Lise öğrencilerinde gelecek beklentisinin mesleki olgunluk ve algılanan sosyal destek açısından incelenmesi
An investigation into future expectations of high school students in terms of professional maturity and perceived social support
Yazar: RAVZANUR ARSLANSAN
Danışman: PROF. DR. HASAN BOZGEYİKLİ
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada lise öğrencilerinde gelecek beklentisini mesleki olgunluk ve algılanan sosyal destek bakımından incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi nicel bir araştırma olmakla birlikte ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 öğretim yılında Konya'da çeşitli liselerde öğrenimine devam etmekte olan öğrenciler arasından tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmaya 342 kız ve 224 erkek olmak üzere 566 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla 'Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği', 'Mesleki Olgunluk Ölçeği', 'Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği' ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda gelecek beklentisi ve çok boyutlu algılanan sosyal destek açısından erkeklerin ortalamalarının kızların ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Algılanan sosyal destek; yaş ve sınıf değişkenine göre incelendiğinde, büyük yaş ve üst sınıf grubu puan ortalamalarının küçük yaş ve alt sınıf grubu puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. Gelecek beklentisi ve algılanan sosyal destek değişkenlerinde mezun olunan ortaokul türüne göre de anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Gelecek beklentisi açısından imam hatip ortaokullarından mezun öğrencilerin puan ortalamalarının diğer ortaokullardan mezun olan öğrencilere göre olumlu düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Algılanan sosyal destek boyutunda ise diğer ortaokullardan mezun olan öğrencilerin ortalamalarının imam hatip ortaokulundan mezun olan öğrencilere göre olumlu düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Gelecek beklentisi, mesleki olgunluk ve algılanan sosyal destek; devam etmekte oldukları okul türüne göre incelendiğinde gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Gelecek beklentisi boyutunda mesleki ve teknik anadolu liselerinde ve imam hatip liselerinde öğrenim gören öğrencilerin puan ortalamaları fen liseleri ve Anadolu liselerindeki öğrencilerin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksektir. Mesleki olgunluk boyutunda ise anadolu lisesi öğrencilerinin puan ortalamalarının mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Algılanan sosyal destek boyutunda ise mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin puan ortalamaları fen, anadolu ve imam hatip lisesi öğrencilerinin puan ortalamalarından daha yüksek bulunmuştur. Algılanan sosyal destek açısından devlet okulunda öğrenim gören öğrencilerin puan ortalamalarının özel okullarda öğrenim gören öğrencilerin puan ortalamalarına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Gelecek beklentisi boyutunda 7501 ve üzeri aylık gelire sahip olan öğrencilerin puan ortalamalarının 2501-5000 TL ve 5001-7500 TL aylık gelire sahip öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gelecek beklentisi, mesleki olgunluk ve algılanan sosyal destek arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre; mesleki olgunluğun ve algılanan sosyal desteğin gelecek beklentisinin anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the future expectation of high school students in terms of professional maturity and perceived social support. Although the method of the research is a quantitative research, relational screening model was used. The study group of the research was selected according to the random sampling method from among the students who are continuing their education at various high schools in Konya in the 2021-2022 academic year Dec. 566 high school students, including 342 girls and 224 boys, participated in the study. 'Adolescent Future Expectations Scale', 'Professional Maturity Scale', 'Multidimensional Perceived Social Support Scale' and 'Personal Information Form' developed by the researcher were used to collect research data. Research, data analysis, independent sample t test, one way analysis of variance (ANOVA), Pearson Product Moment correlation technique and multiple linear regression analysis was used. As a result of the research, it was found that the average of boys is significantly higher than the average of girls in terms of future expectation and multidimensional perceived social support. When the perceived social support was examined according to the age and class variables, it was concluded that the average scores of the older age and upper class groups were significantly higher compared to the average scores of the younger age and lower class groups. Significant differences were also found in the variables of future expectation and perceived social support according to the type of secondary school graduated. In terms of future expectation, it was found that the average scores of students who graduated from imam hatip secondary schools were positively higher than students who graduated from other secondary schools. On the other hand, it was found that the average of the students who graduated from other secondary schools in the dimension of perceived social support was positively higher than the students who graduated from imam hatip secondary school. When future expectation, professional Decency and perceived social support were examined according to the type of school they attend, significant differences were found between the groups. The average score of the students studying in vocational and technical anatolian high schools and imam hatip high schools in the dimension of future expectation is significantly higher than the average score of the students in science high schools and Anatolian high schools. In the vocational maturity dimension, it was found that the average scores of anatolian high school students were significantly higher than the average scores of vocational and technical Anatolian high school students. On the other hand, the average scores of vocational and technical anatolian high school students in the dimension of perceived social support were found to be higher than the average scores of science, anatolian and imam hatip high school students. In terms of perceived social support, it was found that the average scores of students studying in public schools were higher than the average scores of students studying in private schools. It has been found that the average score of students with a monthly income of 7501 and above in the future expectation dimension is higher compared to students with a monthly income of 2501-5000 Turkish Lira and 5001-7500 Turkish Lira. A significant relationship was found between future expectation, professional Decency and perceived social support. According to the research findings; It has been found that professional maturity and perceived social support are significant predictors of future expectation.