Çevre ile ilgili sosyobilimsel konularda 7. sınıf öğrencilerinin informal muhakemelerinin incelenmesi
The examination of 7th grade students' informal reasoning on socioscientific issues related to the environment
Yazar: ÖZLEM ELVAN
Danışman: PROF. DR. KADİR KARATEKİN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; İnformal çıkarımsal muhakeme = Informal inferential reasoning

Özet:
Bu çalışmanın amacı sosyobilimsel konularda 7. Sınıf öğrencilerinin informal muhakemelerinin neler olduğunun tespit edilmesidir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim öğretim yılında Kırıkkale'nin Delice ilçesindeki bir devlet okulundan 19 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır.  Öğrencilerin informal muhakemelerinin tespit edilmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan "Küresel Isınma", "Bilinçli Tüketim" ve "Göç" konularıyla ilgili üç senaryo kullanılmıştır. Araştırma sekiz hafta sürmüştür ve araştırmacı katılımcı gözlemci konumundadır.
Araştırma sonucunda öğrencilerin ekonomik, ekolojik, sosyal ve politik odaklı informal muhakemelerinin olduğu görülmüştür. Öğrenciler sosyobilimsel programın başından sonuna doğru sosyobilimsel konulara daha fazla çoklu ve farklı bakış açıları ile yaklaşmışlardır.  Yazılı dokümanlarda (ön-son senaryo) informal muhakeme süreci ile ilgili ayrıntıya ulaşılamazken yazılı dokümanlar ile birlikte ses kayıtlarının incelendiği durumlarda karar verme durumu ile ilgili ayrıntıya ulaşılabilmiştir. Öğrenciler küçük grup tartışmaları süresince argümanlarını geliştirmişlerdir. Argümanlarını geliştirmede; aile, medya, araştırma, gazete, dergi etkili olmuştur. Öğrencilerin sosyobilimsel konular ile ilgili bilgileri fen bilimleri ve sosyal bilgiler derslerinden, medyadan, ailelerinden, arkadaşlarından, genel ağdan öğrendikleri görülmüştür. Aynı zamanda bu kaynakların görüş değiştirmede de rol oynadığı anlaşılmıştır. Grup tartışmaları sosyobilimsel konularda özgürce konuşmayı geliştirmiştir.  Sürecin başında çok az konuşan öğrenciler ise gittikçe daha fazla görüş belirtmişlerdir. Öğrencilere, sosyobilimsel konularla ilgili informal muhakeme yapma fırsatı tanınmalıdır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the informal reasoning of 7th grade students in socioscientific issues. For this purpose, a holistic multiple-case design, one of the qualitative research methods, was used in the study. 19 students from a state school in Delice district of Kırıkkale have voluntarily participated in the study, during 2015-2016 academic year. Three scenarios about "Global Warming", "Conscious Consumption" and "Migration", prepared by the researcher, were used to determine the informal reasoning of the students. The research lasted eight weeks and the researcher's status was participant observer.
As a result of the research, students were observed to possess economical, ecological, social and political informal reasoning. Students mostly approached socioscientific issues from multiple and different perspectives from the beginning to the end of the socioscientific program. No details about the informal reasoning process can be found in written documents (pre-post scenario), whereas the details of the decision-making process could be reached through the examination of written documents with sound recordings. Students developed their arguments during small group discussions. Family, media, research, newspaper and journals were found to be effective in their argument development. Students were observed to learn about socio-scientific issues from science and social studies courses, media, their families, friends, and the general network. It is also understood that these sources play a role in changing opinion. Group discussions have improved talking freely on socioscientific issues. Students, who told very few things at the beginning of the process, were observed to express more and more opinions. Students should have the opportunity to make informal reasoning about socioscientific issues.