Türkiye'deki geçici koruma altındaki Suriyelilerin haber takip etme alışkanlıkları
News habits of Syrians under temporary protection in Turkey
Yazar: MAHMUT HACIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SENA ARVAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bu çalışmanın araştırma bölümünde de Türkiye'deki Suriyelilerin gündemi takip etme alışkanlıklarına, entegrasyon bağlamında bakılmaktadır. Uygulanan anket ile Suriyelilerin haberleri hangi mecralarından takip ettikleri, hangi dilde takip ettikleri, hangi haber markalarını takip ettikleri, bu gündem takibi sırasında demografik özelliklerin belirleyiciliği olup olmadığı araştırılmıştır. Sonuç olarak ankete dayanan bu araştırmaya Türkiye'de geçici koruma statüsünde bulunan 400 Suriyeli katılmıştır. Bunların 223'ü erkek geri kalanlar ise kadınlardan oluşmaktadır. 93 kişi 18-24 yaş, 146 kişi 25-34 yaş, 81 kişi 35-44 yaş, 38 kişi 45-54 yaş, 27 kişi 55-64 yaş, kişi de 65 yaş ve üzeridir. Katılımcıların 143'ü bekar, 245'i ise evlidir. Sadece 12 kişi de boşanmıştır. Katılımcıların 21'i okur yazar değil, 40'ı okur yazar ancak okul bitirmemiş, 39'u ilkokul mezunu, 36'sı ortaokul ve dengi mezunu, 110'u lise mezunu, 123'ü lisans mezunu, 31'i de yüksek lisans veya doktora mezunudur. Katılımcıların Türkiye'de ortalama ikamet süreleri 3 yıldan fazladır. Katılımcıların internet, Facebook, Instagram ve televizyon olmak üzere bu 4 haber kaynağını daha fazla tercih ettikleri görülmektedir. Daha sonra Twitter – X gelmektedir. Günlük gazete, Twitch, Tiktok ve diğer haberleşme kanallarının fazla tercih edilmediği görülmektedir. Yukarıda da vurgulandığı gibi basılı günlük gazetelerin Türkiye'de yaşayan Suriyeliler tarafından neredeyse hiç tercih edilmediği görülmektedir. Bu durum söz konusu gazetelerin tamamının Türkçe dilinde olması ile açıklanabilir. Katılımcıların en fazla güvendikleri mecranın televizyon olduğu anlaşılmıştır. 3 yıldan uzun süredir Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin gündemini en sık takip ettikleri ülkenin Suriye olduğu görülmüştür. En fazla takip ettikleri haber kategorisi siyaset olmuş, siyaseti ekonomi haberleri izlemiştir. Araştırmaya katılan Suriyelilerin haber kaynaklarının hangi dilde takip edildiğine bakıldığında 8,61 ortalamayla en çok Arapça dilinin tercih edildiği görülmektedir. 5,41 ortalama ile Türkçe ikinci tercih olarak öne çıkmaktadır. 3,01 ortalama ile İngilizce ve 2,03 ortalama ile diğer dillerin tercih edildiği görülmektedir. Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin en fazla tercih ettiği TV kanalının Al Jazeera olduğu, takip ettikleri ikinci TV haber kanalının da Al Arabia olduğu görülürken üçüncü kanalın ise Türkiye'den Suriye ve Ortadoğuya yayın yapan Syria Television olduğu elde edilen veriler arasındadır. Tüm bunların yanı sıra Facebook ve Instagram üzerinden takip edilen sayfaların TV kanalları ile paralellik göstermesi Suriye dışında yaşayan Suriyelilerin gündemi genellikle kurumsal kaynaklardan takip ettiklerini göstermektedir. Araştırmadan ayrıca katılımcıların en fazla tercih ettikleri anlık mesajlaşma uygulamasının Whatsapp olduğu ikinci tercihin ise telegram olduğu verisine ulaşılmıştır. Son olarak katılımcıların Türkiye'ye gelmeden önce Türkiye ile ilgili gündemi takip etmedikleri verisi de araştırmanın sonuçları içerisinde yer almıştır. Bu verilere ek olarak katılımcıların verdikleri yanıtlar göz önünde bulundurulduğunda erkeklerin Instagram uygulamasını kadınların ise TikTok uygulamasını daha fazla tercih ettikleri, spor ve siyaset konulu haberlerin erkekler tarafından daha fazla takip edildiği görülmüştür.

Abstract:
In the research part of this study, the habits of Syrians in Turkey to follow the agenda are examined in the context of integration. With the survey, it was investigated through which channels Syrians follow the news, in which language they follow it, which news brands they follow, and whether demographic characteristics are decisive in following this agenda. As a result, 400 Syrians with temporary protection status in Turkey participated in this survey-based research. 223 of them are men and the rest are women. 93 people are 18-24 years old, 146 people are 25-34 years old, 81 people are 35-44 years old, 38 people are 45-54 years old, 27 people are 55-64 years old, and 65 people are over 65 years old. 143 of the participants are single and 245 are married. Only 12 people were divorced. 21 of the participants were illiterate, 40 were literate but did not finish school, 39 were primary school graduates, 36 were secondary school graduates or equivalent, 110 were high school graduates, 123 were undergraduate graduates, and 31 were graduates or graduates. The average residence time of the participants in Turkey is more than 3 years. It is seen that participants prefer these 4 news sources: internet, Facebook, Instagram and television. Then comes Twitter – X. It seems that daily newspapers, Twitch, TikTok and other communication channels are not preferred much. As emphasized above, it appears that printed daily newspapers are almost never preferred by Syrians living in Turkey. This situation can be explained by the fact that all of the newspapers in question are in Turkish. It was understood that the medium that the participants trusted the most was television. It has been observed that Syria is the country whose agenda most frequently followed by Syrians living in Turkey for more than 3 years. The news category they followed most was politics, followed by economic news. When we look at the language in which news sources are followed by the Syrians who participated in the research, it is seen that Arabic is the most preferred language with an average of 8.61. Turkish stands out as the second choice with an average of 5.41. It is seen that English is preferred with an average of 3.01 and other languages are preferred with an average of 2.03. Among the data obtained, it is seen that the most preferred TV channel of Syrians living in Turkey is Al Jazeera, the second TV news channel they follow is Al Arabia, and the third channel is Syria Television, which broadcasts from Turkey to Syria and the Middle East. In addition to all these, the parallelism of the pages followed on Facebook and Instagram with TV channels shows that Syrians living outside Syria generally follow the agenda from corporate sources. The research also revealed that the most preferred instant messaging application of the participants is Whatsapp, and the second choice is Telegram. Finally, the data that the participants did not follow the agenda regarding Turkey before coming to Turkey was also included in the results of the research. In addition to these data, considering the answers given by the participants, it was seen that men preferred the Instagram application and women preferred the TikTok application, and that news about sports and politics were followed more by men.