Diyarbakır ili atmosferik polen ve sporlarının araştırılması
The research of atmospheric pollen grains and spores in Diyarbakır
Yazar: BURCU BURSALI
Danışman: Y.DOÇ.DR. CAHİT DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu arastırmada, Diyarbakır atmosferinde bulunan polen ve sporlar 1 Ocak 2004 tarihinden 31Aralık 2005 tarihine kadar Burkard polen ve spor tuzaklama aracı ile toplanmıstır. Bu iki yıllıkperiyot içerisinde atmosferde bulunan polenlerin ait oldukları bitki taksonları teshis edilmistir.Polenlerin, Diyarbakır atmosferindeki miktarları ve polinizasyon dönemleri saptanmıstır. Ayrıcaalerjik etkileri bakımından önemli oldugu bilinen Alternaria Nées ve Cladosporium Link. sporlarınında atmosferdeki miktarları ve yayılıs süreleri belirlenmistir.2004 yılında yöre atmosferinde 37 farklı çiçekli bitki taksonuna ait toplam 10183 adet polen/m3teshis edilmistir. Aynı yıl Alternaria ve Cladosporium mantarlarına ait toplam 706633 adet spor/m3belirlenmistir.2005 yılında ise yöre atmosferinde 33 farklı çiçekli bitki taksonuna ait toplam 17357 adet polen/m3teshis edilmistir. Aynı yıl Alternaria ve Cladosporium mantarlarına ait toplam 108095 adet spor/m3belirlenmistir.Çalısılan dönemde, atmosferde bulunan polen miktarı 2004 yılında Mayıs ve 2005 yılında ise Nisanayında en yüksek degerde görülmüstür. Alternaria ve Cladosporium mantar sporları ise 2004yılında Kasım, 2005 yılında ise Nisan ayında en yüksek degerde görülmüstür.Cupressaceae/Taxaceae, Pinaceae, Poaceae, Betula L., Asteraceae, Quercus L., Platanus L.,Morus L. ve Centaurea L. polenleri Diyarbakır havasında dominant olarak bulunmustur. Polenkompozisyonu çevredeki park ve bahçelerden dolayı tipik step vejetasyonunu yansıtmamaktadır.Her taksonun 1m3 havadaki polen ve spor miktarlarının günlük, haftalık ve aylık degerleri çizelgehalinde verilmistir. Elde edilen verilerin meteorolojik faktörlerle olan baglantısı arastırılmıstır. Buveriler kullanılarak Diyarbakır iline ait aylık polen ve spor takvimi hazırlanmıstır.Anahtar kelimeler: Aeropalinoloji, polen morfolojisi, alerjik polen, alerjik spor.

Abstract:
In this research pollen and spore grains of the Diyarbakır atmosphere were collected with aBurkard Sevenday Recording Volumetric Spore Trap, from 1 January 2004 to 31 December 2005.Plant taxa of pollen grains were identified during two year period. Quantities and dipersal period ofthe pollens in the Diyarbakır atmosphere were determined. In addition to this, quantities anddipersal period of highly allergic Alternaria Nées and Cladosporium Link. were investigated.A total of 10183 grains/m3 belonging to 37 spermatophyta taxa were observed during 2004. A totalof 706633 spore/m3 belonging to Alternaria and Cladosporium were determined in the same year.A total of 17357 grains/m3 belonging to 33 taxa were observed during 2005. A total of 108095spore/m3 belonging to Alternaria and Cladosporium were determined in this year.The maximum concentration of pollen was observed in May throughout 2004 and in Aprilthroughout 2005. The maximum concentration of spore grains was observed in Novemberthroughout 2004 and in April throughout 2005.Pollen grains of Cupressaceae/Taxaceae, Pinaceae, Poaceae, Betula L., Asteraceae, Quercus L.,Platanus L., Morus L. and Centaurea L. were found as dominant pollen types in the Diyarbakıratmosphere. The pollen combination generally reflects the vegetation of gardens, parks androadsides, while the natural steppe vegetation of the area around Diyarbakır is not properlyrepresented. Daily, weekly and monthly quantities of pollen grains and spores of each taxon withinthe 1 m3 of the Diyarbakır atmosphere were shown with tables. The relationships of these data withmeteorological parameters were investigated. The pollen and spore calendar of Diyarbakır wasprepared using the data.Keywords: Aeropalynology, pollen morphology, allergenic pollen, allergenic spores.