Kamusal sanatın deneyselliği üzerine bir irdeleme
A study on the experimentality of public art
Yazar: CEMRE KILINÇ
Danışman: PROF. DR. OSMAN TUTAL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Devingen yapısıyla sürekli değişen ve gelişen sanat, dönüşen yapısıyla çoğu tabuyu yıkmış, özellikle 20. yüzyıl itibariyle 'beyaz küp' olarak da bilinen 'sanatın uzaktan seyredildiği düşünce'den sıyrılıp, deneyimlenen bir uygulama alanına dönüşmeye başlamıştır. Kamusal mekânla birleşen bu deneyim kamusal sanata dönüşmüş ve kamusal mekânın giderek deney(im)lenip laboratuvar halini aldığı çalışmalarla sanatın deneysel kamusal sanata evrilmesini sağlamıştır.
21. yüzyıl ile beraber zamanla değişen sosyal ortam kamusal sanata olan ilgiyi artırmış ve toplumsal bir gereksinime dönüştürmüştür. Gelişen teknoloji ile kamusal alandaki sanatsal faaliyetler çeşitlenirken bu faaliyetlere erişim kolaylaşmış ve sanat, kamusal mekânın vazgeçilmezi olmaya başlamıştır. Özellikle iki binli yıllardan itibaren hem süreç hem sonuç odaklı kamusal sanat faaliyetleri pavyon ve enstalasyon gibi deneysellik çalışmalarıyla yeni bir ivme kazanmış, bu durum kamusal sanatı başka bir boyuta taşımıştır. 
Bu çalışma, 20. yüzyıldan 21. yüzyıla kamusal sanatın geçirdiği dönüşümü deneysel örnekler üzerinden ortaya koymaktadır. Çalışmada 21. yüzyılda pavyon, enstalasyon, heykel gibi disiplinler arası deneysel kamusal sanat ürünleri artan sayıları nedeniyle ortaya çıkan benzerlikleri sonucu prototipleşme ve ekonomik kaygılar üzerinden değerlendirilmekte, sanatın rakamsallaşması sorununa dikkat çekerek sanatın deneyselliğini sorgulamakta ve tartışmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Kamusal sanat, Deney, Deneyim, Deneysellik, Deneysel kamusal sanat

Abstract:
The art constantly changing and developing with its dynamic structure has destroyed most taboos with its transforming structure, and as of the 20th century, it has begun to turn into a practice field, which is known as "white cube", from the idea that "art is watched from afar". This experience, combined with public space, has turned into public art, and has enabled art to evolve into experimental public art through studies where the public space is gradually experienced and transformed into a laboratory. 
The social environment that has changed over time since the beginning of the 21st century has increased the interest in public art and turned it into a social need. While the artistic activities in the public sphere diversified with the developing technology, access to these activities has become easier and art has become an indispensable part of public space. Especially since two thousand years, both process and result oriented public art activities gained a new momentum with experimental works such as pavilion and installation, and this has brought public art to another content.
This study reveals the transformation of public art from the 20th century to the 21st century through experimental designs. In the study, interdisciplinary experimental public art products such as pavilions, installations and sculptures in the 21st century are evaluated based on prototyping and economic concerns as a result of their increasing numbers, questioning and discussing the experimentality of art by drawing attention to the problem of the numericalization of art.
Keywords: Public art, Experiment, Experience, Experimental, Experimental public art