Yön-Devrim Hareketi: Doğan Avcıoğlu düşüncesi ekseninde ideolojik bir çözümleme
Yön-Devrim Movement: An ideological analysis in the thought axis of Doğan Avcıoğlu
Yazar: UMUT NİŞANCİ
Danışman: DOÇ. DR. RASİM BERKER BANK
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
YDH, Yön ve Devrim yayınlarının etrafındaki aydınların ideolojik-politik görüşlerini tanımlar. Siyasi eğilim olarak oluşumu süreci, DP (Demokrat Parti) dönemi sürecinde DP'ye karşı oluşan muhalefet bloğu içerisinde tanışan aydınların birleşmesine denk düşmüştür. Bu aydınlara göre, Türkiye'nin sorunları iktisadi düzlemde çözümlenmelidir. 20 Aralık 1961 tarihinde Yön dergisi, bu düşünce birliğinden doğdu ancak 30 Haziran 1967'de kapandı. Aynı ideolojik çizgiyi taşımaya devam etmek amacıyla Devrim gazetesi 21 Ekim 1969 tarihinde kuruldu. Bu bağlamda YDH'nin ideolojik çizgisi Doğan Avcıoğlu tarafından belirlendi.
YDH, siyasal tezlerini tarihsel referanslar üzerine inşa etti. Avcıoğlu, 1838 Balta Limanı antlaşması ile Osmanlı'nın bir sömürge ülkesi haline getirildiğini ve kapitalistleşemediği görüşündeydiler. Sömürgeleşmeye karşı gelişen "milliyetçi" tepkiler anayasal düzlemde sınırlı kalarak sürekli emperyalizmle yeniden uzlaştı. Kurtuluş Savaşı ile beraber Atatürk anti-emperyalist mücadele yolunu açtı ancak 1946'da çok partili hayata geçiş ve 1950'de DP'nin iktidara gelmesi ile bu mücadele sekteye uğradı. Kemalist devrim yarıda kalmıştır. 
YDH, Türkiye'de sosyalizm inşası için Kemalist devrimin tamamlanmasının gerekliliğine inandı. İslamiyet, milliyetçilik gibi kavramlarla hesaplaşması ile sosyalizmin teorik boyutu oluşturulurken aynı zamanda iktidar stratejisi belirlendi. YDH'nin iktidar stratejisi, parlamentar ve devrimci kanatlardan oluştu. Parlamentar kanat, Fabiancılığı andırır şekilde İnönü ve Ecevit'in ilerici reformlara ikna edilmesi üzerinden ilerledi. Devrimci kanat ise, anti-emperyalist ve anti-feodal devrimi gerçekleştirmeyi amaçlayarak Milli Cephe, Milli Demokratik Devrim (MDD) ve Ulusal Kurtuluş Devrimi söylemleri üzerinden inşa edildi. Amaçları, zinde kuvvetler olarak tanımlanan kuvvetlerin, ilerici bir ihtilal ile yönetime el koyarak az gelişmişliği Yeni Devletçilik politikaları ile yok etmeler ve işçi sınıfına dışarıdan bilinç aşılayarak Sosyalist Devrim'e (SD) yöneltilmelerini sağlamaktı.

Anahtar Kelimeler: Yön-Devrim Hareketi, Doğan Avcıoğlu, Kemalizm, Sosyalizm

Abstract:
The text describes the ideological-political views of the intellectuals around the publications YDH, Yön, and Devrim. The formation of this political tendency coincided with the coming together of intellectuals who opposed the DP during the DP period. According to these intellectuals, Turkey's problems should be resolved on an economic level. Yön magazine was born out of this unity of thought on December 20, 1961, but closed on June 30, 1967. Devrim newspaper was established on October 21, 1969, with the aim of continuing the same ideological line. In this context, the ideological line of YDH was determined by Doğan Avcıoğlu.
YDH built its political theses on historical references. Avcıoğlu believed that with the 1838 Treaty of Balta Liman, the Ottoman Empire became a colonial country and was unable to become capitalist. The "nationalist" reactions that emerged against colonization were constantly reconciled with imperialism, limited to the constitutional level. With the War of Independence, Atatürk opened the way for an anti-imperialist struggle, but with the transition to a multi-party system in 1946 and the DP's coming to power in 1950, this struggle was interrupted. The Kemalist revolution remained incomplete.
YDH believed that the completion of the Kemalist revolution was necessary for the construction of socialism in Turkey. While the theoretical dimension of socialism was formed through dealing with concepts such as Islam, nationalism, etc., an electoral strategy was also determined. YDH's electoral strategy consisted of both parliamentary and revolutionary wings. The parliamentary wing progressed by convincing Inönü and Ecevit to pursue progressive reforms, similar to Fabianism. The revolutionary wing, on the other hand, was built upon the rhetoric of National Front, National Democratic Revolution, and National Liberation Revolution with the aim of achieving an anti-imperialist and anti-feudal revolution. Their goals were to eliminate underdevelopment through progressive revolution by taking control of the government as a force of the zeitgeist, and to direct the working class towards a Socialist Revolution by instilling awareness from outside.

KEY WORDS: The Yön-Devrim Movement, Doğan Avcıoğlu, Kemalism, Marksism