Yaya üst geçitlerinde herkes için erişim modeli Trabzon-Ortahisar ilçesi sahil yolu güzergâhı yaya üst geçitleri
Access model for all in pedestrian overpasses: Trabzon/Ortahisar district coastal road pedestrian overpasses
Yazar: CENNET AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR KÜÇÜK
Avrasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık ve Yapılı Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Herkesin kullanımına açık olan kentsel kamu mekânlarında erişimi sağlamak amacıyla tasarlanan yaya ulaşım sistemlerinden biri yaya üst geçitleridir. Yaya üst geçitlerinin erişilebilir bir şekilde tasarlanması kent ulaşımı için önemlidir. Bu sebeple çalışmada kent ulaşımında sıklıkla kullanılan yaya üst geçitlerinin erişilebilir olma durumu önerilen bir erişim modeli yardımı ile bütüncül olarak incelemek amaçlanmıştır.
Çalışma, Trabzon ili sınırları içerisinde yer alan, sahil yolu güzergâhındaki on altı adet yaya üst geçidini kapsamaktadır. Bu yaya üst geçitlerinin erişilebilirliğini tespit etmek amacıyla geliştirilen modelde, merdiven, rampa, asansör ve yürüme yolu olarak dört ana bileşen oluşturularak erişilebilirlik konusundaki eksiklikleri tespit etmek amaçlanmıştır. Belirlenen başlıklar çerçevesinde Türkiye'de kullanılmakta olan erişilebilirlik standartları çerçevesinde bir erişim modeli oluşturulmuştur. Bu model yardımı ile yaya üst geçitleri incelenmiş, her bir yaya üst geçidi için oluşturulan özet tablolar bulgular eşliğinde açıklanmış ve bulgulardan elde edilen veriler aracılığıyla sonuçlar ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, incelenen yaya üst geçitlerin erişilebilirliğinin uygun ya da yetersiz olduğu noktalar tespit edilmiştir. 
Bu çalışma bir erişim modeli önererek, mevcut olan diğer yaya üst geçitleri ve gelecekte yapılacak olan yaya üst geçitleri için erişilebilirlik konusunda veri sağlayacağı ve bir altlık oluşturacağı düşünülmektedir.

Abstract:
One of the pedestrian transportation systems designed to ensure access in urban public spaces open to everyone is pedestrian overpasses. The accessible design of pedestrian overpasses is important for urban transportation. Therefore, this study aims to comprehensively examine the accessibility of frequently used pedestrian overpasses in urban transportation with the help of a proposed access model.
The study covers sixteen pedestrian overpasses located on the coastal road route within the borders of Trabzon province. In the model developed to determine the accessibility of these pedestrian overpasses, four main categories were created: stairs, ramps, elevators, and walkways, to identify deficiencies in accessibility. An access model was created within the framework of the accessibility standards used in Turkey. Using this model, pedestrian overpasses were examined, summary tables created for each pedestrian overpass were explained with findings, and results were presented based on the data obtained from the findings. As a result of the study, points where the examined pedestrian overpasses were found to be either adequate or inadequate in terms of accessibility were identified.
This study proposes an access model and is expected to provide data and serve as a basis for the accessibility of other existing pedestrian overpasses and those to be built in the future.