İskemik kalp hastalığı olan hastalarda kardiyak rehabilitasyonun 24 saatlik kanbasıncı değişkenliği üzerine etkisi
Effect of cardiac rehabilitation on 24-hour blood pressure variability in patients with ischemic heart disease
Yazar: BURAK BİTER
Danışman: PROF. DR. NİHAL AYDEMİR
Hitit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Hipertansif hastalarda kan basıncı değişkenliğinin kan basıncı düzeyinden
bağımsız olarak hedef organ hasarı ve kardiyovasküler mortalite ile ilişkili olduğu
bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda kardiyak rehabilitasyon sonrası hastaların uzun
dönemde herhangi bir nedene bağlı ölüm oranlarında anlamlı düşüş olduğu gösterilmiş
olup kardiyak rehabilitasyonun kan basıncı değişkenliği üzerine etkisi henüz
netleştirilememiştir. Bu nedenle iskemik kalp hastalığı olan hipertansif hastalarda
kardiyak rehabilitasyonun kan basıncı değişkenliği üzerine etkisi incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yerel etik kurul onayı (tarih ve no: 05.10.2022-169)
alındıktan sonra başlandı. Çalışma retrospektif olarak planlandı ve çalışmaya
hipertansiyon ve iskemik kalp hastalığı tanıları ile takipli koroner stent ve/veya koroner
By-pass öyküsü bulunan, kardiyak rehabilitasyon programına alınmış toplam 151 hasta
dahil edildi. Ambulatuvar kan basıncı ölçüm cihazları kullanılarak üç aylık kardiyak
rehabilitasyon programı öncesinde ve sonrasında 24 saat boyunca gündüz 15 dakika, gece
30 dakika aralıklarla kan basıncı ölçümleri alınmış olan hastaların ölçümlerinden
matematiksel hesaplama ile kan basıncı değişkenliğini gösteren ortalama gerçek
değişkenlik (ARV) (sistolik, diyastolik, ortalama arter basıncı) değeri elde edildi.
Kardiyak rehabilitasyon ile ARV arasındaki korelasyon değerlendirildi.
Bulgular: Başlangıç ölçümlerine göre kardiyak rehabilitasyon programı sonrası
hastaların 24 saatlik sistolik, diyastolik ve ortalama arteriyel kan basınçlarındaki düşüş
anlamlı saptandı (hepsi için p< 0,001). Aynı şekilde başlangıç ARV değerlerine göre 24
saatlik sistolik, diyasyolik, ortalama arteriyel, gece sistolik ve gece diyastolik ARV
değerlerindeki düşüş de anlamlı saptandı (hepsi için p< 0,001). Diabetes mellitus,
konjestif kalp yetmezliği, obezite, yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kullanılan
antihipertansif tedavi çeşidi, koroner stent ve/veya By-pass öyküsü açısından alt grup
analizlere bakıldığında kardiyak rehabilitasyon öncesi ve sonrası kan basıncı değişkenliği
açısından anlamlı farklılık saptanmadı (hepsi için p> 0,05).
Sonuç: Kardiyak rehabilitasyon sonrası 24 saatlik sistolik, diyastolik, ortalama arter
basıncı, gece sistolik ve gece diyastolik kan basıncı değişkenliklerinde başlangıca göre
düşüş saptandı. Bu sonuçlar eşliğinde, kardiyak rehabilitasyonun 24 saatlik kan basıncı
VI
değişkenliği üzerinde regülatuar rol oynayabileceği ve dolaylı olarak kardiyovasküler
hastalık riskini azaltabileceği düşünüldü.
Anahtar kelimeler: İskemik kalp hastalığı, Kan basıncı değişkenliği, Hipertansiyon,
Kardiyak rehabilitasyon

Abstract:
Aim: It is known that blood pressure variability in hypertensive patients is associated with
target organ damage and cardiovascular mortality independent of blood pressure level.
Studies have shown that there is a significant decrease in long-term mortality from any
cause after cardiac rehabilitation, and the effect of cardiac rehabilitation on blood pressure
variability has not been clarified yet. Therefore, the effect of cardiac rehabilitation on
blood pressure variability in hypertensive patients with ischemic heart disease was
investigated.
Materials and Methods: The study was started after the approval of the local ethics
committee (date and no: 05.10.2022-169). The study was planned retrospectively, and a
total of 151 patients with a diagnosis of hypertension and ischemic heart disease, who had
a history of coronary stent and/or coronary By-pass followed, and who were included in
the cardiac rehabilitation program were included in the study. Showing the blood pressure
variability mean true variability (ARV) (systolic, diastolic, mean arterial pressure, night
time systolic and nighttime diastolic) values were obtained by mathematical calculation
from the measurements of the patients whose blood pressure measurements were taken at
15-minute intervals during the day and 30-minute intervals for 24 hours before and after
the three-month cardiac rehabilitation program using ABPM devices. Correlation
between cardiac rehabilitation and ARV was evaluated.
Results: According to the baseline measurements, the decrease in the 24-hour systolic,
diastolic and mean arterial blood pressures of the patients after the cardiac rehabilitation
program was significant (p< 0.001 for all). Similarly, decreases in 24-hour systolic,
diastolic, mean arterial, nocturnal systolic, and nocturnal diastolic ARV values were also
found to be significant compared to baseline ARV values (p< 0.001 for all). When
subgroup analyzes were analyzed in terms of diabetes mellitus, congestive heart failure,
obesity, age, gender, smoking, type of antihypertensive treatment used, coronary stent
and/or By-pass history, no significant difference was found in blood pressure variability
before and after cardiac rehabilitation (p> 0,05 for all).
Conclusion: After cardiac rehabilitation, a decrease was detected in 24-hour systolic,
diastolic, mean arterial pressure, nocturnal systolic and nocturnal diastolic blood pressure
VIII
variability compared to baseline. Based on these results, it was thought that cardiac
rehabilitation may play a regulatory role on 24-hour blood pressure variability and
indirectly reduce the risk of cardiovascular disease.
Keywords: Ischemic heart disease, blood pressure variability, hypertension, cardiac
rehabilitation