Türk hukuk tarihinde basın özgürlüğü
Freedom of the press in Turkish legal history
Yazar: FURKAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BELKIS KONAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Basın = Press ; Basın özgürlüğü = Press freedom ; Hukuk tarihi = Law history ; Türk hukuk tarihi = Turkish law history ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Bu çalışma kapsamında basın özgürlüğünün genel olarak Türk Hukuk Tarihi bilim dalı içerisindeki görünümü incelenmiştir. Basın özgürlüğünün tarihsel süreçte geçirdiği aşamaların değerlendirilmesi ile yapılan çıkarımlar, Türk Hukuk Tarihi bakış açısıyla sunulmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde basın özgürlüğü kavramsal boyutuyla ele alınmıştır. Bunu yaparken öncelikle temel özgürlük kavramına değinilmiş ve basın özgürlüğünün bu kavram içerisindeki konumu irdelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca düşünce ve ifade özgürlüğü de basınla ilişkisi uyarınca çalışmanın bu bölümünde ele alınan diğer konu başlıklarıdır. Nitekim basın tarihinin başlangıcından önce var olan ve basın özgürlüğünün temelini oluşturan bu iki özgürlük, çeşitli yönleriyle ele alınarak konuyu ışık tutulmuştur.
Çalışmanın ikinci bölümünde tarihsel sıralamaya göre ilk Türk devletlerinde ve Osmanlı şeri hukukunun temelini oluşturan İslam hukukunda düşünce ve ifade özgürlüğü ele alınmıştır. Osmanlı'da yazılı basının ortaya çıkışına kadar olan süredeki gelişmeler ile sonrasında görülen basın özgürlüğü hareketleri de bu bölümde incelenmiştir.  Üçüncü bölümde ise Cumhuriyet dönemi kapsamında; cumhuriyetin ilanından günümüze kadar olan süreçte basın özgürlüğü anlamında yaşanan gelişmeler ve bunların mevzuat içerisindeki yansımaları ele alınmıştır.

Abstract:
Within the scope of this study, the view of press freedom in Turkish Legal History is examined. The inferences made as a result of the evaluation of the stages of freedom of the press in the historical process were tried to be presented from the perspective of Turkish Legal History.
In the first part of the study, the concept of freedom of the press is discussed. In doing this, the concept of fundamental freedom was first mentioned and the position of press freedom in this concept was tried to be examined. In addition, freedom of thought and expression are other topics discussed in this section of the paper in relation to the press. As a matter of fact, these two freedoms, which existed before the beginning of the history of the press and formed the basis of press freedom, were discussed in various aspects and shed light on the subject.
In the second part of the study, the freedom of thought and expression in the first Turkish states and Islamic law which is the basis of the Ottoman sherry law according to the historical order are discussed. The developments in the period until the emergence of the written press in the Ottoman Empire and the subsequent freedom of the press movements are also examined in this section. In the third part of the Republic period; developments in the freedom of the press in the process from the proclamation of the republic to the present day and their reflections within the legislation were discussed.