İlköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki edebî metinlerin çocuk edebiyatı kriterlerine uygunluğu
The properity of genre texts in second grade turkish lesson books of primary school to the criteria of children literature
Yazar: ERSİN SARIÇAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HULUSİ GEÇGEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebi metinler = Literary texts ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Ders kitabı öğretmen için kılavuz, öğrenci için temel kaynak olması nedeniyle eğitim öğretim ortamlarının vazgeçilemez parçasıdır. Tüm dersler için önemi yadsınamaz olan ders kitapları Türkçe dersleri için ise kritik öneme sahiptir. Çünkü dersin işlenişi tamamen bu kitaplardaki metinlere ve etkinliklere bağlıdır.2005 yılında yapılan program değişikliğiyle sınıflarda kullanılan kitaplar; ders kitabı, çalışma kitabı ve öğretmenlere verilen öğretmen kılavuz kitapları olmak üzere üçe ayrılmıştır. Yapılacak tüm çalışmalar ders kitabında bulunan metinlerden yola çıkılarak yapılmakta, bu durum da ders kitaplarındaki edebî metinlerin önemini arttırmaktadır. Sadece yapılacak etkinlikler açısından değil, çocuğun zihinsel ve dilsel gelişimi açısından da bu metinler çok önemlidir. Çünkü öğrencilerin doğru ve etkili dil kullanma yetenekleri, hatta kişilikleri bu metinlerden etkilenecektir.İlköğretim Türkçe ders kitaplarında bulunacak metinlerin taşıması gereken özellikler Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda genel ifadelerle belirtilmekle beraber bu denli büyük öneme sahip ders kitaplarına metinleri seçme görevi, tamamen ders kitabı yazarlarına bırakılmıştır. Ayrıca bu kriterler hazırlanırken de kitapların hitap edeceği çocuklara yönelik olan çocuk edebiyatının kriterleri dikkate alınmamıştır.Bu çalışmada 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'nın Türkiye genelinde kullandığı 6., 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarının tamamı ele alınarak bu kitaplarda bulunan metinlerin tümü, çocuk edebiyatı kriterlerine uygunluğu bakımından irdelenmiştir.Çalışma sonunda ders kitaplarında yer alan metinlerin seçiminde hatalı tercihlerin yapıldığı, özensizce seçilen bazı metinlerin ders kitaplarında yer aldığı görülmüştür. Yapılan çalışma ile ders kitaplarına konulacak metinlerin daha dikkatli seçilmesi, bu kitapların daha titiz bir incelemeden geçirildikten sonra onaylanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, Türkçe ders kitabı, metin

Abstract:
Book?s an indispensable part of education system cause it?s a guidance for teacher and a primary source for student. Books whose importance?s stubborn fact for all lessons, have critical importance for Turkish lessons. Because teaching a lesson?s completely dependent on texts and activities of these books.With schedule changing in 2005, the books used at classes?re divided into three categories: The student book, the workbook and the teacher?s book. All studies?re done by using the texts of books, so that they increase the significance of the literary texts of books. These texts?re very important in terms of not only activities but also mental and linguistic progress of the student. Because the accurate and effective language using abilities of the students?re affected by them.The properties of texts in primary Turkish books?re indicated at Turkish Lesson Curriculum, furthermore the task of text choice for them that have great importance, are completely assigned to authors of books. Also, the criterions of children?s literature that appeals to children aren?t taken account of while preparing process.At this research, all Turkish books of sixth, seventh and eighth grades used by Minister of National Education throught Turkey in 2011-2012?s semesters are handled and all texts of these books?re analysed in terms of literalism in children?s litetature?s criterions.This research shows there?re incorrect preferences on the choices of texts and same texts?re chosen inattentively.This work shows texts that will be used in the books should be chosen scrutinisingly and be approved after a suitably chosen research.Key words: Children's literature, Turkish lesson book, text