Pâyitaht gazetesindeki edebî ve kültürel faaliyetler
Literal and cultural activies on the newspaper so called "Pâyitaht"
Yazar: BİRSEN EROL
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH UÇMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Edebi eserler = Literary works ; Edebi metinler = Literary texts ; Edebiyat = Literature ; Gazeteler = Newspapers ; Kültür = Culture ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Payitaht = Payitaht ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
XX.yy.ın başlarında Osmanlı topraklarında, asırlarca hüküm süren bir imparatorluğun tükenişi ile yeni doğacak bir devletin sancıları birlikte yaşanır. Memleket bu sancılar içinde acı ve sefalet ile mücadele ederken, siyasî, sosyal, kültürel ve edebî açıdan zihniyet değişikliklerini de tecrübe eder. Toplumun yaşadığı bütün bu tecrübe ve değişiklikleri günümüze taşıyan en tabiî belgeler şüphesiz gazetelerdir. Dönemin siyasî, sosyal, kültürel ve edebî zihniyetini sonraki nesillere aktaran gazetelerden biri de Pâyitaht'tır.Millî Mücadele günlerinde İstanbul'da çıkan Pâyitah, açıkça taraf olmasa da Anadolu'daki direnişe destek verir. Bundan dolayı baskı ve sansüre uzun süre dayanamaz, 26 Ocak 1921-4 Nisan 1921 tarihleri arasında toplam 63 sayı çıkar. Bu günlük gazetenin sahibi Sedat Simavi'dir. Gazete, yazılarıyla dönemin siyasî olaylarından daha çok edebî ve kültürel faaliyetleri hakkında bilgi verir ve döneminde hâkim olan millîlik anlayışını okurlarına hayatın her yönüyle ulaştırır.Dönemi daha iyi algılamak ve geçmişle bugün arasındaki ilişkiyi ortaya çıkartabilmek için önemli belgelerden biri olan Pâyitaht'ın incelenmesi, sosyal, kültürel ve edebî geçmişimiz hakkında dahanet bilgileri edinmemize yardımcı olacaktır.ANAHTAR KELİMELER: Pâyitaht, Millî Mücadele, sansür, tarihi belge, millîlik

Abstract:
censurshiptruggleAt the beginning of the 20. century, the fall of the Ottoman Empire and the rise of a new state go together. While the country experiences the misery and figths with the influence of social destruction, it also experiences the political, social, cultural and literal change that the world of intellect imposes. The most important documents thatcarry these experiences and changes to our days are, of course, "newspapers". pâyitaht is one of these newspapers that transfer these political, social, cultural and literal intellects to our days.Pâyitaht that was published in İstanbul during the national struggle days supports the resistance in Anatolia though it does not evince its side specifically. It can not bear the cencorship and pressure that were applied for its support to the national struggle and only 63 issues could have been published between January 26 1921 and April 4 1921. The owner of the daily newspaper is Sedat Simavi. The newspaper gives more importance to literal and cultural activities and articles rather than the political actions of the day in the framework of national understanding.Examining Pâyitaht socially, culturally and literally will help us to comprehend the past period and to put up the relation between today and the past better; thus, informs us better for the day.KEYWORDS: Pâyitaht, National Struggle, censorship, historical documentes, nationality