Yöneticilerin liderlik stillerinin ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin performansına etkisi
The effect of school principal leadership styles on the performance of secondary school teachers
Yazar: SULTAN CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yöneticilerin dönüşümcü, öğretimsel, kültürel, vizyoner ve 
etik liderlik stillerinin ortaokulda görev yapan öğretmenlerin performansına etkisini 
belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli 
kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılından İstanbul ili 
Küçükçekmece ilçesinde devlet ortaokulunda görev yapan 2194 öğretmen 
oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile 
seçilen 318 öğretmen oluşturmaktadır. Bulguların toplanmasında "Demografik Bilgi 
Formu", "Liderlik Stilleri Ölçeği" ve "Öğretmen Performans Ölçeği" kullanılmıştır. 
Verilerin analizinden önce verilerin normal dağılıp dağılmadığına bakılmış, veriler 
normal dağılım gösterdiği için parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde 
frekans, yüzde, ortalama, minimum, maksimum, standart sapma, t testi, tek yönlü 
varyans analizi, korelasyon ve basit doğrusal regresyon kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmenlerin dönüşümcü, öğretimsel, kültürel, vizyoner ve 
etik liderlik alt boyutlarında görüşlerinin katılıyorum düzeyinde olduğu 
belirlenmiştir. Yöneticilerin liderlik stillerine ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyet, 
medeni durum ve branş değişkeni bakımından farkın olmadığı belirlenmiştir. Yaş, 
mesleki kıdem, görev yapılan okuldaki hizmet süresi değişkeni bakımından liderlik 
stilleri ölçeği alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunduğu belirlenmiştir. 
Öğretmenlerin performans ölçeği geneli için görüşlerinin yüksek düzeyde olduğu 
belirlenmiştir. Öğretmen performansının; cinsiyet, mesleki kıdem, görev yapılan 
okuldaki hizmet süresi ve branş değişkeni bakımından istatistiki açıdan anlamlı bir 
farklılık göstermediği belirlenmiştir. Yaş ve medeni durum değişkeni bakımından
performans ölçeği ve bazı alt boyutlarında öğretmenlerin verdikleri cevapların 
ortalamaları arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Liderlik stilleri ve öğretmen 
performansı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca liderlik 
stillerinin, öğretmen performansının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Liderlik Stilleri, Dönüşümcü Liderlik, Öğretimsel Liderlik, Kültürel Liderlik, Vizyoner Liderlik, Etik Liderlik, Öğretmen Performansı

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effects of the transformational, 
instructional, cultural, visionary and ethical leadership styles of administrators on the 
performance of secondary school teachers. Relational survey model, one of the 
quantitative research methods, was used in the research. The population of the 
research consists of 2194 teachers working in public secondary school in 
Küçükçekmece district of Istanbul province in the 2021-2022 academic year. The 
sample of the study consists of 318 teachers selected by simple random sampling 
method. "Demographic Information Form", "Leadership Styles Scale" and "Teacher 
Performance Scale" were used to collect the findings. Before the analysis of the data, 
it was checked whether the data were normally distributed, and parametric tests were 
applied since the data showed a normal distribution. Frequency, percentage, mean, 
minimum, maximum, standard deviation, t-test, one-way analysis of variance,
correlation and simple linear regression were used in the analysis of the data.
As a result of the research, it was determined that the views of the teachers in the 
transformational, instructional, cultural, visionary and ethical leadership subdimensions were at the level of agree. It was determined that there was no difference 
between the teachers' views on the leadership styles of the administrators in terms of 
gender, marital status and branch variable. It was determined that there was a 
significant difference in the sub-dimensions of the leadership styles scale in terms of 
age, professional seniority, and length of service at the school. It was determined that 
teachers' opinions about the performance scale were at a high level. Teacher 
performance; It was determined that there was no statistically significant difference 
in terms of gender, professional seniority, length of service at the school and branch 
variable. It was determined that there was a significant difference between the 
averages of the answers given by the teachers in the performance scale and some of 
its sub-dimensions in terms of age and marital status. A positive and significant 
relationship was found between leadership styles and teacher performance. In 
addition, it was concluded that leadership styles were a significant predictor of teacher performance.

Keywords: Leadership Styles, Transformational Leadership, Instructional Leadership, Cultural Leadership, Visionary Leadership, Ethical Leadership, Teacher Performance