Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmatik yaşantıların psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde anne baba tutumlarının aracılık rolü
The mediating role of parental attitudes in the impact of childhood traumatic experiences on psychological resilience among university students
Yazar: BEYZA ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ÇAĞLAR ERCEN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-Baba Tutum Envanteri = Parents Attitude Inventory ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmatik yaşantıların psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde anne baba tutumlarının aracılık etkisini incelemektir. Bu amaçla bu çalışmada Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemi İstanbul Arel Üniversitesi'ne devam eden 403 ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencisinden (287 kadın, 116 erkek) oluşmuştur. Araştırma sürecinde veri toplama amacıyla katılımcılara "Anne Baba Tutum Ölçeği, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırma sürecinde t test, ANOVA ve yol analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizi, SPSS 21 ve Lisrel 8 paket programları ile yapılmıştır. Araştırma bulgular incelendiğinde travma düzeyindeki bir birimlik artışın demokratik anne baba tutumu algısında 0,88'lik azalışa sebep olduğu, demokratik anne baba tutumundaki bir birimlik artışın ise psikolojik dayanıklılık düzeyinde 0,62 puanlık artışa neden olduğu söylenilebilir. Ancak travma düzeyindeki bir birimlik artışın otoriter anne baba tutumu algısında 0,91 puanlık artışa; koruyucu anne baba tutumu algısında ise 0,75 artışa neden olsa da otoriter ve koruyucu anne baba tutumlarının psikolojik dayanıklılığa olan etkisi anlamlı değildir. Bu bulgular ile demokratik anne baba tutumunun çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılığa etkisinde aracık ettiği söylenebilse de otoriter ve koruyucu anne baba tutumlarının çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılığa etkisinde bir aracılık etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sürecinde elde edilen bu sonuçlar literatüre uygun olarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anne Baba Tutumları, Travma, Psikolojik Dayanıklılık

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of parental attitudes in the effect of childhood traumas on resilience in university students. For this purpose, the Structural Equation Model was used in this study. The research sample consisted of 403 associate, undergraduate and graduate students (287 female, 116 male) attending Istanbul Arel University. During the research process, "Parental Attitude Scale, Childhood Trauma Scale, Psychological Resilience Scale for Adults, Personal Information Form" were applied to the participants in order to collect data. In the research process, t-test, ANOVA and path analyzes were used. Data analysis of the research was done with SPSS 21 and Lisrel 8 package programs. When the research findings are examined, it can be said that a one-unit increase in the trauma level causes a 0.88 decrease in the perception of democratic parental attitude, and a one-unit increase in the democratic parental attitude causes an increase of 0.62 points in the psychological resilience level. However, a one-unit increase in the trauma level has a 0.91 point increase in the perception of authoritarian parenting; Although it causes an increase of 0.75 in the perception of protective parental attitude, the effect of authoritarian and protective parental attitudes on psychological resilience is not significant. With these findings, although it can be said that democratic parental attitudes mediate the effect of childhood traumas on resilience, it has been determined that authoritarian and protective parental attitudes do not have a significant mediating effect on the effect of childhood traumas on resilience. These results obtained during the research process were discussed in accordance with the literature.

Keywords: Parenting Attitude, Trauma, Psychological Resilience.