Madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerde intihar riskinin incelenmesi
Investigation of suicide risk in individuals diagnosed with substance use disorder
Yazar: ZEYNEP BEYZA KULAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ŞAHİN ALTUN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Araştırma, madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerin sosyodemografik özelliklerine göre intihar risklerinin incelenmesi amacıyla yapıldı. 
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel desende olan bu araştırma 25 Mayıs 2023-30 Şubat 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim Araştırma Hastanesi Amatem biriminde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini 182 hasta oluşturdu. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu ve  İOÖ kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzdelik dağılımlar, ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA ve Cronbach Alpha katsayısı analizi kullanıldı. Bunun yanında verilerin normal dağılım sağlayıp sağlamadığını saptamak için Shapiro-Wilk testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre bireylerin İOÖ toplam puan ortalaması 78.92±15.40 olarak belirlendi. İOÖ'nün en yüksek puan alan alt boyutu sosyal destek/benlik algısı (30.80±7.63), en az puan alan alt boyutu ise öfke/dürtüsellik (11.35±3.71) olarak bulundu. Çalışmaya katılan hastaların aldıkları tedavi sayısı  (p<0.05, r=.219**), intihar girişim sayısı  (p<0.001, r=0.354**), ekonomik durumu (p<0.05,  F=5.418), daha önce AMATEM'den tedavi alma durumu (p>0.05, t=2.246), aile ilişkilerini etkileme durumu (p<0.05, KW=9.052), daha önce intihar düşüncesi olan bireyler (p<0.05, t=6.224) ve daha önce intihar girişimi olan bireyler ile (p<0.05, t=5.442) İOÖ ölçek toplam puanı arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edildi. Bunun yanında eğitim durumu (p<0.05, F=2.532), madde kullanım süresi (p<0.05, F=2.763) ve annenin hayatta olma durumu ile İOÖ alt boyutlarından intihar düşüncesi (p<0.05, t=1.976) arasında anlamlı bir fark gözlendi. 
Sonuç: Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin AMATEM'den aldıkları tedavi sayısının, intihar girişim sayısının, ekonomik durumunun, annenin hayatta olma durumunun, madde kullanım süresinin, madde kullanımının aile ilişkilerine etkisinin, intihar öyküsü ve düşüncesinin varlığının intihar riskine etkisi olduğu sonucuna varıldı. 
Anahtar Kelimeler: İntihar riski, madde kullanım bozukluğu, psikiyatri hemşireliği

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the suicide risks based on the sociodemographic characteristics of individuals diagnosed with substance use disorder.
Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was carried out at the Addiction Treatment Center (AMATEM) unit of Van Training and Research Hospital, Health Sciences University, between May 25, 2023, and February 30, 2024. The sample consisted of 182 patients. Data were collected using the Sociodemographic Information Form and the Suicide Probability Scale (SPS). Data analysis included frequencies, percentages, means, standard deviation, t-test, ANOVA, and Cronbach's alpha coefficient. In addition, the Shapiro-Wilk test was used to determine whether the data followed a normal distribution.
Results: The findings showed that the mean total score of the SPS was 78.92±15.40. The highest scoring sub-dimension was social support/self-perception (30.80±7.63), while the lowest was anger/impulsivity (11.35±3.71). A significant difference was found between the total SPS score and variables such as the number of treatments received (p<0.05, r=.219**), the number of suicide attempts (p<0.001, r=0.354**), economic status (p<0.05, F=5.418), prior treatment at AMATEM (p>0.05, t=2.246), impact on family relationships (p<0.05, KW=9.052), history of suicidal thoughts (p<0.05, t=6.224), and history of suicide attempts (p<0.05, t=5.442). Additionally, significant differences were observed between the level of education (p<0.05, F=2.532), duration of substance use (p<0.05, F=2.763), and whether the mother was alive or not in relation to the SPS sub-dimension of suicidal thoughts (p<0.05, t=1.976).
Conclusion: It was concluded that the number of treatments received at AMATEM, the number of suicide attempts, economic status, whether the mother is alive, the duration of substance use, the impact of substance use on family relationships, and the presence of a history of suicidal thoughts and attempts affect the suicide risk of individuals with substance use disorder
Keywords: Psychiatric nursing, substance use disorder, suicide risk