Türk Ceza Kanununda çevreye karşı suçlar /
Yazar: ENGİN GÜNGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TANER DEMİRKOL
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çevre, çevre sorunlarının ve bununla birlikte çevre bilincinin de artmasıyla beraber fen bilimlerinden sonra hukuk biliminin de konusu haline gelmiştir. Çevre sorunlarının sınırları aşan  etkisi nedeniyle bu konuda uluslararası düzenlemeler yapılmış ve kısa adıyla "çevre hakkı" olarak adlandırdığımız ?sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı? devletlerin ulusal mevzuatlarına girmeye başlamıştır.
Çevre kirliliğinin önlenmesi, çevrenin korunması, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının  sağlanması için ilk zamanlar özel hukuk ve idare hukuku alanında yapılan düzenlemeler, zamanla artan çevre sorunlarının çözülmesini sağlamada yetersiz kalmıştır. Bu nedenle hukuk dalları içinde içerdiği ağır yaptırımlar nedeniyle daima son çare olarak başvurulması düşünülen Ceza Hukukunda da çevre hakkının korunmasına ilişkin düzenlemeler yapılması eğilimi ulusal ve uluslararası düzeyde  artmıştır. Bu eğilimin de etkisi ile ülkemizde sağlıklı ve düzenli bir çevrede yaşama hakkı öncelikle 1982 Anayasası sistemi içinde üçüncü bölüm olarak düzenlenen Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler başlığı altında bulunan 56. maddede bir sosyal hak olarak ifade edilmiştir. Bu madde, '' Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevrenin kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir. (...).  Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.'' hükmünü getirmek suretiyle tüm bireylere ''çevre hakkı'' tanımış ve ayrıca çevrenin geliştirilmesi, çevre sağlığının korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesini devlete ve vatandaşlara bir ödev olarak yüklemiştir. Normlar hiyerarşisi gereği anayasanın bu  düzenlemesinin gereğini yerine getirmek üzere genel ceza kanunu olan 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile başta 2872 sayılı Çevre Kanunu olmak üzere diğer pek çok özel kanunlarda da çevrenin korunması, çevrenin kirletilmesinin önüne geçilmesi için çevreyle ilgili pek çok cezai düzenlemeye ve düzenlemelere aykırı hareketlerin yaptırımlarına yer verilmiştir. Nitekim 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu md.1?de ceza kanununun amaçları arasında çevreyi korumak da açıkca zikredilmiştir. Bu amacı sağlamaya yönelik olarak da  kanunun Topluma Karşı Suçları düzenleyen faslında çevreye karşı bazı hukuka aykırı fiiller md. 181 ve devamında ?suç? olarak düzenlenmiştir.
Çevre kirliğine neden olan en önemli ve en çok rastlanılan fiillerin ceza kanununda suç olarak düzenlenmesi, çevreyi ve dolayısıyla çevre hakkını koruma konusunda önemli bir adım olmuştur. Ancak, çevre hakkın etkin bir şekilde korunabilmesi bireylerin ve devletin anayasa ve yasalarla üzerine düşen hak ve ödevler konusunda tam bir dayanışma içinde bulunmaları ile mümkün olacaktır.

Abstract:
Environtment have also become the subject of law science after science with environtment problems and the increase in environmental awareness. In this subject, international arrangements have been made because of the effect of cross-border environmental problems and we called it as an  environmental rights ` environmental rigthts in healthy and balanced environtment? which start to take place in states' national legislation.
To prevent  environmental pollution, to protect the environment, and ensuring the right to live a healthy and balanced environment at first regulations in the field of private law and administrative law has been increasing over time make it difficult to solve environmental problems. Therefore branches of law due to the severe sanctions contained in the penal system is always considered to be resorted as a last resort arrangements for the protection of the right to environment has increased national and international levels.With the impact of this trend in our country, the right to live a healthy and orderly environment primarily within the system of the 1982 Constitution as the third part of the Social and Economic Rights and Duties in the 56th under the title of matter has been referred to as a social right. This article,'' Everyone has the right to live a healthy and balanced environment. Improve the natural environment, preserve the environment and prevent pollution of the environment are the duty of citizens and state. (...).State fulfill this duty by leveraging from the health and social institutions in the public and private sectors.?  recognized the  '' environment right? to all individuals, and also impose a duty to citizens and state for  the development of the environment, environmental health protection and the prevention of environmental pollution. Accordance with the hierarchy of norms in order to comply with this embodiment of the general criminal law of the constitution, which came into force on 1.6.2005, particularly with the Turkish Penal Code No. 2872 No. 5237 Environmental Law and many other special laws, protection of the environment, including the environment, to prevent pollution of the environment movements in many criminal sanctions for violation of regulation and regulations are given. Indeed, the Turkish Penal Code No. 5237 md.1 in the objectives of the criminal law to protect the environment is clearly mentioned. In order to ensure this goal, the law governing the chapter on crimes against society in some unlawful acts against the environment art. 181 and the continuation of  it the "crime" was held in.
Environmental pollutant that causes the most important and most frequent verbs regulation of criminal law as a crime, the environment, and thus is an important step in protecting environmental rights. However, the effective protection of environmental rights is can be possible with the exist in full solidarity of individuals and state on the rights and duties which are determined by the constitution and the law.