Olimpik havalı tabanca atış pozisyonunun biyomekanik analizi
Biomechanical analysis of olympic air pistol shooting position
Yazar: VEDAT YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF MİTHAT AMCA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Atıcılar = Shooters ; Atıcılık = Shooting ; Biyomekanik = Biomechanics ; Biyomekanik analiz = Biomechanical analysis ; Hava tabancası = Air pistol ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada, olimpik havalı tabanca atış
pozisyonunun biyomekanik analizi için 60 atışlık yarışma akış testi uygulanmıştır.
Çalışmaya bir elit seviye, üç ileri seviye ve dört başlangıç seviyesinde sporcu
katılmıştır. İlk olarak, yarışma akışı testinde amaçlama noktasının yer değişiminin
tespiti için hareket yakalama sistemi tabanlı bir yöntem geliştirilmiştir. Sonrasında,
aktif olarak kullanıldığı ön testlerle belirlenen kasların limit sınırlarında nasıl
davranış gösterdiğine yönelik tükenme testi uygulanmıştır. Son olarak, amaçlama
noktasının ve COP'nin yer değişimi, kas aktivasyonu ve atış pozisyonunda
sporcuların eklem açılarının tespiti ile bu bileşenlerin birbirleriyle ilişkileri tetik
çekim öncesi son saniye için incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucu, atış süresi ile
diğer bileşenler arası bir ilişki bulunmamış (p<0,05), amaçlama noktasını dikey
eksendeki hareketinin, COP'nin ise ML yönde hareketinin daha az olduğu,
sporcuların omuz ve sırt kaslarının kol kaslarına göre daha aktif kullandıkları, seviye
azaldıkça brachioradialis kasının aktivitesinin arttığı görülmüştür. Sporcuların üst
ekstremitelerinin eklem açılarında farklılık olduğu ve kabul edilebilir seviyede bir
esnekliğe sahip oldukları görülmüştür. Amaçlama noktasının yer değiştirmesine
yönelik, triceps dışındaki, deltoid, trapezius, infraspinatus, birachioradialis ve biceps
kasının ve kalçanın ekstansiyon-fleksiyon açısı, omuriliğe göre kafanın ekstansiyonfleksiyon açısı ve sağ ön kola göre sağ elin ekstansiyon-fleksiyon açısının ilişkili
olduğu (p<0,05), COP yer değişimin ise ilişkisinin olmadığı (p>0,05) görülmüştür.
Sonuç olarak, olimpik atıcılıkta başarı yüksek puan içeren vuruşların istikrarlı bir
şekilde tekrarlanması ile sağlanabilir. Elit seviyenin omuz ve sırt kaslarını daha aktif
kullandığı ve her atışında eklem açılarında tekrarlanabilir şekilde benzeşim
sergilediği ve amaçlama noktasının hareketini azaltarak tetik çekimini
gerçekleştirdiği görülmüştür. Sporcular yüksek puan için amaçlama noktasının
hareketini azaltmalı ve istikrarlı bir şekilde bunu tekrar etmelidir

Abstract:
In this study, a 60-shot
competition flow test was applied for the biomechanical analysis of the olympic air
pistol shooting position. One elite, three advanced and four beginner level shooters
participated in the study. First of all, MoCap based aiming point trajectory
assessment method developed to detect the displacement of the aiming point. Then,
the exhaustion test was applied to determine how the muscles determined by the pretests behaved in the limits. Finally, the displacement of aiming point and COP,
muscle activation and joint angles of the shooters in shooting position were
determined. The relations of these components with each other were examined for
the last second before the shot. In research, no relationship was found between the
firing time and other components (p<0.05). It was observed that the movement of the
aiming point in the vertical axis and the movement of the COP in the ML direction
were less. It was determined that the shoulder and back muscles of the athletes were
more active than the arm muscles and the activity of the brachioradialis muscle
increased as the level decreased. It was observed that the upper extremities of the
shooters differed in joint angles and they had an acceptable level of flexibility. For
the displacement of the aiming point, the extension-flexion angle of the deltoid,
trapezius, infraspinatus, birachioradialis and biceps muscles other than the triceps
and hip, the extension-flexion angle of the head relative to the spinal cord and the
extension-flexion angle of the right hand relative to the right forearm are related
(p<0.05) was determined. It was seen that there was no relationship between COP
displacement (p>0.05). As a result, success can be achieved by consistently repeating
high-scoring shoots. It has been observed that the elite level uses the shoulder and
back muscles more actively, provides similarity in joint angles with each shot, and
reduces the movement of the aiming point. Shooters must reduce the movement of
the aiming point and repeat it consistently for a high score.