Mûsâ es-Sinobî'nin el-Metâlibü'l-İlâhiyye adlı eseri: (Tahkik ve değerlendirme)
Moses es-Sinobî's al-Metâlibü'l-İlâhiyye: (Edition critique and evaluation)
Yazar: EMİN SÜNGER
Danışman: PROF. DR. OSMAN KARADENİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sinobi = Sinobi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Birçok düşünce mirasını içinde barındıran Osmanlı ilim geleneği, İslâm düşüncesinin tamamlayıcı bir parçasıdır. Ancak bu döneme dair bilgilerimiz sınırlıdır. Bu bilgi eksikliğinin en önemli sebebi, o dönemin düşünce kodlarını bizlere verecek olan eserlerin büyük bir bölümünün hala gün yüzüne çıkmayı beklemesidir. Bu eserler arasında İslâm düşüncesinin ana omurgasını oluşturan kelâm kitapları da bulunmaktadır. Hem genel anlamda İslâm düşüncesini hem de daha özelde Osmanlı ilim geleneğini anlamak, bu eserlerin neşredilerek ilim dünyasına kazandırılmasıyla mümkün olacaktır.
Bu eserlerin ilim dünyasına kazandırılması,  düşünce mirasımızı daha iyi anlama imkânı sunmanın ötesinde, günümüzde karşılaşılan problemlerin çözülmesine de katkı sunacaktır. Ulemanın, kendi dönemlerinde karşılaştıkları problemleri ve en önemlisi bunları nasıl çözüme kavuşturduklarını öğrenmenin en doğru ve güvenilir yolu, onların telif ettikleri eserleri incelemektir. Böylelikle onların asırlar boyu elde ettikleri bilgi, birikim ve tecrübelerinden faydalanarak günümüzde karşılaştığımız farklı sorunlara çözüm üretebiliriz. 
Bu çalışma, Mûsâ Sinobî'nin günümüze ulaşan tek kelâm eseri olan el-Metâlibü'l-İlahiyye adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesini amaçlamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Mûsâ Sinobî, Metâlibü'l-İlahiyye, Osmanlı Kelâm Düşüncesi.

Abstract:
Ottoman Science tradition, which includes lots of ways of heritage, is a supplementary part of Islamic way of thinking. Our current knowledge about that era is limited.The main reason of lacking of this knowledge is that a large number of the writings which give us the codes of the way of thinking in that era have still been waiting to be come out.There are also Kâlam (Islamic theology) books which constitute the backbone of Islamic way of thinking. By bringing the writings in the science world by publishing makes it possible to understand both a general look into Islamic thinking and a private look into Ottoman Science tradition.
Gaining these writings to Science World, far beyond the presentation of the possibility of understanding our heritage of ways of thinking, it also  contributes to solving the problems which are being faced in present day.The safest way of learning the problems which the Muslim theologians faced in their times and how they solved those problems is examining the writings that they compiled.Thus, we can find solutions to different kinds of problems  we face in present day by getting benefit of their experiences,knowledge which they had gained over centuries.
This study aims at fortification and evaluation of the writing named "al-Metâlibü'l İlâhiyye", the only Kâlam writing which has reached to present day of Musa Sinobî. 
Keywords: Mûsâ es-Sinobî, al-Metâlibü'l – Ilâhiyye, Ottoman Kâlam Thinking