Sınıf öğretmenlerinin etik yönelimleri, demokratik tutumları ve mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between classroom teachers' ethical orientations, democratic attitudes and attitudes towards profession
Yazar: KÜRŞAT TARIM
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokratik tutum = Democratic attitude ; Etik = Ethics ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Etik insan ilişkilerinde önemli bir kavram olup, etik yönelim doğrudan davranışa yansıyan bir husustur. Tutumlar da bireyin duygu, düşünce ve davranışlarını etkilemektedir. Bu durum etik yönelim ile tutumlar arasında güçlü bir ilişki olduğu düşüncesi uyandırmaktadır. Öğretmenlerin mesleklerine karşı tutumları, öğretmenlik mesleğini severek yerine getirmelerini ve dolayısıyla başarılarını etkilemektedir. Öğretmenler demokratik bir tutuma sahip oldukları takdirde yansıtıcı düşünme sürecine önemli katkı sağlamış olacaklardır. Demokratik bir toplumun oluşmasında bu hususun oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin etik yönelimleri ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve sınıf içi demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada, iki ve daha çok değişkenin birlikte değişim varlığını ve/veya derecesini belirlemeyi amaçlayan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın kavramsal modelinde, "Etik yönelim ve Demokratik Tutum" değişkenleri bağımsız değişken olarak, Mesleğe Yönelik Tutum değişkeni ise bağımlı değişken olarak yer almaktadır.
Veriler, Etik Yönelim, Demokratik Tutum ve Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2015-2016 öğretim yılında Ankara ilinin Altındağ, Beypazarı, Çamlıdere, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Kızılcahamam, Mamak, Sincan ve Yenimahalle ilçelerindeki 120 ilkokulda görev yapmakta olan 883 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem belirlenirken kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde dilen veriler, SPSS 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin etik yönelimleri, demokratik tutum ve mesleğe yönelik tutum düzeylerinin cinsiyetlerine ve medeni durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği T-testi ile yaş, eğitim düzeyi, mezun olunan bölüm, mesleki kıdem, sınıftaki öğrenci sayısı, görev yapılan okulun bulunduğu bölge ve görev yapılan okulun sosyo-ekonomik düzeyine göre ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde ise; Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, sınıf öğretmenlerinin etik yönelimlerine ilişkin tutum düzeyinin, idealizm alt boyutu katılım düzeyinin düşük; görecelik alt boyutu katılım düzeyinin orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Sınıf öğretmenlerinin demokratik tutum değişkenine ilişkin katılım düzeylerinin, iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleğe yönelik tutum düzeylerinin, sevgi, değer ve uyum alt boyutlarına ilişkin katılım düzeylerinin ise düşük olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship between the ethical orientations and attitudes towards the teaching profession and the democratic attitudes of the classroom teachers who teach in the province of Ankara in the 2015-2016 academic year. Ethics is an important concept in human relationships, and ethical orientation is a matter that is directly reflected in behavior. Attitudes also affect an individual's emotions, thoughts and behaviors. This raises the idea that there is a strong relationship between ethical orientation and attitudes. Teachers' attitudes towards their professions affect their success and success in teaching. If teachers have a democratic attitude, they will contribute to the reflective thinking process. This is thought to be very important in the formation of a democratic society. In this study, the level of the relationship between the ethical orientations that affect the attitudes of the teacher and the attitudes towards the profession and democratic attitudes in the classroom are examined. Relational screening method was used in this study, which examined the relationship between class teachers' ethical positions and their democratic attitudes and attitudes towards the profession. Relational screening models are research models aiming to determine the presence and / or degree of change of two and more variables together. In the conceptual model of the study, "Ethical Position and Democratic Attitude" variables are independent variables and Attitude Towards Profession variable are dependent variables. Data analysis was performed using SPSS 22 program. The t-test was used to analyze whether the ethical positions, democratic attitudes and attitudes towards the profession differed significantly according to their gender and marital status. One-way analysis of variance (ANOVA) was used to analyze age, education level, graduation department, seniority, number of students in the classroom, region of the school and socio-economic status of the school. In order to determine the relationships between the variables, Pearson Moments Multiplication Correlation Coefficient and Multiple Linear Regression analysis were used to investigate the predictive variables. As a result of the study, when the attitude level of classroom teachers' ethical positions were examined, the idealism sub-dimension was found to be low; The level of participation in the relativistic sub-dimension was found to be moderate. When the level of participation of the classroom teachers regarding the democratic attitude variable was examined, it was found that the level of attitudes towards the profession and the participation levels regarding the sub-dimensions of love, value and harmony were low.