Yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki yordayıcı ilişkiler
Coordinating relations between perceived parental acceptance-rejection level and social media addiction in adults
Yazar: YAPRAK ERİŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM SEDAT ŞAHİN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Sosyal medya = Social media ; Yetişkinler = Adults ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırma ile yetişkinlerde algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile sosyal medya bağımlılığı arasında ilişkinin olup olmadığı tespit edilmek istenilmiştir. Bu amaçla, 18 ve daha üst yaşlarda 263 kadın ve 93 erkek toplam 356 yetişkin bireyden elde edilen veriler, ilişkisel tarama modeli kullanılarak analiz edilmiş, bireylerin cinsiyet, eğitim, gelir durumu, sosyal medyayı kullanma süresi ve sıklığı, sosyal medyayı kullanım amacı gibi değişkenler açısından sosyal medya bağımlılığı, ebeveyn kabul-red düzeyleri ortaya konmuş ve en nihayetinde sosyal medya bağımlılığı ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi arasındaki ilişki saptanmıştır. Araştırmada kadın ve erkeklerin ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red düzeylerinde ve sosyal medya bağımlılıklarında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Evli katılımcıların ebeveynlerinden algıladıkları red düzeylerinin bekârlardan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bekâr katılımcıların sosyal medya bağımlılık düzeylerinin evlilerden daha fazla olduğu saptanmıştır. Lise ve daha altı eğitim kademelerinden mezun olan yetişkinlerin annelerinden algıladıkları red düzeyinin; lisans ve lisansüstü eğitim kademelerinden mezun olanlardan daha fazla olduğu bulunmuştur. Lise ve daha altı eğitim kademelerinden mezun olan katılımcıların babalarından algıladıkları red düzeyinin lisans mezunlarından daha fazla olduğu saptanmıştır. Yetişkinlerin sosyal medya bağımlılıklarında eğitim durumu açısından bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red düzeyinde ve sosyal medya bağımlılıklarında gelir durumu açısından bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Katılımcıların ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red düzeyinde sosyal medya kullanım sıklığı açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Diğer yandan yetişkinlerin sosyal medyayı kullanım sıklığı açısından sosyal medya bağımlılıklarında anlamlı farklılık bulunmaktadır. 
Sosyal medyayı her gün kullananların; her gün kullanmayanlara göre sosyal medya bağımlıkları daha yüksektir. Yetişkinlerin ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red düzeyinde sosyal medya kullanım süresi açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Diğer taraftan katılımcıların sosyal medyayı kullanma süresi açısından sosyal medya bağımlılıklarında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Sosyal medyayı haftada 22 saat ve daha fazla kullananların yedi saat ve daha az kullananlara göre sosyal medya bağımlıkları daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yetişkin bireylerin sosyal medyayı en çok hangi amaç için kullandıklarına göre ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red düzeyinde ve sosyal medya bağımlıklarında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Yetişkin bireylerde ebeveyn kabul-reddi ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
With this research, it was aimed to determine whether there is a relationship between perceived parental acceptance-rejection level in adults and social media addiction. For this purpose, data obtained from a total of 356 adults, 263 women and 93 men, aged 18 and over, were analyzed using the relational survey model, in terms of variables such as individuals' gender, education, income status, duration and frequency of using social media, and purpose of using social media. social media addiction, parental acceptance-rejection levels were revealed and finally the relationship between social media addiction and perceived parental acceptance-rejection level was determined. In the study, it was found that there was no statistically significant difference in the levels of acceptance-rejection perceived by women and men from their parents and their social media addictions. It was determined that the level of rejection perceived by the parents of the married participants was higher than that of the single participants. It was determined that the social media addiction levels of the single participants were higher than the married ones. The level of rejection perceived by the mothers of adults who graduated from high school and below; It has been found that it is more than those who graduated from undergraduate and postgraduate education levels. It was determined that the level of rejection perceived by the fathers of the participants who graduated from high school and below education levels was higher than those who graduated from undergraduate education. It has been determined that there is no difference in terms of educational status in social media addictions of adults. It was found that there was no difference in the level of acceptance-rejection perceived by the participants from their parents and their social media addictions in terms of income status. No significant difference was found in terms of the frequency of social media use in the level of acceptance-rejection perceived by the participants from their parents. On the other hand, there is a significant difference in social media addictions in terms of the frequency of use of social media by adults.
Those who use social media every day; Social media addictions are higher than those who do not use it every day. No significant difference was found in terms of the duration of social media use in the level of acceptance-rejection perceived by adults from their parents. On the other hand, there is a significant difference in social media addictions in terms of the duration of the participants' use of social media. It has been determined that those who use social media for 22 hours or more per week have higher social media addictions than those who use seven hours or less. There was no significant difference in the level of acceptance-rejection perceived from their parents and social media addictions according to the purpose for which adults use social media the most. It has been determined that there is no significant relationship between parental acceptance-rejection and social media addiction in adult individuals.