İzmir ilinde irritabl barsak sendromu prevalansı ve etkileyen faktörler
Irritabl bowel syndrome prevalance and affecting factors in city of izmir
Yazar: MEHMET KARACAGİL
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Prevalans = Prevalence ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: İrritabl barsak sendromu, toplumdaki yüksek prevalansı, hayat kalitesini olumsuz etkilemesi ve iş gücü kayıpları nedeniyle önemli bir sağlık sorunu olup tanı konması büyük öneme sahiptir. Çalışmamızın amacı, İzmir ilindeki erişkinlerde İBS sıklığını ve etkileyen faktörleri belirlemek, Roma III ile Roma IV kriterlerinin tanı gücünü karşılaştırmaktır.  

Yöntem: Araştırmamız bir prevalans çalışmasıdır. İzmir ili merkez ilçelerinde Mart-Nisan 2017 tarihlerinde 18 yaş üzeri erişkinler arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler yüzyüze görüşme yöntemiyle araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyo-demografik özellikleri, Roma III ve Roma IV kriterlerini, İBS tiplerini belirlemek için bristol dışkı skalasını, alarm septomlarını, beslenme, alkol ve sigara alışkanlıklarını, kronik hastalıklar, kullanılan ilaçlar, radyolojik ve girişimsel tetkikleri sorgulayan anket yoluyla toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 23.0 programı kullanılmış, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. 

Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 1315 katılımcının yaş ortalaması 42 olup %55,1(n:725)'i kadındı. İBS prevelansı Roma III kriterlerine göre %10,4, Roma IV kriterlerine göre de %3,5 bulunmuştur. Hem Roma III hem de Roma IV kriterlerine göre en sık görülen alt tip İBS-U olarak belirlenmiştir.  

Roma III'e göre İBS, 65 yaş altında daha sıktır (p<0.05). Roma IV'e göre ise İBS 18-34 yaş aralığında daha azdır (p<0.05). Kadınlarda hem Roma III hem de Roma IV'e göre İBS daha fazladır (p<0.05). Fazla kilolu ve obezlerde de daha sık bulunmuştur (p<0.05). Gastrit, reflü, peptik ülser, konstipasyon tanısı alanlarda İBS, her iki Roma kriterine göre daha sıktır (p<0.05).  

Sonuç: İrritabl barsak sendromu, prevalansı kullanılan tanı kriterine göre farklı olmakla birlikte aile hekimlerinin klinik pratiğinde sıkça karşılaştıkları bir durumdur.  Aile hekimlerinin hastalarını bu kriterlere göre değerlendirerek önerilerde bulunmaları yaşam kalitelerine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: Irritable bowel syndrome is an important health problem due to high prevalence in society, adverse effects on quality of life and loss of work power. Therefore diagnosis of the synndrome  has great importance. The aim of our study is to determine the IBS frequency and the affecting factors in adults in İzmir and to compare the diagnostic power of Rome III and Roma IV criteria. 

Methods:  A prevalence study is planned and conducted among the adults over 18 years of age in March-April 2017 in the provincial centers of İzmir. The data were collected through a questionnaire surveying the socio-demographic characteristics, the Rome III and Roma IV criteria, the Bristol fecal scales for identifying IBS types, alarm septoms, nutrition, alcohol and smoking habits, chronic diseases, medications used, radiological and interventional examinations SPSS 23.0 program is used for statistical analysis, p <0.05 is considered significant. 

Results: The mean age of the 1315 participants included in the survey was 42 and 55.1% (n: 725) was women. The IBS prevalence was found to be 10.4% according to Rome III criteria and 3.5% according to Rome IV criteria. The most common subtype according to both Rome III and Roma IV criteria was IBS-U. 

According to Roma III, IBS is more common under the age of 65 (p <0.05). According to Roma IV, IBS is less in the 18-34 age group (p <0.05). IBS was significantly higher in females than both Rome III and Roma IV (p <0.05). It was found more frequently in overweight and obese subjects (p <0.05). Gastritis, reflux, peptic ulcer, constipation were frequent among IBS patients, according to both Roman criteria (p <0.05). 

Conclusion: Although the prevalance of IBS differs due to diagnostic criteria, it is a common condition which family physicians encounter in their practice. Evaluating the patients according to these criteria contribute to patients' quality of life.