Resorsinaren grupları içeren polimerik ftalosiyaninlerin mikrodalga yardımlı sentezi ve karakterizasyonu
Microwave-assisted synthesis and characterization of the polymeric phthalocyanines containing resorcinarene groups
Yazar: CİHAN KANTAR
Danışman: YRD. DOÇ. ERBİL AĞAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ftalosiyaninler = Phthalocyanines

Özet:
Bu çalışmada resorsinaren türevleri içeren yeni polimerik metal ftalosiyaninler ( Co, Ni, Cu, Zn) sentezlendi. Resorsinaren (III), resorsinol ve asetaldehitin mikrodalga altında asit katalizli siklokondenzasyonu sonucu elde edildi. (4,6,10,12,16,18,22,24-oktakis(2-hidroksietoksi)-2,8,14,20-tetrametilresorsinaren) bileşiği (IV) resorsinaren ile 2-kloroetanolun mikrodalga yardımlı sentezi sonucu elde edildi. Başlangıç maddeleri olarak resorsinaren ftalonitril bileşikleri 1 ve 2 resorsinarenin (III) sırasıyla 4-nitro?1,2-disiyanobenzen ve 4,5-dikloro?1,2-disiyanobenzen ile mikrodalga yardımlı sentezi sonucu elde edilmiştir. Diğer başlangıç maddeleri resorsinaren ftalonitril bileşikleri 3 ve 4 ise 4,6,10,12,16,18,22,24-oktakis(2-hidroksietoksi)-2,8,14,20-tetrametilresorsinaren bileşiğinin (IV) sırasıyla 4-nitro?1,2-disiyanobenzen ve 4,5-dikloro?1,2-disiyanobenzen ile mikrodalga yardımlı sentezi sonucu elde edilmiştir. Polimerik ftalosiyaninler (1a-c, 2a-c, 3a-c ve 4a-c) elde etmek için CoCl2, NiCl2 ve CuCl2 bileşikleri, çinko içeren polimerik ftalosiyaninleri (1d, 2d, 3d ve 4d) elde etmek için Zn(CH3COO)2 bileşiği kullanıldı. Hem klasik hemde mikrodalga yardımlı sentez yöntemi kullanılarak metalsiz ftalosiyanin elde edilmeye çalışıldı ancak başarılamadı. Oktakis(2-hidroksietoksi)resorsinarene grupları içeren polimerik ftalosiyaninlerin (3a-d ve 4a-d) yaygın organik çözücülerdeki çözünürlüğü resorsinaren içeren polimerik ftalosiyaninlerden (1a-d ve 2a-d) daha fazladır. Tüm bileşikler mikrodalga yardımlı sentez metodu kullanılarak elde edilmiştir. Bileşiklerin yapıları elementel analiz, 1H-NMR, 13C-NMR, UV/Vis ve FTIR spektroskopisi teknikleri kullanılarak aydınlatılmıştır.

Abstract:
In this work, the new metal phthalocyanine (Co, Ni, Cu, Zn) polymers containing resorcinarene derivatives are syhthesized. Resorcinarene (III) was obtained by acid-catalysed cyclocondensation of resorcinol and acetaldehyde under microwave irradiation. (4,6,10,12,16,18,22,24-octakis(2-hydroxyethoxy)-2,8,14,20-tetramethylresorcinarene) compound (IV) was obtained by treating resorcinarene with 2-chloroethanol under microwave irradiation. As a starting materials resorcinarene phthalonitrile compounds 1 and 2 were synthesized by treating resorcinarene (III) with 4-nitro?1,2-dicyanobenzene and 4,5-dichloro?1,2-dicyanobenzene under microwave irradiation, respectively. Other starting materials resorcinarene phthalonitrile compounds 3 and 4 were synthesized by treating 4,6,10,12,16,18,22,24-octakis(2-hydroxyethoxy)-2,8,14,20-tetramethylresorcinarene compound (IV) with 4-nitro?1,2-dicyanobenzene and 4,5-dichloro?1,2-dicyanobenzene under microwave irradiation, respectively. The chlorides Co (II), Ni (II), Cu (II), were employed in order to synthesize the corresponding metallophthalocyanine polymers (1a-c, 2a-c, 3a-c, 4a-c) and Zn(CH3COO)2 was used for the preparation of zinc phthalocyanine polymers (1d, 2d, 3d, 4d). Both microwave irradiation and also conventional methods for the preparation of metal-free phthalocyanine polymer containing resorcinarene groups were not successful. The solubility of the metal phthalocyanine polymers containing octakis(2-hydroxyethoxy)resorcinarene (3a-d and 4a-d) is more than metal phthalocyanines containing resorcinarene (1a-d and 2a-d) in common organic solvents. All products were synthesized by microwave-assisted method. The structures were characterized by elemental analyses, 1H-NMR, 13C-NMR, UV/Vis and FTIR spectroscopy.