Boşanmış kadınlarda psikolojik iyi oluş ile toplumsal cinsiyet algısı ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological well-being, gender perception and cognitive flexibility in divorced women
Yazar: VİLDAN AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. EROL ESEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırmada boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeyleri ile toplumsal cinsiyet algıları ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ek olarak boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeylerinin eğitim durumu, algılanan sosyo-ekonomik düzey, evlilik süresi, boşanmanın üzerinden geçen süre, boşanmadan sonra psikolojik yardım alıp almama durumu, boşanma nedeni, boşanma şekli, çalışma durumu, barınma şekli, yerleşim yeri ve çocuk sayısı gibi sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır.
Araştırmaya 19 ile 70 yaş aralığında olan 213 boşanmış kadın katılmıştır. Katılımcılara uygun/kolayda (convinience sampling) örneklem yöntemiyle ulaşılmıştır. Veri toplama süreci çevrim içi olarak yürütülmüştür. Bu araştırmada boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeyleri "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ile, toplumsal cinsiyet algıları "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği" ile ve bilişsel esneklik düzeyleri ise "Bilişsel Esneklik Envanteri" ile ölçülmüştür. Katılımcılara ait demografik bilgiler araştırmacı tarafından oluşturulan "Sosyodemografik Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Araştırmada değişkenlerin ortalamaları arasındaki farkı tespit etmek için tek yönlü ANOVA ve bağımsız gruplar için t-testi yapılmıştır. Psikolojik iyi oluş, toplumsal cinsiyet algısı ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeyleri ile toplumsal cinsiyet algıları ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeylerinin eğitim durumu, algılanan sosyo-ekonomik düzey, boşanma nedeni, boşanma şekli, çalışma durumu, barınma şekli ve yerleşim yeri değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilirken boşanmış kadınların psikolojik iyi oluş düzeylerinin evlilik süresi, boşanmanın üzerinden geçen süre, psikolojik yardım alıp almama durumu ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between the psychological well-being levels of divorced women and their gender perceptions and cognitive flexibility levels was examined. In addition, the psychological well-being levels of divorced women were found to be educational status, perceived socio-economic level, duration of marriage, time since divorce, whether or not they received psychological help after divorce, reason for divorce, type of divorce, employment status, type of accommodation, place of residence and number of children. It was examined whether it differs according to socio-demographic variables such as 213 divorced women aged between 19 and 70 participated in the study. Participants were reached by convinience sampling method. The data collection process was carried out online. The psychological well-being levels of divorced women were measured with the "Psychological Well-Being Scale", their gender perceptions were measured with the "Gender Perception Scale" and their cognitive flexibility levels were measured with the "Cognitive Flexibility Inventory". Demographic information of the participants was collected with the "Sociodemographic Information Form" created by the researcher. In the study, one-way ANOVA and t-test for independent groups were used to determine the difference between the means of the variables. Pearson product-moment correlation coefficient was used to determine the relationship between psychological well-being, gender perception and cognitive flexibility.
As a result of the analyzes, it was determined that there was a moderately significant positive relationship between the psychological well-being levels of divorced women and their gender perceptions and cognitive flexibility levels. In addition, it was determined that the psychological well-being levels of divorced women differ significantly according to their educational status, perceived socio-economic level, reason for divorce, type of divorce, employment status, type of housing and place of residence. It was determined that there was no significant difference according to the variables of whether or not they received psychological help or not and the number of children.