Şehirsel fonksiyonları açısından Viranşehir
Vi̇ranşehi̇r with regards to its urban functions
Yazar: ALİ FİLİZ
Danışman: PROF. MEHMET SAİT ŞAHİNALP
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Şanlıurfa-Viranşehir = Şanlıurfa-Viranşehir

Özet:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Şanlıurfa iline bağlı Viranşehir ilçe merkezi, Şanlıurfa- Mardin yol güzergâhında yer almaktadır.  Habur Sınır Kapısı'na kadar devam eden E-90 kara yolu şehrin içinden geçmektedir. Bu çalışmanın konusu Viranşehir ilçesinin şehirsel fonksiyonlarını ortaya koymaktır. Bu çalışmada beşerî fonksiyonlardan idari, ikamet, eğitim, sağlık fonksiyonlarının yanı sıra; ekonomik fonksiyonlardan tarım, sanayi, ticaret, turizm, bankacılık gibi fonksiyonlar ele alınmaktadır. Şehirdeki mahallelerin nüfusları, alanları, konut sayıları ve nüfus yoğunlukları ele alınmıştır. Bu mahallelerin nüfus yoğunlukları karşılaştırılmıştır. Şehirdeki idari binaların haritalar üzerinde dağılışları yapılmıştır. Burada bulunan küçük sanayi kuruluşları ve OSB'nin özellikleri detaylı bir şekilde analiz edilip bunların dağılışları harita üzerinde gösterilmiştir. Ticari alanlar tespit edilerek Viranşehir İlçe Merkezinin ticari potansiyeli ortaya konmuştur. Viranşehir'de geçmişin izlerini yansıtan tarihi mekanların şehrin turizmine katkısı vurgulanmıştır. 
Bu çalışmanın amacı Viranşehir ilçe merkezindeki beşerî ve ekonomik fonksiyonların detaylı analizini yaparak, var olan beşerî ve ekonomik fonksiyonların potansiyelini belirlemektir. Geçmişten günümüze şehir yerleşiminin tarihini ve günümüze kadar yerleşim yeri ile nüfuslarındaki değişimleri ortaya koymaktır. Ayrıca şehirde yaşayan nüfusun ne kadarının tarım ve hayvancılıkla uğraştığını tespit etmek, şehrin ekonomisinde sanayi, ticaret ve turizmin etkisini ortaya koymaktır.
Araştırma sahasının fiziki, beşerî ve ekonomik coğrafyası özetle anlatılmış olup, şehirsel fonksiyonlar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan belgeler ve veriler alınmıştır. Bu veriler ışığında ilçenin bağlı olduğu Şanlıurfa şehri ile çevre ilçelerin karşılaştırmaları yapılmıştır. Viranşehir'in, yakın çevresindeki şehir yerleşmelerine göre avantajlı olduğu konulara vurgu yapılmıştır. Şehrin ekonomik fonksiyonlarından biri olan sanayinin tarıma dayalı olduğu tespit edilmiş, farklı sanayi kollarının geliştirilmesi gerektiği sonuç bölümünde vurgulanmıştır. Elde edilen belge ve bulguların grafik ve tabloları çizilmiştir.  Konu ayrıca fotoğraflarla desteklenmiştir.

Abstract:
The city center of Viranşehir, a district of Şanlıurfa of the Southeastern Anatolia Region, is located on the Şanlıurfa-Mardin route.  Leading to Habur Border Gate, The E-90 Highway passes through the city. The study aims to investigate urban functions of Viranşehir District. Beside social functions including administration, habitation, education and health functions, the paper adresses to the economical functions such as industry, trade, tourism banking etc. Populations, areas, number of dwellings and population densities of the neighborhoods in the city are discussed. The population densities of these neighborhoods are compared. The administrative buildings in the city are distributed on maps. The characteristics of the small industrial establishments and the Organized Industrial Zone are analyzed in detail and their distribution is shown on the map. Commercial areas are identified and the commercial potential of the center of Viransehir District is demonstrated. The contribution of historical places reflecting the traces of the past to the city tourism is emphasized.
The purpose of this study is to determine the potentials of available social and aconomical functions of the center of Viranşehir by conducting a detailed analysis of the social and economical functions of the city. It aims to present the history of urban settlement from past to present and changes of seettlement and population till our age. In addition, it aims to determine how much of the population living in the city deals with agriculture and husbandry and  to present the influence of industry, trade and tourism on economy of the city.
The physical, social and economical geography of the study field has been briefly described and the documents and data on urban functions have been obtained from related public institutions and agencies. This data has been compared with Şanlıurfa Province and adjacent districts. It has been emphasized that Viranşehir is advantageous compared to the other city settlements in close vicinity. Being one of the economic functions of the city, insdustry is determined to be based on agriculture and it is emphasized in the conclusion that different branches of industry should be developed. Graphs and tables of the obtained documents and findings are drawn. The subject is also supported by photographs.