Eyüp'te Ümmi Sinan Tekkesi restorasyon projesi
Restoration project of Ümmi Sinan's Tekke (dervish lodge)-Eyüp
Yazar: FAKİR CAVLUN
Danışman: PROF.DR. AHMET ERSEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, uluslararası tarihi, doğal ve kültürel varlıkları koruma normları ışığındaOsmanlı Devleti döneminde ve günümüzde de dinsel ve kültürel açıdan fazlaca manevi değeribulunan Eyüp İlçesi'ndeki Ümmi Sinan Tekkesi binalarının mimari restorasyonu ve yenidenişlevlendirilmesi için gerekli olan projelendirmeye akademik bir adım atmak amaçlanmıştır.Genel hatlarıyla dokuz bölümde ele alınarak işlenen çalışmanın birinci bölümünde;çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemine değinilmiştir. İkinci, üçüncü ve dördüncübölümlerde birbirleriyle bağlantılı olarak tasavvuf ve tarikat kavramları ile bunlar etrafındaoluşan düşünsel ve kurumsal yapılara, tarikat yapılarının mimarisine, özel olarak ise tekkeninait olduğu Halveti Sinani tarikatlarına, tarihi seyirleri gözetilerek teorik bilgilerle yerverilmiştir. Beşinci bölümde söz konusu Ümmi Sinan Tekkesi'nin, çevresi, tarihçesi, mimaridonanımı ve bugünkü durumu, görsel malzemelerle desteklenerek anlatılmıştır. Altıncıbölümde restorasyonu lüzumlu kılan yapıdaki bozulmalar ve değişiklik yaratan müdahalelergösterilmiştir. Yedinci bölümde yapılar, özgün halleri tespit edilerek restitüsyona tabitutulmuşlardır. Sekizinci bölümde bu restitüsyondan faydalanarak yapıların yenidenişlevlendirilmeleri ve restorasyonları önerilmiştir. Dokuzuncu bölümde varılan bu restorasyonkararının uygulanması konusunda teknik ve bilimsel olarak nelere dikkat edilmesi gerektiğitavsiye niteliğinde sunulmuş, ayrıca çalışmayı yürütenin Türkiye'deki genel retorasyonanlayışına dair görüşleri dile getirilmiştir.Sonuç olarak yapıların özgün kullanımı olan tarikat yapısı işlevi yerine, ana yapı gruplarındantevhidhane ile haremin bir kısmının, halihazırda tasavvufun yaşatılması için faaliyette olan birderneğe `dernek evi' olarak, haremin kalan kısımlarının bir konut, selamlık binasının isebaşka bir konut olarak kullanılmasına karar verilmiş ve önerilmiştir. Bu bağlamda yapılarınhem bu işlevlerine zemin oluşturacak müdahaleler ile özellikle ahşap malzemenin korunmasıiçin gerekli olan teknik ve bilimsel koruma ve yenileme müdahaleleri ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Ümmi Sinan, tekke, tarikat, tasavvuf, restorasyon.

Abstract:
In this study, gathering information for the restoration of Ümmi Sinan?s Tekke (dervishlodge), located in Eyüp, one of the districts having a high moral importance today and also inOttoman period, and preparing the restoration project within the perspective of internationalhistorical and cultural preservation norms, were aimed in order to take an academic step forits restoration and re-use.In general, it was studied in nine chapters. In first chapter were explained the goal, thecontaining and the method of the study. In second, third and fourth, the Sufism, the Sufiorders,their conceptions, their ideational and physical associations, the architecture of theSufi-orders buildings in general with the tekke architecture in special in a relationship eachother and Halveti Sinani Orders were mentioned theoretically in their historic development. Infifth chapter, the history, the environment, the architecture and the equipments of ÜmmiSinan?s Tekke (dervish lodge), the subject of this study, also today, was mentioned andexplained through supporting of technical data and visual materials. In sixth chapter wereindicated physical destructions, damages or changing?s, which cause the restoration of the`Tekke?. In seventh, according to the survey of their original was made the restitution of thebuildings. Within the perspective of this restitution were proposed the restoration and re-useof the buildings in eighth chapter. In ninth chapter, it were suggested the important criterionwhile realization of this restoration and also informed the critical opinion of the study authorabout the restoration case in Turkey.As a result, it were decided and suggested the re-use as two houses of the `selamlık?(by menused part), great part of the `harem? (by women used part) and small part of `harem? within`tevhidhane? (ritual hall of tekke) as `association residence? for an actual associationinterested with Sufism. Keeping in mind, interferences related with new functions andconservation of the buildings, materials especially wooden materials were discussed intechnical and scientific discipline.Keywords: Ümmi Sinan, tekke (dervish lodge), order, Sufism, restoration.