Tip 2 diyabetli bireylerin bitkisel destek ürünleri kullanım durumlarının değerlendirilmesi
An evaluation on the usage level of herbal support products of type 2 diabetic patients
Yazar: ELİF NUMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Egzersiz = Exercise

Özet:
Bu çalışma tip II diyabet tanısı almış bireylerin diyabet tedavisinde kullanılan bitkisel destek ürünleri kullanım durumlarının değerlendirilmesi amacıyla; Mayıs 2017 - Haziran 2017 tarihleri arasında, İstanbul ilindeki Üsküdar Devlet Hastanesine gelen, rastgele örneklem yöntemi ile seçilen, yaşları 40-65 arasında olan 34 kadın ve 33 erkek olmak üzere toplam 67 bireyin katılımıyla gerçekleşmiştir. Bireylerin genel bilgileri, hastalık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, egzersiz alışkanlıkları ve bitkisel destek ürün kullanım durumlarını belirlemek için daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan yararlanılarak araştırmacı tarafından 33 soruluk bir anket düzenlenmiştir. İstatiksel hesaplamalarda SPSS 20 programı kullanılmış olup bulguların değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatiksel metodların yüzde, frekans dağılımı, ki-kare test istatistiği analizi kullanılmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olduğu durumlarda gruplar arası fark anlamlı kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; araştırmaya katılan kadın bireylerin %70.6'sının, erkek bireylerin %48.5'inin bitkisel destek ürün kullandıkları saptanmıştır. Diyabet tedavisinde bitkisel destek ürün kullanma durumları ile cinsiyetler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bireylerin bitkisel destek ürünlerinden en fazla çörek otu  (%21.5), tarçın (%20.0), sarımsak (%19.2) ve yaban mersini (%11.8) kullandıkları ve etkili olarak yararlandıkları belirlenmiştir. Hastaların bitkisel destek ürünler ile ilgili bilgi edinme kaynağının %57.5'i çevre, %27.5'i medya ve %15.0'ı internet olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; bireylerin büyük bir kısmı diyabet tedavisinde bitkisel destek ürünlerini kullanmaktadır. Bu ürünleri kullanmada çevre (akraba-komşu) ve medyanın yönlendirmesi ön plana çıktığından; halka yönelik eğitimlerin arttırılması ve TV/internet gibi ortamların denetiminin yararlı olacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, Bitkisel destek ürünleri,  Tip II diyabet

Abstract:
An evaluation on the usage level of herbal support products of Type 2 diabetic patients. 
This research is completed with the participation of 67 people in total. The participants of this study which consisted of 34 women and 33 men with an age range of 40-65 who went to the Uskudar State Hospital in Istanbul between the dates of May, 2017 and June, 2017 are selected via random sampling method on the purpose of evaluation of an evaluation on the usage level of herbal support products of Type 2 diabetic patients. The participants are conducted a questionnaire with 33 questions which is referred from the old scientific researches by the researcher with the aim of gathering the information about general situation, medical history, nutritional habits, exercise habits and herbal support product use of patients. Statistical calculations are performed with SPSS (Version 16.0) and findings are analyzed via descriptive statistics method with percentage distribution, frequency distribution and also Chi-square test. The P value <0,05 is considered as significant difference between the groups. Evaluated findings show that 70.6% women and 48.5% men in the participants use the herbal support products. There is not a significant correlation between the gender and use of herbal support products in diabetes treatment (p>0,05). Black sesame (21.5%), cinnamon (20.0%), garlic (19.2%) and bilberry (%11.8) are the most used and effectively benefited herbal support products by the participants. It is stated out that the patients get the information about herbal support products via others (57.5%), media (27.5%) and the internet (15.0%). All in all, most of the people use the herbal support products in the treatment of diabetes. It comes into prominence that the use of these products is based on the advices of the others and leading of the media. Therefore, increasing public training activities and controlling the TV/internet environment are considered as beneficial.
Keywords: nutrition habits, herbal support products, type II diabetes