Melanom dışı deri kanseri tanılı hastaların deri kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge, attitudes, and behaviors regarding skin cancer and sun protection in patients diagnosed with non-melanoma skin cancer
Yazar: SEMA NUR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN AKOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Giriş ve Amaç: Bazal hücreli karsinom (BHK) ve skuamöz hücreli karsinom (SHK), melanom dışı deri kanserlerinin (MDDK) en sık görülen türleridir. Sıklıkları, artan ultraviyole (UV) maruziyeti, değişen güneşlenme alışkanlıkları ve yaşlanan topluma paralel olarak değişkenlik gösterir. Bu tez çalışması ile ülkemizde MDDK tanısı almış hastaların deri kanseri risk faktörleri ve bu risk faktörleri içerisinde yer alan güneşten korunma davranışları ile ilgili bilgilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, S.B.Ü. Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Kliniğinde tek merkezli, tanımlayıcı, anket çalışması olarak yapıldı. 31.11.2016-31.08.2022 tarihleri arasında muayene edilip MDDK tanısı almış ve takip ve tedavisi yapılmış erişkin hastalar ve sağlıklı kontroller araştırma popülasyonunu oluşturdu. "Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği" (DKGBÖ), "Güneşten Korunma Davranış Ölçeği" (GKDÖ) ve araştırmacılar tarafından oluşturulan anket, MDDK tanılı hastalara ve sağlıklı bireylere uygulandı. Ölçekler puanlanarak ve anket sorularına verilen yanıtlar analiz edilerek MDDK tanısı almış hastalarla sağlıklı bireylerin deri kanseri, güneş ve güneşten korunma ile ilgili bilgi düzeyleri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya, MDDK tanılı 125 hasta (49 kadın, 76 erkek) ve 125 sağlıklı birey (48 kadın, 77 erkek) olmak üzere toplam 250 kişi dahil edildi. Hasta grubunda yaş ortalaması 62,6±10,7; kontrol grubunda 61,6±9,1 yıldı. Gruplar arasında DKGBÖ puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). Genel olarak her iki grubun ortalama bilgi düzeyi düşük olarak saptandı. Hasta grubunun güneşten kaçınma ve GKDÖ puanı, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p>0,05). Güneş koruyucu krem kullanma ve şapka kullanma puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). Genel olarak her iki grubun GKDÖ puanları düşük olarak saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda MDDK tanılı ve sağlıklı bireylerin deri kanseri bilincinin ve güneşten korunma davranışlarının yetersiz olduğu gözlemlenmiştir

Abstract:
Introduction and Objective: Basal cell carcinoma (BCC) and squamous cell carcinoma (SCC) are the most common types of non-melanoma skin cancers (NMSC). Their prevalence varies with increasing ultraviolet (UV) exposure, changing sunbathing habits, and in parallel with an aging population. This study aims to evaluate the knowledge of patients in our country who have been diagnosed with NMSC regarding skin cancer risk factors, and within these risk factors, specifically their behaviors related to sun protection.
Materials and Methods: This study was conducted as a single-center, descriptive, survey-based research at the Dermatology and Venereal Diseases Clinic of the Health Sciences University Gülhane Training and Research Hospital. The research population consisted of adult patients who were examined, diagnosed with NMSC, and treated between 31.11.2016 and 31.08.2022, as well as healthy controls. The "Skin Cancer and Sun Knowledge Scale" (SCSKS), "Sun Protection Behavior Scale" (SPBS), and a questionnaire developed by the researchers were administered to patients diagnosed with NMSC and to healthy individuals. The scales were scored, and the responses to the questionnaire were analyzed to evaluate the knowledge levels of patients with NMSC and healthy individuals regarding skin cancer, the sun, and sun protection methods.
Findings: The study included a total of 250 participants, consisting of 125 patients diagnosed with NMSC (49 females, 76 males) and 125 healthy individuals (48 females, 77 males). The average age in the patient group was 62,6±10,7, while it was 61,6±9,1 in the control group. There was no statistically significant difference between the groups in terms of the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale (SCSKS) scores (p>0,05). On average, both groups were found to have a low level of knowledge. The patient group's scores for sun avoidance and the Sun Protection Behavior Scale (SPBS) were significantly higher than those of the control group (p<0.05). There was no statistically significant difference in terms of the use of sunscreen and wearing hats (p>0.05). Overall, both groups were found to have low SPBS scores.
Conclusion: In our study, it was observed that both individuals diagnosed with NMSC and healthy individuals have insufficient awareness of skin cancer and inadequate sun protection behaviors.