Roma Hukukunda tüketim ödüncü sözleşmesi (Karz akdi-mutuum)
Loan of consumption in Roman Law (Mutuum)
Yazar: ALİ SELKOR ATAK
Danışman: PROF. DR. GÖKÇE TÜRKOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fransa = France ; Hollanda = Netherlands ; Roma hukuku = Roman law ; Sözleşmeler = Contracts ; Tüketim ödüncü = Loan for consumption ; İtalyan hukuku = Italian law

Özet:
Çalışma konumuzu oluşturan mutuum, Roma'da günümüzdeki tüketim ödüncü sözleşmesine karşılık gelen sözleşmedir. Günümüz hukukundaki pek çok kavram ve kurumda olduğu gibi tüketim ödüncü sözleşmesi üzerinde de Roma Hukukunun önemli etkileri görülmektedir. Roma Hukukunda mutuum real sözleşme niteliği taşımakta idi, yani sözleşmenin kurulabilmesi için tarafların tüketim ödüncü sözleşmesi yapmak üzerinde anlaşmaları yanında ödünç konusu paranın veya diğer mislî malın mülkiyetinin ödünç alana devredilmesi de gerekmekteydi. Günümüz hukukunda ise tüketim ödüncü sözleşmesi rızaî bir sözleşmedir, sözleşmenin kurulmuş sayılması için tarafların anlaşması yeterlidir. Sözleşmenin tanımında görülen benzerlik, sözleşmenin kural olarak faizsiz olması gibi özellikler ise Roma Hukukundan bugüne taşınmış özelliklerdir.
	 Ödünç sözleşmesi İtalya, Fransa, Hollanda gibi ülkelerde halen real sözleşme olarak düzenlenmişken, ülkemizde, İsviçre, Almanya ve Avusturya'da ise rızaî sözleşme niteliği taşımaktadır. Özellikle mutuum'un yapısında tarihsel süreç içerisinde meydana gelen değişimin incelenmesi, bu konuda günümüz hukukunda farklı ülkelerdeki farklı yaklaşımların anlaşılmasında yararlı olacaktır. 
	Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde mutuum kavramına, kavramın kökenine ve bu sözleşmenin ne şekilde ortaya çıkmış olabileceğine yönelik görüşlere ve tartışmalı bir konu olan nexum'a değinilmiştir. 
	İkinci bölümde mutuum'un unsurları, Roma sözleşmeler sistemindeki yeri, taşıdığı diğer özellikler ve amacı ele alınmıştır.
	Üçüncü bölümde mutuum'un özel türleri incelendikten sonra son bölümde Roma Hukukunda uygulanmış farklı yargılama usullerinde mutuum için tanınmış hukukî korumalara değinilerek konu Roma Usul hukuku bakımından da değerlendirilmiştir.



Anahtar Kelimeler:  Mutuum, Nexum, Tüketim Ödüncü Sözleşmesi, Real Sözleşme, Condictio.

Abstract:
The Roman term for the loan for consumption was mutuum. The remarkable effects of mutuum and Roman Law can be seen on the regulations of modern legal systems. Mutuum was a real contract, i. e. the transfer of the money or the other fungibles was necessary in order to create the obligation to return an equal sum. In modern Turkish law loan for consumption is a consensual contract, i. e. nothing more is necessary for its formation than the agreement, no matter how expressed, of the parties. The definition of loan for consumption comes from the Roman law. The loan for consumption is a unilateral contract as a rule, and this feature of the contract takes its roots from the ancient mutuum. 
	Loan for consumption is still a real contract in some countries like France, Italy and Holland, on the other hand it is a consensual contract in Turkey, Switzerland, Germany and Austria. To examine the historical development of mutuum will be helpful to understand these different regulations in different countries. 
	The study consists of four parts. In the first part the concept of mutuum, the origin of this concept, the different views about the emergence of this contract and the much disputed nexum have been approached. 
	In the second part the elements of mutuum, the position of mutuum in the Roman contractual system, the features and the purpose of mutuum have been discussed.
	The special types of mutuum have been treated in the third part. In the fourth and the last part the different legal remedies for mutuum have been covered. 



Keywords: Mutuum, Nexum, Loan for Consumption, Real Contract, Condictio