Demirci köyü (KD Sivrihisar) civarı evaporitlerinin jeokimyası ve kökeni
Geochemistry and origin of evaporites in the Demirci village around (NE Sivrihisar)
Yazar: PELİN GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN TEKİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
ÖZET Yüksek' Linos Tezi DEMİRCİ KÖYÜ (KD SİVRİHİSAR) ClVARI F.VAPORİ İLERİNİN JEOKİMYASI VE KÖKENİ Pelin GÜNGÖR Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği. Anabilim Dalı Danışman : Doç. Dr. Erdoğan TEKİN Bu yüksek lisans tez çalışmasında; Demirci köyü (KD Sivrihisar-Eskişehir) ve yakın çevresindeki Üsi Miyosen-Pliyosen zaman aralığında çökelmiş olan evaporit İstifinin. İz element ve izotop jeokimyası çalışmalarıyla kökeninin aydınlatılması ve bölgenin palcocoğral yasın in ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun için öncelikle yoğun arazi ve pclrografık çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bunu takiben Ust Miyosen yaşlı Sakarya Formasyonu ile Pliyosen yaşlı Porsuk Formasyon u'ndan seçilen farklı tipteki özel 24 adet jıps-anhidril Çimeğinin jeokimyasal karakterlerinin aydınlatılabilmesi için ana oksit, iz- eser element ve nadir toprak element analizleri yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda eser-iz element değerlerinin, evaporitik playa göl çökelme ortamı jeokimyası değerlerine göre beklenenden yüksek oranlarda çıktığı saptanmıştır. Bu anomalinin, evaporitleşmc sırasında göl suyunun kimyasının hidrotermal çözeltiler, zemin -tatlı su girişleri, klimatolojik şartlar ve indirgeyici ortam koşullarının denetimi ile son derece değişkenlikler göstermesinden kaynaklandığı ortaya konmuştur. Ayrıca, oluşum ortamının sıcaklığına genel bir yaklaşım sağlamak amacıyla yapılan sıvı kapanım çalışmalarında sonuç alınamamıştır. Buna karşın cevher ıııikroskobisi çalışmalarındaki mineral parajenezlenne göre oluşum ortamının sıcaklığının 50-80"C aralığında olduğu saptanmıştır. Bölgedeki evaporit istifinin kökeninin açıklığa kavuşturulabilmesi için ise ÖWS. 5ıaO ile R7Sr/MSr izotop analizi çalışmaları yapılmış ve elde edilen değerler diğer bulgularla beraber değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma alanındaki evaporit İcrin; paleo iklimsel koşulların, dönemsel karasal volkanizma ile tektonizmanın ve farklı litolojilere sahip depolanma sistemlerinin etkin olarak gelişliği playa gölü kompleksinde çökeldiği belirlenmiştir. 2005, 77 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Jips/anhidrit iz/eser element, nadir toprak elementi, izotop jeokimyası ve köken

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis GEOCHEMISTRY and ORIGIN OF EVAPORITES IN THE DEMİRCİ VILLAGE AROUND (NE SİVRİ! IISAR) Pelin GÜNGÖR Ankara Uıuversıt\ Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Geological Engineering Supervisor Assoc. Prof. Dr. Erdoğan TEKİN The master of science thesis aims to determine Upper Miocene-Pliocene aged outcrop around Demirci Village (Sivri hi sar-Eski şehir) to identify the origin of evaporites by means of trace element and isotope geochemistry and finali) to introduce the paleogeography of the study area. Firstly field and petrography studies were achieved intensively. Different types at 24 gypsum- anhidyrite samples of which were collected from Upper Miocene Sakarya formation and Pliocene Porsuk formation for major oxide, trace-minor elemeni and rare earth element analyses to identify the geochemical characteristics of them. According to results of these analyses the trace element values were higher than geochemical values expected for an evapontic playa lake. This anomaly is because of variability of lake wate chemistry affected by hydrothermal solutions, ground water-fresh water climatologic conditions and reducing environment Furthermore, fluid inclusion studies were achieved for the heal of sedimentary environment but no meaningful results were gained. Ore microscopy studies were achieved and Ihe heat of environment were determined as between SO-SCPC. fi31S, fi'Y) and B7Sr/MbSr isotope analyses were also carried out to bring to light the origin of evaporile sequence. Consequently, it is determined thai (he evaporites in study area were sedimented in a playa lake complex tliat WHS affected by paleo climatologic conditions, cyclic continental volcanism, tectonism and different types of deposilional systems were developed in this lake. 2005, 77 pages Key Words : gypsum/anhtdyrite, trace/minor element, rare earth element, isotope geochemistry and origin