Hizmet sektöründe uzmanlaşma, verimlilik ve rekabet edebilirlik
Specialization, productivity and competitiveness in service sector
Yazar: ÖZLEM GÜL DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ KILIÇASLAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik panel teknikleri = Dynamic panel techniques ; Hizmet sektörü = Service sector ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Rekabetçi davranış = Competitive behavior ; Uzmanlaşma = Specialization ; Uzmanlık = Specialism ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu çalışmanın amacı hizmet sektöründe uzmanlaşma ile verimlilik arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ülkelerin hizmet sektöründe rekabetçiliği, uzmanlaşma endekslerinden Vollrath-Açıklanmış Üstünlük Endeksleri yardımıyla hizmet sektörüne ait alt sektörler için incelenmiştir. Vollrath endeks değerleriyle 30 ülkenin 2000-2015 dönemine ait veri seti kullanılarak uzmanlaşma ile verimlilik arasındaki ilişki dinamik panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Dinamik panel veri analizinden elde edilen bulgulara göre, Toptan perakende ve ticaret-motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü, Taşımacılık ve depolama sektörü ile Sanat, eğlence ve rekreasyon sektörlerinde bir önceki dönem verimlilikle birlikte uzmanlaşmanın ve sermayenin verimliliği etkilediği görülmektedir. Profesyonel, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü, İdari ve destek faaliyetler sektörü, Eğitim sektörü ile İnsan sağlığı ve sosyal hizmetler sektörlerinde bir önceki dönem verimlilik ile uzmanlaşmanın verimliliği etkilediği bulgusuna ulaşılırken, sermayenin ise bu sektörlerde verimlilik üzerinde etkili olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan Bilgi ve iletişim sektöründe bir önceki dönem verimlilik ile birlikte sermayenin verimliliği etkilediği, uzmanlaşmanın ise bu sektörde etkisinin olmadığı görülmüştür. Ülkelerin yüksek ekonomik büyüme hedeflerini gerçekleştirmesinde verimliliklerini artırmaları gerekirken, hizmet sektöründe verimlilik faktörünün arttırılmasında ise uzmanlaşma ve sermayenin önemli faktör olduğunu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler: Uzmanlaşma, Verimlilik, Vollrath Endeksi, Dinamik Panel Veri Analizi

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between specialization and productivity in the service sector. The competitiveness of the countries in the service sector is examined for the sub-sectors of the service sector with the help of the Vollrath- Revealed Competitiveness Index. The relationship between specialization and productivity is examined by using dynamic panel data analysis method by using Vollrath index values and data set of 30 countries for 2000-2015 period. According to the findings obtained from the dynamic panel data analysis, it is seen that previous period productivity, specialization and capital affect productivity in wholesale retail and trade- repair sector of motor vehicles and motorcycles, transportation and storage sector, arts, entertainment and recreation sectors. In the previous period productivity and specialization affect productivity in professional, scientific and technical activities sector, administrative and support activities sector, education sector and human health and social services sectors, while it was found that capital did not affect productivity in these sectors. On the other hand, it has been observed that capital and previous period productivity affect the productivity and specialization has no effect in Information and communication sector. While countries need to increase their productivity in achieving high economic growth targets, specialization and capital are important factors in increasing the productivity factor in the service sector.

Keywords: Specialization, Productivity, Vollrath Index, Dynamic Panel Data Analysis