Bilgisayar dersinde elektronik portfolyo yöntemi kullanımı üzerine bir çalışma
An investigation on using of methot of electronic portfolio in a computer course
Yazar: ELİF ÖZYENGİNER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZAFER DİCLE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bir sürecin ürünü olan öğrenmenin tüm aşamalarının değerlendirilmesi gerektiğigerçeği, klasik sonuç değerlendirme yöntemlerinin yerine alternatif değerlendirmeyöntemleri kullanmayı gerekli kılmaktadır. Son dönemlerde en yaygın alternatifdeğerlendirme şekillerinden biri rubrik derecelendirme kriterleri kullanarak portfolyodeğerlendirmedir. Portfolyo oluşturma sürecinin elektronik bir arayüz kullanılarakhazırlanması ile e-portfolyolar oluşturulur. Portfolyo, sadece değerlendirme değil, aynızamanda öğrenme yöntemidir. Yapılandırmacı modelin temellerini oluşturan, öğrenenlerinbilgilerini aktif bir şekilde kullanabilmeleri, çalışmalarının ya da ürünlerinin değerlerini veamaçlarını nasıl yansıtacaklarını düşünmeleri, kendi öğrenmelerini değerlendirmeleri,arkadaş ya da öğretmenlerinden geri dönüt almaları ve yeni öğrenme amaçları oluşturmakfırsatına sahip olmaları gerekliliği e-portfolyoların da amaçlarına hizmet etmektedir.Bu araştırmanın amacı, Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümünde okuyan öğrencilerinBilgisayar/Donanım dersinde, elektronik portfolyo hazırlama, portfolyolarına yansıtmaifadeleri yazma ve portfolyo değerlendirme ile ilgili görüşlerini ve başarı durumlarınıincelemektir.Bu araştırma Buca Anadolu Meslek ve Meslek Lisesi Bilgisayar Bölümü 2. sınıföğrencileri (N=28) ile Donanım dersi için 2005-2006 öğretim yılı güz dönemindeyapılmıştır. Öğrenciler donanım dersi ile ilgili e-portfolyo hazırlamışlar, sürecin sonundaelektronik portfolyo rubriği ile kendilerini değerlendirmişlerdir. Bu değerlendirmeyi aynızamanda ders öğretmeni de yapmış ve öğrencinin sonuç notu bu iki puanın ortalaması ilebulunmuştur. Kullanılan yöntem örnek olay yöntemidir, bu bağlamda üç öğrencininhazırladığı e-portfolyolar kapsamlı bir analiz için seçilmiştir. Geriye kalan öğrenciportfolyosundan elde edilen bilgiler örnek olay çalışmasında elde edilen bulgularıyorumlamak için kullanılmıştır. Ayrıca çalışmaların bitiminden sonra 15 öğrenci ile görüşmeyapılmış, görüş anketleri öğrenciler tarafından doldurulmuş ve araştırmacını gözlemlerindenyararlanılmıştır.Hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılarak yapılan verilerin analizlerisonucunda; Öğrenciler ilk başlarda daha önce böyle bir çalışma yapmadıkları içinendişelendikleri fakat çalışma sürecinde ve özellikle bitiminde bu endişelerinin yersizolduğunu anladıkları, görsel unsurlarla çalışma, farklı bir çalışma yapma ve yeni şeyleröğrenme konusunda keyifle çalıştıklarını belirtmişlerdir. Araştırma yapma, yeni şeyleröğrenme, özgüven, kendini değerlendirmeyi öğrenme, zamanı kullanma, çalışma ile ilgilisorumluluk hissetme ve yaratıcılık ile ilgili geliştiklerini ifade etmişlerdir. Öğrencilerinçalışmalarına yorum kartları eklemeleri konusunda; gözden geçirme, bu sayedeöğrendiklerini pekiştirmelerine olan katkısı, kendini ifade etme becerisi, özgüvenigeliştirmesi, çalışmanın sorumluluğunu alma, kendini değerlendirmeyi öğrenme, çalışmayıinceleyenler için yönlendirici olması konularında olumlu dönütler alınmıştır. Öğrencilerinmerak ettikleri, ilgilerini çeken konular üzerinde çalışmaktan zevk aldıkları, bu bağlamdaonların fikirlerinin de ders kapsamında değerlendirilmesi gereklidir. Öğrenciler çalışmalarıile ilgili toplama yaptıktan sonra çalışmalarına koyacakları konuları seçmekte zorlukyaşadıkları, bu konuda en azından çalışmanın başlarında öğretmen yönlendirmesine ihtiyaçduyduklarını ifade etmişlerdir. Neredeyse tüm öğrenciler bu çalışma ile teknolojiyi kullanmabecerilerinin geliştiğini, kullandıkları programları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir.Öğrenciler notlarının kendileri tarafından verilmesi durumunda, öz güvenlerinin gelişeceğive/veya not korkularını yeneceklerini belirtmişlerdir, olumsuz örnek olarak çalışan ileçalışmayan öğrencinin ayırt edilemeyeceği, bazı öğrencilerin kendilerine iyi not vererek adilolmayan bir değerlendirme olabileceği endişelerini dile getirmişlerdir. Değerlendirmeölçütlerinin öğrenci tarafından bilinmesinin sonuç notlarını olumlu yönde etkileyeceği veçalışmayı yönlendirme konusunda ölçütlerin bilinmesinin faydalı olacağını belirlenmiştir.Öğrencilerin portfolyolarını değerlendirme ile ilgili, öğretmenin not verirken nelere dikkatettiğini öğrendim, hakkım olan notu aldım, geleneksel bir sınav uygularından daha iyi notaldığımı düşünüyorum, ifadelerine anlamlı bir fark ile katıldıkları bulunmuştur. Öğrencilerine-portfolyolarını değerlendirmek amaçlı kullanılan rubrik derecelendirme kriterleri iledeğerlendirilmeleri sonucu, öğrencilerle ile öğretmenin değerlendirmeleri arasında anlamlıbir fark bulunmamıştır. Puanlamalar arasındaki korelâsyonun çok yüksek olduğu, tümöğrencilerin geçer not aldığı ve ortalamanın üstünde bir başarı gösterdikleri sonucu çıkmıştır.

Abstract:
The fact that there is a need to assess all the steps of a learning process requires theuse of alternative assessment methods rather than classical assessment methods. Recentlyone of the most widely used alternative assessment forms is portfolio assessment, whererubrics are used. E-portfolios are prepared by collecting portfolio items with an electronicinterface. Portfolio is not only a method of assessment, but also a learning method. Someaspects that form the basis of constructive model like the learners' ability to use theirknowledge actively, their ability to think and reflect the values and goals of their products,assessing their own learnings, getting feedback from their teachers and peers and having theopportunity to have their own learning goals also serve to the purposes of e-portfolios.The aim of this study is to investigate the students' views and their achievementsin preparing electronic portfolios, writing reflections and portfolio assessment itself in acomputer course.This study was conducted with the participation of Buca Anatolian VocationalSchool Computer Department 2nd grade students (N=28) in their first semester. Studentsprepared an e-portfolio about hardware and graded themselves with the electronic portfoliorubric. At the same time the teacher graded the students and the students' final grade wasgiven by the average of those two grades. The method used is a case study, for this reasonthree of the portfolios were chosen for comprehensive analysis. Also there were interviewswith 15 students, there were surveys filled by the students and the researcher's observationswere used.The analysis of the results compiled by qualitative and quantitative studies revealthat the students were first worried about using such a new method in class, but soon theygot used to it, enjoyed it a lot. They stated that their research skills, learning new things, self-reliance, learning to assess themselves, managing time effectively and feeling theresponsibility towards learning have improved. There was positive feedback from thestudents about adding reflections to their works; about reviewing their works, expressingthemselves, developing self-reliance, taking responsibility towards their own learning, etc.The students said that their self-reliance would develop and they would not fear the gradesthat much if the grades were given by the students, but on the other hand they claimed thatsuch a grading method wouldn't be fair when students overgrade themselves and the others,and the difference between the good and the bad students could not be found. It was foundthat the students agreed relatively high on the terms like ?I learned how the teachers evaluateour works?, ?I got the grade I deserve?, ?I think I got better grades than those classicalassessment practices?. No significant difference was found between the gradings of teacherand the students when rubrics were used. There was high correlation between the scorings,all the students had a passing grade, and the achievement was above average.