Miftahu's-Saade fî Kavâidi's-Siyâde /
Yazar: ABDOLLAH DODANGEH
Danışman: PROF. DR. HAYRUNNİSA ALAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Miftahu's-Saade fi Kavaadi's-Siyade = Miftahu's-Saade fi Kavaadi's-Siyade ; Orta Çağ = Middle Ages ; Siyasetname = Siyasetname ; Tarih = History ; Tarihçilik = Historiography ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
İlhanlı Devleti'nin çöküşünden sonra meydana gelen iktidar boşluğu üzerine ortaya çıkan "Fetret Devri" sırasında, İran'ın çeşitli bölgelerinde mahallî hânedanlar, devletler şeklinde zuhur etmiştir. Bu devletlerin en önemlisi İsfahan, Şiraz, Yezd, Kirman ve Azerbaycan bölgelerinde hüküm süren Muzafferîler Devletidir. Bir Siyasetnâme olarak tez konumuzu oluşturan Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde adlı eseri de Muhammed b. Abdülkerim Şihâb en-Neyrîzî tarafından bu hânedanın padişahlarından olan Ebü'l-Fevâris Şah Şücâ'ya sunulmuştur.  
Çalışmamızda bu yazma eseri esas kabul ederek, İran'ın İlhanlı hükümeti sonrası ile Timur'un İran sahasının tamamına hâkim olduğu zaman dilimi olarak bilinen fetret devrinde cereyan eden siyasî ve kültürel olayları incelemeye çalıştık. 
Tarih yazıcılığı açısından önemli bir kaynak özelliği taşıyan ve tezimize konu teşkil eden siyasetnâme/nasihatnâme türü eserler, genellikle edebî ve siyasî yönleri ile devlet yönetim sanatı ve halkı idare etme yöntemleri ile ilgilidir. Söz konusu mevzular ele alınırken, devlet adamlarında var olması zarurî olan özellik ve vasıflarının yanı sıra, toplumları idare etmek konusunda adaletli, hoşgörülü ve insaflı olmalarını hatırlatmaktadır. Dolayısıyla çalışmamızın mukaddimesi olarak, siyasetnâme/nasihatnâme geleneği hakkında bir değerlendirme yapılmasını da yerinde bulduk.
Müellif  hattı olduğunu düşündüğümüz Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde eseri dönemin nadir eserlerinden olup birinci el kaynak özelliğini taşır. Bu çalışmanın, daha sonra yapılacak olan çalışmalara ışık tutmasını temenni ediyoruz.


Anahtar Kelimeler: Siyasetnâme Geleneği, Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde. Muzafferîler, Şah Şücâ

Abstract:
After the collapse of The Ilkhanid Empire, the region experienced the power vacuum known as "Period of Interregnum" emerged in the form of local dynastic states.  Muzaffarids were among the most important of these states reigned Isfahan, Shiraz, Yazd, Kerman and Azerbaijan regions. As of our thesis topic, Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde was written by Muhammed b. Abdülkerim Şihâb en-Neyrîzî and submitted to Ebü'l-Fevâris Şah Şücâ who was the king of the Muzaffardids' Dynasty. Taking this Manuscript as a basis of our study, it has been attempted to examine the political and cultural events during the time.
As an important resource of historiography, Siyasatnâma/Nasihatnâma (Mirror For Princes) type of works which constitutes the central topic of our thesis, mainly based on the literary and political aspects of the art of statecraft. It also highlights the method of public administration, as well as the necessity of qualifications and characteristics like being just, tolerant and merciful.  Therefore as the preface of our study, we found it necessary to focus and evaluate the tradition of Siyasatnâma/Nasihatnâma type of works.
As we believe Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde copy could be own handscript of the author, as of the rare artifact, from the period carries the nature of a primary source. We hope this work opens new perspectives to future researches. 


Keyword: Tradition of Siyasetnâme (Mirror for Princes), Miftahu's-saade fî kavâidi's-siyâde. Muzafferids, Shah Shujâ.