Lise öğrencilerinde okul bağlılığının algılanan ana babalık davranışı ve psikolojik ihtiyaç doyumu ile ilişkisi
The relationship of school engagement in high school students with perceived parenting behavior and psychological need satisfaction
Yazar: ESRA MADEN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağlılık = Commitment ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul bağlılığı = School attachment ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; İhtiyaç doyumu = Need satisfaction ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı lise öğrencilerinin okul bağlılığı ile algılanan ana babalık davranışı ve psikolojik ihtiyaç doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın alt amaçları lise öğrencilerinin okul bağlılığının cinsiyet, sınıf düzeyi, okuldaki son dönem başarı ortalaması, okuldaki arkadaş ilişkilerinden memnun olma durumu, öğretmen ilişkilerinden memnun olma durumu ve okulda ders dışı sosyal etkinliklere katılım durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir.
Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Zonguldak ili Alaplı, Kdz. Ereğli ve Merkez ilçelerinde devlet okullarında öğrenim gören 762 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Okul Bağlılığı Ölçeği, Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği ve Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği ile toplanmıştır.
Lise öğrencilerinin okul bağlılığının algılanan ana babalık davranışı ve psikolojik ihtiyaç doyumu boyutları tarafından yordanıp yordanmadığı çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Okul bağlılığının cinsiyet ve okulda ders dışı sosyal etkinliklere katılım durumuna göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği ilişkisiz örneklemler için t-testi ile analiz edilmiştir. Okul bağlılığının sınıf düzeyi, okuldaki son dönem başarı ortalaması, okuldaki arkadaş ilişkilerinden memnun olma durumu ve öğretmen ilişkilerinden memnun olma durumuna göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir.
Araştırma sonucunda babanın duyarlık davranışı, babanın davranışsal denetim davranışı, yeterlik ihtiyacının doyumu ve özerklik ihtiyacının doyumunun okul bağlılığının pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Aynı zamanda lise öğrencilerinin okul bağlılığının cinsiyete, sınıf düzeyine, okuldaki son dönem başarı ortalamasına, okuldaki arkadaş ilişkilerinden memnun olma durumuna, öğretmen ilişkilerinden memnun olma durumuna ve okulda ders dışı sosyal etkinliklere katılım durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship between high school students' school engagement, perceived parenting behavior and psychological need satisfaction. The sub-objectives of the study are to examine whether high school students' school engagement differs significantly according to gender, last term average at school, satisfaction with friend relations at school, satisfaction with teacher relations and participation in extracurricular social activities at school.
The study group of the research consists of 762 high school students studying in public schools in Alaplı, Kdz. Ereğli and Merkez districts of Zonguldak province in the second term of the 2020-2021 academic year. Research data were collected with Personal Information Form, School Engagement Scale, Leuven Perceived Parenting Scale and Balanced Measure of Psychological Needs (BMPN) Scale.
Multiple regression analysis was used to determine whether high school students' school engagement was predicted by the dimensions of perceived parenting behavior and psychological need satisfaction. Whether school engagement differs significantly according to gender and participation in extracurricular social activities at school was analyzed with the t-test for unrelated samples. A one-way analysis of variance (ANOVA) was used to determine whether school engagement differs significantly according to grade level, last term average success at school, satisfaction with friend relations at school and satisfaction with teacher relations.
As a result of the research, it was found that the father's sensitivity behavior, father's behavioral control behavior, satisfaction of competence need and satisfaction of autonomy need were positive and significant predictors of school engagement. At the same time, it was concluded that high school students' school engagement showed a significant difference according to gender, grade level, last term average success at school, satisfaction with friend relations at school, satisfaction with teacher relations and participation in extracurricular social activities at school.