Leyla ve Mecnun Mesnevilerinde Allah korkusu (Hamdullah Hamdi ve Fuzuli örnekleri)
(Hamdullah Hamdi and Fuzulî works) in Leylâ and Mecnûn Mathnawis
Yazar: HATİCE TAŞTAN
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Allah = God ; Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Fuzuli = Fuzuli ; Hamdullah Hamdi = Hamdullah Hamdi ; Korku = Fear ; Leyla ile Mecnun = Leyla and Mecnun ; Mesnevi = Mathnawi ; Türk-İslam edebiyatı = Turkish Islamic literature

Özet:
?Leylâ ve Mecnûn? hikâyesi Arap, Fars ve Türk Edebiyâtlarında ortak olarak görülen ve tema olarak birbirine çok yakın en meşhur aşk hikâyesidir. Gerçekte yaşadığı kesin olarak bilinmeyen Mecnûn ve Leylâ hikâyenin başkahramanlarıdır. Hikâye birçok şair tarafından değişik tabiat ve sosyal ortamlarda ele alınıp yazıldığı için değişik mesnevilerde farklı olaylar içerir.Çalışmamızda öncelikle dini bir unsur olan Allah korkusu ve dua kavramlarının, birer aşk hikâyesi olan Leylâ ve Mecnûn mesnevilerinde nasıl işlendiğini Hamdullah Hamdi ve Fuzûlî'nin eserlerinde bu motiflere ne ölçüde ve ne şekilde yer verdiklerini ortaya koymaya çalıştık.Biz çalışmamıza Leylâ ve Mecnûn Mesnevîlerinde Allah Korkusu ve Duâ'yı (Hamdullah Hamdî ve Fuzûlî Örnekleri ) konu aldık. Yaptığımız çalışma sonunda dini unsurlarımızdan Allah korkusu ve duânın incelediğimiz mesnevilerde doğrudan ya da dolaylı olarak işlendiğini gördük. Allah korkusu ile Allah sevgisi, bu korku ve sevgiden kaynaklanan, insanın Allah'a durumunu arz ederek duâ ve yakarışlarda bulunması, Hamdullah Hamdî ve Fuzûlî' nin incelediğimiz eserlerinde ana unsurlardandır. Duâ Müslüman'ın ihtiyaç ve anahtarıdır. Sıkıntıda kalanlar ile dert ve ihtiyaç sahiplerinin kurtuluş makamıdır. Yine incelediğimiz eserlerde karakterler (Mecnûn, Leylâ, bunların anne babaları, Mecnûn'un Kabe'ye götürülmesini söyleyen insanlar, leylâ'nın kabilesiyle savaşan Nevfel vs.) daimi bir duâ halindedirler. Bazen sevgiliye kavuşmak veya ızdırabının artması, kimi zaman bir anne ya da baba evladının kurtuluşu için, kimi zaman kul hakkından sakınmak için, Allah'ın verdiği emanetleri koruyamama korkusundan, duâda bulunur, duâ yalnızca kendisine itaat edilmeye tek layık olan Allah' a yapılır, istenecek şey için yalnızca Allah'a yalvarılır.Yaptığımız çalışma en meşhur aşk hikâyelerinden birini konu edinse de bu alanda yapılmış çalışmaların yetersiz olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The story of Leylâ and Mecnûn is the most famous love story commonly seen in Arabian, Persian and Turkish Literatures and too close to one another in terms of its theme. Leylâ and Mecnûn whose existence is doubtful, are the main characters of the story. Having been written by many poets in diverse nature and social atmospheres, the story consists of different events in different Mathnawis.In our study, we tried to put forward how the fear of God and the concept of praying which are firstly religious elements, were performed in Leylâ and Mecnûn Mathnawis, each being a love story. We also put forward how Hamdullah Hamdi and Fuzulî give place these designs in their works.In our study, we studied the fear of God and the concept of praying (Hamdullah Hamdi and Fuzulî Works) in Leylâ and Mecnûn Mathnawis. At the end of our research, we found that the fear of God and the concept of praying which are religious elements were performed directly or indirectly in the Mathnawis that we have examined. The fear and love of God, and the people?s praying resulted of this fear and love are the main components of Hamdullah Hamdi and Fuzulî works that we have examined. The praying is the need and the key of Muslims. It is the rescue agency of the people having problems and their needs. Again in the works that we examined, the characters ( Mecnûn, Leylâ, their parents, the people saying that Mecnûn should be sent to Kaaba, Nevfel fighting with Leylâ?s tribe, etc?) were always in a position of constant praying. They sometimes pray to reach the lover, sometimes to decrease the grief, sometimes for the rescue of a child or to avoid undeserved human rights and because of the fear not to be able to preserve the custody of the God. The pray is done only for the God that is worthy to obey and the desire is only wanted by the God.Though our study has a plot of one of the most famous love stories, it has been found that the researches in this field are inadequate.