Bipolar bozukluk tanısı bulunan ve bulunmayan kişilerde duygusal yeme, algılanan stres ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between emotional eating, perceived stress and perceived social support in people with and without a diagnosis of bipolar disorder
Yazar: OZAN ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE ELİF ÇAĞATAY
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Duygusal yeme = Emotional eating

Özet:
Arkaplan: Bipolar bozukluğa sahip popülasyonda obezite, depresyon, dürtüsellik gibi duygusal yeme ile ilişkili olduğu tespit edilen birçok özellikle sıkça karşılaşılmaktadır. Literatürde bipolar bozukluğa sahip kişilerin stresli yaşam olaylarına daha duyarlı olduğu yönünde bazı bulgular bulunmakta, kimi araştırmalar algılanan stres ile duygusal yeme arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır.
Amaç: Bu araştırmanın amacı bipolar bozukluğa sahip olan ve olmayan kişilerde duygusal yeme, algılanan stres ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemleri 105 bipolar bozukluğa sahip katılımcı (53 erkek, 52 kadın) ile bipolar bozukluğa sahip olmayan, daha önce psikiyatrik tedavi almamış 105 katılımcıdan (51 erkek, 54 kadın) oluşmaktadır. Verileri toplamak için Algılanan Stres Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışı Anketi'nin Duygusal Yeme Alt Ölçeği ve bilgi formları kullanılmaktadır. Veriler "Bağımsız örneklemler t testi", "Pearson Korelasyonu", "Mann-Whitney U Testi", "Tek yönlü ANOVA", "Spearman Korelasyonu" ve kısmi korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmektedir.
Bulgular: Bipolar bozukluğa sahip kişiler ile sahip olmayan kişiler arasında duygusal yeme açısından anlamlı bir fark yoktur. Bulgular bipolar bozukluğa sahip erkek katılımcıların bipolar bozukluğa sahip olmayan erkek katılımcılardan anlamlı bir şekilde daha çok duygusal yemeye başvurduğunu göstermektedir. Bipolar bozukluğa sahip katılımcılar daha az sosyal desteğe sahiptir ve 20-40 yaş grubuna ait katılımcılar için algılanan sosyal destek ile duygusal yeme arasında anlamlı ve negatif yönlü bir korelasyon bulunmaktadır. Bipolar bozukluğa sahip olmayan katılımcılar için duygusal yeme düzeyi cinsiyete göre farklılaşmaktadır, kadınlar duygusal yeme örüntüsüne daha çok sahiptir. 
Sonuç: Bipolar bozukluğa sahip erkeklerin duygusal yeme düzeyi bipolar bozukluğa sahip olmayan erkeklerinkinden daha yüksektir. Bu farkın kaynağı bipolar bozukluğa sıkça eşlik eden kimi özellikler ve/veya hastalıkla ilişkili sürecin kişiler üzerindeki etkisi ile ilgili olabilir.

Abstract:
Background: Many features that have been found to be associated with emotional eating, such as obesity, depression, and impulsivity, are frequently encountered in the population with bipolar disorder. There are some findings in the literature that people with bipolar disorder are more sensitive to stressful life events, and some studies reveal a positive relationship between perceived stress and emotional eating.
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between emotional eating, perceived stress and perceived social support in people with and without bipolar disorder. 
Methods: The study samples consist of 105 participants with bipolar disorder (53 men, 52 women) and 105 participants (51 men, 54 women) who do not have bipolar disorder and have not received psychiatric treatment before. Perceived Stress Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale, Emotional Eating Subscale of the Dutch Eating Behavior Questionnaire and information forms are used to collect data. Data are analyzed using "Independent samples t test", "Pearson Correlation", "Mann-Whitney U Test", "One Way ANOVA", "Spearman Correlation" and partial correlation analysis.
Results: There is no significant difference in emotional eating between people with bipolar disorder and people without it. Findings show that male participants with bipolar disorder resorted to emotional eating significantly more than male participants without bipolar disorder. Participants with bipolar disorder have less social support, and there is a significant and negative correlation between perceived social support and emotional eating for participants in the 20-40 age group. For participants who do not have bipolar disorder, the level of emotional eating differs according to gender, with women more likely to have an emotional eating pattern. 
Conclusion: The emotional eating level of men with bipolar disorder is higher than that of men without bipolar disorder. The source of this difference may be related to some features that frequently accompany bipolar disorder and/or the impact of the disease-related process on individuals.