Anadolu sahası Türk halk hikayelerind dua ve beddua motifi
Prayer and curse motif in Turkish folk tales of Anatolian
Yazar: YILDIZ KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. BEHİYE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Türk halk kültürü, içerisinde zengin kültürel değerleri barındıran bir hazinedir. Türk halk kültürünün oluşumunda göçebe yaşam şeklinin ürünleri olan sözlü kültürün kalıplaşmış unsurlarının varlığı etkili olmuştur. Türk milleti birçok farklı coğrafyada hüküm sürmüş ve farklı inaçlar, kültürel değerlerle karşılaşmıştır. Halk hikayeleri yerleşik yaşamın kültürel kodlarını taşıyan gelenekten haber veren ve gelecek nesillere aktarılan unsurların içerisinde barındırıldığı değerler olmuştur. Dualar ve beddualar, eski dönemlerden itibaren toplumsal hafızanın ürünleri olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Şaman ayinlerinde din adamları tarafından doğaçlama söylenen alkış ve kargışlar değişen zaman ve mekan algısı ile dönüşüme uğramıştır. Zamanla kutsi güçlerini kaybeden bu sihirli sözler halkın günlük hayatında kullandığı söz kalıplarına bürünmüştür. İslamiyet'in kabulü ile yeni dinin getirdiği öğretiler ışığında farklı uygulamalar ve söylemlerle yaşatılan dua ve beddua adı altında yaşatılmaya devam eden bu kutsal sözler eski güçlerine tekrar bürünmüşlerdir. Bütün bunlardan hareketle sözlü kültürün yapı taşı olan dua ve bedduaların hikayelere yansımaları, hikayelerdeki kullanım amaçlarına değinilmeye çalışılmıştır."Anadolu Sahası Türk Halk Hikayelerinde Dua ve Beddua Motifi'' adlı çalışmamızda dua ve bedduaların edebi eserlerdeki varlığı, dini ve tarihi değişimleri incelenmeye çalışılmıştır. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiler ile konu aydınlatılmaya çalışılmıştır. Bunun sonucunda duaların ve bedduaların Türk halk kültüründeki toplumsal ve kültürel işlevleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler:  Dua, beddua, halk hikayeleri.

Abstract:
Turkish folk culture ıs a treasure that contains rich cultural values. The existence of stereotyped elements of oral culture, which are the products of the nomadic lifestyle, was effective in the formation of Turkish folk culture. The Turkish nation has reigned in many different geographies and encountered different beliefs and cultural values. Folk tales have become values that contain elements that convey the cultural codes of settled life, inform about the tradition, and are passed on to future generations. Prayers and curses have continued their existence as products of social memory since ancient times. The applause and curses improvised by the clergy in shamanic ceremonies have transformed with the changing perception of time and space. These magic words, which lost their sacred power over time, turned into phrases used by the people in their daily lives. With the acceptance of Islam, these sacred words, which continue to be kept alive under the name of prayer and curse, kept alive with different practices and discourses in the light of the teachings brought by the new religion, have regained their former power. Based on all these, the reflections of prayers and curses, which are the building blocks of oral culture, on the stories and their purposes of use in the stories have been tried to be touched upon. . In our study titled "Prayer and Curse Motif in Turkish Folk Stories of the Anatolian Area", we tried to examine the presence of prayers and curses in literary works and their religious and historical changes. The subject has been tried to be clarified with the information obtained from written sources. As a result, the social and cultural functions of prayers and curses in Turkish folk culture have been tried to be explained.
Key Words: Prayer, curse, folk tales.