Kuşadası, Kadıkalesi Kazısı 2007-2010 sezonu cam buluntuları
The glass finds of Kadikalesi Excavation at Kuşadasi during the seasons of 2007-2010
Yazar: TÜMAY HAZİNEDAR COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP MERCANGÖZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Aydın-Kuşadası = Aydın-Kuşadası ; Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi = Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi ; Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art

Özet:
Kadıkalesi kazıları 2001 yılından beri Prof. Dr. Zeynep Mercangöz tarafından sürdürülmektedir. Tezimizin konusu 2007- 2010 kazı yılları arasındaki cam buluntuları oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı Kadıkalesi camlarının form ve işlev olarak tiplere ayrılması, kaledeki cam üretimine ve ticaretine ilişkin verilerin yanı sıra tarihlendirmelerine dair öngörülerde bulunmaktır.Çalışmamız Kadıkalesi kazısının 2007-2010 yılları arasındaki cam eserlerini tasnif edip bir tipoloji oluşturmak ve kaledeki cam üretimine ilişkin verileri ortaya çıkarmaktı. Bu doğrultuda 284 adet cam buluntuya katalogumuzda yer verilip tiplere ayrıldı. Aydınlatmaya yönelik, kandiller ve pencere camları; günlük kullanıma yönelik, kadehler, bardaklar, şişeler ve kaseler; süs amaçlı eserler arasında bilezikler ve boncuklar, ticarete yönelik eserler arasında ise cam ağırlıklar yer almaktadır. 2007-2010 yıllarında Kadıkalesi kazısında; 537 adet pencere camı, 363 adet bilezik, 298 adet bardak, 142 adet kandil, 113 şişe, 103 anaia şişesi, 73 adet kadeh, 43 adet kase parçası ve 2 adet cam ağırlık ve 1 adet cam boncuk bulunmuştur. Bu buluntuların yanı sıra çeşitli ağız ve kaideler ele geçirilmiştir ancak bunların kesin olarak hangi kap formuna ait oldukları bilinmediğinden sadece sayısal dökümleri yapılarak sınıflandırmaksızın kayıt altına alınmıştır. Bu bağlamda söz konusu yıllarda 319 adet profil veren parça, 2103 adet profil vermeyen cam parça incelenmiştir.Cam buluntuların zenginliği, fritler, cüruflar, hatalı üretilmiş parçalar ve pota parçası olabilecek buluntular kaledeki cam üretimini kanıtlayan buluntulardır. Bunun yanı sıra kalın cidarlı şişelerin bir liman kenti olan Anaia'nın şarap ticareti gibi şimdilik ne olduklarını bilmediğimiz parfüm ya da tıbbı sıvıların içine konulup ticaretinin yapılmış olabileceği gibi varsayımlar kaledeki cam ticaretinin de varlığını gösteren ipuçlarıdır.

Abstract:
Kadıkalesi excavations have been conducted by Prof. Dr. Zeynep Mercangöz since 2001. The content of hereby study is glassware unearthed between 2007 and 2010. Our objective is to classify glass from Kadıkalesi in terms of form and function, as well as to make certain predictions with respect to glassware production and trade in the castle, apart from their dates.The present thesis aims at classifying the glassware unearthed in course of Kadıkalesi excavations between 2007 and 2010, in order to establish a typology and to reveal data regarding glass production. Accordingly, 284 glassware finds were incorporated in our catalogue, and assorted. Lamps and window glass for illumination; goblets, glasses, bottles and vessels for daily use; bracelets and beads as jewellery, and glassware for commercial purposes constitute the content. From 2007 to 2010, Kadıkalesi excavations brought 537 window glass, 363 bracelets, 298 drinking glasses, 142 oil lamps, 113 bottles, 103 Anaia bottles, 73 goblets, 43 vessel fragments, 2 glass weights and 1 glass bead into daylight. Besides, several necks and bases were obtained; nevertheless, as their associated vessel form is unknown, such fragments were only itemised in numbers and recorded without any classification. In this context, 319 fragments with profiles and 2103 without profiles were observed during abovementioned period.Frits, slag, defective pieces and probable pot fragments prove the richness of glass findings. Moreover, there are clues about glass trade in the castle, particularly thanks to thick walled bottles, which may have been used in wine trade or as vessel for perfumes and medicines in Anaia, a coastal town of the day.