Yapı-bilinç perspektifinde ideolojinin incelenmesi üzerine
On investigation of ideology in structure-consciousness perspective
Yazar: SELAHATTİN KIRAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN TURHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Karanlık kutu = Camera obscura ; Meta fetişizmi = Commodity fetishism ; Yabancılaşma = Alienation ; Yapısal özellikler = Structural properties ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Çalışma ideolojinin yapı-bilinç perspektifinden incelenmesine odaklanmaktadır. Tezin amacı ise ideolojinin yapı-bilinç perspektifinden incelenmesinin nasıl olduğu sorusuna yanıt aramaktır. Sosyal bilimler açısından ideoloji kavramı son derece farklı anlamlarda kullanılması mümkün olan bir kavramdır. İdeoloji hakkındaki tanımlamalarda da bu sorun kendisini ortaya çıkarmaktadır. İdeoloji bu doğrultuda sosyal bilimlerin girift kelimelerinden birisidir.
Çalışma ideoloji kavramını incelerken bilim anlamındaki kullanımından yola çıkmakta ve geçirdiği serüveni incelemeye odaklanmaktadır. Bu serüvende, Francis Bacon, John Locke ve Étienne Bonnot de Condillac'ın bilgi anlayışları incelenmeye çalışılmıştır. Sonrasında ideoloji kelimesinin ilk kullanımını gerçekleştiren Antoine Louis Claude Destutt de Tracy'nin de bilgi anlayışı ve ideoloji kelimesini hangi anlamlarda kullandığı incelenmeye çalışılmıştır. Sonrasında ideoloji kavramına getirilen farklı yorumları incelemek için Napolyon Bonapart ve Alman Romantikleri incelenmeye çalışılmıştır. 
Çalışmanın ana bölümünü oluşturan yapı-bilinç perspektifinin kurulması için Karl Marx'ın ideoloji tanımlarından olan camera obscura, yansımalı bilinç, yabancılaşma ve meta fetişizmi tanımları incelenmeye çalışılmış ve yapı-bilinç ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Son olarak da Daniel Bell'in ideolojinin sonu söylemi incelenmeye çalışılmıştır.
Tezin ana savunusu ideolojinin yapı-bilinç perspektifinden incelenmesinde içsel ve dışsal olmak üzere iki farklı işleyişin bulunduğudur. İçsel işleyiş ile yapı alanına dair bir etki, dışsal işleyiş ile de bilinç alanına dair bir etkiden bahsedilmeye çalışılmaktadır. Çalışma camera obscura kavramının yapı alanındaki bir etkiye işaret ettiğini iddia etmektedir. Çalışma açısından camera obscuranın bilinç alanına ait bir etkiyi işaret etmesi çalışmanın yanlışlanabilir olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The study focuses investigation of ideology in structure-consciousness perspective. The purpose of this thesis is to question how ideology functions in the structure-consciousness perspective. The concept of ideology can be used to different meanings in social science. This problem also arises in the definitions of ideology. In other words, ideology is one of the complicated words of social sciences.
While the study investigation concept of ideology, it starts from scientific sense use and its historical adventures focuses. In these adventures, was tried to be examined the epistemology of Francis Bacon, John Locke, and Étienne Bonnot de Condillac. Also, Antoine Louis Claude Destutt de Tracy's, who made the first use of the word of ideology, was tried to be examined epistemology and which meanings used the word ideology. After, we were tried to be examined Napoleon Bonaparte and German Romantics how they use the different interpretations of the concept of ideology. 
Due to establishing the structure-consciousness perspective, which makes up the major part of the study, camera obscura, reflective consciousness, alienation, and commodity fetishism in Karl Marx's definitions of ideology were tried to be examined, and establishing the structure-consciousness perspective. Finally, was tried to be examined Daniel Bell's discourse on the end of ideology.
The primary aim of the thesis is that there are two different functions, internal and external, in the investigation of ideology in structure-consciousness perspective. It has been tried to imply an effect belonging to the structure with the internal function and an effect belonging to the consciousness with the external function. In other words, the study claims that the concept of camera obscura point out an effect in the structure. In terms of study, be able to that the camera obscura point to an effect belonging to the in consciousness shows that the study is falsifiable.