Bazı bor bileşiklerinin toprak solucanlarında doku ve enzim aktivitesi üzerine olası etkileri
The possible effect of some boron compounds on tissue and enzyme activity in earthworms
Yazar: ÖZGE TURGAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA UYANOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bor oksit = Boron oxide ; Borik asit = Boric acid ; Eisenia foetida = Eisenia foetida ; Elektron mikroskobu = Electron microscope ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Histopatoloji = Histopathology ; Kadmiyum = Cadmium ; Katalaz = Catalase

Özet:
Bor zenginliği açısından dünyada ilk sırayı alan ülkemizde, bor bileşikleri birçok sanayi dalı ve tarımda geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Kullanım alanları bu kadar geniş olmasına rağmen canlılar üzerindeki etkilerini konu alan araştırmalar sınırlıdır. Bu nedenle, her birinde 10' ar adet Eisenia fetida türü toprak solucanının bulunduğu 10 deney grubundan oluşan deneysel çalışma planlandı. Negatif kontrol grubu (Grup I) ile kadmiyum nitrat tetra hidrat ağır metal bileşiğinin üç farklı dozunun uygulandığı Grup II, III ve IV' den oluşan pozitif kontrol grupları oluşturuldu. Kontrol grupları ile karşılaştırılmak üzere borik asitin üç farklı dozunun uygulandığı Grup V, VI ve VII ile bor oksitin üç farklı dozunun uygulandığı Grup VIII, IX ve X oluşturuldu.Deneysel yaşam yerlerinde 7 gün yapılan uygulamaların sonunda, deney hayvanlarında ışık mikroskobu seviyesinde barsak epiteli ve klorojen doku histopatolojisi değerlendirildi. Bu dokuları oluşturan hücrelerde ise TEM incelemeleri yapılarak mitokondri ve düz endoplazmik retikulum (DER) yapısal değişimleri ile glukojen ve lipid damlacığı birikimleri değerlendirildi. Native (doğal) jel elektroforez tekniği kullanılarak katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) enzimlerinin aktiviteleri incelendi.Elde edilen bulgular, çalışmamızda kullanılan bor bileşiklerinin toksik etkilerinin, kadmiyum ağır metal bileşiğinin uygulandığı dozlardan daha fazla olduğunda ortaya çıktığını ve borik asit ile bor oksit bileşiklerinin bir ağır metal bileşiği kadar toksik etkili olamayacağını ortaya çıkarmıştır. Bulgularımız ayrıca, içeriğinde bor bulunan farklı bileşiklerin biyolojik etkilerinin de farklı olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Our country is the leader in terms of boron richness in the world and boron compounds are used in numerous industrial and agricultural purposes. Although it has such a vast area of use, studies on its effects in living things are limited. Therefore, the present experimental study was planned composing of 10 groups (each group contained 10 Eisenia fetida earthworms). The study included two control groups; negative control group (Group I), and positive control groups (Groups II, III and IV). Positive controls were administered three different doses of cadmium nitrate tetrahydrate. Groups V, VI and VII were exposed with three different doses of boric acid, while Groups VIII, IX and X with boron oxide.At the end of the applications, conducted for 7 days at experimental habitats, intestinal epithelium and chlorogenic tissue?s histopathology were evaluated by using light microscope. In TEM examinations, the cells taken form these tissues were assessed regarding to both mitochondrial and smooth endoplasmic reticulum (SER) structural changes with glycogen and lipid droplet accumulations. Activities of catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GPx) enzymes were also examined by using native gel electrophoresis technique.The obtained findings revealed that the toxic effects of tested boron compounds were higher than that of cadmium when only used in high amount. Boric acid and boron oxide compounds were not toxic as much as cadmium. In addition, our findings also demonstrated that different boron content may have different toxic effects.