Dental pulpa kök hücrelerinin izolasyonu, karakterizasyonu ve odontojenik farklılaşma potansiyelinin incelenmesi
Isolation, characterization and investigation of odontogenic differentiation potential of dental pulp stem cells
Yazar: ÇİĞDEM ATALAYIN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TEZEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Dental pulpa = Dental pulp ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Dentin = Dentin ; Hücre farklılaşması = Cell differentiation ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Tez çalışmamızın amacı, dental pulpa kök hücrelerinin izolasyonu, karakterizasyonu ve odontojenik farklılaştırma sonrası in vitro ve in vivo koşullarda farklılaşma parametrelerinin tanımlanmasıdır.
Çalışmamızda kök hücre kaynağı olarak 19-29 yaş arası bireylerden gömülü yirmi yaş diş çekimi sonrası elde edilen pulpa dokusu kullanıldı.  Hücreler hematopoietik ve mezenkimal kök hücre yüzey belirteçleri yönünden akım sitometri analizi ile incelendi ve % 98,3?lük CD73 ve CD90 ikili ekspresyon düzeyi ile mezenkimal kök hücre oldukları doğrulandı. Odontojenik farklılaştırma için kemik morfogenetik proteini 2 (BMP2) ilavesi ile modifiye edilen besi ortamı kullanıldı. Hücrelerin histolojik özellikleri incelendi ve mine-dentin matris komponentlerinin (DSPP, DMP1, enamelysin/MMP20 ve Phex) ekspresyon düzeyleri 7,14 ve 21 günlük kültür sürelerinde RT-PCR analizi ile belirlendi. Odontojenik farklılaşma sonrası mineralizasyon kapasitesinde artış ve DSPP, DMP1, enamelysin/MMP20 ve Phex düzeylerinde kültür süresi ile orantılı ekspresyon artışı belirlendi. 
Çalışmamızın ikinci bölümünde dental pulpa kök hücrelerinin immun baskılanmış fare sırtına HA-TCP skaffold ile transplantasyonu gerçekleştirildi. 6 hafta sonunda odontojenik farklılaşmanın uyarıldığı grupta osteo-dentin matrisi oluştuğu belirlendi ve matris yapısının odontojenik karakteristiği histolojik inceleme ve RT-PCR analizi sonuçları ile doğrulandı.
Bulgularımız söz konusu odontojenik farklılaştırma tekniği ve taşıyıcı kompleksinin rejeneratif diş hekimliğini hedef alan çalışmalarda potansiyel biyoaktif bir yöntem olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak; eksiksiz bir dental doku rejenerasyonu ve klinik kullanım potansiyeline ulaşılabilmesi yöntemin geliştirilmesi ile mümkün olacaktır.

Abstract:
The aim of this study was to isolate and identify dental pulp stem cells and define the differentiation parameters after in vivo and in vitro odontogenic differentiation conditions. 
Dental pulp tissue obtained from 19-29 aged individuals, after impacted third molar tooth extraction, was used as stem cell source. The cells were analysed for hematopoietic and mesenchymal clusters of differentiation with flow cytometry and determined to be mesenchymal stem cells having 98.3% CD73 and CD90 double-positive cell rate. The medium modified by the addition of bone morphogenetic protein 2 (BMP2) was used for odontogenic differentiation. The histologic features were examined and expressions of enamel-dentin matrix components (DMP1, DSPP, enamelysin/MMP20 and Phex) of the cells were analysed with RT-PCR at 7, 14 and 21 culture days. The increase in mineralization capacity and DMP1, DSPP, enamelysin/MMP20 and Phex expressions proportional with culture period were determined after odontogenic differantiation. 
In the second section, the dental pulp stem cells were transplantated on the back of immunocompromised mice via HA-TCP scaffold. At the end of six week period, it was determined that osteo-dentin matrix was formed in the group in which odontogenic differantiation was stimulated and the odontogenic characteristic of the matrix was confirmed by histological examination and RT-PCR analysis results. 
Our findings depicted that the aforementioned odontogenic differentiation technique and scaffold complex could be used a potential bioactive method in regenerative dentistry. However, the provision of a complete dental tissue regeneration and the potential clinical usage would be possible by further developments in the technique performed.