MACBETH ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri ile hayvancılık sektöründe en uygun süt sığırcılığı sağım makinesi markasının belirlenmesi
Determination of the most suitable dairy cattle milking machine brand in the livestock industry by MACBETH and Gray Relational Analysis methods
Yazar: ADEM KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN MURAT ARSLAN
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Hayvancılık sektörü = Livestock sector ; MACBETH yöntemi = MACBETH method ; Süt sağım makinesi = Milking machine ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Süt sığırcılığı işletmeleri bir ülkenin temel unsurlarından olan hayvancılık sektörünün önemli bir parçasıdır. Söz konusu işletmelerin tedarikçi, alet ve ekipman seçimi ve temini sürecinde karar vericilerin karar problemini çok sayıda kriter bazında değerlendirmelerinin gerekliliği süreci zorlaştıran bir unsurdur. İşletmelerin verimliliği, rekabet edebilirliği ve sürdürülebilirliği açısından karar verme süreçlerinin sübjektif olmak yerine rasyonel ve bilimsel olması gerekmektedir. Bu nedenle karar vericilere birçok krateri bir arada değerlendirme imkânı sunarak etkili ve doğru kararlara ulaştıran Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri önerilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Düzce İl'inde bulunan süt sığırcılığı işletmelerinin alet-ekipman temini karar süreçlerinin ÇKKV yöntemleri ile değerlendirilmesi ve en uygununun seçilmesidir. Çalışmada altı farklı süt sığırcılığı seyyar sağım makinesi markası, sekiz kritere göre iki farklı ÇKKV yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Karar problemindeki kriterlerin önem derecelerini belirten kriter ağırlıkları MACBETH yöntemi ile elde edilmiştir. Süt sığırcılığı seyyar sağım makinesi seçiminde ise yine MACBETH yöntemi ve Gri İlişkisel Analiz yöntemi kullanılmıştır. Farklı yöntemlerle elde edilen sıralamalar Spearman sıra korelasyon analizi ile test edilmiş ve sonucun yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı olduğu görülmüştür. Böylelikle sıralamaların tutarlı olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada sonuçlar değerlendirilmiş ve diğer çalışmalar için akademik ve sektörel öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Dairy cattle enterprises are important parts of the livestock sector, which is one of the backbones of a country economy. The necessity of decision makers to evaluate the decision problem on the basis of many criteria is a factor that complicates the process of selection and procurement of suppliers, tools and equipment of the enterprises in question. In terms of efficiency, competitiveness, and sustainability of enterprises, decision making processes should be rational and scientific rather than subjective. Therefore, Multi Criteria Decision Making (MCDM) methods that enable decision makers to evaluate many criteria together and reach effective and correct decisions are recommended. The main purpose of this study is to evaluate the tool-equipment procurement decision processes of dairy cattle enterprises in Düzce by using MCDM methods and to choose the most appropriate one. In the study, six different brands of portable dairy milking machines have been evaluated using two different MCDM methods according to eight criteria. The criteria weights indicating the importance of the criteria in the decision problem were determined by the MACBETH method.  As for the selection of portable dairy milking machines, MACBETH Method and Grey Relational Analysis Method were used together. The orders obtained with different methods have been tested by Spearman's Rank-Order Correlation and the it has been shown that the result is highly positive and significant. Thereby, it has been concluded that orders are consistent. Academic and industrial suggestions have been offered for future studies by evaluating the results of the study.