Yozgat Müzesinde bulunan  Osmanlı dönemine ait sikkeler
Coins from the Ottoman Period in the Yozgat Museum
Yazar: HÜSEYİN BALI
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL YILDIZ KISACIK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Motifler = Motifs ; Müzeler = Museums ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sanat tarihi = Art history ; Sikke = Coin ; Yozgat = Yozgat

Özet:
Yüzyıllar boyunca dünya üzerinde kurulmuş tüm devletlerin refah düzeylerini
belirleyen en önemli ölçütlerden birisi, insanların ekonomik seviyeleri olmuştur.
İnsanların alışverişlerinde etkin bir şekilde kullandıkları tek nesne para olmuştur.
Osmanlı döneminde bu alışveriş, değerli metal malzemeler kullanılarak devlet
tarafından kontrollü bir şekilde basımı gerçekleştirilen sikkeler vasıtasıyla
sağlanmaktaydı. Sikkeler darp edildikleri dönem itibariyle ticari alışverişde bir
nesnenin alım ve satımında önemli rol oynamışlardır.
Bu çalışmamızda katalog bölümünden önce sikkenin tanımı, tarihçesi ve
yapısal özellikleri ile ilgili kısaca bir bilgilendirme yapılmıştır. Osmanlı sikkelerinde
kullanılan malzeme, darp tekniği, para birimi, yazı ve süsleme özellikleri hakkında
bilgi verilmiştir. Osmanlı Döneminden kalma 1871 yılında inşa edilmiş Nizamoğlu
Konağı, 1985 yılından itibaren Yozgat Müzesi olarak kullanılmaktadır. Arkeolojik ve
Etnoğrafik eserlerin sergilendiği Yozgat Müzesi'nde bulunan Osmanlı Dönemine ait
sikkeler araştırma içerisine alınmıştır. XIV-XX. yy. tarihleri arasında darbedilmiş 866
adet sikkenin dönemi, darp yeri, darp tarihi, yazı ve süsleme kompozisyonları farklı
dönemde basılan sikkelerle karşılaştırılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Farklı
dönemlere ait, birbirinin devamı niteliğinde olmayan ve iyi durumda olan sikkeler
içerisinden 87 tanesi katalog içerisine alınmıştır. Sikkeler üzerinde yapılan
incelemeler ve karşılaştırmalar neticesinde Sanat Tarihi alanında önemli sonuçlara
ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sanat Tarihi, Müze, Sikke, Motif

Abstract:
One of the most important criteria that determines the welfare level of all the
states established in the world for centuries has been the economic level of the people.
The only object that people use effectively in their shopping has been money. In the
Ottoman period, this exchange was provided by means of coins, which were issued in
a controlled manner by the state using precious metal materials. Coins played an
important role in the purchase and sale of an object in commercial exchange as of the
time they were minted.
In this study, before the catalog section, a brief information was given about
the definition, history and structural features of the coin. Information was given about
the material, minting technique, currency, writing and decoration features used in
Ottoman coins. Nizamoğlu Mansion, built in 1871 from the Ottoman Period, has been
used as the Yozgat Museum since 1985. Coins from the Ottoman Period in the Yozgat
Museum, where archaeological and ethnographic works are exhibited, were included
in the research. XIV-XX. YY. 866 coins struck between period, place of minting, date
of minting, writing and ornament compositions were tried to be evaluated by
comparing them with the coins minted in different periods. Among the coins
belonging to different periods, not a continuation of each other and in good condition,
87 of them were included in the catalogue. As a result of the examinations and
comparisons made on the coins, important results were obtained in the field of Art
History.
Keywords: Art History, Museum, Coin, Motif