Lise son sınıf öğrencilerinin mesleğe karar verme özyeterliliklerinin yordanmasında umut, kontrol odağı ve çok boyutlu mükemmeliyetçiliğin rolü
The role of hope, locus of control and multidimesional perfectionism in predicting career decision making self-efficacy of high school seniors
Yazar: SERKAN VOLKAN SARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Lise öğrencileri = High schools students ; Liseler = High schools ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Umut = Hope ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırma lise son sınıf öğrencilerinin mesleğe karar verme öz-yeterliliklerini yordamada umut, kontrol odağı ve çok boyutlu mükemmeliyetçilik özelliklerinin rolünü belirlemeyi amaçlamaktadır.Bu çalışmanın diğer amacı öğrencilerin mesleğe karar verme öz-yeterlilikler ile çeşitli demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, okul türü, ikamet yeri, anne-baba eğitim durumu, rehberlik servisiyle görüşme sıklığı) arasındaki farklılıkları incelemektir.Bu araştırmanın çalışma grubunu, Trabzon il merkezinde, Akçaabat ve Yomra ilçelerinde bulunan üç okul türünde (Genel Lise, Anadolu Lisesi ve Fen Lisesi) halen öğrenimlerine devam etmekte olan 302 lise son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin cinsiyete göre dağılımı 139 kız (%46) ve 163 erkek (%54) dir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı olarak hazırlanan Demografik Bilgi Formunun yanında Mesleğe Karar Verme Öz-yeterliliği Ölçeği, Umut Ölçeği, Kontrol Odağı Ölçeği ve Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada verilerin analizi için Hiyerarşik regresyon analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı tekniği, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi, iki yönlü varyans analizi, Kruscal Walis nanparametrik istatistik tekniği kullanılmıştır. Araştırmada ortaya çıkan bulgulara göre, öğrencilerin umut, kontrol odağı ve çok boyutlu mükemmeliyetçilik özelliklerinin mesleğe karar verme öz-yeterliklerini farklı düzeylerde yordadığı belirlenmiştir. Bunun yanında öğrencilerin mesleğe karar verme özyeterlilikleri ile bazı demografik değişkenler arasında da anlamlı farklılıklar bulunmuştur.Bulgular literatür ışığında tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between hope, locus of control and multidimensional perfectionism in predicting career decision making self- efficacy among high school seniors.Another purpose of this study is to examine the differences in career decision making self- efficacy in terms of some demographic variables (age, gender, type of school, parental education level and status of interviewing guidance service).The sample of the study consisted of 302 students from three different schools in Trabzon city center, Akçaabat and Yomra towns (General High School, Anatolian High School and Science High School). The distrubution of students by gender is in the form of 139 girls (46%) and 163 boys (64%). A demographic data form prepared by the researcher, Career Decision Making Self- Efficacy Scale, Hope Scale, Locus of Control Scale and Multi Dimension of Perfectionsim Scale were used to collect the data.Independent samples t test, one- way analysis of variance, two way analysis of variance, Kruskal Wallis H test, Pearson correlation coefficient and hierarchical regression analysis were used to analyze the data. According to the findings of the study, hope, locus of control and multidimensional perfectionism were found to be significant predictors of career decision making self-efficacy in different proportions among students. In addition, significant differences were found between students' career decision making self-efficacy in terms of various demographic variables.All these results were discussed in light of relevant literature and some new direction were given to the further studies.