Yenilenebilir enerjinin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi
The impact of renewable energy on macroeconomic variables
Yazar: HATİCE ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAMACI
Bartın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Enerji = Energy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; İhracat = Export ; İthalat = Import ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Enerji, genel itibariyle "iş yapabilme yeteneği" şeklinde tanımlanmaktadır.  Geçmişten günümüze en temel gereksinimlerden biri haline gelen enerji dünya için vazgeçilmez bir hale gelmiştir ve yemeğin pişmesinde, konutları ısıtma ve soğutma faaliyetlerinde, elektronik aletlerin kullanılmasında, ulaşımda, iletişim ve haberleşmede, endüstriyel faaliyetlerde olmak üzere birçok farklı alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Toplumların medenileşmesinde faydalanılan bir alan olan enerji kaynakları oldukça az miktarda olmasına rağmen bilim ve teknoloji olanaklarıyla başka maddelerin de enerjiye kaynaklık etmesi enerji kaynaklarını çeşitlendirmiştir. Enerji kaynakları çeşitlerinin birçok sınıflandırmaları olsa da kullanılışlarına göre enerji kaynakları ve dönüştürülebilirliklerine göre enerji kaynakları olmak üzere iki başlık altında oluşmaktadır. Kullanılışlarına göre enerji kaynakları kendi içinde yenilenemez ve yenilenebilir enerji kaynakları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Yenilenemez enerji kaynakları, tek kullanımlık şeklinde nitelendirilebilecek kadar uzun vadede kendini yenileyebilen fosil yakıtlardan oluşup kömür, petrol ve doğalgaz olmak üzere üçe ayrılır. Yenilenebilir enerji kaynakları ise doğada sınırsız halde bulunan ve devamlı bir şekilde oluşumu gerçekleşen enerji kaynağı olarak tanımlanabilir. Yenilenebilir enerji kaynakları hidrolik, güneş, rüzgar, jeotermal, biyokütle, dalga ve gel-git, hidrojen olmak üzere yedi alt gruba ayrılır. Dünyada enerji üretiminde daha çok fosil yakıtların kullanıldığı bilinmektedir. Aynı zamanda dünyadaki yenilenemez enerji kaynaklarının rezervlerine bakıldığında petrolün 40 yıl, doğalgazın 62 yıl ve kömürün ise 216 yıl yeteceğini araştırmalar bize söylemektedir. Yenilenemeyen enerji kaynaklarının doğada yenilenme süresi yüzyılları alması ve dünyada dağılımları eşit olmaması gibi sebeplerle ülkelerin çoğu enerji konusunda dışa bağımlıdır. Bunun önüne geçilebilmesi için yenilenebilir enerji kaynakları kullanılması ülkelere avantaj sağlamaktadır. Bir ülkede yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artması ekonomik açıdan yeni malların üretilmesine bu sayede üretim sürecinin artmasına ve ülkenin büyümesine katkı sunacaktır. Yeni tesislerin kurulması da yeni iş imkanlarının oluşumuna katkı sunarak işsizliğin azaltılması konusunda yardımcı olacaktır. Çevre faktörü konusunda da yenilenebilir enerji kaynaklarının tam bir doğa dostu olması hava kirliliğinin artmasına engel teşkil etmesi açısından diğer önemli bir avantajdır. Bu tezde amacımız yüksek gelirli ve orta gelirli olan belirli ülke gruplarında panel veri analizi yöntemini kullanarak yenilenebilir enerjinin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkilerinin neler olduğunu araştırmaktır. Bu kapsamda makroekonomik değişkenler olarak büyüme, dış ticaret (ihracat,  ithalat) ve işsizlik ele alınmıştır.  Analiz sonuçlarına göre yüksek gelirli ülkelerde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının işsizlik üzerindeki etkisi anlamsız çıkarken, ihracat ve ithalat üzerindeki etkisi pozitif, büyüme üzerinde ise negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Orta gelirli ülkelerde ise yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının büyüme üzerindeki etkisi anlamsız çıkarken, işsizlik üzerindeki etkisi pozitif, ihracat ve ithalat üzerindeki etkisi ise negatif olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Energy is generally defined as the ability to do work. Energy, which has become one of the most basic requirements from the past to the present, has become indispensable for the world and has started to be used in many different areas such as cooking food, heating and cooling activities in houses, using electronic devices, transportation, communication and industrial activities. Although the energy resources, which are an area benefited from in the civilization of societies, are quite scarce, the fact that other materials are also sources of energy with the possibilities of science and technology has diversified the energy resources. Although there are many classifications of energy sources, they are divided into two categories: energy sources according to their use and energy sources according to their convertibility. According to their use, energy sources are divided into two as non-renewable and renewable energy sources. Non-renewable energy sources consist of fossil fuels that can renew themselves in the long term that can be described as disposable and are divided into three as coal, oil and natural gas. Renewable energy sources, on the other hand, can be defined as an energy source that is unlimited in nature and that is constantly formed. Renewable energy sources are divided into seven subgroups: hydraulic, solar, wind, geothermal, biomass, wave and tidal, hydrogen. It is known that fossil fuels are used mostly in energy production in the world. At the same time, when we look at the reserves of non-renewable energy resources in the world, researches tell us that oil will last for 40 years, natural gas for 62 years and coal for 216 years. Most of the countries are dependent on foreign energy for reasons such as the renewal period of non-renewable energy sources takes centuries in nature and their distribution is unequal in the world. In order to prevent this, the use of renewable energy sources provides advantages to countries. The increase in the use of renewable energy resources in a country will contribute to the production of new goods economically, thus increasing the production process and the growth of the country. The establishment of new facilities will also contribute to the creation of new job opportunities and will help reduce unemployment. In terms of environmental factor, the fact that renewable energy sources are completely nature-friendly is another important advantage in terms of preventing the increase of air pollution. In this thesis, our aim is to investigate the effects of renewable energy on macroeconomic variables by using panel data analysis method in certain high-income and middle-income country groups. In this context, growth, foreign trade (exports, imports) and unemployment are discussed as macroeconomic variables. According to the results of the analysis, while the effect of the use of renewable energy sources on unemployment in high-income countries is insignificant, it has been found to have a positive effect on exports and imports and a negative effect on growth. In middle-income countries, the effect of the use of renewable energy sources on growth is insignificant, while the effect on unemployment is positive and the effect on exports and imports is negative.