Kentsel ısı adası etkisinin yapısal ve bitkisel alanlarda incelenmesi: Kadıköy ilçesi örneği
Assessment of urban heat island effect in structural and plant areas: Example of Kadiköy district
Yazar: ÖZGE PARSOVA
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL ERKAN ; PROF. DR. METE TAYANÇ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada Endüstri Devrimi'nin sonucu olarak gelişen kent kavramı ele alınmış, gelişen sanayi ve teknolojiyle beraber ortaya çıkan çevre sorunlarından biri olan "kentsel ısı adası" kavramı üzerinde durulmuştur. Bu amaçla bitkiler ve bitkisel alanların çevreye olan etkileri ile yapısal alanların çevreye olan etkileri incelenmiştir.
Çalışma kapsamında, İstanbul İli'nin , en fazla nüfusa sahip olan ilçelerinden biri olan "Kadıköy" ilçesi sahip olduğu bitkisel ve yapısal alan mevcudiyeti bakımından incelenmiştir. İlçenin geçmiş ve şuanki vejetatif ve yapısal durumu, yüzeysel sıcaklık verileriyle karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında ilçe temel alınarak bitkisel ve yapısal alanların lokal yüzey sıcaklığına olan etkisi saptanmıştır. İlçenin 2000-2008 yılları arasındaki emisivite ve bitkisel endeks verileri ortalamaları kullanılarak bitkisel ve yapısal yoğunluklar arasındaki yüzeysel sıcaklık farklılıkları incelenmiştir.Kadıköy ilçesinin yapısal ve bitkisel durumu incelenmiş, AsterGED veri setleriyle harita çakıştırmaları yapılmıştır. NDVI haritasında bitkisel alanların hakim olduğu bölgeler çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Bu kapsamla ilçede bulunan: Göztepe Özgürlük Parkı, Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü, Göztepe 60. Yıl Parkı ve Erenköy Eğitim ve Araştırma Hastanesi 4 farklı çalışma alanı olarak belirlenmiştir.
Kentsel ısı adası etkisi oluşumunda bitkisel ve yapısal alanların incelendiği araştırma sonucunda bitkisel alanların, özellikle geniş taçlı ve ibreli ağaçların bulunduğu alanların beton yüzeylere oranla daha yüksek emisivite değeri gösterdiği, en yüksek emisivite değerini ise su yüzeylerinin gösterdiği saptanmıştır. Bir alanda bulunan yapısal alanların emisivite değerini düşürdüğü, otsu alanların ise yapısal alanlara göre daha fazla emisivite değeri göstermesine karşın alan içerisinde beraber kullanımlarında emisivite değerinin farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ağaçlık alanların ise otsu alanlara göre daha fazla emisivite değeri gösterdikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the concept of the city that developed as a result of the Industrial Revolution was discussed, and the concept of "urban heat island", one of the environmental problems that emerged with the developing industry and technology, was emphasized. For this purpose, the effects of plants and vegetative areas on the environment and the effects of structural areas on the environment were examined.
Within the scope of the study, the district of "Kadıköy", which is one of the most populated districts of Istanbul Province, was examined in terms of the presence of vegetative and structural areas it has. The past and current vegetative and structural status of the district were compared with the surface temperature data. Within the scope of the study, the effect of vegetative and structural areas on the local surface temperature was determined based on the district. The surface temperature differences between vegetative and structural densities were examined by using the average emissivity and vegetative index data of the district between 2000 and 2008. In this context, Göztepe Freedom Park, Marmara University Göztepe Campus, Göztepe 60. Yıl Park and Erenköy Training and Research Hospital are determined as 4 different study areas in the district.
As a result of the study examining the vegetative and structural areas in the formation of the urban heat island effect, it was determined that the vegetative areas, especially the areas with broad-crowned and coniferous trees, showed higher emissivity values than concrete surfaces, and water surfaces showed the highest emissivity value. It has been determined that the structural areas in an area reduce the emissivity value, and although the herbaceous areas show more emissivity than the structural areas, the emissivity value differs when used together in the area. It has been determined that wooded areas show more emissivity values than grassy areas.