Kıyı akiferlerinde tuzlu su girişiminin üç boyutlu simülasyonu: Göksu deltası örneği
Three dimensional simulation of seawater intrusion in coastal aquifers: a case study in Goksu deltaic plane
Yazar: MURAT ÇOBANER
Danışman: PROF. DR. RECEP YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Bölümü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Nüfusun yoğunlaştığı, çoğu zaman verimli arazilere sahip olan ve sulu tarım yapılan kıyı akiferlerinden plansızca aşırı olarak kullanılan su, kıyı akiferlerine deniz suyu girişimine sebep olabilir. Bu çalışmada deniz suyu girişiminin kontrolü/önlenmesine yönelik Silifke?Göksu deltası örneği ile model geliştirilmesi amaçlanmıştır. Akdeniz bölgesi kıyı şeridinde bulunan Göksu Deltasındaki deniz suyu girişim mekanizmasını tanımlayabilmek için üç boyutlu değişken yoğunluklu yeraltı suyu akımının simülasyonunu yapan SEAWAT programı kullanılmıştır. Geliştirilen deniz suyu girişim modelinin kalibrasyon çalışmalarında arazi verileri olarak önceki çalışmalardaki veriler ve 2008 su yılına ait 23 gözlem noktasında ölçülmüş statik yeraltı su seviyesi, elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş madde ve klorür değerleri kullanılmıştır. Deniz suyu girişimi modelinin Göksu deltasına uygulanmasının başlıca amaçları: (1) akiferin hidrolik ve hidrojeolojik parametrelerinin belirlenmesi, (2) akiferdeki tuz konsantrasyonunun uzaysal dağılımını tahmin etmek, (3) yeraltı suyu çekiminin artış ve azalışının akifere etkilerini araştırmak ve (4) iklim değişikliğinin kıyı akiferlerindeki yeraltı su kaynaklarına etkilerini değerlendirmektir. İklim değişikliğinin etkilerinin önlenmesi ya da en aza indirilmesi bakımından gelecekteki olması muhtemel üç senaryo için simülasyonlar yapılmış ve Göksu deltası akiferinin özellikle pompaj miktarındaki artışa duyarlı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Unplanned exploitation of water from coastal aquifers which have generally over population and fertile agricultural land and irrigated farming activities may cause salt water intrusion in coastal aquifers. The objective of this study was to develop a model to control/prevent the seawater intrusion into the coastal aquifer with a case study at Silifke?Goksu deltaic plane. A computer program for simulation of three?dimensional variable density groundwater flow, SEAWAT, is used to model the seawater intrusion mechanism of Goksu deltaic plane along the Mediterranean coast of Turkey. The calibration analysis of the developed seawater intrusion model is performed using actual data measured in the field which included static groundwater head, electrical conductivity, total dissolved solid and chloride concentration values of 23 observation wells taken in the water year of , 2008 and the existing data were compiled and reviewed. The main objectives of application of the seawater intrusion model to the Goksu deltaic plane are (1) to determine the hydraulic and hydro geologic parameters of the aquifer, (2) to estimate the spatial variation of the salt concentration in the aquifer, (3) to investigate the impact of the increase and decrease in the groundwater extractions and (4) to evaluate the effects of the climate changes on the groundwater resources in coastal aquifer. In the Goksu deltaic plane, to prevent or decrease the impacts of the climate changes has been simulated by three different climate change scenarios and the Goksu deltaic plane aquifer is sensitive especially to the increase in groundwater extraction.