Omurilik yaralanmalı hastalarda farklı tekerlekli sandalye sürüş paternlerinin omuz ve dirsek üzerine etkileri
The effects of different wheelchair stroke patterns on should and elbow in patients with spinal cord injury
Yazar: GONCA DOĞAN ÖNCÜL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TOK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Dirsek = Elbow ; Dirsek eklemi = Elbow joint ; Omurga = Spine ; Omuz = Shoulder ; Spinal yaralanmalar = Spinal injuries ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair

Özet:
Bu çalışma ile omurilik yaralanmalı hastalarda farklı tekerlekli sandalye sürüş paternlerinin omuz ve dirsek üzerine etkilerinin fizik muayene ve ultrasonografik veriler ile birbirine üstünlüklerinin incelenmesini amaçladık. Böylece; günlük yaşamlarının önemli bir bölümünde tekerlekli sandalye kullanmak zorunda olan omurilik yaralanmalı hastalarda omuz ve dirsek patolojilerinin ortaya çıkışlarının azaltılmasını amaçladık.
Bu çalışmaya omurilik yaralanmalı 60 hasta dâhil edildi. Dâhil edilen hastalara TS sürüş paternleri gösterildi. Günlük yaşamda hangi sürüş paternini kullandıkları soruldu. Hastaların sandalye sürüş şekilleri gözlemlenerek 4 sürüş paternine ayrılmışlardır. Hastaların 20'si (%33,3) semisirküler grubunda, 18'i (%30) yay benzeri itme paterni grubunda, 16'sı (%26,6) tek döngülü itme paterni grubunda, 6'sı (%10) çift döngülü itme paterni grubunda yer aldı. Hastaların günlük yaşantılarında temel olarak yaptıkları 15 aktivite esnasında omuz ağrısının varlığının ve şiddetinin belirlenmesi için "Tekerlekli Sandalye Kullananlarda Omuz Ağrı İndeksi" (Wheelchair Users Shoulder Pain Index) (WUSPI), omuz muayene bulgularını değerlendirmek için "Omuz Bölgesi Fizik Muayene Ölçeği" (Physical Examination of the Shoulder Scale) (PESS), omuz bölgesi ultrason değerlendirmesi için "Ultrasonografik Omuz Patolojisi Değerlendirme Ölçeği" (Ultrasound Shoulder Pathology Rating Scale) (USPRS) kullanıldı ve bu ölçekten farklı olarak ayrıca subdeltoid bursa ve rotator manşon kalınlığı ölçüldü. Ultrasonografik dirsek değerlendirmesinde ise common ekstansör tendon kalınlığı, common fleksör tendon kalınlığı ve triseps tendon kalınlığına bakıldı. Olguların aktivite düzeyi ise "Godin Boş Zaman Fiziksel Aktivite Ölçeği" ile değerlendirildi.
Tekerlekli sandalye sürüş paterni grupları arasında PESS, WUSPI, USPRS, omuz ve dirsek usg ölçüm parametleri açısından farklılık saptanmadı. Godin Boş Zaman Fiziksel Aktivite Ölçeği değerlendirmesinde zorlu düzeyde egzersiz miktarlarına bakıldığında semisirküler ve yay benzeri sürüş paternleri çift döngülü sürüş paternine göre düşük egzersiz seviyesinde bulundu ve istatistiksel olarak anlamlı olarak saptandı. Orta düzeyde egzersiz miktarlarına bakıldığında yay benzeri sürüş paterni tek döngülü sürüş paternine göre düşük egzersiz seviyesinde bulundu ve istatistiksel olarak anlamlı olarak saptandı. Çift döngülü sürüş paterni kullanıcılarının sık, düzenli ve zorlu düzeyde egzersiz yaptıkları sonucuna ve tek döngülü sürüş paterni kullanıcılarının da sık, düzenli orta düzeyde egzersiz yaptıkları sonucuna varılabilir.
Sonuç olarak çalışmamızda gruplar arasında Godin Boş Zaman Fiziksel Aktivite Ölçeği dışında klinik ve ultrasonografik değerlendirmelerde anlamlı farklılık tespit edilememiş olup elde ettiğimiz bulgular semisirküler sürüş paterni kullanılmasını öneren mevcut klavuzlarla aynı fikre sahip değildir. Hastaların tekerlekli sandalye sürüş paterni tercihinde kendilerini en konforlu ve rahat olarak hissettiği sürüş paternini seçmesinde omuz ve dirsek patolojileri açısından farklılık arzetmeyeceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, we aimed to examine the effects of different wheelchair stroke patterns on shoulder and elbow with physical examination and ultrasonographic data in patients with spinal cord injury. Thus; we aimed to reduce the occurance of shoulder and elbow pathologies in patients, which have spinal cord injury, who have to use wheelchairs for a significant part of their daily lives.
Sixty patients with spinal cord injury were included in this study. Showing wheelchair stroke patterns and asking their daily stroke pattern, the included patients were divided into four stroke patterns which they used in daily life. Twenty (33,3%) patients were in the semicircular stroke pattern group, 18 (30%) were in the arcing group, 16 (26,6%) were in the single-loop group, and 6 (10%) were in the double-loop group. The 15 activities of patients, which used for their daily lives, were measured. Wheelchair Users Shoulder Pain Index (WUSPI) used to evaluate for shoulder pain presence and severity in that activities. Physical Examination of the Shoulder Scale (PESS) used to evaluate shoulder physical examination. Ultrasonographic Shoulder Pathology Rating Scale (USPRS) used to evaluate for shoulder ultrasonographic examination. We also masurred the subdeltoid bursa and rotator cuff thickness. In the ultrasonographic elbow evaluation, common extensor tendon thickness, common flexor tendon thickness and triceps tendon thickness were measured. The activity level of the patients was evaluated with the Godin Leisure Physical Activity Scale. 
PESS, WUSPI, USPRS, shoulder and elbow usg measurement parameters were not different between the wheelchair driving pattern groups. When the challenging levels of exercise was considering in the Godin Leisure Physical Activity Scale evaluation, semicircular and arcing push patterns were found to be lower exarsice level than double-loop push pattern. This evaluation was statistically significant. In terms of moderate exarcise levels, arcing push pattern was found to be lower than single-loop push pattern and this was statistically significant. It can be concluded that users of double-loop push pattern exercise frequently, regularly and on a demanding level. It can be concluded that users of single-loop push pattern exercise frequently, regularly and moderately.
In conclusion, no significant difference was found between the groups in the clinical and ultrasonographic evaluations except the Godin Leisure Time Physical Activity Scale, and our findings do not have the same idea as the current guidelines recommending the use of semicircular driving pattern. It was evaluated that there would be no difference in terms of shoulder and elbow pathologies in choosing the push pattern in which patients felt the most comfortable and easy when choosing the wheelchair stroke push pattern.