Marmaray Projesi kazılarında ortaya çıkarılan Osmanlı seramikleri (Üsküdar, Sirkeci, Yenikapı, Marmaray istasyonları ve Haliç metro ayakları)
Ottoman ceramics recovered in excavations of Marmaray Project (Üsküdar, Sirkeci, Yenikapi, Marmaray stations and Haliç subway jambs)
Yazar: TURGAY POLAT
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖK İPEKÇİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Marmaray Projesi = Marmaray Project ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı seramikleri = Ottoman ceramics ; Seramikler = Ceramics ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; İstanbul = Istanbul

Özet:
İstanbul fethedildiği 1453 yılından Osmanlı Devleti'nin yıkıldığı 1922 yılına kadar başkent olmuş bir şehirdir. Coğrafi konumu itibariyle iki kıtayı birbirine bağlayan bir köprü niteliği taşıyan şehir, kozmopolit yapısını Osmanlı döneminde de korumuş, birçok toplumun bir arada yaşamasına imkân sağlamıştır.
İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından, Marmaray Projesi kapsamında Üsküdar, Sirkeci, Yenikapı ve Haliç Metro Geçiş Köprüsü ayaklarında yapılan kazılara 2004 yılında başlanmış ve 2012 yılına kadar sürmüştür. 
Çalışmamızın konusunu Marmaray projesi kapsamında İstanbul'un farklı bölgelerinde kurulacak istasyonlar için yapılan arkeolojik kazılar sırasında elde edilen Osmanlı dönemine ait seramikler oluşturmaktadır. Son yıllarda Anadolu'nun birçok farklı bölgesinde yapılan kazı ve araştırmalarda özellikle Osmanlı dönemine ait sırlı veya sırsız seramik örneklere rastlanmaktadır. İstanbul'da yapılan kazılarda da paralel örneklerini gördüğümüz bu seramiklerde birçok farklı form ve süsleme tekniği saptanabilmektedir. 
Çalışmamız kapsamında incelediğimiz seramikler öncelikle form özelliklerine göre sınıflandırılmış, süsleme teknikleri ve bezeme özelliklerine göre farklı gruplar altında toplanan örneklerin hamur, astar, sır, gibi malzeme özellikleri de detaylı olarak değerlendirilmiştir. Özellikle İstanbul'un farklı alanları ve yakın coğrafyasında elde edilen diğer buluntular ile karşılaştırılarak Osmanlı başkentinin yaklaşık 500 yıllık günlük yaşamı, halkın kullandığı kap tipleri gibi konularda çıkarımlarda bulunulmuştur.

Abstract:
Istanbul had been a capital city from the 1453 to the collapse of the Ottoman Empire in 1922. As a bridge connecting two continents due to its geographical location, the city preserved its cosmopolitan structure during the Ottoman period and enabled many communities to live together.
The excavations at Üsküdar, Sirkeci, Yenikapı and Haliç Metro Transit Bridges on the feet under the Marmaray Project started by the Istanbul Archeology Museums in 2004 and lasted until 2012.
The subject of our work is the ceramics of the Ottoman period obtained during the archaeological excavations made for the stations to be established in the different regions of Istanbul within the scope of Marmaray project. Excavations and researches made in many different regions of Anatolia in recent years have seen specimens of glazed or unglazed ceramics especially belonging to the Ottoman period. Many different forms and ornamentation techniques can be found in these ceramics where we see parallel samples in excavations made in Istanbul.
The ceramics that we examined in the study were classified according to the form properties and the material properties such as dough, lining, glaze, etc. of the samples collected under different groups according to decoration techniques and appearance properties were evaluated in detail. In comparison with other finds obtained in different areas of Istanbul and other finds in close geography, it has been found out that the Ottoman capital has about 500 years of daily life and the types of vessels the people use.