Câhiliye Dönemi'nden İslamiyet'e geçişte çocuk ve çocuk haklarının değişimi
Children and the change of children's rights during the transition from the Period of Ignorance to Islam
Yazar: ŞERİFE ESMA KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KAPAR
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışma Hz. Muhammed (sav)'in yaşadığı dönemde Arap Yarımadası'nda yaşayan 
çocukların durumu ve İslamiyet'le birlikte çocuğun durumunda ve haklarında meydana gelen 
değişikliler ele alınmıştır. Çalışma İslamiyet öncesi dönemde dünya coğrafyasında çeşitli 
medeniyetlerdeki çocuk haklarının varlığı ve çocuklara karşı uygulanan tutum ve davranışlar 
nelerdi? Semavî dinlerde çocuğun hakları nelerdir? İslamiyet öncesi dönemde Arap 
Yarımadası'nda gündelik hayatta çocuğun varlığı ne durumdaydı? İslamiyet'in gelmesi ile 
birlikte çocuğa verilen değer, çocuğun eğitim ve terbiyesi ile gündelik hayatta çocuğun 
konumunda ne gibi değişiklikler olmuştur? sorularına cevap aranmıştır.
İslamiyet'in çocuklara karşı tutum ve davranışları o dönemde emsali görülmemiş bir 
toplum bilincine neden olmuş, halk içinde kültürel ve ahlaki değişimler yaşanmıştır. Bu 
değişimlerden en çok faydalanan kesim ise nitekim yaşam hakkı dahi elinden alınan çocuklar 
olmuştur. Asr-ı saâdet döneminde çocuklara karşı uygulanan tutum ve davranışlar yüzyıllar 
süren bir kültürün zeminini oluşturmuştur. Böylece insanlar çocuklara karşı nasıl davranması 
gerektiğini bir insanın yetiştirilmesindeki yegâne etkinin sevgi ve hoşgörü ile kişiye yaklaşmak 
olduğunu ispatlamıştır. Çalışma Asr-ı saâdet döneminde gündelik hayatta çocukların varlığı, 
hakları ve kimliği üzerine çalışılmış bir değişim analizidir. Çalışma Kur'an-ı Kerim, Kutsal 
Kitap ve Hadis kitapları başta olmak üzere Genel İslam Ana Kaynakları ve Siyer 
Kaynaklarından faydalanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden kaynak tarama yönetimi 
kullanılmıştır. Telif eserleri ve uluslararası yayınlar çalışmaya katkı sağlamıştır. 
Anahtar Kelimeler: İslam Tarihi, Hz. Muhammed, Câhiliye, Çocuk, Aile, Eğitim, Oyun

Abstract:
This study deals with the situation of children living in the Arabian Peninsula during the 
time of Prophet Muhammad (pbuh) and the changes in the situation and rights of children with 
Islam. What were the existence of children's rights in various civilisations in the world 
geography in the pre-Islamic period and what were the attitudes and behaviours towards 
children? What are the rights of the child in the Abrahamic religions? What was the presence 
of children in daily life in the Arabian Peninsula in the pre-Islamic period? With the advent of 
Islam, what kind of changes have taken place in the value given to the child, the education and 
upbringing of the child and the position of the child in daily life? 
The attitudes and behaviours of Islam towards children caused an unprecedented social 
consciousness in that period, and cultural and moral changes were experienced in the public. 
The group that benefited the most from these changes were children, who were even deprived 
of their right to life. The attitudes and behaviours towards children in the period of the Prophet 
(peace be upon him) formed the basis of a culture that lasted for centuries. Thus, people have 
proved that the only effect in the upbringing of a person is to approach the person with love and 
tolerance. The study is an analysis of change on the existence, rights and identity of children in 
daily life during the Asr al-Sa'âda period. The study has benefited from General Islamic Main 
Sources and Siyer Sources, especially the Holy Qur'an, the Holy Book and Hadith books. 
Source scanning management, one of the qualitative research methods, was used. Copyrighted 
works and international publications contributed to the study. 
Keywords: Islamic History, Hz. Muhammad, Ignorance, Child, Family, Education, Game