Kimyasal tankerlerin operasyon etkinliğini belirleyen faktörlerin bir analizi
An analysis of the factors affecting the operation efficiency of chemical tankers
Yazar: CENK SAKAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF ZORBA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik sektörü = Maritime sector ; Gemi işletmeciliği = Shipping companies ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Operasyonel etkinlik = Operational efficiency

Özet:
Kimyasal tanker işletmeciliği, operasyonlar sürecinde yaşanan problemler, kimyasal tankerlerin ve kimyasal yüklerin diğer gemilerden ve yük gruplarından farklı yönde oluşan operasyon ve taşıma gereklilikleri ve operasyonların her bir aşamasında emniyete yönelik gereksinimler de dikkate alındığında denizcilik sektöründe oldukça farklı bir konumda yer almaktadır. Bu farklı sektör dinamikleri düşünüldüğünde, kimyasal tanker operasyonlarındaki ana başarı faktörlerini belirlemenin ve değerlendirmenin büyük bir ihtiyaç olduğu görülmektedir. Limanlarda kimyasal tankerlerin geçirdikleri süre ve tank temizleme operasyonları için harcanan süre açısından ağırlıklı olarak değerlendirilen operasyonel etkinlik kavramı kimyasal tanker operasyonlarının ana başarı faktörlerinden birisi olarak değerlendirilmektedir. Operasyonel etkinliğin yanı sıra, diğer başarı faktörleri filo büyüklüğü ve filodaki gemilerin özellikleri, yapılan sözleşmeler ve çoklu taşımacılık olanakları olarak belirtilebilir. Bu faktörlerin geliştirilmesine yönelik gerçekleştirilebilecek her türlü aşama tanker taşımacılığının performansını olumlu yönde etkileyecektir. Bu sebepten dolayı, tanker operasyonlarının ana değişkenlerini de göz önüne alarak, tankerlerin operasyonel etkinliğini belirleyen ana bileşenlerin incelenmesi kimyasal tanker işletmeciliği alanında önemli bir ihtiyaç olarak görülmektedir.  
 Bu çalışma ana olarak kimyasal tanker işletmeciliği çerçevesinde kimyasal tankerlerin operasyonel etkinliğini belirleyen faktörlerin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Çalışma aynı zamanda, tank yıkama, yükleme/tahliye ve taşıma olarak belirtilen üç ana aşamadaki operasyonel etkinliği belirleyici faktörleri ortaya çıkarmayı da hedeflemektedir. Çalışmada nitel bir yaklaşım çerçevesinde İstanbul ve İzmir?de bulunan kimyasal tanker işletmeciliği yapan işletmelerdeki operasyon ve filo müdürleriyle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklemin belirlenmesindeki ana ölçüt operasyon ve filo müdürlerinin kimyasal tankerlerde belirli bir süre çalışmış olmalarıdır. Yapılandırılmış görüşme formu belirlenen alandaki literatürdeki değişkenler ve aynı zamanda araştırmacının operasyonel etkinliğe yönelik kendi değerlendirmesi sonucu elde edilen faktörlere bağlı olarak oluşturulmuştur.    Görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular içerik analizi ve betimsel analiz aracılığı ile tartışılmış, değerlendirilmiş ve gelecekteki çalışmalarda kullanılmak üzere ana değişkenler ortaya çıkartılmıştır. 
Deniz taşımacılığı alanında ana olarak limanların etkinlik ve verimliliklerine bağlı olarak gerçekleştirilen oldukça fazla bilimsel çalışma olmasına rağmen, tankerlerin ve özellikle de kimyasal tankerlerin operasyonel etkinliğine yönelik literatür oldukça kısıtlıdır. Bu alandaki çoğu çalışmanın mühendislik disiplini ağırlıklı operasyonel etkinliği hesaplamaya yönelik çalışmalardan oluştuğu göz önüne alındığında, kimyasal tankerler özelinde operasyonel etkinlik faktörlerinin incelenmesi ve gelecekteki çalışmalar için değişkenlerin ortaya çıkarılması çalışmanın literatüre ana katkısı olarak belirtilebilir. Bu çalışma kimyasal tankerlerin operasyonel etkinliğini belirleyen ana faktörlerin ortaya çıkarılmasını bu alanda önemli tecrübe sahibi uzmanlarla nitel görüşmeler aracılığıyla gerçekleştiren öncü bir çalışma niteliğindedir. 



Anahtar Kelimeler: Operasyonel Etkinlik, Emniyet, Deniz Taşımacılığı, Kimyasal Tanker

Abstract:
Chemical shipping industry is a unique branch of shipping due to the severe problems experienced during the operations, characteristics of chemical tanker ships as well as the specific features of chemical cargoes and the safety-related requirements needed in the every single step of the tanker operations. In the light of such challenging industry dynamics, an evaluation of the key success factors for chemical tanker operations is needed. Operational efficiency, as a factor closely related to the time spent at ports and tank cleaning operations, is considered as one of the key success factors of chemical tanker operations together with the fleet size and composition, contracts and intermodal capabilities. Any contribution made to the improvement of these factors may have a positive impact on the overall performance of the tanker shipping.  Hence, the investigation regarding the main components of operational efficiency of tanker ships by incorporating the main variables of the tanker operations can be considered as an obvious need in the industry. This study primarily aims to reveal the main factors determining the operational efficiency of chemical tanker ships within the context of chemical tanker shipping. The study also attempts to identify the main determinants playing a key role in the operational efficiency of the three stages of tanker ship operations, namely tank cleaning, loading/unloading and transportation. The study employs a qualitative research method and structured interviews are conducted with the operation  and fleet managers of chemical tanker shipping companies located in Istanbul and Izmir. The main criteria in the selection of the sample are that these managers have considerable sea experience in chemical tankers. Structured interview guide is prepared according to the recent literature in the selected field in addition to the researcher?s own elaborations regarding the operational efficiency. The findings of the interviews are discussed and evaluated through content and descriptive analysis techniques in order to determine the main variables to be employed in the further research. Although there is a considerable literature on the efficiency and the productivity of ports in the shipping industry, the literature regarding the operational efficiency of tanker ships and specifically the chemical tankers is quite scant. Considering the fact that the majority of the research in this field is basically based on the calculation of the operational efficiency within the context of engineering discipline, analysis and the evaluation of the operational efficiency factors in chemical tankers and determining the main variables to be considered in the further research can be dictated as the main contribution of this study. Hence, this study is a pioneer research on the identification regarding the key factors of operational efficiency of chemical tankers through the use of qualitative interviews with the experts in the so-called field. 



Keywords: Operational Efficiency, Safety, Maritime Transportation, Chemical Tanker