Ermenekli Hasan Rüştü'nün hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
A research on the life and works of Ermenekli Hasan Rüştü
Yazar: SÜLEYMAN KARA
Danışman: DOÇ. DR. FAZLI GÖKÇEK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebiyat = Literature ; Hasan Rüştü Efendi = Hasan Rüştü Efendi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Ermenekli Hasan Rüştü (1869-1936), İzmir'de uzun yıllar bulunmuş ve İzmir'in edebî ortamına canlılık getirmiş edebî şahsiyetlerdendir. Rüştiyeyi Ermenek'te bitirdikten sonra, 1885'ten 1889'a kadar Konya'da medrese eğitimi görmüştür. 1889'da İstanbul'a gitmiştir. Burada Atıf Efendi'den kelam, tabiiyyât ; Muallim Naci'den Arap ve Fars edebiyatlarına dair dersler almıştır. 1889'da Mülkiye Mektebi'ne girer. Abdülhamit aleyhinde yazdığı şiirlerden dolayı 1892'de okuldan atılır ve üç yıl hapis yatar. İstanbul'da bulunduğu yıllarda Bursa' da çıkan Nilüfer dergisinde ve İstanbul'da çıkan Mektep, Maarif ve Resimli Gazete dergilerinde yazılan çıkmıştır. Daha sonra bir süre Ermenek'te kalmaya mecbur edilen H. Rüştü, İstanbul'a gizlice kaçışı sonucunda izmir'e sürgün olarak gönderilir. İzmir'de on dört yıl kalan şair, birçok gazete ve dergiye yazılar yazmış ve İzmir'in edebî ortamında kendine yer edinmiştir, izmir'deki yazı ve şiirleri Ahenk, İzmir, İttihad, İstikbal, Hizmet gazetelerinde ve Muktebes, Gencine-i Edep ve Şule-i Edep dergilerinde yayımlanmıştır. 1911-1912'de Midilli'de, 1912'den 1915'in sonuna kadar Alaşehir'de öğretmenlik yapar. 1916'da Konya'ya lise öğretmeni olarak tayin edilir. Birkaç yıl sonra meslekten ihraç edilir. Valinin yardımıyla 1928'de Konya Müzesi müdür muavini olarak tayin edilir. 1934'te yaş haddinden emekliye ayrılır. 193 6 'da ölür. Konya'da bulunduğu yıllar içinde Babalık, Halk, Yeni Anadolu gazetelerinde ve Yeni Fikir dergisinde yazılan çıkar. Eski ve yeni tarzda şiirler yazan şair, gazellerinde daha çok aşk konusunu işlemiştir. Modern tarza yazdığı şiirlerinin çoğunun konusu da aşktır. O, aşk şiirlerinde konuyu işleyiş bakımından gelenekten ayrılmakla beraber şekil bakımından eskiyi devam ettirmiştir. Hasan Rüştü, Tanzimat'tan beri devam eden dilde sadeleşme çabalarına yabancı kalmamış, Şemsettin Sami'nin Kâmus-ı Türkî'si ile ilgili olarak Necip Türkçü ile İzmir gazetelerinde tartışmalar yapmıştır.

Abstract:
Ermenekli Hasan Rüştü (1869-1936), was one of the important litterateurs who lived for long years in and enriched the literary circles of Izmir. Having graduated from secondary school in Ermenek, he was educated in theological school in Konya between 1885 and 1889. Then he went to Istanbul. There he was educated by Atıf Efendi on kelam, naturel science, and by Muallim Naci on Arabic and Persian Litterature. He started the school for civil servants in 1889. He was dismissed in 1892 because of his poems against Abdülhamit and was imprisoned for three years. He wrote for Nilüfer in Bursa and Mektep, Mektep, and Resimli Gazete in Istanbul. He was made to stay in Ermenek for a short period of time. He was exiled to İzmir due to his escape to Istanbul from Ermenek. He stayed in İzmir for four years and wrote for several newspaper and magazines. He became one of the important litterateurs of İzmir. His articels and poems were published in newspapers called Ahenk, İzmir, îttihad, İstikbal, Hizmet, and magazines called Muktebes, Gencîne-i Edep, and Şüle-i Edep. He lectured in Midilli between 1911 and 1912, in Alaşehir between 1912 and 1915. He was attained as a high-school teacher to Konya in 1916 and dismissed a few years later. He was attained as the assistant director of Konya Museum in 1928 with the help of the governor. He retired in 1934 due to old age, and died in 1936. His articels were published in newspapers called Babalık, Halk, Yeni Anadolu and Yeni Fikir magazine when he was in Konya. The main theme in his logic poems was love and he wrote both classical and modern poems. Most of his modern works were about love. İn his love poems he didn't work on the subject traditionally, on the other hand he preferred the tradition in form. He contributed to the process of purification of the language, which had been going on since the Tanzimat. He argued with Necip Türkçü on Kâmus-ı Türkî by Şemsettin Sami in several newspapers in İzmir.