İran Hukuku'nda vasiyet
Wills i̇n Iran Law
Yazar: MAHDİYEH KASEHGARI
Danışman: PROF. DR. CEMAL OĞUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Vasiyet = Will ; İran hukuku = Iran law

Özet:
Bu tez çalışması ile İran Hukukunda vasiyet kavramı tanımlanıp düzenleyiş biçimi, hukukî niteliği ve doğurduğu sonuçlar tanımlanmıştır. Vasiyet edennin vasiyet konusu üzerindeki yetkilileri ve vasiyet edilenin hakları ve taahütleri de çalışma kapsamı içindedir.Vasiyet, Arapça sözlük kökenli olup bağlamak veya vaat etme anlamına gelmektedir. Genel olarak kişinin bir tasarrufunu ölümünden sonraki bir döneme bağlaması anlamına gelmektedir. İran hukukunda vasiyete ilişkin yasal hükümler fıkh-i kaynaklara göre düzenlenmiştir. Kaynaklarda yer alan tanımlara göre, Vasiyetin geçerli olması ve uygulanması için 3 koşulun gerçekleşmesi (ölümün vuku bulması, karşılıksız olması ve vazgeçilebilir olması) zorunludur. Diğer taraftan İMK m. 190'nın belirlediği koşullar ( niyet ve rıza, yasal ehliyete sahip olma, vasiyet konusunun var olması ve vasiyetin ahlaka ve adaba aykırı olmaması) vasiyetin geçerli olması için gerçekleşmesi gereken diğer koşullardır.İHİK m. 276 olağan ve olağan üstü durumlarda yapılan vasiyet olmak üzere iki tür vasiyet öngörmüştür. Olağan durumlarda yapılan vasiyetler ise resmi, gizli ve el yazılı şekillerde yapılması kabul edilip her biri için gerekli şekil kuralları belirtilmiştir. Ancak Denizde yolculuk, savaş durumu vb. durumlarda, vasiyet sahibi gerekli koşulları yerine getirerek vasiyette bulunamaz. Bu nedenle yasa bazı durumlarda, vasiyetçini bazı kuralların yerine getirmekten muaf tutup hatta sözlü vasiyeti bile geçerli saymaktadır.İran hukukunda vasiyet eden sadece malvarlığının üçte biri üzerinde tam tasarruf yetkisine sahiptir ve malvarlığının üçte birini geçen bölüm üzerinde ölüme bağlı tasarruf sadece mirasçıların izniyle geçerli olmaktadır. Diğer taraftan İran Medeni Kanunu vasiyet eden için vasiyet konusu ile ilgili vasi tayin etme ve vasiyetten rucü yetkilerini tanımaktadır.İran Hukukunda vasiyetin tenfizi için ise terekenin mali değeri belilenerek onun üçte birinin hesaplanması,  vasiyet konusunun belirlenmesi ve terekenin üçte birini aşan vasiyetlerin aşağı çekilmesi gerekmektedir. Değinildiği gibi üçte biri aşan miktar sadece mirasçıların izniyle tenfiz edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Vasiyet, Vasiyetin geçerliliği, Vasiyetin şekli, Vasiyetin tenfizi, İran Hukuku

Abstract:
In this study the concept of will in Iranian legal system has been introduced and the preparation process, legal identity, and results generated from it has been investigated. In addition the authorities of the legator on the legacy and the rights and commitments of legatee has also been studied. Having an Arabic origin, "Vasiyet" (will) has the meaning of relating or to promise, and in general it has the concept of relating the belongings of a person to the period after his death. In Iranian legal system the law related to will has been organized according to Islamic law sources and based on the descriptions of these sources, it is mandatory for 3 conditions (the occurrence of death, to be unrequited, and to be revocable) to be fulfilled in order for the will to be valid and implemented. On the other hand, according to the conditions introduced by IMK m.190 (intention and consent, having legal capacity, the availability of a legacy, and having no compliance to unethical issues) are among the other terms which need to be satisfied for the validation of the will.  In IHIK m. 276 two kinds of will have been predicted which are the wills prepared under usual and unusual conditions. For the wills prepared under usual conditions three types official will, secret will, self written have been accepted and the necessary format for each of them has been specified. However for unusual conditions such as sea journeys, state of war etc. which the legator cannot carry out all the needed legal requirements of the will, the law exempts the legator from fulfilling some of the requirements and even in some cases considers nuncupative will eligible.  In Iranian law the lagator only has full possession over one third of his/her assets therefore the will that includes more than one third of the asset is only valid with the permission of the heirs. On the other hand, according to Iran's civil code, the legator can appoint an executor for the legacy and can revoke the will.In Iran's law, for the enforcement of the will, the value of the assets needs to be determined and one third of it should be calculated, later the legacy has to be determined and if it exceed one third of the asset it should be decreased to the acceptable amount. As stated before, the amount of legacy which exceeds the legal amount can only be enforced by the permission of the heirs.

Anahtar Kelimeler	: Will, Validity of a Will, Form of a Will, Put in Force a Will, Iran's Law