Akut mezenterik iskeminin erken tanısında serum I-FABP düzeylerinin yeri (Deneysel çalışma)
The role of serum I-FABP levels in the early diagnosis of acute mesenteric ischemia (Experimental study)
Yazar: SERKAN ZENGER
Danışman: DR. AYHAN ÇEVİK
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş: Akut mezenterik iskemi (AMİ) göreceli olarak nadir görülen, ancak sıklıkla erken tanı  konulamaması  nedeniyle yüksek mortaliteye (%60-80) sahip olan acil durumdur. Tanısal görüntüleme yöntemleri, cerrahi teknikler ve yoğun bakım desteğindeki gelişmelere rağmen AMİ yüksek mortalite oranlarında son senelerde bariz bir değişiklik olmamıştır. Bunun nedeni, barsak nekrozu gelişmeden önce AMİ tanısının koyulabilmesindeki güçlüklerin devam etmesinden kaynaklanmaktadır. Akut mezenterik iskeminin erken tanısında etkin bir laboratuar yöntemi henüz bulunmamaktadır. Klinikte sıklıkla amilaz, aspartat aminotransferaz, laktat dehidrogenaz (LDH) ve kreatin fosfokinaz düzeylerinde yükseklik gözlenmekle beraber, bunlardan hiçbirisi duyarlı ve özgül değildir. AMİ'nin erken tanısında D-dimer, alfa-glutatyon S-transferaz,  D-laktat,  L-laktat, LDH ve alkalen fosfataz gibi biyolojik belirteçlerin serum düzeylerini araştıran çok sayıda çalışma yapılmış, ancak bu belirteçlerin intestinal iskeminin erken tanısında anlamlı olduklarına dair tartışmalı sonuçlar bildirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Yeditepe Üniversitesi Deneysel  araştırma Laboratuarından elde edilen 350-400 gram ağırlıktaki 20 adet erkek Wistar-Albino ratlar kullanıldı. Çalışmaya alınan ratlar bazal değerleri saptandıktan sonra randomize olarak opere kontrol grubu ve mezenter iskemi grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Her gruptan 30. , 60. ve 90. dakikalarda serum intestinal yağ asidi bağlayıcı protein (I-FABP) düzeylerinin tespiti için 0,5 ml kan alındı. Sonuçlar NCSS &PASS Statistical Software programı kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Opere kontrol grubundaki ratlardan elde edilen serum I-FABP düzeyleri bazal düzeylere göre değişkenlik göstermedi. Aynı zamanda opere kontrol grubunun 30., 60. ve 90. dakikadaki serum I-FABP düzeylerinde de kendi içinde istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Buna karşılık SMA okluzyonu yapılarak mezenter iskemi oluşturulmuş deney grubundaki serum I-FABP düzeylerinin 30. dakikada artmaya başladığı, 60. ve 90. dakikalarda da artmaya devam ederek bazal değerlere göre anlamlı olarak yüksek bulunduğunu tespit ettik. 
Sonuç: Tanı konmasının oldukça güç olduğu ve geç tanı konduğu zaman da mortalitenin çok yüksek seyrettiği akut mezenter iskemi hastalığında invaziv olmayan testler arasında serum I-FABP değerinin önemli bir yeri olduğu düşünmekteyiz. Bununla beraber elde ettiğimiz sonuçların daha geniş hasta serilerini kapsayan klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
Background: Acute mesenteric ischemia (AMI), although relatively rare, is an emergency condition with high mortality rates (60-80%) attributed to lack of early diagnosis. Despite advances in diagnostic imaging methods, surgical techniques, and intensive care support, there has been no significant change in the high mortality rates of AMI in recent years. This is because; it stems from the ongoing difficulties in making the diagnosis of AMI before intestinal necrosis develops. There is not currently an effective laboratory test for the early diagnosis of AMI. High levels of amylase, aspartate aminotransferase, lactate dehydrogenase (LDH), and creatine phosphokinase may be evaluated, none of these tests are sensitive or specific. Many studies have examined serum levels of biological indicators such as D-dimer, alpha-glutamate S-transferase,  D-lactate,  L-lactate, LDH, and serum phosphate in early diagnosis of AMI, all of these tests remain controversial in regards to the significance of these indicators in early diagnosis of intestinal ischemia.
Material and Methods: In our study, we used 20 male Wistar-Albino rats of 350-400 gram weight obtained from Yeditepe University Experimental Study Laboratory.  After determining the basal values, 20 rats were randomly divided into two groups as a control group and an ischemia group. 0.5 ml of blood samples were taken of each rat at postoperative 30th, 60th and 90th minutes in order to measure serum intestinal fatty acid-binding protein (I-FABP) levels. Study findings and statistical analysis were examined utilizing NCSS & PASS  Statistical Software program.
Results: Serum I-FABP levels obtained from rats in the operated control group did not differ according to basal levels. At the same time, no statistically significant difference was found in the serum I-FABP levels of the operated control group at the 30th, 60th, and 90th minutes. On the other hand, we found that serum I-FABP levels in the experimental group, in which mesentery ischemia was created by SMA occlusion, started to increase at the 30th minute and continued to increase at the 60th and 90th minutes. These results were found to be significantly higher than the basal values.
Conclusion: We think that serum I-FABP is an important test among non-invasive tests in acute mesenteric ischemia disease, which is difficult to diagnose or mortality is very high when diagnosed late. In addition, we are of the opinion that our results should be supported by clinical studies involving large patient series.