Mihail Glinka'nın "Ruslan ve Ludmila" operasındaki oryantalizm etkisinin incelenmesi
Examination of orientalism in Mikhail Glinka's opera "Ruslan and Lyudmila"
Yazar: HÜRKAN HÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA GAFAROVA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Ana Bilim Dalı / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Karşılaştırmalı müzik = Comparative music ; Çok sesli müzik = Polyphonic music ; İçselleştirilmiş oryantalizm = Internalized Orientalism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 19. yüzyılın ilk yarısında Rus ulusal besteci ekolünün kurucusu Mihail İvanoviç Glinka'nın "Ruslan ve Ludmila" adlı operasının müziğindeki oryantalizm akımına özgü özelliklerin tespit edilmesidir. Bu bağlamda, "Ruslan ve Ludmila" isimli operasının üçüncü perdede yer alan "Pers Korosu" ve dördüncü perdede yer alan "Oryantalist Danslar" sahneleri ele alınmıştır. "Oryantalist Danslar" sahnesi Türk, Arap ve Lezginka danslarını içermektedir. Danslarda, oryantalizmin içerdiği karakteri ve atmosferi iletmek için çeşitli müzikal ifade araçları kullanılmaktadır.

Çalışmada, Glinka'nın "Ruslan ve Ludmila" isimli operasının ve "Pers Korosu" ve "Oryantalist Danslar" sahnelerindeki müzikal ifade araçlarının özellikleri analiz edilmiş ve bu analiz sırasında literatür tarama yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın amacı, "Pers Korosu" ve "Oryantalist Danslar" sahnelerindeki ezgilerin özelliklerinin, ritim ve metrum çeşitlerinin, armoni ve mod özelliklerinin ve orkestra enstrümanları arasındaki tını kombinasyon ilişkisinin müzikal ifade araçları açısından analiz edilmiştir.

Yapılan müzikal analiz sonucunda oryantalizm akımının özelliklerini yansıtması için "Pers Korosu" ve "Oryantalist Danslar" sahnelerinde, Glinka'nın, çeşitli müzikal ifade araçlarını kullandığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, eserin müzikal stilinin özellikleri arasında ikili, dörtlü ve beşli aralık yapısına sahip bileşik yapıdaki akorların, modun, yan basamak akorlarının ve eksiltilmiş yedili akorların kullanımına rastlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca bestecinin eserde majör ve minör modların karşılaştırılmasına yer verdiği, müzik süslemeleri ve artık ikili aralıkları kullandığı tespit edilmiştir. "Pers Korosu" ve "Oryantalist Danslar" sahnelerinde orkestranın çeşitli enstrümanlarının renkli ve zıt tınılarının kullanılması müziğin oryantalist doğasını aktardığı da düşünülmektedir.

Glinka'nın "Ruslan ve Ludmila" isimli operasının üçüncü perdesindeki "Pers Korosu" ve dördüncü perdesindeki "Oryantalist Danslar" isimli sahnelerin, 19. yüzyıl Rus opera sanatının tarihinde oryantalizm akımına ait en parlak örneklerden olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the specific features of Orientalism in the music of "Ruslan and Ludmila", an opera by Mihail Ivanovich Glinka, the founder of the Russian national composer school in the first half of the 19th century. Therefore, the scenes of "Persian Chorus" in the third act and "Orientalist Dances" in the fourth act of the opera "Ruslan and Ludmila" have been examined. The "Oriental Dances" scene includes Turkish, Arab, and Lezginka dances. Various musical expression tools are used in the dances to convey the character and atmosphere contained in orientalism.
In the research, the characteristics of the musical expression tools in the "Oriental Dances" and "Persian Chorus" scenes of Glinka's "Ruslan and Ludmila" opera have been analyzed, utilizing the literature review method. The aim of the research is to analyze the melodies, rhythmic and metric variations, harmony language and mode characteristics, and the combination of timbres among orchestral instruments in terms of musical expression tools in the "Oriental Dances" and "Persian Chorus" scenes.
Based on the musical analysis conducted, it has been determined that Glinka employed various musical expression tools to reflect the characteristics of Orientalism in the "Oriental Dances" and "Persian Chorus" scenes. The identified features of the opera's musical style include the use of compound chords with intervals of two, four, and five notes, modulation, secondary chords, and diminished seventh chords. Additionally, the composer incorporates the comparison of major and minor modes, ornamentation, and appoggiaturas in the music. The orchestration of various instruments with contrasting and colorful timbres in the "Oriental Dances" and "Persian Chorus" scenes is believed to convey the oriental nature of the music.
It is considered that the "Oriental Dances" in the fourth act and the "Persian Chorus" in the third act of Glinka's "Ruslan and Ludmila" opera represent shining examples of Orientalism in the history of 19th-century Russian opera.