Minnesota kalp yetmezliği ile yaşam anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish validity and reliability of minnesota living with heart failure questionnaire
Yazar: ZEHRA UZUNHASANOĞLU
Danışman: PROF. DR. FERİDE AKSU TANIK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kalp yetmezliği, kronik bir hastalıktır ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkmakta ve hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Kalp yetmezliği ortaya çıkmış, yakınmaları başlamış olan hastalarda, erken tanı, hastalığın ciddiyetinin ortaya konması ve buna göre oluşturulacak tedavi planının yakın takip altında uygulanması ölümlerin azaltılması ve geciktirilmesi açısından önem taşır. Tanıdan itibaren kalp yetmezliği sorunu olan hastaların yaşam kalitelerini artırmak önemli bir klinik öncelik olarak kabul edilmektedir. 
Metodolojik olarak yapılan bu araştırmanın amacı Minnesota Kalp Yetmezliği ile Yaşam Anketinin Türkçe ?ye ve Türkiye?ye uyarlanması, kalp yetmezliği hastalığına özel olarak kullanılabilecek sağlığa bağlı bir yaşam kalitesi ölçeğini dilimize kazandırılmasıdır. Minnesota Kalp Yetmezliği ile Yaşam Anketi ile dilimizde daha önce de birçok çalışma yapılmıştır fakat güvenilirlik ve geçerlilik çalışması yapılmamıştır. 
Veri toplama formu; sosyodemografik bilgiler, WHOQOL-Bref genel yaşam kalitesi anketi, SF-36 genel yaşam kalitesi anketi, Minnesota Kalp Yetmezliği ile Yaşam Anketi sorularından oluşmuştur. Veriler bilgisayarda SPSS 17,0 yazılım programında veri tabanı oluşturularak değerlendirilmiştir. Yapısal geçerliliği için Lisrel 8,05 (Scientific Software International, 2003) istatistik paket programları kullanılmıştır.
Ölçeğin güvenilirlik ve geçerlilik analizi için, iç tutarlılık analizi, toplam madde korelasyonu ve test-tekrar test güvenirlik ölçümlerinden yararlanılmıştır. Sosyodemografik değişkenler ve eşlik eden risk faktörlerinin dağılımları, sürekli değişkenlerin ortalama ve standart sapmaları, minimum ve maksimum değişkenleri hesaplanmıştır. Olguların tanımlayıcı özellikleri ile ilgili veriler sayı ve yüzdelik ile gösterilmiştir. Ayrıca kullanılan bütün yaşam kalitesi ölçeklerinin alt boyut skorları ve total skorları hesaplanmıştır. p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 69,70±7,022 yıl olup, % 56,2?si (n=118) erkek, % 3,8?i (n=92) kadındır, % 40,5?i ilkokul ve altı mezunu, % 71,4?ü evlidir. Araştırmaya katılanların % 47,6?sının sosyal güvencesi emekli sandığıdır. % 64,8?i emeklidir. % 94,8?nin bakımı ile ilgilenen biri vardır. % 43,8?i sigarayı bırakmış ve % 15,2?si alkolü bırakmıştır. % 53,8?inin NYHA 2 kalp yetmezliği sınıflamasında olduğu saptanmıştır.
Güvenilirlik analizlerinde test re-test analizi yapılmış, her bir boyut için, her bir soru tek tek çıkarılarak ayrı ayrı iç tutarlılıklar Cronbach alfa kullanılarak gösterilmiştir. MKYYA?nin iç tutarlılık alfa değeri 0,98 çıkmıştır.
Geçerlilik analizleri ?yapısal? ve ?ölçüt geçerliliği? başlıkları altında yapılmıştır. Yapısal geçerlilik göstergelerinden birincisi olan doğrulayıcı faktör analizleri sonuçlarına göre yapısal geçerlilik analizi uygulanamamıştır. Ölçeğin orijinal geliştirilme sürecinde önerilen iki boyutlu yapı (fiziksel ve emosyonel alt boyutlar) bizim çalışmamızda doğrulayıcı faktör analizi yöntemi ile doğrulanamamıştır. Alt boyutluluğu gösteren doğrulayıcı faktör analizinde CFI değeri 0,86 olarak bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi yöntemi uygulandığında MKYYA tek boyutlu bir yapı olarak bulunmuştur.  MKYYA?nin Türkçe sürümünün tek bir boyutta değerlendirilebileceğini göstermiştir. Yapısal geçerliliğin ortaya konmasında kullanılan diğer bir yaklaşım olan birleşim-ayrışım geçerliliğini ortaya koymak üzere WHOQOL- Bref ve SF-36 ölçeği kullanılmıştır. 
Minnesota Kalp Yetmezliği ile Yaşam Anketi tek bir boyut altında Türkçe dilinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir hastalığa özel yaşam kalitesi anketidir.

Abstract:
Heart failure is a chronic disease which is mostly seen in elderly people and which decreases the quality of life.  Early diagnosis of the heart failure and the determination of the etiology and the severity of the disease may reduce the rates of both the morbidity and the mortality with the implementation of the proper therapy. Furthermore, increasing the quality of life is very important clinical priority in patients with chronic heart failure.
The Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) is used to evaluate the quality of life of the patients with heart failure in all over the world. Although it is also used in Turkish especially in research studies, the validity and reliability of the Turkish version of this survey has not been tested before. In this study we aimed to find out the validity and reliability of the Turkish Version of the MLHFQ.
The data form was consisted of sociodemographic information, WHOQOL-BREF quality of life questionnaire, SF-36 Health Survey and Minnesota Living with Heart Failure questionnaire. The data were analyzed using SPSS 17.0 package. Lisrel 8,05 (Scientific Software International, 2003) program was used for structural validity.
Internal consistency analysis, item-total correlation and test-retest reliability measures were used for the validity and reliability analysis. The sociodemographic and other descriptive data were presented as mean, standard deviation as well as maximum and minimum values if they are continuous; and were presented as number and percentage if they are ordinal. In addition, the sub-dimension and total scores of all the used life quality measures were presented. A p value of < 0.05 was accepted as a level of statistical significance.
The study was performed in 210 heart failure patients of NYHA class 2 and 3.The mean age of the participants was 69,7±7,0. Of all the participants 118 (56.2 %) were male. In terms of functional capacity 113 (53.8 %) participants were classified as NYHA class 2 whereas 97 (46.2 %) of them were accepted as NYHA class 3. 
Test-retest measure was used in reliability analyses and internal consistency was obtained using Cronbach alfa for each dimension by throwing out each question one by one. The alfa value for the internal consistency of MLHFQ was 0.98.
In the factor analysis indicating the sub-dimention, the value of CFI was found as 0,86. When the explanatory factor analysis method was applied, MLHFQ was found as the single-dimention structure. This method demonstrated that Turkish drive of MLHFQ would be assessed in single-dimention. In order to show the synthesis-resolution validity which is another aproach used for producing the structural validity, WHOQOL-Bref and SF-36 scala were used.
In conclusion, the Turkish version of MLHFQ is both a reliable and a valid test for the one-dimensional use in patients with heart failure.