Cerrahide aromaterapinin yeri ve hemşirelerin aromaterapi konusunda tutum ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
The place of aromatherapy in surgery and the evaluation of nurse's attitudes and experiences about aromatherapy
Yazar: NERİMAN ONARAN BİLGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET AVCI ALPAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Cerrahi = Surgery ; Deneyim = Experience ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif dönem = Perioperative period ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Tutumlar = Attitudes ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Bu çalışma, cerrahide aromaterapinin yerini ve cerrahi hemşirelerinin aromaterapi hakkında tutum ve deneyimlerini incelemek amacıyla sistematik derleme ve kesitsel bir tanımlayıcı çalışma olarak 2 aşamalı olarak yürütülmüştür.
Birinci aşamada cerrahide aromaterapinin yerini incelemek amacıyla 2000- 2019 yıllarını kapsayan ve anahtar kelimelerin kullanılarak 10 veri tabanı taraması incelenip sistematik derleme olarak sunulmuştur. İkinci aşamada ise Türkiye'deki cerrahi hemşirelerinin aromaterapi hakkında bilgi ve 2019'a kadar kişisel deneyimlerini değerlendirmek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen toplam 27 sorudan oluşan soru formu ile veriler toplanarak araştırmanın ikinci aşaması gerçekleştirilmiştir.
Tanımlayıcı veriler SPSS v.21 paket programı kullanılarak frekans, yüzde, Pearson Ki-Kare Testi ve Fisher Exact Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın ilk aşaması için uygun olan 73 çalışma sistematik derlemeye dâhil edilmiştir. Aromaterapinin preoperatif anksiyeteyi düşürmeye yardımcı olduğu,
postoperatif ağrı yönetiminde ve bulantı kusma yönetiminde medikal tedaviye ek olarak kullanılmasının hastayı rahatlatıp memnuniyetini arttırdığı, yara yeri iyileşmesine yardımcı olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. İkinci aşama olan tanımlayıcı araştırma sonuçları değerlendirildiğinde ise katılımcıların aromaterapiyi bağımsız fonksiyon olarak görüp kendileri için kullansalar da hastaya önerme konusunda yasal sınırlılıklar, bilgi yetersizliği sebebiyle etkin olmadıkları ve eğitim almak istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak cerrahide bireylerin genel iyilik haline ve memnuniyetine olumlu etkilerinin gösterildiği aromaterapi uygulamalarının ülkemizde de yaygın kullanılabilmesi ve multidisipliner kanıt düzeyi yüksek çalışmaların artması için hemşirelerin bu konularda yasal düzenlemelerdeki yerinin geliştirilmesi ve bu konularda hastalarına yardımcı olabilmesi adına bilgi düzeylerinin arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out in two stages as a systematic review and a cross-sectional descriptive study in order to examine the place of aromatherapy in surgery and the attitudes and experiences of surgical nurses about aromatherapy.
In the first stage, in order to examine the place of aromatherapy in surgery, 10 database searches covering the years 2000-2019 using keywords were examined and presented as a systematic review. In the second stage, the second stage of the research was carried out by collecting data with a questionnaire consisting of a total of 27 questions developed by the researchers in order to evaluate the knowledge about aromatherapy and personal experiences of surgical nurses in Turkey until 2019. Descriptive data were analyzed using the SPSS V.21 Package Program, Using Frequency, Percentage, Pearson Chi-Square Test And Fisher Exact Test. Seventy-three studies suitable for the first phase of the study were included in the systematic review. It has been concluded that aromatherapy helps to reduce preoperative anxiety, its use in addition to medical treatment in postoperative pain management and nausea and vomiting management relaxes the patient and increases satisfaction, and helps wound healing. When the results of the descriptive research, which is the second stage, were evaluated, it was concluded that although the participants saw aromatherapy as an independent function and used it for themselves, they were not effective due to legal limitations, lack of information and wanted to receive education.
As a result, it is recommended to increase the level of knowledge of nurses in order to improve the place of nurses in legal regulations on these issues and to help their patients in these issues in order to increase the number of studies with high multidisciplinary evidence level in order to use aromatherapy applications, which have positive effects on the general well-being and satisfaction of individuals in surgery.