Tip 2 diyabet tanısı ile izlenmekte olan hastaların eşlerinde sağlık davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of health behaviors in the partners of patients which TYPE 2 diabetes
Yazar: RABİA ESRA YALÇIN
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ KUT
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Güçlendirme = Empowerment ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Şeker hastalığı =

Özet:
Diyabet bulaşıcı olmayan bir hastalık olduğu halde tüm dünyada pandemi oluşturacak kadar fazla sayıda bireyi etkileyen ve en sık görülen endokrinolojik hastalıktır. Bireylerin hastalıklarının çevresel faktörlerden etkilendiği aşikar olmakla birlikte, hastalığın varlığı kişinin mikroçevresini nasıl etkilediği konusunda yapılmış çok fazla sayıda çalışma yoktur. Bu araştırma, eşine tip 2 DM tanısı konulan kişilerde, kişinin kendi sağlığı ile ilgili algısının değişerek yaşam tarzı değişikliği geliştirip geliştirmeyeceğini anlamak üzere tasarlanmıştır.

Araştırmamız randomize kontrollü retrospektif bir vaka-kontrrol çalışmasıdır. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi endokrinoloji ve aile hekimliği polikliniklerine 01/12/2020 - 30/05/2021 tarihleri arasında başvuran hastalar randomize edilerek vaka grubuna seçilmiştir. Aynı tarihlerde polikliniklere başvuran ve diyabeti olmayan hastaların eşleri yine randomizasyonla seçilmiş ve 100 kişi de kontrol grubunu oluşturulmuştur. Gruplardaki deneklere yüzyüze anket uygulanarak veriler toplanmıştır. Çalışmada istatiksel analiz olarak paired sample t testi ve student t testi kullanılmıştır. Çalışmada istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

Çalışmamızda tip 2 diyabeti olan kişilerin sağlıklı eşleri; glukometre kullanım alışkanlığında artış, kan basıncı ölçüm sıklığında artış, diyetine uyumunda artış, pnömokok ve influenza aşısı yaptırmada artış ile kendi sağlıklarını artırmaya yönelik davranış değişimlerinde bulunmuşlardır. Bu davranış değişiklikleri yapılandırılmadığında rastgele ve içgüdüseldir. Bu nedenle birinci basamak kliniklerinde tip 2 diyabetli çiftler arasında diyabet yönetimi ve tedavisi için aile temelli yaklaşımların kullanılmasına önem verilmelidir.

Abstract:
Although diabetes is a non-communicable disease, it is the most common endocrinological disease that affects a large number of individuals all over the world to form a pandemic. Although it is obvious that the diseases of individuals are affected by environmental factors, there are not many studies on how the presence of the disease affects the microenvironment of the individual. This research was designed to understand whether people with a spouse diagnosed with type 2 DM would develop a lifestyle change by changing their perception of their own health.

Our research is a randomized controlled retrospective case-control study. Patients who applied to the endocrinology and family medicine outpatient clinics of Başkent University Faculty of Medicine between 01/12/2020 - 30/05/2021 were randomized and selected to the case group. Spouses of the patients who applied to the outpatient clinics on the same dates and did not have diabetes were selected by randomization and 100 people were formed as the control group. Data were collected by applying a face-to-face questionnaire to the subjects in the groups. Paired sample t test and student t test were used as statistical analysis in the study. Statistical significance was accepted as p<0.05 in the study. 

In our study, healthy spouses of people with type 2 diabetes; increased the habit of using glucometer, increased frequency of blood pressure measurement, increased adherence to diet, increased pneumococcal and influenza vaccination, and behavioral changes aimed at increasing their own health. These behavioral changes are random and instinctive when not configured. Therefore, emphasis should be placed on the use of family-based approaches for diabetes management and treatment among couples with type 2 diabetes in primary care clinics.