Toplu konut cephelerindeki değişimin görsel etki açısından değerlendirilmesi
Evaluation of change in mass housing facades in terms of visual effects
Yazar: DOVLETMYRAT ANNAGELDIYEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ UMAROĞULLARI
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanlar var oluşundan itibaren dış ortam şartlarından korunabilmek amacıyla mevcut koşullara göre farklılık gösteren barınaklara ihtiyaç duymuşlardır. Yapılı çevrenin oluşmasında ilk yapı türlerinden olan konut süreç olarak teknolojik gelişimi ile paralellik göstermektedir. Bunun yanı sıra söz konusu gelişim sürecinde kültürel etkinin de önemli bir katkısı bulunmaktadır. Mağara duvarlarına yapılan resimlerle başlayan insanların yaşadıkları yere estetik bir katkı sağlama çabası günümüzde mimarinin önemli bir parçası olarak cephe kavramını beraberinde getirmiştir. Cepheler sadece binaların görünen yüzeyleri değil aynı zamanda bir toplumun sahip olduğu değerlerin de ifade biçimidir. Yapı ve çevresi arasında bir ara yüz olarak cepheler; iç mekânda kullanıcı konforunu sağlayan bir bileşenken aynı zamanda dış mekânda bir kentsel alan sınırı olarak kentin görsel algısında önemli bir etkendir. 
Yaşam standartları değiştikçe konut ve konut cephelerinden beklenen nitelikler de değişmektedir. İşlevsel, çevresel, teknolojik, sosyal farklılıklar, renk, doku, malzeme, maliyet, yasalar vb. pek çok etken cephelerin değişimine etki etmektedir.Bu bağlamda kentin büyük bir kısmını oluşturan toplu konut projelerinde de cephelerinin kente katacağı mimari kimlik ve üzerinde taşıyacağı değer büyük önem taşımaktadır. Kentsel kimliğin oluşmasında da önemli bir etkiye sahip olan cepheler iç mekân ve dış mekân kullanıcıları için farklı anlam taşırken aynı zamanda görsel algıda bir birikim oluşturur.
Bu çalışma kapsamında Toplu Konut cephelerindeki değişimin görsel etkisi analiz edilmiştir. Bu kapsamda 1990-2000, 2000-2010 ve 2010-2020 yılları arasına üç farklı dönemde üretilmiş toplu konut örnekleri seçilerek cephelerinin görsel değerlendirmesi yapılmıştır.Bu çalışma giriş bölümünün ardından üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.Giriş bölümünde insan yaşamında görsel algının öneminden bahsedilerek, problem belirlenmesi, tezin önemi, konusu ve kapsamı açıklanmıştır.
İkinci bölümünde önce konut tanımından bahsedilerek toplu konutların tarihsel sürecine değinilmiştir. Bu tarihsel süreçte konutların dönemsel örnekleriyle, konut gelişimine etki eden kendi dönemlerine ait mimari akımlardan bahsedilmiştir. Ayrıca son dönemlerde cephelerin oluşumunda büyük bir payı olan yasa ve yönetmeliklerin cephedeki doluluk boşluk oranlarının değişiminde nasıl bir rol oynadığı da vurgulanmıştır. Cephelerdeki yapı fiziği açısından gelişmelere yer verildikten sonra toplu konutların günümüze ait Dünya'dan  ve Türkiye'den güncel örneklere yer verilmiştir.
Üçüncü bölümünde bir cephenin çevreye görsel etkisinin değerlendirilebilmesi için çeşitli gereksinimlerden bahsedilmiştir.Konuyla ilgili literatür verilerinden faydalanarak konut cephesinde görsel algıyı oluşturan geometrik formlar, renk uyumu, doku çalışması, ışık düzeyi, bitki kullanımı, doluluk boşluk oranı, kat yüksekliği ve ışığın etki özellikleri gibi unsurlara incelenmiştir.
Dördüncü bölümünde ise İstanbul'un Anadolu ve Avrupa yakasından seçilmiş sekiz ayrı toplu konut projesinin (Göztepe Soyak Sitesi, Fibalife Rahat Yaşam Konutları, AtaşehirŞerifali Konutları, Esenyurt'ta Toplu Konut Projesi, Koşuyolu Koru Evleri, Erenköy Apartman 18, Andromeda Gold Kulesi ve Batışehir Projesi) cephelerinde görsel analiz yapılmıştır. Yerinde yapılan gözlem ve projelerden elde edilen verilerin tablolaştırılması ile toplu konutların cephe özellikleri incelenmiştir. Öncelikle her bir proje kendi içinde analiz edilmiş, daha sonra karşılaştırma tabloları oluşturulmuştur. Sonuç bölümünde cephelerdeki değişimin nedenleri tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
To be protected from external conditions has occurred since the people there need the shelter varies according to the circumstances. The formation process of the built environment as one of the first residential building types is in line with technological development. It said the development process, as well as the cultural events, are also an important contribution. The cave walls began efforts to provide people where they live pictures made with an aesthetic contribution today has brought the concept as an important part of the architectural facade. The front is not only the visible surfaces of the building but also the expression of a society that has value. Façade as an interface between the structure and the environment; indoor users at the same time are a component of visual perception as an important factor in the city's urban area boundary that provides comfort in the outdoors.
           Living standards ranged from changes in the expected quality housing and housing fronts. Functional, environmental, technological, social differences, colors, textures, materials, costs, legislation and so on. Many factors affect the exchange of fronts. İn mass housing projects make up a large part of the city in this context architectural identity and values will move on to the floor of the facade is of great importance to the city. The formation of urban identity also having a significant impact front while carrying different meanings for indoor and outdoor users, but also creates an accumulation of visual perception.
           The visual effect of changes in the scope of this study was analyzed public housing fronts. In this context, 1990-2000, 2000-2010 and 2010-2020, years between the visual assessment of manufactured housing in three different periods selecting samples facade is made. Following the introduction of this study consists of three main sections and the result. Preamble human life by mentioning the importance of visual perception, problem determination, the importance of the thesis is explained and scope.
           In the third part of a front area, it is mentioned various requirements to evaluate the visual impact. Geometric forms that constitute visual perception in the front housing utilizing the literature on the subject, color balance, texture work, light level, plant use, the duty cycle was studied on factors such as floor height and light effect properties.
          In the fourth section selected from Istanbul's European and Asian sides of eight public housing projects (Göztepe Soyak Estate, Fibalife Comfortable Living Residences, Atashehir Şerifali Housing, Public Housing Project in Esenyurt, Koşuyolu Protect Homes, Erenköy Apartment 18, Andromeda Gold Tower and Batışeh Project) visual analysis was done in front. On-site observations and facial features of the housing with the tabulation of data obtained from projects were examined. First, analyze each project in itself, then the comparison tables have been created. The reasons for the change in front of the Results section discussed and suggestions were made.