Prematüre retinopatisi olan hastalarda endotelyal nitrik oksit sentaz gen polimorfizmi
Endothelial nitric oxide synthase gene polymorphism in patients with premature retinopathy
Yazar: SALİM REŞİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Genler = Genes ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; eNOS = eNOS

Özet:
Amaç: Prematüre Retinopatisi (ROP), preterm bebeklerin retinasında eksik vaskülarizasyon sonucu gelişen proliferatif bir bozukluktur. Vücutta temel görevi vazodilatasyon ve düz kaslarda gevşeme olan eNOS'un temel kaynağı dokulardaki vasküler endotel hücreleridir. ROP patogenezinde eNOS'un da rolü olduğu bilinmektedir. eNOS'un ROP ile ilişkisi vazodilatasyon ve anjiogenezis mekanizması ile ilişkilidir. Bu çalışmada amacımız, eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri ile prematüre bebeklerde ROP gelişimi arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır.
Gereç Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği'nde 01.01.2015-01.01.2017 tarihleri arasında takip ve tedavisi yapılan, Evre 3 ve üzeri ROP tanısı alıp ulaşılabilen 80 prematüre bebek ve ROP olmayıp ulaşılabilen 80 prematüre bebek olmak üzere toplam 160 prematüre bebeğin periferik kanından PCR-RFLP yöntemi kullanılarak eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri genotiplendirmesi yapıldı. Hastaların klinik, demografik ve laboratuvar verileri kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics Versiyon 20.0 paket programı kullanıldı.
Bulgular: ROP tanılı hastalarda doğum ağırlığı, gestasyonel hafta, 1. ve 5. dakika APGAR skorları anlamlı oranda düşük saptandı. ROP tanılı hastalarda yatış günü, oksijen alım süreleri anlamlı oranda yüksek saptandı. ROP tanısı alan ve ROP olmayan gruplar arasında eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri ve allel sıklıkları açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). ROP tanılı hastalarda cinsiyet ile eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri genotip ve allel sıklıkları açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). ROP tanılı hastalarda oksijen maruziyeti ile eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri genotip ve allel sıklıkları açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05).
Sonuç: ROP, çocukluk çağındaki en önemli körlük nedenlerinden biridir. Çevresel ve genetik bir çok faktörün etkilediği bir hastalıktır. Çalışmamızda eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri ile ROP arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Ancak daha geniş popülasyonlarda ve daha çok sayıda vakanın değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Prematüre Retinopatisi (ROP), Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz (eNOS), eNOS geni T-786C ve G894T polimorfizmleri.

Abstract:
Objective: Premature Retinopathy (ROP) is a proliferative disorder that results in defective vascularization of the retinas of preterm infants. The major effects of eNOS are smooth muscle relaxation, and vasodilatation and vascular endothelial cells are the primary source of eNOS. eNOS is known for having a role in the pathogenesis of ROP. eNOS contributes to ROP through vasodilatation and angiogenesis. In this study, we aimed to investigate the relationship between eNOS gene polymorphisms of T-786C and G894T and the development of ROP in premature infants.
Materials and Methods: 80 premature infants who were followed up Adana Numune Training and Research Hospital Pediatrics Clinic, Neonatal Intensive Care Unit Health Sciences University and followed at Adana Numune Training and Research Hospital Ophtalmology Department, between 01.01.2015 and 01.01.2017 and diagnosed as Premature Retinopathy stage 3 and above were enrolled as the study group and 80 premature infants without retinopathy of prematurity who were followed at Adana Numune Training and Research Hospital Pediatrics Clinic, Neonatal Intensive Care Unit were studied as the control group. Analysis of the eNOS gene T-786C and G894T polymorphisms were performed via PCR-RFLP method from the peripheral blood of a total of 160 premature babies. Clinical, demographic and laboratory values were recorded. Statistical analysis of the data were performed with IBM SPSS Statistics Version 20.0 package program.
Findings: Birth weight, gestational week, 1st and 5th minute APGAR scores were found to be significantly lower in patients with ROP. Length of hospitalization period, oxygen support rates were significantly higher within the study group. No statistically significant difference were found in the frequencies of eNOS T-786C and G894T polymorphisms and allele frequencies between the study and the control groups (p> 0,05). We found no statistically significant difference when we subgrouped the ROP group according to gender and compared eNOS polymorphisms of T-786C and G894T allele freqencies amog the subgroups(p> 0.05). We found no statistically significant difference when we subgrouped the ROP group based on oxygen exposure and compared the allele frequencies and the eNOS gene polymorphisms of T-786C and G894T (p> 0,05).
Conclusion: ROP is one of the leading causes of blindness in childhood. ROP is a disease afffected by several environmental and genetic factors. In our study, we found no significant relationship between eNOS polymorphisms of T-786C and G894T and ROP. Further studies performed within broader populations with higher number of cases are required.

Key words: Retinopathy of Prematurity (ROP), Endothelial Nitric Oxide Synthase, T-786C gene polymorphism, G894T gene polymorphism, eNOS gene.