Karadeniz'de yaşayan çaça balığı (Sprattus sprattus (L., 1758))'nda kemiksi yapıları ve uzunluk-frekans metodu ile yaş tayini
Age determination with length-frequency method and some bony structures of the sprat (Sprattus sprattus (L., 1758) in the Black Sea
Yazar: YALÇIN PISIL
Danışman: PROF. DR. NAZMİ POLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Yaş tayini = Age determination ; Çaça balığı = Sprats

Özet:
Bu çalışmada Karadeniz'de yaşayan Sprattus sprattus' un uzunlukfrekans yöntemi ve kemiksi yapılarından yaş tayini yapılarak, güveniliroluşumun belirlenmesi düşünülmüştür. Uzunluk frekans yöntemi ile kemiksiyapılardan elde edilen sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır.Örnekler Kasım 2004, Şubat 2005 ve Mayıs 2005 tarihlerinde, 3 mil sınırıiçerisinde 30-150 metre derinlikten temin edilmiştir. Toplam 1927 örnekincelenmiş, bunların arasından her boy grubunu temsil edebilecek 301 örnek(108 erkek, 193 dişi) seçilmiştir. Her bir örnekten omur, operkül, suboperkül,kleitrum, pul ve otolit ayrı ayrı çıkarılmıştır. Her bir yapı uygun metodlarkullanılarak yaş tayinine uygun hale getirilmiştir. Yaş tayini için otolitler tercihedilmiş ve binoküler mikroskopta incelenmiştir.Otolit için ortalama yaş hesaplanmış ve tekrarlı okumalardan elde edilenyaş verilerinin uyumu değerlendirilmiştir. Total boy ve yaş arasındaki ilişkilertespit edilmiştir. Otolit okumaları sonucunda ortalama yüzde hata ve değişimkatsayısı belirlenmiştir. Uzunluk ağırlık ilişkisi de belirlenmeye çalışılmıştır.Elde edilen otolit yaşı verilerinden von Bertalanffy büyüme denklemi0,867 ( t-0,651)Lt= 10,317 [ 1- e ] olarak hesaplanmış ve büyüme eğrisiçizilmiştir.Otolitin çıkarılması, işlemlerden geçirilmesi, saklanması ve okunmasıkolay olduğundan otolit güvenilir kemiksi yapı olarak tercih edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sprattus sprattus, Yaş Tayini, Otolit, Uzunluk-Frekansmetodu

Abstract:
This study is conducted to the determine the most reliable structure inageing of Sprattus sprattus inhabiting Black Sea by using the length - frequencyanalysis and investigation of bony structures. It is aimed to compare the resultsof length- frequency analysis with the ages obtained from bony structures .Samples were collected from depths between 30 m and 150 m inside 3miles offshore in November 2004, February 2005 and May 2005 . Totally 1927individual were examined. 301 specimens (108 male, 193 female) wereselected representing each length group . Otoliths, vertebrae, scales, cleithrum,opercles and subopercles were removed from each induvidual. Each bonystructure were prepared for ageing by suitable methods. Otoliths were preparedfor age determination and examined by binocular stereo microscope.The mean age was estimated from otolith counts and the precision ofage estimates as evaluated. The relationship between age and total length wascalculated. Mean average percent error and coefficient of variation werecalculated. The weight-lenght relationship was also determined. The von0,867 (t-0,651)Bertalanffy growth curve was estimated as Lt= 10,317 [ 1- e ] fromotolith ages and the growth curve was plotted.In conclusion for its easy removal, cleaning, preservation andexamination, otolith was preferred as the ageing material for this species.Key Words : Sprattus sprattus, Age Determination, Otolith, Length -Frequency Analysis