Yerli bermuda çimi (Cynodon dactylon) çeşit adaylarının basılma ve çiğnenmeye dayanımının belirlenmesi
Determination of resistance to shear and crushing of native bermudagrass (Cynodon dactylon) cultivars candidate
Yazar: BAHAR SANCAR
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL SEVER MUTLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bermuda çimi tropikal ve sıcak iklim bölgelerine adapte olmuş, çok farklı kullanım alanlarına sahip olmakla birlikte, özellikle atletik sahalarda en yoğun kullanılan sıcak iklim çim bitkisidir. Kısa biçimi tolere edebilmesi, basma ve ezilmeye dayanıklılığı ve hızlı büyüme özelliği nedeniyle zarar gören alanları hızla kapatabilmesi, yüksek çim kalitesi, çevresel koşullara adaptasyon yanında sıcak ve kurağa dayanımı bermuda çiminin tercih nedenlerinden sadece bazılarıdır. Bu çalışmanın amacı, Akdeniz Üniversitesi yürütücülüğünde geliştirilmiş olan ilk yerli tohumlu bermuda çimi çeşit adaylarının iki farklı biçim yüksekliği altında basılma ve ezilme toleransları ve kendilerini yenileme (rejenarasyon) yeteneklerinin belirlenmesidir. Bu amaçla geliştirilmiş üç (3) çeşit adayı (A4-4, B3-6, C12-133) ve 3 ticari çeşit (Riviera, Princess 77, Tifway-419) farklı biçim yüksekliğine (2 cm ve 4 cm), basılma ve ezilme stresine maruz bırakılmıştır. Basılma (trafik) stresi, 12 hafta süreyle Brinkman Trafik Simülatörünün (BTS) haftada 2 gün parsellerden 4 kez geçirilmesi ile uygulanmıştır.  Bu trafik rejimi kabaca haftada dört futbol oyununa denk gelmektedir.  Basılma ve ezilme stresi altında çim kalitesi, çim ile kaplı alan oranı (%), yırtılma direnci, yüzey (alan) sertliği ve çim yoğunluğundaki değişim değerlendirilmiştir.  Değerlendirme sonucunda çim kalitesi, yırtılma direnci, çim yoğunluğu bakımlarından çeşit adayları 'A4-4' ve 'C12-133'in ticari çeşitler 'Riviera' ve 'Tifway'e eşdeğer veya üstü performans gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşit adayları C12-133, A4-4 ve ticari çeşit Riviera çim örtüsünü en iyi muhafaza eden bermuda çimleri olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; geliştirilmiş çeşit adaylarının basılma ve ezilmeye dayanımlarının oldukça iyi olduğu ve uygulanan kısa biçimi tolere edebildikleri görülmüştür.  Geliştirilen yerli çeşit adayları 'A4-4' ve 'C12-133' yoğun kullanımlı atletik çim sahalar ve diğer yeşil alanlar için önemli bir potansiyel sunmaktadır. 

ANAHTAR KELİMELER: Basılma ve ezilme stresi, bermuda çimi, trafik simülatörü, yeşil alanlar

Abstract:
Bermudagrass is widely used in the world and is a hot climate grass plant which is used extensively in athletic fields that can adapt to tropical and warm temperate climates. Bermudagrass is able to tolerate short moving, resistance to traffic stress and damaged due to the rapid growth in property field quickly be able to close the high grass quality, hot and drought resistance, adaptation to environmental conditions are just some of the reasons for preference. The aim of this study is to determine tolerance against traffic stress and their regeneration ability under two different moving heights of the first native seeded bermudagrass species developed by the management of Akdeniz University. Three cultivars of candidate (A4-4, B3-6, C12-133) and 3 commercial variety (Riviera, Princess 77, Tifway) developed for this purpose were exposed to different moving height (2 cm and 4 cm) and traffic stress. Traffic stress throughout 12 weeks Brinkman Traffic Simulator was used and it was applied 4 passes twice a week. This treatment equals four football games a week. Grass quality, turf cover rate (%), shear-strength, surface hardness and density were evaluated under traffic stress. As a result of the evaluation, it has been observed that the cultivars of candidates 'A4-4' and 'C12-133' showed superior performance than commercial varieties 'Riviera' and 'Tifway' in terms of grass quality, shear-strenght and density. Cultivars of candidates C12-133, A4-4 and commercial variety of Riviera turf cover was found to be the best preserving bermudagrass. As a result, it was observed that the candidates of the developed variety had a good resistance to traffic stress and tolerated the short moving applied. Developed native variety candidates 'A4-4' and 'C12-133' intensive use area offers a significant potential for athletic turf and other green areas.

KEYWORDS: Bermudagrass, green areas, traffic stress, traffic simulator