Emzirme süresinin anne çocuk bağlanmasına etkisi ve anne sütü ile beslenmeyi bırakmaya neden olan faktörler /
Yazar: TUBA DEVİREN
Danışman: PROF. DR. İLYAS YOLBAŞ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Anne sütü, tüm bebeklerin ihtiyaç duyduğu esas gıda maddelerini içeren etkili bir besin kaynağıdır. Bebeğin bağışıklık sisteminin desteklenmesinde önemli rol olan birçok antikor ve biyolojik olarak aktif elemanları da bulundurur, bu nedenle yaşamsal açıdan çok önemlidir. Emzirmenin bebeğe faydalarının yanı sıra anneye de çok sayıda faydaları bulunmaktadır. Ayrıca emzirme anne ve babaların çocuğuyla yoğun ve devamlı bir bağ kurmasını ve çocuğun ihtiyaçlarını karşılamasını sağlayan bağlanma geliştirici bir uygulamadır. Literatürde yapılan birçok çalışmada emzirmenin bebek için vazgeçilmez bir besin olduğu, anne ve bebek için çok sayıda faydasınının bulunduğu gösterilmektedir. Bu bilgileri takiben, bu çalışmada emzirme süresinin anne ve çocuk bağlanmasına etkisi ve anne sütünün kesilmesine neden olan faktörlerin araştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne Ekim 2023 – Ocak 2024 tarihleri arasında başvuran 0-24 ay arası bebeğe sahip olan annelerle yapılmıştır. 0-2 yaş arası çocuğu olup yapılacak araştırmanın ölçütlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 250 anne çalışmaya alındı. Araştırmacılar tarafından ilgili kaynağa dayalı olarak oluşturulan Anne ve Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu ve Anne Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ ) kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya 0-2 yaş çocuğu olan 250 anne dahil edildi. Katılımcıların yaşı, anne öğrenim durumu, baba eğitim düzeyi, babanın mesleği, aile tipi ve kronik hastalık durumu, bebeğin doğum haftası, doğum şekli, bebeğin doğum ağırlığı, çocuğun cinsiyeti, çocuğun tercih edilen cinsiyette olma durumu, toplam gebelik sayısı, toplam çocuk sayısı, gebeliğin planlanmış olma durumu anne bebek bağlanması üzerinde etkili bulunmamıştır. Anne çalışma durumu ile alınan toplam ABBÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur(p=0,023). Buna göre çalışan annelerde anne-bebek bağlanma düzeyinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Ailenin aylık geliri ile alınan toplam ABBÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur (p=0,046). Gelir seviyesi iyi olan annelerin anne-bebek bağlanma düzeylerinin daha fazla olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda annelerin bebekleri ilk altı aydan sonra emzirme nedeninin anne bebek bağlanması üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Annelerin bebekleri ilk altı aydan sonra emzirme nedeni ile ABBÖ'den alınan 
toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur (p=0.044). Ek gıdalar yetersiz kaldığı için emziren annelerin aldıkları puanlar (2.70±3.40), diğerlerinin aldıkları puanlardan anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Buna göre tamamlayıcı besinler yetersiz kaldığı için emziren annelerin anne bebek bağlanma düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Annelerin bebek ile iletişim kurma sıklığı ile ABBÖ'den alınan puanlar arasında yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.001). Bebeği ile her zaman iletişim kuran annelerin anne bebek bağlanmasının daha iyi olduğu tespit edilmiştir.
 
Sonuç: Toplumdaki kadınların eğitim düzeylerinin yükseltilmesi, anne bebek bağlanmasını ilerletmek için sağlık çalışanı desteğinin etkili hale getirilmesi, bebeklerin doğumdan sonra ilk bir saat içinde emzirmeye başlanması, kolostrumun bebeğe kesinlikle verilmesi, ilk altı ay yalnız anne sütü verilmesi ve iki  yaşına değin emzirmenin sürdürülmesi desteklenmelidir. Bu amaçla doğumdan önce aile sağlığı merkezlerinde başlayan ve doğumdan sonraki dönemde hastanede güçlendirilen eğitimlerin emzirmeye yardım edeceği görülmektedir. Tıbbi zorunluluk bulunmadığı sürece doğumların normal spontan vajinal yolla (NSVY) yapılması, özellikle sezaryen olan annelerin doğumdan sonra geç emzirmelerinin önlenmesi için sağlık görevlilerinin bu konuda duyarlı olmaları, çalışan annelerin emzirmeyi sürdürebilmesi için sağlık çalışanlarının anneye desteğine ilave olarak devlet politikayla da anne sütünün desteklenmesi, anne sütüyle birlikte mama kullanım nedenlerinin araştırılıp buna yönelik çareler bulunması, sağlık personellerinin emzirme anne sütü, biberon ve emzik kullanma konusunda topluma eğitim vermeleri ve emzirmeyi desteklemeleri tavsiye edilir.
 Anahtar Kelimeler: Anne sütü, emzirme süresi, bağlanma, anne bebek bağlanma

Abstract:
Purpose: Breast milk is an effective nutritional source that contains the essential nutrients that all babies need. Many antibodies and biologically active substances that play an important role in supporting the baby's immune system It also contains elements, so it is very important from a vital point of view. Benefits of breastfeeding for the baby It also has many benefits for the mother. Additionally, breastfeeding is a deep bond between parents and their children. And an attachment- enhancing tool that enables the child to establish a lasting bond and meet the child's needs. is the application. Many studies in the literature show that breastfeeding is an indispensable food for the baby. It has been shown to have many benefits for mother and baby. Following this information, in this study the effect of breastfeeding duration on mother and child bonding and factors that cause breast milk cessation. was intended to be investigated. 
 Materials and Methods: The research was conducted with mothers with babies aged 0-24 months who applied to Dicle University Faculty of Medicine, Child Health and Diseases Polyclinic between October 2023 and January 2024. 250 mothers with children aged 0-2 years who met the criteria of the research and agreed to participate in the study were included in the study. The Mother and Baby Introductory Information Form and the Mother-Baby Attachment Scale, created by the researchers based on the relevant source, were used 
Findings: 250 mothers with 0-2 year old children were included in the study. Participants' age, mother's education level, father's education level, father's profession, family type and chronic disease status, baby's week of birth, type of birth, baby's birth weight, child's gender, child'spreferred gender, total number of pregnancies, total number of children, Whether the pregnancy was planned was not found to have an effect on mother-infant attachment. A statistically significant relationship was found between maternal employment status and total ABBÖ scores (p=0.023). Accordingly, it was determined that the mother-baby attachment level was lower in working mothers. A statistically significant relationship was found between the family's monthly income and the total ABBÖ scores (p=0.046). It has been determined that mothers with high income levels have higher mother-baby  
attachment levels. In our study, it was determined that the reason why mothers breastfeed their babies after the first six months has an impact on mother-baby bonding. A statistically significant relationship was found between the mothers' breastfeeding of their babies after the first six months and the total scores obtained from ABBÖ (p=0.044). Since supplementary foods were insufficient, the scores of breastfeeding mothers (2.70±3.40) were found to be significantly lower than the scores of others. Accordingly, the mother-infant attachment levels of breastfeeding mothers were found to be lower because supplementary foods were insufficient. A highly significant relationship was found between the frequency of mothers' communication with the baby and the scores obtained from ABBÖ (p<0.001). It has been found that mothers who always communicate with their babies have better mother-baby bonding.
Conclusion: Increasing the education level of women in the society, making health worker support effective to improve mother-infant bonding, starting breastfeeding within the first hour after birth, giving colostrum to the baby, exclusive breastfeeding for the first 6 months and continuing breastfeeding until the age of 2 should be supported. For this purpose, it seems that training that begins in family health centers before birth and is reinforced in the hospital after birth will help breastfeeding. Unless there is a medical necessity, births should be done by NSVY, health officials should be sensitive to this issue in order to prevent late breastfeeding after birth, especially in mothers who have had a cesarean section. In addition to the support of health workers to the mother, in order for working mothers to continue breastfeeding, breast milk should be supported by state policy, and the reasons for using formula along with breast milk should be explained. It is recommended that health personnel educate the public about breastfeeding, breast milk, bottle and pacifier use, and support breastfeeding. 
Key Words: Breast milk, breastfeeding duration, attachment, mother-baby attachment