Spor organizasyonlarında gönüllü katılımcıların farklı değişkenlere göre gönüllü motivasyon düzeylerinin incelenmesi: İstanbul maratonları örneği
Investigation of volunteer motivation levels of volunteer participants in sports organizations according to differences; The example of İstanbul marathons
Yazar: FERRUH SERGEN AKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİCAN UMUT
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yöneticiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Gönüllülük = Volunteering ; Maraton = Marathon ; Motivasyon = Motivation ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Spor kültürü = Sport culture ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Günümüz koşullarında uluslararası ve ulusal spor organizasyonlarında dolayısıyla spor kültürünün gelişiminde çok sayıda gönüllü görev almaktadır. Giderek artış gösteren gönüllülük oranı organizasyonların başarısını olumlu etkilemektedir. Bu nedenle gerçekleşen organizasyonlarda değer taşıyan gönüllü bireyler sıklıkla araştırma konusu olmaktadır. Kültürel ve ekonomik örgütlenme arasında yer alan toplumsal kurum niteliği taşıyan spor büyüme ve gelişme gösteren bir yapı olduğundan küresel koşullar dikkate alınarak yeniden değerlendirmeleri zorunlu kılmaktadır. Yapılan araştırmalarda gönüllüğün motivasyon ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle spor gönüllülerinin motivasyonlarının farklı değişkenler ile farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmek istenmiştir. Bu amaçla çalışmada İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret Anonim Şirketi ile düzenlenen İstanbul Maratonu organizasyonlarında görev alan gönüllüler, spor gönüllülüğü için gönüllülük ve motivasyon kavramı ile irdelenmiştir. Bu doğrultuda 2021 ve 2022 İstanbul Maratonlarında görev alan Gönüllülerden ilişkisel tarama yöntemi metoduyla belirlenen 600 gönüllüye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak Strigas ve Jackson (2003) tarafından geliştirilen 33 (Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği) ve Bang ve ark. (2009) tarafından geliştirilen 25 (Uluslararası Spor Organizasyonları (USO) İçin Gönüllü Motivasyonları Ölçeği) maddelik 5'li likert tipi Türkçe uyarlaması yapılan, geçerlik ve güvenlik bakımından yeterliliği tespit edilen ölçeklerden yararlanarak anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.  Ayrıca araştırma kapsamında iş birliği yapılan gönüllülere 7 maddelik Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 Programı kullanılarak değişkenler arasındaki ilişkiler, korelasyon analizi, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U Test ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda, spor gönüllüleri motivasyonu ile cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim dalı, dil seviyesi, aylık gelir arasında anlamlı bir farklılık bulunurken; eğitim durumu ise reddedilmiştir. USO için gönüllü motivasyonu ölçeğinde ise cinsiyet, yaş, medeni durum ve yabancı dil seviyesi arasında anlamlı bir farklılık bulunurken; eğitim durumu, öğrenim dalı ve aylık gelir arasında ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca gönüllü katılımcıların yüksek motivasyona sahip olduğu, uygulanan motivasyon tekniklerinin yeterli ancak geliştirilebilir olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In today's conditions, many volunteers take part in international and national sports organizations, therefore in the development of sports culture. The increasing rate of volunteering positively affects the success of organizations. For this reason, volunteers who have value in organizations are often the subject of research. As sports, which is a social institution between cultural and economic organization, is a structure that shows growth and development, it makes it necessary to re-evaluate considering the global conditions. Studies have shown that volunteering is related to motivation. For this reason, it was desired to examine whether the motivations of sports volunteers differ with different variables. For this purpose, in this study, the volunteers who took part in the Istanbul Marathon organizations organized with Istanbul Sports Events and Management Ticaret Anonim Şirketi were examined with the concept of volunteering and motivation for sports volunteering. In this direction, 600 volunteers who took part in the 2021 and 2022 Istanbul Marathons, determined by the relational screening method, were reached. 33 (Sport Volunteers Motivation Scale) developed by Strigas ve Jackson (2003) and Bang et al. (2009) 25 (Volunteer Motivation Scale for USO (International Sports Organizations) five-point Likert type scales adapted into Turkish and the adequacy in terms of validity and safety were determined by making use of the questionnaire. In addition, a 7-item Demographic Information Form was applied to the volunteers who cooperated within the scope of the research. The obtained data were tested using the SPSS 25.0 Program to test the relationships between the variables, correlation analysis, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U Test. As a result of the research, there is a significant difference between the motivation of sports volunteers and gender, age, marital status, branch of education, language level and monthly income; education level is denied. In the volunteer motivation scale for the USO, there was a significant difference between gender, age, marital status and foreign language level; There was no significant difference between education level, branch of education and monthly income. In addition, it was revealed that the volunteer participants had high motivation, and the motivation techniques applied were sufficient but could be improved.