Derin deniz madenciliğinin deniz güvenliğine etkileri
Impacts of deep sea mining on maritime security
Yazar: ÇAĞSENİN NACİ YURTÖZ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN BOLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Denizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Denizcilik Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Denizcilik = Marine ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Artan talep doğrultusunda hammadde fiyatlarının yükselişe geçmesi ve kaynak zengini ülkelerin bu durumu kendilerine ekonomik avantaj sağlamak için kullanmaları ülkeleri alternatif hammadde kaynakları aramaya yöneltiyor. Derin Deniz Madenciliği ise bu bağlamda, yakın gelecekte sıkça gündeme gelecek olan bir madencilik yöntemi olarak ortaya çıkıyor. Denizel kaynaklar deniz suyunda çözünmüş halde veya deniz yüzeyinde veya deniz dibinde depolanabilir olarak bulunabilmektedir. Pek çok alanda kullanımı olan minerallerin deniz suyu içerisinden veya deniz tabanından elde edilmesi ve işlenmesi, denizel alanlarda yeni gelişmelere yol açacaktır.   Deniz tabanı maden havzaları aynı zamanda birçok derin deniz canlısının yaşam alanını oluşturmaktadır. Maden üretim aşamalarında suyun sıcaklığında, bileşiminde, bulanıklığında ve atıkların deniz tabanına geri gönderilmesinde oluşabilecek tortulanma doğal ortamı bozucu etkiler yapabilmektedir. 
Çevresel etkilerin minimize edilmesi ve sürdürülebilir yöntemlerin geliştirilmesi, bu alandaki en büyük zorluklardan biridir. Bu amaçla son dönemlede sıklıkla resmi kurumların veya sivil toplum kurumlarının yaptığı/yaptırdığı araştırmalar, raporlar ve haberler yayınlamaktadır. Bu çalışmada derin denizlerde yapılan madencilik faaliyetlerinin deniz güvenliğine etkileri incelenmiştir. Çevresel etkiler, olası çatışma bölgeleri ve deniz güvenliğine yönelik diğer tehditler literatür taraması yapılarak ortaya konulmuştur. Daha sonra ise bu tehditlerin önem dereceleri tespit edilmiştir. Oldukça yeni bir alan olan deniz madenciliği faaliyetleri giderek yaygınlaşıyor, fakat ön işletim maliyeti, teknik zorluklar ve piyasa değişkenliği gibi zorluklarla karşı karşıyadır. Son dönemde artan deniz madenciliği yarışı yeni jeopolitik gerilimler yaratmaya aday olduğu gibi denizlerdeki madenciliğin geleceği, hem teknolojik gelişmelere hem de çevresel ve etik standartların nasıl şekillendiğine bağlı olarak değişecektir. Derin deniz madenciliğinde hali hazırdaki ülkeler arası alan hâkimiyeti yarışı, insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen açık deniz alanlarında rekabetten çok işbirliği ve uyum getirmeye bir vesile olabilir.
Derin deniz madenciliğinin (DSM) ortaya çıkışı, özellikle ülkeler değerli deniz kaynaklarına erişimi güvence altına almak için rekabet ederken, önemli jeopolitik boyutlar ortaya çıkarmaktadır. Kobalt, nikel ve nadir toprak elementleri gibi deniz dibi mineralleri için yapılan bu yarış, münhasır ekonomik bölgeler (MEB'ler), bölgesel anlaşmazlıklar ve uluslararası sulardaki yönetişim zorluklarıyla kesiştiği için deniz güvenliği üzerinde geniş kapsamlı etkilere sahiptir. DSM, hammaddelere yönelik artan küresel talebe potansiyel bir çözüm sunarken, kaynak mülkiyeti, deniz egemenliği ve uluslararası hukukun uygulanmasına ilişkin kritik soruları da gündeme getirmektedir.
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) uyarınca, kıyı devletleri, kıyılarından 200 deniz miline kadar uzanan MEB'leri içinde yer alan kaynaklar üzerinde egemenlik haklarına sahiptir. Bu yasal çerçeve, kaynak zengini ülkeleri, deniz yatağı faaliyetleri üzerindeki yargı yetkisinin nispeten açık olduğu MEB'leri dahilinde DSM çabalarını yoğunlaştırmaya teşvik etmiştir. Ancak, deniz sınırlarının çakıştığı alanlarda, özellikle de Güney Çin Denizi gibi tartışmalı bölgelerde anlaşmazlıklar ortaya çıkmaktadır. Örneğin, Çin, Filipinler ve Vietnam arasında deniz yatağı kaynakları üzerindeki ihtilaflı hak iddiaları, ülkeler bir yandan karasal egemenliklerini savunurken diğer yandan DSM'nin sunduğu ekonomik fırsatlardan faydalanmaya çalıştıkları için gerilimin artmasına neden olmuştur.
Dahası, ülkeler deniz yatağındaki mineralleri sadece ekonomik bir varlık olarak değil aynı zamanda bir ulusal güvenlik meselesi olarak algıladıklarından, DSM beklentisi MEB'lerin stratejik önemini artırmıştır. Bu kaynaklar üzerindeki kontrol, devletlerin yenilenebilir enerji ve yüksek teknoloji üretimi de dahil olmak üzere kritik endüstriler için tedarik zincirlerini güvence altına almalarını ve böylece jeopolitik etkilerini güçlendirmelerini sağlar. Pasifik ada devletleri gibi geniş MEB'lere sahip daha küçük veya gelişmekte olan ülkeler, daha büyük ve teknolojik açıdan daha gelişmiş güçlere karşı deniz haklarını savunmakta zorluklarla karşılaşabilirler.
MEB'lerin ötesinde, derin deniz madenciliği egemenliğin tartışmalı olduğu ve deniz sınırlarının tanımlanmadığı bölgelerde de gerilimleri artırmaktadır. Kuzey Kutbu, Güney Çin Denizi ve Hint Okyanusu gibi bölgeler, zengin deniz yatağı yatakları ve stratejik önemleri nedeniyle kilit jeopolitik sıcak noktalar olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin Kuzey Kutbunda eriyen buzullar kullanılmayan maden rezervlerini ortaya çıkardıkça, Rusya, Kanada ve Norveç gibi Kuzey Kutbu ülkeleri deniz yatağı bölgeleri üzerinde kontrol sahibi olmak için rekabet etmektedir. Birleşmiş Milletler Kıta Sahanlığı Sınırları Komisyonu'na (CLCS) sunulan birbiriyle örtüşen hak talepleri, bu kaynaklardan yararlanma hakkının kimde olduğu konusunda anlaşmazlıklara yol açmıştır.
Bir diğer örnek olan Güney Çin Denizi ise bölge, DSM ve jeopolitik çatışmanın kesiştiği noktayı örneklemektedir. Çin'in yapay adalar inşa etmesi ve deniz alanları üzerindeki geniş iddiaları komşu devletlerle gerilimi tırmandırmış ve uluslararası deniz hukukunu baltaladığı gerekçesiyle eleştirilere neden olmuştur. Bölgenin mineral zengini deniz yatağı yatakları ve küresel ticaret için stratejik konumu, onu DSM ile ilgili anlaşmazlıklar için bir odak noktası haline getirmektedir.
Başka bir potansiyel anlaşmazlık noktası olmaya aday görünen bölge ise Hint okyanusudur. Burada DSM, korsanlık ve düzensiz balıkçılık gibi mevcut deniz güvenliği sorunlarına başka bir karmaşıklık katmanı getirmektedir. Deniz yatağı madenciliğine artan ilgi Hindistan, Çin ve Avustralya gibi bölgesel güçler arasındaki rekabeti daha da yoğunlaştırmaktadır.
Bu anlaşmazlıklar, özellikle ulusal çıkarların çatıştığı bölgelerde, deniz yatağı kaynakları üzerinde yetki tanımlamanın zorluklarının altını çizmektedir. Etkili bir uluslararası yönetişim olmadan, DSM arayışları jeopolitik rekabetleri şiddetlendirebilir ve bölgesel istikrarı baltalayabilir.
Derin deniz madenciliği faaliyetlerinin önemli bir kısmının, UNCLOS kapsamında "Alan" olarak belirlenen uluslararası sularda gerçekleşmesi beklenmektedir. Uluslararası Deniz Yatağı Otoritesi (ISA), bu bölgelerdeki DSM'yi düzenlemek, faaliyetlerin bir bütün olarak insanlığa fayda sağlamasını ve çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine bağlı kalmasını sağlamakla görevlidir. Ancak bu yönetişim çerçevesi, sınırlı uygulama kabiliyeti ve faydaların gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında eşitsiz dağılımı nedeniyle eleştirilere maruz kalmaktadır.
Küresel müştereklerde DSM'nin kâr ve çevresel sorumluluklarının paylaşımı için evrensel olarak kabul edilmiş bir çerçevenin olmaması, ülkeler ve özel şirketler arasında "dibe doğru bir yarış" yaratma riski taşımaktadır. Örneğin, teknolojik olarak gelişmiş ülkelerin DSM operasyonlarına hakim olması ve deniz dibi kaynaklarını keşfetme veya kullanma kapasitesi sınırlı olan daha az gelişmiş ülkeleri bir kenara itmesi muhtemeldir. Bu dengesizlik ekonomik ve siyasi marjinalleşmeye yol açarak kaynak dağılımı konusunda küresel gerilimleri artırabilir.
Bu zorluklara rağmen, deniz yatağı kaynakları için artan rekabet uluslararası işbirliği için bir fırsat sunmaktadır. UNCLOS'ta ana hatlarıyla belirtildiği üzere okyanusun "insanlığın ortak mirası" olduğu kavramı, DSM'ye yönelik işbirliğine dayalı yaklaşımların teşvik edilmesi için bir çerçeve sunmaktadır. Ortak keşif projeleri ve kaynak paylaşım anlaşmaları gibi çok taraflı girişimler, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik ederken çatışma riskini azaltabilir.
Ayrıca, ülkeler arasındaki teknolojik ortaklıklar, kaynak çıkarma ve çevre koruma gibi ikili zorlukların üstesinden gelebilir. Örneğin, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) veya Arktik Konseyi gibi bölgesel örgütler ve ittifaklar, anlaşmazlıklara arabuluculuk etmede ve DSM için ortak kılavuzlar oluşturmada önemli bir rol oynayabilir.
Derin deniz madenciliğinin jeopolitik etkileri, ulusal çıkarları küresel sorumluluklarla uzlaştıran dengeli bir yaklaşıma duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Uluslararası toplum diyalog, şeffaflık ve adil kaynak paylaşımına öncelik vererek bir yandan DSM ile ilgili riskleri azaltabilir, diğer yandan da DSM'nin ekonomik büyüme ve teknolojik yenilik yaratma potansiyelinden yararlanabilir. Dolayısıyla DSM ve deniz güvenliğinin kesişimi, 21. yüzyılda hem küresel işbirliği hem de rekabet için kritik bir sınırı temsil etmektedir.

Abstract:
The increasing global demand for raw materials has driven up their prices, compelling resource-rich countries to explore alternative sources of raw materials in their quest for economic advantage. Among these alternatives, Deep Sea Mining (DSM) has emerged as a highly significant and potentially transformative mining method that is expected to gain increasing prominence in the near future. The oceans, often referred to as the planet's final frontier, contain vast and untapped resources stored in various forms—dissolved within seawater, deposited on the ocean surface, or concentrated on the seabed. These marine resources, once extracted and processed, have the potential to revolutionize numerous industries, including electronics, renewable energy, and construction, thereby catalyzing substantial developments in maritime zones.
However, the exploitation of these resources is not without significant ecological and ethical challenges. Many deep-sea mineral deposits serve as critical habitats for unique and diverse deep-sea organisms. Consequently, the extraction processes, including dredging and drilling, have the potential to disrupt these delicate ecosystems. The environmental impacts of DSM include turbidity from sediment plumes, alterations in water temperature and composition, as well as the deposition of waste materials back onto the seabed. These disturbances could have cascading effects on marine biodiversity and ecological balance. Thus, developing sustainable and environmentally friendly extraction techniques is one of the foremost challenges faced by the DSM sector today.
Recent studies, official reports, and civil society organizations have increasingly highlighted these concerns. They emphasize the need for regulatory frameworks, technological innovations, and robust monitoring mechanisms to minimize environmental degradation. Beyond ecological considerations, DSM also intersects with maritime security and geopolitical dynamics, raising important questions about its broader implications.
This study delves into the multifaceted effects of deep-sea mining on maritime security. Through an extensive literature review, key environmental impacts, areas of potential conflict, and other risks to maritime security have been systematically identified and analyzed. The research also prioritizes these threats based on their perceived importance, offering insights into the interconnected nature of ecological, political, and economic factors in deep-sea mining activities.
As countries race to stake claims over lucrative deep-sea mineral resources, the potential for geopolitical tension grows. Disputes over territorial waters and exclusive economic zones (EEZs) could escalate into broader conflicts, particularly in regions where boundaries are already contested, such as the South China Sea or the Arctic. However, this emerging competition also presents an opportunity for international collaboration. By recognizing the ocean as the "common heritage of mankind", nations could leverage this shared interest in marine resource development to establish cooperative frameworks, foster technological partnerships, and implement shared environmental standards.
Ultimately, the future of deep-sea mining will depend on advancements in mining technology and the development of robust, enforceable environmental and ethical standards. Striking a balance between economic aspirations and ecological responsibility will be critical. While DSM holds promise as a key driver of the global economy, its success will be determined by the ability of stakeholders—nations, corporations, and civil society—to navigate the complex interplay of innovation, competition, and stewardship in the shared domain of the oceans.
Deep-sea mining, the extraction of valuable minerals from the seabed, has significant implications for maritime security and could exacerbate tensions in conflict-prone regions. The key impacts are various.
Deep-sea mining activities often occur in Exclusive Economic Zones (EEZs) or disputed waters, intensifying existing conflicts over maritime boundaries. Examples include disputes in the South China Sea and Arctic waters, where resource extraction could escalate tensions. States and corporations compete for lucrative mineral rights, such as rare earth elements and cobalt, essential for technology and renewable energy. This competition can lead to geopolitical frictions among nations with overlapping claims. Small island nations with extensive EEZs, such as Pacific Island states, may struggle to safeguard their maritime zones against encroachment by more powerful states or multinational corporations. These nations might rely heavily on revenue from mining, risking economic instability if environmental damage or mismanagement disrupts long-term benefits.
To secure mining sites and prevent illegal exploitation, states may deploy naval forces, raising the risk of militarization and confrontation in contested regions. The presence of valuable equipment and minerals makes deep-sea mining operations targets for piracy, theft, or sabotage, especially in areas with weak maritime governance.
Mining activities can destroy habitats and disrupt fisheries, potentially displacing coastal communities and heightening tensions over resource access. Sediment plumes and pollution from mining operations could lead to disputes between neighboring states, particularly when environmental damage extends beyond national boundaries.
The lack of comprehensive international regulations for deep-sea mining creates ambiguity, fostering disputes over jurisdiction and operational standards. Private companies and international organizations, such as the International Seabed Authority (ISA), play significant roles in deep-sea mining, complicating the traditional state-centric framework of maritime security.
In areas with weak governance, such as parts of Africa and Southeast Asia, deep-sea mining can fuel corruption, inequality, and resource-driven conflict. Foreign involvement in mining in these regions might lead to neo-colonial practices, destabilizing local communities and governments.
Deep-sea mining poses a dual challenge to maritime security and stability in conflict zones. While it holds economic potential, its environmental, geopolitical, and legal ramifications demand robust international governance to mitigate risks. Addressing these issues is critical to balancing resource extraction with sustainable and peaceful maritime management.

Deep-sea mining has emerged as a contentious domain within global resource extraction, presenting a complex interplay of governance, environmental sustainability, and economic interests. As the demand for critical minerals rises, conflicts surrounding deep-sea mining have become increasingly pronounced, driven by competing priorities among stakeholders.
One of the primary sources of conflict in deep-sea mining arises from differing governance models and geopolitical interests. Developed nations often favor a free enterprise approach, advocating for private sector-led exploitation of deep-sea resources. Conversely, developing countries argue for robust international oversight to ensure equitable participation and benefit-sharing. These opposing perspectives have been at the center of negotiations during the United Nations Conference on the Law of the Sea (UNCLOS), highlighting the need for balanced governance frameworks to mitigate tensions.
Regulatory frameworks, particularly those established by the UN International Seabed Authority (ISA), are designed to manage deep-sea mining activities sustainably. However, these regulations can act as barriers, creating friction between countries and companies aiming to exploit resources and those advocating for stringent environmental protections. This regulatory tension underscores the challenges of balancing industrial ambitions with environmental stewardship.
The environmental impacts of deep-sea mining pose significant risks to marine biodiversity and ecosystem services. Activities such as sediment plume generation and habitat destruction have long-term consequences for benthic life and oceanic ecosystems. These risks have fueled growing advocacy for a global moratorium on deep-sea mining to protect marine environments while addressing the uncertainties associated with its impacts.
Early-stage planning and design of marine systems for mining often reveal critical challenges tied to stakeholder expectations and project risks. These include technical uncertainties, regulatory compliance, and environmental constraints, all of which contribute to the complexity of implementing sustainable deep-sea mining operations.
The dispersion of sediment plumes from mining activities has been identified as a critical environmental concern, with plumes capable of traveling considerable distances and affecting fragile marine ecosystems. Lessons from shallow water dredging practices offer valuable insights for developing strategies to predict and mitigate these impacts in deep-sea environments.
The conflicts surrounding deep-sea mining reflect the broader challenges of integrating environmental sustainability, equitable governance, and economic development.