Lise öğrencilerinin internet bağımlılığı ve akran zorbalığı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' internet addiction and peer bullying levels
Yazar: ARZU ILDIR SAĞLIK
Danışman: PROF. DR. MÜBİN KIYICI
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Teknolojinin hızla gelişmesine bağlı olarak internet günlük yaşamın önemli bir parçası haline gelmiştir. Ancak internetin olumlu yönleri gibi olumsuz yönleri de bulunmaktadır. Bunlardan en önemlilerden birisi ise internete karşı oluşan bağımlılık durumlarıdır. İnternete karşı bağımlılıkları artan bireylerin iletişim becerilerinin zayıfladığı düşünülmektedir. İletişim becerisinin zayıflaması sonucunca ise bireylerin kendilerini ifade etme biçimleri olumsuz anlamda değişmektedir. Bu durumun en önemli sonuçlarından birisi ise akranlar arasındaki zorbalık durumlarıdır. Dolaysıyla internet bağımlılığı ve akran zorbalığı arasında ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu düşünceden hareketle gerçekleştirilen eldeki araştırmada, lise öğrencilerinin internet bağımlılık düzeylerinin akran zorbalığı üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın evreni 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili İzmit merkez ilçesinde eğitim gören lise düzeyindeki (9. 10. 11. 12. Sınıf) öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise Kocaeli ili merkez ilçesinde MEB'e bağlı bir ortaöğretim kurumunda eğitim gören 9, 10, 11 ve 12. sınıf düzeyindeki toplam 350 öğrenci yer almaktadır. Araştırmanın örneklemi basit seçkisiz yöntemle belirlenmiştir. Araştırmada verilerin toplanılması için "Kişisel Bilgi Formu", "Ergenler İçin İnternet Bağımlılığı Ölçeği" ve "Akran Zorbalığı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri SPSS 22.0 paket programı ile yapılıp, Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi, Spearman Sıra Farkları Korelasyon testlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre internet bağımlılığı düzeyinin, öğrencilerin yalnızca sınıf düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilirken diğer değişkenlere (cinsiyet, anne/baba eğitim durumu, aile, gelir durumu) ilişkin herhangi bir farklılaşmanın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan lise öğrencilerinin akran zorbalığı düzeylerine ilişkin analizlerde de benzer şekilde yalnızca sınıf düzeyi değişkenine ilişkin anlamlı farklılığın olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca cinsiyet değişkenine ilişkin ise akran zorbalığı ölçeğinin genelinde bir farklılık tespit edilemezken, "fiziksel zorbalık" ve "dışlama" alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizinde pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Due to the rapid development of technology, the internet has become an important part of daily life. However, the internet has both positive and negative aspects. The most important of these is addiction to the internet. It is thought that the communication skills of individuals whose addiction to the internet increases are weakened. As a result of the weakening of communication skills, the way individuals express themselves changes negatively. One of the most important consequences of this situation is bullying among peers. Therefore, it is thought that there is a relationship between internet addiction and peer bullying. Based on this idea, the present study aimed to examine the effect of high school students' internet addiction levels on peer bullying.
The population of the research consists of high school students (9th, 10th, 11th and 12th grades) studying in the central district of Izmit, Kocaeli province, in the 2022-2023 academic year. The sample of the research includes a total of 350 students in the 9th, 10th, 11th and 12th grades studying at a secondary education institution affiliated with the Ministry of Education in the central district of Kocaeli province. The sample of the research was determined by simple random method. "Personal Information Form", "Internet Addiction Scale for Adolescents" and "Peer Bullying Scale" were used to collect data in the study. The analysis of the data obtained was made with the SPSS 22.0 package program, and Mann-Whitney U Test, Kruskal Wallis Test, Spearman Rank Difference Correlation tests were used. As a result of the analysis of the data obtained in the research; While it was determined that the level of internet addiction differed significantly only according to the grade levels of the students, it was concluded that there was no difference regarding other variables (gender, mother/father's education level, family income level). Similarly, in the data regarding the peer bullying levels of the high school students participating in the research, it was understood that there was a significant difference only regarding the grade level variable. In addition, while no difference could be detected in the overall peer bullying scale regarding the gender variable, it was concluded that there was a significant difference in the "physical bullying" and "exclusion" sub-dimensions. As a result of the analysis made for correlation; A positive, moderately significant relationship was detected between the total score of the "Identification of Peer Bullying" scale and the "Internet Addiction for Adolescents" scale.