Mevduat ve katılım bankalarının finansal performansını etkileyen mikro faktörler
Micro factors affecting financial performance of deposit and participation banks
Yazar: CÜNEYT BİLGE
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA NUR
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal performans = Financial performance ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Çalışmada 2016Q1- 2020Q4 döneminde mevduat ve katılım bankalarının finansal performansını belirleyen banka içi faktörlerin panel veri analizi ile ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda bankacılık sektöründe işleyişi, mevzuatı ve hitap ettiği müşteri yapısı farklı olan iki farklı banka grubunda finansal performansı etkileyen faktörler karşılaştırılabilecektir. Çalışmada bağımlı değişken olan finansal performans aktif karlılık ve özsermaye karlılığı ile ölçülmüştür. Bağımsız değişkenler ise aktif büyüklüğü, banka yaşı, kredi kalitesi, sermaye yeterliliği ve operasyonel etkinlik olarak belirlenmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, mevduat bankalarında banka yaşı ve kredi kalitesi değişkenleri ile aktif karlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü, aktif büyüklüğü, likidite ve sermaye yeterliliği değişkenleri ile aktif karlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ek olarak, banka yaşı ile özsermaye karlılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü aktif büyüklüğü, likidite ve sermaye yeterliliği değişkenleri ile özsermaye karlılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Katılım bankalarına ilişkin gerçekleştirilen analizler sonucunda ise kredi kalitesi değişkeni ile aktif karlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü, aktif büyüklüğü, sermaye yeterliliği ve operasyonel etkinlik değişkenleri ile aktif karlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca aktif büyüklüğü, likidite ve operasyonel etkinlik değişkenleri ile özsermaye karlılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, mevduat bankalarının finansal performanslarını etkileyen banka içi faktörler ile katılım bankalarının finansal performanslarını etkileyen banka içi faktörlerin büyük oranda benzerlik gösterdiği söylenebilir.

Abstract:
This study aims to determine the in-bank factors that affect the financial performance of commercial deposit and participation banks during the period of 2016Q1-2020Q4 through panel data analysis. In this context, factors that affect the financial performance of two different bank groups with different operational processes, regulations, and customer structures can be compared in the banking sector. Financial performance, which is the dependent variable, was measured by return on assets and return on equity. Independent variables were identified as asset size, bank age, credit quality, capital adequacy, and operational efficiency.   As a result of the analyses conducted, a statistically significant and negative relationship between bank age and credit quality variables, and return on assets was detected in deposit banks. Furthermore, a statistically significant and positive relationship between asset size, liquidity, capital adequacy variables, and return on assets was found in deposit banks. Additionally, a statistically significant and negative relationship between bank age and return on equity and a statistically significant and positive relationship between the size of the asset, liquidity and capital adequacy variables, and return on equity were found. Based on analyses conducted on participation banks, a statistically significant and negative relationship was found between credit quality and return on assets. Also, a statistically significant and positive relationship was observed between asset size, capital adequacy, and operational efficiency variables, and asset profitability. In addition, a statistically significant and positive relationship has been identified between asset size, liquidity, operational efficiency variables, and return on equity. When the findings are evaluated as a whole, it can be said that the in-bank factors affecting the financial performance of deposit banks are largely similar to the in-bank factors affecting the financial performance of participation banks.