Saray (Van) atık su arıtma tesisi alanının CBS (coğrafi bilgi sistemi) temelli sıvılaşma potansiyelinin araştırılması
GIS (geographical information system) based investigation of liquefaction potential of Saray (Van) waste water treatment plant area
Yazar: AYÇA YILDIRIM BAŞAR
Danışman: PROF. DR. MURAT ERCANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Saray (Van) Atık Su Arıtma Tesisi Kesin Projesi kapsamında İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller Bankası Van Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda jeolojik ve jeoteknik çalışmaları yapılan zeminlerin, Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) faydalanarak Sıvılaşma Potansiyel İndeksi değerleri hesaplanarak ve bu değerler ile Saray (Van) Atık Su Arıtma Tesisi alanındaki zeminlerin sıvılaşma potansiyeli ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın amacı, Van ili Saray ilçesinde yapılması planlanan Atık Su Arıtma Tesisinin inşa edileceği alandaki zeminlerin sıvılaşma potansiyelinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, öncelikle sıvılaşma mekanizması, zeminlerin sıvılaşmasını kontrol eden faktörler, sıvılaşmaya nedeniyle meydana gelen zemin deformasyonları ve sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi konuları irdelenmiştir. SPT (N) deney sonuçlarına dayalı sıvılaşma analiz yöntemleri açıklanmıştır. Analizlerde İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller Bankası Van Bölge Müdürlüğü koordinasyonunda atık su arıtma tesisi zemin etütleri için gerçekleştirilen jeoteknik amaçlı sondaj verilerinden yararlanılmıştır. Laboratuvar deneyleri sonuçlarına göre çalışma alanındaki zeminlerin tane boyu dağılımları, Atterberg limitleri belirlenmiş ve Birleştirilmiş Toprak Sınıflama sistemine göre zeminler sınıflandırılmıştır. İnceleme alanını etkileyecek diri fayların uzunlukları ve inceleme alanına olan uzaklıkları dikkate alınarak en büyük yer ivmesi değeri hesaplanmıştır. İnceleme alanını etkileyebilecek Mw=7 büyüklüğündeki olası deprem senaryosu ve en büyük yer ivmesi değeri olarak 0.300 g, 0.360 g ve 0.400 g değerleri kullanılarak, inceleme alanının sıvılaşma potansiyeli
değerlendirilmiştir. Belirlenen ivme değerleri ile sıvılaşma analizleri gerçekleştirilmiş ve sıvılaşma şiddeti indeksi esas alınarak, inceleme alanın sıvılaşma potansiyeli haritaları hazırlanmış, seçilen alanda düşük, orta ve yüksek sıvılaşma potansiyelinin varlığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, within the scope of the Final Project of Saray (Van) Waste Water Treatment Plant, Liquefaction Potential Index values were assessed under the coordination of Iller Bank General Directorate and Van Regional Directorate by using Geological Information Systems (GIS) for geological and geotechnical studies. The aim of this study is to investigate the liquefaction potential of the soils in the area where the Waste Water Treatment Plant planned to be constructed in Saray district of Van province. For this purpose, firstly, the mechanism of liquefaction, factors controlling the liquefaction of soils, soil deformations caused by liquefaction and evaluation of liquefaction potential were investigated. By considering all these issues, in this study, analyses were performed based on available geotechnical data from the boreholes which are carried out under the
coordination of Iller Bank General Directorate and Iller Bank Van Regional Directorate. According to the laboratory results, soil size distributions in the study area were specified and soils were classified according to Atterberg limits and Unified Soil Classification system. Geotechnical data from the boreholes which are carried out under the coordination of Iller Bank General Directorate and Iller Bank Van Regional Directorate were used to
prepare a map based on liquefaction potential. The peak ground acceleration value was calculated by taking into consideration the lengths of the active faults that will effect area of investigation and their distances to the investigation area. Within this scope, the data collected from earthquake investigations were categorized
based on selected criteria and then liquefaction potential map of the waste water area based on this analysis results and calculated liquefaction severity index was established. The liquefaction potential of the study area was evaluated by using the potential earthquake scenario of magnitude Mw = 7 and the peak ground acceleration value of 0.300g, 0.360g and 0.400g, which may effect the waste water area. Liqueafaction analyses were carried
out by using these values to produce liquefaction potential maps of the selected area where the liquefaction potential has been evaluated as low, medium and high.