Estetik emek ve tükenmişlik üzerine bir araştırma: Güzellik merkezi çalışanlarının deneyimleri
A research on aesthetic labor and burnout: Experiences of beauty center employees
Yazar: ZAHİDE AYDOĞDU AKYAR
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM VURAL YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Estetik emek kavramı, kadınların deneyimleri ve kuruluşların genel performansı üzerinde etkili olan, iş dünyasında önemli bir fikir olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde, iş dünyasında estetik emeğin ve güzellik duygusunun önemine giderek daha fazla vurgu yapılmaktadır. Güzellik ve bakım merkezleri genellikle tüketicilerle doğrudan etkileşime giren birimlerden oluşmaktadır. İşletmeler bu bölümlerde istihdam edilen personelin teknik uzmanlığının yanı sıra görsel çekiciliğe sahip olmasını beklemektedir. "Estetik emek", bir çalışanın fiziksel özelliklerini ve tutum, davranış, ses tonu ve aksan gibi "sosyal becerilerini" işletme markasıyla uyumlu hale getirme sürecini ifade etmektedir. Bu, söz konusu niteliklerin işletmenin temel bir değeri olarak somutlaştırılmasını ve sunulmasını içermektedir. Bununla birlikte, şirketler tarafından beklenen estetik emek performansı düzeyinin çalışanlar üzerinde olumsuz bir etkiye yol açıp açmadığını belirlemek önemli bir araştırma sorusudur. Bu çalışmanın temel amacı güzellik ve bakım merkezlerinde istihdam edilen kadın çalışanların yaşadıkları tükenmişlik düzeyleri ile estetik emek düzeyinin arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırma, Ankara'da bulunan güzellik ve bakım merkezlerindeki çalışan kadın çalışanların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 12 güzellik ve bakım merkezinden toplam 336 çalışana çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak anket uygulanmıştır. Araştırmada, Katırcıoğlu (2017) tarafından oluşturulan Estetik Emek Performans Ölçeği Çam (1992) tarafından Türkçeye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılarak katılımcıların estetik emeğe ve tükenmişliğe bakış açıları değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, katılımcıların misafir etkileşimleri sırasındaki estetik emek performansları ile tükenmişlik dereceleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
The concept of aesthetic labour has emerged as an important idea in business that has an impact on women's experiences and the overall performance of organisations. Nowadays, the importance of aesthetic labour and the sense of beauty in business is increasingly emphasised. Beauty and care centres usually consist of units that interact directly with consumers. Businesses expect the personnel employed in these departments to have visual appeal as well as technical expertise. "Aesthetic labour" refers to the process of aligning an employee's physical attributes and "soft skills" such as attitude, behaviour, tone of voice and accent with the business brand. This involves the embodiment and presentation of these qualities as a core value of the business. However, it is an important research question to determine whether the level of aesthetic labour performance expected by companies leads to a negative impact on employees. The main purpose of this study is to investigate the relationship between the level of burnout experienced by female employees employed in beauty and care centres and the level of aesthetic labour. The research was conducted with the participation of female employees working in beauty and care centres in Ankara. Within the scope of the research, a total of 336 employees from 12 beauty and care centres were surveyed using online survey method. In the study, the participants' perspectives on aesthetic labour and burnout were evaluated using the Aesthetic Labour Performance Scale created by Katırcıoğlu (2017) and the Maslach Burnout Inventory adapted into Turkish by Çam (1992). The findings of the study revealed that there was a statistically significant relationship between the participants' aesthetic labour performance during guest interactions and their burnout levels.