Kadının boşanma olgusu ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği: İnsan hakları açısından bir inceleme
Divorce, women and gender inequality: An investigation in terms of human rights
Yazar: RONAY ERDİNÇ
Danışman: PROF. DR. FATMA HÜLYA ŞİMGA
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İnsan Hakları Ana Bilim Dalı  / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Boşanma, kurulmuş bir evlenmenin tarafların sağlığında, kanunda öngörülen sebep ve koşullara dayanarak mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. İnsan hakları bilgisi, boşanma kararını veren kadınların, boşanma süreci ve sonrasında insan onuruna yakışır bir hayat sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Çünkü boşanma sürecinde ve sonrasında, toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle daha olumsuz etkilenen taraf çoğunlukla kadınlar olmaktadır.
Bu tezin amacı, Türkiye'de, kadınların boşanma sürecinde ve sonrasında karşılaştıkları problemleri toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında ve insan hakları perspektifinden ele almaktır. Araştırmanın verileri, nitel araştırma yaklaşımı kullanılarak boşanma olgusunu deneyimlemiş 20 kadınla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak derinlemesine görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ayrıca gözlemden de yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında; boşanan kadınların olanakları ve içerisinde bulundukları koşulların incelenmesi, birçok farklı parametrenin kadınların boşanma durumu üzerinde etkili olabileceğini göstermiştir. Eğitim seviyesi, gelir durumu, çalışıp çalışmama durumu, anne olma, sosyal çevre ve toplum baskısı, aile desteği, eşe olan güvensizlik, boşanmış kadın olmanın damgalanması ve gelecek kaygıları gibi faktörler araştırmaya katılan kadınların boşanma durumları ile doğrudan ilişkilendirdikleri faktörler olarak görülmektedir.

Abstract:
Divorce is the termination of an established marriage in the health of the parties by a court decision based on the reasons and conditions stipulated in the law. Knowledge of human rights is important for women who decide to divorce to lead a life worthy of human dignity during and after the divorce process. Because during and after the divorce process, it is mostly women who are more negatively affected due to gender inequality.
The aim of this thesis is to address the problems faced by women in Turkey during and after divorce in the context of gender inequality and from a human rights perspective. The data of the study were collected by using qualitative research approach and in-depth interview technique through semi-structured interviews with 20 women who have experienced the phenomenon of divorce. Observation was also utilized. Within the scope of the research; examining the possibilities of divorced women and the conditions they are in showed that many different parameters can be effective on the divorce status of women. Factors such as education level, income status, working or not working status, being a mother, social environment and community pressure, family support, distrust in the spouse, stigmatization of being a divorced woman and future concerns are seen as the factors directly associated with the divorce status of the women participating in the research.