Öğretmenlerin mizaçları ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between teacher temperament and their positive psychological capital perceptions
Yazar: AMİNE ESRA BABUR
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL YILDIRIM
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Enneagram = Enneagram ; Mizaç özellikleri =

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin mizaçları ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu araştırma ilişkisel tarama deseninde nicel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ili Başakşehir ilçesinde kamuya bağlı lise ve özel liselerde görev yapan 2745 lise öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi oransız tabakalı örnekleme ile belirlenerek Başakşehir ilçesindeki resmi ve özel liselerde görev yapan 571 öğretmenin bulguları değerlendirilmiştir. Bu araştırmada veri toplamak amacıyla, "Kişisel Bilgi Formu", "Enneagram Kişilik Ölçeği" ve "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" uygulanmıştır. Toplanan veriler istatistik paket programıyla analiz edilerek yorumlanmıştır. Verilerin analizinde; frekans, yüzde, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi, Post-Hoc analizlerinden Scheffe analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin mizaçları ile pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasında tüm kişilik mizaç tipleri ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin mizaç tipleri ile PPS düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında iyimserlik alt boyutunda mükemmeliyetçi ve sorgulayan mizaçlar arasında bir ilişki olmadığı belirlenmiş, gözlemci mizaç ile pozitif yönde düşük düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Güven alt boyutunda ise gözlemci mizaçta   pozitif yönde düşük düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir.  



Öğretmenlerin mizaç tipleri ile PPS düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında alt boyutlarda en yüksek ilişki düzeyi reis mizaç tipinde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin mizaçları; cinsiyet, medeni durum, mesleki kıdem, açısından bulunduğu okulda aldığı görev kıdemine yönelik değişkenler bakımından anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuşken, eğitim düzeyine yönelik anlamlı bir fark bulunamamıştır. Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeylerine ait alt boyutları ile bulguların en yüksek anlamlı ilişki farklılığı güven alt boyutunda görülmektedir. Öğretmenlerin PPS düzeyinin toplamda ve tüm alt boyutlarda yüksek düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinde; cinsiyete, mesleki kıdeme göre yönelik değişkenler bakımından anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuşken; medeni durum, eğitim düzeyi ve bulunduğu okuldaki görev kıdemine yönelik anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırmanın bulgularından yola çıkarak son bölümde sonuçlar tartışılmış ve sonraki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mizaç, Pozitif Psikolojik Sermaye, Enneagram, Pozitif Psikolojik Sermaye Düzeyleri, Öğretmen.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between teachers' temperament and positive psychological capital levels. This research was carried out as a quantitative study in relational screening model. The universe of the research consists of 2745 high school teachers working in public high schools and private high schools in Başakşehir district of Istanbul in the 2021-2022 academic year. The sample of the study was determined by disproportionate stratified sampling and the findings of 571 teachers working in public and private high schools in Başakşehir district were evaluated. In order to collect data in this study, "Personal Information Form", "Enneagram Personality Scale" and "Positive Psychological Capital Scale" were applied. The collected data were analyzed and interpreted with the statistical package program. In the analysis of data; frequency, percentage, independent t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis, Scheffe analysis from Post-Hoc analysis were used.

As a result of the research, a positive and significant relationship was found between teachers' temperament and positive psychological capital levels with all personality temperament types. When the relationship between teachers' temperament types and PPS levels was examined, it was determined that there was no relationship between perfectionist and questioning temperaments in the optimism sub-dimension, and it was determined that there was a low level of positive correlation with observer temperament. In the trust sub-dimension, it was determined that there was a low level of positive correlation in the temperament of the observer. When the relationship between teachers' temperament types and PPS levels was examined, it was determined that the highest correlation level in the sub-dimensions was in the chief temperament type. 
Teachers' temperaments; While it was found that there was a significant difference in terms of gender, marital status, professional seniority, and the seniority of duty at the school, there was no significant difference in terms of education level. The highest significant relationship difference between the sub-dimensions of teachers' positive psychological capital levels and the findings is seen in the trust sub-dimension. A highly significant relationship was found between the teachers' PPS level in total and in all sub-dimensions. In teachers' positive psychological capital levels; While it was found that there was a significant difference in terms of variables according to gender and professional seniority; There was no significant difference in terms of marital status, education level and seniority of duty at the school. Based on the findings of the study, the results were discussed in the last section and suggestions for further research were presented. 

Keywords: Temperament, Positive Psychological Capital, Enneagram, Positive Psychological Capital Levels, Teacher.