Küresel ekonomik gelişmeler ekseninde oligopol piyasalarda stratejik bütçeleme ve Ordu Yardımlaşma Kurumu uygulaması
On the base of global economic development, strategic budgeting in the oligopoly market and it's application in OYAK
Yazar: İLHAN ATİK
Danışman: PROF.DR. AHMET KARAASLAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Müşteri talebinin sürekli nitelik ve nicelik olarak değiştiği ve bu değişimin tahmin edilmesinin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçektir. İktisadi kararları bu değişime uygun hareket edebilecek hale getirebilmenin yolu kurum kaynaklarının planlanmasından geçmektedir. Hem stratejik planlama çalışmaları ile belirlenen amaç ve hedeflere, hem de üretim ve dağıtım kaynaklarının kapasite ve özelliklerine gereken dikkat ederek, faaliyetlerimizi değişime duyarlı hale getirebilmek ancak bu şekilde mümkün olabilecektir. Günümüzün küresel iş ortamında ülkeler ve firmalar hızlı bir değişim ve değişimin getirdiği yeni fırsatlarla karşı karşıya bulunmaktadır. Rekabet tüm kurumlan daha yüksek düzeylerde hizmet vermeye iterken, gelişen teknoloji de ürünlerin yaşam döngülerini kısaltarak ve kurumları yeni teknolojileri benimsemeye ya da pazar paylarını kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Rekabette başarılı olmak, değişen iş koşullarım önceden tahmin edebilmek ve bunlara hızla yanıt verebilmek demektir. Ülkeler ve firmaların bunu yapabilmesi için faaliyet alanlarının tüm cephelerini güçlü ve esnek bir biçimde destekleyen bilgi teknolojilerine ihtiyacı vardır. Bu sistemler kuruma, iş uygulamalarından ve örgütsel yapılardan lojistik, proje yönetimi, finans, servis, dağıtım, nakliye ve imalata kadar her cephede değişimlere uyum sağlama yeteneği kazandıracaktır. Günümüzde rekabet, ulusal normlardan uluslararası normlara tırmanmaktadır. Bu koşullar altında rekabet gücünü korumak ve geliştirmek isteyen kurumların vizyon ve stratejilerim gözden geçirmeleri gerekmektedir. Yoğun rekabet, firmaları ürün/hizmet kalitelerini artırmaya, pazara tepki hızım yükseltmeye ve bunları başarırken de maliyetlerini düşürmeye zorlamaktadır. Her firma, bir tedarik zinciri içindedir. Değişimlere hızlı ve ekonomik tepki verebilmek için, kurumun tüm fonksiyon, süreç ve kaynaklarının entegre bir şekilde planlanması ve kontrol edilmesi gerekmektedir. Firmalarda temin sürelerinin (tasarım, tedarik, üretim ve dağıtım) düşürülmesi, sürekli değişen müşteri taleplerine uygun üretimin gerçekleştirilmesi, temin zinciri içinde yer alan tedarikçi firma, üretici firma, satıcı firma ile müşteriler arasında istenen düzeyde iletişimin sağlanması faaliyetlerinin, etkinlik, verimlilik ve performans ilkelerine uygun olarak yapılabilmesi için kurum kaynaklarının planlanması gerekmektedir. Kurumlarda kaynak kullanımının temel yönlendiricisi Stratejik Bütçeleme Sistemidir. Kurum kaynaklarını bütçe disiplini içinde planlamayan kurumlar, iş uygulamalarını kağıda dayalı sistemler ile, dağınık, birbirleri ile bağlantılı olmayan yazılımları birleştirerek, yürütmeye çalışırlar. Bunun sonucu olarak, ellerinde hiçbir zaman genel bilgiler olmadığından yönetimde çok büyük sıkıntıya uğrarlar. Gerekli ve önemli bilgileri elde edebilmek için büyük çaba ve zaman harcamak zorunda kalırlar. Bu tez çalışmasında ekonomik göstergeleri küresel boyutta iş yapma imkanı sağlayacak derecede gelişmiş bir kurum olan Ordu Yardımlaşma Kurumu incelenmiştir. Kurumun otuz yedi iştiraki bulunmaktadır. Bu iştiraklerin tamamı oligopol piyasa koşullan içerisinde etkinlik göstermektedir. Kurum küreselleşme stratejisi içinde yapılanarak ülke sınırları dışında da faaliyet gösterebilmek adına çalışmalarım yürütmektedir. Ülkemiz açısından bu çalışma ile sunulan stratejik bütçeleme faaliyetleri küreselleşen dünyada Türk müteşebbislerinin yalnız kalmaması adına bir boşluğu dolduracaktır. Ayrıca; Stratejik bütçeleme sistemi, üretim girdi sürelerini ve maliyetleri kurum genelinde azaltma amacına yöneliktir. Her seviyede işlerin tek bir küresel kurum düşüncesiyle yürütüldüğü bir sistemdir. Proaktif bir düşünce ile sorunlar önceden görülerek gereken önlemler zamanında alınabilmektedir. Herhangi bir noktada alınacak bir kararın kurumun bütününe etkileri görülebilmektedir. Bir metod değişikliğinin kurumun küresel performansına etkisi değerlendirilebilmektedir. Her çalışanın istediği veriye istediği zaman erişebilme olanağı yönetim yapışım da yalınlaştırmaktadır. Klasik sistemde stratejik ve küresel bilgilere ulaşma ve gerekli kararlan verme ancak üst yöneticiler yoluyla olasıdır. Hatta bu bilgiye ulaşıldığında, etkin kararlar için geç kalınmış olunmakta veya bilgi iletişimdeki sorunlar nedeniyle hatalı olabilmektedir. Stratejik bütçeleme bu sorunları ortadan kaldırdığından yönetim kademeleri azaltılarak daha yalın bir yönetim yapısı oluşturulabilmektedir.

Abstract:
It's fact that how much hard to estimate the change of customer's demand at it's continuous quality and quantity. In according to these changes, our activities should be planned on the base of corporations and their sources. By regending of those indications, both goals under strategical planning and the source of production and distribution, our activities can be sensitive to these changes. At the present, global environment provides rapid changes and new chances to the corporations. Competition forces all corporations to the after top level service and to adapt new technologies or to lose the market that they have. Being successful means, under this continual change atmosphere, to estimate new conditions at first and to reply them quickly. In order to do that, corporations need reliable information systems that supporting all their activities. These systems provides the corporations ability adapt new changes from practice to logistic, project management, finance, service, distribution, transportation to the production. Today, competition goes up from national level to multinational. The corporations wish to preserve their competition streght and improve it, must go over their visions and strategies. Intense competition enforces the corporations to multiply the quality of to product / service to increase reaction to the market and at the same time to reduce the costs. All corporations are under preparation chains. In order to react quick and economicly to the changes, all functions, processes and sources of the corporations have to be planned in integrity and controlled. The corparations' sources have to be planned according to activity, productivity, and performance, in order to do that they should decrease obtaining time (concept, procuring, producing and distribution), produce in accordance with permonantly changing customer's demand, keep the communication at required level among procuring, producing, selling company with customers. Strategic Budget System is an origin of usage the corporations source. The corporations, don't have organized budget discipline, are doing their work of scattered paper base, putting together work that don't related each other will be in trouble of managing the corporations as because there won't be general information. They will spent a long time and enormous effort to get general and essential information. In this thesis we have examined Ordu Yardımlaşma Kurumu (Army Support Group) which is capable of making business in global environment. This corporation has 37 partnership in different sectors. All the partnerships compete in oligopoly market environment. This corporation streng then itself İn order to be more active across the borders of Turkey. This research about strategic budgeting operations will be helpful for the Turkish entrepreneurs in the global environment. Further more; the objective of strategic budgeting system is to cut down the costs and the process time as much as possible. In every level the idea is to keep it simple. With the proactive mentality it's easier to see the problems in advance and take the corrective actions simultaneously. Decision in every level could be effective through out the whole organization. The effect of methodology change on corporation's global performance could be evaluated. Availability of all data to all workers makes the organizations structure more simple. In classical organizations decision making and data availability could only made by the top level managers. Strategic budgeting solves this problems by decreasing the hierarchy in the organizations and this makes the organizations more flexible.