İnflamatuvar bağırsak hastalığı tanılı hastalarda adalimumab, infliksimab ve vedolizumab tedavisine yanıtın klinik, endoskopik ve laboratuvar parametreleriyle retrospektif olarak değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of response to adalimumab, infliksimab and vedolizumab treatment in patients diagnosed with inflammmatory bowel disease wiith clinical, endoscopic and laboratory parameters
Yazar: NURİYE ÖZCAN ÖZER
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET CEM KOÇKAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adalimumab = Adalimumab ; C reaktif protein = C reactive protein ; Endoskopi = Endoscopy ; Kalprotektin = Calprotectin ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vedolizumab = Vedolizumab ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İnfliksimab = Infliximab

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit tanıları ile
kliniğimizde takip ve tedavi edilen hastalara uygulanan biyolojik ajan tedavilerinin
(adalimumab, infliksimab, vedolizumab) klinik kullanımda kısa ve uzun vadedeki
etkinliklerinin gösterilmesi, idame tedavideki etkinlik süreleri ve güvenilirliklerinin
değerlendirilmesi; ayrıca tedavi süresince bakılan inflamatuvar belirteçlerin tedavi
yanıtı ve hastalık aktivasyonunu tahmin etmedeki etkinliklerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız için Süleyman Demirel Üniversitesi
Araştırma ve Uygulama Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalında 'Ülseratif Kolit'
veya 'Crohn Hastalığı' tanısı ile takip ve tedavi edilen, adalimumab, infliksimab
veya vedolizumab tedavilerinden birini ardışık en az 3 doz kullanan 18 yaş ve üzeri
hastaların verileri incelemeye alındı. Hastaların demografik özellikleri, klinik ve
endoskopik aktivite durumları, biyolojik ajan öncesi tedavi süreçleri, tutulum
bölgeleri, uygulanan biyolojik ajanların etkinliği ve yan etki profilleri değerlendirildi.
ENLİL HBYS Laboratuvar Bilgi Sisteminden inflamatuvar belirteçlerin biyolojik
ajan tedavisinin başlangıcında ve sırasıyla 6. ayda ve 12. aydaki ölçümleri
kaydedildi. İBH tedavisinde biyolojik ajan kullanımı ile bu belirteçlerdeki değişimler
incelendi. Hastaların klinik aktivite indeksleri de aynı şekilde tedavi başlangıcı, 6. ay
ve 12. ay olarak ayrı ayrı hesaplandı. Hastalık aktivite indeksleri ile inflamatuvar
belirteçlerin korelasyonu istatistiksel olarak hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 86 hastanın, 47'si ÜK, 39'u CH tanılıydı.
Hastaların %47,7'si kadın, %52,3'ü erkekti ve ortalama yaşı 44,9±15,02'ydi.
Hastaların biyolojik ajana geçmesinin en sık nedeni kortikosteroid + immünsupresif
direnci olarak bulundu. Çalışmamızdaki hastaların %50'sinde ekstraintestinal bir
tutulum mevcuttu, en sık enteropatik artrit saptandı. Tanıdan itibaren biyolojik ajana
geçiş süresi CH'da ortalama 57,69±76,38 ay, ÜK hastalarında 81,11±63,93 ay olarak
bulundu. Biyolojik ajana geçiş süre ortalamasının Crohn hastalarında ÜK'e göre
anlamlı derecede daha kısa olduğu görüldü. Çalışmamızdaki biyolojik ajanlar
içerisinde CH için en sık tercih edilenin adalimumab olduğu görüldü. ÜK'de ise
infliksimab ve adalimumab yaklaşık olarak eşit derecede tercih edilmişti. Biyolojik
ajan tedavisi sonrası her iki gruptaki hastaların klinik aktivite indeksleri tedavi
öncesine göre anlamlı düzeyde daha düşük saptandı. Hastaların fekal kalprotektin
(FC) düzeylerinde her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı ölçüde azalma
görüldü. ÜK hastalarının hemoglobin düzeylerinde biyolojik ajan tedavisi ile anlamlı
derecede yükselme görüldü. Crohn hastalarının ESH düzeylerinde tedavi sonrasında,
öncesine göre anlamlı düşüş izlendi. Biyolojik ajanlar kendi aralarında karşılaştırmalı
değerlendirildiğinde vedolizumab kullanan hastaların tedavi sonrası NLO diğer iki
ilaca göre daha fazla düşüş gösterdiği görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda değerlendirmeye alınan adalimumab, infliksimab ve
vedolizumab tedavileri sonrası hastaların, hastalık aktivasyon şiddetini öngörmede
önemli olan FC ve ESH düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş, hemoglobin
iii
seviyelerinde anlamlı yükselme görülmüştür. Bu bulgular adalimumab, infliksimab
ve vedolizumab tedavilerinin IBH'da aktif hastalığın kontrol altına alınmasında etkin
olduğunu destekler niteliktedir. Çalışmamız ve literatür verilerinde de görüldüğü
üzere, biyolojik ajanlar İBH'da güvenli ve etkin tedavi seçeneğidir. Ancak İBH
olgularında biyolojik ajanlara yanıtın değerlendirilmesinde inflamatuvar belirteçlerin
rolünün daha iyi anlaşılması için prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction: The aim of our study is to demonstrate the short and long-term
efficacy of biologic agents in clinical use and to evaluate the afficacy and safety of
maintenance therapy in patients diagnosed with Crohn's Disease and Ulcerative
Colitis and treated in our clinic; It is also to investigate the effectiveness of
inflammatory markers measured during treatment in predicting treatment response
and disease acivation.
Materials and Methods: İn the study, the data of patients aged 18 years and
older who were followed up and treated with the diagnosis of 'Ulcerative Colitis' or
'Crohn's Disease' in the Depertment og Gastroenterology at Süleyman Demirel
University Research and Application Hospital and who used at least 3 consectuvite
doses of adalimumab, infliximab or vedolizumab treatments were included in the
study. Demographic characteristics of the patients, clinical and endoscopic activity
status, treatment processes before biologic agents, sites of involvement, efficacy of
applied biologic agents, and side-effect profiles were evaluated. The measurements
of inflammatory markers at the beginning of the biological agent treatment and at the
6th and 12th months, respectively, were recorded from the ENLİL HBYS Laboratory
Information System. The changes in these markers with the use of biologic agents in
the treatment of IBD were examined. The clinical activity indices of the patients
were also calculated separately as at the beginning of the treatment, at the 6th month,
and at the 12th month. The correlation between disease activity indices and
inflammatory markers was calculated statistically.
Findings: Of the 86 patients included in our study, 47 were diagnosed with
UC and 39 with CD. %47,7 of the patients were female, %52,3 were male, and the
mean age was 44.9 ± 15.02 years. The most common reason for patients to switch to
biologic agents was found to be corticosteroid + immunosuppressive resistance.
Extraintestinal involvement was present in %50 of the patients in our study, the most
common finding was enteropathic arthritis. The mean time to transition to a
biological agent from diagnosis was 57.69 ±76.38 months in CD and 81.11 ± 63.93
months in UC patients. It was observed that the mean time to transition to a biologic
agent was significantly shorter in Crohn's patients than in UC. Among the biological
agents in our study, adalimumab was found to be the most preferred for CD. In UC,
infliximab and adalimumab were preferred approximately equally. The clinical
activity indices of the patients in both groups after the biologic agent treatment were
found to be significantly lower than before the treatment. A statistically significant
decrease was observed in the fecal calprotectin levels of the patients in both groups.
A significant increase was observed in the hemoglobin levels of UC patients with
biologic agent treatment. A significant decrease was observed in ESR levels of
Crohn's patients after treatment compared to before. When the biologic agents were
compared to before. When the biologic agents were compared among themselves, it
v
was observed thet the NLO of patients using vedolizumab decreased more than the
other two drugs.
Conslusion: After adalimumab, infliximab and vedolizumab treatments,
which were evaluated in our study, a statistically significant decrease in fecal
calprotectin and ESR levels, which are important in predicting the severity of disease
activation, and a significant increase in hemoglobin levels were observed. These
findings support that adalimumab, infliximab and vedolizumab treatments are
effective in controlling active disease in IBD. As seen in our study and literature
data, biologic agents are a safe and effective treatment option in IBD. Howewer,
prospective studies are needed to better understand the role of inflammatory markers
in the evaluation of response to biological agents in IBD cases.