Onkoloji hastalarının E-sağlık okuryazarlıkları ile öz yeterlilik durumları arasındaki ilişki
The relationship between e-health literacy and self-efficacy of oncology patients
Yazar: HACER CEREN ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VİLDAN KOCATEPE
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kanser tedavisindeki değişim ve gelişimle birlikte hasta-hekim-bakım veren
sorularını ve sorunlarını ele alma, ortak karar verme sürecinde dijital dönüşüme geçiş
ile e-sağlık okuryazarlığı hayati önem taşımaya başlamıştır. E-sağlık okuryazarlığı,
dijital dünyada sağlık bilgilerini bulma, anlamlandırma, değerlendirme ve sağlık
sorunlarıyla başa çıkma becerisini ve elektronik kaynaklardan bilgi çekerek bu
bilgiyi kullanabilmektir. Hastaların kendi sağlıkları üzerinde kararlarını alabilmeleri
özyeterlilik düzeyini artırabilir. Bu araştırmanın amacı onkoloji hastalarının e-sağlık
okuryazarlıkları ve öz yeterlilik durumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırma, 10.03.2023 ile 05.09.2023 tarihleri arasında Acıbadem Altunizade
Hastanesi, Onkoloji Yatan Hasta Kliniği, Kemoterapi Ünitesi ve Medikal Onkoloji
Polikliniğine başvuru yapan ve tedavi gören 280 onkoloji hastası oluşturdu. Verilerin
toplanmasında Tanımlayıcı Özellikler Formu, Öz yeterlilik/ Etkililik Ölçeği, E-sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalamaları 41,09±11,64'tü.
Katılımcıların E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Toplam Puanları ve Öz Yeterlilik/
Etkililik Ölçeği Puan Toplam Puan ve Alt Ölçek puanları arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir ilişki bulunmadı (p˃0,05). Katılımcıların cinsiyete göre E-Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark
vardı (t=2,732; p=,007). Katılımcıların eğitim durumlarına göre E-Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark
vardı (KW=11,942; p=,008). Çalışma sonucunda katılımcıların E-Sağlık
Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanları ve Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları
ortalamanın üzerindeydi. E-Sağlık Okuryazarlığı puanlarında cinsiyet ve eğitim
durumlarına göre farklılık vardı. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerinin öz
yeterliliklerini etkilemediği görüldü.
Anahtar Sözcükler: Onkoloji, Kanser, E-sağlık okuryazarlığı, Öz yeterlilik.

Abstract:
With the changes and developments in cancer treatment, addressing patientphysician-caregiver questions and problems, and the transition to digital
transformation in the joint decision-making process, e-health literacy has become
vital. E-health literacy is the ability to find, interpret and evaluate health information
in the digital world and to deal with health problems, and to be able to use this
information by extracting information from electronic sources. The ability of patients
to make decisions about their own health can increase their level of self-efficacy. The
aim of this research is to examine the relationship between oncology patients' ehealth literacy and self-efficacy. The research consisted of 280 oncology patients
who applied and received treatment at Acıbadem Altunizade Hospital, Oncology
Inpatient Clinic, Chemotherapy Unit and Medical Oncology Polyclinic between
10.03.2023 and 05.09.2023. Descriptive Characteristics Form, Self-Efficacy/Efficacy
Scale, E-Health Literacy Scale were used to collect data. The average age of the
participants was 41.09±11.64. There was no statistically significant relationship
between the Participants' E-Health Literacy Scale Total Scores and the SelfEfficacy/Efficacy Scale Score Total Score and Subscale scores (p˃0.05). There was a
statistically significant difference between the participants' E-Health Literacy Scale
total scores according to gender. There was a difference (t=2.732; p=.007). There
was a statistically significant difference between the total scores of the E-Health
Literacy Scale according to the educational status of the participants (KW=11.942;
p=.008). As a result of the study, the participants' E-Health Literacy Scale total
scores and Self-Efficacy Scale total scores were above average. There were
differences in e-Health Literacy scores according to gender and educational status. It
was observed that the sociodemographic characteristics of the participants did not
affect their self-efficacy.