Hemşirelerde ikincil travmatik stres düzeyi ve travma sonrası büyüme ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of secondary traumatic stress level and factors associated with post-traumatic growth in nurses
Yazar: GAMZE UNAN
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE OFLAZ
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth

Özet:
Bu çalışma; hemşirelerde ikincil travmatik stres düzeyi ve travma sonrası büyüme ile ilişkili bireysel ve mesleki özeliklerinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır.
 Çalışmaya, Kasım 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında aktif olarak çalışmakta olan 314 hemşire katılmıştır. Çalışmanın verileri 'Bireysel veri toplama formu' ile 'İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ)' ve 'Travma Sonrası Büyüme Envanteri (TSBE)' ile elektronik ortamda toplanmıştır. İstatistiksel analizler için sürekli bir değişkenden elde edilen puanların normalliğini test etmek amacıyla Kolmogorov-Smirnov testinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi tanımlayıcı istatistiksel metotların (sayı, yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma vb.) yanı sıra gruplar arasındaki farklılığın test edilmesinde Bağımsız Örneklem t-testi ve ANOVA (Varyans) testi ve karşılaştırmalarda Tukey testi, Pearson korelasyon ve Çoklu Linear Regresyon analizi ile yapılmıştır. 
Bu çalışma grubunda İTSÖ puan ortalaması 42,98±13,41 ve TSBE puan ortalaması 59,73±20,46 bulunmuştur. Kadın hemşirelerin İTSÖ uyarılmışlık alt boyut puanlarının (13,55±4,65), erkek hemşirelerin puanlarından (12,14±4,12) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Son bir yıl içinde travmatik bir yaşantı varlığı, son bir ay içinde bakım verilen hasta kaynaklı bir olumsuzluk yaşanması ve şu anda psikolojik destek alma durumunun hemşirelerin İTS düzeyini arttıran bağımsız faktörler olduğu tespit edilmiştir. Mesleki deneyim süresi, son bir yıl içinde travmatik bir yaşantı varlığı, şu anda psikolojik destek alma durumunun ve İTS alt boyutu olan istemsiz etkilenme stres düzeyinin hemşirelerin TSB düzeyini yordayan faktörler olduğu saptanmıştır. TSB toplam puanı ve alt boyut puanlarının İTS istemsiz etkilenme puanı ile zayıf pozitif bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, ikincil travmatik stres düzeyinin travma sonrası büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out as a descriptive and relationship seeker in order to examine the secondary traumatic stress level of nurses and their individual and professional characteristics related to post-traumatic growth.
	314 nurses who were actively working between November 2021 and June 2022 participated in the study. The data of the study were collected electronically with the 'Individual data collection form', 'Secondary Traumatic Stress Scale (STSS)' and 'Post Traumatic Growth Inventory (PTGI)'.. Kolmogorov-Smirnov test was used to analyze the normality of the scores obtained from a continuous variable with the statistical method. The analysis of the data was carried out by using Independent Sample t-Test and ANOVA (Variance) test were used the analyze difference between groups, Tukey test were used in comparisons, Pearson correlation and Multiple Linear Regression analysis as well as descriptive statistical methods (number, percentage, mean, median, standard deviation, etc.). 
	In this study group, the mean STSS score was found as 42.98±13.41 and the mean PTGI score was found as 59.73±20.46. It was determined that female nurses' arousal subscale scores (13.55±4.65) were statistically significantly higher than male nurses' scores (12.14±4.12) (p<0.05). It has been determined that the presence of a traumatic experience in the last year, a negativity caused by the patient who was given care in the last month, and the status of receiving psychological support at the moment are independent factors that increase the STS level of the nurses. It has been determined that the duration of professional experience, the presence of a traumatic experience in the last year, the status of receiving psychological support at the moment and the stress level of involuntary exposure are independent factors that predictive the PTG level of nurses. It was observed that the PTG total score and sub-dimension scores had a weak positive relationship with the STS involuntary exposure score. In addition, it was determined that the level of secondary traumatic stress did not have a statistically significant relationship with post-traumatic growth.