Beyaz yaka çalışanların çalışma modellerinin stres faktörleri, yaşam tarzı ve duygusal beslenme davranışlarına etkisi
The effect of work models in white collar employees' stress factors, lifestyle and emotional eating behavior
Yazar: DENİZ MİRAY ARCA DİKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN GÜVELİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Evde çalışanlar = Homeworkers ; İş stresi = Job stress

Özet:
COVID-19 pandemisi sebebiyle, 2020 yılından itibaren birçok iş yeri mecburi evden çalışma düzenine geçmiştir. Ardından iki yıllık sürecin sonunda, birçok şirket kalıcı olarak tamamen evden veya hibrit çalışma düzenine geçiş kararı almıştır. Bu araştırmada çalışanların tamamen evden, hibrit ve tamamen ofisten çalışma durumlarının beslenme, yaşam tarzı, mental sağlık ve duygusal yeme davranışlarına etkileri araştırılmıştır. Araştırmaya İstanbul'da yaşayan ve masa başında çalışan 204 kadın (%50,2) ve 202 erkekten (%49,2) oluşan toplam 406 kişi katılmıştır. Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada demografik özellikler, çalışma düzeni, beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular, Depresyon Anksiyete Stres Kısa Ölçeği (DASS-21), Türkçe Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form (IPAQ-SF) ve Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlara göre katılımcıların %27,6'sı tamamen evden, %38,4'ü hibrit, %34'ü tamamen ofisten çalışmaktadır.  Günlük tüketilen ana ve ara öğün sayısı, günlük beslenilen saat aralığı, dışarıdan yeme sıklığı, atıştırmalık tüketiminde değişim gibi beslenme alışkanlıklarının stres, anksiyete, depresyon ve duygusal yeme skorları ile ilişkisi olduğu saptanmıştır.  Tamamen evden çalışanların %35,7'si, hibrit çalışanların %37,8'i, evden çalışma düzeni ile birlikte sırayla 6,63 ± 3,27 ve 6,57 ± 4,12 kg ağırlık artışı yaşamıştır. Çalışma düzenleri ile stres, anksiyete, depresyon, duygusal yeme, fiziksel aktivite durumu ve sedanter geçirilen süre arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.  Masa başı çalışan bireylerin tüm çalışma modellerinde, inaktivite, duygusal yeme davranışı, stres anksiyete depresyon, ağırlık artışı gibi risklere sahip olabilecekleri düşünülmektedir. Bu risklerin hangi çalışma düzeninde daha yüksek olduğunun saptanması için kapsamlı araştırmalara, olası risklerin önüne geçilmesi için kamu, işveren ve çalışan iş birliği ile bireyleri destekleyecek aksiyonlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Due to the COVID-19 pandemic, most of the companies had to start work from home in 2020. At the end of the two-year work from home period, many companies decide to change their work models to permanently home office or hybrid system. In this study, the effects of three working models (working from home, hybrid and from the office) on nutrition, lifestyle, mental health and emotional eating behaviors were investigated. A total of 406 people participated in the research, consisting of 204 women (50.2%) and 202 men (49.2%) who are working as white collar worker in İstanbul. This study took place between November 2022 and January 2023, demographic characteristics, work model, questions about eating habits, Depression Anxiety Stress Short Scale (DASS-21), Turkish International Physical Activity Questionnaire – Short Form (IPAQ-SF) and Turkish Emotional Eating Scale were used. According to the results, 27.6% of the participants work completely from home, 38.4% hybrid, 34% completely from the office. It has been determined that nutritional habits such as the number of main and snack meals consumed daily, the eating time periods during the day, the frequency of eating out per week, the change in snack consumption are associated with stress, anxiety, depression and emotional eating scores. 35.7% of home-office workers and 37.8% of hybrid workers experienced a weight gain of 6.63 ± 3.27 and 6.57 ± 4.12 kg, respectively, after starting working from home. There is no significant relationship was found between work patterns and stress, anxiety, depression, emotional eating, physical activity status and Daily sedentary time. According to the results, white collar workers may have risks such as inactivity, emotional eating behavior, stress, anxiety, depression, and weight gain in all working models. Further research is needed to identify in which working model these risks are higher. Actions to support individuals in cooperation with the public, employer and employee are needed to prevent possible risks.