Bireyle psikolojik danışma uygulamasında Mikro Beceri Süpervizyon Modeli'nin etkililiğinin incelenmesi: Ege Üniversitesi örneği
Examining the effectiveness of Microcounseling Supervision Model in individual counseling practice: The example of Ege University
Yazar: BETÜL MEYDAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DOĞAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri = Skill ; Mikro Beceri Süpervizyon Modeli = Microcounseling Supervision Model ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, "Mikro Beceri Süpervizyon Modeli"nin (MBSM) bireyle psikolojik danışma uygulamasında, psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma becerilerine ve psikolojik danışma özyeterliklerine etkisini incelemek ve bu modelin etkililiğine ilişkin süpervizörlerin ve psikolojik danışman adaylarının görüşlerini almaktır. Araştırmada, ardışık açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, iki deney, iki karşılaştırma grubu olmak üzere dört gruptan birine seçkisiz olarak atanan, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Lisans Programı'nda öğrenim gören 86 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada, Bireyle Psikolojik Danışma Uygulaması dersini yürüten dört öğretim elemanı süpervizör olarak yer almıştır. Birinci oturum ve yedinci psikolojik danışma oturumu arasında deney grubunda yer alan psikolojik danışman adayları MBSM'ye dayalı; karşılaştırma grubunda yer alan psikolojik danışman adayları ise karma süpervizyon modeline dayalı süpervizyon almışlardır. Araştırma kapsamında nicel veriler Psikolojik Danışma Becerileri Değerlendirme Hakem Formu ve Psikolojik Danışma Özyeterlik Ölçeği aracılığıyla; nitel veriler ise Bireysel Görüşme Formu ve Odak Grup Görüşmesi Formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde, 2X2 tekrarlı ölçümler için varyans analizi; nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen nicel bulgular, MBSM'ye dayalı süpervizyon alan psikolojik danışman adaylarının "dikkati verme", "soru sorma", "asgari düzeyde teşvik etme", "içerik yansıtma", "özetleme" ve "odaklanma" becerilerinin etkililiğinin anlamlı düzeyde arttığını göstermiştir. Ancak MBSM'ye dayalı süpervizyonun psikolojik danışman adaylarının "duygu yansıtma", "anlık olma" ve "talimat verme" becerilerine; "yardım becerileri özyeterliği", "psikolojik danışma oturumu yönetme özyeterliği" ve "psikolojik danışma sürecindeki zorluklara ilişkin özyeterlik" düzeylerine etkisinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, elde edilen nitel bulgular "Katkı", "Süpervizyon Modeli" ve "Öneriler" olmak üzere üç temel kategoride toplanmıştır. "Katkı" kategorisi incelendiğinde, MBSM'nin temel psikolojik danışma becerilerini kazandırmada ve psikolojik danışma becerilerine ilişkin özyeterliği geliştirmede etkili bulunduğu görülmüştür. "Süpervizon Modeli" kategorisinde psikolojik danışman adayları ve süpervizörler modelin deşifre, görüntü kayıtları, formlar, keşfedici sorular ve geribildirim özelliklerinin yararlı olduğunu ifade etmişlerdir. "Öneriler" kategorisi incelendiğinde ise MBSM'ye dayalı süpervizyonda süpervizyon süresinin arttırılması, süpervizyonda görüntü kayıtlarının kullanılması ve her bir psikolojik danışman adayının oturum yaptığı danışan sayısının arttırılması önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of the Microcounseling Supervision Model (MSM) on counseling skills and counseling self-efficacy levels of counselor trainees, and also investigate the opinions of supervisors and counselor trainees regarding the effectiveness of this model in individual counseling practicum. In this study, a sequential explanatory design was used. Eighty-six senior undergraduate counselor trainees were randomly assigned to one of four classes as subjects. Two of the four classes were experiment group and the other two were comparison group. Four supervisors were involved to study, who were also instructors of the Individual Counseling Practice course. Counselor trainees in the experimental group received supervision based on MSM, and counselor trainees in the comparison group received supervision based on mixed supervision model between the first and seventh counseling sessions. The quantitative data were collected by the Counseling Skills Rating Referee Form, and Counselor Activity Self-Efficacy Scale, and the qualitative data were collected by the Individual Interview Form and Focus Group Interview Form. The quantitative data were analyzed by using 2X2 repeated measures ANOVA, and the qualitative data were analyzed by using content analysis. The quantitative results showed that attending behavior, questioning, minimal encouragement, reflection of content, summarization, and focusing skills of counselor trainees in comparison group were significantly increased after MSM based supervision. However, the effect of MSM on reflection of feeling, immediacy and directives skills, and helping skill self-efficacy, session management self-efficacy, and the counseling challenges self-efficacy levels of counselor trainees were not significant. Nevertheless, the qualitative results indicated three categories; "Contributions", "Supervision Model", and "Recommendations". When the "Contributions" category is reviewed, it was found that MSM was an effective supervision model for teaching basic counseling skills and developing helping skills self-efficacy. In the "Supervision Model" category, counselor trainees and supervisors stated that transcripts, video records, forms, thought-provoking questions, and feedback were effective aspects of MSM. When the "Recommendations" category is reviewed, it was suggested that the length of the supervision sessions should be increased in MSM, video recordings should be used in supervision and number of the clients for each counselor trainee should be increased.