Rasyonellik ilkelerinin örgütsel performans ile kurumsal bağlılığa etkisinde liderliğin ve dijitalleşme rollerinin belediyeler bağlamında araştırılması
Investigation of leadership and digital roles on the effect of rationation principles on organizational performance and corporate commitment in the context of municipalities
Yazar: CİHAN BİLGİN
Danışman: PROF. DR. ALİ AKDEMİR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütler bağlamında rasyonellik, örgütsel performans, örgütsel bağlılık, liderlik, dijitalleşme vb. konularında literatürde çok çeşitli çalışmaların yapıldığı malumdur. Örgütlerin başarısında önemli role sahip olan bu değişkenlerin bilimsel yöntemlerle araştırılarak ortaya konması örgütlerin hizmet kalitesini artırması, karlılıkları ve sürdürülebilirlikleri açısından son derece önemlidir. İşte bu bağlam adeta devletin halka temas kapısı olan ve kâr amacı gütmeden halka hizmet üreten belediyeler konusunda yapılacak çalışmalar son derece önem kazanmaktadır. Bu sebeple de bu tez çalışmasında "Rasyonellik İlkelerinin Örgütsel Performans ile Kurumsal Bağlılığa Etkisinde Liderliğin ve Dijitalleşme Rollerinin Belediyeler Bağlamında Araştırılması" konusu ele alınmıştır. Belediyelerin hizmet kalitesinde önemli bir yere sahip olan bu değişkenler ışığında toplanacak veriler üzerinden yapılan analizlerle; yaklaşık 16 milyon nüfusa hizmet götüren İstanbul ilçe belediyelerine, bir taraftan halka sundukları hizmetlerin niceliğini ve niteliğini yükseltebilmelerinde yol gösterici bir yol haritası sunulmaya çalışılırken, diğer taraftan da hizmetlerinin sürdürülebilirliği için ipuçları verilmeye çalışılmıştır. 
Araştırmanın model analizi bulgularına göre; Rasyonalitenin örgütsel bağlılık üzerine dijitalleşme üzerinden dolaylı etkisi vardır. Buna göre H1 hipotezi desteklenmiştir. Ayrıca dijitalleşmenin dolaylı etkisi anlamlı bulunduğu için H2 hipotezi de desteklenmiştir. Entelektüel liderliğin aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Böylece H3 hipotezi desteklenememiştir. Rasyonalitenin örgütsel performans üzerine etkisinde dijitalleşme ve entelektüel liderliğin ikisinin de aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu sonuca göre H5 ve H6 Hipotezleri desteklenmiştir. Rasyonalitenin örgütsel performansa doğrudan etkisi ise istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır. Model 1 de olduğu gibi Rasyonalitenin performans üzerine dolaylı etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Böylece H4 hipotezi de desteklenmiştir.

Abstract:
In the context of organizations, it is well-known that various studies have been conducted on rationality, organizational performance, organizational commitment, leadership, digitalization, and so forth. Investigating these variables with scientific methods and understanding their effects is crucial for enhancing the service quality, profitability, and sustainability of organizations. In this regard, research conducted on municipalities, which serve as the primary interface between the government and the public, and provide services to the public without profit motives, gains significant importance. Therefore, this thesis focuses on exploring the impact of Rationality Principles, Leadership, and Digitalization Roles on Organizational Performance and Corporate Commitment in the context of municipalities.
Through analyses conducted on the data collected based on these variables, this study attempts to provide a guiding roadmap for Istanbul district municipalities, serving approximately 16 million people, to enhance both the quantity and quality of the services they offer to the public, while also providing clues for the sustainability of their services.
According to the findings of the model analysis:
- Rationality has an indirect effect on organizational commitment through digitalization, thus supporting Hypothesis 1 (H1).
- The indirect effect of digitalization was found to be significant, supporting Hypothesis 2 (H2).
- The mediating effect of Intellectual Leadership was statistically insignificant, thus failing to support Hypothesis 3 (H3).
- The mediating effects of digitalization and intellectual leadership on the impact of rationality on organizational performance were both found to be statistically significant, supporting Hypotheses 5 and 6 (H5, H6).
- The direct effect of rationality on organizational performance was not statistically significant. However, similar to Model 1, the indirect effects of rationality on performance were statistically significant, thus supporting Hypothesis 4 (H4).