9. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş becerilerinin incelenmesi
The investigation of the spatial cognition skills of the nineth classes of students in geography
Yazar: BAHAR ÇANKIRILIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONGÜL KEÇECİ KURT
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Eğitim = Education ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mekansal beceri = Spatial skill ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 9. Sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş düzeylerinin tespit edilmesidir. Araştırmada mekân bilişinin ana konuları olan konum, rota ve mekân organizasyonu bilgilerinin öğrencilerdeki düzeyi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. 10 öğrenci ile yapılan çalışma 7 hafta boyunca, Ağrı ili merkez ilçesinde bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde geçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerine göre desenlenen bu araştırma gözlem, görüşme ve doküman analizi yöntemleri kullanılarak yapılmış bir durum çalışmasıdır. Araştırmada rota, konum ve mekân organizasyonu bilgilerini ölçmek için, 1 adet rota bilgisi tespit aracı, 4 adet konum bilgisi tespit aracı, mekân organizasyonu bilgisini ölçmek için model çevre çalışması uygulanmıştır. Uygulama sonrası öğrencilerin yapılan çalışmayla ilgili duygu ve düşüncelerini değerlendirebilmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.
Uygulanan ölçme araçları analiz edilerek şu bulgulara ulaşılmıştır: Rota tarif etme düzeylerinde öğrencilerin %40'ının "çok iyi" düzeyde rota becerisine sahip olduğu, toplam konum puanlarına göre  %90'ının "iyi" seviyede iken, %10'unun "orta" seviyede olduğu tespit edilmiştir. Toplam mekân organizasyon puanlarına göre seviyelerine baktığımızda, %60'ının "iyi", %40'ının "orta" seviyede olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere dayanarak öğrencilerin lise eğitimine "mekânsal biliş" becerisini tam olarak kazanamadan geldikleri, yaşadıkları yakın çevre de dâhil olmak üzere mekânsal bilişlerinde büyük eksiklikler olduğu görülmüştür. Yaşadıkları yeri ve çevresini tarif etmede, çevre iller ve ülkeleri konumlandırmada oldukça başarısız oldukları görülmüştür.  
Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Konum, Mekânsal Biliş, Mekân Organizasyonu, Rota.

Abstract:
The objective of this study is to detect  the spatial cognition of the 9th classes of students in geograph lessson. In this research, its tried to reveal the level at the students about the informations of place organization, route and position; which are the essential subjects of place cognition.The study made  with ten students, is carried out in a  Vocational and Technical Anatolian High school in the centre of Agrı during seven weeks. This study, which is carried out according to the qualitative research methods, is a case study made by using observation, discussion and the analysis of documents.In this study, to quantify in the informations of place organization, its applied with one route information determination device, four position information determination devices and in order to quantfy the informations of place organization, its applied with a model environment  workout. After the study in order to evaluate the feeling and the ideas of the students about the study its carried out a semi structured conversation form.
By analyzing the maesuring devices, its reached out these findings  40% of the students have a "very good" level of route skill at the level of description of route according  to the total position points, its detected that while 90% of the students are at a "good" level, 10% of the students are at a "moderate" level. According to the total place organization points,its determined  that 60% of the student are at a "good" level and 40% of the students are at a "moderate" level. According these findings, its seen that the students come to schoolm without gaining the spatial cognition skill not exactly and have great deficiences in their spatial cognitions including close surroundings. Its seen that they fail in description about the lived  place and enviroment and also giving locating the surrounding cities and countries

Key Words: Geography, Place Cognition, Position, Route, Spatial Cognition.