Çamlıhemşin Konaklar Mahallesi konak yapılarının koruma sorunları ve yeniden kullanım önerileri
The conservation problems and proposals related to the reuse of the konak structures in Konaklar District, Camlihemsin
Yazar: BERNA BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. HÜMEYRA BİROL AKKURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Çamlıhemşin, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Rize İli'ne 40 km uzaklıkta konumlanan, denize kıyısı olmayan, doğal ve arkeolojik sit alanlarına sahip dağlık bir yerleşimdir. Çamlıhemşin'in mahallelerinden biri olan Konaklar Mahallesi, sahip olduğu yerel konut örnekleri ve konak yapıları ile nitelikli bir konut alanıdır. 
Çamlıhemşin Konaklar Mahallesi, konak yapılarını konu alan bu çalışmada, alanın kentsel ve mimari dokusunun değerlendirilebilmesi için gözlemler, sözlü görüşmeler yapılmış, kaynaklar taranmıştır. Analiz paftalarında belediyeden alınan kadastral ve imar planı haritaları kullanılmıştır. Bu bilgiler değerlendirilerek Konaklar Mahallesi konut alanının nitelikleri ve sorunları belirlenmiştir.
Çalışmada, Konaklar Mahallesi içinde konumlanan ve yerel konut yapılarından ayrışarak "konak" olarak nitelendirilen beş yapı tespit edilmiştir. Bu yapıların detaylı incelenmesi yapılmış ve koruma sorunları tartışılmıştır. Günümüzde sadece mevsimsel kullanımı olan konak yapılarının koruma sorunları ve alanda konumlanan diğer konutların koruma sorunlarının benzerlikler gösterdiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda konak yapılarına kullanım önerileri geliştirilirken Çamlıhemşin Bölgesi'nin fiziksel, sosyal, tarihi değerleri ve Konaklar Mahallesi'nin mimari değerleri dikkate alınmıştır. Bununla birlikte, alanın öznel niteliklerinin bütüncül bakışla deneyimlenmesi için alternatif kullanım önerileri hazırlanmıştır. Bu önerilerden ilki alanın turizm potansiyeli üzerinden, diğeri sosyal ve doğal verilerin bilimsel çalışmalarının yapılması üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
Çamlıhemşin is located 40 kilometres far from Rize, in the inner parts of the Eastern Black Sea Region. It is a mountainous settlement with both natural and archaeological conservation areas. Konaklar, a district of Çamlıhemşin, is regarded as a relevant settlement to study with its residential building reserve.
In order to evaluate and understand the architectural tissue of Konaklar District, field observations, verbal interviews and literature researches has been done.  The analysis has been conducted with the help of the cadastral and development plans obtained from the related municipality. In the light of these informations, the architectural entities of Konaklar district have been analysed and evaluated. 
Within Konaklar District, 5 distinct buildings that differentiated from the other vernacular houses are noticed as "konak". A detailed examination of these 5 buildings has been conducted and the conservation issues have been investigated and deliberated. According to this analysis, it can be stated the konak buildings that are not used for the entire year are faced with similar conservation problems with the vernacular houses. In this regard, the physical, social, and historical assets of Çamlıhemşin and the architectural properties and values of Konaklar District has been taken into consideration in developing utilization suggestions for konak structures. Besides, in order to provide a comprehensive experience of the specific quality of this area, two alternative routes have been suggested. The former suggestion assesses the tourism potential of the area while the second one focuses on conducting scientific researches by using the social and natural data extracted from the district.