Organolityum ve organoçinko reaktiflerinin w-heteroatom içeren alkil halojenürlerle geçiş metali eşleşme reaksiyonları
Copper catalyzed reactions of organolithiums and organozincs with alkyl halides containing w-heteroatom functionality
Yazar: TAHİR DAŞKAPAN
Danışman: PROF.DR. ENDER ERDİK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Alkil halojenürler = Alkyl halides ; Eşleşme = Coupling ; Fenillityum = Phenyllithium

Özet:
1 ÖZET Yüksek Lisans Tezi ORGANOLİTYUM ve ORGANOÇÎNKO REAKTİFLERİNİN w-HETEROATO İÇEREN ALKİL HALOJENÜRLERLE GEÇİŞ METALİ KATALİZLİ EŞLEŞME REAKSİYONLARI Tahir DAŞKAPAN Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı Danışman: Prof.Dr.Ender ERDİK 1993, Sayfa: 64 Jüri : Prof.Dr.Ender ERDİK Prof.Dr.Süleyman YILDIRIR Prof.Dr.Atilla ÖKTEMER Fenillityumun, 2-kloretanol, etil bromür, 2-kloretil tosilat ve etil tosilat ile Cu(I) katalizli eşleşmesinde katalizör etkinliği araştırılmıştır. n-Bu3P, P(OEt>3 ve Me2S ligandlan içeren Cu(I) halojenürlerin ve CuCN'ün, Cu(I) halojenürlerden çoğunlukla daha etkili olduğu bulunmuş, 2-yerinde oksijen ve halojen fonksiyonunun katalizör etkinliği üzerindeki rolü ve katalitik çevrimde etkin bileşiğin difenillityum kuprat reaktifi olduğu kanıtlanmıştır. Cu(I) katalizîî fenillityumun eşleşme reaksiyonla rını, difenillityum kuprattan daha kısa sürede ve daha yüksek verimle verdiği bulunmuştur. Fenillityumun, 2-kloretil tosilat ile reaksiyonu kemoselektif olup n-Bu3P, P(OEt>3 ve Me2S ligandlan içeren Cu(I) haîojenürlerle eşleşme ürünü, diğer katalizörlerle sülfon elde edilmiştir. Fenil çinko klorürün 2-kloretanol ve 2-kloretil tosüat ile eşleşmediği bulunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Fenillityum, eşleşme, Cu(I) katalizi, halo- hidrin difenillityum kuprat.

Abstract:
11 ABSTRACT Masters Thesis COPPER CATALYZED REACTIONS OF ORGANOLITHIUMS AND ORGANOZİNCS WITH ALKYL HALIDES CONTAINING w-HETEROATOM FUNCTIONALITY Tahir DAŞKAPAN Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Chemistry Supervisor: ProfJDr.Ender ERDİK 1993, Page: 64 Jury : Prof.Dr.Ender ERDİK Prof.Dr.Süleyman YILDIRIR Prof.Dr.Atilla ÖKTEMER Several Cu(I) catalysts were tested for their catalytic actiwity in the reaction of phenyllithium of 2-chloroethanol, ethyl bromide, 2-chloroethyl tosylate and ethyl tosylate Cu(I) halides containing n-Bu3P, P(OEt)3 and Me2S as ligands and CuCN appear to be superior to Cu(I) halides and 2-oxygen and halogen functionality affects catalytic actiwity of Cu(I) catalysts. We conclude that the active species in the catalytic cycle are diphenyllithium cuprates and Cu(I) catalyzed couplings of phenyllithium with alkyl halides give higher yields in shorter time than couplings of diphenyllithium cuprate. The reaction of phenyllithium with 2-chloroethyl tosylate can be controlled by choice of Cu(I) salt and Cu(I) halides containing 1-1-BU3P, P(OEt)3 and Me2S as ligands give coupling product to contrast to the other catalysts giving sulfones. Phenylzinc chloride was found not to react with 2-chloroethanol and 2-chloroethyl tosylate. KEY WORDS: Phenyllithium, coupling, Cu(I) catalysis, halohydrin, diphenyllithium cuprate.