Uçuş harekat uzmanlarının örgütsel stres kaynakları üzerine nitel bir araştırma
Qualitative research on organizational stress sources of flight dispatchers
Yazar: AYŞE BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ MUTLU
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sivil havacılık = Civil aviation ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Uçuş görevlileri = Flight attendants ; Örgütsel stres = Organizational stress ; İş stresi = Job stress

Özet:
Stres, kişilerin her zaman karşılaşabileceği duygusal bir gerilimdir. Hem özel hem de iş hayatında strese maruz kalmamak neredeyse imkânsız olmakla birlikte, stres bireyi ve örgütü etkileyen önemli bir problemdir. Örgütsel stres, günümüzün başlıca sorunlarından biri olmakla beraber kişileri ve örgütleri etkileyen pek çok stres kaynağı bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'deki uçuş harekat uzmanlarının örgütsel stres kaynakları üzerine bir araştırma yapılmış ve uçuş harekat uzmanlarını etkileyen örgütsel stres kaynaklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. 
Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme çerçevesinde ölçüt ve kartopu yöntemiyle Türkiye'deki 408 lisanslı uçuş harekat uzmanından mesleğini temsil edebilecek 24 kişilik bir çalışma grubuna ulaşılmıştır. Bu grupta yer alan kişiler ile birebir yapılan görüşmelerin ses kayıtları araştırmacı tarafından manuel şekilde verbatim (söylendiği gibi) Microsoft Word programına aktarılmıştır. Verilerin incelenmesinde MAXQDA 2020 Analiz Programı kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda; vardiyalı çalışma, zaman baskısı, hızlı karar verme, operasyonel sebepler, yapılan işte hataya yer olmaması, fazla sorumluluk almak, tecrübe eksikliği, sosyal hayat ve aile ilişkileri, yorgunluğun uçuş harekat uzmanlarında strese neden olan en önemli örgütsel kaynaklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Stress is an emotional tension that people can always encounter, and it is almost impossible not to be exposed to stress in both private and business life, but stress is an important individual and organizational problem. Although organizational stress is one of the main problems today, there are many sources of stress that affect individuals and organizations. In this study, a research was conducted on flight dispatchers and it was tried to reveal the organizational stress sources that affect them. Also, the stress symptoms seen in flight dispatchers and to determine the organizational stress sources that disturb them in reaching their goals.
In this study, it is aimed to determine the organizational stress sources of flight dispatchers. For this purpose, semi-structured interview technique (which is a qualitative research method) was used to examine the thoughts and feelings of the participants in more detail. Within the framework of purposive sampling in the research, a study group of 24 people who can represent their profession was selected from 408 licensed flight dispatchers in Turkey by criterion and snowball sampling method. The interviews obtained from the study group of 24 people were manually transferred to the Word program as verbatim (as told) by the researcher. MAXQDA 2020 Analysis Program was used to analyze the obtained data.
As a result of the research, shift work, time pressure, quick decision making, operational reasons, no room for mistakes in the work, taking too much responsibility, lack of experience, social life and family relations, fatigue were determined as organizational sources that cause stress in flight dispatchers.