Kobalt oksit nanopartiküllerinin sıçanlarda karaciğer üzerine etkisininin celenmesi
Investigation of the effect of cobalt oxide nanoparticles on liver in rats
Yazar: SELDA SAĞPAZAR
Danışman: PROF. DR. SERAP YALIN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: DNA = DNA ; DNA hasarı = DNA damage ; Karaciğer = Liver ; Kobalt oksit = Cobalt oxide ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Nanopartiküller 100 nm'den küçük ve boyutlarına özgül özelliklere sahip bileşiklerdir.
Nanopartiküllerin son yıllarda sanayide ve günlük hayatta kullanılmasına olan ilgi oldukça
yüksektir. Nanopartiküllerin insan sağlığı ve ekolojik sistem üzerindeki etkileri hakkında
yeterli bilgi yoktur. Nanomalzemeler için uygun bir doz-metrik seçimi, toksisitelerini ve
risklerini değerlendirmek için önemlidir. Partikül boyutu 100 nm'den küçük nanopartiküllerin
hava ve sıvıda daha fazla biriktikleri, epitel hücreleri, lenfatikler, kan, sinir sistemi ve sekonder
hedef organlara daha fazla geçtikleri, büyük partiküllerin ise karaciğerin eliminasyonu
nedeniyle hedef organlara ulaşamadığı ifade edilmektedir. Kobalt oksit nanopartikülleri güneş
enerjisinde güneş enerjisi emici olarak uygulanır. Cam ve porselene renklendirici ve pigment
olarak eklenir. Katalizde, kimya endüstrisinde organik sentez ve katalizör taşıyıcı için oksidan
ve katalizör olarak kullanılır. Kobalt oksit nanopartiküllerinin kan, karaciğer, akciğer, böbrek,
testisler ve bağırsaklarda toplandığı düşünülmektedir. Bu çalışmada kobalt oksit
nanopartiküllerinin sıçanların karaciğer dokusunda inflamasyon, DNA hasarı ve oksidatif stres
üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Wistar Albino cinsi, 30 adet dişi
sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar rastgele seçilerek 5 gruba ayrılmıştır. Farklı dozlardaki kobalt
oksit nanopartiküllerine maruz bırakılan sıçanların karaciğerinde nanopartiküllerin
inflamasyon, DNA hasarı ve oksidatif stres üzerine etkisinin değerlendirilmesi için sırasıyla
tümör nekroz faktör alfa, interlökin 6, genotoksik hasar, malondialdehid düzeyleri ve
süperoksit dismutaz, katalaz enzim aktiviteleri ölçülerek elde dilen bulgular istatistiksel
yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular incelendiğinde kobalt oksit
nanopartiküllerin oksidatif stres, inflamasyon ve DNA hasarı üzerinde istatistiksel olarak
anlamlı derecede etkili olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Nanoparticles are compounds that are smaller than 100 nm and have size-specific properties.
Interest in the use of nanoparticles in industry and daily life in recent years is very high. There is
not enough information about the effects of nanoparticles on human health and the ecological
system. Choosing a suitable dose-metric for nanomaterials is important to assess their toxicity
and risks. It is stated that nanoparticles with a particle size of less than 100 nm accumulate
more in air and fluid, pass through epithelial cells, lymphatics, blood, nervous system and
secondary target organs, and large particles cannot reach the target organs due to the
elimination of the liver. Cobalt oxide nanoparticles in solar energy is applied as solar energy
absorber. It is added as a colorant and pigment to glass and porcelain. For organic synthesis and
catalyst carrier in the chemical industry and catalyst, it is used as an oxidant and catalyst. Cobalt
oxide nanoparticles are thought to be collected in the blood, liver, lungs, kidneys, testicles, and
intestines. In this study, it was aimed to evaluate the effects of cobalt oxide nanoparticles on
inflammation, DNA damage and oxidative stress in liver tissue of rats. For this purpose, 30
female Wistar Albino rats were used. Rats were randomly selected and divided into 5 groups. In
order to evaluate the effects of nanoparticles on inflammation, DNA damage and oxidative stress
in the liver of rats exposed to different doses of cobalt oxide nanoparticles, tumor necrosis
factor alpha, interleukin 6, genotoxic damage, malondialdehyde levels and superoxide
dismutase and catalase enzyme activities were measured, respectively, and the findings were
evaluated using statistical methods. As a result, when the obtained findings were examined, it
was determined that cobalt oxide nanoparticles did not have a statistically significant effect on
oxidative stress, inflammation and DNA damage.