Vergi erozyonunun Türkiye'de gelir üzerinden alınan vergiler kapsamında etkileri: G20 ülkeleri ile karşılaştırma
Effects of tax evasion on taxes collected from income in Turkey: A comparison with G20 countries
Yazar: HÜSEYİN AKKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDA ÖZEKİCİOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: G-20 ülkeleri = G-20 countries ; Gelir vergisi = Income tax ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Türkiye = Turkey ; Vergi kayıpları = Loss of taxes ; Vergi kaçakçılığı = Tax evasion ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi erozyonu, tek başına bir olgudan ziyade birden çok etkiyle gerçekleşen bir oluşumdur. Dar kapsamda vergi erozyonu vergi harcamaları, vergi kaçakçılığı, vergiden kaçınma ve vergi kanunlarındaki boşluklar gibi nedenlerin sonucu olarak vergi gelirlerinde yaşanan gelir kayıplarını içermektedir. Geniş kapsamda ise vergi erozyonu, bu nedenlerin yanı sıra kayıt dışı ekonomi, mükellef psikolojisi ve enflasyon gibi unsurları da dikkate alarak vergi gelirlerinde yaşanan aşınmayı ifade etmektedir. 
Vergi kanunlarının yetersizliği, vergi erozyonunun nedenleri arasında yer alan vergiden kaçınmanın ve vergi kaçakçılığının artmasına neden olmaktadır. Bunun dışında iktidarların oy maksimizasyonunu sağlayabilmek için vergi politikalarını vergi harcamaları ve vergi afları üzerine kurmaları vergi erozyonunu tetikleyen bir başka nedendir. Bunlarla birlikte kayıt dışılığın ekonomideki varlığı ve yüksek enflasyon gibi iktisadi olumsuzluklar, var olan vergi erozyonunun şiddetini artırmaktadır. Sonuç olarak birden fazla sebeple birlikte gerçekleşen vergi erozyonu, vergi matrahını azaltmakta; bireysel ve kurumsal bağlamda vergi gelirlerini düşürmektedir.
Bu çalışmada Türkiye ile G20 ülkelerindeki vergi erozyonu karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve vergi erozyonunun nedenlerine ilişkin sayısal veriler karşılaştırmalı tablolar vasıtasıyla irdelenmiştir. Çalışmada vergi erozyonu gelir üzerinden alınan vergiler çerçevesinde değerlendirilip; Türkiye'deki durumu G20 ülkeleri ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Son olarak çalışmada, vergi erozyonu konusundaki uluslararası gelişmeler ışığında gelecekte Türkiye'de vergi erozyonunu önlemeye yönelik politika ve tedbirler ortaya konulmaya çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Vergi Erozyonu, Vergi Harcamaları, Vergi Kaçakçılığı, Vergiden Kaçınma, Mükellef Psikolojisi, Kayıt Dışı Ekonomi, G20.

Abstract:
Tax evasion, rather than being a solitary phenomenon, is a formation that takes shape with more than a single effect. In a narrow scope; tax evasion includes the loses in tax revenues as a result of issues such as tax expenditure, tax fraud, tax avoidance and gaps in the tax laws. In wide scope, tax evasion represents issues such as unregistered economy, tax payer psychology and inflation apart from the reasons stated above. 
The inadequacy of tax laws leads the increase in tax avoidance and tax fraud, which are among the reasons of tax evasion. Apart from this, the tendency of the governments to establish the tax policies on tax expenditure and tax amnesty to maximize their votes is another reason triggering the tax evasion. In addition to these issues, the negations such as the existence of unregistered economy and high inflation intensify the effect of existing tax evasion. As a result, tax evasion that takes place due to multiple reasons reduces the tax base and decreases the tax revenues on an individual and institutional context.    
In this study, tax evasion in Turkey and G20 countries are analyzed in comparison and numeric data related to the reasons of tax evasion is examined via comparative tables. In the study, tax evasion is assessed within the scope of taxes collected from the income and the situation in Turkey is analyzed by comparison to G20 countries. Finally in the study, it is tried to put forth policies and measures aimed at preventing the tax evasion in Turkey in the light of international developments on tax evasion.



Keywords:Erosion of Tax, Tax Spending, Tax Evasion, Tax Avoidance, Taxpayers Psychology, Informal Economy, G20.