Travma yaşamış üniversite öğrencilerinde öz şefkat, mükemmeliyetçilik ve yaşantısal kaçınma düzeyi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between self-compassion, perfectionism and experiential avoidance in traumatized university students
Yazar: PAKİZE ZEHRA ÇEVİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DİLEK TEL KARATAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, travma yaşamış üniversite öğrencilerinde cinsiyete ve travmanın üzerinden geçen süreye göre yaşantısal kaçınma düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi ve mükemmeliyetçiliğin boyutları (öz eleştirel, katı ve narsistik mükemmeliyetçilik) ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolünün test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini lisans eğitimini sürdüren 228'i kadın, 110'u erkek olmak üzere toplam 338 travma yaşamış üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. İlişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Kabul Eylem Formu II, Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu ve Üç Büyük Mükemmeliyetçilik Ölçeği Kısa Formu uygulanmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerin analizi için SPSS 26 ve Lisrel 8.80 yazılımları kullanılmıştır. Cinsiyete göre yaşantısal kaçınma düzeyinin farklılık gösterme durumunu incelemek için Bağımsız Örneklemler için t Testi ve travmanın üzerinden geçen süreye göre yaşantısal kaçınma düzeyinin değişimini incelemek amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Mükemmeliyetçilik ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolü oluşturulan aracılık modeli ile test edilmiştir.
Gerçekleştirilen analizler sonucunda yaşantısal kaçınmanın cinsiyet değişkenine ve travmanın üzerinden geçen süreye göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada oluşturulan model sonucunda öz eleştirel mükemmeliyetçiliğin yaşantısal kaçınmayı pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı ve öz şefkatin yaşantısal kaçınmayı negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Öz şefkatin yalnızca öz eleştirel mükemmeliyetçilik ile yaşantısal kaçınma arasındaki ilişkide kısmı aracı rolü olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine whether the levels of traumatized university students differ according to gender and time elapsed since the trauma and to test the mediating role of self-compassion in the relationship between the dimensions of perfectionism (self-critical, rigid and narcissistic perfectionism) and experiential avoidance. The sample of the study consisted of a total of 338 traumatized undergraduate university students, 228 female and 110 male. In the study by using correlational research method, Demographic Information Form, Acceptance Action Form II, Self-Compassion Scale Short Form and Big Three Perfectionism Scale Short Form were applied as data collection tools.
SPSS 26 and Lisrel 8.80 software were used to analyze the data collected in the study. Independent Groups T test was used to examine how the level of experiential avoidance differs based on gender and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used to examine the change in the level of experiential avoidance according to the time elapsed since the trauma. The mediating role of self-compassion in the relationship between perfectionism and experiential avoidance was tested with the mediation model.
The results showed that experiential avoidance did not differ significantly according to the gender variable and the time elapsed since the trauma. As a result of the model, it was determined that self-critical perfectionism positively predicts experiential avoidance and self-compassion negatively predicts experiential avoidance. It was determined that self-compassion only had a partial mediating role in the relationship between self-critical perfectionism and experiential avoidance.