Fibromiyalji hastalarında trapez kasına ve ayağa yapılan klasik masajın etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of classical massage on trapezius muscle and foot in fibromyalgia patients
Yazar: EMRE ERKAL
Danışman: PROF. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Bu araştırma fibromiyalji hastalarında trapez kasına ve ayağa yapılan klasik masajın ağrı, fibromiyalji şiddeti ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü bu araştırma Artvin Devlet Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğinde fibromiyalji tanısı ile izlenen, trapez grubunda 24, ayak grubunda 23 ve kontrol grubunda 23 olmak üzere toplam 70 hasta ile yürütüldü. Trapez grubundaki hastalara 6 hafta boyunca toplam 12 seans trapez masajı ve ayak grubundaki hastalara 6 hafta boyunca toplam 12 seans ayak masajı yapıldı. Verilerin toplanmasında hasta bilgi formu, ağrı skalası (VAS), Revize Fibromiyaji Etki Anketi ve SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde Fisher-Freeman-Halton's testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis tek yönlü varyans analizi, eşlenik örneklemler testi, Wilcoxon eşlenik çift-testi ve Friedman testi kullanıldı.
Bulgular: Trapez masajının 2, 3, 4, 5 ve 6. haftalarda, ayak masajının ise 3, 4, 5 ve 6. haftalarda ağrıyı önemli bir şekilde azalttığı bulundu (p<0.05). Altıncı hafta fibromiyalji şiddeti puan ortalamasının gruplar arasında önemli bir farklılık gösterdiği bulundu (p<0.001). Trapez ve ayak masajının fibromiyalji şiddeti puan ortalamasını önemli bir şekilde azalttığı bulundu. Hem trapez hem ayak masajının 6. hafta yaşam kalitesi puan ortalamalarını önemli bir şekilde artırdığı bulundu (p<0.001).
Sonuç: Trapez masajının 2, ayak masajının ise 3. haftadan itibaren ağrıyı azalttığı tespit edildi. Hem trapez hem de ayak masajının fibromiyalji şiddetini azalttığı, trapez masajının fibromiyalji şiddetini ayak masajına göre daha fazla azalttığı bulundu. Her iki masajın da yaşam kalitesini artırdığı bulundu. Bu sonuçlar doğrultusunda fibromiyalji hastalarında ağrı, fibromiyalji şiddeti ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi için trapez kasına veya ayağa masaj yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, ayak, fibromiyalji, hemşire, masaj, trapez kası

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of classical massage of the trapezius muscle and foot on pain, fibromyalgia severity and quality of life in fibromyalgia patients.
Material and Method: This randomized controlled trial was conducted with a total of 70 patients, 24 in the trapezius group, 23 in the foot group and 23 in the control group, who were followed up in Artvin State Hospital Physical Therapy and Rehabilitation outpatient clinic with the diagnosis of fibromyalgia. Patients in the trapezius group received a total of 12 sessions of trapezius massage for 6 weeks and patients in the foot group received a total of 12 sessions of foot massage for 6 weeks. Patient information form, pain scale (VAS), Revised Fibromyalgia Impact Questionnaire and SF 36 Quality of Life Scale were used for data collection. Fisher-Freeman-Halton's test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis one-way analysis of variance, paired sample t test, Wilcoxon test and Friedman's test were used for data analysis.
Results: It was found that trapezius massage reduced pain significantly at weeks 2, 3, 4, 5 and 6, and foot massage reduced pain significantly at weeks 3, 4, 5 and 6 (p<0.05). Sixth week fibromyalgia severity mean score showed a significant difference between the groups (p<0.001). It was found that trapezius and foot massage decreased the mean fibromyalgia severity score significantly. Both trapezius and foot massage were found to increase the mean quality of life scores significantly at week 6 (p<0.001).
Conclusion: It was found that trapezius massage reduced pain from the second week and foot massage reduced pain from the third week. It was found that both trapezius and foot massage reduced the severity of fibromyalgia, and trapezius massage reduced fibromyalgia severity more than foot massage. Both massages were found to improve quality of life. In line with these results, it is recommended to massage the trapezius muscle or foot to improve pain, fibromyalgia severity and quality of life in fibromyalgia patients.
Key Words: Fibromyalgia, foot, massage, nurse, pain, trapezius muscle