Yatağa bağımlı hastalarda kullanılan farklı destek yüzeyine sahip iki yatağın basınç yarasını önleme etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of pressure injury prevention effects of TWO beds with different support surfaces used in bed dependent patients
Yazar: RAMAZAN DENİZ
Danışman: PROF. DR. GÜLAY İPEK ÇOBAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Bu araştırma yatağa bağımlı hastalarda kullanılan farklı destek yüzeyine sahip iki tür yatağın etkinliklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Bu araştırma yarı deneysel olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini bir üniversite hastanesinde Mart 2021-Aralık 2021 tarihlerinde nöroloji yoğun bakım ünitesi ve palyatif bakım merkezinde yatışı yapılan yatağa bağımlı bütün hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerine göre 60 hasta oluşturmuştur. Örnekleme alınan hastalardan 30'ar kişilik 1. ve 2. grup oluşturulmuştur. 1. gruptaki hastalar için küp/blok sistemine sahip, vibrasyon (masaj) özelliği olan yatak kullanılmıştır. 2. gruptaki hastalar için viskoelastik yapıdaki yatak kullanılmıştır. Araştırmanın verileri ''Hasta Tanılama Formu'', ''Braden Ölçeği'', ''Basınç Yarası Gözlem Formu'', ''Yara Ölçüm Cetveli'' ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı-yüzde dağılımları, Ki-kare, Fisher'ın Kesin Olasılık Testi ve Mann Whitney-U testleri kullanılmıştır. Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından 2021-9310 proje numarası ile desteklenmiştir.
Bulgular: Her iki yatak türünün basınç yarasını önlemede birbirine üstünlükleri istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlanmamıştır (p>0.05). Ancak 1. grupta kullanılan yatağın sakrum, trokanter, malleol ve topuk bölgelerinde 2. grupta kullanılan yatağa göre daha küçük alana sahip basınç yarası oluşturduğu saptanmıştır. Bununla birlikte sakrumda gelişen basınç yaralarının evrelerine bakıldığında 1. gruptaki yatağın daha etkin olduğu görülmektedir (p<0.05). Ayrıca skapula ve topuk bölgelerine bakıldığında yara evresi ve basınç yarası gelişen hasta sayısı açısından 1. grupta kullanılan yatağın daha etkili olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Araştırmanın sonucunda kullanılan iki tür yatağın etkinlikleri arasında istatistiksel açıdan fark olmadığı saptanmıştır. Bu çalışmada kullanılan destek yüzeyleriyle farklı hasta gruplarında çalışılması, hemşirelerin risk altındaki bireyler için uygun bir destek yüzeyini seçip kullanması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Basınç yarası, destek yüzeyi, hemşirelik önlemleri

Abstract:
Aim: This research was carried out to examine the effectiveness of two types of beds with different support surfaces used in bedridden patients.
Material and Method: This research was designed as quasi-experimental. The population of the study consisted of all bedridden patients hospitalized in the neurology intensive care unit and palliative care center in a university hospital between March 2021 and December 2021. The sample of the study consisted of 60 patients according to the inclusion criteria. The 1st and 2nd groups of 30 people each were formed from the sampled patients. For the patients in the 1st group, a bed with a cube/block system and vibration (massage) feature was used. For the patients in the 2nd group, a viscoelastic mattress was used. The data of the study were collected with the "Patient Diagnosis Form", "Braden Scale", "Pressure Sores Observation Form", "Wound Measurement Chart". Number-percentage distributions, Chi-square, Fisher's Exact Probability Test and Mann Whitney-U tests were used to evaluate the data. This study was supported by Atatürk University Scientific Research Projects Coordination Unit with project number 2021-9310.
Results: The superiority of both mattress types over each other in preventing pressure sores was not statistically significant (p>0.05). However, it was determined that the bed used in the 1st group created pressure sores in the sacrum, trochanter, malleolus and heel regions with a smaller area than the bed used in the 2nd group. However, when the stages of pressure sores developing in the sacrum are examined, it is seen that the bed in the 1st group is more effective (p<0.05). In addition, when the scapula and heel areas were examined, it was seen that the bed used in the 1st group was more effective in terms of wound stage and the number of patients who developed pressure sores.
Conclusion: As a result of the research, it was determined that there was no statistical difference between the effectiveness of the two types of beds used. It is recommended that the support surfaces used in this study work with different patient groups, and that nurses choose and use an appropriate support surface for individuals at risk.
Key Words: Nursing precautions, pressure injury, support surface