Türkiye'deki üçüncü basamak sağlık kurumlarının tıbbi elektronik kaynak dermelerinin geliştirilmesinde konsorsiyum model önerisi
Consortium model proposal for the development of medical electronic resource collections of tertiary health institutions in Turkiye
Yazar: HANİFE GÜL BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ÜMİT KONYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Türkiye'de toplam yüz yetmiş beş üçüncü basamak hastane bulunmaktadır.
Üçüncü basamak hastaneler Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim araştırma hastaneleri ile
üniversitelerin araştırma ve uygulama hastaneleridir. Üçüncü basamak sağlık
kurumları insan sağlığı için tanı, tedavi ve bilimsel araştırmaların yürütüldüğü
kurumlardır. Gerek insan sağlığı gerekse bilimsel çıktıların kalitesi bu kurumlara
sunulan bilimsel bilgi kaynakların kalitesi ile doğrudan ilgilidir.
Bu çalışmanın amacı üçüncü basamak sağlık kurumlarının bilgi ihtiyaçlarına
gidermek adına yapılacak olan bilgi kaynağı alımlarında ekonomik avantaj sağlamak
için tıp ve sağlık kütüphane konsorsiyum modeli oluşturmaktır. Çalışmada ulusal
ölçekte mevcut durum saptaması yapılmış, gelişmiş ülkelerdeki tıp ve sağlık
kütüphane konsorsiyumları incelenerek Türkiye için uygulanabilir konsorsiyum
model önerisi sunulmuştur. Bu araştırmanın hipotezi, "Türkiye'deki üçüncü basamak
sağlık kurumlarının elektronik bilgi kaynağı satın alırken yararlanacakları tıp ve
sağlık bilimleri kütüphane konsorsiyumuna ihtiyaçları vardır" şeklindedir. Tezde
nitel araştırma yöntemi kapsamında görüşme tekniği kullanılmıştır. Literatürde yer
alan kaynaklar detaylı incelenmiş ve saha araştırması yapılmıştır. Saha
araştırmasında elde edilen veriler MAXQDA programı ile analiz edilmiştir.
Saha araştırmasının örneklemini otuz kişi oluşturmaktadır. Katılımcılardan
yirmisi Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin yöneticileri, beşi Anadolu
Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS) Yönetim Kurulu üyesi ve beşi de
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunda (TÜBİTAK) çalışan
uzmanlardır. Aştırmada çok yönlü analiz edebilmek adına Türkiye'de ve dünyada
faaliyet gösteren kütüphane konsorsiyumları detaylı incelenmiş ve katılımcılara açık
uçlu sorular sorularak katılımcıların fikirlerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.
Tezde ulusal ölçekte tıp ve sağlık kütüphane konsorsiyumu kurulmasının
gerekli görüldüğü, konsorsiyumun sürdürülebilir olması için devlet katkısının gerekli
olduğu saptanmıştır. Kurulacak olan tıp ve sağlık kütüphane konsorsiyumunun
Türkiye ve Avrupa bölgesindeki en büyük üniversite kütüphane konsorsiyumu olan
Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS) ile iş birliği içinde
çalışması gerektiği bununla birlikte ANKOS'un da sürdürülebilir olması için
birtakım önlemler alması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tıp kütüphaneleri, kütüphane konsorsiyumu,
konsorsiyum sürdürülebilirlik, üçüncü basamak hastaneler, tıp bilgi kaynakları,
Sağlık Bakanlığı, kütüphane iş birlikleri, sağlık bilgi ağı, tıp kütüphanecileri,
EKUAL, ANKOS, tıp konsorsiyumu.

Abstract:
There are a total of one hundred and seventy-five tertiary care hospitals in
Turkiye. Tertiary hospitals are training and research hospitals and university
hospitals affiliated to the Ministry of Health. Tertiary healthcare institutions are
institutions where diagnosis, treatment and scientific research are carried out for
human health. Both human health and the quality of scientific outputs are directly
related to the quality of scientific information resources provided to these
institutions.
The aim of this study is to create a medical and health library consortium
model to provide economic advantage in information resource purchases to meet the
information needs of tertiary health institutions. In the study, the current situation on
a national scale was determined, medical and health library consortia in developed
countries were analyzed and a consortium model proposal applicable to Turkiye was
presented. The hypothesis is "Tertiary health care institutions in Turkiye need a
medical and health sciences library consortium that they can utilize when purchasing
electronic information resources". Qualitative method was adopted in the thesis and
interview technique, one of the qualitative research methods, was applied. The
sources in the literature were examined in detail and field research was conducted.
The data obtained in the field research were analyzed with MAXQDA program.
Thirty people constituted the sample of the field research. Twenty of the
participants were managers of university libraries in Turkiye, five were members of
the Board of Directors of the Anatolian University Libraries Consortium (ANKOS),
and five were experts working at the Scientific and Technological Research Council
of Turkiye (TÜBİTAK). In order to be able to analyze in a multidimensional way,
library consortia operating in Turkiye and in the world were examined in detail and
open-ended questions were asked to the participants in order to reveal their opinions.
In the thesis, it was determined that the establishment of a medical and health
library consortium on a national scale was deemed necessary and that government
contribution was necessary for the consortium to be sustainable. It was concluded
that the medical and health library consortium to be established should work in
cooperation with the Anatolian University Libraries Consortium (ANKOS), the
largest university library consortium in Turkey and Europe, and that ANKOS should
take some measures to make it sustainable.
Keywords: Medical libraries, library consortium, consortium sustainability,
tertiary hospitals, medical information resources, Ministry of Health, library
collaborations, health information network, medical librarians, EKUAL, ANKOS,
medical consortium.