COVİD-19 enfeksiyonu geçiren ve geçirmeyen çocuk ve ergenlerin kısıtlamalı pandemi dönemi ve sonraki dönemdeki psikiyatrik etkilenimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of psychiatric impacts of children and adolescents with and without COVİD-19 infection during and after the restricted pandemic period
Yazar: EREN BAŞ
Danışman: PROF. DR. AYNUR AKAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş: COVID-19 Pandemisi ve getirdiği kısıtlamalar her yaş grubundan bireyleri etkileyen, küresel acil durum ilan edilen önemli bir sağlık sorunu olarak göze çarpmaktadır. Çalışmamızda COVID-19 enfeksiyonu geçiren ve geçirmeyen çocuk/ergenlerin kısıtlamalı pandemi dönemi ve sonraki dönemdeki psikiyatrik etkilenimlerinin değerlendirilmesi; bu konuda literatüre katkı yapılması planlanmıştır.
Materyal/Metod: Olgu grupları Mart 2020-Eylül 2021 tarihleri arasında COVID-19 Pozitifliği tespit edilen 30 çocuk/ergen ve Eylül 2021 ve sonrasında COVID-19 Pozitifliği tespit edilen 30 çocuk/ergen olarak iki grup şeklinde düzenlenmiştir. Genel Pediatri veya Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran, dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uyan, 9-18 yaş aralığındaki 30 çocuk/ergen ise klinik kontrol grubu olarak alınmıştır.
Çocuk/ergen ve ebeveynlerinden çalışmaya katılmayı kabul ettiklerine dair yazılı onam alınmıştır. Çocuk/Ergen ve aile ile yapılan psikiyatrik görüşme sırasında Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM-5 (K-SADS-PL-DSM-5) yarı yapılandırılmış psikiyatrik tanı görüşmesi uygulanmış; çocuk/ergen ve ailelerden sosyodemografik veri formları, Güçler Güçlükler Anketi ve Yaşam Kalitesi Ölçeğini doldurmaları istenmiştir.
Bulgular: COVID-19 Enfeksiyonu geçiren ve geçirmeyen grupların olgu veri formundaki sorular açısından fark bulunmamış, olguların eğitim için daha fazla süre teknoloji kullanımı olduğu ve gelir azalmasının anlamlı derecede farklı olduğu ebeveynler tarafından bildirilmiştir. Bu gruplarda şu anki ve geçmişteki tanı oranlarının benzer olduğu ve ölçek puanları açısından fark olmadığı görülmüştür. 
Eylül 2021 öncesi ve Eylül 2021 sonrası dönemde COVID-19 Enfeksiyonu geçiren grupların olgu veri formuna göre fark bulunmamış; ebeveyn formlarında Eylül 2021 öncesi enfeksiyon geçirenlerin teknolojik aletlerle oyun oynama süresindeki artışın ve okulların açılması ile ruhsal sorunlardaki azalma oranının düşüklüğünün belirgin olduğu görülmüştür. Gruplar arasında ruhsal etkilenimleri konusunda olgu ve ebeveyne yöneltilen sorularda gruplar arasında anlamlı fark bulunmamış; her iki grupta COVID-19 enfeksiyonu sonrası uzun süre devam eden şikayetler olarak halsizlik/yorgunluk, burun akıntısı/tıkanıklık ve koku almakta zorluk belirtilmiştir. Grupların şu anki ve geçmişteki tanı oranlarının benzer olduğu; ölçek puanlarında çocuk/ergen formlarında Eylül 2021 sonrası grubun akran ilişkileri ve sosyal sorunlarının daha fazla olduğu görülmüştür.
Psikiyatrik tanılı olan ve olmayan grupların olgu veri formuna göre karşılaştırıldığında psikiyatrik tanılı grubun arkadaşlarından uzak kalma düşüncesinin daha fazla olduğu; ebeveyn formlarında tanılı grupta pandemi sürecindeki etkilenim düşüncesinin, psikolojik destek talebinin ve okulların açılmasıyla sorunlardaki artışın anlamlı derecede daha yüksek olduğu; Güçler Güçlükler Anketi ve Yaşam Kalitesi Ölçeği puanları incelendiğinde alt ölçeklerin büyük çoğunluğunda tanılı grupta sorunların daha yüksek olduğu görülmüştür.
Tüm grupların eğitim amaçlı ve eğitim harici teknoloji kullanımı ve oyun oynama süresinde artış olduğu; tüm grupların kısıtlamalı pandemi sürecinde çocuk/ergen yaş grubunu kapsayan kısıtlamalardan; akran ilişkileri, sosyallik, fiziksel aktivite, iştah ve uyku alanlarında etkilendiği; tüm gruplardaki çocuk/ergenler eğitim materyallerine ulaşma, yeterince odaklanma ve öğrenme alanlarında akademik zorluklar yaşadığı görülmüştür.
Sonuç: Genel olarak incelendiğinde COVID-19 enfeksiyonunu hafif derecede atlatan olguları içeren çalışmamızda; olguların enfeksiyonu geçirmekten dolayı belirgin etkilenimi olmadığı; çalışmaya katılan tüm olguların pandemi kısıtlamalarından belirgin etkilendiği ve pandemi sürecinde ruhsal sağlığının olumsuz etkilendiği görülmüştür.

Abstract:
Introduction: The COVID-19 pandemic and its restrictions stand out as an important health problem that affects individuals of all age groups and has been declared a global emergency. In our study, it was planned to evaluate the psychiatric impacts of children/adolescents with and without COVID-19 infection during and after the restricted pandemic period and to contribute to the literature on this subject.
Material/Method: The case groups were divided into two groups as 30 children/adolescents who were diagnosed as COVID-19 positive between March 2020 and September 2021 and 30 children/adolescents who were diagnosed as COVID-19 positive in September 2021 and later. Thirty children/adolescents between the ages of 9-18 years who applied to the Pediatrics or Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic, who fulfilled the inclusion and exclusion criteria, were taken as the clinical control group.
Written informed consent was obtained from the child/adolescent and their parents that they agreed to participate in the study. During the psychiatric interview with the child/adolescent and the family, the semi-structured psychiatric diagnostic interview of the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia-Present and Lifespan DSM-5 (K-SADS-PL-DSM-5) was administered; the child/adolescent and the family were asked to complete sociodemographic data forms, Strengths and Difficulties Questionnaire and Quality of Life Scale.
Findings: There was no difference between the groups with and without COVID-19 infection in terms of the questions in the case data form, and the parents reported that the cases used technology for more time for education and that the decrease in income was significantly different. Current and past diagnosis rates were similar in these groups and there was no difference in terms of scale scores. 
No difference was found in the case data form of the groups who had COVID-19 Infection before September 2021 and after September 2021; in the parent forms, it was observed that the increase in the time of playing games with technological devices of those who had the infection before September 2021 and the decrease in the rate of reduction in mental problems with the opening of schools were evident. There was no significant difference between the groups in the questions asked to the cases and parents about their mental impacts; in both groups, weakness/fatigue, runny nose/congestion, and difficulty in smell were reported as complaints that persisted for a long time after COVID-19 infection. It was observed that the current and past diagnosis rates of the groups were similar; in the child/adolescent forms of the scale scores, it was observed that the peer relations and social problems of the group after September 2021 were higher.
When the groups with and without psychiatric diagnosis were compared according to the case data form, it was observed that the group with psychiatric diagnosis had more thoughts of staying away from their friends; the thought of being affected by the pandemic period, the demand for psychological support and the increase in problems with the opening of schools were significantly higher in the diagnosed group in the parent forms; when the Strengths Difficulties Questionnaire and Quality of Life Scale scores were examined, it was observed that the problems were higher in the diagnosed group in the majority of the subscales.
It was observed that there was an increase in the use of technology for educational and non-educational purposes and the duration of playing games in all groups; all groups were affected by the restrictions covering the child/adolescent age group in the restricted pandemic period in the areas of peer relations, sociability, physical activity, appetite and sleep; children/adolescents in all groups experienced academic difficulties in accessing educational materials, focusing sufficiently and learning.
Conclusion: When analyzed in general, in our study, which included cases with mild COVID-19 infection, it was observed that the cases were not significantly affected due to having the infection; all cases participating in the study were significantly affected by pandemic restrictions and their mental health was negatively affected during the pandemic period.