Türkiye Florasına Ait Bazı Achillea L. Türlerinin Antienflamatuvar ve Antidiyabetik Etkilerinin İn Vitro Değerlendirilmesi
In Vitro Evaluation of Anti-inflammatory and Antidiabetic Effects of Some Achillea L. Species of Türkiye Flora
Yazar: FATMANUR GÜRBÜZKOL
Danışman: PROF. DR. LEYLA BİTİŞ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Achillea crithmifolia Waldst. & Kit. (ACE), A. millefolium L. (AME), A. setacea Waldst. & Kit. (ASE), A. wilhelmsii C. Koch (AWE) ve A. nobilis L. subsp. neilreichii (Kerner) Formânek (ANE) türlerinin in vitro antioksidan, antidiyabet ve anti-enflamatuvar aktivitelerinin ilk kez  karşılaştırılmalı olarak çalışılması amaçlanmıştır. Aynı zamanda A. crithmifolia türü üzerinde α-glukozidaz ve lipoksijenaz inhibitör aktivite tayini ilk kez bu çalışma ile belirlenmiştir.					                                              Gereç ve Yöntem: Antioksidan etkinin belirlenmesinde DPPH ve ABTS radikallerini süpürücü aktivite, antidiyabetik aktivitenin belirlenmesinde α-glukozidaz inhibitör aktivite, anti-enflamatuvar aktivite tayini için lipoksijenaz inhibitör aktivite yöntemleri kullanılmıştır. Bu aktivite testlerine göre en aktif bulunan A. crithmifolia türünün metanol ekstresi su ile süspande edilip sırasıyla hekzan, kloroform ve etil asetat çözücüleri ile tüketilerek dört farklı fraksiyon elde edilmiş ve bu fraksiyonların α-glukozidaz ve lipoksijenaz inhibitör aktiviteleri araştırılmıştır.						                                                    Bulgular: ACE, DPPH ve ABTS radikallerini karşı sırasıyla 54,85 ve 79,77μg/mL IC50 değerleriyle en yüksek antioksidan aktiviteyi göstermiştir. α-glukozidaz inhibitör aktivite testi sonuçlarına göre, ANE 245,50 μg/mL  IC50 değeriyle standart olarak kullanılan akarbozdan (261,70 μg/mL )) daha iyi bir aktivite göstermiştir. İkinci en iyi α-glukozidaz inhibitör aktivite ACE (298,60 μg/mL) de bulunmuştur. Anti-enflamatuvar aktivite açısından ise en yüksek aktiviteyi ACE (IC50: 90,30 μg/mL) sergilemiştir. ACE'nin fraksiyonlarından hekzan fraksiyonu (ACEH) lipoksijenaz enzimine karşı en yüksek inhibitör aktivite gösterirken (35,02 μg/mL), etil asetat fraksiyonu (ACEEA) ise α-glukozidaz enzimine karşı en yüksek etkiyi sergilemiştir (222,10 μg/mL).									 Sonuç: Bu sonuçlar ACE'nin önemli bir antioksidan, ANE ve ACE (ve onun fraksiyonları ACEEA ve ACEH) ekstrelerinin ise önemli antidiyabetik ve antienflamatuvar etkiye sahip olduklarını göstermiştir.

Abstract:
Objective: In this study, Achillea crithmifolia Waldst. & Kit. (ACE), A. millefolium L. (AME), A. setacea Waldst. & Kit. (ASE), A. wilhelmsii C. Koch (AWE) and A. nobilis L. subsp. neilreichii (Kerner) Formânek (ANE) It was aimed to comparatively study the in vitro antioxidant, antidiabetes and anti-inflammatory activities of species for the first time. At the same time, α-glucosidase and lipoxygenase inhibitor activity determination on A. crithmifolia species was determined for the first time in this study.
Material and Method: DPPH and ABTS radical scavenging activity methods were used to determine the antioxidant effect, α-glucosidase inhibitor activity methods were used to determine the antidiabetic activity, and lipoxygenase inhibitor activity methods were used to determine the anti-inflammatory activity. According to these activity tests, the methanol extract of the A. crithmifolia species, which was found to be the most active, was suspended in water and consumed with hexane, chloroform and ethyl acetate solvents, respectively, to obtain four different fractions, and the α-glucosidase and lipoxygenase inhibitory activities of these fractions were investigated.	
Results: It showed the highest antioxidant activity against ACE, DPPH and ABTS radicals with IC50 values of 54.85 and 79.77μg/mL, respectively. According to the α-glucosidase inhibitor activity test results, ANE showed a better activity than the standard acarbose (261.70 μg/mL) with an IC50 value of 245.50 μg/mL. The second best α-glucosidase inhibitory activity was found in ACE (298.60 μg/mL). In terms of anti-inflammatory activity, ACE exhibited the highest activity (IC50: 90.30 μg/mL). Among the fractions of ACE, the hexane fraction (ACEH) showed the highest inhibitory activity against the lipoxygenase enzyme (35.02 μg/mL), while the ethyl acetate fraction (ACEEA) exhibited the highest effect against the α-glucosidase enzyme (222.10 μg/mL). 	
Conclusion: These results showed that ACE is an important antioxidant, and ANE and ACE (and its fractions ACEEA and ACEH) extracts have significant antidiabetic and anti-inflammatory effects.