Tuna Bulgar Kağanı Simeon ve dönemi (863-927)
Danube Bulgarian Kagan Simeon and his era
Yazar: AYŞE KAZDAL
Danışman: PROF. DR. MUALLA UYDU YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Simeon I = Simeon I ; Tuna Bulgar Hanlığı = Danubian Bulgarian Empire ; Türk tarihi = Turkish history

Özet:
Tuna Bulgar Kağanlığı tarihinin "büyük" olarak adlandırılan kağanı I. Büyük Simeon (893-927), I. Bulgar Kağanlığı ya da Tuna Bulgar Kağanlığı'nı Orta çağda ekonomik ve siyasî açıdan güçlendirerek Doğu Avrupa'nın en güçlü devletlerinden biri haline getirmiştir. İstanbul Patriği Nikolaos Mystikos tarafından 913 yılında imparator olarak taçlandırılan Simeon döneminde Bulgarlar, Balkan yarımadasının büyük bir kısmını hâkimiyetleri altına almışlardır. Başarılı bir hükümdar olmasının yanısıra mükemmel bir komutan da olan Kağan Simeon döneminde Bulgar ülkesinin sınırları Karadeniz, Adriyatik ve Ege Denizi'ne kadar yayılmıştır. Kağan Simeon yönetimindeki Bulgar Kağanlığı, Bizans'ın vasalı olmaktan çıkmış hatta birçok konuda onu kontrol eder hale gelmiştir. Bu nedenle Simeon dönemi tarihçiler tarafından "Bulgar Tarihinin Altın Dönemi" olarak adlandırılmıştır.
Gençliğinde İstanbul'da aldığı iyi eğitim sayesinde ileride hem çok iyi bir bilgin hem de iyi bir eğitimci olduğunu kanıtlayan Simeon, Bulgar edebiyatına da altın çağını yaşatmıştır. Bulgar Kağanlığı'nda olduğu kadar Slav dünyasında da kültür ve din alanında yaptığı hizmetler açısından önemli bir yere sahip olan Simeon, dindar, alçak gönüllü ve hatta aşırı mütevazı bir insan olmasına rağmen siyasî olarak kendini Bizans imparatorlarından çok daha üstün görmüştür. Bu duygular onun ve Tuna Bulgar Kağanlığı'nın gelecek yıllardaki hayatını çok fazla etkileyecektir.
Kaynaklar Simeon'un her zaman "Romalıların ve Bulgarların İmparatoru" olmayı hedeflediğini söylemektedir. 913 yılında İstanbul Patriği tarafından taçlandırılmasına rağmen bazı kaynaklar onun Patrik tarafından aldatıldığını ve sadece Bulgar İmparatoru unvanını aldığından bahsetmektedir. Bu duruma tepki gösteren Simeon 913 yılından ölümüne kadar Bizans topraklarına ve İstanbul'a yaptığı akınlarda hep bu hedefin peşinden koşmuştur. Hükümdarlığının son yıllarında Simeon, mühürlerinde Roma ve Bulgar imparatoru veya sadece Roma imparatoru unvanını kullanmıştır. Simeon'un hangi unvan ile taçlandırıldığı Bizans mı yoksa Bulgar imparatoru mu olduğu konusundaki tartışmalar bir yüzyıl boyunca sürmüştür ki bu bugün bile hâlâ tartışılmaktadır.

Abstract:
Known as one of the "Great" leader in Bulgarian history, Kagan I. Simeon Veliki (893-927), played a critical role in building the Bulgarian state, also known as Danube Bulgarian Khaganate, into one of the most powerful empires of Eastern Europe in the Middle Ages. The era of Simeon is therefore, referred to as the "Golden Period in Bulgarian History". In the year 913 AD, Nikolaos Mystikos, the Ecumenical Patriarch of Byzantine Constantinople, crowned Simeon 'Emperor of the Bulgarian state' in the Balkan peninsula and praised the Kagan on his excellence as a military leader (893-927). As Emperor, Simeon pushed the borders of the Bulgarian state out to three seas, Black Sea, Adriatic and Aegean and changed the status of the Bulgarian state as one that was merely a vassal of the Byzantium empire to one that arguably controlled it.
Not only was the Kagan a significant statesman and military leader but also one that was a scholar as he placed great importance on education. His influence lead to what is known as the Golden age of Bulgarian literature. Simeon, who provided several services to society and culture within the Bulgarian states was known as a humble, religious and modest individual. In the latter part of his life, Simeon pursued the idea of becoming the leader of all "Romans and Bulgarians", as he believed that politically his was more significant in status than those of the Byzantium empire.
After the year 913, building this country became his main purpose as he ordered several raids to Byzantium lands and Constantinople. To some historians, the Kagan rightfully earned this title, whereas others have argued that it was earned through manipulation and deceit. This debate between historians has lasted nearly a Century and has therefore brought light to the importance of Simeon's place in history.