Şevli dalgakıranların tsunami etkisi altında stabilitesinin deneysel olarak incelenmesi
Examining stability of rubble mound breakwaters under tsunami wave attack
Yazar: BİLGE BAŞ
Danışman: PROF.DR. SEDAT KABDAŞLI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kıyı Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tsunamiler başta depremler olmak üzere çeşitli nedenlerle oluşan uzun periyotludalgalardır. Bu dalgalar sahip oldukları büyük dalga enerjisi sayesinde kıyıya ulaştıktansonra büyük mesafeler kaydederek kara yapılarına zarar verip can ve mal kaybınaneden olmalarının yanı sıra kıyı yapılarına da zarar vermektedirler. Bu çalışmadageleneksel kıyı koruma yapılarından biri olan taş dolgu dalgakıranların tsunami tipiuzun dalgalar etkisi altındaki stabilitesi deneysel olarak incelenmiştir. Bu amaçla, İTÜİnşaat Fakültesi Hidrolik Laboratuarı'nda yer alan dalga kanalında farklı şev eğiminesahip iki dalgakıran kesiti kurulmuştur. Kurulan her bir dalgakıran kesiti için 3 farklıkonfigürasyon (kronmansız-levhasız, levhalı ve kronmanlı) oluşturulmuş ve bukesitlerin tsunami etkisi altındaki stabiliteleri incelenmiştir. Gerçekleştirilen her birdeneyde taş hareketleri gözlenerek hasar oranları belirlenmiş ve oluşturulan dalgayükseklikleri dalga probları, data logger ve bilgisayar aracılığıyla elde edilmiştir.Deneyler sonucu dalga yüksekliği-hasar oranı grafikleri oluşturulmuş ve elde edilensonuçlar değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, proje dalga yüksekliği ilemukayese edilebilir büyüklükte bir tsunami etkisi altında şevli dalgakıranların kabuledilebilir bir hasar ile stabilitelerini korudukları görülmüştür. Ayrıca, stabiliteyeaşmanın önemli oranda olumsuz etki yaptığı, dalgakıran kesitinin geçirimli olmasınınstabiliteye katkı yapmadığı, kronman duvarı olması halinde ise yansıma nedeniylestabilitenin olumsuz etkilendiği bulgularına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Tsunami, Taş Dolgu Dalgakıran, Stabilite

Abstract:
Tsunamis are long period waves caused by mainly earthquakes. Beside propagating intoland in great distances and causing loss of lives and properties through their great waveenergy, these waves damage coastal structures, too. In this study, stability of rubblemound breakwaters, which are one of traditional coastal protection structures, wereexamined experimentally under tsunami type long waves. For this purpose, two rubblemound breakwater cross section with different slope grades were set up in a wave flumein Hydraulics Laboratory of ITU Faculty of Civil Engineering. For each cross sections,three configuration alternatives (with no crownwall and plate, with plate and withcrownwall) were constituted and stability of mentioned configurations under tsunamiwave attack were examined. During each experiment, damage ratios were determinedby observing movement of rocks on primary armour layer and wave heights wererecorded. After experiments, wave height-damage ratio graphics were formed andexperimental results were evaluated. After the evaluation of test results, it was observedthat rubble mound breakwater cross sections conserved their stabilities under tsunamiimpact that was nearly same with project wave height. Also, it was found out thatovertopping affected stability negatively, impermeable cross sections did not affectstability positively and presence of crownwall reduced stability because of reflection.Keywords: Tsunami, Rubble Mound Breakwater, Stability