Türkiye'de sağlık okuryazarlığı ve sağlık harcamaları ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of health literacy and health expenditures in Turkey
Yazar: ALİ FURKAN TAHTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR SAYAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Ekonomi = Economy ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve kullanımını etkileyen bir faktördür. Sağlık harcamaları ise, sağlık hizmetlerinin finansmanında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, sağlık okuryazarlığı ve sağlık harcamaları arasındaki ilişki, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve kullanımını etkileyen bir faktördür. Sağlık okuryazarlığı düzeyi yüksek olan bireyler, sağlık hizmetlerine daha fazla erişim sağlarlar ve sağlık hizmetlerini daha etkin bir şekilde kullanırlar. Sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireyler ise, sağlık hizmetlerine erişimde zorluklar yaşayabilirler ve sağlık hizmetlerini etkin bir şekilde kullanamayabilirler. Sağlık okuryazarlığı, bir hastaya tıbbi bir bilgi vermek istendiğinde, bireyin bu bilgiyi anlayıp, yorumlaması ve buna uygun davranış göstermesidir. Türkiye'de yapılan bazı araştırmalarda, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin sağlık hizmetlerine daha az başvurdukları ve sağlık harcamalarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir . Bu durum, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimlerinin kısıtlanmasına ve sağlık sorunlarının daha ileri aşamalarda teşhis edilmesine neden olabilir. Türkiye'de yapılan bir diğer araştırmada ise, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin, sağlık hizmetlerine daha az başvurmalarına rağmen, sağlık hizmetleri için daha fazla harcama yaptıkları tespit edilmiştir . Bu durum, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin, sağlık hizmetlerine başvurmadan önce, sağlık sorunlarının daha ileri aşamalara gelmesine neden olabilecek yanlış tedavilere başvurduklarını göstermektedir. Literatürde bu ve benzeri çalışmaların sonuçları değerlendirildiğinde, sağlık okur yazarlığı yeterli düzeye ulaşmadığında, ülkemizde ve dünyada sağlık harcamalarının artış göstereceği, artan sağlık harcamalarıyla beraber kamu ekonomisinin yükünün artacağı düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmanın amacı "Sağlık Okur yazarlığı ve Sağlık Harcamalarının İlişkisinin" değerlendirilmesidir. Ülkelerin kamu harcamalarının göstergelerine bakıldığında sağlık alanındaki harcamaların artış göstermesi bir gösterge olup, sosyal güvenlik kurumlarının bütçelerinde açıklar vermesi bu alanda gerekli tedbirlerin alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yetersiz sağlık okuryazarlığı gerekli tedavi ve koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğinin düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca, normalin üstünde sağlık harcamaları ile ülke ve global ekonomiye ve ayrıca kişisel sağlık problemlerine yol açmaktadır. Bu çalışmada sağlık sistemleri, sağlık politikaları ve sağlık okuryazarlığı ölçme değerlendirme testleri ışığında sağlık harcamaları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yetersiz sağlık okur yazarlığının ülkelerin ekonomisi için olumsuz sonuçlar doğurduğu, dolaylı veya direkt olarak maliyetlere neden olduğu değerlendirilmektedir. Sağlık hizmetlerinde ve sağlık ekonomisinde etkinliğin artması için. sağlık okuryazarlığı düzeyinin arttırılması için öneriler ortaya konulmuştur.

Abstract:
Health literacy is a factor that affects individuals' access to and use of health services. Health expenditures, on the other hand, play an important role in the financing of health services. Therefore, the relationship between health literacy and health expenditures is important for the sustainability of health services. Health literacy is a factor that affects individuals' access to and use of health services. Individuals with a high level of health literacy have more access to health services and use health services more effectively. Individuals with a low level of health literacy may experience difficulties in accessing health services and may not be able to use health services effectively. Health literacy is the ability of the individual to understand, interpret and act accordingly when a patient is asked to give medical information. In some studies conducted in Turkey, it has been determined that individuals with a low level of health literacy apply to health services less and their health expenditures are lower. This situation may lead to the restriction of access to health services by individuals with low health literacy levels and the diagnosis of health problems at more advanced stages. In another study conducted in Turkey, it was determined that individuals with a low level of health literacy spend more on health services, although they apply to health services less. This situation shows that individuals with a low level of health literacy resort to wrong treatments that may cause their health problems to reach more advanced stages before applying to health services. When the results of these and similar studies are evaluated in the literature, it is thought that when health literacy does not reach a sufficient level, health expenditures will increase in our country and in the world, and the burden of the public economy will increase with increasing health expenditures. Therefore, the aim of the study is to evaluate the "Relationship between Health Literacy and Health Expenditures". When we look at the indicators of public expenditures of the countries, the increase in expenditures in the field of health is an indicator, and the deficits of social security institutions in their budgets reveal the necessity of taking the necessary measures in this area. Inadequate health literacy leads to a decrease in the effectiveness of necessary treatment and preventive health services. In addition, it causes above-normal health expenditures to the national and global economy, as well as personal health problems. In this study, the relationship between health systems, health policies and health literacy assessment and evaluation tests was examined in the light of health expenditures. As a result of these examinations, it is considered that insufficient health literacy has negative consequences for the economy of countries and causes indirect or direct costs. For increased efficiency in health care and health economics. Suggestions have been put forward to increase the level of health literacy.