A~80 bölgesinde bulunan çift-çift 74-86Sr izotoplarının yapısının incelenmesi
The investigation of structure of even-even 74-86Sr isotopes in the A~80 region
Yazar: CEM BİLİR
Danışman: PROF. DR. MAHMUT BÖYÜKATA
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Etkileşen Bozon Modeli-1 (IBM-1) kullanılarak çift-çift 74-86Sr izotoplarının bazı nükleer yapısal özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın ana amacı, bu izotopların bant yapılarını ve davranışlarını anlamak ve IBM-1 modeli ile enerji spektrumlarını, (R_(4^+⁄2^+ )) enerji oranlarını ve elektromanyetik geçiş olasılıklarını incelemektir. Öncelikle, bu izotopların temel durum (g.s) enerji bandında enerji oranlarına 〖(R〗_(4^+/2^+ )) bakılmıştır. İncelenen izotopların bu oranları, U(5)-SU(3) simetrileri arasında 2 ile 3 değeri arasında değişmektedir. Bu nedenle, bu izotoplar küreselden deforme bölgeye doğru şekil geçişi sergilemektedir. Daha sonra, izotoplar için uygun model Hamiltonyeni oluşturulmuştur ve deneysel verilerle karşılaştırılarak bu izotopların enerji seviyeleri hesaplanmıştır. Ayrıca bilinmeyen enerji seviyelerin de tahmini yapılmıştır. Bunun için her bir çekirdek için Hamiltonyen parametreleri fit edilmiştir. Son olarak, bu izotopların B(E2) elektromanyetik geçiş olasılıkları hesaplamış ve deneysel veriler ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada hesaplamalar PHINT bilgisayar kodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Güncel deneysel veriler ise Amerika'ya ait ulusal nükleer veri merkezinden (NNDC) elde edilmiştir. Sonuç olarak, incelenen bu izotoplar için IBM-1 modeli uygulanabilmekte ve hesaplanan sonuçlar ile deneysel veriler uyumlu çıktığı görülmektedir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, Sr izotopları, küreselden prolate (puro şeklinde) bölgeye doğru şekil değişimi göstermektedir. 

Anahtar kelimeler: enerji seviyesi, enerji oranı, B(E2) değeri, elektromanyetik geçiş olasılıkları, Sr çekirdeği, etkileşen bozon modeli-1

Abstract:
In this study, some nuclear structural properties of even-even 74-86Sr isotopes were studied within the interacting boson model-1 (IBM-1). The main aim of this study is to understand the band structures and the behavior of these isotopes and to investigate their energy spectra, (R_(4^+⁄2^+ )) energy ratios and electromagnetic transition probabilities within the IBM-1 model. First of all, the ratio of the energy ratios 〖(R〗_(4^+/2^+ )) in the ground-state (g.s.) band were investigated for these isotopes. These ratios of the investigated isotopes is changing from 2 to 3 in between U(5)-SU(3) symmetries.  Therefore, these isotopes exhibit shape transition along to spherical to deformed region. Then, the suitable model Hamiltonian was established for isotopes and the energy levels of these isotopes were calculated by comparing experimental data. Furthermore, unknown energy levels were also predicted. For this aim, Hamiltonian's parameters were fitted for each isotopes. Finally, the B(E2) electromagnetic transition probabilities of these isotopes were calculated and compared with the experimental data. The calculations were performed by using PHINT computer code in this study. The recent experimental data were obtained from National Nuclear Data Center (NNDC). As a result, IBM-1 model can be applied for these isotopes and it is seen that calculated results are in good agreement with the experimental data. According to the results of this study, Sr isotopes show the shape changing from spherical to prolate region. 

Key Words: energy level, energy ratio, B(E2) values, electromagnetic transition probabilities, Sr nucleus, interacting boson model-1