Uyarlanabilir eğitsel web ortamlarının öğrencilerin akademik başarılarına ve motivasyonuna etkisi
The effects of adaptive educational web environment to the students' academic achievement and motivation
Yazar: ÖZLEM CANAN GÜNGÖREN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BARIŞ HORZUM
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Motivasyon = Motivation ; Uyarlanabilir eğitsel hiper ortam = Adaptive educational hypermedia ; Web siteleri = Web sites ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmanın amacı uyarlanabilir olan, uyarlanabilir olmayan ve yüz yüze öğrenme etkinlikleri ile desteklenmiş uyarlanabilir web temelli öğrenme ortamlarının, öğrencilerin başarıları ve motivasyonları üzerindeki etkilerinin farklı olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada iki faktörlü 3x2'lik faktöriyel desen kullanılmıştır. Araştırma deseninin birinci faktörü deneysel işlemleri içeren öğrenme ortamı (uyarlamaların bulunduğu web temelli öğrenme ortamı, uyarlamaların bulunmadığı web temelli öğrenme ortamı ve yüzyüze öğrenme etkinlikleri ile desteklenmiş uyarlamaların olduğu web temelli ortamı), ikinci faktörü ise öntest ve sontest ölçümlerini içeren ve başarının değişimini ortaya koyan tekrarlı ölçümlerdir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri başarı ve motivasyondur. 
Araştırma 2013-2014 öğretim yılı bahar döneminde Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümlerinin 2. sınıfında öğrenim görmekte olan ve Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı dersini alan 72 öğrenci ile yürütülmüştür. Uyarlamaların olduğu web temelli ortam, uyarlamaların olmadığı web temelli ortam ve yüzyüze öğrenme etkinlikleri ile desteklenmiş uyarlamaların olduğu web temelli ortamlardaki gruplar öntest baz alınarak 24'er kişilik eş gruplar şeklinde oluşturulmuştur. Uyarlanabilir eğitsel web ortamında öğrencilerin önbilgileri, öğrenme biçemleri, öğrenme yaklaşımları ve tercihleri gibi öğrencilerin bireysel özelliklerine uygun olarak öğrenci modellemesi sistem tarafından yapılmış ve hem uyarlanabilir içerik hem de uyarlanabilir gezinme, ortam içerisinde yer almıştır. Uyarlanabilir içerik olarak bölümleri açma-kapama ve esnek metin, uyarlanabilir gezinme olarak da bağlantıları gizleme (pasifleştirme) ve bağlantıları açıklama yöntemleri kullanılmıştır.
Kovaryans analizi (ANCOVA) sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin çalıştıkları web ortamlarının uyarlanabilir olması, uyarlanabilir olmaması ve yüz yüze destek sağlanarak uyarlanabilir olması durumlarında, öğrencilerin akademik başarı puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (F(2-68) = 5,493, p < .05, ηp2= .139). Yüzyüze öğrenme etkinlikleri ile desteklenmiş uyarlamaların olduğu web temelli ortamdaki başarının ( = 69,947) uyarlanabilir web temelli ortamdaki başarıdan ( = 60,170) ve uyarlamaların olmadığı web temelli ortamdaki başarıdan ( = 62,550) daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Farklı öğrenme ortamlarındaki öğrencilerin deneysel işlem sonunda oluşturdukları öğrenci ürünlerinin incelenmesi sonucunda gerçekleştirilen ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile kullanılan ortam türlerinin öğrencilerin rubrik başarı puanlarını etkilemediği ortaya konmuştur (F(2, 69) = .869, p>.05, η2= .025). Kullanılan öğrenme ortamlarına göre öğrencilerin motivasyonları arasında farklılık olup olmadığı ise ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiş ve öğrenme ortamlarına göre motivasyonlar arasında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir (F(2, 69) = 1,164, p>.05, η2= .033).

Anahtar Kelimeler: 
Uyarlanabilir Öğrenme, Web Temelli Öğrenme, Başarı, Motivasyon.

Abstract:
The aim of the research is to determine whether the effects of adaptive web based learning environment, non-adaptive web based learning environment and adaptive web based learning environment supplemented with face to face learning activities on the students' success and motivation are different. 3x2 factorial design was used in this study. The first factor of the research design is learning environment including experimental procedures (adaptive web based learning environment, no-adaptive web based learning environment and adaptive web based learning environment supplemented with face to face learning), the second factor is repeated measures revealed the change of success including pre and post measurements. The dependent variables of the study are academic achievement and motivation. 
The research was conducted in 2013-2014 spring semester with 72 second year students, who took the course of Basic Information Technology, from Sakarya University, Education Faculty, Department of Primary Education, Primary Math Education and Science Education. In such a way that each group of 24 students, adaptive web based learning environment, non-adaptive web based learning environment and adaptive web based learning environment supplemented with face to face learning were formed as peer groups based on pretest. In the adaptive educational web based environment, student modelling was made according to individual characteristics such as students' prior knowledge, learning modalities, learning approaches and preferences by the system and both adaptive content and adaptive navigation were involved in the environment. Inserting/removing fragments and stretchtext methods for adaptive content and link hiding and link annotation methods for adaptive navigation were used. 
According to the findings obtained as a result of the covariance analysis (ANCOVA) significant differences were found between the students' academic achievement in the case of the students' working web environments were adaptive, non-adaptive or adaptive supplemented with face to face (F(2-68) = 5,493, p < .05, ηp2= .139). Academic achievement in adaptive web based learning environment supplemented with face to face learning ( = 69,947) were determined to be higher than in adaptive web based learning environment ( = 62,550) and non-adaptive web based learning environment ( = 60,170). At the end of the experimental process, as a result of examination of the students' products in different learning environments, with performing one-factor analysis of variance for unrelated samples (ANOVA) it was shown that used environment type didn't influenced the students' rubrics grade points (F(2, 69) = .869, p>.05, η2= .025). According to the learning environments used, whether it is different between the students' motivation were tested with one-factor analysis of variance for unrelated samples (ANOVA) and it was determined that there was no significant difference among students' motivation according to their learning environment used (F(2, 69) = 1,164, p>.05, η2= .033). 

Keywords: 
Adaptive Learning, Web Based Learning, Achievement, Motivation.