COVID-19 pnömonisi ile yatan hastalarda hipokaleminin mortalite ile ilişkisi
The relationship of hypokalemia with mortality in patients hospitalized with COVID-19 pneumonia
Yazar: ELİF SULTAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAÇ VURAL KESKİNLER
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hipokalemi = Hypokalemia ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; SARS virüsü = SARS virus ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pnömonisi tanısıyla hastanemizde yatarak takip edilen hastalarda hipokaleminin mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya COVID-19 pnömonisi tanısıyla hastanemizde yatarak takip ve tedavi edilen 18 yaş üzeri 300 hasta dahil edilmiştir. Çalışma popülasyonunda yer alan hastaların demografik özellikleri, semptomları, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, hastane yatış süreleri, yatış süresince bakılan kan potasyum seviyeleri kaydedilmiştir. Yatış süresinin 1-5. günlerinde bakılan en az 5 potasyum değerinden 3 tanesi <3.5 mmol/L olan hastalar hipokalemik kabul edilmiştir. Hipokaleminin COVID-19 mortalitesi açısından risk faktörü olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada yer alan 300 hastanın (150 erkek, 150 kadın; ortalama yaş 59,54±15,70) 57'sinde (%19) hipokalemi saptandı. Hipokalemisi olan hastaların yaş ortalamaları, olmayanlara kıyasla daha
yüksek idi (p=0,012). Cinsiyet ile hipokalemi gelişimi açısından anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0,185). Hastaların ek hastalıkları incelendiğinde DM (p=0,999), HT (p=0,193) ve KVH (p=0,781) varlığı ile hipokalemi arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Hipokalemisi olan hastaların daha yüksek oranda diüretik kullandığı gözlemlendi (p=0,035). Hipokalemisi olan ve olmayan hastalarda kortikosteroid, ACE-İ, ARB, insülin, beta-2 agonist, beta bloker, antipsikotik ilaçlar ve digoksin kullanımı istatistiksel açıdan benzer idi (p>0,05). Kusma/ishal semptomları görülen hastalar ile hipokalemi varlığı arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p=0,236). Ancak kusma/ishal varlığının
hipokalemi gelişim riskini arttırdığı görüldü (p=0,034). Hipomagnezemisi bulunan hastalar, bulunmayanlar ile kıyaslandığında hipokalemi açısından anlamlı fark görülmedi (0,271). Mortalite durumuna bakıldığında; hipokalemisi olan hastaların ölüm oranlarının olmayanlara göre daha fazla
olduğu görüldü (0,003). Hastane yatış süreleri ise hipokalemisi olanlarda anlamlı olarak daha uzun idi (p<0,001). Hipokalemi varlığının mortaliteyi 4,79 kat (p=0,003), yatış gün sayısında bir birimlik artışın mortaliteyi 1,14 kat (p<0,001) artırdığı tespit edildi.
Sonuç: COVID-19 hastalarında ileri yaş ve diüretik kullanımı hipokalemi riskini arttırmaktadır. Hipokalemisi olan hastalarda daha uzun süreli hastane yatışları ve daha fazla ölüm görülmesi elektrolit bozuklarına daha dikkatli yaklaşılması gerektiği sonucunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, SARS-CoV-2, Mortalite, Hipokalemi

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the effect of low blood potassium levels on mortality in hospitalized patients with the diagnosis of COVID-19 pneumonia.
Material and Method: 300 patients over the age of 18 who were followed up and treated in our hospital with the diagnosis of COVID-19 pneumonia were included in the study. Demographic characteristics, symptoms, comorbidities, medications, length of hospital stay and blood potassium
levels during the hospitalization of the patients in the study population were recorded. Patients with at least 3 potassium values of <3.5 mmol/L in the first 5 days of hospitalization were considered hypokalemic. It was evaluated whether hypokalemia is a risk factor for COVID-19 mortality.
Findings: Hypokalemia was detected in 57 (19%) of 300 patients (150 males, 150 females; mean age 59.54±15.70 years) included in the study. It was established that the mean age of Covid-19 patients with hypokalemia was higher (p=0.012) than the others. There was no significant relationship
between gender and the development of hypokalemia (p=0,185). When the comorbidities of the patients were examined, there was no significant correlation between the presence of DM (p=0.999), HT (p=0.193) and CVD (p=0.781) and hypokalemia. It was observed that patients with hypokalemia
used diuretics at a higher rate (p=0.035). Corticosteroid, ACE-I, ARB, insulin, beta-2 agonist, beta blocker, antipsychotic drugs and digoxin use were statistically similar in patients with and without hypokalemia (p>0.05). There was no significant relationship between the patients with
vomiting/diarrhea symptoms and the presence of hypokalemia (p=0.236). However, the presence of vomiting/diarrhea was found to increase the risk of developing hypokalemia (p=0.034). When patients with hypomagnesemia were compared with those without hypokalemia, there was no significant
difference in terms of hypokalemia (0,271). Considering the mortality situation; it was observed that the mortality rate of patients with hypokalemia was higher than those without (0.003). The duration of hospitalization was significantly longer in patients with hypokalemia (p<0.001). It was determined that the presence of hypokalemia increased the mortality 4.79 times (p=0.003), and a one-unit increase in the number of days of hospitalization increased the mortality 1.14 times (p<0.001).
Results: Advanced age and use of diuretics increase the risk of hypokalemia in patients with COVID-19. Longer hospitalizations and more deaths in patients with hypokalemia indicate that electrolyte disturbances should be approached more carefully.
Key Words: COVID-19, SARS-CoV-2, Mortality, Hypokalemia