Traverten dolgusu araştırması
Travertine filling research
Yazar: EMRULLAH CİHAD IŞIK
Danışman: PROF. DR. HAKKI TARIK ÖZKAHRAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez çalışmasında traverten dolgusu araştırması yapılmıştır. Traverten,  oluşumu ve yapısı gereği gözenek içeren karbonatlı bir doğal taştır. Dolgu yapılmadan, cilalama veya honlama yapılarak satışı gerçekleştilen travertenler vardır. Fakat dolgulu travertenler birçok üstünlüklerinden dolayı dolgusuz travertenlere göre daha fazla tercih edilmektedir. Kısaca bu faydalar; temizliğinin kolay olması, bünyesinde bakteri barındırmaması, yıpranmalarının daha az olması ve mukavemetlerinin daha yüksek olması şeklinde sıralanabilir. 

Traverten dolgusu olarak çoğunlukla çimento bazlı dolgular kullanılmaktadır. Çimento bazlı dolgular, reçine ve polyester dolgulara kıyasla daha fazla tercih edilir olmalarına karşın,  bünyelerinde çimento içerdiklerinden birçok olumsuzlukları da beraberinde taşımaktadırlar. Çimento bazlı dolgularda, priz alma süreleri boyunca büzülmeler meydana gelmekte ve daha sonra mikro çatlaklar oluşmaktadır. Çimentoya bağlı olmayan daha başka olumsuzluklar da; dolgu yüzeyinde göçmeler olması,  büyük boşlukları doldurma güçlüğü, depolama süresinin uzun olması ve yüzey parlaklığının yeterli olmamasıdır. 

Yapılan çalışmada, değişik katkı maddeleri kullanılarak yukarıda sayılan tüm problemler çözülmüştür. Ayrıca reçete maliyetleri de en düşük değerlerde tutulmuştur. Türkiye? nin traverten ihracatında büyük paya sahip olan Portsan A.Ş., Faber A.Ş. ve Başaranlar A.Ş. nin 30,5X30,5 cm ebatlarındaki ve 1cm kalınlığındaki traverten fayanslarına elle dolgular yapılmıştır. Dolgu işlemi yapıldıktan sonra endüstriyel boyutta iki başlı silim makinesinde silim yapılmıştır. Performans ölçümleri ise, pürüzlülük ölçüm cihazıyla gerçekleştirilmiştir. En iyi sonuçları veren ve en ekonomik reçeteler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Traverten dolgusu, gözenek, yüzey pürüzlülüğü, mineraloji

Abstract:
In this thesis research was conducted travertine filler. Travertines are natural stones with carbonate origin which has higher ratios of pores and voids due to its structure. There are travertines which are sold without filling only in honed and in polished state. But filled travertines have many advantages and they are more preferred than unfilled travertines. Briefly these advantages are; Easy to clean and give the travertine anti bacterial property, plus less deterioration under weathering effect and higher strength. 
The cement based travertine filling process is used generally. Although they are more preferred in comparison to resin and polyester filling, the cement based filling have more disadvantages due to their cement content. In cement based filling, contraction occurs during the hardening period and later micro cracks can be formed. The other disadvantage which is not related to cement content is the durability the difficulty of filling large voids. Some travertines have holes crossing the entire thickness of travertine, longer drying periods and insufficient polishing of the surfaces. 
In the research study various chemical additives are used to solve the problems encountered. Also the cost of filling material is kept in minimum. The biggest travertines exporting companies are Portsan, Basaranlar and Faber companies. 30, 5 x 30, 5 cm tiles with thickness of 1 cm are filled manually. Slim is carried out with two head slim machine after filling. Tile performance is measured with roughness measurement apparatus.  The filling additives with best performance and most economical amounts are determined.

Keywords: Travertine filling, porosity, surface roughness, mineralogy