Duygusal zekanın dönüşümcü liderlik davranışı üzerindeki etkisi
Effect of emotional intelligence on transformational leadership behavior
Yazar: ULAŞ ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ARBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Liderlik = Leadership

Özet:
Dünün örgütlerinde akılcılık, örgütleri başarıya götüren temel faktör olarak görülmekteydi ve örgütlerde duygulara yer verilmemekteydi. Oysa ki günümüzde hızla meydana gelen değişimler, insanların sadece akılcılık yaklaşımıyla başa çıkamayacakları bir örgütsel ortam yaratmıştır. Bu ortamda duygusal zeka insanların ve örgütlerin başarısını etkileyen temel bir unsur olarak ortaya çıkmıştır. örgütlerde duygusal zekanın kazandığı öneme paralel olarak, liderlik yaklaşımları da değişim geçirmeye başlamıştır. Günümüz örgütleri, liderlikte sadece akılcılık yaklaşımı temeline dayanan edimsel davranışları bırakarak, liderin izleyicilerle olan ilişkisindeki duygusal boyutları da ele alan dönüşümcü davranışlara yönelmektedir. Dönüşümcü liderlik davranışı yaklaşımı yapısı itibariyle duygusal zekadan doğrudan etkilenmektedir. Bu çalışmada, birinci bölümde öncelikle duygu ve zekaya ilişkin temel kavramlar ve duygusal zeka modelleri tanımlanmaktır, ikinci bölümde liderlik kavramı tanımlanarak liderlik kuramlarının gelişimi incelenmekte ve dönüşümcü liderlik davranışının neden en etkin neo-karizmatik liderlik kuramı olduğu açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde duygusal zeka ve dönüşümcü liderlik arasındaki ilişki açıklanmakta ve bu ilişkiyi araştırmak için oluşturulan çalışmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmaktadır. Dördüncü bölümde araştırmanın yöntemi anlatılmaktadır. Beşinci ve altıncı bölümlerde araştırma bulguları anlatılmakta ve çalışmanın hipotezleriyle karşılaştırılmaktadır. Araştırmanın verileri rastlantısal olmayan örneklem yöntemiyle seçilen 106 yönetici ve 32 öğretim üyesinden elde edilmiştir. Sonuçlar, duygusal zeka boyutları ve onlarla ilişkili olan dönüşümcü liderlik davranışı boyutları arasında olumlu bir ilişki olduğunu ve özellikle duygusal zeka boyutlarından sosyal becerilerin dönüşümcü liderlik davranışı boyutları üzerinde büyük bir etkisi olduğu göstermektedir. Bunun yanı sıra, kişinin duygusal zekasının ve dönüşümcü liderlik davranışının yaptığı işe gore farklılık gösterdiği ve duygusal zeka boyutlarının dönüşümcü liderlik davranışı boyutlarının üzerindeki etkisinin kişinin çalıştığı işe göre değiştiği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
In the past, rationality was seen as the main factor that leads to organizational success and emotions were ignored. But today, the rapid changes created an organizational environment, whose challenge can't be met by using rationality alone. In this environment, emotional intelligence comes on the scene as a principal factor that effects people's and organizations' success. Parallel to the growing importance of emotional intelligence in organizations, leadership approaches also began to change. Today's organizations are leaving the transactional leadership behaviours that depends on only rationality and moving towards transformational leadership behaviours that takes emotional dimensions into consideration. Because of its structure, transformational leadership behaviour approach is directly affected by emotional intelligence. In this study, in the first section basic terms concerning emotions and intelligence and models of emotional intelligence are defined. In the second section, leadership is defined, leadership theories are examined and the reasons of transformational leadership for being the most effective neo-charismatic leadership theory are explained. In the third section, the relationship between emotional intelligence and transformational leadership is explained and the theoretical framework for examining this relationship is constructed. In the fourth section research methodology is defined. In the fifth and the sixth parts, research findings are explained and compared with study's hypothesis. Research's sample data consists of 106 managers and 32 academic personnel that were chosen by non-random sampling method. Results show that there is a positive relationship between emotional intelligence dimensions and transformational leadership behaviour dimensions. Especially, the social skills dimension of emotional intelligence has a great impact on transformational leadership behaviour dimensions. Also, there are other findings that shows a person's emotional intelligence and transformational leadership behaviour changes according to his/her job and effect of emotional intelligence dimensions on transformational leadership behaviour dimensions change according to his/her job.