1980 sonrası Türkiye'de reel faiz oranı serilerinin özellikleri ve politika etkileri
After 1980 properties of Turkish real interest rates and their policy implications
Yazar: KORHAN K. GÖKMENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARAÇOR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Birim kök = Unit root ; Faiz = Interest ; Faiz politikaları = Interest rate politics ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; Reel faiz = Reel interest ; Yapısal kırılmalar = Structural breaks

Özet:
Reel faiz hanehalkı, firmalar ve kamu kesimi karar mekanizmalarının merkezinde yer almaktadır. Aynı zamanda reel faiz birçok finansal ve makroekonomik modelin dayandığı temel varsayımların geçerliliği açısından da önemli bir etkiye sahiptir. Ekonominin işleyişi ve ekonomik-finansal teoriler açısından arz ettiği önem nedeniyle, reel faiz oranlarının zaman serisi özellikleri pek çok akademik çalışmanın konusu olmuştur.Bu çalışmada Türkiye reel faiz oranlarının durağanlık özelliği ilk olarak ADF, PP birim kök ve KPSS durağanlık testleri ile incelenmektedir. Bu testlerden elde edilen sonuçlar incelenen serinin birim kök özelliği gösterdiğini ortaya koymakla birlikte belirtilen testlerin güç ve büyüklük konusunda sorunlara sahip olduğu yazında yaygın olarak belirtilmektedir. Diğer taraftan serilerin ortalama değerlerinde ortaya çıkan yapısal kırılma ya da kırılmaların bu serilerin birim kök özellikleri ile ilgili bulguları etkilediği bilinmektedir. Belirtilen nedenlerden ötürü Türkiye reel faiz serisinin birim kök özelliğinin incelenebilmesi için geleneksel birim kök testlerinin ardından Zivot-Andrews tek kırılmalı birim kök testi ile iki ve üç yapısal kırılmaya izin veren Lee-Strazicich birim kök testleri kullanılmıştır. Yapısal kırılmaların dikkate alınması halinde reel faiz serisinin durağan olduğu bulgusuna ulaşılmaktadır.Bir değişkenin birim kök özelliği bu serinin süreğenliğini ortaya çıkarmak açısından sınırlı bilgi verebilmektedir. Türkiye reel faiz serisinin süreğenliği konusunda daha fazla bilgi edinebilmek amacıyla seriye etki eden şokların yarı ömrü hesaplanmıştır. Ulaşılan bulgular incelenen serisinin birim kök içermediği fakat belirli ölçüde süreğen olduğu şeklindedir. Daha kesin sonuçlara ulaşabilmek için geleneksel özçıkarım, grid özçıkarım ve alt örneklem yöntemleri de kullanılmış olup bunlardan elde edilen bulgular da yukarıda ifade edilen sonucu desteklemektedir.Anahtar Kelimeler: Reel faiz oranları, Süreğenlik, Birim kök, Yapısal kırılma, Yarı ömür, Özçıkarım, Alt örneklem.

Abstract:
Real interest rate plays a central role in decision making process of households, firms and government. It also has some important implications on basic assumptions of many financial and macroeconomic models. Because of its vital importance for the economy and economic-financial theories, time series properties of real interest rates have been investigated intensely by researchers.This study initially examines the stationary of Turkish real interest rates with the help of conventional ADF, PP unit root and KPSS stationary tests. Even though these analysis reveal that Turkish real interest rate series has unit root, size and power problems of these tests have been mentioned by the literature extensively. On the other hand, it is known that structural break(s) in the mean of series affects unit root properties of these series. Because of the reasons mentioned, in addition to conventional unit root tests, Zivot-Andrews unit root test that allows only one structural break and Lee-Strazicich unit root tests those allow two and three structural breaks were employed in order to investigate unit root properties of Turkish real interest rates. These tests show that Turkish real interest rate is stationary.To investigate persistence of variables unit root tests have limited use. We measure half life of shocks in order to have better evidence about degree of persistence of Turkish real interest rates. Empirical evidence reveals that Turkish real interest rates series is stationary but it has substantial persistence. In order to have robust findings conventional bootstrap, grid bootstrap and subsampling techniques were employed and all findings support our previous findings.Key Words: Real interest rate, Persistence, Unit root, Structural breaks, Half life, Bootstrap, Subsampling