Yetişkin bireylerde uyku kalitesinin 25-OH D vitamini düzeyi ve akdeniz diyet kalite indeksi ile olan ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship of sleep quality with 25-OH vitamin D level and mediterranean diet quality index in adults
Yazar: EMİNE KARACA
Danışman: PROF. DR. YASEMİN BEYHAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Vitamin D = Vitamin D ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Sağlıklı yaşam kliniğine başvuran yetişkin bireylerin beslenme durumlarının, serum 25 OH D vitamini düzeylerinin ve Akdeniz Diyetine uyumlarının uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya bu çalışmanın süreci olan 6 ay içinde serum 25 OH D vitaminine bakılmış olan yaşları 19 - 65 arasında değişen 75 kadın, 25 erkek olmak üzere toplam 100 birey katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket formu uygulanmıştır ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları alınmıştır. Katılımcıların uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Akdeniz Diyetine uyumlarını değerlendirmek için Akdeniz Diyeti Kalite Ölçeği (KIDMED) uygulanmıştır. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 37,6±12,3 yıldır. Erkeklerin ve kadınların BKİ ortalamaları sırasıyla 27,80±6,45 kg/m2 ve 27,51±7,37 kg/m2 bulunmuştur. Katılımcıların D vitamini düzeyi ortalaması 20,74±10,2 ng/ml olarak bulunmuştur. Katılımcıların D vitamini düzeyleri sınıflandırıldığında %52'sinde D vitamini eksikliği (<20,00 ng/ml) olduğu görülmüştür. Katılımcıların PUKİ puan ortalaması 5,99±2,84 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %69,0'u kötü uyku kalitesine sahiptir. Uyku kalitesi ile D vitamini düzeyi ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). İyi uyku kalitesine sahip bireylerin ortalama D vitamini düzeyi kötü uyku kalitesine sahip bireylerden daha yüksektir. Üç ana öğün tüketme ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p <0,05). İyi uyku kalitesine sahip bireylerin %71,0'nin üç ana öğün tükettiği saptanmıştır. Uyku kalitesi ile KİDMED toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). İyi uyku kalitesine sahip bireylerin KİDMED ortalama toplam puanı kötü uyku kalitesine sahip bireylerin ortalama puanından daha yüksektir. D vitamin yetersizliği, toplumda önemli sağlık sorunlarına yol açabilme potansiyelinde olduğundan üzerinde önemle durulması, ulusal ve uluslarası beslenme plan, politikalarında yer verilmesi gereken bir konudur. Uyku kalitesini etkileyen faktörlerin daha net anlaşılabilmesi için uyku kalitesinin klinik cihazlarla ölçüldüğü büyük örneklem gruplarında yapılan çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effects of nutritional status, serum 25 OH vitamin D levels and adherence to the Mediterranean Diet on sleep quality of adult individuals who applied to the Wellness Clinic. A total of 100 people, 75 females and 25 males, aged between 19 and 65 years, whose serum 25 OH vitamin D levels were checked within the 6 months of this study, participated in the study. A questionnaire questioning the general characteristics and eating habits of the individuals participating in the study was applied and 24-hour food consumption records were taken. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was used to evaluate the sleep quality of the participants, and the Mediterranean Diet Quality Scale (KIDMED) was used to evaluate the adherence to the Mediterranean Diet. The mean age of the participants in the study was 37.6±12.3 years. The mean BMI of men and women were found to be 27.80±6.459 kg/m2 and 27.51±7.37 kg/m2, respectively. The mean vitamin D level of the participants was found to be 20.74±10.2 ng/ml. When the vitamin D levels of the participants were classified, vitamin D deficiency (<20.00 ng/ml) was observed in 52,0% of the participants. The mean PSQI score of the participants was found to be 5.99±2.84. 69,0% of the participants have poor sleep quality. A statistically significant difference was found between sleep quality and vitamin D level (p<0.05). The average vitamin D level of individuals with good sleep quality is higher than those with poor sleep quality. A statistically significant relationship was found between consuming three main meals and sleep quality (p <0.05). It was determined that 71,0 % of individuals with good sleep quality consumed three main meals. A statistically significant difference was found between sleep quality and KİDMED total score (p<0.05). The mean total score of KİDMED of individuals with good sleep quality is higher than the mean score of individuals with poor sleep quality Since vitamin D deficiency has the potential to cause important health problems in the society, it is an issue that should be emphasized and included in the necessary nutrition plans and policies. In order to better understand the factors affecting sleep quality, studies with large sample groups in which sleep quality is measured with clinical devices are needed.