Deri endüstrisinde kullanılan işlenmiş ve işlenmemiş sığır derilerinde derinin kalitesine etki eden mikroorganizmaların izolasyonu ve identifikasyonu /
Yazar: MERAL BİRBİR
Danışman: PROF.DR. ATİLLA ILGAZ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Deri ve Kürk Teknolojisi = Leather and Fur Technology
Dizin: Deri endüstrisi = Leather industry ; Kimliklendirme = Identification ; Mikroorganizmalar = Microorganisms ; Yalıtım = Insulation

Özet:
98 ÖZET Yaptığımız araştırmadan alınan sonuçlara günce deri endüstrisindeki deri zararının ham deride ve işlenmiş deride önemli oranda mikroorganizmalardan ve başka et menlerden ileri geldiği saptanmıştır. Derilerin bakteriyel popalasyonunun derinin türlerine, bölgelere göre farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Derinin bakteriyel populasyonun tabaklama öncesi işlemlerle de etkilendiği, %10-20 tuz içeren besiyerlerinde tuza toleranslı mikroorganizmaların populasyonu derilerin depolanması anında büyük ölçüde artığı ancak tuza duyarlı mikroorganizmaların depolama anında inhibe edildikleri saptandı. Yaptığımız çalışmalarla ham derilerde, derinin farklı işlenti safhalarında ve işlenmiş derilerde çok sayı da bakteri türü olduğu saptandı. Derilerin genellikle kan, gübre, pisliklerle bulaşık, sıcak, ıslak ve dışarıdaki rnikroorganizmalarla kontamine olduğu gözlendi. Kesimim yapıldığı yerin ternis olmadığı, yag ve protein artıklarıyla bulaşık olduğu, derilerin yıkanmadan, vücut ısısı düşürülmeden, sıcak olarak tuz landığı, tuzlandıktan sonra da gereken önemin gösteril mediği saptandı. Deri konservasyonunda kullanılan tuzun birçok kez kullanıldığı ve bunların toprak, gübre, kan, protein, yag ve deri artıklarıyla karışmış olduğu ve bu koşulların halofilik mikroorganizmaların üremesine uygun ortam oluşturduğu belirlendi. Owilwin Wwawsttl mmXX®Xm%ix4tit mm ovam-tan nor mal ölduiu «rw«ık tmtlM hniM<^x^m «rttlwts <â**inin rtem/kttl oranının düşük olduğu saptandı. Tuzlanmış derilerindeki tuz doygunluğunun düşük olduğu tespit edildi. Tuzlanmış der ide, deri maddesi artıkça nemin azaldı ğı, deri maddesinin nem 'e oranını taze derilerde 1:1.83,99 1 haftalık tuzlu salamura derilerde 1: 1.4, 2 aylık tuzlu salamura derilerde 1: 1. 1 olduğu ve bunun da deriler de otolisin başladığının belirtisi olduğu saptandı. Bu araştırmada nem tuza toleranslı bakteriler hem de halofilik bakteriler.tuzla konserve edilmiş deriler den ve derinin farklı işlenti safhalarından izole edildi. Halofilik bakterilerin yüksek tua konsantrasyonu içeren besiyerler inde parlak beyaz, pembe »kırmızı renklerde koloniler oluşturdukları gözlendi. Kesimden hemen sonra alınan tuzsuz, ham derilerde, mikroorganizma sayısının ve türünün az olduğu, 1 haftalık ve 2 aylık tuzlu salamura derilerde mikroorganizma sayısının ve türünün artığı gözlendi. Tuzlanmış derilerde Bacillus, Micrococcus ve Staphy lococcus gibi mikroorganizma türlerinin varlığı saptandı. Kireçleme safhasında genelde sporlu mikroorganizmaların bulunduğu saptandı. Ham deriden, derinin farklı işlenti safhalarından ve işlenmiş deriden Bacillus subtilis, Bacillus cereus, Bacillus pumilis, Bacillus licheniformis, Bacillus mega- terium, Bacillus sphaericus, Micrococcus luteus, Staphylo coccus aureus, Micrococcus rubens, Kurthia variabilis, Pseudomonas aureginosa, Staphylococcus epidermidis, Bacillus brevis, Micrococcus candidus, Bacillus firmus, Bacillus laterosporus gibi mikroorganizmalar izole ve identif iye edildi. Bacillus brevis, Bacillus cereus, Bacillus firmus, Bacillus laterosporus, Bacillus licheniformis, Bacillus megaterium, Bacillus pumilis, Bacillus sphaericus, Bacil lus subtilis, Micrococcus luteus, Pseudomonas aureginosa Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis 'in po zitif jelatin testi verdiği tespit edildi. ' Genellikle Bacillus türlerinin taze tuzlanmamış ham derilerde, tuzlu salamura derilerde ve tabaklama anında ki operasyonlarda tokuşmanın nedeni olduğu saptandı. Derilerin histolojik araştırmasında 1 haftalık, 2 aylık tuzlu salamura derilerde germinativura tabakasının otoliz ve bakteriler tarafından zarar görerek, altta bulunan tabakadan ayrıldığı,fibroblastların az olduğu, epidermal hücrelerin bozulduğu, epidermal bölgede boşluklar görüldüğü, kollagen lif demetlerinin özellikle uç kısımlarda ayrıldığı görüldü. Derilerde epiderma, derma ve konnektif dokuda zarar oluştuğu ve bunun da yetersiz korunmuş deriyi gösterdiği saptandı.

Abstract:
100 SUMMARY In this investigation, the chemical, bacteriological, histological properties of the hides were evaluated. 230 hides were examined from different stages of pro cessing. According to our results, it has been proved that the damage of the hide and leather in the leather in dustry was caused by microorganisms and macroorganisms. The bacterial population of hide is changed depend ing on the hide species and area. The population of salt sensitive microorganisms was inhibited but the population of salt tolerant bacteria during hide storage. In our investigation.it has been proved that many species of bacteria were grown on the fresh, salted hides and leather during tanning operations. It has been observed that the tot and humid hides had been contaminated with blood, dirt, manure, bacteria, protein, lipids and generally slaghter houses were also contaminated. It was observed that the hide was salted prior to being washed, placed in curing process without reduction of temperature and the curing salt was also contaminated. Thus the growth and reproduction of bacteria were supported by these process. In the chemical analysis of the hides, it was obser^- ved that the moisture of hides was normal but the moisture/aah ratio and brine (saturation of salted hictes was low. In salted hides, the humidity of the hide decreased as the hide substances increase. The ratio of the hide substances to humidity was equal to 1: 1. 83 in fresh hides, in 1 week old salted hides 1: 1. 4 and in 2 months101 old salted hides 1: 1. 1. It was concluded that these rations were sign of the autolysis process. We isolated both salt tolerant and halophilic bac teria from salted hides, processing hides and leather. In addition, the number and species of bacteria in the fresh hides were low, but high in salted and processed hides. In the salted hides Bacillus, Staphylococcus, Micro coccus were detected. Spor forming bacteria were gene rally seen in limed hides. Bacillus subtilis, Bacillus cereus, Bacillus pumilis, Bacillus lichenif ormis, Bacillus megateriurn, Bacillus sphaericus, Micrococcus luteus, Staphylococcus aureus, Micrococcus rubens, Kurthia variabilis, Pseudomonas aureginosa, Staphylococcus epiderraidis, Bacillus brevis, Micrococcus candidus, Bacillus firmus, Bacillus latero- sporus were isolated and identified in the different stages of the tannery processing. Bacillus brevis, Bacil lus cereus, Bacillus firmus, Bacillus laterosporus, Bacillus lichenif ormis, Bacillus megateriurn, Bacillus pumilis, Bacillus sphaericus, Bacillus subtilis, Micrococ cus luteus, Pseudomonas aureginosa, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis showed positive gelatine hydrolysis. It has been noted that generally Bacillus species caused deterioration of hides. The histological examination of salted hides showed that the Stratum germinativum layer was seperated from the underlying layer, the number of fibroblasts were low, the epidermal cells were damaged, there were cavities in the epidermis and the bundles of collagen had been damaged, especially the apical part. The epidermis, dermis and connective tissues had been damaged which showed inadequate curring process. In conclusion, the hide damage was caused by inade quate curring process, bacterial action and autolysis. I.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZÎ