Ar-ge yatırımları finansal performans ilişkisi: Bir panel veri analizi
R&d investments in relation to financial performance: Panel data analysis
Yazar: DERVİŞ BURAK ERDEMİ
Danışman: PROF. DR. MURAT KARAGÖZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Finansal performans = Financial performance ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
İnovasyon faaliyetleri, küresel rekabet ortamında firmaların rakiplerine karşı üstünlük elde etmeleri, ürün ve hizmetlerinde sürekli değişen ve artan müşteri beklentilerini karşılamak için başvurdukları faaliyetlerdir. Firmaların sektörlerinde öncü olmaları ve faaliyetlerinde süreklilik kazanıp konumlarını sağlamlaştırmaları için inovasyona önem vermeleri ve firma kültürüne dönüştürmeleri gerekmektedir. Ar-Ge faaliyetleri, firmaların kaynak ayırarak ürün ve hizmetlerini ihtiyaca sürekli cevap verecek şekilde tutmaları ve rekabette öne geçme hedefleri doğrultusunda yaptıkları inovasyon yöntemidir. Diğer yanda firmalar finansal performans göstergelerini hedeflenen seviyeye ve üzerine taşımayı amaçlarlar. Bu noktada Ar-Ge faaliyetlerinin yatırım maliyetlerine karşılık, finansal olarak nasıl bir çıktıya dönüştüğü firma yöneticilerini düşündüren bir konudur. Çalışmanın temel amacı, Ar-Ge yatırımlarının firmaların finansal performansları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu kapsamda Türkiye'de imalat ve teknoloji sektöründe faaliyet gösteren ve düzenli Ar-Ge yatırımına sahip 25 firmanın 2000-2013 yılları arasında yaptıkları Ar-Ge yatırımlarının finansal performansları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Finansal performans göstergesi olarak satış gelirleri, net kâr, aktif kârlılık oranı, öz sermaye kârlılık oranı ve satış gelirlerinin satış maliyetine oranı kullanılmıştır. Yapılan panel veri regresyon analizi sonucuna göre Ar-Ge yatırımlarının, satış gelirleri ve net kâr üzerinde anlamlı ve pozitif etki yarattığı tespit edilmiştir. Ar-Ge yatırımları ile kullanılan diğer finansal göstergeler arasında anlamlı bir etki gözlemlenmemiştir. Firmalar faaliyet alanlarına göre gruplanarak her faaliyet grubu özelinde panel veri analizi ayrıca yapılmıştır. Literatürde Ar-Ge yatırımlarının finansal performans üzerindeki etkisinin belirli bir süre geçtikten sonra finansal performans getirisine dönüşebileceği belirtilmiştir. Buna göre sırasıyla 1, 2 ve 3 yıllık gecikme etkisi göz önüne alınarak, gecikme etkisi analizi yapılmıştır. 3 yıllık bir gecikmenin finansal performans üzerindeki pozitif etkiyi arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca inceleme döneminde herhangi bir etkiden ötürü yapısal kırılma olup olmadığı araştırılmıştır. 2008 küresel ekonomik krizi kırılma yılı olarak kabul edilmiştir ve yapısal kırılma analizi sonucu olarak 2008 yılında satış gelirleri ve satışların maliyetinin net satışlara oranı üzerinde bir kırılma gerçekleştiği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucu olarak Türkiye'de Ar-Ge yatırımlarının finansal performans üzerindeki pozitif etkisi tespit edilerek, Ar-Ge yatırımlarının desteklenmesi, firma yöneticilerinin ilk yatırım maliyetlerinde tereddüt etmeden, cesaretle faaliyette bulunmalarının finansal olarak firmalara pozitif şekilde döneceği belirtilmiştir.

Abstract:
Innovation activities are applied by firms in globalizing economy and competition environment in order to outclass firms, fulfil changing and increasing customer demands in products and services. Firms should care to be pioneer in sector and reinforce their location by gaining continuity in their activities and transform into firm culture. R&D activities are innovation methods carried out by firms' in order to allocate resource and hold their products and services that would always fulfil demands and forge ahead in competition. On the other hand firms' aim is to bring financial performance indicators to expected level and above. At this point, it makes firm managers think how R&D activities are transformed into output financially instead of investment costs. The main aim of the study is to analyze the effect of R&D investments on financial performances of firms. In this sense, the effect of R&D investments of 25 firms which operate in manufacturing and technology sector and which have regular R&D investment on financial performances were analyzed for the years between 2000-2013. Sales revenue, net income, return on assets ratio, equity value return on assets and the ratio of sales revenue were used as the indicator of financial performance. According to panel data regression analysis results, it was determined that R&D investments have significant and positive effect on sales revenue and net profit. There was no significant effect between other financial indicators used with R&D investments. Firms were grouped according to field of activity and panel data analysis was separately done for each activity group. In literature it was stated that the effect of financial performance on R&D investments could turn into financial performance return after some time. According to this lag effect analysis was done considering 1, 2 and 3 years of delay. It was determined that 3 years of lag effect could increase positive effect on financial performance. Moreover, it was analyzed whether there is any structural break or not due to any effect in analysis period. 2008 global economic crisis was accepted as break year and as a result of structural break analysis, it was determined that there was a break on sales revenue and the rate of sales costs on net sales in 2008. As a result of study, it was determined that there was positive effect of R&D investments on financial performance, it was stated that support of R&D investment would have positive return on firms in financial sense; since firm manager would act without hesitation in their first investments.