Dinamik aydınlatmanın insan sağlığı üzerindeki etkileri
Effects of dynamic lighting on human health
Yazar: İNCİ AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADEM ÜNAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Biyolojik sistem = Biological system ; Işık = Light ; Işık kaynakları = Light sources ; Işık yayan diyot = Light emitting diode ; Sağlık = Health ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
Aydınlatma armatürü tasarımında, tercih edilen ışık kaynağı karakteristiklerinin bilinmesi, optik, ısıl ve elektriksel verimlerin belirlenmesi gerekirken uygun aydınlatma tasarım projesi yapımında ekonomik parametreler göz önünde bulundurularak mekan geometrisi ve ihtiyaçları iyi bir şekilde analiz edilmelidir. Tüm bunların yanında göze gelen ışık ile sadece görme eyleminin gerçekleşmediği aynı zamanda biyolojik sistemimizin etkilendiği, sirkadyen düzenimizin dengelendiği, insan yaşama ve çalışma koşullarının değiştiği de bilinmelidir.Dinamik aydınlatma, aydınlatmanın ihtiyaç duyulduğu ortamı tanıyan, ihtiyaçlara cevap verebilmek açısından sürekli değişmeye uygun bir yapıya ve kontrol mekanizmasına sahip olan aydınlatma tasarım biçimidir. Dinamik aydınlatma, gün ışığının dinamizmini iç mekanlara taşıyan gelişmiş bir çözüm olarak ve insanların ruh hallerini güçlendiren uyarıcı bir `doğal' ışık yaratarak sadece enerji tasarrufu sağlamakla ve enerji verimliliğini artırmakla kalmaz, insanların biyoritmine uyumlu olarak kendilerini iyi hissetmelerini de sağlar.Belirli periyotlar halinde çok hassas bir saat gibi çalışan insan döngüsünü kontrol etme yetkisi verilen epifizden melatonin salgılanması ortamın ışık seviyesi ile ilgilidir. Melatonin salgısı ise uyku-uyanıklık düzeni ve bağışıklık sisteminin çalışması üzerinde etkilidir. Bu anlamda aydınlatma yalnızca projelendirme ve mühendislik konusu olmaktan çıkmış, mimarinin, psikolojinin ve tıbbın araştırma ve uygulama konusu haline gelmiştir.Gerçekleştirilen uygulamada dinamik aydınlatmanın kullanım amacı ve insan üzerindeki etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Işık ve sağlık ilişkisinin tasarım ve uygulama aşamalarında ele alınması, daha kaliteli yaşama ve çalışma ortamları sağlamak açısından uygun olacaktır.

Abstract:
Characteristics of the preferred light source must be known and optical, thermal and electrical performances must be determined while the design of lighting fixture. Considering economic parameters, the geometry of space and needs should be analyzed, in making the appropriate lighting design project. Besides all with the light comes to eye does not occur only the act of seeing. Also biological system is affected, circadian system is balanced, people?s living and working conditions are changed.Dynamic lighting, getting to know lighting environment that is needed, having accordance with continuos changing structure and control mechanism form of lighting design. Dynamic lighting which is moving the dynamism of daylight to indoors, creates `natural? light that supports to people?s mood. In this way, not only provide energy savings and increase energy efficiency but also allows people to feel good about themselves as compatible bioritm.Melatonin secretion is related to the ambient light level. Secretion of melatonin effects on sleep-wake pattern and working the immune system. In this sense lighting has ceased to be the only in designing and in engineering, has become a subject of research and practice in architecture, in psychology and in medicine.The aim of performed application is to determine the effect on human and intended use of dynamic lighting.In order to provide beter quality of living and working environments, to handle relationship between light and health at stages of design and application shall be suited.