Neoliberal politikalar ışığında madenlerin özelleştirilmesinin çalışma hayatı açısından değerlendirilmesi
Evaluating the privatization of mines in the light of neoliberal policies in terms of working life
Yazar: EMEL ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTÜL GÜNEŞER DEMİRCİ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Madencilik sektörü = Mining sector ; Madenler = Mines ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Özelleştirme = Privatization ; İş hayatı = Work life

Özet:
1929 bunalımında ortaya çıkan Keynesyen politikalar 1970' li yılların başına gelindiğin de etkisini yitirmeye başlamıştır. Keneysen politikaların çöküşü nedeni ile ekonominin canlanması ve yaşanılan krizin etkilerinin yok edilmesi amacıyla ortaya atılmış olan neoliberal politikalarla birlikte gündeme gelen; 'serbestleştirme, özelleştirme ve rekabetçi ortamın geliştirilmesi' kavramları gün geçtikçe etkisini arttırmıştır. Bu politikalar uygulanmak istenilen ülkelere, 'yapısal uyum kredileri' verilerek uygulanmaya başlanmıştır. Kredileri almak isteyen ülkeler neoliberal politikaların araçlarını, kendi ülkelerine uygulama şartı ile kabul ederek neoliberal etkileri yaşamaya başlamışlardır. Neoliberal politikaların, amaçlarını gerçekleştirebilmelerinin yolu, özelleştirme uygulamalarından geçmektedir. Türkiye'ye de 1980' li yılların başında 24 Ocak Kararları ile birlikte neoliberal politikalar uygulanmaya başlanmış, özelleştirme uygulamaları ise bu tarih itibari ile hız kazanmıştır. Bu uygulamaların maden sektörüne yansımaları da gecikmemiştir. Madenlerde ilk olarak taşeronlaştırmalarla özelleştirmeye zemin hazırlanmaya çalışılmıştır. Özelleştirilen maden ocaklarında, diğer sektörlerde özelleştirmeler ile meydana gelen sorunların benzer özellikleri yaşanmıştır. Fakat madencilik sektörünü, diğer sektörlerden ayıran yapısal özellikleri nedeni ile yaşanılan sorunların etkileri, madencilik sektöründe daha ciddi boyutlarda görülmüştür. Bünyesinde büyük risk barındıran madencilik sektöründe özelleştirme uygulamaları ile iş sağlığı güvenliğinin sağlanması için alınacak önlemler ve iş sağlığı güvenliği uygulamaları, işverenlerin maliyetleri arttırmak istememelerinden kaynaklı olarak azalmıştır. Aynı zamanda çalışanların, daha fazla üretim ihtiyacı ile performanslarını attırmaya teşvik edilmeleri sonucunda, çalışanların can sağlıklarının tehlikeye sokulmasına neden olmuştur. Gerekli mesleki eğitimler özel işletmelerce zaman kaybı ve maddi kayıp olarak görülmüş, eğitimler aksatılmıştır. Gerekli teçhizatlar aynı şekilde işletmelerin kar amaçları nedeni ile temin edilmemiş, geleneksel yöntemlerle üretime devam edilmiştir. Tüm bunların bir araya gelmesi ile birlikte kaza oranlarında artışlar gerçekleşmiştir. Çalışanların sosyal güvencelerinde de azalmalar yaşanmış, çalışan işçilerde, işten çıkarılma korkuları artmıştır. Bu gelişmeler ile birlikte çalışma hayatında olumsuz değerlendirilebilecek gelişmeler yaşanmaya başlanmıştır.

Abstract:
During the 1929 crisis, "Keynesian policies began to disappear in the 1970s. Keneysen's concepts of 'liberalization, privatization and acquisition environment', which came to the agenda with the neoliberal policies that were put forward for the revival of the economy due to the collapse of the policies and the process of the crisis experienced, increased day by day. . countries want to apply this policy, "the August adjustment loans" given has begun. loans wants to take the neoliberal policies of tools, began to live by accepting the neoliberal effect with the application requirement in their own country. neoliberal policies, being able to realize their goal path, passes through the privatization process. Although Turkey In the early 1980s, neoliberal policies started to be implemented with the 24 January Decisions, and privatization practices gained speed as of this date. The reflections of these practices on the mining sector did not delay. First of all, it was tried to prepare the ground with subcontracting. In the privatized mines, similar features of the problems that came with the privatization in other sectors were experienced. However, the effects of the problems experienced at affordable prices in the query that separates the mining sector from the other sector were seen in more serious dimensions in the mining sector. The privatization practices in the mining sector, which has a great risk, and the measures to be taken to ensure occupational health safety and occupational health safety practices have decreased due to the unwilling of employers to increase costs. At the same time, as the employees were encouraged to increase their performance with the need for more production, the life health of the employees was endangered. Necessary vocational trainings were seen as a waste of time and financial loss by private enterprises, trainings were delayed. Likewise, the necessary equipment was not provided for the profit purposes of the enterprises, and production continued with traditional methods. With the combination of all these, there has been an increase in accident rates. The social security of the employees also decreased, and the fear of dismissal among employed workers increased. With these developments, developments that can be considered negative in business life started to occur.