Çok kültürlü ortamda kültürel zekânın kültürlerarası duyarlılık üzerine etkisi: Portekiz örneği
The effect of cultural intelligence on intercultural sensitivity in multicultural environment: A Portugal example
Yazar: GÖKHAN TUTUŞ
Danışman: PROF. DR. MAZLUM ÇELİK
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kültür = Culture ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Portekiz = Portugal ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bireyler yabancı oldukları toplumlar içerisinde bulunduklarında veya farklı toplumlardan bireyler ile etkileşim halinde olduklarında farklı davranış biçimleri gösterebilirler. Bu bağlamda, iletişim sorunlarının önüne geçilebilmesi için farklı kültürleri tanıma ve o kültürün normlarına saygı duyma konusunda bir farkındalık oluşturulması gerekmektedir ki, bu farkındalık literatürde kültürler arası duyarlılık kavramı ile ifade edilmektedir. Kültürel etkileşimin gelişmesinde etkili olan kültürler arası duyarlılığın kişilerin belli yetkinliklerine bağlı olduğu bilinmektedir. Bu yetkinliklerden birisinin de kültürel zekâ olduğu değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, tez çalışmasının amacı kültürel zekânın kültürler arası duyarlılık üzerindeki etkisinin araştırılması olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında kültürel zekâ ve kültürler arası duyarlılık ölçekleri kullanılarak oluşturan anket Bahar 2019 döneminde Portekiz'de lisans veya lisansüstü eğitimine devam etmekte olan 182'si Erasmus deneyimine sahip, 217'si ise Erasmus tecrübesi yaşamamış olan toplam 399 öğrenciye uygulanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 22 Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda kültürel zekanın kültürler arası duyarlılık üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kültürel zekanın alt boyutlarının kültürler arası duyarlılık üzerindeki etkisi analiz edilmiş olup, kültürel zekanın yalnızca biliş alt boyutunun anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlave olarak, araştırmaya katılan öğrencilerin kültürler arası duyarlılığım kabul etme ve uyum alt boyutlarının, kültürel zekanın ise biliş ve motivasyon alt boyutlarının Erasmus yapma durumuna göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarının, öğrencilerin kültürler arası duyarlılık seviyelerinin artırılması yönelik uygulamalar konusunda gerek öğrenciler gerek üniversite yönetimleri ve gerekse aileler için faydalı bilgiler sunacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kültürel Zekâ, Kültürlerarası Duyarlılık, ERASMUS

Abstract:
Individuals can illustrate different forms of behavior when they are in foreign societies or when they interact with individuals from different societies. In this context, it is necessary to create awareness about recognizing different cultures and respecting the norms of that culture in order to prevent communication problems. This awareness is known as intercultural sensitivity. Intercultural sensitivity, which is effective in the development of cultural interaction, depends on certain competencies of individuals. We believe that cultural intelligence is one of the most important competencies related to intercultural sensitivity. In this context, the purpose of the thesis study was determined as the research of the effect of cultural intelligence on intercultural sensitivity. Within the scope of the research, the questionnaire, consisting cultural intelligence and intercultural sensitivity scales, was applied to a total of 399 graduate and undergraduate students in Portugal during Spring 2019. 182 of this sample have an Erasmus experience while 217 of them don't have. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics 22 Program. As a result of the analysis, we found that cultural intelligence had a statistically significant effect on intercultural sensitivity. The effect of sub-dimensions of cultural intelligence on intercultural sensitivity was also analyzed and we found that only the cognitive sub-dimension of cultural intelligence had a significant effect on intercultural sensitivity. In addition, we found that the sub-dimensions of acceptance and adaptation of the intercultural sensitivity scale as well as the cognition and motivation sub-dimensions of cultural intelligence scale differs according to having an Erasmus experience. We believe that the results of the research will provide useful information for students, university administrations and families regarding the applications for increasing the levels of intercultural sensitivity of students.

Keywords: Cultural Intelligence, Intercultural Sensitivity, Erasmus