İktisat ve yapay zeka üzerine üç makale
Three essays on economics and artificial intelligence
Yazar: MURAT ÖZTÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. ERCAN EREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Finans = Finance ; Makale = Article ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Son yıllarda gerek teknolojik gelişmeler gerekse de yazılım alanındaki hızlı
yaygınlaşma yapay zeka çalışmalarını gözle görülür bir şekilde hızlandırmıştır.
Yapay zeka teknikleri basitten karmaşığa hemen birçok sektörde de dönüşümlere yol
açmaktadır. İktisat da dahil olmak üzere, psikoloji, nörobilim ve mühendislik gibi
farklı disiplinlerin katkıda bulunduğu yapay zeka, uygulamada olduğu kadar teorik
anlamda da etkileşimde olduğu disiplinlerde birtakım gelişmelere neden olmaktadır.
Bu çalışma, iktisat bilimi ve yapay zeka ilişkisine ampirik uygulamalar temelinde
odaklanmaktadır. Çalışmada genel bir iktisat ile yapay zeka ilişkisine değinildikten
sonra, yapay zekanın bir alt alanı olan yapay öğrenme modelleri ile tahminsel
modellemeler ve iktisadi verilerde anomali tespiti gerçekleştirilmiştir. Her bir
çalışma sınırları dışında, yapay zekanın iktisadi problemleri çözümlemede önemli bir
potansiyeli olduğunu vurgulamaktadır. Bir araya getirilebilecek çok boyutlu veri
kümelerinden yola çıkarak, başlı başına karmaşık olan gerçeliği öngörüp, zamanında
karşı aksiyonlar aldırma konusunda çalışma kapsamında yer alan yapay öğrenme
yaklaşımlarının önemli bir katkısının olacaktır. Bununla birlikte olanaklı olduğu
ölçüde çok daha büyük ve hatta mikro anlamda da çok daha detaylı veri
kümelerinden yola çıkarak çok daha başarılı öngörülerde bulunma olanağı potansiyel
olarak durmaktadır. Bu çalışma, bu potansiyelin bir göstergesi olarak da
yorumlanabilir.

Abstract:
In recent years, both technological developments and the rapid spread in the field of
software have visibly accelerated the studies of artificial intelligence. Artificial
intelligence techniques lead to transformations in many sectors from simple to
complex. Artificial intelligence, which is contributed by different disciplines such as
economics, psychology, neuroscience and engineering, causes some developments in
the disciplines with which it interacts in theoretical as well as in practice. This study
focuses on the relationship between economics and artificial intelligence on the basis
of empirical applications. After discussing the relationship between general
economics and artificial intelligence in the study, predictive modeling and anomaly
detection in economic data were carried out with artificial learning models, which are
a sub-field of artificial intelligence. Each study emphasizes that artificial intelligence
has an important potential in solving economic problems outside of the study
boundaries. Based on the multidimensional data sets that can be brought together, the
artificial learning approaches within the scope of the study will have an important
contribution in predicting the reality that is complex on its own and taking timely
counter actions. However, it is potentially possible to make much more successful
predictions based on much larger and even more detailed data sets in micro sense to
the extent possible. This study can also be interpreted as an indicator of this
potential.