Lise öğrenimindeki öğrencilerin teknolojik okuryazarlık düzeylerinin yazılım mesleğine yönelik eğilimlerine etkisi
The effect of high school students' technological literacy levels on their tendencies towards the software profession
Yazar: ÖMER FARUK KILIÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RANA ÖZYURT KAPTANOĞLU
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Lise öğrenimi sürecindeki öğrencilerin teknolojik okuryazarlık düzeyleri, günümüzün hızla dijitalleşen dünyasında kritik bir öneme sahiptir. Bu seviye, genç bireylerin teknolojik araçları etkili bir şekilde kullanma yetenekleri, dijital bilgiyi anlama, değerlendirme ve yaratma kapasitelerini yansıtmaktadır. Bu araştırmada lise öğrencilerinin teknolojik okuryazarlık seviyelerinin yazılım mesleğine yönelik eğilimlerine etkisinin incelemesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinin Kartal, Pendik ve Maltepe ilçelerindeki liselerde öğrenimlerine devam eden öğrenciler arasından uygun örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 304 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmada demografik sorular ve Teknolojik Okuryazarlık Ölçeğini içeren bir anket formu kullanılarak birincil veri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS v26 kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen tanımlayıcı istatistiksel analizler sonucunda, katılımcıların teknolojik okuryazarlıklarının yüksek düzeyde iken, yazılım mesleğine eğilimlerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda gerçekleştirilen korelasyon analizi sonuçlarına göre teknolojik okuryazarlık ile yazılım mesleğine eğilim arasında zayıf düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0,376; p<0,01) belirlenmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen regresyon analizi sonucunda, teknolojik okuryazarlığın yazılım mesleğine eğilim üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen t-testleri sonucunda katılımcıların teknolojik okuryazarlık düzeylerinin sınıflarına göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir (t=-3,995; p<0,01). 12. sınıf öğrencilerinin teknolojik okuryazarlık düzeylerinin (x̄=3,79; ss=0,87) 11. sınıf öğrencilerinden (x̄=3,43; ss=0,64) anlamlı olarak daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde, katılımcıların yazılım mesleğine eğilim düzeylerinin sınıflarına göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir (t=-2,415; p<0,05). 12. sınıf öğrencilerinin yazılım mesleğine eğilim düzeylerinin (x̄=3,05; ss=1,52) 11. sınıf öğrencilerinden (x̄=2,63; ss=1,34) anlamlı olarak daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The technological literacy levels of high school students are very important in today's rapidly digitalizing world. This level reflects young people's ability to use technological tools effectively and their capacity to understand, evaluate and create digital information. The main purpose of this research is to examine the effect of high school students' technological literacy levels on their tendencies towards the software profession. The research was conducted with the relational scanning model. The sample of the research consisted of a total of 304 participants selected by convenient sampling method among the students studying in high schools in Kartal, Pendik and Maltepe districts of Istanbul. In the study, primary data was collected using a survey form including demographic questions and the Technological Literacy Scale. The data obtained was analyzed using SPSS v26. As a result of the descriptive statistical analyzes carried out in the research, it was determined that the technological literacy of the participants was at a high level, while their inclination towards the software profession was at a medium level. According to the results of the correlation analysis carried out in line with the purposes of the research, it was determined that there was a weak, positive and significant relationship between technological literacy and tendency towards the software profession (r=0.376; p<0.01). As a result of the regression analysis conducted in the research, it was determined that technological literacy had a positive and significant effect on the tendency towards the software profession. As a result of the t-tests conducted in the research, it is seen that the technological literacy levels of the participants differ significantly according to their classes (t=-3.995; p<0.01). It was determined that the technological literacy levels of 12th grade students (x̄=3.79; sd=0.87) were significantly higher than those of 11th grade students (x̄=3.43; sd=0.64). Similarly, it is seen that the participants' tendency levels towards the software profession differ significantly according to their classes (t=-2.415; p<0.05). It was determined that the tendency level of 12th grade students towards the software profession (x̄=3.05; sd=1.52) was significantly higher than that of 11th grade students (x̄=2.63; sd=1.34).