Karaciğer alveoler ekinokok hastalarında periferik kan lenfosit alt gruplarının değerlendirilmesi
Evaluation of peripheral blood lymphocyte subgroups in liver alveolar echinococus patients
Yazar: MEHMET YUSUF GÖGEBAKAN
Danışman: PROF. DR. NURİNNİSA ÖZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Alveolar ekinokokkoz  hastalığı Echinococcus multilocularis paraziti ile enfekte insanlarda gelişen, ülkemizde endemik olarak görülen ve sıklıkla karaciğeri tutmasına rağmen uzak organ metastazı da yapabilen zoonotik bir enfestasyondur. Tedavisiz kalması durumunda %90'ın üzerine çıkan mortalitesiyle ülkemizde ciddi bir sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir.
Bu araştırmanın amacı, alveolar ekinokokkoz hastalarında hemogram parametreleri ile birlikte  lenfosit alt gruplarında olası değişiklikleri araştırmaktır. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya 18 yaş ve üzeri görüntüleme yöntemleriyle ön tanısı konmuş, serolojiyle tanısı desteklenmiş 30 alveolar ekinokokkoz hastası ile 30 sağlıklı yetişkin dahil edildi. Kan örneklerinden akım sitometri ile lökosit, lenfosit, eozinofil, bazofil, nötrofil, monosit, CD3+ lenfosit, CD4+ lenfosit, CD8+ lenfosit, CD 16+ natural killer, CD 16+ 56+ natural killer, CD19+ B lenfosit, CD 4+ veya 8+ efektör bellek T Hücreleri, santral bellek T lenfosit, terminal diferansiye efektör bellek T lenfosit, naif T lenfosit, yeni timik göç yaşayan T lenfositlerin hem sayıları hem de oranları belirlendi.
Bulgular: Çalışmamızda lökosit sayı ve alt gruplarını değerlendirdiğimizde, nötrofil, eozinofil mutlak sayı ve yüzdelerinin alveolar ekinokokkoz hastalarında yüksek olduğunu belirledik. Her iki hücre grubu değer ortalamaları referans aralık değerleri içerisinde olmalarına rağmen kontrol grubuna göre daha yüksekti. alveolar ekinokokkoz hastaları ve kontrol grubunun lenfosit alt grup mutlak sayı ve yüzde değerleri her iki grup arasında benzerdi. Yardımcı T hücreleri alt grup değerleri karşılaştırıldığında, TEM CD4+ ve TEMRA CD4+ mutlak sayı ve yüzde değerleri alveolar ekinokokkoz hastalarında yüksek, TCM CD4+, TN CD4+ ve RTEs hücre mutlak sayıları ve yüzdelerinin ise daha düşük olduğunu belirledik. Sitotoksik T hücreleri alt gruplarında ise TEM CD8+ hücreleri mutlak sayı ve yüzde değerlerinin alveolar ekinokokkoz  hastalarında yüksek, TN CD8+ hücre mutlak sayıları ve yüzde değerlerinin daha düşük olduğunu belirledik.
Sonuç: Gelecekte yeni immünoterapötik yaklaşımların geliştirilmesi ve alveolar ekinokokkoz hastalarında hastalık tablosunun ilerlemesiyle ilişkili tükenmiş T hücrelerini hedeflemek için çalışmamızın sonuçları önemli olabilir. Bizim çalışmamızda numunelerimiz parazitin olduğu dokudan değil kandan elde edilmiştir. Alveolar ekinokokkoz hastalığının sadece bölgesel tutulumlu ve lokal destrüktif özellikler taşıyan bir hastalık değil, sistemik bir hastalık olması sebebiyle kandan alınan örneklerde immunolojik etkiler görülebilmektedir. Buradan hareketle hastalığın tedavisiyle uğraşan ekiplere, özellikle lokal tedavisi mümkün olmayan veya anti-parazitik ilaçların etkinliğinin sınırlı olduğu durumlarda hem bu ilaçların etkinliğinin artırılması hem de bu ilaçlara alternatif geliştirilmesinde immünoterapi yaklaşımlarını dikkate almaları önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: alveolar ekinokokkoz, CD4+ T lenfosit alt grupları, CD8+ T lenfosit alt grupları, akım sitometri

Abstract:
Objectıve: Alveolar echinococcosis  is a zoonotic infestation prevalent as an endemic disease in our country, caused by the Echinococcus multilocularis parasite. It often affects the liver and can lead to distant organ metastasis. In the absence of treatment, with a mortality rate exceeding 90%, it is recognized as a significant health concern in our country.
The aim of this study is to investigate possible changes in lymphocyte subgroups along with hemogram parameters in patients with alveolar echinococcosis.
Materials and Methods: The study included 30 patients diagnosed through imaging methods and serology, aged 18 and above, with alveolar echinococcosis, and 30 healthy adults. Flow cytometry was used to measure the numbers and ratios of leukocytes, lymphocytes, eosinophils, basophils, neutrophils, monocytes, CD3+ lymphocytes, CD4+ lymphocytes, CD8+ lymphocytes, CD16+ natural killer cells, CD16+56+ natural killer cells, CD19+ B lymphocytes, CD4+ or 8+ effector memory T cells, central memory T cells, terminal differentiated effector memory T cells, naive T lymphocytes, and recent thymic emigrant T lymphocytes from blood samples.
Results: We evaluating leukocyte count and subgroups in our study, we found that the absolute counts and percentages of neutrophils and eosinophils were elevated in alveolar echinococcosis patients. Although the mean values of both cell groups were within the reference range, they were higher compared to the control group. The absolute counts and percentage values of lymphocyte subgroups were similar between alveolar echinococcosis patients and the control group. We compared the values of helper T cell subgroups, and we found that the absolute counts and percentages of TEM CD4+ and TEMRA CD4+ were elevated in alveolar echinococcosis patients. The absolute counts and percentages of TCM CD4+, TN CD4+, and RTEs cells were lower in alveolar echinococcosis patients. In cytotoxic T cell subsets, we found that TEM CD8+ cell absolute counts and percentages were higher in alveolar echinococcosis  patients, while TN CD8+ cell absolute counts and percentages were lower.
Conclusion: In the future, expanding this study may be crucial for gaining a better understanding of exhausted T lymphocytes associated with the progression of the disease in alveolar echinococcosis patients and for the development of new immunotherapeutic approaches. In our study, our samples were obtained from blood, not from the tissue containing the parasite. Since alveolar echinococcosis disease is not only a disease with regional involvement and local destructive properties, but also a systemic disease, its immunological consequences can be seen in blood samples. Based on this, clinicians  may be advised to consider immunotherapeutic approaches to both increase the effectiveness of these drugs and develop alternatives to these drugs, especially in cases where local treatment is not possible or the effectiveness of anti-parasitic drugs is limited.
Keywords: alveolar echinococcosis, CD4+ T lymphocyte subsets, CD8+ T lymphocyte subsets, flow cytometry