Sivas ili merkez ilçesinde yaşayan bireylerin su ürünleri tüketim davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of fish consumption behavoir of the individuals living in the center district of Sivas provience
Yazar: BEKTAŞ İBİŞ
Danışman: PROF. DR. ŞENOL AKIN ; DOÇ. DR. GÜLÜSTAN ERDAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balık tüketimi = Fish consumption

Özet:
Bu çalışmada, Sivas ili merkez ilçesinde yaşayan ailelerin su ürünleri tüketim davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmada, 2012 yılı içerisinde 432 birey ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anket uygulaması yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, ankete katılanların yaklaşık yarıya yakını (%49,08) beyaz et tercih ettikleri belirlenmiştir. Bunu %34,72'lik oran ile kırmızı et ve %16,20'lik oran ile balık takip etmiştir. Su ürünleri tüketimine cinsiyet, yaş, meslek grubu, öğrenim seviyesi ve gelir seviyesi gibi kriterlerin etki ettiği belirlenmiştir. Ankete katılanların %75,61'lik bölümü kışın, %19,95'lik kısmı ise sonbaharda ağırlıklı olarak balık tükettiklerini belirtmişlerdir. Bunan yanı sıra, ankete katılanlar balık alırken dikkat edilecek hususlarla ilgili soruya %50,98'i tazelik, %27,34'lük kısmı ise lezzet ve %14,54'lük kısmı ise ekonomik olması yanıtlarını vermiştir. Çalışma yapılan il bünyesinde en çok tüketilen su ürünleri sıralamasında deniz ürünleri ilk sırada yer alırken, çok sayıda iç sulara sahip Sivas ilinde tatlı su balıklarının tüketiminin düşük olması dikkat çekmektedir. Ayrıca kabuklu ve yumuşakçaların tüketiminin yok denecek kadar düşük olması tekdüze su ürünleri tüketimini işaret etmektedir. Balık tüketen katılımcıların yaklaşık yarıya yakını (51,23) balıkları yağda kızartma ve %29,06'sı ızgarada pişirme yöntemlerini tercih ettiğini ifade etmişlerdir. Katılımcıların yaklaşık üçte biri (%32,76) tükettikleri balıkları pazar yeri, %39,66'sı ise balık halinden ve %15,02'si ise marketten temin ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların hemen hemen tamamına yakını su ürünleri tüketiyor olmasına karşın, su ürünleri tüketim sıklığının düşük olması bu çalışmadan elde edilen önemli bulgular arasındadır. Balık tükettiğini belirten katılımcı sayısı çok olmasına karşın (%94), eğitim seviyesi ve gelir düzeyinin artması ile balık tüketiminde de bir artış gözlenmiş olup eğitimin ve gelir seviyesinin besnme alışkanlıklarına etkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study consumer behavior on fish consumption in the center district of Sivas provience was aimed to be evaluated. The study was conducted with 432 individuals in 2012 using face to face interviews.  Considering the findings obtained from the study, nearly half of the respondents (49.08 %) preferred white meat that was followed by red meat (34.72%) and fish (16.20%). Fish consumption rate varied with the sex, age, profession, education and income level. The majority of the respondents (75.61 %) stated that they mainly consumed fish during winter, the remaining (19.95 %) during the fall. In addition to this, almost 51 percent of the respondents answered the question of the issues to be considered when buying fish as freshness, 27 percent taste and 15 percent economic. The majority of respendents preferred marine fish.  The fact that the consumption of sea fish was higher than those of freshwater was noteworthy when considering geographical location of Sivas with considerable inland freshwater sources. The low consumption (almost nothing) of crusteceans and mollusks referred to uniform fish consumption. Almost fifty and thirty percents of the respondents were in favor of oil frying and grill as cooking methods, respectively. The respendents prefferred fish markets (almost 40 percent of the respondents) and street markets (almost 33 percent) and supermarkets (15 percent of the respondents) as sales points.  The male respendents preferred mostly fish market, whereas females street markets for buying fish. Although almost every respondent indicated that they consumed fish, the frequency of the fish consumption was very low which was the most influential result of this study. Although the percent (94%) of respondents consuming fish was very high, the rate of fish consumption increased with increasing education and income levels of the consumers.