Levetirasetam kronik kullanımının eritrosit deformabilitesi üzerine etkisi /
Yazar: PINAR KILIÇDAĞI ÇANAKCI
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT ÖZYÜREK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Eritrosit deformabilitesi = Erythrocyte deformability ; Eritrositler = Erythrocytes ; Karbonik anhidraz = Carbonic anhydrases ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Levetirasetam = Levetiracetam

Özet:
Giriş ve Amaç: Nöronal hücre uyarılmasında etkisi de bilinen karbonik anhidraz izoenzimleri, yeni antiepileptiklerin geliştirilmesindeki hedeflerden birisidir. Levetirasetam eritrosit karbonik anhidraz enzimleri üzerine güçlü inhibitör etkiye sahip çocuk epilepsi hastalarında sık kullanılan yeni jenerasyon bir antiepileptiktir. Bu çalışmada eritrosit içi hemoglobin dışı önemli bir protein olan ve eritrosit hücre iskeletinden de sorumlu olan karbonik anhidraz izoenzimlerinin levetirasetam ile inhibisyonunun eritrosit fizyolojisi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deneysel Hayvan Laboratuvarı 'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 24 adet prepubertal dişi Wistar albino sıçan kullanılmıştır ve sıçanlar 12 saat aydınlık karanlık döngüsünde, normal atmosfer koşullarında yaşatılmıştır. Sıçanlar her grupta 6 hayvan olacak şekilde olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır.
Grup I: Kontrol (musluk suyu, 14 gün, oral)
Grup II: LEV50 (50 mg/kg/g, 14 gün, oral)
Grup III: LEV150 (150 mg/kg/g, 14 gün, oral)
Grup IV: LEV300 (300 mg/kg/g, 14 gün, oral)
Her hayvan için hesaplanan doz 0,8 ml su içerisinde oral gavaj yöntemi ile kronik kullanım olarak kabul edilen en az 14 gün boyunca günde tek doz halinde verilmiştir. Literatürde LEV deneysel epilepsi modellerinde tercih edilen kronik kullanım dozları (50, 150 ve 300mg/kg/g) bu çalışmada uygulanacak dozlar olarak belirlenmiştir. Tedavi süresinin sonunda sıçanlardan EDTA'lı tüplere alınan kandan eritrosit deformabilitesi hem yüksek kayma hızlarındaki tam kan ve plazma viskozitesi hem de osmotik frajilite testi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol ve diğer üç grubun (50,150 ve 300 mg/kg/g) %0.20 lik NaCl solüsyonundaki Hb düzeyi %100, %0,70 lik NaCl solüsyonundaki osmotik frajilite değeri ise %0 kabul edildi. Dört grubun kendi içinde yapılan karşılaştırılmalarında gruplar arasında osmotik frajilite açısından istatiksel anlamlı fark bulunmadı. Yüksek kayma hızında bakılan tam kan ve plazma vizkosite değerleri gruplar arasında istatiksel anlamlı fark göstermedi.
Sonuç: LEV yeni jenerasyon antiepileptikler içinde güçlü bir eritrosit karbonik anhidraz enzim inhibitörüdür. Bu etkiye bağlı olarak olası eritrosit deformabilite yeteneği ve mikrosirkülasyonda bozulmaya neden olabileceği düşünülebilir. Bu çalışma ile LEV'in eritrosit deformabilite yeteneği üzerine olumsuz bir etkisinin olmadığı gösterilmiştir. Dolayısıyla hematolojik rahatsızlığı olan hastalarda bir antiepileptik ihtiyacı olduğunda iyi bir tercih olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Levetirasetam, Eritrosit Deformabilite, Karbonik Anhidraz Enzimi

Abstract:
Background and Aim: Carbonic anhydrase isoenzymes, which are also known to have an effect on neuronal cell stimulation, are one of the targets in the development of new antiepileptics. Levetiracetam is a new generation antiepileptic that is frequently used in pediatric epilepsy patients with a strong inhibitory effect on erythrocyte carbonic anhydrase enzymes. The aim of this study was to evaluate the inhibition effects of levetiracetam on carbonic anhydrase isoenzymes, which is an important non-hemoglobin protein in erythrocytes and also responsible for the erythrocyte cytoskeleton, on erythrocyte physiology.
Materials and Methods: This study was carried out in the Experimental Animal Laboratory of the Ministry of Health Ankara Training and Research Hospital. Twenty-four prepubertal female Wistar albino rats were used and rats were kept under normal atmospheric conditions with a 12-hour light-dark cycle. Rats were divided into 4 groups with 6 animals in each group.
Group I: Control (tap water, 14 days, oral)
Group II: LEV50 (50 mg/kg/g, 14 days, oral)
Group III: LEV150 (150 mg/kg/g, 14 days, oral)
Group IV: LEV300 (300 mg/kg/g, 14 days, oral)
The calculated dose for each animal was given by oral gavage method once a day for at least 14 days, which is considered chronic use. In the literature, the preferred chronic use doses (50, 150 and 300mg/kg/g) in LEV experimental epilepsy models were determined as the doses to be administered in this study. At the end of the treatment period, erythrocyte deformability from blood taken from rats to EDTA tubes was evaluated with both whole blood and plasma viscosity at high shear rates, and osmotic fragility test.
Results: No statistically significant difference was found between the groups in terms of osmotic fragility when the four groups were compared within themselves. Whole blood and plasma viscosity values measured at high shear rate did not show a statistically significant difference between the groups.
Conclusion: Levetiracetam is a potent erythrocyte carbonic anhydrase enzyme inhibitor among new generation antiepileptics. Due to this effect, it can be suggested that it may cause a failure in erythrocyte deformability ability and deterioration in microcirculation. In this study, it has been shown that levetiracetam does not have a negative effect on erythrocyte deformability ability. Therefore, it is thought that it may be a good choice when an antiepileptic is needed in patients with hematological disorders.

Keywords: Levetiracetam, Erythrocyte Deformability, Carbonic Anhydrase Enzyme