İnsansız hava araçlarının hava trafiğine entegrasyonundaki potansiyel problemlerin tespiti ve çözümüne yönelik bir araştırma
A research focused on the detection and resolution of potential issues in the integration of unmanned aerial vehicles into air traffic
Yazar: AHMET KÖKHAN
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR USANMAZ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Hava trafik yönetimi = Air traffic management

Özet:
Bu çalışma, insansız hava araçlarının (İHA) hava trafiğine entegrasyonu sürecinde oluşan problemleri ortaya koymak, gelecekte oluşabilecek potansiyel problemleri tespit etmek ve problemlere çözüm üretmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada konu nitel paradigma yaklaşımı ile ele almıştır. Araştırma yaklaşımı olarak durum çalışması nitel araştırma deseni kullanılmıştır. NVivo yazılımından yararlanılarak tematik analiz yapılmıştır. Tematik analiz sonrası listelenen problemler Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP) ile önem derecesine göre ağırlıklandırılmıştır. Problemlerin çözümü için Nominal grup görüşme tekniği kullanılarak alan uzmanlarından çözüm önerileri alınmış olup, önerilerin yorumlanması için yorumlayıcı bilimsel yaklaşım kuramsal temelinden yararlanılmıştır.
Çalışma sonuçları incelendiğinde, İHA paydaşlarının ortak görüşlerine göre yüzdesel olarak birinci sırada İHA pilotu eğitim eksikliği, ikinci sırada İHA'ların performans düşüklüğü ve üçüncü sırada ise İHA'ların hava trafiğini geciktirmesi en fazla ifade edilen problemler olarak öne çıkmaktadır. AHP yöntemi ile yapılan ağırlıklandırma işlemi sonucunda ilk üç ana problemin geometrik ortalamaya göre yüzdesel dağılımı havacılık emniyeti ve verimliliği problemleri %38.43, mevzuata yönelik problemler %33.27, İHA ve yer sistemi problemleri %28.3'dür. Ana problemler içerisinde önem ağırlığı en yüksek olan problemin havacılık emniyeti ve verimliliği olduğu görülmektedir. Çalışma sonunda Nominal grup tekniği kullanılarak araştırmada tespit edilen problemlere alan uzmanları tarafından çözümler önerilmiştir.

Abstract:
This study has been conducted to identify the issues arising in the integration of unmanned aerial vehicle (UAV) operations into air traffic, detecting potential problems that may arise in the future, and providing solutions to the identified problems In the study, the subject was discussed with a qualitative paradigm approach. A case study qualitative research design was used as the research approach. Thematic analysis was conducted using NVivo software. After the thematic analysis, the listed problems were weighted according to their importance using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method. To solve the problems, solution suggestions were received from field experts using the Nominal group interview technique. The theoretical basis of the interpretive scientific approach was used to interpret the recommendations.
When the findings of the study are examined, according to the joint discussions of the UAV stakeholders, the problem of lack of UAV pilot training comes first in percentage terms, the problem of low performance of UAVs comes second, and the problem of UAVs delaying air traffic comes to the fore as the most frequently expressed problem. As a result of the weighting of the problems using the AHP method, the percentage distribution of the The first three main problems according to the geometric mean are 38.43% for aviation safety and efficiency problems, 33.27% for regulatory problems and 28.3% for UAV and ground system problems. It is seen that aviation safety and efficiency problems have the highest importance among the main problems. At the end of the study, field experts suggested solutions to the problems identified in the research using the Nominal group technique.