Geriatrik köpeklerde serum kreatinin, sistatin C ve venöz kan gazı ölçüm sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of serum creatinine cystatin C and blood gas measurement results in geriatric dogs
Yazar: ÖZGENUR ÜNSUR
Danışman: PROF. DR. TURAN CİVELEK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan değişimler böbrekleri de etkiler. Geriatrik hayvanlarda böbrek fonksiyonlarında kademeli bir düşüş beklense de, önemli miktarda nefron kaybı şekillenmeden önce, rutin değerlendirmede, böbrek fonksiyon bozukluğu belirginleşmemektedir. Yaş ilerledikçe renal kan akımı azalır, renal iskemi gelişebilir ve bunun sonucunda glomerüler filtrasyon hızı azalır. Tüm bu sebeplerden dolayı geriatrik hayvanlarda böbrek yetmezliği daha sık görülmektedir. Bununla birlikte kreatinin başlıca dehidrasyondan ve kas kütlesi kaybından etkilenir. Bu vb. sınırlamaları sebebiyle, geriatrik hayvanların rutin kontrollerinde glomerular filtrasyon hızındaki azalmayı erken dönemde tespit edemeyerek tanıda geç kalınmasına sebep olabilir. Öte yandan sistatin C'nin glomerular filtrasyon hızı değerlendirmesinde daha faydalı olduğu bildirilmektedir. Sunulan bu tez çalışmasında geriatrik köpeklerde serum kreatinin, sistatin C ve venöz kan gazı ölçümleri arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlandı. Çalışmanın hayvan materyalini; klinik olarak sağlıklı, kronik hastalığı bulunmayan ve yaşları, ırka bağlı olarak, 6.5-15 yıl aralığında değişen geriatrik 50 köpek oluşturdu. Alınan kan numunelerinde hemogram, biyokimya ve kan gazları ölçümleri gerçekleştirildi. Bu araştırmada materyali oluşturan geriatrik köpeklerde serum kreatinin konsantrasyonu ortalaması referans aralıkta belirlenmesine rağmen, aynı grupta serum sistatin C seviyesinde artış gözlendi. 7.34 olarak belirlenen pH ortalaması hafif düşük olarak değerlendirilirken, diğer venöz kan gazı parametreleri normal aralıkta ölçüldü. Serum kreatinin ve sistatin C ve yine serum sistatin C ile venöz kan gazı değerleri arasında herhangi bir korelasyon saptanmadı. Bununla birlikte serum kreatinin ile pH ve bikarbonat parametreleri arasında ise orta-düşük düzeyde negatif ilişki bulundu. Sonuç olarak; geriatrik hastaların klinik laboratuvar değerlendirilmesinde organ fonksiyon kayıplarının ve yaşa bağlı olası kas kütlesindeki azalmanın da dikkate alınması gerektiği ve sistatin C ölçümlerine rutin böbrek fonksiyon testleri içerisinde yer verilebileceği değerlendirildi. Öte yandan bu biyobelirteçin serum kreatinin ve kan gazları parametreleri ile korelasyonunun net olarak ortaya konması için daha fazla sayıda geriatrik köpek üzerinde yürütülecek ek çalışmalara ihtiyaç olduğu da bir gerçektir. Serum kreatinin ile sistatin C arasında anlamlı bir korelasyonun tespit edilememiş olması bu çalışmanın önemli bir sonucudur.

Abstract:
Changes that occur with ageing also affect the kidneys. Although a gradual decline in renal function is expected in geriatric animals, renal dysfunction does not become apparent on routine assessment before significant nephron loss occurs. With advancing age, renal blood flow decreases, renal ischaemia may develop and glomerular filtration rate decreases as a result. For all these reasons, renal failure is more common in geriatric animals. However, creatinine is mainly affected by dehydration and loss of muscle mass. Due to these limitations, it may not be possible to detect the decrease in glomerular filtration rate early in the routine control of geriatric animals and may cause delay in diagnosis. On the other hand, cystatin C is reported to be more useful in the evaluation of glomerular filtration rate. The aim of this thesis was to determine the relationship between serum creatinine, cystatin C and venous blood gas measurements in geriatric dogs. The animal material of the study consisted of 50 geriatric dogs which were clinically healthy, free of chronic diseases and aged between 6.5-15 years depending on the breed. Haemogram, biochemistry and blood gases were measured in the blood samples. Although the mean serum creatinine concentration was determined within the reference range in geriatric dogs, an increase in serum cystatin C level was observed in the same group. The mean pH of 7.34 was considered to be slightly low, while other venous blood gas parameters were within the normal range. No correlation was found between serum creatinine and cystatin C and between serum cystatin C and venous blood gas values. However, a moderate to low level negative correlation was found between serum creatinine and pH and bicarbonate parameters. In conclusion, it was concluded that loss of organ function and possible age-related reduction in muscle mass should be taken into consideration in the clinical laboratory evaluation of geriatric patients and cystatin C measurements may be included in routine renal function tests. On the other hand, it is a fact that additional studies on a larger number of geriatric dogs are needed to clearly demonstrate the correlation of this biomarker with serum creatinine and blood gas parameters. The lack of a significant correlation between serum creatinine and cystatin C is an important result of this study.