JAK2+ kronik miyeloproliferatif neoplazi'li ve JAK2+ sekonder miyelofibroz'a dönüşümü olan hastalarda miRNA'ların incelenmesi
Investigation of miRNAs in Patients with JAK2+ Chronic Myeloproliferative Neoplasia and Conversion to JAK2+ Secondary Myelofibrosis
Yazar: AYDAN ISMAYILZADA
Danışman: DOÇ. DR. ONUR BAYKARA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Birincil miyelofibroz = Primary myelofibrosis ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders

Özet:
Kronik Miyeloproliferatif Neoplaziler (KMPN), olgun miyeloid hücrelerin çoğalması ve kemik iliği fibrozunun gelişmesi ile karakterize olan klonal hematopoetik bozukluklardır. KMPN'ler Philadelphia kromozomu negatif Esansiyel Trombositemi (ET), Polisitemi Vera (PV), Primer Miyelofibroz (PMF) gibi hastalık gruplarını içerir. Klinik olarak yaşlı hastalarda daha belirgindir, ET, PV, PMF için ortalama tanı yaşı 53-60 arasıdır. KMPN hastalarının %90'dan fazlasını oluşturan ortak özellikleri Janus Kinaz 2 (JAK2), Kalretikülin (CALR) veya trombopoietin reseptörünü (TPOR, MPL) kodlayan genlerde sürücü mutasyonların bulunmasıdır. KMPN türü olan PV ve ET zamanla Sekonder Miyelofibroza (SMF)  dönüşebilir. Fibrotik dönüşüm PV ve ET'de sırasıyla %12-21 ve %9-10 oranlarında görülür. SMF'yi tanımlayan klinik özellikler arasında ileri yaş, lökositoz, anemi gelişimi, yüksek LDH seviyeleri, splenomegali, ASXL1 mutasyonları ve JAK2V617F alel mutasyonu gibi çeşitli faktörler bulunabilir. Yapılan çalışmalarda epigenetik mekanizmaların, özellikle miRNA'ların KMPN gelişiminde rolü olduğu gösterilmiştir. 
Çalışmamızda miR-135a-5p'nin JAK2 pozitif (JAK2+) olan KMPN'lerin SMF'ye dönüşümündeki etkisini araştırmayı hedefledik.  İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde Hematoloji Polikliniği'ne başvuran ve KMPN tanısı konan 40 hastanın kan örnekleri ve kontrol grubu olarak yaş ve cinsiyet uyumlu 10 sağlıklı bireyin kan örnekleri kullanıldı. Periferik kandan plazma izolasyonunu takiben miRNA izolasyonu yapıldı, elde edilen örnekler cDNA'ya dönüştürüldükten sonra miRNA-135a-5p'nin ifadesi gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (GZ-PZR) yöntemi ile analiz edildi. 	
Çalışmamız sonucunda miR-135a-5p ifadesinin PV'li hastalarda kontrollere oranla %43, ET+PV'li hastalarda ise yaklaşık %50 arttığını, bu hastalarda miR-135a-5p'nin bir onkomiR gibi davrandığını gösterdik. Son olarak, miR-135a-5p ifadesinin PV'li hastalarda sigara (p=0,056) ve glukoz seviyeleri(p=0,021) ilişkili olduğunu gösterdik. Sigara içindeki zararlı maddeler ve glukoz seviyeleri miRNA ifadesini etkileyip kanser oluşumunu destekliyor olabilir.

Abstract:
Chronic Myeloproliferative Neoplasms (CMPNs) are clonal hematopoietic disorders characterized by the proliferation of mature myeloid cells and the development of bone marrow fibrosis. CMPNs include disease groups such as Philadelphia chromosome-negative Essential Thrombocythemia (ET), Polycythemia Vera (PV), and Primary Myelofibrosis (PMF). These conditions are more common in older patients, with the average age of diagnosis for ET, PV, and PMF being between 53-60 years. More than 90% of CMPN patients have driver mutations in genes encoding Janus Kinase 2 (JAK2), Calreticulin (CALR), or thrombopoietin receptor (MPL). PV and ET can progress to Secondary Myelofibrosis over time, with fibrotic transformation seen in 12-21% and 9-10% in PV and ET, respectively. Secondary Myelofibrosis is characterized by factors such as advanced age, leukocytosis, anemia, high LDH levels, splenomegaly, ASXL1 mutations, and JAK2V617F allele mutation. Studies have shown that epigenetic mechanisms, especially miRNAs, play a role in the development of CMPNs.
Our study aimed to investigate the effect of miR-135a-5p on the transformation of JAK2+ CMPNs into JAK2+ Secondary Myelofibrosis. We collected blood samples from 40 patients diagnosed with CMPN at Istanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital and from 10 age- and gender-matched healthy individuals as a control group. After isolating plasma from peripheral blood, we extracted miRNA and then converted the samples into cDNA. The expression of miRNA-135a-5p was analyzed using the real-time polymerase chain reaction (RT-PCR) method.	
Our results showed that miR-135a-5p expression increased by 43% in patients with PV and by approximately 50% in patients with ET + PV compared to controls and that miR-135a-5p behaved like an oncomiR in these patients. Finally, we showed that miR-135a-5p expression was associated with smoking (p=0.056) and glucose levels (p=0.021) in patients with PV. Harmful substances in cigarettes and glucose levels may affect miRNA expression and promote cancer formation.