Lirik soyut sanatta biçim, renk ve doku ilişkileri üzerine çözümlemeler
Analysis on type, color and texture relationships in lyrical abstract art
Yazar: EMİNE PELTECİ
Danışman: DOÇ. MUTEBER BURUNSUZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez, Lirik Soyut Sanat anlayışı çerçevesinde, sanat eserlerini biçim, renk ve doku unsurlarıyla analiz etmek; bu analizler aracılığıyla sanatçıların bireysel yönelimlerini ve dönemin sanatını etkileyen faktörleri ele alarak, bu konuda bir kaynak oluşturmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda lirizm, biçim, renk ve doku kavramları üzerine tanımlamalarda bulunup Avrupa ve Amerika'da 20. yüzyılın ortalarındaki sanat ortamı ve sanatçıların yönelimleri ele alınmış ve lirik eğilim gösteren sanatçılara değinilerek, sanatçıların eserleri üzerine yoğunlaşılmıştır. Araştırmanın kapsamı 20. yüzyılda gelişen Lirik Soyut Sanat'ın Avrupa ve Amerika'daki gelişimi ve etkileşimi ile sınırlandırılmıştır. Sanata yön veren ve katkı sağlayan sanatçılar arasında belirli sanatçılar ve eserleri incelenmiştir. Biçim, renk ve doku unsurlarına yoğunlaşılmış olup, diğer tasarım elemanları ve ilkelerine eser incelemelerinde değinilmiştir. 
Lirik soyut sanat, sanatçıya büyük bir özgürlük alanı kazandırmış ve biçim dilini kısıtlamalardan arındırarak, sanatçıyı kendi özgün dünyasında sonsuz ifade arayışlarıyla buluşturmuştur. Biçim dilinin zenginleşmesi, rengin biçimle kısıtlanan özgürlüğüne, sayısız olanaklar kazandırmıştır. Renk, sanatçının eserlerinde ifadeyi güçlendiren önemli bir unsur olarak yerini almıştır. Sanatçının ifadesini zenginleştiren doku unsuru, hissetmeyle bütünleşen bir duyunun ifadesi olarak sanatın içinde her zaman güçlü bir etki yaratmıştır. 
Nitel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmada, sanat eserleri görsel analiz teknikleri ile incelenmiştir. Bulgular, lirik soyut sanatın, sanatçının duygusal ifadesinin gücünü gösteren ve izleyiciye derin bir estetik deneyim sunan zengin bir görsel dil geliştirdiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, lirik soyut sanatın sanat tarihi içindeki yerini ve önemini vurgulamakta ve eserlerin duygusal ve estetik bütünlüğünü öne çıkarmaktadır. Lirik soyut sanatın temel ifade unsurları olarak ele alınan, biçim, renk ve doku ilişkisi, sanatçıların bireysel ifadelerinin zenginliğiyle sanat yapıtlarına yansıttıkları örnekleriyle açıklanmıştır.

Abstract:
This thesis aims to analyze artworks within the framework of Lyrical Abstract Art by examining the elements of form, color, and texture; and through these analyses, to create a resource that addresses the individual tendencies of artists and the factors influencing the art of the period. In this context, definitions are provided for the concepts of lyricism, form, color, and texture, and the artistic environment and tendencies of artists in Europe and America in the mid-20th century are discussed. By focusing on artists with lyrical tendencies and their works, the study delves into the development and interaction of Lyrical Abstract Art in Europe and America during the 20th century. Certain artists and their works, who have contributed to and shaped the art world, are examined. Emphasis is placed on the elements of form, color, and texture, while other design elements and principles are also considered in the analysis of the works.
Lyrical abstract art provided artists with a vast realm of freedom, stripping the language of form from constraints and uniting the artist with endless pursuits of expression within their unique worlds. The enrichment of the language of form has endowed color with countless possibilities beyond its limitations by form. Color has taken its place as a significant element that enhances expression in the artist's works. The element of texture, which enriches the artist's expression, has always created a strong impact in art as an expression of a sense intertwined with feeling.
This study, conducted using qualitative research methods, examines artworks through visual analysis techniques. The findings demonstrate that lyrical abstract art develops a rich visual language that showcases the power of the artist's emotional expression and offers the viewer a profound aesthetic experience. These results emphasize the place and importance of lyrical abstract art in art history and highlight the emotional and aesthetic integrity of the works. The relationship between form, color, and texture, considered as the fundamental elements of expression in lyrical abstract art, is explained through examples reflecting the richness of artists' individual expressions in their artworks.