Afganistan ve Türkiye'de Türkçe öğrenen Afganistanlı öğrencilerin, Türkiye Türkçesine yönelik görüşlerinin karşılaştırılması
Comparison of the opinions of Afghanistan students learning Turkish in Afghanistan and Turkey towards Turkish language
Yazar: AYBEGİM AHMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELİM EMİROĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye ve Afganistan'da yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Afganistanlı öğrencilerin Türkiye Türkçesine yönelik algı ve görüşlerini karşılaştırmaktadır. Çalışma, öğrencilerin Türkçe öğrenme motivasyonlarını, Türkiye'ye ve Türk toplumuna yönelik tutumlarını analiz etmeyi hedeflemektedir. Ayrıca, Türkiye'de eğitim görmeyi tercih eden Afganistanlı öğrencilerin tercih sebepleri ve Afganistan'dan ayrılma nedenleri incelenmektedir. Araştırma, dil eğitimi alanında karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlamakta ve bu alandaki literatür boşluğunun doldurmasına az da olsa bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Öte yandan, sadece Afganistanlı öğrencilerin Türkiye Türkçesine yönelik bakış açılarını incelemekle kalmayıp konuya daha geniş bir perspektiften bakarak Afgan öğrencilerin yüksek öğretim için Türkiye'yi tercih etmelerini etkileyen faktörleri detaylı bir şekilde ele alarak ve dil eğitimi alanında karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı hedeflemektedir. Türkiye'nin uluslararası öğrenci sayısındaki artışı ve Afganistan'dan gelen öğrenci göçü gözün önünde alındığın, bu tür çalışmalar öğrencilerin toplum kültürüne uyum sağlaması ve Türkçe öğrenme sürecini daha verimli değerlendirmesine katkı sağlayabilir. Söz konusu bu tez araştırmasında nitel araştırma modeli ve anket veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Veriler, B1 ve B2 seviyesindeki Afgan öğrencilerle yapılan görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Öğrencilerin görüş ve deneyimleri, uygulanan görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışma, Afganistan ve Türkiye'de farklı eğitim kurumlarında Türkçe öğrenen öğrencilerden oluşan bir örneklem grubuyla gerçekleştirilmiştir. Afganistan'da Türkçe eğitimi, kültürel ve siyasal olarak büyük önem taşımaktadır. Ülkede Türkçe, yerli Türkler arasında dil birliği sağlamak ve Türkiye ile olan bağları güçlendirmek için stratejik bir araç olarak görülmektedir. Türkçe eğitimi, 2001-2021 yılları arasında daha da önem kazanmış ve çeşitli eğitim projeleriyle desteklenmiştir. Ayrıca bu çalışmada Afganistan ve Türkiye arasındaki tarihsel, kültürel ilişkiler ve dinî bağlara da kısaca değinilmiştir. Son olarak ise araştırma Afganistanlı öğrencilerin Türkiye Türkçesine yönelik algı ve görüşlerini karşılaştırarak, dil eğitimi alanında yeni perspektifler sunmayı ve mevcut literatürdeki boşluğu doldurmaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.  Araştırmanın bulguları, dil eğitimi politikalarının geliştirilmesine yardımcı olabileceği gibi, Afganistanlı öğrencilerin Türkiye'deki eğitim süreçlerine dair önemli tespitler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Afgan öğrenciler, Türkiye Türkçesi, Türkçe Eğitimi.

Abstract:
This research compares the perceptions and opinions of Afghan students learning Turkish as a foreign language in Türkiye and Afghanistan towards the Turkish spoken in Türkiye. The study aims to analyze the students' motivations for learning Turkish and their attitudes towards Türkiye and Turkish society. Additionally, it examines the reasons Afghan students prefer to study in Türkiye and their reasons for leaving Afghanistan. The research aims to propose solutions to the problems encountered in language education and to contribute, albeit slightly, to filling the gap in the literature in this field. This research not only examines the perspectives of Afghan students on the Turkish spoken in Türkiye but also aims to provide a broader perspective by analyzing in detail the factors that influence Afghan students to choose Türkiye for higher education and proposing solutions to the problems encountered in language education. The increase in the number of international students in Türkiye and the migration of students from Afghanistan may be more beneficial for both the incoming students and for the adaptation to the cultural fabric of the society. In this thesis research, a qualitative research model and survey data collection method were used. Data were collected through interviews with Afghan students at B1 and B2 levels. The students' views and experiences were obtained through the applied interview form. The study was conducted with a sample group of students learning Turkish in different educational institutions in Afghanistan and Türkiye. Turkish education in Afghanistan is of great cultural and political importance. In the country, Turkish is seen as a strategic tool to ensure linguistic unity among native Turks and to strengthen ties with Türkiye. Turkish education gained even more importance between 2001 and 2021 and was supported by various educational projects. The study also briefly touches on the historical, cultural, and religious ties between Afghanistan and Türkiye. Finally, the research aims to provide new perspectives in the field of language education by comparing the perceptions and opinions of Afghan students towards the Turkish spoken in Türkiye and to contribute to filling the existing gap in the literature. The findings of the research may assist in the development of language education policies and provide significant insights into the educational processes of Afghan students in Türkiye.

Keywords: Afghan students, Turkish language, Turkish language.