Emzirmenin cinsel işlev ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of breastfeeding on sexual function and quality of sexual life
Yazar: SEVİLAY AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY GÜNGÖR SATILMIŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cinsel ilişki = Sexual relation ; Cinsel sağlık = Sexual health ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Cinsellik = Sexuality ; Emzirme = Breast feeding ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, postpartum dönemdeki kadınlarda emzirmenin cinsel işlev ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve retrospektif bir çalışma olarak planlandı. Araştırma örneklemine, Ocak-Haziran 2020 tarihleri aralığında İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne sağlam çocuk izlemi için başvuran, postpartum 3-24 aylar arasındaki kadınlar arasından rastgele seçilen 294 anne dahil edildi. Veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu, Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) ve Kadın Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği (SQLQ-Female) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı.
Katılımcıların %78,5'inin (n=231) emziren, %21'inin (n=63) emzirmeyen annelerden oluştuğu belirlendi. Emzirmeyen annelerde kendilerinin (p=0.005) ve eşlerinin (p=0.005) doğum sonrası cinsel yaşamlarından memnuniyet oranlarının emzirenlere göre daha yüksek olduğu bulundu. Emziren annelerde, memelerdeki dolgunluk/hassasiyetten (p=0,025) ve uykusuzluk/yorgunluktan (p=0.000) cinsel ilişkinin etkilenme oranı daha yüksekti. Ayrıca emziren annelerde doğum sonrası/emzirme döneminde cinsel yaşamı etkileyebilecek vajinal kuruluk ve disparoni gibi bir sorun yaşama oranının daha fazla olduğu bulundu (p=0.012). Emzirmeyen katılımcıların SQLQ-Female cinsel yaşam kalitesi ölçeği puanlarının, emziren katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha iyi olduğu (p=0.014) saptandı. Ayrıca, emzirmeyen annelerde FSFI kadın cinsel işlev ölçeğine göre lubrikasyon, orgazm ve doyum alt boyutları ve toplam FSFI puanlarının, bebeklerini emziren katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05).
Sonuç olarak postpartum emzirme dönemdeki değişikliklerin kadınlarda cinsel işlev ve cinsel yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği belirlendi. Emzirme döneminde kadında meydana gelen değişimler ile bunların cinsel fonksiyon ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkileri konusunda kadınlar, eşleri ve sağlık profesyonellerinde farkındalık geliştirilerek eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulmalı, gerektiğinde cinsel terapi için uzmana yönlendirilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Cinsel sağlık, emzirme, postpartum dönem, yaşam kalitesi.

Abstract:
This study was planned as a descriptive, cross-sectional and retrospective study to examine the effects of breastfeeding on sexual function and quality of sexual life in postpartum women. The research sample included 294 mothers who were randomly selected among postpartum women aged 3-24 months, who applied to the Child Health and Diseases Polyclinic of a training and research hospital in Istanbul for healthy child follow-up between January and June 2020. The data were collected by face-to-face interview method using the Descriptive Information Form, the Female Sexual Function Scale (FSFI) and the Female Sexual Quality of Life Scale (SQLQ-Female).
It was determined that 78.5% (n=231) of the participants were breastfeeding mothers and 21% (n = 63) of them were not breastfeeding mothers. It was found that the satisfaction rates of themselves (p=0.005) and their spouses (p=0.005) with their postpartum sexual life were higher in mothers who were not breastfeeding than those who were breastfeeding. Affected sexual intercourse was higher in breastfeeding mothers due to fullness / tenderness (p=0.025) and insomnia / fatigue (p=0.000). In addition, it was found that the rate of experiencing a problem such as vaginal dryness and dyspareunia that may affect sexual life during the postpartum / breastfeeding period was higher in breastfeeding mothers (p=0.012). It was found that the SQLQ-Female sexual quality of life scale scores of the non-breastfeeding participants were statistically significantly better (p=0.014) than the breastfeeding participants. In addition, it was found that the lubrication, orgasm and satisfaction subscales and total FSFI scores were statistically significantly higher in non-breastfeeding mothers compared to the FSFI female sexual function scale (p<0.05).
As a result, it was determined that changes in postpartum breastfeeding period negatively affect sexual function and quality of sexual life in women. Women, their spouses and health professionals should be made aware of the changes that occur during breastfeeding and their effects on sexual function and sexual life quality, and education and counseling services should be provided, and if necessary, they should be directed to a specialist for sexual therapy. 
Key Words: Breastfeeding, postpartum period, quality of life, sexual health.