COVID-19 pandemi sürecinde kadınların sağlığa ilişkin kaygı durumlarının uyku kalitesi ve menstrual siklus üzerine etkisinin incelenmesi
Determining the effects of women's anxiety status regarding to health on sleep quality and menstrual cycle during the process of COVID 19 pandemy
Yazar: GÖZDE NUR YAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemi sürecinde kadınların bireysel sağlıklarına ilişkin yaşadıkları kaygı düzeyinin uyku kalitesi ve menstrual siklus üzerine etkisini değerlendirmek hedeflenmiştir.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma, menopoza girmemiş 310 kadının katılımıyla yapılmıştır. Çalışma verileri, 'Veri Toplama Formu', 'Sağlık Anksiyetesi Ölçeği' ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ni içeren çevrimiçi olarak hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi; Pearson korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey çoklu karşılaştırma testi, basit doğrusal regresyon analizi ile iki durumlu lojistik regresyon analizlerinden yararlanılarak elde edilmiştir. Analizlerde istatistiksel anlamlılık 0,05 düzeyinden yorumlanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 40,12 olup; %58,4'ünün COVID-19 geçirdiği, %52,9'unun COVID-19 aşısı olduğu, COVID-19 aşısı olanların %61,3'ünün ise aşı olmanın kaygı düzeylerini azalttığı ifadesine 'evet' cevabını verdikleri belirlenmiştir. Katılımcıların günde ortalama 7,24 saat uyudukları, %45,5'inin COVID-19 pandemisi süresince uyku alışkanlığının olumsuz etkilendiği saptanmıştır. Kadınların Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamasının 18,76±8,63; Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'nden aldıkları puan ortalamasının ise 7,40±3,45 olduğu belirlenmiştir. Pandemi sürecinde kadınların sağlığa ilişkin kaygılarının menstrual döngülerini ve uyku kalitelerini anlamlı bir şekilde etki ettiği tespit edilmiştir. Sağlık anksiyete ölçeği puanlarındaki 1 birimlik artış pandemi sürecinde menstrual döngünün olumsuz etkilenme oddsunu 1,066 kat artırdığı (Odds Ratio=1,066); Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puanları 1 birim arttığında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puanlarının da 0,148 arttığı (β=0,148) bulunmuştur.
Sonuç:  COVID-19 pandemisinde kadınların ilerleyen pandemi süreci ile birlikte sağlık kaygılarının aşılar ve hastalığın sürecindeki belirsizliğin ortadan yavaş yavaş kalkmasına rağmen sağlığa ilişkin kaygı düzeyinin uyku kalitelerini ve menstrual sikluslarını olumsuz yönde etkilediği değerlendirilmiştir. Bu nedenle pandemi sürecinde sağlık kaygılarının altında yatan nedenleri saptayıp, çözümlerine odaklanılıp bu süreçteki uyku kalitesinin arttırılması ve menstrual siklusa yönelik olumsuzlukların giderilmesi ile ilgili yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu önerilmektedir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the effect of the level of anxiety experienced by women regarding their individual health during the COVID-19 pandemic on sleep quality and menstrual cycle.
Materials and methods: This study was conducted with the participation of 310 women who had not reached menopause. Study data were collected with an online questionnaire including the 'Data Collection Form', the 'Health Anxiety Scale' and the Pittsburgh Sleep Quality Index. Statistical analysis of data; Pearson correlation coefficient was obtained by using Independent Sample T Test, One Way Analysis of Variance (ANOVA), Tukey multiple comparison test, simple linear regression analysis and two-state logistic regression analysis. Statistical significance was interpreted at the 0.05 level in the analyzes.
Results: The mean age of the women participating in the study was 40.12; It was determined that 58.4% of them had COVID-19, 52.9% were vaccinated against COVID-19, and 61.3% of those who were vaccinated with COVID-19 answered 'yes' to the statement that being vaccinated reduces their anxiety levels. It was determined that the participants slept an average of 7.24 hours a day, and the sleeping habits of 45.5% of them were negatively affected during the COVID-19 pandemic. The mean score of women from the Health Anxiety Scale was 18.76±8.63; The average score they got from the Pittsburgh Sleep Quality Index was determined to be 7.40±3.45. It has been determined that women's health concerns during the pandemic process significantly affect their menstrual cycles and sleep quality. A 1-unit increase in health anxiety scale scores increased the odds of adversely affecting the menstrual cycle 1.066 times during the pandemic process (Odds Ratio=1,066); It was found that when the Health Anxiety Scale scores increased by 1 unit, the Pittsburgh Sleep Quality Index scores increased by 0.148 (β = 0.148).
Conclusion: In the COVID-19 pandemic, although the health concerns of women with the advancing pandemic process, vaccines and the uncertainty in the process of the disease gradually disappeared, it was evaluated that the level of health anxiety negatively affected their sleep quality and menstrual cycles. For this reason, it is suggested that new studies are needed to determine the underlying causes of health concerns during the pandemic process, to focus on their solutions, to increase the quality of sleep in this process and to eliminate the negative effects of the menstrual cycle.