Birinci basamak klinik pratiğinde kullanılabilir bilişsel durum değerlendirme ölçeği geliştirme çalışması
Development of cognitive status assessment scale usable in primary care clinical practice
Yazar: SERAP ÇÖKERDENOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR ; PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Demans = Dementia ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yaşlanan bireylerde ortaya çıkan bilişsel gerileme, yaşlanmanın en korkulan yönlerinden biridir. Hafif bilişsel bozukluk(HBB) ve demans başta olmak üzere bu bozulmaları erken tanımak önem kazanmıştır. Bu çalışmada amaç; sağlıklı bireyleri, HBB veya demanslı bireylerden ayırt edebilecek, birinci basamakta kolay uygulanabilir ve ulaşılabilir, duyarlılık ve özgüllüğü yüksek bir bilişsel durum değerlendirme ölçeği geliştirmektir.
Çalışma metodolojik türdedir. Ölçeğin ölçüm şekli için format belirlenip soru havuzu oluşturulmuştur. Kocaeli Bilişsel Değerlendirme Ölçeği(KoBDÖ)'nin son hali toplam 11 alt boyut, 70 madde ve bu maddelere verilen cevaplar doğrultusunda en yüksek 70 puan alınabileceği şeklinde oluşmuştur. Örneklem sayısı; en az 120 kişi olacak şekilde hedeflenmiştir. Sağlıklı grup katılımcılar 70 kişi, şizofreni grup 40 kişi ve demans grup 40 kişi olarak toplam 150 kişiye geliştirilmekte olan KoBDÖ ölçeği ile birlikte sosyodemografik bilgileri içeren form, Mart 2022-Kasım 2022 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Hastanesinde yüz-yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır.
Ölçeğin geçerliği için kapsam geçerlilik indeksi(KGİ) kullanılmıştır. Güvenirlik için Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış ve iç tutarlılığı 0,965 ile mükemmel olarak saptanmıştır. Ölçeğin kesme noktasını belirlemek için ROC eğrisi yöntemi kullanılmış, sağlıklı-demans grubu ve şizofreni-demans grubunun area under curve(AUC) değerleri sırasıyla 0,879 ve 0,841 olarak belirlenmiştir(p<0,001). Ölçeğin kesme puanı her iki grup(sağlıklı ve şizofreni) için de 49 puan olarak hesaplamıştır. Bu kesme puanında sağlıklı grupta ölçeğin duyarlılığı %62,50 ve özgüllüğü %91,43 iken, şizofreni grubunda duyarlılık %62,50 ve özgüllük %90 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Kocaeli Bilişsel Değerlendirme Ölçeği(KoBDÖ) geliştirilmiştir. Ölçek birinci basamakta bilişsel tarama amaçlı kullanılabilir, geçerli ve güvenilir bir tarama testidir. 
Anahtar kelimeler: Geçerlik, Güvenirlik, Demans, Bilişsel tarama, Ölçek Geliştirme.

Abstract:
Cognitive decline in aging individuals is one of the most concerned aspects of aging. Early recognition of these impairments, especially mild cognitive impairment (MCI) and dementia, has gained importance. The aim of this study is to develop a cognitive function assessment scale with high sensitivity and specificity, easily applicable and accessible in primary care, which can distinguish healthy individuals from individuals with MCI or dementia. 
The study is of methodological type. The format for the measurement method of the scale was determined and a question pool was generated. The final version of the Kocaeli Cognitive Evaluation Scale (KoCAS) consisted of a total of 11 sub-dimensions, 70 items and the highest 70 points can be obtained in line with the answers given to these items. The form containing sociodemographic information together with the KoCAS scale, which is being developed, was applied to a total of 150 people, 70 people in the healthy group, 40 people in the schizophrenia group, and 40 people in the dementia group, between March 2022 and November 2022 at Kocaeli University Hospital by face-to-face interview method. 
Content validity index (CGI) was used for the validity of the scale. The Cronbach alpha internal consistency coefficient was calculated for reliability and the internal consistency was found to be excellent with 0.965. ROC curve method was used to determine the cut-off point of the scale, and the area under curve (AUC) values of the healthy-dementia group and the schizophrenia-dementia group were determined as 0.879 and 0.841, respectively (p<0.001). The cut-off point of the scale was calculated as 49 points for both groups (healthy and schizophrenic). At this cut-off point, the sensitivity and specificity of the scale were 62.50% and 91.43% in the healthy group, while the sensitivity was 62.50% and the specificity was 90% in the schizophrenia group.
Conclusion: The Kocaeli Cognitive Assessment Scale (KoBDÖ) was developed. The scale can be used for cognitive screening purposes in primary care, it is a valid and reliable screening test.
Keywords: Validity, Reliability, Dementia, Cognitive screening, Scale Development.