Vitiligo tanılı hastalarda serum clusterin düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of the serum clusterin levels in vitiligo patients
Yazar: ASLI TOKMAK
Danışman: PROF. DR. NURAN ALLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Clusterin = Clusterin ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Serum = Serum ; Vitiligo = Vitiligo ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Vitiligo; deri ve mukozalardaki fonksiyonel melanositlerin kaybına bağlı ortaya çıkan edinsel bir hastalık olup; etyopatogenezinde öne sürülen teorilerden en çok desteklenenler oksidatif stres ve otoimmünite olmuştur. Clusterin; birçok doku tarafından salgılanabilen, apopitoz, enflamasyon, lipit transportu, oksidatif stres, doku yeniden yapılanması ve farklılaşma üzerine etkileri olan bir glikoproteindir. Atopik dermatit, Alzheimer hastalığı, sistemik skleroz gibi hastalıklarda oksidatif strese bağlı olarak clusterin düzeyinin arttığı gösterilmiştir. Oksidatif stres ile ilişkisi ve son yapılan çalışmalarda melanogenezi inhibe edici etkisinin de gösterilmiş olması nedeniyle; vitiligo hastalarında serum clusterin düzeyini ölçerek vitiligo patogenezindeki yerini ve hastalık aktivitesiyle ilişkisini göstermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 87 vitiligo hastası ve 87 kontrol dahil edildi. Vitiligo grubunda hastalık şiddet ve aktivite skorları (VASI ve VIDA) hesaplandı. Clusterin düzeyini etkileyebileceği düşünülen bazı oksidatif, enflamatuvar ve metabolik belirteçlerin serum seviyeleri ölçülerek clusterin düzeyine etkileri değerlendirildi.
Bulgular: Ortalama serum clusterin düzeyi vitiligo hastalarında 143,91±130,82 µg/ml iken, kontrol grubunda 108,79 ±29,61 µg/ml idi. Hasta grubunda serum clusterin düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Hasta grubunda serum clusterin düzeyi ile VASI, VIDA, yaş, hastalık başlangıç yaşı, fitzpatrick deri fototipi ve vitiligo alt tipleri arasında korelasyon saptanmadı. Hastalığın erken dönemlerinde serum clusterin düzeyinin daha yüksek olduğu saptandı. Çok değişkenli regresyon analizi sonucunda serum clusterin değerinin 130 µg/ml'nin üzerinde olması, ailede vitiligo varlığı, anti-nükleer antikor pozitifliği ve diyastolik kan basıncında artış vitiligoyu artıran bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Serum clusterin düzeyine etki edebilecek faktörlerin regresyon analizi yapıldığında yalnızca vitiligo, serum clusterin düzeyini artıran bağımsız bir risk faktörü olarak saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler ışığında; vitiligo patogenezinde clusterinin rolünün gösterilmesi açısından olgu sayısı artırılarak, hem serumda hem de lezyonlu deride clusterin düzeyinin değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç olduğu kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: Clusterin, oksidatif stres, VASI, vitiligo

Abstract:
Aim : Vitiligo is an acquired disease  characterized by the loss of functional melanocytes. Two major theories of vitiligo ethiopathogenesis include autoimmunity and oxidative stress. Clusterin is a glycoprotein found in a wide range of tissues. It is related to a number of functions including apoptosis, inflammation, lipid transport, oxidative stress, tissue remodeling and differentiation. It has been shown that serum clusterin levels were elevated in patients with atopic dermatitis, Alzheimer's disease and systemic sclerosis due to oxidative stress. Beside its relation with oxidative stress, recently  clusterin  was reported to inhibit melanogenesis. We aimed to examine the role of clusterin in pathogenesis of vitiligo and the relationship between serum clusterin levels and disease severity.
Matherials and Methods: A total of 87 patients with vitiligo and 87 healthy individuals were included in this study. Vitiligo area scoring index (VASI) and Vitiligo disease activity score (VIDA) were calculated in patients with vitiligo. Oxidative, inflammatory and metabolic indicators which may alter serum clusterin levels were measured and their relation with serum clusterin levels were evaluated. 
Results: The mean serum clusterin levels in patients with vitiligo was 143,91±130,82 µg/ml and 108,79 ±29,61 µg/ml in the control group. Serum clusterin levels were significantly higher in the patient group than the control group. There was no correlation between serum clusterin levels and VASI, VIDA, age, onset of disease, fitzpatrick skin type and vitiligo subtypes in patients group. Serum clusterin levels were found to be higher in early stages of the disease. Multivariate regression analysis showed the following to be independent risk factors with patients with vitiligo: serum clusterin level higher than 130 µg/ml, family history, the positivity of anti-nuclear antibody and elevated diastolic blood pressure. Regression analysis showed that only vitiligo was an independent risk factor for increased serum clusterin level.
Conclusion: In the light of findings of this study; further studies analysing both serum and lesional skin clusterin levels with more number of patients are needed in order to evaluate the role of clusterin in the pathogenesis of vitiligo.
Key words: Clusterin, oxidative stress, VASI, vitiligo