Bursa ilinde yetiştiriciliği yapılan 'Bursa Siyahı' incir çeşidinin SSR moleküler markırları kullanılarak tanımlanması
Identification of 'Bursa si̇yahi' fig cultivar grown in Bursa using SSR molecular markers
Yazar: BARIŞ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÜLEN
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, Bursa ilinde yetiştiriciliği yapılan 'Bursa Siyahı' incir çeşidinden oluşan bahçelerin, SSR (simple sequence repeat – basit dizi tekrarları) moleküler markır tekniği kullanılarak genetik taramalarının yapılması ve ismine doğruluğunun tespiti amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Bursa ilinde 3 bölgede, 11 ayrı lokasyondan Bursa Siyahı incir ağaçlarından yaprak ve meyve örnekleri toplanmıştır. Ayrıca Aydın ilindeki İncir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'ndeki genetik kaynaklar koleksiyonundan 'Bursa Siyahı' çeşidi bitki örnekleri temin edilerek kontrol olarak araştırmaya dahil edilmiştir. Bursa Bölgesindeki toplanan taze yaprak örneklerinden DNA izolasyonu yapılmıştır. Bu yaprak örneklerine ek olarak, çeşitli pomolojik analizlerde kullanmak amacıyla 'Bursa Siyahı' incir meyve örnekleri de toplanarak incelenmiş ve sonuçlar istatistiki açıdan değerlendirilmiştir. Yapılan SSR analizlerinde MFC3. MFC4, MFC5, MFC6 primerleri kullanılmıştır. Moleküler analiz sonuçlarından elde edilen bantların hiçbirinde polimorfizm gözlenmemiştir. Bahçelerden toplanan tüm örneklerin genetik açıdan da 'Bursa Siyahı' incir çeşidi olduğu tespit edilmiştir. Pomoljik analizler sonucunda incelenen Bursa Siyahı meyvelerin ortalama ağırlığı 82,6 g, eni 56,1 mm, boyu 48 mm, boyun uzunluğu 7,8 mm, ostiol açıklığı 6,4 mm, meyve kabuk kalınlığı 4,0 mm, pH değeri 4,55 pH, SÇKM değeri 17,4 brix olarak belirlenmiştir. Yapılan renk ölçüm analizlerinde ise CIE L*, a* ve b* renk değerleri meyve kabuğunda sırasıyla 29,70 L*, 6,49 a* ve -0,70 b*; meyve iç renginde ise sırasıyla 44,04 L*, 12,93 a* ve 16,97 b* olarak bulunmuştur. Dolayısıyla meyve pomolojik analiz sonuçları da moleküler sonuçları destekler nitelikte olmuştur.

Abstract:
The purpose of this research was to prove orginality of the fig that is 'Bursa Siyahı'  cultivated in Bursa, doing genetic screening via SSR (simple sequence repeat) molecular marker technique. In this study, 'Bursa Siyahı' samples were collected from 3 regions, 11 different locations in Bursa. Beside this, by supplying plant samples which were identified as 'Bursa Siyahı' from a collection of genetic resources in Fig Research Institute in Aydın, were included in this research. The DNA samples were isolated from fresh leaves of each plant picked from Bursa Region. In addition to this leaves' samples, also 'Bursa Siyahı'fruit samples were examined for using in various pomological analysis and the results were evaluated in terms of statistics. MFC3, MFC4, MFC5, MFC6 primers were utilized in SSR analysis. Polymorphism wasn't observed in the bands obtained from molecular analysis results. All samples collected from gardens were also genetically identified as kind of black fig known as 'Bursa Siyahı'. As a result of pomological analysis, these outcomes were determined; 'Bursa Siyahı' fruits average weight is 82,6 g, average width is 56,1 mm, average height is 48,0 mm, average neck height is 7,8 mm, average ostium aperture is 6,4 mm, fruit peel thickness is 4,0 mm, average value is 4,55 pH, average TSS (total soluble solids) value is 17,4 brix. In the analysis of color measurement, CIE L *, a * and b * color values were obtained as respectively 29,70 L*, 6,49 a* and -0,70 b* in the peel of fruit; as respectively 44,04 L*, 12,93 a* and 16,97 b* in the interior color of fruit. Consequently, the results of the pomological analysis of fruit were supportive of the molecular results.