Sağlık çalışanlarının beslenme ve sağlık durumunun tespiti: Ankara ili örneği
Nutrition and health status determination of healthcare workers: Ankara provincial example
Yazar: EMEL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ankara = Ankara ; Anketler = Questionnaires ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Sağlık = Health ; Sağlık personeli = Health personnel ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Sağlık çalışanlarının beslenme ve sağlık durumlarının tespit edilmesi amacıyla yapılan bu çalışma yaşları 19 ve üzeri olan, araştırmaya katılmayı kabul eden 160 erkek ve 161 kadın toplam 321 sağlık çalışanı üzerinde yapılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Anket formunda genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, diyet yapma durumu, bireye ait antropometrik ölçümler ve BİA analizi, Uluslar Arası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranış Ölçeği-II ve 24 saatlik besin tüketim kaydını içeren sorular yer almaktadır. Besin tüketiminin yeterlilik düzeyi Türkiye Beslenme Rehberi (2015)'ne göre değerlendirilmiştir. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının yaş ortalamaları 36,0±9,00 yıl, BKİ ortalamaları erkeklerde 27,0±3,82 kg/m2, kadınlarda 25,8±4,79 kg/m2 olup bireylerin %17,4'ü şişmandır. En çok tüketilen ana öğün akşam (%97,5), ara öğün gece (%73,7), en az tüketilen ana öğün kahvaltı (%76,6), ara öğün ise kuşluktur (%33,8). Bireylerin çoğu her zaman yeterli ve dengeli beslendiğini düşünmektedir (p>0,05). Erkeklerin günlük enerji alımı kadınlardan daha fazladır (p<0,05). Günlük protein alımı erkeklerde (79,9±20,74 g/gün) kadınlardan fazla olup, yağ alımı her iki cinsiyette de önerilenden fazladır. Karbonhidrat alımı yetişkin erkeklerde enerjinin %81,6-108,7'sini, kadınlarda %77,5-99,3'ünü karşılamaktadır. Erkekler günlük 49,7±19,31 g, kadınlar 36,5±53,67 g kırmızı et tüketmektedir. Erkeklerin günlük yumurta tüketim kadınlardan daha fazladır (p<0,05). Süt ve ürünleri ile ekmek dışında kalan tahılları ve sebzeleri kadınlar erkeklerden daha fazla tüketmektedir. Bireylerin çoğu minimal aktiftir (p<0,05). SYBDÖ-II'de en yüksek puan tinsellik, en düşük puan fiziksel aktiviteye aittir. Fiziksel aktivite alt ölçeğinin ortalama puanı şişman erkeklerde şişman kadınlardan daha düşüktür. Beslenme alt ölçeği puanı en düşük zayıf, en yüksek normal vücut ağırlığındaki bireylerdedir. Yani zayıf bireylerin beslenme davranışını uygulama durumu normal vücut ağırlığındaki bireylerden daha azdır. Sağlık çalışanları sağlığı doğrudan etkileyen beslenme, fiziksel aktivite ve diğer sağlıklı yaşam biçimi davranışları konusunda bilgilendirilmeli, eğitimlerin sürekliliği sağlanmalı ve bu davranışları edinebilmeleri için elverişli çalışma koşulları oluşturulmalıdır.

Abstract:
This study, which aimed to determine the nutrition and health status of health workers were carried out 160 men and 161 women a total of 321 health workers aged 19 and over who agreed to participate in the study. The data were collected by using the face-to-face interview technique with the questionnaire prepared by the researcher. The questionnaire containings general informations, health informations, nutritional habits, dietary status, individual anthropometric measurements and BIA analysis, International Physical Activity Questionnaire-Short Form, Healthy Life Style Behavior Scale-II and 24-hour food consumption record. The adequacy level of food consumption was evaluated according to the Turkish Nutrition Guide (2015). In this study, the mean age of the health workers was 36,0±9,00 years, the mean BMI was 27,0±3,82 kg/m2 in males, 25,8±4,79 kg/m2 in females and all individuals 17,4% were obese. The most consumed main meal was evening (97,5%), snack meal was night (73,7%), the least consumed main meal was breakfast (76,6%), snack meal was mid-morning (33,8%). Most of the individuals think that they are fed adequately and balanced (p>0,05). Men's daily energy intake was higher than women (p<0,05). Daily protein intake in men (79,9±20,74 g/day) was more than women, fat intake was more than recommended in both sexes. Carbohydrate intake in adult men was 81,6-108,7% of energy, 77,5-99,3% in women. Men consume 49,7±19,31 g a day, women consume 36,5±53,67 g red meat. Men's daily egg consumption was higher than women (p<0,05). Milk and dairy products and other grains out of breads and vegetables, women consume more than men. In this study, most of the individuals are minimal active (p<0,05). In SYBDÖ-II, the highest score is the tininess and the lowest score is the physical activity. The average score of the physical activity subscale was lower in overweight men than in overweight women. Nutrition subscale score was the lowest in weak, highest in individuals with normal body weight. In other words the application of nutritional behavior of weak individuals was less than those of normal body weight. Health workers should be informed about nutrition, physical activity and other health-related lifestyle behaviors that directly affect health, education should be maintained, and favorable working conditions should be established to implement these behaviors.