2002-2018 yılları arasında Türkiye'de seçili illerin dış ticaret analizi
Foreign trade analysis of selected city in Turkey between 2002-2018 years
Yazar: SİNEM HAFIZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ERDEM HEPAKTAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Nedensellik = Causality ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Bu çalışmada 2002:Q1-2018:Q4 yıllarında Türkiye'nin; İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa, İzmir, Gaziantep, Sakarya, Hatay, Denizli ve Manisa illerinin gerçekleştirmiş olduğu ihracatın ve ithalatın değişkenlerinin birbirlerine bağımlı olup olmadıkları araştırılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde; dış ticaret ve dış ticaretin önemi ile ilgili genel bilgilerden söz edilmiştir, daha sonra uluslararası dış ticaret teorileri hakkında bilgi verilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde; Türkiye'nin seçili on ilinin 2002-2018 yılları arasındaki ihracatı ve ithalatı incelenmiş ve illerin 2002-2018 yıllarında karşılaştırmalı olarak ihraç ve ithal ettiği fasıl ürünleri hakkında bilgi verilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde; Türkiye'nin seçili on ilinin ihracat ve ithalat değerlerinin birbirine bağımlılıkları araştırılmıştır. İlk olarak ihracat ve ithalat değişkenleri mevsimsellikten arındırılmış ve daha sonra bu değişkenlerin logaritması alınmıştır. İhracat ve ithalat değişkenlerinin birim kök içerdiği tespit edilmiştir. Bu serilerin birinci farkları alınarak durağan hale getirilmiştir. Ayrıca ihracat ve ithalat değişkenleri arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koymak için Granger Nedensellik Testi uygulanmıştır. Bu test sonucunda ihracat ve ithalat değişkenleri arasında farklı nedensellik yönleri ortaya çıkmıştır. İhracat ve ithalat değişkenlerinin birbirlerine olan ilişkilerin anlamlı olup olmadığını test etmek için en küçük kareler (EKK) yöntemi uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda on ilin ihracat ve ithalat değişkenlerinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it has been analyzed that whether variables of Turkey's import and export whose cities are İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa, İzmir, Gaziantep, Sakarya, Hatay, Denizli ve Manisa are interdependent or not between 2002:Q1-2018:Q4.
In the first chapter of this study; General informations as to the foreign trade and its importance was mentioned, and then information about international foreign trade theories has been given.
In the second chapter of the study; export and import of selected ten provinces of Turkey were examined between years 2002-2018, and information about the provinces' products which are both exported and imported has been comparatively given in 2002 to 2018.
In the third chapter of this study, Turkey's import and export variables, which was done 2002Q1-2018Q4 period have been analyzed to be independent. Firstly, import and export variables were adjusted seasonally, and then natural logarithm of these variables were taken. It has been determined that the export and import variable have a unit root, and first difference of these variables were taken, hence these variables have been gotten stationary. Moreover, Granger Causality has been tested in order to be determined causality relationship between export and import. As per this test result, difference causality between export and import was occured. The Least Squares method was implemented so as to test whether the relationships between import and export of these cities are independent or not. According to this analysis result, it was concluded the fact that these cities export and import are statistically significant.