Cafer Cabbarlı ve Namık Kemal'in tiyatro eserlerinin karşılaştırılması
Cafer Cabbarlı and Namık Kemal comparison of theather works
Yazar: KONUL TAGHIZADE
Danışman: DOÇ. DR. FERZANE DEVLETABADİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Cabbarlı, Cafer = Cabbarlı, Cafer ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Namık Kemal = Namık Kemal ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Bu çalışmada, Türk ve Azerbaycan edebiyatında tiyatro sahasına yön veren, öncü isimlerden olan Namık Kemal ve Cafer Cabbarlı'nın tiyatro eserleri vatan, aile, kadın, aşk kavramları üzerinden karşılaştırmalı şekilde incelenmiştir. 
Güzel sanatların bir dalı olarak görülen tiyatro belirli bir metne dayalı olarak sahnelendiği için edebiyat sahasında bir edebî tür olarak nitelendirilmektedir. Çalışmada tiyatro sahasının yalnızca tiyatro metinleri ele alınmış ve karşılaştırmalı edebiyat çalışması olduğu için karşılaştırmalı incelemeye tabi tutulmuştur.
Batı tarzı tiyatro, Türk dünyasına ilk kez XIX. yüzyılda gelmiştir. Bu bakımdan Türkiye ve Azerbaycan edebiyatında tiyatro, aynı mecrada ilerlemiş, ortak paydalarda buluşmuştur. Ancak yönetim sistemi, sosyal ve siyasi hayatın etkisi, tarihî olaylar; Tanzimat, Meşrutiyet, I Dünya Savaşı öncesi ve sonrası, Sovyetler Birliği derken iki ülke arasında gerek yaşam standartları gerek de kültürel ve toplumsal değişimler söz konusu olmuştur. Her iki yazarın ortak noktası aynı amaca hizmet etmeleri, sosyal boyutlarda tiyatro eserleri üreterek yeni bir dönemi başlatmalarıdır. Yazarları farklı kılan yönleriyse, yaşadıkların dönemlerin siyasal olarak farklı olmasından dolayı bunların eserlerine yansıma şekilleridir.
Çalışmanın amacı, Namık Kemal ve Cafer Cabbarlı'nın tiyatro eserlerinin sosyal hayata etkisi ve toplumun bilinçlenmesine dair olan faydalarını, ortaklık ve farklılık yönünden tarihsel, kültürel ve edebî karşılaştırma yaparak edebiyata katkıda bulunmaktır.

Abstract:
In this study, the theatrical works of Namık Kemal and Cafer Cabbarlı, who are pioneers and direct the field of theater in Turkish and Azerbaijani literature, have been comparatively examined through the concepts of homeland, family, woman, love.
The theater, which is seen as a branch of fine arts, is described as a literary genre in the field of literature because it is staged based on a certain text. In the study, only the theatrical texts of the theater field were handled and subjected to a comparative analysis since it is a comparative literature study.
Western-style theater first came to the Turkish world in the 19th century. In this respect, theater in the literature of Turkey and Azerbaijan has progressed in the same medium and has met on common ground. However, the administrative system, the effect of social and political life, historical events; After the Tanzimat, Constitutional Monarchy, before and after World War I, and the Soviet Union, there were both living standards and cultural and social changes between the two countries. The common point of both authors is that they serve the same purpose and start a new era by producing theater works in social dimensions. The aspects that make the writers different are the ways they are reflected in their works, since the periods they live in are politically different.
The aim of the study is to contribute to the literature by making historical, cultural and literary comparisons of the effects of the theater works of Namık Kemal and Cafer Cabbarlı on social life and the awareness of the society in terms of partnership and difference.