Doğrudan yabancı yatırım çıkışlarının ana ülkenin ekonomik büyümesi, dış ticareti ve yurt içi yatırımları üzerindeki etkileri
The effects of outward foreign direct invesment on economic growth, foreign trade and domestic investments for the home country
Yazar: NUR AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. NECMİYE CÖMERTLER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Dış yatırımlar = Foreign capital investment ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kamu yatırımları = Public investments ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yatırımlar = Investments ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Doğrudan yabancı yatırım çıkışları, ana ülkenin pazarlama becerileri, teknoloji ve bilgi birikimi, istihdamı, yurt içi yatırımları ve dış ticareti üzerinde pozitif etkiler yaratmaktadır. Ayrıca bu yatırımlar, bir ülkenin yatırım rekabetçiliğini arttırmada ve uzun vadeli sürdürülebilir büyümesinde etkili olmaktadır. Bu nedenle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, doğrudan yabancı yatırım çıkışlarını; bilgi ve teknoloji kazanmak, üretim süreçlerini geliştirmek, yönetim becerilerini arttırmak ve dağıtım ağlarına erişmek için bir araç olarak görebilir. 

Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırım çıkışlarının ana ülkenin ekonomik büyümesi, ihracatı, ithalatı ve yurt içi yatırımları üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Bu kapsamda yedi gelişmiş ve yedi gelişmekte olan ülke çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamında ayrı ayrı kurulan dört modelle, doğrudan yabancı yatırım çıkışlarının ana ülkeye etkileri panel veri analiziyle (1993-2017 dönemine ait yıllık verilerle) test edilmiştir. 

Elde edilen bulgular neticesinde; doğrudan yabancı yatırım çıkışlarından ana ülkenin ekonomik büyümesine, ihracatına, ithalatına ve yurt içi yatırımlarına doğru bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca uzun dönem analiz sonuçlarına göre, panelin genelinde, doğrudan yabancı yatırım çıkışlarındaki %10'luk bir artış ana ülkenin ekonomik büyümesini %2.3, ihracatını %0.9, ithalatını %0.6 ve yurt içi yatırımlarını %1.2 oranında arttırmaktadır. Ayrıca bu araştırma kapsamında; gelişmiş ülkelere kıyasla gelişmekte olan ülkelerin doğrudan yabancı yatırım çıkışlarından daha çok etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Outward foreign direct investment has positive effects on the home country's marketing skills, technology and know-how, employment, domestic investments and foreign trade. In addition, these investments are effective in increasing the country's investment competitiveness and long-term sustainable growth. Therefore, developed and developing countries might look on outward foreign direct investment as a tool in order to acquire knowledge and technology, upgrade production processes, improve managerial skills and access distribution networks.

In this study, the effects of outward foreign direct investment on the economic growth, exports, imports and domestic investments of the home country are discussed. Seven developed and seven developing countries were included in this study. The effects of outward foreign direct investment on the home country (with annual data for the period 1993-2017) were tested by panel data analysis. 

As a result of the findings; it is determined that there is a causal relationship between outward foreign direct investment and economic growth, export, import and domestic investment of home country. Moreover, according to the results of long-term analysis, an increase of 10% in outward foreign direct investment increases economic growth by 2.3%, exports by 0.9%, imports by 0.6% and domestic investments by 1.2%. Also within the scope of this research; it is concluded that developing countries are more affected by outward foreign direct investments compared to developed countries.