İşletmelerin küresel doğmasına etki eden kurucu/üst düzey yönetici özellikleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
A comparative study on the characteristics of founders/top managers that affect firms as born global?
Yazar: SELMA KALYONCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET MİTHAT ÜNER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Yöneticiler = Managers ; Üst düzey yönetici = High level managers ; İşletmeler = Businesses ; Şirket yönetimi = Company management

Özet:
Kurulur kurulmaz veya kurulduktan kısa bir süre sonra yurtdışı pazarlarda faaliyette bulunmaya başlayan ?Küresel Doğan İşletmeler?, geleneksel uluslararasılaşma modellerinin öngördüğü aşamalı uluslararasılaşmadan oldukça farklı yeni bir işletme türü olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırma, sınırlı imkânlara sahip olarak hızlı bir şekilde yurtdışı pazarlarda yer alan küresel doğan işletmelerin bunu nasıl sağladığını ve geleneksel işletmelerden nasıl farklılaştığını tespit etmeye çalışmaktadır. Bu kapsamda, geleneksel uluslararasılaşma teorilerinden yola çıkılarak küresel doğan işletmelerin özellikleri ortaya konulmuş ve yurtdışı pazarlara açılma sürecinde işletmeleri etkileyen düzeylerden biri olan kurucu/üst düzey yönetici düzeyi bakımından işletmeler ele alınmıştır.Araştırmanın amacını, KOBİ niteliği gösteren küresel doğan işletmelerin tespit edilmesi ve bunların geleneksel uluslararasılaşma davranışı sergileyen KOBİ'lerden farklı olarak yurtdışı pazarlara erken açılabilmesine etki eden kurucu/üst düzey yönetici düzeyindeki her bir faktörün ve bu faktörlere ilişkin alt faktörlerin belirlenmesi oluşturmaktadır.Araştırma kapsamında ana kütle, yurtdışı pazarlara iş yapan altı sektördeki (su ürünleri, kesme çiçek, organik gıda, yazılım, medikal optik alet ve cihazlar ile deri ve deri ürünleri) KOBİ'ler olarak belirlenmiştir. Kurucu/üst düzey yöneticilerden iki aşamada toplanan 158 adet nihai geçerli anket ile çeşitli analizler yapılmış ve araştırmanın bulguları elde edilmiştir.Araştırma sonucunda, küresel doğan işletmelerin kurucu/üst düzey yönetici düzeyindeki faktörler ve her bir faktöre ilişkin alt faktörler açısından geleneksel olarak yurtdışı pazarlara açılan işletmelerden farklılıkları ve benzerlikleri ortaya konulmuştur. Küresel doğan işletmelerin uluslararasılaşma süreçlerinin, geleneksel işletmelerinkinden kurucu/üst düzey yönetici düzeyindeki faktörlerin ve bunların alt faktörlerinin bir kısmı açısından benzerlik, bir kısmı açısından da farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylece; incelenen altı sektörde, geleneksel işletmelerden farklı olarak küresel doğan işletmelerin yurtdışı pazarlara erken açılma kararına etki eden kurucu/üst düzey yönetici düzeyindeki faktörler ve bunların alt faktörleri tespit edilmiştir.

Abstract:
?Born Global Firms? that commence their activities in the overseas markets from inception or soon after their inception, appear to be a far more different new form of enterprise than the progressive internationalization that the traditional internationalization models envisaged. This study, within the limited opportunities available, tries to ascertain how these born global firms, having a place in the overseas markets rapidly, came about and how they are different from traditional enterprises. In this context, to start from the traditional internationalization theories, the characteristics of the born global firms are expressed and firms are analyzed from the point of founder/top manager level as one of the effective levels in the development process in opening to overseas markets.The aim of the study is to identify the born global firms having the characteristic of small and medium-sized enterprises (SMEs) and in the difference to SMEs having the traditional internationalization behavior, to determine each factor and its related sub-factors that are effective in developing in overseas markets is the founder/top manager level.The universe of the research is specified as the SMEs in the six sectors working in overseas markets (fish and fish products, cut flower, organic foods, software, medical equipment and supplies and leather wear). Eventually 158 surveys were collected from the founders/top managers and were analyzed using various statistical methods.As a result of the research, the similarities and differences of the factors and related sub-factors of the born global firms in the founder/top manager level from the traditional internationalization enterprises developing in overseas markets were identified. It was found that the internationalization development process of the born global firms have some similarities to some extent as well as differences from the traditional ones in terms of the factors and sub-factors of the founder/top manager level. Thus, in the analyzed six sectors, contrary to the traditional enterprises, factors with the sub-factors in the founder/top manager level effective in the determination of the early development process in the overseas markets were discovered.