TRACECA projesinin değerlendirilmesi ve Karadeniz-Hazar taşıma hatları
An evaluation of TRACECA project and Black Sea-Caspian transportation routes
Yazar: SELÇUK BAKANOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİL GÜLER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Demir yolları = Railways ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Denizcilik eğitimi = Maritime  education ; Haydarpaşa Limanı = Haydarpaşa Port ; Hazar bölgesi = Caspian region ; Karadeniz Sahil Yolu = Black Sea Coastal Highway ; Samsun Limanı = Samsun Port

Özet:
Bu çalışmada, Avrupa Birliği tarafından desteklenen ve finanse edilen TRACECA ulaştırma koridorunun projeleri, amaçları irdelenmiş ve Türkiye açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. TRACECA'nın karayolu, denizyolu, demiryolu, havayolu ve kombine taşımacılık projeleri ve bunların gerçekleştirilme amaçları detaylı olarak incelenmiştir. Türkiye açısından değerlendirmeler yapılırken, TRACECA ile birlikte Karadeniz-Hazar bölgesindeki mevcut diğer ulaştırma koridorları ve taşıma hatları da gözönüne alınmıştır. Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'nin mevcut ekonomik ve stratejik potansiyellerine atıfta bulunulmuştur. Bölgede faaliyet gösteren diğer bölgesel güçlerin mevcut yatırım ve stratejileri gözlemlenmiş ve bu stratejiler karşısında Türkiye'nin olası proje ve yatırımları tartışılmıştır. Türkiye'nin gerçekleştirmeye çalıştığı önemli yatırımlar arasında Karadeniz Sahil Yolu projesi, Boğaz Tüplü Geçiş projesi ve Kars-Tiflis-Bakü demiryolu hattı projesi öne çıkmaktadır. Kars-Tiflis-Bakü demiryolu hattı projesi hayata geçirilebilirse, Orta Asya ile Avrupa en kısa yoldan birbirine bağlanmış olacaktır. Karadeniz Sahil Yolu ve Boğaz Tüp Geçiş projeleri ile de karayolu yoluyla TEN 4 koridoru ile Avrupa'ya kesintisiz ulaştırma sağlanmış olacaktır. Tüm bunların yanında özellikle Karadeniz limanlarımızın mevcut ulaştırma koridorları kapsamındaki önemleri, sorunları ve avantajları hakkında yorumlar yapılmıştır. Bu konu ile ilgili olarak Haydarpaşa Limanı'nın kapasitesinin sınırlanarak faaliyetine devam etmesi, TRACECA dahilinde bulunan Samsun Limanı'nın ro-ro hattı sayısının arttırılması ve gerekli yatırımların yapılması ve diğer Karadeniz limanlarımızın da TRACECA kapsamına dahil edilerek, Romanya-Gürcistan arasında kurulan doğu-batı ro-ro hatlarının ülkemiz ekonomisine yansıyan olumsuz etkilerini azaltmak gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak TRACECA'nın aslen Türkiye'yi Karadeniz-Hazar ulaştırma sisteminden dışlayan bir proje olduğu, ancak jeopolitik ve jeostratejik konumu nedeniyle ve yapacağı önemli ve doğru yatırımlarla Türkiye'nin TRACECA'yı kendine avantaj sağlayacak şekilde kullanabileceği belirtilmiştir.

Abstract:
In this study, the objectives and projects of the TRACECA Transport Corridor which are supported and financed by the European Union are examined and an evaluation from the point of view of Turkey is made. The road, seaway, railway, airway and multimodal transportation projects of TRACECA and their objectives are examined in detailed. During making evaluations for Turkey other existing transportation corridors and routes in Blacksea-Caspian region in addition to the TRACECA are taken into account. The existing economic and strategic potentials of the Central Asian Turkish Republics are mentioned in the study. The existing investments and strategies of the other regional powers which are also operating in the region are observed and Turkeys possible projects and investments against their strategies are examined. Blacksea Coastal Highway Project and Bosphorus Tube Tunnel Project are coming to the fore between the important projects which Turkey plans to realize. When Kars-Tbilisi-Baku railway route project can be realized, the shortest connection between Central Asia and Europe will be established. With the Blacksea Coastal Highway and Bosphorus Tube Tunnel projects an uninterrupted transportation through the TEN 4 Corridor to Europe will be established. Beside all these facts, comments are made about the importance, problems and advantages of particularly Turkey?s Blacksea harbours in the scope of existing transportation corridors. Connected with this subject it has been stated that Haydarpaşa Port should continue its service with a limited capacity, the ro-ro line number of Samsun Port should be increased and necessary investments should be done about this port and other Blacksea ports should be covered with TRACECA project in order to reduce the negative effects of the east-west ro-ro line between Romania and Georgia to the Turkish economy. In conclusion, it has been stated that the TRACECA project actually externalizes Turkey from Blacksea-Caspian transportation system, however, using its geopolitic and geostrategic position, Turkey can use TRACECA project advantageously making important and right investments.