Endemik Centaurea zaferii negaresh bitkisininantioksidan aktivitesi ve enzim inhibisyonetkilerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activity and enzymeinhibition effects of endemic Centaurea zaferii negareshplant
Yazar: TUĞBA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. AYSUN ERGENE ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT YIRTICI
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye'de endemizm oranı %66 olan Centaurea L. cinsine ait birçok tür, halk
arasında geleneksel olarak çok sayıda hastalığın tedavi edilmesinde kullanılmakta ve
dolayısıyla bu türlerle ilgili biyoaktivite çalışmaları da giderek artmaktadır.
Bu çalışmada kullanılan Centaurea zaferii Negaresh bitkisinden elde edilen farklı
özütlerin toplam fenolik (TPC) ve flavonoid içeriklerinin (TFC) zengin, in vitro
antioksidan ve diyabet ile ilişkili enzimler olan α-amilaz ve α-glukozidaz enzimlerini
inhibe etme özelliklerinin güçlü olduğu gözlemlenmiştir. Maserasyon ile elde edilen
metanol özütünde TPC (80,73 mg GAE/g) ve TFC (62,16 mg RE/g)' nin daha yüksek
olduğu tespit edilmiştir. Diklorometan özütünün fosfomolibdenum (164,56 mg TE/g)
antioksidan testinde ve α-amilaz (490,67 mg ACE/g) inhibisyonunda, metanol
ekstresinin ise DPPH (23,25 mg TE/g), ABTS (56,35 mg TE/g), CUPRAC (61,71 mg
TE/g), FRAP (82,22 mg TE/g) antioksidan testlerinde ve α-glukozidaz (1368,85 mg
ACE/g) inhibisyonunda daha etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak daha ileri
fitokimyasal çalışmalar yapılarak C. zaferii Negaresh bitki özütlerinin içeriğinde
bulunan etkin bileşiklerin tespit edilmesi ve bu özütlerin enzim inhibisyonu yanında
farklı biyolojik etkinliklerinin belirlenip uluslararası bir dergide yayınlanması
planlanmaktadır.
Anahtar kelimeler: Centaurea zaferii Negaresh, antioksidan aktivite, diyabet, α-amilaz
ve α-glukozidaz inhibisyonu

Abstract:
Many species are belonging to the genus Centaurea, which the rate of endemism 61%
in Turkey, used to treat many diseases traditionally among the people and thus the
increasing bioactivity studies related to these species. Different extracts from
Centaurea zaferii Negaresh plant used in this study were found to be rich in total
phenolic (TPC) and flavonoid content (TFC), and the extracts were found to be strong
in both in vitro antioxidant tests and inhibition of diabetes-associated enzymes (αamylase and α-glucosidase). It was determined that TPC (80,73 mg GAE/g) and TFC
(62,16 mg RE/g) was higher in methanol extract obtained by maceration. It was
determined that dichloromethane extract was more effective in phosphomolybdenum
(164,56 mg TE/g) antioxidant test and α-amylase (490,67 mg ACE/g) inhibition,
methanol extract in DPPH (23,25 mg TE/g), ABTS (56,35 mg TE/g), CUPRAC (61,71
mg TE/g), FRAP (82,22 mg TE/g) antioxidant tests, and α-glucosidase (1368,85 mg
ACE/g) inhibition. As a result, further phytochemical studies are planned to determine
the active compounds in C. zaferii Negaresh plant extracts' content and determine the
different biological activities of these extracts besides enzyme inhibition and to be
published in an international journal.
Keywords: Centaurea zaferii Negaresh, antioxidant activity, diabetes, α-amylase, and
α-glucosidase inhibition