Ebeveynlere yönelik bir psikolojik ilk yardım eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin test edilmesi
Developing and assessing the effectiveness of a psychological first aid training program for parents
Yazar: PINAR MERT KUTLU
Danışman: PROF. DR. İLKAY DEMİR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveynlerin, çocuklarının yaşadığı travmatik olaylar karşısında etkili ve doğru müdahalelerde
bulunabilmeleri, çocukların uzun vadeli psikolojik sağlıklarını önemli ölçüde etkilemektedir.
Psikolojik ilk yardım, travma sonrası stresin azalmasında ve duygusal iyileşme sürecinde kritik
bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, ebeveynlere yönelik psikolojik ilk yardım eğitim
programlarının, ebeveynlerin çocuklarına destek olma kapasitesini artırarak, çocukların travma
sonrası iyileşme süreçlerini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir. Bu yarı deneysel tez
çalışması, ebeveynlere yönelik kısa süreli bir psikolojik ilk yardım eğitim programı hazırlamak
ve programının etkililiğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Aydın ili Kuşadası ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız bir
anaokuluna devam eden 48-72 aylık çocukların ebeveynlerinden oluşmaktadır. Araştırmada
"Psikolojik İlk Yardım Uygulama Öz Yeterlik Ölçeği", "Travma ile Başa Çıkabilme Algısı
Ölçeği", "Genel Öz Yeterlik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmaya 60
ebeveyn katılmış, veriler deney ve kontrol grupları arasında karşılaştırılmıştır. Verilerin
analizinde betimleyici istatistiksel analizlerin yanı sıra, tekrarlı ölçümler için üç ayrı karma
ANOVA testi ve gruplar arası farkları ölçmek için tamamlayıcı analizler yapılmıştır. Verilerin
analizinde SPSS 22 programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim programına
katılan ebeveynlerin psikolojik ilk yardım uygulama öz yeterlikleri, travma ile başa çıkabilme
algısı ve genel öz yeterlik puanlarında artış görülmüştür. Bu çalışmanın sonuçlarının,
ebeveynlere yönelik psikolojik ilk yardım eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve bu
programların çocukların sağlıklı gelişimi için etkili bir müdahale aracı olarak uygulanmasına
katkı sağlaması beklenmektedir

Abstract:
The ability of parents to intervene effectively and appropriately in response to traumatic events
experienced by their children significantly impacts the children's long-term psychological
health. Psychological first aid plays a critical role in reducing post-traumatic stress and
supporting emotional recovery. In this context, it is believed that psychological first aid training
programs for parents, by enhancing their capacity to support their children, will positively
influence children's post-traumatic recovery processes. This quasi-experimental thesis study
was conducted to design a brief psychological first aid training program for parents and to
evaluate its effectiveness. The study group consisted of parents of children aged 48-72 months
who attended an independent kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in
Kuşadası district, Aydın province, during the 2023-2024 academic year. The research employed
the "Psychological First Aid Self-Efficacy Scale," the "Trauma Coping Perception Scale," the
"General Self-Efficacy Scale," and the "Personal Information Form." A total of 60 parents
participated in the study, and data were compared between the experimental and control groups.
In data analysis, descriptive statistical analyses were performed, alongside three separate mixed
ANOVA tests for repeated measures and supplementary analyses to assess group differences.
SPSS 22 software was used for data analysis. The results indicated that parents who participated
in the training program showed an increase in their psychological first aid self-efficacy, trauma
coping perception, and general self-efficacy scores. The findings of this study are expected to
contribute to the widespread implementation of psychological first aid training programs for
parents and to their application as an effective intervention tool for promoting children's healthy
development.