Non-kolorektal tümörlerin karaciğer metastazlarında radyofrekans ablasyon yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Effectiveness of radiofrequincy ablation technique in the treatment of hepatic non-colorectal metastases
Yazar: DOĞA ÖZDEMİR KALKAN
Danışman: PROF. DR. CEM YÜCEL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyofrekans = Radiofrequency

Özet:
Kanserli hastalardaki en sık ölüm nedeni primer hastalığın karaciğer
tutulumudur. Karaciğere sıklıkla metastaz yapan non-kolorektal kanserler; bronş
kanserleri, pankreas kanserleri, mide kanserleri, meme kanserleri ve primeri
belirsiz tümörlerdir.
Genel olarak cerrahi rezeksiyon karaciğerin primer ve sekonder malign
hastalıklarının potansiyel küratif tedavisi olarak kabul edilmekle birlikte her
hastada mümkün olamamaktadır. Kolorektal tümörlere bağlı karaciğer
metastazları bulunan seçilmiş bazı olgularda metastazektominin sağkalımı uzattığı
bilinmektedir.
Ancak non-kolorektal tümörlerden olan karaciğer metastazlarında
rezeksiyonun çok fazla faydası gösterilememiştir, Bu çalışmanın amacı nonkolorektal
tümörlerin karaciğer metastazlarında radyofrekans ablasyon
yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Çalışmaya metastatik karaciğer tümörü bulunan non-kolorektal kanser
tanısı almış, yaş aralığı: 38-79 ( ortalama:56) olan toplam 28 (11 erkek, 17 kadın)
olgu dahil edildi. Toplam 101 lezyonun 95? ine (%94,1) RFA, 6?sına (%5,9)
metastazektomi yapıldı. RFA uygulanan lezyonların sayıları 1-6 (ortalama: 1),
çapları ise 9-52 mm ( ortalama: 2,4 cm) arasındaydı. US eşliğinde toplamda 34
seans RFA uygulaması gerçekleştirildi. Tüm işlemlerde RITA Starbust Talon
elektrodu kullanıldı. RFA sonrasında olgular birinci ayda, 6. ayda ve sonrasında 6
aylık periyodlarla BT ve MR ile takip edildi.
İşlem sonrasında 2/28 (%7 ) olguda ablasyon zonunda abse, 1/28 (%3,5)
olguda portal ven trombozu saptandı. Olgular 1-51( ortalama:17) ay takip edildi.
17/28 (%60) olguda ilk takip incelemesinde tam ablasyon izlendi. Rekürrens
saptanan 7/28 (%25) olguda 13 seans reRFA uygulandı. Takipte 6/28 (%21)
olguda yaygın hepatik metastaz, 16/28 (%57) olguda ekstrahepatik hastalık
izlendi. Olgulardan 9/28? i (%32) takipler sırasında kaybedildi.
RFA hepatik metastazı bulunan non-kolorektal tümörlü olgularda önemli
bir tedavi stratejisi olup metastazektomiye alternatif ya da ek bir yöntem olarak
uygulanabilir. Genel ve hastalıksız sağkalımı etkileyen en önemli unsur lezyon
sayısı olup özellikle meme kanseri ve nöroendokrin tümörlerin karaciğer
metastazlarında umut verici klinik sonuçlar alınmaktadır.

Anahtar kelimeler: Hepatik Non-Kolorektal Metastaz, Radyofrekans
Ablasyon, Girişimsel Radyoloji

Abstract:
Liver involvelment is the most common cause of death in cancer patiens.
Lung cancer, pancreatic cancer, gastric cancer, breast cancer and the cancers of
unknown primary are the most frequentnon-colorectal cancers which metastase to
the liver.
Usually surgery is the first treatment option in the primary and secondary
tumors of liver. But unfortunately small amount of patients can be candidates for
resection. Metastasectomy can make longer survival rates in selected patients with
colorectal cancer but there is no significant effectiveness in non-colorectal tumors.
The aim of this study is to determine the effectiveness of radiofrequincy ablation
(RFA) teqhnique in the treatment of hepatic non-colorectal metastases.
28 patients (11 men, 17 women; mean age 56 years, age range 38-79) with
99 non-colorectal liver metastases were involved in this study. 95(94,1%) of the
lesions were treated with RFA and6 (5,9%) lesions were resected. At the time of
diagnose 10 (35,7%) patients had one lession and 18 (64,3%) patients had more
than one lession. All patients also received chemotherapy and or radiotherapy.
The number of ablated lesions were between 1 to 6 (mean=2) and the largest
diameter of lesions were between 0,9 to 5,2 cm.(mean=2,4 cm; <4cm n=24, >4cm
n=4). A total of 34 sessions of RFA were performed. During ablations, ultrasound
(US) guidance was used in all sessions. ?RITA Starbust Talon? electrode was
used in all RFA procedures. After RFA, patients were followed-up with CT and
MRI at the first, sixth months and then with intervals of six months.
One patient (7%) had portal venos thrombosis and two patiens (3,5%) had
liver abscesses related to RFA procedure. Follow-up periods were between 1 to 51
months (mean follow-up=17 months). In the first follow-up examination,
complete ablation was observed in 17/28 (76 %) of the cases. 13 sessions of
repeat RFA was performed in 7/28 (25 %) cases with recurrences. During the
follow-up period, in 6/28 (21 %) widespread hepatic metastases and in 16/28 (57
%) extrahepatic disease developed. 9/28 (32 %) of the cases died due to
disseminated disease.
RFA is an important technique which can be used as an alternative or
additional choice of treatment in cases with hepatic non-colorectal metastases.
Number of lesions is the most important fact that can effect overall and diseasefree
survival. Specially at the breast cancer and neuroendocrine tumor liver
metastases results are very promising.

Key words: Hepatic Non-colorectal Metastases, Radiofrequency Ablation,
Interventional Radiology.