Doğu Akdeniz Bölgesinde badem ve ceviz ağaçlarında görülen virüs hastalıklarının saptanması, karakterizasyonu ve bazı çeşit davranışlarının belirlenmesi
Determination and characterization of virus diseases on almond and walnut trees in East Mediterranean Region and determination of some cultures reaction
Yazar: MAHMUT YEGÜL
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN BALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile Doğu Akdeniz Bölgesindeki ceviz ve badem alanlarında Prunus dwarf illarvirüs (PDV), Prunus necrotic ringspot illarvirüs (PNRSV), Plum pox potyvirus (PPV), Apple chlorotic leaf spot trichovirüs (ACLSV) ve Apple mosaic illarvirus (ApMV) ve Cherry leaf roll nepovirus (CLRV)'nin dağılımı, biyolojik ve moleküler özellikleri araştırılmıştır. 2012-2016 yılları arasında yapılan survey çalışmalarında Adana ilinde toplanan 129 badem örneğinin 24'ü (%18,6), Mersin'de 299 örneğin 90'ı (%29,43), Kahramanmaraş'ta 71 örneğin 11'i (%15,49), Hatay'da 89 örneğin 34'ü (%38,2) ve Osmaniye'de 17 örneğin 8'i (%47,06) en az bir virüsle bulaşık bulunmuştur. Badem izolatlarının NCBI'a kayıtlı dünya PNRSV izolatları ile nükleotit düzeyde %97-99, PDV izolatları ile %87-96, ACLSV izolatları ile %81-96 oranında benzerlik göstermiştir. Doğu Akdeniz Bölgesinde yapılan survey çalışmalarında 5 ilden 488 adet ceviz örneği serolojik ve moleküler olarak testlenmiştir. Adana'da 73 örneğin 9'u (% 12,33), Mersin'de 101 örneğin 63'ü (% 63), Kahramanmaraş'ta 220 örneğin 120'si (%54,55), Hatay'da 57 örneğin 25'i (%43,86) ve Osmaniye'de 37 örneğin 7'si (%18,9) CLRV ile bulaşık bulunmuştur. Toplam 488 ceviz örneğinin 224 tanesinde (% 45,9) CLRV tespit edilmiştir. CLRV'nin NCBI'a kayıtlı izolatlar ile nükleotit düzeyde %89-98 benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bazı ticari badem çeşitlerinin PNRSV karşı reaksiyonlarının belirlenmesi için yapılan iki yıllık denemede PNRSV'nin morfolojik ve fiziksel özelliklere istatistiki olarak etkili olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, which was carried out in 5 cities of Eastern Mediterranean region in 2012-2016, a total of 605 almond leaf samples were collected and tested by DAS-ELISA serological method. As a result of serological tests 24 out of total samples (129) (% 18,6) in Adana, 90 out of total samples (299) (% 29,43) in Mersin, 11 out of total samples (71) (% 15,49) in Kahramanmaraş, 34 out of total samples (89) (%38,2) in Hatay and 8 out of total samples (17) (% 47,06) in Osmaniye were found positive. 169 samples in a total of 605 almond samples were infected by at least one of these viruses When sequence of almond isolates were compared with isolates from NCBI, PNRSV, PDV and ACLSV isolates showed 97-99%, 87-96% and 81-96% sequence identity at nucleotide level. In this study, a total of 488 leaf samples were collected and tested by DAS-ELISA serologic method and molecular test. As a result of tests 9 out of 73 samples (% 12,33) in Adana, 63 out of 101 samples (% 63) in Mersin, 120 out of 220 samples (% 54,55) in Kahramanmaraş, 25 out of 57 samples (% 43,86) in Hatay and 7 out of 37 samples (% 18,9) in Osmaniye were found as positive. 224 walnut leaf samples in a total of 488 were found CLRV infected. According to phylogenetic analysis Turkish walnut isolates shared high nucleotide sequence identity (89-98%) with viral isolates from NCBI. The effect of infection with PNRSV on some morphological and physical characters of four almond cultivars were not found effective according to statical analysis after two year.