Baş boyun skuamöz hücreli kanserlerinde esktranodal yayılımın preoperatif görüntüleme yöntemleri ile saptanması ve patolojik korelasyonu
Detection of extranodal extension in metastatic LYMPH nodes of head and neck squamous cell carcinoma by using preoperative imaging techniques and its pathologic correlation
Yazar: TUĞÇE HANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ PEKÇEVİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Karsinoma-yassı hücreli = Carcinoma-squamous cell ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
AMAÇ: Ekstranodal yayılım (ENY), tümör hücrelerinin metastatik lenf nodu kapsülü dışına uzanımını tanımlar. Baş boyun skuamöz hücreli kanser (BBSHK) tanılı hastalarda ekstranodal yayılım varlığı, tümörün primer orijininden bağımsız olarak, 5 yıllık sağkalım, lokal nüks ve uzak metastaz ile ilişkili kötü prognostik bir faktördür. Günümüzde metastatik lenf nodlarının ENY açısından kesin tanısı ancak boyun diseksiyonu sonrası örneklerin histopatolojik değerlendirilmesi ile mümkün olmaktadır. Epstein Barr virus (EBV) ve Human papilloma virüs (HPV) negatif tümörlerde ameliyat sonrası dönemde ENY varlığının tespiti metastatik lenf nodu boyutundan, sayısından ve lateralitesinden bağımsız olarak nodal evreyi (N) N3b yaparak en üst sınıfa taşır. Görüntüleme yöntemleri ile ENY varlığını öngörebilmek, hastaların prognoz tayininde ve tedavi planmasında etkili rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı BBSHK tanılı hastalarda metastatik lenf nodlarında ektranodal yayılımı tanımaya yardımcı görüntüleme özelliklerini belirlemek ve ekstranodal yayılımı öngörmede farklı deneyimde değerlendiriciler arasındaki uyumu araştırmaktır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamıza BBSHK tanılı, boyun diseksiyonunda metastatik lenf nodu saptanan, ameliyat öncesi bilgisayarlı tomografi (BT) ve/veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) incelemesi bulunan 53 hasta dahil edilmiştir. Tüm incelemeler çalışmada görüntü değerlendirilmesine katılmayan bir radyolog tarafından gözden geçirilerek patoloji sonuçları ile birlikte metastatik lenf nodlarının sayısı ve seviyesi belirlenmiştir. Baş boyun görüntülemede 10 yıllık, 2 yıllık ve 1 yıllık deneyimli üç radyolog 53 hastaya ait 106 metastatik lenf nodunu nekroz, irregüler kontur, perinodal yağlı dokuda çizgilenme, gross invazyon açısından yeniden değerlendirdi. Değerlendirilen radyolojik özelliklere ek olarak ENY varlığına dair genel kanı radyolog öngörüsü parametresi ile belirtildi. Sensitivite, spesifite, logistik regresyon analizine dayanarak oluşturulan odds oranı (odds ratio) ve değerlendiriciler arası uyum hesaplanmıştır.
BULGULAR: 106 metastatik lenf nodundan 31'i yapılan radyolojik değerlendirmede ENY açısından pozitif olarak öngörüldü. Patoloji spesmenleri ile birlikte
incelendiğinde 31 lenf nodundan 22'sinde (%20,7) histopatolojik ENY'nin mevcut olduğu saptandı. Metastatik lenf nodunda ENY'yi öngörmede en sensitif görüntüleme özelliği irregüler kontür, en sensitif görüntüleme özelliği gross invazyon olarak bulundu. Belirlenen görüntüleme özellikleri ile metastatik lenf nodlarında ekstranodal yayılımı öngörmede radyolog izlenimi için sensitivite %39.3, spesifite %82 bulundu. Değerlendiriciler arası uyum incelendiğinde gross invazyon parametresi için iyi derecede uyum saptandı. Logistik regresyon analizinde metastatik lenf nodunun en uzun boyutu ve perinodal yağlı dokuda çizgilenme ile histopatolojik ENY varlığı arasında istatistiksel açıdan güçlü bir ilişki saptandı.
SONUÇ: Perinodal yağlı dokuda çizgilenme histopatolojik ENY varlığını öngörmede en değerli radyolojik parametredir. Gross invazyon ENY ile ilişkili en spesifik görüntüleme özelliği olmasının yanısıra değerlendiriciler arası uyumun en iyi olduğu parametredir.

Abstract:
AIM: Extranodal extension (ENE) is defined as the spread of tumor cells from metastatic lymph node beyond its capsule into the perinodal tissue. In terms of 5-year overall survival, locoregional recurrences and distant metastases, extranodal spread of lymph node metastases is a poor prognostic factor for head and neck squamous cell cancers (HNSCC), independent from their primary tumor origin. Currently, the diagnosis of ENE is based solely on postoperative histopathological analysis of excised lymph nodes derived from neck dissection specimens. Independent from the number and size of metastatic lymph node and its lateralization, the postoperative identification of ENE in EBV and HPV negative tumors, leads the nodal status to be N3b. Identifying ENE by use of imaging modalities in the preoperative period, affects treatment planning and prognosis of the patient with HNSCC . The aim of the current study was to determine the predictive imaging characteristics helping in preoperative detection of ENE in metastatic cervical lymph nodes in patients with HNSCC and to investigate the interobserver agreement with different experience levels.
MATERIALS AND METHODS: Patients having HNSCC with cervical node metastases identified by histopathological examination of neck dissection specimens and having preoperative intravenous contrast CT scan or MRI were included. Fifty-three patients met the inclusion criteria. In correlation with pathology results, the radiologic investigations were evaluated by a single researcher for the number and levels of metastatic lymph nodes. Three researchers having one, two and ten years of experience in head and neck imaging re-evaluated 106 lymph nodes of 53 patients for their necrosis, irregularity, gross-invasion and perinodal fat stranding. In addition to radiologic features, radiologist impression criterion was also used to define the existence of the ENE. Sensitivity, specificity, odds ratios based on logistic regression and interobserver agreement of ENE status were calculated.
RESULTS: Of 106 lymph nodes 31 had radiographically determined ENE. On pathologic examination, 22 of 31 nodes (%20.7) were positive for ENE. Irregular lymph node contour showed the highest sensitivity for determination of ENE, where gross invasion showed the highest specificity. According to radiologists' impression
criteria based upon a combination of other imaging characteristics and radiologist experience, sensitivity and specificity for radiologists' impression were %39.3, %82 respectively. With a substantial kappa value of 0.731, interobserver agreement for gross invasion was the highest among the investigated imaging criteria. On logistic regression analysis, perinodal fat stranding and a longest nodal diameter (> 2cm) showed statistically significant association with histopathologically proven extranodal extension.
CONCLUSION: With this current study, we found that presence of perinodal fat stranding was the best radiologic predictor for histopathologically proven extranodal extension. In addition to its highest specificity in determination of ENE, gross invasion was the best parameter in inter-observer agreement.