Bir eğitim hastanesinde çalışan doktor ve hemşirelerin hasta ve çalışan güvenliği konusundaki görüşlerinin belirlenmesi
Determination of the physcians? and nurses? opinions on patient and working safety in a training hospital
Yazar: ŞEMSETTİN VAROL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA NECMİ İLHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Doktorlar = Physicians ; Güvenlik = Security ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Hasta ve çalışan güvenliği; Sağlık hizmeti sunumunda hasta ve çalışanların zarar görmesine yol açabilecek her türlü işlem ve süreçler ile ilgili alınacak tedbir ve iyileştirme uygulamalarına yönelik faaliyettir. Bu çalışma hasta ve çalışan güvenliği konusunda doktor ve hemşirelerin görüşlerinin belirlenerek bu konulardaki varsa eksik kısımların ortaya çıkarılması, hasta ve çalışan güvenliği konularında eksikliği saptanan hususlar için gerekli eğitim, koruyucu ekipman, fiziki mekan ihtiyaçlarının belirlenmesi, sağlık çalışanlarında hasta ve çalışan güvenliği konularında farkındalığın artırılması için yapılmıştır. 2011 yılında yapılan bu araştırma Ankara'da bir eğitim hastanesinde çalışan doktor ve hemşirelerin hasta ve çalışan güvenliği konusunda görüşlerinin belirlenmesi amacı ile yapılan tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır.Araştırma GATA'da poliklinik ve kliniklerde yapılmıştır Gülhane Askeri Tıp Akademisi Eğitim Hastanesi'nde hasta bakılmayan birimlerde çalışan hemşire ve doktor sayısı 171, araştırma döneminde sürekli izinli (doğum izni, yurt dışı izin, aylıklı ve aylıksız izin, geçici görev v.s.) olan ve bu nedenle görevde bulunmayan doktor ve hemşire sayısı 360 kişi olup, araştırmanın evrenini görevde bulunan ve hasta bakım hizmeti veren toplam 919 doktor ve hemşire oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında toplam 752 kişiye ulaşılmıştır. Anket yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Ankete katılım oranı %80,2'dir. Veriler bilgisayara SPSS 15.0 istatistik paket programı aracılığı ile yüklenmiş ve tanımlayıcı istatistikler Ki-kare ve Fisher'in Kesin Testi, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri p?0.05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmaya katılanların %74,9'u ?Nöbet değişimi sırasında hasta bakımıyla ilgili önemli bilgiler çoğu zaman kaybedilmez'' önermesine ?katılıyorum veya tamamen katılıyorum'', Katılımcıların %79,5'i ?Hastanede kan transfüzyon hataları olamaz'' önermesine ?katılıyorum veya tamamen katılıyorum'', Çalışmaya katılanların %80,5'i ?Bu hastanede nöbet değişimleri hastalar açısından problemli değildir'' önermesine ?katılıyorum veya tamamen katılıyorum'' şeklinde yanıtlar vermişlerdir. Araştırmaya katılanların eğitim düzeylerine göre önermelere verdikleri puanların ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuştur. Ön lisans grubunda diğer gruplara göre tüm önermelere ait ortalama puanlar istatistiksel olarak anlamlı düşüktür. Araştırmaya katılanların görevlerine göre önermelere verdikleri puanların ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuştur. Yönetici grupta çalışan gruba göre tüm önermelere ait ortalama puanlar istatistiksel olarak anlamlı yüksektir. Araştırmaya katılanların mesleklerine göre önermelere verdikleri puanların ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuştur. Fark yoğun bakım ve klinik hemşirelerinin önermelere verdikleri puanların ortalaması diğer gruplardan istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmasından kaynaklanmaktadır.?Hasta ve Çalışan Güvenliği'' konusunda araştırmaya katılmış olan doktor ve hemşirelerin bu konudaki düşüncelerine ulaşmak önem taşımaktadır. Hasta güvenliği konusunda az çalışma olması ve de çalışan güvenliği ile ilgili olarak çok kısıtlı sayıda çalışmaya ulaşılması bu konuyu destekler niteliktedir. Bu konu ile ilgili yapılacak çalışmalarda alınacak önlemler açısından yol gösterici olacaktır. Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 1998'den beri yürürlükte olduğu ancak sağlık çalışanlarının hakları ile ilgili bir yönetmeliğin bulunmadığı gerçeğinden yola çıkarak bu konuda yasal düzenleme yapılması gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Hasta, Çalışan, Hasta Güvenliği, Çalışan Güvenliği, Tıbbi Hata

Abstract:
Patient and working safety are new healthcare disciplines that emphasizes the reporting, analysis, and prevention of errors that often lead to adverse healthcare events towards to patients and workers. This study is performed to determine the deficiencies in patient and working safety by investigating the opinions of nurses and physicians on these topics, to determine the essential training, protective equipments and physicial sites which are designated as insufficient on patient and working safety, to increase the awereness of healthcare workers on patient and working safety. This study which is conducted to determine the opinions of physcians and nurses in a training hospital in Ankara is a descriptive cross sectional study.The study is conducted in outpatient and inpatient clinics at Gulhane Military Academy Training Hospital. The number of nurses and physicians who are working in departments where healthcare activities are not performed is 171. Also 360 nurses and physicians were not on duty because of different reasons such as temporary duties in other institutions, birth day off, day off with or without any salaried, duty abroad etc.. The total number of physicians and nurses who are active for healthcare activitiesis 919. And 752 of them participated in the study. The participation rate is 80.2%. The survey is conducted as face to face interview method. SPSS for Windows 15.0 package program is used for data enter and analysis. Descriptive statistics are calculated and chi-square test, Fisher?s exact test, Kruskal Wallis and Mann Whitney U test are used for comparisions. Statistical significance is accepted as p<0.05.74.9% of the participants marked the choices agree or completely agree for the statement ?Most of the important information related with patient care are not lost during shift changes?, 79.5% of them marked agree or completely agree choices for the statement ?Blood transfussion errors are not occured in our hospital?, 80.5% of them marked the same two choices fort he statement ?The shift changes are not problematic for patients in our hospital?. Statistically significant difererences are found for means of scores with respect to participants? education levels. The mean scores of the statements are statistically lower in license group than others. Statistically significant differences are found between groups with respect to their job positions. The mean scores of the statements in administator group are higher than the others. The mean scores are also found statistically different with respect to personel career. The differences are found because of the lower scores which are belong to intensive care and clinic nurses.It is important to receive the opinions of physicians and nurses on patient and working safety? Limited numbers of studies on patient and working safety in literature are supporting the importance of the topic. The studies which will be conducted on these topics will be guide for the preventive measures. Although the Patients Rights Regulation is valid since 1998, there is stil no regulation for working safety so it is very important to perform regulations on this very important topic.Key words: patient, working, patient safety, working safety, medical error