Enteritli buzağılarda gastrointestinal motilite belirteçlerinin araştırılması
Investigation of gastrointestinal motility markers in calves with enteritis
Yazar: TÜRKER ATCALI
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN YILDIZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Enterit = Enteritis ; Ghrelin = Ghrelin ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Motilin = Motilin ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Bu çalışmada; enteritli buzağılarda ghrelin ve motilin düzeylerinin ortaya konması ve klinik skor parametreleri, enfeksiyöz etkenler, asideminin şiddeti, laktat ve elektrolit düzeyleriyle ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı. Sığır yetiştiriciliği için neonatal hastalıklar ciddi bir problem teşkil etmekte bu hastalıkların başında da buzağı ishalleri gelmektedir. Sığırlarda gastrointestinal sistem motilitesinin düzenlenmesi henüz tam olarak açıklanamamış ancak, kimyasal kontrolde ghrelin ve motilin gibi bazı hormonların rol oynadığı bildirilmiştir. Buzağı ishallerinde ise gastrointestinal motilitede görevli hormonların değişimleri ve bunların diğer patolojik değişiklikler ile ilişkisi hakkında çalışmalara rastlanılmamıştır. Bu nedenle, enteritli buzağılarda ghrelin ve motilin hormonlarının değişimlerini inceleyen bu çalışma tasarlandı. Bu araştırmanın materyalini, 1-20 gün yaş aralığında 50 enteritli (ishal skor tablosuna uyan ve hızlı fekal immunokromatografik test uygulanan), 20 sağlıklı olmak üzere toplam 70 buzağı (31 simental, 39 holstein) oluşturdu. Buzağıların klinik muayene ve skorlamaları yapılarak asidemi düzeylerine göre gruplandırıldı. Kan örnekleri, son beslenmesinden 2 saat süre geçen hayvanların tedavisi yapılmadan önce juguler venden alındı. Toplanan kan örneklerine, hemogram, kan gazı ve serum biyokimya ölçümleri ayrıca, bovine spesifik ticari ELİSA kitleri kullanılarak ghrelin ve motilin hormon analizleri yapıldı. Enteritli buzağı grupları ile kontrol grubu buzağıların ghrelin ve motilin hormon düzeyleri karşılaştırıldığında; Şiddetli metabolik asidoza sahip enteritli buzağıların ghrelin düzeylerinin, hem kontrol grubuna (p<0,05) hem de metabolik asidoz bulunmayan buzağılara kıyasla önemli düzeyde yüksek olduğu (p<0,01) belirlendi. Şiddetli metabolik asidoza sahip enteritli buzağıların motilin düzeylerinin, diğer enteritli gruplara göre önemli ölçüde düşük olduğu (p<0,05) saptandı. Tüm enteritli buzağıların ghrelin ve motilin düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu ancak, bu yüksekliklerin istatistiksel yönden anlam ifade etmediği bulundu. Sonuç olarak; buzağılarda ishale bağlı şekillenen klinik bulgular ve sıvı-elektrolit bozuklukların kötüye gittikçe ghrelin ve motilin hormonlarındaki değişimlerin önemli düzeyde etkilendiği görüldü. İshalli buzağılarda ghrelin ve motilinin gastrointestinal motilitenin düzenlenmesinde etkili hormonlar olabileceği ortaya konuldu. Çevresel değişkenlerin kontrol edilebildiği deneysel çalışmalara ihtiyaç olduğu tespit edildi.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the levels of ghrelin and motilin in calves with enteritis and the relationship with clinical score parameters, infectious agents, severity of acidemia, lactate and electrolyte levels. Diarrhea of calves which is the most serious problem of neonatal diseases poses a serious problem for cattle breeding. The regulation of gastrointestinal motility in cattle has not been fully explained yet, but some hormones such as ghrelin and motilin have been reported to play a role in chemical control of the motility. In calf diarrhea, there are no studies about the changes of hormones involved in gastrointestinal motility and their relationship with other pathological changes. Therefore, this study investigating the changes of ghrelin and motilin hormones in calves with enteritis was designed. The material of this study consisted of 70 calves (31 simental, 39 holsteins), 20 healthy, 50 with enteritis (conforming to the diarrhea score table and applying rapid fecal immunochromatographic test) between the ages of 1-20 days. Calves were grouped according to their acidemia levels by clinical examination and scoring. Blood samples were taken from the jugular vein before the treatment of the animals 2 hours after the last feeding. Blood samples were used to establish hemogram, blood gas, biochemistry parameters and ghrelin and motilin levels, using bovine specific ELISA. When ghrelin and motilin hormone levels were compared between in control and experimental groups; it was determined that the ghrelin levels of severe metabolic acidosis group were significantly higher (p <0.01) than the control group (p <0.05) and calves without metabolic acidosis group. Motilin levels of severe metabolic acidosis group was found to be significantly lower (p <0.05) compared to other groups with enteritis. It was found that ghrelin and motilin levels of all calves with enteritis were higher than the control group, but that difference was not statistically significant. In conclusion, it was observed that the clinical findings due to diarrhea and the worsening of fluid-electrolyte disorders in calves significantly affected the level of ghrelin and motilin. It has been demonstrated that ghrelin and motilin can be effective hormones in the regulation of gastrointestinal motility in calves with diarrhea.  It was determined that there is a need for experimental studies in which environmental variables can be controlled.