Nedim Divanı: İnceleme - tenkidli metin /
Yazar: MUHSİN MACİT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA İSEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divanlar = Divans ; Metin inceleme = Text examination ; Nedim = Nedim ; Tenkidli metin = Critical text ; Türk şairler = Turkish poets

Özet:
Nedim Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin) adlı bu çalışma, sırasıyla Giriş, Nedim'in Şiirlerinin İncelenmesi, Üslûp, Nedim'in Etkisi Üzerine Notlar, Divan'ın Matbu ve Yazma Nüshaları ve Nedim Divanı (Tenkidli Metin) başlıklı bölümlerden oluşmaktadır. Osmanlı şiir geleneği içinde eser veren Nedim, hakkında en çok çalışma yapılan şairlerden biridir. Divanı, son ikisi yeni harflerle olmak üzere beş kez basılmıştır. Şiirleri üzerinde Ali Canip Yöntem, Hasibe Mazıoğlu ve Tunca Kortantamer gibi otoritelerin çalışmaları vardır. Bu araştırmacıların yeterince değerlendirmedikleri hususları, meselâ üslûp konusunu, önplana çıkarmaya çabaladık. Türk şiirinde etkisi bir kaç nesil sonrasına intikal eden nadir şairlerden biridir. Çağdaşlarından başlayarak günümüze kadar etkisi kesintisiz olarak devam etmiştir. Bu yönüyle diğer divan şairlerinden bize daha yakındır. Nedim pek velût bir şair değildir. Çevirilerinin olmasına rağmen, ona asıl şöhretini kazandıran Divanı'dır. Divanı hacimli değildir: 44 kaside, 88 kıta, 13 nazm, 3 mesnevi, 46 musammat, 166 gazel, 2 müstezad, 11 rubai, 23 müfredveya matla, 5 Arapça şiir, 39 Farsça şiir ihtiva etmektedir. Nedim Divanı çok okunmuştur. Tespitlerimize göre yurt içindeki kütüphanelerde 40, yurtdışında ise 6 yazma nüshası mevcuttur. Bu sayı daha da artabilir. Bu çalışmamızda Nedim Divanı'mn yurtiçindeki 40 yazma nüshasını, 3 şiir mecmuasım ve Baku Yazmalar Arşivinde bulunan 1 yazma nüshayı şiir ve beyit sayılan açısından taradık. Elde ettiğimiz sonuçları tablolar halinde gösterdik. Son olarak tenkitli metin kurma yöntemlerine uygun olarak belirlediğimiz 11 nüshayı karşılaştırdık. Böylece daha önceki neşirlerde görülen tertipsizlik ve tutarsızlıklar giderilmiş oldu. Ayrıca Nedim'in daha önce hiç yayınlanmamış 17 şiiri ilk kez bilim dünyasına sunuldu. 513

Abstract:
Nedim Divanı, (Analyse -Critical Edition), consists of the parts, in turn, Introduction, Analysis of Nedim's poems, style, notices on Nedim's influence, Divan's printed copies and manuscripts and Nedim Divani(Critical Edition). Producing works within the framework of the Ottoman verse tradition, Nedim is one of the most studied poets. His Divan has been printed five times, two of which have been printed in new letters. The authorities like Ali Canip Yöntem, Hasibe Mazioğlu and Tunca Kortantamer had some studies on his poems. The issue mat couldn't be evaluated sufficiently by the researches, like style, were focused. He is one of the unique poets whose influence has been reflecting two generations later. His influence has been going on from his contemporaries to the present days continuously. From this respect, he is closer to us than the other Divan poets. Nedim is not so much productive poet. Despite his translations, his Divan is the main work that makes him famous. His Divan is not extensive. It consists of 44 kaside, 88 kıta, 13 nazm, 3 mesnevi, 46 musammat, 166 gazel, 2 müstezad, 11 rubai, 23 müfred or matla, 5 Arabic poems, 39 Persian poems. His Divan has been read a lot. According to our research, 40 manuscripts at our libraries and 6 manuscripts abroad exist. This number could be higher. In this study, we searched for 40 manuscripts of the Divan, 3 poetry magazines, one manuscript in the Archive of Baku from the aspects of the number of poems and verses. We pictured the results in the tables. Finally, we made a comparison among 1 1 manuscripts that are painted out as to analysis critical edition method. In the way the inconsistency and irregularity that are noticed in the previous prints were removed. Besides that Nedim's 17 poems that were not printed before were firstly presented the world of science. 514