Adölesanlarda aile ve arkadaşlardan algılanan sosyal destek ile benlik saygısı arasındaki ilişki
The relationship between the self-esteem and the perceived social support adolescents received from their families and friends
Yazar: İLKNUR KAHRİMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
V ÖZET Bu araştırma, adölesanların aile ve arkadaşlarından algıladıkları sosyal destek ile benlik saygısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla 1-30 Ocak 2002 yılı içerisinde tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Trabzon il Merkezi'ndeki liselerde okuyan 13.730 adölesan oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem büyüklüğü T Yamane'nin geliştirdiği 0.05 yanılgı için minumum örneklem büyüklüğü tablosuna göre, 390 kişi olarak belirlenmiş, evreni daha iyi temsil edebilmesi için 500 adölesan değerlendirmeye alınmıştır. Liselerden öğrencileri basit rasgele seçerken evrendeki temsil oranı dikkate alınmıştır, öğrenciler meslek bilinci ve kişiliğinin daha çok şekillendiği son sınıflardan seçilmiştir. Veriler, Procidona ve Heller'in (ASD-AL/AR) Aile ve Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek ölçeği ve Stanley Coopersmith'in Benlik Saygısı ölçeği (BSÖ) ile toplanmıştır. Değerlendirmede, yüzdelik, t testi, korelasyon ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmaya alınan adölesanların yaş ortalaması 17.28±0.74 yıl olup % 50.2'si erkektir. Adölesanların; %95'inin ebeveynlerinden her ikisinin de sağ olduğu, annelerinin %43.2'sinin ilkokul mezunu olduğu ve % 88.8'inin çalışmadığı, babalarının ise %38'inin ortadereceli okul mezunu olduğu % 40'ının serbest meslekte çalıştığı saptanmıştır. Adölesanların %41.8'inin 4 ve daha fazla kardeşinin olduğu, ailelerinin %40.6'sının orta düzeyde gelire sahip olduğu belirlenmiştir. Adölesanların aileden algıladıkları sosyal desteğin; cinsiyet, okul türü, aylık gelir, arkadaş grubunun olmasının, derslerde söz alma, karşı cinsle arkadaşlık kurma, duygularını ifade etmekte güçlük çekme gibi değişkenlerden etkilendiği ve puan ortalamasının 12.08±4.1 olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Arkadaşlardan algılanan sosyal desteğin; cinsiyet, arkadaş grubunun olmasının, kendisinde kronik sağlık sorunu olması, derslerde söz alma, kendi cinsiyle ve karşı cinsle arkadaşlık kurma, duygularını ifade etmekte güçlük çekme gibi değişkenlerden etkilendiği ve puan ortalamasının 13.90±4.6 olduğu görülmüştür (p<0.05).VI Adölesanların benlik saygısı puan ortalamasının 64. 03± 16.67 olduğu, aile ve arkadaşlardan algılanan sosyal destek ile aralarında pozitif bir ilişkinin bulunduğu (r=0.423ASD/AL, r=0.414ASD/AR, p<0.05) ve aile ile arkadaşlardan algılanan sosyal destek yükseldikçe, adölesanların benlik saygısınında yükseldiği saptanmıştır. Benlik saygısının; annenin eğitim düzeyi, kardeş sayısı, arkadaş grubunun olmasının, ailesinde kronik sağlık sorunu olması, derslerde söz alma, kendi cinsi ve karşı cins ile arkadaşlık kurma, duygularını ifade etmekte güçlük çekme gibi değişkenlerden etkilendiği belirlenmiştir (p<0.05).

Abstract:
VII SUMMARY This research planned as descriptive was conducted in 1-30 January 2002 to evaluate the relationship between the self-esteem level and the perceived social support adolescents received from their families and friends. The field of the research formed total 13.730 adolescents attending to the high school in the center of Trabzon. According to the table of minumum exampling greatness that T.Yamane developed for 0.05 error, 390 people were taken, but the 500 adolescents were added so that they would represent the field better. Adolescents were selected from highschools by simple random sampling rrethood, considering representation rate in the field of the research It was accepted that the last class students were chosen because the development of personality and job conscience are formed mostly in the last classes. Date were collected by using Procidana and Heller's Perceived Social Support Received from Families and Friends (PSS-FA/FR) scale, and Coppersmith Self-Esteem Invertory (SEI) scale. Percentage, t Test, Correlation Analysis and Variance Analysis were used in evaluating the data Average age of adolescents included in the research was 17.28± 0.74 (year) and 50.2 % of them was male. It was determined that both their parents of 95 % of them were alive. It was found out that 43.2 % of the mother was primary school graduate and 88.8 % unemployed. It was found out that 38 % of the fathers was secondary school graduate and 40 % of the them were self- employed. It was determined that 41.8 % of adolescents had 4 or more than four brothers and sisters and the level of monthly income was medium. It was determined that the average point for the Perceived Social Support that adolescents received from their families was 12.08±4.1, and they impressed by variations such as sex, kind school, monthly income of the family, frtend groups, being active in the lessons, making friends with people from the opposite sex, having trouble in expressing their feelings (p<0.05). It was seen that the average point for the perceived social support that adolescents received from their friends was 13.90±4.6, and they were impressed by the variations such as educational level of the mother, friendVIII groups, chronic healt problems of the adolescent, being active in the lessons, making friends with people from the fellow-man and with people from the opposite sex, having trouble in expressing their feelings (p<0.05). It was found that the self-esteem grade average of the adolescents was 64.03±16.67 and that there was a positively relation between the self- esteem grade average and the perceived social support they received from their families and friends (r=0.423pss/FA, r=0.414pss/FR, p<0.05). The higher the perceived social support they received from their families and friends was the higher the self esteem level of the adolescents was. It was determined that self-esteem was affected by variations such as educational level of the mothers, number of sisters or brothers, friend groups, chronic healt problems of the family, being active in the lessons, making friends with people from the opposite sex, with people from the fellow-man, having trouble in experessing their feelings (p<0.05).