Minör (hafif) şiddetli kafa travmalı hastalardaki baş ağrısının nöroinflamatuar nöropeptidler ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between headache and neuroinflammatory neuropeptides in patients with mild head trauma
Yazar: GÜLİSTAN SAYAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR DAĞISTAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Minör (Hafif) şiddetli kafa travmalı hastalarda gelişen baş ağrısının nöroinflamatuar nöropeptidlerden olan CGRP, SP, VIP ve PACAP-38'in plazma seviyeleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Birimimize 18-70 yaş arası hafif kafa travması ile başvuran 40 hasta ve 40 kontrol grubu çalışmaya alınmıştır. Gönüllülerden alınan 6 ml venöz kan örnekleri EDTA'lı tüplere aktarıldı. Daha sonra 4000 rpm'de 15 dakika santrifüj edildi. Daha sonra plazmalardan CGRP, SP, PACAP-38 ve VIP nöropeptidlerinin ölçümü ELISA yöntemi ile gerçekleştirildi.  Ayrıca travma sonrası ilk gün ve 2 ay sonra hastalara VAS skor değerlendirilmesi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan tüm katılımcıların yaş ortalaması 40,3 ± 15,9'dur. CGRP, PACAP-38, SP ve VIP düzeyleri sağlıklı kontroller ve travma sonrası 0. gündeki hastalar arasında karşılaştırıldığında hepsinde anlamlı derecede arttığı bulunmuştur (p<0,001). CGRP, PACAP-38, SP ve VIP düzeyleri travma sonrası 0. gündeki ve 60. gündeki hastalar arasında karşılaştırıldığında hepsinde anlamlı derecede arttığı bulunmuştur (p<0,001). Travma sonrası 0. gündeki hastalarda BT pozitif ve negatif olan hastalar arasındaki CGRP, PACAP-38, SP ve VIP düzeyleri karşılaştırıldığında bir ilişki saptanmamıştır (Sırasıyla p=0,017, p=0,023, p=0,266, p=0,231). 60. gündeki hastalarda BT pozitif ve negatif olan hastalar arasındaki CGRP, PACAP-38, SP ve VIP düzeyleri karşılaştırıldığında bir ilişki saptanmamıştır (Sırasıyla p= 0,604, p= 0,705, p= 0,705, p= 0,769). VAS skorunun travma sonrası 0. gündeki hastalar ve 60. gündeki hastalar arasındaki karşılaştırmasına ait p değeri p<0.001'dir. Travma sonrası 0. günde ölçülen hastalarda BT pozitif ve negatif olanlarda yüksek bir VAS skoru saptanmış ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,347). Aynı hasta grubunda 60. günde yapılan ölçümlerde BT pozitif ve negatif hastalar arasında benzer şekilde VAS skorları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,9). CGRP ve VIP arasında zayıf bir korelasyon olduğu ve bu korelasyonun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (rho=0,38, p=0,015).
Sonuç: Bulgularımız minör şiddetli TBH'li hastalarda CGRP, PACAP-38, SP ve VIP nöropeptidlerinin kafa travması sonrası seviyelerindeki değişimlerin baş ağrısı mekanizmalarında rol oynayabileceğini göstermiştir. Travmatik beyin yaralanması sonrası baş ağrısı ve nöropeptidler arasındaki ilişkiyi anlamak, potansiyel tedavi stratejilerini geliştirmek adına önemli bir adımdır.

ANAHTAR KELİMELER: CGRP, PACAP-38, SP, VIP, Hafif Kafa Travması, VAS Skor

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the relationship between plasma levels of neuroinflammatory neuropeptides, including CGRP, SP, VIP, and PACAP-38, and the development of headache in patients with mild traumatic brain injury (TBI). 
Materials and Methods: A total of 40 patients aged 18-70 with mild TBI and 40 individuals in the control group were included in the study. Venous blood samples were collected in EDTA tubes from volunteers and centrifuged at 4000 rpm for 15 minutes. Plasma levels of CGRP, SP, PACAP-38, and VIP neuropeptides were measured using the ELISA method. Additionally, VAS scores were evaluated for patients on the first day and after 2 months post-trauma. 
Results: The mean age of all participants was 40.3 ± 15.9. When comparing CGRP, PACAP-38, SP, and VIP levels between healthy controls and patients on the 0th day post-trauma, all showed a significant increase (p<0.001). Similarly, comparing the levels of these neuropeptides between patients on the 0th and 60th days post-trauma revealed a significant increase (p<0.001). No significant relationship was found between CGRP, PACAP-38, SP, and VIP levels in patients with positive and negative CT scans on the 0th day post-trauma (p=0.017, p=0.023, p=0.266, p=0.231, respectively). The same lack of relationship was observed in patients on the 60th day post-trauma (p=0.604, p=0.705, p=0.705, p=0.769, respectively). The comparison of VAS scores between patients on the 0th and 60th days post-trauma showed a significant difference (p<0.001). VAS scores were higher in patients with positive CT scans on the 0th day, but no significant difference was found between patients with positive and negative CT scans on the 60th day (p=0.347, p=0.9, respectively). A weak correlation between CGRP and VIP has been found, and this correlation is statistically significant (rho=0.38, p=0.015). 
Conclusion: Our findings have demonstrated that changes in the levels of CGRP, PACAP-38, SP, and VIP neuropeptides may play a role in headache mechanisms in patients with minor TBI after head trauma. Understanding the relationship between traumatic brain injury-induced headaches and neuropeptides is a crucial step in developing potential treatment strategies.

KEYWORDS: CGRP, PACAP-38, SP, VIP, Mild traumatic brain injury, VAS scor