Hazır yem (Bait) formülasyon geliştirilmesi ve akdeniz meyvesineği [Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)] mücadelesinde kullanım olanaklarının araştırılması
The developing of ready-Bait formulation and investigation on the possibility of using in protection of mediterranean fruit fly [Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae)]
Yazar: MURAT KAHYAOĞLU
Danışman: PROF. DR. M. OKTAY GÜRKAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Tarım = Agriculture ; Tarımsal ilaçlama = Agricultural spraying ; Turunçgiller = Citrus fruits ; Çekicilik = Attractiveness

Özet:
Akdeniz meyvesineği (AMS) [Ceratitis capitata Wiedemann. (Diptera: Tephritidae)] dünya üzerinde çok geniş bir alana yayılmış, önemli meyve zararlılarından birisidir. Zararını doğrudan meyvede ve meyvelerin olum döneminde yapması nedeniyle ticari değeri düşürmekte ve meyve dökümüne sebep olmaktadır. Akdeniz meyvesineği önemli bir dış karantina zararlısı olup, gümrük kapılarında bu zararlı ile bulaşık bir tek vuruklu meyvenin bulunması tarımsal ürün ihracatının durmasına neden olmaktadır.Bu proje ile ülkemizde ve dünyada meyve sineklerine karşı kullanılan bazı aktif maddeler seçilerek, yerli üretim cezbedici ile bu güne kadar uygulanan yöntemin dışında hazır yem (bait) formülasyonlar hazırlanmıştır. Böylelikle hem yeni formülasyonlar geliştirilmiş hem de tank karışımı olarak yapılan uygulamaların zorlukları bir şekilde bertaraf edilmiştir.Bu araştırma ile meyve sineklerine karşı pestisit olarak kullanılan bazı aktif maddelerin hidrolize protein içerikli besin cezbedicisi ile uyumlu bir yem formülasyon haline getirilmiş, formülasyon üzerinde yapılan fiziksel ve kimyasal analizler ile kalite kontrol kriterlerine tabi tutulmuşlardır. Bu çalışmalarda uygun sonuçlar alınan dört formülasyon ile AMS üzerindeki etkinlik çalışmaları Y tüpü olfactometre ile yapılmıştır. Laboratuvarda çalışmaları sonucunda; iki formülasyon dişi bireyleri %87-93, dişi-erkek bireylerin bir arada bulunduğu popülasyonları ise %82-95 oranlarında cezbetmiştir. Bu iki formülasyonun biyolojik etkinlik denemeleri ise AMS'nin oldukça yoğun olduğu ve çok döl verdiği Akdeniz bölgesinde Washington portakal bahçesinde yapılmıştır. Arazi denemesi sonucunda AMS ile mücadelede bu formülasyonlardan%90 üzerinde başarı elde edilmiştir.Çalışma sonucunda hem ekonomik hem de uygulama kolaylığı sağlayan iki adet bait formülasyon ile laboratuvar ve arazi çalışmalarında başarılı sonuçlar alınmıştır.

Abstract:
Mediterranean fruitfly [Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae)] (Medfly) is known to be the most important fruit pest worldwide and it is widely spread in the world. Its damage is directly on the fruit and at the maturity period of it, the commercial value of the fruit is decreased due to fruit falling. Mediterranean fruitfly is an important quarantine pest and at the customs, in the case of even one infected fruit by Mediterranean fruitfly can stop the agricultural export.With this project, some active ingredients used against fruit flies in the world and in our country were chosen and prepared ready-bait formulations except the method which are used up to now, by the native attractant. As a result, both new formulations were improved and difficulties of application as a tank mixture were removed.With this study, some active ingredients used as a pesticide against Fruit flies, were prepared as a new bait formulation with the attractant containing hydrolyzed protein. On these formulations, physical and chemical tests were carried out according to quality control criteria. Activity tests on MFF of these 4 formulations taken suitable results were done by Y tubes olfactometer. At the end of laboratory studies were observed that two formulations attracted 87-93 % for females, 82- 95 % for populations being male and female together. Biological activity tests of these two formulations on MFF were carried out in Washington citrus areas in which fruit fly is very dense and gives more generations in that Mediterranean region.At the end of this study, with the two bait formulations which are economic and provide ease of application, successful results were taken both in the laboratory and field treatments.