Katılım bankaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: ARDL sınır testinden kanıtlar
Relationship between participation banks and economic growth: evidence from ARDL boundary test
Yazar: YILDIZ YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
2005 yılında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında Türk bankacılık sektörüne dâhil edilen Katılım Bankaları, faizsiz finansman prensibiyle İslami esaslara uygun faaliyet göstermektedir. 2015 yılında kamu katılım bankalarının sektöre katılması, Katılım Bankacılığı sektöründe sansasyonel etki oluşturmuş ve bankacılık sektöründe Katılım Bankaları pazar payını arttırmıştır.  Bu çalışma, 2005:Q4-2024:Q1 dönemlerine ait Katılım Bankacılığı'nın kredi ve toplanan fon verileriyle ekonomik büyüme değişkeni olarak GSYİH verilerini analiz ederek, Katılım Bankaları'nın Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu ilişkinin varlığının tespit edilebilmesi amacıyla değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi için ARDL (Auto-Regressive Distributed Lag) Sınır Testi ve ardından nedensellik ilişkisi için Toda Yamamoto Nedensellik Testi uygulanmıştır. 
Araştırmanın metodolojisinde, ARDL Sınır Testi, Katılım Bankacılığı değişkenleriyle ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkinin belirlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Bu test, değişkenlerin eşbütünleşik olup olmadığını belirlemek için uygulanmaktadır. Ardından Katılım Bankacılığı değişkenleriyle GSYİH arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmak amacıyla Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Bu test değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünü ve niteliğini belirlemeye yardımcı olmaktadır. 
Yapılan araştırma neticesinde, ARDL Sınır Testi sonuçları, Katılım Bankaları'ndan sağlanan kredi ve fonların uzun vadede ekonomik büyüme üzerinde önemli ölçüde olumlu etki yarattığını göstermektedir. Bu durum Katılım Bankacılığı faaliyetlerinin zamanla sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkı sağladığını göstermektedir. Toda-Yamamoto Nedensellik Testi bulgularına göre, Katılım Bankaları'nın kullandırdığı kredilerle GSYİH arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi görülmektedir. Bu, kredilerin hem ekonomik büyümeyi teşvik edebildiğini hem de ekonomik büyümenin kredi talebini arttırabildiğini göstermektedir. Ayrıca, katılım bankalarının topladığı fonlardan GSYİH'ye doğru tek yönlü bir nedensellik tespit edilmesi, fon birikiminin ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Son olarak krediden fonlara doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin tespit edilmesi, Katılım Bankaları tarafından kredi kullandırımının toplanan fon miktarını etkilediğini düşündürmektedir. 
Sonuç olarak, Katılım Bankaları, finansman faaliyetleri aracılığıyla Türkiye'nin ekonomik büyümesine önemli katkılarda bulunmaktadır. Çalışmanın bulguları, Katılım Bankalarının Türkiye'deki ekonomik büyüme dinamiklerine etkisinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunacağı ifade edilebilir.

Anahtar Sözcükler
Katılım Bankacılığı, Ekonomik Büyüme, ARDL Sınır Testi, Toda Yamamoto, Eşbütünleşme

Abstract:
Participation Banks, which were included in the Turkish banking sector within the scope of Banking Law No. 5411 in 2005, operate in accordance with Islamic principles with the principle of interest-free financing. The participation of public participation banks in the sector in 2015 created a sensational impact in the Participation Banking sector and expanded its market share. This study analyzes the credit and collected fund data of Participation Banking for the periods 2005: Q4-2024: Q1 obtained through and GDP data as an economic growth variable, and analyzes the data of Participation Banks. It aims to examine its impact on Turkey's economic growth. In order to determine the existence of this relationship, ARDL (Auto-Regressive Distributed Lag) Bounds Test was applied for the cointegration relationship between the variables and then Toda Yamamoto Causality Test was applied for the causality relationship.
In the methodology of the research, ARDL Bounds Test is used to determine the long-term relationship between Participation Banking variables and economic growth. This test is applied to determine whether the variables are cointegrated. Then, Toda-Yamamoto Causality Test was applied to investigate the causality relationship between Participation Banking variables and GDP. This test helps determine the direction and nature of causal relationships between variables.
As a result of the research, ARDL Boundary Test results show that loans and funds provided from Participation Banks have a significant positive impact on economic growth in the long term. This shows that Participation Banking activities contribute to sustainable economic growth over time. According to the findings of the Toda-Yamamoto Causality Test, there is a two-way causality relationship between the loans provided by Participation Banks and GDP. This shows that loans can both stimulate economic growth and that economic growth can increase the demand for loans. Additionally, the detection of a unidirectional causality from the funds collected by participation banks to GDP shows that fund accumulation may negatively affect economic growth. Finally, the detection of a one-way causality relationship from loans to funds suggests that the provision of loans by Participation Banks affects the amount of funds collected.
As a result, Participation Banks make significant contributions to Turkey's economic growth through their financing activities. The findings of his study contribute to a better understanding of the impact of Participation Banks on economic growth dynamics in Turkey.

Keyword
Participation Banking, Economic Growth, ARDL Bounds Test, Toda Yamamoto, Cointegration