Canlı vericili böbrek naklinde donör nefrektomi yapılan olgularda böbrek disfonksiyonunu etkileyen parametreler
Parameters affecting kidney dysfunction in living donor kidney transplantation and donor nephrectomy cases
Yazar: İBRAHİM FURKAN KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. NECATTİN FIRAT
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Böbrek transplantasyonu son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda renal replasman tedavileri arasında hasta sağkalımı, maliyet-etkinlik ve yan etki açısından en etkili tedavi olarak kabul edilir. Kadavra bağışının istenen seviyede olmaması, diyaliz hastalarının artışına neden olmuştur. Bu durum, canlı donörlerden alınan böbreklerle yapılan nakil işlemlerinin önemini daha da artırmıştır. Çalışmamızda donör nefrektomi yapılan hastalar ve bir yıllık sonuçları incelenerek böbrek disfonksiyonunu etkileyen parametreleri ortaya koyabilmek amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışma retrospektif şekilde 2019-2023 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Böbrek Nakil Merkezinde böbrek transplantasyonu amacıyla donör nefrektomi ameliyatı yapılan 110 verici ile tasarlandı. Hastane veri tabanı ve verici kontrol muayenelerinden elde edilen bilgiler kullanıldı. Bu bilgiler kaydedilerek istatiksel analiz yapıldı.
BULGULAR: Böbrek vericilerinin operasyondan önceki ve operasyondan bir yıl sonraki kreatinin değerleri karşılaştırıldığında kadın ve erkek donörlerin kreatinin değerlerindeki değişime bakıldığında, bu değişim erkeklerde istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha fazladır (p=0,016). Operasyon öncesi kreatinin değerleri kontrol altına alınarak yaş gruplarına göre kreatinin değerlerindeki değişime bakıldığında ise 50 yaş ve üstündeki donörlerin kreatinin değerlerindeki değişim istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha fazladır (p=0,006). Operasyon öncesi ürik asit değerleri kontrol altına alınarak yaş gruplarına göre ürik asit değerlerindeki değişime bakıldığında 50 yaş ve üstündeki donörlerin ürik asit değerlerindeki değişim istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha fazladır (p=0,015). Operasyon öncesi kreatinin klirensi (24 saatlik) değerleri kontrol altına alınarak BKİ' deki değişime bakıldığında, gruplar arasındaki bu değişim istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,037). Fark normal kiloda ve obez olanlar arasındadır (p=0,047). 
SONUÇ: Böbrek bağışından sonra bağışçıda böbrek disfonksiyonu gelişmekte olup, kronik böbrek hastalığına gidiş açısından bir takım risk faktörleri belirlenmiştir. Çalışmamız bağışçının kronik böbrek hastalığı riskini en alt seviyeye indirmek için parametreler belirlememek,  değiştirilebilir faktörleri değiştirdikten sonra bağış yapılması ya da değiştirilemeyecek risk faktörleri mevcut ise bağışçının gözden geçirilmesine katkıda bulunmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Böbrek nakli, donör nefrektomi, böbrek disfonksiyonu

Abstract:
AIM: In end-stage renal failure patients, kidney transplantation is the most beneficial treatment in terms of survival, side effects, and cost-effectiveness. However, the insufficient cadaveric donations have led to a rise in dialysis patients. This underscores the importance of transplant procedures using kidneys from living donors. Our study aims to identify parameters affecting kidney dysfunction by examining patients undergoing donor nephrectomy and their one-year outcomes.
METHOD: The study retrospectively analyzed 110 donors who underwent nephrectomy for kidney transplantation at Sakarya University Training and Research Hospital's Kidney Transplant Center from 2019 to 2023. Data from hospital records and donor follow-ups were analyzed statistically.
RESULTS: Comparison of pre- and post-surgery creatinine levels revealed a statistically significant increase in males compared to females (p=0.016). Additionally, donors aged 50 and above showed a significantly higher increase in creatinine levels (p=0.006) and uric acid values (p=0.015) when controlling for preoperative levels. Moreover, the change in estimated glomerular filtration rate (eGFR) varied significantly across age groups (p=0.037), notably between normal weight and obese donors (p=0.047), after adjusting for preoperative creatinine clearance.
CONCLUSION: After kidney donation, the donor may develop kidney dysfunction, and certain risk factors have been identified for progression to chronic kidney disease. Our study aims not only to identify parameters to minimize the risk of chronic kidney disease in donors but also to contribute to the evaluation of donors if there are unmodifiable risky factors after modifying modifiable factors before donation.
Key Words: Kidney transplantation, donor nephrectomy, kidney dysfunction