Verildiği ülkede iptal edilen yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi
Recognition and enforcement of foreign arbitral awards set aside in the country of origin
Yazar: CANSU DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN BAHADIR ERDEM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hakem kararları = Arbitral awards ; New York Sözleşmesi = New York convention ; Tanıma = Recognition ; Tenfiz = Enforcement ; Yabancılar = Foreigners ; Özel hukuk = Private law ; İptal = Annulment ; İptal kararı = Annulment decree

Özet:
1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkındaki
New York Sözleşmesi, milletlerarası hakem kararlarının tanınması ve tenfizi
konusunu düzenlemekte olup dünyadaki pek çok ülke tarafından da onaylanmış
bulunmaktadır. Sözleşme'nin V. maddesinde yabancı hakem kararlarının tanınması ve
tenfzine engel teşkil edecek sebepler tahdidi olarak sayılmıştır. Çalışmamızın esas
konusunu oluşturan ve Sözleşme'nin V. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan
bu sebeplerden bir tanesi ise verildiği ülke kanunları veya bu ülkenin yetkili
makamlarınca iptal edilmiş yabancı bir hakem kararının başka bir ülkenin milli
mahkemeleri tarafından tenfiz edilip edilemeyeceği meselesidir.
Bunun yanısıra, Sözleşme'nin VII. maddesi de verildiği ülkede iptal edilmiş
yabancı hakem kararlarının tenfiz edilip edilemeyeceği hususundaki tartışmaların bir
diğer dayanağını oluşturmaktadır. Sözleşme'nin V(1)(e) ve VII. maddeleri devlet
mahkemeleri tarafından farklı şekilde yorumlanarak çelişkili kararların meydana
gelmesine sebep olmuştur. Zira, bazı devlet mahkemeleri verildiği ülkede iptal edilmiş
olan hakem kararlarının tenfiz edilebileceği yönünde karar verirken, bazı mahkemeler
çalışmamızda ayrıntılı olarak incelenecek olan çeşitli sebeplerle bunun mümkün
olmadığı sonucuna varmıştır. Buradan yola çıkarak, günümüzde hala tartışmalı olan
bu konu ayrıntılı bir şekilde ele alınarak, farklı devlet mahkemeleri tarafından çelişkili
kararların verilmesini önlemek amacıyla çözüm önerileri ortaya konmaktadır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde
milletlerarası hakem kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında genel bilgilere yer
iii
verilmektedir. Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin Türk
mevzuatı ve taraf olduğumuz milletlerarası anlaşmalar incelenerek, mevzuat ve
anlaşmalarda yer alan tanıma ve tenfiz engellerine ilişkin sebepler ortaya konmaktadır.
Bunun devamında, çalışmanın ikinci bölümünde, 1958 tarihli New York
Sözleşmesi'nin ilgili hükümleri çerçevesinde, verildiği ülkede iptal edilen yabancı
hakem kararlarının tanınması ve/veya tenfizinin mümkün olup olmadığı sorusuna
cevap aranmaktadır. Bu bağlamda, konu ile ilgili doktrindeki görüş ayrılıklarına yer
verilerek milletlerarası anlaşmalar, ilgili mevzuat ve yabancı mahkeme kararları
çerçevesinde bir değerlendirme yapılmaktadır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde
ise Türk öğretisi ve yargısının konuya bakış açısı incelenerek bu tartışmalı konuya
çözüm önerileri getirilmeye çalışılmaktadır.
Anahtar kelimeler: Yabancı hakem kararı, tanıma, tenfiz, iptal, New York
Sözleşmes

Abstract:
1958 New York Convention on Recognition and Enforcement of Foreign
Arbitral Awards which contains provisions regulating the recognition and enforcement
of foreign arbitral awards has been ratified by many countries around the world.
Article V of the Convention lists grounds in which regocnition and enforcement of the
award "may be" refused. As for constituting the main objective of our study, Article
V(1)(e) of the Convention states that recognition and enforcement of the award may
be refused, only if the party furnishes to the competent authority where the recognition
and enforcerment is so sought, proof that the award has not yet become binding on the
parties, or has been set aside or suspended by a competent authority of the country in
which, or under the law of which, the award was made.
Additionally, Article VII of the Convention forms the other basis of the
arguments regarding whether awards thats have been set aside in the country of origin
are capable of being recognised and enforced by the courts of another State. Article
V(1)(e) and Article VII were interpreted differrently by different State courts which
led to conflicting decisions. Hence, some State courts are in the opinion that annulled
awards could be recognised and enforced and some came into the conclusion that
recognition and enforcement of annulled awards should be refused for various reasons
that will be throughly anaylsed in the following chapters of our study. Therefore, the
main focus of this study is to discuss this contentious matter and to propose various
solutions in preventing conflicting judgments to be given by different State courts.
v
Our study is comprised of three parts. The first part contains general
information on recognition and enforcement of foreign arbitral awards. In this context,
a detailed analysis of the Turkish law regulating recognition and enforcement of
foreign awards and the ratified international agreements have been laid down.
Subsequently, the second part of our study focuses on finding an answer to the question
whether set aside awards could be recognised and enforced under the 1958 New York
Convention. In this context, a detailed analysis was made taking into account different
views in the doctrine as well as international agreements, regulations and foreign court
decisions. The third and last part of our study lays down different solution proposals
to avoid the controversy created by the different interpretations of Article V(1)(e) and
Article VII of the New York Convention.
Key words: Foreign arbitral awards, recognition, enforcement, set aside, New
York Convention.