Hastanede çocuğu yatan annelere yapılan oyuncak hijyeni eğitiminin etkinliğinin belirlenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Determining the effectiveness of toy hygiene education for hospitalized mothers: Randomized controlled trial
Yazar: OYAGÜL AKSAY
Danışman: PROF. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Araştırma hastanede çocuğu yatarak tedavi gören annelere yapılan oyuncak hijyeni eğitiminin annelerin bilgi düzeyleri ile oyuncakların yüzey temizliği üzerine etkinliğini belirlemek amacıyla yapıldı. 
Paralel grupta ön test- son test randomize kontrollü, deneysel tasarımda yapılan çalışma Konya da bulunan bir hastanenin çocuk servislerinde yatan 1-6 yaş aralığında olan ve üç gün boyunca hastanede yatan çocukların ebeveynleri ile (Müdahale grubu=24, Kontrol=24) yürütüldü. Müdahale grubunda yer alan annelere iki oturum şeklinde hastane odasında 30'ar dk'lık oyuncak hijyen eğitimi verildi. Kontrol grubuna rutin uygulama dışında bir girişim yapılmadı. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Tanıtıcı Özellikler Soru Formu, Oyuncak Hijyen Bilgi Formu, Oyuncak Yüzey Temizlik Düzeyi Kayıt Formu kullanıldı. Her iki grupta ön test (1. gün) ve son testin (3. gün) sonunda çocuğun yanında bulunan oyuncağın aynı bölgesinden ATP cihazı ile sürüntü alındı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile gruplara göre değişkenlerin izlem zamanlarına göre karşılaştırılmasında Karışık Düzen Varyans Analizi (ANOVA) kullanıldı. Çalışmada güç ve etki büyüklüğü hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık 0.05 olarak kabul edildi. Çalışma NCT06199804 numarası ile Clinical Trial'e kaydedildi. 
Çalışmaya katılan çocuk ve ebeveynler tanıtıcı özellikler açısından her iki grupta da benzerlik gösterdi (p>0.05). Katılımcılarından alınan ön test oyuncak hijyeni bilgi puan ortalamaları gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermezken (p>0,05), son test puanlarında oyuncak hijyeni bilgi puan ortalamaları müdahale grubunda zaman içinde 29,42±8,10 puan artış gösterdi (F=227,766 p<0,001 η2=0,835). Oyuncaklardan alınan ön test ATP ortalamaları gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemekteydi (p>0,05). Son test puanlarında ise müdahale grubu kontrol grubundan zaman içinde 178,35± 1373,39 puan daha düşüktü (F=4,093 p=0,048 η2=0,098).
 Çalışma sonucunda oyuncak hijyen eğitimi vermenin ebeveynlerin bilgi düzeyini artırdığı, oyuncaklardaki kirlilik oranını düşürdüğü belirlendi. Hastane ortamında oyuncak hijyeni konusunda sağlık çalışanlarının farkındalığının ve bilgi düzeylerinin artırılması ve ebeveynlerin rutin olarak oyuncak hijyeni konusunda eğitilmesi önerildi.

Abstract:
The present study aims to evaluate the effectiveness of toy hygiene education given to mothers of hospitalized children on their knowledge and practices, as well as the cleanliness of toy surfaces.
Using a parallel group pretest-posttest randomized controlled experimental design, the study involved parents (Experimental group=24, Control group=24) of children aged 1-6 years, hospitalized for three days to the pediatric clinics of one hospital in the province of Konya, Turkey. The mothers in the experimental group received 30 minutes of toy hygiene training in two sessions in the hospital room. The control group received routine care with no additional intervention. The study data were collected using a Sociodemographic Data Form, a Toy Hygiene Information Form, and a Toy Surface Cleanliness Determination Form. At the end of the pretest (day 1) and posttest (day 3) in both groups, a swab was taken from the same area of the toy next to the child with an ATP device. Descriptive statistics were used for data analysis, while mixed-order analysis of variance (ANOVA) was used to compare variables between groups over time. Power and effect size calculations were performed, and p<0.05 was accepted as the level of statistical significance. The study was registered in Clinical Trial with the number NCT06199804.
Children and parents in both groups had comparable descriptive characteristics (p>0.05). Although pretest mean toy hygiene knowledge scores did not differ significantly between groups (p>0.05), the experimental group demonstrated a significant increase in mean posttest toy hygiene knowledge scores by 29.42±8.10 points over time (F=227.766, p<0.001, η2=0.835). The pretest ATP means of the toys did not show a statistically significant difference between the groups (p>0.05). However, in the posttest scores, the experimental group showed a decrease of 178.35±1373.39 points compared to the control group over time (F=4.093, p=0.048, η2=0.098).	
As a result of the study, the provision of toy hygiene education was found to improve parental knowledge and reduce toy contamination. It is recommended to improve healthcare professionals' awareness and knowledge of toy hygiene in the hospital setting and provide routine training to parents on toy hygiene.