Depresyonun yordayıcıları olarak çocukluk çağı olumsuz yaşam olayları, ruminasyon, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik katılık
Adverse childhood experiences, rumination, intolerance of uncertainty and psychological inflexibility as predictors of depression
Yazar: ESRA ULUDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez çalışmasında depresyonun yordanmasında çocukluk çağı olumsuz yaşam olayları, ruminasyon, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik katılığın rolü araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini 18-76 yaş aralığında 461 birey oluşturmaktadır. Katılımcıların 269'u (%58.4) kadın, 192'si (%41,6) erkektir. Araştırma kapsamında katılımcıların çocukluk çağı olumsuz yaşam olayları, ruminasyon, belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik katılık ve depresyon düzeyleri incelenmiştir. Veri toplama amacıyla Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği (ÇÇOYÖ), Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği (RDBÖ), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ), Kabul ve Eylem Formu – 2 (KEF-2) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların yaş, cinsiyet ve eğitim durumu hakkında bilgi alabilmek amacıyla Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Değişkenlerin cinsiyete göre ilişkisini karşılaştırmak için bağımsız gruplar t-testi, eğitim durumuna göre ilişkisini karşılaştırmak için varyans analizi yapılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi için korelasyon analizi yapılmıştır. Çocukluk çağı olumsuz yaşam olayları, ruminasyon, belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik katılık ve depresyon arasında 0,14 ile 0,67 aralığında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Son olarak, çalışmada yer alan temel değişkenlerin depresyonu ne kadar yordadığının incelenmesi için hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Buna göre çocukluk çağı olumsuz yaşam olayları, ruminasyon, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik katılık, depresyonun %41'ini açıklamaktadır.

Abstract:
In this thesis, the role of adverse childhood experiences, rumination, intolerance of uncertainty and psychological inflexibility in predicting depression was investigated. The sample of the study consists of 461 individuals between the ages of 18-76. The participants were 269 (58.4%) female and 197 (41.6%) male. Within the scope of this research, the participants' adverse childhood experiences, rumination, intolerance of uncertainty, psychological inflexbility and depression levels were examined. Adverse Childhood Experience (ACE), Ruminative Thought Style Questionnaire (RTSQ), Intolerance of Uncertainty Scale, Acceptance and Action Questionnaire-II and Beck Depression Inventory (BDI) were used for data collection. In addition, the Demographic Information Form was used to obtain information about the age, gender and educational status of the participants. Independent groups t-test was used to compare the relationship of the variables according to gender, and analysis of variance was used to compare the relationship according to educational status. In addition, correlation analysis was performed to evaluate the relationships between the variables. There are statistically significant correlations in the range of 0.14 and 0.67 between adverse childhood experiences, rumination, intolerance of uncertainty, psychological inflexibility and depression. Finally, hierarchical regression analysis was performed to examine how much the main variables in the study predicted depression. Accordingly, adverse childhood experiences, rumination, intolerance of uncertainty and psychological inflexibility explain 41% of depression.