Romatoid artrit ve sistemik lupus eritematoz hastalarında Apelin ve Omentin'in insülin direnci üzerine etkileri
The effects of Apelin and Omentin on insulin resistance in patients with systemic lupus erythematosus and rheumatoid arthritis
Yazar: YAVUZ KÜRŞAT POLAT
Danışman: PROF. DR. AHMET IŞIK
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Apelin = Apelin ; Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Omentin-1 = Omentin-1 ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Romatoid artrit (RA) ve sistemik lupus eritematoz (SLE) otoimmün, kronik inflamatuar hastalıklardır. Patogenezleri farklı olan bu hastalıklarda değişik inflamasyon mediatörleri aracılığı ile insülin sensitivitesi azalmaktadır. Obezite ilişkili adipokin olarak tanımlanan apelin ile insülin sekresyonu arasında kuvvetli bir ilişki bulunmaktadır. Adipositlerde insülin tarafından uyarılan apelinin glikoz kullanımını artırdığı ve insülin salınımını inhibe ettiği bilinmektedir. Sekretuar bir glukoprotein olan omentin, omental ve subkutan adipositlerde daha fazla olmak üzere insülin ile uyarılmış glikoz transportunu ve insülin duyarlılığını artırmaktadır. Bu çalışmada, RA ve SLE hasta gruplarında apelin ve omentin düzeylerinin belirlenmesi ve bu adipositokinlerin hastalık fenotipleri ve insülin direnci ile ilişkilerinin araştırılması amaçlandı.Çalışmaya 34 RA, 32 SLE tanılı hasta ve 28 sağlıklı kontrol (SK) alındı. Çalışma gruplarında rutin biyokimyasal tetkiklere ek olarak, serum insülin, C peptit, apelin ve omentin düzeyleri ölçüldü. İnsülin direnci; Homeostasis Model Assesment For Insulin Resistance (HOMA-IR) indeksi ile belirlendi.Romatoid artrit grubunda, insülin ve HOMA-IR düzeylerinin hem SLE (her biri için p<0.001) hem de SK grubundan (her biri için p<0.01), C peptit düzeyinin ise yalnızca SK grubundan yüksek (p<0.05) olduğu saptandı. Apelin düzeyleri üç grup arasında benzer bulunsa da ANCOVA ile yaş için düzeltme yapıldığında, apelin düzeyinin, SLE grubunda, SK grubundan yüksek olduğu saptandı (p=0.040). Omentin düzeyi, RA grubunda, hem SLE hem de SK grubundan yüksekti (sırası ile p<0.05 ve p<0.001).RA hastalarında omentin düzeyindeki artış insülin direnci gelişimini önleyememekte, SLE hastalarında ise apelin düzeyindeki artış insülin duyarlılığı ile ilişkili gibi gözükmektedir.Anahtar kelimeler: Romatoid artrit, Sistemik lupus eritematoz, insülin direnci, apelin, omentin.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) and Systemic lupus erytematosus (SLE) are autoimmune, chronic inflammatory diseases. Although the different pathogenesis in both disorders, insulin sensitivity reduces due to some inflamatory mediators. There is a strong relationship between insulin secretion and obesity associated adipokine apelin. It is known that insulin stimulates the apelin in adipocyte and apelin increases the glucose utilisation and inhibits insulin secretion. Omentin, a secretory glucoprotein, increases insulin stimulated glucose transport and insulin sensitivity. In this study we aimed to determine apelin and omentin levels and the association between these adipocytokines and disease phenotypes and insulin resistance in RA and SLE patients.This study comprises 34 RA, 32 SLE patients and 28 healty control (HC) subjects. In these groups addition to routine blood parameters we studied serum insulin, C-peptide, apelin and omentin levels. We determined the insulin resistance by Homeostasis Assesment For Insulin Resistance (HOMA-IR) method.In RA group, insulin and HOMA-IR levels were higher than both SLE (p<0.001) and HC (p<0.01) groups and C-peptide levels were higher than only HC group (p<0.05). Although apelin levels were similar in three groups, when adjusted with ANCOVA for age, apelin levels of SLE group was higher than HC group (p<0.04). Omentin levels of RA and SLE groups were both higher than HC group (p<0.05 and p<0.001 respectively).High levels of omentin in RA patients does not prevent the ınsulın resistance but on the other hand increased levels of apelin in SLE patients are seemed to be associated with insulin sensitivity.Key words; Rheumatoid arthritis, Systemic lupus erytematosus, insulin resistance, apelin, omentin