Sınıf öğretmenlerinin öğretmen öz yeterlilik algıları ile öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentilerinin cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, mezun olunan fakülte, sosyo ekonomik düzey, mesleki kıdem açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmen öz yeterliliğinin öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentileri yordadığı görülmüştür.
Sonuçlar: Araştırma sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin öğretmen öz yeterliliğinin öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentileri yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin öğretmen öz yeterlik algısı arttıkça öğretmen liderliğine yönelik algı ve beklentilerinin de artacağı görülmüştür.

Abstract:
Purpose: The purpose of the research is to determine whether classroom teachers' self-efficacy perceptions and their perceptions and expectations regarding teacher leadership change significantly in terms of various variables.
Method: The relational scanning method was used in the research. The population of the research consists of classroom teachers working in Yakutiye district of Erzurum province in the 2023-2024 academic year. The sample of the research consists of 300 classroom teachers working in primary schools in Yakutiye district. "Perception and Expectation Determination Scale on Teacher Leadership" developed by Beycioğlu and Aslan (2010) was used to determine teachers' perceptions of their leadership roles. To examine teachers' professional self-efficacy, the "Teacher Self-Efficacy Scale", developed by Tschannen-Moran and Woolfolk Hoy (2001) and adapted into Turkish by Çapa et al. (2005), was used. SPSS 22 program was used to analyze the data.
Findings: It has been determined that classroom teachers' perceptions of teacher self-efficacy and their perceptions and expectations regarding teacher leadership do not differ significantly in terms of gender, age, marital status, educational status, faculty graduated from, socio-economic level and professional seniority. According to the research findings, teacher self-efficacy predicted perceptions and expectations regarding teacher leadership.
Conclusions: According to the results of the research, it was concluded that classroom teachers' teacher self-efficacy predicts their perceptions and expectations regarding teacher leadership. It has been observed that as classroom teachers' perception of teacher self-efficacy increases, their perceptions and expectations of teacher leadership will also increase.