Evli bireylerde ilişki doyumu, öz eleştirellik ve sosyal sorun çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between relationship satisfaction, self-criticism, and social problem-solving skills in married individuals
Yazar: ASLI KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜJEN İLNEM
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı evli bireylerde ilişki doyumu, öz eleştirellik ve sosyal sorun çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte bu çalışmada ilişki doyumu, öz eleştirellik ve sosyal sorun çözme becerisinin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, evlilik süresi gibi belirli sosyodemografik özelliklere göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek hedeflenmiştir.
Çalışma betimsel niteliktedir ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi çalışmaya gönüllü katılan, tesadüfî örneklem yöntemiyle belirlenen, İstanbul'da yaşayan 413 evli bireyden oluşmaktadır. Gizliliğe önem verildiğinden çalışmada katılımcıların kimlik bilgileri istenmemiştir. Verileri toplamak amacıyla katılımcılara Kişisel Bilgi Formu (KBF), Evlilik Yaşam Ölçeği (EYÖ),  Öz Eleştirellik Ölçeği (ÖEÖ), Sosyal Problem Çözme Envanteri Kısa Formu (SPÇE-KF) yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Ölçeklerin alt boyutlarıyla ilişkisel sonuçlara ulaşılmıştır. 
Çalışmanın sonuçlarına göre öz eleştirellik ile sosyal sorun çözme becerisi alt boyutlarından; dikkatsiz/dürtüsel tarz, kaçınan tarz, olumsuz yönelim pozitif yönde ilişkili, olumlu yönelim negatif yönde ilişkili bulunmuştur. İlişki doyumu ile sosyal sorun çözme becerisi alt boyutlarından; olumsuz yönelim, kaçınan tarz negatif yönde ilişkili, olumlu yönelim, rasyonel problem çözme pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Öz eleştirellik ile ilişki doyumu arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak öz eleştirelliğin alt boyutlarından olan karşılaştırmaya dayalı öz eleştirellik ile ilişki doyumu arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur.
İlişki doyumunun yaşa, cinsiyete, evlilik süresine göre anlamlı şekilde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sorun çözme alt boyutlarından probleme olumlu yönelimin ve kaçınan tarzın cinsiyete göre; probleme olumsuz yönelimin cinsiyete, evlilik süresine göre; rasyonel sorun çözmenin öğrenim durumuna göre; dikkatsiz/dürtüsel tarzın cinsiyete, öğrenim durumuna göre; öz eleştiri alt boyutlarından içsel öz eleştirinin yaşa, evlilik süresine göre anlamlı şekilde farklılık gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the relationship between relationship satisfaction, self-criticism, and social problem-solving skills in married individuals. Additionally, this study aims to determine whether relationship satisfaction, self-criticism, and social problem-solving skills vary significantly according to specific sociodemographic characteristics such as gender, age, education level, and length of marriageThe study is descriptive in nature and was conducted using a relational survey model. The sample of the research consists of 413 married individuals living in Istanbul who voluntarily participated in the study and were determined using random sampling method. Due to the importance of confidentiality, participants' identity information was not requested in the study. For data collection, Personal Information Form (PIF), Marriage Satisfaction Scale (MSS), Self-Criticism Scale (SCS), and Social Problem-Solving Inventory Short Form (SPSI-SF) were administered face-to-face to the participants. The SPSS program was used for data analysis, and relational results were obtained with the sub-dimensions of the scales.According to the results of the study, self-criticism was positively associated with the impulsive style, avoidant style, and negative orientation sub-dimensions of social problem-solving skills, while it was negatively associated with positive orientation. Relationship satisfaction was negatively associated with the negative orientation and avoidant style sub-dimensions of social problem-solving skills, but positively associated with positive orientation and rational problem-solving. There was no significant relationship found between self-criticism and relationship satisfaction. However, a negative relationship was found between comparative self-criticism, a sub-dimension of self-criticism, and relationship satisfaction.Relationship satisfaction was found to significantly differ according to age, gender, and length of marriage. Regarding problem-solving sub-dimensions, positive problem orientation and avoidant style varied significantly by gender; negative problem orientation by gender and length of marriage; rational problem-solving by education level; impulsive style by gender and education level; and internal self-criticism, a sub-dimension of self-criticism, by age and length of marriage.