Farklı plastik örtülerin Cavendish grubu muzlarda (Musa spp. AAA) büyüme, verim ve kalite üzerine etkileri
The effect of different plastic covering materials on growth, yield and quality of banana (Musa spp. AAA)
Yazar: SAMIULLAH KAMRAN
Danışman: PROF. DR. HAMİDE GÜBBÜK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Plastik örtüler, cam ve bazı diğer örtü materyallerine göre daha ucuz olması ve   teknolojik açıdan farklı özelliklere sahip örtü materyallerinin (UV ve IR katkılı, antifog özelliğe sahip vb.) üretilmesi, örtü materyali olarak plastiğe ilgiyi arttırmıştır. Türkiye'de son yıllarda, örtüaltı muz yetiştiricilik alanlarında ve buna bağlı olarak muz üretiminde önemli gelişmeler olmuştur. Bu durumu, özellikle nano teknoloji ile üretilen ve farklı özelliklere sahip plastiklerin kullanımını ön plana çıkarmaya başlamıştır. Bu nedenle planlanan bu çalışmada, geleneksel plastik örtü (plastik örtü tipi I) ile nano teknoloji ile üretilen plastik örtü (plastik örtü tipi II) tipinin, iki farklı muz çeşidinde, büyüme ve gelişme ile verim ve bazı kalite parametreleri üzerine etkilerinin araştırılması planlanmıştır.
	Çalışma 2022-2023 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama arazisinde Grand Nain ve Williams muz çeşitleri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada; gövde yüksekliği, gövde çevresi, toplam yaprak sayısı, aktif yaprak sayısı, hevenk sapı çevresi gibi bazı morfolojik özelliklerin yanında, hevenk oluşumundan derime kadar geçen süre (meyve gelişme süresi) ile  tarak sayısı, parmak sayısı, hevenk ağırlığı, dekara verim gibi özellikler incelenmiştir. Ayrıca meyvelerde hasattan sonra parmak ağırlığı, parmak çevresi ve parmak uzunluğu gibi bazı fiziksel özellikler dikkate alınmıştır. Meyvelerde olgunlaşmadan sonra ise parmak ağırlığı, kabuk ağırlığı, meyve eti ağırlığı, kabuk kalınlığı, kabuk oranı, meyve eti oranı, meyve eti sertliği, SÇKM ve meyve kabuk rengi gibi fiziksel ve pomolojik özellikler incelenmiştir.
	Araştırma sonuçlarına göre; sıcaklık ve oransal nem plastik örtü tipi II, plastik örtü tipi I'e göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca plastik örtü tipi II, incelenen parametrelerden, parmak ağırlığı, SÇKM, hevenk ağırlığı, verim ve hevenk oluşumundan derime kadar geçen süre bakımından da plastik örtü tipi I'e göre daha iyi sonuç vermiştir. Dekara verim, plastik örtü tipi I'de 3.90 ton/da ve plastik örtü tipi II'de ise 4.07 ton/da olarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda, denenen plastik tiplerinden  plastik örtü tipi II kullanılması tavsiye edilmektedir.

Abstract:
In recent years, the interest in plastic as a covering material has increased due to its lower cost compared to materials like glass and certain other coverings, as well as the technological advancements enabling the production of diverse covering materials with unique properties such as UV and IR resistance, and anti-fog capabilities. Notably, the field of protected banana cultivation in Turkey has witnessed significant progress, consequently impacting banana production. This trend has prominently emphasized the application of plastics with distinct characteristics, particularly those developed through nanotechnology. Therefore, the present study aims to investigate the effects of traditional plastic cover (plastic cover type I) and nanotechnology-based plastic cover (plastic cover type II) on the growth, development, yield and selected quality parameters of two different banana cultivars.
	The study was conducted on the Grand Nain and Williams banana varieties between 2022 and 2023 at the Research and Application fields of the Faculty of Agriculture, Akdeniz University. In the research, in addition to some morphological attributes such as stem height, stem circumference, total leaf count, active leaf count, and pseudostem circumference; parameters such as the time from bunch formation to harvesting (fruit development period), banana hand numbers, finger numbers, bunch weight and yield per decare were evaluated. 
	In addition, post-harvest considerations encompassed certain physical characteristics of the fruits, including banana finger weight, finger circumference, and finger length. Following fruit ripening, physical and pomological characteristics including finger weight, peel weight, fruit flesh weight, peel thickness, peel ratio, fruit flesh ratio, flesh firmness, soluble solid content (SSC), and fruit peel color were analyzed. Based on the results of the study, plastic cover type II exhibited higher temperature and relative humidity compared to plastic cover type I. Moreover, plastic cover type II gave superior results in parameters like finger weight, SSC, bunch weight, yield, and time from bunch emergence to fruit harvesting compared to plastic cover type I. The yield per decare was recorded as 3.90 tons/da for plastic cover type I and 4.07 tons/da for plastic cover type II. As a result of the research findings, the utilization of plastic cover type II is recommended which is tested in our study.