Kurt üzümünün (Lycium barbarum L.) çelikle çoğaltılmasında çelik alma zamanı ve IBA uygulamalarının etkileri
Effect of cutting time and IBA application on the rooting of wolfberry (Lycium barbarum L.) cuttings
Yazar: FİGEN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma 2017-2018 yılları arasında yürütülmüş ve kurt üzümü (Lycium Barbarum L.) çelikle çoğaltılmıştır. Çalışmada çelik alma zamanı ile IBA dozlarının köklenme, sürme, kök ve sürgün özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Aksaray İli, Karkın Köyünde ticari yetiştiricilik için 2015 yılında dikimi yapılan 2 farklı kurt üzümü çeşidine (NQ7 ve Damaya) ait 3 yaşlı bitkilerden 4 farklı zamanda (Ağustos-15, Ekim-15, Aralık-15 ve Şubat-15) alınan çeliklere farklı dozlarda (0, 500, 1000 ve 2000 ppm) indole-3-butryic asit (IBA) uygulanarak sera ortamında mistleme sulama altında ve perlit içine dikilerek köklendirilmiştir. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü ve her tekerrürde 25 çelik olacak şekilde kurulmuştur. Sera ortamında köklendirilmeye alınan çelikler dikim tarihinden iki ay sonra sökülerek canlı çelik oranı (%), köklenme oranı (%), kök uzunluğu (cm), kök sayısı (adet), köklenme derecesi (1-9), sürgün uzunluğu (cm), sürgün çapı (mm) ile şaşırtılan  bitki oranı ile fidan randımanı (%) tespit edilmiştir. Deneme sonuçlarına göre Ağustos  ayında alınarak 1000 ppm IBA dozu uygulanan çeliklerdeki köklenme oranı %88.00  ile en yüksek olmuştur. Çelik alma zamanlarına göre 15 Ağustosta alınan ve 1000 ppm IBA uygulanan çeliklerde en uzun kök uzunluğu (5.29  cm) saptanırken aynı uygulamadan elde edilen çeliklerdeki kök sayısı da en fazla (10.80) olmuştur.

Abstract:
This study was carried out between 2017-2018 and gojiberry (Lycium barbarum L.) varieties were propagated with cuttings. In this study, the effects of cutting take time and indole-3-butryic acid (IBA) doses on rooting, shooting, root and shoot characteristics were investigated. Cuttings collected from Damaya and NQ7 gojiberry cultivars grown in Karkin Village of Aksaray Province from the year of 2015. Cuttings collected at 4 different times (August-15, October-15, December-15 and February-15) and applied with 4 different IBA doses (0, 500, 1000 and 2000 ppm). They planted in trays with perlite medium under misting and bottom heating for rooting. The study planned with three replication and 25 cuttings for each replication under randomised complate block design under greenhouse. Cuttings were mowed after two months and fresh cutting rate (%), rooting rate (%), rooth length (cm), root number, rooting degree (1-9), shoot lengh (cm) and diameter (mm), transplantation rate and sapling rate (%) were determined. According to the results, the rooting rate was the highest with 88.00% in cuttings which were taken in August and 1000 ppm IBA dose was applied. The best root length (5.29 cm) was observed in the cuttings which were taken in August and applied 1000 ppm IBA according to the cutting taking times, and the maximum number of roots (10.80) was obtained in 1000 ppm IBA application in the same month.