Türkiye'de demokrasinin yapılanmasında önemli bir unsur: Parti içi demokrasi
An i̇mportant factor for democratic structuring of Turkey: In-party democracy
Yazar: SEÇKİN İNAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BELMA TOKUROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Parti içi demokrasi = Intraparty democracy ; Siyasi kültür = Political culture ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Günümüz siyasal literatüründe en önemli kavramlardan birisi olarak karşımıza demokrasi çıkmaktadır. Kimine göre bir ideal, kimine göre ise oligarşik yapılanmaları gizleyen bir unsur olarak demokrasi küresel konjonktüre uyum çerçevesinde bütün toplumlar tarafından öyle veya böyle uygulanan ve/veya uygulanmaya çalışılan bir siyasal ideolojidir. Bu ideolojinin en önemli aracı ise siyasi partilerdir.  
	 
	Demokratik siyasal hayatın vazgeçilmez unsuru olarak siyasi partiler demokrasi ile var olmakta ama aynı zamanda demokrasinin geliştirilmesinde ve derinleştirilmesinde rol oynamaktadır. Bu karşılıklı ilişkinin doğal sonucu olarak ise karşımıza siyasi partilerin kendi içerisinde demokratik olması çıkmaktadır. Aksi bir düşünce ve uygulama ise demokrasinin kurumsallaşmasına zarar verecek ve hatta demokratik işleyişin sona ermesine neden olabilecektir. Bu yüzden demokrasinin siyasi partilerden korunması ve geliştirilmesi gerekliliği belirmekte ve bunu sağlayacak önemli bir unsur olarak parti içi demokrasiye kapı aralanmaktadır. 
Parti içi demokrasi partiye üye olmak ve partiden ayrılmak, parti içinde herhangi bir organa seçilmek, parti politikalarını eleştirmek ve alternatif politikalar teklif etmek konularında özgür olunmasını içermektedir. Yani partide herhangi bir kişi veya organın inisiyatifine ve baskısına bağlı olmaksızın demokratik değerlerin işlerlik kazanmasıdır. 
Ülkemiz açısından durum irdelendiğinde partilerin iç yapılanmalarında parti içi demokrasinin gereklerini yerine getirmedikleri görülmektedir. Zira demokratik katılım kanalları olan siyasi partilere üye olunmasından partide görev alınmasına, aday olunmasından ihraç mekanizmasının işletilmesine ve hatta düşünce ve fikirlerinin açıklanmasına kadar birçok hususun lider ve onun yakın çevresinin icazeti ekseninde hayat bulduğu görülmektedir. Bu anlamda parti içerisinde demokrasinin esamesi okunmamakta, daha çok oligarşik eğilimler ön plana çıkmaktadır.
İşte ülkemizde genelde demokrasinin özelde parti içi demokrasinin var olması ve gelişmesi için her şeyden önce başta anayasada olmak üzere siyasi partiler ve seçim kanunları ile siyasal partilerle bağlantılı diğer kanunlarda özgürlük, eşitlik ve hak eksenli yani demokratik yaşamın gereklerine uygun bir değişim gerçekleştirilmelidir. Ayrıca gerçekleştirilecek dönüşüm sadece hukuksal düzenlemelerle sınırlı tutulmamalı, demokratik siyasi kültürün ve değerlerin gelişimi için düşünsel ve kültürel düzlemde gerçekleştirilecek değişimle de desteklenmelidir. 
 
Anahtar Sözcükler 
1. Demokrasi
2. Siyasi Partiler
3. Parti İçi Demokrasi
4. Siyasi Kültür
5. Oligarşi

Abstract:
Today, democracy is one of the the most important concept in political literature. Democracy which is an ideal according to some while an element concealing oligarchic structuring to others, is political ideology tried to be implemented one way or another by all the societies within the adaptation of global conjuncture. Political parties are the most important tools of this ideology.
Political parties as a part of democratic political life exist with democracy and they contribute to developing and deepening of democracy. As a natural consequence of this interrelation, it is observed that political parties should be democratic in themselves. Opposite opinion and application will damage democratization. Therefore, there is a necessity for protecting democracy from political parties and developing democracy. In-party democracy will be a critical determiner in this process.
In-party democracy refers to ability to be a member of a party and break away from a party, be selected to any party organs, criticize party line and propose alternative policies. It means  that democratic values could gain functionality without initiative or pressure of any person or any party organ.
When analyzed our country, it can be observed that political parties don't meet the requirements of  in-party democracy in their internal structuring. This is because, many points from being a member of political parties who have democratic participation channels to taking charge in them, from being a candidate to  discharge mechanism and even expressing an opinion depend on assent of the authorities of party leaders and their key post. In this sense, there is no evidence for in-party democracy but oligarchic tendencies.
In our country, to develop a democracy in general and in-party democracy in special, it is essential to go through the changes in basic law and then other legislation related to political parties and electoral law oriented the values of liberty, equality and right accord with the requirements of democratic life. These changes shouldn't be limited only legal arrangements, they should also be supported by changes in intellectual and cultural level in order to develop democratic political culture and values.

Key Words 
1. Democracy
2. Political Parties
3. In-Party Democracy
4. Political Culture
5. Oligarchy