İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının iş sağlığı ve güvenliği farkındalığı üzerine etkilerinin incelenmesi
The investigation of effects of the occupational health and safety practices to the occupational health and safety awareness
Yazar: NUR SELİN YAR
Danışman: YRD. DOÇ. HACER KAYHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim = Education ; Farkındalık = Awareness ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği hala gelişmekte olan bir konudur. Henüz farkındalık anlamında kat edilmesi gereken çok yol bulunmaktadır. Bu farkındalığın geliştirilmesi için mevzuatların öncelikli şartı olan İSG eğitimlerinden faydalanılmaktadır ancak Türkiye İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri Topluluğu (TÜİSAG) tarafından yayınlanan 2007-2015 yılları arası iş kazası istatistiklerine bakıldığında yıl be yıl iş kazalarının artmaya devam ettiği görülmektedir. Bu istatistikler yasal olarak zorunlu olan bu İSG eğitimlerinin iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının geliştirmede tek başına yeterli olmadığını bize göstermektedir. Bu yüzden İSG eğitimlerini başka İSG uygulamalarıyla desteklemek gerekmektedir. 
Farkındalık her bireyin doğuştan sahip olduğu, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir beceridir ve hayat boyunca şekillenir. Dikkatin istemli olarak yönetilmesine yönelik bir tutumdur. Farkındalığı geliştirmek ve iş sağlığı ve güvenliğini davranış haline getirebilmek için çalışanların bu yönde güdülenmesi gerekmektedir. Bunun da cezai yaptırımlar ve teşviklerle mümkün olduğu söylenebilir. Aynı zamanda uyarı işaretleri de görsel farkındalığın oluşturulmasında kullanılabilir, bu şekilde çalışanların farkında olmadan farkındalık kazanması sağlanabilir. Bu şekilde güdülenen çalışanların İSG kurallarını anlama ve uygulama yönünde bir davranış geliştirmesi beklenmektedir.
Bu çalışmada iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının artırılması için eğitim ve diğer iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkililiği plastik enjeksiyonla otomobil parçası üretimi yapan bir firmada çalışanlara uygulanan bir anket yardımıyla incelenmiş, İSG eğitimlerinin İSG farkındalığı oluşturmakta tek başına yetersiz kaldığı görülmüştür. Yine çalışanların verdiği yanıtlar ile İSG farkındalığı oluşturmak ve bunu davranış haline dönüştürmek için teşvikler ve cezai yaptırımlardan ve uyarı işaretlerinden faydalanılabileceği söylenilebilir.

Abstract:
Occupational health and safety in Turkey is still an emerging issue. There is still a lot to be done in terms of awareness. The priority requirement of the legislation for the development of this awareness of OHS is benefiting from trainings. But work accident statistics between 2007-2015 years published by Turkey Occupational Health and Safety Professionals Society (OHSPS), show number of work accidents have been continued to increase. And also these statistics show that not just these OHS trainings, which are legally mandatory, are not enough to improve the health and safety awareness. Therefore, it is necessary to support OHS trainings with other OHS applications. 
Awareness is a skill that can be learned and improved, that each individual have from birth, and is shaped throughout life. It is an attitude towards managing voluntarily. Employees need to be encouraged to improve awareness and make occupational health and safety behavior. It can be said that this is possible with penal sanctions and incentives. At the same time, warning signs can be used to create visual awareness, so that employees become aware of themselves. This way, employees are expected to develop behavior to understand and implement OHS rules.
In this study, the effectiveness of OHS trainings and other occupational health and safety practices was examined with a questionnaire applied to employees who work at a company products automobile parts with plastic injection to raise awareness of occupational health and safety, and just the OHS trainings were not found to be enough for OSH awareness. It can also be said that incentives and penal sanctions and warning signs can be used to create OHS awareness and turn it into behavior through the answers given by employees.