Kronik prurituslu hastalarda bağlanma biçimlerinin  
değerlendirilmesi
Evaluation of attachment in patients with chronic pruritis
Yazar: KIVILCIM ÇINKIR ÖZSARAÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR GÜNDÜZ
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Kaşıntı = Pruritus ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giris ve Amaç: Pruritus, kiside kasınma arzusu olusturan, hosa gitmeyen ve tam olarak
lokalize edilemeyen bir duygudur. 6 haftadan uzun süren kasıntı kronik pruritus olarak
tanımlanmaktadır. Kronik pruritus stres yaratan yasam olaylarıyla tetiklenebilir, aynı
zamanda depresyon ve anksiyete bozukluğu gibi psikiyatrik komorbiditelerle birliktelik
gösterebilir. Yapılan çalısmalarda bağlanma biçimlerinin, bireyin tehlike yaratan
durumlardan korunup korunamayacağına iliskin beklentilerini yöneterek, strese reaktif
otonomik ve endokrin cevabı etkilediği gösterilmistir. Ancak bugüne kadar kronik pruritus
hastalarında bağlanma biçimlerinin irdelendiği bir çalısma mevcut değildir. Bu çalısmadaki
amacımız; pruritus patogenezinde rol oynadığı bilinen veya süphelenilen herhangi bir
organik ve/veya psikiyatrik hastalığı olmayan hastalarda bağlanma durumunun belirlenmesi,
buna yol açabilecek olası diğer etyolojik faktörlerin tanımlanması ve bu hastalardaki
bağlanma tiplerini inceleyerek, bu durumun pruritus olusumunda ve klinik yansımasındaki
muhtemel etkilerini arastırmaktır Amacımız kronik prurituslu hastalarda bağlanma
biçimlerini incelemek, bağlanma tutumu ile depresyon, anksiyete ve yasam kalitesi
arasındaki iliskiyi arastırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalısmamız, hasta grubu olarak Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri
ve Zührevi Hastalıklar AD polikliniğine basvuran, 60 kronik prurituslu hasta ile yas ve
cinsiyet dağılımı uyumlu 60 sağlıklı eriskinden olusan kontrol grubu üzerinde,
bilgilendirilmis onam formları alındıktan sonra gerçeklestirilmistir. Grupların yas, cinsiyet,
eğitim durumu, medeni durum, ekonomik durum gibi sosyodemografik verilerinin yanı sıra
hastalık süresi ve kasıntı siddetleri kaydedildi. Ayrıca Đliski Ölçekleri Anketi (ĐÖA), Đliski
Ankeri (ĐA), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ile Genel Sağlık Anketini
(GSA) ve Dermatoloji Yasam Kalite Đndeksi (DYKĐ) dolduruldu. Elde edilen verilerle her
olgu için bağlanma biçimleri, anksiyete ve depresyon riski skorları, Dermatoloji Yasam
Kalite Đndeksi hesaplanmıs, gruplar arası farklar ve parametrelerin arasındaki iliski açısından
istatistiksel analizler uygulanmıs, istatistiksel anlamlılık sınırı (p<0.005) kabul edilmistir.
Bulgular: Çalısmamıza 60 kronik pruritus hastası (43 kadın, 17 erkek, ort. yas:
44.60±15.26) ile 60 sağlıklı kisi (44 kadın, 16 erkek, ort. yas: 44.25±14.80) alınmıstır.
Çalısıp çalısmama durumu dısında sosyodemografik veriler açısından her iki grup arasında
VI
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken (p>0.005), hasta grupta çalısmama oranı
kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p˂0.0001). Hasta
ve kontrol grubu arasında; anne sütü alma süresi, çocukluğunda kimin tarafından
yetistirildiği ve çocukluğunda gördüğü ilgi durumu gibi erken çocukluk yasantılarına iliskin
veriler açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0.005). Kasıntı siddeti orta-siddetli
olan hastalar kasıntı siddeti hafif olan hastalarla karsılastırıldıklarında; DYKĐ, GSA
ve HAD-anksiyete puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek
olduğu saptandı (sırasıyla p<0.0001, p=0.003, p=0.003). Benzer sekilde saplantılı bağlanma
biçimi puan ortalaması da kasıntı siddeti orta-siddetli olan hastalarda, kasıntı siddeti hafif
olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek tespit edildi (p=0.01). Kronik
prurituslu hastalarda sağlıklı kontrol grubuna göre ortalama depresyon puanlarının
(8.03±4.35'e karsın 4.95±3.86, p<0.0001) ve ortalama anksiyete puanlarının (8.23±4.74'e
karsın 6.00±4.03, p=0.006) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü.
Kontrol grubu ile karsılastırıldığında hasta grubunda; korkulu bağlanma, kayıtsız bağlanma
ve saplantılı bağlanma puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı olacak sekilde daha
yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p<0.001, p=0.04, p=0.048). Güvenli bağlanma puan
ortalamasının ise kontrol grubunda hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede
yüksek olduğu tespit edildi (p<0.001).
Sonuç: Güvensiz bağlanma kisinin kendisine, baskalarına ve dünyaya bakıs açısını olumsuz
etkileyerek kendilik gelisimini olumsuz etkilemektedir. Güvensiz bağlanma temsilinin,
Kronik pruritus gibi etyolojide psikosomatik faktörlerin rol oynayabileceği hastalıklarının
gelisimindeki rolleri net olarak ispatlanamasa da, stres regülasyonun etkileyerek algılanan
stresi arttırdığı, fizyolojik stres yanıtını bozduğu asikardır. Çalısmamız kronik prurituslu
hastalarda güvensiz bağlanma tutumunun daha fazla olduğunu ve güvensiz bağlanma
biçiminin depresyon ve anksiyetede rol oynayan faktörlerden biri olduğunu göz önüne
sermektedir.

Abstract:
Introduction and Purpose of study: Pruritus is an unpleasant feeling, which causes a
person to itch and can't be localized exactly. The itch, lasting more than 6 weeks, is defined
as chronic pruritus. Chronic pruritus can be precipitated by stress induced life events. It can
also be seen together with such psychiatric comorbidities as depression, anxiety disorders.
Studies has pointed out that types of attachment have affected reactive autonomic and
endocrine reaction to stress by directing their expectations related to whether individual is
protected from dangerous situations or not. However, a study, in which attachment types in
chronic pruritus patients are evaluated, has not been done so far. The purpose of this study is
to determine attachment condition of patients, who haven't got any organic or psychiatric
diseases, which are known or suspected to cause pruritus pathogenesis and to define other
possible etiologic factors, causing to this condition, and to research possible effects of this
condition on creation of pruritus and its clinical reflection by examining attachment types of
those patients. In other words, it aims to examine types of attachment in the chronic pruritus
patients and to search the relation between attitude of attachment and depression, anxiety,
quality of life.
Material and Method: This study was conducted with 60 chronic pruritus patients, who
applied to policlinic of dermatological and venereal diseases at Faculty of Medicine,
Kırıkkale University and control group, consisting of 60 healthy adults whose range of age
and gender is consistent, after their informative approval forms were taken. In addition to
groups' socio-demographic data like age, gender, educational background, marital status,
economic condition; duration of disease and severity of itch were written down. Moreover
Questionnaire of Relation Scale (QRS), Questionnaire of Relation (QR), Hospital Anxiety
and Depression Scale (HADS), General Health Questionnaire (GHQ), and Dermatology Life
Quality Index were filled in. For each phenomenon, types of attachment, risk of anxiety and
depression scores, Dermatology Life Quality Index (DLQI) were calculated with the data
and statistical analyses were used in terms of differences between groups and relation among
parameters. Significance level was set at 0.005 (p<0.005).
Results: 60 chronic pruritus patients (43 female, 17 male; mean age: 44.60±15.26) and 60
healthy adults (44 female, 16 male; mean age: 44.25±14.80) took part in our study. Apart
VIII
from their working conditions, there was no statistically significant difference (p>0.005)
between groups in terms of socio-demographic data, the variable of working condition made
a difference (p˂0.0001). Rate of non working in the patient group was higher than control
group's. There was no statistically significant difference (p>.005) between patient group and
control group in terms of data related to early childhood experience like duration of
breastfeeding, raised by whom and condition of taking care in their childhood. When
compared to patients with small extent itch severity; mean of DLQI GSA and HAD anxiety
scores of patients with moderate extent itch severity made a difference and their scores were
higher (p<0.0001, p=0.003, p=0.003 respectively). Accordingly, mean of obsessive
attachment type score of patients with moderate extent itch severity made a difference
(p=0.01) and their scores were statistically higher than patients with small extent itch
severity. Chronic pruritus patients' mean of depression (8.03± 4.35 in contrast to 4.95±3.86,
p<0.0001) and anxiety (8.23±4.74 in contrast to 6.00±4.03, p=0.006) scores were statistically
significant and higher than healthy control group's. When compared to control group, mean
of fearful, dismissive and obsessive attachment scores of patient group was statistically
significant and higher (p<0.001, p= 0.04, p=0.048 respectively). On the other hand mean of
secure attachment scores of control group was statistically significant (p<0.001) and higher
than patient group's.
Conclusion: Insecure attachment affected negatively individual development by affecting
negatively individual's point of view in relation to himself/herself, others and the world.
Although representation of insecure attachment roles in development of diseases like chronic
pruritus, in which psychosomatic factors take part at etiology, were not proved clearly, it was
clear that insecure attachment increased the perceived stress and ruined the response of
physiological stress by affecting stress regulation. Our study has found out that insecure
attachment attitude of chronic pruritus patients has been higher and type of insecure
attachment has been one of the factors taking part in depression and anxiety.