In vitro şartlarda Aspartam ve D Vitamini'ne maruz bırakılan insan kan hücrelerinin biyokimyasal ve titreşim spektroskopik yönden araştırılması
Biochemical and vibrational spectroscopic investigation of human blood cells exposed to Aspartame and Vitamin D in vitro
Yazar: AYŞE BÜYÜK
Danışman: PROF. DR. HATİCE BAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ARI
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Biyoloji = Biology ; Raman spektroskopisi = Raman spectroscopy

Özet:
Gıda katkı maddeleri; gıdaların üretimleri, hazırlanmaları, ambalajlanmaları ve
depolanmaları esnasında gıdaya dayanıklılık, yoğunluk ve renk vermek amacı ile
kullanılmaktadırlar. Aspartam sükrozdan 200 kat daha tatlı olmasından ve gıdaya verdiği
tatlılık; kalori içeriğinin sadece %5'i ile sağladığından dolayı bu özellik onu daha eşsiz ve
tutulan bir tatlandırıcı haline getirmiştir. Aspartam vücuda girdiğinde kanserojene ve
nörotoksine dönüşebilmektedir. D vitamini; vücutta uzun süre depolanan ve yağ içerisinde
çözünen bir vitamindir. Ayrıca endojen kaynaklı olarak elverişli biyolojik ortamlarda
sentezi yapılabilen hormon ve hormon öncülü bir sterol yapıdır. Bu çalışmada, insan kan
hücreleri üzerine in vitro koşullarda aspartamın ve D vitamininin antioksidan enzim
aktiviteleri [süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon-S-transferaz (GST),
glutatyon peroksidaz (GPx)], glutatyon redüktaz (GR), malondialdehit (MDA), glutatyon
(GSH) seviyesi ve asetilkolinesteraz (AChE) aktiviteleri üzerindeki etkileri, ayrıca osmotik
frajilite, DNA fragmantasyonu, canlılık tayini, titreşim spektroskopik yöntemlerden biri
olan Raman spektroskopisi ile aspartamın ve D vitamininin eritrosit ve lökosit hücreleri
üzerine etkileri de araştırılmıştır. Aspartam muameleli grupta AChE ve antioksidan enzim
aktivitelerinin, GSH seviyesi ile canlılık yüzdesinin istatistiksel olarak azaldığı; DNA
fragmantasyonu, MDA seviyesi ve osmotik frajilite değerlerinde ise arttığı görülmüştür.
Bunun yanında aspartam ile beraber D vitamini uygulanan grupta aspartama karşı
koruyucu bir etkinin olduğu görülmüştür. Sonuç olarak aspartamın insan kan hücreleri
üzerinde toksik etki oluşturduğu, D vitamininin ise koruyucu etkileri olduğu ortaya
konulmuştur. Kan hücrelerine ait Raman şiddetlerinde aspartam ilavesi ile azalma, D
vitamini ilavesiyle ise artış gözlenmektedir.
2024, xiv + 95 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Sitotoksisite, Aspartam, D vitamini, Oksidatif stres, Raman

Abstract:
Food additives; They are used to give food durability, density and color during the
production, preparation, packaging and storage of foods. Aspartame is 200 times sweeter
than sucrose and the sweetness it imparts to food; Since it provides only 5% of the calorie
content, this feature has made it a more unique and popular sweetener. Aspartame can turn
into a carcinogen and neurotoxin when it enters the body. Vitamin D; It is a fat-soluble
vitamin that is stored in the body for a long time. In addition, it is a hormone and hormone
precursor sterol structure that can be synthesized endogenously in favorable biological
environments. In this study, antioxidant enzyme activities of aspartame and vitamin D
[superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione-S-transferase (GST),
glutathione peroxidase (GPx)], glutathione reductase (GR), malondialdehyde on human
blood cells in vitro conditions were investigated. (MDA), glutathione (GSH) level and
acetylcholinesterase (AChE) activities, as well as osmotic fragility, DNA fragmentation,
viability determination, Raman spectroscopy, one of the vibration spectroscopic methods,
and the effects of aspartame and vitamin D on erythrocyte and leukocyte cells were also
investigated. In the aspartame-treated group, AChE and antioxidant enzyme activities,
GSH level and vitality percentage decreased statistically; It was observed that DNA
fragmentation, MDA level and osmotic fragility values increased. In addition, it was
observed that there was a protective effect against aspartame in the group administered
vitamin D together with aspartame. As a result, it has been revealed that aspartame has a
toxic effect on human blood cells, while vitamin D has protective effects. A decrease in the
Raman intensities of blood cells is observed with the addition of aspartame, and an
increase is observed with the addition of vitamin D.
2024, xiv + 95 Sayfa
Keywords: Cytotoxicity, Aspartame, Vitamin D, Oxidative stress, Raman