Lipid profili ile COVİD-19 arasındaki ilişki
The relationship between lipid profile and COVID-19
Yazar: MERT ÇELİKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ACLAN ÖZDER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; COVID 19 = COVID 19 ; HDL = HDL ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Lipidler = Lipids

Özet:
Amaç: İlk olarak Çin'in Wuhan bölgesinde tespit edilen ve ardından hızlıca tüm dünyayı etkisi altına alarak Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmesine sebep olan COVİD-19, halihazırda birçok ülke için ciddi bir sağlık sorunudur. Çalışmamız Covid-19 hastalarında lipid profillerini değerlendirerek, diğer laboratuvar parametreleriyle olan ilişkisini ve bunların prognoza etkisini göstermeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Covid-19 enfeksiyonunun Türkiye'de ilk tanı konulduğu 11 Mart 2020 ile Haziran 2020 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yatarak tedavi gören, PCR sonucu pozitif olan hastalar alınarak retrospektif şekilde hazırlanmıştır. Çalışmamızda hastaların ilk yatışı esnasında alınan anamnez bilgileri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri ve BT bulguları retrospektif olarak incelenmiş, çalışmamıza uygun parametreleri içermeyen hastalar çalışmadan çıkarılmıştır. Ayrıca hastaların takipleri sonucu taburculuk durumları, yoğun bakım ünitesi ihtiyacı olup olmadığı da çalışmaya eklenmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS (versiyon 21) yazılımı kullanılmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğuna Kolmogrov Smirnov ve Shapiro Wilk testleri ile Q-Q plot ve histogram grafikleri ile bakıldı. Analiz sonucunda normal dağılan değişkenler ortalama ± standart sapma ile normal dağılmayanlar ortanca (minimum- maksimum) olarak gösterildi. Kategorik veriler frekans (yüzde) ile gösterildi. Sürekli verilerde iki grup karşılaştırmaları veriler normal dağıldığında Bağımsız örneklem t testi, normal dağılmadığında Mann Whitney U testi ile, üç grup karşılaştırması normal dağıldığında Tek Yönlü Varyans Analizi testi, normal dağılmadığında Kruskal Wallis testi ile yapıldı. Kategorik veriler Fisher'in kesinlik testi ile karşılaştırıldı. Sürekli veriler arası ilişki, veriler normal dağılmadığı için Spearman korelasyon ile bakıldı. Anlamlılık için p<0,05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Çalışmada incelenen 147 hastanın 67 (%45,6)'si kadın, 80 (%54,4)'i erkekti. Hastaların yaş aralığı 19 ile 88 arasında, yaş ortalaması 53,7  15,9 olarak saptandı. Tüm hastaların lipid profilleri incelendiğinde; total kolesterol değeri en düşük 86 mg/dl iken en yüksek 297 mg/dl ve ortalaması 167,11  39,21 mg/dl olarak saptandı. Trigliserit değeri en düşük 45 mg/dl iken en yüksek 393 mg/dl ve ortalaması 126,57  66,69 mg/dl olarak belirlendi. LDL değeri en düşük 42 mg/dl iken en yüksek 269,1 mg/dl ve ortalaması 111,0  38,51 mg/dl olarak hesaplandı. HDL değeri en düşük 18,8 mg/dl iken en yüksek 76 mg/dl ve ortalaması 40,67  12,32 mg/dl olarak hesaplandı. HDL değeri ortalamaları sırasıyla; steroid tedavisi alan hastalarda 32,48  6,66 mg/dl, steroid tedavisi almayan hastalarda 40,67  12,58 mg/dl'idi. Bulunan fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). HDL medyan değerleri sırasıyla; oksijen tedavisi alan hastalarda 42 (18,8-76) mg/dl, oksijen tedavisi almayan hastalarda 32,9 (20,4-62,8) mg/dl idi. Bulunan fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,027). Trigliserid değeri ile CRP ve hastane yatış süresi arasında pozitif korelasyon bulundu. Trigliserit ile CRP r=0,178 (p<0,05) çok zayıf ilişkili, trigliserit ile hastane yatış süresi r=0,276 (p<0,01) zayıf ilişkili bulundu. HDL değeri ile CRP, prokalsitonin, ferritin, LDH ve hastanede yatış süresi arasında negatif yönlü korelasyon tespit edildi. HDL ile CRP r=-0,263 (p<0,01) zayıf ilişkili, HDL ile prokalsitonin r=-0, 245 (p<0,01) çok zayıf ilişkili, HDL ile ferritin r=-0,351 (p<0,01) zayıf ilişkili, HDL ile LDH r=-0, 253 (p<0,01) çok zayıf ilişkili ve HDL ile hastane yatış süresi r=-0, 301 (p<0,01) zayıf ilişkili olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda lipid parametrelerinden HDL kolesterol değerleri ile CRP, prokalsitonin, ferritin ve LDH arasında negatif kolerasyon saptanmıştır. Negatif korelasyon saptanan CRP, prokalsitonin, ferritin ve LDH değerlerinin yüksekliğinin genellikle Covid-19'un kötü prognozuyla ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu nedenle HDL'nin düşük değerlerinin kötü prognozu tahmin açısından fikir verebileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, HDL, CRP, Prokalsitonin, LDH

Abstract:
Aim: Covid-19, which was first detected in the Wuhan region of China and then rapidly affected the whole world, causing it to be declared a pandemic by the World Health Organization, is already a serious health problem for many countries. Our study aims to evaluate the lipid profiles of Covid-19 patients and to show their relationship with other laboratory parameters and their effect on prognosis.
Materials and Methods: Our study was prepared retrospectively by taking inpatients with positive PCR results in Bezmialem Vakıf University Medical Faculty Hospital between March 2020 and June 2020, when the Covid-19 infection was first diagnosed in Turkey. In our study, anamnesis information, vital signs, laboratory parameters and CT findings obtained during the first hospitalization of the patients were examined retrospectively, and patients who did not have the parameters suitable for our study were excluded from the study. In addition, the discharge status of the patients as a result of the follow-ups and the need for an intensive care unit were added to the study. SPSS (version 21) software was used for statistical analysis. The conformity of the variables to the normal distribution was evaluated with Kolmogrov Smirnov and Shapiro Wilk tests and Q-Q plot and histogram graphs. As a result of the analysis, normally distributed variables were shown as mean ± standard deviation and non-normally distributed variables were shown as median (minimum-maximum). Categorical data were presented with frequency (percentage). In continuous data, comparisons of two groups were made with the Independent sample t-test when the data were normally distributed, with the Mann Whitney U test when they were not normally distributed, with the One-Way Analysis of Variance test when the three group comparisons were normally distributed, and with the Kruskal Wallis test when they were not normally distributed. Categorical data were compared with Fisher's precision test. The correlation between continuous data was analyzed with Spearman correlation since the data were not normally distributed. The p value of <0.05 was accepted for significance.
Results: In this study 147 patients examined in the study, 67 (45.6%) of the patient were female and 80 (54.4%) of the patient were male. The age range of the patients was between 19 and 88, with a mean age of 53.7   15.9. When the lipid profiles of all patients were examined; The lowest total cholesterol value was 86 mg/dl, the highest was 297 mg/dl, and the mean was 167.11   39.21 mg/dl. The lowest triglyceride value was 45 mg/dl, while the highest was 393 mg/dl and the mean was 126.57   66.69 mg/dl. The lowest LDL value was 42 mg/dl, while the highest was 269.1 mg/dl and the mean was 111.0   38.51 mg/dl. The lowest HDL value was 18.8 mg/dl, while the highest was 76 mg/dl and the mean was 40.67   12.32 mg/dl. HDL value averages, respectively; It was 32.48   6.66 mg/dl in patients who received steroid treatment, and 40.67   12.58 mg/dl in patients who did not receive steroid treatment. The difference found was statistically significant (p<0.001). HDL median values are respectively; It was 42 (18.8-76) mg/dl in patients receiving oxygen therapy and 32.9 (20.4-62.8) mg/dl in patients not receiving oxygen therapy. The difference found was statistically significant (p=0.027). A positive correlation was found between triglyceride value, CRP and hospital stay. Triglyceride and CRP were found to be very weakly associated with r=0.178 (p<0.05), and triglyceride and hospitalization time r=0.276 (p<0.01) were weakly associated. There was a negative correlation between HDL value and CRP, procalcitonin, ferritin, LDH and length of stay in hospital. HDL and CRP r=-0.263 (p<0.01) are weakly associated, HDL and procalcitonin r=-0.245 (p<0.01) are very weakly associated, HDL and ferritin r=-0.351 (p<0.01) ) were weakly associated, HDL and LDH r=-0.253 (p<0.01) very weakly related, and HDL and hospitalization duration r=-0.301 (p<0.01) weakly related. 
Conclusion: In our study, a negative correlation was found between HDL cholesterol values, which are lipid parameters, and CRP, procalcitonin, ferritin and LDH. It is known that high CRP, procalcitonin, ferritin and LDH values with negative correlations are generally associated with the poor prognosis of Covid-19. For this reason, it was thought that low values of HDL could give an idea in terms of predicting poor prognosis.
Keywords: Covid-19, HDL, CRP, Procalcitonin, LDH