Azerbaycan-Türkiye ilişkileri kapsamında Kafkasya'nın sosyo-politik analizi
Socio-political analysis of the Caucasia within the scope of Azerbaijan-Turkey relations
Yazar: RAHMAN AGHAZADA
Danışman: PROF. DR. HÜSAMETTİN İNAÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Kafkasya = Caucasus ; Sosyopolitik = Socio-political ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bağımsızlığına 1991 yılında kavuşan Azerbaycan'ın en büyük destekçisi ve bağımsızlığını tanıyan ilk devlet Türkiye olmuştur. Ermenistan'ın işgalci siyasetinden dolayı Azerbaycan bağımsızlığını kazandığı günden itibaren Dağlık Karabağ'ı ve yedi rayonu kaybetmiştir. Alınan birçok BM Güvenlik Konseyi kararına göre işgal ettiği topraklardan Ermenistan'ın çekilmesi kararı çıkmış fakat Ermenistan işgalini sürdürmeye devam etmiştir. Azerbaycan 27 Eylül 2020'de başlattığı karşı saldırı neticesinde topraklarını Ermeni işgalinden kurtarmayı başarmıştır. Ermenistan 10 Kasım 2020`de imzalanan bildiri ile savaşı kaybeden taraf olarak Azerbaycan'ın koşullarını kabul etmek zorunda kalmış ve işgal ettiği topraklarından askeri gücünü çekmeyi kabul etmiştir. Bu savaşta Türkiye, Azerbaycan'ı siyasi, askeri ve diplomatik bakımdan destekleyen en önemli devlet olmuştur. İki devlet arasında savaş öncesinde ilişkiler hem siyasi hem de askeri bakımdan stratejik ortaklık düzeyine çıkmıştır. İki devletin girişimi ile birçok ortak ekonomik proje hayata geçirilmiştir. Özellikle askeri alanda taraflar arasında imzalanan anlaşmalar Azerbaycan'ın savaşta zafere ulaşmasında önemli faktör olmuştur. Güney Kafkasya açısından İkinci Karabağ savaşından Azerbaycan'ın zaferle ayrılması kalıcı barışın tesis edilmesi adına oldukça önemlidir. Aynı zamanda bu durum Türkiye açısından da yeni fırsatlar doğuracaktır. Güney Kafkasya`da Türkiye'nin konumunu güçlendirecektir. Özellikle Azerbaycan ile Nahçivan arasında koridorun açılması Türkiye'yi doğrudan Azerbaycan ve Hazar Denizi üzerinden Orta Asya`ya bağlayacaktır. Dolayısıyla Türkiye ekonomik, siyasi ve askerî açıdan daha etkin bir aktöre dönüşecektir.
Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Dağlık Karabağ, Kafkasya, Türkiye

Abstract:
The biggest supporter of Azerbaijan, which gained its independence in 1991, has been Turkey. Turkey is the first state to recognize the independence of Azerbaijan. Due to the invading policy of Armenia, Azerbaijan has lost Nagorno-Karabakh and seven districts since the day it gained its independence. According to many UN Security Council resolutions, a decision was made to withdraw Armenia from the occupied territories, but Armenia continued to occupy it. As a result of the counter-attack launched on September 27, in 2020, Azerbaijan succeeded in liberating its lands from the Armenian occupation. With the declaration signed on November 10, 2020, Armenia, as the party that lost the war, had to accept the conditions of Azerbaijan and agreed to withdraw its military power from the occupied territories. In this war, Turkey became the most important state that supported Azerbaijan politically, militarily and diplomatically. Before the war, the relations between the two states reached the level of strategic partnership both politically and militarily. Many joint economic projects have been implemented with the initiative of the two states. Especially the agreements signed between the parties in the military field have been an important factor in the victory of Azerbaijan in the war. For the South Caucasus, the victory of Azerbaijan in the Second Karabakh war is very important for the establishment of lasting peace. At the same time, this situation will create new opportunities for Turkey. It will strengthen Turkey's position in the South Caucasus. Especially opening the corridor between Azerbaijan and Nakhchivan will directly connect Turkey to Central Asia via Azerbaijan and the Caspian Sea. Therefore, Turkey will become a more active actor in terms of economy, politics and military.
Keywords: Azerbaijan, Caucasus, Nagorno-Karabakh, Turkey