Eser sözleşmesinde işsahibinin alacaklı sıfatıyla temerrüdü
Creditor default of the customer in the contract for work and services
Yazar: OSMAN LEVENT ÖZAY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTUNKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alacaklı temerrüdü = Creditor default ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; İstisna sözleşmesi = Construction contract

Özet:
Eser sözleşmesi ile yüklenici bedel karşılığında işsahibine eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi borçlanır. Yüklenicinin bu borçlarını ifa edebilmesi genellikle işsahibinin de aktif biçimde sürece katılmasına bağlıdır. Öyle ki, işsahibi bu davranışları yerine getirmediği sürece yüklenici borcunu ifa edemez. Yüklenicinin ifasını ilgilendiren bu davranışların işsahibi tarafından yerine getirilmemesi halinin incelenmesi önem arz etmektedir. İşsahibinin söz konusu katılım faaliyetlerinden kaçınması Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinde alacaklı temerrüdü  (TBK m. 106-110) kapsamında düzenlenmiştir. Buna karşılık, işsahibinin alacaklı temerrüdüyle ilgili eser sözleşmesi kısmında ise herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu çalışmanın konusu, işsahibinin alacaklı temerrüdüdür. Çalışmada, işsahibinin alacaklı temerrüdü için gerekli olan şartlar tespit edilmiş ve incelenmiştir. Bu kapsamda, işsahibinin temerrüde neden olan davranışlarının hukuki niteliği belirlenmeye çalışılmış ve Türk Borçlar Kanunu'nun getirdiği sistematiğin eser sözleşmesine uygun olup olmadığı değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca işsahibinin alacaklı temerrüdünün, yüklenicinin ve işsahibinin edim yükümlülüklerine olan etkisi de incelenmiştir. İşsahibinin alacaklı temerrüdü sebebiyle yüklenicinin uğradığı malvarlığı eksilmeleri ve bunların ne şekilde karşılanacağı da tespit edilmiştir. Bu incelemeler yapılırken işsahibinin alacaklı temerrüdü bakımından tamamlanması gereken boşluklar tespit edilmiş ve bunların ne şekilde doldurulacağı da açıklanmıştır.

Abstract:
Through the contract for work, the contractor undertakes to produce and delivery a work and the customer to pay remuneration. The contractor's ability to fulfill these debts generally depends on the active involvement of the customer. In fact, the contractor cannot fulfill his debt unless the customer has carried out these actions. It is important to examine the situation where these involvement related to the performance of the contractor are not followed by the customer. The avoidance of the participation of the customer is regulated under the default of obligee in the general provisions of the Turkish Code of Obligations (TCO Art. 106-110). On the other hand, there is no regulation in the contract for work and services section regarding the default of obligee. The subject of this study is the creditor default of the customer. In the study, the necessary conditions for the creditor default of the customer were determined and examined. In this context, the legal nature of the involvement of the customer has been tried to be determined and whether the systematic in the Turkish Code of Obligations complies with the contract for work and services. In addition, the study also examined the effect of the default of the customer as an obligee on the performance obligations of the contractor and the customer. It was also determined that the reduce in the contractor's wealth due to the creditor's default and how they could be compenseted. While making these examinations, the legal gaps that should be completed in terms of the default of the customer as an obligee were determined and how they would be filled was also explained.