6 ay-10 yaş arasına yönelik türkçe çocuk kitaplarındaki yaşlı karakter tasvirlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of older characters descriptions in Turkish children's books for 6 months-10 years old
Yazar: ZAHİDE YUVAKGİL
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN FEHMİ AKÇİÇEK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Yaşlı Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: 6 ay-10 yaş arasına yönelik Türkçe çocuk kitaplarındaki yaşlı karakterlerin nasıl tasvir edildiğini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada nitel ve nicel teknikler birlikte kullanılmıştır. 2020 yılında "İdefix" ve "D&R" online satış platformlarının çok satanlar listesinde ortak olarak yer almış, 6 ay-10 yaş arası yaş grubuna yönelik kurguya sahip (hikaye, masal, roman gibi), son 10 yılda basımı gerçekleştirilmiş, 336 çocuk kitabı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Örnekleme dahil edilen çocuk kitaplarında "Kitap Kodlama Listesi" kullanılarak içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çocuk kitaplarındaki tüm karakterlerin yalnızca %5,9'u yaşlı karakterlerden oluşmaktadır. Yaşlı karakterlerin %52,3'ü erkek ve %33,3'ü kadın karakterlerden oluşmaktadır. Yaşlı karakterlerin %14,7'sinin cinsiyeti belirsizdir. Yaşlı karakterlerin genel tasvirlerinin %49,5'i olumlu, %29,8'i olumsuz ve %20,7'si nötrdür. Yaşlı karakterlerin genel tasvirleri ile cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p> 0,05). Sonuç: Yaşlı karakterlerin çocuk kitaplarında yeterince yer almadığı, kadın yaşlıların ise erkeklere kıyasla daha az yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocuk kitaplarındaki yaşlı karakterlerin genel tasvirinin olumlu olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Objective: Purpose of this research evaluate how older characters in Turkish children's books for the ages of 6 months-10 are depicted. Method: Qualitative and quantitative techniques were used together in the research. The sample of the research is 336 children's books, which have fiction (such as stories, fairy tales, novels) for the age group of 6 months-10 years old, which have been included in the bestsellers list of "Idefix" and "D&R" online sales platforms in 2020, have been published in the last 10 years. Content analysis was carried out using the "Book Coding List" in the children's books included in the sample. The data obtained were evaluated using the SPSS statistical program. Results: Only 5.9% of all characters in children's books are older characters. 52.3% of older characters are male and 33.3% are female characters. The gender of 14.7% of the older characters is uncertain. The overall depictions of older characters are 49.5% positive, 29.8% negative, and 20.7% neutral. There is no a statistically significant relationship between the general depictions of older characters and their gender (p> 0,05). Conclusion: It has been concluded that older characters are not sufficiently included in children's books, and female older people are less involved than men. It has been determined that the general portrayal of older characters in children's books is positive.