On dokuzuncu yüzyıl Harput vilayetinde giyim kuşam kültürü
Clothing culture in the province of Harput in the nineteenth century
Yazar: MEHTAP AVCI
Danışman: DOÇ. DR. MEMET YETİŞGİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Elazığ-Harput = Elazığ-Harput ; Giyim = Clothing ; Giysiler = Clothes ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Türkler de Giyim-Kuşam konusu, binlerce yıllık geçmişi olan Türk kültür unsurlarının başında gelir. Harput ta Giyimi ve Kuşamı anlayabilmek için İslamiyet öncesi ve İslamiyet sonrası Türk Giyim-Kuşamını ve Osmanlı da Giyim-Kuşamı bilmek gerekir. Türk tarihi birbirine bağlı olarak ve kültürel unsurları içinde barındırarak ilerleyen bir yapıya sahiptir. Yaptığımız incelemeler bize gösterdi ki Türk giyimi genel olarak birbirine benzer özellikler gösterir. Harput ta giyim ve kuşam unsurlarını ele almadan önce Harput Tarihi, Harput Coğrafyası gibi konular ele alındı. Harput günümüz Elazığ kent merkezinin yaklaşık 5 km kuzeydoğusunda kurulmuştur. Harput ve çevresi uzun yıllar yerleşim yeri olarak kullanıldı. Harput ta savunma amaçlı yapılmış olan Harput kalesi kente birçok yönden avantaj sağladığı için yerleşim yeriolarak tercih edilmesini cazip hale getiriyordu. Harput Doğu Anadolu'nun kültür merkezlerinden biri olmuştur.Osmanlı yönetimi Eyaletler ve onlara bağlı Sancaklar olarak teşkilatlanmıştı. Harput ta on altıncı yüzyılda Osmanlı'ya bağlı bir eyalet halini almıştır. Harput'un Doğu Anadolu'da yer alıyor olması, iklimin sert olması ve zorlu coğrafya koşulları buradaki halkın zor şartlarda yaşamasını gerektirmiştir. Harput ta halk tarım ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Hayvanlardan elde edilen deri ve yün giyim malzemesi olarak kullanılıyordu. Bunun dışında kentte dokumacılık, dericilik gibi iş faaliyetleri de gelişmişti. Harput giyim kuşamının önemli unsurlarını yelek, gömlek, şalvar, üç etek gibi giyim örnekleri oluşturuyordu. Kumaş olarak kışın daha sıcak tutacak kumaşlar yazın ise pamuklu ve ipekli kumaşlar tercih ediliyordu.Harput Osmanlı devletine bağlı bir vilayet olarak Osmanlı giyimine paralel bir giyim kuşam kültürü geliştirmiştir. Harput ta bölgesel özelliklere yönelik bazı küçük farklar hariç tutarsak, genel özellikleri bakımından Osmanlı ile aynı giyim özelliklerini benimsemiştir.Anahtar Kelimeler; Harput vilayeti, Türk Giyimi, Osmanlı, Giyim-Kuşam, Anadolu

Abstract:
The subject of clothing among theTurks has been one of the most important components of Turkish culture that had thous ands of years in history. In order to understand of clothing in Harput, it is necessary to know the clothing culture before Islam and during the Ottoman era. Turkısh culture has a structure connected to each another and progressıng by hostıng cultural elements ın eac hother. Our ınvestıgatıons showed us that in general, Turkish clothıng shows sımılar characterıstıcs to each other. Before dıscussıng the elements of clothıng in Harput, the subjects such as the hıstory of Harput, the geography of Harput were dıscussed. Harput has been setle ınfıve kilometers of northeast of present day Elazığ cıty center. Harput and the surrounding area were used as a settlement for many years. Harput castle has been very attractive to be chosen as a settlement toprovide an advantageous situation for defance. Harput has become one of the cultural centers of eastern Anatolia.The Ottoman Empire was organized as provinces and subprovinces. Harput has become a province in sixteenth century. Because of its harsh and cold climate in Eastern Anatolia, the people faced difficulties in Harput. The people in the province were farmers and animal raisers. Leathers and wool obtained from animals were processed as clothing materials. Because of this, there were some business activities in the city such as textile and leather work. Shırt, baggy pants, vest and skırt have been the most important clothing parts of Harput. Leather fabrics that kept people warmer ın winter and the silk that kept cooler in summer were preferred.Harput as an Ottoman province has developed a clothing culture in paralel with the Ottoman culture. Interms of general characteristics, Harput people a dopted the similar garments with the ottomans if wee xclude some small differences to regional characteristics.Keywords: theprovince of Harput, Turkish clothing, Ottoman clothing, Anatolia