Türkiye ve seçilmiş OECD ülkelerinde eğitim, sağlık harcamaları ve işsizliğin gelir eşitsizliği üzerine etkileri
The impacts of education, health expenditures and unemployment on income inequality in Turkey and selected OECD countries
Yazar: NESLİHAN ŞENOL
Danışman: PROF. DR. AYHAN ORHAN ; DOÇ. DR. HASAN MURAT ERTUĞRUL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Eşitsizlik = Inequality ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Hükümet harcamaları = Government expense ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Türkiye = Türkiye ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Gelir eşitsizliği gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi gelişmiş ülkelerde de çözüm bekleyen ve bu nedenle tartışılan en önemli ekonomik, sosyal ve politik konular arasındadır. Eşitlik, adalet gibi toplumlarda önemli değerler arasındadır ve eşitsizlik toplumların belirli kesimleri için dezavantajın bir yansımasıdır. Gelir dağılımı eşitsizliğine neden olan ekonomik gelişmişlik düzeyi, kaynakların eşit olmayan dağılımı, eğitim, enflasyon, işsizlik, ticari açıklık ve globalleşme gibi birçok makroekonomik faktör bulunmaktadır. Eğitim bireylerin ücret seviyelerini belirlemede önemli bir faktör olması nedeniyle gelir eşitsizliğinin en önemli nedenlerinden biri olarak görülmektedir. Verimlilik-ücret fonksiyonu açısından bakıldığında ise sağlık yatırımlarının da bir diğer beşeri sermaye unsuru olarak gelir eşitsizliği üzerinde ektisi olduğu düşünülmektedir. Emek yoğun bir üretim sisteminden sermaye yoğun bir üretim sistemine geçiş, vasıflı işgücü talebindeki artışa neden olmasıyla daha az vasıflı işgücünün işsiz kalmasına neden olmaktadır. Bu durum toplumlarda hem ekonomik hem sosyal açıdan sonuçlara neden olan işsizliğin gelir dağılımı eşitsizliğine olan etkilerini ortaya koymaktadır.
Bu ampirik çalışmada kamu eğitim harcamaları ile sağlık harcamalarının ve işsizliğin gelir eşitsizliği üzerindeki etkileri 2002-2018 periyodu için Türkiye dahil toplam 15 seçilmiş OECD ülkesinden oluşan panel veri seti kullanılarak araştırılmıştır. Analiz için kurulan modelde bağımlı değişken gelir eşitsizliğinin bir ölçütü olarak Gini katsayısıdır. Kamu eğitim harcamalarının GSYİH'ye oranı, sağlık harcamalarının GSYİH'ye oranı ve işsizlik oranı ise modeldeki bağımsız değişkenlerdir. Analizin sonuçları, seçilmiş OECD ülkelerinde kamu eğitim harcamalarının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH)'ya oranı ve sağlık harcamalarının GSYİH'ye oranındaki artışların gelir dağılımındaki eşitsizliğe azaltıcı anlamda katkı sağladığını, işsizlik oranındaki artışın ise gelir eşitsizliğini artırdığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Income inequality is among the most important economic, social, and political issues that need a solution and therefore discussed in developed countries as well as in developing countries. Equality, like justice, is among important values in societies, and inequality is a reflection of disadvantage for certain segments of societies. There are many macroeconomic factors that cause income inequality, such as the level of economic development, unequal distribution of resources, education, inflation, unemployment, trade openness and globalization. Since education is an important factor in determining the levels of earnings of individuals, it is seen as one of the most important causes of income inequality. From the point of view of the productivity-wage function, it is thought that health investments, as another human capital factor, have an impact on income inequality. The transition from a labor-intensive production system to a capital-intensive production system causes an increase in the demand for skilled labor, resulting in unemployment of less skilled labor. This situation reveals the effects of unemployment, which causes both economic and social consequences in societies, on income distribution inequality.
In this empirical study the impacts of government education expenditures, health expenditures, and unemployment on income inequality was investigated by using panel data set consisting of total 15 selected OECD countries including Turkey for the period of 2002-2018. In the model established for analysis, the dependent variable is the Gini coefficient as a measure of income inequality. The ratio of government education expenditures to GDP, the ratio of health expenditures to GDP, and the unemployment rate are the independent variables in the model. The results of the analysis revealed that increases in the ratio of government education expenditures to Gross Domestic Product (GDP) and health expenditures to GDP contribute to reducing inequality in income distribution, while increase in unemployment rate increase income inequality for the selected OECD countries.