Acil serviste kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastaların yönetiminde prokalsitoninin kullanımı
Use of procalcitonin in the management of patients with chronicobstructive pulmonary disease in the emergency department
Yazar: YUNUS EMRE DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ERBİL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Kalsitonin = Calcitonin ; Nüks = Recurrence

Özet:
KOAH alevlenme hastalarının ilk başvuru yeri olan acil servislerde bu hastalara
sıklıkla antibiyotik başlanmaktadır. Ancak bu enfeksiyonların üçte biri ila üçte ikisi virüslerden
kaynaklanmakta olup, antibiyoterapi gerektirmemektedir. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastaneleri Erişkin Acil Servisine 01.11.2015-01.11.2018 tarihleri arasında
KOAH alevlenmesi nedeniyle başvuran hastaların yönetiminde, antibiyotik tedavi başlama,
değiştirme ve sonlandırma kararında prokalsitonin kullanımının yararlılığı ve prokalsitonin
düzeyinin hasta yatış süresi ve mortaliteyi öngörmedeki etkisinin araştırılması planlandı.
Çalışmaya alınan 284 hastanın %89,8'ine (n=255) hastanede kalış sürecinde en az bir
antibiyotik başlandığı saptandı. Bu hastaların %57'sine (n=145) antibiyoterapinin prokalsitonin
sonucundan önce başlandığı görüldü. Prokalsitonin değerinin klinisyenin antibiyoterapi
kararını etkileme durumunu incelemek için hastalar prokalsitonin düzeyine göre 3 grubu
ayrıldı. Prokalsitonin düzeyi 0,1ng/ml'nin altında olanlar birinci grubu, 0,1-0,5ng/ml arasında
olanlar ikinci grubu, 0,5ng/ml'nin üzerinde olanlar ise üçüncü grubu oluşturdu. Birinci grupta
(n=65) sadece bir hastanın antibiyotik tedavisinin kesildiği görüldü. Bu grupta prokalsitonin
sonrası antibiyoterapisi değiştirilen hasta oranı %53,8'di (n=35). İkinci gruptaki 128 kişinin
%50,8'inin (n=65) antibiyoterapisinin değiştirildiği görüldü. Üçüncü gruptaki 62 kişinin
%46,8'inin (n=29) antibiyoterapisinin değiştirildiği saptandı. Antibiyoterapinin kesilmesi,
devamı ya da değiştirilmesi hususunda verilen kararlarda, gruplar arası istatistiki olarak anlamlı
bir fark görülmedi (p=0,710). Prokalsitonin düzeyi ile hastanede toplam kalış süresi arasında
zayıf bir korelasyon saptandı. (r=0,152; p=0,010) Prokalsitoninin hastane içi mortalite için
prognostik değeri incelendiğinde ROC eğrisi altında kalan alanın 0,648 olduğu ve 0,54ng/ml
eşik değerinde mortaliteyi %52 sensitivite ve %80 spesifite ile öngörebildiği belirlendi. Sonuç
olarak, prokalsitoninin acil serviste antibiyoterapi kararında klinisyenler tarafından
kullanılmadığı, klinisyenlerin hastanın kliniğini daha önemli bir parametre olarak gördüğü ve
prokalsitoninin hastane içi mortalite ile yatış süresini öngörmede zayıf bir parametre olduğu
saptanmıştır.

Abstract:
The emergency department, which is the first resort of COPD exacerbation patients, is
also the place where antibiotic treatment is started for patients suspected of infection.
However, one-third to two-thirds of these infections are caused by viruses and do not require
antibiotherapy. The aim of this study was to investigate the efficacy of procalcitonin use in
predicting the initiation, alteration and termination of antibiotic therapy in the management of
COPD exacerbations between November 1, 2015 and November 1, 2018 in the Adult
Emergency Department of Hacettepe University Faculty of Medicine Hospitals. Of the 284
patients included in the study, 89.8% (n = 255) were treated with at least one antibiotic during
the hospital stay. Antibiotherapy was started before the procalcitonin results were available in
57% (n = 145) of these patients. The patients were divided into three groups according to
procalcitonin level in order to examine the effect of procalcitonin value on clinician's decision
on antibiotherapy. Procalcitonin levels below 0.1ng/ml were the first group, 0.1-0.5ng/ml
were the second group, and those above 0.5ng/ml were the third group. In the first group (n =
65), only one patient's antibiotic treatment was terminated. In this group, the rate of
antibiotherapy change after procalcitonin result was 53.8% (n = 35). Antibiotherapy was
changed in 50.8% (n = 65) of 128 people in the second group and in 46.8% (n = 29) of 62
people in the third group. No statistically significant difference was observed between the
groups in the decisions regarding the discontinuation, continuation or change of
antibiotherapy (p = 0.710). There was a weak correlation between procalcitonin level and
total length of hospital stay. When the prognostic value of procalcitonin for in-hospital
mortality was examined, the area under the ROC curve was 0.648 and procalcitonin predicted
mortality with a sensitivity of 52% and specificity of 80% at the cut-off value of 0.54ng/ml. In
conclusion, it was found that procalcitonin results were not used by the clinicians in the
decision of antibiotherapy in the emergency department, instead, they considered the patient's
medical state as a more important factor; and procalcitonin was a weak parameter in
predicting in-hospital mortality and length of hospital stay.