Amman borsasında işlem gören ürdün ticari bankalarında iç kurumsal yönetişim mekanizmalarının bankacılık riskleri üzerindeki etkisi
The impact of internal corporate governance mechanisms on banking risks at Jordanian commercial banks listed on the Amman stock exchange
Yazar: ELJASER F. HAMED ELFARTAS
Danışman: PROF. DR. TOLGA ULUSOY
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Borsa = Stock exchange ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Risk = Risk ; Ticaret bankacılığı = Commercial banking ; Ticari bankalar = Commercial banks ; Çok düzeyli yönetişim = Multi-level governance ; Ürdün-Amman = Jordan-Amman

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2009-2016 dönemindeki iç kurumsal yönetişim mekanizmaları ve bankacılık riskleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. İç kurumsal yönetişim mekanizmaları (Yönetim Kurulu büyüklüğü, Yönetim Kurulu Bağımsızlığı, CEO / Başkan Ayrımı, Denetim Komitesi Bağımsızlığı, Mülkiyet yoğunluğu, Kurumsal Mülkiyet ve Yabancı Mülkiyet) ile ölçülmüştür. Diğer taraftan, bankacılık riski (kredi riski, likidite riski, sermaye yeterliliği ve operasyonel risk) kullanılarak ölçülmüştür. Ayrıca, banka büyüklüğü ve borç oranları kontrol değişkeni olarak kullanılmıştır.  Çalışma popülasyonu Ürdün ticari bankalarından oluşmakta olup, çalışma sırasında 2009-2016 döneminde Amman Borsası'nda işlem gören on üç (13) Ürdün ticari bankasının kapsamlı bir örneğini kullanmıştır. Veriler, on üç bankanın yıllık raporlarının incelenmesi sonucunda elde edilmiş olup, panel verileri kullanılmıştır. Amman'da bulunan 13 ticari bankanın yıllık raporundan toplanan 104 adet veri, veri regresyonuna ek olarak, araştırma ve hipotez incelemesi yapmak üzere, elektronik izleme yoluyla tanımlayıcı analize tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen testlerin sonuçları,  iç kurumsal yönetişim mekanizmaları değişkenlerinin uygulanmasının, bankacılık riskleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Testlerin sonuçları, kurumsal yönetişim kurallarının uygulanmasının bankacılık riski üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuçlar ayrıca, yönetim kurulu bağımsızlığının, yönetim kurulu üyelerinin fazlalığının, CEO / başkan ayrımının, denetim komitesi bağımsızlığının ve kurumsal mülkiyetin kredi riski üzerinde olumlu yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu; mülkiyet yoğunluğu bağımsızlığının ve yabancı mülkiyet yoğunluğunun, kredi riski üzerinde olumsuz yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu; yönetim kurulu bağımsızlığının, kurumsal mülkiyetin ve yabancı mülkiyetin likidite riski üzerinde olumsuz yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu; yönetim kurulu üyelerinin büyüklüğünün, CEO/başkan görev ayrılığının, denetleme kurulu bağımsızlığının ve mülkiyet yoğunluğu bağımsızlığının likidite riski üzerinde olumlu yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu,  yönetim kurulunun, yönetim kurulu üyelerinin büyüklüğünün, denetleme kurulu bağımsızlığının ve kurumsal mülkiyet yoğunluğunun sermaye yeterliliği riski üzerinde olumsuz yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu; CEO / başkan ayrımının, mülkiyet yoğunluğu bağımsızlığının ve yabancı mülkiyetin sermaye yeterliliği üzerinde olumlu yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.  Sonuçlar aynı zamanda CEO / başkan görev ayrımının, yönetim kurulu üyelerinin büyüklüğünün, mülkiyet yoğunluğu bağımsızlığının ve kurumsal mülkiyet bağımsızlığı yoğunluğunun operasyonel risk üzerinde olumlu yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu; yönetim kurulu bağımsızlığının, denetleme kurulu bağımsızlığının ve yabancı mülkiyetin de operasyonel riskler üzerinde, olumsuz yönde önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship between internal corporate governance mechanisms and banking risks during the period 2009-2016. The internal corporate governance mechanisms were measured by (Board size, Board Independence, CEO /Chairman Separation, Audit Committee Independence, Ownership concentration, Institutional Ownership, and Foreign Ownership). On the other hand, banking risk was measured using (credit risk, liquidity risk, Capital Adequacy, and operational risk). furthermore, bank size and debt ratios were used as a control variable. Based on the results of the study. The study population consists of Jordanian commercial banks, the study used a comprehensive sample of thirteen (13) Jordanian commercial banks listed on the Amman Stock Exchange during the period 2009-2016. The data are extracted from the annual reports for thirteen banks, Panel data was utilized and the data gathered from 104 annual reports from13 commercial banks in Amman, which descriptive analysis in addition to Pooled data regression was conducted using E-views to achieve the purposes of the research and hypothesis examination. The results of the tests showed that applying t Internal corporate governance mechanisms variables have a significmant effect on banking risks. The results of the tests showed that applying corporate governance rules exerts a significant impact on banking risk. the results also showed that the independence of the board of directors, the size of the Board members, the CEO/chairman separation, the Audit Committee 's independence, and Institutional Ownership exert a positive significant impact on the credit risk and that  the Ownership concentration 's independence and Foreign Ownership 's independence   exert a negative significant impact on the credit risk, and that the independence of the board of directors, Institutional Ownership and Foreign Ownership exert a negative significant impact on the liquidity risk, and that the size of the Board members and the CEO/chairman separation of duties, the Audit Committee Independence and Ownership concentration 's independence exert a positive significant impact on the liquidity risk, and that that Board of Directors, the size of the Board members and Audit Committee Independence and Institutional Ownership 's independence exert a negative significant impact on the capital adequacy risk, and that  the CEO/chairman separation, Ownership concentration s independence, and Foreign Ownership exert a positive significant impact on the capital adequacy, the results also clarified that independence of the CEO/chairman separation of duties, the size of the board members, Ownership concentration s independence and institutional Ownership 's independence concentration exerts a positive significant impact on the operational risk and that the board of directors' independence, Audit Committee Independence and  Foreign Ownership exert a negative significant impact on the operational risks.