Anadolu öğretmen lisesi ve düz (genel) lise çıkışlı eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının karşılaştırılması
The Comparasion of attitudes of students in education faculties, who qraduated from Anatolian teaching high schools and general high schools
Yazar: ŞABAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜKAHMET
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu öğretmen liseleri = Anatolia teacher high schools ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Liseler = High schools ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, Eğitim Fakültelerinde okuyan Anadolu Öğretmen Lisesi ve Düz Lise çıkışlı öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarım ve bu tutumları arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören Anadolu Öğret men Lisesi ve Düz Lise mezunları oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise 14 Eğitim Fakültesinde, 2001-2002 öğretim yılı 4.sınıfta öğrenim gören toplam 1112 Anadolu Öğretmen Lisesi ve Düz Lise çıkışlı öğrenci yer almıştır. Araştırma ile ilgili veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeğiyle toplanmıştır. İki bölümden oluşan ölçeğin birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümünde ise öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla "sevgi", "değer" ve "uyum" alt boyutlarına ilişkin toplam 35 tutum ifadesine yer verilmiştir. Ölçekten elde edilen veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS (The Statistical Packet for Social Sciences) paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin birinci bölümüyle ilgili verilere ilişkin frekans ve yüzde dağılımı alınmış, öğrencilerin tutumlarının belirlenmesine yönelik olarak aritmetik ortalama ve standart sapma, tutumlar arasındaki farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için "t" testi, ikiden fâzla değişken gruplarının karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir fârlılık olup olmadığı a =0.05 düzeyinde test edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır; 1. Eğitim Fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları olumludur.11 2.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının cinsiyetlerine göre farklılaştığı, kızların erkeklere oranla daha olumlu tutumlara sahip oldukları görülmektedir. 3. Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının mezun oldukları liseye göre farklılık gösterdiği, Anadolu Öğretmen Lisesi mezunu öğrencilerin Düz Lise mezunu öğrencilere göre daha olumlu tutumlara sahip oldukları anlaşılmaktadır. 4.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları mezun oldukları liseyi tercih nedenlerine göre farklılaşmakta, Anadolu Öğretmen Lisesini öğretmenliğe hazırlayıcı yönünü düşünerek tercih eden öğrencilerin bu okulu iyi bir yabancı dil eğitimi verdiğinden dolayı ve eğitimin kaliteli olduğunu düşünerek seçenlere oranla daha olumlu tutumlara sahip oldukları görülmektedir. 5.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları okudukları öğretmenlik programına göre farklılaşmamaktadır. ö.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları okudukları öğretmenlik programını ilk sırada tercih edenlerin lehine anlamlı bir farklılık oluşturmaktadır. 7.Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim seviyelerinin ölçekten alman toplam puanlarda farklılık oluşturmadığı görülmektedir. S.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının ailede öğretmen bulunma durumuna göre farklılaştığı, ailesinde öğretmen bulunan öğrencilerin, ailesinde öğretmen bulunmayanlara oranla daha olumlu tutuma sahip oldukları tespit edilmiştir. 9.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ailedeki öğretmenlerin yakınlık derecelerine göre farklılık gösterdiği, ailesindeki öğretmenlerin kendilerine ikinci derecede yakın olduğunu belirten öğrencilerin, birinci derecede yakın olduğunu belirtenlere oranla daha olumlu tutuma sahip oldukları görülmektedir.iii l0.Kardeş sayısı öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarım farklılaştırmamaktadır. 11. Öğrencilerinin öğretmenlik mesleğini seçme nedenlerinin tutumlarını farklılaştırdığı, Öğretmenlik mesleğini "kendine en uygun meslek olarak gören" ve "öğretmenlerinden etkilenerek'5 bu mesleği seçenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik olarak "kolay meslek diye seçtim" "iş garantisi olduğu için seçtim", "yakınlarımın tavsiyesiyle seçtim" şeklinde görüş bildirenlere oranla daha olumlu tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. 12.Öğrencilerinin öğretmenlik meslek bilgisi derslerini algılamalarına göre tutamlarında bir farklılık gözlenmektedir. Öğretmenlik meslek bilgisi derslerini "pek çok önemli" ve "çok önemli" gören öğrencilerin tutum puanları "orta derecede önemli", "az önemli" görenlere ve "hiç önemli" görmeyenlere oranla daha yüksektir.

Abstract:
The aim of this study is to determine attitudes of students in Education Faculties, who graduated from Anatolian Teaching High Schools and General High Schools and to determine whether there are significant differences between their attitudes. Population of this study is student of Education Faculties, who graduated from Anatolian Teaching High Schools and General High Schools. The sample of this study includes 1112 fourthgrade students of 14 Education Faculties (during 2001-2002 acedemical calender) who graduated from Anatolian Teaching High Schools and General Hight Schools. Data of the study were obtained by means of attitude scale towards teaching profession wich were developed by researcher. This scale contains two parts. First part of this scale provides the personel information of the participants. Its secont part includes 35 attitude statements about subscates of love, value and adjustment, which were prepared for determining the attitudes of participants towards teaching profession. The data obtained were coded and analysed by means of the SPSS (The Statistical Packet For Social Sciences). Concerning the fifst part, frequency and percentage values of the data were caculated. İn order to determine the students attitudes, aritmetical means and standart deviations were used. T-test were employed for two-way comprasions of attitudes and one-way wariance analysis was used in order to compare more than two variables. Whether there were significant differences between the options of participants were tested at the level of a ^=0.05. The following findings were found in the study; l.The attitudes of the students of Education Faculty towards teaching profession were found as significantly positive. 2.İt was found that attitudes of students towards teaching profession were varied by gender. More specifically, girls are found to have more positive attitudes than boys. 3. According to High School graduation participants' attitudes towards teaching profession were found variously. Those who were graduated from the Anatolian Teaching Highschool seems to have more positive attitudes. 4.The attitudes of students towards teaching profession seems to be various by their preferences of High School. The students, who prefers Anatolian Teaching High School due to its side of preparing for teaching profession, seem to have more positive attitudes than the students, who prefers these High Scools due to its side of well training of aforeing lenguage and its high guality education.S.The students attitudes towards teaching profession do not show the differences according to teaching programmes of Education Faculty. 6. Those whose first choice was teaching programmes of the Education Faculty have significantly more positive attitudes towards teaching profession. 7.According to educational levels of the students parents their attitudes towards teaching profession seems nat to be different in relation to their total points. 8.Having a teacher in the family makes difference in the participants attitudes teaching profession. Those students, whose one member of family is teacher, have significantly more positive attitudes towards teaching profession than those student whose family do not teacher member. 9.The attitudes of students towards teaching profession seems to be various by the closeness of the teacher member of the family to the students. Those students, stating that the closeness of teacher member of their family is at second degree, seems to have significantly more positive attitudes than the students stating that the closeness of teacher member of their family is at first degree. 10. According to the number of siblings of students their attitudes towards teaching profession seems not be various. 1 l.The reasons students for choice of teaching profession seems to make their attitudes towards teaching profession to be various. The students thinking teaching profession as the most suitable (appropriate) profession for them and students preferring this profession due to the impact of their teachers, have significantly more positive attitudes towards teaching profession than the students stating that I selected teachin profession due to "its easiness", "its job guaranty", "the advice of my relatives". 12. The attitudes of students towards teaching profession seems to be various according to their perception of career courses of teaching profession. The students perceving these career courses as "the most important" and "very important", have significantly more positive attitudes towards teaching profession than the students thinking these courses as "less important" and "not important".