Çevre bilinci ve kirliliği arasındaki ilişki: Ampirik bir çalışma
The relationship between environmental awareness and pollution: An empirical study
Yazar: RAMAZAN ARI
Danışman: PROF. DR. HASAN BÜLBÜL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Eğitim = Education ; Farkındalık = Awareness ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Çevre = Environment ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness ; İsraf = Extravagance

Özet:
Bilim ve teknolojilerdeki ilerlemelerle paralel olarak sanayileşme ve kentleşme hız kazanmıştır. Bu durum çevre kirliliğinin artmasına sebebiyet verirken çevre sorunlarının da canlıların hayatını tehdit edecek duruma gelmesine neden olmuştur. Son yıllarda çevreye verilen zararların farkına varılarak, çevreye daha duyarlı davranmaya yönelik bir bilinçlenme olsa da bu durum çevreye verilen zararların önlenmesinde yeterli değildir. Çevre kirliliğinin önüne geçilebilmesi için çevresel farkındalığın ve çevre bilincinin geliştirilmesi gerekmektedir. 
Bu çalışma çevresel farkındalığın çevre bilincine olan etkilerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu 2022 yılının sonu ve 2023 yılı başında Türkiye'de üç ilde yaşayan hane halklarına uygulanmıştır. 
470 haneden elde edilen veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Öncelikle kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları değerlendirilmiştir. Kullanılan ölçeklerin geçerli ve güvenilir bulunması nedeniyle çalışmanın ilk katkısı bunları gelecek çalışmalarda kullanılabilecek olmasıdır.  
Bulgular katılımcıların çevre bilinci ve farkındalıklarının ortalamanın üzerinde olduğunu, ancak geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir. Çevre bilinci ve çevre farkındalığı üzerinde erkeklerin eğitim durumunun etkisinin olmadığı, kadınların ise sadece araç bakımı boyutunda eğitim düzeylerinin etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bulgular ayrıca çevresel farkındalığı olan hanelerde çevre bilinci düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç çevre bilincinin geliştirilmesi için çevresel farkındalığın oluşturulmasının bir ön şart olduğu yönünde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Industrialization and urbanization have accelerated in parallel with advances in science and technology. While this situation causes an increase in environmental pollution, it has also caused environmental problems that threaten the lives of living things. In recent years, although there has been an awareness to be more sensitive to the environment by being aware of the damage to the environment, this situation is not enough to prevent the damage to the environment. In order to prevent environmental pollution, it is necessary to develop environmental awareness.
This study was carried out to examine the effects of environmental awareness. The questionnaire form prepared in line with the purpose was applied to the households living in three provinces in Turkey at the end of 2022 and the beginning of 2023.
The data obtained from 470 households were analyzed with the SPSS 24 program. First of all, the validity and reliability studies of the scales used were evaluated. Since the scales used were found to be valid and reliable, the first contribution of the study is that they can be used in future studies.
The findings showed that the environmental awareness and awareness of the participants were above average but needed to be improved. It was determined that the educational status of men did not have an effect on environmental awareness, while the education level of women only had an effect in the dimension of vehicle maintenance. The findings also revealed that environmental awareness levels were higher in households with environmental awareness. This result has been evaluated as a prerequisite for the development of environmental awareness.