Spot ve vadeli karbon fiyatlarının varyansta ve ortalamada asimetrik bootstrap nedensellik testi ile analizi
Asymmetric bootstrap causality test in mean and in variance of spot and future carbon prices
Yazar: MEHMET ALPER ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH BAYRAMOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bootstrap = Bootstrap ; Bootstrap yöntemleri = Bootstrap methods ; Fiyat = Price ; Karbon = Carbon ; Nedensellik = Causality ; Nedensellik testleri = Causality test ; Varyantlar = Variants

Özet:
İklim değişikliğinin önemli nedenlerinden biri olarak değerlendirilen küresel ısınma, sera gazlarının atmosferdeki yoğunluğunun ve miktarının fazlalığından kaynaklanmaktadır. Sera gazlarından kaynaklanan iklimsel değişikliklerin canlıların yaşamına olan etkisi arttıkça, Dünya genelinde bu durumla mücadele konusu ön plana çıkmıştır. Bu doğrultuda temelleri Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne dayanan Kyoto Protokolü ile sera gazı salınımının azaltılmasına ve ilgili taraflara emisyon ticareti kapsamında çeşitli mekanizmalar vasıtasıyla alternatif seçenekler sunmaya yönelik adımlar atılmıştır. "Karbon piyasaları" olarak isimlendirilen ve 2018 yılında 144 milyar Avro piyasa değerine sahip olan bu piyasalarda 1300'ün üzerinde şirket faaliyet göstermiştir. Aynı zamanda, 2018 yılında küresel sera gazı emisyonlarının %56'sını kapsayan bu piyasalarda; işlemlerin ne şekilde yürütüldüğünün, sunulan fırsatların ve içerilen risklerinin anlaşılması yatırımcıların karar verme sürecinde önem arz etmektedir.
Bu çalışmada, Avrupa Enerji Borsası ve Kıtalararası Vadeli İşlem Borsası'nda işlem gören karbon spot ve vadeli fiyatlarının, petrol fiyatının ve döviz kurunun ortalamada ve varyansta nedensellik analizleri, üç farklı ekonometrik nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, spot ve vadeli karbon fiyatları arasında negatif ve pozitif yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca karbon fiyatları ile petrol ve döviz kuru arasında da nedensellik ilişkileri görülmüştür. İlgili bulgular, literatür ile karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Abstract:
Global warming is caused by the excess amount of high density greenhouse gases in the atmosphere and is considered to be one of the major causes of climate change. As the effect of climate change caused by greenhouse gases on the living beings increase, this issue has started to gain attention from worldwide. The Kyoto Protocol, which has its roots in United Nations Framework Convention on Climate Change, has created alternative solutions to decrease the greenhouse gas emissions with various mechanisms in the field of emissions trading. Named as carbon markets, these markets have had 144 billion Euro market value in the year of 2018. And also over 1300 company has been doing business in this market as of 2018. These markets include the 56% of the global greenhouse gas emission; and understanding how the transactions are made, risks and oppurtunities play an important role in the decision making process of the investors.
In this study, transactions of carbon spot and future prices on the European Energy Market and Intercontinental Futures Exchange, causality analysis of changes in median and variance of oil prices and foreign currency exchange, are analyzed with three different econometric tests. We have found that spot and future carbon prices have negative and positive causality relation. In addition causality relation between carbon prices,  oil and foreign currency exchange rate have been detected. Related findings have been discussed in comparison with the literature.