Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) olgularında insan epididim proteini 4 (HE4) serum düzeyleri ile lenf nodu tutulumu ve pozitron emisyon tomografisi'ndeki (PET) standart tutulum değeri (SUV) arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi
Evaluating the correlation between human epididymis protein 4 (HE4) serum levels and lymph node involvement and standard uptake value (SUV) in positron emission tomography (PET) in patients with non-small cell lung cancer (NSCLC)
Yazar: YİĞİT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. RIZA DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography

Özet:
Akciğer kanseri erkek ve kadınlarda, kansere bağlı ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Çoğu ileri evrelerde tanı alan akciğer kanseri hastalarının, beş yıllık sağkalımı, tüm hasta popülasyonda %15 civarında seyretmektedir. En efektif tedavi yöntemi olan anatomik cerrahi rezeksiyonlar, yalnızca erken evrelerde tanı alan olgularda mümkün olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı akciğer kanserinin tanı ve takibinde kullanılabilecek biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda bu konuda yapılan çalışmalarda öne çıkan moleküllerden biri İnsan Epididim Proteini (HE4)'dir. FDA tarafından, over kanserleri için tanıda, tedavi yanıtının değerlendirilmesinde ve hastalığın takibinde bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliği onaylanan HE4'ün, akciğer kanserlerinde tanı, tedavi yanıtının değerlendirilmesi ve takipte kullanılabilirliği üzerine yapılan çalışmalar devam etmektedir. Yapılan çalışmalarda, KHDAK tanılı hastalarda, serum HE4 düzeylerinin, sağlıklı popülasyon ve benign akciğer patolojisi olan hastalara göre anlamlı yüksek olduğu gösterilmiş, hastalığın evresiyle serum HE4 düzeylerinin korele şekilde artış gösterdiği bildirilmiştir. Bu çalışmada, HÜTF Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı ve Onkoloji Bilim Dalı'nda, Şubat 2019 ve Ocak 2020 tarihleri arasında KHDAK tanısı alan 60 olgunun verilerine yer verildi. Olguların demografik bilgileri, ek hastalıkları, sigara kullanım öyküsü, tanı anındaki CEA düzeyleri, histolojik tanıları, hastalığın sekizinci TNM evreleme sistemine göre evresi, PET neticesinde ortaya çıkan SUV, MTV, TLG değerleri ve tanı anındaki serum HE4 düzeyleri değerlendirmeye alındı.
Sekizinci TNM evreleme sistemine göre farklı evrelerdeki olguların serum HE4 düzeyleri arasında, literatürün aksine, anlamlı fark izlenmedi (p = 0,232). Evre gruplarındaki histolojik tanı dağılımının heterojen olması ve evrenin birden fazla etken tarafından belirlenmesinin, sonuçların literatürle uyumsuz çıkmasına neden olmuş olabileceği düşünüldü. Skuamöz hücreli karsinom olgularının serum HE4 düzeyi adenokarsinom olgularına göre anlamlı yüksek bulundu. Adenokarsinomlarda sık karşılaşılan lepidik patern ve buzlu cam lezyonlarında canlı hücre sayısının az olması ve SCC'da glukoz transport proteinlerinin aşırı ekspresyonuna bağlı hücre içine glukoz akışının ve hücresel metabolizmanın yüksek olması bu sonucun çıkmasının nedenleri olarak görüldü. Olguların serum HE4 düzeyinin, yaş (p = 0,022; r = 0,295), sigara tüketimi (p = 0,040; r = 0,294) ve SUVmaks (p = 0,007; r = 0,347) ile zayıf kuvvette korele olduğı bulundu. Serum HE4 düzeyinin, MTV (p = 0,047 r = 0,400) ve TLG değeri (p = 0,032; r = 0,430) ile orta kuvvette korele olduğu bulundu. Regresyon analizi sonucunda tümör histolojisi (p = 0,017), hastanın yaşı (p = 0,021), SUVmaks değeri (p = 0,017), sigara tüketim miktarı (p = 0,001) ve T evresi (p = 0,041), serum HE4 düzeyini etkileyen faktörler olarak bulundu.
Serum HE4 düzeyinin, KHDAK olgularında, evre ile korele olmaması nedeniyle prognostik kullanımının kısıtlı olacağı kanaatine varıldı. Öte yandan, SUVmaks, MTV, TLG gibi metabolik parametreler ile gösterdiği korelasyon, skuamöz hücreli karsinom olgularında adenokarsinom olgularına göre daha yüksek bulunması ve hastalığın T evresinden etkileniyor olması nedeniyle tümör yükü ve metabolizması ile ilgili bilgi sağladığı; tedavi yanıtı ve nüks hastalık ya da ikinci primer malignite gelişimi olasılığının izlenmesinde yol gösterici rol oynayabileceği düşünüldü.

Anahtar Sözcükler: İnsan Epididim Proteini (HE4), Akciğer Kanseri, Pozitron Emisyon Tomografisi (PET), Standart Tutulum Değeri (SUV), Lenf Nodu.

Abstract:
Lung cancer ranks first among the causes of cancer-related death in men and women. Five-year survival of lung cancer patients, most of whom are diagnosed at advanced stages, is around 15% in the entire patient population. Anatomical surgical resections, which are the most effective treatment methods, are only possible in cases diagnosed in the early stages. For these reasons, biomarkers that can be used in the diagnosis and follow-up of lung cancer are needed. One of the prominent molecules in the studies on this subject in recent years is the Human Epididymis Protein (HE4). Studies on the usability of HE4, which has been approved by the FDA as a biomarker for the diagnosis, evaluation of the treatment response and monitoring of the disease for ovarian cancers, are ongoing for the diagnosis, treatment response evaluation and follow-up in lung cancers. Studies have shown that serum HE4 levels are significantly higher in patients diagnosed with NSCLC compared to healthy control populations and patients with benign lung pathologies. It is shown that serum HE4 levels increase with the stage of the disease. In this study, data of 60 cases diagnosed with NSCLC between February 2019 and January 2020 in Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of General Thoracic Surgery and Department of Oncology, were included. Demographic information of the patients, comorbid diseases, smoking history, CEA levels at the time of diagnosis, histological diagnosis, stage of the disease according to the eighth TNM staging system, SUV, MTV, TLG values and serum HE4 levels at the time of diagnosis were evaluated.
According to the eighth TNM staging system, no significant difference was observed between serum HE4 levels of patients at different stages, contrary to the literature (p = 0.232). It was thought that the heterogeneous distribution of the histological diagnosis in the stage groups and the determination of the stage by more than one factor might have caused the results to be incompatible with the literature. Serum HE4 levels of squamous cell carcinoma cases were significantly higher than adenocarcinoma cases. The reason for this result was the low number of live cells in the lepidic pattern and ground-glass lesions frequently encountered in adenocarcinomas, and high glucose flow and cellular metabolism due to excessive expression of glucose transport proteins in SCC. The serum HE4 level of the cases correlated weakly with age (p = 0.022; r = 0.295), cigarette consumption (p = 0.040; r = 0.294) and SUVmax (p = 0.007; r = 0.347). Serum HE4 level was found to be correlated with MTV (p = 0.047 r = 0.400) and TLG value (p = 0.032; r = 0.430) with medium strength. As a result of regression analysis, tumor histology (p = 0.017), patient's age (p = 0.021), SUVmax value (p = 0.017), cigarette consumption amount (p = 0.001) and T stage (p = 0.041) are found to be the factors affecting the serum HE4 levels.

It was concluded that the prognostic use of serum HE4 levels in patients with NSCLC would be limited, since no correlation with stage of the disease could be found. On the other hand, it provides information about tumor burden and metabolism due to its higher correlation with metabolic parameters such as SUVmax, MTV, TLG and due to its higher levels in SCC compared to adenocarcinoma and due to the fact that it is affected by the T stage. Serum HE4 levels may play a guiding role in the monitoring of the treatment response and the possibility of relapse disease or the development of secondary primary malignancy.

Keywords: Human Epididymis Protein (HE4), Lung Cancer, Positron Emission Tomography (PET), Standard Uptake Value (SUV), Lymph Node.