Dualar ve şerhler kitabı (Metin-yazı çevrimi-söz yapımı-dizin)
Praying and commentary book (Text-transcription-word formation-index)
Yazar: KEZBAN DALKIRAN
Danışman: PROF. DR. NESRİN BAYRAKTAR ERTEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dua kitabı = Prayer book ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Türk dili =   ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature

Özet:
Türk edebiyatında yüzyıllar boyunca çok sayıda eser verilmiştir. Bu eserlerin bazıları üzerinde çalışmalar yapılarak bilim âlemine tanıtılmış, bazıları üzerinde ise henüz bir çalışma yapılmamıştır. Araştırmacılara büyük katkı sağlayan bu el değmemiş yazmalar Türk diline zengin bir kelime hazinesi katmaktadır. Bu sebeple bu eserlerin tanıtılması büyük önem arz etmektedir. 
Bu tezin konusu olan bu yazmalardan biri de henüz yazarı bilinmeyen, XVI. yüzyıla veya daha öncesine ait olduğu düşünülen ve içerisinde birçok Arapça yazılmış duaların ve bunların Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış şerhlerinin bulunduğu 159 varaktan oluşan "Dualar ve Şerhler Kitabı"dır. 
Müellif kitaba belli bir ad koymadığı için kitabın içinde yer alan Arapça yazılmış  birçok dua ve bunların şerhlerinin olması dolayısıyla kitaba "Dualar ve Şerhler Kitabı" adı vermek uygun görülmüştür. 
Tezin amacı da içerisinde bazı Arapça duaların bulunduğu ve bunların Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış dua şerhlerini çevirmek, kelimelerin dizinini hazırlamak , söz yapımına bakmaktır. Bu bakımdan çalışma, temel olarak üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümü oluşturan inceleme bölümünde söz yapımı bulunmaktadır. Metin bölümünde söz konusu eserin yazı çevrimi yer almaktadır. Son bölümde ise dizin yer almaktadır.
Araştırma doğrultusunda yapılan inceleme sonucu yazmanın bütününe bakıldığında yazılma tarihi Türk dilinin Eski Anadolu Türkçesinin son dönemlerine rastlamaktadır. Bu açıdan yazma bilim dünyasına önemli veriler kazandıracaktır. Yazmada rastlanan birçok arkaik kelimeler yazmanın önemini ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Dua, Şerh , Eski Anadolu Türkçesi, Söz Yapımı

Abstract:
Turkish literature has produced many works over the centuries. Some of these works have been studied and introduced to the scientific world, while others have not yet been studied. These untouched manuscripts, which make a great contribution to researchers, add a rich vocabulary to the Turkish language. For this reason, the introduction of these works is of great importance.
One of these manuscripts, which is the subject of this thesis, is the book "Dualar ve Şerhler" (Prayers and Commentaries), which is thought to date back to the 16th century or earlier, and which contains many prayers written in Arabic and their commentaries written in old Anatolian Turkish, and consists of 159 varays. Since the author did not give a specific name to the book, it was deemed appropriate to call the book "Book of Prayers and Commentaries" due to the many prayers written in Arabic and their commentaries. 
The aim of the thesis is to translate some Arabic prayers and their commentaries written in Old Anatolian Turkish, to prepare an index of the words and to look at the word structure. In this respect, the study basically consists of three parts. The first part, the review section, includes word construction. The text section includes the translation of the work in question. The last part is the index. 
As a result of the examination made in line with the research, when the whole manuscript is examined, the date of writing coincides with the last periods of the Old Anatolian Turkish of the Turkish language. In this respect, the manuscript will provide important data to the world of science. Many archaic words found in writing reveal the importance of writing.

Key words: Prayer, Commentary, Old Anatolian Turkish, Word Construction