Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda arteriyovenöz fistül açıklığı ile klinik parametreler arasındaki ilişki
The relationship between arteriovenous fistula patency and clinical parameters among end stage renal di̇sease patients
Yazar: ZUHAL MERCAN ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET TEKÇE
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Atriyum = Atrium ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fistül = Fistula ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Arteriyovenöz fistüller hemodiyaliz için en sık kullanılan vasküler erişim yolları
olmalarına rağmen fistül başarısını etkileyen faktörler günümüzde hala netlik
kazanmamıştır. Biz bu çalışmada fistül sağ kalımına etki eden klinik faktörlerin yanı
sıra bir takım kardiyovasküler parametrelerin fistüller üzerindeki etkilerini araştırmayı
planladık.
Gereç ve yöntem: Ünitemizde arteriyovenöz fistül aracılığıyla hemodiyaliz tedavisi
uygulanmış ve ilk fistül açılma tarihinde ekokardiyografisi yapılmış bulunan 39
hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların primer/kümülatif fistül
başarısızlık oranları ve sağ kalımları klinik ölçütler ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı
Bulgular: Arteriovenöz fistül başarısızlığı bulunan olguların daha düşük ejeksiyon
fraksiyonu değerlerine sahip olduğu ve fistül sağ kalımı ile ejeksiyon fraksiyonunun
negatif ilişkili olduğu saptanmıştır. Fistül başarısızlığı için ejeksiyon fraksiyonunun
bağımsız bir prediktör olduğu ve ejeksiyon fraksiyonundaki her % 1'lik azalmanın fistül
başarısızlığı riskini % 7 oranında arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Paradoksal olarak sol
atriyumu genişlemiş olgularda fistül sağ kalımının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Sol atriyum çapının fistül başarısızlığı için bağımsız bir prediktör olduğu ve sol atriyum
çapı büyümüş olguların fistül başarısızlığı riskinin 3.6 kat daha düşük olduğu ortaya
konulmuştur. Primer fistül başarısı ile yüksek hemoglobin düzeylerinin ve hipertansiyon
mevcudiyetinin doğrudan ilişkili olduğu saptanmıştır. Yüksek LDL düzeyleri de fistül
başarısızlığı ile ilişkili bulunmuştur. Asetilsalisilat kullanımının fistül başarısızlığı
riskini % 80 oranında azalttığı ve asetilsalisilat kullanmayanlarda başarısızlık riskinin 5
kat arttığı sonucu elde edilmiştir.
Sonuç: Literatürde fistüllerin kardiyovasküler sistem üzerine etkilerini inceleyen çok
sayıda çalışma bulunmasına rağmen, fistül açılma zamanındaki kardiyak performans ve
hipervoleminin fistül başarısına etkilerini irdeleleyen herhangi bir çalışmaya
rastlanmamıştır. Bu çalışma artmış volüm yükünü yansıtan sol atriyal genişlemenin,
bununla ilişkili ortaya çıkmış bulunan hipertansiyonun ve korunmuş sistolik
fonksiyonların fistül sağ kalımını olumlu yönde etkilediğini göstermesi bakımından
önemlidir. Son dönem böbrek yetmezliği olup fistül açılması düşünülen hastaların
operasyonun planlandığı süreçte ekokardiyografi ile değerlendirilmesi, fistül sağ kalımı
açısından çok önemli bir öngörü ve avantaj sağlayabilir.


Anahtar kelimeler: Son Dönem Böbrek Hastalığı, arteriovenöz fistül, ejeksiyon
fraksiyonu, sol atrium çapı, fistül sağ kalımı

Abstract:
Aim: Although arteriovenous fistulas are the most commonly used vascular access
routes for hemodialysis, the factors affecting the success of the fistula still remain
unclear. In this study, we aimed to investigate the effects of a number of cardiovascular
parameters on fistulas as well as the clinical factors affecting fistula survival.
Materials and methods: The data of 39 patients who underwent hemodialysis
treatment via arteriovenous fistula and who underwent echocardiography at the time of
first fistula opening were evaluated retrospectively. Primary / cumulative fistula failure
rates and survival rates were statistically compared with clinical criteria.
Results: Patients with arteriovenous fistula failure had lower ejection fraction rates, and
fistula survival was negatively associated with ejection fraction.
It was concluded that the ejection fraction was an independent predictor for the failure
of the fistula and every 1% reduction in the ejection fraction increased the risk of fistula
failure by 7%. Paradoxically, it was found that fistula survival is longer among the
patients who had left atrial enlargement. The left atrial diameter was an independent
predictor for fistula failure and the risk of fistula failure was 3.6 times lower in patients
with left atrial enlargement. The success of primary fistula was associated with high
hemoglobin levels and the presence of hypertension. High LDL levels were also
associated with fistula failure. It has been concluded that the use of acetylsalicylate
reduces the risk of fistula failure by 80% and that the risk of failure in patients not using
acetylsalicylate increases 5-fold.
Discussion: Although there are many studies in the literature on the effects of fistulas
on cardiovascular system, no studies have examined the effects of cardiac performance and hypervolemia at fistula creation time on fistula success. This study demonstrates
that left atrial dilatation, associated hypertension and preserved systolic functions
positively affect fistula survival. Echocardiographic evaluation of patients with endstage renal failure and who are considered to create a fistula may be an important
predictor and advantage in terms of fistula survival.

Key words: End Stage Renal Disease, arteriovenous fistula, ejection fraction, left
atrium diameter, fistula survival