Prematüre bebeklerde intraventriküler ve germinal matriks kanaması risk faktörleri, komplikasyonları ve kısa dönem sonuçları
Risk factors, complications and short-term outcomes of intraventricular and germinal matrix hemorrhage in prematerm infants
Yazar: NAZLI JALALZADA
Danışman: PROF. DR. EREN ÖZEK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanama (GMK-İVK), özellikle pretermlerde görülen beyin hasarının önemli bir nedenidir ve günümüzde yenidoğan yoğun bakımındaki gelişmelere rağmen, mortalite ve nörolojik gelişimi olumsuz etkileyen ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. GMK-İVK sıklığı matürite ile ters orantılı olup 32 GH ve 1500 gramın altında doğan preterm bebeklerde sık görülmektedir. Bu çalışmada 32 GH altındaki preterm bebeklerde GMK-İVK insidansını, maternal, perinatal, natal ve postnatal risk faktörlerini incelemeyik ve GMK-İVK'ya bağlı gelişen kısa dönem komplikasyonları, mortalite ve morbiditeyi irdelemeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda 2017-2022 yılları arasındaki beş yıllık süreçte Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım ünitesinde takip edilmiş olan 32 GH ve 1500 g altında doğan prematüre bebeklerin verileri hastane sisteminden ve hasta dosyalarından toplandı. Bebekler üç grupta incelendi: İVK saptanmayan kontrol grubu, evre 1-2 İVK saptanan grup, evre 3-4 İVK saptanan grup. Tüm bebeklerde prenatal, natal ve postnatal faktörler ve İVK sonrası kısa dönemde gelişen komplikasyonlar ve sonuçları incelendi.
Bulgular: Tüm bebeklerin %51'inde İVK saptandı. %35 olguda düşük evre İVK, olgular vakaların %16 olguda ileri evre İVK saptandı. Prenatal risk faktörlerinden gebelikte antikoagülan ilaç kullanımı ve annede koryoamniyonit varlığı İVK olan grupta daha yüksek saptandı. Prenatal dönemde antenatal steroid uygulanan bebeklerde İVK oranı daha düşük saptandı. Gestasyon haftası ve doğum ağırlığı azaldıkça GMK-İVK riskinde ve GMK-İVK şiddetinde anlamlı ölçüde artış saptadık. Normal doğum, doğum salonunda kardiyopulmoner resüsitasyon, 1.ci dakika APGAR skorunun <4, 5.ci dakika APGAR skorunun <7 olmasının İVK gelişimi ile ilişkili olduğu görüldü. PDA, BPD, NEK, RDS gibi komorbid durumlarda İVK eşlik etme olasılığı yüksek saptandı. Surfaktan uygulanmasının ve HFO modunda mekanik ventilasyon kullanımının İVK varlığı ve İVK'nın şiddeti ile korele olduğunu saptadık. İlk haftada gelişen sepsis, hipotansiyon, inotropik ajan kullanımı, koagülasyon bozukluğu, trombositopeni varlığında İVK sıklığında artış saptandı. İVK olan bebeklerde konvülziyon ve anti-epileptik kullanım oranları yüksek. Anemi ve eritrosit transfüzyonu ile İVK arasında ilişki bulunamadı. CRIB II skorları ileri evre İVK'lı grupta daha düşük saptandı. PVL, PHVD, serebellar hemoraji ve serebellar hipoplazi ileri evre İVK'lı grupta anlamlı derecede daha yüksek görüldü. Hafif kanamalı gruptaki bebeklere ventriküler rezervuar ve VP-şant konulmadı. İleri evre İVK olan bebeklerin %31'ine önce rezervuar sonra ise şant konuldu, %25'inde şant revizyonu gerekti ve %18'inde şant enfeksiyonu gelişti.
Sonuç ve Öneriler: Bu bulgulara dayanarak, İVK için en önemli risk faktörünün preterm doğum olduğu ve prematüre doğumların önlenmesinin İVK'yı önleminde en etkili yol olacağı ancak doğum öncesi, doğum salonu ve doğum sonrası birçok risk faktörünün İVK gelişimi ile ilişkili olduğu ve bu faktörleri önlemeye yönelik yaklaşımların, GMK-İVK riskini ve komplikasyon oranlarını önemli ölçüde düşürebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: intraventriküler kanama, germinal matriks kanaması, prematürite, risk faktörleri

Abstract:
İntroduction and Aim: Germinal matrix-intraventricular hemorrhage (GMH-IVH) is a significant cause of brain damage in preterm infants. Despite advances in neonatal intensive care, GMH-IVH coninues to be a serious problem that affects mortality and neurogical development adversely. The frequency of GMH-IVH is inversely proportional to gestational age and is common in preterm infants born less than 32 week gestational age (GA) and weighing less than 1500 grams.
Method: In our study we aimed to examine the incidence of GMH-IVH, associated risk factors and ist relationship with perinatal risks in preterm infants born less than 32 weeks GA and 1500 g, who were followed up in the Neonatal İntensive Care Unit at Marmara University Research Hospital between 2017-2022. The presence of GMH-IVH in infants was determinde by cranial ultrasound (cUS) and classified into stages according to the Volpe classification. Infants were assigned into three groups: control group consisted of babies without IVH, babies with stage 1-2 IVH and babies with stage 3-4 IVH. Prenatal, perinatal and postnatal factors, as well as short-term complications and outcomes after IVH were examined in all infants.
Results: GMH-IVH was detected in 51% of all infants. Low-grade IVH was found in 35% of cases, and advanced-grade IVH was found in 16% of cases. Prenatal risk factors such as anticoagulant use during pregnancy and maternal chorioamnionitis were found to be higher in the group with IVH. The incidence of IVH was found to be lower in infants who received antenatal streroid treatment. We observed a significant increase in the risk and severity of GMH-IVH with decreasing gestational age and birth weight. Normal delivery, cardiopulmonary resuscitation in the delivery room, and 1st-minute APGAR score <4 and 5th-minute APGAR score <7 were associated with IVH development. IVH was found to be more likely to coexist with comorbid conditions such as PDA, BPD, NEC, RDS. The presence of surfactant administration and the use of mechanical ventilation in high-frequency oscillatory mode were correlated with the presence and severity of IVH. An increase in the frequency of IVH was observed in cases of sepsis, hypotension, use of inotropic agents,coagulation disorders and thrombocytopenia in the first week. The rates of convulsions and antiepileptic drug use were higher in infants with IVH. There was no relationship found between anemia, erythrocyte transfusions and IVH. CRIB II scores were lower in the group with advanced-grade IVH. PVL, PHVD, cerebellar hemorrhage and cerebellar hypoplasia were significantly higher in the group with advanced-grade IVH. Ventricular reservoir and VP shunt were not placed in infants with mild bleeding. Among infants with advanced-grade İVH, 31% underwent reservoir placement followed by shunt placement, 25% required shunt revision, and 18% developed shunt infection.
Conclusion and Recommendatitons: Based on these findings, we believe that the prevention of preterm birth is the most effective way to prevent GMH-IVH, however meticulous preventive measures for prenatal, perinatal and postnatal risk factors can significantly reduce the risk of GMH-IVH and its complication rates.
Keywords: intraventricular hemorrhage, germinal matrix hemorrhage, prematurity, risk factors