Diyabet ve kardiyovasküler hastalığı olan bireylerde reçete edilen ilaçlar arasındaki etkileşimin gözlenmesi
Observation of interaction between prescribed drugs in individuals with diabetes and cardiovascular disease
Yazar: ÜLFET KARA
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ZEHRA OMURTAG
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Polifarmasi = Polypharmacy ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions

Özet:
İnsanlar yaşlandıkça kronik hastalık görülme olasılığı artmaktadır. Kronik hastalıklarla birlikte çoklu ilaç kullanımı da kaçınılmaz olmaktadır. Çoklu ilaç kullanımı kontrol edilmediği takdirde ilaç-ilaç etkileşimi görülmektedir. Çalışmamızda diyabeti ve beraberinde kardiyovasküler hastalığı olan hastalarda ilaç etkileşimlerinin türünün yaşa ve cinsiyete göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için geçmişe dönük olarak medulla sistemi üzerinden hastaların reçeteleri incelenmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanılmış, oranlar bağımsız gruplarda Ki Kare testi ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışmamızda 151 hastanın reçetesi incelenmiş ve yapılan çalışmada ilaç etkileşim oranları %6 serious-use alternative etkileşim, %66,9 monitor closely etkileşim, %29,8 minor etkileşim ve %70,2 total etkileşim bulunmuştur. Monitor closely etkileşim sayısı yaş ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlemlenmiştir. Serious-use alternative etkileşim sayısı, Minör etkileşim sayısı ve toplam etkileşim sayısı yaş ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Erkek ve kadın cinsiyet gruplarında ilaç etkileşim oranlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Bu çalışmayla hastaların ciddi sorunlara neden olabilecek ilaç-ilaç etkileşimlerine maruz kaldığı gözlenmiştir. Bu nedenle sağlık profesyonellerinin polifarmasiye karşı daha dikkatli olmaları gerektiği ve akılcı ilaç kullanımı konusunda daha bilinçli olmaları gerektiği düşünülmektedir. İlaç etkileşimlerinin sağlık profesyonellerinin farmakolojik bilgi düzeylerinin iyileştirilmesi ve bu konuda farkındalığın arttırılmasıyla önlenebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
As people get older, their chance to develop chronic diseases increases. The use of multiple drug using with chronic diseases becomes inevitable. If multiple drug use is not controlled, drug-drug interactions are seen. In this study, it is aimed to evaluate the type of drug interactions in patients with diabetes and concomitant cardiovascular disease according to age and gender. Hence, prescriptions of patients were examined retrospectively through the medulla system. SPSS 15.0 for Windows was used for statistical analysis and the rates were compared with the chi-square test in independent groups. Statistical significance level of alpha was accepted as p <0.05. In the study, the prescriptions of 151 patients were examined and the drug interaction rates in the study; 6% serious-use alternative interaction; 66.9% monitor closely interaction; 29.8% minor interaction; and 70.2% total interaction was explored. Statistically, positive significant relationship was observed between the number of monitor closely interactions and age. According to the study,  statistically significant relationship was not found with the number of serious-use alternative interactions, the number of minor interactions and the total number of interactions and age. Statistically significant difference in drug interaction rates between male and female gender groups could not be seen. In this study, it was observed that patients were exposed to drug-drug interactions which can cause serious health problems. Therefore, it is thought that healthcare professionals should be more careful about polypharmacy and be more conscious about rational drug use. It is thought that drug interactions can be prevented by improving the pharmacological knowledge of health professionals and raising awareness on this issue.