SEKA Kağıt Müzesi'nin endüstriyel arkeoloji kapsamında incelenmesi
Examination of SEKA Paper Museum in the scope of industrial archaeology
Yazar: SALİM SARAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜFTADE MUŞKARA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Endüstri arkeolojisi = Industry archaeology ; Kağıt = Paper ; Kağıt endüstrisi = Paper industry ; Kağıt fabrikaları = Paper factories ; Kağıt üretimi = Paper production ; Müzeler = Museums ; SEKA = SEKA

Özet:
Genel anlamıyla Endüstriyel Arkeoloji, teknolojik düzenekler aracılığı ile üretim yapan endüstri tesislerinin çeşitli nedenlerden dolayı üretime son vermeleri ve atıl duruma düşmeleri sonucu bu tesislerin yeniden kent yaşamına katılmaları ve hikâyelerinin devam etmesi için işlevlendirilmeleri çalışmalarının bütünüdür. Avrupa ve Kuzey Amerika'da 1950'li yıllarından başlayarak Arkeoloji literatürüne giren endüstriyel arkeoloji kavramı Türkiye'de 1990'lı yılların başlarında restorasyon projeleri ile gündeme gelmiştir. Endüstri tesislerini sadece bir bina olarak değerlendirmemek gerekir, üretimin yapıldığı dönemde işçilerin günlük hayatlarının büyük bir kısmını geçirdiği aralarında bağ kurdukları bu tesisler içinde bulunduğu kentleri sosyal, kültürel ve ekonomik olarak da geliştirdiği yadsınamaz bir gerçektir. 1934 yılında temeli atılan İzmit SEKA Kâğıt Fabrikası Cumhuriyetin ilk sanayi tesislerinden birisidir. 2005 yılında üretiminin sona ermesinden sonra, fabrika üretim, işletme, depolama alanları, sosyal alanlar ve lojmanların da içinde bulunduğu alan; mimari, tarihi ve teknolojik miras olarak koruma altına alınmış ve "SEKA Kâğıt Müzesi" olarak yeniden işlevlendirilmiştir. Bu tezde Türkiye'nin en büyük endüstriyel dönüşüm projelerinden biri olan SEKA Kâğıt Müzesi Türkiye için yeni bir kavram olan Endüstriyel Arkeoloji kapsamında incelenmektedir.

Abstract:
Industrial Archaeology is the functionalization studies carried out for the re-joining and continuation of these facilities producing with technological devices in the urban life as a result of the termination of production and inactivity of the industrial facilities for various reasons. The concept of industrial Archaeology, which entered the Archaeology literature in Europe and North America beginning from the 1950s, came up in Turkey with the restoration projects in the early 1990s. Industrial facilities should not be considered as just a building. These facilities, where the workers spent most of their daily lives during the production period and where the workers bonded with each other, also developed the cities socially, culturally and economically. Izmit SEKA Paper Factory, foundation in1934, is one of the first industrial facilities of the Republic. After the end of production in 2005, including the areas of production, operation, storage and social places and also lodgings in the factory; it has been taken under protection as an architectural, historical and technological heritage and re-functionalized as the "SEKA Paper Museum". In this thesis, SEKA Paper Museum, one of Turkey's largest industrial transformation project, is examined within the scope of Industrial Archaeology, which can be considered as a new concept for Turkey.