Ortaokul öğrencilerinin inovatif (yenilikçi) düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açisindan incelenmesi (Afyonkarahisar il örneklemi)
Investigation of secondary school student's innovative thinking levels in terms of various variables (Afyonkarahisar sampling)
Yazar: BANU ARAS
Danışman: PROF. DR. İJLAL OCAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Yenilikçi düşünce = Innovative thinking ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin İnovatif (Yenilikçi) Düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmada büyük örneklem grubu oluşturarak katılımcıların yenilikçi düşünme düzeylerinin belirlenmesi için nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezindeki ortaokulda öğrenim gören 1493 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Sınıf düzeyleri tabakalar olarak belirlenmiştir. Her bir tabaka basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan İnovatif (Yenilikçi) Düşünme (İYD) ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi sürecinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi ve Dunnet's T3 testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerin yenilikçi düşünme düzeylerinin "Bazen" düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin alt boyutlardaki düzeyleri incelendiğinde; yaratıcılık alt boyutunda "Bazen", problem çözme alt boyutunda "Sık sık", merak alt boyutunda "Sık sık", girişimcilik alt boyutunda "Bazen" düzeyinde oldukları tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerin yenilikçi düşünme düzeylerinin, cinsiyet değişkeni istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermezken, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, aile sosyo-ekonomik durumu, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, fen bilimleri dersi başarı notu, kendi fikrimin arkasından gitme düzeyi açısından anlamlı farklılık göstermiştir. Ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme düzeyleri altboyutlarında belirlenen değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin yeniliklere ve alışkanlıklarını değiştirmeye çok hazır olmadıkları, bozulan ya da daha kullanışlı hale getirilebilecek eşyalar için yeteri kadar yenilikçi düşünemedikleri, kendilerine ve kararlarına bazen güvendikleri ve fikirlerinin arkadaşlarından farklı olması durumunda fikirlerini söylemekten çekindikleri, girişimci, yenilikçi birey özelliklerini nadiren gösterdikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ortaokul, Öğrenciler, İnovatif, Yenilikçi, Düşünme

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the Innovative Thinking levels of middle school 5th, 6th, 7th and 8th grade students in terms of various variables. In the research, the screening model, which is a quantitative research method, was used to determine the innovative thinking levels of the participants by forming a large sample group. The sample of the study consists of 1493 students studying in the secondary school in the city center of Afyonkarahisar in the 2018-2019 academic year. The sample of the study was determined by stratified sampling method. Class levels are determined as layers. Each layer was selected by simple random sampling method. The Innovative Thinking (INT) scale developed by the researcher was used as data collection tools. In the process of analyzing the data obtained in the research, frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, t-test, one-way variance analysis (ANOVA), Scheffe test and Dunnet's T3 test were used. According to the results of the research, it was determined that the innovative thinking levels of middle school students were at the "Sometimes" level. When the levels of students in sub-dimensions are examined; It was determined that they were "Sometimes" in creativity sub-dimension, "Frequently" in problem-solving sub-dimension, "Frequently" in curiosity sub-dimension, and "Sometimes" in entrepreneurial sub-dimension. While the innovative variable of middle school students did not differ statistically, the level of class, number of siblings, family socio-economic status, mother education level, father education level, science course achievement grade showed a significant difference in terms of going behind my own opinion. It was investigated whether there is a statistically significant difference in terms of the variables determined in the sub-dimensions of the innovative thinking levels of secondary school students. As a result, it was determined that the students were not prepared to innovate and change their habits, they could not think enough innovative for the items that were broken or could be made more useful, they were reluctant to speak their opinions and if they were different from their friends, they rarely showed entrepreneurial, innovative individuals.

Keywords: Secondary, School, Students, Innovative, Thinking