Kamu diplomasisi ve uluslararası yayın kuruluşları ilişkisi: Türkiye'nin Suriye'ye yönelik operasyonları özelindeki haberlerin analizi
Puplic diplomacy and international broadcasters' relation: Analysis of news in the context of Turkey's operation towards Syria
Yazar: SERAY BAYKAL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜN ERLER BAYIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kamu diplomasisi = Public diplomacy ; Siyasal propaganda = Political propaganda

Özet:
Bilgi edinmenin dijitalleştiği günümüz dünyasında geleneksel medya araçlarının yerini yeni medya araçları almıştır. Üstelik yeni medya araçları dijital çağ olarak da adlandırılan yaşadığımız çağda haber almak için kullanılan yegâne araçlar haline gelmiştir. Bu durum her ne kadar hızlı ve seri enformasyon akışının sağlanmasında önemli bir rol oynuyor olsa da aynı zamanda yalan haberlerin ve dezenformasyonun daha sistematik ve hızlı bir şekilde yayılmasına da neden olmuştur. Kamu diplomasisinin en önemli uygulama araçlarından birisi olarak kabul edilen kitle iletişim araçları nezdinde yaşanan bu değişim şüphesiz dijital çağda kamu diplomasisi faaliyetleri kapsamındaki stratejileri ve uygulamaları da etkilemiştir. Zira, kitle iletişim araçları; gündem belirleme, haber verme, bilgilendirme, kamuoyu oluşturma, kamuoyunu etkileme ve yönlendirme gücüne sahip olmanın yanı sıra geniş kitlelere ulaşılmasına imkân sağlaması nedeni ile yabancı ülke kamuoylarına ulaşılmasındaki en etkili araçlardan birisi olarak kabul edilmektedir. Devletler açısından da kamu diplomasisinin temel amacı olan uluslararası toplum nezdinde olumlu imaj ve algı yaratabilmek veya olumsuz algıyı yıkabilmek için yabancı basında ülkeleri hakkında yapılan haberler, kullanılan tanımlamalar ve kavramlar son derece önemlidir.
Devletlerin kendi kontrollerindeki basın ve yayın organlarının içeriklerine, haberlerine ve hatta kullanılan dile bile doğrudan müdahale ederek, uluslararası kamuoyunu yönlendirme ve etkileme faaliyetleri, son dönemde kamu diplomasisi kapsamında en sık karşılaşılan uygulamalar olarak nitelendirilmektedir. Bu sebeple, çalışmanın temel sorunsalı; farklı ülkelerin devletle ilişkili uluslararası yayın kuruluşları, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik askeri operasyon kararlarını nasıl yansıtmaktadır sorusu çerçevesinde şekillenmiştir. Çalışmanın temel amacı ise farklı ülkelerin devletle ilişkili uluslararası yayın kuruluşlarının, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik askeri operasyon kararlarını nasıl yansıttığını analiz ederek, uluslararası kamuoyunda yaratılan Türkiye imajını/algısını incelemektir. Bu sayede, Türkiye'nin kamu diplomasisi faaliyetleri kapsamında son dönemde temel ilke olarak belirlediği "Türkiye karşıtı dezenformasyon ve kara propaganda ile mücadele" ilkesinin gerekliliğinin ve öneminin ortaya çıkarılması hedeflenmektedir.
Çalışmanın Suriye İç Savaşı'nın başladığı 2011 yılından 2021 yılına kadar geçen 10 yıllık süreci kapsar nitelikte yapılması planlanmıştır. Ancak, 10 yıllık süre boyunca Türkiye'nin, Suriye İç Savaşı'na ilişkin dış politika kararlarının tamamının incelenmesi yerine bu süreçteki önemli kırılma anları olarak kabul edilen dört askeri operasyon (Fırat Kalkanı Operasyonu, Zeytin Dalı Operasyonu, Barış Pınarı Operasyonu ve Bahar Kalkanı Operasyonu) özelinde bir analiz yapılması planlanmıştır. Çalışma boyunca araştırma yöntemi olarak içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bahsedilen analizin yapılabilmesi için amaçsal örnekleme yöntemi kapsamında uluslararası yayın kuruluşları arasından dört haber ajansı seçilmiştir. Dört haber ajansı; ülkelerin Suriye'deki ve Orta Doğu'daki politikalarının farklılıkları, coğrafi konumları ve devlet tarafından finanse ediliyor olmaları gibi temel etmenler göz önünde bulundurularak, belirlenmiştir. Bu doğrultuda, İngiltere'den BBC, Rusya'dan Sputnik, Fransa'dan France 24 ve Katar'dan Al-Jazeera haber ajansları özelinde içerik analizinin yapılmasına karar verilmiştir. Böylece, çalışma sonucunda elde edilecek bulguların da birbirinden farklılaşması hedeflenmiştir. 
Yukarıda verilen çerçevede, çalışma giriş ve sonuç bölümleri hariç üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kamu diplomasisi kavramının kuramsal ve kavramsal çerçevesi üzerine detaylı bir inceleme yapılarak, kavramın ortaya çıkışı, gelişimi, aktörleri, araçları ve yumuşak güç kavramı ile arasındaki ilişkiden bahsedilmiştir. Devamında ise devletlerin kitleleri belirli bir amaç doğrultusunda hareket geçirme maksadı ile başvurduğu siyasal etki araçlarından birisi olan propaganda kavramına ve günümüzde kamu diplomasisi faaliyetleri kapsamında önemi ve popülaritesi artan kavramlardan, bilgi düzensizlikleri türlerine -dezenformasyon, mezenformasyon, malenformasyon- ve post-truth (hakikat ötesi çağ) kavramlarına yer verilmiştir. 
Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türkiye'nin kamu diplomasisi uygulamalarının daha geniş çerçeveden değerlendirilebilmesi ve karşılaştırma zemini sunabilmesi açısından kamu diplomasisi faaliyetlerini uzun zamandır etkili ve başarılı bir şekilde uygulayan ülkelerden bahsedilmiştir. Devamında ise özellikle 1990'lı yıllardan itibaren Türkiye'nin dış politikada etkili bir araç olarak kullandığı kamu diplomasisi uygulamalarının hem tarihsel arka planını hem de fikirsel olarak hangi anlayış veya anlayışlar çerçevesinde şekillendiğini anlayabilmek açısından Türk dış politikasının temel ilkelerine ve Türkiye'nin yumuşak güç potansiyeline yer verilmiştir. Ardından, Türkiye'de kamu diplomasisi faaliyetlerinin doğuşu, gelişimi ve tarihsel süreç içerisinde Türk kamu diplomasisi uygulamalarını yürütmekle sorumlu kamu diplomasisi aktörlerinin amaçları, söylemleri ve politikaları detaylı bir şekilde incelenmiştir. 
Çalışmanın son bölümünde ise ilk olarak kamu diplomasisi ve uluslararası yayın kuruluşları arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi adına haber analizi kapsamında tercih edilen dört uluslararası yayın kuruluşunun tarihçeleri, misyonları, kamu diplomasisi kapsamındaki faaliyetleri ve en önemlisi devletle ilişkileri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Devamında ise sırasıyla, France 24, Sputnik, Al-Jazeera ve BBC haber ajansları özelinde yayınlanan haberler, çalışmanın temel amacı ve temel araştırma sorusu esas alınarak oluşturulan, "İki Ana Kategori" ve "Altı Alt Kategori" özelinde incelenmiştir. Haber analizi sonucunda elde edilen bütün bulgulara, her bir haber ajansı için ayrı ayrı oluşturulan tablolarda ve grafiklerde detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Son olarak hem önceki iki bölümdeki hem de bu bölümdeki değerlendirmeler ve bulgular ışığında bahsi geçen devletle ilişkili uluslararası yayın kuruluşlarının Türkiye'ye karşı yaklaşımları ve yayınlanan haberler aracılığıyla uluslararası kamuoyunda yaratılan Türkiye imajı ve algısı hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
In today's world, where obtaining information has become digitalized, new media tools have replaced traditional media tools. In the age we live in, which is also known as the digital age, new media tools have become the sole means of receiving news. Although this situation plays an important role in ensuring fast and efficient information flow, it has also led to the more systematic and rapid spread of fake news and disinformation. This change in the field of mass communication, which is considered one of the most important tools of public diplomacy, undoubtedly affects the strategies and practices within the scope of public diplomacy activities in the digital age. Mass communication tools are considered one of the most effective means of reaching international public opinion due to their power to set the agenda, provide news, inform, shape public opinion, and influence and direct the public, as well as their ability to reach large audiences. From the perspective of states, in order to create a positive image and perception among the international community, or to dispel negative perceptions, the news, descriptions, and concepts used in foreign media about countries are extremely important for the main goal of public diplomacy.
It effectively communicates the idea that in recent times, the activities of directing and influencing international public opinion by directly intervening in the content, news, and even the language used by press and media organizations under the control of states are considered the most encountered practices within the scope of public diplomacy. The main issue of the study is thus shaped around the question of how do international news agencies affiliated with states reflect Turkey's military operation decisions in Syria? The main objective of the study is to analyze how these agencies reflect Turkey's decisions and examine the image/perception of Turkey created in the international media. This aims to highlight the necessity and importance of Turkey's principle of "combating anti-Turkey disinformation and black propaganda" within the scope of its public diplomacy activities.
The study is planned to cover the 10-year period from 2011, when the Syrian Civil War began, to 2021. However, instead of examining all of Turkey's foreign policy decisions regarding the Syrian Civil War over the 10-year period, the plan is to conduct an analysis focusing on four military operations (Operation Euphrates Shield, Operation Olive Branch, Operation Peace Spring, and Operation Spring Shield), which are considered significant turning points during this period. Content analysis method is used as the research method throughout the study. To conduct the analysis, four international news agencies were selected using a purposive sampling method. These agencies were chosen based on key factors such as differences in countries' policies in Syria and the Middle East, their geographical locations, and funding by their state. In this context, it was decided to conduct a content analysis focusing on the news agencies BBC from the UK, Sputnik from Russia, France 24 from France, and Al-Jazeera from Qatar. This approach aims to ensure that the findings of the study will be distinct variables from one another. 
The study consists of three sections excluding the introduction and conclusion sections. The first section includes a detailed examination of the theoretical and conceptual framework of public diplomacy, discussing the emergence, development, actors, tools, and the relationship between the concept of soft power. Subsequently, it addresses the concept of propaganda, which is one of the political influence tools that states employ to mobilize masses towards a specific purpose, as well as concepts that have gained importance and popularity within the scope of public diplomacy activities today, such as types of information disorders -disinformation, misinformation, malinformation- and post-truth.
In the second section of the study, countries that have been effectively and successfully implementing public diplomacy activities for a long time are mentioned to provide a broader context for evaluating Turkey's public diplomacy practices and to offer a basis for comparison. Subsequently, both the historical background of Turkey's public diplomacy practices and the ideological framework within which Turkey's public diplomacy practices have been addressed in order to understand the basic principles of Turkish foreign policy and Turkey's potential for soft power. Then, the emergence, development, objectives, discourses, and policies of the actors responsible for carrying out public diplomacy activities in Turkey have been examined in detail within the historical process of Turkish public diplomacy practices.
In the third and final section of the study, first, the histories, missions, public diplomacy activities, and most importantly, the relationships with states of the four international broadcasting organizations chosen for the analysis have been examined in detail to better understand the relationship between public diplomacy and international broadcasting organizations. Subsequently, news published by France 24, Sputnik, Al-Jazeera, and BBC news agencies have been analyzed based on the main purpose and the main research question of the study, under the "Two Main Categories" and "Six Subcategories". All findings obtained from the analysis have been detailed in tables and graphs prepared separately for each international news agency. Finally, a general evaluation has been made regarding the approaches of the aforementioned internationally affiliated broadcasting organizations associated with states towards Turkey and the image of Turkey created in the international public opinion through the news published.