4MAT öğretim modeli ve bütünsel beyin modeli'nin fen bilimleri dersi akademik başarısı ve özyeterlik algısı üzerindeki etkileri
The effects of 4MAT teaching model and whole brain model on academic achievement in science and science course self-efficacy
Yazar: GAMZE TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜVENÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 4MAT öğretim sistemi = 4MAT system of instruction ; Akademik başarı = Academic achievement ; Beyin odaklı öğretim = Brain-based teaching ; Bütünsel beyin modeli = Brain dominance model ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 4MAT Öğretim Modeli'ne ve Bütünsel Beyin Modeli'ne dayalı öğretimin fen bilimleri dersi akademik başarısı ve öz yeterlik algısı üzerine etkilerini araştırmak ve bu etkileri fen bilimleri dersi öğretim programının önerdiği araştırma-sorgulamaya dayalı öğretimin etkileriyle karşılaştırmaktır. Bu araştırma, zayıf deneysel desenlerden biri olan statik grup ön test-son test desende tasarlanmıştır. Araştırmada, Çanakkale Merkez ilçede bulunan bir ortaokulun 3 şubesi kura yoluyla Deney I, Deney II ve kontrol grubu olacak şekilde atanmıştır. Çalışma grubunu Deney I grubunda 29, Deney II grubunda 21 ve kontrol grubunda 18 olmak üzere toplam 68 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deneysel işlemler 2015-2016 Öğretim Yılı 1. Yarıyılı'nda, 32 ders saati süresince, 3 grupta da eş zamanlı olarak araştırmacı tarafından uygulanmıştır.  Deneysel işlemler sırasında, 'Vücudumuzdaki Sistemler' ünitesi, Deney I grubunda 4MAT Öğretim Modeli ile ve Deney II grubunda Bütünsel Beyin Modeli ile, kontrol grubunda ise İlköğretim Kurumları Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın önerdiği şekilde araştırma-sorgulama öğretim yaklaşımı ile işlenmiştir. 
Öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek için Kolb Öğrenme Stili Envanteri III uygulanmıştır. Ön ve son test olarak fen bilimleri dersi akademik başarı testi ve öz yeterlik algısı ölçeği ön ve son test olarak uygulanmıştır. Veriler analiz edilirken SPSS 22 programı yardımıyla standart sapma ve ortalamalar hesaplanmış ve Bağımlı İki Örnek t-Testi ve Tek Yönlü Kovaryans Analizi (ANCOVA), Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U Testi ve İki Yönlü Kovaryans Analizi uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda, uygulanan üç farklı öğretimin de fen bilimleri dersi akademik başarısını arttırdığı belirlenmiştir. Bununla beraber, 4MAT Öğretim Modeli'nin fen bilimleri dersi akademik başarısını arttırma konusunda Bütünsel Beyin Modeli'ne göre daha etkili olduğu ortaya konmuştur. Ancak, 4MAT Öğretim Modeli ve Bütünsel Beyin Modeli'nin akademik başarı üzerindeki etkisinin araştırma-sorgulamaya dayalı öğretimin etkisinden farklılaşmadığı saptanmıştır. Aynı zamanda, uygulanan öğretimlerden yalnızca 4MAT Öğretim Modeli'nin fen bilimleri dersi öz yeterlik algısını düşürdüğü belirlenmiştir, diğer öğretimlerin ise fen bilimleri dersi öz yeterlik algısında bir farklılığa neden olmadığı saptanmıştır. Bu modellerin fen bilimleri dersi öz yeterlik algısı üzerindeki etkilerinin araştırma-sorgulamaya dayalı öğretime göre ve birbirlerine göre farklılaşmadığı ortaya konmuştur. Ayrıca, bu üç farklı öğretimin fen bilimleri dersi akademik başarısı ve öz yeterlik algısı üzerindeki etkisinin öğrencilerin öğrenme stili ve cinsiyetine göre farklılaşmadığı görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: 4MAT Öğretim Modeli, Bütünsel Beyin Modeli, Fen Başarısı, Fen Bilimleri Dersi Öz Yeterlik Algısı

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of 4MAT Teaching Model and the Whole Brain Model on academic achievement in science and students' science course self-efficacy beliefs, and to compare those with the inquiry based instruction's effects. In the study, the static group pretest-posttest design was applied. Three classes of a middle school in Çanakkale city centre were randomly assigned as Experimental Group I, Experimental Group II and the control group. A total of 68 sixth grade students participated into the study. The study was conducted during 32 hours of class in the fall semester of 2015-2016 school year. The unit of 'The Systems in Our Body' was instructed through 4MAT Teaching Model in Experimental Group I while it was instructed through The Whole Brain Model in Experimental Group II. The control group was engaged in inquiry based instruction throughout the same unit; since inquiry based instruction is suggested to be applied in elementary science lessons by Turkish Ministry of National Education.
	Turkish version of Kolb Learning Style Inventory III was applied so as to determine the participant students' learning style. The Science Achievement Test and Science Course Self-Efficacy Scale were administered to the participants as pretest and posttest. While analyzing data, standard deviations and means were computed and Paired Samples t-Test, One Way Analysis of Covariance (ANCOVA), Two Way Analysis of Covariance, The Wilcoxon Test, Kruskal-Wallis Test and Mann Whitney U Test were conducted in SPSS 22 program.  
	The results of the study showed that all three instructions increased the academic achievement in science. In addition, 4MAT Teaching Model was found more effective than the Whole Brain Model in terms of increasing academic achievement in science. Nevertheless, there is not any significant difference between their effects and inquiry based instruction's effects on academic achievement in science. Moreover, the results showed that 4MAT Teaching Model resulted in a statistically important decrease in science course self-efficacy beliefs, while the Whole Brain Model and inquiry based instruction did not cause any change in self-efficacy beliefs.  However, the effects of 4MAT Teaching Model, the Whole Brain Model and inquiry based teaching on science course self-efficacy beliefs did not differentiate from each others.  Finally, it was detected that the effects of these three different instructions on academic achievement and self-efficacy beliefs did not change regarding participants' learning styles and gender.


Key Words: 4MAT Teaching Model, Whole Brain Model, Achievement in Science, Science Course Self-Efficacy