Sosyal mühendislik bağlamında bilgi güvenliğinin endüstri 4.0 tabanlı sistemlere uyarlanması
The adaptation of information security to industry 4.0 based systems in the context of social engineering
Yazar: CEVDET ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KAYA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi güvenliği = Information security ; Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sistem yaklaşımı = System approach ; Sosyal mühendislik = Social engineering

Özet:
Medeniyetlerin yükseliş ya da çöküşleri, karşılaşabilecekleri kırılma anlarının öngörülüp yönetilebilmeleri ya da anlaşılamamalarıyla doğrudan ilintilidir. Bu manada, doğru zamanlamayla küçük de olsa anlamlı öngörü ve önlemlerin, geç kalınmış maliyetli yatırımlardan çok daha fazla fayda sağlayacağı açıktır. Günümüzdeki teknolojik büyüme ve iletişim hızındaki artış, süreç döngülerini hem karmaşık hem de kontrolü zor bir duruma sokabilmektedir. Parçaların her birinin öneminin göz ardı edilemeyeceği fakat esas olanın büyük resmi görebilmek olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu çalışma özellikle içinde bulunduğumuz ve yakın gelecek zaman diliminde yaşamı daha fazla kuşatacak olan bir sürecin yapı taşlarını oluşturan Sosyal Mühendislik, Bilgi Güvenliği ve Endüstri 4.0'ın ilişkisinin ortaya konulması amaçlanarak yapılmıştır. Bu kavramların bütüncü (holistik) olarak yorumlanmaları da oldukça önemlidir. İlişkilendirme süreci sistem yaklaşımı, kaos teorisi ve kaos teorisi içerisinde yer alan kelebek etkisi'ne dayandırılmıştır. Bu sürecin işleyişi ise insan merkezi sinir sisteminde yer alan nörolojik yapıyla benzeşim (analoji) yapılarak kurgulanan bir model üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Literatür araştırması sonucunda elde edilen bulgular, yurt içi ve yurt dışında bulunan ve ağırlıklı olarak bilgi teknolojileri alanında önde gelen kurum ve kuruluşlarda görev yapan, bilgi teknolojisi yöneticisi ve benzer pozisyonlarda bulunan yöneticiler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde elde edilen veriler doğrultusunda yorumlanmıştır. Çalışmada yer alan üç ana kavram için şu ana kadar ilişkisel ve bütüncü bir yaklaşım içeren bir çalışmanın yapılmadığı, bu bağlamda organizasyonlarda güvenlik ve yapısal açıkların varlığının yeterince ortaya konulamadığı, ayrıca bu yöndeki risklerin katlanarak arttığı görülmüştür. Siber dünyadaki gelişmelerin ve yapay zekâ alanındaki çalışmaların işletme, kurum, kuruluş ve devletlere karşı olumsuz yönde daha yoğun ve daha tehlikeli boyutlarda kullanılmaya başlamasından önce, gerekli önlemlerin mümkün olan en kısa süre içerisinde alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Teknoloji okuryazarı olan, çeşitli eğitimlerle desteklenmiş donanımlı insan kaynağının oluşturulması, sızma testlerinin (penetration testing) yapılması ve risklere yönelik farkındalık yaratmanın en ekonomik ve en hızlı alınabilecek önlemlerin başında yer aldığı tespit edilmiştir. Basit ama etkili olan bu önlemler sayesinde risklerin büyük oranda engellenebileceği düşünülmektedir.
Yenilikçi teknolojiler çatısı altında sektörel kavramların bütüncü bir yaklaşımla değerlendirilmesi işletmelerde nihai amaç olan karlılığın arttırılmasının yanı sıra verimliliğin optimizasyonuna, hizmetin hızlı ve kesintisiz sunulabilmesine, işletme güvenirliğinin korunmasına, değişken piyasa koşulları ve rekabetçi ekosistem içerisinde işletme varlıklarının arttırılmasına önemli katkılar sunacaktır. Günümüz işletmelerinin "varlık" olarak gördükleri veri'nin korunmasına ve Endüstri 4.0 çatısı altında güvenli bir geleceğin inşasına çeşitli katkılar sunacağını düşündüğümüz bu çalışmanın ayrıca, yönetici kadrolarına da farklı bakış açıları kazandırabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Mühendislik, Bilgi Güvenliği, Endüstri 4.0, Sistem Yaklaşımı, Kaos Teorisi

Abstract:
Rises or collapses of civilizations are directly related to the ability to predict and manage the moments of breaking that they may encounter. In this sense, it is clear that meaningful forecasts and measures, albeit small, with the right timing, will benefit much more than late-cost investments. Today's technological growth and increase in communication speed can put the process cycles in a complex and difficult state to control. It should not be overlooked that the importance of each piece cannot be ignored, but the main thing is to see the big picture. This study was carried out with the aim of revealing the relationship between Social Engineering, Information Security and Industry 4.0, which are the building blocks of a process that we are in and will encompass life more in the near future. It is also very important that these concepts are interpreted as holistic. The relationship between the concepts is explained by a model developed by analogy with the neurological structure in the human central nervous system by considering the system approach, chaos theory and the butterfly effect within the chaos theory. The findings obtained in this study have been interpreted based on the conceptual framework which is drawn through literature review, these findings are obtained as a result of semi-structured interviews conducted with information technology managers or managers in similar positions, mainly in leading institutions and organizations in the field of information technologies. It has been observed that a relational approach has not been adequately perceived and applied in the three main concepts Social Engineering, Information Security and Industry 4.0, and therefore, structural deficits have emerged in organizations and the existing risks have increased exponentially. It was concluded that the necessary measures should be taken as soon as possible before the developments in the cyber world and the works in the field of artificial intelligence are started to be used in a more intensive and more dangerous manner negatively against the enterprises, institutions and organizations and even the states. It is determined that the creation of well-equipped human resources, which are technology literate, supported by various trainings, conducting penetration tests and raising awareness for risks are at the top of the most economical and fastest measures to be taken. It is predicted that risks can be prevented to a great extent thanks to these simple but effective initiatives. Evaluating sectoral concepts with a holistic approach under the roof of innovative technologies will contribute to the optimization of efficiency, rapid and uninterrupted service delivery, preservation of business reliability, and increasing business assets in a competitive ecosystem, as well as increasing profitability, which is the ultimate goal in enterprises. It is thought that this study, which we think will contribute to the protection of the data that today's businesses see as "assets" and to the construction of a secure future under the umbrella of Industry 4.0, can also bring different perspectives to the executive staff. Keywords: Social Engineering, Information Security, Industry 4.0, System Approach, Chaos Theory.