Özofagus varis kanamalarında klinik, etiyolojik ve endoskopik farklılıkların mortalite üzerine etkisi
The effect of clinical, etiological and endoscopic differences on mortality in esophagus varicose bleeding
Yazar: BARIŞ YASİN VARLIK
Danışman: DOÇ. DR. ARİF MANSUR COŞAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Amaç: Özofagus varis kanaması geçiren hastaların klinik özellikleri, etiyolojik farklılıkları, endoskopik bulguları ve uygulanan tedavilerin mortalite üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalında takip ve tedavi edilen, 01.01.2010-31.12.2020 tarihleri arasındaki siroz, HCC ve özofagus varis kanaması tanılı hastalar incelenmiş, içlerinden 18 yaş ve üzeri özofagus varis kanaması geçiren 155 hastanın tanı anındaki laboratuvar değerleri, klinik özellikleri, eşlik eden komorbiditeleri, etiyolojik farklılıkları, endoskopik tedavileri, ölen hastaların ölüm tarihleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya alınan özofagus varis kanaması geçirmiş 155 hastanın 151'i sirotik, 4'ü non sirotik idi. Hastaların özgeçmişlerine bakıldığında 75'inde diyabet, 58'inde hipertansiyon, 15'inde kalp yetmezliği, 22'sinde KBH tanıları vardı. Hastaların 9'unun F1, 55'inin F2, 91'inin ise F3 varisi vardı. Etiyolojiler incelendiğinde kriptojenik karaciğer sirozu tanılı 33 hasta, HCV tanılı 27 hasta, HBV tanılı 26 hasta, NASH tanılı 15 hasta, alkol ilişkili 14 hasta olduğu görüldü; 20 hastanın tetkikleri yetersizdi. 49 hasta Child A, 70 hasta Child B, 36 hasta Child C olup; ortanca MELD-Na skoru: 13, ortalama APRI skoru: 2,55, ortalama FIB-4 skoru: 8,73, ortalama Hemoglobin: 10,56 gr/dl, ortalama PLT: 114,1*10^3/ul olarak hesaplandı. Özofagus varis kanaması geçiren ve ölen hastalar incelendiğinde ilk varis kanamasından ortalama 831 gün sonra ölüm görüldü.

Sonuç: Çalışmamızdaki özofagus varis kanaması geçiren hastaların klinik, etiyolojik ve endoskopik özellikleri incelendiğinde; cinsiyet dağılımı, yaş, asit, peritonit, hepatik ensefalopati ve hepatorenal sendrom gibi komplikasyonların mortalite üzerine etkileri literatür ile benzer görülmüş; en sık etiyoloji ise literatürden farklı görülmüştür. Literatürde olduğu gibi özofagus varis kanaması geçiren hastalarımızın büyük bir kısmında portal hipertansiyonun sebebi karaciğer sirozudur. Asit, peritonit, hepatik ensefalopati ve hepatorenal sendrom gibi komplikasyonların mortalite üzerine anlamlı etkilerinden dolayı özofagus varis kanaması geçiren hastalarda bu komplikasyonların gelişmelerinin önlenmeleri ve tedavileri son derece önemlidir. Gastrointestinal sistem kanaması geçiren siroz hastalarında özofagus varis kanamaları mutlaka akla gelmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Siroz, Özofagus Varisi, Varis Kanaması, Portal Hipertansiyon, Karaciğer Sirozu, Endoskopi, Hepatit, Mortalite

Abstract:
Aim: It was aimed to evaluate the clinical features, etiological differences, endoscopic findings and the effects of the treatments applied on mortality in patients with esophageal variceal bleeding.

Materials and Methods: In this study, patients diagnosed with cirrhosis, HCC and esophageal variceal bleeding between 01.01.2010 and 31.12.2020, who were followed up and treated in the Department of Gastroenterology, Department of Internal Medicine of Karadeniz Technical University were examined. Laboratory values, clinical features, accompanying comorbidities, etiological differences, endoscopic treatments, date of death of the patients who died were evaluated retrospectively in 155 patients aged 18 years and older who had esophageal variceal bleeding.

Results: Of the 155 patients included in the study who had esophageal variceal bleeding, 151 were cirrhotic and 4 were non-cirrhotic. Looking at the histories of the patients, 75 had diabetes, 58 had hypertension, 15 had heart failure, and 22 had CKD. 9 of the patients had F1, 55 had F2, and 91 had F3 varicose veins. When the etiologies were examined, it was seen that there were 33 patients with cryptogenic liver cirrhosis, 27 patients with HCV, 26 patients with HBV, 15 patients with NASH, and 14 alcohol-related patients; The examinations of 20 patients were insufficient. 49 patients were Child A, 70 patients were Child B, 36 patients were Child C; median MELD-Na score: 13, mean APRI score: 2.55, mean FIB-4 score: 8.73, mean Hemoglobin: 10.56 g/dl, mean PLT: 114.1*10^3/ul . When the patients who had esophageal variceal bleeding and died were examined, death was seen on average 831 days after the first variceal bleeding.

Conclusion: When the clinical, etiological and endoscopic features of the patients in our study who had esophageal variceal bleeding were examined; The effects of complications such as gender distribution, age, ascites, peritonitis, hepatic encephalopathy and hepatorenal syndrome on mortality were similar to those in the literature; the most common etiology was different from the literature. As in the literature, the cause of portal hypertension in most of our patients who had esophageal variceal bleeding is liver cirrhosis. Because of the significant effects of complications such as ascites, peritonitis, hepatic encephalopathy and hepatorenal syndrome on mortality, it is extremely important to prevent and treat the development of these complications in patients with esophageal variceal bleeding. Esophageal varices bleeding should definitely be considered in patients with cirrhosis who have had gastrointestinal bleeding.

Keywords: Cirrhosis, Esophageal Varices, Variceal Bleeding, Portal Hypertension, Liver Cirrhosis, Endoscopy, Hepatitis, Mortality