Nesnellik yanılsaması ve yabancılaştırma etkisi olarak sinemada ekran estetiği
Screen aesthetic in the cinema as objectivity delusion and defamiliarization effect
Yazar: MEHMET KÖPRÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. Y. GÜRHAN TOPÇU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Algısal dönüşüm = Perceptual transform ; Ekran = Screen ; Ekran estetiği = Screen aesthetic ; Gerçeklik = Reality ; Nesnellik = Objectivity ; Sinema = Cinema ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Görsel-işitsel enformasyon teknolojisinde yaşanan hızlı gelişme, günümüz sinema seyircisinin yalnızca algılarının değil, neyin gerçek neyin kurmaca olduğuna karar verirken kullandıkları gerçeklik kıstaslarının da dönüşmesine sebep olmuştur. Seyircilerin görsel ve işitsel duyumlarına hitap eden bir kitle sanatı olan sinema da bu dönüşümden kaçınılmaz olarak etkilenmiştir. Kurmaca filmlere göre daha gerçek ve daha güvenilir bulunan; televizyonların aktüel haber çekimleri, amatör videolar, belgeseller veya güvenlik kameraları gibi sinema dışı görsel formlara, inandırıcılıklarını bu yeni dönemde de devam ettirmek isteyen film üreticileri tarafından başvurulmaktadır. Ekran estetiği olarak adlandırılan bu yeni biçem, bazı yapısal farklılıklarına ve kullanıldığı filmdeki işlevine göre, belgesel veya amatör bir atmosfer oluşturarak kurmaca yapımların nesnellik yanılsamalarını artırırken, yeni alternatif sinemanın bazı örneklerinde yabancılaştırıcı bir eleman gibi de kullanılabilmektedir. Bu yönüyle çelişik bir yapı olan ekran estetiği, içinde bulunduğu postmodern dönemin sanat anlayışında gözlenen bazı eğilimlerle de ortak özellikler sergilemektedir. Ama televizyon ve diğer elektronik medyalardan ilham alan bu yeni biçemin ticari sinemadaki kullanımı, gelenekselleşmiş ?daha gerçek görünme? anlayışının, Hollywood'un post-klasik dönemine uyarlanmış şekli olarak da yorumlanabilir.Anahtar Kelimeler: Algısal Dönüşüm, Gerçeklik, Ekran Estetiği, Güvenilir Biçemler, Yabancılaştırma.

Abstract:
Rapid progress on audio-visual information technologies have conduced to transform not only perceptions of new generation cinema audiences but also their criterions of reality that they use while reacting what it is real or fiction. As an audiovisual art, cinema has been inevitably influenced by this transformation. Some film makers applied other visual forms such as actual news footages, amateur videos, documentary films or security cams to cinema to ensure their films to look more realistic. While this new form called ?screen aesthetic? raises the objectivity delusions of fiction films by creating a documentary or amateur ambience, it is also used as a defamiliarization effect in alternative cinema. Therefore the screen aesthetics is a paradoxical structure. The structure has some common aspects with the artistic tendencies of postmodern era. But the usage of this new form in the commercial cinema that is inspired by television and other electronic media can probably be named as post-classic Hollywood version of conventional watchword ?look realer?.Key Words: Perceptual Transform, Reality, Screen Aesthetic, Authentic Forms, Defamiliarization.