Özcan Ergüder'in öykücülüğü
Özcan Ergüder's storytelling
Yazar: BEYZA NUR TEMİZÖZ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KILIÇ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
1950 kuşağı öykücüleri arasında yer alan Özcan Ergüder'in Türk öykücülüğündeki konumu ve yenilikçi tutumu bu tez kapsamında ele alınmıştır. Araştırmayı sağlam bir zemine dayandırmak için modernizm kavramı genel hatlarıyla açıklanmış ve modernist öykünün Türk edebiyatındaki iz düşümü değerlendirilmiştir. Maskeli Balo ve Diğer Öyküler'de yer alan öyküler, anlam dünyası ve anlatım teknikleri başlıklarıyla tartışmaya açılmıştır. Öykülerin içeriği incelendiğinde mutsuzluk, yalnızlık, ölüm, şiddet ve cinsellik temaları ön plana çıkmaktadır. Bununla birlikte Ergüder'in psikanalitik kuramdan da beslenen bir yazar olması sebebiyle öykülerinde üzerine düşündüğü anlaşılan Oedipus kompleksi kavramı; kullandığı fantastik unsurlar ile siyasi ve sosyal meseleleri yansıtan öyküleri de içerik kapsamında tartışılmıştır. İçeriğe uygun bir şekilde kurguladığı mekân ve zaman kavramları da modernizm kavramı etrafında değerlendirilmiştir. Alışılmışın dışında konuları işlemesi veya bilinen konuları farklı şekillerde kaleme almasıyla özgünlüğünü ortaya koymuştur. Modernist öykünün temel yapı taşlarını metinlerine başarılı bir şekilde yerleştiren Ergüder, hem içerik hem de biçimde yaptığı yeniliklerle kendine özgü bir üslûp kurmayı başarmıştır. İlk öykülerinde Sait Faik Abasıyanık'ın etkisi açık bir şekilde görülüyorsa da daha sonra yazdığı öykülerinde, kendi sesini oluşturmayı başarmış ve kullandığı şiirsel dille özgünlüğünü ortaya koymuştur. Bu çalışmayla Özcan Ergüder'in yenilikçi tutumu öne çıkarılarak ele aldığı konuları işleyişiyle kendi tarzını oluşturduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
Özcan Ergüder who is one of the storytellers of the 1950s, his position and innovative attitude in Turkish storytelling, are discussed within the scope of this thesis. In order to base the research on a solid ground, the concept of modernism has been explained in general terms and the projection of the modernist story in Turkish literature has been evaluated. The stories in the Masquerade Ball and Other Stories were opened for discussion with the titles of the world of meaning and narrative techniques. When the content of the stories is examined, the themes of unhappiness, loneliness, death, violence and sexuality come to the fore. However, the concept of the Oedipus complex, which is understood to have been thought about in his stories, since Ergüder is a writer who also feeds on psychoanalytic theory; The fantastic elements he used and his stories reflecting political and social issues were also discussed within the scope of the content. The concepts of space and time, which he constructed in accordance with the content, were also evaluated around the concept of modernism. He has revealed his originality by dealing with unusual subjects or writing known subjects in different ways. Ergüder, who has successfully placed the basic building blocks of the modernist story in his texts, has succeeded in establishing a unique style with his innovations in both content and form. Although the influence of Sait Faik Abasıyanık is clearly visible in his early stories, he succeeded in creating his own voice in his later stories and revealed his originality with the poetic language he used. In this study, it has been revealed that Özcan Ergüder's innovative attitude is emphasized and he creates his own style with the way he handles the subjects he deals with.