Bilimsel tefsir adına incelenen ayetlerde bağlamın gözetilmesi problemi
The problem of observing context in verses examined in the name of scientific tafsir
Yazar: NURİ BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERGÜN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân ayetleri tarih boyunca farklı bakış açılarına göre ele alınıp yorumlanmıştır. Farklı bakış açılarına sahip olan ilim adamlarının amacı, Kur'ân'ı en doğru şekilde anlamak olmuştur. Bu amaç doğrultusunda, Kur'ân'ı yorumlama çabaları çerçevesinde birbirinden farklı konuları ele alan birçok tefsir çeşidi ve tefsir ekolü ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan ekollerden birisi de Kur'ân'daki ayetlerin bilimsel bilgi içerip içermemesi yönüyle ele alındığı bilimsel tefsir ekolüdür.  Bu çalışmamızda Kur'ân ayetlerinin iddia edildiği gibi tarihi süreç içerisinde ortaya çıkarılan bilimsel gerçeklerden bahsedip bahsetmediğini, ayetlerin bilimsel yönlerinin olup olmadığını ve ilgili ayetlerin bilimsel tefsir adına yapılan yorumlarının bağlamlarına uygunluğunu tespit etmeyi amaçlamaktayız. Zira yapılan yorumun, metnin bağlamına ve kastettiği anlamına uygunluğu, metni doğru anlama açısından büyük önem arz etmektedir.
Çalışmamız tefsir ve çeşitleri hakkında yapılan genel bir tanıtım ile başlayıp, bilimsel tefsirin tarihi serüveninin incelenmesi, bağlama uymanın önemi ve bilimsel tefsir metodunda yaşanan bağlam probleminin ele alınması şeklinde dört ana bölümden oluşmaktadır. 
Çalışmamızda; Kur'ân'ın bilimsel tefsiri yapılırken kullanılan ayetler tespit edilmiş, özellikle klasik tefsir kitaplarından bu ayetlerin bağlamları incelenmiştir. Ayrıca ayetlerin gerçek bağlamlarına ulaşabilmek adına sahâbe ve tâbiûn dönemi tefsirlerinden onların anladığı ilk anlamlara ulaşarak, bu anlamlar ile bilimsel tefsir ekolünün ulaştığı anlamların karşılaştırması yapılmıştır. Yani bilimsel tefsir adına yapılan yorumların, ayetlerin bağlamına ne kadar uygun olduğu incelenip açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Bilimsel Tefsir, Bağlam, Kur'ân ve Bilim.

Abstract:
The verses of the Qur'an have been discussed and interpreted according to different perspectives throughout history. The aim of scholars who have different perspectives has been to understand the Qur'an in the most accurate way. For this purpose, within the framework of efforts to interpret the Qur'an, many types of tafsir and tafsir schools have emerged that deal with different subjects. One of them is the school of scientific tafsir, in which the verses in the Qur'an are discussed in terms of whether they contain scientific information or not. In this study, we aim to determine whether the verses of the Qur'an refer to the scientific facts revealed in the historical process as claimed, whether the verses have scientific aspects and whether the interpretations of the relevant verses made in the name of scientific tafsir are appropriate to their context. Because the appropriateness of the interpretation made to the context of the text and the meaning it means is of great importance in terms of understanding the text correctly.
The study starts with a general introduction to tafsir and its types, examines the historical adventure of scientific tafsir, the importance of complying with the context and consists of four main sections with the discussion of the context problem in the method of scientific tafsir. 
In the study, the verses used in the scientific interpretation of the Qur'an were identified and the contexts of these verses from classical tafsir books were examined. In addition, in order to reach the real contexts of the verses, the first meanings understood by them from the tafsirs of the companions and the tâbiûn(followers) period were reached and these meanings were compared with the meanings reached by the scientific school of tafsir. In other words, it has been examined and explained how appropriate the interpretations made in the name of scientific tafsir to the context of the verses.

Keywords: Qur'an, Tafsir, Scientific Tafsir, Context, Qur'an and Science.