Üniversite öğrencilerinde diyet kalitesinin sağlıklı yeme indeksi ile değerlendirilmesi
Evaluation of diet quality with healthy eating index among university students
Yazar: ŞEYMA AKBULUT
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Gıda kalitesi = Food quality ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, günlük önerilen besin öğeleri tüketim miktarları doğrultusunda, Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ-15) kullanılarak üniversite öğrencilerinin diyet kalitesinin saptanması amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 2019-2020 eğitim öğretim yılındaki,  İstanbul Okan Üniversitesi Tuzla Kampüsü Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde eğitim gören yaşları 18-25 arasındaki gönüllü üniversite öğrencileri arasından tabakalı örneklem yöntemiyle seçilen 254 öğrenci üzerinde yüz yüze anket yöntemiyle yapılmıştır. Bu çalışmada bireylerin bir günlük besin tüketimleri "24 saatlik Geriye Dönük Besin Tüketim Formu" kullanılarak elde edilmiş ve bireylerin antropometrik ölçümleri de alınmıştır.
Bu bireylerin %80,3'ü (204 öğrenci) kadın, %19,7'si (50 öğrenci) erkektir. Bireylerin yaş ortalaması 20,6±2,3 yıldır. Beden Kütle İndeksi (BKİ)'ne göre değerlendiridiğinde, araştırmaya katılan bireylerden BKİ'si normal aralıkta olanlar %67,3, hafif şişman olanlar %14,6, obez olanlar %3,9 iken, zayıf bireyler ise %14,2'dir. 
Çalışmaya katılan bireylerin Sağlıklı Yeme İndeksinden aldıkları ortalama puan; erkeklerde 53,3±10,5, kadınlarda 53,2±10,1 iken, grubun genelinde alınan minumum ve maksimum puanlar sırasıyla; 26,0 ve 79,8'dir. Öğrencilerin cinsiyetleri ile günlük aldıkları enerji, tam tahıl ve süt grubu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.
Bireylerin diyet kalitesi sağlıklı yeme indeksi puanına göre sınıflandırıldığında; diyet kalitesinin kötü olduğu görülmektedir. Bu çalışmaya katılan bireylerin beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Beslenme alışkanlıkları ile ilgili davranış kazandırma yöntemleri konusunda yeni stratejiler geliştirilmeli, üniversite öğrencilerine ve toplumun her kesimine uzman kişiler tarafından beslenme eğitimi verilmelidir.	

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yeme İndeksi, Üniversite öğrencileri, Diyet kalitesi

Abstract:
This study was conducted to examine the quality of the diet of students, in line with suggested daily consumption amount of the nutritional elements, by using the Healthy Eating Index (HEI-15). The study was conducted with voluntary students between the ages of 18-25 from the Faculty of Health Sciences, Tuzla Campus, İstanbul Okan University. They were selected through stratified sampling and interviewed face-to-face. The daily food consumption of participants obtained with "The Form of 24-hours Dietary Recalls". The anthropometric measurements of participants were also taken.
The 80.3% of participants were females (n=204) while 19.7% were males (n=50). The mean age was 20.6±2.3. Among the individuals participating in the study, those with BMI in the normal range were 67.3%, those who were overweight were 14.6%, those who were obese were 3.9%, and underweight individuals were 14.2%. 
The mean score that participants get from this index was 53.3±10.5 for males and 53.2±10.1 for females. The minimum and maximum points were 26.0 and 79.8 respectively. A significant difference was found among genders in daily intake of energy, whole grain, and dairy.
When the diet quality of participants was classified following the Healthy Eating Index, their quality of diet is found to be poor. It is necessary to improve the eating habits of these individuals. New strategies should be developed on ways of gaining behavior about eating habits and diet education should be given to university students and the whole society by experts.

Keywords: Healthy Eating Index, University students, Diet quality