Kronik hepatit b ve kronik hepatit c hastalarının histolojik ve laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The assessment of the relationship between histologic and laboratory parameters of chronic hepatitis b and chronic hepatitis c patients
Yazar: HANDAN YARKAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN CİHAN YURTAYDIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Histoloji = Histology ; Viral hepatit =   ; Virüs hastalıkları = Virus diseases

Özet:
Giriş&Amaç: Karaciğer biyopsisi, kronik viral hepatitlerde fibrozis evresinin belirlenmesinde altın standarttır. Biyopsinin maliyetli ve girişimsel bir işlem olması, araştırmacıları girişimsel olmayan yöntemler geliştirmeye yönelmiştir. Bu çalışma ile karaciğer biyopsi ihtiyacını azaltabilecek klinik bir indeks geliştirmeyi amaçladık.
Yöntem: Ocak 2000-Ocak 2013 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Karaciğer Hastalıkları İzlem Polikliniği tarafından takip edilen, tedavi almamış, karaciğer biyopsisi yapılmış toplam 600 hastalık (430 kronik hepatit B (KHB) ve 170 kronik hepatit C (KHC)) ?çalışma grubu? retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar, fibrozis evresine göre `erken fibrozis? (Metavir evresi F0-F1-F2) ve `ileri fibrozis? (Metavir evresi F3-F4) olarak iki gruba ayrıldı. Çalışma kohortu ile oluşturulan indeks İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi?nde takipli 200 hastalık (100 KHB ve 100 KHC) ?validasyon grubunda? sınandı.  
Bulgular: Çalışma grubunda 127 KHC hastası (%75) erken fibrozis (F0-F2) ve 43?ü (%25) ileri fibrozis (F3-F4) grubuna ayrılırken; 430 KHB hastasının 357?si (%83) erken ve 73?ü (%17) ileri fibrozis grubuna ayrıldı. Çalışma grubunda erken/ileri fibrozis grubunu ayırt etmek üzere KHC hasta grubunda yaş, trombosit, protrombin zamanı (PTZ) ve AST/NÜS (normalin üst sınırı); KHB grubunda ise aynı parametrelere ilaveten albumin, modelde en anlamlı değişkenler olarak belirlendi. İkili lojistik regresyon analizi ile KHB ve KHC grupları için olasılık formülleri oluşturuldu. 
KHC grubu için oluşturulan formülün 0,16 eşik noktası ile A (İKE) (işlem karakteristiği eğrisi altında kalan alan) 0,89; duyarlılığı 0,91; seçiciliği 0,74; pozitif kestirim değeri (PKD) 0,54; negatif kestirim değeri (NKD) 0,96 olarak saptandı. 100 hastalık validasyon kohortuna ATA indeksi (Hepatit C) uygulandığında seçicilik, PKD ve NKD sırasıyla 0,88; 0,60 ve 0,72 saptandı. KHC grubuna FIB-4 İndeksi uygulandığında A(İKE) 0,82; duyarlılık 0,76; seçicilik 0,78; PKD 0,64 ve NKD 0,86 saptandı. Çalışma kohortunda, ATA İndeksi (Hepatit C) ve FIB-4 İndeksi karşılaştırıldığında A(İKE), duyarlılık ve NKD açısından ATA İndeksi (Hepatit C) üstün olarak görüldü.
KHB grubu için oluşturulan formülün 0,17 eşik noktası ile A (İKE) 0,92; duyarlılığı 0,90; seçiciliği 0,84; PKD 0,53; NKD 0,98 olarak saptandı. 100 hastalık validasyon kohortuna ATA İndeksi (Hepatit B) uygulandığında seçicilik 0,97; pozitif kestirim değeri 0,61; negatif kestirim değeri 0,91 saptandı. FIB-4 İndeksi KHB çalışma kohortuna uygulandığında A(İKE) 0,88; duyarlılık 0,75; seçicilik 0,84; PKD 0,49 ve NKD 0,94 saptandı. KHB çalışma kohortunda ATA İndeksi (Hepatit B) ve FIB-4 İndeksi karşılaştırıldığında A(İKE), duyarlılık, NKD ve PKD açısından ATA İndeksi (Hepatit B) üstün olarak bulundu. 
Sonuç: ATA İndeksi ileri evre fibrozisi olmayan hasta grubunu FIB-4 İndeksi ile benzer yüksek bir doğruluk oranı ile belirler ve kronik viral hepatit hastalarında biyopsi gerekliliği azaltılabilir. 

Anahtar Sözcükler: fibrozis, viral hepatitler

Abstract:
Introduction&Aims: Liver biopsy is the gold standard for fibrosis assesment in chronic viral hepatitis. Because of its invasive nature and cost, great efforts are being made for discovery of several non-invazive methods. This study was designed to predict the fibrosis stage with a clinical scoring system that may unnecessitate liver biopsy.
Patients&Methods: The training cohort included 600 treatment naive patients (430 chronic hepatitis B (CHB) and 170 chronic hepatitis C (CHC)) who were followed at Ankara University from January 2000 to January 2013. Patients were divided into two groups as mild fibrosis (Metavir F0-F1-F2) and severe fibrosis (Metavir F3-F4). After obtaining an index in training cohort, index was tested in a validation cohort that contains 200 patients (100 CHB and 100 CHC)  from Istanbul University. 
Results: In the training group, 127 (75%)  patients with CHC had mild fibrosis and 43 (25%) had severe fibrosis. Seventy-three (17%) of the 430 CHB patients had severe fibrosis and 357 (83%) had mild fibrosis. In the training cohort, the best model for predicting mild/severe fibrosis included age, platelets, prothrombin time, AST/ULN (upper limit of normal) and albumin (albumin was significant in only CHB group and excluded in CHC group). Probability formulas (both for CHB and CHC) were defined via binary logistic regression analysis. 
The area under the ROC curve (AUC) of CHC index (cutoff 0.16) was found as 0.89, sensitivity: 0.91, specificity:0.74, positive predictive value (PPV): 0.54 and negative predictive value (NPV) as 0.96. When ATA index (CHC) was applied to the validation cohort of 100 patients:  specificity, PPV and NPV were found to be 0.88, 0.60 and 0.72, respectively. After FIB-4 İndex was applied to the CHC training cohort, it was seen that AUC was 0.82, sensitivity:0.76, specificity:0.78, PPV:0.64 and NPV was 0.86. When ATA İndex (CHC) and FIB-4 İndex were made a comparison in CHC training cohort, it was found that ATA İndex (CHC) was superior in terms of AUC, sensitivity and NPV. 
The AUC of CHB İndex (cutoff 0.17) was determined as 0.92, sensitivity: 0.90, specificity:0.84, PPV: 0.53 and NPV as 0.98. When ATA index (CHB) was applied to the validation cohort of 100 patients, it was observed that specificity was 0.97, PPV was 0.61 and NPV was 0.91. FIB-4 İndex was also applied to the CHB training cohort and it was seen that AUC:0.88, sensitivity:0.75, specificity:0.84, PPV:0.49 and NPV was 0.94. When ATA İndex (CHB) was compared to FIB-4 İndex in CHB training cohort, ATA İndex (CHB) was predominant in terms of AUC, sensitivity, NPV and PPV. 
Conclusion: ATA Index can predict the absence of severe fibrosis with an accuracy similar to FIB-4 İndex and may reduce the need for liver biopsy.

Key words: fibrosis, viral hepatitis