Prematüre ovaryan yetmezlik (POY) modelinde ferulik asidin apoptoz üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of ferulic acid on apoptosis in A model of premature ovarian failure (POF)
Yazar: NURŞİN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP CİLAKER MIÇILI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Ferulik asit = Ferulic acid ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; Siklofasfamid = Cyclophasphamide

Özet:
Prematüre ovaryan yetmezlik (POY), 40 yaşından önce normal ovaryum fonksiyonunun kaybıdır ve 40 yaşın altındaki kadınların yaklaşık % 1'ini ve 30 yaşın altındaki kadınların % 0.1'ini etkileyen bir durumdur. Menopozu hızlandıran yetersiz ovaryan cinsiyet hormonları ve azalmış folikül sayısı ile karakterizedir ve bu durum genellikle infertilite ile sonuçlanır.
Siklofosfamid (SF), çeşitli kanser türlerinin tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir kemoterapötik ajandır ve dişi üreme organları, özellikle ovaryum üzerinde zararlı bir etkiye sahiptir. Çalışmamızda SF kullanarak POY modeli oluşturulan sıçanların ovaryumlarında antiapoptotik, antifibrotik ve antioksidan özellikleri olduğu bilinen Ferulik asidin (FA) histokimyasal, immunohistokimyasal ve biyokimyasal etkilerini incelemeyi amaçladık.
Çalışmamızda, 24 adet 200-250 gr ağırlığında Wistar albino türü dişi sıçan Kontrol, FA, SF, SF+FA olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Sıçanlara her gün vajinal smear uygulandı. Kontrol grubuna 1., 7. ve 14. günlerde 1 mL/kg intraperitoneal serum fizyolojik verildi. Ferulik asit grubu sıçanlara 2 hafta boyunca her gün 50 mg/kg FA oral gavaj yoluyla verildi. SF grubu deneklere deneyin 1.günü 75 mg/kg ip siklofosfamid uygulandı. Ardından 7. ve 14.günlerde 1 mL/kg ip serum fizyolojik verildi. SF+FA grubu deneklerine deneyin 1. günü 75 mg/kg ip siklofosfamid uygulandı ve 7. ve 14.günlerde 1 mL/kg ip serum fizyolojik verildi. 15. günden 30. güne kadar 2 hafta boyunca her gün 50 mg/kg FA oral gavaj ile verildi. Deney sürelerinin sonunda denekler sakrifiye edildi.
Histokimyasal analizler için, H&E, Masson Trikrom ve PAS boyamaları; immünohistokimyasal analizler için Aktive-Kaspaz-3, Bcl-2, Bax, iNOS, eNOS ve PCNA immün boyamaları yapıldı. Biyokimyasal analizler için serumda TOS ve TAS ölçümleri yapıldı.
Histomorfolojik incelemelerde Kontrol grubu ve FA grubunda normal ovaryum yapısı gözlenirken, SF grubunda primer ve primordial folikül sayısında azalma, atretik folikül sayısında artış gözlendi. SF+FA grubu deneklerde folikül sayılarında artış, atretik folikül sayısında azalma ve kontrol grubuna yakın morfoloji gözlendi. 
İmmunohistokimyasal boyamalarda SF grubunda artmış aktive-kaspaz-3 ve azalmış Bcl2/Bax oranları gözlendi.  iNOS, FA grubunda azalma, SF grubunda artış gösterirken, eNOS SF grubunda azalmıştı.  Proliferasyon belirteci PCNA ise SF grubunda azalmıştı. Tüm bu değerler SF+FA grubunda Kontrol grubuna yakın özellik gösterdi. 
Biyokimyasal olarak TOS seviyeleri SF grubunda Kontrol ve FA gruplarına göre anlamlı olarak arttı, FA grubunda ise azaldı. FA tedavisinde ise SF grubuna göre anlamlı azalma gözlendi. TAS değeri ise FA grubunda Kontrol ve SF grubuna göre anlamlı olarak artış gösterdi.  
Elde ettiğimiz sonuçlar doğrultusunda, gonadotoksik etkisi bilinen siklofosfamid etkisiyle folikül kaybı, doku hasarı, apoptoz ve oksidatif stres artışı gözlenen ovaryumlarda, FA'nın folikül rezervini koruyucu, doku hasarını azaltıcı ve antiapoptotik ve antioksidan özellikleri olduğu ve FA'nın SF'nin etkilerine karşı kullanılmasının over yetmezliğinde olumlu etkileri olabileceği gösterilmiş oldu.

Abstract:
Premature ovarian failure (POF) is the loss of normal ovarian function before the age of 40 and is a condition that affects approximately 1% of women under 40 and 0.1% of women under 30 years of age. It is characterized by insufficient ovarian sex hormones and a decreased number of follicles that precipitate menopause, which often results in infertility.
Cyclophosphamide (SF) is a chemotherapeutic agent widely used in the treatment of various types of cancer and has a detrimental effect on the female reproductive organs, especially the ovary. In our study, we aimed to examine the histochemical, immunohistochemical and biochemical effects of Ferulic acid (FA), which is known to have antiapoptotic, antifibrotic and antioxidant properties, in the ovaries of rats for which a POY model was created using SF.
In our study, 24 Wistar albino female rats weighing 200-250 g were divided into 4 groups as Control, FA, SF, SF+FA. Vaginal smears were applied to the rats daily. The control group was given 1 mL/kg of intraperitoneal saline on the 1st, 7th and 14th days. Ferulic acid group rats were given 50 mg/kg FA by oral gavage every day for 2 weeks. SF group subjects were administered 75 mg/kg ip cyclophosphamide on the first day of the experiment. Then, on the 7th and 14th days, 1 mL/kg ip serum physiologic was given. SF+FA group subjects were administered 75 mg/kg ip cyclophosphamide on the 1st day of the experiment and 1 mL/kg ip saline was given on the 7th and 14th days. From day 15 to day 30, 50 mg/kg FA was administered by oral gavage every day for 2 weeks. At the end of the experimental period, the subjects were sacrificed.
H&E, Masson trichrome and PAS stains for histochemical analysis; For immunohistochemical analyzes, Activated-Caspase-3, Bcl-2, Bax, iNOS, eNOS and PCNA immunostaining were performed. For biochemical analyses, TOS and TAS measurements were made in serum.
In the histomorphological examinations, normal ovarian structure was observed in the Control and FA groups, while a decrease in the number of primary and primordial follicles and an increase in the number of atretic follicles were observed in the SF group. An increase in the number of follicles, a decrease in the number of atretic follicles and a morphology close to the control group were observed in the SF+FA group.
In immunohistochemical staining, increased activated-caspase-3 and decreased Bcl2/Bax ratios were observed in the SF group. While iNOS decreased in the FA group and increased in the SF group, eNOS decreased in the SF group. The proliferation marker PCNA was decreased in the SF group. All these values were close to the Control group in the SF+FA group.
Biochemically, TOS levels increased significantly in the SF group compared to the Control and FA groups, but decreased in the FA group. A significant decrease was observed in the FA treatment compared to the SF group. TAS value increased significantly in the FA group compared to the Control and SF groups.
In line with the results we obtained, in ovaries with follicle loss, tissue damage, apoptosis and increase in oxidative stress due to the effect of cyclophosphamide, which is known to have a gonadotoxic effect, FA protects the follicle reserve, reduces tissue damage, has anti-apoptotic and antioxidant properties. It has been shown that it can have positive effects in ovarian failure.