Ratlarda siklofosfamid kaynaklı karaciğer hasarına karşı glycyrrhizinin koruyucu etkilerinin incelenmesi
Investigation of protective effects of glycyrrhizin against cyclophosphamide-induced liver injury in rats
Yazar: OKAN ULUKAN
Danışman: PROF. DR. HİKMET KELEŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Glisirizin = Glycyrrhizin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Karaciğer = Liver ; Patoloji = Pathology ; Siklofosfamid = Cyclophosphamide ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Siklofosfamid (CP), çok çeşitli neoplastik ve non-neoplastik hastalığın tedavisinde oldukça yaygın olarak kullanılan sitotoksik özellikteki kemoterapötik bir ajandır. Terapötik kullanım sahası geniş olsa da etkenin toksisitesi ve yan etkileri bulunmaktadır. Karaciğer, CP ilişkili bu yan etkilerden en çok etkilenen organlardan biridir. Bu deneysel çalışmada, CP'nin hepatotoksik etkilere karşı glycyrrhizin'in (GLY) etkisi incelendi. Çalışmada, her grupta 7 adet hayvan olacak şekilde toplamda 28 adet erkek Sprague Dawley rat kullanıldı. Kontrol grubundaki hayvanlara gastrik gavaj (g.g.) yoluyla sadece fizyolojik tuzlu su verildi. CP grubundaki hayvanlara intraperitonal (i.p.) yolla 150 mg/kg dozunda CP verildi. CP+GLY100 ve CP+GLY200 grubundaki ratlara ise i.p. yolla 150 mg/kg CP ve CP'den 20 dakika önce ve takip eden 4. ve 8. saatlerde ilk gruba 100 mg/kg ve ikinci gruba 200 mg/kg olmak üzere üç doz GLY uygulandı. Dokular hematoksilen-eozin boyama yöntemi ile histopatolojik açıdan caspase-3, TRPM2 ve Bcl-2 belirteçleri ile immunohistokimyasal olarak incelendi. CP grubunda meydana gelen hepatotoksisite bulgularının GLY uygulanan gruplarda azaldığı gözlendi. Histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler ışığında, 200 mg/kg dozda GLY uygulanan grupta karaciğer dokusunun 100 mg/kg dozda GLY uygulanan gruba kıyasla daha iyi bir şekilde korunmuş olduğu gözlendi. Bu doğrultuda, glycyrrhizinin CP ilişkili karaciğer hasarına karşı destekleyici olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Cyclophosphamide is a cytotoxic chemotherapeutic agent that is widely used in the treatment of various neoplastic and non-neoplastic diseases. Although the therapeutic use of cyclophosphamide is widely, it has toxicity and side effects. The liver is one of the organs the most affected by these CP related side effects. In this experimental study, the effect of glycyrrhizin (GLY) had been examined against the side effects caused by CP. In this study, a total of 28 male Sprague Dawley rats had been used including 7 rats in each group. The rats in the control group were applied only physiological saline by gastric gavage (g.g.). The rats in the CP group were applied 150 mg/kg CP by intraperitoneal (i.p.) injection. In the CP+GLY100 and CP+GLY200 groups, three doses of GLY were applied by i.p. injection to 150 mg/kg CP and 20 minutes before CP and 100 mg/kg to the first group and 200 mg/kg to the second group at the 4th and 8th hours, had been applied. Tissues were examined histopathologically by hematoxylin-osin staining method, and immunohistochemically with caspase-3, TRPM2 and Bcl-2 markers. It was observed that hepatotoxicity findings occurring in the CP group decreased in the GLY groups. In this study, it was observed that histopathological and immunohistochemical examinations of the liver were better preserved in the groups treated with GLY compared to the CP group. This preservation is better in the CP+GLY200 group. Accordingly, it is thought that glycyrrhizin can be supportive against CP-related liver damage.