Kardeş ilişkileri, anne - baba tutumu, davranış ve uyum problemlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Evaluati̇on of si̇bli̇ng relati̇ons, mother - father atti̇tudes, behavi̇oral and adaptati̇on problems regardi̇ng several vari̇ables
Yazar: ESRA SEDA ERGİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÇAĞLAYAN DİNÇER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Davranış = Behavior ; Davranış biçimleri = Behavior patterns ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Uyum = Adjustment ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada okulöncesi dönemde kardeşi olan, ilköğretime devam eden çocukların anne-babaların tutumlarının çocuğun kardeş ilişkilerine, davranış ve uyum problemlerine etki eden değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın çalışma grubunu, 7-11 yaş aralığında (her yaş aralığında 50 çocuk olmak üzere), 125'i kız 125'i erkek olmak üzere toplam 250 ilköğretim öğrencisi ve aileleri oluşturmuştur. Araştırmada Kardeş İlişkileri Anketi, Farklı Deneyimlere Dayanan Kardeş Envanteri, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği, 6-18 Yaş Grubu Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir. Normallik testi sonucunda, gruplar arasında farklılık incelenirken ikili gruplarda normal dağılmayan değişkenlerde Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. İkiden fazla gruplarda ise normal dağılmayan değişkenlerde Bonferroni düzeltmeli Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişki Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. Bu araştırmada, olumsuz anne-baba tutumlarının; çocuğun kardeş ilişkilerini olumsuz etkilediğini, davranış ve uyum problemlerinin de oluşmasında bir etken olduğu görülmüştür. Ayrıca büyük çocuğun cinsiyetinin ve kardeşler arası yaş farkı değişkenlerinin; anne-baba tutumunun, anne-babanın farklılaşmış yaklaşımının, kardeş ilişkileri davranış ve uyum problemlerinin önemli yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to identify the variables relating to the effect of parents' attitude on preschool children's sibling relationship, behaviour and adjustment problems. Working group of this survey is composed of 125 female and 125 male, totalling 250 primary school students between the ages of 7 and 11 (50 children in each age range) along with their families. Sibling Relationship Questionnaire, Sibling Invertory of Differential Experiences Inventory, Parental Attitude Research Instrument, Child Behavior Check List For Age 6-18 and a personal information survey were used. The data collected were analysed through SPSS program. At the end of the normality test, Mann Whitney U Test was used for non-normally distributed variables in bilateral groups when analysing the differences between groups. In groups of more than two, Bonferroni corrected Kruskal Wallis H Test was used for non-normally distributed variables. Pearson Moment Correlation Analysis was used to analyse the relationships among variables. This study reveals that negative parental attitude negatively affects the sibling relationships and could lead to behaviour and adjustment problems. Furthermore, variables like gender of the elder child, age difference between siblings are found to be major predictors of parental attitude, differentiated approach of parents, sibling relationships, behaviour and adjustment problems.