Huzursuz bacaklar sendromlu hastalarda doğal ve edinsel bağışıklık sistemi elemanlarının rolü
Role of innate and adaptive immune system in patients with restless LEG syndrome
Yazar: AYŞENUR KÖKOĞLU
Danışman: PROF. GÜNNUR DENİZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Nöroloji = Neurology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Sitokinler = Cytokines ; Sitotoksisite testleri-immünolojik = Cytotoxicity tests-immunologic ; Sitotoksisite-immünolojik = Cytotoxicity-immunologic ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Huzursuz bacaklar sendromu (HBS) bir uyku bozukluğu hastalığıdır ve özellikle bacaklarda dinlenme halinde rahatsızlık hissi ve hareket ettirme dürtüsü ile ortaya çıkar. Demir/ferritin eksikliği, dopaminerjik mekanizmalardaki bozuklukların ve genetik faktörlerin hastalığın ortaya çıkmasında etkin rol aldığı gösterilmiştir. Ek olarak ince bağırsakta bakteri çoğalması, HIV enfeksiyonu gibi enfeksiyon hastalıkların huzursuz bacaklar sendromu prevelansını arttırdığına dair raporlar bulunmaktadır. Obstriktif uyku apnesi sendromu (OUAS) en sık görülen uyku bozukluklarından biridir. OUAS hastaları ile yapılan çalışmalar, OUAS ile ilişkili enflamatuvar süreçlerin hastalığın patofizyolojisinde rol oynayabileceğini göstermiştir. 
Bu çalışmada HBS ile bağışıklık sistemi elemanları arasındaki ilişkinin ortaya konması hedeflenmiştir. Ayrıca HBS'de edinsel bağışıklık sistemi ve/veya doğal bağışıklık sistemi elemanlarından hangilerinin rol aldığının gösterilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmamızda HBS ve Obstriktif Uyku apnesi ile birlikte giden HBS (HBS+OUAS) hastaları ve sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. T, B, NK, NKT, ILC hücre oranları; T, B, NK hücrelerinde hücre içi IFN-γ, IL-6, IL-10, IL-13 sitokinleri; CD8+ T ve NK hücre sitotoksik aktivitesi akan hücre cihazı kullanılarak analiz edilmiştir. Plazma örneklerinde IFN-γ, TNF-α, IL-2, IL-4, IL-6, IL-10, IL-13 düzeyleri boncuk temelli çözünür molekül düzeyi belirleme yöntemi ile değerlendirilmiştir. 
Sonuçlarımız sağlıklı kontrol grubuna göre, HBS ve HBS+OUAS hastalarında ILC-1 hücre alt grubunun ve IL13+CD4+ T hücre oranının artığını, ILC-2 hücrelerinin ise azaldığını göstermektedir. NK sitotoksitesi açısından değerlendirildiğinde, HBS hasta perforin pozitif NK hücre oranı HBS+OUAS hasta ve sağlıklı kontrol grubuna göre düşük saptanmıştır. Plazma IFN-γ ve IL-13 düzeyleri ise OUAS ile giden HBS grubunda sağlıklı kontrole ve HBS grubuna göre yüksek bulunmuştur. Bulgularımız HBS hastalığında hem doğal hem de edinsel bağışıklık sistemi elemanlarının rol oynadığına dair veriler ortaya koymaktadır.

Abstract:
Restless legs syndrome (RLS) is a sleep disorder that occurs with uncomfortable sensation and an urge to move, especially in the legs (limps) at rest. It has been shown that iron/ferritin deficiency, dysregulation of dopaminergic mechanisms and genetic factors play an active role in the disease. In addition, reports show that infectious diseases such as small intestinal bacterial overgrowth and HIV infection increase the prevalence of restless legs syndrome. Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is one of the most common sleep disorders. Studies conducted with OSAS patients have shown that inflammatory processes associated with OSAS may play a role in the pathophysiology of the disease. 
The objective of this study was to investigate the relationship between RLS and immune system elements. In addition, it was aimed to show which of the adaptive immune system and/or innate immune system elements play a role in RLS. Fourteen RLS patients, 15 RLS patients with OSAS (RLS+OSAS) and 10 healthy subjects were included.
In our study: T, B, NK, NKT and ILC cell ratio; intracellular IFN-γ, IL-6, IL-10, IL-13 cytokines in T, B, NK cells; CD8+ T and NK cell cytotoxic activity was analyzed by flow cytometry. IFN-γ, TNF-α, IL-2, IL-4, IL-6, IL-10, IL-13 levels in plasma samples were evaluated with bead-based soluble molecule assay. 
Our results showed that compared to the healthy controls the ratio of ILC-1 subset and IL-13+CD4+ T cells were increased in RLS and RLS+OSAS patients but the levels of ILC-2 cells were decreased. When the NK cytotoxic activity of RLS patients were evaluated, it was found that the NK perforin levels were lower than OSAS+RLS patients and healthy controls. Plasma IFN-γ and IL-13 levels were found elevated in the RLS group with OSAS compared to the healthy control and RLS group.
In conclusion, our study revealed that both innate and adaptive immune system elements play a role in RLS.