Aile içi şiddet mağduru kadınların şema modeli açısından incelenmesi
Analysis of domestic violence victim women in terms of schema focused model
Yazar: NERMİN TAŞKALE
Danışman: PROF. DR. GONCA SOYGÜT PEKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Başa çıkma = Coping ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kadınlar = Women ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmada, Kadın Sığınma ve Konuk Evleri'nde kalan şiddet mağduru kadın katılımcılar (N=79) ve şiddet mağduru olmayan evli katılımcılar (N=78) arasındaki farklar Şema Terapi Modeli açısından incelenmiştir. Elde edilen bilgiler Young Şema Ölçeği Kısa Form, Young Ebeveynlik Ölçeği, Young Telafi Ölçeği ve Young Kaçınma Ölçeği ile demografik bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Bulgular şiddet mağduru kadınların Zedelenmiş Otonomi, Diğerleri Yönelimlilik ve Kopukluk şema alanlarında kontrol grubundan daha yüksek puanlar elde ettiğini göstermiştir. İki grup arasında Yüksek Standartlar ve Zedelenmiş Sınırlar şema alanlarında herhangi bir farklılaşma gözlenmemiştir. İki grup anne ve babalarının ebeveynlik stilleri bakımından karşılaştırılmıştır. Aile içi şiddet mağduru kadınlar hem anne hem de baba formunda şiddet mağduru olmayan kadınlardan genel olarak yüksek puanlar elde etmiştir. Katılımcılar uyumsuz başa çıkma yöntemleri bakımından karşılaştırılmıştır. Aile içi şiddet mağduru kadınların telafi ve kaçınma puanlarının genel olarak şiddet mağduru olmayan katılımcılardan yüksek olduğu gözlenmiştir. Şiddet mağduru grubun sahip olduğu şema alanlarının en sık olarak ihmal eden, sınır koymayan ve/ya kuralcı ebeveynlik stilleri tarafından yordandığı görülmüştür. Uyumsuz başa çıkma stillerinin şema alanları aracılığıyla ebeveynlik stilleri tarafından yordanıp yordanmadığı incelenmiştir. Buna göre; anne ebeveynlik stili Diğerleri Yönelimlilik şema alanı aracılığıyla kaçınma başa çıkma yöntemini yordamaktadır. Baba ebeveynlik stili Zedelenmiş Otonomi, Yüksek Standartlar, Zedelenmiş Sınırlar ve Kopukluk şema alanı aracılığıyla telafi; Zedelenmiş Otonomi, Diğerleri Yönelimlilik ve Kopukluk şem alanları aracılığıyla ise kaçınma başa çıkma yöntemini yordamaktadır. Genel olarak değerlendirildiğinde bulgular; kurum desteği alan şiddet mağduru katılımcıların kontrol grubuna oranla daha dezavantajlı bir konumda olduğuna işaret etmektedir.



Anahtar Sözcükler 
Aile içi şiddet mağduriyeti, Şema Terapi Modeli, erken dönem uyumsuz şemalar, 
ebeveynlik stilleri, başa çıkma yöntemleri

Abstract:
This study analyzed shelter-residing domestic violence victims (N=79) with non-victim married women (N=78) in terms of Schema Focused Model. The data were collected via Young Schema Questionnaire Short From, Young Parenting Inventory, Young Compensation Inventory, Young Avoidance Inventory and demographic form. The results showed that domestic violence victims scored higher at Impaired Autonomy, Other-Directedness and Disconnection-Rejection schema domains. Two groups did not score different at Unrelenting Standards and Impaired Limits schema domains. Two groups were compared in terms of parenting styles of their parents. Domestic violence victim women generally scored higher at both mother and father forms. Participants were compared in terms of maladaptive coping styles. Domestic violence victims generally scored higher at avoidance and compensation coping styles compared to non-victim women. Schema domains that domestic violence victims had were mostly predicted by neglecting, non-limiting or rule-based parenting styles. Mediator role of schema domains between parenting styles and maladaptive coping styles was analyzed. Other Directedness schema domain was found to mediate the relationship between mother parenting style and avoidance coping style. Impaired Autonomy, Unrelenting Standards, Impaired Limits and Disconnection-Rejection Domains were found to mediate the relationship between father parenting style and compensation coping style. Impaired Autonomy, Other Directedness and Disconnection-Rejection domains were found to mediate the relationship between father parenting style and avoidance coping style. Generally evaluated, results showed that domestic violence victims had a disadvantageous position compared to non-victim group.




Key Words
Domestic violence victims, Schema Focused Model, early maladaptive schemas, 
parenting styles, coping styles