Pandemi döneminde acil servisteki kardiyopulmoner arrest vakalarının analizi
Analysis of case of cardiopulmonary arrest in emergency department during the pandemic period
Yazar: GÖNÜL VURAN ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AKDUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Kalp durması = Heart arrest ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: Çalışmamızda yeni tip koronavirüs hastalığı 2019 (Covid-19) pandemisinin, kardiyopulmoner arrest (KPA) vakaların demografik ve laboratuvar özelliklerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: 01.03.2019-01.03.2021 tarihleri arasında KPA gelişen hastalarda restrospektif olarak yapılmıştır. Vakalar hastane dışı kardiyak arrest (HDKA) ve hastane içi kardiyak arrest (HİKA) olarak ayrılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 309 hasta dahil edildi. Bunların 164 (%53.1)'ü pandemi öncesi dönemde, 145 (%46.9)'i ise pandemi döneminde KPA olduğu tespit edildi. Tüm hastalar değerlendirildiğinde yaş median değeri 74.0 (64.0-83.0) olup, 124 (%40)'ü kadın 185 (% 59.9)'i erkektir. 108 (%35.0) hasta HDKA, 201 (%65.0) hasta HİKA gelişmiştir.
HDKA gelişen vakaların pandemi dönemindeki yaş median değeri daha düşük bulunmuştur (p=0.009). Entübasyon oranı daha düşüktür (p<0.001). Dispne semptomu daha fazla gözlenmiştir (p=0.033). Antiagregan ilaç kullanımı daha düşüktür (p=0.014). Parsiyel oksijen basıncı (Pa02) ve saturasyon değeri daha düşüktür (sırası ile p=0.050, p=0.036). Nötrofil (NEU), alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) değerleri daha yüksektir (sırası ile p=0.003, p=0.002, p=0.004).
HİKA gelişen vakalarda pandemi döneminde dispne semptomu daha fazla gözlenmiştir (p<0.001). Kronik böbrek yetmezliği (KBY) daha fazla gözlenmiştir (p=0.048). Statin ve antiagregan kullanımı daha fazla tespit edilmiştir (sırası ile p=0.008, p=0.020). Lenfosit (LNF) değerleri daha düşük tespit edilmiştir (p=0.006).
Pandemi öncesi dönemde artan yaş, laktat, üre ve troponin T seviyeleri 1 günlük mortaliteyi arttırmıştır (sırası ile p=0.009, p<0.001, p=0.027, p=0.006). HİKA ve dispne semptomu olması ise 1 günlük mortaliteyi azaltmıştır (sırası ile p=0.030, p=0.004). Pandemi döneminde düşük LNF ve yüksek üre seviyeleri 1 günlük mortaliteyi arttırmıştır (sırası ile p=0.010, p=0.049).
Sonuç: Sonuç olarak pandemi döneminde HDKA vakalarının genç yaş grubunda sıklığı artmıştır ve artan yaşın mortalite durumuna etkisi bulunmamıştır. Buna Covid-19 hastalığının, Covid-19'un kardiyak komplikasyonları ve tromboembolik olaylara yatkınlık artışının sebep olduğu, ayrıca pandemi dönemindeki kısıtlama önlemlerinin etkisi olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar kelime: Kardiyopulmoner arrest, Kardiyopulmoner resüsitasyon, Covid-19, Mortalite, Acil servis

Abstract:
Introduction: Various cardiovascular effects of Covid 19 has been recently reported. İn this study, we aimed to assess, the effect of demographic and laboratory characteristics in 2 years of all cardiac arrest cases during the pandemic and pre-pandemic period.
Method: This is a retrospective case-control study performed in the emergency department of Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital between March 1, 2019, and March 1, 2021, in patients with cardiopulmonary arrest.
Results: We retrospectively analyzed 309 cardiac arrest patients, 164 cases (53.1%) in pre-pandemic and 145 cases (46.9%) in the pandemic period admitted emergency department. The median age was 74.0 (64.0-83.0) and 124 (40.1%) patients were female in all cases. Hypertension was the most common comorbid disease(33.3%), coronary artery disease(24.3%), diabetes mellitus(21.7%) respectively. 
Lower median age lower intubation frequency, lower antiaggregant drug use, lower arterial oxygen pressure, lower oxygen saturation and higher dyspnea ratio, higher neutrophil count, ALT, and AST were observed in blood sample tests in OHCA (out-of-hospital cardiac arrest) patients in the pandemic period. 
Higher dyspnea symptoms, higher frequency of chronic kidney failure, higher statine, and antiaggregant use, and lower lymphocyte count were seen in IHCA in-hospital cardiac arrest patients.
Older age and elevated levels of lactate, urea, and troponin were associated with high mortality rates In the pre-pandemic period (p 0.009, <0.001, 0.027, 0.006 respectively). IHCA patients and having dyspnea symptom is related to lower mortality rates (p 0.010, 0.049 respectively).
Conclusion: In conclusion Covid-19 disease, the cardiac complications of Covid-19 and the increased susceptibility to thromboembolic events, and the restriction measures during the pandemic period were related to the increased frequency of OHCA cases in the young age group increased during the pandemic period.
Keywords: Cardiopulmonary arrest, cardiopulmonary resuscitation, Covid-19, mortality, emergency.