Baş boyun kanserli hastalarda perioperatif immünonütrisyon uygulamasının cerrahi komplikasyonlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of perioperative immunonutrition on surgical complications and quality of life in patients with head and neck cancer
Yazar: EDA BAŞMISIRLI
Danışman: PROF. DR. HABİBE ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Komplikasyonlar = Complications ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Prospektif randomize kontrollü olarak planlanan bu müdahale çalışması, baş ve boyun kanserli (BBK) hastalarda, perioperatif immünonütrisyon ve standart enteral ürünlerle yapılan beslenme desteğinin, postoperatif komplikasyonlar ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Nisan 2019- Şubat 2021 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Kayseri Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Kliniği'nde, BBK tanısıyla yatan, 34 hasta ile yürütülmüştür. Cerrahiden beş gün önce ve postoperatif 10 gün boyunca müdahale grubuna (n=17) immünonütrisyon desteği, kontrol grubuna (n=17) standart enteral beslenme desteği verilmiştir. Hastaların cerrahiden beş gün önce, postoperatif 10. ve 40. günlerde; vücut analizleri yapılmış, besin tüketim kayıtları alınmış, Nütrisyonel Risk Skoru (NRS)-2002 ve yaşam kalitesi ölçekleri (EORTC QLQ-C30, EORTC QLQ-H&N35) uygulanmış, biyokimyasal parametreleri, komplikasyon durumları, hastane kalış ve beslenme desteği alma süreleri kaydedilmiştir. Preoperatif ve postoperatif 10. günde, müdahale ve kontrol grupları arasında enerji alımı arasında fark bulunmasa da protein alımı, müdahale grubunda postoperatif 10. günde anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0.001). Antropometrik ölçümler bakımından gruplar arasında ve dönemler içerisinde anlamlı bir fark oluşmamıştır (p>0.05). Müdahale ve kontrol grubunun NRS-2002 puanları, preoperatif döneme (sırasıyla 2.0±1.28, 2.65±1.37) göre postoperatif 10. günde (sırasıyla 2.65±1.37, 3.18±1.13) yükselmiş, 40. günde (sırasıyla 2.06±1.30, 2.71±1.31) tekrar düşmüştür (p>0.05). Serum albumin düzeyi preoperatif döneme göre postoperatif 10. günde, hem müdahale grubunda (3.86±0.51 mg/dL), hem de kontrol grubunda (3.60±0.41 mg/dL) düşmüştür (p<0.05). Müdahale ve kontrol grubunun CRP düzeylerinde, postoperatif 10. güne göre 40. günde istatistiksel olarak önemli bir azalma saptanmıştır (p<0.05). Müdahale grubunun, postoperatif 40. günde, fonksiyon skalaları, fiziksel, uğraş ve bilişsel fonksiyon puanları kontrol grubuna göre daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Postoperatif dönemde, komplikasyon gelişme, hastanede kalış ve beslenme desteği alma süreleri açısından gruplar arasında istatiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, perioperatif standart enteral beslenme desteği ile karşılaştırıldığında immünonütrisyon desteği, yaşam kalitesi ölçeklerinin bazı bileşenlerinde iyileşme sağlamıştır. Ancak, komplikasyonlar üzerine etkisinin gözlenebilmesi için daha uzun süre takipli ve daha geniş örneklemli çalışmaların yapılması gerektiği ortaya konmuştur.

Anahtar kelimeler: baş ve boyun kanseri, enteral beslenme desteği, immünonütrisyon, perioperatif beslenme

Abstract:
This intervention study, which was planned as a prospective randomized controlled, was conducted to compare the effects of perioperative nutritional support with immunonutrition and standard enteral products on postoperative complications and quality of life in patients with head and neck cancer (HNC). Between April February 2019 and February 2021, the study was conducted in Erciyes University Faculty of Medicine and Kayseri City Hospital Otolaryngology and Head Neck Surgery Clinic with 34 hospitalized patients with a diagnosis of HNC. Five days before surgery and 10 days postoperatively, immunonutrition support was given to the intervention group (n=17), and standard enteral nutrition support was given to the control group (n=17). Five days before surgery, 10th and 40th postoperative days; body analyzes were made, food consumption records were taken, Nutritional Risk Score (NRS) -2002 and quality of life scales (EORTC QLQ-C30, EORTC QLQ-H & N35) were applied, biochemical parameters, complications, length of hospital stay and nutritional support has been recorded. Although there was no difference in energy intake between the intervention and control groups on the preoperative and 10th postoperative day, protein intake was significantly higher in the intervention group on the 10th postoperative day (p<0.001). In terms of anthropometric measurements, there was no significant differences between groups and within periods (p>0.05). The NRS-2002 scores of the intervention and control groups increased on the 10th postoperative day (2.65±1.37, 3.18±1.13, respectively) compared to the preoperative period (2.0±1.28, 2.65±1.37, respectively), and decreased again on the 40th day (2.06±1.30, 2.71±1.31, respectively, p>0.05). Serum albumin levels decreased on the 10th postoperative day compared to the preoperative period, both in the intervention group (3.86±0.51 mg/dL) and in the control group (3.60±0.41 mg/dL, p<0.05). A significant decrease was found in the CRP levels of the intervention and control groups on the 40th day compared to the 10th postoperative day (p<0.05). Function scales, physical, role, and cognitive function scores of the intervention group on the 40th postoperative day were higher than the control group (p<0.05). In the postoperative period, there was no significant difference between the groups in terms of complications, length of hospital stay, and nutritional support (p>0.05). In conclusion, compared to the perioperative standard enteral nutritional support, immunonutrition support provides an improvement in some components of quality of life scales. However, it has been shown that studies with longer follow-up and larger samples are required to observe its effect on complications.

Key Words: head and neck cancer, enteral nutritional support, immunonutrition, perioperative nutrition