Gecede periyotlara ayrılmış sirkadiyen kan basıncı düzeyi ile hedef organ hasarı arasındaki ilişki /
Yazar: ZÜHRE TUĞÇE YENİAY DEMİR
Danışman: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Ambulatuar kan basıncı ölçümü yapıldıktan sonra belirlenen 20.00-24.00, 24.00-04.00, 04.00-08.00 saat aralıklarında gösterilen ortalama kan basıncı ölçümlerinin 08.00-20.00 saatleri arasında ölçülen ortalama kan basıncı ile karşılaştırılarak gece periyodunun  hedef organ hasarı ile ilişkisini göstermek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Mart 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi iç hastalıkları polikliniğine kontrol amaçlı başvuran başvuran 18 yaş üstü, sistemde ABPM ve EKO sonucu olan 105 hasta rastgele seçilerek dahil edildi. Seçilen hastalarda hedef organ hasarını belirlemek için EKO'da EF<%60, SVAD> 1.1mm, tam idrar tetkikinde(strip) proteinüri olması kriterleri kullanıldı. Hedef organ hasarı ile ilişkisini tespit etmek amacı ile Trgiliserid-Glukoz Indeksi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 48.84±15.45 yıl olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %56.2'si (n=59) kadın, %43.8'i (n=46) erkektir. Bireylerin 29'unda (%27.6) hedef organ hasarı saptanmıştır. Bireylerin TyG ortalaması 8.79±0.71, HDL ortalaması 48.27±15.14, LDL ortalaması 105.34±34.59, Trigliserid ortalaması 153.52±86.28, VLDL ortalaması 34.92±30.71, Total Kolesterol ortalaması 181.08±46.31, Glukoz ortalaması 105.73±56.22, Üre ortalaması 31.00±10.74, Kreatinin ortalaması 0.83±0.23'tür. Hedef organ hasarı olan bireylerin sistolik kan basıncı ölçüm değerlerinin zamana bağlı dört ölçümü (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (𝜒2=21.810; p<0.001). Hedef organ hasarı olan bireylerin 20:00-24:00 aralığında sistolik kan basıncı ortalaması 80.32±14.06, 24:00-04:00 aralığında 74.13±14.62, 04:00-08:00 aralığında 74.56±13.23, 08:00-20:00 aralığında 82.70±12.29'dir.Hedef organ hasarı olan bireylerin diyastolik kan basıncı ölçüm değerlerinin zamana bağlı dört ölçümü (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (F=11.284; p<0.001). TyG ile 04:00-08:00 sistolik kan basıncı değeri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.438;p=0.017). TyG ile 20:00-24:00 diyastolik kan basıncı, 24:00-04:00 diyastolik kan basıncı değerleri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.530;p=0.003, r=0.510;p=0.005). TyG ile 04:00-08:00 diyastolik kan basıncı değeri arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.676;p<0.001).
Sonuç: Zamana bağlı olarak değişen şekilde sistolik ve diastolik kan basıncı ölçümlerinin hedef organ hasarı ile ilişkili çıkması, 24 saatlik kan basıncı dalgalanmasına neden olan nöral, humoral, hormonal etkenler, yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi gibi birçok etkenden etkilenmektedir. Gece 24:00-04:00 aralığında sistolik ve diastolik basınçların dipper paterni ile uyumlu olmasına rağmen hedef organ hasarı ile ilişkili olduğu görüldü. Sabah 04:00-08:00 periyodunda normalde beklenen kan basıncındaki artışın olmaması/az oranda olması hedef organ hasarı ile ilişkili bulunmuştur. Gecede periyotlara ayrılmış kan basıncı ölçümünün hedef organ hasarını değerlendirmede yalnızca gece ve gündüz olarak yapılan değerlendirmeye göre daha anlamlı olabileceğini ve literatürde bununla ilgili daha fazla araştırma olması gerektiğini düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: After measuring ambulatory blood pressure, the average blood pressure readings within the time intervals of 20:00-24:00, 24:00-04:00, and 04:00-08:00 were compared with the average blood pressure measured between 08:00 and 20:00, aiming to demonstrate the relationship between nighttime periods and target organ damage.
Material and Methods: Our study included 105 patients aged 18 and above who presented to the internal medicine outpatient clinic of Ankara City Hospital for routine check-ups between March 2022 and April 2023, and who had both ABPM and echocardiography results in the system. In selected patients, criteria including EF<60% on echocardiography, SVAD>1.1mm, and presence of proteinuria on complete urine examination (strip) were used to determine target organ damage. The Triglyceride-Glucose Index was utilized to identify its association with target organ damage.
Results: The average age of the individuals participating in the study was determined to be 48.84±15.45 years. Of the individuals, 56.2% (n=59) were female, and 43.8% (n=46) were male. Target organ damage was detected in 29 individuals (27.6%). The average TyG was 8.79±0.71, HDL was 48.27±15.14, LDL was 105.34±34.59, Triglycerides was 153.52±86.28, VLDL was 34.92±30.71, Total Cholesterol was 181.08±46.31, Glucose was 105.73±56.22, Urea was 31.00±10.74, and Creatinine was 0.83±0.23. Statistically significant differences were found in the systolic blood pressure measurements of individuals with target organ damage among the four time intervals (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) (𝜒2=21.810; p<0.001). The average systolic blood pressure of individuals with target organ damage was 80.32±14.06 during the 20:00-24:00 interval, 74.13±14.62 during the 24:00-04:00 interval, 74.56±13.23 during the 04:00-08:00 interval, and 82.70±12.29 during the 08:00-20:00 interval. Statistically significant differences were also found in the diastolic blood pressure measurements of individuals with target organ damage among the four time intervals (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) (F=11.284; p<0.001). A moderate positive correlation was observed between TyG and systolic blood pressure values during the 04:00-08:00 interval (r=0.438; p=0.017). Additionally, a moderate positive correlation was found between TyG and diastolic blood pressure values during the 20:00-24:00 and 24:00-04:00 intervals (r=0.530; p=0.003, r=0.510; p=0.005), and a high positive correlation was found between TyG and diastolic blood pressure values during the 04:00-08:00 interval (r=0.676; p<0.001).
Conclusion: The association of systolic and diastolic blood pressure measurements with target organ damage varies over time and is influenced by neural, humoral, hormonal factors, as well as age, sex, and body mass index. Although systolic and diastolic pressures exhibit a dipper pattern during the 24:00-04:00 interval, they were found to be associated with target organ damage. The absence or minimal increase in blood pressure during the 04:00-08:00 period, contrary to the expected morning surge, was also found to be associated with target organ damage. We believe that assessing blood pressure measurements divided into periods during the night may be more significant in evaluating target organ damage compared to evaluations based solely on day and night assessments. Further research on this topic is warranted in the literature.