Bucak köyü ve civarında doğurganlık çağındaki evli kadınlarda ruhsal hastalık oluşumuna risk teşkil eden durumların tesbiti ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The determination of situations that cause risk for the development of mental disease in fertility women in bucak village and around and its effect on the quality of life
Yazar: EMİN AKILLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Evli kadınlar = Married women ; Fertilite = Fertility ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Ruh sağlığı = Mental health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Adana iline bağlı Bucak köyü ve civarında doğurganlık çağındaki kadınlarda ruh sağlığını etkileyecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve bu faktörlerin yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 1 Ocak 2020-30 Nisan 2020 tarihleri arasında Adana da yaşayan 01.11.002 Aile sağlığı merkezi birimine kayıtlı15-49 yaş grubundaki 245 kadında gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra ruh sağlığı üzerine etkili olabilecek risk faktörlerini içeren yapılandırılmış bir anket formu yüz yüze görüşülerek uygulandı. Ayrıca katılımcılara Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi ölçeği-kısa formu Türkçe versiyonu ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD) uygulandı. Veriler SPSS 20 programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin analizi için iki örneklemli t testi, One way Anova, Post-hoc Tukey, Mann-Withney U, Kruskal-Wallis testleri ve Spearman's korelasyon analizi kullanıldı. p<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların yaş ortalaması 36,4±7,4 idi. Katılımcıların 115'i (%46,9) ilköğretim ve altı eğitim düzeyine, 113'ü (%46,1) ortaokul/lise, 17'si (%6,9) üniversite düzeyinde eğitime sahipti. Kadınlardan 35'i (%14,3) çalışıyor, 210'u (%85,7) çalışmıyordu. Aile gelir durumunda 182 katılımcı (%74,3) orta gelir düzeyine, 31'ü (%12,7) düşük gelir düzeyine, 32'si (%13,1) yüksek gelir düzeyine sahipti. Katılımcıların %11,8'inde HAD-A alt ölçeği ile anksiyete düzeyi riskli, % 35,5'inde HAD-D alt ölçeği ile depresyon düzeyi riskli saptandı. Katılımcı kadınların WHOQOL-BREF yaşam kalitesi alt ölçekleri, fiziksel sağlık alan skoru 23,83±2,72, psikolojik sağlık alan skoru 21,38±2,67, sosyal ilişki alan skoru 11,12±1,87, çevre alan skoru 28,80±4,18, genel sağlık alan skoru 6,76±1,11 olarak saptandı.
Sonuç: Katılımcı kadınlarda ev içi kararlara katılım oranı ve evlenmeden önceki yaşam memnuniyeti yüksekti. Çalışmamızın bulgularına göre evlenme şekli, aile tipi, kendi eğitim düzeyi ve eşin eğitim düzeyi, aile gelir durumu, aile planlaması uygulama ve kişinin çalışma durumu kadınlarda ruhsal hastalık gelişiminde risk faktörleri olarak söylenebilir.

Abstract:
Aim: It was aimed to determine the risk factors affecting mental health in women of reproductive age living in the province of Adana Bucak and to investigate the effects of these factors on the quality of life.
Materials and methods: This cross-sectional study was carried out on 245 women aged 15-49 who were registered in 01.11.002 family health center units in Adana between January 1, 2020 and April 30, 2020. After recording the socio-demographic data, a structured questionnaire including risk factors that may have an impact on mental health was conducted to the participants by face to face interview. Also, Turkish version of the World Health Organization Quality of Life Instrument (WHOQOL-BREF-TR) and Hospital Anxiety Depression Scale (HAD) were applied to the participants. The data were analyzed using SPSS 20 program. Two-sample t test, Oneway Anova, Post-hoc Tukey, Mann-Withney U, Kruskal-Wallis tests and Spearman's correlation analysis were used to analyze the data. Values of p <0.05 were considered significant.
Results: The average age of women participating in the study was 36,4±7,4 years. 115 of the participants (46.9%) were primary education and below education level, 113 (46.1%) were secondary school / high school education, 17 (6.9%) were university level education. 182 participants (74.3%) were middle income level, 31 (12.7%) were low income level, 32 (13.1%) were high income level. Anxiety level was found to be risky with HAD-A subscale in 11.8% of participants, and depression level was found to be risky with HAD-D subscale in 35.5%. WHOQOL-BREF quality of life subscales of participating women was physical health domain score 23.83 ± 2.72, psychological health domain score 21.38 ± 2.67, social relationship area score 11.12 ± 1.87, peripheral domain score 28.80 ± 4.18, general health field score 6.76 ± 1.11.
Conclusion: Participating women had a high rate of participation in domestic decisions and life satisfaction before marriage was high. According to the findings of our study, the type of marriage, family type, education level of the spouse and the education level of the spouse, family income, family planning application and working status of the person can be said as risk factors in the development of mental illness in women.