Biyobazlı materyaller kullanılarak şekil hafızalı polimer kompozit malzeme üretimi
Shape memory polymer composite material production with using biobased materials
Yazar: MERVE UYAN
Danışman: DOÇ. DR. MELİH SONER ÇELİKTAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Güneş Enerjisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Şekil hafızalı polimer kompozit malzemeler (Shape memory polymer composites-SMPCs), akıllı ve yenilikçi malzeme sınıfında yer almaktadır. Bu tez çalışmasında, SMPC üretiminde sentetik kaynaklara alternatif olarak biyobazlı kaynakların kullanım potansiyelleri incelenmiştir. Biyobazlı ve sentetik ürünlerin kullanımıyla SMPC üretimleri ve karakterizasyonları gerçekleştirilerek elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Tez çalışmasında, öncelikle farklı alkali lignin oranlarına (%0,1,3,5) sahip şekil hafızalı polimer karışımları kullanılarak cam lifi takviyeli SMPC'lerin üretimleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen cam lifi takviyeli SMPC'lerin termo-mekanik, morfolojik ve şekil hafızası performanslarının analizlerinin sonuçları değerlendirilerek, en iyi şekil geri kazanım performansını sunan alkali lignin oranı %5 olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasının ikinci aşamasında, %5 alkali lignin oranına sahip şekil hafızalı polimer karışımı kullanılarak, kenevir/pamuk ve tek kat karbon lifi takviyeli SMPC'lerin üretimleri 80 ve 100 °C'de gerçekleştirilmiştir. Kullanılan tek kat karbon lifi takviyesinin üretilen SMPClerin özellikleri üzerindeki etkilerinin görülmesi amacıyla, sadece kenevir/pamuk lifi takviyeli SMPC üretimleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca elde edilen kenevir/pamuk ve karbon lifi takviyeli SMPC'lerin termo-mekanik, morfolojik ve şekil hafızası özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla cam ve karbon lifi takviyeli SMPC üretimleri gerçekleştirilmiştir. Üretilen SMPC'lerin termo-mekanik, morfolojik ve şekil hafızası özelliklerinin değerlendirilmesiyle, sentetik ürünlere alternatif olarak biyobazlı ürünlerin SMPC üretimlerinde kullanım potansiyeli ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, üretilen biyobazlı SMPC'lerin potansiyel kullanım alanlarına ek olarak biyobazlı ürünlerin SMPC üretiminde kullanımlarının arttırılmasına yönelik çalışmalar yürütecek araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Shape memory polymer composites (SMPCs) are in the smart and innovative material class. In this thesis study, the potential of using biobased resources as an alternative to synthetic resources in SMPC production was examined. SMPC production and characterization using biobased and synthetic products were carried out and the results obtained were presented comparatively.	

In the thesis study, glass fiber reinforced SMPCs were first produced by using shape memory polymer mixtures with different alkaline lignin ratios (0.1%, 3.5%). By evaluating the results of the analysis of thermo-mechanical, morphological and shape memory performances of the obtained glass fiber reinforced SMPCs, the alkaline lignin ratio, which offers the best shape recovery performance, was determined as 5%. In the second part of the thesis study, the production of hemp/cotton and single-layer carbon fiber reinforced SMPCs was carried out at 80 and 100 °C, using a shape memory polymer mixture with 5% alkaline lignin. In order to see the effects of the single layer carbon fiber reinforcement used on the properties of the produced SMPCs, only hemp/cotton fiber reinforced SMPCs were produced. Additionally, glass and carbon fiber reinforced SMPCs were produced in order to compare the thermo-mechanical, morphological and shape memory properties of the obtained hemp/cotton and carbon fiber reinforced SMPCs. By evaluating the thermo-mechanical, morphological and shape memory properties of the produced SMPCs, the potential of using biobased products in SMPC production as an alternative to synthetic products has been revealed. As a result, in addition to the potential areas of use of the produced biobased SMPCs, suggestions are presented to researchers who will conduct studies on increasing the use of biobased products in SMPC production.