Örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkileri: Türk spor örgütü örneği
The effects of perception of organizational justice and organizational trust on the organizational citizenship behaviour: The sample of Turkish sports organization
Yazar: MURAT ŞAHBUDAK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK SEVİMLİ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Sporcular = Sportsmen ; Yönetim = Management ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı örgütsel adalet [ÖAA], yöneticiye [YGA] ve kuruma güven [KGA] algılarının Spor Genel Müdürlüğünün [SGM] taşra örgütü olan Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerinde [GHSİM]  çalışan personelin örgütsel vatandaşlık davranışları [ÖVD] üzerine etkilerini incelemektir. Araştırmanın evrenini 81 ilde çalışan 6108 GHSİM personeli oluşturmaktadır. Rastgele seçilen 49 ilden gönüllü katılan 961 erkek ve 375 kadın olmak üzere toplam 1336 GHSİM personeli örneklemi oluşturmuştur. Çalışmanın veri toplama aracı olarak 5'li Likert tipinde 19 sorudan oluşan ÖAA ölçeği, 16 sorudan oluşan YGA ölçeği, 21 sorudan oluşan KGA ölçeği ve 20 sorudan oluşan ÖVD ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde güvenilirlik testlerinin yansıra, betimsel istatistik tekniklerinden frekans ve yüzde analizleri, ilişkisel analizler için ise basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; GHSİM personelinin ÖAA, YGA ve KGA algıları ve ÖVD alt boyutları arasında genel olarak olumlu ve orta düzeyde ilişki olduğu (p<0.001), ilgili algı değişkenleri olan ÖAA alt boyutları ile KGA'nın tamamen ve YGA'nın ise kısmen ÖVD'nin alt boyutlarını yordadığı (p<0.001) görülmüştür. Ancak YGA'nın, ÖVD alt boyutu olan centilmenlik davranışını yordamadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Sonuç olarak bu araştırma, çalışanların örgütsel adalet algılarının, yöneticilerine ve kurumlarına olan güvenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışlarında açıklayıcı değişkenler olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, adalete ilişkin algının ve kuruma olan güvenin arttırılmasında kurum yöneticilerinin ve kurumun, kanun ve yönetmelikleri uygularken yönetsel işlemlerin her aşamasında adil ve eşit davranmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: GHSİM,  Örgütsel Adalet, Yöneticiye Güven, Kuruma Güven, Örgütsel Vatandaşlık.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of the perception of organizational justice (OJ), perception of trust in supervisor (TS) and perception of trust in organization (TO) to the organizational citizenship behaviours (OCB) of employees of the Provincial Directorate of Youth Services and Sports (GHSİM) that is a provincial organization of the SGM (Sports General Directorate). The universe of the study is 6108 GHSİM employees working in 81 provinces. The sample of the study is 1336 GHSİM employees (961 of men and 375 of women)  who are randomly selected from 49 provinces. Data was collected through OJ scale consisting of 19 questions, TS scale consisting of 16 questions, TO scale consisting of 21 questions and OCB scale consisting of 20 questions. All the scales were in the 5-point Likert-Scale format. In addition to the reliability test to analyze the data, frequency and percentage analysis from the descriptive statistical techniques and simple and multiple linear regression analysis were used for the relational analysis. Results revealed that OJ, TS and TO perceptions were siginificantly and moderatally related to the dimensions of the OCB (p<0.001) and the dimensions of the OCB were fully predicted by OJ and TO perceptions, and partially predicted by TS perception(p<0.001). However, TS did not predict the sportsmanship dimension of the OCB (p>0.05). The results of the study revealed that employees' perceptions of OJ, TS and TO are the predictor variables in OCB. For his reason; in order to increase employees' perception of justice and trust in organization, it is recommended that organization and supervisors of the organization should behave employees fairly and equally at every stage of the administrative process when applying the laws and regulations.  
Key Words: GHSİM, Organizational Justice, Trust in Supervisor, Trust in Organization, Organizational Citizenship.