Biyometrik kimliklendirmede yüz tanımanın adli bilişim süreçlerine etkisi ve analizi
The effect and analysis of face recognition on forensic information processes in biometric identification
Yazar: AQEEL SHIHAB AHMED JOLAQ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ERYİĞİT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Son yıllarda, bilgi ve iletişim teknolojisinin yaygınlaştığı görmekteyiz. Bu da siber suçların kurbanı olma olasılığımızı arttırmaktadır. Teknolojinin ve modern iletişim araçlarının yayılıp çoğaldığı bu çağda, her ne kadar dünya çapında iletişimi kolaylaştırmak için kullanılıyor olsa da, bu araçların iki ucunun keskin bir kılıç gibi olduğunu unutmamak gerekir. Fakat buna rağmen bilgi ve iletişim teknolojisi, artık neredeyse yer yüzündeki insanların tüm yaşam alanlarına nüfuz etmiş durumdadır. Ek olarak, insanlar tarafından bilgi ve iletişim teknolojisine artan merak ve beraberinde gelen bağımlılık, toplumları, veri ve bilgisayar sistemlerine karşı veya bunlar aracılığıyla işlenen siber suçlar gibi tehditlere karşı savunmasız hale getirmektedir. Dolayısıyla bu tehditlere karşı mücadele etme konusunda da karşımıza Adli Bilimler kapsamında yer alan Adli Bilişim Bilimi çıkmaktadır. Adli bilişim; gerek Türkiye'de gerekse diğer dünya ülkelerinde gelişimini henüz tamamlamış bir disiplin değildir. Fakat adaletin tecelli etmesi amacına hizmet eden bir bilim dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak kendini her geçen gün yenilemekte ve ilerletmekte, hizmet alanını genişletmekte olan, adli bilişim süreçlerini dikkatli ve titiz bir şekilde yürütmekle ve sonuçlandırmakla mükellef olan, süreç sonucunu ilgili mercilere sunmak üzere olayları araştırma odaklı, şeffaf ve tarafsız bir şekilde belgeleme ve raporlama sorumluluğu olan bir disiplindir. Bu araştırma, adli bilişim disiplinine bağlı olarak biyometri teknolojisine bilhassa biyometrik yüz tanıma sistemlerine bir giriş sağlar. Biyometri, insanların fiziksel ve davranışsal özelliklerinden yararlanarak kişileri birbirinden ayırma yeteneğine sahip olmakla birlikte geniş bir uygulama alanı olan bir teknolojidir. Ayrıca biyometrinin en büyük avantajı, gelişmiş güvenlik teknolojisine ve doğruluk oranının yüksek olmasına sahip olmasıdır. Bu nedenle biyometrik kimliklendirme sistemleri, kişilerin artan sayıda ve türde suça karışması ile beraber, işlenen suçlara dair olay yerinden toplanan verilerin incelenmesinde ve analizinde, adli bilişim uzmanlarına hızlı ve doğru bir şekilde suçun aydınlatılması ve suçlunun kimliğinin tespit edilmesinde önemli katkılar sunmaktadır. Ek olarak, biyometrinin pek çok işlevselliği mevcut olup, her biyometrik sistemin, göstergelerine göre farklı değişkenlikleri vardır. Buna karşın her biyometri yöntemin kendine göre avantajları ve dezavantajları olduğunu da ifade etmek gerekir. Biyometrinin en yaygın ve etkili yöntemlerinden biri yüz tanımadır. Yüz kendine has özelliklere, girinti ve çıkıntılara sahiptir. Nitekim yüz özellikleri incelendiğinde, her bir yüz farklı pek çok ayırt edici referans noktası taşımaktadır. İnsan yüzünde yaklaşık 80 tane düğüm noktası olarak ifade edilen referans noktası vardır. Bu düğüm noktaları rakamsal bir değerle kodlanır ve bu kodlara yüz izi denir. Yüz tanıma sistemleri aracılığı ile düğüm noktası olarak adlandırılan bu özellikler çıkarıldığında, suçlunun kimliğinin tespit edilmesi yapay zeka ve derin öğrenme algoritmaları ile kolay ve mümkün olacaktır. Bu çalışmada, araştırmacılara açık erişimli [MIT CBCL Face Recognition Database (2003-2005) ve FEI Face Database Disclaimer (2005-2006)] olan iki ayrı veriseti kullanılmıştır. Ek olarak bu çalışmada, iki temel yüz tanıma yöntemi ele alınmıştır. Bu yöntemler, kriminal inceleme amaçlı fotoğraftan fotoğrafa sorgulama yöntemi ve kent güvenlik yönetim sisteminde kullanılan canlı yüz tanıma yöntemidir. Sonuç olarak; biyometrik kimliklendirme de yüz tanıma sistemlerinin performansını değerlendirmek üzere bir takım senaryo kurgulanmış ve gerekli testler yapılmıştır. Yapılan testlerin analiz sonuçları bulgular bölümünde kapsamlı bir şekilde sunulmuştur.

Abstract:
In recent years, we see that information and communication technology has become widespread. This increases our probability of being a victim of cybercrime. In this age where technology and modern communication tools are spreading and multiplying, it should not be forgotten that these tools are like a sharp sword, although they are used to facilitate communication around the world. However, despite this, information and communication technology has now penetrated almost all living spaces of people on earth. In addition, the growing curiosity and accompanying dependence on information and communication technology by humans makes societies vulnerable to threats such as cybercrime committed against or through data and computer systems. Therefore, in the fight against these threats, we come across Forensic Information Science, which is included in Forensic Sciences. forensic informatics; It is not a discipline that has not yet completed its development both in Turkey and in other world countries. However, it appears as a branch of science that serves the purpose of the manifestation of justice. Responsibility for documenting and reporting incidents in a research-oriented, transparent and impartial manner in order to present the result of the process to the relevant authorities, which renews and advances itself day by day depending on technological developments, expands its service area, is obliged to carry out and finalize the forensic processes carefully and meticulously. It is a discipline. This research provides an introduction to biometric technology, especially biometric facial recognition systems, depending on the forensic discipline. Biometrics is a technology with a wide range of applications, although it has the ability to distinguish people from each other by taking advantage of their physical and behavioral characteristics. In addition, the biggest advantage of biometrics is that it has advanced security technology and high accuracy. For this reason, biometric identification systems provide important contributions to forensic informatics experts in the examination and analysis of the data collected from the crime scene, with the increasing number and type of crime involved, in clarifying the crime and identifying the criminal in a fast and accurate manner. In addition, biometrics has many functionalities and each biometric system has different variability according to its indicators. On the other hand, it should be noted that each biometric method has its own advantages and disadvantages. One of the most common and effective methods of biometrics is facial recognition. The face has unique features, indentations and protrusions. As a matter of fact, when facial features are examined, each face carries many distinctive reference points. There are about 80 reference points on the human face, expressed as nodes. These nodes are encoded with a numerical value and these codes are called face traces. When these features, called node points, are removed through face recognition systems, the identification of the criminal will be easy and possible with artificial intelligence and deep learning algorithms. In this study, two separate datasets that are open to researchers [MIT CBCL Face Recognition Database (2003-2005) and FEI Face Database Disclaimer (2005-2006)] were used. In addition, in this study, two basic face recognition methods are discussed. These methods are the photo-to-photo interrogation method for criminal investigation and the live face recognition method used in the city security management system. As a result; In order to evaluate the performance of face recognition systems in biometric identification, a number of scenarios were designed and necessary tests were carried out. The results of the analysis of the tests are presented in a comprehensive way in the findings section.