Bölgesel kalkınma politikası aracı olarak bölgesel kalkınma ajansları: Türkiye uygulaması
Regıonal development agencıes as instruments for regıonal development polıcy: The Turkısh experıence
Yazar: VOLKAN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CAHİT GÜRAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bölgesel dengesizlik = Regional imbalance ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik kalkınma ajansları = Economical develeopment agencies ; Kalkınma planları = Development plans ; Kalkınma politikaları = Development policies

Özet:
Türkiye'de bölgelerarası gelişmişlik farkları 1950'li yıllardan itibaren gittikçe derinleşmeye başlamıştır. 2001 yılı verilerine göre en yüksek kişi başına GSYİH payına sahip Kocaeli ile en düşük kişi başına GSYİH payına sahip Ağrı arasındaki gelişmişlik farkı yaklaşık 11 kattır.Bölgelerarası gelişmişlik farklarını gidermeye yönelik olmak üzere planlı dönem ile birlikte hem beş yıllık kalkınma planlarında bölgesel kalkınma önceliği yer almış hem de çeşitli bölgesel kalkınma plan ve projeleri hazırlanmıştır. Ancak bu plan ve projeler büyük ölçüde uygulanamamıştır. Bunun temel iki nedeni vardır: Birincisi bölgesel plan ve projeleri bölgede sahiplenecek teknik bir kuruluşun var olmaması, ikincisi ise söz konusu plan ve projelerin uygulanmasını sağlayacak fonların tahsis edilmemiş olmasıdır.Özellikle Avrupa Birliği üyesi ülkelerde bölgesel kalkınma politikalarının en önemli araçlarından biri olan bölgesel kalkınma ajansları modelinin 2006 yılı ile birlikte ülkemizde uygulamaya konmuş olması bölgesel plan ve projelerin uygulanamamasında etken olan nedenleri ortadan kaldırabilecek niteliktedir.Ülkemizde oluşturulan kalkınma ajansları modelinin kuruluş kanununda belirtilen hedeflere ulaşabilmesi için özellikle organizasyonel yapı olmak üzere mevzuata ilişkin hususlarda da ciddi değişikliklere ihtiyaç vardır. Söz konusu değişikliklerin yapılması halinde kalkınma ajansları hem Türkiye'nin ekonomik kalkınmasında hem de bölgelerarası gelişmişlik farkları nedeniyle ortaya çıkan sosyal problemlerin çözümünde önemli bir rol oynayabilecektir.

Abstract:
Regional development disparities in Turkey have increasingly deepened as of the 1950s. According to 2001 data, the development difference between Kocaeli, the province with the highest GDP per capita, and Ağrı, the province with the lowest GDP per capita, is nearly 11 fold.In order to eliminate regional development disparities, together with the planned period, not only regional development priority was incorporated in five-year development plans but also various regional development plans and projects were prepared. However, these plans and projects could not be implemented to a great extent. There are two main reasons for that: First, the nonexistence of a technical organization in the region which would assume ownership of the regional plans and projects; and second, the fact that the funds that will enable implementation of these plans and projects were not allocated.In particular, the fact that the regional development agencies model, which is one of the most important instruments of regional development policies in EU member states, has been put into practice in our country as of 2006 is of a nature to remove the reasons of not being able to implement the regional plans and projects.Some structural changes, especially related to the organizational structure, are needed for the development agencies established in Turkey to achieve the objectives stated in their founding law. If these changes are made, development agencies can play an important role in resolving social problems arising due to regional development disparities as well as for the economic development of Turkey.