Güzel sanatlar lisesi öğrencileri ile fen lisesi öğrencilerinin eleştirel düşünme ve üstbiliş eğilimlerinin karşılaştırılması
Fine arts and science high school students high school students critical thinking and comparison metacognition trends
Yazar: NEDRET ÖZTÜRK OVA
Danışman: PROF. DR. MÜZEYYEN SEVİNÇ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biliş = Cognition ; Düşünme = Thinking ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen liseleri = Science high school ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Lise öğrencileri = High schools students ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırma kapsamında, Güzel Sanatlar Lisesi ile Fen Lisesi öğrencilerinin eleştirel düşünme ve üstbiliş eğilim puanları arasındaki ilişki ve bu puanların; Güzel Sanatlar Lisesinde ile Fen Lisesi öğrencilerinin çeşitli sosyodemografik özelliklere göre farklılaşması incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Kadıköy ilçesi Avni Akyol Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi ile Atatürk Fen Lisesi'nde okuyan toplam 363 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmada ölçme araçları olarak Başkent Üniversitesinden Doğan Kökdemir'in Türkçeye uyarladığı California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Boğaziçi Üniversitesinden Emine Erktin'in geliştirdiği Durumluk Üstbiliş Envanteri kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS for Windows 15.0 programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Hipotez testleri olarak, t-testi tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Bütün istatistiksel işlemlerde en az p<0.05 düzeyinde anlamlılık aranmıştır.Araştırma sonucunda, öğrencilerin eleştirel düşünme ile üstbiliş puanları arasında genellikle anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Bu anlamlılık çoğunlukla pozitif yönde olmakla birlikte sadece eleştirel düşünmenin, açık fikirlilik alt boyutu ile üstbilişin kendini denetleyebilme ve farkındalık alt boyutları arasında negatif yönde anlamlılığa rastlanmıştır.Sosyo-demografik özellikler açısından, yaş, cinsiyet, mezun olunan ilköğretim türü, algılanan gelir düzeyi, kardeş sayısı, anne ve baba eğitim durumu, algılanan aile yapısı, lisedeki başarı durumu, ikamet yeri gibi değişkenler ele alınmıştır. Cinsiyet ve kardeş sayısı dışındaki değişkenler açısından eleştirel düşünme puanlarında bazı farklılıklar tespit edilmiştir.Ayrıca mezun olunan okul türü (devlet, özel), anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve İstanbul'da ikamet ettiği yer dışındaki değişkenler açısından üstbiliş puanlarında bazı farklılıklar tespit edilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this study, relation between critical thinking and metacognition trend scores of students in both High School of Fine Arts and in Science High School and also defferences according to various sociodemographic attributes of Science High School students and of Fine Arts, have been examined.Sampling of the study is consisted totally of 363 students who atlend Kadıköy, High School of Avni Akyol Fine Arts and Sports and Atatürk Science High School.In this study, Scale of California Critical Thinking Trend that developed by Doc. Dr. Doğan Kökdemir from Başkent University and State Metacognition Inventory of Doc. Dr. Emine Erktin from Boğaziçi University of has been used as data collecting instruments.SPSS for Windows 15.0 programs has been used for statistical analyses to evaluate data of the research Descriptive statistical methods (frequency, proportion, mean, standard deviation) have been used. T-test one-way analysis of variance (ANOVA), correlation and regression analyses have been executed as hypothesis testing. Significance level of at least p<0.05 is searched for in all statistical processes.İt is generally reported that there exists a meaningful relation between critical thinking and metacognition scores of students. Notwithstanding that this significance is usually positive, also a significance in a negative way between analycity sub dimension of critical thinking,analycity and self-assessment and awareness sub dimensions of metacognition, has been encountered.In terms of sociodemographic attributes, variables such as age, gender, primary school type to be graduated from, perceived income level, number of sister and brothers, educational status of parents, family pattern that is perceived, state of success in high school and resideutial household, have been taken into consideration. From the point of variables except gender and number of sister and brothers, a few differences have been found in scores of critical thinking.Besides, some differences in metacognition scores in terms of variables apart from school type (public, private), educational background of parents and resideutial household, have also been significaut.