Profesyonellik mini-değerlendirme ölçeğinin türkçe'ye uyarlanması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the professionalism mini-evaluation exercise to turkish: A validity and reliability study
Yazar: ALİ İHSAN TAŞÇI
Danışman: PROF. DR. ESRA AKDENİZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Amaç: Hekimin temel yetkinlik alanlarından biri olan profesyonelliği değerlendirmek için kültürlere uygun standardize edilmiş ölçek arayışları devam etmektedir. Profesyonellik mini değerlendirme ölçeği (P-MEX) profesyonellik alanlarını doktor-hasta ilişkileri becerileri, düşünümsel beceriler, zaman yönetimi ve profesyoneller arası beceriler olmak üzere dört boyutta ölçebilmektedir. Bu çalışmada, ölçeğin Türkçe'ye uyarlanması ve Türkçe ölçeğin geçerlilik ve güvenirlik değerlendirmesini yapmak amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 58 uzmanlık öğrencisi, eğitici, uzman, akran ve hemşirelerden oluşan 24 değerlendirici tarafından, vizit, poliklinik ve grup uygulamalarında Türkçe P-MEX ile değerlendirilmiştir. Kapsam geçerliliği uzman görüşlerine göre test edilmiştir. 

Yapı geçerliliği tüm P-MEX maddelerinin orijinal ölçekteki faktör yapılarına uygunluğuna doğrulayıcı faktör analizi (confirmatory factor analysis) ile bakılarak test edilmiştir. Modelin uygunluk değerlendirilmesi, mutlak uygunluk ölçütlerinden yaklaşık hata kareler ortalaması karekökü (root mean square error of approximation (RMSEA), karşılaştırmalı uygunluk ölçütlerinden comparative fit index (CFI) ve Tucker Levis indeksi (TLI) ile tayin edilmiştir. Güvenirlik için, genelleştirilebilirlik analizi (generalizability analysis) ve karar çalışması yapılmış, ölçeğin iç tutarlığı için Cronbach's alpha değerleri hesaplanmıştır. P-MEX uygulamaları tamamlandıktan sonra; ölçeğin kabul edilebilirliği, uygulanabilirliği ve eğitime etkisi konularında katılımcılardan geri bildirimler alınmıştır.

Bulgular: P-MEX uygulamasından 696 form elde edilmiştir. Dört faktörlü ölçekte P-MEX formlarının puan ortalaması 3,2'dir (SD= 0,2). P-MEX kapsam geçerliliği eğitici grubu tarafından uygun bulunmuştur. 
Türkçe, 24 soruluk ölçeğin orijinal yapısının doğrulayıcı faktör analizinde (DFA) uyum iyiliği CFI=0,675, TFI= 0,604, RMSEA=0,089 hesaplanmıştır. İkinci aşamada, modelde madde çıkarımı yapılmadan maddelerin yüklendiği faktörler değiştirilmiştir ve aynı faktör içindeki maddelerin kovaryansları modele eklenerek model modifiye edilmiştir. Modifiye modelde CFI=0,857, TFI=0,834, RMSEA=0,057 hesaplanmıştır. 
Türkiye kültüründe elde edilen sonuçların karar çalışması ile P-MEX ölçeği ile profesyonelliği doğru değerlendirmek için 18 kez değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Cronbach's alpha puanı 0,844 olup ölçeğin iç tutarlığı uygun bulunmuştur. 
Kabul edilebilirlik ve eğitime etki konusunda eğiticilerin tamamı olumlu görüş bildirmişlerdir. Ölçeği kullanmanın zaman alıcılığı ve poliklinik şartlarında zorluğu kısıtlılık olarak değerlendirilmiştir. 

Sonuç: Bulgular, uzmanlık öğrencilerinde uygulanan Türkçe P-MEX'in yeterli geçerlilik ve güvenirlikte olduğunu göstermektedir. Yine ölçeğin, kabul edilebilirlik ve uygulanabilirliği yüksek bulunmuş, eğitime olumlu etkisi olduğunu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tıbbi profesyonellik, uzmanlık eğitimi, eğitim, ölçme ve değerlendirme

Abstract:
Objective: There is an ongoing search for standardized scales appropriate for each culture to evaluate professionalism, which is one of the basic competencies of a physician. The Professionalism Mini-evaluation Exercise (P-MEX) instrument measures professionalism in four dimensions: doctor-patient relationship skills, reflective skills, time management, and interprofessional skills. This study aimed to adapt P-MEX into Turkish and evaluate the validity and reliability of the Turkish version.

Materials and Methods: A total of 58 resident students at Bakirkoy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital were assessed with the Turkish version of P-MEX by 24 raters consisting of faculty members, attending physicians, peer residents, and nurses during patient room visits and outpatient clinic and group practices. The content validity of the scale was tested according to expert opinions. For construct validity, the confirmatory factor analysis through structural equation modeling was performed for all the P-MEX items, and the goodness-of-fit status of the model was determined based on the comparative fit index (CFI), Tucker-Lewis index (TLI), and the root mean square error of approximation (RMSEA). For reliability, a generalizability analysis and a decision study were undertaken, and Cronbach's alpha scores were calculated for the internal consistency of the scale. After the administration of P-MEX was completed, the participants were asked to provide feedback on the acceptability, feasibility, and educational impact of the instrument.

Results: A total of 696 forms were obtained from the administration of P-MEX. The mean score of the P-MEX forms based on a four-point scale was 3.2 (standard deviation: 0.2). The content validity of P-MEX was found to be appropriate by the faculty members. In the confirmatory factor analysis (CFA) of the original structure of the 24-item Turkish scale, the goodness-of-fit parameters were calculated as follows: CFI=0.675, TLI=0.604, and RMSEA=0.089. In the second stage, the factors on which the items loaded were changed without removing any item, and the model was modified by adding the covariances of the items within the same factor. For the modified model, the CFI, TLI, and RMSEA values were calculated as 0.857, 0.834, and 0.057, respectively. The decision study on the results obtained from the use of P-MEX in a Turkish population revealed the necessity to perform this evaluation 18 times to correctly evaluate professionalism with this instrument. Cronbach's alpha score was 0.844, and the internal consistency of the instrument was found to be appropriate. All the faculty members provided positive feedback on the acceptability, feasibility, and educational impact of the adapted P-MEX. Among the limitations reported were the time-consuming nature of P-MEX assessment and difficulty of using this instrument in outpatient settings.

Conclusion: The findings of this study showed that the Turkish version of P-MEX had sufficient validity and reliability in assessing professionalism among resident students. Similarly, the acceptability and feasibility of the instrument were found to be high, and it had a positive impact on education.

Keywords: Medical professionalism, residency, education, educational measurement