Koklear implant kullanan çocukların alıcı dil becerileri ile sosyal duygusal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between receptive language skills and social emotional behaviors of children with cochlear implant
Yazar: FATMA NUR KÖMÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KAVAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuklar = Children ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Amaç: Çocukluk çağında görülen kalıcı işitme kaybı, dil ve konuşma gelişimini 
etkilemenin yanı sıra sosyal ve duygusal öğrenmeyi karmaşık hale getirmektedir. Bu 
çalışmanın amacı, koklear implant kullanan çocukların alıcı dil becerilerini ve sosyal 
duygusal davranışlarını ulusal normatif değerleriyle karşılaştırmak ve bu iki gelişim 
alanı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Aynı zamanda bu beceriler üzerinde etkili 
olabilecek çocuğa ve aileye ilişkin potansiyel faktörleri belirlemektir.

Yöntem: Çalışma, kronolojik yaşları 3-12 arasında değişen, koklear implant
kullanıcısı, 44 çocuk ile kesitsel bir tasarımda yapıldı. Çocukların alıcı dil becerileri 
Peabody Resim Kelime Testi (PRKT) ile, sosyal duygusal davranışları (davranış, 
duygusal, hiperaktivite, akran sorunları ve sosyal davranışlar) Güçler ve Güçlükler 
Anketi (GGA) ile değerlendirildi. 

Bulgular: Çocukların alıcı dil yaşı ile kronolojik yaşı arasındaki fark, ortalama
olarak -5,61 + 16,85 ay elde edildi. GGA alt ölçek ve toplam güçlük skor ortalamaları 
normal sınırlar içerisinde yer aldı. Alıcı dil becerileri ve sosyal davranışlar arasında 
anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunurken diğer alt ölçekler ile arasında bir ilişki 
bulunmadı. PRKT ile tanı, işitme cihazı, implant uygulanma, özel eğitime başlama
yaşı, çift taraflı implant kullanımı, iletişim modu, ek eğitim süresi, anne eğitim düzeyi 
ve yaşanılan yer ilişkili bulundu. GGA ile kronolojik yaş, cinsiyet, iletişim modu, ek 
eğitim süresi, anne eğitim düzeyi ve yaşanılan yer ilişkili bulundu. Çoklu regresyon 
analizi sonuçlarına göre, alıcı dil becerilerindeki gecikmiş performansı en fazla
etkileyen değişkenler sözel iletişim modu, erken tanılanma (6 aydan önce) ve çift 
taraflı koklear implant kullanımının bileşimi oldu.

Sonuç: Korelasyonel bulgular, sosyal duygusal davranışlara katkıda bulunan 
faktörün tek başına yaşa uygun alıcı dil becerileri olmadığını, çocuğa/aileye bağlı 
birçok değişkenin etkili olduğunu göstermiştir. Erken müdahale alan çocuklarda dahi
psikososyal sağlık riski açısından yaşanılan yer ve aile özellikleri dikkate alınarak 
ailelere eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmelidir. Pediatrik koklear implantasyon 
sonrası performansta yaşa uygun alıcı dil ve sosyal gelişim becerileri için sözel iletişim 
yaklaşımının kullanımı desteklenmelidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the receptive language skills 
and social-emotional behaviors of children with cochlear implants according to 
national normative values and to investigate the relationship between these two 
developmental areas and determine potential factors on these skills.

Method: The study was conducted in a cross-sectional design with 44 children 
with cochlear implants chronological aged between 3-12 years. Children's receptive 
language were evaluated with the Peabody Picture Vocabulary Test (PPVT), and 
social-emotional behaviors were evaluated with the Strengths and Difficulties 
Questionnaire (SDQ).

Results: The gap between the children's receptive language age and their 
chronological age was -5.61 + 16.85 months, on average. SDQ scores averages were 
within the normal range. While there was a positive correlation between receptive 
language skills and social behaviors, no correlation was found between other subscale
scores. Age at diagnosis of hearing loss, hearing aid fitting, implantation, starting 
rehabilitation, use of bilateral implants, communication mode, duration of preschool 
education, maternal education level and place of residence were found to be correlated 
with PPVT. Age, gender, communication mode, duration of preschool education, 
maternal education level and place of residence were found to be correlated with SDQ. 
The best predictors of delayed performance in receptive language skills were the 
combination of verbal communication mode, early diagnosis and use of bilateral 
cochlear implants.

Conclusion: Correlational findings showed that the factor contributing to socialemotional behaviors was not only age-appropriate receptive language skills but also 
many other variables related to the child/environment. Even in children who receive 
early intervention, education and counseling services should be provided to families, 
taking into account the place of residence and family characteristics in terms of 
psychosocial health risk. The verbal communication approach should be supported for 
age-appropriate receptive language and social development skills in performance after 
pediatric cochlear implantation.