Resim-iş öğretmenliği özgün baskı resim atölye derslerinde tasarlanan ekslibris çalışmalarının tasarım eleman ve ilkelerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of the exlibris studies designed in the art of printing workshop courses according to the design elements and principles
Yazar: MERVE GÜNAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN ŞULE KÜLÜK ; DR. İBRAHİM UYSAL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Ekslibris = Exlibris ; Resim iş dersi = Art lesson ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Tasarım = Design ; Tasarım ilkeleri = Design principles ; Özgün baskı resim = Original print art

Özet:
Bu araştırmada resim- iş öğretmenliği özgün baskı resim anasanat atölye 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin, seçmeli sanat atölye 4. sınıf öğrencilerinin bilgisayarda tasarım ve linol baskı yöntemi ile ortaya koydukları ekslibris çalışmalarının tasarım eleman ve ilkelerine göre değerlendirilerek tasarım eleman ve ilkelerinin kullanım düzeylerinin ölçülmesi, tasarım sorunlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Baskı türüne göre tasarım eleman ve ilkeleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca tasarımların değerlendirilmesinde puanlayıcılar arası uyum değerleri incelenmiştir.
Araştırmada tarama deseni kullanılmıştır. Tarama deseni içerisinden verilerin tek bir zamanda toplanmasına yönelik olan ve bireylerin uygulama düzeylerinin incelenebildiği kesitsel tarama desenine başvurulmuştur. Özgün baskı resim anasanat ve seçmeli sanat atölye dersi alan öğrenciler linol baskı ve bilgisayarda tasarım yöntemleri ile siyah beyaz ekslibris çalışmaları tasarlamıştır. Çalışmaların değerlendirilmesi için bir "Ekslibris Değerlendirme Formu" hazırlanmıştır. 80 ekslibris tasarımı değerlendirme formu ile 5 alan uzmanına gönderilmiş ve tasarımların 20 kritere göre değerlendirilmesi sağlanmıştır. 
Araştırma bulguları puanlayıcılar arası uyumun tasarım elemanlarının değerlendirilmesinde orta ve iyi düzeyde, tasarım ilkelerinin değerlendirilmesinde iyi ve çok iyi düzeyde olduğunu göstermektedir. Ekslibris tasarımları puanlayıcılar tarafından tasarım elemanları açısından başarılı, tasarım ilkeleri açısından da bir kriter dışında benzer şekilde başarılı bulunmuştur. Puanlayıcılara göre tasarım ilkelerinden tipografik ögelerin kullanımı orta düzeyde başarılıdır. Linol ve bilgisayarda tasarım yöntemlerine göre tasarım elemanlarının kullanımı anlamlı farklılık göstermemektedir. Benzer şekilde tipografik ögelerin okunurluğu ve kullanımı kriterleri dışında baskı tekniği tasarım ilkelerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Tipografik ögelerin okunurluğu ve kullanımında Linol baskılardan alınan puanlar, bilgisayarda tasarımdan alınan puanlardan anlamlı şekilde daha düşüktür. Baskı tekniğinin tipografik ögelerin okunurluğu üzerindeki etkisi orta düzeyde, tipografik ögelerin kullanımı üzerindeki etkisi düşük düzeydedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to identify design problems and measure the usage levels of design elements and principles by evaluating the exlibris works, which were put forward by the computer generated design and linoleum printing technique, by Art Teacher Education students which are 3rd and 4th grade students of the original printmaking art studio and 4th grade students of elective art studio lesson, in terms of the design elements and principles.It is examined that if there is a meaningful difference among design elements and principles according to types of printing technique.  Also, adaptive values of interraters which are used in exlibris work evaluations are examined.
In the research survey design is used. From Survey Designs, Cross-sectional Survey Design which helps collecting data simultaneously and examining individuals' application levels is preferred. Students designed black and white exlibris works by computer generated design and linoleum printing technique. An "Exlibris Evaluation Form" is prepared in order to evaluate works. 80 exlibris designs are sent to 5 field experts with evaluation forms and these designs are evaluated by 20 criteria. 
Research indicates that interraters' compatibility levels are average and good on evaluating design elements, good and very good on evaluating design principles. Exlibris designs are found successful in terms of design elements. They are found successful in terms of design principles as well, except a criterion. According to raters, usage of typographic items in design principles is moderately successful. According to printing technique, usage of design elements shows no meaningful difference. Similarly, printing technique shows no meaningful difference according to design principles apart from "Readability and Usage of Typographic Items". Points taken from linoleum printing technique in readability and usage of typographic items are significantly lower than computer generated design. Effect of printing technique is average on "readability of typographic items" and low on "usage of typographic items".