Marmaris ve denizel alanının jeotermal potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of the geothermal potential of Marmaris and its marine area
Yazar: RECEP HAKAN BEYAZ
Danışman: PROF. DR. FATİH MEHMET ADATEPE
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışmada, jeolojik incelemeler ve jeofizik etüdler sonucu; Hisarönü-İçmeler-Marmaris uzanımlı fay zonunu oluşturan kuzey ve güney kırık hatlarının, termal su taşıdığı belirlenmiş ve ülke ekonomisine katkı sağlamak üzere Termal Sağlık Turizmi amaçlı hizmete sunulmuştur. Böylece, Marmaris yoğun yaz ve kültür turizmi potansiyeli yanında ilk kez kış turizminin başlamasına da imkân doğmuştur. Çalışmanın başlangıç aşamasında, Marmaris fayına ait çizgisellikler arazide yerinde morfolojik olarak takip edilmiş ve fotoğraflanmıştır.  Bazı noktalarda çıkış yaptığı gözlemlenen doğal mineralli su kaynağının irtibatlı olduğu jeolojik zonları belirlenmek üzere jeoradar ve manyetik ölçüm sistemleriyle üç boyutlu görüntülenmiştir. Karasal ortamda gerçekleştirilen bir dizi morfolojik, jeolojik, jeofizik incelemelere ilave olarak Marmaris fayının denizel alanda da devam edip, etmediğinin belirlenmesi ve böylece jeotermal potansiyeli taşıyan diğer alanların tespit edilmesine yönelik olarak deniz sismiği ve yandan taramalı sonar uygulamaları yapılmıştır. Bu aşamada, fay kırığının güney kolunun denize bağlantı yaptığı nokta olarak düşünülen liman lokasyonundan başlamak üzere deniz tabanındaki muhtemel izini kesecek şekilde belirlenen 9 adet hat boyunca sismik yansıma ölçümleri gerçekleştirilmiştir.  Hatların altı adedi yaklaşık kuzeybatı-güneydoğu yönelimli olacak şekilde ve İçmeler mahallesinin denizel alanını sınırlayan karşı kıyılar arasında uzanacak biçimde belirlenmiş olup, iki ölçüm hattı bu profilleri çapraz, diğer bir öçlüm hattı ise dikine kesecek şekilde planlanmıştır. Elde edilen sismik veriler her bir dip kesiti için yorumlamaları yapılmış, bu yorumlamalar neticesinde (1-CH-1 kesitinde) gaz çıkışları tesbit edilmiştir. Bu bulguya dayanarak, aynı jeolojik yapıya sahip ve jeotermal potansiyeli taşıdığı düşünülen Marmaris Körfezi içindeki, Yalancıboğaz mevkiinde benzeri bir çalışma yapılmış, önceki sismik kesitlerde görülen gaz çıkışı ve sismik-stratigrafi ikinci denizel çalışma alanında da belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Marmaris Körfezi, fay, jeotermal, sağlık turizmi, termomineralli su

Abstract:
In this study, as a result of geological investigations and geophysical studies; It was determined that the northern and southern fracture lines constituting Hisarönü-İçmeler-Marmaris trending fault area carry thermal water and were put into service for Thermal Health Tourism in order to contribute to the national economy. Thus, in addition to the intensive summer and cultural tourism in Marmaris, winter tourism was also opened for the first time. At the beginning of the study, the linealities of the Marmaris fault were morphologically monitored and photographed in situ. The natural mineral water source, which is observed to emerge at some points, has been visualized in three dimensions by georadar and magnetic measurement systems to determine the geological zones to which it is connected. In addition to a series of morphological, geological and geophysical investigations carried out in terrestrial environments; marine seismic and side-scan sonar applications were performed to determine whether the Marmaris fault continues in the marine area and thus to identify other areas with geothermal potential. At this stage, seismic reflection measurements were carried out along 9 lines determined to cut off the possible trace on the sea floor, starting from the port location, which is thought to be the point where the southern branch of the fault fracture connects to the sea. The first six of the lines are identified to be oriented in the northwest-southeast direction and extend between the opposite shores that limit the marine area of the İçmeler district and the two measuring lines are planned to cross these profiles crosswise and another measurement line. The seismic data obtained were interpreted for each bottom section and as a result of these interpretations (1-CH-1 section) gas outputs were determined. Based on these findings, a similar study was carried out in the Yalancıboğaz locality in Marmaris Bay, which has the same geological structure and is thought to have geothermal potential, and the gas outflow and seismic-stratigraphy seen in the previous seismic sections were determined in the second marine study area.
Keywords: Marmaris Bay, faultline, geothermal, health tourism, thermal mineral water