Ortaokul öğrencilerinde beslenme davranışları ve beslenme öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nutritional selfefficiency and nutrition behavior in middle school students
Yazar: BEGÜM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KELEŞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin beslenme öz yeterliliği ve beslenme davranışı ilişkisini ve farklı değişkenler açısından incelemektir. Çalışma Mersin ilinde öğrenim görmekte olan 219 ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencilerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Aile Formu, Sağlık Algısı Formu, Çocuk Beslenme Öz Yeterlik Ölçeği ve Beslenme Davranış Ölçeği kullanılmıştır.  Katılımcı öğrencilerin beslenme öz yeterlik puan ortalaması 33.97±5.83 olarak hesaplanmıştır. Beslenme öz yeterlik puanı cinsiyete göre önemli bir değişiklik göstermemiş fakat yaş ve sınıf düzeyine göre önemli bir farklılık bulunmuştur. Katılımcı öğrencilerin beslenme davranış puanı 20.84±2.68 olarak hesaplanmıştır. Beslenme davranış puanı cinsiyete, yaşa ve sınıf seviyesine göre farklılık göstermemiştir. Beslenme öz yeterliği ve beslenme davranışı arasında orta düzeyde bir korelasyon (r=0.43) belirlenmiştir. Bulgular öğrencilerin sağlık durumuna inançlarının beslenme davranışı üzerinde etkili olmadığını göstermiştir. Beslenme öz yeterliği ile beslenme davranışı arasında olumlu bir farklılık vardır.  Beslenme öz yeterliğinin olumlu beslenme davranışına dönüşme düzeyinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Beslenme davranışının öğrencilerde oluşması için beslenme öz yeterliğinin de olumlu bir şekilde değişmesi gerekmektedir. Okullarda beslenme eğitimine daha fazla önem verilmeli, fen kitaplarındaki kazanımların içerikleri arttırılmalıdır. Öğretmenlere beslenme eğimi dersleri verilmelidir. MEB kitaplarında beslenme konularına etkinlikler konulmalı, beslenme konusuna önem verilmelidir. Okullarda beslenme eğitimine önem verilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between secondary school students' nutritional self-efficacy and nutritional behavior in terms of different variables. The study was carried out with the participation of 219 secondary school 5th and 8th grade students studying in Mersin. Family Form, Health Perception Form, Child Nutrition Self-Efficacy Scale and Nutrition Behavior Scale were used as data collection tools in the study. The average nutrition self-efficacy score of the participating students was calculated as 33.97±5.83. Nutrition self-efficacy score did not differ significantly by gender, but a significant difference was found by age and grade level. The nutritional behavior score of the participating students was calculated as 20.84±2.68. Nutrition behavior score did not differ according to gender, age and grade level. A moderate correlation (r=0.43) was determined between nutritional self-efficacy and nutritional behavior. Findings showed that students' beliefs about health status did not affect nutritional behavior. There is a positive difference between nutritional self-efficacy and nutritional behavior. It was concluded that the level of transformation of nutritional self-efficacy into positive nutritional behavior is low. In order for nutritional behavior to develop in students, nutritional self-efficacy must also change positively. More importance should be given to nutrition education in schools, and the content of achievements in science books should be increased. Nutrition education courses should be given to teachers. Activities on nutrition should be included in Ministry of Education books, and importance should be given to nutrition. Nutrition education in schools should be given importance.