Küreselleşmeden kaynaklanan dini ve felsefi problemlere analitik yaklaşım
An analytical approach to religious and philosophical problems caused by globalization
Yazar: MÜNEVVER TELCİ CİRDAV
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜRKERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Dini problemler = Religious problems ; Fundamentalizm = Fundamentalism ; Kültür = Culture ; Küreselleşme = Globalization ; Modernizm = Modernism ; Postmodernizm = Postmodernism ; Radikalleşme = Radicalism ; Sekülerizm = Secularism ; Siyaset = Politics

Özet:
Günümüzde sosyal bilimlerde incelenen hemen her konunun küreselleşme
kavramı dikkate alınmadan anlaşılması mümkün değildir. Tezin ana problemi
küreselleşmeden kaynaklı dini ve felsefi problemlerdir. Küresel dünyada, dinin teolojik
amaçlarının yok sayılıp dünyevi amaçlar için araçsallaştırılması önemli bir problemdir.
Küresel ekonomide dinin tüketim elemanı olarak araçsallaşması, küresel siyasette
dinin radikalleşerek siyasallaşması, şiddet içerikli terör vb. eylemler için sebep olarak
gösterilmesi, kültürel alanda teolojik temellerinden kopartılarak kültürel bir öğe olarak
algılanması din için problemdir. Bu problemleri anlamak için öncelikle
küreselleşmenin açıklanması gereklidir. Küreselleşme bir süreçtir. Bu nedenle
öncesini, bugünkü yapısını ve nasıl şekilleneceğini anlamak için modernizm ve
postmodernizm teze dâhil edilmiştir. Modernizmin ve postmodernizmin düşünce
zemininde neden oldukları değişimlerin küreselleşmeyi nasıl etkiledikleri
incelenmiştir. Küreselleşmenin bu denli konuşuluyor olması özellikle ekonomik,
siyasal ve kültürel alanda yaşanan somut değişimler sebebiyledir. Tezde analiz,
betimleme, karşılaştırma yöntemlerini kullanılarak yaşanan somut olaylardan ve
verilerden hareketle problemler rasyonel olarak açıklanmıştır.
Küresel dünyada dini ve felsefi problemlerin temelinde, bireyselleşen insanın
heva ve heveslerinin aklın önüne geçerek doğru düşünmenin engellenmesi yatar.
Ayrıca geçmişe göre bilgi kaynakları çoğalsa da insan düşünme eyleminde aktif
değildir. Onun yerine başkaları düşünür, yorumlar, o da onlardan birini seçer. Ve
genellikle bu seçimde bilginin kaynağı bilimsel yöntemlerden çok retorik değeri
yüksek söylemleri üreten ve kalabalıkları ikna edebilme gücüne sahip olanlardır.
Bunların bilgiyi üretme ve kullanma gücü aynı zamanda bir ahlak problemi olarak da
karşımıza çıkmaktadır. Tezde ele alınan problemler küreselleşmenin temelini oluşturan
küresel ekonomiyle, küresel kültürle ve küresel siyasetle ilişkili olarak ortaya
konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, din, felsefe, modernizm, postmodernizm, ekonomi,
siyaset, kültür, sekülerizm, fundamentalizm, radikalizm, cihat.

Abstract:
At the present time, it is not possible to understand almost every subject
ınspected ın social sciences without considering the term "globalization". The main
concern of this study is religious and philosophical problems due to globalization. In
the global world, disregarding the theological purposes of religion and the
instrumentalization of religion for the secular purposes is an important problem.
Instrumentalization of religion as consumption factor in global economy, politicization
of religion by radicalisation in global politics, stating religion as a reason for acts of
violence and in cultural terms, perception of religion as a cultural factor by seperating
it from its theological bases are problems of religion. In order to understand these
problems, firstly, it is necessary, to define globalization. Globalization is a process.
That's why Modernism and Postmodernism have been included to our thesis so as to
comprehend the past, present structure of Globalization cand how it is going to take
form. We researched how Modernism and Postmodernism affected Globalization in
terms of changes on idea platform. The reason why Globalization is being debated is
due to the concrete changes in economic, politic and cultural matters. Therefore, in
this thesis, these problems have been explained rationally by using analysis,
description and comparison methods by predicating on the concrete incidents and
datas.
In the global world, individualized person's being fanciful prevents himself from
righteous thinking by precluding mind and this underlies religious and philosophical
problems. Also although, in this global world, the sources of information increase in
comparison to past, the humans are not active in the act of thinking. Instead of them,
others think and interpret and then, they choose one of the options. Generally, on this
choise the information sources are the ones who create rhetocally-high discourses
and who have ability to convince society; rather than scientific methods. Their power
of production and using information of these authorities appears as a moral problem.
The problems on this thesis have been related to global economy, global culture and
global politics which form the base of Globalization.
Keywords: Globalization, religion, philosophy, modernism, postmodernism, economy,
politics, culture, secularism, fundamentailsm, radicalism, Jihad.