Kamu yönetiminde paradigma değişimine eleştirel kuramın katkısı: Kamu değeri yaklaşımı
The contribution of the critical theory to the paradigm change in public administration: The public value approach
Yazar: YAĞIZ AKSAKALOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT AKÇAKAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Eleştirel kuram = Critical theory ; Frankfurt Okulu = Frankfurt School ; Kamu değeri = Public value ; Kamu değeri yönetimi = Public value management ; Kamu yönetimi = Public administration ; Paradigmal geçiş = Paradigm transformation ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration

Özet:
Bu çalışmada kamu yönetiminde paradigma değişimine eleştirel kuramın katkısı, bu katkı sonucunda ortaya çıkan Kamu Değeri Yaklaşımı (KDY) ve KDY'nin nasıl uygulanabileceği sorunu literatür taraması yapılarak teorik bir çerçevede ele alınmaktadır. Modernizm ve post-modernizm arasında kalan "eleştirel kuram", kamu yönetimi kuram ve uygulamalarına yeni bir bakış açısı getirilebilecek önemli bir temel oluşturmaktadır. 1990'lı yıllar itibariyle ortaya çıkan ve 2000'li yıllar itibariyle giderek yaygınlaşan KDY ile eleştirel kuram arasında ciddi bir bağ bulunmakta ve bu yeni yaklaşımın temeli "eleştirel kuram" olmaktadır. Bu nedenle KDY, eleştirel kuram temeliyle birlikte ele alınmalıdır. Fakat KDY ile ortaya çıkan farklı adlandırmalar (Kamu Değeri Yönetimi ve Kamu Değeri Yönetişimi gibi) ve çeşitli paradigma önerileri, modernizm temelinde gelişerek eleştirel kuram temelini zayıflatmakta ve eleştirel kuramın sunduğu temel öneriler geri planda kalmakta ya da bu öneriler pozitivist işletmeci yaklaşımlara uygun yeni kavramlarla doldurulmaktadır. Eleştirel kuram temelinde gelişen bir kamu yönetimi disiplininde pozitivist işletmeci yaklaşımların etkisi ise kabul edilemez. Dolayısıyla eleştirel kuram temelinde ortaya çıkan "değer odaklı" yeni paradigma önerileri ve yaklaşımları modernizm temelinden ve pozitivist işletmeci yaklaşımlardan uzak tutulmalıdır. Eleştirel kuram temeli göz ardı edildiği müddetçe KDY'nin anlaşılabilmesi ve uygulanabilmesi tam anlamıyla mümkün olmayacaktır. Hatta bu durum kamu yönetimi disiplininin çözülemeyen krizlerini daha da derinleştirme tehlikesi barındırmaktadır. Oysaki kamu yönetiminde artık yeni bir temele, yaklaşıma ve paradigmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bir toplumun değerlerini önceleyen bir kamu yönetimi yapısına ve işleyişine sahip olması gerekmektedir. Esasında eleştirel kuram temelinde kamu yönetimi, en öz haliyle bu değer odaklı bakış açısını vurgulamaktadır. Eleştirel kuram temelinde KDY'yi araştırmak ve değer odaklı bir yönetimin nasıl uygulanabileceğini tartışmak hem disiplinin gelişimi hem de Türk Kamu Yönetimi sistemi açısından oldukça önemlidir.

Abstract:
In this study, the contribution of the critical theory to the paradigm change in public administration, the Public Value Approach (PVA) that emerged as a result of this contribution, and the problem of how the PVA can be applied are discussed in a theoretical framework through a literature review. The "critical theory", which stands between modernism and post-modernism, serves an important basis on which a new perspective can be brought to public administration theory and practice. There is a serious link between PVA and the critical theory, which emerged in the 1990s and became increasingly widespread as of the 2000s, and the basis of this new approach is "critical theory". Therefore, PVA should be considered together with the critical theory basis. However, different nomenclatures (such as Public Value Management and Public Value Governance) and various paradigm suggestions that emerged with the PVA weaken the basis of the critical theory by developing on the basis of modernism, and the basic suggestions offered by critical theory remain in the background or these suggestions are filled with new concepts suitable for positivist management approaches. In the public administration discipline that develops on the basis of critical theory, the effect of positivist management approaches cannot be accepted. Therefore, "value-oriented" new paradigm proposals and approaches emerging on the basis of critical theory should be kept away from the foundation of modernism and positivist management approaches. As long as the critical theory basis is ignored, it will not be possible to fully understand and apply PVA. In fact, this situation has the danger of deepening the unsolved crises of the public administration discipline. However, a new foundation, approach and paradigm is needed in public administration. It should have a public administration structure and functioning that prioritizes the values of a society. In fact, public administration on the basis of critical theory emphasizes this value-oriented perspective in its most concise form. To investigate PVA on the basis of critical theory and discussing how to implement a value-oriented management is critical in terms of both the Turkish Public Administration system and the development of the discipline.