Orta Karadeniz bölgesinde Eski Tunç Çağı seramik sanatı
The Art of pottery of the Central Black Sea region in the Early Bronze Age
Yazar: ÖNDER İPEK
Danışman: PROF. DR. KUTLU EMRE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Alacahöyük = Alacahöyük ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Karadeniz = Black Sea ; Orta Karadeniz bölgesi = Central Black Sea region ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
"Orta Karadeniz Bölgesi'nde Eski Tunç Çağı Seramik Sanatı" konulu doktora tezimizde konuyu oluşturan seramikler ilk kez topluca incelenmiş ve bu arada henüz hiç bir yerde yayınlanmamış seramik örnekleri de incelenmiştir. Giriş bahsinde de belirtildiği gibi, Orta Karadeniz Kültür Bölgesinin sınırlan, coğrafi bölge ile tam çakışmamaktadır. Bu bölge, Kızılırmak ve Yeşilırmak havzalarının aşağı kesimleri arasındaki alanı kapsamaktadır. Seramiklerini incelediğimiz Eski Tunç Çağı kabaca, bin yıllık bir süreyi kapsamaktadır. Bu sürenin I, II, III olmak üzere üç evreli olduğu kabul edilmektedir. Bu süreler öncü araştırmalarda Kalkolitik, Bakırçağı, Eski Tunç Çağı olarak bölümlendirilmişlerdir. Tezin II. Bölümünde, konuya giren seramiklerin çıkartıldığı yerler, kazı ve yüzey araştırmalarına dayanılarak tanıtılmış ve böylelikle yayılış alanının saptanması öngörülmüştür. III. Bölümde kap şekilleri ve bunların teknik özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiş, gösterdikleri paralelliklere dayanılarak, bölgenin diğer bölgelerle bbenzerlikleri ve farkhlıklannın açıklaması yapılmıştır. Bu inceleme ile, Orta Karadeniz Bölgesi'nin seramikte gösterdiği yöresel özellikleri belirlenmiştir. IV. Bölümü oluşturan sonuç bahsinde, Eski Tunç Çağı'nda bölgenin henüz yazı ile tanışmadığı, yani protohistorik dönem içinde bulunduğu ve bu dönemin parlak Hatti uygarlığının çekirdek bölgesini oluşturduğu vurgulanmıştır. Bu parlak uygarlık, özellikle üçüncü evrede içerdiği maden kaynaklarının bolluğu nedeniyle madencilikte çok üst bir düzeye eriştiği seramik sanatında bunun paralelinde görülen gelişim ve özelliklerin izlenebildiği vurgulanmıştır.

Abstract:
In this thesis, which is named as "The Art of Ceramics of the Central Black Sea Region in the Early Bronze Age" the pottery is studied as a whole and the unpublished pottery is investigated for the first time here. As mentioned in the "Introduction", the borders of the Central Black Sea Region do not extend over with the topographical borders of the geographical region. This region comprise the area between the lower section of the Kızılırmak and Yeşilırmak Rivers. The Early Bronze Age, of whose the pottery is studied in this thesis, roughly consists of a time span of one millennium. It is usually accepted that this long period has three phases as I, n, III. These phases were divided as, Chalcolithic, Copper Age and Early Bronze Age. In the second section of the thesis, the find places of the pottery introduced based upon the excavations and surface surveys and therefore the distribution area of this pottery was tried to be established. In the section III, the typology of this pottery and their technical features are evaluted in detail, with the established paralellisin, the definition of the similarities and the differantiations of the region is explained. As a result of this study, the local features of the Central Black Sea Region is fixed. In the section IV, named "Conclusion", it is emphasised that, during the Early Bronze Age, the region was illiterate, i.e. living the protohistoric age and that this period constitutes the origin of the splendid Hatti Civilization. It is also stressed that this impressive civilization, especially in the third phase, with its rich metal ores, reached to a very high level of development, and with this resemblance, the development and its features in the art of ceramics can be traced.