Lise öğrencilerinin sosyal medya beğenilmeme korkusu üzerinde sosyal kaygı ve mükemmeliyetçi benlik sunumunun rolünün incelenmesi
Investigation of the role of social anxiety and perfectionist self presentation on fear of being disliked on social media of high school students
Yazar: CANSU YALÇIN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı lise öğrencilerinde mükemmeliyetçi benlik sunumu, sosyal kaygı ve sosyal medya beğenilmeme korkusu arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma Adana ilinde Çukurova, Seyhan, Yüreğir ve Sarıçam ilçelerinde öğrenim gören 9, 10, 11 ve 12. Sınıf öğrencilerinden oluşan 632 öğrencinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Toplam 7 farklı liseden veriler toplanmıştır; bunların 6'sı Anadolu Lisesi, 1'i Kız İmam hatip Anadolu Lisesidir. Ergenlerde mükemmeliyetçi benlik sunumuna dair veriler "Çocuk ve Ergenlerde Mükemmeliyetçi Benlik Sunumu Ölçeği" (Akın ve Akın, 2012); ergenlerde sosyal kaygıya dair veriler "Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği" (Aydın ve Sütçü, 2007) ve ergenlerde sosyal medya beğenilmeme korkusuna dair veriler "Sosyal Medya Beğenilmeme Korkusu Ölçeği" (Söner ve Yılmaz, 2019) kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada, ergenlerde mükemmeliyetçi benlik sunumu, sosyal kaygı ve sosyal medya beğenilmeme korkusunun cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırmada değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu; mükemmeliyetçi benlik sunumu ve sosyal kaygının, sosyal medya beğenilmeme korkusunu yordayıp yordamadığını test etmek için ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre mükemmeliyetçi benlik sunumu, sosyal kaygı ve sosyal medya beğenilmeme korkusu arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki elde edilmiştir. Mükemmeliyetçi benlik sunumu ve sosyal kaygının, sosyal medya beğenilmeme korkusunu yordayıp yordamadığını belirlemek için yapılan Çoklu Regresyon Analizi sonucunda mükemmeliyetçi benlik sunumu ve sosyal kaygının bütün alt boyutlarının sosyal medya beğenilmeme korkusu ölçeği toplam puanını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmektedir. Regresyon kat sayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde sosyal kaygı alt ölçeklerinden yalnızca olumsuz değerlendirilme korkusu alt boyutunun; mükemmeliyetçi benlik sunumunun ise bütün alt boyutlarının sosyal medya beğenilmeme korkusu ölçeği toplam puanını anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.
	Kız ergenler üzerinde yapılan regresyon analizlerine göre mükemmeliyetçi benlik sunumu ve sosyal kaygının bütün alt boyutlarının sosyal medya beğenilmeme korkusu toplam puanını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmektedir. Regresyon kat sayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde kız ergenlerde sosyal kaygı alt boyutlarından yalnızca olumsuz değerlendirilme korkusunun; mükemmeliyetçi benlik sunumun alt boyutlarından ise mükemmeliyetçi öz yükseltme ve hatanın söylenmemesinin sosyal medya beğenilmeme korkusunun anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur.
	Erkek ergenler için yapılan regresyon analizi sonucuna göre ise mükemmeliyetçi benlik sunumu ve sosyal kaygının bütün alt boyutlarının sosyal medya beğenilmeme korkusu toplam puanını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmektedir. Regresyon kat sayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde erkek ergenlerde sosyal kaygı alt boyutlarından olumsuz değerlendirilme korkusu ve yeni durumlarda korku ve huzursuzluğun sosyal medya beğenilmeme korkusu toplam puanının anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur.
	Ayrıca yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal medya beğenilmeme korkusunu kız öğrencilerin sosyal kaygının bütün alt boyutlarında ve mükemmeliyetçi benlik sunumunun mükemmeliyetçi öz yükseltme ve hatanın gizlenmesi alt boyutlarında daha fazla açıkladığı; erkek öğrencilerin yalnızca mükemmeliyetçi benlik sunumunun hatanın söylenmemesi alt boyutunda sosyal medya beğenilmeme korkusunu daha fazla açıkladığı görülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationships between perfectionist self-presentation, social anxiety and fear of being disliked on social media in adolescents. In this respect, the study was conducted with the participation of 632 students attending 9th, 10th, 11th and 12th grade studying in Çukurova, Seyhan, Yüreğir and Sarıçam districts in Adana. Data were collected from 7 different high schools in total; 6 of them are Anatolian High School and 1 of them is Girls' Imam Hatip Anatolian High School. Data on perfectionistic self-presentation in adolescents "The Perfectionist Self-Presentation Scale for Children and Adolescents" (Akın and Akın, 2012); Data on social anxiety in adolescents were obtained using the "Social Anxiety Scale for Adolescents" (Aydın and Sütçü, 2007) and data on fear of being disliked on social media in adolescents using the "Fear of Being Disliked on Social Media Scale" (Söner and Yılmaz, 2019). Whether there is a significant difference by gender in terms of perfectionistic self- presentation, social anxiety and fear of being disliked social media in adolescents was analyzed by t-test. The findings from the result of Pearson's Correlation were examined in order to reveal the relationship between the variables and multiple regression analysis was used to test whether perfectionist self-presentation and social anxiety predict fear of being disliked social media.
According to the results obtained from the studies, moderate positive and significant relationships were obtained between perfectionist self-presentation, social anxiety and fear of being disliked social media. As a result of multiple regression analysis performed to determine whether perfectionist self presentation and social anxiety predicts fear of being disliked social media it is seen that all sub-dimensions of perfectionist self-presentation and social anxiety significantly explain the total score of fear of social media disliked scale. When the t-test results regarding the significance of the regression coefficients were examined, it was determined that only the fear of negative evaluation sub-dimension from the social anxiety subscales significantly predicted the total score of fear of social media disliked scale; on the other hand, it was determined that all sub-dimensions of perfectionist self-presentation were significant predictors of the total score of fear of social media disliked scale.
According to the regression analyzes performed on female adolescents, it is seen that perfectionist self-presentation and all sub-dimensions of social anxiety significantly explain the total score of fear of being disliked by social media. When the t-test results regarding the significance of the regression coefficients were examined, it was found that only the fear of negative evaluation, one of the sub-dimensions of social anxiety in female adolescents, was a significant predictor of the fear of being disliked in social media; On the other hand, perfectionist self-raising and not telling the error, which are sub-dimensions of perfectionist self-presentation, were found to be significant predictors of fear of being disliked on social media.
According to the results of the regression analysis for male adolescents, it is seen that perfectionist self-presentation and all sub-dimensions of social anxiety significantly explain the total score of fear of being disliked by social media. When the t-test results regarding the significance of the regression coefficients were examined, it was found that fear of negative evaluation from social anxiety sub-dimensions and fear and restlessness in new situations were significant predictors of the total score of fear of being disliked in social media.
In addition, according to the results of the regression analysis, it was found that female students explained their social media behaviors more in all sub-dimensions of social anxiety and perfectionist self-presentation in the sub-dimensions of perfectionist self-raising and concealing the error; It is seen that only the perfectionist self-presentation of male students explains their social media behaviors more in the sub-dimension of not telling the error.