Yerel halkın kültürel mirasa yönelik farkındalık düzeyi: Diyarbakır ili örneği
Awareness of local people towards cultural heritage: The case of Diyarbakır
Yazar: FATİME BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEBAHATTİN EMRE DİLEK
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Farkındalık = Awareness ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Turizm = Tourism ; Turizm potansiyeli = Tourism potential ; Yerel halk = Local people

Özet:
Kültürel miras, turizm için önemli kavramlar arasındadır. Kültürel miras unsurları hem turizmin hem de yerel halkın etkisiyle varlığı sürdürmektedir. Bu durumda Kültürel miras eserlerin korunması aşamasında yerel halkın büyük rolü vardır. Yerel halkın turizm, doğal çevre, turist, kültürel miras gibi öğeler hakkında bir farkındalığa sahip olması gerekir. Bu çalışmada araştırma bölgesi olarak Diyarbakır ili seçmemiz kültürel mirasın varlığı, turizm potansiyeli, Osmanlı medeniyetlerinin izlerini taşıması ve dünya miras listesinde bulunuyor olması açısında büyük önem teşkil etmektedir. Bu çalışmanın asıl amacı, Diyarbakır'ın ilinde bulunan kültürel mirasın turizm amaçlı olarak kullanılmasında yerel halkın farkındalık düzeyini belirlemektedir. Diyarbakır ilinde turizm amaçlı olarak kullanılan kültürel varlıkların önemi derecelendirilmekte ve yerel halkın kültürel miras eserlerinin turizm amaçlı kullanılmasında yerel yönetim ile ilgili düşüncelerini ifade etmesi bu çalışmanın bir diğer amaçlarından biridir. 
Araştırmanın en önemli çabası Diyarbakır halkının kültürel miras farkındalık düzeyi ile ilgili hiçbir çalışmanın yapılmadığı ve yapılacak ilk çalışma olması açısında halkı bilinçlendirmektir. Ayrıca yapılan çalışmalar istenilen düzeyde olmadığından bu alanla ilgili bir çalışma yapılması gereği duyulmaktadır. Bu araştırmada evren ve örneklem, veri toplama aracı ve tekniği, veri toplama süreci ile alakalı verilerin analizleri yapılmıştır. Araştırma evreni Diyarbakır ilinde yaşayan yerel halktır. Diyarbakır ili merkezinde yaşayan yerel halkın kültürel mirası turizm amaçlı kullanılmasındaki görüşlerini belirlemek için anket tekniği uygulanmıştır. Toplamda geçerli sayılan 200 adet anketten elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. 
Araştırmada veri toplama sürecinde ise kolayda örneklem yönetimi uygulanmıştır. Maliyeti ve uygulaması kolay olan bu yöntem birçok araştırmacı tarafından tercih edilmektedir. Bulgularda ise, araştırmaya katılan yerel halkın demografik özelliklerine dair bulgularından Diyarbakır turistik öneme sahip tarihsel ve kültürel yapıları, el sanatları, mutfağı, etkinliklerine dair frekans analizi, ortalama, standart sapma, güvenilirlik analizi ve Anova testi uygulayarak Diyarbakır yerel halkının farkındalık düzeyi ne ölçüde olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, uygulanan bu testlerin güvenilir olduğunu ve yerel halkın kültürel miras eserlerine yönelik farkındalık düzeyine dair görüşlerini açık bir şekilde ifade etmektedir.
     
Anahtar Kelime: Diyarbakır, Farkındalık, Kültürel Miras, Turizm, Yerel Halk

Abstract:
Cultural heritage is among the important concepts for tourism. Cultural heritage elements continue to exist with the influence of both tourism and local people. In this case, the local people have a great role in the protection of cultural heritage works. Local people need to have an awareness about tourism, natural environment, tourist, cultural heritage. Choosing Diyarbakır as a research area in this study is of great importance in terms of the existence of cultural heritage, tourism potential, traces of Ottoman civilizations and being on the world heritage list. The main purpose of this study is to determine the level of awareness of the local people in the use of cultural heritage in the province of Diyarbakır for tourism purposes. The importance of cultural assets used for tourism purposes in Diyarbakır is graded and it is one of the other purposes of this study that the local people express their opinions about the local administration in the use of cultural heritage artefacts for tourism purposes.
The most important effort of the research is to raise public awareness in the sense that no study has been carried out on the cultural heritage awareness level of the people of Diyarbakır and it is the first study to be done. In addition, since the studies are not at the desired level, it is necessary to conduct a study in this field. In this study, data related to the population and sample, data collection tool and technique, and data collection process were analyzed. The population of the research is the local people living in Diyarbakır. A questionnaire technique was applied to determine the views of the local people living in the city center of Diyarbakır on using cultural heritage for tourism purposes. The data obtained from 200 questionnaires that are considered valid in total were analyzed with the SPSS program.
In the data collection process, sample management was applied in convenience. This method, which is cost effective and easy to apply, is preferred by many researchers. In the findings, the level of awareness of the local people of Diyarbakır was determined by applying frequency analysis, average, standard deviation, reliability analysis and Anova test regarding historical and cultural structures, handicrafts, cuisine, activities of Diyarbakır with touristic importance, from the findings of the demographic characteristics of the local people participating in the study. Has been. The data obtained clearly express that these tests are reliable and the level of awareness of the local people about cultural heritage artifacts.

Keyword: Awareness, Cultural Heritage, Diyarbakir, Local People, Tourism