Denetimli serbestlik uygulaması: Suç tekrarı, ebeveyn kabul-red algısı, sosyal çevre, antisosyal biliş ile suça yönelik atıflar arası ilişkiler
Probation practice: The relationships betweeen recidivism and perception of parental acceptance-rejection, social environment, antisocial cognition and attributions related to offending
Yazar: MÜGE GÜRSAY
Danışman: PROF. DR. ŞENNUR KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Antisosyal tutumlar = Antisocial attitudes ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Sosyal çevre = Social environment ; Suç = Crime

Özet:
Mevcut araştırmada, mükerrer suçluluğa ilişkin hem bireysel hem sosyal faktörler ele alınmakla birlikte bu etmenler arası ilişkiler gelişimsel bir çerçevede sunulmuştur. Araştırmanın temel amacı; yetişkin erkek yükümlü bireylerden oluşan tek suça yönelen ve mükerrer suça yönelen grupları; algıladıkları ebeveyn red düzeyi, sosyal çevresinin suça eğilimi, antisosyal bilişleri ve suça yönelik olumlu ve olumsuz atıfları bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü ve Ankara Batı Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde dosyası bulunan 88 tek suça yönelen ve 97 mükerrer suça yönelen olmak üzere toplam 185 erkek yetişkin yükümlü birey oluşturmaktadır. Mevcut çalışmada her iki grup için Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği - Kısa Form, Mahkumlar için Kararsal Denge Ölçeği, Kişilik İnanç Ölçeği -Antisosyal Alt Ölçeği ve Sosyal Çevrenin Suç Eğilimi Soru Formu'nu da içeren Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırma bulguları, mükerrer suça yönelen gruptaki bireylerin algıladıkları baba reddi, antisosyal biliş, sosyal çevrelerinin suça eğilimi ve suça yönelik olumsuz atıf
puanlarının, tek suça yönelen gruba kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Araştırma modelindeki yordayıcı, aracı ve sonuç değişkenleri arasındaki ilişkiler bakımından gruplar arasındaki farklılıklara bakıldığında; mükerrer grupta, algılanan baba reddi ile suça yönelik olumlu atıf arasında suça eğilimli sosyal çevrenin pozitif yönde aracılık rolü olduğu görülmektedir. Aynı zamanda suça eğilimli sosyal çevrenin bir diğer sonuç değişkeni olan
suça yönelik olumsuz atıf değişkeni üzerinde negatif yönde aracılık etkisi olduğu görülmektedir. Mükerrer grupta geçerli olan söz konusu ilişkiler tek suça yönelen grup için geçerli değildir. Sonuç olarak, araştırma bulguları mükerrer suçluluk bağlamında, algılanan baba reddi ve suça yönelik atıflar arasındaki ilişkide suça eğilimli bir sosyal çevreye sahip olmanın kritik rolünü ortaya koymakta; mükerrer suçluluğa ilişkin bireysel ve çevresel etmenlere vurgu yaparak suç tekrarının önlenmesine ilişkin müdahale programlarına ışık tutmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Antisosyal Biliş, Ebeveyn Kabul-Red Algısı, Sosyal Çevre, Suç Tekrarı, Suça Yönelik Atıf

Abstract:
In this presented study, both individual and social factors, which are related to recidivism; and their interactive relations with each other are provided in the scope of developmental framework. Accordingly, the core idea of the current study is to conduct a comparative examination of the groups that includes adult male recidivists and first offenders in terms of the relationship between perceived parental rejection level, crime-prone social environment, antisocial cognition and attributions related to offending. The sample of this research consists of 185 individuals (i.e. 88 first offenders and 97 recidivists) who are under probation at Ankara Probation Directorate and Sincan Probation Directorate. In the current research, Adult Parental Acceptance - Rejection Questionnaire - Short Form, Decisional Balance Scale for Criminals, Personality Belief Questionnaire - Antisocial Subscale and Personal Information Screening Questionnaire (that includes Criminal Tendency of Social Environment Questionnaire) which are prepared by the researcher were used both groups. The research findings indicated that perceived father rejection, antisocial cognition, crime-prone social environment and negative attributions related to offending scores which are obtained by recidivists were significantly higher than the first offender group. When the differences between the two groups in terms of the relationship between predictive, mediator and outcome variables are examined, the crime-prone social environment has a positive mediating role between perceived father rejection and positive attributions related to offending in the recidivist group. Additionally, the crime-prone social environment has a negative mediating role on the negative attribution related to offending, another outcome variable. The relationships which are valid in the recidivist groups at issue
are not valid in the first offender group. As a final point, research findings revealed that critical role of having a crime-prone social environment in the relationship between perceived father rejection and attributions
related to offending in the context of recidivism; and the research sheds light on intervention programs in regard to prevention of recidivism with underlining both individual and environmental determinants related to recidivism.

Keywords: Antisocial Cognition, Attributions Related to Offending, Parental AcceptanceRejection Perception, Recidivism, Social Environment