Duafâ literatüründe yer alan uydurma hadis nüshaları
Fabricated hadith nuskhas in the literature of duafa
Yazar: EMİNE İSMAİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM TURHAN
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, hadis uydurma faaliyetlerinin ele alındığı, özellikle ''mevzû (uydurma) nüsha'', ''bâtıl nüsha'', "mekzûbe nüsha" ve benzeri terimlerle tanımlanan yazılı ürünlerin râvileri ve içerikleri üzerinde yapılan bir araştırmadır. Bunun yanı sıra, duafâ literatüründe yer alan "maklûb", "münker", "ma'mûl", "aslı yok" gibi terimlerle tanımlanan ifadelerin uydurma nüshaların içeriğiyle ilişkili olması sebebiyle bu tür içeriklere sahip nüshalar da bu araştırmada ele alınmaktadır Çalışmanın hazırlanmasında dokümantasyon yöntemi kullanılarak, özellikle "uydurma nüsha", ''mevzû nüsha'' ve "mevzû" kavramları üzerinde, bu nüshalarla ilişkili râviler belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, uydurma hadis nüshalarının ortaya çıkış zamanı, sürekliliği, kullanım durumu ve içeriklerinin uydurma sayılma kriterleri üzerine inceleme sunmaktır. Bu bağlamda tespit edilen yetmiş râvi yaşadıkları asırlara göre sınıflandırılarak, bu nüshaların ortaya çıktığı dönemlerle bunları tespit eden münekkitler arasında tarihsel bir çerçeve oluşturulması amaçlanmaktadır. 
Bu çerçevede, asırlarına göre ayrılarak oluşturulan ilk üç bölümde; uydurma nüsha sahibi râvilerin hayatları, uydurma oldukları tespitinde bulunan ilk münekkitler, nüshalarının içerikleri ve sonraki hadis kaynaklarında kullanımı incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise, uydurma nüshaların tarihi konumunu belirlemek için dönemler, bölgeler, isnad karakterleri ve nispet edilen otoriteler üzerinde detaylı tahliller yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hadis, Nüsha, Uydurma Nüsha, Mevzû, Kezzâb.

Abstract:
This study is a research on the hadith fabrication actions, especially on the narrators and contents of the written products defined with the terms of "fabricated nuskha", "false copy", "mawḍū copy", "makzūba copy" and similar terms. In addition, since the expressions defined with terms such as "maklûb", "munkar", "ma'mūl", "no original" in the du'afā literature are related to the content of fabricated manuscripts, the study also deals with manuscripts with such content. In addition, the research also deals with copies with such content, because of the expressions defined with terms such as "maklûb", "münker", "ma'mûl", "there is no original" in the du'afâ literature are related to the content of fabricated copies. In the preparation of the study by using the documentation method, particularly, the concepts of "fabricated nuskha", "mawḍū copy" and "mawḍū" were emphasized and narrators associated with these copies has been attempted to be determined. The aim of the study is to present a detailed examination of the time of emergence of fabricated hadith copies, their continuity, usage status and on the criteria for their content to be considered fabricated. The seventy narrators identified in this direction are separated according to the centuries they lived in, and it is aimed to create a historical framework between the periods in which these copies emerged and the critics who identified them. In this context, the first three chapters, which are divided according to their centuries, has been examined the lives of the narrators who have fabricated copies, the first critics who determined that they were fabricated, the contents of their copies and its usage in later hadith sources. In the fourth chapter, detailed analyzes have been carried out on the periods, regions, isnad characters and the authorities to whom they are attributed to determine the historical position of the fabricated copies.
Keywords: Hadith, Fabricated, Fabricated Nuskha, Mawḍū (forged), Liar.