Rukayye Kebiri'nin Açlık Baratası romanında Güney Azerbaycan Türklerinin tarihi, sosyal hayatı ve kültürel değerleri
History, social life and cultural values ​​of Southern Azerbaijan Turks in Rukayye Kebiri's novel of Hunger Remains
Yazar: SAVAŞ ÖNVER
Danışman: DOÇ. DR. ÇULPAN ÇETİN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı / Azerbaycan Türkçesi ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Güney Azerbaycan = South Azerbaijan ; Kültürel değerler = Cultural values ; Roman = Novel ; Rukayye, Kebiri = Rukayye, Kebiri ; Sosyal hayat = Social life

Özet:
Tezde Güney Azerbaycanlı çağdaş yazar Rukayye Kebiri'nin hayatı ve yaratıcılığının yanında Açlık Baratası romanı tarihî, edebî ve kültürel değerler açısından incelenmiştir. Giriş kısmında Güney Azerbaycan edebiyatıyla ilgili genel bilgi verilmiş olup incelemenin amacı, yöntemi ve roman üzerine yapılan incelemenin her bölümü özetlenmiştir. Tezin birinci bölümünde, yazarın hayatı ve edebi kişiliği incelenmiştir. İkinci bölümde ise eserin yazılış ve yayınlanma tarihçesi, özeti, türü, konusu, anlatım biçimi, romanda anlatılan zaman, olayların geçtiği mekânlar ve eserde yer alan karakterler tahlil edilmiştir. Üçüncü bölümde, eserde anlatılan tarih ve tarihî olayların (adı geçen imparatorluklar, Büyük İpek Yolu, savaş, göç, açlık vb.) yanında tarihî şahıslar da ele alınmıştır. Dördüncü bölümde eserde anlatılan aşk hikâyeleri incelenmiştir. Beşinci bölümde romanda anlatılan sosyal hayat, geçim kaynakları ve meslekler araştırılmıştır. Tezin en hacimli olan altıncı bölümünde ise Güney Azerbaycan Türklerinin kültürel değerleri önce toplumsal (zorhane sporu) ve aile içi gelenekler olarak incelenmiştir. Daha sonra romanda yer alan dinî unsurlar da ele alınmış olup Allah'a inanma, peygamberler, halifeler, sahabeler, sure, dua, salavat, zikir, abdest, namaz, cami ve dini mitoloji (melekler, cennet, cehennem, günah vb.) incelenmiştir. Aynı bölümde Güney Azerbaycan'da yer alan örf âdetler, halk edebiyatı örnekleri (mitoloji, inanç, alkış, kargış, rüya ve sayı motifleri, türkü, ağıt vb.), çalınan müzik aletleri, giyim kuşam, ev yapısı, mutfak kültürü ve mutfak araç gereçleri de incelenmiştir. Tezin sonuç kısmında hem yazar hem eserle ilgili araştırma sonucu elde edilen bulgular yer almaktadır.

Abstract:
In the thesis, the life and creativity of the contemporary writer rukayye kebiri from south azerbaijan, as well as the novel Hunger Remains, were examined in terms of history, ethnic and cultural values. In the introduction, general information about South Azerbaijani literature is given and the purpose, method of the study and every part of the study on the novel are summarized. In the first part of the thesis, the author's life and literary personality are examined. In the second part, the writing and publication history of the work, its summary, genre, subject, style of expression, the time told in the novel, the places where the events took place and the characters in the work were analyzed. In the third chapter, in addition to the history and historical events (mentioned empires, the Great Silk Road, war, migration etc.), historical figures are also discussed. In the fourth chapter, the love stories told in the work were examined. In the fifth chapter, the social life, livelihood and occupations described in the novel were investigated. In the sixth part of the thesis, which is the most voluminous, the national values of the South Azerbaijan Turks were first examined as social (Zorhane sports) and family traditions. Later, religious elements and traditions in the novel were also discussed and belief in Allah, prophets, caliphs, companions, suras, prayer, salawat, ablution, prayer, mosque and religious mythology (angels, heaven, hell, sin, right of slaves etc.) were examined. In the same section, the customs (neighborhood, asking questions, moral values), folk literature examples (mythology, belief, applause, confusion, dream and number motifs, folk songs etc.), musical instruments played, clothing, house structure, culinary culture and kitchen tools were also examined. In the conclusion part of the thesis, there are the findings obtained as a result of the research about both the author and the work.