İdiyopatik intrakranial hipertansiyon olgularında kranial manyetik rezonans görüntüleme bulguları: Klinik-radyolojik korelasyon
Cranial magnetic resonance imaging findings in cases of idiopathic intracranial hypertension: Clinical-radiological correlation
Yazar: BEYZA NUR KUZAN
Danışman: PROF. DR. NURİ ÇAGATAY ÇİMŞİT
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyoloji = Radiology ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Serebrospinal sıvı basıncı = Cerebrospinal fluid pressure ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure ; İntrakraniyal hipertansiyon = Intracranial hypertension

Özet:
Amaç: İdiyopatik intrakranial hipertansiyon (İİH) üreme çağındaki obez kadınlarda daha sık karşımıza çıkan ve tedavisiz kaldığında kalıcı görme kayıplarına yol açabilen klinik bir tablodur. Olguların nörolojik, oftalmolojik değerlendirmeler ve radyolojik görüntüleme yöntemleriyle tanısı konularak tedavileri ve takipleri sağlanmaktadır. Bu çalışmada İİH olgularında tanımlanan kranial manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulgularını nörolojik ve oftalmolojik değerlendirme sonuçlarıyla karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç- Yöntem: Çalışmamıza 1 Ocak 2018-15 Mart 2020 tarihleri arasında Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji polikliniğine başvuran 18 yaş üstü olgular dahil edildi. Olgulara ait nörolojik, oftalmolojik ve radyolojik bulgular retrospektif olarak elde edilerek karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya toplamda 43 olgu dahil edildi. Olguların 39'u kadın, 4'ü erkek olup yaş ortalaması 39,1±10,7 idi. Kranial MRG sonuçlarına göre en sık bulgu sellada konkavite (%88,4) oluşması olup sella yüksekliği ile beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncı arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,342, p=0,025). Radyolojik bulguların birlikte değerlendirilmesiyle İİH tanısında daha yüksek duyarlılık oranları saptanmıştır. Yapılan oftalmolojik değerlendirmelerde her iki görme alanı ile papilödem varlığı (p=0,040 ve p=0,041, sağ ve sol göz için sırasıyla) ve radyolojik bulgulardan optik disk protrüzyonu (p=0,013 ve p=0,036, sağ ve sol göz için sırasıyla) arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur. Optik koherens tomografi (optical coherence tomography, OCT) ölçümlerinden retina sinir lifi tabakası (retinal nerve fiber layer, RNFL) kalınlığı ile radyolojik bulgulardan optik disk protrüzyonu arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,044 ve p=0,003, sağ ve sol göz için sırasıyla).
Sonuç: Çalışmamızda İİH'lı olgularda en sık kranial MRG bulgusu sellada konkavite gelişimi olup BOS açılış basıncı ile sella yüksekliği arasında korelasyon saptanmıştır. Oftalmolojik-radyolojik değerlendirmelerde her iki gözde optik disk ödemi varlığı, görme alanları ve optik disk protrüzyonu arasında korelasyon bulunmuştur. Ayrıca OCT ve MRG incelemelerde papilödem varlığı, RNFL ölçümleri ve optik disk protrüzyonu arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmıştır.

Abstract:
Objective: Idiopathic intracranial hypertension (IIH) is more common in obese women of reproductive age and is a clinical condition that leads to permanent vision loss when left untreated. The patients are diagnosed with neurological, ophthalmological investigations and radiological imaging methods, and their treatment and follow-up are provided. In this study, we aimed to compare cranial MRI findings identified in patients with IIH with neurological and ophthalmologic evaluation results.
Material-Method: Patients over 18 years of age, who applied to Marmara University Pendik Training and Research Hospital Neurology Outpatient Clinic between January 1, 2018 and March 15, 2020 were included in our study. Neurological, ophthalmological and radiological findings of the cases were obtained retrospectively and compared.
Results: A total of 43 cases were included in the study. Thirty-nine of the cases were female and 4 were male and the mean age was 39.1 ± 10.7. According to the cranial MRI results the most common finding was concavity in the sella (88.4%), and a statistically significant correlation was found between the sella height and cerebrospinal fluid (CSF) opening pressure (r=0.342, p=0.025). When the radiological findings were evaluated together, higher sensitivity rates were found in the diagnosis of IIH. In ophthalmological evaluations, a statistically significant relationship was found between the visual field and the presence of papilledema (p=0.040 and p=0.041, respectively), and optic disc protrusion from radiological findings (p=0.013 and p=0.036, for the right and left eyes, respectively). A statistically significant correlation was found between retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness from Optical Coherence Tomography (OCT) measurements and optic disc protrusion from radiological findings (p=0.044 and p=0.003, for the right and left eyes, respectively).
Conclusion: In our study, the most common cranial MRI finding in patients with IIH is the development of concavity in the sella, and a correlation was found between CSF opening pressure and sella height. In ophthalmologic-radiological evaluations, a correlation was found between the presence of papilledema in both eyes, visual fields and optic disc protrusion. In addition, a statistically significant relationship was found between the presence of papilledema, RNFL measurements and optic disc protrusion in OCT and MRI.