Philip Glass'ın Satyagraha Operası üzerine inceleme
Study on Philip Glass's Satyagraha
Yazar: BAŞAK AKER ÖZKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN UÇARSU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Gandi, Mahatma = Gandi, Mahatma ; Glass, Philip = Glass, Philip ; Hint kültürü = Indian culture ; Müzik = Music ; Opera = Opera ; Satyagraha = Satyagraha

Özet:
Bu tezde incelenen Satyagraha: M. K. Gandhi in South Africa 1893-1914 (1979) operası, Mohandas Karamçand Gandhi'nin (1869-1948) "satyagraha" felsefesini konu almaktadır. "Satyagraha", M. K. Gandhi ve takipçilerinin Güney Afrika'daki Hintlilerin maruz kaldığı ırkçılığa karşı mücadele etmeleri ile başlayan, Hindistan'ın bağımsızlığa kavuşması ile sonlanan direnişlerinin felsefesini tanımlamak için Gandhi ve "satyagrahi"ler tarafından üretilmiş bir sözcüktür. Bu felsefe Gandhi'nin Güney Afrika'da bulunduğu yıllarda ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Bu sebeple opera, Gandhi'nin Güney Afrika'da bulunduğu yılları kapsamaktadır ve sahneler bu yıllarda gerçekleşen olayları konu almaktadır. Operada yedi sahne için seçilen yedi tarihsel olay "satyagraha" mücadelesinin nitelikleri ve öğretilerini içermektedir. Bu olaylar operada felsefi bir anlatımla dışavurulmaktadır. Olaylar Gandhi'nin hayatından tablolar olarak sunulmuştur ve opera Gandhi'nin dünya görüşünü ve öğretilerini aktarmaktadır. Tezin giriş bölümünde, araştırmanın konusuna ilişkin açıklayıcı  bilgi verilmiş,  amacı, kapsamı ve yöntemi belirtilmiştir. İkinci bölümde, bestecinin operayı besteleyene dek düşünce dünyasının ve müzik dilinin nasıl oluştuğu  üzerinde durulmuş, kendisini bu konuyu seçmeye iten sebepler araştırılmıştır. Bu bağlamda kaynak olarak öncelikle bestecinin 2016 yılında Türkçe'ye çevrilen otobiyografisi ve 1995'te yayınlanan Music By Glass (Glass'ın Yarattığı Müzik) kitabı temel alınmıştır. Bestecinin eseri besteleme süreci öncesinde Hindistan'da yaptığı tarihsel ve kültürel çalışmalar aktarılmış, bu birikimlerin operayı nasıl biçimlendirdiği değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, operanın dramatik sürecine  ve librettoya yer verilmiştir. Eserin Sanskritçe librettosu, New York: CBS Records tarafından 1985'de kaydedilen ses diskinin program notlarındaki İngilizce çevirisi temel alınarak Türkçeleştirilmiştir. Libretto İngilizce-Türkçe başlıklarıyla üçüncü bölüme eklenmiş, Sanskritçe-Türkçe olarak ekte verilmiştir. Yine üçüncü bölümde, bestecinin operada kullandığı müzik diline özgü  teknikler ve kültürel öğeler örneklendirilmiş, müziksel ve kültürel öğelerin niteliklerinin, operanın dramatik kurgusu ile olan ilişkileri araştırılmıştır. Dördüncü bölümde, operanın sahnelerinde yer alan tarihsel olayların libretto ile bağlantısı irdelenmiş ve dramatik örgünün nasıl oluşturulduğu açıklanmıştır. İncelemenin sonucunda Satyagraha: M. K. Gandhi in South Africa 1893-1914 (1979) eserinde Gandhi'nin dünya görüşünün "satyagraha"nın oluşması ve gelişmesinde etkili olan tarihsel olaylar aracılığıyla operaya aktarıldığı, Bhagavad Gita'daki öğretilerin belirleyici olduğu metaforik ve felsefi bir anlatımın tercih edildiği, dramatik sürecin Hint kültürü ve müziğinden etkiler taşıyan müziksel dil ile desteklendiği sonucuna varılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: Philip Glass, satyagraha, Gandhi, Bhagavad Gita, Hint kültürü, opera, müzik

Abstract:
This thesis aims to examine the opera Satyagraha: M. K. Gandhi in South Africa 1893-1914 (1979) in which "satyagraha" philosophy by Mohandas Karamchand Gandhi (1869-1948) is discussed.   "Satyagraha" is a word created by Gandhi and "satyagrahis" to describe the resistance of M. K. Gandhi and his followers beginning with their struggle against the racism they were exposed in South Africa and ending with the independence of India. This philosophy emerged and developed during the years when Gandhi was in South Africa. Thus, the opera covers the years when Gandhi was in South Africa and its scenes show the events that took place during these years. Seven historical events chosen for seven scenes in the opera include the features and teachings of "satyagraha" struggle. These events are expressed in a philosophical language during the opera. The events are presented as scenes from Gandhi's life and the opera tells us Gandhi's worldview and tenets. In the Introduction part, descriptive information about the thesis subject is provided and its aim, scope and method are explained. In the second chapter, the way how the composer's world of thought and musical style was formed until this opera is emphasized and the reason and motivation which led the composer to choose this subject is interrogated. Within this context, the composer's autobiography translated into Turkish in 2016 and his book Music By Glass (1995) are primary sources. The second chapter conveys the composer's historical and cultural studies in India before composing this opera and evaluates how these studies shape the opera. In the third chapter, the dramatic process of the opera and libretto are discussed. Sanskrit libretto of the work was translated into Turkish based on the English translation of the audio cd recorded in 1985 by New York: CBS Records. This libretto is added to the third chapter with English-Turkish titles and attached as Sanskrit-Turkish. In the third chapter, again, technics and cultural elements special to the musical style of the composer are exemplified, the relationships of musical and cultural elements with the dramatic structure of the opera are investigated. In the fourth chapter, the connection between the historical events in opera scenes and libretto is scrutinized and the way the dramatic structure is built is explained. At the end of this review, such conclusions are reached: Gandhi's world view is translated into opera through historical events influential in the formation and development of "satyagraha" in Satyagraha: M. K. Gandhi in South Africa 1893-1914 (1979), a metaphorical and philosophical narration determined by the teachings in Bhagavad Gita is preferred, and the dramatic process is supported by musical language with some impressions from Indian culture and its authentic music.

Keywords: Philip Glass, satyagraha, Gandhi, Bhagavad Gita, Indian culture, opera