Farklı yapıda bazı 1,2-keto alkollerin benzoin kondenzasyonu ile sentezi
Synthesis of some 1,2-ketoalcohols with different structures by benzoin condensation
Yazar: ABDURRAHMAN ALHALLAK
Danışman: DOÇ. DR. BELMA HASDEMİR ; DOÇ. DR. TÜLAY YILDIZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Benzoin = Benzoin ; Heterosiklik bileşikler = Heterocyclic compounds ; Keto alkoller = Keto alcohols

Özet:
Biyolojik olarak aktif birçok doğal ürünün yapısında bulunan ve yapılarında keto (C=O) grubuna bitişik bir alkol (C-OH) grubu içeren 1,2- keto alkoller organik sentezlerde başlangıç maddesi olarak yaygın bir şekilde kullanılan önemli bileşiklerdir. 1,2-Keto alkollerin önemli türevlerinden biri olan asetoin ve benzoin birçok alanda geniş bir kullanım alanına sahiptir. Asetoin; kendine özgü hoş aromasından dolayı gıda endüstrisinde tatlandırıcı olarak, benzoin ise diş hekimliği, tıp, farmasötik ilaç üretimi ve kozmetik sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun yanında, 1,2-keto alkoller, yapılarında bulunan hidroksi grubundan dolayı kiral merkeze sahip oldukları için sentezleri ayrı bir önem taşımakta ve günümüzde araştırmacıların yoğun ilgisini çekmektedir. Bu tez çalışmasında, simetrik yapıda 1,2-keto alkollerin sentezi için Ullmann Kapling yöntemine göre elde edilen aldehitler varlığında benzoin kondenzasyon reaksiyonu uygulanmıştır.  Başlangıç maddesi olarak seçilen aldehitler, farklı sübstitüye fenol ve tiyofenol bileşikleri ile 4-floro benzaldehit arasında gerçekleşen Ullmann kapling reaksiyonuna sokulmuş ve reaksiyon sonucu 5 adet 4-arenoksibenzaldehit ve 5 adet 4-tiyoeterbenzaldehit türevleri olmak üzere toplam 10 adet sübstitüye benzaldehit türevi aldehit bileşiği sentezlenmiştir. Büyük gruplu simetrik yapıda 1,2-keto alkolleri yüksek verimle sentezlemek amacıyla katalizör, baz, reaktif mol oranları, çözücü, sıcaklık ve reaksiyon süresi gibi parametreler değiştirilerek birçok deneme yapılmış optimum reaksiyon şartları belirlenmiştir. Tespit edilen reaksiyon şartlarına göre, substitüye benzaldehit türevi aldehit bileşiklerinin benzoin kondenzasyonu sonucu tez konusunu oluşturan 10 adet yeni 1,2-keto alkol bileşiği sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları FT-IR, 1H NMR, 13C NMR ve LC-MS spektroskopik ve kromatografik yöntemler kullanılarak aydınlatılmıştır.

Abstract:
1,2-ketoalcohols are compounds that contain an alcohol group (C-OH) adjacent to a carbonyl group (C=O). They are found in many biologically active natural products and are widely used as starting materials in organic synthesis. Acetoin and benzoin, one of the important derivatives of 1,2-keto alcohols, have a wide range of uses in many areas. Due to its unique pleasant aroma, acetoin is widely used as a sweetener in the food industry, while benzoin is widely used in dentistry, medicine, pharmaceutical drug production and cosmetics. In addition, 1,2-keto alcohols have a chiral center due to the hydroxy group in their structure, so their synthesis is significantly important and attracts the attention of researchers today.
In this thesis, benzoin condensation reaction was applied in the presence of aldehydes obtained by Ullmann Coupling method for the synthesis of symmetrical 1,2-keto alcohols. Aldehydes selected as the starting material were subjected to the Ullmann coupling reaction between different substituted phenol and thiophenol compounds and 4-fluorobenzaldehyde, and as a result of the reaction, five 4-areneoxybenzaldehyde and five 4-thioetherbenzaldehyde derivatives, a total of 10 substituted benzaldehyde derivative aldehyde compounds were synthesized.  In order to synthesize large group symmetrical 1,2-keto alcohols with high efficiency, parameters such as catalyst, base, reagent molar ratio, solvent, temperature and reaction time were changed and many experiments were conducted and optimum reaction conditions were determined. According to the determined reaction conditions, 10 new 1,2-keto alcohol compounds, which are the subject of the thesis, were synthesized as a result of the benzoin condensation of the substituted benzaldehyde derivative aldehyde compounds. The structures of the synthesized compounds were detected using FT-IR, 1H NMR, 13C NMR and LC-MS spectroscopic and chromatographic methods.