Bortezomib'in overektomi uygulanan sıçan uterusu üzerine etkilerinin incelenmesi: Histopatolojik, stereolojik ve immünohistokimyasal bir çalışma
Investigation of the effects of bortezomib on the ovariectomy applied rat uterus: A histopathological, stereological and immunohistochemical study
Yazar: HABIB KHOSHVAGHTI
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN ZÜHAL ALTUNKAYNAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; ovarektomi yapılmış sıçanlarda proteazom inhibitörü olarak kullanılan Bortezomib'in uterus üzerindeki olası koruyucu etkilerinin histolojik, morfometrik ve immünohistokimyasal yöntemler ile değerlendirmesi hedeflenmiştir.
Materyal ve Metot: Çalışmada denek olarak 12 haftalık, 250-300 gr canlı ağırlığında 30 adet Spraque dawley cinsi dişi sıçan kullanılmıştır. Hayvanlar başlangıçta kontrol grubu (Kont, n=6) ve overektomi yapılmış deney grubu (n=24) olmak üzere iki ana gruba ayrılmışlardır. Bilateral overektomi yapılmış gruplarda kendi arasında overektomi yapılan grup (Ovt, n=6), overektomi sonrası β–Glukan verilen grup, overektomi sonrası Östrojen verilen grup (Ost, n=6), overektomi sonrası Bortezomib verilen grup (Bort, n=6) olmak üzere 4'e ayrılmıştır. Deneklerden elde edilen uterus dokuları çıkartılarak stereolojik, rutin ışık mikroskobik, elektron mikroskobik ve NF-κB (Nükleer factor-kappa B=P65) reaktivitesi açısından immünohistokimyasal yöntemler ile incelenmiştir.
Bulgular: Stereolojik ve histopatolojik incelemelerde overektomi ve overektominin ardından östrojen uygulamasının tüm uterus tabakalarında atrofiye ve ayrıca hem epitelyal hem de stromal hücrelerde dejenerasyona neden olduğu açıkça görüldü. β-glukan ve özellikle de Bortezomib'in uterus tabakalarının ve söz konusu hücrelerin sağlıklı yapısının korunmasında etkili olabileceği görüldü. 
Sonuç: Tüm bu bulgular ışığında menapozdan sonra östrojen replasman tedavisi uygulamasının uterus morfometrisi ve yapısı üzerinde herhangi bir koruyucu etkisi olmadığı, hatta mevcut durumu daha da kötüleştirebileceği, östrojen yerine β-glukan ve özellikle de bir proteozom inhibitörü olan Bortezomib'in kullanılmasının proteozom inhibisyonu ve NF-κB yolağı üzerinden faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: In this study; potential protective effects of bortezomib, which was used as a proteasome inhibitor, on the uterus of ovariectomized rats were investigated with histological, morphometric and immunohistochemical methods.
Materials and Methods: In this study, 30 Sprague dawley strain female rats (12 weeks old, 250-300 g body weight) were used. Animals in the control group (Cont, n=6) were not subjected to any treatment. Ovariectomy was performed on the experimental groups. They (n=24) were divided into Ovariectomy (Ovt, n=6), Estrogen (Ost, n=6), β-glucan (β-glu, n=6) and Bortezmib (Bort, n=6) groups. Twelve weeks later, the subjects were perfused while they were 24-week old. Then, uterine tissues were removed and examined by morphometrical, routine light microscopical, electron microscopical methods and in terms of NF-kB (nuclear factor-kappa B=P65) immunoreactivity.
Results: Morphometric and histopathological examination showed that ovariectomy and the application of estrogen after ovariectomy lead to the atrophy in all layers of uterus and also clearly cause the degeneration in both epithelial and stromal cells. But, β-glu and especially bortezomib was seen to be effective in the uterus and protect the layer structures and these cells.
Conclusion: In the light of these findings, we suggest the absence of any protective effect of estrogen replacement therapy after menopause, and that the therapy may worsen the current situation even more in terms of the uterine morphometry and the structure. However, β-glu, and in particular a proteasome inhibitor bortezomib was found to be useful by means of the proteasome inhibition and NF-kB pathway.