Türkiye'nin 2002-2017 yılları arasındaki Filistin meselesine yönelik politikası
السياسة التركية تجاه القضية الفلسطينية بين عامي 2002_2017
Yazar: ANI MOHAMMED AL-DARWISH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RACHID CHIKHOU
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kudüs ve Filistin Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez, Filistin meselesi konusunda Türk dış politikasının analizini
içermekte olup, bu bağlamda Türk iç politikasının karşılaştığı zorluklar ve
çelişkiler üzerine bir çalışma yapılmıştır. Dış politikayı şekillendiren dini ve
laiklikle ilgili çatışmalara odaklanılmış ve Türkiye'deki farklı İslami partilerin
etkisi vurgulanmış, özellikle Adalet ve Kalkınma Partisi üzerinde durulmuştur.
Partinin demokrasi, hoşgörü, dini ve düşünce özgürlüklerine saygı gibi değerleri
ve ilkeleri ön plana çıkarılmıştır.
 Ayrıca, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin ortaya koyduğu hedeflere ve
taahhütlere, Avrupa Birliği'ne üyelik isteği ve ekonomik reformların
gerçekleştirilmesi gibi konulara da odaklanılmıştır. Çalışma, Türkiye'nin
kendisini Filistin meselesine güçlü bir destekçi olarak gördüğünü, bağımsız bir
Filistin devletinin kurulmasını ve Filistin halkının haklarını desteklemeyi
hedeflediğini ortaya koymuştur.
 Türkiye'nin Filistin meselesine desteğini artırma ve bölgede adalet ve barışı
sağlama konusunda uluslararası toplumla işbirliğini sürdürmesi beklenmektedir.
Bununla birlikte, Türkiye gelecekte dış politikada karşılaşabileceği zorluklar ve
değişikliklerle karşı karşıya kalabilir, bu da Filistin meselesine yönelik tutumunu
etkileyebilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin Filistin halkına olan desteği,
Filistinliler ve barışı bölgede gerçekleştirmek isteyen uluslararası toplum
tarafından önemli ve takdir edilmektedir.
 Çalışma, Türkiye'nin Filistin meselesine yönelik tutumunun 2002-2017
yılları arasındaki gelişimini izlemek için tarihsel bir yöntem benimsemiş ve
Türkiye-İsrail ilişkilerine bölgesel olayların Türk dış politikası üzerindeki
etkisini analiz etmek için analitik bir yaklaşıma dayanmıştır. Çalışmanın zaman
çerçevesi, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Türkiye'deki iktidar dönemini
kapsamaktadır ve coğrafi kapsamı Türkiye ve Filistin topraklarını içermektedir.
Çalışma, Türk dış politikasının Filistin meselesine yönelik analizine
odaklanmıştır. Türkiye'deki iç politikadaki zorluklar ve çelişkiler, dini ve
laiklikle ilgili çatışmalar da dahil olmak üzere incelenmiştir. Türkiye'deki farklı
İslami partilerin etkisi, özellikle Adalet ve Kalkınma Partisi üzerinde durularak
vurgulanmıştır. Partinin demokrasi, hoşgörü, dini ve düşünce özgürlüklerine
saygı gibi değerleri ve ilkeleri ön plana çıkarılmıştır. Ayrıca, parti tarafından
sunulan hedefler ve taahhütler, Avrupa Birliği'ne katılım isteği ve ekonomik
reformların uygulanması gibi konulara odaklanılmıştır.
 Çalışma, Türkiye'nin kendisini Filistin meselesine güçlü bir destekçi olarak
gördüğünü ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını ve Filistin halkının
haklarını desteklemeyi amaçladığını ortaya koymuştur. Türkiye'nin Filistin
meselesine olan desteğini ve bölgede adalet ve barışı sağlama konusunda
uluslararası toplumla işbirliğini sürdürmesi beklenmektedir. Bununla birlikte,
Türkiye gelecekte dış politikada karşılaşabileceği zorluklar ve değişikliklerle
karşı karşıya kalabilir, bu da Filistin meselesine yönelik tutumunu etkileyebilir.
 Ancak Türk desteği, Filistin halkı ve barışı bölgede gerçekleştirmek
isteyen uluslararası toplum tarafından takdir edilen ve önemli bir şekilde değer
verilen bir konumda kalmaktadır. Çalışma, Türkiye'nin Filistin meselesine
yönelik tutumunun 2002-2017 yılları arasındaki gelişimini izlemek için tarihsel
bir yöntem benimsemiş ve Türkiye-İsrail ilişkilerine bölgesel olayların Türk dış
politikası üzerindeki etkisini analiz etmek için analitik bir yaklaşıma
dayanmıştır. Çalışma, Türkiye'deki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin iktidar
dönemini kapsayan bir zaman çerçevesi belirlemiştir (2002-2017) ve coğrafi
olarak Türkiye ve Filistin topraklarını içeren bir sınırlar belirlenmiştir.
 Tez, Türkiye'nin Filistin meselesini desteklemeye ve bölgede adalet ve
barışın sağlanması için uluslararası toplumla işbirliği yapmaya devam etmesini
önermektedir. Bununla birlikte, Türkiye'nin dış politikadaki gelecekteki
zorluklar ve değişikliklerle yüzleşmesi gerektiği ve bunların Filistin meselesine
yönelik tutumunu etkileyebileceği belirtilmelidir. Türkiye'nin bağımsız bir
Filistin devletinin kurulması ve Filistin halkının haklarının desteklenmesi
konusundaki çabalarına devam etmesi gerekmektedir.
Ayrıca, gelecekteki çalışmaların, Türkiye'nin dış politikasındaki dini ve laik
faktörlerin etkisini araştırması, Orta Doğu'daki jeopolitik ve jeostratejik
değişimleri analiz etmesi ve bunların Türk-İsrail ilişkilerine etkisini incelemesi
gerekmektedir. Türkiye'nin Filistin meselesine yönelik dış politikasının
gelişimini takip etmek ve şekillendiren etkenleri analiz etmek için de gelecekteki
çalışmaların devam etmesi önemlidir. Ayrıca, Türkiye'deki siyasi, ekonomik ve
sosyal değişikliklerin ve bunların Türkiye'nin Filistin meselesine olan
taahhüdünü nasıl etkileyebileceğinin dikkate alınması gerekmektedir.
Türkiye'nin Filistin halkına olan desteği, Filistinliler ve uluslararası toplum
tarafından önemsenmekte ve takdir edilmektedir. Türkiye'nin Filistin meselesini
destekleyerek bölgede barış ve adaleti güçlendirmeye devam etmesi
gerekmektedir.
Anahtar kelimeler:
Politika, Türkiye, Filistin meselesi, dış politika, uluslararası ilişkiler, İsrailFilistin çatışması.

Abstract:
This thesis examines Turkey's foreign policy towards the Palestinian issue.
It analyzes the challenges and contradictions within Turkey's domestic policy,
including religious and secular conflicts. The influence of various Islamic parties
in Turkey, particularly the Justice and Development Party, is highlighted. The
study emphasizes the values and democratic principles of the party, including
religious and intellectual freedoms, as well as its aspirations and commitments
such as EU accession and economic reforms.
The study concludes that Turkey considers itself a strong supporter of the
Palestinian cause, aiming to support the establishment of an independent
Palestinian state and the rights of the Palestinian people. Turkey is expected to
continue enhancing its support for the Palestinian issue and collaborating with
the international community to achieve justice and peace in the region.
However, Turkey may face future challenges and changes in its foreign policy
that could affect its stance on the Palestinian issue. Nonetheless, Turkish support
for the Palestinian people remains significant and appreciated by Palestinians
and the international community working towards peace in the region.
The study adopts a historical approach, tracing Turkey's position on the
Palestinian issue from 2002 to 2017. It also employs an analytical methodology
to analyze the geopolitical and geostrategic landscape in the Middle East and the
impact of regional events on Turkish-Israeli relations. The study focuses on the
rule of the Justice and Development Party in Turkey from 2002 to 2017 and
includes Turkey and the Palestinian territories within its geographical
boundaries.
The thesis recommends that Turkey continues to support the Palestinian
cause and collaborate with the international community to achieve justice and
peace in the region. However, Turkey must confront future challenges and
changes in its foreign policy that may affect its position on the Palestinian issue.
Turkey should persist in striving for the establishment of an independent
Palestinian state and the rights of the Palestinian people.
Moreover, future studies should explore the impact of religious and secular
factors on Turkey's foreign policy and analyze the geopolitical and geostrategic
shifts in the Middle East and their influence on Turkish-Israeli relations. Future
research should also track the development of Turkey's foreign policy towards
the Palestinian issue and analyze the influencing factors. Additionally,
consideration should be given to political, economic, and social changes in
Turkey and how they may impact its commitment to the Palestinian cause. 
Turkish support for the Palestinian people is crucial and appreciated by
Palestinians and the international community, and Turkey should continue to
play its role in promoting peace and justice in the region through supporting the
Palestinian issue.
The thesis recommends that Turkey continues to support the Palestinian
cause and collaborate with the international community to achieve justice and
peace in the region. However, it should be noted that Turkey must confront
future challenges and changes in foreign policy that may impact its stance on the
Palestinian issue. Turkey should persist in its efforts to support the establishment
of an independent Palestinian state and uphold the rights of the Palestinian
people.
Furthermore, future studies should explore the influence of religious and
secular factors on Turkey's foreign policy, analyze the geopolitical and
geostrategic shifts in the Middle East, and examine their impact on TurkishIsraeli relations. It is important for future research to track the evolution of
Turkey's foreign policy towards the Palestinian issue and analyze the influential
factors shaping it. Additionally, consideration should be given to political,
economic, and social changes in Turkey and how they can affect Turkey's
commitment to the Palestinian cause. Turkish support for the Palestinian people
is valued and appreciated by Palestinians and the international community, and
Turkey should continue to play a role in promoting peace and justice in the
region through its support for the Palestinian cause.
Keywords:
Politics, Turkey, the Palestinian issue, foreign policy, international relations,
Israel-Palestine conflict, 2002-2017 period.