Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve belirleyicileri: Diyarbakır Sur örneği
Social media addiction in high school students and its determinants: The case of Diyarbakır Sur
Yazar: ABDULLAH EKİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. FADİME ÇINAR
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Medya psikolojisi = Media psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının belirleyicilerini ve bunu etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Tanımlayıcı kesitsel tipte yapılan araştırma, 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye'nin Diyarbakır Sur ilçesindeki 3 liseden 452 öğrenci ile yüz yüze anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadaki analizler, SPSS 25 Paket ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma analizleri kapsamında T testi, F testi-ANOVA ve çoklu doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, araştırma kapsamında sadece bağımsız değişkenlerden sosyal medya bağımlılığı ile anne ve babanın birlikte yaşama durumu, akran zorbalığı, okunulan sınıf düzeyi, öğrencinin başarı ortalaması, kardeş sayısı, kitap okuma değişkenleri ile anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin sosyal medya bağımlılığını etkileyen bağımsız değişkenlerin sosyal medya bağımlılığının %13,8'ini açıkladığı görülmektedir. Öğrencilerin yaşı ile akademik başarılarının sosyal medya bağımlılığını negatif yönde etkilediği ve bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Buna göre öğrencilerin yaşının artması ile sosyal medya bağımlılık düzeylerinin düştüğü görülmektedir. Sonuç olarak araştırmanın ortaya koyduğu veriler, içinde bulunduğumuz zaman koşulları göz önünde bulundurularak ülkemizdeki internet kullanımından kaynaklı risk faktörü taşıyan davranışlara ve aynı zamanda sosyal medya bağımlılığının sürekli olmasına sebebiyet veren hâllere daha fazla önem ve hassasiyetin oluşturması bakımından kıymetlidir.

Abstract:
The aim of this study is to identify the determinants of social media addiction in high school students and the factors that influence it. The descriptive cross-sectional study was conducted with a face-to-face survey of 452 students from 3 high schools in Diyarbakır Sur district of Turkey in the 2022-2023 school year. The analyzes in the study were performed using SPSS 25 package. Within the scope of the research analyzes, t-test, F-test ANOVA and multiple linear regression analyzes were performed. The results showed that a significant difference existed only between social media addiction and the independent variables of social media addiction, peer bullying, grade level, student performance average, number of siblings, and book reading. It was found that the independent variables influencing students' media addiction explained 13.8% of social media addiction. It was found that the age and academic performance of the students had a negative effect on media addiction and this effect was statistically significant. Accordingly, the level of social media addiction is found to decrease as students get older. Consequently, the data uncovered by the research is valuable in creating more importance and sensitivity to the behaviors that carry risk factors resulting from Internet use in our country, taking into account the temporal conditions in which we find ourselves and, at the same time, the situations that cause continuous social media addiction.