Metaforlarla programlama öğreniyorum: Metaforların programlama öğretimi üzerine etkisi
Learning programming with metaphors: Effects of metaphors on programming teaching
Yazar: NUR BANU ALAGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÖKÇE BİLGİÇ DOĞAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi işlemsel düşünme = Computational thinking ; Metafor = Metaphor ; Programlama = Programming ; Programlama öğretimi = Programming instruction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Dijitalleşen dünyada bireyler için en önemli gereksinimler arasında ifade edilen algoritmik düşünme, sorgulama, bilgisayımsal düşünme, problem çözme becerisi gibi üst düzey düşünme becerilerinin kazanımının sağlanması eğitim dünyasında da yeni çalışmaların gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Eğitim dünyası bireylere bu üst düzey düşünme becerilerini kazandırmak için çeşitli araştırma ve çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar sonucu öne çıkan bir nokta erken yaşta programlama öğretiminin yaygınlaştırılmasıdır. Bu çalışmada erken yaşta programlama öğretimi çerçevesinde verilmekte olan programlama öğretiminde metafor kullanımının programlama öğretim sürecine etkisinin gözlemlenmesi amaçlanmaktadır. Metafor kullanımının programlama öğretimine etkisi öğrencilerin akademik başarısındaki değişim, bilgisayımsal düşünme becerilerindeki değişim ve etkinlik algılarına ait görüşleri üzerinden incelenmiştir.
Araştırmada karma araştırma desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklerimini Amasya iline bağlı Merzifon ilçesinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel bir okulun 5, 6, 7 ve 8. sınıfları oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında öğrencilere ortaokul düzeyinde uyarlanmış Bilgisayarca Düşünme Ölçeği (Korkmaz, Çakır, & Özden, 2016), araştırmacı tarafından hazırlanmış olan akademik başarı testi ve Deci, Eghrari, Patrick ve Leone (1994) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Kasalak (2017) tarafından yapılan Etkinlik Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından Metaforlarla Programlama Öğreniyorum temalı 5 haftalık bir etkinlik programı oluşturulmuştur. Bu etkinlikler çerçevesinde sabit, değişken, bellek, algoritma, döngü ve koşul konuları gibi temel programlama kavramlarına yönelik metaforlar geliştirilmiştir. Uygulama sürecinin ilk haftasında Bilgisayarca Düşünme Ölçeği ve Akademik Başarı Testi öğrencilere uygulanarak ön-test puanları elde edilmiştir. Beş hafta süresince uygulama sınıflarında metaforla programlama öğretimi gerçekleştirilmiştir. Her hafta Metaforlarla Programlama Öğreniyorum etkinlikleri sonrasında öğrencilere Etkinlik Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Beş haftalık metafor ile programlama öğretiminden sonra öğrencilere tekrar Bilgisayarca Düşünme Ölçeği ve akademik başarı testi uygulanarak son-test değerleri elde edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise uygulama sonrasında öğrencilerle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonucunda öğrencilerin akademik başarılarında ve bilgi sayımsal düşünme becerilerinde anlamlı bir değişim olduğu gözlenmiştir. Öğrencilere her hafta uygulanan Etkinlik Algısı Ölçeğinde öğrencilerin Metaforlarla Programlama Öğreniyorum çerçevesinde gerçekleştirilen etkinlikleri eğlenceli buldukları, etkinliklerin kişisel gelişime katkı sağladıklarını düşündükleri, etkinlikleri yapmaya istekli oldukları ve etkinlikleri ilgi çekici buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Son hafta uygulanan yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen verilerde ise programlama öğretiminde metafor kullanımının öğrencilerin konuyu anlamasına yardımcı olduğu, dersin devamında da metafor kullanımına devam etmek istedikleri ve başka derslerde de metafor uygulamasını kullanmak istedikleri görülmüştür.

Abstract:
The acquisition of high-level thinking skills such as algorithmic thinking, questioning, knowledge-counting thinking, problem-solving skills, which are among the most important requirements for individuals in the digitalized world has revealed the necessity of new studies in the educational world. The education world has conducted various researches and studies in order to provide individuals with these high-level thinking skills. A prominent point as a result of these studies is to make programming teaching widespread at an early age. In this study, it is aimed to observe the effect of metaphor using on programming teaching process in programming teaching which is given in the framework of teaching programming at an early age. The effect of metaphor using on programming teaching was examined through the opinions of students regarding the change in their academic success, change in knowledge-numerical thinking skills, and perceptions of effectiveness.
In the research, converging parallel pattern from the mixed research designs was used. The samples of the research are the 5th, 6th, 7th and 8th grades of a private school under the Ministry of National Education in Merzifon district of Amasya province. In the quantitative part of the research, the Computational Thinking Scale (Korkmaz, Çakır, & Özden, 2016), which was adapted to students at the secondary school level, the academic achievement test prepared by the researcher, and the Activity Perception Scale, which was developed by Deci, Eghrari, Patrick and, Leone (1994) and adapted to Turkish by Kasalak (2017), were applied. A five-week activity program with the theme of "I am learning programming with metaphors" was created by the researcher. Within the framework of these activities, metaphors have been developed for basic programming concepts such as fixed, variable, memory, algorithm, loop, and condition issues. Pre-test scores were obtained by applying the Computational Thinking Scale and Academic Achievement Test to the students. Programming teaching with metaphor was carried out in practice classes for five weeks. Every week, the Activity Perception Scale was applied to the students after the "I am learning programming with metaphors" activities. After the programming teaching with metaphore which lasts five weeks, the Computational Thinking Scale and academic achievement test were re-applied to the students to obtain post-test scores. In the qualitative part of the research, structured interviews have been conducted with the students at the end of the application.
As a result of the research, it has been observed that there is a significant change in students' academic achievement and computational thinking skills. In the Activity Perception Scale applied to students every week, it has been concluded that students find the activities that performed within the framework of "I am learning with metaphors" entertaining, think that the activities contribute to personal development, are willing to do the activities, and find the activities as interesting.  In the data obtained with the structured interview form applied in the last week, it has been observed that the use of metaphor in programming teaching has helped students to understand the subject, they want to continue using metaphor in the continuation of the course and that they want metaphor to be applied in other courses.