Pubertasa ulaşma öncesi dönemde rasyona by-pass lizin ve metiyonin ilavesinin holstein ırkı düvelerde performans üzerine etkileri
Effects of rumen protected lysine and methionine supplementation on performance in prepubertal holstein heifers
Yazar: OĞUZHAN SARIİBRAHİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE IŞIL AKBAĞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CANGİR UYARLAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyüme = Growth ; Düveler = Heifers ; Fertilite = Fertility ; Gelişme = Development ; Metabolik profil = Metabolic profil

Özet:
Süt sığırı işletmelerinde düve yetiştirme maliyetini etkileyen en önemli parametreler büyüme ve gelişme hızı, pubertasa ulaşma ve gebe kalma yaşıdır. Bu çalışmada Holştayn ırkı düvelerde yaşamın 9. ayından başlanarak gebeliğin belirlendiği zamana kadar rasyona rumen korumalı lizin ve metiyonin ilavesinin günlük canlı ağırlık, günlük canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı, ilk kızgınlık görülme yaşı, gebe kalma yaşı, tohumlama sayısı ve bazı kan metabolizma parametreleri üzerine olan etkileri incelenmiştir. Bu amaçla 40 baş sağlıklı ve 9 aylık yaşı doldurmuş (9-10 ay arası) Holştayn ırkı düve rastgele örnekleme metodu ile K (Kontrol) ve U (Uygulama) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubundaki düveler NRC (2001)'e göre hazırlanmış standart bir rasyonla, uygulama grubundaki düveler ise rumen korumalı amino asitler kullanılarak (Lysigem ve Methipearl, Kemin Ind., Belgium) lizin (MP'nin %7,1'i) ve metiyonin (MP'in %2,4'ü) düzeyleri artırılmış bir rasyonla ad-libitum koşullarda beslenmiştir. Tüm düvelerden çalışma başlangıcında, tohumlama zamanında ve gebeliğin tespit edildiği gün Vena coccygea yolu ile kan numunesi alınmıştır. Alınan kan numuneleri ilgili kitler kullanılarak glukoz (GLU), betahidroksibütirat (BHBA), esterleşmemiş yağ asitleri (NEFA), total kolesterol, trigliserit, total protein ve kan üre nitrojeni (BUN) analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre siyah alca ırkı düvelerin pubertas öncesinden itibaren gebe kaldığı güne kadar rumen korumalı lizin ve metiyonince zengin rasyon tüketiminin canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışını iyileştirdiği, yemden yararlanma oranını arttırdığı, ilk kızgınlık görülme ve gebe kalma yaşını düşürdüğü belirlenmiştir. Ayrıca tohumlama zamanında kanda total kolesterol TK seviyesini arttırdığı, total protein TP seviyesini ise düşürdüğü belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: büyüme ve gelişme, fertilite, metabolik profil, pubertas öncesi, Siyah Alaca düve

Abstract:
The most important parameters affecting the cost of heifer breeding in dairy cattle enterprises are the rate of growth and development, age at puberty and age at conception.  The aim of this study was to investigate the effects of supplemental rumen protected lysine and methionine on live weight, live weight gain, feed conversion ratio, age at first heat, age at pregnancy, number of artificial insemination and some blood metabolic parameters in prepubertal Holstein heifers. Forty, healthy, 9-month-old heifers were divided into two groups as control (C) and treatment (T). C heifers were fed a standard diet which has been prepared according to NRC (2001), whereas T heifers were fed a lysine (7,1% of MP) and methionine (2,4% of MP) enriched (Lysigem and Methipearl, Kemin Ind., Belgium) diet. Blood samples were taken from all heifers at the beginning of the study, on the day of artificial insemination and on the day of pregnancy detection. All blood samples were analyzed for glucose (GLU), beta-hydroxybutyric acid (BHBA), non-esterified fatty acids (NEFA), total cholesterol (TCHOL), triglycerides, total protein (TP) and blood urea nitrogen (BUN). It was determined that feeding prepubertal heifers a ration enriched in metabolic lysine and methionine increased live weight, live weight gain; improved feed conversion ratio, reduced age at first heat and age at pregnancy. Moreover, this type of feeding increased serum TCHOL level whereas decreased serum TP level at the day of artificial insemination. 

Keywords: Fertility, Growth and Development, Holstein Heifer, Metabolic Parameters, Prepubertal Period