Metabolik sendrom ile depresyon ve anksiyete bozukluğu ilişkisi
The relationship of metabolic syndrome and depression and anxiety disorder
Yazar: FADİME YILMAZ
Danışman: DOÇ. BANU BÖYÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresyon = Depression ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome

Özet:
AMAÇ: Metabolik sendromun artan obezite ve sedanter yaşam ile ilişkili olarak dünya genelinde giderek artan prevalansa sahip olduğu, psikiyatrik komorbiteyi ve stresi artırdığı, özellikle de fiziksel fonksiyonu içeren sağlıkla ilgili yaşam kalitesinde bozulmaya neden olduğu bilinmektedir. Depresyon ve anksiyete bozukluğu birbirini besleyen ve birbirinin görülme sıklığını artıran durumlar olup metabolik sendromlularda görülme sıklıklarında artış ile ilgili çelişkili yayınlar vardır. Ülkemizde bununla ilgili çalışma yapılmamış olup bu çalışmada amaç prevalansı artmakta olan metabolik sendrom ile depresyon ve anksiyete bozukluğu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 2019 yılında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye ve diyabet polikliniklerine başvuran metabolik sendrom kriterlerini sağlayan 77 hasta (50 kadın ve 27 erkek) ve 33 sağlıklı gönüllü (17 kadın ve 16 erkek) alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların prospektif ve gözlemsel olarak demografik verileri, eğitim düzeyi, eşlik eden kronik hastalık, sürekli ilaç kullanımı, alışkanlıkları, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, aile gelir durumu, düzenli fiziksel aktiviteleri; boy-kilo-beden kitle indeksi(BMI), bel çevresi ölçümleri, sistolik ve diyastolik kan basıncı ölçümleri ile biyokimyasal tetkikleri (açlık kan şekeri (AKŞ), HbA1c, Total kolesterol, Trigliserid (TG), low density lipoprotein (LDL), high density lipoprotein (HDL), C reaktif protein (CRP) kaydedildi. Bu tetkiklerin yanı sıra depresyon yönünden riski belirlemek ve depresif belirtilerin düzeyini ve şiddet değişimini ölçen Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve bireylerin yaşadığı anksiyete belirtilerinin düzey ve şiddet değişimini ölçen Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) hasta tarafından dolduruldu.
BULGULAR: Hasta grubunun %64,9'u kadın (n=50), yaş ortalaması 40,95±8,62'idi. Sağlıklı gönüllülerin ise %51,51'i kadın (n=17), yaş ortalaması ise 39,27±8,3'idi. Hasta grubunun eşlik eden kronik hastalık sıklığı, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kilo, bel çevresi, obezite sıklığı, BMI, AKŞ, HbA1c, TG, CRP, BDÖ ve BAÖ puanı değerleri kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Gruplar arasında BDÖ'ne göre depresyon düzeyi hafif, orta ve şiddetli depresyon açısından anlamlı farklılık bulunmaktayken (p:0,002), BAÖ puan değerlerine göre her iki grup arasında anksiyete şiddeti açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı. Hasta grubunda BDÖ ve BAÖ puanı ile bel çevresi ve BMI arasında pozitif yönde zayıf korelasyon vardı. Çalışmamızda hasta grubunda kadınlarda BAÖ puanına göre anksiyete görülme sıklığı erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek iken (p:0,046), depresyon görülme sıklığı cinsiyetler arasında benzerdi. Ayrıca eğitim düzeyi, aile gelir durumu, obezite sıklığı, düzenli fiziksel aktivite, sigara, alkol, metabolik sendromun kompanentlerinden tansiyon, AKŞ, TG, HDL ile depresyon ve anksiyete bozukluğunun sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı.  
SONUÇ: Çalışmamızda BDÖ ve BAÖ puanlarına göre, metabolik sendromlu hastalarda depresyon ve anksiyete bozukluğu görülme oranı kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksekti.  Ancak metabolik sendromlularda anksiyete ve depresyonun daha sık olduğunu göstermek için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. 
ANAHTAR KELİMELER: Metabolik sendrom, depresyon, anksiyete bozukluğu

Abstract:
AIM: It is known that, metabolic syndrome, which has an increasing prevalence worldwide as a result to increasing obesity and sedentary life style, increases psychiatric comorbidities and stress, and causes impairment of life quality connected to  physical function. Depression and anxiety disorders are conditions that feed each other and mutually increasing and there are conflicting data about the relation between the two disorders and metabolic syndrome. As far as is known, there is no study on this issue in our country currently and we aimed to evaluate the relationship between the depression and anxiety disorders and metabolic syndrome.
MATERIALS AND METHODS: 77 patients (50 females and 27 males) and 33 healthy volunteers (17 females and 16 males) who admitted to the outpatient clinics of  internal medicine and diabetes of Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital in 2019 were included in the study. Prospective and observational demographic data of the patients, such as education status, concomitant chronic illnesses, madications, addictions, family history of psychiatric illnesses, family income, regular physical activities, included in the study. Height, weight, body mass index (BMI), waist circumference measurements, systolic and diastolic blood pressure measurements and biochemical tests (fasting blood glucose (FBG), HbA1c, Total cholesterol, Triglyceride (TG), low density lipoprotein (LDL), high density lipoprotein (HDL), C reactive protein (CRP) were recorded. In addition, Beck's Depression Inventory (BDI) and  Beck's Anxiety Scale (BAI) which measure the severity of depressive and anxiety symptoms respectively, were answered by the patients and the healthy controls.
RESULTS: 64.9% of the patient group was female (n = 50), the mean age was 40.95 ± 8.62. 51.51% of the healthy volunteers were women (n = 17) and the average age was 39.27 ± 8.3. The frequency of concomitant chronic diseases, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, weight, waist circumference, obesity frequency, BMI, FBG, HbA1c, TG, CRP, BDI and BAI scores of the patient group were higher than the control group. While there was a significant difference between the groups in terms of mild, moderate and severe depression according to the BDI (p: 0.002), there was no significant difference between the two groups in terms of anxiety severity according to the BAI scores. There was a weak positive correlation between BDI and BAI scores, waist circumference and BMI in the patient group. In our study, the prevalence of anxiety in women according to the BAI score was significantly higher than in men (p: 0.046), while the frequency of depression was similar between genders. In addition,there was no significant correlation between the frequency of depression and anxiety disorders with the education status, family income, frequency of obesity, regular physical activity, smoking, alcohol consumption and the components of metabolic syndrome other than waist circumferance which are blood pressure, FPG, TG, HDL.
CONCLUSION: In our study, the ratio of depression and anxiety disorders was  significantly higher in patients with metabolic syndrome compared to the control group according to the BDI and BAI scores. However, larger and comprehensive studies are needed to state that anxiety disorders and depression are more common in patients with metabolic syndrome.
KEYWORDS: Metabolic syndrome, depression, anxiety disorders