Kâdî Abdülcebbâr'a göre i'cazu'l-Kur'ân
İnimitability of Qur?an according to Kadı Abd al-Jabbar
Yazar: FAİG AHMADZADA
Danışman: PROF. DR. HALİS ALBAYRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Kadı Abdülcebbar = Qadı Abdulcabbar ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nazım şekilleri = Characters ; Tefsir = Commentary ; İ`cazu`l-Kur`an = İ`cazu`l-Kur`an ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân'ın i'cazını konu edinen ?Kâdî Abdülcebbâr'a göre i'cazu'l-Kur'ân? isimli tezde Mu'tezilî ilim adamı Kâdî Abdülcebbâr'ın i'caz hakkındaki görüşleri değerlendirilmiş ve mucize olarak Kur'ân'ın niteliği, i'cazının nedeni araştırılmıştır.Kur'ân, peygamberliğin ispatı olarak gönderilmiş ve bu kitabın benzeri getirilememiştir. Bu konuda farklı düşünceler ortaya atılmış ve Kur'ân'ın eşsizliğinin nedeni araştırılmıştır. Bazıları bu nedeni insan gücünün sınırlandırılmasında ararken diğerleri metin odaklı teoriler geliştirmişlerdir.Kâdî Abdülcebbâr, Kur'ân'ın i'cazını fesahatle açıklamıştır. Ona göre Kur'ân'ın fesahati insan bilgisinin sınırı dışında olduğu için beşer onun benzerini getirememiştir. Fakat bu durum, Kur'ân'ın anlaşılmasına engel değildir. Kur'ân'ın fesahati zaruri bilgi ile anlaşılır. Çünkü her mucize döneme göre hitap ettiği gibi Kur'ân da Araplar arasında meşhur olan güzel söz söyleme sanatı üzerine indirilmiştir. Bu durum da onların, Kur'ân'ın mucizeliğini anlamasına kolaylık sağlamıştır.Tezde i'cazu'l-Kur'ân sorununun ortaya çıkma sebepleri, temel nedeni, Kur'ân'ın anlaşılmasına etkisi Kâdî Abdülcebbâr'ın bakış açısıyla araştırılmış ve bu sorun, ulumu'l-Kur'ân çerçevesinde değerlendirilmiştir.Çalışmada yer alan temel kavramlar: Kâdî Abdülcebbâr, i'cazu'l-Kur'ân, zaruri bilgi, sarfe, nazm, halku'l-Kur'ân, Kur'ân'ın delaleti, tehaddi, muaraza, teazzur, fesahat, beyan, tarihi i'caz, bilimsel i'caz, belağat.

Abstract:
In this thesis called ?İnimitability of Quran according to Kadı Abd al-Jabbar? what concerning the Qur?an?s miracle was utilized the opinions of Mutazilah?s scientist Kadı Abd-al-Jabbar about ijaz (miracle of Qur?an). İt was studied Qur?an?s position as miracle and its reason.Quran was sent as the proof of prophet and wasnt brought like this book. Different ideas were put forward in this regard and was studied Qur?an?s inimitabilitie?s reason. Some of sientists researched this reason in the limiting of human power and anothers thought that this is concerned with Qur?an?s text.Kadı Abd al-Jabbar explain his theory with purity of the language of Qur?an (fesahat). According to him the purity of Qur?an is in outside the limits of human knowledge. Therefore the human couldnt bring the book like as Qur?an. But This case is not an obstacle to understanding the Qur?an. Qur?an?s purity is understood with imperative knowledge. Because every miracle was sent for his period. And Qur?an also was sent about the eloquence which was famuos amongs Arabs. İn this case made the Qur?an?s miracle easy to understand.The main reasons of appearing Qur?an?s miracle problems, its impression to understanding Qur?an was researched in point of Kadı Abd al-Jabbar and was evaluated in the context of the Qur'an?s sciences in this thesis.