Selçuklu Anadolu'sunda çocuk (1075-1318)
Children in the Anatolian Seljuks (1075-1318)
Yazar: MERVE KURUCA
Danışman: PROF. DR. GAZİ OSMAN ÖZGÜDENLİ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Günlük yaşam = Daily life ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Sosyal tarih = Social history ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk yaşamı ve çocuk kavramı tarih boyunca insan yaşamının ilk evresini 
oluşturması nedeniyle yaşamın şekillenmesinde birinci derecede etkilidir. İnsan 
hayatının en önemli dönemini oluşturan çocukluk, her çağda ve dönemde her tabakadan 
insanın kendi çocukluk yaşamını kurgulamasına ve yüzyıllar boyunca bu yaşamı dönem 
dönem değişiklikler göstererek aktarmasına neden olmuştur. Özelde Türk tarihi 
içerisinde çocukluk çağını ele alacak olursak hem İslam öncesi Türk yaşantısında hem 
de İslamiyetin kabulü sonrasındaki yaşantıda toplumun çocuk yaşamı ve yetişmesine 
verdiği önem ortaya çıkmaktadır. 
Türklerin Anadolu'ya gelmeleriyle bu coğrafyayı Türk yurdu yapmaları önemli 
bir kırılma noktası açığa çıkarmıştır. Türkiye Selçuklu Devleti'nin kurulması, Anadolu 
coğrafyasında Türk kültürünün yerleşmesine imkân sağlamıştır. Bu durum Türk kültürü 
içerisinde yer alan gündelik yaşam ve aile yaşamının geçmişten gelen gelenekler ve 
göreneklerle beraber nakl edilmesine sebebiyet vermiştir. Anadolu kültürü içerisinde 
Türk İslam aile ve çocuk yaşam biçimi açığa çıkmıştır.
Hem hanedan üyesi çocukların hem de sıradan halk tabakası içerisindeki çocuk 
yaşamının bu dönemde Anadolu Türk kültürünü oluşturmaya başladığı görülmektedir. 
Çocuk her zaman toplumun her katmanında önemini korumuştur. Hanedan üyesi 
çocukların siyasi hayattaki etkileri, toplumsal yaşantı içerisinde halkın çocuk 
yetiştirmesi ve çocuğun aile içerisindeki konumu, çocukların dönemin bitmek bilmeyen 
savaş ortamlarındaki yeri ve ekonominin içerisinde çocuğun önemi bu dönemin çocuk 
hayatını oluşturan kısımlardan bazılarıdır.
Türkiye Selçuklu Devleti döneminde çocuğun doğumundan yetişmesine dair 
dönemler bu ayrılan alanlarda çeşitli özellikler göstererek gelecek kuşaklara çocukluk 
kültürü ve hayatı şeklinde kendisini devretmiştir.
Çalışmamız ile Türkiye Selçuklu Devleti'nin sosyal tarih çalışmalarına küçükte 
olsa bir katkı sunmak hedeflenmiştir.
 Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçuklular, Türkiye Selçuklular, çocuk, kültür, sosyal 
tarih.

Abstract:
The life of children and children as a concept is of great importance in shaping 
life as it is the first phase of human life throughout history. Childhood, which constitutes 
the most important part of human life, has led people of every age and period to 
construct their own childhood life and to convey this life periodically throughout 
centuries. In particular, if we elaborate on childhood in Turkish history; In both pre-
Islamic Turkish life and post-Islamic life, the importance that society attaches to child 
life and upbringing comes to the fore. 
The arrival of the Turks in Anatolia, making this geography a Turkish homeland 
was a breaking point. Moreover, with the establishment of the Anatolian Seljuks, daily 
life, family life, the traditions and customs from the past were preserved and transferred. 
This situation has revealed the Turkish-Islamic lifestyle of family and children within 
the Anatolian culture. In this period, it was observed that both the lives of children in 
the dynasty and the social class started to form the Anatolian Turkish culture within the 
Anatolian Seljuks. Specifically, it can be conferred that the foundations of the child 
living in the ages to come, characteristics and customs, etc. were shaped in this period. 
Children have always maintained their significance in all layers of society.
The effects of the children of the dynasty in political life, childrearing in the 
social life and the position of the child in the family, the position of the children in the 
endless war environment of the period, and the importance of the child in the economy 
are some of the parts that make up the children's life of this period. 
During the reign of the Anatolian Seljuks, the periods pertaining to the child's 
birth and upbringing showed various characteristics in these allocated areas and handed 
over to future generations as childhood culture and life. 
Our aim in this study is to make a small contribution to the social history studies 
of the Anatolian Seljuk State.
Key Words: Anatolian Seljuks, Turkey Seljuks, children, culture, social history